open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marvin Wiseth

**Marvin Wiseth** () er ein tidlegare norsk politikar. Han representerte Høgre. 

Han sat i Trondheim Bystyre frå 1976, og var ordførar i Trondheim frå 1990 til 1998. Etter dette gav han seg med politikk, og vart informasjonsdirektør i Sparebank 1 Midt-Norge.

I 2007 var Wiseth ambassadør for TV-aksjonen 2007 til inntekt for Unicef. 

## Andre verv
*Styreformann for Trøndelag Teater
*Styreleiar for *Trondheim 2018*, organisasjonen som jobba for å få vinter-OL 2018 til Trondheim
*Styreleiar i Stiklestad Nasjonale kultursenter
*Styreleiar i Forum for næringsliv og kultur
*Styreleiar i omstillingsutvalet på Steinkjer
*Informasjonssjef i Aker Trøndelag AS
*Styreleiar for Nærøysund Vekst
*Styreleiar for Opplysningsvesenets fond 

## Bøker
*Trondheim forteller (2002), redaktør ISBN 82-05-30054-2
*Marvins trønderblanding (2000, Kagge Forlag) ISBN 82-489-0070-3
*Naturlig fet (2005, Gyldendal) ISBN 8205345228

## TV-fremferder
*Deltok i 3 fluer i 1996
*Deltok i *Sigurd og Ronny - På lykke og fromme* i 2003 (med Yngvar Numme og Tor Erik Gunstrøm)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marvin Wiseth|Marvin Wiseth]]» frå ,  den 28. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alfredo Di Stéfano

**Alfredo Di Stéfano** () var ein fotballspelar som vann fem europacuptriumfar og åttte seriemeistertitlar med Real Madrid. Di Stéfano voks opp i Argentina, men vart seinare spansk statsborgar. Han vert rekna som ein av dei beste fotballspelarane gjennom tidene. Somme meiner til og med at han høyrer heime i same klasse som Pelé og Maradona. Han vart kåra til beste spelaren i Europa i 1957 og 1959.

Di Stéfano starta si fotballkarriere i *River Plate* i heimbyen Buenos Aires. Han debuterte for klubben sitt førstelag i 1945, og vart fast på laget i 1947, same året vart han argentinsk seriemeister, og toppscorar i serien med 27 mål. 

I 1949 førte ein streik i argentinsk fotball til at mange av spelarane i ligaen, deriblant Di Stéfano, drog utanlands. Di Stéfano signerte for den colombianske klubben Millonarios. Her var han med på å vinne tre ligameisterskap, og vart toppscorar i ligaen to gongar. Sommaren 1953 signerte han for den spanske storklubben Real Madrid.

Di Stéfano spelte 11 sesongar for Real Madrid, og vart spansk seriemeister ikkje mindre enn åtte gongar. Fem gongar vart han toppscorar i den spanske ligaen, og han vart også kåra til årets spelar i Spania fem gongar. Mellom 1956 og 1960 var Di Stéfano med på å vinne fem Europacup-titlar på rad. Di Stéfano scora i alle dei fem finalane, og vert nok aller best hugsa for innsatsen i 1960-finalen, der han sette inn tre av måla i Real Madrid sin 7-3-triumf over Eintracht Frankfurt, og vart den andre spelaren nokon gong som scora hat-trick i ein Europacupfinale. Enkelte hevder likevel at Di Stéfano var misnøgd med eigen innsats fordi han kom i skuggen av lagkamerat Ferenc Puskás, som scora dei resterande fire måla.

Totalt scora Di Stéfano 219 ligamål for Real Madrid, og er med det klubben sin mestscorande spelar gjennom tidene. Han var også lenge klubben sin mestscorande spelar i Europacupen, men denne rekorden vart slegen av Raúl i 2004.

Di Stéfano avslutta si spelarkarriere med to sesongar i Espanyol, og la støvlane på hylla i 1966. Han var seinare trenar i ein rekke klubber, men vert best hugsa for sin trenarinnsats i Valencia, som han leda til ligameisterskap i 1971 og siger i Cupvinnarcupen i 1980.

På landslagsnivå scora Di Stéfano seks mål på seks landskampar for Argentina. Alle desse kampane vart spela før han forlèt heimlandet i 1949, og han representerte aldri Argentina etter dette. Han vart seinare spansk statsborger, og representerte Spania i 31 landskampar, der han scora til saman 23 mål. Han fekk aldri teke del i VM. I 1958 klarte ikkje Spania å kvalifisere seg, og i 1962 vart han skada like før sluttspelet.

## Kjelder
*Wikipedia på bokmål.
Verdsorganisasjonen for immateriell eigedomsrett

**Verdsorganisasjonen for immateriell eigedomsrett**, **Den internasjonale opphavsrettsorganisasjonen** eller **Verdas opphavsrettorganisasjon** (**OMPI** eller **WIPO**; engelsk *World Intellectual Property Organization*, fransk *Organisation Mondiale de la Propriété Intellectuelle*) er ein organisasjon oppretta av SN. Han vart vedteke oppretta i 1967, med formål å «oppmuntre til kreativ aktivitet [og] framme vern av intellektuell eigedom i verda», og sett ut i livet i 1970.

WIPO har 184 medlemsnasjonar, og har hovudkvarteret sitt i Genève i Sveits.

Organisasjonen utarbeider traktatar knytte til intellektuelt arbeid, og medlemslanda er forplikta til å utarbeide lover som handhevar dei direktiva som er vedteke.

## Historie
Forløparen til WIPO var eit byrå ved namn *Bureaux Internationaux Réunis pour la Protection de la Propriété Intellectuelle*, forkorta til BIRPI. Dette byrået var igjen eit produkt av samanslåinga av dei to byråa som administrerte Bernkonvensjonen og Pariskonvensjonen. I 1893 vart dei to slått saman til BIRPI, og i 1970 vart denne endra til WIPO. Fire år seinare, i 1974, vart WIPO innlema som ein del av SN.
 
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den internasjonale opphavsrettsorganisasjonen|Den internasjonale opphavsrettsorganisasjonen]]» frå ,  den 28. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Hans Thøger Winther

**Hans Thøger Winther** () var ein norsk forleggar og boktrykkar og ein pioner innan fotografi. 

Han starta i 1822 ein forlagsbokhandel, og seinare eit eige bok- og steintrykkeri. Han deltok mellom anna i utgjevinga av det illustrerte Norsk Penning Magazin og den første illustrerte bibelen i landet. Winther utvikla tre ulike metodar til fotografisk gjengjeving, og utgav den første fotoboka i Noreg, *Anviisning til paa trende forskjellige Veie at frembringe og fastholde Lysbilleder paa Papir* (1845), ein av dei første bøkene i verda innan området. Arbeidet hans fekk liten innverknad, sidan det var daguerreotypien og kalotypien som kom til å danne grunnlaget for den vidare utviklinga til fotografiet. 

## Kjelder
*Hans Thøger Winther frå Norsk biografisk leksikon
Christian Winther

**Rasmus Villads Christian Ferdinand Winther** () var ein dansk diktar.

Christian Winther vart fødd på Fensmark Præstegård i Sydsjælland. Han tok teologisk embetseksamen i 1824, og verka deretter som huslærar. I 1830 la han ut på reise til Italia.
Han gifta seg i 1848 med Julie Werliin.

Winther skreiv dei første dikta sine medan han studerte teologi, men den eigenlege dikterdebuten fekk han i 1828 med diktsamlinga «Digte». Utgjevinga av «Digte, gamle og nye» eit par år seinare, plasserte han blant dei beste danske naturlyrikarane.

Winther skreiv dikta som Edvard Grieg nytta i sitt Opus 10 (Fire enkle songar med klaverakkompagnement).

## Kulturkanonen
«Rosa unica» er teke opp i lyrikkantologien i den danske kulturkanonen.

## Kjelder

*Christian Winther - Biography ved kalliope.org
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christian Winther|Christian Winther]]» frå ,  den 28. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Kalliope (dikt, portrett, bibliografi og lenkjer)
Gitarstøtte

Ei **gitarstøtte** er ein reiskap ofte nytta av klassiske gitaristar når dei spelar gitar. Gitarstøtta hjelper med å halde gitaren i ei særskild stilling.

## Funksjon
Gitarstøtta er eit alternativ til fotskammel eller pute. Støtta held gitaren slik at halsen peikar opp. Dette er ei lagleg stilling for å nå tonane på gripebrettet. Med ei gitarstøtte held musikaren båe føtene på bakken, i motsetnad til fotskammel eller pute.

## Festeteknikk
Gitaristen kan feste støtta til gitaren på fleire vis:

;1. Sugekoppar
Sugekoppane vert festa til sargen på instrumentet.
;2. Klemmer
Klemmene vert festa i over sargen, og kan tilpassast etter kor brei sargen er.
;3. Borrelås
Den eine delen vert permanent festa til instrumentet slik at støtta kan takast av og på.

## Kjelder
*Wikipedia på tysk den 28. juli 2011
Winterthur

**Winterthur** er ein by i Sveits i kantonen Zürich, 20 km nordaust for Zürich. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Byen er den sjette største i landet. 

Winterthur er ein industriby med maskinindustri, kjemisk industri, produksjon av keramiske produkt og bomullstekstil og ein lokomotivfabrikk. Han er sete i Europa for det amerikanske medisinfirmaet Zimmer og for fleire firma i høgteknologibransjen. Byen er eit viktig handels- og finanssenter med hovudkontor for fleire bankar og forsikringsselskap. 

Byen har fleire museum med internasjonal rang, som kunstsamlinga Stiftung Oskar Reinhart. 

Byen er eit veg- og jernbaneknutepunkt og har felles flyplass med Zürich, Kloten lufthamn. Technikum er den viktigaste tekniske høgskulen i Sveits. Hovudkyrkja St. Laurenz er bygd 1264–1515. Her finst òg eit vakkert rådhus (1781–83). 

Region Winterthur er i sterk utvikling. Ifølge statistikarane vil han i dei neste 25 åra oppvise den største folkeveksten i Sveits.

## Kjende folk frå Winterthur
* Anton Graff (1736–1813), portrettmålar
* Johann Jakob Biedermann (1763–1830), kunstmålar
* Henrik Haggenmacher (1827–1917), sveitisk-fødd ungarsk industrileiar og velgjerar
* Heinrich Wölfflin (1864-1945) kunsthistorikar
* Joan Gamper (1877–1930), fotballpioner og idrettsleiar
* Marlies Bänziger (f. 1960), politikar
* Martin Buser (f. 1958), hundekøyrar, fleire gonger vinnar i Iditarod-løpet
* Mirco Müller (f. 1995), ishockeyspelar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* http://www.stadt.winterthur.ch – Offisiell nettstad
* http://www.standort-winterthur.ch – Økonomisk utvikling
* http://www.winterthur-tourismus.ch - Turisme
* http://www.musikkollegium.ch – Musikkollegium Winterthur
Fotskammel

Ein **fotskammel** er eit lite møbel som kan brukast til å ha føtene på. Det kan brukast som støtte medan ein gjer noko eller til å gje føtene kvile. Det finst to ulie typar fotskamlar; ein enkel, låg krakk utan polstring og eit meir omfattande, polstra puffaktig møbel.

## Bruk i musikk
Fotskammel er ofte nytta av klassiske gitaristar når dei spelar. Fotskammelen hjelper med å halde gitaren i ei særskild stilling. Fotskammelen er eit alternativ til gitarstøtte eller pute. Skammelen held gitaren slik at halsen peikar opp. Dette er ei lagleg stilling for å nå tonane på gripebrettet.

## Biletdøme

fil:Hocker (fcm).jpg|Ein liten trekrakk som kan brukast til fotskammel.
fil:Poggia piede per chitarra classica.jpg|Fotskammel brukt til klassisk gitarspel.
fil:Hans Thoma 004.jpg|Lesande kvinne med fotskammel. Måleri av Hans Thomas.
fil:Georges Croegaert A Church Legacy.jpg|Kardinal med fotskammel. Måleri av Georges Croegaert


## Bakgrunnsstoff
Dag Wirén

**Dag Wirén** () var ein svensk komponist. Han var utdanna ved musikkhøgskulen i Stockholm og i Paris. Han Skapte i ein lett polyfon, nærast nyklassisistisk stil ei rekkje instrumentalverk. Det mest kjende verket er *Serenad för stråkorkester* (1937). Elles kan nemnast fem symfoniar, klaverkonsert, 2 cellokonserter, 5 strykekvartettar, scenemusikk, filmmusikk (*Fröken Julie*, 1951), korverk og klaverstykke. 

## Kjelder
Shelley Winters

**Shelley Winters** () var ein prisvinnande amerikansk skodespelar.

Shelley voks opp i Brooklyn i New York City. Ho hadde rollar i skodespel teaterskolen sette opp, medan ho arbeidde i butikk og som fotomodell for å kunne betale teaterstudiene. Ho debuterte på Broadway i 1941, og spelte i den første filmen sin, *What a Woman!*, i 1943. Det store gjennombrotet kom med rolla som ei gravid fabrikkarbeidarske i filmen *En plass i solen* i 1951.

På 1970-talet hadde Winters mange suksessar på Broadway.

På slutten av 1980-talet kom memoara til Winters ut. I denne boka skriv ho at ho har hatt kjærleiksaffærer med alle store Hollywoodstjerner, frå Burt Lancaster og Errol Flynn til Marlon Brando.

Winters var open, livleg, temperamentsfull og politisk aktiv. Ho har vunne Oscar to gonger, ved sida av at ho vart nominert for beste kvinnelege birolla for rolla i *Poseidon-katastrofen*. Vann i 1973 ein Golden Globe for rolla si i katastrofefilmen *[[S.O.S. Poseidon]]*.

## Oscar og nominasjonar
*1951 - Nominert for pris for beste skodespelarinne (hovudrolle) som *Alice Tripp* i *[[A Place in the Sun]]*
*1959 - Oscar for beste skodespelarinne (birolle) som *fru Petronella Van Daan* i *Anne Franks dagbok*
*1965 - Oscar for beste skodespelarinne (birolle) som *Rose-Ann D'Arcy* i *Et streif av blått* *(A Patch of Blue)*
*1972 - Nominert for beste skuespillerinne (birolle) som *Belle Rosa* i *The Poseidon Adventure*

Shelley Winters si stjerne på Hollywood Walk of Fame er plassert ved 1750 Vine Street.

## Filmografi (utval)
**Cover Girl* (1944)
**The Great Gatsby* (1949)
**A Place in the Sun* (1951)
**Saskatchewan* (1954)
**I Am a Camera* (1955)
**The Night of the Hunter* (1955)
**[[Anne Franks dagbok]]* (1959; Oscar)
**Lolita* (1962)
**A Patch of Blue* (1965; Oscar)
**[[filmen The Three Sisters (1966)|The Three Sisters]]* (1966)
**Harper* (1966)
**[[Bloody Mama]]* (1970)
**[[S.O.S. Poseidon]]* (1972)
**Blume in Love* (1973)
**[[filmen Blekksprut|Blekksprut]]* (1977)
**The Magician of Lublin* (1979)
**Elvis - The Movie* (1979)
**Over the Brooklyn Bridge* (1983)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Shelley Winters|Shelley Winters]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Otto Winter-Hjelm

**Otto Winter-Hjelm** () var ein norsk komponist, organist, dirigent og musikkritikar. Han fekk utdanninga si i Leipzig og Berlin.

Winter-Hjelm var ei førande drivkraft innan norsk musikk på slutten av 1800-talet. Han oppretta ein musikkskule i 1864, og starta og dreiv eit musikkakademi i Christiania saman med Edvard Grieg i 1866. Akademiet vart nedlagt då Grieg reiste til Italia i 1869.

Under salmesongstriden gav Winter-Hjelm ut mange skrift som demonstrerte stor og djuptgåande sakkunnskap. Han gav òg ut fleire pedagogiske skrift.

Han komponerte blant anna to symfoniar, fleire songar for mannskor, og dessutan universitetskantaten *Lyset*. Han var organist i Trefoldighetskyrkja i Oslo frå 1874 til 1921 og musikkritikar i Aftenposten frå 1887 til 1913.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otto Winter-Hjelm|Otto Winter-Hjelm]]» frå ,  den 28. juli 2011.*
Gullruten for beste humorprogram

**Beste humorprogram** er ein av prisklassane under prisutdelinga Gullruten. Klassen er vorte delt ut sidan starten av utdelinga i 1998. Programma *[[Nytt på nytt]]* og *[[Åpen post]]* har vunne klassen høvesvis tre og to gongar.

## Vinnarar
*1998: *[[Åpen post]]* – produsert av og for NRK
*1999: *Åpen post* – produsert av og for NRK
*2000: *[[Lyckliga gatan]]* – produsert av Nordisk Film & TV for TV 2 
*2001: *[[To trøtte  typer (TV-serie)|To trøtte typer]]* – produsert av  for NRK
*2002: *[[Borettslaget]]* – produsert av og for NRK
*2003: *[[Hege & Holmen]]* – produsert av og for NRK
*2004: *[[Team Antonsen]]* – produsert av og for NRK
*2005: *[[Nytt på nytt]]* – produsert av og for NRK
*2006: *Nytt på nytt* – produsert av og for NRK
*2007: *[[Golden Goal (TV-serie)|Golden Goal]]* – produsert av Rubicon TV for TV 2
*2008: *[[Uti vår hage|Uti vår hage 2]]* – produsert av og for NRK
*2009: *Nytt på nytt* – produsert av og for NRK
*2010: *[[Torsdag kveld fra Nydalen]]* – produsert av Feelgood Scene Film & TV for TV 2
*2011: *[[Torsdag kveld fra Nydalen]]* – produsert av Feelgood Scene Film & TV for TV 2
*2012: *[[Helt perfekt]]* – produsert av Feelgood Scene Film & TV for TVNorge
*2013: *[[Helt perfekt]]* – produsert av Feelgood Scene Film & TV for TVNorge
*2014: *[[Costa del Kongsvik]]* – produsert av Seefood TV for TVNorge
*2015: *[[Karl Johan (TV-program)|Karl Johan]]* – produsert av Norsk fjernsyn for NRK
*2016: *[[Neste sommer (TV-serie)|Neste Sommer]]* – produsert av Feelgood Scene Film & TV for TVNorge
*2017: *[[Vikingane]]* - produsert av Viafilm for NRK
*2018: *[[Stories from Norway]]* - produsert av Concorde TV for Discovery Networks Norway/TVNorge
*2019: *[[Parterapi (NRK-program)|Parterapi]]* - produsert av Seefood TV for NRK

## Kjelder

* Vinnarar
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gullruten beste humorprogram|Gullruten beste humorprogram]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Gullruten
Ollanta Humala

**Ollanta Moisés Humala Tasso** () er ein peruansk politikar som var president av Peru frå 2011 til 2016.

Humala stilte først som presidentkandidat i 2006 med sitt Partido Nacionalista Peruano, men tapte mot Alan Garcia. I 2011 stilte han igjen til val, for det venstreradikale partiet Gana Peru, og vann med 51,2 av stemmane. Han blei teken i eid so

Ollanta Humala blei først kjend då han i 2000 leidde eit kort opprør mot den dåverande presidenten, Alberto Fujimori. Han var tidlegare oberstløytnant i den peruanske hæren.

## Kjelder

*
---
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ollanta Humala|Ollanta Humala]]» frå ,  den 29. juli 2011.*
Obwalden

**Obwalden** er ein kanton i Sveits. Han består av to delar, då ein del av kantonen Nidwalden ligg mellom kommunen Engelberg i Obwalden og resten av kantonen Obwalden. Kantonen har eit totalt areal på 491&nbsp;km², og hadde 38&nbsp;000 innbyggarar i 2018. Sarnen er hovudstad i kantonen.

## Geografi
Obwalden ligg om lag midt i Sveits, sør for Vierwaldstättersjøen. Obwalden er, saman med Nidwalden, dei einaste kantonane som berre grensar til kantonar som ikkje har grense til eit anna land. Kantonen grensar mot sør til Bern, mot vest og nordvest til Luzern og mot vest til Nidwalden og Uri. Kantonen har etter Appenzell Innerrhoden færrast innbyggarar. Kantonen har fem store vatn; Sarnensee, Lungerersee, Melchsee, Tannensee og Wichelsee. Høgste fjelltoppen er Titlis, 3&nbsp;238 meter over havet, som høyrer til Uri-Alpane. Størstedelen av kantonen er del av dei sentralsveitsiske foralpane. Lågastliggande punktet er Vierwaldstättersjøen på 434 moh.

### Religion
Omtrent 80&nbsp;% av innbyggarane er tilslutta den romersk-katolske kyrkja, medan 8&nbsp;% er protestantar.

### Kommunar
Kantonen Obwalden består av sju kommunar; Alpnach, Engelberg, Giswil, Kerns, Lungern, Sarnen og Sachseln. Engelberg ligg som ein enklave aust for Nidwalden og resten av Obwalden.

## Historie
Obwalden og Niwalden utgjer saman *Unterwalden*, som var ein av dei tre kantonane som i 1291 danna dei sveitsiske eidsforbundet. Før 1999 vart Obwalden og Nidwalden rekna for halvkantonar, kvar av dei hadde ei halv røyst i det sveitsiske stenderrådet. Ordninga med halvkanton vart fjerna frå Sveits si grunnlov i 1999, og Obwalden har no ei røyst i stenderrådet. Dei fleste andre kantonane har to røyster.

## Galleri

Karte Gemeinden des Kantons Obwalden 2007.png|Kart med plassering av kommunane i Obwalden.
Haerzlisee Engelberg.jpg|Härzlisjøen i Engelberg i Obwalden.
Beinhaus St Michael Sarnen Jun 2012.jpg|Ossuarium (beinhus) ved St. Mikaelskapellet i Sarnen.
Engelberg 01.JPG|Hus i Engelberg med utsyn mot fjellet Hahnen.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Obwalden|Obwalden]]» frå ,  den 29. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sarnen

**Sarnen** er hovudstaden i kantonen Obwalden ved breidda av Sarnersee i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 473 meter over havet. 

### Geografi
Kommunen ligg på nordsida av vatnet Sarnersee, 470 meter over havet. Landsbyane Wilen, Stalden Ramerberg og Kägiswil høyrer til kommunen Sarnen. Vatnet Wichselsee ligg delvis i Sarnen.

Kommunen er delt inn i fem landsbyar, Sarnen, Stalden, Wilen, Kägiswil og Ramersberg.

### Næringsliv
66,7% av innbyggarane er sysselsett i tenesteytande næringar, 27,7% i industriverksemd og 
5,6% i landbrukssektoren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sarnen|Sarnen]]» frå ,  den 29. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* Turisme
Blandakor

Eit **blandakor** er eit kor samansett av både dame- og herrerøyster. Det er vanleg å dele koret inn i damestemmene sopran og alt, og herrestemmene tenor og bass. Desse kan delast inn i første- og andrestemmer innanfor kvar gruppe.
De Mysteriis Dom Sathanas

***De Mysteriis Dom Sathanas*** er det andre studioalbumet til det norske svartmetallbandet Mayhem. Arbeidet med albumet starta allereie i 1987, men grunna sjølvmordet til Pelle Yngve Ohlin (Dead) og mordet på gitaristen Øystein Aarseth (Euronymous) vart ikkje plata utgjeven før i mai 1994. Albumet er internasjonalt kjent, og vert rekna som eit av dei mest innverknadsrike og influerande svartmetallalbuma i æve.

Songen «From the Dark Past» vart opphavleg kalla «Materialized in Stone», men måtte endrast på grunn av at namnet blei brukt av Marduk på plata *[[Opus Nocturne]]* eit par månader før *De Mysteriis Dom Sathanas*.

## Innhald

## Tittel og omslag
Tittelen *De Mysteriis Dom Sathanas* er eit uttrykk på latin som Euronymous omsette «Herre Satans Løynlege Skikkar», men ordrett vert det noko som «Herre Satan om mysterium». Plateomslaget er svart, og viser austsida av Nidarosdomen i Trondheim i lilla eller blått.

## Medverkande
*Attila Csihar – vokal
*Euronymous – elektrisk gitar
*Count Grishnack – bassgitar
*Hellhammer – slagverk
*Dead – komponist

## Kjelder
* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:De Mysteriis Dom Sathanas|De Mysteriis Dom Sathanas]]» frå , den 29. juli 2011*
*** oppgav desse kjeldene:*
**Lahdenpera, Esa 2009: "Interview with Euronymous" *Kill Yourself! Magazine* 
**Vikernes, Varg: A Burzum Story: Part II - Euronymous 
**Markheims blogg (2008): Heavy Latin: About Latin Lyrics in Metal Music
**Christie, Ian (2003): *Sound of the Beast: the Complete Headbanging History of Heavy Metal*, Harper Collins Publishers
*Plateomslaget og hefte i ***De Mysteriis Dom Sathanas***
Chris Colfer

**Christopher Paul Colfer**, kjend som **Chris Colfer** () er ein amerikansk skodespelar, songar og forfattar. Han er best kjend for sin rolle som Kurt Hummel i den amerikanske TV-serien *[[Glee]]*.  

Han er opent homofil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chris Colfer|Chris Colfer]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
T.R. Knight

**Theodore Raymond Knight**, kjend som **T.R. Knight** () er ein amerikansk skodespelar. Han har rolla som George O'Malley i den amerikanske TV-serien *[[Grey's Anatomy]]*. Han er open homofil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:T.R. Knight|T.R. Knight]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Neil Patrick Harris

**Neil Patrick Harris** () er ein amerikansk skodespelar. Han er best kjend som tittelrollen i *[[Doogie Howser, M.D.]]*, skjørtejegeren Barney Stinson i *[[How I Met Your Mother]]* og den fiktive versjonen av seg sjølv i *[[Harold & Kumar]]* serien. 

Han er open homofil. Han er i eit forhold med David Burtka, og ved hjelp av surrogatmor har dei ein gut og ei jente.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Neil Patrick Harris|Neil Patrick Harris]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Adam Lambert

**Adam Mitchel Lambert** () er ein amerikansk songar. Han enda på andreplass i *[[Idol 2009 USA|American Idol 2009]]*. 

Lambert er open homofil og har sidan november 2010 vore saman med den finske *[[Big Brother 2007 Finland|Big Brother]]*-vinnaren Sauli Koskinen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Adam Lambert|Adam Lambert]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Reier Gjellebøl

**Reier Gjellebøl** () var ein norsk prest og forfattar. 

Gjellebøl vart fødd i Høland, i noverande Aurskog-Høland i Akershus. Han tok studenteksamen i København i 1755. Deretter studerte han teologi. Han var lærar i Danmark, mellom anna på Kronborg slott, til i 1773. Då vart han sokneprest i Valle i Setesdal. I 1783 vart Gjellebøl sokneprest i Stavanger. I Setesdal vart han rekna for å vere streng og stri. Det var usemje om presteskyssen og skulestellet.

I 1771 fekk Gjellebøl  trykt boka *Naturlig og oeconomisk Beskrivelse over Hølands Prestegield i Aggershuus stift i Norge*. Denne boka, til vanleg kalla *Hølandsboka* har vorte rekna som den første norske bygdeboka. 

I Setesdal skreiv han  *Beskrivelse over Sætersdalen i Christiansands Stift*. Denne boka vart godt motteken.  I tillegg til desse topografiske skildringane skreiv og omsette han religiøse bøker. Anonymt gav han ut eit hefte med salmar.

## Kjelder

*Torleiv Uppstad: Vallepresten Reier Gjellebøl i *[[Jol i Setesdal]]* 2006.
Andrew Hayden-Smith

**Andrew Hayden-Smith** () er ein britisk skodespelar og programleiar frå Nordaust-England. 

Hayden-Smith er fødd i Gateshead og voks opp i Chester-le-Street i County Durham. Han har ei eldre syster, Kerri Hayden, som tok del i fjernsynsserien *[[Byker Grove]]*. Under ei vitjing av settet blei Hayden-Smith oppdaga av prdousenten Matthew Robinson, som gav han rolla som Ben Carter. Hayden-Smith debuterte i serien i den åttande sesongen, i 1995. Han blei verande i serien i sju år.
Samstundes byrja han å ta del i programmet Live & Kicking  på barnekanalen CBBC.

Opphavleg gjekk han berre under namnet Andrew Smith, men då han ville bli medlem av det britiske skodespelarlaget Equity i 2001 var dette namnet allereie teke. Han valde derfor å søka som Andrew Hayden-Smith, ettersom Hayden var eit anna namn i familien. Han annonserte endringa av scenenamnet sitt på Live & Kicking. Etterkvart fekk han programleiarroller ved BBC, og leia mellom anna UK Top 40.

I 2006 spelte han Jake Simmonds i fleire episodar av *[[Doctor Who]]*. Han bestemte seg for å gje opp programleiarrolla og satsa på skodesepl, og presenterte sitt siste CBBC-program dagen før sin tredje og siste Doctor Who-opptreden.  
I april-mai 2008 spelte han Romeo i *[[Romeo and Juliet]]* ved Jermyn Street Theatre i London.

I 2014 og 2015 var Hayden-Smith med i Channel 4-serien *Cucumber* og E4-serien *Banana*, begge skrivne av Russell T Davies.
Han har også verka som kanalvert for ITV2 og gjort stemmearbeid for ande kanalar. I tillegg har han skrive for bladet Attitude.co.uk.

I juli 2016 byrja Hayden-Smith rolla som politimannen DS Gavin Armstrong i såpeoperaen *[[Hollyoaks]]* på Channel 4.

Hayden-Smith er open homofil. Han kom ut offentleg i 2004 i bladet *Attitude*, etter at ei tabloidavis hadde truga han med å skriva om legninga hans.
Han blei utnemnd til ei av dei mest innverknadsrike homofile og lesbiske britane av *[[The Independent]]* i 2006.

## Filmografi
 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andrew Hayden-Smith|Andrew Hayden-Smith]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Svein Bakke

**Svein Bakke** () var ein norsk fotballspelar og idrettsleiar. Han var i alle år angrepsspelar, nærast ein indreløpar.

Bakke spelte for Sogndal IL frå 1971 til 1973 og frå 1975 til 1990. 1974-sesongen spelte han for Eidsvold Turn i 2. divisjon. Bakke var sentral då Sogndal i 1976 kom til cupfinalen mot Brann, og rykte opp til 1. divisjon. I semifinalen, då Sogndal slo Steinkjer 3-1 på Guldbergaunet, skåra han alle Sogndal sine mål. Bakke spelte 514 kampar for Sogndal og skåra 321 mål.

Bakke var sportsleg leiar og sportsdirektør i Sogndal Fotball fram til 2005. Han hadde i 1999 eit kortvarig engasjement i den engelske fotballklubben Wimbledon. 

Han var far til Eirik Bakke.

## Tid som aktiv

## Kjelder
*Bokmålswikipedia
*Sportsboken. 1976
Olaf Solstrand

**Olaf Moriarty Solstrand** () er ein norsk teikneserieforfattar frå Åfjord kommune i Sør-Trøndelag, no busett i Ski. Han har skrive Disney-teikneserier for Egmont sidan 2001, og vart då den første norske Disney-forfattaren sidan 1980-åra. Den første historia hans, «Donald for en dag», vart publisert i *[[Donald Duck & Co]]* nr. 26/2003, og er teikna av Nuñez.

16. juni 2006 skapte Solstrand nettstaden Nettserier.no, ein nettstad som fungerer både som utstillingsvindauge for lovande norske serietalent, og ein stad der serieteiknarar kan finne kvarandre og utveksle tilbakemeldingar og røynsler.

13. september 2010, under den årlege teikneseriefestivalen Raptus, vart Solstrand tildelt "Raptusprisen" for sin innsats for teikneseriar i Noreg.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Andeby Online
* Olaf Moriarty Solstrand i Inducks
* Eiga nettside
* Nettserier.no
Anders Stadheim

**Anders Fossøy Stadheim** () er ein norsk tidlegare fotballspelar. Han spelte to landskampar for Noreg i 2004. Debuten fann stad i Hong Kong 22. januar 2004. Noreg vann 3-0 over Sverige, og Stadheim skåra det eine norske målet. Stadheim var midtbanespelar.

Stadheim spelte i Sogndal frå 1997 til 2006. Deretter var han ei tid i Fredrikstad Fotballklubb, før han atter spelte for Sogndal. Etter 2009-sesongen avslutta klubben  kontrakten.

Tidlegare landslagstrenar Ingvar Stadheim er far hans.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anders Stadheim|Anders Stadheim]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Engelberg

**Engelberg** er ein kommune i kantonen Obwalden i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1015 meter over havet. 21% av innbyggarane er utanlandske statsborgarar. Engelberg ligg i Uri-Alpane og den viktigaste feriestaden i dette området. av det sentrale Sveits. I mellomalderen var Engelberg kjend for utdanningshøva ved Engelberg kloster. Frå 1800-talet av vart Engelberg meir kjend som ferie- og kurstad, og er i dag ein magnet for både sommar- og vinterturisme. Dei næraste større byane er Luzern og Zürich., og er ein kjend vintersportstad.

### Geografi
Engelberg ligg 25 km sør for Vierwaldstättersjøen, i ein flat, brei dal. Kommunesenteret ligg 1&nbsp;015 moh. Dalen er omkransa av høge fjell, med det 3&nbsp;238 m høge fjellmassivet Titlis i sør som det høgste. I nord reiser seg ei fjellkjede med fleire opptil 2&nbsp;800 m høge fjelltoppar. Rett i aust stig fjelltoppen Hahnen bratt mot himmelsjå.

Han er ein eksklave omgjeven av kantonane Bern, Nidwalden og Uri. 

### Språk
Morsmålet til størstedelen av innbyggarane er tysk.

### Idrett
Hoppbakken Gross-Titlis ligg i Engelberg. I 1984 vart det halde verdsmeisterskap i skihopping for lag i bakken. Sidan 1980 har det så godt som årleg vore avvikla renn i verdscupen i skihopping. Norske sigrar har kome ved Per Bergerud i 1981 og 1983, Roar Ljøkelsøy i 2003/04-sesongen, Anders Jacobsen i 2006/07-sesongen og Anders Bardal i 2011/12-sesongen. Engelberg var arena for VM i alpint 1938, og har også vore arena for verdscuprenn i langrenn.

Skirennarane Annemarie Waser og Erika Hess er begge fødde i Engelberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Engelberg|Engelberg]]» frå ,  den 29. juli 2011 og «[[:en:Engelberg|Engelberg]]» frå ,  den 31. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Turisme
* Titlisbreen
* Brunni-området
*
Lasse Opseth

**Lasse Opseth** () er ein tidlegare norsk fotballspelar og noverande næringsdrivar (2011). Han er fødd på Nordfjordeid, men oppvaksen og busett i Førde.

Opseth spelte midtspiss på Sogndal i perioden 1980-1983, og 1985-91. Sesongen 1984 spelte han på Lillestrøm Sportsklubb. Fram til og med 1988 var han så å seie årleg toppskårar for Sogndal.

15. juni 1982 spelte Opseth sin einaste landskamp, då Noreg vann 2-1 over Danmark i ein kamp på Ullevål stadion. Han kom på bana midtvegs i 2. omgang, som innbytar for Gabriel Høyland.

I 1994 vart Opseth administrerande direktør for Førde Sementvarefabrikk i Førde.

## Spelarkarriere

## Kjelder
*www.nrk.no om Lasse Opseth
*Sportsboken, aktuelle årgangar
Winnipegsjøen

**Lake Winnipeg** eller **Winnipegsjøen** er ein av dei største innsjøane i Canada og ligg sentralt i provinsen Manitoba litt nord for storbyen Winnipeg. Lake Winnipeg har eit areal på 24&nbsp;514 km² og er den femte største innsjøen i landet og den 11. største i verda. Winnipeg-sjøen er svært grunn, i gjennomsnitt berre 12 meter djup. Under og etter istida inngjekk bekkenet i ein langt større innsjø - Lake Agassiz. Winnipegsjøen blir brukt som reservoar for kraftproduksjonen til selskapet Manitoba Hydro. Avrenninga er via Nelson River til Hudson Bay i nordaust.

Nedbørsområdet til innsjøen er om lag 984&nbsp;200 km² stort, dvs tre gonger større enn det norske fastlandet. Elvane som forsyner Winnpiegsjøen med vatn omfattar frå vest og mot klokka: **[[Saskatchewan-elva|Saskatchewan]]** via Cedar Lake, **[[Dauphin-elva|Dauphin River]]** via Lake Manitoba og Lake Winnipegosis, frå sør: **[[Red River of the North|Red River]]**-Assiniboine, og Winnipeg-Rainy frå Rainy Lake og Lake of the Woods, og endeleg frå aust og nordover: Bloodvein River, Poplar River og Manigotagan River.

Før jarnbanen vart utbygd i 1870-åra var heile vassystemet i nedbørsområdet ei særs viktig ferdselsåre. Winnipegsjøen var via landovergangar (portages) eit knutepunkt for ferdsel på vassvegane mellom Lake Superior, Hudson Bay og pelshandlerområda i nedbørsområdet. Hudson's Bay Company hadde fort og handelsstasjonar for pelshandelen på 1800-talet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Winnipegsjøen|Winnipegsjøen]]» frå , den 30. juli 2011.*
Winnipeg

**Winnipeg** (uttalt /ˈwɪnɨpɛɡ/) er hovudstaden og største byen i provisen Manitoba i Canada. Han ligg nær den midtre breiddegraden i Nord-Amerika, i kryssinga for dei historiske elvene Red og Assiniboine, eit punkt som i dag blir omtalt som The Forks (Skiljevegane). Winnipeg er eit kulturelt og økonomisk regionssenter, og over halve folkesetnaden frå Manitoba bur i og rundt storbyområde som er det åttande største storbyområde i Canada og den sjuande største kommunen. Folkesetnaden i storbyområdet var den 1. juli 2008 på kring 719&nbsp;200 innbyggjarar. Ein person frå Winnipeg blir kalla ein winnipeggar.

## Historie

### Før europeisk oppdaging
Winnipeg ligg i kryssinga mellom elvene Red og Assiniboine som i dag er kjent som The Forks, eit historisk område for kanoruter, der urfolket ferda i tusenvis av år. Omsett til vestleg tyding er namnet Winnipeg det same som «grumsa vatn». Arkeologiske utgravingar og studering av spor i naturen har vist at dei innfødde brukte området i tusenvis av år til camping, jakt og fiske, samt handel og jordbruk.

### Kolonisering
Dei første europearane som oppdaga området var franskmenn som kom dit i 1738. Sieur de la Vérendrye bygde den første handelslenkja på staden, kalla Fort Rouge. Handelen deira pågjekk i mange tiår fram til *[[Hudson's Bay Company]]* etablerte seg. Franskmennene blanda seg etter kvart med urfolkesetnaden både genetisk og sosialt. Desse menneska vart kalla métis, og knytte nære band mellom dei ulike folkegruppene etterkvart som koloniseringa ekspanderte. Lord Selkirk var involvert i den første permanente busetjinga Red River Colony, som låg på eit landområde kjøpt av Hudson's Bay Company. *The North West Company* grunnla Fort Gibraltar i 1809, og Hudson's Bay Company grunnla Fort Douglas i 1812. Dei to selskapa kjempa om handelsmajoriteten, både mot kvarandre og dei busette, og øydela mange bygningar i kampane. Det mest kjende slaga var mellom métisane og kolonistane til Lord Selkirk, kalla «Battle of Seven Oaks» (slaget om dei sju eiketrea) i 1816. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Winnipeg|Winnipeg]]» frå ,  den 30. juli 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Winnebago

**Winnebago**, òg kalla **Ho-Chunk**, er ein indianarstamme som opphavleg heldt til nord for Lake Winnebago i det noverande Wisconsin i USA. No bur ein del i dette området og ein del på eit reservat i Nebraska. Språket høyrer til sioux-familien. Sjølv kallar dei seg hochungra, som tyder 'opphavsspråk-folket'.

Den tradisjonelle tilpassinga til winnebagoane liknar på tilpassinga til naboane algonkin, med jakt og sanking kombinert med eit forholdsvis rudimentært jordbruk basert på mais, graskar og tobakk. I tillegg dreiv dei ei omfattande villris-sanking. Sjølv om winnebago var og er skogsindianarar, var den språklegkulturelle tilknytinga til slettelandet og prærien tydleg. Dei kryssa Mississippielva på store jaktekspedisjonar etter bison, og slektskapssystemet deira, religiøse førestillingar, klesdrakter og dekorasjonar hadde òg meir slettelandskarakter. Derimot var neverkanoane, trugene, berenetta og mokasinane typisk for skogslandet.

Etter tilkoma til dei kvite vart winnebagoene, i likskap med andre skogsindianarar, trekt inn i pelsdyrfangsten. I løpet av 1800-talet vart dei utsett for eit stadig sterkare press frå styresmaktene som førte til at dei måtte avstå store landområde og vart tvangsforflytta, først til Iowa i 1840, såg til Nebraska i perioden 1863–1865. Dagens Wisconsin-gruppe er etterkomarar av den halvparten av stammen som forlét Nebraska og drog heim i 1880-åra.

Folketalet er vorte rekna til kring 3800 i 1650. Etter sterk nedgang fram til slutten av 1800-talet som følgje av krig, epidemiar og overgrep har mengda auka, og i 1990 vart den totale folkesetnaden oppgjeve til 6920, der 1600 høyrde heime på Nebraska-reservatet. Berre ca. 10 % nyttar morsmålet regelmessig.

## Kjelder
Odd Winger

**Odd Winger** () er ein norsk forfattar og journalist fødd i Strinda. 

Winger debuterte i 1953 med romanen *Mot Land's End*, og har sidan skrive fleire romanar, novellesamlingar og barnebøker.

Han blei tilsett i Dagbladet i 1958.
## Bibliografi
**Mot Land's End* &ndash; roman (1953)
**Vinteren* &ndash; roman (1966)
**Romanen* &ndash; roman (1976)
**Scribe* &ndash; roman (1985)
**Novemberspill* &ndash; novellesamling (1965)
**Bilisten* &ndash; novellesamling (1974)
**Byen* &ndash; novellesamling (1980)

## Prisar og utmerkingar
*Gyldendals legat 1966

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Odd Winger|Odd Winger]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Ibenholt

**Ibenholt** er eit mørkt, tropisk trevirke som kjem frå fleire artar i slekta *Diospyros* i ibenholtfamilien. Det er berre den harde kjerneveden i trea som blir kalla ibenholt. Veden er tett, glatt, sterk og hard, men temmeleg sprø. Han har mellom anna vore mykje brukt til inventar, musikkinstrument og utskjeringar. Mellom anna har han vore mykje brukt til dei svarte delane av piano, strengeinstrument og sjakksett.


fil:Sculpture ebene.jpg|Skulptur av ibenholt. Afrikansk folkekunst.
fil:WLA vanda Ottoman marquetry and tile-top table 2.jpg|Lite bord frå Osmanarriket laga av ibenholt, elfenbein, perlemor og farga fliser.
fil:WLA vanda Portable house altar showing Crucifixion.jpg|Fransk husalter av ibenholt og elfenbein.


## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ibenholt|Ibenholt]]» frå ,  den 30. juli 2011.*
Carsten Winger

*Carsten Winger*' () var ein norsk teater- og filmskodespelar. Winger tok juridisk embetseksamen i 1931 og debuterte som skodespelar i 1932 på Søilen Teater. Han opptredde på Chat Noir, men flytta til Det Nye Teater der han var i meir enn 40 år, berre med to korte avbrot. Han hadde òg ei rekkje filmroller.

## Filmografi
* .... parkometervakt 
* (TV) 
* .... myndihetene 
* (TV) .... Mester Bonifacius - en barber 
* .... Hamlet 
* (TV) 
* TV mini-serie 
* (TV) .... professor 
* .... Frantz Villier, aviskonge 
* .... verten 
* .... Hagen 
* .... rektor Ulrichsen 
* .... Herman 
* .... direktøren 
* .... rektor C.W. Ulrichsen 
* .... Arnold Iversen, bruktbilforhandler 
* .... rektor C.W. Ulrichsen 
* .... Bredesen 
* .... rådmann Ludvig Ingstad 
* 
* .... Åge Møller, butikksjef i A/S Grammofon 
* .... en annen mangfoldig herre 
* .... Theodor Jensen/Gerhardt Müller 
* .... Einar Wang 
* 
* .... ekspeditør i bokhandel 
* .... et spøkelse 
* .... Odd Hansen, revisor 
* .... Halvor
Erling Winsnes

**Erling Winsnes** () var ein norsk «sosialøkonom og publisist, nasjonalist og kosmopolitt, draumar og rabulist, livsdyrka og fanatisk moralist, vittig paradoksmakar og grublande filosof.»

Winsnes vart fødd i Oslo. Han er av fleire blitt karakterisert som «høgreradikalismens 'profet' på 1920-talet». Han vert rekna som «ein av profetane i *[[Tidsskriftet Ragnarok|Ragnarok]]*-miljøet. I skriftene *Til en ukjent Gud* og *Den neste stat* argumenterast det for innføringa av ein moderne biologisk forankra religion.

I boka si *Den næste stat* frå 1924 fremmer Winsnes, som den første, ideen om ei Arbeidsteneste slik denne seinare vart realisert av Nasjonal samling under andre verdskrigen.

Frå si tid i Det Norske Studentersamfund, der han òg var leiar, pleia Winsnes vennskapen med Sigurd Hoel.

## Litteratur
* Emberland, Terje & Bernt Rougthvedt: *Det ariske idol: forfatteren, eventyreren og nazisten [[Per Imerslund]]*. Aschehoug 2004. 
* Emberland, Terje: *Religion og rase: nyhedenskap og nazisme i Norge 1933-1945*. Humanist forlag. Oslo 2003
* Strand, Tor: *Vår vei heter Nordveien, Norge, en bok om Erling Winsnes*. Gyldendal, 1945.
* *Av og om Erling Winsnes*. Redaksjon: Helge Krog, Sigurd Hoel, Sigurd Winsnes. Cappelen, 1955.
* Smørdal, Einar *Erling Winsnes (1893-1935)*.  Hovudfagsoppgåve - Universitetet i Oslo, 1992
* Larsen, Ole Jan. *Det norske evangelium : Erling Winsnes og norsk rasetenkning*. Hovedoppgåve i idéhistorie - Universitetet i Oslo, 1996

### Av Winsnes
* *Til en ukjendt Gud, slegternes vekst, blomstring og undergang*. Cammermeyer, 1919
* *Økelæren : Socialøkonomien som samfundsonde*. Gyldendal, 1921 
* *Den næste stat*. Gyldendal, 1924
* *Veien vi ikke gaar* Aschehoug, 1926 
* *Strandhugg*. Aschehoug, 1928 
* *Sagadagen gryr*. 1934
* «Fareloven og Norge» I: *Norsk skrivekunst, en essay-antologi*. Redigert av Erling Nielsen. Cappelen, 1958 og 1970. Bokklubben, 1986 ISBN 82-525-1302-6

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erling Winsnes|Erling Winsnes]]» frå ,  den 30. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

* NBL-artikkel om Winsnes, skriven av Øystein Rottem.
Stein Winge

**Stein Winge** () var ein norsk teaterregissør fødd i Oslo.

## Karriere

Winge var utdanna skodespelar, men gjekk raskt over til regi. Han blei først kjend gjennom oppsetjinga av Shakespeare sin *[[Hamlet]]* på Trøndelag Teater i 1972. Han var fast tilsett regissør ved Nationaltheatret i perioden mellom 1971 og 1976. Etter det gjorde han ei rekkje oppsetjingar på Den Nationale Scene.

Han sette opp førestillingar, hovudsakleg av Shakespeare (*[[Hamlet]], [[Richard II]], [[Richard III]], [[King Lear]] og [[Othello]]*), Goethe, Tsjekov, greske tragediar og nesten alle av verka til Ibsen. Han var òg ein sterk fortolkar av samtidsverk som *Merlin* (Tancred Dorst), *Tiden og rommet* (Botho Straus) og *Døden og jenta* (Ariel Dorfman). Han arbeidde ved alle norske teater, var teatersjef ved Nationaltheatret og gjort fleire TV-produksjonar, og han regisserte fleire skodespel ved Los Angeles Theatre Centre. Han hadde oppsetjingar i fleire byar i Europa.

Over ein 30-årsperiode hadde han regissert meir enn 150 oppsetjingar innan opera og teater. Han var kunstnerisk leiar for Torshovteatret, og var teatersjef på Nationaltheatret frå 1990 til 1992. Sidan 1999 var han sjefregissør ved Den Norske Operaen. der sette han opp *[[La traviata]]* i 2003 og *Barabbas* i 2004. Under Ibsenfestivalen 2006 hadde han regien på Ibsens *[[Når vi døde vågner]]*. Han blir rekna for å vere ein av dei leiande regissørane i landet. I 2007 instruerte han Stiklestad-spelet. Den 16. august 2008 var det premieren på operaen Tosca på Oscarsborg Operaen med Stein Winge som regissør. Winge var med på å etablere Oscarsborg Operaen i 1998. Han var òg regissør for Wolfgang Amadeus Mozart sin opera *[[Tryllefløyten]]*, som blei oppført på Oscarsborg Operaen i 1998.

Winge hadde òg biroller i filmane *[[Afrikaneren]]* (1966), *[[Papirfuglen]]* (1985) og *[[Døden på Oslo S]]* (1990) Og dessutan ei av hovudrollene Frank, i den NRK-produserte serien *Koslig med peis* (2010).

## Utmerkingar

Av prisane Winge vann er også Heddaprisen. Denne vann han for sin regi av *Il Trittico* av Puccini. Han blei òg utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs orden. Han fekk Kulturprisen av Oslo by i 2006.

## Personlege tilhøve
Winge var gift med skodespelaren Kari Onstad sidan 1964. Han var far til modell og skodespelar Viktoria Winge og skodespelar Julie Winge. Han var son av kunstnaren Sigurd Winge (f. 1909, d. 1970) og eksskodespelaren Eva.

I eit intervju i 2005, på TV2-serien *[[Tonje Steinsland møter...]]*, fortalde han om ein vanskeleg barndom med mobbing på skulen og korleis dette prega han i vaksen alder. Det vanskelege tilhøvet mellom foreldra hans bidrog òg til at barndomen var tung.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stein Winge|Stein Winge]]» frå ,  den 30. juli 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
*Hans oppsetninger ved Nationaltheatret 
*Stein Winge i *Store norske leksikon*, skriven av Knut Ove Arntzen.
Ving

Ordet **ving** har fleire tydingar:

* Ving – reisearrangør, charterreiser og fleksible pakkereiser med rutefly
* Ving – luftmilitær avdeling
* Bereflata på eit fly
* Flygelemmene til fuglar
* Symbol brukt av luftbårne organisasjonar av både sivil og militær art
* Englar og andre andevesen reknast å ha vingar
* Ein spelarposisjon i fotballformasjonar
The Princess and the Frog

***The Princess and the Frog*** (norsk tittel: *Prinsessen og frosken*) er ein amerikansk teiknefilm frå 2009 produsert av Walt Disney Animation Studios, delvis inspirert av boka *[[The Frog Princess]]* av E. D. Baker, som igjen var inspirert av eventyret til Grimm-brørne under same namnet.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
I Wanna Go

**«I Wanna Go»** er ein song av den amerikanske songaren Britney Spears. Songen kom ut 13. juni 2011.

## Format og sporliste
*; Digital download
# "I Wanna Go" - 3:30
*; German CD single
# "I Wanna Go" – 3:30
# "I Wanna Go" (Gareth Emery Remix) – 5:26
*; Digital Remixes
# "I Wanna Go" – 3:30
# "I Wanna Go" (Captain Cuts Club Mix) – 4:43
# "I Wanna Go" (Alex Dreamz Radio Edit) – 4:07
# "I Wanna Go" (OLIVER Extended Remix) – 4:57
# "I Wanna Go" (Deluka BS Radio Remix) – 3:15
# "I Wanna Go" (Wallpaper Extended Remix) – 4:03
# "I Wanna Go" (Smash Mode Radio Remix) – 3:49
# "I Wanna Go" (Disco Fries Radio Remix) – 3:34
# "I Wanna Go" (Jump Smokers Radio Remix) – 4:51
# "I Wanna Go" (Desi Hits! Remix) – 4:36
Solavågsbygda

**Solavågsbygda** er ei bygd i Sula kommune på Sunnmøre. Bygda omfattar matrikkelgardane Solavågseidet, Leirvåg, Sunde, Solavåg og Bjørkavåg.

Bygda ligg kring fjordpollen Storevalen og den naturlege kanalen til Storfjorden i sør. Sunde og Leirvåg ligg på austsida av Storevalen, Solavåg og Bjørkavåg på vestsida, medan Solavågseidet ligg nord for fjordpollen.

Fram til 1960-åra var bygda prega av landbruk og noko verksemd knytt til fiskeri og fisketilverking. Sidan 1970-åra har størstedelen av Sunde-Leirvåg vorte utbygt med byggefelt, og framstår i 2011 nærast som forstad.

I 1947 fekk Solavågsbygda ferjesamband over Storfjorden med Festøya i Ørsta. Ferjeleiet ligg på Sunde og har vorte utbygt ei rekke gonger. E 39 går frå Sunde, forbi Leirvåg og Solavågseidet og vidare austover til Vegsundbrua.

Bru og veg mellom Sunde og Solavåg vart bygt i 1961.

## Kjelder
* Ragnar Øvrelid: *Borgund og Giske, band III*. 1964
Vegsundbrua

**Vegsundbrua** er ei bru mellom øyane Oksnøya og Sula på Sunnmøre. Brua er ein del av E 39.

Vegsundbrua går over det tronge Vegsundet, som ligg mellom nordaustdelen av øya og kommunen Sula og matrikkelgarden Vegsund i Ålesund. Vegsundet er ein passasje i fjordsystemet mellom Flisfjorden i aust og den fjernare Åsefjorden i vest. Brua vart bygt i 1977 og er den andre brua på staden. Ho er ei bjelkebru. Den fyrste Vegsundbrua vart bygt i 1938 og var ei bogebru.

## Kjelder
* Harald Grytten: *Byleksikon I*, 1997.
Mitt vesle land

**«Mitt vesle land»**  eller **«Mitt lille land»** er ein song av Ole Paus frå promo-albumet med same namn. Sondre Bratland har framført ein nynorsk versjon av songen. Songen har blitt omtalt som ei lyrisk skildring av Noreg. Den vart populær etter terrorangrepa i Noreg i 2011, noko som førte til at songen blei omtalt som «den nye nasjonalhymnen». Uttrykket «mitt lille land» har òg gått inn i språket som eit kallenamn på Noreg.

## Cover-versjonar

Songen har blitt nytta som melodi på TV 2 Nyhetenes profilerande filmar siden starten av 1990-talet, med cover-versjoner av mellom andre Sondre Bratland, Christine Guldbrandsen, Maria Solheim, Thomas Dybdahl, Mari Boine (på samisk), Anne Grete Preus, Haddy N'jie, Kurt Nilsen, D.D.E., Sølvguttene, Tone Damli Aaberge og Maria Mena.

## Terrorangrepet 2011

Etter terrorangrepa i Noreg i 2011 vart songen særs populær. Maria Mena la ut sin coverversjon av songen på Facebook, som ho i samarbeid med TV 2 laga «til minne og trøst», mens Ole Paus' originalversjon klatra nesten til toppen av iTunes si nedlastingsliste.

### Minnekonserten «Mitt lille land»

NRKs minnekonsert i Oslo domkyrkje laurdag 30. juli hadde tittelen «Mitt lille land», med songen «Mitt lille land» framført av Maria Mena.

## Referansar
Albumet Mitt lille land

***Mitt lille land*** er eit promo-album med Ole Paus, utgitt i samanheng med folkeavrøystinga om EU-medlemskap i 1994.

## Sporliste

# «Mitt lille land»
# «Hekken til Jakobsen»
# «Grensevakt»
# «Sjølråderetten fallera!»