Rose Francine Rogombé

**Rose Francine Rogombé** (fødd Etomba; ) var ein gabonsk politikar som var fungerande president i Gabon frå juni til oktober 2009, etter dødsfallet til den mangeårige presidenten Omar Bongo. Ho etterfølgde konstitusjonelt Bongo i kraft av rolla si som president for Senatet, eit verv ho vart vald til i februar 2009. Ho var jurist av yrke og medlem av Parti démocratique gabonais (PDG). Rogombé var den første kvinnelege statssjefen i Gabon. Etter den mellombelse presidentperioden vende ho tilbake til stillinga som president for Senatet.
## Liv og virke
Rose Francine Etomba, som høyrde til folkegruppa galwa, vart fødd i Lambaréné i  (no Gabon) 20. september 1942. Etter studium i Frankrike arbeidde ho som dommar i Gabon. Ho hadde òg regjeringsverv som statssekretær for fremjing av kvinner og menneskerettar på 1980-talet. Ho trekte seg frå politikken under overgangen til fleirpartisystem tidleg på 1990-talet og vigde seg i staden til juridisk arbeid; ho vart etter kvart visepresident for den spesielle straffedomstolen. I 2007 tok ho ein grad i teologi.
## Politisk karriere
### Lokalvala i 2008 og senatsvalet i 2009
Ved lokalvala i april 2008 vart Rogombé vald til kommunestyrerepresentant i Lambaréné. Deretter vart ho vald til senator frå Lambaréné ved senatsvalet i januar 2009. Etter dette valet vart ho vald til president for Senatet 16. februar 2009, med støtte frå 90 av dei 99 senatorane som røysta.

Rogombé, som hadde tilnamnet «jernkvinna», var ein nokså lite kjend figur då president Bongo i praksis valde henne ut til å verte president for Senatet, og valet hennar skal ha overraska mange i leiinga i PDG. Trass i at ho ikkje var særleg kjend offentleg, var ho etter det som vart sagt godt kjend med korleis politisk makt fungerte i Gabon. Ho stod Bongo nær og var ven med familien til Georges Rawiri, ein framståande politikar som var president for Senatet fram til han døydde i 2006.
### Presidentperioden
Som president for Senatet var Rogombé den konstitusjonelt fastsette etterfølgjaren til presidentembetet dersom det vart ledig. I så fall skulle ho berre fungere mellombels fram til eit nytt presidentval vart halde, og ho hadde då ikkje høve til å stille som kandidat. Etter at president Omar Bongo døydde 8. juni 2009, peika forfatningsdomstolen ut Rogombé som mellombels president 9. juni, og innsetjinga hennar vart fastsett til dagen etter.

I rolla som mellombels president slo forfatningsdomstolen fast at Rogombé, i motsetnad til ein vald president, ikkje hadde mynde til å løyse opp nasjonalforsamlinga eller skrive ut folkerøysting. Eit nytt presidentval måtte haldast innan 30 til 45 dagar, i samsvar med grunnlova i Gabon, sjølv om det vart rekna som sannsynleg at valet ville verte utsett på grunn av behovet for å oppdatere manntalet.
Rogombé vart teken i eid 10. juni 2009, i nærvær av medlemer av forfatningsdomstolen, regjeringa, Senatet og nasjonalforsamlinga, samt utanlandske diplomatar. Ho avla eiden etter eitt minutts stille til minne om Bongo, og sverja «å vie all mi kraft til det beste for det gabonske folket, med mål om å fremje velferda deira og verne dei mot all skade, å respektere og forsvare grunnlova og rettsstaten, og samvitsfullt å utføre mine plikter og vere rettvis overfor alle». Tilgangen til internett var stengd, og fjernsynskanalane spela berre religiøs musikk etter kunngjeringa av dødsfallet til Bongo.

Etter at Rogombé tok over presidentembetet, overtok Léonard Andjembé, første visepresident i Senatet, som mellombels president for Senatet.

Ved presidentvalet 30. august 2009 gjekk PDG-kandidaten Ali Bongo av med sigeren ifølgje dei offisielle resultata. Bongo vart teken i eid som president 16. oktober 2009, og Rogombé vende tilbake til stillinga si i Senatet 20. oktober og tok over att etter Andjembé. Grunnlova hadde inga særskild føresegn som opna for at ho kunne gå tilbake til det tidlegare vervet sitt, men det vart rekna med at dette kunne danne presedens. Som ei anerkjenning for arbeidet hennar med å leie Gabon gjennom det tidlege presidentvalet, fekk ho ei æresmedalje av Marcel Sandoungou, den eldste senatoren, då ho vende tilbake til Senatet. Ho sa at Senatet var klart til å samarbeide med Bongo om dei planlagde reformene hans.
## Tida etter presidentperioden
Rogombé delte ut 23 000 leiker til born i Lambaréné 30. januar 2010, som ei forseinka markering av jul.

Etter senatsvalet i desember 2014 vart  vald til å etterfølgje Rogombé som president for Senatet 27. februar 2015.

Rogombé døydde 10. april 2015 på eit sjukehus i Paris, der ho hadde reist for medisinsk behandling nokre dagar tidlegare.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rose Francine Rogombé|Rose Francine Rogombé]]» frå , den 23. februar 2026.*