open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Biedermeier

**Biedermeier**, borgarleg empire eller seinempire, var ein stilart og ein stilperiode innan litteratur, musikk, kunst, arkitektur og interiør i Sentral-Europa frå 1815-1825 til 1840-1860. Stilperioden svarer til *[[regency]]* i England.

Stilen blomstra i Tyskland og Austerrike frå 1815 (Wienerkongressen) til 1848, men vann òg innpass i Skandinavia. Stilen var forma av ein viss realisme og samstundes av borgarleg idyll. I stilen låg òg ein tilbakehalden romantikk. Han var på mange måtar ein reaksjon mot opplysingstida og politiks radikalisering.

I biedermeierlitteraturen dyrka ein det heimlege og kjende. Kos, idyll og harmoni forma livet i den kjende verda. Ein unngjekk konfliktar, og hadde i staden gjerne skildringer av heimelivet, søndagsturar, skogsturar og ball. Overalt søkte ein venleik og harmoni, som ein oppfatta som ein avglans av ei høgare, ideell verd. Alt dette blir kalla *biedermeierkultur*.

Uttrykket *biedermeier* oppstod fyrst etter at perioden var over. Det stammar frå den fiktive figuren Gottlieb Biedermaier sine satiriske dikt, skrivne av Ludwig Eichrodt og Adolph Kussmaul på siste halvdel av 1850-talet. Omgrepet blei fyrst utbreidd i bruk kring år 1900.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Biedermeier|Biedermeier]]» frå ,  den 7. juli 2023.*  

## Litteratur

* Lars Hjortsø, *Biedermeier : en idéhistorisk undersøgelse*, Museum Tusculanum, 1982. (Studier fra sprog- og oldtidsforskning / udgivet af Det Filologisk-Historiske Samfund, nr. 301). .
* *Leksikon*. Andreasen, Brian m.fl.: I: LitteraturDK. 1. udg. L&R Uddannelse, 2009. side 314-315. (Afsnit i bog). 
* *Litteraturens veje*, Gad 1996. .
Sutton Hoo-skipet

**Sutton Hoo-skipet** har vorte funne i ein gravhaug i Suffolk i England. 
Sjølv om så godt som alt treverk var vekkrotna, var avtrykket etter skipet tydeleg då grava vart undersøkt i  1939.  Ein har langt på veg klart å rekonstruere skipet. Det må ha vore omlag 27 m langt. Største breidde, midtskips, har vore 4,4 m. Endane har vare spisse og hatt høge stamnar. Skroget var klinkbygd med jarnsaum. Plasseringa av båtsaumane var med på å bekrefte konstruksjonen av skipet. Det har hatt ni bordgangar, avstiva med 26 par band. 

Skipet hadde ikkje nokon tydeleg kjøl. Det har vore funne spor etter reparasjonar, noko som syner at skipet har vore i bruk før det vart sett i grava. Det ser ut til å  ha funne stad kring år 630. Det er såleis eldre enn dei eldste gravfunna med skip i Noreg.

Sutton Hoo skipet har mykje til felles med Nydamskipet, som var i bruk i Danmark 250 år tidlegare. Gravfunnet syner og at det har vore ei utvikling på denne tida. Skroget er fyldigare. Og bordgangane har vorte skøytte under bygging. Det er funne restar av keipar. Det kan ha vore rodd av 40 mann. Som på Nydamskipet stod keipane oppå eit forsterka ripbord. Men her var ikkje keipane surra fast, dei var festa med solide jarnspikar. Det er spor som syner at bord og band har vorte samanføya med trenaglar. Ved eldre, og delvis yngre båtfunn, har bord og band vore surra saman.
Akter i skipet er det forsterka med tre kraftige tettliggande band. Dette vert tolka som at skipet har hatt påmontert styreåre.

Sutton Hoo-skipet er ein del av eit svært rikt gravfunn.

## Kjelder

;Bibliografi
* 
* Arne Emil Christensen: *Forfedrenes farkoster Norsk skipsbyggerkunst fra de eldste tider*, PAX FORLAG A/S, OSLO 2022, ISBN 978-82-530-4310-4
* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sutton Hoo|Sutton Hoo]]» frå ,  den 7. juli 2023.*
Russekål

**Russekål** (*Bunias orientalis*) er ein flerårig art i krossblomfamilien.

Planten er sterkt greina, og kan bli meterhøg med ei kraftig pålerot som kan gå 1,5 m ned i jorda. Blomane er gule og skulpen er kort og knudretet; han opnar seg ikkje. Frøproduksjonen kan variera frå 200 til  frø per plante. 

Russekål veks i grasmark, på gardsplassar, ballastplasser, vegkanter og jernbaneskråningar, der han kan vera eit uønska ugras. Arten høyrer heime i Russland og Asia. Han kom til Sverige i 1760-åra og skal ha blitt funnen på Kongsberg allereie i 1802. Siden har han spreidd seg på Austlandet og i Trøndelag, til dels også på Vestlandet og langs kysten nord til Nordland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Russekål|Russekål]]» frå ,  den 7. juli 2023.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Russekål|Russekål]]» frå ,  den 7. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Joe Hasselvander

**Joe Hasselvander** () er ein amerikansk musikar. Han var trommeslagaren i heavy metal-bandet Raven frå 1987 til 2017 og var medlem av det innverknadsrike doom metal-bandet Pentagram.

## Diskografi

### Studioalbum
**Solo / The Hounds of Hasselvander**
**Lady-Killer* –  1985
**Roadkill* – 2001
**The Hounds of Hasselvander* –  2007
**Lady-Killer/Roadkill* – 2008
**The Ninth Hour* - 2011
**Midnight Howler* - 2015
**Ancient Rocks* - coveralbum, 2016

**Med Raven**
**[[Nothing Exceeds Like Excess]]* – 1988
**Unreleased Tracks* – 1990
**[[Architect of Fear]]* – 1991
**[[Glow av Raven|Glow]]* – 1994
**[[Everything Louder]]* – 1997
**Raw Tracks* – 1999
**[[One for All av Raven|One for All]]* – 2000
**[[Walk Through Fire av Raven|Walk Through Fire]]* Full Length, 2009
**[[ExtermiNation]]* Full Length, 2015

**Med Pentagram**
**[[Relentless av Pentagram|Relentless]]* – 1985
**[[Day of Reckoning av Pentagram|Day of Reckoning]]* – 1987
**[[Be Forewarned]]* – 1994
**[[Turn to Stone av Pentagram|Turn to Stone]]* – Compilation, 1997
**[[Review Your Choices]]* – 1999
**Blue Explosion/Tribute to Blue Cheer* – 2000
**A Tribute to Captain Beyond, Thousand Days of Yesterdays* – 2000
**Death Is Alive* – 2000
**[[Sub-Basement]]* – 2001

**Andre**
*The Boyz – *Bustin' Out* – EP, 1981
*Devil Childe – *Devil Childe* – 1985
*Phantom Lord – *Phantom Lord* – 1985
*Armageddon – *The Money Mask* – 1989
*Black Manta – *Fuck Them All but Six* – 2003
*Jack Starr's Guardians of the Flame – *Under a Savage Sky* – 2003
*Cathedral – *[[The Serpent's Gold]]* – Compilation, 2004
*Blue Cheer – *[[What Doesn't Kill You...av Blue Cheer|What Doesn't Kill You...]]* – 2007

### EP-ar
**Solo / The Hounds of Hasselvander**
**Further Torments of The SG* - 12" EP, 2009

**Med Raven**
**Heads Up!* – EP, 1991

**Med Pentagram**
**Living in a Ram's Head* med *When the Screams Come* – 7", 1978

### Konsertalbum
**Med Raven**
**[[Destroy All Monsters/Live in Japan]]* – konsertalbum, 1995

**Med Pentagram**
**[[A Keg Full of Dynamite]]* – 2002

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe Hasselvander|Joe Hasselvander]]» frå ,  den 6. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Turn under Sommar-OL 1956

**Turnøvingane under Sommar-OL 1956** i Melbourne vart avvikla i tida 3. til 7. desember i ein hall ved West Melbourne Stadium. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner. Frå 18 ulike land deltok 128 utøvarar; 63 menn og 65 kvinner. Ingen norske deltok.

## Menn
### Mangekamp





### Bøylehest





### Frittståande





### Hopp





### Ringar





### Skranke





### Svingstang





### Lagkamp





## Kvinner
### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





### Lagkamp





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gymnastics at the 1956 Summer Olympics|Gymnastics at the 1956 Summer Olympics]]» frå ,  den 8. juli 2023.*
Holger Hott

**Holger Hott**, opphavleg **Holger Hott Johansen**, () er ein norsk sivilingeniør og tidlegare orienteringsløpar. Han vann VM-gull i stafett i 2005 og på mellomdistansen i 2006.

Hott Johansen vann verdscupen i orientering 2004. Same sesongen tok han bronsemedaljen på normal-distansen i VM 2004. Under verdsmeisterskapen i Japan i 2005 kopierte han prestasjonen på normal-distansen, før han så opna for Noregs lag som vann stafetten. Øystein Kristiansen og Jørgen Rostrup tok seg av dei andre etappane. I august 2006 vart han verdsmeister på mellomdistansen då VM vart avvikla ved Århus.

Hott vart noregsmeister fem gongar, i tillegg fekk han med seg fem NM-gull i stafett. Individuelt sanka han tolv NM-medaljar. 

I 1999 var Hott Johansen med å vinne Jukola-stafetten for Bækkelaget SK og i 2001 Tiomila. Sidan bidrog han til at Kristiansand OK gjekk til topps i Tiomila 2008 og 2009, og i Jukola i 2009. 

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2003: Nr 8 på klassisk-distansen
*VM 2004: Bronsemedalje på klassisk-distansen
*VM 2005: Bronsemedalje på klassisk-distansen, gull i stafett
*VM 2006: Gullmedalje på mellomdistansen
*VM 2007: Nr 4 i stafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Holger Hott Johansen|Holger Hott Johansen]]» frå ,  den 8. juli 2023.*
Carl Henrik Bjørseth

**Carl Henrik Bjørseth** () er ein tidlegare orienteringsløpar frå Bodø. Åra 1999–2001 vann han to VM-sølv og ein VM-bronse.

Bjørseth var med på NTHI-laga som sigra i Jukola-stafetten i 1990 og 1995, samt vann NM-gull i 1995. I 1998 vart han norsk meister på langdistansen, over tre minutt føre sølvmedaljør Bjørnar Valstad og nærare fem framom bronsevinnar Håvard Tveite.

Under verdsmeisterskapen 1999 ved Inverness kneip han sølvmedaljen på klassisk-distansen, langt bak landsmannen Bjørnar Valstad. To år seinare i Tampere la Bjørseth beslag på VM-bronsen på klassisk-distansen, landsmannen Jørgen Rostrup tok gull og finske Jani Lakanen sølv. I den same meisterskapen orienterte Bernt Bjørnsgaard, Bjørseth, Tore Sandvik og Bjørnar Valstad inn til sølv på stafetten, Finland vann.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*Nordisk 1999: Nr 5 på klassisk-distansen
*VM 1999: Sølvmedalje på klassisk-distansen
*VM 2001: Bronse på klassisk-distansen, sølv i stafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Carl Henrik Bjørseth|Carl Henrik Bjørseth]]» frå ,  den 8. juli 2023.*
Dagfinn Olsen

**Dagfinn Henrik Olsen** () er ein norsk sjømann og politikar frå Lødingen i Nordland. Stortingsrepresentant 2018–19 og frå 2021.

Olsen er utdanna sjøkaptein 1989 og var frå 2005 statslos i Kystverket.

Stortingsperioden 2017–21 var Olsen vararepresentant for Framstegspartiet frå Nordland. Frå 31. august 2018 til 18. desember 2019 møtte han fast på Stortinget ettersom Kjell-Børge Freiberg var statsråd for Olje- og energidepartementet. Gjennom stortingsvalet 2021 kom Olsen inn på Tinget for heile fireårs-bolken. På Stortinget er han medlem i Arbeids- og sosialkomitéen.

## Kjelder
*stortinget.no
Colmarskatten

**Colmarskatten** er er ei samling verdigjenstander som blei skjulte av jødar i Det tysk-romerske riket under jødeforfølgingane under svartedauden.

Skatten blei funnen i 1863 i veggen til eit hus i den mellomalderske *rue des Juifs* i Colmar i Alsace.  Ein trut at nokre av gjenstandane blei selde av oppdagarane før det fulle omfanget av skatten kunne registrerast. Dei fleste skattane som er att er tilhøyrer samlingane til Musée de Cluny, med eit par gjenstandar i Unterlinden Museum. Skatten blei stilt ut i Colmar i 1999.

Skatten omfattar eit av dei få overlevande eksemplara av ein jødisk giftering, pryda med ein liten bygning i staden for ein smykkestein, for å følgja kravet i jødisk lov om at gifteringar skulle lagast som eitt stykke. Bygningen har den hebraiske innskrifta «mazel tov», ‘til lukke’.

Skatten omfatta også sølvmyntar, sølvbestikk og gull- og sølvsmykke, mellom anna forseggjorte beltespenner og femten sølvringar.

I 2019 blei skatten stilt ut ved å The Cloisters, ein del av Metropolitan Museum of Art i New York.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Colmar Treasure|Colmar Treasure]]» frå ,  den 8. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* The Colmar Treasure: A Medieval Jewish Legacy. Omtale, informasjon og bilde ved metmuseum.org.
Mari Kaunistola

**Mari Kaunistola** (fødd 1979 i Björneborg) er ein finsk politikar for Samlingspartiet. Den 5. april 2023 blei ho riksdagsmedlem for Satakunta valkrins.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
And the Address

«**And the Address**» er ein song av den engelske rockegruppa Deep Purple. Han kom ut på debutplata deira *[[Shades of Deep Purple]]* og i 2020 på albumet deira *[[Whoosh!]]*.

## Tidleg historie
Låten er den aller første bandet komponerte. Han vart skriven av Ritchie Blackmore og Jon Lord før gruppedanninga, men dei to visste at dei snart ville få eit band saman, då dei hadde vorte hyra av musikaren Chris Curtis for å få i gang noko. Curtis hadde nemleg møtt Lord då han var på jakt etter nokre studiomusikarar. Lord fekk snart høyra om ein ung gitarist ved namn Ritchie Blackmore, tilsynelatande med eit eksepsjonelt talent, frå bassisten Nick Simper som òg skulle bli med i Deep Purple.

## Komposisjon
Samarbeidet til duoen med Curtis fungerte likevel ikkje, då sistnemnde hadde ein tendens til å vera altfor styrande og «sjefete». Lord og Blackmore heldt fram med å jobba saman, ettersom dei likte å spela saman. Snart var dei på jakt etter andre musikarar slik at dei kunne starta eit band. I desember 1967 heime hos Jon Lord i London diskuterte han og Blackmore høvet for eit potensielt prosjekt saman. Det var på denne tida dei byrja å skriva nokre låtar: «And the Address», deretter «Mandrake Root» (opphavleg ein instrumentallåt som etter kvart skulle få tekst).

Sjølve låten opnar med ein orgelintro og fire powerakkordar, etterfølgd av eit hovudtema som blir gjenteke to gonger. Deretter følgjer gitarsolo, hovudtema, orgelsolo og hovudtema som avslutning.

## Innspeling og fortsetjing
Etter at besetninga til bandet var på plass, byrja dei innspelinga av albumet *[[Shades of Deep Purple]]* i mai. «And the Address» var den første låten som vart spelt inn, den 11. mai 1968. Etter utgivinga av albumet vart songen spelt på mange konsertar, og han vart spelt fram til utgivinga av *[[The Book of Taliesyn]]*, seinare i 1968. Dette nyare albumet inneheldt ein annan instrumentallåt, «Wring That Neck», òg kalla «Hard Road» i USA. Denne instrumentalen skulle visa seg å bli meir populær enn «And the Address», og derfor vart den droppa til fordel for nykommaren på konsertane. «Wring That Neck» har halde seg på setlistene til Deep Purple gjennom heile karrieren deira. «And the Address» har nesten aldri vorte spelt på konsert etter 1968, men dei fire første power-akkordene skulle seinare fungera som introduksjon til Mark II-låten «Speed King» når han vart spelt live.

## ''Whoosh!'''
Ein nyinnspelt versjon av låten dukka opp på Deep Purple-albumet *[[Whoosh!]]]* frå 2020. Den einaste musikaren begge innspelingane hadde til felles var trommeslagaren Ian Paice.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:And the Address|And the Address]]» frå ,  den 8. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;

*
*
Turn under Sommar-OL 1952

**Turnøvingane under Sommar-OL 1952** i Helsinki vart avvikla i tida 19. til 24. juli i ein messehall. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner. Frå ulike land deltok 319 utøvarar; 185 menn og 134 kvinner. Noreg var representert med 8 menn og 3 kvinner. Best i mangekamp av desse vart Mathias Jamtvedt på 76. plass.

## Menn
### Mangekamp




### Bøylehest




### Frittståande




### Hopp




### Ringar




### Skranke




### Svingstang




### Lagkamp




## Kvinner
### Mangekamp




### Bom




### Frittståande




### Hopp




### Skranke




### Lagkamp




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gymnastics at the 1952 Summer Olympics|Gymnastics at the 1952 Summer Olympics]]» frå ,  den 9. juli 2023.*
Anders Nordberg

**Anders Nordberg** () er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Skien. Perioden 2004-11 vann han to VM-sølv på klassisk-distansen, to VM-bronsar og i 2011 stafett-sølv ved VM. Han er gift med Anne Margrethe Hausken.

## Aktiv
Nordberg vann bronsemedaljen på mellomdistansen ved VM 2004. Frå den nordiske meisterskapen på Notodden i 2005 kunne han reise med tre gullmedaljar. I juli 2007 gjekk han heilt til topps i den svenske O-Ringen, seinare same sesongen sikra han VM-bronse nummer 2, då på langdistansen. På Siggerud i Akershus i juni 2008 kom Nordbergs einaste verdscupsiger. Ein månad etterpå sprang han inn til sølvmedalje på langdistansen I VM, slått med eit drygt minutt av Daniel Hubmann frå Sveits.

Under stafettløpet ved verdsmeisterskapen 2009 i Miskolc i Ungarn hamna Nordberg i ein dramatisk situasjon. På ankeretappen låg han i leiinga då han stansa for å hjelpe den svenske konkurrenten  Martin Johansson, som skreik i smerte etter ein pinne hadde trengt inn i leggen hans. Dei tre fremste i stafetten, nemnde Nordberg, franske Thierry Gueorgiou og tsjekkiske Michal Smola, stoppa alle opp og hjelpte den skadde svensken. Juryen let resultatet stå og Sveits enda som vinnarar av stafetten.

På norsk heimegrunn i Trøndelag i 2010 enda Nordberg på andreplassen på langdistansen, einast 40 sekund bak landsmannen Olav Lundanes. På lag med Carl Kaas og Lundanes vann Nordberg sitt tredje og siste VM-sølv i franske Savoie i 2011.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2004: Bronsemedalje på mellomdistanse
*VM 2007: Bronsemedalje på klassisk-distansen
*VM 2008: Sølvmedalje på klassisk-distansen
*VM 2009: Nr 8 på klassisk-distansen
*VM 2010: Sølvmedalje på klassisk-distansen
*VM 2011: Sølvmedalje i stafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anders Nordberg|Anders Nordberg]]» frå ,  den 9. juli 2023.*
Kasper Fosser

**Kasper Harlem Fosser** () er ein orienteringsløpar frå Oslo. Perioden 2019-22 vann han 2 gullmedaljar, 4 sølvmedaljar og ein bronsemedalje i verdsmeisterskapane. Han triumferte i verdscupen i orientering i 2021 og 2022.

## Aktiv
Åra 2017, 2018 og 2019 vann Fosser høvesvis 1, 2 og 3 gullmedaljar i junior-VM. I sitt siste år som junior sprang han inn til sølvmedalje på klassisk-distansen ved Verdsmeisterskapen i orientering 2019 i Østfold, slått av landsmannen Olav Lundanes med halvtanna minutt. Under verdsmeisterskapen 2021 ved Doksy i Tsjekkia vart Fosser verdsmeister på klassisk-distansen, framom Matthias Kyburz og Magne Dæhli. I den same meisterskapen lukkast Fosser vinne sølvmedaljar på kortdistansen, i stafetten for menn og i mixstafetten. Året etter vann han gullmedaljen på kortdistansen ved VM i Danmark, heile 16 sekund føre sølvmedaljøren. På den avsluttande mixstafetten i VM tok han seg av tredjeetappen for eit norsk lag som enda på bronseplassen.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2019: Sølvmedalje på klassiskdistansen
*VM 2021: Gullmedalje på klassiskdistansen, og tre sølvmedaljar 
*VM 2022: Gull på kortdistansen, bronse i mixstafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kasper Fosser|Kasper Fosser]]» frå ,  den 9. juli 2023.*
Matthias Kyburz

**Matthias Kyburz** () er ein sveitsisk orienteringsløpar frå Rheinfelden. Åra frå 2012 til 2021 sanka han seks gullmedaljar, fem sølvmedaljar og ein bronsemedalje ved ulike verdsmeisterskap i orientering. Han sigra i verdscupen i orientering åra 2012, 2013, 2016, 2017 og 2018. 

## Aktiv
Perioden 2011-22 vann Kyburz 23 tevlingar i verdscupen i orientering. Han sigra på så vel kort-, mellom- og klassisk distanse, som i utslags-sprint. På sveitsisk heimegrunn vart han i 2012 verdsmeister på kortdistansen, framom sine samnemnde landsmenn Matthias Merz og Matthias Müller. Sidan vann Kyburz VM-gull i stafett 2015 og på mellomdistansen i 2016 og 2021. Under VM 2022 i Danmark gjekk han til topps i utslags-sprinten. 

I europameisterskap i orientering sprang Kyburz inn til fyrsteplass på både kort- og mellomdistanse i 2016, og på ny i 2018. Ved europameisterskapen 2021 i Neuchâtel i heimlandet vann han gullmedaljar på kortdistansen, utslagssprinten og mixstafetten. 

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2012: Gull på kortdistansen
*VM 2013: Nr 4 på mellomdistansen
*VM 2014: Sølv i stafett, nr 5 på klassiskdistansen
*VM 2015: Gull i stafett, nr 6 på klassiskdistansen
*VM 2016: Gull på mellomdistansen, sølv på kortdistansen og i stafett
*VM 2017: Nr 4 på kortdistansen
*VM 2018: Sølv i stafett, nr 4 på mellomdistansen
*VM 2019: Nr 4 på klassiskdistansen
*VM 2021: Gull på mellomdistanse, sølv på klassiskdistansen. Bronse i stafett
*VM 2022: Gullmedalje i utslags-sprint

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Matthias Kyburz|Matthias Kyburz]]» frå ,  den 9. juli 2023.*
Tove Alexandersson

**Tove Alexandersson** () er ein svensk orienteringsløpar frå Stora Tuna i Borlänge. Åra frå 2016 til 2023 vann ho 19 gullmedaljar i ulike orienterings-tevlingar under verdsmeisterskapane. Kvar einaste sesong frå 2014 til 2022 steig ho til topps i verdscupen i orientering.

## Aktiv
Åra frå 2011 til 2014 vann Alexandersson 5 sølvmedaljar i individuelle tevlingar i verdsmeisterskapane, attåt ein sølv- og ein bronsemedalje i stafett.

Etter ho kom på andreplass i verdscupen i orientering i 2013, bakom sveitsiske Simone Niggli-Luder, tok Alexandersson over som dronninga i orienteringsidretten. Kvart einaste år frå 2014 til 2018 triumferte ho i verdscupen. Sveitsiske Judith Wyder kom nærast henne i 2014 og 2016, medan det i 2015 var ein annan sveitsisk utøvar, Sara Lüscher, som kom på andreplass i verdscupen. I 2017 var russiske Natalia Gemperle den sterkaste konkurrenten, året etter var det hennar eiga landskvinne, Karolin Ohlsson. Åra 2019, 2021 og 2022 sigra Alexandersson framom Simona Aebersold frå Sveits. I 2020 var verdscupen innstilt.

Sidan 2016 har Alexandersson dominert verdsmeisterskapane på kvinnesida. Ho vann klassiskdistansen fem gongar i rad: 2016, 2017, 2018, 2019, 2021, men måtte ta til takke med sølv i 2023. Mellomdistansen vann ho åra 2016, 2018, 2019, 2021, 2023. I kvinnestafetten fekk ho VM-gull i 2017, sølv i 2018 og gull i 2019, 2021 og 2023. Dessutan vann ho VM-gull på mixstafetten i 2018, 2021 og 2022. Og under VM i orientering 2022 vart ho den fyrste verdsmeisteren i utslags-sprint. I dei sju verdsmeisterskapane frå 2016 til 2023 sopa Alexandersson med seg medalje i 21 av dei 29 tevlingane ho kunne ha delteke i (ho deltok i 24). Pr 2023 har ho totalt sanka 31 VM-medaljar (19-9-3).

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2011: Bronsemedalje i stafett
*VM 2012: Sølv på mellomdistansen og i stafett
*VM 2013: Sølv på klassisk- og mellomdistansen
*VM 2014: Sølv på klassisk- og kortdistansen, bronse på mellomdistansen
*VM 2015: Nr 4 på klassiskdistansen
*VM 2016: Gull på klassisk- og mellomdistansen
*VM 2017: Gull på klassisk-, mellomdistansen og kvinnestafetten
*VM 2018: Gull på klassiskdistansen og sølv på kortdistansen. Gull i mixstafett og sølv i kvinnestafett
*VM 2019: Gull i alle tre tevlingane 
*VM 2021: Gull i samtlege fem tevlingar
*VM 2022: Gull i utslags-sprint og mixstafett
*VM 2023: Gull på mellomdistansen og i stafett, sølv på klassiskdistansen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tove Alexandersson|Tove Alexandersson]]» frå ,  den 9. juli 2023.*
Derek Lawrence

**Derek John Lawrence** () var ein engelsk plateprodusent, kjend for arbeidet sitt for Joe Meek sitt The Outlaws, Deep Purple, Flash, Machiavel og Wishbone Ash.

Lawrence kom i kontakt med Meek i slutten av 1963, då han var manager for ei gruppe, Laurie Black and the Men of Mystery, som vann ei innspeling i studioet til Joe Meek. Han heldt fram med å jobba for han fram til 1965. Han tok med seg Merseybeat-musikarane Freddie Starr and the Midnighters.

På slutten av 1960-åra arbeidde han for Harold Shampan i Film Music (ein del av Top Rank) og som frilansprodusent (inspirert av Meek) for The Pretty Things, The Zephyrs, The V.I.P.'s, The Nocturnes med fleire. Han produserte debutsingelen til Jethro Tull, «Sunshine Day» (1968). Ritchie Blackmore, som han kjende frå før, inviterte han til å jobba med det nye bandet til Blackmore, og som eit resultat produserte Lawrence dei tre første albuma til Deep Purple, det første i Pye Studios i London og dei to neste i De Lane Lea Studios i Kingsway i London. Han produserte dei to første albuma til Flash, *Flash* (1972) og *In The Can* (1973), begge i De Lane Lea. Etter å ha slite med den tidlegare Yes-gitaristen i Flash, Peter Banks, tilrådde han bandet å byta ut Banks, og foreslo fleire toppnamn. Det var eit råd dei ikkje følgde, noko som førte til at bandet brått vart oppløyst medan dei var på turné etter utgivinga av deira tredje eigenproduserte album, *Out Of Our Hands* (1973). Han produserte Wishbone Ash sine tre første album *[[Wishbone Ash av Wishbone Ash|Wishbone Ash]]* (1970), *[[Pilgrimage av Wishbone Ash|Pilgrimage]]* (1971) og *[[Argus av Wishbone Ash|Argus]]* (1972), og kom tilbake for å produsera deira niande album *[[No Smoke Without Fire]]* (1978).

I 1974 gjekk Lawrence saman med den kjende studiomusikaren Big Jim Sullivan og danna plateselskapet Retreat Records, som òg gav ut Sullivan sitt *Big Jim's Back* (1975). Lawrence var medprodusent for det nye bandet til Sullivan, Tiger, med den framtidige Samson-vokalisten Nicky Moore, som gav ut tre album før dei splitta opp. I USA var Lawrence og Sullivan medprodusentar på dei to første albuma til Kiss og Casablanca Records som signerte Angel, høvesvis *[[Angel av Angel|Angel]]* (1975) og *[[Helluva Band]]* (1976). Lawrence stod òg bak Legs Diamond sitt sjølvtitulerte debutalbum frå 1976. Ved overgangen til 1980-åra var han ansvarleg for MCA-debutane til eit par av NWOBHM-kandidatane, Fist-albumet *Turn the Hell On* og *Stand Up and Fight* av Quartz, begge gitt ut i 1980. Då Lawrence vende tilbake til heimlandet i 1979, reduserte han engasjementet sitt, men jobba med både Carl Wayne og Hot Chocolate-medlemmen Tony Wilson på 1980-talet. Saman med Sullivan produserte han i 1992 *Survival*, debutalbumet til det britiske bandet *Little Brother* for Line Records.

Lawrence døydde av kreft 13. mai 2020, 78 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Derek Lawrence|Derek Lawrence]]» frå ,  den 8. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Peter Mew

**Peter Mew** er ein tidlegare britisk lydteknikar. Han arbeidde i Abbey Road Studios, der han var senior mastering-teknikar. Han kom til Abbey Road i 1965 som lydbandoperatør og har sidan jobba med mange artistar i studioet. Kevin Ayers frå Soft Machine har kalla Mew «den beste lydteknikaren eg nokosinne har jobba med».

## Biografi

Mew hadde ein produktiv karriere i Abbey Road Studios, heimebasen til grupper som The Beatles, Pink Floyd og lydteknikarar som Alan Parsons. Han var involvert i dei historiske soloinnspelingane til Syd Barrett og ommastra samlealbuma hans.

Han starta karrieren sin på Abbey Road som te-gutt, deretter lydbandoperatør, og til slutt som lydteknikar på Pretty Things-albumet *[[S.F. Sorrow]]* i 1967. Han var ansvarleg for at studioet ikkje vart dempa, at det beheldt den fleirdimensjonale lyden sin, slik at installasjonane kunne brukast til orkestersesjonar, og at studioet fekk varemerket sitt.

På byrjinga av 1980-talet var han pionar innan CD-førebuingsinstallasjonar i studioet, samtidig som han arbeidde med fleire framifrå prosjekt.

Som senior lydteknikar mastra han plater i stereo og kringlyd på CD, DVD og SACD. I samarbeid med Sonic Solutions-pakken har han restaurert album frå eit stort tal artistar (i utgangspunktet dei fleste av dei som har brukt Abbey Road-fasilitetane på eit eller anna tidspunkt).

Den 29. august 2013 gjekk Mew av med pensjon etter ein 50 år lang karriere.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Mew|Peter Mew]]» frå ,  den 8. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Hallelujah av Deep Purple

«**'Hallelujah**'» er ein song av den engelske hardrockgruppa Deep Purple, gitt ut i 1969. Det er den første singelen med vokalisten Ian Gillan og bassist Roger Glover, og han vart gitt ut mellom deira sjølvoppkalla album frå 1969 og konsertalbumet *[[Concerto for Group and Orchestra]]*. A- og B-sida var ei redigering av det instrumentale albumsporet «April».

Sporet vart spelt inn 7. og 12. juni 1969. På det tidspunktet hadde Glover enno ikkje vorte med i bandet og spelte på sporet som studiomusikar.

Songen vart skriven av Roger Greenaway og Roger Cook, og opphavleg gitt ut som «I am the Preacher» av The Derek Lawrence Statement tidlegare same år. Versjonen til Deep Purple floppa, trass i TV-opptredenar for å promotera plata i Storbritannia. Gitaristen Ritchie Blackmore sa til *[[Record Mirror]]* at det nye bandet «må ha ei kommersiell plate i Storbritannia», og skildra songen som «ein mellomting» – ein mellomting mellom det bandet vanlegvis ville laga, men med eit kommersielt motiv. Gillan var misnøgd med singelen fordi han ikkje hadde skrive teksten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hallelujah (Deep Purple song)|Hallelujah (Deep Purple song)]]» frå ,  den 9. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
Phil McDonald

**Philip McDonald** er ein engelsk lydteknikar, mest kjend som lydteknikar for EMI og seinare Apple Records under studioåra til The Beatles i lag med Geoff Emerick og andre. McDonald byrja i Apple som senior-lydteknikar i ein alder av 25 år. I tillegg til arbeidet med Beatles-albuma var han ansvarleg for lydteknikken på innspelingane til John Lennon, George Harrison, The Shadows, Paul McCartney, Ringo Starr, Roy Harper, Badfinger, Rhead Brothers, Roger Daltrey og Squeeze.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Phil McDonald|Phil McDonald]]» frå ,  den 9. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
The Mule

«**The Mule**» er ein song av det engelske hardrockbandet Deep Purple, og kom opphavleg ut i 1971 på albumet deira *[[Fireball]]*. Låten vart kjend for konsertversjonane, som alltid inneheldt ein trommesolo av Ian Paice.

Ian Gillan introduserer «The Mule» som «... han handlar om Lucifer og nokre av venene hans, dei fleste av dei sit her ein stad i kveld.» (Frå DVD-en *[[Live in Concert 1972/73]]*), men på nettsida si seier han òg «Ja, 'The Mule' var inspirert av Asimov.» Referansen er til karakteren The Mule i Foundation-serien av Isaac Asimov, nærare bestemt i ''Foundation and Empire''.

## Studioversjon
Songen opnar med lyden av ein tamburin som blir rista raskt. Dette varer i dei første 10 sekunda, før gitaristen Ritchie Blackmore byrjar å spela. Blackmore, bassisten Roger Glover og klaverspelaren Jon Lord og Paice byrjar å spela songen. Det innleiande gitarriffet, som liknar ein fanfare, varer det første minuttet av songen. Snart byrjar vokalisten Ian Gillan å syngja om «The Mule» («Just another slave for the Mule»). Dei siste tre og eit halvt minutta er instrumentale, beståande av soloar av Blackmore og Lord.

AllMusic skriv at «‘The Mule’ er kanskje Purples beste instrumentalnummer.»

;Innspelingsulykke
Roger Glover hugsar:
*I eit forsøk på å oppnå ein phlanging-effekt hadde bandet vorte reversert og var i «innspeling»-modus...*. Halve trommelen var sletta frå midten til slutten av songen. Trommene som vart brukt til innspelinga var pakka ned og var på veg til Europa for dei neste konsertane deira. Eit trommesett vart i all hast leigd inn, og Paice måtte leggja inn nye trommer på halve songen..

## Konsertversjonar
«The Mule» vart spelt av Deep Purple under turneane i 1971, 1972 og 1973, og vart spelt inn live for albumet *[[Made in Japan av Deep Purple|Made in Japan]]* i august 1972. Under denne liveopptredenen, og dei fleste andre, spelte Paice ein 6 minutt lang trommesolo.

Det innleiande gitarriffet blir gjenteke på slutten av songen. Sjølv om låten aldri vart spelt live mellom 1973 og 1976, spelte Blackmore gitarriffet til låten etter trommesoloen til Paice, som vart flytta til «You Fool No One». Ein snutt av songen dukkar opp i ein improvisasjon på albumet *[[Live in Europe 1993]]*.

## Medverkande
*Ian Gillan – vokal
*Ritchie Blackmore – gitar
*Roger Glover – bass
*Jon Lord – orgel
*Ian Paice – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Mule (song)|The Mule (song)]]» frå ,  den 9. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Maybe I'm a Leo

«**Maybe I'm a Leo**» er ein song av det britiske rockebandet Deep Purple, frå 1972 på albumet deira *[[Machine Head]]*.

## Historie
Roger Glover sa: «Eg skreiv riffet til 'Maybe I'm a Leo' etter å ha høyrt John Lennon-songen 'How Do You Sleep?'. Eg likte ideen om at riffet ikkje starta på nedtakten, slik 99 % av riffa gjer. Dei fleste av låtane på *Machine Head* var frå første forsøk, eller ikkje lenge etter.»

Vokalist Ian Gillan er fødd i løva (fødd 19. august), den einaste gruppemedlemmen på den tida med dette stjerneteiknet.

Songen vart sjeldan spelt av bandet live, men tre liveopptak av han er gitt ut på album: *[[Deep Purple in Concert]]*, spelt inn i 1972, *[[Live at the Olympia '96]]* og *[[Live at Montreux 2011]]*.

SACD-versjonen av *Machine Head* har ein alternativ gitarsolo på «Maybe I'm a Leo».

## Medverksande
*Ritchie Blackmore – gitar
*Ian Gillan – vokal
*Roger Glover – bassgitar
*Jon Lord - orgel
*Ian Paice - trommar

## Overversjoner
* The Atomic Bitchwax på albumet deira *[[3 av The Atomic Bitchwax|3]]*.
* Gov't Mule på *[[The Deep End, Volume 1]]* der Roger Glover gjorde ei gjesteframferd.
* Paul Gilbert på *[[Smoke on the Water, a Tribute to Deep Purple]]*.
* Van Halen pleidde å framføra songen under dei tidlege konsertane sine.
* Glenn Hughes, Luis Maldonado & Chad Smith på *[[Re-Machined: A Tribute to Deep Purple's Machine Head]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maybe I&#39;m a Leo|Maybe I&#39;m a Leo]]» frå ,  den 9. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pictures of Home

«**Pictures of Home**» er ein song av det britiske hardrockbandet Deep Purple frå 1972 på albumet deira *[[Machine Head]]*. Det byrjar med ein trommeintroduksjon av Ian Paice og inneheld eit fartsfylt, drivande gitarriff og ei basslinje med fleire instrumentale soloar.

## Historie
Ifølgje Classic Rock Review: «'Pictures of Home' er Deep Purple på sitt mest gripande, ein drivande rytme toppa av feiande vokal som pressar fram djupe lyriske motiv, alt aksentuert av Jon Lords distinkte, forvrengde hammondorgel. Glover får til og med ein kort bass-solo i midtpartiet før Blackmore varmar opp til avgang, før eit overraskande feilstopp og comeback gjer låten endå meir interessant».

Ritchie Blackmore sa at han vart inspirert av ein kortbølgjeradiokanal, «truleg frå Bulgaria eller Tyrkia», då han skreiv hovudriffet. Teksten til Ian Gillan  var eit resultat av studioparanoia og heimesjuke.

Det er den einaste songen frå *[[Machine Head]]*' som ikkje vart framført live under turnéen til Deep Purple i 1972. Blackmore nekta å spela songen live. Etter at han vart erstatta av Steve Morse i 1994, har låten vorte eit fast innslag på konsertane deira. Han var opningslåt under heile Rapture of the Deep-turneen.

I 2010 vart dokumentarfilmen *Pictures of Home* om Ian Gillan laga. Filmen er basert på opptaka som vart gjorde i oktober 2009 under besøket til rockestjerna i Armenia i samband med prosjektet «Armenia Grateful 2 Rock», og intervjua med Ian Gillan, som vart spelt inn i mars 2010.

## Andre versjonar
* Yngwie Malmsteen på albumet *[[Inspiration av Yngwie Malmsteen|Inspiration]]* (1996)
* Barón Rojo på albumet *Perversiones* (2003)
* Pentti Hietanen på albumet *On the Rocks* (2005)
* Perfect Strangers (hyllestband for Deep Purple) på albumet *Live in Klagenfurt* (2007)
* Jon Lord på albumet *Live* (2011)
* Black Label Society på albumet *[[Re-Machined: A Tribute to Deep Purple's Machine Head]]* (2012)
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pictures of Home|Pictures of Home]]» frå ,  den 9. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
NM i friidrett 2023

**Noregsmeisterskapen i friidrett 2023**, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Jessheim Friidrettsstadion i tida frå torsdag 6. til laurdag 8. juli med Ullensaker/Kisa Idrettslag som arrangør. Langhekk-løparen Karsten Warholm frå Dimna Idrettslag sette meisterskapsrekord og vart tildelt kongepokalen for sjuande gong, medan Henriette Jæger frå Aremark Idrettsforening fekk tildelt kongepokal for sin meisterskapsrekord på 400 meter. 

## Menn
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 meter hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





### 1000 meter stafett





## Kvinner
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 100 meter hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast




### 1000 meter stafett





## Kjelder
Vekeavis

Ei **vekeavis** er ei avis som kjem ut ein dag i veka. Vekeblad kjem òg ut ein gang i veka, men ein skil gjerne mellom vekeblad og vekeaviser, dels ved at dei har ulik papirkvalitet, dels ved at vekeavisa er meir nyheitsorientert enn vekebladet. Medan vekeblad gjerne har innhald som vender seg til eit breitt publikum med eit meir underhaldande og almennopplysande innhald (til dømes *Allers*, *Hjemmet* og *Norsk Ukeblad*), rettar vekeaviser seg gjerne mot ein smalare nisje med større nyheits- og kommentarpreg (til dømes *[[Dag og Tid]]*, *[[Morgenbladet]]*, *Bondebladet*, *Friheten* og *Utrop*). Vekeaviser er typisk kvalitetsaviser med vesentleg større vekt på kommentar- og kulturstoff enn dagsaviser.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ukeavis|Ukeavis]]» frå ,  den 10. juli 2023.*
Carl Kaas

**Carl Waaler Kaas** () er ein norsk tidlegare orienteringsløpar frå Oslo. Han vart verdsmeister på mellomdistansen i 2010 og vann VM-gull i stafett i 2015. 

## Aktiv
Saman med Lars Skjeset og Øystein Østerbø fekk Kaas bronsemedalje i stafetten ved EM i orientering 2006 i Otepää. I sin VM-debut i 2008 i Olomouc, kom Kaas på 11.-plass på normal-distansen.

Høgdepunktet som aktiv kom då Kaas vann mellomdistansen VM i orientering 2010 i Granåsen Trondheim, 7 sekund framom andremann. Dagar seinare sprang han den fyrste etappen for det norske sølvlaget i stafett, Audun Weltzien og Olav Lundanes tok seg av dei siste etappane. Også dei to neste åra vart det stafettsølv i VM, i 2011 i Frankrike og 2012 i Sveits. Under EM i 2012 i Falun kom Kaas i mål til bronsemedalje på mellomdistansen.

Under VM 2015 i Skottland tok Kaas seg av den andre etappen då han for fjerde gong tok eit VM-sølv i stafett, då saman med Øystein Østerbø og ankermann Magne Dæhli. I 2016 opna Kaas for det norske laget som vann stafetten ved VM i Strömstad-Tanum i Sverige. Han opparbeidde ei stor leiing, før Olav Lundanes og Magne Dæhli fullførte triumfen med solide løp på sine etappar. Seinare i sesongen tok Kaas kongepokalen då han sigra på mellomdistansen under NM i Bodø. Han la opp ved sesongslutt.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2010: Gull på mellomdistansen, sølv i stafett
*VM 2011: Sølv i stafett
*VM 2012: Sølv i stafett
*VM 2013: Nr 7 på mellomdistansen
*VM 2014: Nr 7 på mellomdistansen
*VM 2015: Sølv i stafett
*VM 2016: Gull i stafett, nr 5 på klassisk-distansen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Carl Waaler Kaas|Carl Waaler Kaas]]» frå ,  den 10. juli 2023.*
Eskil Kinneberg

**Eskil Kinneberg** () er ein norsk orienteringsløpar frå Gjerdrum som vart verdsmeister på mellomdistansen i 2018, og fekk gullmedalje med Noregs stafettlag i VM 2017 og VM 2018.

I 2016 vann Kinneberg sølv i stafetten under europameisterskapen i Jeseník i Tsjekkia. Året etter sprang han den fyrste etappen i VM-stafetten i 2017, saman med Magne Dæhli og Olav Lundanes syrgde han for norsk triumf. Dei same tre karane sigra også i stafetten ved EM 2017 i Ticino. Under verdsmeisterskapen 2018 i Latvia lukkast Kinneberg vinne mellomdistansen, 6 sekund føre den sveitsiske medaljegrossisten Daniel Hubmann. For andre året i rad vann Kinneberg også gull i VM-stafetten. Han tok seg då av den andre etappen, medan Gaute Steiwer opna og Magne Dæhli avslutta for det norske mannskapet. Tre år seinare var Kinneberg med på å vinne sølv for Noreg i VM-stafetten.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2017: Gull i stafett, nr 5 på klassiskdistansen
*VM 2018: Gull på mellomdistansen og i stafett
*VM 2021: Sølv i stafett, nr 6 på mellomdistansen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eskil Kinneberg|Eskil Kinneberg]]» frå ,  den 10. juli 2023.*
Magne Dæhli

**Magne Dæhli** () er ein norsk orienteringsløpar frå Løten i Hedmark. Han vann VM-gull i stafett for Noreg i 2016, 2017 og 2018. Individuelt er bronsemedaljane på mellomdistansen under VM 2019 og på klassiskdistansen i VM 2021 dei beste prestasjonane hans. Sigurd Dæhli er far hans.

## Aktiv
Magne Dæhli deltok på dei norske stafettlaga som vann sølv i VM 2012 og 2015, siste året som ankermann. Han heldt fram som ankermann dei neste tre åra og fekk gleda av å springe Noreg inn til tre strake fyrsteplassar. Dei to fyrste åra var han på lag med Olav Lundanes, dei to siste med Eskil Kinneberg.

Sidan vann Dæhli individuelle bronsemedaljar ved VM 2019 og VM 2021. I 2019 kneip han medaljen på mellomdistansen, eitt sekund føre fjerdemann. To år seinare vart han tredjemann på den klassiske distansen ved meisterskapen i Tsjekkia.

Dæhli vart norsk meister på klassiskdistansen i 2013. Hans einaste siger i ei verdscuptevling kom i finske Lohja 28. mai 2017.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2012: Sølv i stafett, nr 7 på klassiskdistansen
*VM 2013: Nr 5 på klassiskdistansen
*VM 2015: Sølv i stafett, nr 4 på mellomdistansen
*VM 2016: Gull i stafett, nr 6 på klassiskdistansen
*VM 2017: Gull i stafett, nr 4 på klassiskdistansen
*VM 2018: Gull i stafett, nr 7 på klassiskdistansen
*VM 2019: Bronse på mellomdistanse
*VM 2021: Bronsemedalje på klassiskdistansen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Magne Dæhli|Magne Dæhli]]» frå ,  den 10. juli 2023.*
Annika Billstam

**Annika Billstam** () er ein svensk tidlegare orienteringsløpar frå Uppsala. Ho vart verdsmeister på klassisk-distansen i 2011 og på mellomdistansen i 2014 og 2015. Perioden 2007-15 vann ho 14 medaljar i verdsmeisterskap.

## Aktiv
Billstam vann den fyrste av sju stafettmedaljar under VM 2007, ein sølvmedalje. I åra frå 2008 til -15 sanka ho ytterlegare medaljar med svenske stafettlag, fem av dei i bronse og ein i sølv.

Billstam kom på bronseplass på klassisk-distansen i VM 2008. Tre år seinare vann ho gullmedaljen på den same distansen då VM 2011 vart avvikla i Savoie i Frankrike. Deretter sikra ho seg to individuelle bronsemedaljar ved VM 2012 og sølvmedaljen på kortdistansen ved VM 2013. I Italia i 2014 vann ho VM-gullet på mellomdistansen, ein prestasjon ho gjentok under VM 2015 i Skottland.

Billstam vann tre verdscup-tevlingar. Frå europameisterskap i orientering har ho ein einsleg bronsemedalje frå stafetten i Falun i 2012.

### Medaljar og plasseringar i verdsmeisterskap
*VM 2007: Sølv i stafett
*VM 2008: Bronse på klassisk-distansen og i stafett
*VM 2010: Bronse i stafett, nr 5 på mellomdistansen 
*VM 2011: Gull på klassisk-distansen, bronse i stafett
*VM 2012: Bronse på klassisk- og kortdistansen, sølv i stafett 
*VM 2013: Sølvmedalje på kortdistansen
*VM 2014: Gull på mellomdistansen, bronse i stafett
*VM 2015: Gull på mellomdistansen, bronse i stafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Annika Billstam|Annika Billstam]]» frå ,  den 10. juli 2023.*
Restauranten Under

**Under** er ein restaurant på Båly i Lindesnes kommune. Han er blitt kjend på grunn av bygninga, som delvis er under sjøoverflata. Dette gjer den til den fyrste undersjøiske restauranten i Europa. Bygninga er teikna av Snøhetta. Kjøkenet blir styrt av danske Nicolai Ellitsgaard. Restauranten opna 20. mars 2019 og hadde per mars 2019 fått inn over 7500 bordbestillingar.

Under blei tildelt utmerkinga Betongtavlen for 2019. I 2020 fekk restauranten ei stjerne i Michelinguiden, og dei fekk ei på nytt i 2021.

Det er to andre undersjøiske restaurantar i verda, i Dubai og på Maldivane.

## Prisar
Under fekk mykje merksemd i tida før og etter opninga. I 2019 fekk restauranten Betongtavlen, ein pris for miljømessig, estetisk og teknisk framifrå bruk av betong. Bygget vann også "Wallpaper Design Award for Best New Restaurant". I januar 2020 fekk bygget DOGA heidersmerket for 2020.

## Galleri

Fil:Under restaurant AV4A9117 (48614087913).jpg|Under frå innsida
Fil:Under restaurant AV4A9151 (48614088388).jpg|Kjøkenet


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Under (restaurant)|Under (restaurant)]]» frå ,  den 10. juli 2023.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
Christian Thomasius

**Christian Thomasius** () var ein tysk jurist, filosof og høgskulelærar som blir rekna som ein av foregangsmennene i den tidlege tyske opplysingstida.

Thomasius sitt arbeid for ein human strafferett bidrog i vesentleg grad til avskaffing av hekseprosessane og bruk av tortur. Han blir rekna som den fyrste akademikaren som forelas på tysk i staden for den tradisjonelle latinen.

## Liv og virke
Christian Thomasius var son av filosofen Jakob Thomasius, som mellom anna var rektor ved Universitetet i Leipzig. Christian studerte fyrst filosofi ved Universitetet i Leipzig, og blei uteksaminert som magister den 25. januar 1672. Ei førelesing av faren over Hugo Grotius sitt *De jure belli ac pacis* («Om retten til krigen og freden») og Samuel von Pufendorf sitt *De jure naturae eit gentium libri octo* («Åtte bøker om natur og folkerett») inspirerte han til å freista seg på rettsvitskap, og frå vinteren 1675 studerte han ved Universität Viadrina i Frankfurt. Etter uteksaminering i 1679 gav han jusførelesingar ved Viadrina.

Thomasius sine kontroversielle standpunkt skaffa han ei rekke motstandarar. Kong Christian V av Danmark og Noreg skulda han for høgforræderi, og han måtte forsvara seg mot skuldingar om ateisme. Situasjonen eskalerte då Thomasius freista å påverka på politikken til hoffet ved å argumentera for at ekteskap mellom kalvinistar og lutheranarar burde tillatast, og dermed tok standpunkt mot ekteskapslovene i Kurfyrstedømmet Sachsens. På grunn av dette og andre kontroversielle standpunkt, til dømes Thomasius si meining om at bigami var naturrettsleg tillate, blei han ramma av undervisnings- og publiseringsforbod i Kurfyrstedømmet Sachsen. Det blei skrive ut arrestordre på han, men han klarte å koma seg ut av Sachsen og til Berlin.

I Berlin tilbaud kurfyrst Fredrik III, den seinare Fredrik I av Preussen, han ei frihamn i Halle i Markgrevskapet Brandenburg med løyve til å undervisa og løn på 500 thaler. I Halle blei Thomasius ein av grunnleggarane av det juridiske fakultetet ved  Friedrichs-Universität Halle, jusprofessor og frå 1710 universitetsrektor. Han var ein av dei mest avhaldne lærarane ved universitetet og ein av dei mest innverknadsrike skribentane i si samtid. I 1709 blei han teken opp i geheimerådet.

Komponisten Georg Friedrich Händel var immatrikulert ved universitetet i Halle for å studera jus med Christian Thomasius, men avbraut snart studiane til fordel for musikkarrieren sin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Christian Thomasius|Christian Thomasius]]» frå ,  den 10. juli 2023.*  
*** oppgav desse kjeldene:*
* Brigitte Sassen: «18th Century German Philosophy Prior to Kant, 1. Christian Thomasius (1655–1728)» i Edward N. Zalta (red.): Stanford Encyclopedia of Philosophy
* Ernst Landsberg: «Thomasius, Christian». I Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Bind 38, Duncker & Humblot, Leipzig 1894, s. 93–102.

## Litteratur

* Christoph Bühler: *Die Naturrechtslehre und Christian Thomasius (1655–1728)*. Roderer, Regensburg 1991, ISBN 3-89073-524-X.
* Peter Schröder: *Christian Thomasius zur Einführung*. Junius, Hamburg 1999, ISBN 3-88506-997-0.
Maaemo

**Maaemo** er ein norsk restaurant som ligg i Dronning Eufemias gate 23 i Bjørvika i Oslo. Frå 2010 til 2019 låg han ved Annette Thommessens plass langs Schweigaards gate. Restauranten opna i 2010 og baserer seg på kortreist mat med utgangspunkt i tilgjengelege råvarer. Kjøkensjefen er danske Esben Holmboe Bang.

## Michelinguiden og andre utmerkingar
Restauranten blei tildelt to stjerner i 2012. Maaemo blei i 2016 lønt med tre stjerner i *[[Michelinguiden]]*, som den fyrste i Noreg. Maaemo mista alle tre Michelin-stjernene i februar 2020 på grunn av at restauranten var stengd i desember 2019 og flytta til nytt bygg, men i 2021 fekk restauranten på nytt tre stjerner.

Maaemo blei i 2018 rangert til den 35. beste restauranten i verda i kåringa *The World's 50 Best Restaurants.* I 2020 låg restauranten på 55. plass.

## Galleri

Fil:Maaemo1587 (15178222364).jpg
Fil:Maaemo IMG 3065 (30922475740).jpg
Fil:Maaemo IMG 3067 (30922476080).jpg
Fil:Maaemo IMG 3089 (30922482310).jpg
Fil:Maaemo IMG 3108 (31146356152).jpg
Fil:Maaemo IMG 3114 (31146357802).jpg
Fil:Maaemo IMG 3129 (31175734421).jpg
Fil:Maaemo IMG 3143 (31254150716).jpg


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maaemo|Maaemo]]» frå ,  den 10. juli 2023.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside