Piaras Feiritéar

**Piaras Feiritéar** eller **Pierce Ferriter** (), var ein irsk klanhøvding og diktar. Sjølv om Feiritéar er best kjend for mange verk av irsk skaldedikting, er han òg ein vel folkehelt på Dingle-halvøya for rolla si som leiar for den gryande irske konføderasjonen, som førte til den summariske avrettinga hans i Killarney i 1653 for å ha motstått erobringa av Irland under Cromwell.

## Bakgrunn

Feiritéar var den siste *Chief of the Name,* eller formelle høvdingen til den fullstendig gæliserte normanniske Feiritéar-klanen og lord av Ballyferriter i Corca Dhuibhne.

Feiritéar var også ein harpespelar og ein dyktig fleirspråkleg diktar. Han var kjend for samanføringa si av klagesong, lovtaler og satirar i den irske skaldetradisjonen og for å skriva kjærleiksdikt med mykje vidare europeisk innverknad. Det best kjende verket hans er *Leig díot t’airm, a mhacoimh mná* (‘Legg vekk våpna dine, jomfru’). 

## Krigar
Feiritéar blei såra under eit åtak av Oliver Cromwell sine roundhead-styrkar på Feiritéar-klanen si festning Tralee Castle i 1641. Feiritéar og klansfolka hans heldt slottet heilt til Ross Castle i Killarney fall til Cromwell-styrkane i juni 1653. Feiritéar fekk fri passasje av Cromwellian-kommandanten brigadier Nelson og reiste for å ordna vilkår for overgjeving. I staden blei han gripen i Castlemaine og hengd saman med andre, inkludert svigerbroren sin, dominikanarmunken Tadhg Ó Muircheartaigh, på Cnocán na gCaorach i Killarney den 15. oktober 1653.

## Ettermæle

Piaras Feiritéar er blitt verande ein folkehelt for irskspråklege folk på Dingle-halvøya, særleg på heimstaden Ard na Caithne, der ein framleis kan sjå ruinane av slottet til familien. Poesien hans lever framleis som munnleg litteratur.

I 1926 skreiv Daniel Corkery om at avrettinga av Piaras Feiritéar i 1653 bidrog til å skapa *[[aisling]]*-tradisjonen i irsk poesi, der ein *spéirbhean* (ei vakker og dronningaktig kvinne frå Aos Si, huldreverda, som symboliserer Irland) klagar over tilstanden sin og, i seinare versjonar, spår om ei betre framtid. I 1653 komponerte ein anonym skald frå County Kerry ein klagesong på vers over døden til Feiritéar. Diktet, som byrjar med *Do chonnac aisling are maidin an lar ghil* (‘Eg såg eit syn om morgonen på den lyse dagen’). Visjonen var den førkristne gudinna Erin, som sørga over døden til ein mann som hadde styrta hundrevis av folk.

I *The Western Island* gjenfortel Robin Flower ei soge fortalt av Seanchai Tomás Ó Criomhthain, som hevda at Piaras hadde ei festning på Great Blasket Island som han brukte for å koma seg unna engelskmennene.

I 1934 redigerte Pádraig Ó Duinnín ei bok med tittelen *Dánta Phiarais Feiritéir: maille le pré-rádh agus nótaí* som inneheldte 23 av dei overlevande dikta til Piaras. I boka vigde Ó Duinnín eit kapittel til innverknaden frå livet og diktinga til Feiritéar på folkloren i området. 

I 2001 gav den irske diktaren og skribenten Máire Mhac an tSaoi ut ein prisløna roman, *A Bhean Óg Ón...,* om tilhøvet mellom Piaras og Meg Russell, som han skreiv mykje av den irske kjærleikspoesien sin til.

I Killarney er det reist eit minnesmerke til Piaras Feiritéar og tre andre Kerry-diktarar frå tidleg moderne tid, Séafraidh Ó Donnchadha an Ghleanna, Aodhagan Ó Rathaille og Eoghan Rua Ó Súilleabháin. Det har form som ein skulptur av ein *spéirbhean* (ei drømmekvinne, eit symbol på Irland) med namna til alle dei fire diktarane hogde inn.

## Merknadar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piaras Feiritéar|Piaras Feiritéar]]» frå ,  den 18. juli 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

* *Musical instruments in Ireland 9th 14th centuries: A review of the organological evidence*, Ann Buckley, pp.&nbsp;13–57, *Irish Musical Studies i*, Blackrock, County Dublin, 1990
* *Music and musicians in medieval Irish society*, Ann Buckley, s.&nbsp;165–190, Early Music xxviii, no.2, May 2000
* *Music in Prehistoric and Medieval Ireland*, Ann Buckley,  s.&nbsp;744–813, in *A New History of Ireland*, volume one, Oxford, 2005

* (130) - Matheson Collection > Gleanings from Irish manuscripts - Early Gaelic Book Collections - National Library of Scotland