Gabriele Tergit

**Gabriele Tergit** (pseudonym for **Elise Reifenberg**, fødd **Hirschmann**, ) var ein tyskfødd engelsk skribent og journalist. Ho blei kjend for rapportane sine frå rettsaker, og som forfattar for romanen sin *Käsebier erobert den Kurfürstendamm;* i engelsk omsetjing *Käsebier Takes Berlin)* Tergit var sekretarar for PEN-Center for tysktalande forfattarar i utlandet. Ho var mor til matematikaren Ernst Robert Reifenberg.

## Bakgrunn
Elise Hirschmann var fødd i ei jødisk familie i Berlin i 1894. Då ho var 19 år fekk ho sin fyrste avisartikkel på trykk i eit bilag til *[[Berliner Tageblatt]]* i 1915. Det var ein tekst om vanskane til kvinner i krigstid. Ho avbrot det fyrste forsøket sitt på å koma inn i avisindustrien fordi pressa generelt var oppfatta som å ikkje vera ein stad for unge kvinner av betre klasse.  I staden studerte ho historie og filosofi ved fleire tyske universitet, og fekk til slutt doktorgraden i 1925 ved Universitetet i Frankfurt am Main med historikarane Freidrich Meinecke og Erich Marcks som rettleiarar.

## Karriere
Frå 1920 gav Tergit ut tekstar i feuilletonbilaga til *Vossische Zeitung* og *Berliner Tageblatt*. I løpet av denne tida blei Tergit kjent for den tyske nyheitslesaren som juseporter i *Berliner Tageblatt*. Ho var ein av dei som introduserte litterære verkemiddel til denne typen reportasje. Ho skreiv òg artiklar som kritiserte urettvise eller reaksjonære domarar, trykte i tidsskriftet *[[Die Weltbühne]]*, som blei gjeve ut av Carl von Ossietzky. I 1928 gifta ho seg med arkitekten Heinz Reifenberg.

Debutromanen hennar *Käsebier erobert den Kurfürstendamm* kom ut i 1932 og gjorde henne berømt. På grunn av den kritiske omtalen hennar av prosessane som involverte nazistane, prøvde ei stor mengd SA-menn å tvinga seg inn i leilegheiten hennar i mars 1933. Etter dette flykta ho til Spindlermühle, og drog seinare til Palestina. Frå 1938 budde ho i London. Ho hadde allereie byrja å skriva den historiske romanen *Effingers*, som handlar om fleire generasjonar av ein tysk-jødisk familie og som til tider er blitt kalla den «jødiske Buddenbrooks». Romanen blei gjeven ut i 1951, men hadde berre avgrensa suksess då han blei utgjeven.

Tergit døydde i London, 25. juli 1982. Etter at ho døydde blei det gjeve ut ei samling av minna hennar, *Etwas Seltenes überhaupt*, i 1983. Ei gate i Berlin er oppkalla etter henne.

## Verkliste
* *Käsebier erobert den Kurfürstendamm*. Rowohlt 1932, Neuausgaben Krüger 1977, Arani 1988, Das Neue Berlin, Berlin 2004, Berliner Verlag 2007. Neuausgabe 2016: Schöffling, Frankfurt am Main 2016, 
* *Effingers*. Hammerich & Lesser, Hamburg 1951.
* with Wilhelm Sternfeld: *Autobiographien und Bibliographien.* *(Bibliographie unserer toten Mitglieder. Autobiographien unserer jetzigen Mitglieder).* Hrsg. P.E.N.-Zentrum deutschsprachiger Autoren im Ausland. Expedite Duplicating Co.: London, 1959.
* Wagener, Hans. *Gabriele Tergit: Gestohlene Jahre*. Göttingen: 2013.
* Tergit, Gabriele. *Etwas Seltenes Überhaupt: Erinnerungen.* Berlin: 1983.
* Sutton, Fiona. «Weimar’s Forgotten Cassandra: the Writings of Gabriele Tergit  in the Weimar Republic» i *German Novelists of the Weimar Republic: Intersections of Literature and Politics* edited by Karl Leydecker*.* Suffolk: 2006.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gabriele Tergit|Gabriele Tergit]]» frå ,  den 18. august 2023.*