open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svartvengspove

**Svartvengspove** (*Limosa haemastica*) er ein vadefugl, og ein av fire medlemmer av slekta *[[Limosa]]* i snipefamilien. Han har utbreiing avgrensa til Amerika. Hekkeområda ligg i Alaska og Canada og elles har denne arten leveområde i sørlegaste Sør-Amerika. 

## Skildring
Dette er ein liten spove med storleik omtrent som lappspoven. Kroppslengda ligg i området 36 til 42 centimeter, og kroppsmassen kan variere i området 196 til 436 gram, hofuglane i det øvre området. Nebbet er 8-11 cm, svakt oppbøygd og raudt-oransje med ein mørk tupp. Beina er mørk blågråe. Dei har eit mørkt augestrek med ei lys augebrynstripe over, overgumpen er kvit og halen har mørk overside. 

Vaksne svartvengspovar førekjem elles litt forenkla tre ulike fjørdrakter: 
*Vinterdrakta, eller drakta for fuglar som ikkje hekkar, er lik for begge kjønn. I denne drakta er fuglane jamt lys gråbrune på hovud, hals og på oversida med kvit underside. Nebbasen er meir brun enn i hekkedrakta.
*Hekkedrakt for hofuglar har lyse, nær kvit kinn og strupe, oversida brun og undersida er nøttebrun, men  undersida har kraftige kvite flekker eller tverrstriper. Fjørene på oversida har lyse frynser.
*Hannfuglar i hekkedrakt presenterer seg langt mørkare enn hofuglar, brystet og undersida er djupt raudleg nøttebrun, mørkt spraglete eller tverrstriper, oversida er mørk brun med lyse flekker.

Lætet er ofte ein serie *toe-wid* *toe-wid* *toe-wid*, eller berre *wid* i serie.

Svartvengspoven hekkar i mange åtskilde lokalitetar i vestlege og sørlege Alaska og frå nordvestlege Canada til Hudsonbukta. Vinterkvarteret er langs atlanterhavskysten frå sørlegaste Brasil sørover til Tierra del Fuego over heile Uruguay, og inn i Paraguay. Dessutan nordover langs stillehavskysten nord til Chiloé-øya. Hekkehabitata er våte marker og små dammar der dei tar insektlarver, biller, sniglar og frø. I Sør-Amerika er habitata våte område nær kystar slik som på avsettingar ved elvemunningar, ved lagunar, overflauma område som rismarker. Her er dietten animalsk og inkluderer skjel og andre blautdyr, børstemark, insekt, men her er òg døme på vegetabilsk føde. Dei beitar ofte ved å vasse og søke med nebbet.  

Ikkje alle omstende ved trekket er kjente, men mange fuglar samlar seg først ved Jamesbukta, og ein trur mange så trekker utan stopp til Sør-Amerika. Somme streiffuglar dukkar opp fåtalige utanfor det normale utbreiingsområdet, slik som på Falklandsøyane, Galapagos og fleire andre meir fjerne stader. I juni 2008 vart eit individ observert på Røstlandet. 

Storleiken på populasjonen er usikker, globalt over 50&nbsp;000 individ per 2006, og er truleg minkande.

## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff

*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693154 Limosa haemastica] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 24. september 2016
Tom Kåre Staurvik

**Tom Kåre Staurvik** () er ein norsk tidlegare fotballspelar som vanlegvis spelte på midtbana, seinare også på midtstopparplass. Han var særleg kjend for sine harde skot og frispark.

Staurvik eliteseriedebuterte for Bodø/Glimt i 1993. I sin fyrste sesong var han med å vinne NM-cupen og sikre sølvmedaljen i eliteserien. Etter to sesongar i Glimt vart han overført til Rosenborg BK, ein klubb han vann både seriemeisterskap og cupmeisterskap med i 1995, medan han i 1996 fekk seriegull. Både i NM-finalen 1993 og i finaleomkampen 1995 kom Staurvik på skåringslista.

Sesongen 1996/97 spelte Staurvik for nederlandske NAC Breda. Sommaren 1997 gjekk han tilbake til Bodø/Glimt, der han spelte i fem år. Etter eit kort tilvære i kinesiske Shanghai Shenhua, var han 2002/03 knytt til GIF Sundsvall. Sidan var han ei tid spelande trenar i Harstad Idrettslag på nivå tre i norsk seriefotball.

Staurvik deltok i to landskampar i 1993-94. Han debuterte då Noreg vann 7-0 borte mot Færøyane i august 1993 då han kom inn og Erik Mykland gjekk ut i pausen.

### Merittar
*Noregsmeister 1992: Bodø/Glimt
*Noregsmeister 1995: Rosenborg
*Seriemeister 1995 og 1996: Rosenborg
*Seriesølv 1993: Bodø/Glimt

## Kjelder
*eu-football
Kafari

***Kafari*** er det andre studioalbumet til det islandske poprockbandet Lockerbie. Ideen bak plata starta allereie i 2012. I to år, mellom 2013 og 2014, spelte bandet inn låtane til *Kafari*.

## Innhald

## Medverkande
### Lockerbie
*Þórður «Doddi» Páll Pálsson – vokal, gitarar og synthesizer
*Guðmundur «Gummi» Hólm – bass og kor
*Davíð Arnar Sigurðsson – xylofon, piano og synthesizer
*Rúnar Steinn Rúnarsson – slagverk og perkusjon
*Hafsteinn «Haffi» Þráinsson – elektrisk gitar
### Gjestemusikarar
*Axel «Flex» Árnason - perkusjon, bass, syntheseizer og kor
*Bergur Þórisson - trombone
*Sæmundur Rögnvaldsson - trompet
*Snæbjörn Gauti Snæbjörnsson - saksofon

## Kjelder
Rune Tangen

**Rune Tangen** () er ein norsk tidlegare fotballspelar som vart noregsmeister 1983 og seriemeister 1987 med Moss Fotballklubb, samt noregsmeister og to gongar seriemeister med Rosenborg Ballklubb i åra 1992 og 1993.

### Klubbspel
Tangen spelte i unge år på Rapid i Moss, før han melde seg til teneste i storebror Moss FK. Han kom ikkje på bana då Moss vann finalen i fotball-NM 1983 med 2-0 over Vålerenga IF på Ullevaal stadion. Derimot var han ein sentral figur i midtforsvaret då Moss slo Molde FK i «seriefinalen» på Molde stadion hausten 1987, og vann sin einaste seriemeistertittel.

Framom 1991-sesongen vart Tangen overført til Rosenborg og spelte dei neste tre sesongane i Trondheims-klubben, eit lag han vart seriemeister med i 1992 og 1993 og cupmeister i 1992. Sesongane 1994-96 var han atter Mosse-spelar.

Hausten 1996 reiste Tangen til Austerrike og spelte nokre år på FC Tirol og deretter LASK Linz. Sommaren 1999 vende han tilbake til Moss og norsk fotball på nivå to. Då Moss rykka ned i 2002, var han eit års tid spelande trenar. Han la opp i 2004.

### Landslagsspel
Tangen spelte tre landskampar i tida 1988-90. I sin andre landskamp, 4. februar 1990 i Attard på Malta, skåra han den tredje og avgjerande målet då Noreg vann med 3-2 over Sør-Korea.

### Merittar
*Seriemeister 1987: Moss FK
*Seriemeister 1992 og 1993: Rosenborg BK
*Noregsmeister 1992: Rosenborg BK

## Kjelder

*eu-football
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rune Tangen|Rune Tangen]]» frå ,  den 24. september 2016.*
Hestrie Cloete

**Hestrie Cloete**, fødd **Storbeck**, () er ein sørafrikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Germiston. Ho vart verdsmeister i høgdehopp i 2001 og 2002, og vann OL-sølv både i 2000 og 2004.

### Aktiv
185 cm høge Cloete vann høgdetevlinga i Afrika-leikane 1995 i Harare. Tre år seinare vart ho afrikameister i Dakar etter å ha svinga seg over 1,92 m og i 1999 vann ho øvinga med 1,96 m under Afrika-leikane i Johannesburg.

Under Sommar-OL 2000 i Sydney vann Cloete sølvmedaljen i høgdetevlinga, på same høgda som den russiske gullvinnaren. Året etter vann ho gullmedaljen ved friidretts-VM 2001 i Edmonton, på same høgda som sølvvinnaren, det òg ein russisk utøvar. Ved friidrett-VM i Paris i 2003 gjorde ho sitt livs beste høgdehopp på 2006 og vann ein suveren gullmedalje. Året etter stoppa ho på 2,02 m under sommarleikane 2004 og tok sølvmedaljen med færre riv enn bronsevinnaren, ukrainske Vita Stjopina.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1997 i Aten: Nr 10 – 1,90 m
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (1,89 m =nr 14)
*OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 2,01 m, bakom Jelena Jelesina (2,01 m)
*VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 2,00 m, framom Inha Babakova (2,00 m)
*VM 2003 i Paris: Gullmedalje – 2,06 m, framom Marina Kuptsova (2,00 m)
*OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 2,02 m, bakom Jelena Slesarenko (2,06 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hestrie Cloete|Hestrie Cloete]]» frå ,  den 22. juli 2017.*  
 
*
Grieg

**Grieg** kan syna til:

;Folk
* Edvard Grieg (1843-1907), norsk komponist
* Nina Hagerup Grieg (1845-1935), dansk-norsk songar gift med Edvard Grieg
* Joachim Grieg (1849–1932), norsk reiar og politikar
* John Grieg (1856–1905), norsk forleggjar
* James A. Grieg (1861-1936), norsk zoolog
* Theodor Grieg (1889–1957), austerriksk skodespelar og regissør
* Harald Grieg (1894-1972), norsk forleggjar 
* Sigurd Grieg  (1894-1973), norsk arkeolog
* Gerd Grieg (f. Egede-Nissen, 1895-1988), norsk skodespelar
* Per Grieg (1897-1962), norsk arkitekt
* Nordahl Grieg (1902-1943), norsk forfattar og journalist
* Otto Grieg Tidemand (1921–2006), norsk politikar
* Elisabeth Grieg (f. 1959), norsk forretningskvinne

;Stader
*4872 Grieg, ein asteroide
*Griegfjellet på Svalbard

;Verksemder
*Griegakademiet
*Grieg Arkitekter
*Grieg-gruppen (Grieg Group)
*Grieghallen
*Griegprisen
*Grieg Seafood
*Grieg Trio
Halvorsen

**Halvorsen** er eit norsk patronymisk etternamn som kan syna til:

* Aasmund Halvorsen Vinje (1851&ndash;1917), norsk politikar
* Johan Halvorsen (1864–1935), norsk komponist
* Otto B. Halvorsen (1872–1923), norsk jurist, høgrepolitikar og statsminister
* Asbjørn Halvorsen (1898–1955), norsk fotballspelar
* Birger Halvorsen (1905–1976),  norsk høgdehoppar
* Roald Halvorsen (1914-2010), norsk politikar og fagforeiningsmann
* Tor Halvorsen(1930–1987),  fagforeiningsleiar og arbeidarpartipolitikar
* Einfrid Halvorsen (f. 1937), norsk politikar
* Gunnar Halvorsen (1945&ndash;2006), norsk politikar
* Terje Halvorsen (f. 1940), norsk historikar
* Kristin Halvorsen (f. 1960), norsk politikar

;Anna
* Lars Halvorsen and Sons (Lars Halvorsen Sons Pty. Ltd.), australske båtbyggjarar
Klaverspelar

Ein **klaverspelar** er ein musikar som spelar klaverinstrument. Fram til tidleg i 1960-åra vart musikarar som spelte klaverinstrument anten rekna som pianistar eller organistar. Frå midten av 1960-åra kom det ein overflod av nye musikkinstrument med klaver, og ein måtte ha eit meir generelt omgrep som dekka musikarane som spelte på desse. Desse klaverinstrumentar er mellom andre: 

*elektrisk piano som Fender Rhodes, Wurlitzer elektrisk piano og Roland digitalpiano
*Hammond og andre elektriske orgel som Farfisa og Vox Continental
*analoge synthesizerar som Moog, ARP, og instrument laga av forskjellige andre produsentar som Alesis.
*virtuell-analoge synthesizerar produsert av selskap som Alesis og Novation
*digitale arbeidssstasjonar med klaver som dei som i dag vert produsert av Roland, Yamaha, Kurzweil og Korg
*samplerar
*mellotron
*clavinet
*continuum
*melodica
*pianet
*piano (men sjå òg pianist)
*cembalo
*harmonium
*celesta
*klavikord
*pipeorgel
*keytar
*kimophone (keytar-horn oppfunnen av Kimo Lobo)

## Sjå òg
*Pianist
*Organist

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Keyboardist|Keyboardist]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Magasinet Keyboard (USA)
* Magasinet Keyboard Player 
* Harmony Central for keyboard/synth players
* Vintage Synth Explorer
Stortingsvalet 2017

**Stortingsvalet 2017** var eit parlamentsval i Noreg som gjekk føre seg 11. september 2017. Då skulle nordmenn velje stemme på politiske parti som hadde valt ut representantar til Stortinget for perioden 2017–2021. Raudt kom inn på Stortinget for første gong, med eit mandat.

Den sittande regjeringa til Solberg og søttepartia (Høgre, Framstegspartiet, Venstre og Kristelig Folkeparti) beheldt fleirtalet på Stortinget.

## Resultat på landsbasis

## Kjelder
Modus i musikk

**Modus** (frå det latinske *modus*) er eit omgrep nytta i vestleg musikkteoritradisjonar med tre forskjellige definisjonar:

* det *rytmiske forholdet mellom lange og korte verdiar* i seinmellomalderen;
* i tidleg mellomalderteori *intervall*;
* eller mest typisk, eit konsept som syner til *skala* og *type melodi* (modal skala).

I musikk er ein skala ei ordna rekkje intervall som saman med tonearten avgjer kva tonar som vert nytta. 

*Modal skala* er eit omgrep ein berre nyttar om særskilde diatone skalaer. Modale skalaer, òg kalla **kyrkjetoneartar** er diatoniske skalaer. Blant dei modale skalaene finst skalaer som svarer til durskalaen og mollskalaen.

Omgrepet *modal skala* blir allment forstått som jonisk, dorisk, frygisk, etc skala. Det er likevel mogeleg å bruke det på alle tenkjelege skalaer. Talet modale skalaer er lik talet på tonar i skalaen. Ein skala frå første trinn til oktaven, ein skala frå andre trinn til andre trinn over skalaen, for kvart trinn i skalaen.  antallet modale skalaer er lik antallet toner i skalaen: en skala fra første trinn til oktaven, en skala fra andre trinn til andre trinn over oktaven, for hvert trinn i skalaen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Modal skala|Modal skala]]» frå ,  den 24. september 2016.*
Dorisk skala

**Dorisk skala** er ein modal skala (kyrkjetoneart) som vert nytta innan musikk. Om eit verk, eit stykke, ein låt, ein song osv. går i dorisk med D som grunntone, seier ein at han har tonearten *D-dorisk*. Om ein skal spele ein dorisk skala på pianoet, kan ein berre spele på dei kvite tangentane frå tonen *D* til neste *D* oktaven over eller under.

## Oppbygging
Det som er spesielt for dorisk er at han har liten ters, stor sekst og liten septim. Dette gjev han eit mollpreg, men det som kjenneteikar han mest er den store seksten. Tabellen under illustrerer forskjellen på dur, moll og dorisk ved å vise skilnaden i tonetrinn: 

Det er ikkje berre D som eignar seg som grunntone. Alle tonar kan nyttast som grunntone, men ein må følgje tonetrinnane. Her er eit døme på kva tonar som vert spelt i andre toneartar:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dorisk skala|Dorisk skala]]» frå ,  den 24. september 2016.*
Kvart i musikk

**Kvart** (av latin 'fjerde') i musikk er det fjerde trinnet i ei diatonisk tonerekkje. Det kan visa til eit intervall som tilsvarer tre trinn i ei slik tonerekkje, til dømes mellom 1. og 4. trinn.

## Rein kvart
Ein **rein kvart** er nemninga på intervallet (avstanden) mellom to tonar på fem kromatiske halvtonar, til dømes avstanden mellom C og F. Namnet kjem av at ein kvart spenner over fire trinn i dei fleste diatoniske skalaer bortsett frå lydisk. At han er *rein* plasserer han saman med dei andre reine intervalla kvint, oktav og prim i ein eigen intervallkategori.

I ein likesvevande skala tilsvarer tilhøvet mellom frekvensane på \left(\sqrt[12]{2}\right)^5 = 1,3348 . I rein stemming tilsvarar det eit tilhøve på 3:4 .

I streng koralsats vert ein rein kvart vurdert som dissonans som må innførast og vert oppløyst etter bestemte reglar.

Ein invertert (omvend) kvart er ein kvint.
 
Det er vanleg å stemme strengene på kontrabassar og bassgitarar i kvartar. Gitarar vert òg stemd i kvartar med unntak av éin streng. Òg gambefamilien (viola da gamba) er delvis stemt i kvartar.

## Forstørra kvart
Ein forstørra kvart verta for kalla tritonus (tre(heil)intervallet til tonane).

## Forminska kvart
Ein **forminska kvart** er ein rein kvart der anten den øvste tonen er senka med ein halvtone, eller den nedste tonen er hevd med ein halvtone. Når ein brukar c som utgangspunkt, er den reine kvarten f. Hevar ein den nedste tonen med ein halvtone, får ein den forminska kvarten c - f. Senkar med den øvste tonen med ein halvtone, får ein den forminska kvarten c - f. Frå den reine kvarten a - d vert dei forminska kvartane a - d og a - d danna, frå den reine kvarten f - h dei forminska kvartane f (eller f**x**) - h og f - h.

I den likesvevande skalaen høyrest ein forminska kvart ut som ein stor ters. Likevel gjeld ein forminska kvart i streng koralsats som dissonans.

## Sjå òg
* Subdominant

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kvart (musikk)|Kvart (musikk)]]» frå ,  den 24. september 2016.*
Vers-refreng-form

**Vers-refreng-form** er ei musikalsk form som er vanleg i pop, blues og rock and roll sidan 1950-åra, og har vore dominerande i rockemusikken sidan 1960-åra. I kontrast til 32-taktsforma, som fokuserer på vers (med B-delen som motsats) vert refrenget i vers-refreng-forma vektlagt som motsats til verset. 

Ei 32-taktsform, der A er verset og B er refrenget er forma AABA, der verset tar opp det meste av tida og refrenget berre er der som motsats og fører attende til verset. I vers-refreng-forma tar refrenga meir av tida og verset eksisterer for å føre fram til refrenget. Til dømes: ABABB(B). 

Refrenget står ofte i skarp kontrast til verset for melodi, rytme og harmoni, og har eit høgare dynamikknivå og aktivitet, ofte med fleire instrument. Dette vert kalla eit «utbrotsrefreng». 

## Vers-refreng-form med kontrast
Songar som nyttar forskjellig musikk i verset og refrenget står i konstrast til kvarandre. Døme er:
*«That'll Be the Day» av Buddy Holly (1957)
*«Be My Baby» av The Ronettes (1963)
*«California Girls» av The Beach Boys (1965)
*«Penny Lane» & «All You Need Is Love» av The Beatles (1967)
*«Foxy Lady» av Jimi Hendrix (1967)
*«Smoke on the Water» av Deep Purple (1973)
*«Can't Get Enough» av Bad Company (1974)

## Enkel vers-refreng-form
Songar som nyttar same harmoni (akkordar) i verset og refrenget, som ein 12-taktsblues, men der melodien og teksten er forskjellig, har ei enkel vers-refreng-form. Døme er: 
*«Shake, Rattle, and Roll» av Big Joe Turner (1954)
*«Louie, Louie» av The Kingsmen (1963), døme som ikkje brukar bluesforma
*«La Bamba» av Ritchie Valens (1959)

## Enkel vers-form
Songar som berre har eit repetert vers er i enkel vers-form (utan refreng). Døme er: 
*«Evil Ways» av Santana (1969)
*Blues-baserte songar som ikkje er i den enkle vers-refreeng-forma, som «Heartbreak Hotel», «Jailhouse Rock», «Hound Dog» og «Lucille»
med med mellomspel som motsats: 
*«Eight Miles High» av The Byrds (1966)
*«Tomorrow Never Knows» av The Beatles (1966)
*«Purple Haze» av Jimi Hendrix (1967).

Både den enkle vers-refreng-forma og den enkle verseforma er i strofisk form.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Verse–chorus form|Verse–chorus form]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Etablissementet

**Etablissementet** syner generelt til ei dominerande gruppe eller ein elite som har makta eller autoriteten i ein nasjon eller ein organisasjon. Etablissementet kan vere ei lukka samfunnsgruppe som vel ut medlemmane sine eller spesifikke forskansa elitestrukturar, anten i regjering eller i særskilde institusjonar. 

American Sociological Association seier at omgrepet ofte vert nytta av dei som demonstrerer mot ei lita gruppe som dominerer ein større organisasjon. I røynda kan alle relativt små klassar eller grupper som har kontroll, kallast *Etablissementet* og dei som ikkje høyrer til Etablissementet kan kallast ein «framand».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Establishment|The Establishment]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Miksolydisk

Ein **miksolydisk skala** er ein skala som høyrer til ein miksolydisk toneart, som er ein av kyrkjetoneartane. Han er identisk med ein durskala med eit senka sjuande trinn.  Ein kan òg seie at ein miksolydisk skala er som ein durskala, men med det femte trinnet som grunntone. Til dømes er C-dur alle dei kvite tangentane på klaveret frå ein C til ein C ein oktav over eller under. 

Om ein tar G (5. trinn i C-dur) som grunntone og spelar utelukkande på dei kvite tangentane, altså frå G til G, så har ein ein G-miksolydisk skala:

{ g'4 a' b' c* d* e* f* g* }</score>

Den miksolydiske tonearten er ikkje så mykje brukt som dur og moll, men vert til dømes nytta i avslutninga av «[[Hey Jude]]» av The Beatles.

== Kjelder ==
<div class="references-small">
**Denne artikkelen bygger på «Mixolydisk» frå ,  den 24. september 2016.''
Treklang

Ein **treklang** er i musikken ein akkord som består av grunntone, ters og kvint. Ein skil mellom durtreklang, molltreklang, forminska treklang og forstørra treklang.
Omgrepet *treklang* kan òg nyttast om ein kombinasjon av tre stemmer eller ein fargepallett som består av tre fargar som passar saman.

Dei fire ulike treklangane i musikk er skildra i tabellen under.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Treklang|Treklang]]» frå ,  den 24. september 2016.*
Oppland (fleirtyding)

**Oppland** kan visa til:

* Oppland fylke, eit fylke i Noreg
* Den indre delen av eit land, land som ligg opp frå havet, også kalla innland
* Det distriktet som høyrer naturleg til ein by når det gjeld handels- og næringsverksemd

## Kjelder
*
*
Jimmy Preston

**Jimmy Preston** () var ein USA-amerikansk R&B-bandleiar, altsaksofonist, trommeslagar og songar som viktige bidrag til tidleg rock and roll.

Den førte R&B-hitten til Presteon som nådde topp 10 på R&B-lista i USA, var «Hucklebuck Daddy» i 1949, spelt inn for Gotham Records i Philadelphia. Han vart mest kjend som **Jimmy Preston and His Prestonians** då han spelte inn originalversjonen av «Rock the Joint» for Gotham i 1949. Saksofonsoloane i «Rock the Joint» vart spelte av tenorsaksofonisten Danny Turner (1920-1995). «Rock the Joint» vart spelt inn på ny av Jimmy Cavallo i 1951, og Bill Haley and the Saddlemen i 1952.

I 1950 byrja tenorsakfonisten Benny Golson og pianisten Billy Gaines i bandet og dei spelte inn songar som «Early Morning Blues» og «Hayride». Preston gjekk over til Derby Records og spelte inn den siste R&B-hitten sin med ein versjon av Louis Prima sin «Oh Babe».  Han slutta i musikkindustrien i 1952, utan å forstå at han sidan skulle bli rekna som ein av fedrene for rock and roll.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jimmy Preston|Jimmy Preston]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Innland

**Innland** eller **innlandet** kan visa til:

* Den indre delen av eit landområde, som gjerne ligg langt frå kysten
* Fastland, i motsetnad til øy og skjergard
* Eins eige land, i motsetnad til *utland*
* Innlandet fylke, eit fylke som blir oppretta i 2020.

## Kjelder
*
Støy i musikk

I musikk vert **støy** skildra på forskjellige måtar som sur, ubestemt, ukontrollert, høglydt, umusikalsk eller uønskt lyd. Støy er ein viktig komponent i lyden til menneskerøysta og alle musikkinsrument, særleg for ikkje-tonehøgdsendra perkusjonsinstrument og elektriske gitarar (ved hjelp av forvrenging). Elektroniske instrument skapar forskjellige støyfargar. Tradisjonell bruk av støy er uavgrensa og brukar alle frekvensar som er assosiert med tonehøgd og klang, som kvitstøydelen av ein trommevirvel og ei skarptromme, eller transientar som finst i prefiksen i lyden til somme orgelpiper.

Påverknaden av modernisme tidleg på 1900-talet fekk komponistar som Edgar Varese til å utforske bruken av støybaserte klangar i ein orkestersetting. I same perioden skapte den italienske futuristen Luigi Russolo eit «støyorkester» ved hjelp av instrument han kalla intonarumori. Seinare på 1900-talet vart omgrepet støymusikk nytta om verk som hovudsakleg bestod av støybasert lyd. 

I meir generell bruk vert støy nytta om uønskt lyd eller signal. I denne samanhengen kan sjølv lydar som elles ville verte rekna som musikalske bli rekna som støy, om dei forstyrrar mottakinga av eit signal som mottakaren ønskjer. Motverking og reduksjon av uønskt lyd, frå suselydar til knirkande basstrommepedalar, er viktige i mange musikalske samanhengar, men støy vert òg nytta kreativt på mange måtar, og på somme måtar innan nesten alle sjangrar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Noise in music|Noise in music]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


;Bibliografi
*Attali, Jacques. 1985. *Noise: The Political Economy of Music*, translated by Brian Massumi, foreword by Frederic Jameson, afterword by Susan McClary. Theory and History of Literature 16. Manchester: The Manchester University Press. ISBN 0-7190-1470-0 (cloth) ISBN 0-7190-1471-9 (pbk).
Afroamerikansk musikk

**Afroamerikansk musikk** er eit samleomgrep for ei rekkje musikalske sjangrar som stort sett vart utvikla av afroamerikanarar. Opphavet deira er i musikalske former som stamma frå slavane og kjenneteikna av liva til svarte amerikanarar før den amerikanske borgarkrigen.

Dei moderne sjangrane blues og ragtime vart utvikla seint på 1800-talet ved å blande europeiske musikkstilar (kjenneteikna ved diatonisk harmoni innafor rammeverket likesvevande stemming) med det afrikanske opphavet, som nytta naturlege harmoniseriar og blåtonar. Unntaket er hip hop, house og techno, som vart danna seint på 1900-talet frå tidlegare former for afroamerikansk musikk som funk og soul. Moderne musikk er kraftig påverka av afroamerikanske musikksjangrar. 

Etter borgarkrigen utvikla svarte amerikanarar, som vart tilsette som musikarar i militærband som spelte europeisk musikk, ein ny musikkstil kalla ragtime, som gradvis utvikla seg til jazz. I utviklinga av jazzen medverka afroamerikanske med kunnskap om den sofistikerte polyrytmiske strukturen frå danse- og folkemusikken til folk frå Vest-Afrika og området kring Sahara. Desse musikkformene påverka mange område av musikkutviklinga i USA og andre stader i verda på 1900-talet. 

Dei tidlegare jazz- og blues-innspelingane vart spelte inn i 1920-åra. Afroamerikanske musikarar utvikla tilknytte stilartar som rhythm and Blues i 1940-åra. I 1960-åra hadde soulartistar stor påverknad på kvite amerikanske og britiske songarar. I midten av 1960-åra utvikla svart musikarar funk og dei var mange av dei leiande musikarane i slutten av 1960-åra og i 1970-åra innan jazz-rock-fusion. I 1970- og 1980-åra utvikla svarte artistar hip hop og i 1980-åra den disco-prega dansestilen kalla house. I 2000-åra var hiphop blitt ein av dei viktigaste musikksjangrane. Dagens moderne musikk er kraftig påverka og prega av afroamerikanske musikksjangrar. 

## Afroamerikanske musikkstilar
* Blues
* Skiffle
* Jugband
* Boogie woogie
* Barbershop
* Deltablues
* Disco
* Doo-wop
* Funk
* Gospel
* Hip hop
* House
* Jazz
* Negro spirituals
* Pop
* Quiet storm
* Electro
* Ragtime
* Contemporary R&B
* Rhythm and blues
* Rock & roll
* Soul
* Southern Rap
* Spiritual
* Techno
* Trap-musikk
* PBR&B
* Zydeco

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:African-American music|African-American music]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Rock the Joint

«**Rock the Joint**», òg kalla «**We're Gonna Rock This Joint Tonight**», er ein boogiesong spelt inn av forskjellige proto-rock and roll-songarar. Songen er særleg kjend med Jimmy Preston og andre tidlege rock and roll-songarar, som Bill Haley. Preston sin versjon er blitt omtalt som ein av kandidatane til «den første rock and roll-songen», og Haley sin versjon blir rekna som den første rockabilly-songen.

Låtskrivarane av songen er oppført som Harry Crafton, Wendell «Don» Keane og Harry «Doc» Bagby, som var musikarar med kontrakt hos Gotham i New York, eigd av Ivin Ballen (men ein konsertversjon innspelt av Haley i 1969 for Buddah Records er tilskriven James Bracken). Songen var påverka av tidlegare R&B-songar som Wynonie Harris-songen «Good Rockin' Tonight» i 1948. Ballen gav songen til Jimmy Preston, som nyleg hadde hatt ein hit med «Hucklebuck Daddy». Versjonen til Jimmy Preston and His Prestonians vart spelt inn i Philadelphia i mai 1949 og vart gjeven ut på Gotham. Eit år seinare nådde singelen sjetteplassen på R&B-lista.

To år seinare hadde Bill Haley and the Saddlemen alt hatt suksess med sin versjon av Ike Turner-låten «Rocket 88», men såg etter ein ny hit. Dei vart overtydd av produsenten, Essex Records-eigaren Dave Miller, om å spele inn «Rock the Joint». Haley spelte inn songen i februar eller mars 1952, men skreiv eigne vers som betre passa til countrypublikummet hans, og nemnde ei rekkje hillbilly-dansar (som Sugarfoot Rag og Virginia Reel) i staden for Preston sine hucklebuck og jitterbug. Han nytta òg andre instrument på songen, og meir ekko. Særleg nytta Haley-versjonen meir perkusjonsaktig bass av Marshall Lytle og elektrisk gitar av Danny Cedrone, med eit gitarparti som han brukte om att to år seinare på «Rock Around The Clock».

Sjølv om Haley-versjonen ikkje vart ein hit då han kom på Essex Records i 1952, selde han godt nok i Chicago til at han fekk eit kort opphald ved ein jazzklubb der. Opphaldet vart kortare enn planlagt fordi mange av det svarte publikummet gjekk. Likevel var Haley-versjonen av «Rock The Joint»  - tre år før «Rock Around the Clock» - ein viktig milepåle for utviklinga av rockabilly, sidan han blanda R&B og country.

Songen vart spelt inn på ny i 1957 av Haley for Decca Records, og på den tida hadde bandet hans kalla seg Bill Haley & His Comets. Songen vart gjeven ut med tittelen «New Rock the Joint», sidan originalversjonen framleis var i sal. Han spelte seinare inn songen nok ein gong for Sonet Records i Sverige i 1968 og det finst mange konsertopptak av songen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rock the Joint|Rock the Joint]]» frå ,  den 24. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Jim Dawson, *Rock Around the Clock: The Record That Started the Rock Revolution!* (Backbeat Books, 2005).
* John W. Haley and John von Hoelle, *Sound and Glory* (Dyne-American, 1990).
Undertale

***Undertale*** er eit datarollespel utvikla av Toby Fox. I spelet styrer spelaren ein gutunge som har falle ned i undergrunnen, eit stort, åtskilt område under overflata av Jorda, som er sperra av ein magisk barriere. Spelaren møter ei rekke monster på ferda for å kome tilbake til overflata, i hovudsak gjennom kampsystemet i spelet, som kjem fram når spelaren konfronterer eller støyter på eit monster. I det turbaserte kampsystemet kan spelaren mellom anna unngå å ta skade gjennom å navigere unna prosjektil som kjem flygande over skjermen, og kan velje å spare monstera i staden for å angripe og drepe dei. Vala som spelaren gjer påverkar hendingsgangen i spelet, både dialogen, karakterane og historia.

Toby Fox har utvikla *Undertale* uavhengig, inkludert komponeringa av musikken. Spelet er inspirert av mellom anna dataspelseriane *Mother* og *[[Mario-rollespel|Mario & Luigi]]*, skytespelet *Touhou Project*, internettkultur og den britiske komiserien *[[Mr. Bean]]*. *Undertale* vart lansert 15. september 2015 til Microsoft Windows og OS X, og 17. juli 2016 til Linux. Spelet selde over ein million eksemplar etter at det kom ut, og det vart nominert til fleire prisar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Steinar Albrigtsen

**Steinar Albrigtsen** (fødd 4. januar 1957 i Hammerfest) er ein norsk folke-/countrysongar og gitarist.

Han debuterte som plateartist med albumet *Alone Too Long* som han fekk Spellemannprisen 1990 i klassa roots & country for. I tillegg til solokarriere, er han kjent for samarbeidet sitt med barndomskameraten Jørn Hoel. Saman gav dei to ut albumet *Get Together* i 1996. Han har òg gjeve ut to album med Tom Pacheco og albumet *Falne Engler* med Kris Kristofferson-songar på norsk saman med Henning Kvitnes og Lynni Treekrem. 

I 1991 vart han saman med Tove Karoline Knutsen tildelt Troms fykleskommune sin kulturpris. 

## Diskografi
* *Alone Too Long* (Norsk Plateproduksjon, 1990)
* *Bound to Wander* (Norsk Plateproduksjon, 1992)
* *Big Storm Comin*' (Norsk Plateproduksjon, 1993) Steinar Albrigtsen & Tom Pacheco 
* *The Trubadour* (Norsk Plateproduksjon, 1994)  
* *Life Is Good* (Norsk Plateproduksjon, 1996)
* *Get Together* (Norsk Plateproduksjon, 1997) Steinar Albrigtsen & Jørn Hoel
* *Now and Then* (Norsk Plateproduksjon, 1998) samleplate
* *Falne englar* (Kyrkjeleg kulturverkstad, 1999) Steinar Albrigtsen, Henning Vert kvitna & Lynni Treekrem 
* *Nobodies* (Norske Gram, 2000) Steinar Albrigtsen & Tom Pacheco
* *Stripped* (Norske Gram as, 2001) 
* *Bop 'N Roll* (Grammofon/Berre Bra Musikk, 2006)
* *Moment of Peace* (Sony Music/SonyBMG, 2007)
* *Two River sine One Road* (Fairplay Entertainment/Playground, 2009) med Jørn Hoel
* *Bileta frå ei anna tid* (Grammofon, 2011)
* *Sjelevenn* (Grammofon, 2014) Steinar Albrigtsen & Monika Nordli
* The Sailor (Grammofon 2015) Steinar Albrigtsen
* The Daily Blues (Grammofon 2017) Steinar Albrigtsen

### Låtbidrag på andre utgjevingar
* «Vil du vera med...?» (1995) på *Leikekameratane – Kom ut og leik*!, CD mot barnearbeid, utgjeve av LO saman med PolyGram

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Steinar Albrigtsen|Steinar Albrigtsen]]» frå ,  den 25. september 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  hos AllMusic
*  i Store norske leksikon (Forfattar Jon Vidar Bergan)
Splatoon

***Splatoon*** er eit skytespel i tredjeperson utvikla og utgjeve av Nintendo til Wii U. Det blei utgjeve 28. mai 2015 i Japan, og dagen etter i Nord-Amerika og Europa. Spelet sentrerer om karakterar kjent som *Inklings*, som er antropomorfiske blekksprutar. Dei kan skifte mellom humanoid- og blekksprutform, og gøyme seg i eller symje gjennom farga blekk som er sprøyta på overflater ved hjelp av våpen som pistolar, bøtter eller penslar. *Splatoon* har fleire ulike spelemodusar, mellom anna fire mot fire-kampar over internett og ein einspelarkampanje.

*Splatoon* fekk positiv mottaking då spelet blei avduka og lansert. Kritikarar roste mellom anna avgjerda til Nintendo om å tre inn i ein ny sjanger innan dataspel, den overordna stilen og presentasjonen i spelet, spelemekanikkane og lydsporet. Kritikk var retta mot at spelet ikkje støtta voice chat og private lobbyar, det låge talet på arenaer ved lanseringa og tekniske problem med å etablere kampar over internett. Nintendo leverte omfattande støtte til *Splatoon* etter lanseringa ved å legge nye arenaer, våpen og funksjonar til spelet, i tillegg til å arrangere tidsavgrensa storhendingar kalla «Splatfests».

*Splatoon* har selt 4,93 millionar kopiar sidan lanseringa. Ein oppfølgar, *[[Splatoon 2]]*, blei utgjeven til Nintendo Switch i 2017.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
London Metropolitan University

**London Metropolitan University** (forkorta **LMU** eller **London Met**) er eit universitet i London. Det vart oppretta i august 2002 som ei samanslåing av London Guildhall University og University of North London. Det har ein campus i City of London, ved Moorgate, Tower Hill og Aldgate, og ein i Islington. 

Studia er i stor grad profesjonsretta, med særleg vekt på naturvitskap og teknologi.

Universitetet driv arkivet, biblioteket og museet The Women's Library, som omfattar Fawcett Societys arkiv og anna material knytte til historia til feminismen. Det har òg to andre særsamlinger, Trade Union Congress Library og Irish Studies Collection.

## Rangeringar
London Metropolitan University vart rangert som nummer 126 av 126 britiske universitet på Complete University Guide si liste for 2016 og som nummer 118 av 119 britiske universitet på *The Guardian* si 2016-liste.

I QS World University Rankings for 2014 var universitetet rangert på plass 701 av universiteta i verda.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:London Metropolitan University|London Metropolitan University]]» frå ,  den 25. september 2016.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Steven Universe

***Steven Universe*** er ein amerikansk animert TV-serie laga av Rebecca Sugar for Cartoon Network. Serien hadde premiere 21. mai 2013 med sin første pilotepisode, deretter 4. november 2013 med sin første sesong. Det er den første animerte serien på Cartoon Network som har vore utvikla av ei kvinne åleine.

*Steven Universe*-serien er «coming-of-age»-historia til ungguten Steven Universe (spelt av Zach Callison), som bur saman med the Crystal Gems – magiske, kvinneliknande utanomjordingar kalla Garnet (Estelle), Amethyst (Michaela Dietz) og Pearl (Deedee Magno Hall) – i den fiktive byen Beach City. Steven, som er halvt «gem» og halvt menneske, drar på eventyr med venene sine og hjelper dei i å beskytte verda mot deira eigen art. Tematikk i serien er mellom anna kjærleik, familie og tydinga av gode relasjonar personar imellom. Bøker, teikneseriar og dataspel baserte på serien har vorte utgjevne, og langfilmen *Steven Universe: The Movie* vart send på Cartoon Network i USA september 2019.

Rebecca Sugar baserte hovudkarakteren i serien på sin yngre bror, Steven. Ho utvikla *Steven Universe* medan ho var forfattar og teiknar for biletmanuset i *[[Adventure Time]]*, som ho forlét da Cartoon Network gav henne i oppdrag å drive full produksjon av sin eigen serie. Serien er driven av biletmanuset; når episodar er under produksjon er teiknarane av biletmanuset ansvarlege for å skrive dialogen og skape hendingsgangen. *Steven Universe* har utvikla ein brei fanskare og har fått positiv mottaking for stilen, musikken, stemmeskodespelet og karakteriseringa. Serien vann sin første GLAAD Media Award for «Outstanding Kids & Family Program» i 2019, og var dimed den første animerte serien som vann denne prisen. Han mottok også sin første Peabody Award for «Children's & Youth Programming» i 2019, og har vore nominert til fem Emmy-prisar og fem Annie Awards. Den femte sesongen av serien konkluderte i januar 2019. Under New York Comic Con 2019 vart ein epilogserie annonsert, titulert *Steven Universe Future*, som går føre seg etter hendingane i langfilmen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Aomori prefektur

er eit prefektur i Tōhokuregionen i Japan. Prefekturhovudstaden har same namn, Aomori.

Prefekturet Aomori vart oppretta etter at Han-systemet vart avskaffa i 1871 som ein del av Meijirestaurasjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Aomori (prefektur)|Aomori (prefektur)]]» frå ,  den 25. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Pokémon Go

***Pokémon Go*** er eit dataspel utvikla og utgjeve av Niantic for iOS, Android og Apple Watch-einingar. Spelet bruker lokaliseringsfunksjonen i mobileininga til å plassere virtuelle figurar, kjend som pokémonar, på ulike stader i den verkelege verda. Spelarane bruker den mobile eininga til å lokalisere, fange, kjempe mot og trene opp pokémonane. Skapningane kjem fram på skjermen på mobileinigna, som om dei skulle vere på den same plassen som spelaren. Spelet lèt spelarane kjøpe ekstra utstyr i spelet mot pengar. 

Pokémon Go kom først offisielt ut i Australia, New Zealand og Nord-Amerika 6. juli 2016. Spelet kom offisielt ut i Noreg 16. juli 2016, og var då tilgjengeleg i dei fleste landa i Europa.

Pokémon Go vart etter lanseringa raskt eit globalt fenomen og ein av dei mest lønnsame mobilappane i 2016. Spelet har vorte lasta ned meir enn 500 millionar gonger. Pokémon Go har hausta ros for å fremje fysisk aktivitet og for å vere ein inkluderande sosial arena, men har også vore kontroversielt ved å vere årsak til ulukker og utvikle seg til ei offentleg plage enkelte stader.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Kanadabekkasin

**Kanadabekkasin** (*Gallinago delicata*) er ein mellomstor, tettvaksen vadefugl i snipefamilien med eit langt nebb. Arten har utbreiing frå nordlege Sør-Amerika og nordover over det meste av Mellom-Amerika, Karibia og Nord-Amerika. Denne bekkasinen var tidlegare rekna som ein underart av enkeltbekkasin (*G. gallinago*). Kanadabekkasin skil seg frå enkeltbekkasin i å ha ein smalare kvit bakkant på vengene, og åtte par halefjører i staden for dei typiske sju hos enkeltbekkasin.

## Skildring
Vaksne er 26-28 centimeter i lengd med 40-47 cm vengespenn. Dei har korte, skittengule bein og eit særs langt, rett og mørkt nebb. Kroppen er spraglete brun på oversida og bleik under. Dei har eit mørkt augestrek, med lyse striper over og under den. Vengene er spisse. Kjønna er mykje like, men hofuglar har lengre nebb og kortare hale enn hannfuglar. Fjørdrakta for vaksne endrar seg ikkje gjennom sesongane. Dette er godt kamuflerte fuglar, dei er vanlegvis sky og skjuler seg i vegetasjonen. Om dei flyg opp skjer det med ein serie av retningsendringar for å forvirre predatorar.

Arten hekkar over det meste av Alaska og Canada, unntatt øyane i det kanadiske polararkipelet. Dessutan i nordlege USA. Dei er flyttfuglar, trekker til Nord-Amerika sør for hekkeområdet, Mellom-Amerika, Karibia, Colombia og Venezuela. I nordvestlege og sentrale USA kan kanadabekkasinar leve året rundt. Habitata for denne arten er prega av opne, myrlendte eller graskledde område gjerne nær innsjøar og elver, også i taiga lengst nord, men dei unngår tett vegetasjon. I Sør-Amerika òg i páramo økosystem opp mot 4000 moh.

Dei beitar i mjuk gjørme, søker djupt med nebbet utan å løfte det opp, eller plukkar opp mat ved synet. Føda er insektlarver, insekt, meitemark, blautdyr og plantematerialar. 

Akkurat som enkeltbekkasinen har hannen av kanadabekkasin fluktspel i hekkesesongen og gjer ein mekrande lyd.

Populasjonen av kanadabekkasin vart redusert mot slutten av det 1800-talet av jakt og habitatøydelegging. Han er i dag estimert til ca. 2 mill individ og er trudd å vere svakt aukande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wilson's Snipe|Wilson's Snipe]]» frå ,  den 25. september 2016.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff

*
Jamesbukta

**Jamesbukta** (; cree , *Wînipekw*, 'gjørmete vatn') er ei enorm havbukt i den sørlege enden av Hudsonbukta i Canada. Begge strekkjer seg sørover frå Nordishavet. Grensa mellom provinsane Quebec og Ontario går gjennom bukta i lengdretninga, men øyane i havet, medrekna den største Akimiski Island (3001 km2), høyrer til territoriet Nunavut. Nedslagsfeltet til bukta er åstad for fleire store vasskraftprosjekt, og er òg brukt til elvebasert rekreasjon. Fleire lokalsamfunn er plassert nær eller ved kysten av Jamesbukta, inkludert ei rekkje lokalsamfunn av urfolk som Kashechewan.

Som med resten av Hudsonbukta, frys sjøen i Jamesbukta om vinteren, sjølv om dette havet er det siste til å fryse om vinteren, og den første til å tine om våren.

## Geografi
Jamesbukta representerer den sørlege utstrekninga innanfor økosona til dei store øyane i det kanadiske polararkipelet.  Den steina og småkuperte austbreidda dannar den vestlege utkanten av det kanadiske skjoldet i Quebec, og såleis er det viktigaste habitatet her boreal skog. Vestkysten er prega av flatt, vått tundralågland. Ein stor del av dette området er ein del av Polar Bear Provincial Park.

Hundrevis av elver flyt inn i Jamesbukta. Geografien i regionen gjev mange av elvane likeins eigenskapar. Dei pleier å vere breie og grunne nær bukta, medan dei er brattare og smalare lenger oppstraums.

;Hannahbukta
Hannahbukta er den sørlegaste bukta innanfor Jamesbukta. Her flyt elvane Kesagami og Harricana ut i Jamesbukta. Eit område på om lag 238 km² er verna som fuglereservat for trekkfuglar etter kanadisk lov. Dette verneområdet er òg utpeikt som eit verdifullt område etter Ramsarkonvensjonen frå mai 1987.

Landet i dette området er ei blanding av gjørmete fjærer, sand- og saltsletter, elvemunningar, myrar, ferskvassdammar, sumpar og skogkledde myrar. Desse elementa gjev grunnlag for eit rikt dyreliv.

## Historie
Menneske slo seg ned ved kysten av bukta då breane frå den siste istida trekte seg tilbake, for rundt 8150 år sidan. Det har budd ulike urfolksgrupper i området. Då europearar kom til staden var folka som levde på begge sider av bukta creefolk.

Henry Hudson leia truleg den fyrste europeiske ekspedisjonen til bukta, då han utforska den større bukta som blei kalla opp etter i 1610. Denne sørlege delen av bukta fekk namn etter Thomas James, ein walisisk kaptein som utforska området meir nøye i 1630 og 1631.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:James Bay|James Bay]]» frå ,  den 25. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
* Bilete frå Kashechewan, Jamesbukta flickr.com
Chiloéøya

**Chiloé-øya** (spansk *Isla de Chiloé*, òg kjend som *Isla Grande de Chiloé*) er den største øya i Chiloé-arkipelet på stillehavskysten av Chile. Øya ligg i det sørlege Chile, i regionen Los Lagos.

## Geografi
Med eit areal på 8394 kvadratkilometer, er Chiloé-øya den nest største øya i Chile, etter Storøya i Eldlandet, og den femte største i Sør-Amerika. Ho er skilt frå det chilenske fastlandet ved Chacaosundet i nord, og av Ancudbukta og Corcovadobukta i aust. Stillehavet ligg mot vest, og Chonos-skjergarden ligg sør, over Boca del Guafo. Øya er 190 km frå nord til sør, og gjennomsnitt 55-65 km brei. Hovudstaden er Castro på austsida av øya; den nest største byen er Ancud, på øya sitt nordvestlege hjørne, og det er fleire mindre hamnebyar på austsida av øya, slik som Quellón, Dalcahue og Chonchi.

Chiloé-øya og Chonos-arkipelet er ei sørleg forlenging av det chilenske kystområdet, som går nord og sør, parallelt til stillehavskysten og Andesfjella. Valle Central ligg mellom Dei chilenske kystfjella og Andesfjella, kor Ancudbukta og Corcovadobukta dannar den sørlege forlenginga. Fjella strekker seg nordover og sørover langs midten av øya. Austkysten er djupt innskoren, med fleire naturlege hamner og ei rekkje mindre øyar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chiloé Island|Chiloé Island]]» frå ,  den 25. september 2016.*  


## Bakgrunnsstoff

* Bilete frå Chiloé-øya flickr.com
Melodi Grand Prix 1999

**Melodi Grand Prix 1999** var den 39.&nbsp;utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Åtte finalistar deltok i finalen 27.&nbsp;februar&nbsp;1999 som blei arrangert på NRK Marienlyst i Oslo. Vinnarlåten blei «Living My Life Without You», skriven og framført av Van Eijk. Han representerte også Noreg i den internasjonale finalen i Jerusalem og kom på 14.&nbsp;plass med 35&nbsp;poeng.

## Sendinga
Også dette året blei sendinga halden på NRK Marienlyst med Rune Gokstad og Øystein Bache som programleiarar. NRK hadde igjen invitert komponistar til å sende inn bidrag, og for første gong i ein norsk finale var ingen av finalemelodiane på norsk.  

Geir Langslet leia storbandet, og dette var siste gong NRK brukte levande musikk til å akkompagnere songane. Sidan 2000 har all musikk vore ferdiginnspelt. Unntaket var i 2015, då Kringkastingsorkestret var attende for eit år. 

Stephen Ackles og Tor Endresen kom attende til tevlinga, medan popartisten Mette Hartmann var førehandsfavoritten. Dei fleste artistane var ukjende, men både Van Eijk og Toril Moe hadde deltatt i talenttevlinga ''Stjerner i sikte'', kor sistnemnde vann sesongen 1997.  

Vinnaren blei røysta fram gjennom ein telefonrøysting og ein fagjury. Van Eijk vann tevlinga suverent.

## Resultat

## Røysting

Resultatet blei avgjort av telefonrøyster som blei fordelte på fem regionar. Kvar region gav 1, 2, 3, 5, 7&nbsp;og 10&nbsp;poeng. I tillegg var det ein ekspertjury i studio som gav 2, 4, 6, 10, 14 og 20&nbsp;poeng. Fagjuryen blei leia av Rolf Løvland, og dei andre jurymedlemmane var Gunilla Holm Platou, Jorun Erdal, Erik Nodland og Anders Rogg. Juryen sine røyster hadde dobbel verdi.

## Hendingar
Før finalen truga Stephen Ackles med å trekkje seg frå tevlinga. Årsaka var at *[[Norsk Telegrambyrå|NTB]]* hadde kalla han «Elvis-imitator». «Ett sted må grensa gå. Etter alle disse årene er jeg lei av å bli karakterisert som 'Elvis-imitator'. Jeg trekker meg fra finalen i Melodi Grand Prix dersom merkelappen Elvis-imitator blir sittende.» sa Ackles. *NTB* nekta å orsake karakteristikken, men Ackles gjorde aldri alvor av trugslane om å trekkje seg. 

Alle låtane i den norske finalen hadde engelsk tekst, noko som fekk Norsk Målungdom til å oppmode til boikott av tevlinga.

Dette året fungerte telefonrøystinga prikkfritt, og 282&nbsp;000&nbsp;nordmenn fekk røysta via telefon. Dette var den mest vellukka telefonrøystinga Telenor hadde hatt til då. Sendinga fekk også ros i pressa. *VG* kalla finalen for «tidenes beste» og meinte vinnarlåten hadde potensial. *Dagbladet* meinte vinnarlåten var catchy. «Norge har fått en ny popartist. Denne låta kommer vi langt med i Jerusalem.» Van Eijk fekk også ein stor hit med «Living My Life Without You». Låten låg ti veker på VG-lista med 3.&nbsp;plass som beste notering. Albumet *Where I Belong* låg 14&nbsp;veker på albumlista, og Van Eijk blei kåra til Årets mannlege artist under *Hit Awards* same haust.

Den norske finalen blei sett av 1&nbsp;270&nbsp;000&nbsp;sjåarar, det same som året før.

## Fotnotar
Peder Lobben

**Peder Lobben** () var ein norsk mekanikar og sjølvlært ingeniør. Han er best kjend for Lobbens tekniske korrespondance skole som vart skipa i 1916.

## Bibliografi
**Lommebog for Mekanikere : en praktisk Haandbog indeholdende Principer, Formler, Tabeller, Regler og Data : til Brug for Mekanikere, Tegnere, Maskinkonstruktører og andre mekaniske Arbeidere* 1901
**Lobbens tekniske bibliotek : samlet udgave af haandbøkerne ved Peder Lobbens tekniske korrespondance-skole*. Oslo : Aschehoug, 1922-1928

;