open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adhamiyah

**Al-Adhamiyah** (arabisk الأعظمية, *al-aʿẓamiyyah*) eller **Azamiya**, er ein bydel og distrikt aust i det sentrale Bagdad i Irak. Det er eit av ni administrative distrikt i byen. 

Adhamiyah ligg nordvest for for bysentrum og er eit finare område. Det har kring 100&nbsp;000 innbyggjarar. Folkesetnaden er 85&nbsp;% sunni og 15&nbsp;% sjia. Mange av innbyggjarane her har høgare utdanning, og består av politikarar, kunstnarar, akademikarar og idrettsfolk.

Området er datert attende til abbasidane og er eit av dei eldste områda i Bagdad. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adhamiyah|Adhamiyah]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kadhimyah

**Al-Kāẓimiyyah** (arabisk الكاظمية) eller **al-Kāẓimayn** (الكاظمين) er ein bydel nord i Bagdad i Irak. Han ligg kring 5&nbsp;km frå sentrum av byen, på vestbreidda av Tigris. *Al-Kāẓimiyyah* er òg namnet på eit av ni administrative distrikt i Bagdad. Her har Masjid al-Kāẓimayn, moskeen «To som svelgde sinnet sitt», lege sidan før området vart ein del av byen, og vert rekna som ein heilag by av den sjiamuslimske Tolvar-sekta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kadhimiya|Kadhimiya]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*New York Times article about the district, 18. mai 2007
Karadah

**Karrada** (arabisk كرّادة, *Karrāda*) er ein øvre mellomklassebydel i Bagdad i Irak. Folkesetnaden er blanda med ein sjiamuslimsk majoritet og ein større kristen minoritet. Han er ein av dei mest religiøst mangfaldige i byen og ein av to store bydelar med eit kristent samfunn i Bagdad, i lag med Dora. Alle kristne i distriktet held til i Indre Karrada, der dei fleste kyrkjene står. Bydelen er delt inn i to mindre område, Nazaith og Masbah. Karrada ligg nord på ei halvøy i ein sving i elva Tigris. Det vart bygd mykje langs elvebreidda og vore medverkande til at området er ein dyr bydel i dag. 

Karrada har vore utsett for mange terroriståtak gjennom åra, dels på grunn av den store kristne busetnaden og rikdomen her. Området er elles relativt fritt for sektvesen, og dei som bur her lever ganske godt i lag. Flyselskapet Al-Naser Airlines har hovudkvarteret sitt i Karrada, i eit område like ved det private sjukehuset Al Jadirya. 3. juli 2016 førte eit terroristbombeåtak til at minst 340 menneske mista livet på ein kveldsmarknad nær slutten av ramadan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karadah|Karadah]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Karkh

**Karkh** eller **Al-Karkh** (arabisk **الكرخ**) er eit historisk namn på den vestlege halvdelen av Bagdad i Irak, men vart òg nytta på vestbreidda av Tigris i Bagdad. Austsida vert kalla Al-Rasafa. Namnet kjem frå gammalsyrisk  (ܟܪܟܐ) *Karkha; citadell*.

I meir avgrensa form er Karkh ein av dei administrative distikta i Bagdad, med Mansour-distriktet i vest, Kadhimiya i nordvest og Tigris i nord, aust og sør. Den grøne sona (internasjonale sona) ligg i dette distriktet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karkh|Karkh]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mansour-distriktet

**Al Mansour** (arabisk المنصور، بغداد) er eit av ni administrative distrikt i Bagdad i Irak. Det er det vestlegaste i byen og grensar i aust til bydelen Karkh sentralt i Bagdad, i nord til Kadhimiya, i vest til Bagdad internasjonale flyplass og i sør til Al Rashid. Al Mansour er kalla opp etter Abu Ja'far al-Mansur, den andre abbaside-kalifen og grunnleggjar av Bagdad. I 2015 var bydelen ein av dei mest sunnidominerte bydelane i Bagdad, hovudsakleg på grunn av innflytting frå sunni-områda Anbar under den irakiske borgarkrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mansour district|Mansour district]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Al-Rashid i Bagdad

**Al Rasheed** eller **Al Rashid** er eit av ni administrative distrikt i Bagdad i Irak. Det ligg sør i Bagdad, på vestbreidda av Tigris. Mansour distrikt ligg nord for den vestlege halvdelen av distriktet, på andre sida av Bagdad flyplassveg. 

Nabolag i Al Rasheed er Hayy Al-A'amel (Amel or Amil), Baiyaa, Dora, Al-Jihad, Al-Saydiya og Hayy Al-Shurtta.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Rashid, Baghdad|Al Rashid, Baghdad]]» frå ,  den 7. februar 2019.*
Al-Rusafa i Irak

**Al Rusafa** (arabisk الرصافة) eller **Rasafa** er den halvdelen av Bagdad i Irak som ligg på austbreidda av elva Tigris. Vestbreidda av elva er Al Karkh.

I ein meir avgrensa definisjon er Rusafa eit av ni administrative distrikt i Bagdad. Dette distriktet er det eldre området på austsida av Bagdad, det sentrale handelsområdet, eit marknadssenter som vert rekna som eit av dei fire sentrumsområda i Bagdad (Karkh, Rasafa, A'dhamyya og Kadhmyya). Her er mange landemerke og monument, inkludert Frigjeringsplassen, som er det største landemerket i Bagdad og eit av dei mest vitja. 

Nabolag i Rusafa er mellom andre Bab Al-Moatham og Al-Sa'adoon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Rusafa, Iraq|Al-Rusafa, Iraq]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sadr by

**Sadr by** (arabisk مدينة الصدر) *Madinat aṣ-Ṣadr*), tidlegare kalla **Al-Thawra** (arabisk الثورة) og **Saddam City**, er ein forstad til byen Bagdad i Irak. Han vart bygd i 1959 av statsministeren Abdul Karim Qassim og seinare uoffisielt kalla Sadr etter ayatollah Mohammad Mohammad Sadeq al-Sadr.

Sadr by (eller meir korrekt Thawra-distriktet — (arabisk حيّ الثورة) - *ħayy ath-Thawra*) er eit av ni administrative distrikt i Bagdad. Det var eit offentleg, større bustadprosjekt som vart neglisjert av Saddam Hussein og har i dag kring éin million innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sadr City|Sadr City]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Anah-distriktet

**Anah** er eit distrikt i Al Anbar guvernement i Irak. Distriktet ligg kring byen Anah.

## Byar
* Anah
* Al Rihanih
Abu Al-Khaseeb-distriktet

**Abu Al-Khaseeb-distriktet** er eit distrikt i Basra guvernement i Irak. Det administrative senteret er byen Abu Al-Khaseeb.
Al-Midaina-distriktet

**Al-Midaina-distriktet** er eit distrikt i Basra guvernement i Irak. Det administrative senteret er byen Al-Midaina. Både Eufrat og Tigris renn gjennom distriktet.
Shatt Al-Arab-distriktet

**Shatt Al-Arab-distriktet** (arabisk شط العرب) er eit distrikt i Basra guvernement i Irak. Det administrative senteret er landsbyen Al-Harita (arabisk الهارثة).
Kapetingarane

**Kapetingarane** (fransk *Les Capétiens* eller *la Maison capétienne*, ‘Huset Capet’) var ei fransk kongeslekt som følgde den karolingiske kongeslekta. Dei styrka makta til kongeriket ved å lage eit nytt styringssystem og ved at dei gav mindre makt til vasallane. Kapteingarane styrte kongedømet Frankrike frå 987 til 1328, og produserte direkte arvingar til trona i over 300 år.

Slekta stamma frå robertianarane, med føregangarar som Robert den sterke og Robert I av Frankrike. Huset Capet fekk namn frå tilnamnet til Hugo Capet, som var den første kongen frå denne slekta. «Capet» kom av at Hugo, som abbed for Saint-Martin de Tours og Saint-Germain des Prés, bar ein kort frakk kalla *cappa*.

Hovudlinja til sketa døydde ut i 1328 med kong Karl VIII av Frankrike. Etter dette stamma dei franske kongane frå dei kapetingiske sidegreinene Valois og Bourbon fram til 1848, med avbrot i samband med den franske revolusjonen. I dag stammar kongehusa i Spania og Luxemburg frå kapetingarane.

## Kjelder


*Alle tiders historie: Verda og Norge før 1800 VG2
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Huset Capet|Huset Capet]]» frå ,  den 8. februar 2019.*
Al-Faw-distriktet

**Al-Faw-distriktet** er eit distrikt i Basra guvernement i Irak. Det ligg ved Persiabukta og grensa til Kuwait. Det er ingen oljefelt i Faw-distriktet, men den viktige irakiske oljerøyrleidninga går gjennom området. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Faw District|Al-Faw District]]» frå ,  den 7. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sjaka

**Sjaka** () var ein sørafrikansk hovding for zulu-folket, med eit vedvarande ry for sine evner som krigførar.

Sjaka var fødd i nærleiken av den seinare småbyen Melmoth i dagens provins iKwaZulu-Natali. Under hans herredømme steig zuluane frå å vere liten klan til eit mektig folk, med makt over ein stor del av landområda som i dag utgjer staten Sør-Afrika.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shaka|Shaka]]» frå ,  den 8. februar 2019.*
America Ferrera

**America Georgine Ferrera** () er ein amerikansk skodespelar fødd i Los Angeles i California.

Ferrara er kjend frå hovudrolla i tv-serien *[[Ugly Betty]]*, der ho spelte Betty Suarez. Ho har også vore med i filmane *[[The Sisterhood of the Traveling Pants]]*(2004) og  oppfølgjaren frå 2008, dramafilmen *The Dry Land* (2010), den romantiske komedien *Our Family Wedding* (2010) og krimdramaet *End of Watch* (2012). 
Ho hadde røysta til «Astrid» i animasjonsfilmen *[[How to Train Your Dragon]]* og dei to oppfølgjarane til filmen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:America Ferrera|America Ferrera]]» frå , og «[[:en:|America Ferrera]]» frå  den 8. februar 2019.*
Syver Berge

**Syver Berge** () er ein norsk bonde og politikar, fødd i Oslo. Han representerte Oppland og Senterpartiet på Stortinget i tida 1989-97.

Berge utdanna seg ved Klones jordbruksskole i 1955/56 og ved Brandbu skogskole 1959-61. Han arbeidde så som forsøksassistent 1961-63 for Det norske skogforsøksvesen og var deretter 1963-68 skogbruksleiar i Nord-Gudbrandsdal. Frå 1968 til -76 var han kasserar i Langmorkje allmenning Randsverk sag. I 1976 tok han over farsgarden i Vågå, og dreiv denne i fleire tiår.

Berge engasjerte seg politisk for Senterpartiet og sat tolv år, 1968-79, i kommunestyret i Vågå. Etter fylkestingsvalet hausten 1979 representerte han Senterpartiet i Oppland fylkesting i åtte år, 1980-87. Sidan var han stortingsrepresentant frå Oppland i to periodar frå hausten 1989. Den fyrste fireårsbolken var han sekretær i Landbrukskomiteen, i den andre var han medlem i Næringskomiteen. Etter to år utan å vere folkevald, var Berge frå 1999 til 2003 ein av Senterpartiet sine representantar i formannskapet i Vågå. Som leiar 1974-80 av Oppland Senterparti, var han også landsstyremedlem i Senterpartiet.

Over ein periode på 40 år hadde Berge ei mengd ulike styreverv, mest lokalt og på fylkesnivå. Det omfatta både ideelle organisasjonar innafor naturvern, idrett og hestesport, og næringsretta organisasjonar som bondelag og skogforvalting.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Husaby

**Husaby** er ein stad i Skaun kommune der det ligg ein mellomaldergard, der Einar Tambarskjelve budde,  og gamle kyrkjeruiner frå mellomalderen.
Kjerte

**Kjerte** eller **kjerteljos** (frå norrønt *kerti*, via mellomnedertysk «kerte»; truleg frå latin «charta», 'veik') er eit eldre ord for voks- eller talgljos.
 
## Kjelder

## Sjå òg
* Kjertesvein
Kjertesvein

**Kjertesvein** er ein svein/tenar som ved høgtidssame tilhøve står framom bordet til kongen og held ein brennende kjerte.
Partiet Konservativt

**Konservativt**, tidlegare **Partiet Dei Kristne**, er eit høgrepopulistisk norsk politisk mikroparti som vart stifta i 2011 på Bømlo i Hordaland. Konservativt byggjer på eit kristenkonservativt verdigrunnlag.

## Namn
Opphavleg heitte partiet *Dei Kristne.* I 2015 endra det namn til *Partiet Dei Kristne.* I 2022 endra det namnet att til *Konservativt*.

## Historie
Partiet vart stifta som ein reaksjon på at Kristeleg Folkeparti, ifølgje initiativtakarane, hadde gradvis fjerna seg frå dei tradisjonelle kristne verdiane. Den utløysande faktoren var at sentrale krefter i KrF ønskte å fjerne «bekjennelsesparagrafen» for tillitsvalde.

Partiet ville løfte fram det livslange, monogame ekteskapet mellom éin mann og éi kvinne som norm og ideal. Partiet gav heilhjarta støtte til staten Israel. Retten til liv frå fræving til naturleg død er også ein av hjartesakene til partiet.

Partileiar frå 2013 er Erik Selle. Partiet fekk i 2015 eigen ungdomsorganisasjon, Dei Kristnes Ungdom. Leiaren er Olympia Ahenkorah frå Oslo.

Ved stortingsvalet i 2013 røysta omkring 17 700 veljarar på partiet (0,6 prosent). Størst var oppslutnaden i Vest-Agder (2,0 prosent). Ved kommunestyrevalet i 2015 stilte partiet liste i 70 kommunar. Ved stortingsvalet i 2017 stilte partiet liste i alle fylka og fekk omkring 8700 røyster (0,3 prosent).

I samband med den russiske invasjonen av Ukraina 24. februar 2022 har partiet vorte kritisert for å formidla russisk propaganda. Partileiar Erik Selle har teke til orde for at Russland skal få behalda dei ulovleg annekterte ukrainske regionane Krim, Donetsk og Luhansk. I eit intervju med iNyheter.no 12. januar 2024 stadfesta Selle at han meiner Vesten har ein stor del av ansvaret for at Russland angreip Ukraina.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Catawbanske språk

**Catawbansk**, eller austlege sioux-språk, er ein liten språkfamilie i den austlege delen av USA. Den utgjer i lag med Siouxspråka språkfamilien Sioux-Catawbanske språk.

## Familieinndeling
Catawbanske språkfamilien inneheld to språk:

# **Catawba**  *(†)* - snakka av cCatawbafolket
# **Woccon**  *(†)* - snakka av waccamaw-sioux-folket

Begge er no utdøydd.

## Referansar

* Parks, Douglas R.; & Rankin, Robert L. (2001). The Siouan languages. In R. J. DeMallie (Ed.), *Handbook of North American Indians: Plains* (Vol. 13, Part 1, pp.&nbsp;94–114). W. C. Sturtevant (Gen. Ed.). Washington, D.C.: Smithsonian Institution. .
FA-cupfinalen i fotball 1963

**FA-cupturneringa i fotball 1963** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 25. mai 1963. Framfor 99&nbsp;604 tilskodarar vart Manchester United FA-cupmeister for tredje gong, etter å ha sigra med 3-1 over Leicester City. Det var 15 år sidan den førre Manchester United-triumfen i FA-cupen.

### Kampen
Denis Law gav Manchester United leiinga då han etter halvtimen mottok eit innlegg frå venstre, og ved straffemerket tvervende og sende ballen tilbake i venstre målhjørne. David Herd la på til 2-0 i det 57. minutt, etter at Leicester-målvakta Gordon Banks hadde halvklart eit skot frå Bobby Charlton. I det 80. minutt stupheada senterløpar Ken Keyworth inn ei redusering frå 8-10 meters hald. Fem minuttar før full tid fomla Banks med eit United-innlegg, og David Herd kunne enkelt fastsette sluttresultatet til 3-1.

**Manchester United** stilte med: David Gaskell, Tony Dunne, Bill Foulkes, Maurice Setters, Noel Cantwell (kaptein), Pat Crerand, Johnny Giles, Albert Quixall, David Herd, Denis Law og Bobby Charlton.

**Leicester City** mønstra: Gordon Banks, John Sjoberg, Richie Norman, Frank McLintock, Ian King, Colin Appleton (kaptein), Howard Riley, Graham Cross, Ken Keyworth, Dave Gibson, Mike Stringfellow.

Dommaren heitte Ken Aston.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1963 FA Cup Final|1963 FA Cup Final]]» frå ,  den 10. februar 2019.*
Takana

**Takana** er eit panotakanansk språk som blir snakka av rundt 1 800 medlemmar av takana-folket i jungelen langs elvene Beni og Madre de Dios nord i Bolivia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Takana (språk)|Takana (språk)]]» frå ,  den 11. februar 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*   
* Takana-ordliste på nett
Nevado del Tolima

**Nevado del Tolima** 
er ein stratovulkan i det andinske vulkanbeltet i Colombia. Han har vore  aktiv  frå sein pleistocen til i dag. Vulkanen ligg sør for Nevado del Ruiz, innanfor Los Nevados nasjonalpark og innanfor Tolima-departementet. Toppunktet er 5215 moh.

Det siste store utbrotet skjedde for rundt 3600 år sidan, og den siste aktiviteten er datert til 1943.

## Geografi, geologi og utbrotshistorie
Profilen til den bratte, isdekte Nevado del Tolima-vulkanen står i kontrast til den breie og flatare naboen Nevado del Ruiz i nord. 
Denne unge vulkanen er danna gjennom dei siste 40&nbsp;000 åra, han reiser seg over  og skjuler i stor grad ein 3 kilometer vid pleidocene-kaldera. Vulkanen er ei klynge av ein sein pleistocen til holocen lavadom som er forbunden med tjukke blokk-lavastraumar på dei nordlege og austlege flankane, og omfattande avsettingar av pyroklastiske straumar. Toppen inneheld eit traktforma krater som er 200 til 300 meter djupt. Holocene-aktivitet har inkludert eksplosive utbrot med varierande storleik. Det siste store utbrotet fann stad for rundt 3600 år sidan. Veksten på lavadomen har produsert straumar av blokker og oske som primært tok vegen mot nordaust og søraust. Bergartane er andesittisk-dacittiske.

Den snødekte Nevado del Tolima, med sin nesten symmetriske struktur, har eit radialt dreneringsmønster i den øvre delen. Frå den attverande isbreen på toppen av fjellet straumer elvene Totare, San Romualdo, Toche og Combeima. Sistnemnde er den viktigaste vasskjelda til Ibagué kommune. Vatnet frå vulkanen drenerer inn i den austlege skråninga av den sentrale fjellkjeda av Andes, og lauper ut i Magdalenaelva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nevado del Tolima|Nevado del Tolima]]» frå ,  den 10. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: *Nevado del Tolima*. Global Volcanism Program. Smithsonian Institution. Henta 10. februar 2019*
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Nytale

**Nytale**, etter engelsk *Newspeak*, viser til forvrengt språk, særleg om tvitydig eller formildande språk i offisielle fråsegner eller politisk propaganda. Omgrepet vart introdusert i den dystopiske romanen *[[Romanen 1984|1984]]* av George Orwell, som vart utgjeven i 1949.

Omgrepet nytale er i dag ofte nytta ved kritikk av eufemismar i den politiske debatten.

## Sjå òg
* Hjernevask

## Referansar
Stoney

**Stoney**, også kalla **nakota**, **nakoda**, **isga**, og tidlegare **Alberta Assiniboine**, er eit språk i dakotagruppa i mississippidalspråka innafor siouxspråka. Dakotaspråka utgjer eit dialektkontinuum som består av santee-sisseton (dakota), yankton-yanktonai (dakota), teton (lakota), assiniboine og stoney.

Stoney er den av dakotadialektane som skil seg mest frå dei andre. Stoneyfolket er det einaste sioux-folket som bur berre i  Canada, og stoney blir snakka av fem ulike grupper i Alberta. 

## Slektskap med assiniboine
Det næraste slektspråket til stoney er assiniboine.  Språka er ikkje innbyrdes forståelege. Stoney kan ha utvikla seg frå assiniboine, eller så kan både stoney og assiniboine ha utvikla seg frå eit felles opphavsspråk.

## Fonologi

Foneminventaret i Morley Stoney, i Morleyreservatet, er vist her:

Samanlikn dette med nakota snakka i Alexis-reservatet:

## Skriftsystem

## Word Set (includes numbers)

*

## Nokre vanlege ord
ein — wazhi

to — nûm

tre — yamnî

fire — ktusa

fem — zaptâ

mann — wîca

kvinne — wîyâ

sol — wa

måne — hâwi

vatn — mini

## Fonologiske skilnader mellom stoney og andre dakotaspråk
Tabellen viser skilnaden mellom stoney, assiniboine, og dei tre sioux-dialektane lakota, yankton-yanktonai og santee-sisseton.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

* 
* Native Languages of the Americas website
Kirsti Strøm Bull

**Kirsti Straum Bull** () er ein norsk jurist og professor ved Universitetet i Oslo.

Bull tok den juridiske doktorgraden sin i 1993, og vart professor ved det juridiske fakultetet ved Universitetet i Oslo i 1997. Ho er tilsett som professor ved Institutt for privatrett ved Universitetet i Oslo og som professor II ved Samisk høgskule.

Ho har spesielt arbeidd og publisert innanfor rettsfelta familierett og samerett. Ho har òg vore medlem av fleire offentlege utval knytt til samerett og medisinsk forskingsetikk. Blant anna leia ho utvalet som la fram forslag til endringar i reindriftslova (NOU 2001:35)  og granskingskommisjonen om medisinsk forsking på menneske utan deira samtykke (NOU 2003:33).

Bull vart innvald i Det Norske Videnskaps-Akademi i 2008 og vart vald til preses for 2013.

Ho er gift med jusprofessor Hans Jacob Bull.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kirsti Strøm Bull|Kirsti Strøm Bull]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* ''Kirsti Strøm Bull'' hos UiO
* Publikasjonar av Kirsti Strøm Bull i BIBSYS
* Publikasjonar av Kirsti Strøm Bull i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
Even Arntzen

**Even Arntzen** () er ein norsk litteraturforskar frå Lødingen, med forfattarskapen til Knut Hamsun som spesialitet. Han er professor i allmenn litteraturvitskap ved Universitetet i Tromsø. 

Arntzen var styreleiar i Hamsun-Selskapet frå 2000 til 2012.

## Bibliografi (utval)

* *Veien mot Ngàje Ngài*, roman, (2002)
* *Veier til Hamsun*, (2006)
* *Makt og moral*, (2008)
* *Knut Hamsun – nordlending, nobelprisvinner og nazist*, (2009)
* *Uro. Knut Hamsun og det rastløse menneske*, (2010)

## Bakgrunnsstoff

* Ansatteside ved UiT
Gerd Karin Bjørhovde

**Gerd Karin Bjørhovde** () er ein norsk professor emerita i engelsk litteraturvitskap.

Bjørhovde er frå Harstad. Ho fullførte hovedfaget sitt i engelsk ved Universitetet i Oslo i 1970, og starta i 1971 i ei stilling som lektor ved Tromsø offentlege lærarskule. I 1974 vart ho tilsett som universitetslektor i engelsk ved det nyopprettede Universitetet i Tromsø.

I forskinga si har Bjørhovde vore oppteke av feministiske perspektiv og kvinnelege forfattarar. Ho har forska på kvinneperspektiv i engelskspråkleg litteratur og kvinner sitt bidrag til utviklinga av romanen som kunstnerisk uttrykk. I samanheng med forskinga si har Bjørhovde publisert ei betydeleg mengd forskingsartiklar og vore redaktør for fleire antologiar og bøker.

Ho har vore engasjert i politiske spørsmål og har vore aktiv i Sosialistisk Venstreparti i Tromsø frå 1971–2007, med fleire periodar i kommunestyret, og som gruppeleiar og formannskapmedlem i perioden 1991-1999. I tillegg har ho hatt ei rekkje kulturpolitiske verv i Tromsø opp gjennom åra, blant anna som styremedlem i kinostyret (2000-2007), og i styret for Tromsø internasjonale filmfestival, TIFF (2000-2009). For sistnemnde var ho styreleiar frå 2005 til 2009. Ho er ein aktiv samfunnsdebattant med ei rekkje kronikkar, foredrag og debattinnlegg på samvitet.

Frå 2002–2008 var Bjørhovde prorektor ved Universitetet i Tromsø, der ho hadde eit spesielt fokus på internasjonalisering av forsking og utdanning og på likestillingsarbeid ved universitetet. Ho har òg hatt ei lang rekkje verv i komitear, utval og styrar. Blant anna var ho leiar for Kif-komitéen i åra 2007–2013 (Kvinner i forsking - integreringskomiteen, frå 2014 kalla Komité for kjønnsbalanse og mangfald i forsking). Ho var nestleiar i styret for Senter for grunnforsking frå 2004 til 2013. Ho har òg vore styremedlem og nestleiar i Norsk faglitterær forfattar- og omsetjarsamskipnad i 1990–1998, og styreleiar for Det faglitterære fond i åra 1998–2004

Bjørhovde mottok Troms fylkes likestillingspris i 1993 blant anna for initiativet og ideen til «kvinneforskarmaraton», arrangementet Nettverk for kvinner i forsking ved UiT starta i 1989. I 1998 mottok ho òg Universitetet i Tromsøs likestillingspris.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Personopplysningar, UiT
* Intervju
Tone Bleie

**Tone Bleie** () er ein norsk samfunnsforskar. 

Bleie er dr. philos. i sosialantropologi frå Universitetet i Bergen. I perioden 1984-2006 var ho tilsett som forskar ved Chr. Michelsens (CMI).  I periodar var ho engasjert som bistandsadministrator for Redd Barna Sørasia og UN sin regionale kommisjon for Asia og Stillehavet (ESCAP).

I 2006 vart Bleie tilsett ved Universitet i Tromsø (UiT), ein fireårsperiode som direktør ved Senter for fredsstudier, ellers som professor i offentlig politikk og kulturforståing. Sidan tida ved Senter for Fredsstudier har Bleie leia ei internasjonal ekspertgruppe på reintegrering av soldatar etter fredsslutningar. Støtta frå norsk UD, var Bleie i 2013 sekundert til UNDP i Ny York som seniorrådgjevar for alle SN-organisasjonane som samarbeidde globalt om avvæpning, demobilisering og reintegrering. I 2014 grunnla hp eit transnasjonalt kulturarvinitiativ (*SSINherit*) som kombinerer forsking og formidling på sosiale media  med utoverretta verksemd som talskvinne for  minoritetsgruppa Santalane sin rett til innsamla kulturarv i varetekt hjå norske kulturinstitusjonar.           

## Bibliografi
* 2008 - *Solidarity 2008: Economic and Social Rights of Indigenous Peoples *
* 2010 - *Multiverse of Democracy: Is a Culture of Constitutionalism the Agenda? *
* 2015 - *Use and Abuse of "Tribal" Cultural Heritage: The Santal Bodding Museum Collection as a case for wider debate*

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Publikasjoner av Tone Bleie i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
Arnoldus Schytte Blix

**Arnoldus Schytte Blix** () er ein norsk polarforskar. Han har vore professor i fysiologi ved Universitetet i Tromsø sidan 1980. Han har òg vore direktør ved Institutt for arktisk biologi sidan 1979. Han vart dr.philos. i 1975.

Blix har leidd eller vore med på meir enn 30 polarekspedisjonar til Alaska, Canada, Grønland, Svalbard og Antarktika. Han er medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi. I 2006 vart han utnemnd til Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Publikasjoner av Arnoldus Schytte Blix i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjoner av Arnoldus Schytte Blix i BIBSYS
Marcus Buck

**Marcus Buck** () var ein norsk statsvitar. Han var førsteamanuensis ved UiT Noregs arktiske universitet .

Buck hadde hovudfag i samanliknande politikk frå Universitetet i Bergen og vart i 2006 dr.polit. ved Universitetet i Tromsø. Frå 1994 arbeidde han ved Institutt for statsvitskap ved Universitetet i Tromsø. Buck var oppteken av konfliktlinjer, parti og val, demokratisering og komparativ forskingsdesign. Han var ekspert på politikk i Spania og har vore knytt til  Universidad de Granada. Han har publisert både på norsk, spansk og engelsk. Buck har vore leiar i Norsk statsvitenskapelig forening.

Han var mykje brukt som valkommentator av NRK og vart ofte intervjua om norsk politikk og spanske tilhøve av norske medium.

Buck døydde av kreft 19. januar 2023.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marcus Buck|Marcus Buck]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  

## Bibliografi

* Publikasjoner av Marcus Buck i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjoner av Marcus Buck i BIBSYS
* 2009 – Buck, Marcus: *Democratisation: The Electoral Nexus*, Köln: Lambert Academic Publishing. ISBN 978-3-8383-1800-4
* 2008 – Buck, Marcus: «Los sistemas políticos nórdicos – La política de consenso como modelo propio?», s. 453-475 i Carlos de Cueto og Marién Durán (red.): *Regímenes Políticos Contemporáneos – entre inmovilismo y cambio*, Editorial Comares. ISBN 978-84-9836-442-2
* 2007 – Buck, Marcus; Einar Berntzen og Leiv Marsteintredet: «La política comparada: a caballo entre historia y función»,  s. 1-24 i Marcus Buck og Carlos de Cueto Nogueras (red.): *Manual de sistemas políticos*, Editorial Comares. ISBN 978-84-9836-191-9
* 2007 – Buck, Marcus: «Los sistemas políticos nórdicos – un modelo propio?», s. 383-400 i Marcus Buck og Carlos de Cueto Nogueras (red.): *Manual de sistemas políticos*, Editorial Comares. ISBN 978-84-9836-191-9
* 2006 – Buck, Marcus, Helge O. Larsen og Tord Willumsen: *Når folket får velge – Forsøkene med direkte valg av ordfører som deltakelses- og styringsreform*, Oslo: Kommuneforlaget. ISBN 82-446-1227-4
* 2005 – Buck, Marcus, Helge O. Larsen og Tord Willumsen og Mikal Lanes: «Direktevalg av ordfører: Demokratisk nyvinning eller mislykket eksperiment?», s. 102-121 i Jo Saglie og Tor Bjørklund: *Lokalvalg og lokalt folkestyre*, Oslo: Gyldendal Akademisk. ISBN 82-05-33941-4
* 2005 – Broderstad, Else Grete og Marcus Buck: «Los Saami y la UE: los derechos indígenas y las limitaciones del estado-nación», s. 137-153 i Carlos de Cueto Nogueras (red.): *Seguridad y diversidad en las sociedades contemporáneas*, Madrid: Biblioteca Nueva. ISBN 84-9742-388-7
* 2005 – Buck, Marcus: «The Exemplary Transition From Authoritarianism: Some Notes on the Legacy of Undemocratic Decision-Making in Spain», s. 1607-1635 i Stein Ugelvik Larsen (red.): *Modern Europe After Fascism*, New York: Columbia University Press. ISBN 0-88033-973-X

## Bakgrunnsstoff

* Markus Buck, profil ved UiT – Noregs arktiske universitet
Einar-Arne Drivenes

**Einar-Arne Drivenes** () er ein norsk historikar som har utgjeve fleire bøker om nyare nordnorsk historie og polarhistorie. 

Drivenes har realartium frå Alta i 1966 og arbeider som professor ved UiT Noregs arktiske universitet. Drivenes har særleg arbeidd med rolla religiøse rørsler har spelt for historisk utvikling i Nord-Noreg. Drivenes var (saman med Harald Dag Jølle) redaktør for trebindsverket Norsk polarhistorie frå 2004, som seinare kom i ei engelsk eitbandsutgåve med namnet *Into the ice* : the history of Norway and the polar regions. 

## Bibliografi

* *Fiskarbonde og gruveslusk*. 1985
* *Nordnorsk kulturhistorie*. 1994
* *Norsk polarhistorie*. 2004

## Bakgrunnsstoff
* Publikasjoner av Einar-Arne Drivenes i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjoner av Einar-Arne Drivenes i BIBSYS
Anne-Lise Sollied Allemano

**Anne-Lise Sollied** () er ein norsk sopran og professor i song ved UiT Noregs arktiske universitet.

## Liv

Sollied er oppvaksen på Senja. Ho har utdanninga si frå Nordnorsk Musikkonservatorium, Norges musikkhøgskole og Statens operahøgskole. I perioden 1991–1998 tok ho diverse viaereutdanningskurs ved blant anna L'Accademia Acquasparta di Hugo Wolf og Mozarteum Sommerakademie. I 1992 debuterte Sollied som Musetta i *[[La Bohéme]]* av Puccini ved Den Norske Opera & Ballett. Den internasjonale debuten følgde året etter i same rolle ved operahuset Teatro La Fenice i Venezia. Av seinare roller kan nemnast Adele i *Flaggermusen* av Strauss på Den Norske Operaen og Ballett i 1998, Clorinda i «Oskepott» av Rossini i Lausanne i 2001 og Rosaura i *La vedova Scaltra* av Wolf-Ferrari i Montpellier i 2004 og ved Teatro La Fenice i Venezia i 2007.

Som solist har ho samarbeidd med dirigentar som Manfred Honeck, Christophe Rousset, Friedemann Layer, Jonathan Darlington, Enrique Mazzola, Emmanuelle Haim, Marco Guidarini, Karl Martin, Emmanuel Krivine og Eivind Gullberg Jensen. 

Sollied har gjort fleire av sine viktigaste operatolkingar i samarbeid med den franske dirigenten Christophe Rousset: Alceste (*Arianna in Creta* av Händel), Arbate (*Mitridate* av Mozart), Amour (*Anacreon* av Rameau), Daphne (*Apollo e Dafne* av Händel), Venare (*La Didone* av Cavalli), Alceste (*Admeto* av Händel), Atamira (*L'Empio punito* av Melani), Diana (*Ippolita e Aricia* av Traetta) og Titania & Hippolyta (*The Fairy Queen* av Purcell). 

Sollied var i mange år busett i Italia, og ho har hatt ei utstrekt utøvande verksemd og opptredd ved ei rekkje av dei store europeiske operahusa. Ho er i dag tilsett som professor i klassisk song ved UiT Noregs arktiske universitet.

## Prisar og utmerkingar

* 1990 Førstepris, «Mozart invites young musicians», Staatsoper, Wien, Austerrike.
* 1995 Mozart-prisen, G. B. Viotti, Vercelli, Italia.
* 1998 Førstepris, Das deutsche Lied, Todi, Italia.
* 2014 Tildelt Nordlys-prisen for sin innsats som songar i nasjonalt og internasjonalt, og for sitt virke som pedagog ved Musikkonservatoriet i Tromsø.

## Innspelingar

*Wolfgang Amadeus Mozart: «Messe i c-moll». Emmanuel Krivine, La Chambre Philharmonique (Naxos 2006, CD)
*Leonardo Leo: «Misere – Musique sacrée». Dirigent Christophe Rousset, Les Talens Lyriques (Decca 2002)
*Wolf-Ferrari: «La vedova scaltra», Teatro La Fenice Orchestra. Dirigent Karl Martin. (Naxos 2007, CD og DVD)
*Wolf-Ferrari: «La vedova scaltra». Orchestre National de Montpellier. Dirigent Enrique Mazzola (Accord Universal France 2004, CD).
*Christiano Giuseppe Lidarti: Oratoriet «Esther». Orchestre National de Montpellier Dirigent Friedemann Layer (Accord Universal France 2004, CD)
*Georg Friederich Händel: «Arianna in Creta». Les Talens Lyriques, Festival Baroque du Bonne. Dirigent Christophe Rousset (CD)

## Kjelder

* Personkort UiT 
* Anne-Lise Sollied i Store Norske Leksikon

## Referansar
Ericka Engelstad

**Ericka Maria Thrash Engelstad** () var ein norsk arkeolog. Ho var professor ved Institutt for arkeologi og sosialantropologi ved Universitetet i Tromsø.

Engelstad hadde doktorgrad (ph.d.) i antropologi frå University of Wisconsin-Madison i USA frå 1980. Ho var tilsett ved Universitetet i Tromsø frå 1981, først ved Tromsø museum, og frå 1991 ved Det samfunnsvitskaplege fakultet. Ho hadde gjesteprofessorat ved universiteta i Cambridge, Berkeley og Uppsala. I 2006 vart ho utnemnd til æresdoktor ved Uppsala universitet  og i 2012 til æresdoktor ved Göteborgs universitet.

Det primære forskingsfeltet hennar var arkeologi over steinalderen, blant anna med vekt på bergkunst. Ho var vidare mykje oppteken av arkeologien som samfunnsvitskap, og då særleg kjønnsperspektivet.

Engelstad deltok i utgravingar og forskingsprosjekt i Finnmark (Alta-Kautokeinovassdraget, Iverfjord), Tysfjord, Karelen og Sør-Afrika.

Engelstad var redaktør for *[[Norwegian Archaeological Review]]* i perioden 1991-2001 og av KAN -  Kvinner i Arkeologi i Noreg 1992-95. Ho var styremedlem i Instituttet for sammenlignende kulturforskning.

I 2005 redigerte ho (saman med Siri Gerrard) artikkelsamlinga *Challenging situatedness.* Gender, culture and the production of knowledge (Eburon).

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ericka Engelstad|Ericka Engelstad]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Ola Graff

**Ola Graff** () er ein norsk musikar, musikkpedagog og musikkforskar. Han var vokalist, fløytist og tangentinstrumentalist i Nordnorsk Visegruppe i Tromsø (1975–1980), og tok magistergrad i musikkvitskap ved Universitetet i Oslo (1985). Han har lenge vore konservator for nordnorsk musikksamling ved Tromsø Museum.

Graff tok doktorgrad i etnomusikologi, med avhandlinga *[[Joik]] på nordkysten av Finnmark. Undersøkelse over en utdødd joiketradisjon*, ved Universitetet i Tromsø (mars 2002).

## Utgjevingar

* Ola Graff, Marit Hauan, Hilde J.Hansen, *Ta vare på minnene!* *Handbok i minneinnsamling*, Kommuneforlaget (1990)
* *Samisk musikk. Fanitullen. Innføring i norsk og samisk folkemusikk*, (1993)
* Med Harald Gaski: *Joik har større kraft enn krutt.*, bidrag i Nordnorsk Kulturhistorie II, (1994)
* *Om kjæresten min vil jeg joike*, (2004). Om utdødd sjøsamisk joiketradisjon i Snefjordområdet i kystkommunen Måsøy i Finnmark. Basert på doktorgradsavhandlingen.

## Diskografi

### Nordnorsk Visegruppe

* *[[Rav og Rekling]]* (1977)
* *[[Hei løsti]]* (1979)

### Deltek på

* Kolibri: *La elva leve!* (1980)
* Sosialistisk Kor i Sør-Varanger: *Vi vil tænde!* (1980)
* Getingarna: *Lite mer av varje* (1986)
* Ragnar Olsen & Sverre Kjelsberg: *Den glade pessimisten* (1987)
* Karoline Krüger: *En gang i alles liv* (1991)
* Alta Motettkor: *Morgen over Finnmarksvidda* (1997)
* Ultima Thule: *A Cappella* (1998)
* Helgeland kammerkor: *Folketoner fra Helgeland* (2005)
* Trygve Hoff: *Kokfesk &amp;amp; Ballader* (2008)
* Ta-lik: *Lyst heile natta – 15 nordlandspolser* (2011)
* Vokal Nord: *Mannu* (2012)
* MAI/Universal Music: *MAI 1973–1983* (2016)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ola Graff|Ola Graff]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 

## Litteratur

* Publikasjoner av Ola Graff i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
Hans-Kristian Hernes

**Hans-Kristian Hernes** () er ein norsk statsvitar. Han er professor ved Institutt for sosiologi, statsvitskap og samfunnsplanlegging ved UiT Noregs arktiske universitet.

Hernes tok hovudfag i offentleg politikk og administrasjon i 1990 og vart dr. polit. i 1999, begge delar ved Universitetet i Tromsø.

## Bibliografi

* Hernes, Hans-Kristian og Nils Oskal (red.): *Finnmarksloven*, Oslo: Cappelen Akademisk Forlag, 2008. 
* Broderstad, Else Grete og Hans-Kristian Hernes: «Gjennombrudd ved konsultasjoner? Finnmarksloven og konsultasjonsordningen i Stortinget», i *Finnmarksloven*, Oslo: Cappelen Akademisk Forlag, 2008, s. 122-148
* Hernes, Hans-Kristian: «Fra Stilla til storm. En introduksjon om Finnmarksloven», i *Finnmarksloven*, Oslo: Cappelen Akademisk Forlag, 2008, s. 11-36
* Hernes, Hans-Kristian: «Public Administration in Norway: A Rejoinder», *Public Administration*, 82: 3, 2004, s. 691-700
* Hernes, Hans-Kristian: «Interesseorganisering og demokrati», i Knut Midgaard og Bjørn Erik Rasch (red.): *Demokrati – vilkår og virkninger*, Bergen: Fagbokforlaget, 2004, s. 185-208
* Hernes, Hans-Kristian: «Gruppeinteresser og demokrati», i Knut Midgaard og Bjørn Erik Rasch (red.): *Demokrati – vilkår og virkninger*, Bergen: Fagbokforlaget, 2004, s. 239-270.
* Dryzek, John S., Daid Downs, Christian Hunold, David Schlosberg og Hans-Kristian Hernes: *Green States and Social Movements: Environmentalism in the United States, United Kingdom, Germany, and Norway*, Oxford : Oxford University Press, 2003. , 
* Dryzek, John S., Christian Hunold, David Schlosberg, David Downs og Hans-Kristian Hernes: «Environmental Transformation of the State: the USA, Norway, Germany and the UK», *Political Studies*, 50, 2002, s. 659-682
* Hernes, Hans-Kristian: «Demokratisk styring – er det mulig i en globalisert verden?», *Internasjonal Politikk*, 59: 2, 2001, s. 153-177

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans-Kristian Hernes|Hans-Kristian Hernes]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Hans Husum

**Hans Petter Husum** () er ein norsk ortopedisk kirurg og politisk aktivist med bakgrunn frå ml-rørsla.

Husum har jobba mykje med skadehandsaming og krigskirurgi i den tredje verda. Han har mellom anna arbeidd mange år som krigskirurg i Afghanistan for den norske Afghanistankomiteen. Han er kjend for å vera svært frittalande, og utsegnene hans har ei rekkje gonger skapt debatt i Noreg. Han er no knytt til Tromsø mineskadesenter der han driv opplæring i enkel og avansert skadehandsaming i ei rekkje konfliktområde.

I 2003 disputerte han til doktorgraden i medisin på ei avhandling om prehospital skadehandsaming i den tredje verda.

På 1970- og 1980-talet var Husum aktiv i AKP(m-l), og bidrog blant anna til helse- og arbeidsmiljøspalta i avisa til partiet *[[Klassekampen]]*.

## Bibliografi

Hans Husum er òg kjend som forfattar:

* *Kamp mot helsefarlig arbeid. Handbok for arbeidere*. (Saman med Ebba Wergeland) Forlaget Oktober. ISBN 82-7094-104-2
* *War Surgery: Field Manual* – lærebok i krigskirugi, 1995. ISBN 983-9747-14-2
* *Save Lives – Save Limbs* –  lærebok i prehospital mineskadebehandling,  2000. ISBN 983-9747-42-8
* *Tracks of blood : studies of trauma and trauma systems in the rural South* 2003 (doktorgradsavhandling)

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Publikasjoner av Hans Husum i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjoner av Hans Husum i BIBSYS
* Tromsø Mineskadesenter (arkivert nettside)
* Læreboken War Surgery (arkivert nettside)
Bjørnar Olsen

**Bjørnar Julius Olsen** () er ein norsk arkeolog.

Olsen tok magistergrad i arkeologi ved Universitetet i Tromsø i 1984. Han var så gjesteforsker ved University of Cambridge 1985-86, førsteamanuensis ved Universitetet i Tromsø frå 1988, fekk professorkompetanse i 1991, og vart professor i arkeologi ved UiT frå 1994. Han har deretter vore gjesteforskar ved University College London i 1997-98, og ved Stanford University i 2003, 2007-08 og 2013.

Han har publisert ei rekkje bøker, blant anna *Bosetning og samfunn i Finnmarks forhistorie* (1994), *Fra ting til tekst* (1997), *Samenes historie fram til 1750* (2003, med Lars Ivar Hansen), *In Defense of Things* (2010), *Persistent Memories* (2010, med Elin Andreassen og Hein Bjerck), *Archaeology: The Discipline of Things* (2012, med Michal Shanks, Timothy Webmoor og Chris Witmore) og *Ruin Memories: Materiality, Aesthetics and the Archaeology of the Recent Past* (redaktør saman med Þóra Pétursdóttir).

Han er i redaksjonen til ei rekkje arkeologiske tidsskrift, og har delteke i fleire sentrale akademiske komitear, mellom dei fagkomiteen for humaniora ved Noregs forskingsråd.

Olsen er spesialist i teoretisk arkeologi, materielle kulturstudiar og nordskandinavisk arkeologi, og har blant anna markert seg sterkt innanfor samisk arkeologi og samtidsarkeologi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørnar Olsen|Bjørnar Olsen]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Publikasjoner av Bjørnar Olsen i BIBSYS
* Publikasjoner av Bjørnar Olsen i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Universitetet i Tromsø
Audun Rikardsen

**Audun Rikardsen** () er ein norsk biolog og naturfotograf frå Steigen. Han er professor i arktisk og marin biologi ved Noregs fiskerihøgskole ved UiT Noregs arktiske universitet.

Rikardsen har blant anna forska på korleis satellittmerking av villaks kan kartleggja fisken sine vandringar.

## Prisar og utmerkingar

* 2015 *Wildlife photographer of the year* for beste biletserie.
* 2013 Norsk meister i naturfoto
* 2012, 2014 Nordisk meister i naturfoto

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Audun Rikardsen|Audun Rikardsen]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* audunrikardsen.com
* Publikasjoner av Audun Rikardsen i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* uit.no Biografi på Universitetet i Tromsøs sider
* NRK nett-TV ut i naturen dokumentarfilm om  Audun Rikardsen
Indra Øverland

**Indra Nobl Øverland** () er ein norsk forskar med energispørsmål i Sentral- og Søraust-Asia som spesialfelt. 

Øverland tok PhD-graden ved Scott Polar Research Institute ved University of Cambridge i 2000 og har utgjeve eit vidt spekter av publikasjonar knytte til energipolitikk, bistand og urfolk i det tidlegare Sovjetunionen. For doktoravhandlinga si mottok han Toby Jackman-prisen ved Cambridge.

Han har arbeidd i Kommunal- og regionaldepartementet, Flyktninghjelpen (tidlegare Flyktningerådet) og i NordForsk. Han er fungerande leiar av Avdeling for Russland og Eurasia ved Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI) og førsteamanuensis II ved Universitetet i Tromsø.

Indra Øverland har mellom anna gjeve ut *Energy Politics: Azerbaijan, Kazakhstan and Turkmenistan* (Routledge, 2010), *Russian Renewable Energy: The Potential for International Cooperation* (Ashgate, 2009), *Caspian Sea Region towards 2025* (Eburon, 2010).

Mest kjend er han kanskje for å ha bidrege til teoretiseringa av ressursforbanninga med omgrepet «slippery slopes». Omgrepet viser til dei vanskelege avgjerdene autoritære og halvautoritære statsleiarar må treffa i valet mellom å slå ned på opposisjon eller tillata misnøye å ulma, og kva for ei rolle inntekter frå naturressursar spelar når slike avgjerder blir tekne.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indra Øverland|Indra Øverland]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Publikasjoner av Indra Øverland i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjoner av Indra Øverland i BIBSYS
* Indra Øverland på NUPIs hjemmesider. (arkivert nettstad)
* Forskningsprosjektet RussCasp
* RFE/RL intervju
* Dagbladet intervju
* Nettavisen intervju
* Klassekampen intervju
* The Closure of the Russian Military Base at Akhalkalaki: Challenges for the Local Energy Elite, the Informal Economy and Stability i *Journal of Power Institutions in Post-Soviet Societies*
* A Match Made in Heaven. Strategic Convergence between China and Russia in the China and Eurasia Forum Quarterly (arkivert nettside)
Moksja-mordvinsk

**Moksja-mordvinsk** eller **moksja** (мокшень кяль) er eit finsk-ugrisk språk som høyre til den volgafinske greina. Det blir tala av rundt  personar i den autonome republikken Mordovia i Russland, der det er offisielt språk. Språket er nært i slekt med ersia-mordvinsk, men dei to språka er ikkje gjensidig forståelege. 

Språket har tidlegare vore rekna som ein dialekt av *[[mordvinske språk|mordvinsk]]*. Det blir skrive med det vanlege russiske alfabetet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Moksja|Moksja]]» frå ,  den 11. februar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
* Frändefolksutskottet vid Studentkåren vid Helsingfors universitets artikel *[http://www.helsinki.fi/hyy/skv/mordviner.html Šumbrat!]*. Henta 18. august 2008.
* Artikeln ”Språkkoder i MARC21: alfabetiskt sorterade efter svensk benämning ” i *[http://www.kb.se/libris/katalogisering/formathandbok/ LIBRIS Formathandbok]*. Henta 18. august 2008.
* SIL ISO 639 Code Tables. Henta 18. august 2008.

## Bakgrunnsstoff
Tor Ingebrigtsen

**Tor Ingebrigtsen** () er ein norsk leiar, lege og professor II i nevrokirurgi. Han var administrerande direktør ved Universitetssjukehuset Nord-Noreg (UNN) i Tromsø frå 2007 til 2018. 

Ingebrigtsen er utdanna lege ved Universitetet i Tromsø og vart dr.med. i 1998 på eit emne om handtering av lettare hovudskadar. Han har  vore avdelingsoverlege og avdelingsleiar ved nevrokirurgisk avdeling ved det same sjukehuset. Han har tidlegare òg arbeidd ved Rikshospitalet, Narvik sjukehus og i Narvik kommune.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tor Ingebrigtsen|Tor Ingebrigtsen]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Nils M. Knutsen

**Nils Magne Knutsen** () er ein norsk litteraturforskar. Han er professor emeritus i nordisk litteratur ved Universitetet i Tromsø. Han har særleg markert seg som formidlar av skjønnlitteratur av nordnorske forfattarar og som spesialist på Knut Hamsuns forfattarskap.

Knutsen vart fødd i Kvæfjord. Han tok hovudfag i nordisk ved Universitetet i Oslo i 1973 med ei hovudoppgåve om nordnorsk samfunn slik det var skildra i Hamsuns *Benoni og Rosa*. I 1974 var han stipendiat i nordisk litteratur, i 1977 førsteamanuensis, og i 2012 professor i nordisk litteratur ved Universitetet i Tromsø.

Knutsen var med på å starta Hamsundagene på Hamarøy i 1982, og var styreleiar i Hamsun-Selskapet (1988–2000). Han har skrive fleire bøker om nordnorsk kultur- og litteraturhistorie.

Knutsen vart i 2014 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden «for formidling av nordnorsk litteratur og kulturhistorie.»

## Utgjevingar

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Nils M. Knutsen (2014). *Liten støttebok for søringer i Nord-Norge.* Angelica forlag.

## Prisar og utmerkingar

* Petter Dass-medaljen (1995)
* Kristian Ottosen-prisen (1995)
* Tromsø kommunes kulturpris (2002)
* Undervisningsprisen ved Universitetet i Tromsø
* Ottar-prisen for formidling
* Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden (2014)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nils M. Knutsen|Nils M. Knutsen]]» frå ,  den 10. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Publikasjoner av Nils M. Knutsen i BIBSYS
* Publikasjoner av Nils M. Knutsen i forskningsdokumentasjonssystemet CRIStin
Årets avistegning

**Årets avistegning**, **Avistegnerprisen** eller **Årets avistegner** er ein norsk mediepris som går til teiknaren av den beste avisteikningen i året som gjekk. 
Prisen har som føremål å markera avisteikning som eit eige journalistisk uttrykk.

Prisen blei innstifta av Mediebedriftenes Landsforening, Norsk Journalistlag og Norsk Redaktørforening i 1997. Frå 2003 har prisen vore delt ut annakvart år.
Prispengane er på 30&nbsp;000 kroner.

## Prisvinnarar
*1997: Roar Hagen, VG
*1998: Egil Nyhus, Romerikes Blad
*1999: *Ikkje utdelt*
*2000: Finn Graff, Dagbladet
*2001: Inger Giskeødegård, Sunnmørsposten
*2002: Inge Grødum, Aftenposten
*2003: Per Elvestuen, Dagens Næringsliv
*2005: Finn Graff, Dagbladet
*2007: Siri Dokken, Dagsavisen
*2009: Hallvard Skauge, Klassekampen
*2011: Siri Dokken, Dagsavisen
*2013: Egil Nyhus, Romerikes Blad
*2015: Roar Hagen, «Flyktninger»
*2017: Christian Bloom, baby Trump
*2019: Marvin Halleraker, «Per Sandberg»
*2021: Christian Bloom, *VG* for «World War C»

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Årets avistegning|Årets avistegning]]» frå ,  den 12. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Presetasjon av vinarar frå 2009 til 2017 på nettstaden til Mediebedriftenes Landsforening 
*Presentasjon av prisen for 2019 med vedtekter på nettstaden til Mediebedriftenes Landsforening 
* Vedtekter for Årets Avistegning på nettstaden til Mediebedriftenes Landsforening (arkivert nettside)
The Pentagon

**The Pentagon** er hovudkvarteret til Forsvarsdepartementet i USA og ligg i Arlington i delstaten Virginia. Bygningen blei innvigd 15. januar 1943 etter eit byggearbeid på 16 månader. Pentagon er verdas største kontorbygning og huser kring  tilsette.
Bygningen har namn etter forma, som er ein femkant eller pentagon.

Som eit ledd i terroråtaket 11. september 2001, planlagd av Khalid Sheikh Mohammed, flaug eit kapra passasjerfly inn i bygningen. Delar av bygningen raste saman, og 125 mennesker døydde, i tillegg til dei 64 passasjerane, medrekna dei 5 kaprarane, i flyet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:The Pentagon|The Pentagon]]» frå ,  den 12. februar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff