open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikolaj Jarosjenko

**Nikolaj Aleksandrovitsj Jarosjenko** (), var ein russisk kunstmålar av ukrainsk opphav.

## Liv og gjerning
### Militær og målar
Jarosjenko vart fødd i byen Poltava i Tsar-Russland (no i Ukraina), som son av ein offiser i den russiske armeen. Jarosjenko valde sjølv ei militær løpebane, men studerte også kunst ved Ivan Kramskoj sin teikneskule (1866 og –67) og så vidarestudium ved St. Petersburgs kunstakademi i åra 1874 til –76.

I 1876 var Jarosjenko eit leiande medlem av ei gruppe med russiske målarar som kalla seg for Peredvizjnikij. Han fekk kallenamnet ”Peredvizjnikij sitt samvit” for sin integritet og sine prinsippfaste haldningar.

### Reiser. Sjangermålar
Jarosjenko trekte i 1892 seg tilbake frå ein posisjon som generalmajor. Han la ut på mange reiser, både innanlands og til andre land i Europa, til Midt-austen og den fjerne austen. Han budde sine seinare år i Kislovodsk (no Russland), der han døydde og vart gravlagt.

Jarosjenko måla først fremst mange portrett, sjangermåleri og laga mange teikningar. Hans sjangermåleri skildrar tortur, slit, overlast mot folk, men og frukt og badeskikkar. I dei to siste tiåra av det 19. hundreåret var han ein av dei leiande målarane mellom dei russiske realisme-kunstnarane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nikolai Yaroshenko|Nikolai Yaroshenko]]» frå , den 10. mars 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Harriet

**Harriet** er eit engelsk kvinnenamn danna av det franske Henriette, ei hokjønnsform av Harry. Opphavet til namnet er det tyske Henrik, med hokjønnsforma Henrikke, sett saman av ord som tyder 'heim' og 'herskar'.

Harriet har namnedag den 22. august i Noreg og svensk namnedag den 10. oktober.

## Bruk
Harriet kom først i bruk på 1600-talet og blei utbreidd i den engelsktalande verda i det neste hundreåret. 

Bruken i USA har gått ned frå rundt 0,3 % rundt 1880 til 0,15 % ved 1900. Han steig til 0,20 % mot slutten av 1910-talet, men har sidan 1920 stort sett gått nedover.

Namnet kom til Skandinavia i byrjinga av 1800-talet. Ved folketeljinga i 1801 var det registrert to som heitte Harriet i Noreg, begge i ein familie i Mandal. Ved teljinga i 1865 var det 28 som heitte Harriet, 10 av dei i Oslo. Ved folketeljinga i 1875 var det 41 som heitte Harriet, 17 i Oslo. I 1900 blei det registret 503 som heitte Harriet, 221 i Oslo. Namnet var mest populært frå 1900 til rundt 1915, då rundt 0,2 % av nyfødde fekk namnet. Deretter har bruken gått jamnt nedover. I 2009 var det 813 norske kvinner som heitte Harriet.

## Namneberarar
* Harriet Arbuthnot (1793–1834), engelsk dagbokskrivar og sosietetsleiar
* Harriet Martineau (1802–1876), engelsk forfattar og tenkjar
* Harriet Beecher Stowe (1811–1896), amerikansk forfattar kjend for *Hytta hans farbror Tom*
* Harriet Ann Jacobs (1813-1897), afroamerikansk forfattar kjend for *Incidents in the Life of a Slave Girl*
* Harriet Tubman (ca. 1820–1913), afroamerikansk slavefrigjerar
* Harriet Lane (1830–1903), førstedame i USA
* Harriet Backer, (1845–1932), norsk kunstmålar
* Harriet Quimby (1875–1912), amerikansk pionerflygar
* Harriet Bosse (1878–1961), norsk-svensk skodespelar
* Harriet Hoctor (1905–1977), USA-amerikansk dansar
* Harriet Andersson (f. 1932), svensk skodespelar
* Harriet Harman (f. 1950), britisk politikar

## Annan bruk
* Hovudbelteasteroiden 1744 Harriet

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Harriet|Harriet]]» frå , den 10. mars 2009.* 
 

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Ed

**Ed, ed** eller **ED** kan visa til:

* Namnet Ed, som kan vera eit kortnamn for til dømes Edward, Edwin, Edmund og Eddie
* Dataprogrammet ed for Unix

## Stader
* Ed i Sverige, ein tettstad i Dals-Ed i Sverige
* Eds församling i Stockholms stift
Edvin

**Edvin** og **Edwin** er engelske mannsnamn med opphav i gammalengelsk *Eadwine*, tilsvarande norrønt *Audvin* og nyare norsk Audun. Namneleddet *[[Ed-]]* betyr 'rikdom' og *-vin* betyr 'ven'.

Edvina og Edwina er hokjønnsformer av namnet. Ein annan skrivemåte er Edwyn.

Edvin har namnedag i Noreg og Sverige den 11. mars.

## Bruk

Namnet blei brukt for rundt 0,2 % av nyfødde gutar frå litt før 1885 til litt før 1925. Bruken gjekk deretter ned, men tok til å veksa igjen på 1990-talet. Det er 1&nbsp;314 menn som heiter Edvin og 186 som heiter Edwin i Noreg (2009).

## Namneberarar
* Edwin av Northumbria, angelsaksisk konge i Skottland, gav namn til Edinburgh
* Edwin Drake (1819–1880), amerikansk oljepioner
* Edwin Hubble (1889-1953), amerikansk astronom
* Edvin Adolphson (1893-1979), svensk skodespelar
* Edvin Wide (1896-1996), svensk langdistanseløpar
* Edwin «Buzz» Aldrin (f. 1930), amerikansk astronaut og månelandar
* Edvin Öhrström (1906-1994), svensk kunstnar
* Edvin Aamot (f. 1963), norsk skytterkonge
* Edwin van der Sar (f. 1970), nederlandsk fotballmålmann
* Edwyn Collins (f. 1959), skotsk musikar

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Edvin|Edvin]]» frå , den 10. mars 2009.*
Namnet Tale

**Tale** og **Thale** er kvinnenamn av lågtysk opphav, danna av *Sünt Ale*, ei nemning for den heilage Adelheid. *Thale* er ein nyare variant av namnet. Det kan òg skrivast Tala, Thala og Tåle.

Tale har namnedag den 11. mars.

## Bruk
Tale og Thale er noko vanlege i Noreg, men er lite brukt i andre land. Det er 462 kvinner som heiter Tale og 547 som heiter Thale i Noreg (2009).

## Namneberarar
* Tale Næss (f. 1969), norsk forfattar 
* Thale Eidheim, norsk scenograf
* Thale Valland, norsk politikar

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tale (navn)|Tale (navn)]]» frå , den 10. mars 2009.*
Universismen

***Universismen*** er namnet på eit påbyrja, men ufullført filosofisk bokverk av Vidkun Quisling.

Quisling hadde arbeidd med verket i over tretti år og let etter seg kring 800 sider tekst då han vart avretta i oktober 1945. Han hadde planlagt at verket skulle ha tre band, og det skulle omhandle ei mengd ulike tema.

I 2006 vart det gjeve ut ei redigert utgåve av manuskriptet på Juritzen Forlag. Utgåva var redigert av Arve Juritzen og Anne Kristin Strøm.

Professor Else M. Barth, som har forska på det filosofiske innhaldet i Quisling-manuskriptet og utgjeve boka *Gud, det er meg* om emnet, omtala Quislings ufullførte verk slik: «Ellers er han absolutt ikke original. Det meste av det han sier, har han lånt her og der og gjentar det i svulmende ordelag. Tittelen på boken *Gud, det er meg*, er et sitat.»

## Referansar

## Litteratur
*Else Margarete Barth. 1996. *Gud, det er meg* : *Vidkun Quisling som politisk filosof *.  Oslo: Pax Forlag A/S. ISBN 82-530-1803-7
*Else Margarete Barth. 2003. *A Nazi interior* : *Quisling's hidden philosophy * (revidert og utvida engelsk versjon  av boka *Gud, det er meg*, utgjeve av Pax Forlag A/S Oslo i 1996).  Frankfurt am Main: Lang.  ISBN 3-631-50816-6  -  ISBN 0-8204-6431-7
1981-dataspelet Donkey Kong

Dataspelet  er eit plattformspel utvikla av Nintendo og utgjeve i 1981. I spelet må helten *Jumpman*, no kjent som Mario, berge ei kvinne som er blitt teken til fange av Donkey Kong, ei diger ape. Helten og apa skulle seinare vise seg å bli to av dei mest populære figurane til Nintendo.

## Oppsett
I spelet styrer ein Jumpman som må koma seg frå botn til toppen av ei bane for å vinne. På toppen ventar Donkey Kong og kvinna han har fanga, og apa kastar tønner frå toppen for å gjere det vanskelegare for Jumpman å nå til topps. Helten kan hoppe og klatre i stigar, og finn han ein hammar kan han få has på mindre fiendar undervegs. Det er til saman fire nivå i spelet; 25m, 50m, 75m og 100m.

## Bakgrunnsstoff
*''Donkey Kong''  på Nintendo.no
Konstantin Bogajevskij

**Konstantin Fjodorovitsj Bogajevskij** () var ein russisk kunstmålar kjent for sine symbolistiske landskapsmåleri.

## Liv og virke
### Læreår

Bogajevskij vart fødd i byen Feodosija aust på Krim, av foreldre med tyske og italienske aner. Sine første læretimar i kunst fekk han med Ivan Ajvazovskij.

Frå 1891 til 1897 studerte Bogajevskij ved St. Petersburgs kunstakademi i klassa til Arkhip Kuindzji. Kunsten til den unge Bogajevskij var lite velsedd på kunstakademiet, han var sågar forbigåande utestengt frå undervisninga for å «mangle talent». Trass i dette hadde Kuindzji alltid stor tiltru til eleven sin og verna om han. I 1898 reiste Bogajevskij til Italia og Frankrike. Der fekk han kjennskap til verka til Claude Lorrain, som han kunngjorde som sin rette læremeister. Første utstillinga hans i Moskva fann stad i 1898.

### Symbolist-landskap
Etter 1900 begynte Bogajevskij å arbeide i fødebyen Feodosija. Hovedtema i verka hans vart dei symbolist-landskapa i eit ikkje-eksisterande land (mellom hans vener kjent som Bogajevia) som han berre såg i sine draumar. Landskapa minner om landskapet i heimetraktene på Krim, og ofte la målaren verka sine til fantasilandet Kimmeria. Bogajevskij vart ein populær målar etter poeten Maksimilian Volosjin publiserte ein serie med essays med tittelen Konstantin Bogajevskij. Volosjin lovprisa symbolismen i Bogajevskijs måleri. Samtidige drog ofte parallellar mellom Bogajevskij og Nicholas Roerich.

Bogajevskij var medlem av Mir iskusstva (Unionen av russiske kunstnarar) og *Zjar-Tsvet*. I 1906 stilte han ut sine måleri på *Exposition de l'Art Russe* i Paris, organisert av Sergej Djagilev. Fire år seinare la han ut på ei reise til Vest-Europa, vitja mellom anna Italia. Han vart der kjent med målarkunsten til Albrecht Dürer, Albrecht Altdorfer og Andrea Mantegna. Kunst av desse fekk sterk innverknad på Bogajevskij og hans seinare verk.

### Heim til Feodosija

Bogajevskij flytta i 1912 til Feodosija, der han heldt seg resten av livet sitt. Han opprettheldt eit mangeårig venskap med ein annan kjend feodosiar, ein tiljublar av eit ikkje-eksisterande land, Aleksandr Grin. Også med Koktebel-gruppa i russisk intelligentsia pleia han eit nært tilhøve, der i mellom med Maksimilian Volosjin, Marina Tsvetajeva og Osip Mandelstam.

Etter oktoberrevolusjonen minka interessa for Bogajevskij sine måleri. Han vart likevel ikkje forfølgd av sovjeta. Eit verk frå 1932, *Hamn i ein førestilt by*, vart til og med prisa som eit sosialist-realistisk måleri av kraftverkstasjonen ved elva Dnjepr.

Konstantin Bogajevskij døydde i heimbyen Feodosija.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Konstantin Bogaevsky|Konstantin Bogaevsky]]» den 11. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Shine a Light

«**Shine a Light**» er ein song av det britiske rockebandet The Rolling Stones på albumet *[[Exile on Main St.]]* frå 1972. 

Songen er som vanleg tilskriven låtskrivarane Mick Jagger og Keith Richards, men var i hovudsak ein Jagger-komposisjon. Han starta på songen tidleg i 1968 då gitaristen Brian Jones framleis var medlem av Stones. Songen heitte opphavleg «Get A Line On You» og omhandla dei aukande narkotikaproblema til Jones. Ei tidleg innspeling av songen vart gjort under innspelinga av *[[Beggars Banquet]]* i mars 1968. 

Etter Jones døydde i 1969 tok Jagger fram «Get A Line On You», skreiv han om og spelte han inn i juli 1970. Ei tredje innspeling av gjort i Olympic Sound Studios i London i desember 1971, som vart den endelege utgåva av songen, no med tittelen «Shine a Light». Denne utgåva hadde Jagger på vokal og produsenten Jimmy Miller på trommer i staden for Charlie Watts. Mick Taylor spelte elektrisk gitar, medan Bill Wyman kanskje spelte bass (begge har hevda dette og Taylor er nemnd på plateomslaget). Med på songen er òg koristane Clydie King, Joe Green, Venetta Field og Jesse Kirkland. Billy Preston speler både piano og orgel på innspelinga. Richards var ikkje med på songen. 

Første gongen «Shine a Light» dukka opp på konsertane til the Stones var i 1995. Ei akustisk utgåve vart spelt inn og gjeven ut på konsertalbumet *[[Stripped]]*. The Stones har spelt songen òg på seinare turnear. Songen har gjeve namn til filmen *Shine a Light* av Martin Scorsese, som omhandlar turneen A Bigger Bang. Eit album med musikk frå filmen vart gjeven ut i 2008. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shine a Light (song)|Shine a Light (song)]]» frå , den 11. mars 2009.*
Nyttårsaftan

**Nyttårsaftan** (òg **nyårsaftan**, **nyttårseftan** eller **nyårseftan**) er feiringa av den siste kvelden i året i den gregorianske kalenderen, den 31. desember. Feiringa blir i dag markert over heile verda, typisk med fyrverkeri og festlege lag. Dagen etter nyttårsaftan, den 1. januar, er nyårsdagen.

I norsk katolsk tradisjon er denne dagen kalla *Sylvesteraften* eller *Sylfestkvelden*.

## Historisk
Tradisjonelt var nyttårsaftan del av den norske julefeiringa. Dagen var markert på primstaven med eit hjul eller eit timeglas. Denne kvelden var trollskap ute, og ein skaut over husa for å halda det vekke.

### Europeisk namnetradisjon
I Europa nyttar ein ulike namn på årets siste kveld. Namna kan omsettast til norsk med m.a. *nyttårsaften*, *den gamle natt* eller *[[Silvester]].*

Mannsnamnet *Silvester* (*norsk: frå skogane*, av latinsk *silva*, (skog)) blir nytta i ei rekke europeiske språkområde som namn på årets siste dag. Opphavet til namnet går tilbake til 1582 då den gregorianske kalenderen vart lagt om slik at årets siste dag vart flytt frå 24. desember til 31. desember. Denne dagen var identisk med dødsdagen til pave Sylvester I i 335. Den liturgiske kalender syner frå 813 denne dagen som hans namnedag.

## Offisiell markering
Nyttårsaftan er offisiell fridag i nokre land, mellom anna Australia, Argentina, Brasil, Frankrike, Mexico, Filippinane og Venezuela.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nyttårsaften|Nyttårsaften]]» frå ,  den 11. mars 2009.*
Isidora Sekulić

**Isidora Sekulić** () var ein serbisk forfattar, essayist og kunstkritikar.

Sekulić blei fødd i Mošorin i Bačka, i det som no er den serbiske provinsen Vojvodina. Ho skreiv *Brev fra Norge* (fyrsteutgåve 1914), ei reiseskildring frå Noreg som velkjend i Serbia, frå Oslo via Bergen heilt til Finnmark. Norsk omsetjing ved Zorica Mitic og Jostein Sand Nilsen kom i 2009.
Gregor

**Gregor** er ei tysk og skotsk form av det latinske mannsnamnet Gregorius som stammar frå det greske *Grigórios* (*Γρηγόριος*), frå¨*grigoros* (*γρηγορος*), 'vaktsam'. 

Det finst ei rekke variantar av namnet, som svensk Greger, engelsk Gregory, fransk Grégoire, italiensk og spansk Gregorio, ungarsk Gergely eller Gergő. Greg er ei kortform av namnet.

Gregor har namnedag i Noreg den 12. mars. Denne dagen er gregorsmesse til minne om pave Gregor den store som levde på 500-talet.

## Bruk
Gregor er eit vanleg namn i Slovenia. Andre former av namnet er utbreidde i mange europeiske land og i USA.

## Namneberarar
### Pavar
Ei rekkje pavar har heitt Gregor:

* Heilage Gregor I (Gregor den store), (pave 590-604, gregoriansk song er oppkalla etter han)
* Gregor II, (pave 716-731)
* Gregor III, (pave 731-741)
* Gregor IV, (pave 827-844)
* Gregor V, (pave 996-999)
* Gregor VI, (pave 1044-1046)
* Gregor VII, (pave 1073-1085)
* Gregor VIII, (pave 1187)
* Gregor IX, (pave 1227-1241)
* Gregor X, (pave 1271-1276)
* Gregor XI, (pave 1370-1378)
* Gregor XII, (pave 1406-1409)
* Gregor XIII, (pave 1582–1585, opphav til den gregorianske kalenderen)
* Gregor XIV, (pave 1590-1591)
* Gregor XV, (pave 1621-1623)
* Gregor XVI, (pave 1831-1846)

### Andre
* Gregor Mendel (1822–1884), austerriksk biolog
* Gregor Bernhard Beck (f. 1965), norsk spesialist i gynekologi og fødselshjelp
* Gregor Jordan (f. 1966), australsk filmregissør
* Gregor Schlierenzauer (f. 1990), austerriksk skihopper

### Oppdikta
* Gregor Samsa er hovudpersonen i *Forvandlingen* av Franz Kafka

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gregor|Gregor]]» frå , og «[[:en:Gregory|Gregory]]» frå  den 11. mars 2009.*
Bente A. Landsnes

**Bente Avnung Landsnes** () er administrerande direktør ved Oslo Børs (frå 1. januar 2006). Ho har tidlegare vore konserndirektør for informasjonsteknologi i DnB NOR. I tillegg har ho mellom anna vore seksjonsdirektør i BBS, banksjef og seksjonsleiar i Sparebanken NOR, samt konserndirektør i Gjensidige NOR. Styre ho har sete i er mellom andre Oslo Børs, VPS (Verdipapirsentralen) og NOS (Norsk Oppgjørssentral).
Gro

**Gro** er eit dansk og norsk kvinnenamn med opphav i det norrøne verbet *gróa*, 'å gro'. *Gróa* var den norrøne, *Gro* den gammaldanske og *Groa* den gammalsvenske forma av namnet. Det er kjend i runeinnskrifter som *krua* og *k<small>R</small>rua*. 

Groa er ei volve i norrøn mytologi, kona til Aurvandil.

Gro har namnedag den 12. mars.

## Bruk
Gro var eit populært namn på norske jentebarn i 1950-, 1960- og 1970-åra.

## Namneberarar
* Gro Holm (1878–1951), norsk forfattar
* Gro Harlem Brundtland (f. 1939), norsk politikar og statsminister
* Gro Steinsland (f. 1945), professor ved Universitetet i Oslo
* Gro Dahle (f. 1962), norsk forfattar
* Gro Espeseth (f. 1972), norsk fotballspelar
* Gro Kvinlog (f. 1976), norsk freestylekøyrar
* Gro Marit Istad Kristiansen (f. 1978), norsk skiskyttar
* Gro Hammerseng (f. 1980), norsk handballspelar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gro|Gro]]» frå , den 11. mars 2009.*
Gry Larsen

**Gry Larsen** () er ein norsk politikar som representerer Arbeidarpartiet. Ho kjem opphavleg frå Jevnaker, men bur i Gamlebyen i Oslo. Ho er utdanna cand.mag. med faga statsvitskap, historie og Nord-Afrika- og Midtausten-kunnskapar. Tidlegare har ho vore leiar, nestleiar og sentralstyremedlem i AUF og har òg hatt verv i Oppland AUF og Jevnaker AUF. 

Larsen vart utnemnd til politisk rådgivar for utanriksminister Jonas Gahr Støre då regjeringa Stoltenberg II overtok i 2005. 23. april 2009 vart ho utnemnd til statssekretær i same departement etter at Raymond Johansen vart vald til partisekretær i Arbeidarpartiet. 

## Bakgrunnsstoff
* Biografi hjå Utanriksdepartementet
*
Angie av The Rolling Stones

«**Angie**» er ein song av rockebandet The Rolling Stones på albumet *[[Goats Head Soup]]* frå 1973.

Songen vart spelt inn i november og desember 1973 og er hovudsakleg skriven av Keith Richards. Songen er ein akustisk-basert ballade om slutten på eit romantisk forhold. Songen er kjend for den inderlege teksten om ein tapt kjærleik og sorga dette medfører. Songaren Mick Jagger gjer ei smerteleg framføring av songen, medan Nicky Hopkins spelar piano. Strykarane på songen vart arrangert av Nicky Harrison.

Songen kom ut som singel i august 1973 og gjekk til topps i fleire land, mellom andre USA og Noreg. Songen var den siste Stones-songen som klarte dette i Noreg og låg to veker på førsteplassen. I heimlandet Storbritannia nådde songen femteplassen.

Opphavet til songen har vore omdiskutert. Det har vore mange rykte om at «Angie» vart skriven av Jagger om eit forhold han hadde til kona til David Bowie, Angela, men Jagger har nekta for dette. Richards hevdar han kom på tittelen og akkordsekvensen som startar songen eit år før innspelinga av albumet starta. Richards hadde då akkurat vorte far til dottera Dandelion Angela.

The Rolling Stones har ofte spelt songen på konsertar. Konsertutgåve av songen finst på albuma *[[Stripped]]* og *[[Live Licks]]*.

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

### Salstrofé

## Andre utgåver

Mange artistar har spelt songen, mellom andre Tori Amos, Aslan, Stereophonics, Sammy Kershaw og Womack & Womack.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Angie (song)|Angie (song)]]» frå , den 11. mars 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Dawda Leigh

**Dawda Leigh** () er ein norsk fotballspelar med røter i Gambia. Han er kantspelar i Vålerenga, og kom til klubben som Bosmanspelar frå Skeid før 2009-sesongen.

## Fotnotar


## Kjelder
Laugssosialisme

**Laugssosialisme** er ei politisk rørsle som går inn for arbeidarkontroll med industrien gjennom fagtilknytta laug. Rørsla oppstod i Storbritannia, og hadde størst innverknad i første firedelen av 1900-talet. Ho var sterkt assosiert med G. D. H. Cole.

Laugssosialismen var delvis inspirert av lauga av handverkarar og andre faglærte arbeidarar som hadde eksistert i mellomalderen. Tidsskriftet *[[The New Age]]* vart forkjempar for laugssosialisme i den nye settinga av moderne industri. I 1914 gav S. G. Hobson, ein leiande bidragytar til *The New Age*, ut verket *National Guilds: An Inquiry into the Wage System and the Way Out*. I dette verket vart lauga presenterte som eit alternativ til statskontrollert industri eller vanleg fagforeiningsverksemd. Lauga skulle da ikkje avgrense seg til løns- og arbeidsforhold slik dei eksisterande fagforeiningane oftast gjorde, men freiste å få kontroll over industrien. Til slutt ville da industri-lauga fungere som dei styrande organa for industrien i eit framtidig sosialistisk samfunn. 

Ernst Wigforss, som var ein leiande teoretikar i det svenske sosialdemokratiet, var òg inspirert av og stod ideologisk nær ideane til Fabian Society og laugssosialismen, inspirert av folk som R. H. Tawney, L.T. Hobhouse og J. A. Hobson. Han kom sjølv med bidrag i dei tidlege skriftene sine om industrielt demokrati og arbeidarsjølvstyre. 

Laugssosialistisk teori vart utvikla og popularisert av G. D. H. Cole, som skipa *National Guilds League* i 1915 og gav ut fleire bøker om laugssosialisme, mellom dei *Self-Government in Industry* (1917) og *Guild Socialism Restated* (1920). 

## Sjå òg
* Gjensidig hjelp
* Anarkosyndikalisme
* Libertær sosialisme
* Arbeidarsjølvstyre

## Bakgrunnsstoff
* Idle Thoughts Tom Hodgkinson, The Guardian, 22 April 2006
Stefan Strandberg

**Ken Remi Stefan Strandberg** () er ein norsk fotballspelar frå Lyngdal som per oktober 2020 hadde spelt 13 landskampar for Noreg. Han var kaptein på det norsk ungdomslandslaget som i 2013 fekk bronse i europameisterskapen for U21-lag. Strandberg er midtstoppar.

## Karriere
### Klubbspel
Strandberg var 2006-08 aktiv i Mandalskameratene på nivå 3 og 2. Sommaren 2009 spelte han nokre veker for Bryne FK, før han fekk sin debut på Vålerenga sitt eliteserielag. Våren 2012 vart han overført til Rosenborg BK  der han gjorde teneste til juni 2015. Sidan har han spelt for russiske FK Krasnodar, tyske Hannover 96, og dei russiske klubbane Ural Jekaterinburg og Trapani.

### Landslagsspel
Strandberg fekk sin landslagsdebut 19. november 2013 som innbytar i ein vennskapskamp mot Skottland i Molde. Han deltok i 10 landskampar fram til 2016. Etter fire år utan landslagsspel fekk han 3 kampar i oktober 2020.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stefan Strandberg|Stefan Strandberg]]» frå ,  den 28. oktober 2020.*  
*eu-football
Biologisk arv

:*Sjå sida [[arv (fleirtyding)]] for andre tydingar av arv*

**Arv** er når eit avkom overtek eigenskapane til foreldra. Dette kan skje på ulike måtar: 
Genetisk arv gjev akommet alle eller delar av genane til ein eller begge foreldra.
Epigenetisk arv gjev avkommet molekylær, men ikkje genetisk informasjon frå foreldra.

Avkommet kan i tillegg verte påverka av foreldra gjennom kulturell arv der etterlikning og læring formidlar informasjon frå foreldra til avkommet.
Arv i programmering

:*For andre tydingar av arv, sjå [[arv (fleirtyding)]]*

**Arv** i datateknisk forstand er når ein ved objektorientert programmering lèt ein ny klasse overta eigenskapane til ein eksisterande klasse som alt er definert. I tillegg kan ein gje den nye klassen særeigne eigenskapar. Slik kan ein bruke koden opp att med liten eller ingen endring.

Arv vart fyrste gong brukt i 1967 i det norskutvikla programeringsspråket Simula.
Simula

**Simula** er namnet på to programmeringsspråk: Simula I og Simula 67. Simula vart utvikla i 1960-åra ved Norsk reknesentral i Oslo av Ole-Johan Dahl og Kristen Nygaard. Simula hentar mykje av syntaksen frå Algol 60. Simula introduserer objektorientert programmering. Som namnet tilseier er Simula laga for å utføre simuleringar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Arv

**Arv** er noko som kan overførast mellom personar, typisk frå ein eldre generasjon til ein yngre, ofte ved dødsfall. I rettsleg forstand kan ein arva eigedom, titlar, fordringar og liknande etter visse fastlagde arvelovar eller gjennom testamentering. I daglegtale kan ein snakka om å arva ting om ein tek i bruk nokon andre har hatt, til dømes klede frå eldre søsken. I biologisk forstand kan ein arva eigenskapar gjennom arvestoff frå foreldre.

Ein som arvar noko, eller er forventa å arva noko frå andre, blir kalla **arving**.

## Sjå òg
* Arvelova
* Odel

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Arv i *Store Norske Leksikon*
Mustafa Abdellaoue

**Mustafa Abdellaoue** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Sarpsborg 08 i Eliteserien (2020).

I 2012 spelte han for FC København i den danske fotballigaen. I 2011 spelte han for Tromsø i den norske Tippeligaen på lån frå Vålerenga, og vart toppskårar i Tippeligaen med 17 mål. Han spelar spiss eller ving, og kom til Vålerenga som bosmanspelar frå Skeid før 2009-sesongen.

Abdellaoue har òg spelt futsal for Holmlia Futsal.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Baufil

Ei **baufil** eller **skjerfil** er ei sag for saging av metall og stål. Det fintanna sagbladet er oppspent i ein sagboge og kan bytast ut. Baufilsagblag vert levert i ulike kvalitetar alt etter kva material som skal sagast. På mange baufiler kan sagbladet stillast i ulike vinklar for å lette arbeidet. Ein kan og få kjøpt sagblad med tenner på båe sider slik at det kan snuast når det vert sløvt. I motsetning til ei vanleg sag skjer baufilbladet når ein dreg saga til seg.

## Kjelder

* Torstein Arisholm med fleire: *Kravellbygging i Norge*. Hardanger Fartøyvernsenter og Norsk Sjøfartsmuseum 2008
Pott

**Pott** er eit gamalt volummål med innhald som varierer frå land til land. Ein norsk pott var 0,9651 liter, ein fransk pott 1,8626 l og ein sveitsisk 1,5 l. Ein pott vart delt i fire pelar. I Noreg var ein halvkande det same som ein pott. 

Ordet *pott* kjem frå ordet *[[potte]]*, norrønt *pottr*, kanskje frå latin *pottus*, ‘drikkebeger’.

## Kjelder

* Norsk Allkunnebok
*
Pel

**Pel** er eit gamalt volummål bruka i Danmark og Noreg. Ein pel er ein kvart pott, i Noreg reknast ein pel til 0,2413 liter.

Ordet *pel* kjem frå det lågtyske ordet *pegel*, 'målemerke'. Ordet 'pel' vert òg bruka om eit kjørel som rommar ein pel.

## Kjelder
* Norsk Allkunnebok
*
Waipaelva

**Waipaelva** er ei elv som renn gjennom regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Hovudløpet ligg i høgdedraget Rangitoto Range aust for Te Kuiti. Ho renn nordover i 115 km, gjennom Otorohanga og Pirongia, før ho munnar ut i Waikatoelva ved Ngaruawahia. Ho er den største tilførsleelva til Waikatoelva.

I elvevatnet ovanfor Otorohanga kan elva vera svært klår ved lita vassføring. Denne delen av elva går gjennom ulendt jordbruksland og område med urørd skog. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Waipa River|Waipa River]]» frå , den 12. mars 2009.*
Eininga mark

**Mark** er ei tradisjonell måleeining for masse, i Noreg tilsvarande omkring ein kvart kilogram. To merker vart rekna til eit pund (eller skålpund). 24 merker vart rekna til eit bismarpund, 72 merker vart rekna til ei våg. I tekst blir mark ofte gitt att med teiknet ₻, som i HTML blir skrive `&amp;#8379;`.

* I mellomalderen (til om lag 1500) var ei mark lik 8 øre = 24 ertoger; rekna til 214,32 gram
* Frå 1500-talet vart ei kølnsk mark bruka som sølvvekt, rekna til 230-235,18 gram
* På 1600-talet tilsvarte ei mark 257,18 g
* Frå 1683 er ei københavnsk mark rekna lik 249,88 gram
* Frå metersystemet vart innført i 1875, skal mark i eldre avtalar reknast lik 1/4 kg

Ordet «mark» tyder eigentleg 'merkestrek på ein bismar'.

## Kjelder

* Arvid Sveli (red.): *Skogbruk i Nord-Norge*, Nord-Norges Skogsmannsforbund 1987
*
Bismarpund

Eit **bismarpund**, er ei gammal måleining for masse, rekna til 24 merker. Det gjekk tre bismarpund i ei våg. Bismarpundet vart ofte berre kalla 'pund', til forveksling med skålpund.

Eit bismarpund kan reknast til knapt 6 kg:
* I mellomalderen til 5,224 kg
* Frå 1600, kølnsk bismarpund, 5,6 kg
* Frå 1824: Eit bismarpund 5,977 kg

## Kjelder
* Arvid Sveli (red.): *Skogbruk i Nord-Norge*, Nord-Norges Skogsmannsforbund 1987
*
Adnan Haidar

**Adnan Haidar** () er ein norsk fotballspelar som spelar på midtbanen til Stabæk. Haidar kom til Vålerenga i 2001 og rykte opp frå juniorspelar til A-laget i 2008. Han spelar på aldersavgrensa landslag for Noreg. I 2009-sesongen var Haidar på utlån til Skeid for å få nok speletid på høgt nivå før han kom til Stabæk i 2012.

## Fotnotar


## Kjelder
*
Amin Nouri

**Amin Nouri** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Vålerenga (2020).

Frå sommaren 2011 spela han for Start i Tippeligaen. Han kom til Vålerenga då han var 16 og fekk kontrakt med A-laget to år seinare. Første halve året som A-lagsspelar var han leigd ut til Nybergsund IL-Trysil.

## Kjelder
*
Te Kuiti

**Te Kuiti** er ein liten by sør i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Han ligg i krysset mellom riksvegane *State Highway 3* og *30*, og ved jarnvegslinja *North Island Main Trunk Railway*, 70 km sør for Hamilton. Byen ligg i distriktet Waitomo og er sete for distriktsstyret, **Waitomo District Council**.

Ved folketeljinga i 2006 hadde byen eit innbyggjartal på 4 419, ein oppgang på 45 frå 2001 Byen marknadsfører seg sjølv som *«Verdas saueklipparhovudstad»*, og er tilskipar av den årlege newzealandske meisterskapen i saueklipping.

## Geografi
Te Kuiti ligg om lag 80&nbsp;km sør for Hamilton og 19&nbsp;km søraust for Waitomo. Landområdet kring Te Kuiti, til vanleg kjent som King Country, har gjeve namnet til det lokale rugbylaget i Te Kuiti.

## Historie
Te Kuiti er maorinamnet på området. I si opphavlege form, *«Te Kuititanga»*, tyder det bokstaveleg tala 'dalen', 'inneklemminga' eller 'innsnevringa'.

## Turisme
«Saueklipparhovudstaden» har verdas største saueklipparstatue, sju meter høg. Den nasjonale meisterskapen i saueklipping finn stad kvart år seint i mars eller tidleg i april.

Det rikt utskorne Te Tokanganui-A-Noho-møtehuset (marae) vart gjeve til den lokale maori-iwien Ngati Maniapoto av Te Kooti, ein kjend maorileiar, som vart gjeven ly her i 1864 under New Zealand-krigane.

Den japanske hagen, Tatsuno, er også eit velkjent turistmål i byen.

## Geologi
Avsetjingar frå kalkstein har danna grottesystemet Waitomo Caves, nordvest for byen. Grottene er eit av dei mest vitja turistmåla på New Zealand.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Te Kuiti|Te Kuiti]]» frå , den 12. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Waitomo District Council Informasjonssenteret i Te Kuiti. 
* Kart over Te Kuiti og området kring.
Storrobinia

**Storrobinia** (*Robinia pseudoacacia*), tidlegare kalla **falsk akasie**, er eit stort, lauvfellande tre i erteblomsterfamilien. Treet vert rekna som eit vakkert parktre. Materialen vert mellom anna brukt innan båtbygging.

Det kan verte opp til 25 m høgt. Treet har ei uregelmessig vekstform. Stamma er ofte delt i fleire toppskot. Skota på unge tre har tornar. Barken er først olivengrå og glatt. Seinare vert han meir grå og ru, og til sist er han lysegrå og fura. Blada er litt matt mørkegrøne med lysegrøn underside. Haustfargen er gul, men blada fell tidleg av. Blomane er kvite og sit samla i korte klasar. Frøa sit i små brune belgar.
 
Storrobinia høyrer heime på tørr kalkbotn eller sandsteinsbotn i Allegheny-fjella i det austlege USA. Planta vart først dyrka i Europa av gartnarane til den franske kongen Ludvig 13., Jean og Vespasien Robins. Etter dei har planta fått namnet *Robinia*. Treet vart lenge rekna som ein slags akasie, og Linné gav det namnet «falsk akasie», eit namn som lenge vart brukt i Noreg. Storrobinia kan dyrkast i låglandet i Sør-Noreg. Her vert frøa sjeldan mogne.

Kjerneveden er svært tung, 7-800 kg/m³. Han er hard, seig og bøyeleg. Han er haldbar mot luft, vatn og jord. Og har på alle område betre tekniske eigenskapar enn eik. Til Noreg har det vorte importert ein del til båtbygging. Tidlegare kom mykje av importen frå Nord-Amerika, noko som har ført til at namnet «black locust» har vorte ein del brukt om dette treslaget. Fordi treet oftast er krokete og treviket har mange feil, vert det levert i korte lengder. Til trenaglar har locust vorte etterspurd. Heilt opp til 1955 heitte det i Det Norske Veritas sit regelverk for bygging av skip at fartøy kunne få eit år lenger klassing med trenaglar av «god amerikansk locust». I USA har heile fartøy vorte bygde av dette treslaget. 

## Kjelder

;Bibliografi
* Knut Langeland: *Hagens vakreste busker og trær - løvfellende*, Oslo 1994. ISBN 82-516-1511-9
* Torstein Arisholm med fleire: *Kravellbygging i Norge*. Hardanger Fartøyvernsenter og Norsk Sjøfartsmuseum 2008
* Robínia pseudoacácia, herbstopic.com {{daud lenkje))
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Almindelig Robinie|Almindelig Robinie]]» frå , den 12. mars 2009.*
Kristine Moody

**Kristine Moody** () er ein norsk redaktør og journalist oppvaksen i Oslo, som er best kjend som kortvarig redaktør av bladet *[[Memo]]* i 2006.

Av utdanning har ho ein mastergrad i historie frå Edinburgh University, med spesialfelt krigshistorie 1300–1500-talet. Før ho vart tilsett i Memo, var ho trainee i *[[Financial Times]]* i London, aksjekommentator for fjernsynskanalen CNBC, og journalist og assisterande redaksjonssjef i *[[Kapital]]*.

Ho er dotter av den kjende investoren Svein Haga, og styremedlem i investeringsselskapet hans Turramurra.

## Kritikk og kontroversar
Moody vart i mars 2006 tilsett som redaktør i det nystifta bladet *[[Memo]]*, men trekte seg allereie som redaktør i september same år grunna at dei tilsette var misnøgde med leiarstilen hennar og korleis ho framstod i det offentlege. *Memo* vart nedlagt av eigaren *[[Dagbladet]]* rett etterpå. 

Moody vart av eigarane, dei tilsette og mange lesarar oppfatta som kontroversiell etter å ha uttrykt støtte til USA sin invasjon av Irak. I eit intervju i samband med Irak-krigen sa ho mellom anna at ho meinte det var verre at folk vart forfølgde grunna samvit eller politisk meining, enn at dei vert ramma av ei bombe fordi dei var på feil stad til feil tid. Det vekte også oppsikt og debatt då ho støtta trykkinga av dei mykje omtala Muhammed-karikaturane, samt då ho i den aller fyrste leiarartikkelen i *Memo* skreiv at «noen ganger er vestlige verdier best».

Moody vart også felt av PFU etter at ho på framsida av det fyrste nummeret kalla ein tilfeldig deltakar frå ein demonstrasjon mot publisering av Muhammed-karikaturane for ei «sosial bombe». Den fornærma truga med søksmål overfor bladet og Moody.

Ho vart på nytt truga med søksmål då ho forsvarte ein artikkel i bladet som hevda at Ellen Kathrine Lie, vinnaren av *[[Skaperen]]* på TV 2, ikkje var oppfinnaren av produktet ho vann det populære røyndomsdramaet med, men berre er importør av eit koreansk produkt. Advokat John Christian Elden og PR-byrået JKL Oslo, som arbeidde for vinnaren av *Skaperen* på TV 2, meinte *Memo* si sak om juks var ein planta «skitpakke», noko redaktøren nekta for.

I det siste nummeret av *Memo*, som aldri kom ut, var planen å ha ein artikkel som var sterkt kritisk til både det norske rettsvesenet og den norske pressa, i samband med avsløringane av norske justismord, med fokus på Moen-saka.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Råkjøreren modige Moody (Dagbladet, 2006)
Nanaksjahi-kalenderen

**Nanaksjahi-kalenderen** (pandjabi , *nānakashāhī*) er ein solkalender brukt av nokre sikhar. Kalenderen blei utforma i moderne tid og følgjer den gregorianske. Tradisjonelt har sikhar følgd den hinduiske bikrami-kalenderen.

Utgangspunktet for tidsrekninga er fødselen til den første sikh-guruen i 1469. Guru Nanak Dev har òg gjeve namn til kalenderen. Kalenderen legg fast alle viktige hendingar for sikhismen i høve til vestleg tidsrekning. Tradisjonelle høgtider som sikhar deler med hinduar, som divali og hola mohalla, følgjer stadig hindukalenderen.

Kalenderen er omstridd blant sikhar. På den eine sida frigjer han seg frå hindukalenderen, slik sikhismen var meint å ikkje vera verken hinduisme eller islam. Det at han følgjer den utbreidde vestleg kalenderen gjer det også lettare for sikhar å minnast viktige datoar. På den andre sida bygger han framleis på hindukalenderen i namn på månader, i tillegg til den opphavleg kristne vestlege kalenderen.

Nanaksjahi-kalenderen blei utforma av den kanadiske sikhen Pal Singh Purewal, som byrja arbeidet med han på 1960-talet, og teken i bruk av nokre sikhar rundt tusenårsskiftet. Første gongen han blei prøvd innført var i desember 1999 av den leiande sikhorganisasjonen Shiromani Gurdwara Prabandhak Committee, medan den andre leiande organisasjonen Akal Takht meinte ein ikkje burde innføra noko nytt før det var blitt konsensus innan *[[khalsa]]en*.

Nye år i nanaksjahi-systemet tek til på det som er den 13. mars i den gregorianske kalenderen.

## Datoar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nanakshahi calendar|Nanakshahi calendar]]» frå , den 12. mars 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
*** 

## Bakgrunnsstoff
* Nanakshahi Calendar at SGPC.net 
* Nanakshahi Calendar at BBC
* Gurpurab Nanakshahi Calendar
Doo Doo Doo Doo Doo (Heartbreaker)

«**Doo Doo Doo Doo Doo (Heartbreaker)**» er ein song av The Rolling Stones på albumet deira *[[Goats Head Soup]]* frå 1973. 

Songen er skriven av Mick Jagger og Keith Richards og teksten baserer seg på to soger, ei sann historie om politiet i New York City som ein gong feilaktig skaut ein gut, og den andre om ei jente som døyr av ein overdose. 

«Doo Doo Doo Doo Doo (Heartbreaker)» var først spelt inn i november og desember 1972, før han vart spelt inn på ny sommaren etter. Jim Price arrangerte blåsarane på songen og spelte sjølv saksofon, medan Chuck Findley spelte trompet. Mick Taylor spelte «wah-wah»- gitar; Richards spelte bass; Billy Preston spelte elektrisk piano. 

Songen vart gjeven ut på singel i USA. 

## Salslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Doo Doo Doo Doo Doo (Heartbreaker)|Doo Doo Doo Doo Doo (Heartbreaker)]]» frå , den 12. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Songteksten
Inngangskone

**Inngangskone** eller *introdusert barselkvinne* er ei kvinne som følgd av presten går i kyrkje og vert introdusert på nytt for kyrkjelyden etter ein barnefødsel. 
Ved ein slik **konegang** stogga barselkona då utmed kyrkjedøra, og venta til presten kom og tok henne i handa og leidde ho innover golvet og opp mot koret, der ho heldt ei kort bøn. 

I norsk rett var slik introduksjon lovfesta til 1754; sidan var ordninga frivillig, og med visse geografiske skilnader fall skikken bort i løpet av hundreåret som følgde.

I gamle kyrkjebøker er det oppført når kvinner vart «introduceret» på denne måten. 

## Innhald
Fem-seks veker etter at barnet var fødd, vart mora følgd til kyrkja. Her venta ho utanfor, eller i våpenhuset, og presten gjekk ut for å møte henne – anten før gudstenesta eller før ein av salmane før preika. I ein kort tale minte han henne på å takke Gud for hjelp gjennom trengslene, og for å ha fødd eit menneske til verda. Så lyste han velsigninga over den nybakte mora. 

## Bakgrunn
Påbodet om introduksjon av barselkvinner har samanheng med kravet om reinsing som ligg i den gammaltestamentlege lova om barselkoner,
 ein skikk det òg vert fortald om at Maria følgde då Jesus vart fødd.. 

Martin Luther likte ikkje skikken med introduksjon av barselkoner. Han meinte det var feil å jamstille barselkona med ein heidning eller å sjå henne som urein. Skikken stod likevel så sterkt at han overlevde reformasjonen. Kyrkjeritualet av 1685 presiserte at skikken ikkje var knytt til reinsing frå synd eller ureinleik. Dette vart presisert i omtalen av skikken med introduksjon av barselkoner: «… hvilket skeer ikke for den skyld, at mand
skulle agte dem mer syndige og ureene for Gud, end
andre Mennisker, etersom de i det Ny Testamente ere af
Gud selv befriede fra den Jødiske Renselse …».

Kristian den femtes norske lov 2-8-9 påla kvinnene å halde seg innomhus i fem-seks veker etter at dei hadde fødd, og at gifte kvinner så kunne bli introduserte for kyrkjelyden, der det var skikken. Det var forbode for presten å la ugifte mødre vere inngangskoner. Slike kvinner måtte i staden gjere offentleg skriftemål. I 1754 skreiv Kongen brev til biskopane om at introduksjon skulle vere frivillig for kvinnene. Likevel heldt skikken seg i lang tid, nokre stader inn på 1900-talet. *[[Landstads reviderte salmebok]]*, som kom ut i 1926, hadde ein salme meint for bruk ved «mødres kirkegang»: «Til dit hus med takkesang / Kommer jeg, min Gud, tilbake, Holder glad min kirkegang, Du i nåde mot mig take!» (Nr. 719)

Ved liturgirevisjonen i 1975 vart ordninga borte frå det norske kyrkjeritualet.

## Skam eller ære?
Det er ulike meiningar om korleis kvinner oppfatta skikken med å stå inngangskone. Samtidige kjelder kan halde kyrkjegangen fram som ei høgtidsstund for mora. Innsamla tradisjonsmateriale tyder på at kvinner oftare såg skikken som audmjukande. Samstundes kan reglane om at kvinner skulle halde seg i ro etter fødselen, ha vore med å gje dei ei tiltrengt kviletid. 

## Referansar
Arild Monsen

**Arild Monsen** () er ein tidlegare norsk langrennar, og no til dags langrennstrenar. Under Ski-VM 1985 i Seefeld vart han verdsmeister i 4x10 km stafett saman med Pål Gunnar Mikkelsplass, Tor Håkon Holte og Ove Aunli. I same meisterskapen vart han nr 7 på 15-kilometeren. Han kom aldri på sigerspallen i verdscuprenn, tre gonger enda han på fjerdeplass. Han vart noregsmeister ein gong (1987). Monsen var på det norske landslaget i perioden 1982–1990. Han er oppvaksen i Molde.

## Karriere
### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
* 1982: Nr 11 på 15 km i Le Brassus.
* 1983: Nr 4 både i Sarajevo og i Lahti, begge renna på 15 km.
* 1984: Nr 8 på 15 km i Lahti. Nr 2 på 15 km i Holmenkollen (ikkje verdscup).
* 1984/5: Nr 4 på 30 km i Davos. Nr 2 på 50 km i Holmenkollen (ikkje verdscup).
* 1986: Nr 11 på 30 km i La Bresse.
* 1987: Nr 13 på 50 km i Holmenkollen.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1982: Nr 7 på 15 km på Raufoss.
*Ski-NM 1983: Nr 6 på 15 km på Lillehammer.
*Ski-NM 1984: Nr 12 på 15 km i Hof.
*Ski-NM 1985: Nr 12 på 15 km i Tromsø.
*Ski-NM 1986: Nr 4 på 30 km i Vang.
*Ski-NM 1987: Gullmedalje på 15 km i Steinkjer.
*Ski-NM 1989: Nr 7 på 15 km på Geilo.

### Idrettsarbeid
Monsen arbeidde i smørjeteamet til det norske langrennslandslaget frå 1993 til 1997. Frå 1997 til 2006 var han internasjonal teknisk delegat til verdscuprenn i langrenn. Sidan 2006 har han vore langrennstrenar, først to år for Team Trøndelag. I april 2008 vart han tilsett som trenar for Canadas langrennslandslag.

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*Arild Monsen i fis-ski.com
Juan Fuenmayor

**Juan Fuenmayor** () er ein fotballspelar frå Venezuela. Han hadde kontrakt med Vålerenga frå 2010, og er forsvarsspelar.

Fuenmayor skreiv kontrakt med Vålerenga i mars 2009. Han har tidlegare spelt på klubbane Unión Atlético Maracaibo og Zulia FC. I 2005 vart han seriemeister med Unión Atlético Maracabio. Fuenmayor har A-landslagskampar for Venezuela.
Stuart Sutcliffe

**Stuart Sutcliffe** () var ein britisk kunstmålar som også var musikar med The Beatles frå mai 1960 til juni 1961. Sutcliffe lagde mange måleri som for det meste var i stilen abstrakt ekspresjonisme.

Sutcliffe var fødd i Edinburgh, men voks opp i Liverpool. Kameraten John Lennon fekk han med som bassist i The Silver Beetles i mai 1960. Han var med på å endra bandnamnet til The Beatles. Sutcliffe tok aldri del i nokon av plateinnspelingane til gruppa, men var med på opptredenane i Hamburg i 1960 og 1961. Her møtte han Astrid Kirchherr, som han blei trulova med.

Sutvcliffe forlét gruppa for å via seg til kunstmåling i Hamburg, og hadde mellom anna den framtidige pop art-kunstnaren Eduardo Paolozzi som lærar. I april 1962 fall han saman med sterke hovudsmerte under ein kunsttime. Kort tid seinare døydde Sutcliffe av hjernebløding.

Få verk er att etter Sutcliffe. Medan dei tidlege verka hans var figuriske måleri prega av kvardagsrealisme, såkalla *[[kitchen sink realism]]*, blei dei meir abstrakte på slutten av 1950-talet, og kan samanliknast med den samtidige retninigen abstrakt ekspresjonisme frå USA.

Under John Moores-utstillinga ved Walker Art Gallery i Liverpool i november 1959 stilte Sutcliffe ut eit bilde, *The Summer Painting*, som Moores kjøpte for 65 pund, rundt to månadsløner for ein arbeidar på den tida. Galleriet kjøpte seinare *Hamburg Painting no. 2*, og eig også *Self-portrait* i kolstift og *The Crucifixion*.

På framsida til Beatles-albumet *[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]* frå 1967 er Sutcliffe avbilda heilt til venstre, saman med kunstmålaren Aubrey Beardsley.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stuart Sutcliffe|Stuart Sutcliffe]]» frå , den 25. juni 2009.*
Klosterenga økologiboliger

**Klosterenga økologiboliger** (Klosterenga burettslag) er ein økologisk bygard i Gamlebyen i Bydel Gamle Oslo i Oslo. Burettslaget ligg i Nonnegata 17-21 med inngang frå sør i Østfoldgata, ei sidegate til Schweigaards gate. Fasaden mot nord er mot Klosterenga skulpturpark. Burettslaget er med i Ungdommens Selvbyggerlag (USBL) og var ferdig i mars 2000.

Bygningen er på 6 etasjer og inneheld 35 leiligheter; 10 toroms-, 10 treroms- og 15 fireromsleiligheter.

Det økologiske bustadsprosjektet er det første i sitt slag i Noreg. Målet var å lage ein energieffektiv og miljøvennleg bygard. Bygningen har mellom anna solfangarar på taket for varmtvatn og golvvarme til leilighetene, fasaden mot sør har dobbel glassvegg som ein del av eit passivt solvarmesystem, og det er varmegjenvinning og balansert ventilasjon i leilighetene. Sentralstøvsugar, utvida avfallssortering, kompostreaktor, økologisk gardsrom og lokal rensing av gråvatn er andre element i bygardens økologiske profil

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nettsidene til Klosterenga borettslag
Nintendo 64

**Nintendo 64**, forkorta **N64**, er den tredje spelkonsollen frå Nintendo. Maskinen har namnet sitt etter CPU-en med 64-bit-arkitektur og vart lansert juni 1996 i Japan, september 1996 i Nord-Amerika og Brasil, mars 1997 i Europa og Australia og september 1997 i Frankrike. Han var den siste av dei større heimekonsollane som brukte spelekassettar som lagringsmedium, fram til Nintendo Switch vart lansert i 2017. Dette førte til auka kostnader og mindre lagringsplass til spel i høve den konkurrerande PlayStation frå Sony, der ein produserte spel på CD-plater, men også kortare tider for spela å laste inn. Nintendo 64 vart etterfølgt av Nintendo GameCube i 2001 i Nord-Amerika og Japan, og året etter i Europa.

Nintendo 64 gjekk under kodenamnet «Project Reality» medan han var under utvikling, og marknadsføringa av konsollen fokuserte sterkt på 3D-grafikken han kunne produsere. Han vart lansert samtidig med to spel i Europa: *[[Super Mario 64]]* og *[[Pilotwings 64]]*. Handkontrollen som følgde med konsollen var mellom dei første med innebygd analog stikke, og har ein utvidingsport på baksida der ein kan installere ekstrautstyr, til dømes Rumble Pak som gjev tilbakemelding frå spel i form av vibrasjonar. Nintendo 64 har selt 32,93 millionar eksemplar verda over, og han kom ut i fleire ulike fargar og variantar i løpet av levetida. Dei mest populære spela til konsollen er *Super Mario 64*, som selde over 11 millionar kopiar, i tillegg til *[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time]]*, *[[Goldeneye 007]]* og *[[Mario Kart 64]]*, som har selt høvesvis over sju millionar, åtte millionar og ni millionar kopiar globalt.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff