open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alfagras

**Alfagras**, **halfa** eller **esparto** (*Stipa tenacissima*) er ein urteart i grasfamilien. Det er ei flierårig plante som er mest utbreidd på steppene i Nord-Afrika og Sør-Spania. Ho har lange blad som er røyrforma og sammanrulla. Bladfibrane vert mellom anna brukt som råmateriale for snøre og tau, og til korgfletting. Skotypen espadrille vert laga av alfagras.

## Papirproduksjon
Alfagrasfibrar vert også brukte i papirproduksjon. Fibrane vert vanlegvis blanda med 5–10&nbsp;% tremasse. Dei gjev eit papir av høg kvalitet som er vanleg i bøker. I Storbritannia vart dette teke i bruk i 1850.

## Kjelder

*«Espartogräs» på Wikipedia på svensk, innhenta 7. april 2010.
*«Alfagress» hjå Store norske leksikon, innhenta 7. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

## Bakgrunnsstoff
*
Haitialmiqui

**Haitialmiqui** (*Solenodon paradoxus*) er ein furespissmusart som berre er funnen på Hispaniola. Han vart oppdaga i 1833, då Johann Friedrich von Brandt skildra han. Det fanst også ein annan art på øya, *[[Soledonon marcanoi]]*, men denne døydde ut etter den fyrste koloniseringa. 

## Kjelder

* «Hispaniolan Solenodon» på Wikipedia på engelsk, innhenta 7. april 2010.
* «Solenodonten» på Wikipedia på dansk, innhenta 7. april 2010.

## Bakgrunnsstoff
* *[http://www.animalinfo.org/species/solepara.htm Solenodon paradoxus]* hjå Animal Info.
* *[http://sn2000.taxonomy.nl/Taxonomicon/TaxonTree.aspx?id=60670&tree=0.1 Solenodon paradoxus] * i Taxonomicon.
Idar Norstrand

**Idar Olav Norstrand** (), fødd i Bergen, var ein norsk politikar for Arbeidarpartiet, fagforeiningsleiar og tenestemann. 

Han arbeidde som postmann frå 1934 til 1941, og seinare som sjef for personalavdelinga i Postdirektoratet, frå 1957 til 1982. Frå 1941 til 1945, under den tyske okkupasjonen av Noreg, måtte han flykte til Sverige. Der arbeidde han i den norske legasjonen i Stockholm. Frå 1946 til 1951 var han formann for Norsk Postforbund.

## Regjering
20. januar 1964 - 12. oktober 1965: Statsråd og sjef for Løns- og prisdepartementet (Løns- og prisminister) i Regjeringa Gerhardsen IV.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Idar Norstrand|Idar Norstrand]]» frå ,  den 7. april 2010.*  
 
*
Basilica di San Francesco d'Assisi

**Basilica di San Francesco** i byen Assisi i Regione Umbria i Italia er ei kyrkje som er samansett av to bygningar, *underkyrkja* (Basilica Inferiore), som vart bygd mellom 1228 og 1230, og  *overkyrkja* (Basilica Superiore), som vart bygd  i gotisk stil oppå underkyrkja mellom 1230 og 1253. Klokketårnet (kampanilen) er bygd i romansk stil. Komplekset, som er gravkyrkje for helgenen og skiparen av fransiskanarordenen, Frans frå Assisi, vart i år 2000 innskrive på verdsarvlista til UNESCO.

Pave Gregor 9, som var i Assisi i 1228  for å heilagkåre (kanonisere) Sankt Frans, fremja då eit ynske overfor bror Elie de Cortone (leiar av fransiskanarordenen i tida 1232 til 1239) om at det straks vart sett i gang bygging av ei kyrkje med krypt for å hyse lekamen til den heilage Frans. Underkyrkja var ferdig 25. mai 1230, og leivningane etter Sankt Frans kunne leggjast i stor løyndom så godt skjult i krypten (av redsle for bortføring av relikviane) at dei ikkje vart oppdaga att før i 1818. Utan avbrot vart byggjearbeidet på overkyrkja sett i gang, og dette gjekk føre seg fram til 1253, då pave Innocent 4 kunne vigsle den fullt ferdige kyrkja som «hovud og mor for Dei små brørnes orden». 

Skipet i overkyrkja er i heile lengda dekorert med freskomålarstykkje av målaren Giotto, som i 28 tablå skildrar livet til Sankt Frans. Også andre av dei fremste meistrane i Italia har utsmykka kyrkja; Cimabue, Duccio di Buoninsegna, Pietro Lorenzetti, Simone Martini og fleire. Dei mange freskane i kyrkja er rekna som epokegjerande ved å representere innleiinga til renessansen i den italienske biletkunsten.

Ved eit jordskjelv 26. september 1997 vart det gjort skader på byen Assisi, og kyrkja vart råka; noko av kvelven i overkyrkja fall ned og drap fire personar, og freskar av Cimabue vart øydelagt. To år gjekk med til reparasjonar og forsterkingar av kvelvane og renovering og restaurering av freskane.

## Bakgrunnsstoff
Zinke

Ein **zink** (òg **zinke** eller **sink**, italiensk *cornetto*, engelsk *cornett*) er eit historisk musikkinstrument nytta i mellomalderen, renessansen og tidleg barokk, med blomstringstid tidleg på 1600-talet. Han vart vanlegvis laga av tre, sjeldnare av elfenbein, var åttekanta og med skinnovertrekk og hadde seks fingerhol og eit tommelfingerhol. Han vert i dag klassifisert som eit messingblåseinstrument. 

Ofte vert zinken sett på som ein mellomting mellom blokkfløyte og trompet. Frå 1400-talet til midten av 1600-talet var zinken eit av dei viktigaste musikkinstrumenta med ry på seg til å kunne imitere den menneskelege stemma.

## Byggemåtar
Zinken vert vanlegvis stemt i middeltone temperering og derfor er litteraturen vanlegvis avgrensa til toneartar opp til to forteikn.

Til grunn for ein zinkekonstruksjon ligg eit konisk røyr med sju hol. Ulike typar er:
*krum zinke (cornetto curvo), lett krumma utført i to uthola, samanlimte og lærovertrekte halvdelene, vanlegvis i følgjande storleikar: 
**i eit normalt sopranleie (cornetto) &ndash; djupaste tone er a. G-grep.
**den mindre diskant- eller kvartzinken (cornettino) i eit høgare toneleie.
**tenorzinke i eit djupare toneleie, lengre og vanlegvis krumma i s-form.
*rett zinke (cornetto diritto) er sjeldne.
*stille zinke (cornetto muto) er rette og laga i eit stykke tre med utfrest munnstykke som ikkje kan takast av. Volumet er lågare og tonen mindre skarp enn for dei andre variantane
*serpent er ei bassform av instrumentfamilien.

## Komponistar som har skrive for zinke
*Heinrich Schütz
*Michael Praetorius
*Claudio Monteverdi
*Johann Sebastian Bach
*Giovanni Gabrieli

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Zink (musikk)|Zink]]» frå ,  den 8. april 2010.*
Odd Sagør

**Odd Georg Sagør** (), fødd i Meldal, var ein norsk politikar for Arbeiderpartiet. 

Frå 16. oktober 1973 til 15. januar 1976 var Odd Sagør statsråd og sjef for Forbrukar- og administrasjonsdepartementet (Forbrukar- og administrasjonsminister) i Trygve Bratteli si andre regjering.

Odd Sagør var ordførar i Trondheim frå 1963 til 1970, finansrådmann frå 1970 til 1973, og rådmann i Trondheim frå 1976 til 1986. Han var også medlem i Trondheim bystyre frå 1946 til 1970.

## Kjelder
*Stortinget.no - Biografi, vitja 8. april 2010
Arioso

Ein **arioso** er i klassisk musikk ein type operasong for solist mellom ein resitativ og ein arie. Bokstavleg tyder arioso *luftig*. Uttrykket dukka opp på 1500-talet i lag med dei andre nemnde typane og monodi. Han vert ofte forveksla med resitativ accompagnato.

Arioso liknar ein resitativ på grunn av den frie strukturen og bøyingane, som ligg tett opp til talen. Han har derimot ein annan rytme. Arioso liknar ein arie på den melodiske forma, og begge er nærare song enn resitativ; men dei har forskjellig form og i ein arioso har ein sjeldan gjentakingar.

Døme på ariosoer er finalen i første akt av *[[Tryllefløyta]]* av Mozart og starten på kantaten *[[Ich steh mit einem Fuß im Grabe]]* av Johann Sebastian Bach.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arioso|Arioso]]» frå ,  den 8. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
**Omsett frå Arioso http://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Arioso&oldid=5612824

## Sjå òg
*kantate
*oratorium

## Bakgrunnsstoff
* Bachs Arioso spelt av cellisten Julian Lloyd Webber
Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe

**Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe**, BWV 25, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Han vart først framført den 29. august 1723 for den fjortande sundagen etter treeiningssundag. Teksten er laust basert på evangeliet etter Lukas, der Jesus lækjer ti spedalske (Lukas 17:11-19) og frå Paulus’ brev til galatarane 5: 16-24. Kven som har skrive teksten er ukjend. 

Kantaten er skriven for sopran, alt, tenor, bass, zinke, tre tromboner, tre blokkfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo.

# Koral «Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe» - For sopran, alt, tenor, bass, zinke, tre trombone, tre blokkfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo. 
# Resitativ «Die ganze Welt ist nur ein Hospital» - For solotenor og basso continuo.
# Arie «Ach, wo hol ich Armer Rat?»- For solobass og basso continuo.
# Resitativ «O Jesu, lieber Meister» - For solosopran og basso continuo.
# Arie - «Öffne meinen schlechten Liedern» - For tre blokkfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo.
# Koral - «Ich will alle meine Tage» - For sopran, alt, tenor, bass, tre blokkfløyter, zinke, to oboar, to fiolinar, bratsj, tre tromboner og basso continuo.

## Bakgrunnsstoff
*  
*Original tekst
*Vokalpartitur
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Innnspelingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe, BWV 25|Es ist nichts Gesundes an meinem Leibe, BWV 25]]» frå ,  den 8. april 2010.*
Stortingets kommunal- og miljøvernkomité

**Stortingets kommunal- og miljøvernkomité** var ein fagkomité på Stortinget. Den vart oppretta 10. oktober 1972, og bestod då av medlemmane i Stortingets kommunalkomité, som samstundes vart lagt ned. 

Stortingets kommunal- og miljøvernkomité vart lagt ned 30. september 1993. Siste komitéleiar var Haakon Blankenborg frå Arbeiderpartiet.

Då komiteen vart lagt ned, vart ein vesentleg del av saksområdet overført til den nye Stortingets kommunalkomité, som var i verksemd i stortingsperiodane 1993-1997, 1997-2001 og 2001-2005. 

Stortinget.no har oversikt over alle medlemmer av Stortingets kommunal- og miljøvernkomité.

## Kjelder
* Stortinget.no, vitja 8. april 2010
Stortingets forsvarskomité

**Stortingets forsvarskomité** var ein fagkomité i Stortinget. Den handsama forsvarspolitiske saker, mellom anna militært forsvar og saker om sivil beredskap.

Forsvarskomiteen hadde åtte medlemmar. Den blei oppretta med basis i Stortingets militærkomité den 1. oktober 1967, og blei lagt ned den 30. september 2009 for å bli erstatta av Utanriks- og forsvarskomiteen.

## Kjelder
*Stortingets forsvarskomité hos Stortinget.no, vitja 8. april 2010
Nils Nilssen Dahl

**Nils Nilssen Dahl** () var ein norsk prest og stortingsmann.

Dahl var fødd på garden Øvstedal i Tresfjord (i dagens Vestnes kommune) i Romsdal, son av ein gardbrukar. Han vart student 1828, ferdig utdanna cand. theol. frå universitetet i Kristiania (Oslo) to år seinare. År 1831 oppheldt han seg i Frankrike, året etter var han pers. kapellan i Eivindvik. Perioden 1833-38 verka han i ledige embete i Bergens stift.

1838 vart Dahl pers. kapellan i Melhus. Attåt kapellanstillinga var han forlikskommissær og sparebankdirektør. Fyrst i 1851 fekk han fast embete som sokneprest, i Eid i Nordfjord. Også i Eid var han direktør i sparebanken. Etter tre år tok Dahl avskjed, og døydde fire veker seinare.

Dahl var stortingsrepresentant for Sør-Trøndelag på alle tingsamlingane 1845-51. 1848 var han president i Odelstinget og formann i adressekomiteen. I 1851 var han visepresident i Odelstinget, og formann i tre komitear. Dei tre komiteane var høvesvis konstitusjons-, trykkings-, og arbeidarkomiteen. På stortinget høyrde han til den liberale fløya. Dahl vart rekna mellom dei beste talarane i stortinget.

Han var far til Walter Scott Dahl.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
Frederik Moltke Bugge

**Frederik Moltke Bugge** () var ein norsk skulemann. Han var rektor ved Trondhjems katedralskole 1833-51. Bugge var ordførar i Trondheim i to år. Peder Bugge var far hans, Wilhelm Bugge sonen hans.

## Liv og gjerning
Bugge var fødd i Trondheim, der far hans var biskop. Han avla artiumseksamen i 1823, og i 1829 filologisk embetseksamen frå universitetet i Kristiania (Oslo). 1831 var han ei kort tid overlærar ved Kristiania katedralskole, før han same året vart styrar av den lærde skulen i Stavanger.

I 1833 vart Bugge rektor ved katedralskulen i heimbyen Trondheim. 1836-37 hadde han stipend for å studere dei høgare skulane i Tyskland og Frankrike. I perioden 1840-42 var han medlem av ein kommisjon som skulle kome med forslag til revideringar av undervisingsplanen for dei høgare skulane. Kommisjonsarbeidet hadde stor innverknad på utviklinga innanfor norsk skule.

Bugge var 2. varamann (suppleant) til Stortinget 1839. Han deltok i styret av Trondheim, sat nokre år i bystyret og var ordførar 1844-45.

I si tid som rektor i Trondheim var Bugge sentral i Kongelige Norske Videnskabers Selskab. Fleire år var han preses i selskapet, mellom anna då Ivar Aasen i 1842 av selskapet fekk stipendet som sette han i stand til å reise land og strand rundt, for å granske dei norske dialektane.

Bugge flytta til Bergen då han gjekk av som rektor. Han døydde der etter berre to år.

## Kjelde
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
Wir danken dir, Gott, wir danken dir

***Wir danken dir, Gott, wir danken dir***, BWV 29, er ein kantate av Johann Sebastian Bach. 

Stykket vart skriven for valet av eit nytt byråd (Ratswahl) i Leipzig i 1731 (kantatane *[[Preise, Jerusalem, den Herrn]], BWV 119* og *[[Gott, man lobet dich in der Stille]], BWV 120* vart skrivne for liknande hendingar). Han vart først framført den 27. august dette året. 

Instrumenteringa syner at det er ei festleg hending han vart skriven for: sopran-, alt-, tenor- og bass-solistar, firedelt kor, soloorgel og eit orkester av to oboar, tre trompetar, pauke, fiolinar, bratsjar og basso continuo.

Stykket er i åtte satsar:

#Sinfonia - eit arrangement av Bachs preludium i E-dur, ''Partita'' for solofiolin. Eit soloorgel spelar den opphavlege fiolindelen, medan orkesteret akkompagnerer. 
#«Wir danken dir, Gott, wir danken dir» - denne vart seinare tilpassa som *Gratias* og *Dona nobis pacem* i *[[Bachs messe i H-moll]]*. Teksten er frå Salme 75.
#«Halleluja, Stärk und Macht» - ein tenor da capo arie, akkompagner av ein solofiolin og continuo.
#«Gottlob! es geht uns wohl!» - ein resitativ sungen av solobass.
#«Gedenk an uns mit deiner Liebe» - ein arie for sopran med rytmen siciliana, akkompagnert av  obo, strykarar og continuo.
#«Vergiß es ferner nicht, mit deiner Hand» - ein resitativ sungen av altstemma med eit siste «Amen» frå koret. 
#«Halleluja, Stärk und Macht» - ein reprise av den første delen av tenorarien, men no med solo-orgel i staden for fioling. Sungen av altstemma. 
#«Sei Lob und Preis mit Ehren» - det femte verset av Johann Gramanns koral, «Nun lob, mein Seel, den Herren», spelt og sunge av heile ensemblet. 

## Bakgrunnsstoff
*  
*Informasjon frå bach-cantatas.com
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wir danken dir, Gott, wir danken dir, BWV 29|Wir danken dir, Gott, wir danken dir, BWV 29]]» frå ,  den 8. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bill Dickens

**Bill Dickens** () er ein amerikansk bassist. Han er mest kjend for arbeidet sitt med Ramsey Lewis trio og i nyare tid for turnèane med Neil Zaza og Bobby Rock. 

Av andre artistar han har spela bass for finn ein Pat Metheny, George Michael, Joe Zawinul, Janet Jackson, Grover Washington, Jr., Chaka Khan, Mary J. Blige, Freddie Hubbard, Al Di Meola, Dennis Chambers, Steve Morse, Randy Newman og The Hooters.

## Bøker
* *Bass Beyond Limits: Advanced Solo and Groove Concepts*, Alfred Publishing Co., Inc., 1998, ISBN 0-7692-6493-X
* *Funk Bass and Beyond*, Alfred Publishing Co., Inc., 2003, ISBN 0-7579-1689-9

## Video
* *The Bill Dickens Collection* (DVD), Warner Bros. Publications, 2003

## Kjelder
Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret

***Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret***, BWV 31, er ein kyrkjeleg kantate av Johann Sebastian Bach.

Verket vart komponert i Weimar for 21. april 1715, første påskedag, og vart seinare framført fleire gonger i Leipzig i ein noko endra form. Ein kjenner til at det vart framført i 1724, 1731 og 1735.

## Tema
Teksten kjem frå *«Evangelisches Andachts-Opffer»* av Weimar-diktaren Salomon Franck, som har skrive ni kantatetekstar for Bach. Versa består av fri dikting og tolking. Den siste satsen, det siste verset i dødskoralen *«Wenn mein Stündlein vorhanden ist»* av Nikolaus Herman er ein referanse til livet etter døden for kristne etter at Jesus stod opp att.

## Instrumentering
*Songsolistar: sopran, tenor, bass,
*Kor: sopran I/II, alt, tenor, bass,
*Orkester: trompet I-III, basstromme, obo I-III, barokkobo, fiolin I/II, bratsj I/II, fiolonsell I/II, Basso continuo

## Kjenneteikn
Sjølv om Bach truleg var meir travel enn elles rundt ei viktig høgtid som påske, er dette verket med tre trompetar og fem treblåseinstrument, noko som er merkverdig. Ein treng minst 17 forskjellige instrument for å framføre denne kantaten.

Den oppstemte musikken til denne høgtida finn ein alt i sonaten i starten, med ein fanfare-liknande introduksjon. Etter dette kjem fem korstemmer inn og tar opp koraltemaet. Sidan kjem to resitativ, på kvar side av ein bassarie, berre akkompagnert av basso continuo. Tenorarien som kjem etter vert introdusert av ein ritornello for strykarar. I den siste arien, syng sopranen og solooboen spelar mot lågtliggande unisone strykarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret, BWV 31|Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret, BWV 31]]» frå ,  den 8. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Alfred Dürr: *Johann Sebastian Bach: Die Kantaten.* Bärenreiter, Kassel 1999, ISBN 3-7618-1476-3
**Werner Neumann: *Handbuch der Kantaten J.S.Bachs*, 1947, 5.Auf. 1984, ISBN 3-7651-0054-4
** Hans-Joachim Schulze: *Die Bach-Kantaten: Einführungen zu sämtlichen Kantaten Johann Sebastian Bachs*. Leipzig: Evangelische Verlags-Anstalt; Stuttgart: Carus-Verlag 2006  (Edition Bach-Archiv Leipzig) ISBN 3-374-02390-8 (Evang. Verl.-Anst.), ISBN 3-89948-073-2 (Carus-Verl.)
**Christoph Wolff/Ton Koopman: *Die Welt der Bach-Kantaten* Verlag J.B. Metzler, Stuttgart, Weimar 2006 ISBN 978-3-476-02127-4

## Bakgrunnsstoff
*  
* http://www.bach-cantatas.com/BWV31.htm
Duett

Ein **duett** er ein musikalsk komposisjon eller stykke for to utøvarar, eller ei framføring av eit slikt stykke. Ordet kjem frå italienske *due*, 'to'.

Ein duett kan framførast anten berre av to musikarar eller av to solistar akkompagnert av ein eller fleire musikarar. Ein duett kan framførast av både instrument og song. Omgrepet vert likevel mest nytta når to personar syng saman. 

## Opera
Duettar har alltid vore ein viktig del av strukturen til ein opera. Tidlege verk frå 1500-talet som *[[L'Orfeo]]* og *[[L'incoronazione di Poppea]]* har duettar gjennom heile stykket. I Italia på 1600-talet blei duettar ofte nytta i komiske scener inannfor seriøse verk. I Frankrike i barokken var duettar utbreidde i tragediar, til dømes i songar om hemn og konfrontasjon. Kjærleiksduetten blei kjenneteikna av synging i tett harmoni som symboliserte eining etter konflikt.

## Døme på duettar
* Julesongen «Fairytale of New York» med The Pogues der vokalisten i bandet Shane MacGowan syng duett med Kirsty MacColl
* «Don't Give Up» av Peter Gabriel og Kate Bush
* Songen «Where the Wild Roses Grow» med Nick Cave og Kylie Minogue frå albumet *[[Murder Ballads]]* utgitt av Nick Cave & the Bad Seeds
* Simon & Garfunkel var ein duo som framførte duettar som til dømes «The Boxer»
* Tom Jones gav i 1999 ut albumet *Reload*, eit album som berre består av duettar mellom han og diverse andre artistar.

## Sjå òg
* Duo

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Duett|Duett]]» frå ,  den 8. april 2010.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Duet|Duet]]» frå ,  den 7. juli 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*7 stunning classical duets that are guaranteed to lift your spirits ved classicfm.com
Walter Scott Dahl

**Walter Scott Dahl** () var ein norsk høgsterettsadvokat, forfattar og politikar for partiet Venstre. Dahl var aktor i riksrettssaka mot Selmer-ministeriet, og han var med i Sverdrup-regjeringa 1888-1889. Han var son av Nils Nilssen Dahl, fødd i Melhus og død i Bergen.

## Liv og gjerning
Dahl tok juridisk embetseksamen i 1859 og arbeidde som fullmektig hos sorenskrivaren i Nordmøre. År 1864 slo han seg ned i Kristiania (Oslo) som overrettssakførar og manuduktør. 1866 bestod han prøva til høgsterettsadvokat, og flytta så til Vestnes.

I Vestnes var han ordførar i kommunen i periodane 1870-1873 og 1876–1883. Han var valmann til stortingsvala frå 1868.

Dahl vart vald til Stortinget frå Romsdals amt for periodane 1874&ndash;1876 og 1877&ndash;1879. 1883&ndash;1885 var han fyrste varamann (suppleant) frå Romsdal, og møtte både i 1883- og 1885-sesjonen. Perioden 1886 til 1888 var Dahl stortingsmann innvald frå Kristians amt. Dahl var aktor i riksrettssaka mot regjeringa Selmer i 1883-84. Medlem av jurykommisjonen 1884.

1885 vart Dahl sorenskrivar i Gudbrandsdalen.

Dahl var statsråd og sjef for Indredepartementet frå 5. mars til 31. juli 1888 i Johan Sverdrup si regjering. Fra 15. september same året vart han utnemnd til sjef for Justis- og politidepartementet, ein posisjon han hadde til regjeringa gjekk av 13. juli 1889.

Etter han gjekk ut av regjeringa var han lagmann i Gulating lagdømme frå 1889 til 1906.

I 1889 vart han utnemnd til riddar av St. Olavs Orden.

## Bibliografi
* *Landdistrikternes Kommunalforfatning. En Haandbog for kommunale Ombudsmænd*, Christiania, 1878. E-bok
* *Norges Landnæringsret. En systematisk Fremstilling*, Kristiania, 1882. E-bok
* *Biskop Nikolas Arnessøn. En kritisk historisk Fremstilling*, Kristiania, 1884
* *Einar Tambarskjelve. Et stykke norsk historie*, Kristiania, 1884
* *Haakon Ladejarl. En historisk Skildring*, Bergen, 1887
* *Den norske Vasdragsret*, Kristiania, 1888
* *Folkedommeren i Straffesager. En Vejleder for Lagrettemænd og Domsmænd*, Bergen, 1892
* *Landdistrikternes Kommunalforfatning*, 3. omarb. og utv. utgave, Kristiania, 1894. E-bok
* *Johan Sverdrups Liv og Virksomhed*, Kristiania, 1899&ndash;1904

## Litteratur
**Den Kongelige norske Sankt Olavs orden 1847-1947*, utgitt av ordenskanselliet ved O. Delphin Amundsen, Grøndahl & Søns Forlag, Oslo, 1947

## Kjelde
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Violone

Ein **violone** (tyder «stor gambe» på italiensk) er eit stort strykeinstrument som anten kan høyre til gambe- eller fiolinfamilien. Violoen har stundom tverrband og kan ha seks, fem, fire eller til og med tre strengar. Violonen er ikkje alltid eit kontrabassinstrument. I moderne språkbruk skriv ein vanlegvis kva type violone det er snakk om, til dømes G-violone eller D-violone, eller bassfiolin, bassgambe osv. Violone kan omfatte fleire instrument, men det kan vere vanskeleg å forklare skilnadane mellom dei for folk som ikkje er kjend med historiske instrument, eller er kjend med dei forskjellige kjenneteikna og variantane ein kan stemme gambe- og fiolinfamilien i. 

## Bakgrunnsstoff
*What is a Violone?  av Tharald Borgir & Alfred Planyavsky

## Sjå òg
*Gambe
*Kontrabass

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Violone|Violone]]» frå ,  den 8. april 2010.*
Furespissmus

**Furespissmus**, **almiquiar** eller **solenodontar** (*Solenodontidae*) er ein pattedyrfamilie i ordenen insektetarar, med berre éi slekt, som har same namn (latin: *Solenodon*). Storleiken er om lag som ein katt. Karakteristisk er ein lang og slank snute som minner om spissmusene sin. Ho skil ut eit giftig sekret frå spyttkjertlane. Pelsfargen varierer frå gråspraglete til nesten svart og brun, med ein firkanta kvit flekk i nakken. Dei har naken hud fleire stader på kroppen, på føtene, på halen og rundt halerota og analopninga. Halen er lang og skjelkledd.

Dei vert rekna som primitive insektetarar. Den systematiske plasseringa har variert: tidlegare meinte ein at dei var i slekt med børstepiggsvin, men i dag vert dei plasserte nærmare spissmusene. Det finst i dag berre to gjenlevande artar, haitialmiquien, *Solenodon paradoxus*, på Hispaniola og cubaalmiquien, *S. cubanus*, på Cuba. Begge er trege og langsame dyr som lever av frukt, insekt og små virveldyr. Etter innføringa av små rovdyr har furespissmuspopulasjonane gått sterkt tilbake og er no truga av utrydding.

## Kjelder
*«Furespissmus» hjå Store norske leksikon, innhenta 7. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Sie werden euch in den Bann tun

**Sie werden euch in den Bann tun**, BWV 44, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for første sundag etter Kristi himmelfartsdag, eller den sjette søndagen etter påske. Stykket vart framført første gong 21. mai 1724. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, fagott, to fiolinar, bratsj, basso continuo og fire solistar &ndash; sopran, alt, tenor, bass &ndash; og firedelt kor.

Stykket er delt inn i sju satsar: 
# «Sie werden euch in den Bann tun», duett for tenor & bass
# «Es kömmt aber die Zeit», kor
# «Christen müssen auf der Erden», arie for alt
# «Ach Gott, wie manches Herzeleid», kor
# «Es sucht der Antichrist», resitativ for bass
# «Es ist und bleibt der Christen Trost», arie for sopran
# «So sei nun, Seele, deine», kor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sie werden euch in den Bann tun, BWV 44|Sie werden euch in den Bann tun, BWV 44]]» frå ,  den 8. april 2010.*
Helge Seip

**Helge Lunde Seip** (), fødd i Surnadal, var ein norsk sosialøkonom - cand.oecon. frå 1941 og jurist - cand.jur. frå 1942, redaktør og politikar for Venstre. 

Helge Seip var i mange år stortingsrepresentant for Oslo, frå 1954 til 1961 og frå 1965 til 1973. Han var parlamentarisk leiar for Venstre si stortingsgruppe 1970&ndash;1972. 

Frå 12. oktober 1965 til 29. august 1970 var Helge Seip statsråd og sjef for Kommunal- og arbeidsdepartementet (kommunalminister) i Regjeringa Borten. 

Helge Seip var leiar for gruppa som braut ut frå Venstre og danna Det Nye Folkepartiet i 1972, som følgje av strid om EU-spørsmålet. Splittinga førte til ei sterk svekking av Venstre, og Det Nye Folkepartiet vart heller ingen suksess. 

Helge Seip var den første direktøren for Datatilsynet. Han fekk i 1999 Rosingakademiet sin heiderspris for dette.

Seip fekk også ei rekkje andre utmerkingar. I 1989 blei han utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden. Han var innehavar av Kong Haakon VIIs 100-årsmedalje og blei i 1983 tildelt Jacob Letterstedt-medaljen.

Helge Seip var politisk redaktør/sjefsredaktør i Dagbladet 1954-1965.

## Kjelder
* Biografi – Stortinget.no, vitja 8. april 2010
; Fotnotar
Datatilsynet

**Datatilsynet** er eit norsk, uavhengig forvaltingsorgan som administrativt ligg under Kommunal- og moderniseringsdepartementet. Datatilsynet vart oppretta 1. januar 1980.

## Oppgåver
Oppgåvene til Datatilsynet inneber å:

# føre kontroll over at personvernlova vert etterlevd.
# halde folket informert om nasjonal og internasjonal utvikling når det kjem til å handsame personvernopplysningar.
# finne ut om farer rundt personvernet og gi råd rundt dette.
# delta i råd og utvikling som gjer at personvernet blir betre. 
# bistå bransjeorganisasjonar med å gi råd og rettleiing for å betre personopplysningar.
# vere ein kanal ut til publikum for å gi råd og informasjon. Dei har nettside, blogg og rettleiarar.
# få viktige saker på dagsorden i media og samfunnsdebatt om personvern.   

## Direktørar
* 1980–1989: Helge Seip
* 1989–2010: Georg Apenes
* 2010–2022: Bjørn Erik Thon
* 2022– : Line Coll

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* «Lov om behandling av personopplysninger (personopplysningsloven)» av 15. juni 2018. I Lovdata.no
Bjarne Lyngstad

**Bjarne Lyngstad** () var ein norsk folkehøgskulelærar, gardbrukar og politikar frå Venstre, fødd på Inderøy. Han var ordførar for Inderøy og stortingsrepresentant for Nord-Trøndelag.

## Lokalpolitikk
Bjarne Lyngstad var varaordførar i Inderøy kommune i periodane 1945-1947, 1955-1959 og 1959-1961. I periodane 1947-1951 og 1951-1952 var han ordførar.

## Stortingsrepresentant
Bjarne Lyngstad var stortingsrepresentant for Nord-Trøndelag frå 1961 til 1969. 

### Regjering
*28. august–25. september 1963: Statsråd og sjef for Kommunal- og arbeidsdepartementet (kommunalminister) i John Lyng si regjering
*12. oktober 1965–21. august 1970: Statsråd og sjef for Landbruksdepartementet (landbruksminister) i Per Borten si regjering.

## Kjelder
*
Lunde på Stord

**Lunde** er ein gard med gardsnummer 18 i Stord kommune. Garden ligg ved Rommetveit. *Lunde* er dativ av gammalnorsk *Lundr*, og tyder «liten skog». Lunde ligg under dei tre markerte åsane Skarvåsen, Lundaråsen og Meåsen. Her har det i tidlegare tider vore store førekomstar av hatl. Det er i dag gardsdrift på eitt av bruka på Lunde, der det vert produsert storfekjøt. Det er 10 husstandar på Lunde.

Eit noko særmerkt stadnamn er Pissebrotet, eit smog under ein heller på Lunde. I tidlegare tider var dette ein vanleg stoppestad for folk som gjekk frå Fjellgardane, der dei til dømes skifta klede på veg til kyrkja.

## Kjelder
**Stord bygdebok - 2 - Gards- og ættesoga*. Ola Høyland 1966
Ole Pålsson Håkenstad

**Ole Pålsson Håkenstad** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann. Han møtte i Stortinget fyrste gongen i 1814, siste gongen i 1842.

Håkenstad var frå garden Harildstad i Nord-Fron i Oppland. Tidleg i 1800-åra arva han garden Håkenstad i Vågå etter morbror sin, og budde der sidan.

Håkenstad var forlikskommissær i Vågå og valmann i lang tid. 1820-22 var han mellombels lensmann i bygda.

Til Stortinget vart Håkenstad vald fyrste gongen til det overordentlege storting 1814 for Kristians amt (Oppland). Han var representant på tingsamlingane 1815-16, 1818, 1824, 1827, 1833, 1836, 1839 og 1842. Og så deltok han på to overordentlege stortingssesjonar (1828 og 1836-37). Til stortingsvala 1821 og 1830 baud han seg fri. I dei ulike stortingssesjonane sat han i ei rekke komitear, på 1818-tinget heile femten ulike komitear.
  
Håkenstad var medlem av den 25 mann sterke deputasjonen frå Stortinget som møtte Kristian Fredrik på Bygdøy den 10. oktober 1814, for å take imot kongens abdikasjonserklæring.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*, 1814-1914. B. 1 D. 1 : Biografier A-K digital utgåve side 317
*
Peder Fauchald

**Peder Jensson Fauchald** () var ein norsk gardbrukar, ordførar og stortingsmann. Han var representant for Kristians amt (Oppland) frå 1830 til 1851.

Fauchald var fødd på garden Faukald i Østre Toten, og var gardbrukar der frå 1814 til 1825. Han flytta då til garden Sogstad i same heradet og budde der resten av livet, med unnatak for to år (1840-41), då han budde på garden Nøkleby i Vestre Toten.

Han var valmann frå 1817 og forlikskommissær. Fauchald vart 1838 vald til fyrste ordførar i Østre Toten. Seinare skjøtta han verv som amtsrevisor.

Fauchald vart vald inn på stortinget åtte gongar, ved fem av vala var han fyrste representant for amtet. På seks av tingsamlingane sat han i den viktige valkomiteen. Han var elles med i fleire andre komitear, mellom anna ei rekke gongar i justiskomiteen.

Fauchald var 1845 medlem av riksretten som dømde i saka mot statsråd Jørgen Herman Vogt, sjefen for Finansdepartementet. Vogt vart frikjend.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
*
Hilmar Meincke Krohg

**Hilmar Meincke Krohg** () var ein norsk embetsmann og stortingsmann.

Krohg gjekk ut av Trondheim katedralskole i 1794. Deretter studerte han jus ved universitetet i København, men oppheldt seg i Noreg 1795-97. Han tok juridisk embetseksamen i 1799. Han gjorde teneste som volontør i Danske Kancelli og arbeidd som privatsekretær for presidenten i kanselliet, Frederik Moltke. Han reiste til Noreg og dreiv eigedomane Munkvoll og Kystad i Trondheim etter faren døydde.

Krohg vart utnemnd til amtmann i Finnmarken i 1807. Fire år seinare, 1811, overtok han amtmannsembetet i Romsdals amt. Frå 1811 til januar 1814 var han elles konstituert stiftamtmann i Trondhjems stiftamt. Han var amtmann i Romsdal i 29 år, tok avskjed 1840 med kongens «naadigste Tilfredshed med hans lange og tro Tjeneste».

1814 møtte Krohg på riksforsamlinga på Eidsvoll, der han slutta seg til sjølvstendepartiet. Han var visepresident 9.-16. mai, og medlem av finanskomiteen. Møtte på det overordentlege storting 1814, der han var lagtingspresident, men møtte ikkje i 1818 då han var sjuk. Krohg vart nnvald til Stortinget på nytt i 1824 og i 1830. I 1824-sesjonen var han formann i komiteen for handels- og næringsfridom, og komiteen for utvikling av Finnmark.

I 1826 reiste Krohg rundt om i Finnmarken som formann i den kongelege kommisjonen som skulle kome forslag til åtgjerder som kunne hjelpe på utviklinga ("oppkomst") av amtet. 1830 var han på ny formann i komiteen som arbeidde med å utvikle Finnmark, og formann i kyrkjekomiteen.

Krohg døydde på garden sin, *Nøjsomhed*, i dåverande Bolsøy (no Molde).

## Familie
Krohg var son av generalvegmeister Nicolai Frederik Krohg og Anna Meincke og bror av Broder Lysholm Krohg. Hilmar Meincke Krohg gifta seg med Cecilia Edel Sophie Stub og fekk mellom anna sonen Otto Theodor Krohg.

## Utmerkingar
Krohg vart tildelt Dannebrogordenen, Nordstjerneordenen og Vasaordenen.

## Kjelder

* Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Det norske mannskor av 1995

**Det norske mannskor av 1995** (DNM95) er eit akademisk mannskor under Studentsamfunnet ved Universitetet i Tromsø. Koret vart, som namnet seier, grunnlagt i 1995. 

DNM95 har ein større konsert i semesteret, og syng også på ulike akademiske arrangement. Koret deltek kvart tredje år på Akademisk kortreff i lag med andre akademiske kor frå Noreg. I 2013 arrangerte DNM95 AK i Tromsø.

I 2015 vart DNM95 saman med Tromsø Byorkester dei første på om lag 40 år til å framføre storverket *Utferdsdråpa* av Fridthjov Anderssen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Koret si heimeside
Tsjernihiv oblast

**Tsjernihiv oblast** (ukrainsk Чернігівська область *Tsjernihivska oblast* ) er ei politisk eining på provinsnivå (oblast) i det nordlege Ukraina. Hovudstaden i provinsen er byen Tsjernihiv.

## Geografi

Provinsen har ei flatevidd på i kring 31&nbsp;900 km². Han grensar i vest mot Kievdammen i elva Dnepr og mot Kyiv oblast, mot Sumy oblast i aust, og Poltava oblast i sør. Tsjernhiv oblast si nordgrense dannar Ukrainas statsgrense mot høvesvis Belarus (Homiel voblast) i nordvest og Russland (Brjansk oblast) i nordaust.

Tsjernhiv oblast vert av elva Desna delt i ein nordleg part og ein sørleg part. Desna renn ut i Dnepr straks nord for Kyiv sine bygrenser.

## Demografi
I 2006 var folketalet i Tsjernhiv oblast 1 156&nbsp;609, i 2022 hadde folketalet minka til 959 315. Størstedelen av innbyggjarane er ukrainarar, mindre grupper av belarusarar og russarar er konsentrert om dei nordlegaste distrikta.

Folketalet i provinsen har vore fallande i lang tid, og fallet er kraftigare enn i nokon annan ukrainsk provins. I 1959 budde 1 554&nbsp;000 menneske i provinsen. Ingen annan provins i Ukraina er så tynt folkesett.

## Økonomi
Tsjernihiv oblast sitt næringsliv dreiar seg mykje om utvinning av petroleum og naturgass, produksjon av maskinar, tilverking av tobakk og tekstilindustri. Ein stor tobakksfabrikk ligg i Pryluky. Byane Bakhmatsj og Nizjyn er viktige knutepunkt for jarnbaner frå Russland og Kviterussland til Søraust-Europa. I Tsjernhiv by ligg maskinverkstader og elektronikkindustri.

### Rajon
Rajonar (*distrikt*) i Tsjernihiv oblast:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chernihiv oblast|Chernihiv oblast]]» frå ,  den 9. april 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Es ist dir gesagt, Mensch, was gut ist

***Es ist dir gesagt, Mensch, was gut ist***, BWV 45, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1726 for den åttande sundagen etter treiningssundag, som dette året var 11. august. 

Teksten er skriven av fleire forfattarar: 
* Mika 6: 8 - sats 1
* Evangeliet etter Matteus 7: 22-23 (sats 4)
* Johann Heermann (sats 7), ein koral frå 1630. 
* Resten av satsane er av ukjend forfattar. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert med to tverrfløyter, to oboar, to fiolinar, bratsj, bass continuo med orgel, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor. 

Det består av sju satsar:

# «Es ist dir gesagt, Mensch, was gut ist», Koral
# «Der Höchste läßt mich seinen Willen wissen», Resitativ for tenor
# «Weiß ich Gottes Rechte», Arie for tenor
# «Es werden viele zu mir sagen», Arioso for bass
# «Wer Gott bekennt aus wahrem Herzensgrund», Arie for alt
# «So wird denn Herz und Mund selbst von mir Richter sein», Resitativ for alt
# «Gib, daß ich tu mit Fleiß», Koral

## Kjelder
*
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV bwv1 på bach-cantatas.com
Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei

***Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei***, BWV 46, er ein kantate av Johann Sebastian Bach, skriven for tiande sundag etter treeiningssundag, og først framført 1. august 1723, det første året Bach var i Leipzig. 

## Instrumentering og struktur
Kantate er skriven for alt-, tenor- og bassolistar, kor, to blokkfløyter, to obo da caccia, «zugtrompete» (ein trompet stort sett i samklang med korsopranen), to fiolinar, bratsj og basso continuo. Dette er ei uvanleg rik instrumentering for ein vanleg sundag. Teksten for første satsen er teken frå Klagesongane 1:12, sats 2 til 5 er av ein ukjend diktar og den siste koralen er vers 9 av «O großer Gott von Macht» av Johann Matthäus Meyfart.

#Koral: *Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei*
#Resitativ (tenor): *So klage du, zerstörte Gottesstadt*
#Arie (bass): *Dein Wetter zog sich auf von weiten*
#Resitativ (alt): *Doch bildet euch, o Sünder, ja nicht ein*
#Arie (alt): *Doch Jesus will auch bei der Strafe* 
#Koral: *O großer Gott von Treu*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei, BWV 46|Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei, BWV 46]]» frå ,  den 9. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Cantate BWV 46 Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei on the *bach kantates* website
* 
*Tysk tekst  Emmanuel Music, Boston
*Schauet doch und sehet, ob irgend ein Schmerz sei
Wer sich selbst erhöhet, der soll erniedriget werden

***Wer sich selbst erhöhet, der soll erniedriget werden***, BWV 47, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1726 for den syttande søndagen etter treeiningssundag. Han vart framført første gong 13. oktober dette året, og igjen i perioden 1735-1740, og ein siste gong kring 1742, medan Bach levde. 

Teksten er ei blanding av bibelvers, evangeliet etter Lukas 11 & 18: 14 (første sats) og tekstar skriven av Johann Friedrich Helbig (sats 2-4). Den siste satsen har ukjend tekstforfattar. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert med to oboar, to fiolinar, bratsj og bass continuo, samt to songsolistar (sopran, bass) og firedelt kor. 

Det består av fem satsar:
# «Wer sich selbst erhöhet, der soll erniedriget werden», Koral
# «Wer ein wahrer Christ will heißen», Arie for sopran
# «Der Mensch ist Kot, Stank, Asch und Erde», Resitativ for bass
# «Jesu, beuge, doch meine Herze», Arie for bass
# «Der zeitlichen Ehrn will ich gern entbehrn», Koral

## Kjelder
*
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV på bach-cantatas.com
Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen

***Ich elender Mensch, wer wird mich erlösen***, BWV 48, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1723 for den nittande sundagen etter treeiningssundag.

Teksten er skriven av Paulus’ brev til romarane 7: 24 (første sats), Martin Rutilius (3. sats), medan resten er skriven av ein ukjend forfattar. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert med trompet, to oboar, to fiolinar, bratsj, bass continuo, samt to songsolistar (alt, tenor) og firedelt kor. 

Det består av sju satsar:
# «Ich elender Mensch, wer wird mich erlosen», Koral
# «O Schmerz, o Elend! so mich trifft», Resitativ for alt
# «Soll's ja so sein, dass Straf' und Pein», Koral
# «Ach lege des Sodom der sundlichen Glieder», Arie for alt
# «Hier aber tut des Heiland's Hand», Resitativ for tenor
# «Vergibt mir Jesus meine Sunden», Arie for tenor
# «Herr Jesu Christ, einiger Trost», Koral

## Kjelder
*
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV på bach-cantatas.com
Ich geh und suche mit Verlangen

***Ich geh und suche mit Verlangen***, BWV 49, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1726 for tjuande sundag etter treeiningssundag, den 3. november dette året.

Teksten er skriven av Philipp Nicolai frå Jeremias 31: 3 og Openbaringa 3: 20 (sats seks). Resten av satsane har ukjend opphavsmann. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for obo d’amore, 2 fiolinar, bratsj, obbligato orgel, bass continuo, samt to songsolistar (sopran, bass).

Det består av ätte satsar:
# Sinfonia i E-dur
# «Ich geh' und suche mit Verlangen», Arie for bass
# «Mein Mahl ist zu bereit't», Resitativ for sopran & bass
# «Komm, Schonste, komm und lass dich kussen», Arioso for sopran & bass
# «Ich bin gerrlich, ich bin schon», Arie for sopran
# «Meine Glaube hat mich selbst so angezogen!», Resitativ for sopran
# «Dich hab' ich je und je geliebet», Duett for bass
# «Wie bin ich doch so herzlich froh», Duett for sopran

## Kjelder
*
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV 49 på bach-cantatas.com
Nun ist das Heil und die Kraft

***Nun ist das Heil und die Kraft***, BWV 50, er ein koral sats som lenge har vore tilskriven Johann Sebastian Bach og som ein trur var ein del av ein tapt kantate.  Stykket er skriven for eit uvanleg stort orkester, noko som indikerer at det var for eit spesielt høve. Instrumenteringa omfattar to firedelte kor, tre oboar, tre trompetar, pauke, strykeorkester, orgel og cembalo. Satsen varer om lag 4 minutt. Teksten er henta frå Johannesopenbaringa 12:10, og den amerikanske Bach-forskaren William H. Scheide har foreslått at han vart skriven for mikkjelsmesse.

Verket har fascinert Bach-forskarar fordi opphavet er usikkert. Det finst ingen underskrivne kjelder og dei tidlegare kopiane nemner ikkje namnet til Bach. I 1982 hevda Scheide at den eksisterande utgåva (for doble kor) vart eit arrangement av ein ukjend person av ein tapt original for fem stemmer av J. S. Bach. Joshua Rifkin har derimot hevda at det var ein heilt annan komponist enn Bach som skreiv stykket. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nun ist das Heil und die Kraft, BWV 50|Nun ist das Heil und die Kraft, BWV 50]]» frå ,  den 9. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Allmusic.com
**Finscher, Ludwig. Notes to *Bach Sacred Cantatas Volume 4*Bach 2000, Teldec.
**http://www.bach-cantatas.com/Ref/BWV50-Ref.htm
**Rifkin, Joshua. «Siegesjubel und Satzfehler. Zum Problem von *Nun ist das Heil und die Kraft* (BWV 50)” (Leipzig, 2000: *Bach Jahrbuch* )
** Scheide, William H. 'Nun ist das Heil und die Kraft' BWV 50: Doppelchörigkeit, Datierung und Bestimmung.' (Leipzig, 1982: *Bach Jahrbuch*)


## Bakgrunnsstoff
*
Eva Kolstad

**Eva Lundegaard Kolstad** (), fødd **Hartvig**, var ein norsk politikar og kvinnesaksforkjempar. Ho starta eiga revisjonsforretning i Oslo i 1944, og blei ei av dei første kvinnene i landet som fekk kalle seg statsautorisert revisor i 1946. Ho var den første kvinnelege partileiaren i Noreg då ho blei leiar for Venstre i 1974. Ho blei i  1978 også det første likestillingsombodet i verda.

Eva Kolstad leia Oslo Kvinnesaksforening (1950-1952 og 1954-1956), var leiar for Norsk Kvinnesaksforening (1956-1968), og medlem av FN sin kvinnekommisjon frå 1969.

Eva Kolstad sat i Oslo bystyre og formannskap i åra 1960-75.

18. oktober 1972-16. oktober 1973 var Eva Kolstad statsråd og sjef for Forbrukar- og administrasjonsdepartementet (forbrukar- og administrasjonsminister) i Regjeringa Korvald. 

Ho var partileiar i Venstre 1974-76, leiar av arbeidsutvalet for Hovudkomiteen for FN sitt  internasjonale kvinneår 1975 i Noreg og likestillingsombod 1979-88. 

Eva Kolstad var kommandør av St. Olavs Orden, fekk St. Hallvardsmedaljen i 1986 og var æresmedlem i International Alliance of Women og i Unge Venstre.

Eva Kolstad sin svigerfar var tidlegare statsminister Peder Ludvik Kolstad.

## Kjelder
*
Jauchzet Gott in allen Landen

***Jauchzet Gott in allen Landen***, BWV 51, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Ein trur han kjem frå rundt 1730 og er ein av Bach sine mest kjende kantater. 

Stykket er skriven for solosopran, trompet, fiolinar, bratsjar og continuo. Han er ein av berre fire kyrkjelege kantatar som Bach skreiv for ein sopran (om ein ser bort frå arrangementa Bach lagde av kantaten for solobass og obo BWV 82, for fløyte og sopran BWV 82a) og ingen andre songsolistar (dei andre er *[[Falsche Welt, dir trau ich nicht!]]*  BWV 52, *[[Ich bin vergnügt mit meinem Glücke]] BWV 84* og *[[Mein Herze schwimmt im Blut]] BWV 199*). Det finst fleire verdslege kantatar for solosopran (BWV 202, BWV 204, BWV 209 og BWV 210). Manuskriptet til Bach indikerer at han vart skriven for den femtande sundagen etter treeiningssundag «et in ogni tempo” («og for alle dagar»). 

Kantaten er i fire satsar (eller fem om ein reknar den avsluttande «Alleluja» som ein eigen sats):
#Jauchzet Gott in allen Landen - ein da capo arie for heile ensemblet.
#Wir beten zu dem Tempel an - resitativ
#Höchster, mache deine Güte - ein arie berre akkompagnert av continuo.
#Sei Lob und Preis mit Ehren - ein fantasi etter den femte satsen i koralen til Johann Gramann, «Nun lob, mein Seel, den Herren». Bach nytta det same verset i ein annan kantate, *[[Wir danken dir, Gott, wir danken dir]]*), spelt av strykarar strykarar og continuo. 

Kven som har skrive teksten til den første og tredje satsen er ukjend. Det kan ha vore Bach sjølv. 

Begge sopranpartia, der ein må opp på ein høg C i første og siste sat, og solotrompetpartiet, som til tider byter melodilinjer med sopranen, er ekstremt virtuose. Det har vore spekulert i kva songar Bach skreiv kantaten for og kvifor han vart skriven. Kvinner song ikkje i kyrkja i Bach sine dagar, men partiet er likevel altfor komplisert for at dei fleste gutesopranane kan klare det. Trompetpartiet vart truleg skriven for Gottfried Reiche, førstetrompetisten til Bach i Leipzig.

## Bakgrunnsstoff
*  
*Verket på  bach-cantata.com
*Tysk tekst
*Songpartitur

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jauchzet Gott in allen Landen, BWV 51|Jauchzet Gott in allen Landen, BWV 51]]» frå ,  den 9. april 2010.*
Da capo-arie

**Da capo-arie** er ei musikkform som vart mest nytta i barokken. Han vart sungen av ein solist med akkompagnement, ofte eit lite orkester. Ein da capo-arie var vanleg i musikksjangrane opera og oratorium.

Händel sitt oratorium *[[Händels Messias]]* (1742), omfattar tre velkjende da capo-ariar, «Rejoice Greatly» (for sopran), «He Was Despised» (for alt) og «The Trompet Shall Sound» (for bass). J. S. Bachs kjende kantate *[[Jauchzet Gott in allen Landen]]* frå 1730 startar med ein rikt ornamentert da capo arie for sopran, solisttrompet og strykarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Da capo aria|Da capo aria]]» frå ,  den 9. april 2010.*
Falsche Welt, dir trau ich nicht

***Welt, dir trau ich nicht***, BWV 52, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1726 for den 23. sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 24. november.

Teksten er skriven av Adam Reusner (sjette sats), medan resten er av ukjend diktar. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for to valthorn, tre oboar, fagott, to fiolinar, bratsj, orgel, continuo samt ein songsolist (sopran) og firedelt kor. 

Det består av seks satsar:
# Sinfonia i F-dur
# «Falsche Welt, dir trau' ich nicht!», Resitativ for sopran
# «Immerhin, immerhin, wenn ich gleich verstoßen bin», Arie for sopran
# «Gott ist getreu! Er wird, er kann mich nicht verlassen», Resitativ for sopran
# «Ich halt es mit dem lieben Gott», Arie for sopran
# «In dich hab ich gehoffet, Herr», Koral

## Kjelder
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV 52 på bach-cantatas.com
Schlage doch, gewünschte Stunde

***Schlage doch, gewünschte Stunde***, BWV 53, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Melchior Hoffmann. Ein trudde tidlegare han var skriven av Johann Sebastian Bach, og derfor fekk stykket nummereringa BWV. 

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert to fiolinar, bratsj, cello, orgel, klokker og ein songsolist (alt). 

## Kjelder
*

 
## Bakgrunnsstoff
*Piano- og songpartitur for BWV 53 på bach-cantatas.com