open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roswitha Steiner

**Roswitha Steiner** () er ein austerriksk tidlegare alpin skirennar og politikar frå Radstadt i forbundslandet Salzburg. Ho vann FIS-pokalen som beste slalåmrennar i verdscupen i alpine greiner 1986 og 1988, samt VM-sølv i same greina i 1987. Steiner er gift med langrennaren Alois Stadlober og mor til Teresa Stadlober.

## Karriere
### Idrett
Steiner var slalåmspesialist. Ho tok sin fyrste pallplass i verdscupen i alpine greiner då ho 8. mars 1983 rann ned til siger i Waterville Valley i USA. Fram til 6. mars 1988 vann ho i alt åtte slalåmrenn i verdscupen. I 1986 triumferte ho i fire renn i verdscupen, noko som sikra henne pokalen som prova at ho var verdas beste kvinnelege slalåmrennar.

Under VM i alpine greiner 1987 i Crans-Montana vann ho sølvmedaljen i slalåm. Ho leia med over eitt sekund på sveitsiske Erika Hess etter fyrste omgangen, men måtte likevel sjå seg slått av Hess med 0,25 sekundar då andre omgangen var over. I sin siste sesong, OL-sesongen 1988, vann ho slalåmpokalen i verdscupen på ny, trass i ho at måtte vente til mars månad før ho vann si fyrste tevling for sesongen. Perioden 1983-88 stod Steiner 15 gongar på sigerspallen i verdscupen (8-5-2).

Etter at Steiner la opp som skirennar har ho delteke i mange maratonløp.

### Politikk
I perioden 1999-2004 var Roswitha Steiner medlem av landdagen i forbundslandet Salzburg. Ho representerte det høgreorienterte Austerrikes folkeparti (ÖVP), og var ordførar for sportssaker. Hausten 2021 vart Roswitha Stadlober vald til president i Austerrikes skiforbund.

## Kjelder

*
Sputnik 2

**Sputnik 2** var ein sovjetisk biologisk satellitt. Han vart skoten opp 3. november 1957 og hadde med seg Laika, det fyrste vesenet i bane kring jorda. Han var òg det andre romfartøyet til å verta skote opp i jordbane.

Om bord på satellitten var det to spektrofotometer for å måla røntgenstråling og ultrafiolett stråling frå sola.

Laika levde truleg høgst eit par dagar i bane grunna skadar på isolasjonen og eit klimasystem som ikkje fungerte. Sputnik 2 fall ned frå jordbane 14. april 1958 etter 162 dagar i bane.

## Kjelder
* ''Sputnik 2'' - NSSDC

## Bakgrunnsstoff
Aurorae Chaos

**Aurorae Chaos** er eit kaosterreng i den austre delen av Valles Marineris, søraust for Xanthe Terra og der Ganges og Eos Chasma møtest. Det er kring 710 kilometer på tvers og ligg 4,8 kilometer under det kringliggjande lendet.

Aurorae Chaos vart truleg danna av at yta kollapsa ved smelting av is som låg under, då store mengder av vatn vart frigjeve. Dette hende truleg i dei fyrste 1 til 2 milliardar åra av soga til Mars.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Ulrike Maier

**Ulrike Maier** () var ein austerriksk alpin skirennar som vart verdsmeister i super-g både i 1989 og 1991.

Maier, som var frå Rauris i forbundslandet Salzburg, fekk sin fyrste pallplass i verdscupen i alpine greiner då ho vart nummer i eit slalåmrenn i Courmayeur 30. november 1987. Etter ei rad med andre- og tredjeplassar i spesialøvingane storslalåm og super-g, vann ho sin fyrste store siger under VM i alpine greiner 1989 i Vail i USA. Med ein margin på tre fire hundredels sekund til sølv- og bronsevinnarane sikra ho seg VM-tittelen i super-g.

To år seinare forsvarte Maier VM-tittelen i super-g då VM i alpine greiner 1991 fann stad i Saalbach-Hinterglemm. I same meisterskapen fekk ho sølvmedaljen i storslalåm, gullmedaljen tok svenske Pernilla Wiberg. Maier vann i 19932/93-sesongen tre renn i verdscupen; eitt i storslalåm og to i super-g. Sesongen etter vann ho storslalåmtevlingane i Santa Caterina og Maribor.

Åtte dagar etter triumfen i Maribor omkom ho då ho fall i eit utforrenn i Garmisch-Partenkirchen. Gjennom sju sesongar 1988-94 stod ho på pallen etter 21 tevlingar (5-10-6).

## Kjelder
* FIS-biografi

## Bakgrunnsstoff
*
Andrea Fischbacher

**Andrea Fischbacher** () er ein austerriksk tidlegare alpin skirennar frå Schwarzach im Pongau i forbundslandet Salzburg. Ho vart olympisk meister i super-g i 2010.

Fischbacher fekk sine to fyrste pallplasseringar i verdscupen i alpine greiner i desember 2005, begge i super-g-øvinga. Ho vann sin fyrste verdscupsiger i Sestriere 10. februar 2008, også det i super-g. Året etter vann ho bronsemedaljen i same øvinga under VM i alpine greiner 2009 i franske Val-d'Isère. Seinare i 2009 oppnådde ho sin fyrste verdscuptriumf i eit utforrenn, i Bansko i Bulgaria.

Høgdepunktet for Fischbacher kom under dei olympiske leikane 2010 i Vancouver. I dei alpine løypene i Whistler Mountain rann ho ned til ein suveren gullmedalje i super-g, nesten eit halvt sekund framom Tina Maze frå Slovenia. Etter OL-sesongen 2010 makta Fischbacher ikkje lenger å kome på pallen i verdscupen, før ho sensasjonelt steig heilt til topps etter utforrennet i Crans-Montana 2. mars 2014.

Perioden 2005-14 oppnådde Fischbacher 10 pallplasseringar (3-5-2) i verdscupen, seks av dei super-g, tre i utfor og ei i storslalåm. Ho vart aldri austerriksk meister, medaljesamlinga frå 2005-11 bestod av fire sølv og to bronsar.

Fischbacher la opp i 2015.

## Kjelder
* FIS-biografi
Ingrid Lafforgue

**Ingrid Lafforgue** () er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Bagnères-de-Luchon. Ho vann gull og sølv i høvesvis slalåm og storslalåm under VM i alpine greiner 1970. Både mora, svenske May Nilsson, faren Maurice Lafforgue og tvillingsystera Britt Lafforgue hevda seg i verdseliten i alpin skiidrett.

Ingrid Lafforgue hevda seg i verdseliten i sesongane 1969 og 1970. Ho vann sitt fyrste verdscuprenn i St. Gervais i januar 1969, i spesialgreina slalåm. Gjennom to månader vinteren 1970, frå 13. januar til 12. mars, sikra ho seg seks triumfar i verdscupen, fem av dei i slalåm. Mellom anna vart ho verdsmeister i Gherdëina, med ein margin på 1,71 sekundar til toaren, US-amerikanske Barbara Cochran. I same meisterskapen tok ho sølvmedaljen i storslalåm, 0,07 sekundar bakom kanadiske Betsy Clifford. Lafforgue avslutta sesongen og skikarrieren med å vinne storslalåmrennet på Voss, det aller fyrste verdscuparrangementet i Vest-Noreg. Med sine fem slalåmsigrar i verdscupen 1970 vart ho ein suveren vinnar av FIS-pokalen i øvinga.

## Kjelder
FIS-biografi
Erika Netzer

**Erika Netzer** () var ein austerriksk alpin skirennar frå St. Gallenkirch i Vorarlberg.

Netzer braut begge beina i skisesongen 1958, men kom sterkt tilbake i 1959-sesongen. Ho vart då austerriksk meister både i slalåm, storslalåm og i kombinasjonen og vann elles fleire av dei store årlege skitevlingane i alpelanda. I 1960 deltok ho i vinterleikane i Squaw Valley, der ho enda på åttandeplassen i utforrennet.

Under VM i alpine greiner 1962 i franske Chamonix tok ho tre medaljar. Det starta med sølvmedalje i storslalåm, sju hundredels sekund bakom landskvinna Marianne Jahn. I slalåmtevlinga tre dagar seinare var Jahn suveren, Netzer vann bronsemedaljen med stor margin til neste kvinne på resultatlista. Samanlagt tok så Netzer bronsemedaljen i kombinasjonen. Seinare i 1962-sesongen vart ho austerriksk meister i storslalåm.

Netzer la opp etter 1963-sesongen. Ho døydde i St. Gallen i Sveits av ein leversjukdom, 40 år gammal.

## Kjelder

* FIS-biografi
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Erik Netzer|Erik Netzer]]» frå ,  den 20. desember 2015.*
Patricia Chauvet

**Patricia Chauvet** () er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Villeneuve-Saint-Georges i hovudstadsområdet. Slalåmspesialisten vann i 1996 VM-sølv i yndlingsøvinga.

### Aktiv
Frå desember 1987 til desember 1990 oppnådde Chauvet seks pallplasseringar i verdscupen i alpine greiner, alle i slalåm. Ho vart nummer seks då OL 1992 fann stad i Albertville. Den 24. januar 1993 vann sin einaste siger i verdscupen, i slalåmrennet i Haus im Ennstal. Gjennom 1993-sesongen var ho den tredje beste poengplukkaren i slalåm i verdscupen, bakom Vreni Schneider og nyzealandske Annelise Coberger.

Høgdepunktet for Chauvet var sølvmedaljen i slalåm under VM i alpine greiner 1996 i Sierra Nevada, der Pernilla Wiberg vart verdsmeister. Sesongen etter, 1996/97, kom dei to siste pallpreastasjonane kring juletid, før ho vart nummer fire i spesialøvinga under VM i alpine greiner 1997 i Sestriere. Ho la opp etter OL-sesongen 1998.

## Kjelder
* FIS-biografi
Mikaela Shiffrin

**Mikaela Pauline Shiffrin** () er ein USA-amerikansk sikrennar frå Vail i Colorado. Ho vann tre strake titlar i slalåm i åra 2013-15, verdsmeister i 2013 og 2015 og OL-meister i 2014. Dei same tre sesongane, 2013, 2014 og 2015, vann ho FIS-pokalen i spesialøvinga slalåm i verdscupen i alpine greiner. Frå desember 2012 til november 2015 sigra ho i 17 tevlingar i verdscupen, 16 av dei slalåm og ein gong i storslalåm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mikale Shiffrin|Mikale Shiffrin]]» frå ,  den 20. desember 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Student

**Student** er ein person som tek utdanning, særleg på høgskule- eller universitetsnivå. Ofte er det somme særlege føremoner av både nasjonal og internasjonal karakter knytt til det å vere registrert som student ved ein lærestad, som til dømes reduksjon i billettprisen på kollektivtransport, gunstige lån og rett til stipend for å finansiere studiane, rett til særlege studentbustader, rett til helseteneste ved studiestaden og anna.

Det finst ikkje nokon internasjonal status eller definisjon på «student». Kvar stat eller land fastsett sjølv kva som vert kravd i dei ulike samanhengane, og nemninga «student» er til dømes ikkje rettsleg verna i Noreg. Men nokre organ av internasjonal karakter har definert nokre felles karakteristikkar, og ein ikkje-kommersiell organisasjon for reiselivet, ISIC Association under  UNESCO, står attom eit internasjonalt student-indentiteskort, ISIC, *international student identity card* eller *carte d'identité étudiante internationale*.

## Studenttradisjonar
For studentar ved universiteta har det frå gamalt av vore knytt tradisjonar og førestillingar om eit serleg studentliv i fridom og fest, og både klede, luer og anna har markert studentane som ei særskild gruppe i fleire høve. Mykje av dette høyrer no soga til, og i Noreg er det vel mest russefeiringa som kan minne om den særstoda studentane inntok i samfunnet i gamle dagar. I tidlegare tider var examen artium, altså det som no kan samanliknast med avgangseksamen frå vidaregåande skule, ein såkalla studenteksamen som førebudde for eit universitetsstudium.  

## Sjå òg
*Studentsamskipnad

## Bakgrunnsstoff
*Om mellom anna ISIC
Viktoria Rebensburg

**Viktoria Rebensburg** () er ein tysk alpin skirennar frå Tegernsee i Bayern, som vart olympisk meister i storslalåm i 2010. Ho vann FIS-pokalen som verdas beste storslalåmrennar i både 2011 og 2012.

### Aktiv
Rebensburg kom fyrste gong på pallen i eit verdscuprenn i Cortina d'Ampezzo 24. januar 2010, i yndlingreina storslalåm var det berre finske Tanja Poutiainen som rann fortare. Ein månad seinare sikra Rebensburg seg gullmedaljen i storslalåm under vinterleikane i Vancouver, med ein margin på fire hundredels sekund til sølvvinnaren, Tina Maze frå Slovenia. 

23. oktober 2010 vann Rebeensburg opningsrennet i sesongen 2010/11, eit storslalåmrenn i Sölden, hennar fyrste triumf i verdscupen. Seinare i same sesongen vann ho to ny verdscuprenn i storslalåm, i høvesvis Zwiesel og Spindleruv Mlyn. Gjennom sesongen 2011/12 vann ho heile fem renn i verdscupen i alpine greiner, fire i storslalåm samt ei super-g-tevling i Schladming. I 2012/13-sesongen sigra ho i to verdscuptevlingar, føre jul i storslalåm og etter jul i super-g.

Vinteren 2014 vann ho OL-bronsen i storslalåm i Sotsji, bakom Tina Maze og austerrikske Anna Fenninger. Same Fenninger var hennar overkvinne også i VM i alpine greiner 2015, der Rebensburg tok sølvmedaljen.

## Kjelder
*FIS-biografi

## Bakgrunnsstoff
Mangala Valles

**Mangala Valles** er eit nettverk av kanalar i Tharsis-regionen på Mars.

Det vart truleg danna i samband med danninga av Mangala Fossae i sør - eit system av forkastingsgrøfter som går i ei aust-vest-retning. Det er mogeleg at det i det området vella ut lava under danninga av Tharsis-regionen. Ei slik oppvelling ville ha kunna smelta vassis under bakken som vidare kunne ha grave ut kanalane.

Ein reknar med at Mangala Valles vart danna under den geologiske epoken Hesperium for 3,5 milliardar år sidan, men òg at episodar av vulkanisme og flaum heldt fram inn i Amazonium, kan henda so nyleg som for nokre få hundre millionar år sidan.

## Kjelder
* ''Flash floods in Mangala Valles'' - ESA
Grünerløkka studenthus

**Grünerløkka studenthus**, som òg vert kalla **Studentsiloen**, er eit hybelhus for studentar i Marselis' gate 24 på Grünerløkka i Oslo. Huset ligg attmed Akerselva og var opphavleg ein kornsilo for Nedre Foss mølle, bygd i 1953. Siloen vart kjøpt av Studentsamskipnaden i Oslo i 2000 og ombygd til studentbustadar med 226 sirkulære hyblar og nokre større husvære, opna hausten i 2001. På grunn av den sirkulære forma på hyblane, er inventaret teikna og produsert spesielt for studenthuset.

Bygningen, som er 53 meter høg, har tre rekkjer av siloar med sju siloar i kvar, altså til saman 21 siloar, og eit trappehus i nordenden. Ved ombygginga til studentbustader vart det støypt etasjeskilje oppover i siloane, og vindauge skåre ut i siloveggane. Til saman er det no 19 høgder i bygningen; tre av dei går med til diverse fellesareal. Trapp og heis er montert i trappehuset mot nord. Til isolering av bygningen vart det nytta isopor som vart lagt på yttersida av ytterveggane, med sprøytepuss utanpå.

Oslo kommunes pris for god byarkitektur (Oslo bys arkitekturpris) vart tildelt Grünerløkka studenthus i 2002. Som minne om tida då huset var kornsilo, er det til høgre for hovudinngangen stilt ut ein kopi av fronten på dei korntrikkane som frakta korn frå siloen på Vippetangen til denne siloen i si tid. Bygningen hadde vore nytta som kornsilo i innpå 40 år, jamvel ei tid etter at mølla vart lagd ned.

## Bakgrunnsstoff

*Grünerløkka studenthus på Kulturminnesøk
*Studentsamskipnaden i Oslo og Akershus: bustadoversyn
Carole Montillet

**Carole Montillet** () er ein fransk tidlegare alpin skirennar frå Grenoble. Ho vart olympisk meister i utfor under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City.

## Karriere
I tida februar 2001 til februar 2004 vann Montillet åtte renn i verdscupen i alpine greiner, fire i super-g og fire i utfor. Vinteren 2002 vann ho ikkje eit einaste verdscuprenn, derimot kunne ho stige heilt til topps på sigerspallen etter utfortevlinga i vinter-OL, som klar vinnar framom Isolde Kostner frå Italia. Montillet sikra seg i 2003 FIS-pokalen som verdas beste super-g-utøvar. Under VM i alpine greiner 2005 i Bormio var ho med på det franske seksmannslaget som tok bronsen i lagtevlinga.

Ho la opp etter 2006-sesongen.

## Bakgrunnsstoff
*
Diann Roffe

**Diann Roffe-Steinrotter** () er ein USA-amerikansk alpin skirennar frå delstaten New York. Ho vart verdsmeister i storslalåm i 1985 og olympisk meister i super-g i 1994.

### Aktiv
Framom VM i alpine greiner 1985 hadde Roffe ein åttandeplass i verdscupen som sin beste internasjonale prestasjon. Men i Bormio vann ho ein klar siger i storslalåmrennet, med austerrikske Elisabeth Kirchler og si eiga landskvinne Eva Twardokens på dei neste plassane. Seinare i 1985 viste ho at VM-triumfen ikkje berre kom av ein einsleg fullklaff, ho vann storslalåmtevlinga i verdscupen i heimlege Lake Placid og vart nummer to i Waterville Valley etter verdseinaren Vreni Schneider.

Dei neste sesongane klarde ho ikkje å hevde seg mot verdseliten, fyrst i november 1989 var ho tilbake på ein sigerspall i verdscupen i alpine greiner. Under Vinter-OL 1992 i Albertville vann ho ein sølvmedalje i storslalåm, delt med Anita Wachter frå Austerrike, svenske Pernilla Wiberg var ein suveren vinnar. To år seinare, 15. februar 1994, rende Roffe ned til olympisk gullmedalje i super-g under vinterleikane på Lillehammer. Ein månad seinare gjorde ho omtrent som i 1985, i Vail vann ho sin einaste siger i eit verdscuprenn i nett den øvinga ho hadde vunne ein meistertittel. Ho la deretter bort slalåmskia.

Roffe stod ni gongar på pallen etter verdscuprenn (2-4-3), åtte av gongane i storslalåm.

## Kjelder

*FIS-biografi

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Noachium

**Noachium** (namnsett etter Noachis Terra) er den tidlegaste geologiske perioden til Mars som det finst kjende fysiske spor etter. Perioden varte frå 4,1 til 3,7 milliardar år sidan. Dei nordlege låglanda på Mars vart danna tidleg i denne perioden. Mykje vulkansk aktivitet fann stad i Tharsis-regionen i perioden.

Bassenga Hellas, Isidis og Argyre Planitia vart danna i noachium.

Etter Noachium fylgjer Hesperium.

## Kjelder
Kerrin Lee-Gartner

**Kerrin Lee-Gartner** () er ein kanadisk tidlegare alpin skirennar frå Trail i British Columbia, som vart olympisk meister i utfor i 1992.

Under Vinter-OL 1992 i Albertville vann Lee-Gartner eit av dei tettaste utforrenna i OL-soga. Med tida 1.52,55 tok ho gullmedaljen med ein margin på seks hundredels sekund til Hilary Lindh frå USA og ni hundredelar til austerrikske Veronika Wallinger, medan dei to store førehandsfavorittane, tyske Katja Seizinger og Petra Kronberger frå Austerrike, kom berre hundredelar etter bronsevinnaren.

Lee-Gartner vann aldri eit renn i verdscupen i alpine greiner. Mellom desember 1990 og januar 1994 sikra ho seg seks pallplasseringar, fire i utfor og to i super-g. Ho la opp etter 1994-sesongen.

## Kjelder
* 
*
Snøggkopling

**Snøggkopling** kan syna til:

* Snøggkompling av reiskap til trepunktsoppheng
* Snøggkopling av frontlastar til traktor
* Snøggkopling av reiskap til frontlastar
* Snøggkopling av hydraulikkalangar
* Snøggkopling av luftslangar
* Snøggkopling av elektriske kablar
Marta Marie Nielsen

**Marta Marie Nielsen** () var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Ho var stortingsrepresentant frå Akershus i perioden 1937–1945. Ho var då medlem i helsekomiteen.

Nielsen tok høgare lærarprøve ved Holmestrand offentlege lærarskule i 1906 og studerte vidare ved Statens Lærerhøjskole i København i 1907–1908. Ho arbeidde ved ulike skular i Bærum og Ringsaker og frå 1914 ved Snaøya skolе i Bærum. Herfrå fekk ho avskjed 26. mars 1941.

Nielsen var medlem av Bærum herredsstyre 1922–1925 og 1931–1937.

## Kjelder
* 
----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marta Marie Nielsen|Marta Marie Nielsen]]» frå ,  den 21. desember 2015.*
Julie Augusta Georgine Stang

**Augusta Julie Georgine Stang** () var ein norsk journalist og politikar.
 
Augusta Stang tok seminareksamen i 1896 og verkte nokon år som lærer i Christiania. Frå 1912 arbeidde ho i Aftenposten der ho skreiv spesielt om sosiale spørsmål under merket «Argus». Ho gav støytet til Aftenposten sine årlege «Argus»-innsamlinger og «Arguslotteriet» til inntekt framfor alt for «pauvres honteux» (ubemidla danna). Dette sosialomsutstiltaket spila ei stor rolle i hovudstaden i meir enn ein mannsalder (1916–1986). Etter henne var avisa si seinare sjefredaktør Einar Diesen (1897–1994) drivkraft bak «Arguslotteriet». Han utgav òg *Kabalboken* med betydeleg suksess i 1941, den som Augusta Stang hadde utgjeve eit kvart hundreår før han (2. utauka utgåve 1919) på Damms Forlag. I tillegg til *Kabalboken* gav ho òg ut *Norsk læsebok for barneskolen* (Cappelen 1906) saman med Yngvar Brun og systera si Adelaide Stang. Ho var òg aktiv som omsetjar.

Augusta Stang representerte Høire i Oslo Bystyre i 12 år (1920–1932), og i 9 år var ho i Formannskapet. Ho var den første kvinna i vegnamnkomiteen, og òg med i Skulestyret og i Barneforsorgskomiteen. Ho var med i fleire internasjonale kongressar for barneforsorg.
I 1928 vart ho medlem av Høires Centralstyre, og i perioden 1931-33 representerte ho Oslo på Stortinget som den andre Høire-kvinne på fast plass i historia. Augusta Stang innehadde formannsvervet i Landforbundet til Høgrekvinner i 10 år (1927–1937).

Ho tilhøyrde Stang-slekta frå Halden og var dotter av Høires stiftar, høgsterettsassessor og statsminister Emil Stang d.e. (1834–1912) og kona hans Adelaide Pauline Berg (1840–1931), og dessutan syster av professor og statsråd Fredrik Stang d.y. (1867–1941) og av høgsterettsjustitiarius Emil Stang d.y. (1882–1964).

## Bibliografi
* 
* 
* 
* 

## Omsetjingar
* Albert Ludwig Grimm, Jason og det gyldne skind, Cammermeyer, 1910
* Albert Ludwig Grimm, Toget mot Troja, Cammermeyer, 1911
* Howard Pyle, Væbner og ridder, Kristiania, 1912
* Kate Douglas Wiggin, To smaa hjemløse, Damm, 1918
* Florence Montgomery, Misforstaat, Steenske, 1920
* Joseph A. Altsheler, Vildmarkens søn, Aschehoug, 1921

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julie Augusta Georgine Stang|Julie Augusta Georgine Stang]]» frå ,  den 21. desember 2015.*
Rabigh

**Rabigh** (arabisk رابغ) er ein eldgammal by på vestkysten av Saudi-Arabia, langs Raudehavet i Mekka-regionen. Han vart kalla **al-Johfa** eller **al-Juhfah** fram til starten av 1600-talet. I somme gamle soger vart byen heilt øydelagd av havet, og vart så bygd opp att på ny under namnet «Rabigh».

Folketalet er kring 180&nbsp;000 i følgje nyare folketeljingar.

## Geografi og klima
Rabigh ligg på austkysten av Raudehavet og har ekstrem varme om sommaren. Tempeaturen er høg om vinteren òg. Temperaturen byrjar å stige i april og når eit maksimum mellom juli og september, ofte over 45 ºC. Luftfukta er særs høg, særleg om sommaren. Ein kan stundom få korte regnbyger på grunn av den ekstremt høge fukta. 

### Wadi Rabigh
**Wadi Rabigh** er ein historisk viktig wadi som ligg like innafor byen Rabigh, og strekkjer seg langs grensa til al-Madinah og Mekka-regionen i Saudi-Arabia.

Ein naturleg innsjø nær Haggag, kring 35&nbsp;km inn i landet, er omgjeve av siv og får vatn frå fleire permanente ferskvasskjelder. Dette dannar ein naturleg våtmarksområde som er unikt for Tihamah nord for Jidda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rabigh|Rabigh]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Helga Aleksandra Karlsen

**Helga Aleksandra Karlsen** () var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet/ Ho var den første kvinnelege stortingsrepresentanten for partiet. Ho vart vald inn for periodane 1927–30 og 1933–36. Ho er omtalt som Arbeidarpartiets fremste kvinnelege politikar i mellomkrigstida.

Helga Karlsen var dotter av jarnbanebetjent Karl Arnesen (1860–1923) og Hilda Alette Torgersdatter (fødd 1855). Mora døydde truleg tidleg, og Helga vart sett i fosterheim. (I einskilde tidlege opplysningar har ho etternamnet Pettersen.) Ho starta i arbeid fjorten år gammal, først som hushjelp, seinare som servitør og industriarbeid. 
Karlsen vart med i Kristiania Arbeidersamfunds dramatiske klubb i 1899. Dette var introduksjonen hennar til arbeidarrørsla, som ho etter kvart brukte det meste av livet sitt på. I 1910 var ho med på å stifta Arbeidarpartiets Kvinnesongsamskipnad, og i 1915 var ho ein sentral figur då det første sosialistiske barnelaget i Kristiania vart starta. Ho var òg aktiv i Arbeidarpartiets kvinnearbeid.

Karlsen skolerte seg i sosialistisk politikk gjennom deltaking på Den socialdemokratiske aftenskole og seinare på Arbeidarpartiets dagskole. Ho vart vararepresentant i bystyret frå 1919 og var fast representant frå 1923 til 1928, dei to siste åra òg i formannskapet.

Etter to periodar som vararepresentant vart Karlsen i 1927 vald inn på Stortinget. Ho var første kvinne på fast plass for Arbeidarpartiet. Stortingsvalet i 1930 var dårleg for partiet, så Karlsen vart på nytt vara, men kom attende på fast plass i 1933. I mellomtida var ho i 1932 som første kvinne vald til formann i Oslo Arbeidarsamfunn.

I 1928 vart Karlsen bøtelagt (500 kroner) for å gjeve pengar til bygningsarbeidarar i ulovleg streik. I 1935 deltok ho på den internasjonale arbeidskonferansen i Genève, der ho heldt ein godt motteken tale for førti timar arbeidsuke.

Under valkampen i 1936 vart Karlsen sjuk, og ho døydde berre fire dagar før valet. Ho vart bisett frå Folkets hus, der Martin Tranmæl heldt minnetalen.

## Kjelder
* Lill-Ann Jensen: Artikkel i *Norsk biografisk leksikon*; vitja 30. juni 2013.
----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helga Aleksandra Karlsen|Helga Aleksandra Karlsen]]» frå ,  den 21. desember 2015.*
Ras Al-Khair

**Ras Al-Khair** (òg kalla **Ras Al-Zour** eller **Ras Azzour**) er ein by og ei hamn på austkysten av Saudi-Arabia, 60&nbsp;km nord for Jubail. Han er òg kjend under prosjektnamnet «Minerals Industrial City»

## Industri

Den nye byen, RAZMIC (Ras Al Zour Mineral Industrial City), vart planlagt for å utnytte mineralførekomstane av fosfat og bauksitt i Saudi-Arabia. Det er derfor planlagt å byggje fleire smelteverk og raffineri til å handsame desse minerala.

Aluminiumprosjektet starta av Maaden og Alcoa den 19. juni 2010. Prosjektet stod ferdig i 2014. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ras Al-Khair|Ras Al-Khair]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Mining is new pillar of the Saudi economy
Ras Tanura

**Ras Tanura** (eller Ra's Tannūrah, arabisk: رأس تنورة tyder «nes-omnen») er ein by i Austprovinsen i Saudi-Arabia på ei halvøy som strekkjer seg ut i Persiabukta.  Namnet Ras Tanura vert nytta både om eit inngjerda bustadområde for tilsette i Saudi Aramco (òg kalla «Najmah») og til eit industriområde lenger ut på halvøya som tener som ei stor oljehamn og oljeoperasjonssenter for Saudi Aramco, det største oljeselskapet i verda. I dag har bustadområda kring 3&nbsp;200 innbyggjarar, inkludert nokre få amerikanarar og britar. 

Geografisk ligg Ras Tanura-komplekset litt sør for den moderne industrihamnebyen Jubail og nord for den gamle hamnebyen Dammam. Sjølv om hamneområdet til Ras Tanuraligg på ei lita halvøy, har Saudi Aramco bygd fleire kunstige øyar fordi dei moderne oljetankarane treng djupare vatn. I tillegg er det bygd produksjonsanlegg for oljeriggar i nærleiken, hovudsakleg av Saudi Aramco, Schlumberger og Halliburton.

Najmah var eit av fire bustadområde som vart bygde av ARAMCO i 1940-åra og det einaste som ligg ved kysten av Persiabukta. Ras Tanura-raffineriet er omgjeve av eit tungt vakta tryggleiksgjerde. Raffineriet kan prosessera  olje per dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ras Tanura|Ras Tanura]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 

* Andre kjelder:
Shaybah-feltet

**Shaybah oljefelt** er eit stort produksjonsområde for råolje i Saudi-Arabia, kring 40 km nord for ørkenen Rub' Al-Khali. Det ligg kring 10 km sør for grensa til Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata, som er ei rett linje strekt gjennom ørkenen. Det ligg 40 km sør for den austlege delen av Liwa-oasen i Abu Dhabi.

Shaybah vart utvikla for å hente ut olje frå Shaybah-feltet. Det vart grunnlagd av Saudi Aramco i 1990-åra, og før dette fanst det berre humpete stiar som vart nytta av geologane som utforska denne aude ørkenregionen. Alt materiale for å byggje Shaybah vart transportert 800 km frå Dhahran til Shaybah via veg.

Shaybah har bustader for 1&nbsp;000 mann, administrative kontor, ei flystripe, ein brannstasjon, fritidsområde, verkstader og kraftstasjonar. Det går ein 650 km lang fiberoptisk kabel frå Shaybah til hovudradiosystemet ved Abqaiq.

Då det vart oppretta var det estimert at Shaybah-feltet inneheld 14  had estimated reserves of over 14 milliardar fat med råolje og 710 km³ med gass. Saudi Aramco sette prosjektet i drift i 1998. Oljereservoaret ligg 1494 meter under overflata og er 122 meter tjukt. Oljerøyrleidninga frå Shaybah-feltet til Abqaiq er 638&nbsp;km lang og 735&nbsp;km lang med røyra innafor sjølve feltet. 

Vêret i Shaybah er ekstremt med temperaturar som fell til 10 ºC om natta på vinteren til 50 ºC på dagen om sommaren. Her er ofte sandstormar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shaybah oil field|Shaybah oil field]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Shaybah sett frå rommet
Sputnik 3

**Sputnik 3** var ein sovjetisk satellitt. Han vart skoten opp frå Bajkonur-kosmodromen 15. mai 1958.

Sputnik 3 var kjegleforma, 3,57 meter lang og vog 1,327 tonn. Han hadde med seg 12 instrument som gav data om trykk og samansetjinga til den øvre atmosfæren, tettleiken av ladde partiklar, foton i kosmisk stråling, tunge atomkjernar i kosmisk stråling, magnetiske og elektrostatiske felt og meteor-partiklar. Dei ytre strålingsfelta til jorda vart merka under ferda.

Sputnik 3 var i bane kring jorda fram til 6. april 1960.

## Kjelder
* ''Sputnik 3'' - NSSDC

## Bakgrunnsstoff
Nenzing

**Nenzing** er ein landkommune i distriktet Bludenz  i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 110,1 km² med om lag 6&nbsp;000 ibuarar i 2015. Landsbyen Nenzing ligg 530 meter over havet, 10 km sørvest for byen Feldkirch.

Landskapet i Nenzing består av opptil 2&nbsp;800 moh høge fjell i aust og sør, medan det er meir kupert mot vest. 49% av arealet er skogdekt, 21% er fjellterreng. Omframt landsbyen Nenzing bur folk i ti grender.

Nenzing gensar i vest mot Liechtenstein og i sør mot Sveits.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nenzing|Nenzing]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Bürs

**Bürs** er ein kommune i distriktet Bludenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 24,6&nbsp;km² med 3&nbsp;169 ibuarar i 2015. Landsbyen Bürs ligg 570 meter over havet, 1,8&nbsp;km aust for distriktshovudstaden.

Rundt landsbyen, som ligg nede i ein dal, reiser mellom andre det 2&nbsp;176 moh. høge Mottakopf seg i søraust, mot nordvest er landskapet meir kupert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bürs|Bürs]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Nüziders

**Nüziders** er ein kommune i distriktet Bludenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 22,1 km² med 4&nbsp;865 ibuarar i 2015. Landsbyen Nüziders ligg 562 meter over havet. 58% av flatevidda i kommunen er skogdekt.

Busetnaden i Nüziders har i dei siste åra nærast vorte bygt saman med byen Bludenz, 2,2 km sør for landsbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nüziders|Nüziders]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Safwa

**Safwa** (arabisk صفوى, *Ṣafwā*) er ein by i Austprovinsen i Saudi-Arabia ved kysten av Persiabukta. Han følgjer Qatif-området og har eit folketal på kring 50&nbsp;000. Safwa kommune omfattar Al-Awjam, Um Al-Sahec, Asfirh, Al-Roihih, Al-Khtrchih, Dridi, Al-Manar, Abu Maan og Jawan.

Byen har ei historie som strekkjer seg 6500 år attende og er kjend fordi Abu Edris opphavleg kom frå denne byen. Det antikke namnet på Safwa var Darius.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Safwa City|Safwa City]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Bludenz

**Bludenz** er ein by og ein kommune i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike, administrasjonssete for distriktet Bludenz. Kommunen dekker eit areal på 29,9&nbsp;km² med 14&nbsp;000 ibuarar i 2015. Byen ligg 570 meter over havet, ovanom elva Ill, der fleire dalføre møter einannan.

Største arbeidsplassane i byen er knytt til bryggeriet Fohrenburg, tekstilprodusenten Getzner og sjokoladefabrikken Suchard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bludenz|Bludenz]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Götzis

**Götzis** er ein by og ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 14,6 km² med om lag 11&nbsp;000 ibuarar i 2015. Byen Götzis ligg 448 meter over havet.

Götzis er særleg kjend for dei årlege meistermøta for mangekjemparar, både for kvinner og menn, som vert avvikla på forsommaren. Tevlingane er dei mest prestisjetunge utanom dei store meisterskapane. Den 27. mai 2001 vart tsjekkiske Roman Šebrle her den aller fyrste som oppnådde over 9&nbsp;000 poeng i ein tikamp; 9&nbsp;026 poeng.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Götzis|Götzis]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Sudair

**Sudair** eller **Sudayr** (arabisk **سدير**) er ein historisk region i Najd sentralt i Saudi-Arabia, kring 150&nbsp;km nord for den saudiarabiske hovudstaden, Riyadh. Regionen ligg i ein dal like aust for Tweig-skrenten, som kryssar Najd frå Sudair i nord til nær Wadi ad-Dawasir i sør.  

Før moderne tid var regionen, som det meste av resten av Najd, avhenging av at ein klarte å halde på regnvatnet i dalen, og innbyggjarane dyrka hovudsakleg korn og dadlar. Den lokale varianten av dadlar i Sudair vert kalla *kudry*, og er mørkare på farge og har ein sterkare smak enn andre variantar av dadlar frå landet. Lokalt vert dadlane rekna for å vere av dårleg kvalitet, medan dei er kostbare i utlandet. 

Hovudbyen i Sudair har tradisjonelt vore Hautat Sudair og Al Majma'ah, medan andre byar og landsbyar i regionen er Harmah, Jalajil, Arrawdah, Attwaim, Al-Ghat, Oshairah, al Awdah, Attar og Junaifi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sudair|Sudair]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 

## Bakgrunnsstoff
Tarout

**Tarout** eller **Tārūt** (arabisk جزيرة تاروت) er ei øy i Persiabukta som høyrer til Austprovinsen i Saudi-Arabia. Ho er knytt via to vegfyllingar til Qatif. Ho ligg seks kilometer frå kysten og er den lengste øya i Persiabukta etter Qeshmøya, og strekkjer seg frå Ra’s Tannurah i nord til Qatif i vest. Øya har eit areal på 70 kvadratkilometer og hadde eit folketal på 38&nbsp;055 i 1992. Han består av byar og landsbyar, som sjølve Tārūt, Deyrah og Darīn.

## Namnesoge
Det gamle arabiske namnet på staden var visstnok 'Ishtarut (عشتروت). I den greske *Geografia* av Ptolemaios vert ho kalla Tharrō (θαρρώ). På eit kart i *Geografia* publisert på latinsk i 1578 står ho oppført som *Tharro*. I mellomalderen vart øya ofte kalla Dairin eller Daryn, etter ein av byane. Darīn er namnet på ei av hamnene på øya, og det er gjort forsøk i moderne tid på å døype øya om til Darīn. Darinavtalen vart signert på øya i 1915 mellom Ibn Saud og Storbritannia.

## Arkeologi
Arkeologiske funn indikerer at øya har vore busett sidan 5000 fvt. og var seinare heimstad for folk frå sivilisasjonen Dilmun, akkadiarar, assyrarar og persarar. Seinare var ho okkupert av Persarriket, det islamske riket, portugisarane og seinare Det osmanske riket.

I 1959 oppdaga ein mann som reingjorde gata ein stein med ein sabeisk inskripsjon på seg. Den mest kjende lekamen som er funnen på Tārūt vart grave fram av danske arkeologar i 1968. Dei fann potteskar daterte attende til 4500 fvt. og andre frå 3000 fvt. Då kommunen Qatīf ønskte å byggje ei vegfylling til Tārūt i 1962 tok dei sand frå ein ås kalla Tell Rafī’ah, og fann lekamar frå steinalderen, inkludert keramikk og ein statue. Den siste oppdaginga var i 1993 på Tell Rafī’ah. 

Ein har funne fleire ilåt på Tārūt av steatitt, særleg frå Tell Rafī'ah. Utforminga er særs kunstnarisk med avbilding av kattar, nakne menn og motiv knytte til sjø og fiske. Steatittkjelda låg sørvest i Persia, men sjølve utforminga verkar å vere lokal.

Av dei gamle statuane ein har funne på Tārūt er ein av ein naken mann laga av ein mørk grå stein. Han vart funnen i 1950-åra av ein mann som pløydde marka si. Han er 94 cm høg og står på ein ærbødig måte med vide augo. Han er nesten heilt sikkert av sumerisk opphav, sjølv om han vart funnen kring 1000 km frå næraste byen i Sumer. Han er av særs høg kvalitet, men vart nesten øydelagd av overtruiske landsbybuarar, som trudde det hadde noko å gjere med andar (*[[jinn]]*), og skar han i to og hogde hovudet av han. Han er no restaurert og står i Nasjonalmuseet i Riyadh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tarout Island|Tarout Island]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Portugisisk fort på Taroutøya , Splendid Arabia
Altach

**Altach** er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 5,46 km² med om lag 6&nbsp;400 ibuarar i 2015. Landsbyen Altach ligg på eit sletteland 412 meter over havet.

Forbundskanslaren i Austerrike frå 1930 til 1931, Otto Ender, var frå Altach.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Altach|Altach]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Sakakah

**Sakakah** (arabisk سكاكا) er ein oaseby nordvest i Saudi-Arabia og er hovudstaden i Al Jawf-regionen. Han ligg like nord for An Nafud-ørkenen. Sakakah hadde eit folketal på 242&nbsp;813 i 2010.

## Jordbruk
Al-Jawf har rikt med vatn som gjer det mogeleg å dyrke dadlar (200&nbsp;000 palmar) og oliven (12&nbsp;000&nbsp;000 tre), i tillegg til andre jordbruksprodukt. talet på gardar er kring 16&nbsp;000, og jordbruksprosjekta kring 1&nbsp;500. Her ligg Watania-gardane, den største organiske garden i kongedømet. Det frodige jordbruksområdet i Al-Jawf kjem hovudsakleg av store mengder undergrunnsvatn. 

## Historiske palass

Fil:Rajajil.jpg|Rajajil 

Fil:Omar Mosque.jpg|Omarmoskeen i Dumat Al-Jandal

Fil:Jouf castle.jpg|Mardborga


Historia til Al-Jawf strekkjer seg meir enn fire tusen år attende. Her finst mange historiske og førhistoriske stader, som Za'balborga- og brunnen, Omar ibn Al-Khattab-moskeen i Dowmat Al-Jandal og Mardborga (like sør for Sakaka). Her finst òg dei gamle ståande steinane Rajajil i Sakaka, som er datert nesten 6&nbsp;000 år attende.

## Modernisering
Mange område i Saudi-Arabia slit med utvikling og modernisering utført på kort tid. I nyare år har den saudiarabiske staten pøst pengar inn i regionen Al-Jawf, og særleg Sakaka, for å utvikle den økonomiske stagnerte regionen. Byen er derfor full av nye, statlege bygg, skular og sjukehus. Her ligg mellom anna Al Jouf universitet (Jami'at Al-Jawf), som vart skipa i 2005. 

## Klima
Köppen-Geiger si klimaklassifisering klassifiserer klimaet som varm ørken (BWh).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sakakah|Sakakah]]» frå ,  den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Ei reise gjennom provinsen Al Jouf, Splendid Arabia.
Rankweil

**Rankweil** er ein by og ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 21,9 km² med om lag 11&nbsp;700 ibuarar i 2015. Byen Rankweil ligg 468 meter over havet. Rundt 70% av Rankweil ligg på ei elveslette, resten i eit kupert bakkeland mot aust.

Staden er særleg kjend for valfartskyrkja Liebfrauenkirche, som ligg oppe på ein bergknaus.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rankweil|Rankweil]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Frastanz

**Frastanz** er ein kommune i distriktet Feldkirch i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 32,3 km² med i kring 6&nbsp;300 ibuarar i 2015. Landsbyen Frastanz ligg 510 meter over havet, i eit lett kupert landskap.

Åmotet mellom elvane Ill og Samina er i Frastanz.

Byen Feldkirch ligg 3 km nordvest om Frastanz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Frastanz|Frastanz]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Feldkirch

**Feldkirch** er ein by og ein kommune i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike, administrasjonssete i distriktet Feldkirch. Kommunen, den aller vestlegaste i heile Austerrike, dekker eit areal på 34,3 km² med knapt 32&nbsp;000 ibuarar i 2015. Byen er den 13. største i folketal i Austerrike og ligg 458 meter over havet.

I Feldkirch er det både sjukehus, musikkonservatorium og lærarhøgskule, samt fleire andre større offentlege institusjonar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Feldkirch|Feldkirch]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Tihamah

**Tihamah** eller **Tihama** syner til kystsletta i Arabia langs Raudehavet frå Akababukta til Bab el Mandeb.

## Geografi
Regionen vert stundom delt inn i to delar, *Tihamat Al-[[Hejaz]]* (nord) og *Tihamat ʿ[[Asir]]* (sør). Den jemenske delen (*Tihamat Al-Yaman*) er ei forlenging av *Tihamat ʿAsir*. Sletta er avgrensa og er på det breiaste (60 til 80&nbsp;km) sør for Medina og sør for Mekka.

Byane Yanbu, Jidda og Al Qunfudhah ligg i Hejaz-området av Tihamah. På den asiriske og jemenittiske delen av Tihamah-sletta ligg byane Jizan og Al Hudaydah.

Temperaturane i Tihamah er truleg somme av dei høgaste på jorda. På arabisk tyder *at-taham* kraftig varme og mangel på vind.

## Flora

Den store sandete kystletta er eit varmt og lite gjestmildt område parallelt med Raudehavet, og det meste av henne, nord for Zabid i Jemen, er  trelaus. Nokre stader finst det likevel tett krattskog som nesten berre består av treslaget *salam*, eller *[[Vachellia flava]]*, og ein kan gå ut frå at dette opphavleg var det dominerande naturlege plantelivet i Tihamah. I krattskogane finst tannkost-treet *[[Salvadora persica]]* og av og til ørkendaddeltreet *[[Balanites aegyptiaca]]* og koloniar av vill doum-palme (*[[Hyphaene thebaica]]*), i tillegg til planta daddelpalmar (*Phoenix dactylifera*).

## Arkeologi

Under ein kanadisk arkeologiekspedisjon nær landsbyen al-Mutaynah i Tihamah-området leia av Edward Keall, direktøren for Royal Ontario Museum, vart det funne seksten megalittiske bautasteinar. Steinane består av granitt og veg opp til 20 tonn. Tre av dei ståande steinane er 2,5 m høge med ein som har falle ned er over 20 meter lang. Koparreiskapar som ein meiner går tilbake til same tida som steinane vart reiste er daterte til kring 2400 til 1800 fvt. Ein enno eldre steinalderindustri vart funnen i lag med potteskar datert til 1200 til 800 fvt.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tihamah|Tihamah]]» frå , den 22. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jebel Tuwaiq

**Jebel Tuwaiq** (arabisk **جبل طويق**) er ein smal skrent som kryssar platået Nejd sentralt i Arabia, og strekkjer seg kring 800&nbsp;km frå den sørlege grensa til Al-Qasim i nord til den nordlege utkanten av Rub al-Khali-ørkenen nær Wadi ad-Dawasir i sør. Han er 600&nbsp;meter høg og har ei lagdeling frå midtre juratida.  Austsida heller slakt nedover, medan vestsida endar bratt. Skrenten kan reknast som eit smalt platå, men dei lokale kallar det *jebel* eller «fjell».

Mange smale dalar (*[[wadi]]*) går langs sidene, som Wadi Hanifa, og ei gruppe av byar ligg sentralt, som den saudiarabiske hovudstaden, Riyadh. Mange busetnader har historisk lagt på kvar side av ryggen, som Sudair og Al-Washm.  Tweig-skrenten er nemnt i det geografiske leksikonet til Yaqut frå 1200-talet som Al-'Aridh, men dei siste hundreåra er dette namnet berre nytta om den sentrale delen av skrenten, kring Riyadh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jebel Tuwaiq|Jebel Tuwaiq]]» frå ,  den 22. desember 2015.*
Wadi Ar'ar

**Wadi Arar**, òg kalla Wadi `Ar`ar og Wādī `Ar`ar, er ein wadi sentralt i Den nordlege grenseregionen i Saudi-Arabia. Wadi Arar spring ut kring 125 km frå Arar flyt frå sørvest til nordaust, forbi Arar by og flyt saman med mange wadiar og sha’ibar, før ho kryssar grensa til Irak. 
Wadien ligg mellom 31°00’nord og 30°45’N og 40°30’aust og 41°05’ A.

Wadien er ein av *wadiane til ʿAnizah-stamma*, som munnar ut i Eufratdalen i Irak, og er i lag med *Wadi Al-Khurr* ein av dei større av desse wadiane. Han ligg 568 meter over havet. Regionen han renn gjennom er prega av steinete lag av kalkstein og sandstein med dolomitt og siltintrusjonar frå krittida. Det finst òg mange, små wadiar og sha’ibar i området. Wadi Arar er ein av dei største i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wadi Ar&#39;ar|Wadi Ar&#39;ar]]» frå ,  den 23. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Uqair

**Uqair** (arabisk عقير) er ei gammal borg av islamsk opphav i Austprovinsen i Saudi-Arabia. Namnet vert òg skrive Al-'Uqair, Uqayr, og Ogair. Somme har knytt borga til den gamle byen Gerrha som er nemnd i greske og romerske kjelder. Staden var òg åstad for ein konferansen i 1922 der Uqair-protokollen vart gjeven ut, som var med å stadfeste dei moderne grensene til Saudi-Arabia. 

Borga ligg kring 80 km nordaust for den frodige oasen Al-Hasa på austkysten av Persiabukta. På denne gamle staden ligg ruinane av ei stor borg som no markerer staden med same namn. Den noverande strukturen er av ukjent opphav. Det er absolutt ikkje klårt kven som bygde borga som måler 50 meter på kvar side og som består av ein steinvoll toppa med jordsteinar. .

## Plassering
Dagens Uqair ligg kring 90 km sør for Dhahran, eit anlegg for Saudi Aramco. Borga ligg kring 80 km nordaust for den frodige oasen Al-Ahsa og byen Hofuf ved austkysten av Persiabukta, langs ei rett linje mellom oasen og øystaten Bahrain. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uqair|Uqair]]» frå ,  den 23. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Wadi al-Rummah

**Wadi Al-Rummah** eller **ar-Rummah** (وادي الرمة) er ein av dei lengste elvedalane på Den arabiske halvøya med ei lengd på nesten 600 km. Han er stort sett tørr og delvis blokkert av inntrengande sanddyner og byrjar nær Medina ved fjellet Al-Abyad (Det kvite fjellet). Han går mot nrodaust og har fleire mindre sidedalar som òg er wadiar, som Mohallani Wadi og Murghala Wadi i nord og Jifn Wadi og Jarir Wadi i sør. Han endar ved Thuayrat-dynene i ad-Dahna-ørkenen i Al-Qassim-provinsen. 

Wadien fell så under sanddynene, der han vert kalla Mistewy Wadi. Han dukkar opp att på andre sida av ørkenen som Wadi Al-Batin (etter kring 425&nbsp;km), før han held fram nordaustover og dannar vestgrensa av Kuwait. Han munnar omsider ut i Persiabukta.

Dalen er vid og var ein gong ein stor elvedal. I følgje dr. Abdullah Al-Musnad frå Universitetet i Qassim, rann det for 10&nbsp;000 år sidan ei elv frå Medina til Persiabukta, med ei samla lengd på 1200&nbsp;km. Periodar med tørke og flytting av sand ved Althwairat og Dahna førte til at løpet til dalen vart avskoren i tre delar: Wadi Al-Rummah  (den lengste på 600&nbsp;km), Wadi Aloddi (45&nbsp;km) og Wadi Al-Batin (450&nbsp;km). Geologiske studiar syner at Wadi Al-Rummah flyt med full kapasitet kring tre gonger kvart hundreår. Dei siste gongane det flaut vatn i dalen var i 1945, 1982, 1987, 2004 og 2008. I 1818 var det vatn i elvedalen i 40 dagar, i 1838 i 22 dagar, i 1987 og 2008 i 17 dagar. I 1838 flaumde dalen over og skapte ein 520 km² stor innsjø som varte i to år og som trekte til seg vassfugl som sjeldan var å sjå i dalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wadi al-Rummah|Wadi al-Rummah]]» frå ,  den 23. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* countrystudies.us – Saudi-Arabia: Topography and Natural Regions 
* youtube.com – Vatn i elva i november 2008 mellom Unaizah og Buraidah i Qassim-provinsen
* mekshat.com – Photo of 2008 flow
Yabrin

**Yabrin** er ein busetnad i Saudi-Arabia som ligg kring 200&nbsp;km sør for Riyadh i Austprovinsen. Den nærmaste byen er Harad. Området var ein fråflytta, eldgammal busetnad. I 1940-åra vart han busett på ny av beduinar frå Dawasir.

Hovudnæringa er hovudsakleg jordbruk, med daddelhagar og korn. Området har naturlege vasskjelder. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yabrin|Yabrin]]» frå ,  den 23. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pioneer 1

**Pioneer 1** (dessutan kjend som **Able 2**) var ein amerikansk romsonde som var meint å skulla nå månen. Han vart skoten opp 11. oktober 1958 med ein Thor-Able-rakett frå Cape Canaveral. Han var den fyrste sonden som vart skoten opp av NASA, som då nyleg hadde vorte oppretta.

Under oppskytinga var det i det øvre rakettsteget ein feiljustert ventil som førte til range akselerometerdata. Dette førte vidare til feilavfyring som sende sonden inn i ein ballistisk bane. Etter 43 timar, den 13. oktober 1958, gjekk Pioneer 1 difor inn i jordatmosfæren over det sørlege Stillehavet i staden for å nå månen.

Soleis kunne ikkje Pioneer 1 nå målet om å gje detaljerte bilete av månen. Derimot returnerte sonden brukande data om strålinga kring jorda.

Pioneer 1 vog 34,2 kilogram, der 17,8 kg av dette kom frå dei vitskaplege instrumenta.

## Kjelder
* ''Pioneer 1'' - NSSDC
Hard

**Hard** er ein by og ein kommune i distriktet Bregenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 17,8 km² med i kring 13&nbsp;000 ibuarar i 2015. Byen Hard ligg på ei elveslette ved breidda av Bodensjøen, 399 meter over havet.

Plastikkprodusenten Alpla med 16&nbsp;000 tilsette har hovudkontoret sitt i Hard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hard|Hard]]» frå ,  den 24. desember 2015.*
Hörbranz

**Hörbranz** er ein kommune i distriktet Bregenz i forbundslandet Vorarlberg i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 8,74 km² med i kring 6&nbsp;300 ibuarar i 2015. Landsbyen Hörbranz ligg 426 meter over havet.

Hörbranz ligg på austbreidda av Bodensjøen, og grensar i nord mot Tyskland. Landbruk er ei viktig næring, 56% av arealet er dyrkamark, 24% skogkledd.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hörbranz|Hörbranz]]» frå ,  den 24. desember 2015.*