open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Merapi

**Merapi** (indonesisk *Gunung Merapi*, som tyder 'eldfjellet') er ein 2 968 meter høg stratovulkan på øya Java i Indonesia. Han er den mest aktive vulkanen i landet, og har hatt 68 utbrot sidan 1548. Området rundt vulkanen er relativt tettbygd med byen Yogyakarta og fleire mindre busetnader.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Merapi|Merapi]]» frå ,  den 19. oktober 2018.*
Charles Lynch

**Charles Lynch** () var ein amerikansk plantasjeeigar og tilhengar av amerikansk sjølvstende frå England. Han leia ein irregulær domstol i det sentrale Virginia, der støttespelarar for britan under den amerikanske sjølvstendekrigen vart dømde. Ordet «lynsjing» stammar moglegvis frå dette. Dommane til Lynch omfatta pisking, beslaglegging av eigedom, tvinga eidar og verneplikt, men aldri henging, som ofte har vore ein del av lynsjing.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Charles Lynch|Charles Lynch]]» frå ,  den 18. oktober 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Charles Lynch i britannica.com
Kim Larsen

**Kim Melius Flyvholm Larsen** () var ein dansk songar, songskrivar, gitarist, forfattar og skodespelar med lærarbakgrunn.
## Bakgrunn
Larsen var son Eva Flyvholm Olsen og læraren Alfred Larsen. Familien stamma frå Fyn, og Kim vart døypt i Valgmenighedskirken i Kerteminde, der morfaren hans var degn. Kim hadde òg ein eldre bror, Tore. Ekteskapet til foreldra varte til Kim var omtrent fem år gammal. Då forlét foreldra kvarandre. Mora tok med seg ungane og flytta inn i ei lita leilegheit i Mågevej i København. Seinare byrja Kim på Frederikssundsvejens Skole.

Som tolvåring byrja han å spela piano, og på fjortenårsdagen fekk han sin første gitar. Forbileta hans på den tida var artistar som Elvis Presley, Little Richard, Jerry Lee Lewis og Cliff Richard, i tillegg til The Beatles.

Kim Larsen studerte ved Frederiksberg seminarium og arbeidde i åra 1968 og 69 som lærar ved Gerbrandskolen på Amager ved København.  Etter kvart bestemte han seg for å verta musikar på heiltid, og danna saman med Franz Beckerlee, Wili Jönsson og Bjørn Uglebjerg rockegruppa Gasolin'. Uglebjerg forlét gruppa og vart erstatta av Søren Berlev i 1971, før Gasolin' gav ut det første albumet sitt.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kim Larsen|Kim Larsen]]» frå ,  den 19. oktober 2018.*  


## Bakgrunnsstoff
*
2S35 Koalitsija-SV

**2S35 Koalitsija-SV** (russisk: «Коалиция-СВ») er eit russisk sjølvdrive artilleri som først vart kjend under sigersparaden i Moskva i 2015. Det er meininga at der skal erstatte 2S19 Msta med tida.

## Design
Det er venta at 2S35 skal ha eit høgt nivå med automatisering som skal minske personellantalet til 2 soldatar, verna med kvar sin panserkapsel inne i vogna.

## Væpning
Rapportar som er komne førebels seier at hovudvåpenet skal vere ei 2A88 152-mm kanon med skotvidde på 70 kilometer med presisjonsstyrt ammunisjon, og 40 kilometer med vanleg ammunisjon. Ein ny type pneumatisk ladar gjer at skottakta kan kome opp til 20 skot pr. minutt. 
Sekundærvåpenet er ei fjernstyrt 12,7-mm x 108-mm mitraljøse av typen Kord.
## Kommando- og kontrollsystem
2S35 har stor grad av automatikk, og vel automatisk høveleg ammunisjon for målet med tilpassa ladning for skotvidde og skotbane. I framtida skal chassiset vere det same som T-15 Armata.

## Referansar
Dodoma lufthamn

**Dodoma internasjonale lufthamn** (IATA: DOD, ICAO: **HTDO**) er ei internasjonal lufthamn som tener Dodoma, hovudstaden i Tanzania. Ho ligg nord for sentrumet i byen. Rullebanen har ei lengd på rundt 2,5 km.

## Flyselskap og destinasjonar

## Kjelder
Lubumbashi

**Lubumbashi** (tidlegare fransk namn *Élisabethville*, eller nederlandsk *Elisabethstad*) er største byen og provinshovudstad i Haut-Katanga lengst i sør i Kongo-Kinshasa (tidlegare Zaire). Han er med sine kring 1,5 millionar innbyggar den nest største byen i landet etter hovudstaden Kinshasa.

Lubumbashi er eit jernbaneknutepunkt og har ei internasjonal lufthamn. Byen er eit senter for gruvedrift i regionen, og huser mange av dei største gruveselskapa i landet.
Det statlege gruveføretaket Gécamines har hovudkontoret sitt her. 
I byen finst det smelteverk for kopar og kobolt, og dessutan tekstil- og næringsmiddelindustri.

## Historie
Byen blei grunnlagt i 1910 som Élisabethville, kalla opp etter dronning Elisabeth av Belgia, kona til kong Albert I. I 1966 blei namnet endra til Lubumbashi. 

Lubumbashi var ei tid hovudstad for den kortliva utbrytarrepublikken Katanga som etter sjølvstendet frå Belgia utropte seg som sjølvstendig frå resten av Kongo-Kinshasa.

Lubumbashi universitet blei oppretta i 1955.
I byen finst òg ein zoologisk hage. 

Fotballaget TP Mazembe kjem frå Lubumbashi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Lubumbashi|Lubumbashi]]» frå ,  den 19. oktober 2018.*
Potawatomi

**Potawatomi** er eit sentral-algonkin-språk, som vart snakka av pottawatomi-folket rundt Dei store sjøane i det som no er Michigan og Wisconsin i USA og i Ontario i Canada. Det er arbeid med å revitalisere språket i Michigan og Oklahoma.

Potawatomi er i nær slekt med ojibwe, særleg med odaawaa-varianten av ojibwe. Potawatomi er kjend blant lingvistar på grunn av Charles Hockett si framstilling av språket i ei serie av artiklar i *Language* på 1930- og 1940-talet.

## Litteratur

* Gailland, Maurice. (1840). *English-Potawatomi Dictionary*.
* Hockett, Charles Francis.(1987). *The Potawatomi Language: A Descriptive Grammar*. Ann Arbor, Mich: University Microfilms International.
* Hockett, Charles Francis. (1939). Potawatomi Syntax. *Language*, Vol. 15, No. 4, pp.&nbsp;235–248
*Hockett, Charles Francis. (1948a). Potawatomi I: Phonemics, Morphophonemics, and Morphological Survey. *International Journal of American Linguistics*. Vol. 14, No. 1, pp.&nbsp;1–10 
*Hockett, Charles Francis. (1948b). Potawatomi II: Derivations. *International Journal of American Linguistics*. Vol. 14, No. 2, pp.&nbsp;63–73
*Hockett, Charles Francis. (1948c). Potawatomi III: The Verb Complex. *International Journal of American Linguistics*. Vol. 14, No. 3, pp.&nbsp;139–149
*Hockett, Charles Francis. (1948d). Potawatomi IV: Particles and Sample Texts. *International Journal of American Linguistics*. Vol. 14, No. 4, pp.&nbsp;213–225
*Hockett, Charles Francis. (1950). The Conjunct Modes in Ojibwa and Potawatomi. *Language*, Vol. 26, No. 2, pp.&nbsp;278–282
* Quimby, George Irving. (1940). *Some Notes on Kinship and Kinship Terminology Among the Potawatomi of the Huron*. S.l: s.n.
* Wisconsin Native American Languages Project and John Nichols. (1975). *Potawatomi Traditional Writing*. Milwaukee WI: Great Lakes Inter-Tribal Council.
2S25 Sprut-SD

**2S25 Sprut-SD** (russisk 2С25 «Спрут-СД», 'blekksprut') er ein sjølvdriven panservernkanon eller panserjagar laga for dei russiske luftlandestyrkane. Han er eigna til å slå ut stridsvogner, pansra personellkøyretøy og andre pansra mål. Kanonen (2A75) er glattbora i kaliber 125-mm og kan bruke ammunisjon som APFSDS, høgeksplosivar, HEAT og panservernmissil. Dermed kan 2S25 vere like effektiv som ei stridsvogn, og kan òg nyttast av til dømes marineinfanteri og hærstyrkar, men det er ikkje mange av 2S25 i operativ bruk enno.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2S25 Sprut-SD|2S25 Sprut-SD]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Russia pushes airdrop anti-tank gun - IHS Jane's 360
* Self-propelled antitank gun SPTP 2S25 «Sprut-SD»: Ministry of Defence of the Russian Federation
* 2S25 Sprut-SD - REDSTARS (In French)
Panserjagar

**Panserjagar** er eit kampkøyretøy som har som hovudoppgåve å kjempa mot stridsvogner.  Panserjagarane vert delte opp i *kanonpanserjagarar* og *rakettpanserjagarar.*  Dei førstnemnde er bestykka med kanon og dei sistnemnde med panservernsmissil.

Det norske forsvaret har brukt NM-116 kanonpanserjagar og NM-142 rakettpanserjagar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Panserjager|Panserjager]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*''Popular Science'', April 1940, ''Tanks Can Be Destroyed'' article on early US Army concepts for tank destroyers
* Tank Destroyer List
2S7 Pion

**2S7 Pion**  er ein sovjetisk sjølvdriven kanon med kaliber på 203 mm. Lengda på løpet er 56,2 gonger kaliberet, og er dermed kanon, ikkje haubits. Han heitte SO-203 i sovjetisk teneste. Kanonen har òg vore i teneste i mellom anna Tsjekkoslovakia.

## Historie og utvikling
2S7 kom i teneste som SO-203 i 1976, og var den største beltedrivne kanonen i verda. Han deler fleire komponentar med stridsvognene T-72 og T-80. Kanonen vart utvikla for å kunna slå ut viktige fiendtlege mål slik som kommandoplassar. Han avfyrer høgeksplosive sprenggranatar, både konvensjonelle og rakettassisterte, men kan òg levera atomgranatar og granatar med kjemisk nyttelast.

Han fekk, i likskap med bombekastaren 2S4 Tyulpan, NATO-designasjonen M1975 etter året han først vart sett av vestlege observatørar.

**2S7M Mialka** er ei vidareutvikling av 2S7 Pion som vart teken i bruk i 1983. Denne har kapasitet til å frakta åtte granatar (det dobbelte av 2S7 Pion), og har ei forbetra skottakt (2,5 granatar/minutt mot 1,5 granatar/minutt for 2S7 Pion).

## Teknisk
Vognføraren sit framme, i ein pansra førarkabin. Køyretøyet elles er ope, altså utan vern av noko slag for kanonmannskapet.

Løpet er eit 203 mm 2A44, og køyretøyet vert stabilisert av ein hydraulisk spade som vert senka bak før avfyring. Maksimal elevasjon på skytset er 60°. Det kan traversast 30° i side. Rekkjevidda er 37,5 km med konvensjonell ammunisjon og 47,5 km med rakettassisterte granatar. Ammunisjonen er av type med separat drivladning og granat, og ei hjelpeanordning for lading er montert på høgre side av skroget. Kanonen har plass til opp til fire granatar. Ytterlegare fire vert transporterte med eit medfølgjande ammunisjonskøyretøy. Kanonen vert bemanna av eit mannskap på sju, med ytterlegare sju mann på ammunisjonskøyretøyet.

## Galleri

File:2S7 Pion.jpg|2S7 Pion
File:2S7 Pion SPG at Lubuskie Military Museum, Drzonów, Poland.jpg|2S7 Pion
File:2s7 by Edward L Cooper.jpg|2S7 Pion


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:2S7|2S7]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*  
 
## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Foss, Christopher; *Jane's AFV Recognition Handbook*, Jane's, ISBN 0-7106-1043-2
* FAS.org om 2S7 (engelsk)
* GlobalSecurity.org om 2S7 (engelsk)
2S4 Tjulpan

**2S4 Tjulpan** (russisk Тюльпан, 'tulipan') er ein sovjetisk sjølvdriven bombekastar. Han vart utvikla i 1969 og godkjend av den sovjetiske hæren to år seinare. Produksjonen byrja i 1974.

Tjulpan er det største bombekastarsystemet i bruk i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2S4 Tjulpan|2S4 Tjulpan]]» frå ,  den 7. april 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Army Recogbition Guide. The 2S4 TYULPAN M-1975 240mm self-propelled mortar on tracked armoured Russia
* Video of a Tyulpan mortar being fired
* 2S4 240&nbsp;mm Tulpan at armscontrol.ru
* www.globalsecurity.org
* The Russian Army's Super 'Gun' Is a City Destroyer - National Interest
Lynsjing

**Lynsjing** (frå engelsk *lynching*) er ei nemning på ulovleg selvtekt, som regel ei offentleg avretting utført av ein mobb eller folkemasse, særleg i USA. Opphavet til omgrepet er usikkert, men har truleg bakgrunn i namnet til dommaren Charles Lynch som var kjent for å henga dei som stod på den andre sida under den amerikanske sjølvstendekrigen på 1700-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lynsjing|Lynsjing]]» frå ,  den 14. oktober 2018.*  
 

## Referansar


## Litteratur

* Allen, James (red.), Hilton Als, John Lewis, & Leon F. Litwack (2000): *Without Sanctuary: Lynching Photography in America* (Twin Palms Pub) ISBN 0-944092-69-1 følgd av ein online fotografisk undersøking av lynsjingens historie i USA
* Bernstein, Patricia (2005): *The First Waco Horror: The Lynching of Jesse Washington and the Rise of the NAACP*, Texas A&M University Press, innb., ISBN 1-58544-416-2
* Brundage, W. Fitzhugh (1993): *Lynching in the New South: Georgia and Virginia, 1880-1930*, Urbana and Chicago: University of Illinois Press, ISBN 0-252-06345-7
* Cutler, James E. (1905): *Lynch Law* (New York)
* Dray, Philip (2002): *At the Hands of Persons Unknown* : The Lynching of Black America, New York: Random House. Innb. ISBN 0-375-50324-2, uinnb. ISBN 0-375-75445-8
* Ginzburg, Ralph (1962, 1988): *100 Years Of Lynchings*, Black Classic Press, uinnb. ISBN 0-933121-18-0
* Tolnay, Stewart E. & Beck, E.M. (1995): *A Festival of Violence: An Analysis of Southern Lynchings, 1882-1930, Urbana and Chicago:* University of Illinois Press, ISBN 0-252-06413-5
* Wells-Barnett, Ida B. (1900): *Mob Rule in New Orleans Robert Charles and Fighten til Hi to Death, the Story of Hi sitt Life, Burning Human Beings Alive, Other Lynching Statistics*

* Wells-Barnett, Ida B. (1895): Southern Horrors: *Lynch Law in all it’s Phases* 
* Wood, Joe (2006): *Ugly Water*, St. Louis: Lulu. ISBN 978-1-4116-2218-0

## Bakgrunnsstoff
* Origin of the word Lynch
* Etymology OnLine
* Gonzales-Day, Ken, Lynching in the West: 1850-1935. Duka University Press, 2006.
* Markovitz, Jonathan, Legacies of Lynching: Racial Violence and Memory. University of Minnesota Press, 2004.
* Before the Needles, Executions (and Lynchings) in America Before Lethal Injection, Details of thousands of lynchings
* Houghton Mifflin: The Reader's Companion to American History – Lynching
* Lynchings in America
* Lyrics to «Strange Fruit» ein protestsong om lynsjing, skrive Abel Meeropol og spelt inn av Billie Holiday
Katanga-provinsen

**Katanga** er ein tidlegare provins i Den demokratiske republikken Kongo, og heitte mellom 1971 og 1997 Shaba-provinsen.
Provinshovudstaden var Lubumbashi, tidlegare kjent som Elizabethville på fransk og Elisabethstad på flamsk. Arealet var omkring 496 877 km², og folkesetnaden var i 2005 kring 8,7 millionar. 
I 2015 blei Katanga delt opp i provinsane Tanganyika, Haut-Lomami, Lualaba og Haut-Katanga.

Den austlege delen av provinsen er rik på naturressursar som kobolt, kopar, tinn, radium, uran og diamantar, og det er omfattande gruvedrift der. Elles på Katangaplatået er det for det til meste jordbruks- og kvegdriftsland. 

Dei innbringende gruvene utløyste etter at Kongo vart sjølvstendig i 1960 eit forsøk på å lausriva Katanga. Dette utløyste omfattande krigføring, som varte fram til separatistregjeringa si fall i 1963. SN sette under konflikten inn fredsbevarande styrkar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Katanga (tidligere provins)|Katanga (tidligere provins)]]» frå ,  den 19. oktober 2018.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Katanga Province|Katanga Province]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*  
 
## Referansar
Richard Festinger

**Richard Festinger** () er ein USA-amerikansk komponist, pianist og lærar.

Han skipa kammermusikkensemblet Earplay. Tidleg i karrieren spelte Festinger gitar og turnerte med visesongaren Joan Baez, mellom anna på Woodstockfestivalen. Kort tid etter spelte han jazz før han frå 1972 og utover byrja å få ei aukande interesse for klassisk musikk og komponering.

## Innspelingar
* *Music of Richard Festinger.* New Millenium Ensemble. Bridge Records 9245
* *Richard Festinger: Tapestries and Other Works.* Laurel Trio, Earplay, Curtis Macomber. New World/CRI NWCR832
* *A Serenade for Six.* New Millenium Ensemble. New World/CRI NWCR772
* *Septet*, the Earplay ensemble, Centaur CD 2274
* *Triptych*, Samuel Baron, fløyte, Contemporary Recording Studios vinyl LP CRS 8738
* Forskjellige spor, Joan Baez, *[[One Day at a Time]]*, Vanguard Records
* *Live at Pangaea, volumes I and II*, Independent Records, San Rafael, CA, vinyl LPs

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Richard Festinger|Richard Festinger]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Postverket

**Postverket** i Noreg, som i 2002 vart organisert som eit aksjeselskap,  Posten Norge AS, var opphavleg ei statleg verksemd med einerett til å distribuere brev og pakkepost innanlands og til utlandet. Frå 1926 og fram til 1993 var leiinga av postverket organisert som eit statleg direktorat, deretter ei forvaltningsverksemd med utvida fullmakt fram til 1996, og deretter eit selskap med namnet Posten Norge BA i samsvar med ei eiga lov, eit såkalla særlovselskap, som i 2002 altså vart omgjort til eit aksjeselskap.

Tidlegare hadde postverket sine eigne ekspedisjonslokale, postkontor, ikring i landet. Men i 2001 tok òg omorganiseringa av dette systemet til ved at det vart gjort avtale med ei mengd daglegvarebutikkar om ekspedisjonsstadar i butikkane, såkalla Post i Butikk, der butikkpersonalet skulle stå for ekspederinga av postkundane. Av dei 1500 ekspedisjonsstadane postverket hadde då, vart 1150 av typen Post i Butikk. I 2006 var talet på Post i Butikk auka til 1184, og talet på postkontor gått ned til 303, og seinare har enno fleire postkontor vorte lagde ned og tenesta vorte lagt til Post i Butikk. Postmengda har dessutan stendig vorte mindre, både av di elektronisk kommunikasjon har teke over for brevsendingar, og som fylgje av at konkurrerande distribusjonsverksemder har kome inn på marknaden etter kvart som postverkets distribusjonsmonopol har vorte svekka og til sist har falle heilt bort. Den tidlegare plikta postverket hadde til å syte for postombering kvar yrkedag i veka har vorte lempa på med tida. Distribusjonen om laurdagar var det fyrste som har falle vekk.

## Soga
Til liks med dei fleste andre landa i Europa, var det i Noreg privatfolk som sette i gang postruter. Skipinga av postverket her i landet vert sett til 17. januar 1647, då nederlendaren  H. Morian og arvingane hans fekk dette som eit kongeleg privilegium (kongeleg fastsett einerett) for tjue år framover. Dei første postrutene kom i gang i 1647 mellom Oslo og København, mellom Oslo og Bergen og mellom Oslo og Trondheim. Sidan vart det ei rute på strekning Oslo–Kristiansand–Stavanger, og ruta mellom Oslo og Trondheim var lengd til Finnmark i 1663. Opphavleg var det postframføring berre ein gong i veka, men frå Trondheim og nordover berre to til tre gongar i året.

Den siste som hadde dette konglege postprivilegiet var U. Chr. Gyldenløve. Då han døydde i 1719, tok den dansk-norske staten over. Det norske postvesenet vart formelt langt under det danske generalpostamt, men i røynda var det postmeistaren i Christiania (Oslo) som stod for leiinga innanlands i Noreg. Det vart engasjert postbønder til å transportere posten. Dei fekk ikkje pengar for dette, men vart til liks med postmeistrane fritekne for diverse borgarplikter som andre var pålagt, som å verte utskive til det militære, til å stå for skyss og innkvartering og anna. Ikkje før på 1900-talet vart det gjort større administrative omorganiseringar.

## Kjelder
*snl.no: Postverk
Armata

**Armata** (russisk: Армата) er ei avansert våpenplattform utvikla i og for Russland. Armata-plattforma er tenkt å fungera for stridsvogn, artilleri, luftvern og som ingeniørkøyretøy.

## Utvikling
Prototypar av tunge pansra køyretøy basert på Armata-plattforma vart presentert ved ei forsvarsutstilling i Nizjnij Tagil i september 2013.

Den nye stridsvogna er under utvikling på Uralvagonzavod i Nizjnij Tagil. Dei første leveransane til det russiske forsvar fann stad i 2015 og masseproduksjon skal ha byrja seint i 2015 eller 2016. T-14 Armata var sett til ein pris på  dollar.

## Design
Generalløytnant Jurij Kovalenko har sagt at Armata skal nytta mange funksjonar som fanst i T-95-stridsvogna, som det berre vart produsert nokre få prototypar av. I stridsvognvarianten er ammunisjonsdelen skild frå besetninga. Den kan drivast av eit hybridsystem eller heilt elektrisk, og under særs låge (arktiske) temperaturar. Driftstryggleiken skal forbetrast og motoren vert kraftigare. Pansringa er kraftigare med automatladar og dessutan skal kanona forbetrast. Stridsvognvarianten skal ha ein vernekapsel for besetninga. Den er bygd slik at den skulle kunna motstå eit direkte treff frå alle kjende noverande (2015) stridsvogner. Ein sjølvstyrande autonom versjon av plattforma er òg under utvikling, altså ein umanna fjernstyrt modell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Armata|Armata]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Armata main battle tank technical data sheet and pictures
*  
*
Jim Marshall

**James Joseph Marshall** () var ein amerikansk fotograf, ofte av rockestjerner. Han hadde tilgang til mange musikarar gjennom 1960- og 1970-åra, og var mellom anna bak scenen på den siste betalte konserten til The Beatles i Candlestick Park i San Francisco, og han var hovudfotografen på Woodstockfestivalen.

Han vart hyrt av Atlantic Records og Columbia Records til å fotografere artistane deira. Bileta hans er på plateomslaga til meir enn 500 plater og enno fleire bilete vart publiserte i *[[Rolling Stone]]*. Han fotograferte Jimi Hendrix som sette fyr på gitaren sin på Monterey Pop Festival, og Johnny Cash i San Quentin.

Bileta hans av Neil Young, Janis Joplin, Bob Dylan, Jim Morrison, Allman Brothers, The Who, Led Zeppelin, Grateful Dead, Jefferson Airplane, Guns N' Roses, Santana og The Beatles var med å definere desse og sjølve rock and roll-fotografia i seg sjølv. Marshall fotograferte òg jazzmusikarar som Thelonious Monk, John Coltrane og Miles Davis.

I 2014  fekk Marshall posthumt ein Trustees Award (som er ein del av Lifetime Achievement Awards) under Grammyprisutdelinga det året 

## Personleg liv
Marshall hadde ikkje barn og i 1967 var han kjæraste med Abigail Folger, som vart drepen i 1969 av følgjarne til Charles Manson.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jim Marshall (photographer)|Jim Marshall (photographer)]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
*Jim Marshall Clothing
Dick Fosbury

**Richard Douglas Fosbury**, kjend som **Dick Fosbury**, () var ein USA-amerikansk høgdehoppar frå Medford i Oregon som forbløffa idrettsverda då han i 1968 vart olympisk meister med ein heilt ny hoppstil. Den såkalla fosburyfloppen vart over ein 10–15-årsperiode den heilt dominerande måten å høgdehoppe på.

## Karriere
Fosbury byrja bruke floppstilen i 1964-sesongen. Han starta springe tilnærma diagonalt med lista, for så å bende av mot lista og til sist vende ryggen mot lista og der etter utføre bykset. Fordelen, samanlikna med den då rådande dykkstilen, er at massesenteret i eit flopphopp ligg mykje lågare og at det såleis trengst mindre kraft i skyvet. 

Den store idrettslege framgangen kom i OL-sesongen 1968. I juni månad sette Fosbury personleg rekord med 2,19 meter då han vart studentmeister (NCAA) i Knoxville i Tennessee. Tre månader seinare var han ein av tre utøvarar som tok seg over 2,20 m då USA heldt uttaksstemne i South Lake Tahoe i California, alle saman gjorde personbeste. Under OL-finalen i Mexico-byen den 20. oktober gjekk han over 2,22 m i fyrste forsøk, medan landsmannen Ed Carruthers smaug seg over i sitt andre forsøk. Den neste høgda, 2,24 meter, tok Fosbury i tredje forsøk, Carruthers feila i alle sine hopp. Fosbury forsøkte seg så på verdsrekordhøgda 2,29 m, der var han sjanselaus.

Etter Mexico-leikane makta han ikkje å hevde seg i verdseliten i høgdehopp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dick Fosbury|Dick Fosbury]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*  


## Bakgrunnsstoff
Carry It On

***Carry It On*** er eit filmmusikkalbum frå 1971 av Joan Baez. Musikken vart nytta i ein dokumentarfilm med same namn. Tittelen er henta frå ein av songane, «Carry It On», som var skriven av Gil Turner.

Filmen omhandlar hendingar som fann stad i månadane like før ektemannen til Baez på denne tida, David Harris, måtte i fengsel for militærnekting i 1969. 

## Innhald

## Medverkande

*Joan Baez – gitar, vokal
*Richard Festinger – gitar
*David Harris – vokal

*Georgette Cartwright – kunstnarisk koordinator
*Bob Fitch – fotografi
*Jules Halfant – kunstnarisk leiar
*Arthur Levy – notat i plateomslaget
*Norman Moore – kunstnarisk leiar, design
*Mark Spector – produsent for nyutgjeving
*Captain Jeff Zaraya – lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carry It On|Carry It On]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Carry It On på IMDB
2S5 Giatsint

**2S5 Giatsint** er ein sjølvdriven kanon utvikla i den tidlegare Sovjetunionen.

2S5 brukar same chassis og skrog som 2S3 Akatsija, men har som hovudbestykning ein 2A37 152 mm kanon. 2S5 Gaitsint vart først teken i bruk av Sovjetunionen i 1974, og er framleis i bruk i Finland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:2S5 Giatsint|2S5 Giatsint]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*
One Day at a Time

***One Day at a Time*** er eit album frå 1970 av Joan Baez. Det vart spelt inn i Nashville og Baez fortsette her å eksperimentere med country, som ho byrja med på *[[David's Album]]* året før. Albumet inneheld ein av dei første songane Baez skreiv sjølv, «Sweet Sir Galahad» og «A Song for David». Den førstnemnde songen var ei ballade for den yngre syster hennar, Mimi Fariña, og den sistnemnde for den dåverande ektemannen hennar David Harris, som på den tida sat i fengsel som militærnektar. *One Day at a Time* inneheld òg songar av The Rolling Stones, Willie Nelson og Pete Seeger.

Albumet inneheld tre songar som Baez framførte på Woodstockfestivalen fire månader tiddlegare, «I Live One Day At A Time», «Joe Hill» og «Sweet Sir Galahad».

Vanguard si nyutgjeving inneheld to bonusspor frå innspelinga av *One Day at a Time*: «Sing Me Back Home» og «Mama Tried», begge duettar med Shurtleff, og begge skrivne av Merle Haggard. Desse to var først gjevne ut i plateboksen *[[Rare, Live & Classic]]* frå 1993.  

## Innhald

## Medverkande
*Joan Baez – vokal, gitar
*Pete Drake – pedalsteelgitar
*Roy Huskey jr. – bassgitar
*Tommy Jackson – fele
*Jerry Shook – gitar
*Jerry Reed – gitar
*Harold Bradley – gitar
*Hargus «Pig» Robbins – piano
*Harold Rugg – steelgitar, dobro
*Grady Martin – gitar, dobro, sitar
*Buddy Spicher – fele
*Norbert Putnam – bassgitar
*Kenny Buttrey – trommer
*David Briggs – piano, cembalo
*Richard Festinger – gitar
*Charlie McCoy – munnspel, vibrafon, orgel
*Henry Strzelecki – bassgitar
*Pete Wade – gitar
*Jim Marshall - fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:One Day at a Time|One Day at a Time]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Malax

**Malax** (finsk *Maalahti*) er ein kommune i Svenske Österbotten i landskapet Österbotten i Finland. Malax har cirka 5477 innbyggarar og har eit flatemål på 1 954,94 km². Malax ligg ved vestkysten av Finland  og grensar i nord til Vasa by og Korsholm kommune, i vest til Korsnäs kommune, i sør til Närpes by og dessutan i aust til Kurikka og Laihela kommunar.

Malax er ein tospråkleg kommune med svensk som majoritetsspråk (cirka 89 %) og finsk som minoritetsspråk.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Malax|Malax]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*
T-14 Armata

**T-14 Armata** (russisk Т-14 «Армата») er ei stridsvogn basert på Armata universell våpenplattform. Det er den første serieproduserte (2015) neste generasjons stridsvogn, men ikkje alle testar er gjennomførte enno (2018). Når dette skjer, skal etter planen 2. motoriserte infanteridivisjon ta i bruk denne stridsvogna for vidare utprøving.
## Design
Den viktigaste nye funksjonen på denne stridsvogna er eit tårn uten soldatar som skal fjernstyrast av eit mannskap på tre som sit i ein panserkapsel framme i skroget på stridsvogna.

## Væpning
Hovudvåpenet er ei 125-mm kanon med nemninga 2A82-1M. Avfyringsenergien skal vere større enn den på Leopard 2 med Rheinmetall 120 mm kanon, og med forbedra presisjon og eldkraft med 10 skot per minutt.

## Mobilitet
T-14 drivs av ein ChTZ 12Н360 (A-85-3A) dieselmotor som produserar opp til 1&nbsp;500 hk, med digital styring. Toppfart er 80-90 kilometer i timen og rekkevidda er omlag 500 kilometer.

## Vern

Mannskapet på tre er verna av ein intern panserkapsel med over 900 mm RHA-ekvivalent panser. Både chassis og tårn skal utrustast med reaktivt panser (ERA) framme, på sidene og på toppen.
Stridsvogna brukar eit integrert, digitalt styresystem som overvaker funksjon og tilstand hjå alle stridsvognmoduler, og i strid kan denne programvaren analysere truslar basert på utvendige sensorar og enten foreslå eller ta åtgjerder for å eliminera desse truslane. Dette er ein del av Afganit (russisk: Афганит) aktivt vernesystem som inneheld ein radar i millimeterbølgeområdet (26,5–40 GHz) som oppdagar, oppsporar og registrerar innkomande panservernmissil, både kinetiske prosjektil og tandem-ladningar. Radren har ei rekkevidde på omlag 100 kilometer.

## Kommando og kontroll
T-14 brukar kryptert samband som bind saman fleire stridsvoner med leiing og stab, og kan gi måldata til artilleri og tene til luftsorsvar og etterretning.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=T-14_Armata&oldid=796269782|artikel=T-14 Armata|datum=27 august 2017
Blessed Are...

***Blessed Are...*** var eit studioalbum frå 1971 av Joan Baez og det siste ho gav ut på Vanguard Records. Det inneheld hitversjonen hennar av The Band sin «The Night They Drove Old Dixie Down», og songar av Kris Kristofferson, The Beatles, Jesse Winchester og The Rolling Stones, i tillegg til fleire av Baez sine eigne songar. Som dei siste albuma hennar vart albumet spelt inn i Nashville og har ei countrykjensle. 

Den originale vinylutgåva vart gjeven ut på dobbeltalbum, som òg inkludert ei ekstra 7"-plate med songane «Maria Dolores» og Woody Guthrie sin «Deportee», som ho dediserte til bønder over heile verda, og la til «May they soon cease to be victims» (måtte dei snart ikkje vere offer lengre). På CD-utgåver vart desse to songane gjevne ut på ei eiga plate, sidan det ikkje var plass til alt på ein enkel CD. 

## Innhald

## Medverkande

* Joan Baez – gitar, vokal
* Norman Blake – Dobro, gitar
* David Paul Briggs – klaverinstrument
* Kenneth A. Buttrey – trommer
* The Holladay – songarar	
* Ed Logan – tenorsaksofon
* Charlie McCoy – munnspel 	
* Norbert Putnam – bass, arrangør, produsent
* Buddy Spicher – fiolin
* Pete Wade – gitar

;Teknisk
* Gene Eichelberger – lydteknikar
* Dave Harris – plateomslag
* Jobriath – design
* Jack Lothrop – produsent
* Jim Marshall – fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blessed Are...|Blessed Are...]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Come from the Shadows

***Come from the Shadows*** var eit studioalbum frå 1972 av Joan Baez. Etter å ha gjeve ut musikk på det sjølvstendige selskapet Vanguard i meir enn ti år, signerte Baez for A&M og prøvde å ta karrieren sin i ei noko meir «kommersiell» retning (sjølv om albumet framleis hadde nokre politiske overtonar). I tillegg til sine eigne songar, som «Prison Trilogy», «Love Song to a Stranger», «Myths» og «To Bobby» (ein song til Bob Dylan), spelte Baez John Lennon sin «Imagine», Anna Marly sin «Song of the Partisan» og Mimi Fariña sin «In the Quiet Morning (for Janis Joplin)».  

«In the Quiet Morning» og «Love Song to a Stranger» vart gjevne ut på singlar. 

Albumet vart spelt inn i Quadrophonic Sound Studios i Nashville.

Plateomslaget syner eit eldre par som vert arrestert under ein antikrigsdemonstrasjon medan dei held hender og syner fredsteiknet då dei vert ført bort.

## Mottaking
Noel Coppage frå *[[Stereo Review]]* var skuffa over albumet og meinte det var «berre generelt behageleg» og «dårleg konstruert». Robert Christgau gav *Come from the Shadows* ein «C+» i magasinet *[[Creem]]*. Han gjorde narr av forsøket til Baez på populistisk politikk og det kultiverte vokabularet hennar, og blinka eg teksten ut til «Myths»: «Eg veit ikkje kva Folket gjer, men vanlege folk seier 'scattered upon the four winds,' ikkje 'upon the four winds scattered.' Faktisk seier dei ikkje 'scattered upon the four winds' heller». William Ruhlmann i AllMusic gav seinare albumet tre av fem stjerner.

## Innhald

## Medverkande

*Joan Baez – gitar, vokal
*Stuart Basore – steelgitar
*David Briggs – klaverinstrument
*Kenneth Buttrey – trommer
*Grady Martin – gitar
*Charlie McCoy – munnspel, gitar
*Farrell Morris – perkusjon
* Weldon Myrick – steelgitar
*Norbert Putnam – bass
*Glen Spreen – klaverinstrument, strykearrangement
*Pete Wade – gitar
*John «Bucky» Wilkin – gitar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Come from the Shadows|Come from the Shadows]]» frå ,  den 20. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Marita Lange

**Marita Lange** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Halle an der Saale som vann sølvmedaljar i kulestøyt under sommarleikane i Mexico-byen i 1968 og ved europameisterskapen 1971, dessutan EM-bronsar i 1966 og 1969. Ho representerte Aust-Tyskland.

Lange var ein av dei tre beste kulestøytarane i verda på kvinnesida i tida 1966-71, landskvinna Margitta Gummel og sovjetiske Nadesjda Tsjisjova dei andre. I alle dei fire store internasjonale meisterskapane i perioden måtte Lange sjå seg overgått av den eine, eller av begge desse utøvarane. Dermed enda ho opp med to sølvmedaljar og to bronsemedaljar i utandørsmeisterskapane. Våren 1969 vann derimot Lange kuletevlinga i innandørs-EM i Beograd. I 1970 vart ho austtysk meister i kulestøyt. Sin personlege rekord oppnådde Lange i Aust-Berlin den 25. august 1974 då kula landa på 19,40 meter. Ho la opp same hausten.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1966 i Budapest: Bronsemedalje – 16,96 m
*OL 1968 i Mexico by: Sølvmedalje – 18,78 m, bakom Margitta Gummel (19,61 m)
*EM 1969 i Aten: Bronsemedalje – 18,56 m
*EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje – 19,25 m, bakom Nadesjda Tsjisjova (20,16 m)
*OL 1972 i München: Nr 6 – 18,85 m
*EM 1974 i Roma: Nr 6 – 18,60 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marita Lange|Marita Lange]]» frå ,  den 20. oktober 2018.*
Oxenstierna

**Oxenstierna** er ei svensk såkalla *uradlig ätt* frå Småland, og mellom dei eldste adelsættene i Sverige. *Uradel* er eit svensk omgrep for dei adelege ættene som hadde forfedre som høyrde til det svenske *frälset* i året 1350. Å høyre til *frälset* innebar at dei var frelst (friteke) frå å betale skatt. Dette kunne dei oppnå etter å ha teke på seg visse pliktar, som til dømes såkalla *rusttjänst* i samsvar med dei føresegnene kong Magnus Ladulås kunngjorde på Alsnö hus i 1280, som kunne vere å bidra med ein fullt utrusta krigar med hest når det var naudsynt under krig.  Dei som hadde fått seg kongelege privilegium, kunne likeeins høyre til *frälset*. Eller dei kunne høyre til det *andliga frälset*, som vil seie presteskapet. Dei ættegardane desse ættene sat på, vart kalla *frälsegårdar*.

Frå stamtreet til ætta Oxenstierna har det vekse ut fleire greinar: Oxenstierna af Croneborg, Oxenstierna af Eka och Lindö, Oxenstierna af Korsholm och Wasa og Oxenstierna af Södermöre. Fleire av medlemane i ætta har vore riksråd og rikskanslar i mellomalderen. Den mest namngjetne av dei mange personane som spela ei viktig rolle i det offentlege livet i mellomalderens Sverige, er truleg Axel Oxenstierna.
Antonio Benarrivo

**Antonio Benarrivo** () er ein italiensk tidlegare fotballspelar frå Brindisi. Han var ein offensiv sideback på Italia sitt lag i VM-finalen 1994 og vann to internasjonale cupturneringar og to nasjonale pokalar med Parma FC.

## Karriere
### Klubbspel
Benarrivo var aktiv med Serie C-laget Brindisi frå 1986 til han 1989 fekk kontrakt med Padova i Serie B. I 1991 vart han overført til Parma FC i toppdivisjonen. Her hadde han stor suksess, med triumfar i den nasjonale cupen i 1992 og cupvinnarcupen 1993. To år seinare var med å vinne UEFA-cupen 1995, etter to finaleskåringar av lagkamerat Dino Baggio mot Juventus. I 1999 mista Benarrivo plassen i fyrsteellevaren og fekk såleis ikkje med Parma-sigrane i den italienske cupen og i UEFA-cupen same våren. Sidan vart det mykje benkesliting til han la opp i 2004, men han fekk seg 2002-finalen i den italienske cupen der det vart Parma-tap 1-3 mot Juventus.

### Landslagsspel
Benarrivo spelte 23 kampar for Italia i tida 1993-97, utan å skåre mål. Bortsett frå Italias fyrste kamp i VM i fotball 1994 i USA, spelte han alle VM-kampane frå og med 1-0 sigeren over Noreg, til den mållause VM-finalen mot Brasil som enda med tap i straffeskytinga.

### Merittar
*VM-sølv: 1994 for Italia
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1993 med Parma FC
*Vinnar av UEFA-cupen: 1995 med Parma FC
*Italiensk cupmeister: 1992 med Parma FC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antonio Benarrivo|Antonio Benarrivo]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*  
 
*eu-football
Gulhovudkjerrsporv

**Gulhovudkjerrsporv** (*Atlapetes flaviceps*) er ein truga fugleart i amerikasporvfamilien, Passerellidae. Han er endemisk for Colombia.

## Skildring
Dette er ein kjerrsporv med relativt stort hovud, kort nebb, lang hale som kan virke «fliste», dei sentrale halefjørene er lengere enn dei ytre.  Kroppslengda er ca. 
17 centimeter. Øvre delar av hovudet er gult med varierande grad av oliven fargeskjær. Undersida medrekna strupe og bryst er klår gul, oversida med venger er mørk olivenfarga. Både nebbet, beina og auga er mørke. Kjønna er like, men juvenile fuglar har sterkt skjær av oliven på hovud, bryst og flankar.

Utbreiingsområdet har vore lite kjent. Det er no skildra som avgrensa til to område. Det eine er isolert i sørvest langs vestsida av den vestre fjellkjeda av Andes, ved og sør før byen Cali i Valle del Cauca og litt inn i  Cauca. Det andre er langs begge sidene av den sentrale kjeda, rett nord for byen Manizales i  Caldas, og vidare sørover i austskråninga av sentrale Andes mot Magdalenadalen i Tolima og lengst sør inn i Cauca-departementet. Habitata er i kjerrskog inn mot rydda område, plantasjar og hagar langs fjellskråningane. Dei kan òg leve i  underskogen i fuktig, høgtliggande skog. Høgdnivåer er vanlegvis i bandet 1900-2440 moh.

Føda er insekt, frø og mindre frukter. Gulhovudkjerrsporvar har vore observerte i å beite i fleirartsflokkar saman med artar av tanagarar og andre som kvitstrupetyrannulett, *Mecocerculus leucophrys* og  gulpannekvitstjert, *Myioborus ornatus*.

Den totale populasjonen er trudd å vere mellom 10&nbsp;000 og 20&nbsp;000 individ per år 2020. Trugsmåla mot arten er avskoging og landbruk. Arten er kategorisert som nær truga, NT.

## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Olav Djupvik

**Olav Djupvik** () var ein norsk skulemann og politikar frå Blaker i Akershus. Han representerte Oppland og Kristeleg Folkeparti på stortinget 1977–81.

Djupvik var son til ein lærar, og valde sjølv same yrkesvegen. Etter eksamen frå Oslo lærerskole i 1956, underviste han dei neste tre åra ved skulane Ruseløkka og Lilleaker i Oslo. Perioden 1959-63 var han lærar ved Moen skole i Askim. I 1963 flytta han Rendalen og hadde lærarstilling ved Fagertun sentralskole til 1968. Frå 1970 arbeidde han i Lillehammer kommune, fyrst som lærar ved Smestad ungdomsskole i to år, der nest var han 1972-83 pedagogisk konsulent på skulekontoret og til sist, 1984-96, som skuleinspektør.

Djupvik var med i Lillehammer formannskap frå 1972 til 1979. Hausten 1977 vart han vald til å representere Kristeleg Folkeparti i Oppland på Stortinget. Fireårsbolken 1977-81 hadde han då sete i Kyrkje- og undervisningskomiteen. Utover 1980-talet uttrykte Djupvik misnøye med utviklinga i Kristeleg Folkeparti, særleg i spørsmålet om abort. Det enda med at han melde seg ut av partiet.

Djupvik gav i 1976 ut boka *Hva lærer våre barn i skolen?* Han var 1998-2001 landsstyremedlen i Den Norske Israelsmisjonen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
T-15 Armata

**T-15 Armata** (russisk: T-15A) er ei ny (2015) tung russisk stormpanservogn som ventast erstatta BMP-2 og MT-LB i hæren. Vogna er basert på ei universell Armata våpenplattform og skal gje betre vern til infanteristane som sit i vogna. Det er plass til mellom sju og ni soldatar i vogna, som har mange innebygde funksjonar for vern, inkludert ei skuffe for snøgt å grava seg ned i skyttargrop i forsvar, samt fleire kamera og andre sensorar montert i skroget. 

## Væpning

Tårnet er fjernstyrt digitalt av typen Bumerang-BM (Epoch) med 2A42 30-mm maskinkanon og koaksialt PK maskingevær samt utskytingsrør for 9M133 Kornet  panservernmissil på begge sider av tårnet.

## Mobilitet
Dieselmotoren er på 1500 hk, men vogna har ei vekt på 48 tonn slik at maksimal fart blir 65 km/t og rekkevidda 550 km på full tank.

## Vern
Vogna har reaktivt panser og Afganit (russisk Афганит) eller Malakhit‎ (russisk: Малахит) aktivt vern.

## Referansar
Bumerang-BM

**Bumerang-BM**  Epoch eller DUBM-30 Epoch er eit pansertårn laga for vogner som T-15 Armata, Kurganets-25 og Bumerang.

Tårnet er fjernstyrt digitalt med 2A42 30-mm maskinkanon og koaksialt PK maskingevær i tillegg til utskytingsrør for 9M133 Kornet panservernmissil på begge sider av tårnet.

## Referansar
2A42 maskinkanon

**Sjipunov 2A42** er ein sovjetisk og russisk 30 mm maskinkanon. Han er produsert av Tulamasjzavod AS.

## Plattformer
Kanonen har vore i bruk sidan 1980-talet, og er i bruk på følgjande plattformer:

### Pansra personellkøyretøy og stormpanservogner

* BMP-2
* BMD-2
* BMD-3
* BTR-T
* BTR-90

### Kamphelikopter

* Mil Mi-28
* Kamov Ka-50
* Kamov Ka-52

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:2A42 maskinkanon|2A42 maskinkanon]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*  
 

;Referansar
BTR-90

**BTR-90** eller **GAZ-5923** er eit russisk amfibisk pansra personellkøyretøy med åttehjulsdrift frå Arzamas, ein del av GAZ-konsernet. I store trekk er det eit forstørra skrog frå ein BTR-80 med tårn frå ein BMP-2. Pansringa er forbetra frå BTR-80, noko som skal gje vern mot 14,5 mm kaliber framanfrå.

Køyretøyet er bestykka med ein 30 mm maskinkanon, koaksial 7,62 mm mitraljøse og AGS-17 30 mm granatkastar.

## Historie og utvikling
BTR-90 vart utvikla i 1993, og vist offentleg i 1994. Ein liten del av vognene er i teneste ved russiske innanriksstyrkar.

## Teknisk
Vognføraren og vognkommandøren sit framme i skroget. Infanteristane sit av gjennom lukar mellom andre og tredje hjulsett.

I vatn vert BTR-90 drive fram av to vassjetar.

Hovudbestykninga er ein 30 mm maskinkanon av type 2A42 eller ein 100 mm kanon av type 2A70. Desse kan hevast til 75°, og er stabilisert i to aksar. Koaksialt er det montert ei mitraljøse av type PKT. Ein automatisk granatkastar av type AGS-17 kan òg monterast. Panservernsmissil av type AT-5 Spandrel (russisk namn Konkurs). Denne siste er montert på tårntaket og har ei rekkjevidde på rundt 4 km. Fire missil kan verta medtekne.

Motoren er ein turbodiesel og er montert bak i skroget.

## Variantar

; BTR-90M
: Med kanontårn frå BMP-3 og 100 mm kanon. Først sett i 2001, og ikkje i teneste lenger.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:BTR-90|BTR-90]]» frå , den 21. oktober 2018.* 


## Bakgrunnsstoff

* BTR-90 Army Recognition - skildring og bilete (engelsk, fransk)
* Skildring hos FAS (engelsk)
Jamal Khashoggi

**Jamal Ahmad Khashoggi**  (arabisk جمال أحمد خاشقجي‎, *Jamāl ʾAḥmad Xāšuqjī*, hedsjasisk uttale [dʒaˈmaːl xaːˈʃʊɡ.(d)ʒi]; tyrkisk: *Cemal Ahmet Kaşıkçı*) () var ein saudiarabisk journalist, redaktør og leiar for Al-Arab News Channel. Han gjorde òg teneste som redaktør for *[[Al-Watan i Saudi-Arabia|Al-Watan]]*, og gjorde denne avisa om til ei plattform for progressive saudiarabarar.

Khashoggi rømde frå Saudi-Arabia i september 2017, og sa at styresmaktene hadde teke frå han høvet til å bruka sosiale media som Twitter, Frå eksil skreiv han artiklar der han kritiserte styresmaktene i Saudi-Arabia, og særleg kronprins Mohammed bin Salman og kongen. Han var misnøgd med rolla deira i krigen mot Jemen.

## Død
Den 2. oktober 2018 gjekk Khashoggi inn i det saudiarabiske konsulatet i Istanbul for å hente nokre dokument i samband med eit planlagt giftarmål. Mykje tyder på at han der vart drepen av saudiarabarar etter ordre frå Mohammed bin Salman.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jamal Khashoggi|Jamal Khashoggi]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*
Prudnik

**Prudnik** (tysk *Neustadt*, *Neustadt in Oberschlesien*) er ein by sørvest i Polen ved elva Prudnik. Byen ligg i Opole-voivodskapet. Han er administrasjonsstad i fylket med same namn. Byen utgjer den urbane delen av eit større område kalla Gmina Prudnik, som inneheld om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar.

Fram til 1945 høyrte byen til Tyskland. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Frigjeringa av Aust-Finnmark

**Frigjeringa av Aust-Finnmark** frå tysk okkupasjon fann stad hausten 1944, etter at sovjetiske soldatar kom til Bjørnevatn 25. oktober 1944. I resten av Troms og Finnmark kom frigjeringa først 8. mai 1945. Etter tvangsevakueringa og nedbrenninga av Finnmark og Nord-Troms vart resten av Finnmark og Nord-Troms i stor grad verande i ingenmannsland, delvis under tysk kontroll. Den norske regjeringa i London etablerte allereie i november 1944 kontakt med sivile styresmakter i Aust-Finnmark. Ifølgje fylkesmannen Peder Holt hadde det ikkje vore problem å samarbeida med dei russiske soldatane.

## Bakgrunn

Våren 1944 hadde sovjetiske styrkar overtaket ved fronten mot Finland og USA pressa på for at Finland skulle innleia fredsforhandlingar med Sovjetunionen. Sovjetiske styrkar innleidde eit stort angrep på den finske fronten 9. juni 1944 og erobra Det karelske neset og Viborg. Mannerheim vart 4. august vald til president og 4. september var det våpenkvile. Tyskland var førebudd på at Finland ville gje opp og hadde planar for tilbaketrekking frå Lappland og Finnmark. Den tysk-finske alliansen opphøyrde 2. september og Finland var ifølgje fredsvilkåra med Sovjetunionen forplikta til å sørgja for at alle tyske styrkar hadde forlate landet innan 15. september. Etter kampar mellom tyske og finske styrkar ved Torneå og Rovaniemi trekte dei tyske styrkane seg unna. Hitler godkjende 3. oktober Operasjon Nordlicht og tilbaketrekkingea frå finsk Lappland byrja midt i oktober. Tilbaketrekkingane skjedde via Ivalo-Karasjok og Karesuando-Skibotn.

Etter landgangen i Normandie i juni 1944 frykta Tyskland at dei allierte kunne setja inn sjøstridskrefter mot Nord-Noreg. Kystforsvaret i Finnmark vart difor halde operativt så lenge som mogleg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frigjøringen av Øst-Finnmark|Frigjøringen av Øst-Finnmark]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
* Sovjetiske soldatar på norsk jord, artikkel hos Norgeshistorie.no
Polfrimerka

**Polfrimerkene** var ein serie på sju norske frimerke i valørane 2, 3, 5,10,15, 20 og 25 øre som Postvesenet gav ut i 1925 som bidrag til Roald Amundsen sin nordpolsekspedisjon i 1926. Frimerka hadde ikkje tilleggsverdi. Motivet var isbjørn på isflak og eit sjøfly.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Polfrimerkene|Polfrimerkene]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av frimerka
Svalbard-frimerka

**Svalbard-frimerka** var ein frimerkeserie på fire merke, verd 10, 15 20 og 45 øre, som Postverket utgav i 1925 for å markera at Noreg fekk overhøgd over Svalbard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svalbard-frimerkene|Svalbard-frimerkene]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av frimerka
Hærens overkommando

**Hærens overkommando** (**HOK**) vart mobilisert ved det tyske angrepet på Noreg den 9. april 1940. Han vart gjenoppretta i Storbritannia den 19. juni 1940 med generalmajor Carl Gustav Fleischer som sjef. HOK vart flytta frå London til hovudkvarteret for Brigaden i Skottland i Dumfries den 1. august 1940.

## Leiar for Hærens overkommando

* 1940–1942: Generalmajor Carl Gustav Fleischer
* 1942–1945: Generalmajor Johan Didrik Schlømer Beichmann
* 1945–1946: Generalmajor Ole Berg
* 1946–1948: Generalløytnant Olaf Helset
* 1948–1956: Generalløytnant Wilhelm von Tangen Hansteen
* 1956–1961: Generalløytnant Bjørn Christophersen
* 1961–1966: Generalløytnant Paal Frisvold
* 1966–1971: Generalløytnant Harald Løken

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hærens overkommando|Hærens overkommando]]» frå ,  den 21. oktober 2018.*