open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giæverryggen

**Giæverryggen** er ein brei, snødekt fjellrygg som er kring 130&nbsp;km lang frå nord til sør, på vestsida av Schyttbreen i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto under Maudheimekspedisjonen (1949–52) og kalla opp etter John Schjelderup Giæver, leiaren for ekspedisjonen.

## Kjelder
Skuggekammen

**Skuggekammen** er ein taggete fjellkam som strekkjer seg søraustover frå Mentzelfjellet i Gruberfjella i Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagd på ny frå flyfoto og landmålingar av Den norske antarktisekspedisjonen 1956–1960 og namngjeven av dei

## Kjelder
Syracuse University

**Syracuse University** er eit amerikansk privat forskingsuniversitet i byen Syracuse i New York. Skulen vart grunnlagt som ein metodistisk-episkopal institusjon i 1832, og som college i 1850. Men kyrkja var ikkje lenger ein del av skulen etter 1920 då det vart eit universitet. Bygningane på universitetet er for det meste av romansk stil frå 1800-talet.

## Kjente personar
*Carmelo Anthony &ndash; basketballspelar i NBA
*Eileen Collins &ndash; astronaut ved NASA
*Clement Greenberg &ndash; kunstkritikar
*Per Brinch Hansen &ndash; professor ved Syracuse University 
*Daniel Heradstveit &ndash; norsk statsvitar med tilknyting til universitetet.
*Demetris Nichols &ndash; basketballspelar i NBA (Chicago Bulls)
*Meyer Prinstein &ndash; friidrettsutøvar
*Charles Reidpath &ndash; friidrettsutøvar
*Amartya Sen &ndash; indisk økonom og nobelprisvinnar
*Aaron Sorkin &ndash; manusforfattar og produsent
* Vaughn Bodé &ndash; kunstnar og teikneserieteiknar

## Bakgrunnsstoff
*
Isstraumar i Antarktis

Dette er ei liste over **isstraumar i Antarktis**. 

Lista er ikkje komplett. Namn og plassering på isstraumane i Antarktis kan ein finne i atlasregisteret til Scientific Committee on Antarctic Research. Major Antarctic ice drainage systems are given by Rignot and Thomas (2002).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of Antarctic ice streams|List of Antarctic ice streams]]» frå ,  den 16. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lockheed LC-130

**Lockheed LC-130** er ein skiutstyrt variant av C-130 Hercules nytta av United States Air Force i Arktis og Antarktis. I dag er det ti aktive fly i teneste for New York Air National Guard.

Hovudføremålet med LC-130 er å assistere forskinga i Antarktis ved å transportere varer, last og personell frå McMurdo-stasjonen til feltstasjonane og leirane, inkludert Amundsen-Scott-stasjonen på Sørpolen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lockheed LC-130|Lockheed LC-130]]» frå ,  den 16. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***

***
Tverregga

**Tverregga** er ein fjellkam som er 6&nbsp;km vest for Hallgrenskarvet i Kirwanveggen i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar og frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og seinare flyfoto (1958–59).

## Kjelder
Vindegga

**Vindegga** er ein markant fjellkam like sør for isbreen Vindegghallet i Humboldtfjella i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og fotografert av Den tyske antarktisekspedisjonen, 1938-39. Han vart kartlagd av Noreg frå flyfoto og landmålingar gjort under Den sjette norske antarktisekspedisjonen, 1956–60, og namngjeven av dei.

## Kjelder
Den bulgarske antarktiske stadnamnkommisjonen

**Den antarktiske stadnamnkommisjonen** vart oppretta av Det bulgarske Antarktisinstituttet i 1994, og har sidan 2001 vore ein del av utanriksdepartementet i Bulgaria. Kommisjonen godkjenner bulgarske stadnamn i Antarktis, som formelt vert gjeve av den bulgarske president i høve den bulgarske grunnlova og den etablerte internasjonale praksisen.

Geografiske namn i Antarktis reflekterer historia til utforskinga av kontinentet. Det er kring 19&nbsp;500 stadnamn i Antarktis i 2015, og 1&nbsp;253 av dei er gjevne av Bulgaria.

Kommisjonen offentleggjorde dei første bulgarske topografiske karta over Livingston Island og Greenwich Island i 2005, og Robert Island, Snow Island og Smith Island i 2008. Alle desse øyane ligg i øygruppa Sør-Shetlandsøyane, der Bulgaria har forskingsstasjonen St. Kliment Ohridski på Livingston Island.

## Sjå òg
*Stadnamn i Antarktis

## Kart
* L.L. Ivanov. St. Kliment Ohridski Base, Livingston Island. Scale 1:1000 topographic map. Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 1996. (Den første bulgarske Antarktis topografiske kart, på bulgarsk)
* L.L. Ivanov et al. Antarctica: Livingston Island and Greenwich Island, South Shetland Islands (from English Strait to Morton Strait, with illustrations and ice-cover distribution). Scale 1:100000 topographic map.  Sofia: Antarctic Place-names Commission of Bulgaria, 2005. (på engelsk)
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map. Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  (på bulgarsk) ISBN 978-954-92032-4-0
* L.L. Ivanov. Antarctica: Livingston Island and Greenwich, Robert, Snow and Smith Islands. Scale 1:120000 topographic map.  Troyan: Manfred Wörner Foundation, 2009.  ISBN 978-954-92032-6-4 (på engelsk)

## Bakgrunnsstoff
*
*
*
* Antarctic Digital Database (ADD). Scale 1:250000 topographic map of Antarctica with place-name search. Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR). Since 1993, regularly upgraded and updated.
Isstraum

Ein **isstraum** eller ei **iselv** er eit område av ein innlandsis som flyttar seg langt raskare enn den omliggande isen. Isstraumer er ein type isbre. Det er mange isstraumar i Antarktis der dei utgjer kring 10 % av det samla isvolumet. Dei er opp til 50&nbsp;km breie, 2&nbsp;km tjukke og kan strekkje seg over hundrevis av kilometer, og det meste av isen som forsvinn frå innlandsisen går gjennom isstraumane. 

Farten til ein isstraum kan vere over 1000&nbsp;meter i året, dette er kring 10 gonger raskare enn isen rundt. Spenningskreftene langs kantane av isstraumane skapar deformasjon og ny krystallisering av isen, gjer han mjukare og konsentrerer deformasjonen i smale band. Det vert danna bresprekker, særleg langs kantane. 

Dei fleste isstraumane har noko vatn under seg, som smører straumen. Kva slags grunnfjell han flyt over er òg viktig for straumen. Mjuke sediment fører til ein raskare straum enn hard stein.

## Antarktis

Den antarktiske innlandsisen vert drenert mot sjøen av mange isstraumar. Den største i Aust-Antarktis er Lambertbreen. I Vest-Antarktis er den store Pine Island og Thwaitesbreen i dag mest ute av balanse, med eit netto massetap på i alt 85 gigatonn i året i 2006.

Det har vorte indikert at innlandsisen i Antarktis mistar masse. At isstraumane i dag går stadig raskare vert rekna som særs signifikant og kan vere den dominerande årsaka til den nylege ubalansen.

## Grønland
Av isstraumar som drenerer den grønlandske innlandsisen til sjøen finn ein Helheimbreen, Jakobshavn Isbræ og Kangerdlugssuaqbreen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ice stream|Ice stream]]» frå ,  den 16. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* ''Fits and Starts – What regulates the flow of huge ice streams?''
Andersson Ridge

**Andersson Ridge** er ein fjellkam som er kring 7 km lang sør i Eisenhower Range, og dannar nordveggen av Reevesbreen mellom munningen til Andertonbreen ogCarneinbreen i Victoria Land. Han vart kartlagd av United States Geological Survey frå landmålingar og frå U.S. Navy sine flyfoto 1955–63, og namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Lars E. Andersson, ein forskar på kosmisk stråling på Sørpolstasjonen vinteren 1966. Ryggen ligg ved Pennell Coast, ein del av Antarktis som ligg mellom Cape Williams og Cape Adare.

## Kjelder
Redcastle Ridge

**Redcastle Ridge** er ein borglikande fjellkam av raud og svart vulkansk fjell mellom Arnebbreen og enden av Edistobreen inst i Edisto Inlet. Han fekk namnet av New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1957–58, på grunn av forma og fargen. 
 
## Kjelder
Frolov Ridge

**Frolov Ridge** er ein markant fjellkam som er kring 20&nbsp;km lang frå nord til sør, og ligg like vest for Arruizbreen i Bowers Mountains i Victoria Land i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy Operation Highjump, 1946–47, og vart kartlagd av den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1958 og namngjeven etter V.V. Frolov, ein sovjetisk polarforskar og direktør ved Det russiske polarforskingsinstituttet. Ryggen ligg på Pennell Coast, ein del av Antarktis som ligg mellom Cape Williams og Cape Adare.

## Kjelder
Platypus Ridge

**Platypus Ridge** er ein stor isdekt rygg som grensar til vestsida av munningen til Lilliebreen. Han strekkjer seg nordaust frå Bowers Mountains til botnen av Ob Bay. Posisjonen vart fastsett av S.L. Kirkby, ein landmålar med ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) (Thala Dan) i februar 1962. Han vart namngjeven av ANARE etter nebbdyret (platypus på engelsk), som berre finst i Australia.

## Kjelder
Killer Ridge

**Killer Ridge** er ein mørk fjellkam som stig over 1000 meter mellom Crispbreen og Millerbreen i Gonville and Caius Range i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagd av British Antarctic Expedition, 1910–13, og kalla opp etter spekkhoggarar (*killer whale* på engelsk), som silhuetten av fjellet skal likne.

## Kjelder
Red Ridge

**Red Ridge** er ein rygg like vest for Robsonbreen i Gonville and Caius Range i Victoria Land. Det skildrande namnet (raudryggen) vart gjeven av Frank Debenham under Terra Nova-ekspedisjonen (1910–13) då han kartla ryggen i 1912.
 
## Kjelder
Craw Ridge

**Craw Ridge** er ein markant fjellkam som går nordaustover frå Mount Lister langs sørsida av Listerbreen i Royal Society Range i Victoria Land. Han vart namngjeven av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter D. Craw som var med geologgruppa frå New Zealand Antarctic Research Program i 1980–81 som nådde det 3700 meter høge Mount Lister via denne ryggen.

## Kjelder
*
Tasman Ridge

**Tasman Ridge** er ein fjellkam som er 6 km lang og som ligg 18 km nordaust for Mount Hooker, og i nordvest grensar til Ballbreen og i søraust til Hookerbreen. Han heller ned mot Bluebreen i Royal Society Range i Victoria Land. Han vart namngjeven av New Zealand Geographic Board (NZGB) i 1994 i samband med andre namn frå Mount Cook nasjonalpark i dette området. 

## Kjelder
Platform Spur

**Platform Spur** er eit kileforma sandsteinsplatå som stig til 2350 meter over havet og smalnar inn mot nordaust, mellom Bindschadlerbreen og Jezekbreen i nordvestlege område av Royal Society Range i Victoria Land. Han fekk det skildrande namnet av Alan Sherwood, som leia ei gruppe geologar frå New Zealand i området i 1987-88.

## Kjelder
Bubble Spur

**Bubble Spur** er ein flat fjellkam som skil den nedre delen av Blankenshipbreen og Tedrowbreen vest for Table Mountain i Royal Society Range i Victoria Land. Namnet er eit av fleire i området tilknytt landmåling, gjeven i 1993 av New Zealand Geographic Board. Ei boble (bubble) er eit landmålingsinstrument nytta til å indikere retningshelling. 

## Kjelder
*
Hobbs Ridge

**Hobbs Ridge** er ein markant bogeforma fjellkam som går rundt Hobbsbreen i nord og nordvest og dannar eit skilje mot den lågare delen av Bluebreen på Scott Coast i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven i samband med Hobbsbreen.

## Kjelder
Salient Ridge

**Salient Ridge** er ein markant fjellkam som er 11&nbsp;km lang og strekkjer seg aust-nordaust frå Salient Peak langs sørsida av Salientbreen i Royal Society Range i Victoria Land. Han vart kalla opp etter fjellet og isbreen etter forslag frå R.H. Findlay, leiaren av tre geologgrupper New Zealand Antarctic Research Program (NZARP) i området 1977-81.

## Kjelder
Dromedarybreen

**Dromedarybreen** er ein liten isbre som ligg høgt i ein dalbotn på austsida av Mount Dromedary i Royal Society Range. Han vart namngjeven av Victoria University of Wellington Antarctic Expedition (1960–61) etter plasseringa nær Mount Dromedary.

## Kjelder
Drygalski istunge

**Drygalski istunge**, **Drygalskibarrieren** eller **Drygalski bretunge** er ein isbre i Antarktis på Scott Coast, nord i McMurdo Sound i Ross Dependency i Antarktis, 240&nbsp;km nord for Ross Island. bretunga er stabil og strekkjer seg 70&nbsp;km ut i sjøen frå Davidbreen, og når sjøen frå ein dal i Prince Albert Mountains i Victoria Land. Drygalski istunge er frå 14 til 24&nbsp;km brei. 

Kaptein Robert Falcon Scott, leiaren for Discovery-ekspedisjonen (BrNAE) (1901-1904), oppdaga Drygalski istunge i januar 1902 and namngav han etter professor Erich von Drygalski, som då samstundes var i Antarktis med ein tysk ekspedisjon. Drygalski istunge vart det vanlege namnet før det vart vanlege å gje bretunga og isbreen han høyrer til same namnet. Sjølv om dette er ei bretunge vart namnet istunge nytta i namnet for å hindre fleirtydigheit. 

Ein trur Drygalski istunge er minst 4&nbsp;000 år gammal.

Mars-april 2005, trefte eit 3000 kvadratkilometer stort isfjell kalla B-15A istunga og braut han i to bitar, kvar med ei flate på kring 70 kvadratkilometer. Dette isfjellet var ein rest av Isfjell B-15, som kalva frå Rossisen i 2000. Forskarar vart uroa fordi fleire pingvinkoloniar vart isolerte frå det opne havet av dei to store ismassane. Mot slutten av mars 2006 kom eit anna isfjell frå Rossbarrieren, kalla C-16, og trefte istunga, som braut sundt enno eit stykke  (meir enn 100 kvadratkilometer). 

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis
*Erebus istunge
*McMurdo Sound

## Bakgrunnsstoff
* Envisat: Antarktis B-15A isfjell monitoring in Rosshavet
Dugdalebreen

**Dugdalebreen** er ein isbre som er kring 46&nbsp;km lang og som flyt nordaust frå Admiralty Mountains og ut i Robertson Bay på nordkysten av Victoria Land. Han flyt langs vestsida av Geikie Ridge før han flyt saman med Murraybreen like vest for Duke of York Island. Han vart kartlagt av Southern Cross-ekspedisjonen, 1898-1900, under Carsten Borchgrevink, som namngav han etter Frank Dugdale frå Snitterfield i Stratford-on-Avon.

## Kjelder
Dunbreen

**Dunbreen** er ein kort, bratt sidebre til Ferrarbreen i Victoria Land. Han flyt ned sørsida av Kukri Hills halvvegs mellom Mount Coates og Sentinel Peak. Han vart namngjeven av den vestlege gruppa leia av Griffith Taylor under Terra Nova-ekspedisjonen, under Robert Falcon Scott.

## Kjelder
Dunnbreen

**Dunnbreen** er ein bratt sidebre som drenerer nordvestsida av Mount Casey og flyt nord til Icebreakerbreen i Mountaineer Range i Victoria Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Robert Dunn, ein kommisær i U.S. Navy ved McMurdo-basen i 1967.

## Kjelder
Geikie Ridge

**Geikie Ridge** er ein massiv fjellrygg som er 37 kilometer lang og 11 kilometer brei, og som dannar skiljet mellom Dugdalebreen og Murraybreen i Admirality Mountains i Victoria Land i Antarktis. Området vart først kartlagt av Southern Cross-ekspedisjonen 1898–1900 under leiing av Carsten Borchgrevink, som namngav området mellom dei to breane **Geikie Land** etter Archibald Geikie. Det generiske *Land* har blitt endra til *Ridge* (rygg), då det ikkje var passande med Land for eit så lite område. 

## Kjelder
*
Ebbebreen

**Ebbebreen** er ein sidebre som er kring 100&nbsp;km lang, og som flyt nordvest frå Homerun Range og Robinson Heights og så vest-nordvest mellom Everett Range og Anare Mountains og ut i Lilliebreen. Breen har felles skard med Tuckerbreen, som flyt søraust til Rosshavet. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto av US Navy skvadron VX-6 i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser Gordon K. Ebbe, som var øvstkommanderande i skvadron VX-6 frå juni 1955 til juni 1956.

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder
Edistobreen

**Edistobreen** er ein isbre som flyt nordaust mellom Felsite Island og Redcastle Ridge til enden av Edistofjorden. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand i 1957–58 etter USS «Edisto», det første fartøyet som vitja Edistofjorden.

## Kjelder
Edwardsbreen

**Edwardsbreen** er ein isbre som drenerer austsida av Daniels Range mellom Thompson Spur og Schroeder Spur i Usarp Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Lloyd N. Edwards, ein geolog i US Antarctic Research Program ved McMurdo-basen i 1967–68.

## Kjelder
Egebergbreen

**Egebergbreen** er ein liten isbre mellom Scott Keltiebreen og Dugdalebreen, som flyt inn i vestsida av Robertson Bay i Victoria Land. Han vart først kartlagt av Southern Cross-ekspedisjonen, under C.E. Borchgrevink, som namngav han etter konsul Westye Egeberg i  Christiania (no Oslo) i Noreg.

## Kjelder
Elderbreen

**Elderbreen** er ein sidebre som går inn i Tuckerbreen like vest for Oread Spur i Victory Mountains i Victoria Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter William C. Elder, ein topografiingeniør som var eit medlem av gruppa som kartla området, 1961–62.

## Kjelder
Emmanuelbreen

**Emmanuelbreen** er ein isbre i Royal Society Range i Victoria Land, som stig ned frå Mount Lister nordvestover mellom Table Mountain og Cathedral Rocks og ut i Ferrarbreen. Han vart namngjeven under Terra Nova-ekspedisjonen, etter Emmanuel College i Cambridge i England.

## Kjelder
Enyobreen

**Enyobreen** er ein søroverflytande isbre som er 1,1&nbsp;km lang og som ligg aust for Sandybreen i austlege delen av Olympus Range i McMurdo Dry Valleys i Antarktis. Fleire stadnamn i området var henta frå gresk mytologi og han vart namngjeven av New Zealand Geographic Board i 1998 etter Enyo, ein krigsgud.

## Kjelder
Evisonbreen

**Evisonbreen** er ein liten isbre som flyt frå sørenden av Molar Massif i Bowers Mountains. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand i 1967–68, etter F.F. Evison frå New Zealand som vart den første newzealandske professoren i geofysikk.

## Kjelder
Evans forlandsbre

**Evans forlandsbre** er ein brei forlandsbre som dekkjer den lågtliggande kystsletta mellom Tripp Island og Cape Archer i Victoria Land. I 1957 drog den nordlege landmålingsgruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition i 1956–58 rundt heile breen, og kalla han opp etter kvartermeister Edgar Evans i Royal Navy som deltok på Terra Nova-ekspedisjonen og var ein av mennene som følgde Robert Falcon Scott til Sørpolen og som mista livet på Beardmorebreen på attendereisa.

## Kjelder
Engene kyrkje

**Engene kyrkje** (*Engene kirke*) er ei langkyrkje i Arendal kommune i Agder.

Kyrkja vart opphavleg oppført som ny kyrkje for byen Grimstad i 1846–49. Byggmeister den gongen var Hans Henrik Struck. Kyrkja vart snart for lita, og i 1881 vart ho flytta til Nedenes av Christian Andersen og gjenoppført som Nedenesengenes kapell, med vigsling i 1882. I dag er namnet Engene kyrkje.

Kyrkja vert iblant kalla det første sveitserhuset på Sørlandet. Det er ei langkyrkje, sjølv om fire trappehus kan få ein til å tru at ein har med ei slags krosskyrkje å gjere. Kyrkja vart finansiert av reiarane i området og var i privat eige til 1940. Ho vart restaurert og fekk att interiørfarger som skal vere nær opp til det opphavlege, i 1990.

## Kjelder
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Leander Engström

**Per Leander Engström** () var ein svensk målar. Han var særleg kjend for sine måleri med motiv frå Norrland, i form av fargesterke og ekspresjonistiske villmarksskildringar.

## Liv og gjerning

Engström, som var frå Ytterhogdal i Härjedalen, var elev ved Konstnärsförbundets skola i Stockholm 1907-08 og studerte deretter hos Henri Matisse i Paris fram til 1910. «Det var framför allt arbetet med färgen som fängslade Engström», som fann størst inspirasjon hos målarane Paul Gauguin og Vincent van Gogh, seinare interesserte han seg mest for Paul Cézanne sin kunst.

Engström danna kunstnargruppa *De unga* saman med andre Matisse-elevar og tilpassa, til liks med kunstnarvenene, den franskinspirerte ekspresjonismen til bilete med svenske motiv. År 1913 hadde han nådd det uttrykket som vart eit kjennemerke på verka hans, «den dekorativa ytan, de stiliserade formerna och de svala, grönblåa färgtonerna».

I mykje av sitt vaksne liv reiste Engström rundt i den norrlendske fjellverda og måla. Abisko var eit av hans favoritt-reisemål, der han også fekk bygt seg eit hus. Perioden 1917-19 måla han dei fleste motiva som han er særleg kjend for, til dømes *Andjägare* frå 1918.

Nokre år i byrjinga av 1920-talet vitja han periodevis Italia, der han fann ny inspirasjon og ei ny motivverd. Verka frå dei åra er prega av ein meir «nysaklig anda».

## Kjelder
**Den svenska målarkonstens historia*. 2001
Falknerbreen

**Falknerbreen** er ein austoverflytande dalbre, som er 6,5&nbsp;km lang og som ligg 3&nbsp;km sør for Oakleybreen i Mountaineer Range i Victoria Land i Antarktis. Isbreen fell bratt til Lady Newnes Bay der han dannar ei flytande bretunge. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (2008) etter Kelly K. Falkner, ein professor i kjemisk oseanografi ved Oregon State University, som frå 2006 varf den første sjefen for Antarctic Integrated System Science Program i Division of Antarctic Sciences ved antarktisavdelinga til National Science Foundation.

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis
* Isstraumar i Antarktis

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Antarktis isbre kalla opp etter Oregon forskaren
Fendleybreen

**Fendleybreen** er ein isbre som er 31&nbsp;km lang, og som flyt nordaust frå Admiralty Mountains og ut i sjøen mellom Mount Cherry-Garrard og Atkinson Cliffs, på nordkysten av Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter sersjant Iman A. Fendley i United States Air Force, som omkom då eit C-124 Globemaster-fly styrta i nærleiken i 1958.

## Kjelder
Fergusonbreen

**Fergusonbreen** er ein isbre på austsida av Gallagher Ridge i Asgard Range i McMurdo Dry Valleys i Antarktis. Han flyt nordover parallelt til Deckerbreen, og dei to breane flyt saman før dei når snuten på Nedre Wrightbreen. I samband med Tractor Corner i nærleiken, vart  han namngjeven av New Zealand Geographic Board i 1998 etter Massey Ferguson-traktorane som køyrde over Nedre Wrightbreen på veg til Wright Valley i 1967.

## Kjelder
Ferrarbreen

**Ferrarbreen** er ein isbre i Antarktis. Han er kring 55&nbsp;km  lang og flyt frå platået i Victoria Land vest for Royal Society Range til New Harbour i McMurdo Sound. Isbreen snur til høgre (austover) nordaust for Knobhead, der han flyt inntil Taylorbreen. Frå der held han fram austover langs sørsida av Kukri Hills til New Harbour.

Han vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen (1901–04) under kaptein Robert Falcon Scott, som namngav breen etter Hartley T. Ferrar, ein geolog på ekspedisjonen. Namnet Ferrarbreen vart opphavleg gjeve både til denne delen av breen og delen av Taylorbreen nedanfor høresvingen. Thomas Griffith Taylor, ein geolog på Terra Nova-ekspedisjonen, under Scott, fann bevis for at dei to delane ikkje var ein enkel isbre, men to brear som låg inntil kvarandre. Scott gav då namna Ferrarbreen og Taylorbreen til dei to breane. Taylorbreen svingar til venstre ved Cavendish Rocks og flyt aust langs nordsida av Kukri Hills.

## Sjå òg
* Dunbreen
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ferrignobreen

**Ferrignobreen** er ein brei isbre på nordsida av Rampart Ridge i Victoria Land i Antarktis, som flyt vest-nordvest frå Mount Lynch og Bishop Peak til nærleiken av The Spire. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 1994 etter Jane G. Ferrigno, ein geolog i US Geological Survey som var spesialist i bruk av satellittbilete over Antarktis, og andre is- og snøområde i verda. Ho var medredaktør (med Richard S. Williams jr.) etter *Satellite Image Atlas of Glaciers of the World*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ferrigno Glacier|Ferrigno Glacier]]» frå ,  den 16. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Færvik kyrkje

**Færvik kyrkje** er ei langkyrkje på Tromøy i Arendal kommune i Agder.

Ved oppføringa er det teke utgangspunkt i dei same teikningane som for Stokken kyrkje. Det synast uklart om kyrkja vart oppført av byggmeister Carl D. Svendsen eller sonen hans, Ludvig Karlsen, eventuelt dei to saman. Kyrkja vart finansiert av skipsreiar og ordførar O.B. Sørensen.

## Litteratur
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Mumma

**Mumma** er ein tradisjonell svensk juledrikk som ein til dømes kan servera til julebord. Drikken er blanda av ulike typar alkohol - ofte ølslaget porter og portvin eller annan vin - og sukkerlake eller brus. Mumma kan også krydrast med til dømes kardemomme.

Mumma kan lagast med musserande vin, og denne typen er blitt kalla «ekte mumma», medan varianten utan musserande vin er blitt kalla «uekte mumma».

## Bakgrunnsstoff
**Oppskrifter**
*Systembolagets mumma - Kryddig, systembolaget.se
*Ännu festligare mumma, systembolaget.se
*Swedish mumma drink, dansukker.co.uk
*Mumma i *Kokboken* ved Svensk Wikibooks

## Kjelder

*Systembolagets mumma - Kryddig, systembolaget.se
*Ännu festligare mumma, systembolaget.se
*Swedish mumma drink, dansukker.co.uk
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Mumma|Mumma]]» frå ,  den 16. januar 2014.*
Douglas C-124 Globemaster II

**Douglas C-124 Globemaster II**, med kallenamnet «Old Shaky», var eit transportfly for tungtransport bygd av Douglas Aircraft Company i Long Beach i California.

C-124 vart hovudsakleg nytta av United States Air Force si transportteneste (MATS) i 1950-åra og tidleg i 1960-åra, fram til C-141 Starlifter kom inn i teneste. Flyet vart nytta av Air Force Reserve og Air National Guard fram til 1974.

Douglas Aircraft utvikla C-124 frå 1947 til 1949, frå ein prototype basert på Douglas C-74 Globemaster, nytta under andre verdskrigen. Flyet vart driven av fire store Pratt & Whitney R-4360 stempelmotorar som kvar produserte 3800 hk. C-124 kunne bere 31 100 kg med last, og lasterommet var 23 meter langt. Flyet kunne bere tanks, kanonar, lastebilar og anna tungt utstyr, og som passasjerfly kunne det føre 200 fullt utrusta soldatar i to doble dekk eller 127 bårepasientar med følgje. 

## Skisser av flyet

 Douglas C-124A Globemaster II 3-view line drawing.png|Douglas C-124A Globemaster II
 Douglas C-124C Globemaster II 3-view line drawing.png|Douglas C-124C Globemaster II


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:C-124 Globemaster|C-124 Globemaster]]» frå ,  den 16. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Connors, Jack. *The Engines of Pratt & Whitney: A Technical History.* Reston, Virginia: American Institute of Aeronautics and Astronautics, 2010. ISBN 978-1-60086-711-8.
* Francillon, René J. *McDonnell Douglas Aircraft since 1920*. London: Putnam, 1979. ISBN 0-370-00050-1.


## Bakgrunnsstoff
*  The Air Mobility Command Museum
* Fact Sheets : Douglas C-124C Globemaster ''National Museum of the USAF''
Finleybreen

**Finleybreen** er ein sidebre som drenerer nordvestsida av Mount Monteagle og flyt nord til den øvre delen av Icebreakerbreen i Mountaineer Range i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Russell H. Finley, ein båtsmann i skvadron VX-6 i løpet av U.S. Navy Operasjon Deep Freeze i 1966, 1967 og 1968.

## Kjelder
Firemanbreen

**Firemanbreen** er ein isbre vest i Quartermain Mountains i Victoria Land i Antarktis, som flyt nordvest og ut i Cassidybreen. Han vart namngjeven i 1992 av Advisory Committee on Antarctic Names etter Edward L. Fireman som var ein fysikar ved Smithsonian Astrophysical Observatory i Cambridge i Michigan. Han var leiande innan analysar av utanomjordisk stoff og romavfall, og frå 1979 daterte han og undersøkte samansetnaden til meteorittar i Antarktis og isprøvar, mellom anna djupkjerneprøvar ved Byrd-stasjonen.

## Kjelder
Fitchbreen

**Fitchbreen** er ein sidebre som flyt sør langs austsida av McGregor Range og ut i Man-o-Warbreen i Admiralty Mountains of nordaust Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant E.E. Fitch i US Navy, militærlege ved Hallett-stasjonen i 1963.

## Kjelder
Fitzgeraldbreen

**Fitzgeraldbreen** er ein markant dalbre som flyt til Lady Newnes Bay frå isfalla i sør- og vestsida av Mount Murchison i Victoria Land i Antarktis. Ved munningen flyt han saman med Icebreakerbreen før dei munnar ut i Lady Newnes Bay. Han vart utforska av geolog-gruppa frå New Zealand i 1958–59, og vart namngjeven av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter E.B. Fitzgerald, nestleiar for ekspedisjonen.

## Kjelder
Foolsmatebreen

**Foolsmatebreen** er ein liten sidebre med mange store bresprekker som flyt nordaust og ut i Priestleybreen, 20&nbsp;km vest for Shafer Peak i Victoria Land i Antarktis. Namnet vart nytta av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand i 1962–63.

## Kjelder
Fortenberrybreen

**Fortenberrybreen** er ein isbre på nordsida av Tapsell Foreland i Victoria Land i Antarktis. Han flyt nord og ut i Yule Bay 5,5&nbsp;km aust for Ackroyd Point. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Ralph M. Fortenberry i US Navy, militærlege ved McMurdo-basen i 1960.

## Kjelder
Fosterbreen

**Fosterbreen** er ein isbre i Royal Society Range i Antarktis, 7,5&nbsp;km sør for Mount Kempe, som flyt søraust og ut i Koettlitzbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 1963 etter major James Foster i United States Marine Corps, som var assisterande flyoffiser for U.S. Navy Task Force 43 i Antarktis, 1960.

**Fosterkrateret** er eit krater i nærleiken som har fått namn etter breen. 

## Kjelder
Fountainbreen

**Fountainbreen** er ein isbre mellom Nylenbreen og Catspawbreen i Asgard Range i McMurdo Dry Valleys i Antarktis. Han flyt sør og ut i Pearse Valley. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (2004) etter Andrew G. Fountain i geologiavdelinga ved Portland State University, ein forskar for United States Antarctic Program på massebalansen til isbrear i McMurdo Dry Valleys, 1993–2003.

## Kjelder
Frazierbreen

**Frazierbreen** er ein isbre mellom Clare Range og Detour Nunatak, som flyt nordaust og saman med Mackaybreen aust for Pegtop Nunatak i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names i 1964 etter løytnant W.F. Frazier, som var øvstkommanderande ved Byrd-stasjonen i 1963.

## Kjelder
Freimanisbreen

**Freimanisbreen** er ein sidebre som flyt 9&nbsp;km vest-nordvest og munnar ut i Tuckerbreen mellom Mount Greene og Novasio Ridge i Admiralty Mountains i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–62, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Harry Freimanis, ein polarlysforskar og forskingssjef ved Hallett-stasjonen i 1962–63.

## Kjelder
Fritterbreen

**Fritterbreen** er ein isbre mellom Mount Curtiss og Mount Jensen i Gonville and Caius Range i Victoria Land i Antarktis. Han flyt aust til Wilson forlandsbre. Han vart namngjeven i samband med Mount Curtiss etter kaptein C.T. Fritter i U.S. Navy som var kaptein på sjøflyfartøyet USS «Curtiss» i Rosshavet under Operasjon Deep Freeze II i 1956–57.

## Kjelder
Frybreen

**Frybreen** er ein isbre som drenerer nordausthjørnet av Convoy Range og flyt langs sørenden av Kirkwood Range og ut i Tripp Bay i Victoria Land i Antarktis. Han vart først kartlagt av Nimrod-ekspedisjonen,1907–09, og kalla opp etter A.M. Fry, som bidrog til ekspedisjonen.

## Kjelder
Gairbreen

**Gairbreen** er ein sidebre som er 16&nbsp;km lang, og som ligg like søraust for Mount Supernal i Mountaineer Range og flyt aust-nordaust og ut i Marinerbreen like nord for Bunker Bluff i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) 1962–63, etter geologen H.S. Gair, som leia den nordlege feltgruppa til NZGSAE den sommaren.

## Kjelder
Frank Newnesbreen

**Frank Newnesbreen** er ein kort isbre som flyt til enden av Pressure Bay på nordkysten av Victoria Land i Antarktis. Han vart først kartlagt av Southern Cross-ekspedisjonen, 1898-1900, som kalla breen opp etter Frank Newnes, den einaste sonen til ekspedisjonssponsoren sir George Newnes.

## Kjelder
Fowliebreen

**Fowliebreen** er ein sidebre som er 24&nbsp;km lang, i Admiralty Mountains i Victoria Land i Antarktis. Frå det felles utgangspunktet med Dennistounbreen, flyt han nordvest mellom Mount Ajax og Mount Faget, og munnar ut i hovudstraumen til Dennistounbreen ved søraustfoten til Lyttelton Range. Han vart kalla opp etter Walter Fowlie frå New Zealand Antarctic Division, ein feltassistent med ei gruppe geologar frå New Zealand Antarctic Research Program i området, 1981–82, leia av R.H. Findlay.

## Kjelder
Gannutzbreen

**Gannutzbreen** er ein jamn isbre som flyt nord frå Bowers Mountains i Antarktis i sør og munnar ut i den austlege delen av Rennick Bay mellom Weeder Rock og Stuhlinger forlandsbre. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Theodore P. Gannutz, ein biolog ved Hallett-stasjonen i 1966–67, og forskingssjef ved Palmer-stasjonen i 1968.

## Kjelder
Garwoodbreen

**Garwoodbreen** er ein isbre som ligg i nordvestdelen av Garwood Valley i Victoria Land i Antarktis. Han vart først kartlagt av Discovery-ekspedisjonen (1901–04), men vart ikkje namngjeven før 1911, då Thomas Griffith Taylor under Terra Nova-ekspedisjonen kalla han opp etter Edmund J. Garwood, ein geologiprofessor og mineralog ved University of London.

## Kjelder
Gentlebreen

**Gentlebreen** er ein liten isbre aust og like nedanfor Forecastle Summit, som flyt sør og inn i den isfrie Barnacle Valley i Convoy Range i Victoria Land i Antarktis. Sjølv om han er ein del av Northwindbreen – Frybreen-systemet, flyt denne mindre isbreen attende til Barnacle Valley. Namnet vart foreslått av den newzealandske geologen Christopher J. Burgess og skildrar breen, men òg helikopterstøtta dei fekk i 1976–77 av U.S. Navy, som hadde kodenamn «Gentle».

## Kjelder
Gaussbreen

**Gaussbreen** er ein bratt isbre på nordsida av Datum Peak, som flyt vestover frå sørvestenden av Hobbs Ridge og ut i Bluebreen i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av New Zealand Geographic Board i 1993 etter den tyske matematikar og astronomen Carl Friedrich Gauss.

## Kjelder
Geodeticbreen

**Geodeticbreen** er ein isbre som flyt aust frå Bettle Peak langs nordsida av Thomas Heights og ut i Bowers forlandsbre på Scott Coast i Victoria Land i Antarktis. Namnet er eit av fleire i området tilknytt landmåling gjeve i 1993 av New Zealand Geographic Board og kjem frå geodesi, greina av matematikk som omhandlar måling og utrekning av forma til jorda og presis lokalisering av punkt på overflata.

## Kjelder
Geoidbreen

**Geoidbreen** er ein isbre som flyt sør frå Thomas Heights, vest for Ellipsoid Hill, ut i Bluebreen i Victoria Land i Antarktis. Namnet er eit av fleire i området tilknytt landmåling gjeve i 1993 av New Zealand Geographic Board. Ein geoide er ei viss ekvipotensiell flate som samanfell med midlare havnivå.

## Kjelder
Georgebreen

**Georgebreen** er ein dalbre vest i Anare Mountains i Antarktis. Han spring ut aust for Mount Burch og flyt nordvest forbi Mount Kelly til Lillie bretunge på kysten. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Robert Y. George, ein zoolog ved McMurdo-basen i 1967–68.

## Kjelder
Gleebreen

**Gleebreen** er ein liten isbre omgjeve av to armar av Dismal Ridge, som flyt austover til Roaring Valley i Antarktis. Han fekk dette namnet av den newzealandske Victoria University of Wellington Antarctic Expedition i 1960–61, på grunn av ei kjensle av glede då dei såg isbreen gjennom tåka på Dismal Ridge. Dette gjorde at dei klarte å orientete seg i tilhøve som elles gjorde navigeringa særs vanskeleg.

## Kjelder
Glezenbreen

**Glezenbreen** er ein isbre som flyt aust frå Endeavour Massif i Kirkwood Range i Victoria Land i Antarktis. Isbreen flyt langs nordsida av Ketchum Ridge til Tripp istunge. Han vart kalla opp etter kapteinløytnant Glenn F. Glezen i U.S. Navy som var administrerande offiser i Task Force 43 under Operasjon Deep Freeze I og IV, 1955–56 og 1958–59.

## Kjelder
Godwitbreen

**Godwitbreen** er ein isbre som flyt nordaust frå Mount Holm-Hansen og ut i Bartleybreen i Asgard Range i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av New Zealand Geographic Board (1998) etter spoven (godwit på engelsk) ein trekkfugl som finst på New Zealand om sommaren.

## Kjelder
Goldmanbreen

**Goldmanbreen** er ein isbre 3,5&nbsp;km aust for Marrbreen, som flyt nord frå Kukri Hills og ut i Taylor Valley i Victoria Land i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter biologen i US Antarctic Research Program Charles R. Goldman, som gjorde undersøkingar i området i 1962–63.

## Kjelder
Goodspeedbreen

**Goodspeedbreen** er ein liten hengebre i sørveggen av Wright Valley i Victoria Land i Antarktis, mellom Hartbreen og Dentonbreen. Han vart namngjeven av den amerikanske geologen Robert Nichols etter Robert Goodspeed, ein geologisk assistent til Nichols ved nærliggande Marble Point i feltsesongen 1959–60.

## Kjelder
Granbreen

**Granbreen** er ein isbre i Antarktis som flyt sør og ut i Mackaybreen mellom Mount Gran og Mount Woolnough. Han spring ut frå eit snøskilje med Bensonbreen i nordaust. Han vart kalla opp etter Mount Gran av den nordlege landmålingsgruppa frå New Zealand under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58), som vitja området i november 1957.

## Kjelder
Gravesonbreen

**Gravesonbreen** er ein brei nordoverflytande sidebre til Lilliebreen, som drenerer delar av Bowers Mountains mellom Posey Range og den sørlege delen av Explorers Range i Antarktis. Breen får is frå fleire mindre sidebrear og munnar ut i Lilliebreen via Flensing isfall. Han vart namngjeven av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand i 1963–64, etter F. Graveson, ein gruveingeniør som overvintra ved Scott-basen i 1963 og var feltassistent på denne ekspedisjonen.

## Kjelder
Greenwellbreen

**Greenwellbreen** er ein stor sidebre, 72&nbsp;km lang, som flyt nordvest mellom Mirabito Range og Everett Range og ut i Lilliebreen nedanfor Mount Works, nordvest i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter offiser Martin D. Greenwell i US Navy, offiser i skvadron 6 (VX-6), 1961–62.

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder
Glimpsebreen

**Glimpsebreen** er ein isbre som består av to delar, skild av eit isfall, som flyt nordaust frå firnen i området mellom Mount Kempe og Mount Huggins i Antarktis. Han flyt saman med Pipecleanerbreen 3,5&nbsp;km sør for samløpet mellom sistnemnde og Radianbreen. Han fekk dette namnet av Victoria University of Wellington Antarctic Expedition i 1960–61, fordi det var opp denne breen at geologar drog på veg til Koettlitz–Skelton-skilje ved  ryggen for å få det einaste glimtet deira av polarplatået i januar 1961.

## Kjelder
Dismal Ridge

**Dismal Ridge** er ein forgreina fjellkam som går nord og aust for skardet mellom Mount Kempe og Mount Huggins. Han grensar i nord og vest til Radianbreen og Glimpsebreen, og i sør til Kempebreen. Dei to greinene går på kvar side av Gleebreen og heller ned mot Roaring Valley. Ryggen fekk dette namnet av Victoria University of Wellington Antarctic Expedition, 1960–61, fordi det heile tida var mørkt og grått vêr (dismal på engelsk) då dei kartla området her i januar 1961, og dei fekk vanskar med å opprette ein høgtliggande forsyningsleir på ryggen med helikopter, igjen på grunn av vêret.

## Kjelder
Gressittbreen

**Gressittbreen** er ein brei isbre, kring 9&nbsp;km lang, som flyt i området mellom Daniels Range og Emlen Peaks i Usarp Mountains i Antarktis, og nordaust og ut i Rennickbreen like nord for Morozumi Range. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–63 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter biolog J. Linsley Gressitt, som var prosjektleiar som gjorde biologiske studiar, særleg i Rosshavet i seks somrar frå 1959–60 til 1965–66.

## Kjelder
Gruendlerbreen

**Gruendlerbreen** er ein sidebre som drenerer nordsida av Malta Plateau nær Mount Hussey og flyt nord og ut i Trainerbreen i Victory Mountains i Victoria Land i Antarktis. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–64, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter James D. Gruendler, eit medlem av den glasiologiske gruppa til US Antarctic Research Program som drog til Roosevelt Island i 1967–68.

## Kjelder
Presque Isle State Park

**Presque Isle State Park** er ein delstatseigd park i Pennsylvania i USA som ligg på ein sanddekt halvøy ut i Lake Erie, 7 km vest for byen Erie i Millcreek Township i Erie County. Halvøya strekkjer seg nordaustover kring Presque Isle Bay langs sørkysten av parken. I parken er det 21 km med veg, 33 km med stiar, 12 strender og ein marina. Populære fritidsaktivitetar i parken er symjing, båtliv, turar, sykling og fuglekikking. 

Gjennom historia har det stått franske, britiske og amerikanske fort på halvøya, og ho har vore base for kommandør Oliver Hazard Perry sin flåte i krigen i 1812. Etter kvart som skipstransport vart viktig på Eriesjøen på 1800-talet, stod det fleire fyr på Presque Isle og ein stasjon for det som vart den amerikanske kystvakta. I 1921 vart parken delstatseigd og han hadde i 2007 over fire millionar vitjande, som er den mest vitja parken i Pennsylvania.

Presque Isle-halvøya vart danna av ei morene mot slutten av den siste istida og endrar kontinuerleg form av bølgjer og vind. Dette fører til sju økoloiske soner innfor parken og eit klassisk døme på økologisk suksesjon. Han har hatt status som National Natural Landmark sidan 1967 og har vorte kalla ein av dei beste stadane i USA for fuglekikking. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Presque Isle State Park|Presque Isle State Park]]» frå ,  den 17. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
* 
*
 

## Bakgrunnsstoff
* Presque Isle State Park
* Presque Isle State Park Information
Johan Ernst Gunnerus

**Johan Ernst Gunnerus** () var ein norsk biskop og naturforskar, særleg kjend som ein av stiftarane av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim i 1760.

### Liv og gjerning
Gunnerus vart fødd i Christiania, der faren var stadsfysikus (bylege). Han tok ein framifrå eksamen artium i 1737. Etter eit kort opphald i København studerte han filosofi og teologi på eiga hand, inntil han reiste til København att i 1740. Han budde to år i den dansk-norsk hovudstaden, før han fekk kongeleg stipend og reiste til Halle. Der studerte han i to år, medan han arbeidde som hovmeister hos ein adelsmann. År 1745 kom han til universitetet i Jena, og vart magister i filosofi på tampen av året. Frå 1748 heldt han forelesingar ved universitetet i byen. I tillegg arbeidde han på sitt verk om natur- og folkeretten, som kom ut i perioden 1748–52.

I Danmark i 1754 vart Gunnerus utnemnd til professor og lærar i hebraisk. Han kom til København ved påske 1755 og vart ordinert 12. juni. Her forelas han over teologi, logikk, metafysikk, natur- og folkerett. 31. juli 1758 vart han utnemnd til biskop i Trondheim. Her oppretta han i 1760 Det Trondhiemske Selskab, frå 1767 kjent som Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab, saman med Peter Frederik Suhm og Gerhard Schøning.

Som naturforskar gav Gunnerus ut ei rekke avhandlingar i Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs Skrifter, både innan zoologi, botanikk og mineralogi. Viktigast er tobandsverket *Flora Norvegica*, 1766 og 1772. 

Gunnerus var ein av dei første som kom med framlegg om eit eige universitet i Noreg. Han føreslo at det skulle leggast til Kristiansand. For å fremje denne saka, reiste han i 1771 til København, og vende tilbake til Trondheim sommaren 1772. Under ein bispevisitas i Kristiansund døydde Gunnerus hausten 1773.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Ernst Gunnerus|Johan Ernst Gunnerus]]» frå ,  den 17. januar 2014.*
 
## Bakgrunnsstoff
* ''Flora Norvegica'' (1766, 1772) på Nasjonalbiblioteket
* ''Flora Norvegica av J.E. Gunnerus'' (2016), omsett og kommentert av Per Magnus Jørgensen, Einar Weidemann og Eli Fremstad
Griffithsbreen

**Griffithsbreen** er ein markant isbre som ligg ein dalbotn nordaust for Crispbreen i Gonville and Caius Range i Victoria Land i Antarktis. Breen flyt aust-søraust til Debenhambreen aust for Second Facet. Han vart kalla opp etter Harold Griffiths som var knytt til utforskinga av Antarktis i over 50 år. Han var særs viktig for få regjeringa på New Zealand til å opprette eit nærvere i Antarktis.

## Kjelder
Puyehue-Cordón Caulle

**Puyehue** og **Cordón Caulle** er to samanvaksne vulkanar som dannar eit stort fjellmassiv i Puyehue nasjonalpark i Andes i Ranco-provinsen i Chile. Innan vulkanologien vert denne gruppa kalla **Puyehue-Cordón Caulle-vulkankomplekset** (**PCCVC**). Fire forskjellige vulkanar dannar vulkangruppa eller komplekset, kalderaen Cordillera Nevada], vulkanen Mencheca frå pliocen, sprekkventilen Cordón Caulle og stratovulkanen Puyehue.

Som med dei fleste stratovulkanar i Det andinske vulkanbeltet ligg Puyehue og Cordón Caulle i kryssinga mellom ei tverrgåande forkasting og den større nord-sørgåande Liquiñe-Ofqui-forkastinga. Vulkankomplekset har forma det lokale landskapet og skapt mange vulkanske landformer over dei siste 300&nbsp;000 åra. Sinderkjegler, lavadomar, kalderaer og krater finst i området utanom dei sørlege områda, der ein finn særs mange forskjellige vulkanske bergartar, til dømes både primitive basaltar og rhyolittar. Cordón Caulle er kjend for utbrotet som følgde jordskjelvet i Valdivia i 1960, det kraftigaste jordskjelvet som er registrert.

Puyehue-Cordón Caulle-området er eit av hovudområda som vert undersøkt for utnytting av geotermisk energi i Chile. Geotermisk aktivitet finst på overflata av Puyehue og Cordón Caulle som fleire varmekjelder, solfataraer og fumaroler.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Puyehue-Cordón Caulle|Puyehue-Cordón Caulle]]» frå ,  den 17. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*