Amy Madigan

**Amy Marie Madigan** () er ein amerikansk skodespelar. Ho er kjend for arbeidet sitt både på scene og lerret, og har fått fleire prisar, mellom anna ein Oscar, ein Actor Award og ein Golden Globe, i tillegg til ei nominasjon til ein Primetime Emmy.

Madigan debuterte på film i dramaet *Love Child* (1982), som gav henne hennar første Golden Globe-nominasjon. Ho vart nominert til Oscar for beste kvinnelege birolle for rolla si som ei kvinne i eit vanskeleg ekteskap i *Twice in a Lifetime* (1985), og vann prisen 40 år seinare for rolla si i *Weapons* (2025) – det lengste tidsrommet mellom to Oscar-nominasjonar for ei skodespelarinne. Andre filmar ho har medverka i er *Love Letters* (1984), *Alamo Bay* (1985), *Nowhere to Hide* (1987), *Uncle Buck* (1989), *Field of Dreams* (1989), *Female Perversions* (1996), *Pollock* (2000), *Gone Baby Gone* (2007) og *The Hunt* (2020).

På fjernsyn spela Madigan Sarah Weddington i TV-filmen *Roe vs. Wade* (1989). For denne rolla vann ho Golden Globe for beste kvinnelege birolle i ein serie, miniserie eller TV-film, og vart også nominert til ein Primetime Emmy. Ho hadde òg roller i HBO-serien *Carnivàle* (2003–2005), *[[Grey’s Anatomy]]* (2008–2009) og *Fringe* (2009). På teaterscena har ho mellom anna spela i Off-Broadway-oppsetjinga av *The Lucky Spot* (1987), som gav henne ei nominasjon til Drama Desk Award for beste kvinnelege hovudrolle i eit teaterstykke, og i ei Broadway-oppsetjing av *A Streetcar Named Desire* i 1992 der ho spela Stella Kowalski.

## Tidleg liv og utdanning
Amy Marie Madigan vart fødd 11. september 1950 i Chicago. Foreldra hennar var Dolores (fødd Hanlon; 1921–1992), ein administrativ assistent og amatørskodespelar som spela i lokalt amatørteater, og John J. Madigan (1918–2012), ein journalist som arbeidde for *Newsweek* og gav politiske kommentarar i program som *Meet the Press* og *Face the Nation*. Faren hennar intervjua ei rekkje politiske personar, frå Richard Nixon til Martin Luther King jr., og leia òg sitt eige radioprogram på WBBM (AM). Ho er katolikk og tredje generasjon irsk-amerikanar. Ho har to brør, Jack og Jim.

I vidaregåande skule spela Madigan i skuleteater. Ho studerte ved Marquette University i Milwaukee i Wisconsin, der ho tok ein bachelorgrad i filosofi i 1972. I 1974 flytta ho til Los Angeles, der ho seinare studerte skodespelarkunst ved Lee Strasberg Theatre and Film Institute.
## Karriere
### 1980–1989: Filmdebut og tidlege roller

På 1980-talet gjekk Madigan frå ein karriere som songar til å arbeide som skodespelar, og ho studerte ved Lee Strasberg Theatre and Film Institute. Den første TV-rolla hennar var Adele i ein episode av *Hart to Hart* i 1981. Deretter fekk ho ei rolle i TV-filmen *Crazy Times*. Året etter debuterte ho på film som Terry Jean Moore i *Love Child*, noko som gav henne ei Golden Globe-nominasjon for årets nye stjerne (skodespelarinne). I 1983 spela ho Alison Ransom i TV-filmen *The Day After*.

I 1984 spela ho McCoy i filmen *Streets of Fire*, og hadde ei birolle som Viola Kelsey i *Places in the Heart*. I 1985 hadde ho ei hovudrolle i TV-filmen *The Laundromat*, skriven av Marsha Norman, der ho spela mot Carol Burnett. For rolla som DeeDee Johnson vann ho ein CableACE Award. Ho spela deretter mot ektemannen  i *Alamo Bay*, regissert av Louis Malle. Same året spela ho Sunny Mackenzie-Sobel, ei kvinne i eit vanskeleg ekteskap, i *Twice in a Lifetime*. For denne rolla fekk ho både Golden Globe- og Oscar-nominasjon.

Madigan debuterte Off-Broadway i 1987 i rolla som Sue Jack Tiller i *The Lucky Spot* av Beth Henley. For denne rolla vann ho Theatre World Award og vart nominert til Drama Desk Award. I 1988 vart ho nominert til Independent Spirit Award for beste kvinnelege birolle for rolla si i *The Prince of Pennsylvania*. Same året spela ho i *A Lie of the Mind* ved Mark Taper Forum. I 1989 spela ho kona til hovudpersonen til  i *Field of Dreams*, som vart nominert til Oscar for beste film, og kjærasten til figuren til John Candy i *Uncle Buck*. Same året vann ho Golden Globe for beste kvinnelege birolle i ein serie, miniserie eller TV-film og vart nominert til Primetime Emmy for rolla si som Sarah Weddington i TV-filmen *Roe vs. Wade*.
### 1990–2009: Variasjonar i karrieren
I 1990 spela Madigan mot Paula Kelly i teaterstykket *Stevie Wants to Play the Blues* av Eduardo Machado, noko som gav henne ein Drama-Logue Award. I 1991 spela ho mot Olympia Dukakis i den Emmy-nominerte TV-filmen *Lucky Day*. Ho debuterte på Broadway i rolla som Stella Kowalski i *A Streetcar Named Desire* i 1992, saman med  og , og vart nominert til Outer Critics Circle Award for beste debut. Deretter spela ho mot Timothy Hutton i *The Dark Half* (1993), ein film basert på Stephen King-romanen med same namn, regissert av George A. Romero.

I 1996 produserte ho og Ed Harris TV-filmen *Riders of the Purple Sage*, der dei òg hadde hovudrollene. Ho spela deretter saman med Tilda Swinton i *Female Perversions*. I 1997 vart ho nominert til Independent Spirit Award for rolla som Brett Armerson i filmen *Loved*. I 2000 spela ho Peggy Guggenheim i filmen *Pollock*, der ektemannen hennar hadde hovudrolla og også var regissør og produsent. I 2002 hadde ho ei birolle i TV-filmen *The Laramie Project* som politibetjenten Reggie Fluty. Mellom 2003 og 2005 hadde Madigan ei birolle som Iris Crowe/Irina i HBO-serien *Carnivàle*. I 2005 spela ho Lori Lansky i filmen *Winter Passing*, regissert av Adam Rapp. I 2006 hadde ho ei birolle i den Emmy-vinnande TV-filmen *The Path to 9/11*. I 2007 spela ho svigerinna til Helene i filmen *Gone Baby Gone*, regissert av Ben Affleck. I 2008 hadde Madigan ei rolle som Dr. Katharine Wyatt i fleire episodar av dramaserien *[[Grey’s Anatomy]]*, og ho gjesta seinare kriminalserien *Saving Grace*. 

I eit intervju i 2015 sa journalisten Susan King at Madigan, «som så mange skodespelarinner over 50», hadde hatt vanskeleg for å finne meiningsfulle roller. Madigan kommenterte sjølv situasjonen slik: «Mannen min arbeider mykje meir enn eg gjer … Du veit korleis situasjonen er. Realiteten er at du somme tider må slå deg til ro med det, sjølv når du har ein tung dag.»
### 2010–i dag: Seinare prosjekt og ''Weapons''
I 2011 hadde ho ei gjesterolle i siste episode av dramaserien *Memphis Beat*. Madigan vende tilbake til teateret i 2015 då ho regisserte ei oppsetjing av *Off the King's Road* ved Odyssey Theater i Los Angeles. I 2016 spela ho Halie i ei ny oppsetjing av Sam Shepard-stykket *Buried Child* for teatergruppa The New Group i New York. Stykket vart seinare flytta til Trafalgar Studios i London, der Madigan gjentok rolla si.

I 2018 hadde ho ei birolle i den uavhengige dramafilmen *American Woman* saman med . Deretter spela ho i skrekkfilmen *Antlers* (2021) av Scott Cooper, der ho portretterte ein skuleleiar i ein liten by i Oregon plaga av ei overnaturleg kraft. I 2024 spela Madigan dommar Motley i dramafilmen *Bull Street*, som hadde premiere under Sarasota Film Festival i Florida.

I 2025 hadde ho ei sentral rolle i Zach Cregger-filmen *Weapons*, der ho spela den eksentriske og mystiske Gladys, grandtanta til ein gut i eit lite lokalsamfunn der fleire barn forsvinn. Rolla gav henne stor kritikarros og fleire prisnominasjonar. Den 15. mars 2026 vann ho Oscar for beste kvinnelege birolle. Det gjekk 40 år mellom denne nominasjonen og hennar førre for *Twice in a Lifetime*, noko som sette rekord for lengste tidsrom mellom to Oscar-nominasjonar for ei skodespelarinne.
## Privatliv
Madigan gifta seg med skodespelaren Ed Harris 21. november 1983. Dei har ei dotter. Madigan og Harris har samarbeidd ofte gjennom karrierane sine.

På 1970-talet turnerte Madigan i USA som vokalist i fleire rockeband før ho flytta til Los Angeles. Ho opptrådde òg som solosongar og pianist i Dallas mot slutten av 1970-åra og byrjinga av 1980-åra. I eit intervju i 2015 sa ho at ho saknar musikken: «Eg har arbeidd med musikk i veldig lang tid … Eg skriv ikkje sjølv, så eg laga ikkje mitt eige materiale. Eg kjende at eg stadig møtte den same veggen … Eg saknar musikk kvar einaste dag.»

Sidan 2016 har Madigan vore medlem av styret ved Reed College i Portland i Oregon.
## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amy Madigan|Amy Madigan]]» frå , den 17. mars 2026.*