Eurovision Song Contest 1989

**Eurovision Song Contest 1989** var den 34.&nbsp;utgåva av Eurovision Song Contest, den årlege songtevlinga for medlemslanda av organisasjonen EBU. Tevlinga blei arrangert av den sveitsiske kringkastaren SRG SSR laurdag 6. mai 1989. Finalen fann stad i  i Lausanne i Sveits etter at Céline Dion hadde vunne for Sveits i 1988 med songen «». Dette var fyrste gongen sidan 1956 at finalen blei halden i Sveits, og det var fyrste gongen Sveits arrangerte som følgje av ein siger året før. Programleiarar var  og .

Kypros var tilbake etter fråværet året før, og 22 land deltok. Dette var ei tangering av rekorden frå to år tidlegare.

Jugoslavia vann sin fyrste og einaste sigerr i tevlinga, med rockegruppa  og sangen «». Storbritannia blei nummer to for tolvte gong, medan Danmark blei nummer tre og Sverige nummer fire. Femteplassen gjekk til Austerrike, den beste plasseringa til Austerrike på 13 år. Noreg var representert av  og songen «». Det norske bidraget blei nummer 17 av 22 med 30 poeng.

## Bakgrunn

Etter sigeren året før var det Sveits som stod vertskap for tevlinga. Dette var andre gongen Sveits arrangerte Eurovision Song Contest; fyrste gongen var den aller første utgåva av tevlinga, i 1956. Den sveitsiske ålmennkringkastaren SRG SSR la finalen til byen Lausanne og kongressenteret .

Kypros kom tilbake etter å ha stått over tevlinga året før, og talet på deltakarar steig frå 21 i 1988 til 22 dette året. Dimed tangerte ein deltakerrekorden frå 1987.

Etter tevlinga dette året innførte EBU 16-års aldersgrense for artistane. To av deltakarane i 1989, franske  og israelske , var høvesvise 11 og 12 år gamle då dei deltok i Lausanne. Tre år tidlegare hadde også 13 år gamle Sandra Kim vunne tevlinga for Belgia. Det aukande talet barn blant deltakarane, førte til diskusjon innad i EBU, som til slutt innførte ein 16-års aldergrense, gjeldande frå 1990.

## Sendinga
Finalen blei arrangert laurdag 6. mai, og sendinga opna med ein kort videofilm med bilete frå ulike stadar i Sveits. Deretter kom fjorårets vinnar, Céline Dion, på scena i Palais de Beaulieu og framførte «», som ho vann med året før. Deretter mima ho til songen «», ein song som seinare skulle komme inn på topp ti i USA og bidra til å lansere Dion sin internasjonale artistkarriere.

Startrekkjefølgja blant dei 22 deltakarne blei avgjord med loddtrekking. Italia var fyrste bidrag på scena, medan Jugoslavia avslutta – slik dei også hadde gjort året før. Noreg blei trekt til startnummer åtte. Ingen av dette årets deltakarar hadde deltatt i tevlinga tidlegare. Dette var fyrste gongen sidan 1970 at det ikkje var nokon tilbakevendande artistar i tevlinga. Både Austerrike og Vest-Tyskland sine låtar var skrivne av  frå . Det sveitsiske bidraget «» blei sunge på retoromansk, det minste av dei fire offisielle språka i Sveits. Dette var fyrste og mellombels einaste gongen Sveits har sunge på retoromansk.

Pausenummeret blei utført av bogeskyttaren Guy Tell, som framførte eit stuntnummer der han skulle treffe gjenstandar som blomsterstilkar, ballongar og eple med piler frå ein armbrøst. Artisten og showet var inspirerte av den kjende legenda om Wilhelm Tell. Nummeret byrja likevel dårleg, då Guy Tell ikkje trefte blomsterstilken på første forsøk. Heller ikkje avslutninga blei særleg vellukka, då skyttaren skulle utføre eit spektakulært stunt «for første gong». Tell stod inntil ein scenevegg med eit eple på hovudet. Derfrå skaut han ei pil mot ei innretning som igjen avfyrte nye piler. Den siste pila i innretninga skulle treffe eplet på hovudet til Tell, men pila bomma med ein tomme – heldigvis vassrett, og ikkje loddrett. TV-produsentane hadde likevel sikra seg, og viste deretter eit klipp frå generalprøva i sakte film. I dette klippet trefte pila eplet på hovudet til Tell.

Tevlinga blei overraskande vunne av bandet  frå Jugoslavia. Songen deira, «», fekk 137 poeng i avrøystinga. Dette var den einaste gongen Jugoslavia vann Eurovision Song Contest. Etter oppløysinga har Serbia vunne tevlinga ein gong – i 2007. Storbritannia kom på andreplass for andre år på rad. Den britiske vokalisten  i  uttrykte misnøye over manglande interesse frå britisk presse, og for å ha tapt for det han anså for å være ein «dårlegare song».

### Det norske bidraget
Noreg var representert av 18 år gamle  og balladen «», skriven av  og . Songen var en rundt 30 som ulike plateselskap sende inn til NRKs Melodi Grand Prix 1989. Songen var ein av ni songar som blei plukka ut til finalen i  laurdag 11. mars 1989. «Venners nærhet» vann til slutt den norske finalen, i tevling med blant andre Tor Endresen,  og førehandsfavoritten Jahn Teigen med «».

I Lausanne var «Venners nærhet» det åttande bidraget på scena. På scena var også , ,  og  med som koristar. Pete Knutsen dirigerte det sveitsiske orkesteret under den norske framsyninga.  kommenterte finalen for NRK Fjernsynet og NRK P2, medan  las poenga frå den norske jurygruppa over telefon frå NRK Marienlyst. Det norske bidraget fekk 30 poeng i avrøystinga og enda som nummer 17 av 22 – det dårlegaste norske resultatet sidan  blei nr. 17 av 19 i 1984.

### Avrøysting
Kvart land hadde ei jurygruppe med 16  mellom 16 og 60 år, som bedømde bidraga til dei andre landa. Deretter summerte jurysekretæren saman røystene frå jurymedlemmane. Songen som fekk flest juryrøyster, blei tildelt 12 poeng frå den nasjonale jurygruppa. Andreplassen fekk 10, tredjeplassen 8, fjerdeplassen 7 og så vidare ned til tiandeplassen som fekk 1 poeng. Altså gav kvar jurygruppe 12, 10 og 8–1 poeng til sine ti favorittsongar. Det var ikkje lov å røyste på bidraget frå sitt eige land. Oppsynsmann for avrøystinga var Frank Naef frå EBU. Kvart land hadde ein representant som las opp poenga frå den nasjonale jurygruppa via telefon på direkten under avrøystinga.

I 1987 innførte EBU som prøveordning nye reglar dersom to eller flere land skulle ende på førsteplass med like mange poeng. Vinnaren var landet med 12 poeng frå flest land. Dersom landa hadde fått like mange tolvarar, talte man i staden tiarane, og eventuelt åttarane og så vidare ned til man kunne skilje landa frå kvarandre. Etter den jamne avrøystinga i 1988, der Sveits vann med eit poeng føre Storbritannia, innførte EBU ordninga permanent frå 1989.

I byrjinga av avrøystinga tok Jugoslavia raskt leiinga, med Danmark like bak. Men etter kvart drog Jugoslavia frå og holdt leiinga heile vegen inn til slutt. Den jugoslaviske sigeren kom overraskande på kommentatorar og presse, og var den fyrste og einaste sigeren til Jugoslavia. Nokre få år seinare var landet oppløyst.

## Deltakarar
Liste over deltakarane og det offisielle resultatet. Tabellen er rangert etter startrekkjefølgje, plasseringa og poengsummen finns i kolonnene til høgre.

## Poengtavle
Tavla er ordna etter røysterekkjefølgja i finalen.

### 12 poeng
Kvart land gav 12 poeng til sin favoritt. Under er ei oversikt over alle 12-poenga som blei gjevne under avrøystinga.

## Dirigentar
Medan Benoit Kaufman var sjefdirigent, hadde dei fleste landa med sin eigen dirigent eller ingen dirigent i det heile tatt. Under er ei liste over dirigentane til deltakarlanda, lista etter startrekkjefølgja.

# Mario Natale
# Shaike Paikov
# 
# 
# Timur Selçuk
# Freddy Sunder
# 
# Pete Knutsen
# Luís Duarte
# Anders Berglund
# Benoît Kaufman
# Henrik Krogsgård og Benoît Kaufman 
# Ingen dirigent
# 
# Guy Matteoni
# Juan Carlos Calderón
# Kharis Andreadis
# Benoît Kaufman
# Jorgos Niarkhos
# Ingen dirigent
# Ingen dirigent
# Nikica Kalogjera

## Kommentatorar og poengopplesarar
### Poengopplesarar
Kvart land hadde ein talsperson som las opp poenga til den nasjonale jurygruppa på engelsk eller fransk over telefon. Under er talspersonane i same rekkjefølgje som under avrøystinga:

# Peppi Franzelin
# Yitzhak Shim'oni
# Eileen Dunne
# Joop van Os
# Canan Kumbasar
# An Ploegaerts
# Colin Berry
# 
# Margarida Mercês de Melo
# 
# Jean-Luc Bertrand
# Bent Henius
# Tilia Herold
# Solveig Herlin
# Marie-Ange Nardi
# Matilde Jarrín
# Anna Partelidou
# Michel Stocker
# Fotini Giannoulatou
# Erla Björk Skúladóttir
# Sandra Maischberger
# Dijana Čulić

### Kommentatorar og sendingar
Dei fleste landa som overførte finalen, hadde kommentatorar som formidla informasjon og hendingar direkte til sjåarane. Oversikt over kommentatorar og poengopplesarar under Eurovision Song Contest 1989:
}
|-
|NRK P2
|-
! scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Portugal
|
|
|Ana Zanatti
|-
! scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Spania
|
|
|Tomás Fernando Flores og Inka Martí
|-
! rowspan="2" scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Storbritannia
| rowspan="2" |BBC
|BBC1
|Terry Wogan
|-
|
|
|-
! rowspan="3" scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Sveits
| rowspan="3" |SRG SSR
|
|Tysk: 
|-
|
|Fransk: Thierry Masselot
|-
|
|Italiensk: Ezio Guidi, overført på andre lydline via TSR
|-
! rowspan="2" scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Sverige
|SVT
|
|Jacob Dahlin
|-
|
|
|Kent Finell og Janeric Sundquist
|-
! scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Tyrkia
|
|
|Bülend Özveren
|-
! scope="row" style="text-align:left; font-weight:normal;" | Vest-Tyskland
|ARD
|Erstes Deutsches Fernsehen
|Thomas Gottschalk
|}

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eurovision Song Contest 1989|Eurovision Song Contest 1989]]» frå , den 25. juli 2025.* 

## Bakgrunnsstoff
* Eurovision Song Contest 1989 hos Eurovision.tv
* Melodi Grand Prix-artikkel, VG.no, den 11. april 2011.