open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jan Atle Stang

**Jan Atle Stang** () er ein norsk journalist, redaktør og næringslivsleiar oppvaksen i Stongfjorden i Askvoll kommune i Sogn og Fjordane.

Han var ansvarleg redaktør i avisa Firdaposten i Florø frå 1996 til 2003, og frå 2003 til 2011 sjefredaktør i avisa Firda, som kjem ut i Førde.

1. februar 2012 vart Stang regiondirektør i NHO Sogn og Fjordane.

Stang har fagbrev som tømrar, har studert sosialantropologi ved Universitetet i Bergen og sete som styremedlem i Norsk redaktørforening.

Jan Atle Stang er busett i Oslo, er gift og har tre born.

## Bakgrunnsstoff
* NRK Sogn og Fjordane sitt fylkesleksikon om Jan Atle Stang
René Goscinny

**René Goscinny** () var ein polsk-fransk forfattar, redaktør og humorist. Han er mest kjend for arbeidet sitt med teikneserier som Asterix og Lucky Luke.
4 294 967 297

**4294967297** = 641 &times; 6700417 er det 5. fermattalet, det vil seia eit tal av forma 2^{2^n}+1 der n=5.
Talet er det minste fermattalet som ikkje er eit primtal. 4294967297 har vorte nytta som modulus i talteoretiske transformer.
Fe

**Fe** kan ha ulike tydingar:

* Eit samleomgrep for **[[husdyr|gardsdyr]]**, særleg ku, sau og geit. Kyr kallar ein for **[[storfe]]**, medan sau og geit er **[[småfe]]**. Fuglar vert gjerne kalla **[[fjørfe]]**.
** Avleia frå dette er ordet fe brukt som skjellsord, og har då same tydinga som ordet tosk. Døme: «Ditt fehovud!»
* **[[Vesenet fe]]** er eit menneskeliknande vesen med overnaturlege evner.
* **Fe**, frå latin *ferrum*, er kjemisk symbol for grunnstoffet **[[jarn]]**.
Fellesforbundet

**Fellesforbundet** er eit fagforbund som organiserer arbeidarar i industri- og handverksbransjar. Fellesforbundet er med om lag 175&nbsp;000 medlemer det nest største forbundet som er tilknytt LO, og det største i privat sektor.

Fellesforbundet vart danna i 1988 ved samanslåinga av Norsk Jern- og Metallarbeidarforbund, Norsk Bygningsindustriarbeidarforbund, Norsk Papirindustriarbeidarforbund, Norsk Skog- og Landarbeidarforbund og Bekledningsarbeidarforbundet. Norsk Grafisk Forbund slutta seg til i 2006, og Hotell- og restarantarbeidarforbundet i 2007. 

## Leiarar
*1988–1991: John Stene
*1991–2007: Kjell Bjørndalen
*2007–2015: Arve Bakke
*2015– : Jørn Eggum

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
The Break-Up

***The Break-Up*** er ein amerikansk romantisk filmkomedie frå 2006 produsert av Universal Pictures. Hovudrollene vert spelte av m.a. Vince Vaughn, Jennifer Aniston, Joey Lauren Adams, Jon Favreau og Vincent D’Onofrio. Filmen er skriven av Jay Lavender og Jeremy Garelick og regissert av Peyton Reed. Han handlar om paret Brooke og Gary som skal flytte frå kvarandre, og om kven av dei som skal få leilegheita dei har budd i.

## Bakgrunnsstoff
* ''The Break-Up'' sin offisielle nettstad
*
Trigger

**Trigger** kan vise til:
* Fjernsynsprogrammet Trigger, eit tidlegare ungdomsprogram på NRK.
* Filmen Trigger, ein norsk familiefilm frå 2006
Filmen Trigger

***Trigger*** er ein norsk familiefilm frå 2006 som hadde premiere 11. august 2006. Filmen handlar om Alise som har loge om at ho er flink med hestar, men eigentleg er ho livredd dei. Ein dag kjem ein vill og farleg hest inn på basketballbana, og alle ventar at ho skal fange han. Manuset er skrive av Monica Boracco Borring og filmen er regissert av Gunnar Vikene. Rollene vert spela av m.a. Ann Kristin Sømme, Sven Wollter og Anneke von der Lippe.

## Bakgrunnsstoff
* ''Trigger'' sin offisielle nettstad 
*
Jennifer Aniston

**Jennifer Aniston** () er ein amerikansk skodespelar frå California som først blei kjend gjennom tv-serien *[[Friends]]*.

Aniston gjekk på New York’s High School of the Performing Arts. Etter skulen hadde ho fleire mindre roller i fjernsynsseriar. I 1994 fekk ho tilbod om rolla som Monica Geller i serien *[[Friends]]*. Ho avslo rolla som Monica og prøvespelte rolla som Rachel Green som ho til slutt fekk.

29. juli 2000 gifta ho seg med skodespelaren Brad Pitt, og tok namnet Jennifer Joanne Pitt. Paret vart separert i januar 2005.

## Prisar
* 1995: Screen Actors Guild Award for eineståande prestasjonar i ein komiserie (*[[Friends]]*)
* 2002: Emmy Award for Beste kvinne i komiserie (*[[Friends]]*)
* 2003: Golden Globe Award for beste skodespelarinne i ein komiserie (*Friends*)

## Filmografi
* *Leprechaun* (1993)
* *Dream for an Insomniac* (1996)
* *She’s the One* (1996)
* *’Til There was You* (1997)
* *Picture Perfect* (1997)
* *The Object of My Affection* (1998)
* *Office Space* (1999)
* *The Iron Giant* (1999)
* *Rock Star* (2001)
* *The Good Girl* (2002)
* *Bruce Almighty* (2003)
* *Along Came Polly* (2004)
* *Derailed* (2005)
* *Rumor Has It* (2005)
* *Room 10* (2006, kortfilm, berre medprodusent)
* *Friends with Money* (2006)
* *The Break-Up* (2006)
* *The Senator's Wife* (2007)
* *Diary* (2007)
* *Wanted* (2007)

## Bakgrunnsstoff
Take the Lead

***Take the Lead*** er ein amerikansk dramafilm frå 2006. Rollene vert spelte av m.a. Antonio Banderas, Rob Brown, Alfre Woodard, Dante Basco, Marcus T. Paulk, Jenna Dewan og Lauren Collins. Filmen er skriven av Jay Lavender og Jeremy Garelick og regissert av Peyton Reed. Han handlar om ein danselærar som melder seg frivillig til å lære amerikanske skuleelevar å danse. Saman kjem dei fram til ein heilt ny dansestil, og dei vert inspirert til å vere med i ein dansekonkurranse. *Take the Lead* er basert på ei sann historie.

## Bakgrunnsstoff
* ''Take the Lead'' sin offisielle nettstad
*
Chick Corea

**Armando Anthony «Chick» Corea** () var ein amerikansk jazzpianist som hovudsakleg var kjend for nybrottsarbeidet sitt innanfor fusion-sjangeren. Han har spelt med mellom anna Miles Davis og Herbie Hancock, og spelte i grupper som Return to forever og Elektric Band.
The Fast and the Furious: Tokyo Drift

***The Fast and the Furious: Tokyo Drift*** er ein amerikansk spenningsfilm frå 2006. Hovudrollene vert spelte av m.a. Lucas Black, Bow Wow og Sung Kang. Filmen er skriven av Chris Morgan og regissert av Justin Lin. Han er oppfylgjaren til filmane *[[The Fast and the Furious (2001)|The Fast and the Furious]]* og *[[2 Fast 2 Furious]]*, men ingen av dei opphavlege figurane frå dei fyrste filmane er med i oppfylgjaren, og handlinga skjer ein annan stad (i Tokyo i Japan).

## Handling
Shaun Boswell, ein einstøing frå skulen, har som einaste sosiale knutepunkt ulovleg gatebilracing, ein sport som har gjort han høgst upopulær hjå dei lokale autoritetane. For å unngå å hamne i fengsel vert Shaun sendt på landet for å bu med far sin i militæret, i ei trong leilegheit i ein dårleg bydel i Tokyo.

På landet der dei fleste modifiserte gatebilane kjem frå er gatebilracing bytta ut med «drift racing», ein dødeleg kombinasjon av fart og svingete baner. I sitt aller fyrste forsøk på å køyre «drift» møter Shaun D.K. («The Drift King»), som har knytt tette band til Yakuzaen, ein japansk krimliga. Den einaste måten å verte kvitt gjelda han opparbeider seg på tapet er ved å ta jobbar i underverda i Tokyo, der han set livet som innsats.

## Bakgrunnsstoff
* ''The Fast and the Furious: Tokyo Drift'' sin offisielle nettstad
*
Look Both Ways

***Look Both Ways*** er ein australsk film frå 2005. Filmen er skriven og regissert av Sarah Watt. Hovudrollene vert spelte av William McInnes, Justine Clarke og Anthony Hayes. Filmen handlar om tre vanlege personar. Meryl vert vitne til at ein mann vert påkøyrd av eit tog, Nick får ein kreftdiagnose og Andy får vite at ho han har slått opp med er gravid.

## Bakgrunnsstoff
* ''Look Both Ways'' sin offisielle nettstad
*
Sement

**Sement** er eit materiale med adhesive eigenskapar. Finmolne materialar blandast med vatn og herdar eit sterkt bindemiddel. Sement blir stort sett nytta som mørtel eller betong. 

Namnet kjem frå latin *caementum*, «små steinar», som opphavleg er ein referanse til småstein som blei blanda inn for å lage betong. 

## Moderne sementproduksjon
Kalkstein med høgt innhald av kalsiumkarbonat blir brote og male i fleire omgangar til mjøl. Dette mjølet blir tilsett stoff som gips, bauxitt og kvarts for å styra eigenskapane til den ferdige sementen.

Mjølet blir brent i roterande omnar i fleire omgangar. I første omgang *kalisinerast* råmateriala ved om lag 1000° C. Då blir karbondioksyd drive ut og ein får kalsiumoksyd (brent kalk). I neste omgang er oppvarminga til 1450° C og ulike mineral blir danna ved reaksjonar mellom oksyd i råmjølet. Det skjer og ei delvis smelting av mjølet og partiklane sintrar saman til små kuler kalla klinker. Klinkeren blir bråkjølt ned til ca. 200° C.

Til slutt blir klinkeren mole med fleire tilsettingsstoff, som gips, flygeoske og jarnsulfat, til den partikkelstorleiken ein ynskjer. Det er dette pulveret som blir blanda med vann kort tid før bruk som mørtel eller betong.

## Sementproduksjon i Noreg
Noregs første sementfabrikk blei grunnlagt 1841 på Norde Langøy i Oslofjorden.

I 1888 starta oppbygginga av ein sementfabrikk i Slemmestad lengre ut i fjorden. Eit tysk-svensk selskap stod bak. I 1892 overtok norske interesser og stifta Aktieselskabet Christiania Portland Cementfabrik (CPC). CPC var einaste norske sementfabrikken dei neste 25 åra. 

I 1968 var det tre sementfabrikkar att i Noreg og dei fusjonerte under namnet Norcem. Produksjonen i Slemmestad blei lagt ned i 1989. Det blir no produsert sement i Brevik og Kjøpsvik.

## Bakgrunnsstoff
* Cementmuseet  i Slemmestad
* Norcem 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sement|Sement]]» frå , den 8. september 2006.* 
 
* Cementmuseet  i Slemmestad
* Norcem
Naturvernlova

**Naturvernlova** (Lov 19. juni 1970 nr. 63 om naturvern) gir heimel for oppretting av verneområde: nasjonalparkar, landskapsvernområde, naturreservat, biotopfredningsområde og naturminne. Ho gir også heimel for fredning av både plante- og dyreartar.

## Bakgrunnsstoff
* Lovteksten på Lovdata
* Om lova hos Miljøverndepartementet
Kolsås

**Kolsås** er ein ås i Bærum kommune i Akershus fylke. Åsen endar i stup mot sør. Herfra er det en god utsikt over østre Bærum, Asker, Oslo, Oslofjorden og områda lenger unna. Namnet *Kolsås* kjem av *kol* og *ås*. Kolsås har to toppar: *Nordre Kolsås* (387&nbsp;moh.) og *Søndre Kolsås* (342&nbsp;moh.). Kolsås ligg i eit landskapsvernområde, sjølve stupa og tre andre område i nærleiken er naturreservat. Kolsås er eit populært turområde.

## Geologi
Geologisk er Kolsås en del av Oslofeltet og har ein særs interessant geologi. Det er truleg den mest besøkte lokaliteten i Noreg.

## Klatring i Kolsås
Kolsås har det største klatrefeltet i Oslo-området. Klatringa skjer mest i sørveggen. Sørveggen av Kolsås har to bratte veggar over kvarandre, med noko skog i mellom. Nedre Sydstup blei klatra første gong på byrjinga av 1900-talet. I dag er Øvre Sydstup mest populært, med over 200 ruter med ulike vanskar. Kolsås har ein eigen klatreklubb, Kolsås Klatreklubb.

## Kolsåsbanen
I 1930 blei Bærumsbanen forlenga til Kolsås. A/S Bærumsbanen var då eit eige selskap, oppretta i 1924. I 1944 blei Bærumsbanen innlemma i Oslo Sporveier, og strekninga frå Nationaltheatret stasjon til endehaldeplassen Kolsås fekk namnet Kolsåsbanen.

Stasjonane på Gjettum og Hauger er greie utgangspunkt for turar på Kolsås.

## Kolsås leir
Kolsås leir har eit stort fjellanlegg. Tidlegare var dette tilhaldsstaden for NATOs nordkommando. Etter at den kalde krigen var over flytta NATO ut og m.a. FLO (tidlegare Hærens forsyningskommando) og Akershus Kommandantskap tok over leiren.

## Bakgrunnsstoff
* Kolsås måla av Claude Monet i 1895
* Kolsås Klatreklubb
* Johannes A. Dons: Oslo-traktenes geologi med 25 turbeskrivelser. Nesbru 1996.
Hank Nova

**Hank Nova** er kunstnarnamnet til **Fredrik Vindheim Sand**, ein rappar frå Oslo aust. Han var med i rapgruppa Hank og Mari saman med Mari Røsjø. Tidlegare har han vore ein av rapparane i Appendix, saman med H-Pak.

Fredrik V. Sand hadde sete i sentralstyret til Raud Ungdom i perioden 2008-2012. I perioden 2008-2010 var han økonomiansvarleg i organisasjonen. Frå 2006-2008 var han leiar i Raud Ungdoms lokallag i Oslo. Han er tidligere redaktør i eksternbladet deira, *[[Rebell]]*. Han var i en periode tilsett som grafikar i Ungdom mot EU. På 2010-tallet har han hatt stilling som marknadssjef i den venstreorienterte avisa *[[Klassekampen]]*.

## Kjelder
* 
* *Bokmålswikipedia om Appendix.*
Vulva

**Vulva** er dei ytre kvinnelege kjønnsorgana, altså det ein kan sjå mellom beina på ei kvinne. Området er sterkt tabubelagt i mange kulturar, der ein unngår å visa det fram eller omtala det. I andre kulturar er derimot dei synlege kvinnelege kjønnsorgana knytte til livgjeving og fruktbarheit, og kan sjåast på som kraftfylde og guddommelege.

## Skildring

Dei ytre kjønnsorgana til kvinna omfattar

* store eller ytre kjønnslepper (*labia majora*)
* små eller indre kjønnslepper (*labia minora*)
* mellomkjøtet (*perineum*)
* venusberget (*mons pubis*)
* føregarden (*vestibulum*) med skjedeopninga
* Bartholins kjertlar
* urinrøyrmunningen
* kitlar (klitoris)

Dei ytre delane av vulva er dekte av kjønnshår etter puberteten.

## Vulva i religion og kultur

Innan fleire religionar finn ein døme på at vulva er blitt framheva i skulpturar eller framstilt for seg sjølv, gjerne i ei stilisert form. Visse former for hinduisme tilber framleis yoni, ei vulvaframstilling, som symbol på kvinneleg kraft.

## Omtale av vulva
Fordi vulva er eit tabuområde, er det knytt mange tabuord til kroppsdelen. Tabuet har også ført til at ein feilaktig bruker vagina, det latinske ordet for skjeden, om dei ytre kjønnsorgana.
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vulva|Vulva]]» frå , den 27. oktober 2008.* 
* http://www.oncolex.no/Vulva.aspx 

## Bakgrunnsstoff
Jorun Thørring

**Jorun Thørring** () er ein norsk gynekolog og forfattar, no busett i Melhus kommune. Ho budde tre år i Paris, der handlinga i den fyrste boka hennar er lagt. Thørring har òg studert fransk.

I den fyrste boka hennar, *Skyggemannen*, vert ein ung mann drepen i ein leigegard i Paris, og Orla Os, opphavleg frå Vesterålen, men no rettsmedisinar og spesialetterforskar i Frankrike, og kollegaene hennar må finne ut kva som har hendt. Året etter, i 2006, kom ho med boka *Glassdukkene*. I denne boka følgjer ein ein annan hovudperson, samen Aslak Eira ved Tromsø politikammer. I *Tarantellen* frå 2007 vende Thørring tilbake til Paris og Orla Os.

Alle bøkene hennar er vorte godt mottekne av kritikarane, og rettane til fleire av dei er selde til mellom andre Sverige, Danmark og Tyskland.

## Bibliografi
* *Skyggemannen* (2005, Aschehoug)
* *Glassdukkene* (2006, Aschehoug)
* *Tarantellen* (2007, Aschehoug)
* *Ildens øye* (2009, Aschehoug)

## Priser
* Havmannprisen 2007, for *Tarantellen*

## Bakgrunnsstoff
* Om Thørring på Aschehoug 
* Nordlys: Havmannprisen til Jorun Thørring
Aslak Sira Myhre

**Aslak Sira Myhre** () i Stavanger) er ein norsk tidlegare journalist og politikar. Frå 2014 har han vore direktør for Nasjonalbiblioteket. 

Frå 2006 til 2014 var han dagleg leiar for Fritt Ord sin kulturinstitusjon - Litteraturhuset i Wergelandsveien 29 i Oslo. Fram til januar 2007 var han leiar i Foreningen !les, ein organisasjon for å auke leselysta til barn og ungdom. 

Begge foreldra hans høyrde til den politiske venstresida, og far hans, Eldar Myhre, er kjend som fagforeiningsleiar frå Aker Kværner. Sira Myhre, som var svært aktiv i studentaksjonar ved Universitetet i Bergen på 1990-talet, vart seinare leiar i Raud Valallianse i perioden 1997–2003. Han er kjend for kjærleiken sin til fotball, særleg Viking FK, og har vore sportsjournalist for NRK og Klassekampen. Sira Myhre er gift med redaktør Cathrine Sandnes.

Myhre markerte seg tidleg som aktivist ved Stavanger katedralskole, der han var den fyrste eleven i Noreg som vart vald til den øvste leiaren på skulen. Han var i skuleåret 1991–1992 leiar i skulestyret. 

Sira Myhre sat i kommunestyret i Stavanger for Raud Valallianse frå 1999 til 2003. Han var styremedlem ved Universitetet i Bergen i 1996, og var fyrstekandidat til Stortingsvalet for Rogaland RV i 1997 og Oslo Rv i 2001.

## Bibliografi
* *En god dag for fotball* (2006, Frifant) ISBN 978-82-7889-087-5
* *En faktahest om politikk* (2006, Aschehoug) ISBN 978-82-03-24855-9

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Foreningen !Les
Golvfunksjon

**Golvfunksjonen** av eit reelt tal *x*, \lfloor x \rfloor, er det største heiltalet som er mindre enn eller lik med x.

## Sjå òg
Takfunksjon
Geir Olav Jørgensen

**Geir Olav Jørgensen** () er ein norsk forfattar frå Husnes. Han debuterte i 2006 med romanen *Mono*. Jørgensen har reist mykje rundt i verda, og m.a. spelt fløyte i eit band og livnært seg som gatemusikant. 

## Bibliografi
**Mono* (2006)
**Forteljingar frå utsida* (2009)
**Helmers reise, 1979* (2011)
**Høgare enn sola* (2013)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Geir Olav Jørgensen hjå Cappelen
*Utgjevingar av Geir Olav Jørgensen i BIBSYS Ask
Per Knutsen

**Per Knutsen** () var ein norsk forfattar frå Hamarøy i Nordland. Han var utdanna lærar. Knutsen skreiv både skodespel, barnebøker og romanar.

## Bibliografi
* *Gutten og ørna* (1976, barnebok) 
* *Du må plante flere blomster, Lina-Liv* (1977, barnebok) 
* *Jeg vil ikke* (1978, barnebok) 
* *Utpå Vestfjorden seiler mi skute* (1980, barnebok)
* *Gull og sølv* (1982, barnebok) 
* *Trilofytten* (1984, barnebok) 
* *Mordere* (1984, roman) 
* *Fiskerens datter* (1986, roman)
* *Gutten som kunne fly* (1988, roman, ny utgåve med tittelen *Lakki* i 1992) 
* *Svart cayal* (1988, ungdomsroman) 
* *Edel har fest* (1989, skodespel) 
* *Er du naken?* (1991, skodespel) 
* *En dannet kvinne* (1992, skodespel) 
* *Svømmersken* (1994, ungdomsroman) 
* *Rått parti* (1995, ungdomsroman) 
* *Supergutt* (1996, pubertetsroman) 
* *Høytrykk* (1998, thriller) 
* *Jentekrigen* (1998, ungdomsroman) 
* *Tigermelk* (1999, kriminalroman) 
* *Vil du ha meg?* (2000, ungdomsroman) 
* *Å salte et hjerte* (2001, roman) 
* *Hitlers tunge* (2002, roman) 
* *Hilsen en som elsker deg* (2003, barnebok) 
* *Frøken Markussens rykte* (2004, roman)
* *Utakk* (2006, roman)
* *Luft og kjærlighet* (2005, ungdomsroman)
* *Kyss med ketchup* (2007, ungdomsroman)
* *Gamle menns elskov* (2010, roman)
* *Jobb for tøffe gutter* (2013, barnebok)
* *Broren til Hugo* (2016, roman)

## Prisar og utmerkingar
* I 1982 vann Knutsen Kritikarprisen for barne- og ungdomslitteratur for *Gull og sølv*. Han fekk Havmannprisen i 2016 for romanen *Broren til Hugo*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Per Knutsen  på Norske Dramatikeres Forbund
* Per Knutsen  på Cappelen Forlag
* Per Knutsen  på Cappelen Publisher
* Per Knutsen på NRK Forfatter
* Per Knutsen  på Dagbladet Forfatter
* Per Knutsen på Aftenposten
Carlos Tévez

**Carlos Alberto Tévez** () er ein argentinsk fotballspelar som spelar for den engelske klubben Manchester City. Han slo gjennom hjå klubben Boca Juniors og har sidan vore innom både Corinthians og engelske West Ham United. Sommaren 2007 blei Tévez si kontrakt med West Ham kansellert, og spelaren blei dermed kontraktslaus. Han gjekk då til storklubben Manchester United

Tévez debuterte for Boca Juniors i oktober 2001, og spelte for laget til og med 2004. I desember same år underteikna han ei femårskontrakt med den brasilianske fotballklubben Corinthians. Sommaren 2006 vart Tévez seld til West Ham United.

Han storspela for Argentina sitt landslag då dei vann fotballturneringa under OL 2004 i Athen. Han scora seks mål på seks kampar og vart toppscoraren i turneringa.

Den 1.mai 2009 annonserte Tevez at han mest sannsynleg kom til å spele fotball for eit anna lag enn Manchester United neste sesong. Truleg var grunnen til det, at han ikkje følte seg verdsett i United og at manageren deira, Alex Ferguson, ikkje ville tilby han ei ny kontrakt.
Det vart sett som mest sannsynleg at han ville gå til ein av Uniteds to argaste rivalar, Manchester City eller Liverpool. Det enda opp med å bli Manchester City. Han vart City sin toppskårar i Premier League i 2009/10-sesongen med 22 seriemål.
Takfunksjon

**Takfunksjonen** av eit reelt tal *x*, \lceil x \rceil, er det minste heiltalet som ikkje er mindre enn x.

## Sjå òg
Golvfunksjon
Purpurhegre

**Purpurhegre** (*Ardea purpurea*) er ein fugl i hegrefamilien som blir 80 cm høg og kan ha eit vingespenn på 120 cm. Denne trekkfuglen held til i det sørlege Europa og Asia om sommaren og overvintrar i tropiske Afrika.

## Galleri

Ardea purpurea MHNT.ZOO.2010.11.53.1.jpg|Purpurhegre-egg
Ardea purpurea, Tarn, France, 2012.jpg|Purpurhegre med mat i Tarn i Frankrike.
Ardea purpurea (Nagarhole, 2010).jpg|Purpurhegre i Nagarhole i India.
Ardea purpurea.jpg|Skisse av purpurhegre


## Bakgrunnsstoff

*
Cirrus uncinus

**Cirrus uncinus** er ein type cirrussky. Namnet kjem av latin, og betyr «krokar». Eit norsk namn for denne typen skyer er meiskyer, kommaskyer eller kroka cirrus fordi dei er forma som ski, meier eller komma. På engelsk er dei også kjent som «mares' tails», som tyder hestehalar. Desse skyene er som regel spreidde utover himmelen og er svært tynne. 

Skyene oppstår høgt i troposfæren der temperaturen er -40-50&nbsp;°C, og mønsteret oppstår på grunn av sterk vind i nivået under skyene. Når iskrystallane i skya fell ned i den sterke vinden, blir dei dradd raskt utover og dannar det karakteristiske mønsteret. Det kan i somme tilfelle drysse lett snø frå skyene, men den fordampar lenge før den når bakken. 

Skyene er, som med vanleg cirrus, vanlegvis eit teikn på at ein varmfront eller okkludert front nærmar seg. Desse skyene vil då vere den øvste toppen, lengst borte frå fronten, og er som regel eit teikn på at nedbør er i vente innan det neste døgeret. Sidan slike skyer oppstår i samband med kraftig vind i høgda, kan det òg tyde på ein jetstraum. Dette gjer igjen at flygarar assosierer desse skyene med lett turbulens. Som oftast fører derimot ikkje denne turbulensen til særleg ubehag for mannskap eller passasjerar. 

## Bakgrunnsstoff
Alti Førde

**Alti Førde**, tidlegare **Handelshuset** er eit kjøpesenter i Førde i Sunnfjord, det fyrste kjøpesenteret som vart bygt i Førde. Handelshuset vart bygt på 1980-talet og opna i 1987. Seinare har Førde Torg og Elvegården fylgt etter. Handelshuset er eit av dei største kjøpesentera mellom Bergen og Ålesund. Arealet på Handelshuset er 23&nbsp;000&nbsp;m². Mariann Njøsen er senterleiar for kjøpesenteret. Jostein Fredly er saman med Ida Berqvam dagleg leiar for selskapet. 

## Historie
Det som er det sørlegaste handelshus-bygget i dag, vart opphavleg bygt som slakteri av Vestlandske Salslag i 1963, og då dette flytta, kjøpte Ida og Guttorm Berqvam bygget. Dette var i juli 1985, og då det opna, som det einaste kjøpesenteret i fylket 26. februar 1987 var arealet på 6&nbsp;000 m². Dette bygget har i dag eit areal på 12&nbsp;500 m². 15. september 2005 opna det eit nytt bygg nord for det fyrste, dette utvida senteret mykje. Det er også bygd ein overgang, ein skywalk mellom dei to bygga. Denne opna i desember 2006.

## Bakgrunnsstoff
*
Cirrostratus

**Cirrostratus** eller slørskyer er skyer som hovudsakleg består av iskrystallar. Skyene er kvitaktige og dannar eit fiberaktig slør som ofte dekker heile himmelen. Av og til er dei så tynne at dei så vidt er synlege. Desse skyene blir danna i høgder over 6000 m (20 000 ft) ved at luft blir løfta i stor skala til høgder der den kondenserer til iskrystallar. Dei kan vere eit teikn på at ein vêrfront nærmar seg, særleg visst dei byggjer seg opp frå ein retning (såkalla opptrekksskyer). Dermed kan det ventast nedbør det neste døgnet når slike skyer er observert. 

Ein skil mellom fleire former for cirrostratus. Dei vanlegaste er *fibratus* og *nebulosis*. Fibratus består av lange, tynne trådar som dekker eit stort område av himmelen. Den jamne overflata på desse skyene skuldast at iskrystallane blir fanga av sterk og stabil høgdevind. 
Nebulosis er svært tynne skyer, og manglar fiberstrukturen som vi finn i andre cirrusskyer. Ofte kan det einaste ein merkar i samband med slike skyer vere ein svak reduksjon i solinnstrålinga. 

Når sollyset skin igjennom cirrostratusskyer blir lyset brote, og det kan oppstå ein halo. Dette er ein lysande ring rundt sola, og har ein vinkelradius på ca. 22°. Det er også mogeleg å sjå sekundære haloar med større radius. 

Av og til kan det snø frå cirrostratus, men snøen fordampar lenge før den når ned til bakken. Dette blir kalla virga. Cirrostratus kan føre til lett turbulens, men har vanlegvis lite å seie for flytrafikken. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* National Science Digital Library &ndash; Cirrostratus
Stig Nord

**Stig Nord** () er ein norsk fotballtrenar og tidlegare fotballspelar frå Eid i Sogn og Fjordane. Før 2006-sesongen kom han til Sogndal fotball som hovudtrenar frå 3. divisjonsklubben Førde IL Fotball. Han har også tidlegare sjølv spelt aktiv fotball for Sogndal.
Barbro Fagerbakk

**Barbro Fagerbakk** () er ein norsk programleiar og tidlegare *[[Farmen Noreg|Farmen]]*-deltakar. Fagerbakk deltok i *Farmen* i 2004 saman med far sin, Eskil. Ho trekte seg frå programmet på grunn av ein brannskade. Etter Farmen har ho arbeidd med fleire fjernsynskonsept, mellom anna *[[Kjendisjakten]]*, som var eit norsk underhaldningsprogram som gjekk på TV 2 frå 2004 til hausten 2005, der ho var programleiar saman med Pia Haraldsen. I 2006 arbeidde ho saman med Øyvind Fjellheim i fotballprogrammet *[[Avspark lørdag]]*.

I 2007 gifta ho seg med kreftforskar Hans Petter Eikesdal. Ho busette seg like etter i Boston i USA, der ektemannen hennar er tilsett som kreftforskar ved Harvard. Sjølv byrja ho å studere statsvitskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barbro Fagerbakk|Barbro Fagerbakk]]» frå ,  den 31. august 2012.*  
 
### Fotnotar
Kjell Opseth

**Kjell Olav Opseth** () i Førde i Sogn og Fjordane døydde 3. desember 2017))  var ein norsk Arbeidarparti-politikar. Han vart innvald på Stortinget frå Sogn og Fjordane i 1981 og sat til 2001. Opseth var styremedlem i Helse Førde frå 2001 til 2008.

## Regjeringsmedlem
* 3. november 1990 til 25. oktober 1996 &ndash; Samferdsleminister i Gro Harlem Brundtland si 3. regjering.
* 25. oktober 1996 til 17. oktober 1997 &ndash; Kommunalminister i Thorbjørn Jagland si regjering.

## Stortingskomitéar
* 1997-2001 sekretær for Næringskomitéen.
* 1997-2001 varamedlem av Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen.
* 1989-1993 sekretær for Samferdselskomitéen.
* 1989-1993 varamedlem av Den utvida utenriks- og konstitusjonskomitéen.
* 1989-1993 varamedlem av Valkomitéen.
* 1985-1989 medlem av Energi- og industrikomitéen.
* 1985-1989 varamedlem av Valkomitéen.
* 1981-1985 medlem av Energi- og industrikomitéen.
* 1981-1985 varamedlem av Valkomitéen.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*
Cirrocumulus

**Cirrocumulus skyer** eller makrellskyer er horisontale skyer som er danna i høge nivå, og dei oppstår i ei høgd mellom 6000 og 12000 m. Skyene består av tynne, kvite skydottar som alle er danna av små iskrystallar, som alle skyer i høge nivå. Skyene oppstår når cirrus eller cirrostratus blir varma opp frå undersida. Denne oppvarmingsprosessen fører til at luft stig og søkk inne i skya. Vanlegvis har ikkje desse skyene stor tydning for vêret, men visst dei aukar i mengde kan det tyde på at ein vêrfront nærmar seg. 

Av og til kan det oppstå små krusingar i cirrocumulusskyene som då vert kalla *cirrocumulus undulatus*. Desse kruningane oppstår på grunn av atmosfæriske bølgjer som fører til vindskjer. Undulatus kan dannast i fleire typar skyer, som altocumulus undulatus, men for cirrocumulus undulatus har strukturen finare mønster. Dette kjem delvis av at bølgjene i desse høgdene ofte har mindre bølgjelengde enn i lågare høgder, samtidig som avstanden opp til skyene får mønsteret til å sjå mindre ut. 

Cirrocumulus og altocumulus liknar ofte kvarandre, men cirrocumulus blir danna av cirrusskyer i større høgder enn altocumulusskyer. Derfor ser dei små skydottane i ei cirrocumulus sky mindre ut, og skyene kastar heller ikkje skugge. Av og til kan desse skyene danne haloar og fargespel når dei oppstår under sløraktige cirrusskyer. 

## Bilete

Image:Cirrocumulus undulatus in various directions.JPG|Cirrocumulus undulatus
Image:Cirrocumulus 20040830.jpg
Image:Cirrocumulus to Altocumulus.JPG
Image:Cirrocumulus-street.JPG
Image:Cirrocumulus.jpg
Image:Cirrocumulus1 - NOAA.jpg
Image:Clouds CH9.jpg
Image:Cirrocumulus2.jpg


## Bakgrunnsstoff
* National Science Digital Library - Cirrocumulus
Kelvin-Helmholtz-instabilitet

**Kelvin-Helmholtz-instabilitet** kan oppstå når det eksisterer eit vertikalt skjer i væske eller når det er stor nok fartsskilnad i grenseflata mellom to væskelag. Teorien kan brukast til å slutte seg til når ei væske blir instabil og når ein straum går over til å bli turbulent i ei væske alt etter kva tettleik og fart væskestraumen har. Herman von Helmholtz studerte dynamikken i to væsker med forskjellig tettleik når det oppstår ei lita forstyrring, som ei bølgje, på grenseflata mellom væskene. 

Vi kan tenkje oss to væsker med forskjellig tettleik som beveger seg parallelt med forskjellig fart. Viss ein ignorerer overflatespenninga og har bølgjer med kort nok bølgjelengde, vil grenseflata mellom væskene vere ustabil uansett farten til væskestraumane. Men sidan det eksisterer ei overflatespenning, vil grenseflata vere stabil for korte bølgjelengder, og teorien kan då brukast til å rekne ut kva fart væskene må ha for å bli ustabile. Når ein har overflatespenning med i teorien kan ein lage prognose for kva tid det blir danna bølgjer i tilfellet vind over vatn. 

Når fordelinga av tettleik og fart stadig endrar seg (med det lettare laget øvst, slik at væska er Rayleigh-Taylor-stabil) kan ein bruke Richardsontalet, Ri, for å rekne ut kva tid det oppstår KH-instabilitet. Vanlegvis er eit lag ustabil for Ri<0,25. 

Desse effektane er forholdsvis vanlege i skylag. 

## Sjå òg
* Rayleigh-Taylor-instabilitet

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av sky i Midtvesten i USA 2006
Tommy Skjerven

**Tommy Skjerven** () er ein norsk fotballdommar frå Kaupanger i Sogn og Fjordane. Han debuterte som dommar i 1984, og har vore FIFA-dommar sidan 2001. Skjerven representerer Kaupanger Idrettslag. Skjerven var òg hovuddommar i cupfinalen mellom Odd Grenland og Vålerenga i 2002. Til dagleg jobbar han på noreg.no på Hermansverk i Leikanger kommune.

## Bakgrunnsstoff
* Dommarprofilen hjå Norges Dommerforening
Sunnfjord Skisenter

**Sunnfjord Skisenter** er eit alpinanlegg i Blomlia i Kråkenesmarka, 8 km frå sentrum i Førde i Sogn og Fjordane på vegen mot Askvoll. Bakken ligg frå 340–600 moh. og har ei lengde på 1100 meter. 

## Historie
Anlegget opna i 1985. I 1998 vart det investert i snøproduksjonsanlegg, der tre lågtrykkskanonar kan produsere 2-3000 m³ snø i døgnet, avhengig av vertilhøva. Etter at snøproduksjonen kom i gang, har bakken hatt stabil drift på mellom 75-100 driftsdøgn pr. sesong. Bakken har ein tallerkenheis som kan ha med opp til 900 personar. Denne fraktar om lag 110&nbsp;000 passasjerar i året. Det er òg eit tautrekk for barn og nybyrjarar der.
Cumulus congestus pileus

Ein **pileus** (Latin for *kappe*) eller kappesky er ei horisontal sky som kan oppstå over godt utvikla cumulusskyer, vanlegvis cumulus congestus eller cumulonimbus calvus, og får det til å sjå ut som om cumulusskya har ei «hette» eller «kappe». Desse skyene endrar raskt form. Dei oppstår ved at kraftig vertikal luftstraum, gjerne 30-50 km/t, fører fuktig luft raskt oppover, og får lufta til å kondensere. Dermed er dei vanlegvis eit teikn på at cumulusskya er i ferd med å utvikle seg til ei fullt utvikla cumulonimbussky pga av dei kraftige vertikale rørslene i skya. Dei kan òg vere eit teikn på at torevêr er i vente.

Skyene som får desse kappeskyene over seg, blir gjerne kalla «-sky med kappe» eller «-sky med pileus», til dømes «ei cumulonimbussky med pileus». 

## Referansar
* Ei samling med forskjellige typar cumulonimbusskyer .
Mikel John Obi

**John Obi Mikel** () er ein nigeriansk fotballspelar som spelar for Stoke City FC (2020). 

Per 2018 spela han for den kinesiske klubben Tianjin TEDA FC og det nigerianske landslaget. Han gjekk frå Lyn til Manchester United og sidan til Chelsea, frå han starta i Tianjin TEDA. 

Saman med det nigerianske landslaget fekk han bronse under Sommar-OL 2016.

## Kjelder
Nils Gjerland

**Nils Asbjørn Gjerland** () er ein norsk bonde og Senterparti-politikar. Han var ordførar i Førde kommune frå 2003 til 2011.
Atle Pettersen

**Atle Pettersen** () er ein norsk songar. 

Pettersen deltok i Melodi Grand Prix Junior 2003 med songen «Hekta på brett», som han hadde skrive sjølv. I 2006 deltok han i *[[Kjempesjansen]]* på NRK. Han kom på 2. plass i *[[X Factor 2010 Noreg|X Factor]]* på TV 2 hausten 2010. 4. desember 2010 framførte han låten «Lean on me» saman med Annsofi Pettersen og Mohamed Abdi Farah på *TV 2s Artistgalla*. Pettersen er òg kjend som vokalist i bandet Above Symmetry som spelar melodiøs progressiv metal. 12. november 2011 vann han Skal vi danse på TV 2.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Atle Pettersen «Skal vi danse» 2011
Mat og helse

**Mat og helse** er eit fag i den norske grunnskulen. Faget har før skuleåret 2006/2007 heitt «heimkunnskap» og «husstell». Det vert også ofte berre kalla «kjøkken».

Elevane skal i faget få opplæring i mellom anna norske og internasjonale matvanar og lære om rett hygiene, kosthald og matlaging.
Ryder Cup

**Ryder Cup** er eit golftrofé det blir kjempa om annakvart år i ei turnering som offisielt heiter **Ryder&nbsp;Cup&nbsp;Matches**. Deltakarane er eitt lag som representerer Europa og eitt som representerer USA.

Turneringa blei fyrste gong halden i 1927, den gongen mellom USA og Storbritannia. Etter meir enn 40 år med amerikansk dominans (Storbritannia vann berre éin gong frå 1935 til 1973) blei det eine laget utvida til Storbritannia og Irland i 1973, og til heile Europa i 1979. Dette gjorde turneringa mykje meir konkurranseprega. Turneringa blir i dag administrert av PGA of America og PGA European Tour. Ho er eit av få idrettsarrangement der det berre blir spelt om prestisje. Sjølv om det har vore diskutert fleire gonger, blir det framleis ikkje delt ut pengepremiar til deltakarane.

## Resultat

## Bakgrunnsstoff
*Ryder Cup &ndash; PGA of America
*Ryder Cup &ndash; PGA European Tour
Bjørnar Moxnes

**Bjørnar Moxnes** () er ein norsk politikar frå Raudt. Han var leiar i partiet frå 2012 til 2023.

## Karriere
Moxnes var leiar i Raud Ungdom frå 2004 til 2006, etter å ha vore sentralstyremedlem i organisasjonen sidan 2002. I 2006 vart han vald inn i Arbeidsutvalet til RV.

Han vart vald som stortingsrepresentant for Raudt frå Oslo ved stortingsvalet i 2017.

Den 30. juni 2023 vart det kjend at Moxnes hadde stole eit par solbriller på Oslo lufthamn. Etter fleire bortforklaringar valde Moxnes å gå av som partileiar den 24. juli 2023.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Michael Moore

**Michael Moore** () er ein sjølverklært liberal forfattar, filmregissør og samfunnsdebattant frå USA. Han skriv bøker og lagar politiske dokumentarfilmar primært for eit amerikansk publikum. Moore fekk sitt store gjennombrot i Europa med filmen *Bowling for Columbine*, som han også vann ein Oscar for.

## Bøker
* *Downsize This!*
* *Stupid White Men*
* *Dude, Where’s My Country?*

## Filmar
* *Roger and Me*
* *Bowling for Columbine*
* *Fahrenheit 9/11*
* *Sicko*
* *Slacker Uprising*
Lamberto Dini

**Lamberto Dini** () er ein italiensk politikar og økonom. Han har tidlegare vore både statsminister, utanriksminister og justisminister i Italia.

## Kjelder
Fornebu

**Fornebu** er eit område på ei halvøy i Bærum kommune i nærleiken av grensa til Oslo, mellom Lysaker og den ytste parten av halvøya, Snarøya, og grensar på fleire kantar til fjordarmar som høyrer til Oslofjorden. Området har namnet etter ein tidlegare storgard.

Hovudflypassen Oslo lufthamn, Fornebu låg her i perioden 1939&ndash;1998. Etter at flyplassen vart avløyst av den noverande hovudflyplassen Oslo lufthamn, Gardermoen på Romerike nord for Oslo, har flyplassareala på Fornebu vorte utbygd med kontorbygningar og bustadblokker, og det gamle terminalbygget teke i bruk som kontor for ei rekkje selskap. Telenor innvia i september 2002 det nye hovudkvarteret sitt på Fornebu, der det no er ein arbeidsplass for 6000 tilsette. Ein innandørs fotballstadion, Telenor Arena, er òg bygd på det gamle flyplassområdet.
Telenor

**Telenor** () er eit norsk teleselskap, som vart skipa i 1855 som det statseigde Telegrafverket. Selskapet er i dag eit delprivatisert aksjeselskap med sjølvstendig forretningsverksemd innan mobiltelefontenester, fastnett for telefoni, breiband og internett, vidare TV-tenester via kabel, satellitt, fiber og kystradio i Noreg. Telenor har vore Noregs klart nest største konsern sidan fusjonen mellom Statoil og oljedivisjonen til Norsk Hydro. 

Telenor har i alt kring 33&nbsp;000 tilsette i 13 land utanom Russland og Ukraina, derav ca. 4&nbsp;400 i Noreg. Dette inkluderer ikkje dei tilsette i VimpelCom, der Telenor er største eigar. Etter Akers sal av Aker Yards er Telenor Noregs største konsern målt etter sysselsetting. Statens eigardel i Telenor er 54&nbsp;% gjennom Nærings- og handelsdepartementet, og 4&nbsp;% gjennom *Statens pensjonsfond – Innland* (tidlegare Folketrygdfondet). Konsernsjefen i selskapet er Sigve Brekke.

Namnet «Telenor» vart innført i 1995, og avløyste «Televerket» (1969–2005), tidlegare «Telegrafverket» og «Telegrafvesenet». 

## Historie
Telenor vart opphavleg stifta i 1855 som Telegrafverket, som opphavleg hadde oppgåva å knyte landsdelane saman ved telegraflinjer. Selskapet skifta namn til Televerket i 1969 og til Telenor i 1994, då verksemda vart omdanna til eit statleg aksjeselskap. Telenor hadde fram til 1998 monopol på teletenester til private kundar i Noreg. I desember 2000 vart Telenor børsnotert. Jon Fredrik Baksaas overtok stillinga som konsernsjef etter Tormod Hermansen 21. juni 2002.

## Marknadsverdi
22. mai 2006 hadde Telenor ein marknadsverdi på 125 milliardar kroner. Aksjar i selskapet vert handla på Oslo Børs under tickeren TEL.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Telenor|Telenor]]» frå ,  den 12. mai 2013.*  


## Bakgrunnsstoff
*Telenorkonsernets nettsider
*Telenor Norges nettsider
Sébastien Loeb

**Sébastien Loeb** () er ein fransk rallyførar. Saman med kartlesaren Daniel Elena har han vunne verdsmeisterskapen i rally i 2004, 2005, 2006, 2007 og 2008. Med 52 sigrar i enkeltrundar i rally-VM er han den som har vunne flest slike, og han er den mest suksessfulle rallyførarane gjennom tidene.
Henning Solberg

**Henning Solberg** () frå Spydeberg, er ein av dei fremste rallykøyrarane i Noreg. Han er bror til Petter Solberg. Henning Solberg vann den fyrste fartsprøva si i VM saman med bror sin Petter Solberg 29. april 2006 under Rally Argentina på den 16. etappen. Solberg-brørne fekk begge tida 8.50.50. Han debuterte i Rally VM under Rally Sverige i 1998.

Kartlesaren til Henning er Cato Menkerud.

## Merittar
* 1988: Debuterte som kartlesar i rally som 15-åring
* 1991: Køyrde bilcross og vann NMKs landsfinale
* 1992: NM-sølv i rallycross
* 1993: NM-gull bakkeløp
** NM-sølv i rallycross
* 1994: Nordisk meister i rallycross
** Nordisk meister i bakkeløp
** NM-gull i bakkeløp
** NM-sølv i rallycross
* 1995: Køyrde EM Rallycross Div.1 (2nd in Austria and 12th overall 1995 in Group N)
* 1996: Fekk Greta Molanders Fond
* 1997: NM-sølv i rally Gr.A
* 1998: NM-sølv i rally Gr.A
* 1999: NM-gull i rally Gr.A
** Kåra til Årets Bilsportsutøvar
* 2000: NM-gull i rally Gr.A
* 2001: NM-gull i rally Gr.A
* 2002: NM-gull i rally Gr.A
* 2003: NM-gull i rally Gr.A
* 2004: 6.-plass i Sverige med Peugeot 206 i sitt 16. VM-rally
* 2005: 5.-plass i Sverige med Ford Focus RS i sitt 23. VM-rally, 4.-plass på Kypros i sitt 25. VM-rally
* 2006: Første fartsprøvesiger i Argentina med Peugeot 307 i sitt 33. VM-rally, 4.-plass i Finland i sitt 36. VM-rally, 3.-plass i Tyrkia i sitt 38. VM-rally
* 2007: 3.-plass i Rally Norway, 3.-plass i Rally Japan
* 2007: 5.-plass i Rally Finland

## Bakgrunnsstoff
* Team Expert si nettside
Fidelity

***Fidelity*** var eit norsk tidsskrift med omtalar og lyttetestar av audioutstyr med høg pris, og det vart publisert fram til 2010-talet.

*Fidelity* kom først ut i 2003 med tekst på dansk, norsk og svensk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Arkivert nettstad
Finnås

**Finnås kommune** omfatta frå 1838 til 1916 det som i dag er Bømlo kommune, og fram til 1852 også Sveio kommune. 1. juli 1916 vart kommunen delt i tre kommunar, Moster, Bømlo kommune og Bremnes. Finnås var namnet på prestegarden til Finnås prestegjeld, med gardsnummer 6. Her låg og kommunesenteret. Stadnamnet er òg å finna i Finnås Kraftlag og Finnås sportsklubb.

I daglegtalen omfattar Finnås anten den vesle tettstaden ved Kulleseidkanalen, eller eit område som strekkjer seg om lag frå Sakseid i nord til Lykling og Børøy i sør.

## Kjelder
Norwegian Air Shuttle

**Norwegian Air Shuttle ASA**  er eit flyselskap som driv med lågprisflyging i Noreg og Europa. Norwegian har den administrative basen sin på Fornebu, den tekniske basen i Stavanger og den operative basen i Bergen og Oslo. Alle flya er måla med raud nase og ulike norske «heltar» på halen. 

## Historie
Flyselskapet vart etablert i 1993, etter at Busy Bee gjekk konkurs, og spesialiserte seg på å vere operatør for Braathens SAFE på Vestlandet med Fokker 50. Hausten 2002 tok Norwegian opp konkurransen med SAS Braathens på innanriksflygingar i Noreg. Frå 1. september 2002 vart verksemda endra til eit lågprisselskap, og hovudfokuset er no å tilby lågprisflygingar med Boeing 737.

I dag er Norwegian eit lågprisflyselskap med norske, europeiske og oversjøiske ruter. Norwegian har om lag 3000 tilsette og 91 fly av typen Boeing 737-800 med 186/189 sete, dei har òg nokre Boeing 787-8 med 291 sete. Norwegian har tinga til saman 91 fly av typen Boeing 737-800, 18 fly av typen Boeing 737 Max 8, i tillegg til åtte fly av typen Boeing 787-8 og 29 Boeing 787-9. Norwegian har og bestillingar på den nye a321LR fra Airbus. Selskapet har om lag 50 prosent marknadsdel på dei rutene dei flyg i Noreg. Norwegian tilbyr totalt 382 ruter til 121 destinasjonar i 32 land i 4 verdsdelar.

## Destinasjonar
Sjå eigen artikkel: Norwegian Air Shuttle destinasjonar

## Flyflåte

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Norwegian si heimeside 
* Rutekart 
* (en)Oppdatert bakgrunnsstoff om Norwegian og flya deira
Kulleseidkanalen

**Kulleseidkanalen** ligg ved tettstaden Finnås. Kanalen vart bygd på 1800-talet for å letta båtane si ferd mellom austsida og vestsida av Bømlo. I dag er kanalen ein liten handelsstad og turiststad, med m.a. daglegvareforretning, bensinstasjon og ei populær gjestehamn. Det ligg føre planar om å laga eit badeland ved Kulleseidkanalen.

*Kulleseid* var namnet på matrikkelgarden med gardsnummer 122 i Bømlo kommune.

## Bakgrunnsstoff
* https://sites.google.com/site/kulleseidkanalenno/
* http://kanaler.arnholm.nu/skandinavien/norge/kulleseid.shtml
Statoil Mongstad

**Statoil Mongstad** er Statoil sitt oljeverksemd på Mongstad og består av oljeraffineri, eit NGL-prosessanlegg og råoljeterminal. verksemda på Mongstad vart sett i drift i 1975 og har ein kapasitet på 10 millionar tonn råolje kvart år. Det er Noregs største oljeraffineri, og Europas nest største oljehamn etter Rotterdam. Råoljeterminalen består av 6 fjellhallar som kan lagra over 9 millionar fat råolje som vert sendt ved hjelp av oljerøyr eller tankskip. 

Kostnadsoverskridingar i samband med utbygging av oljeraffineriet gjorde at leiinga i oljeselskapet Statoil måtte gå av i 1987. Overskridinga synte seg til slutt å vera på kring seks milliardar norske kroner. Ein slik sum vart i media kalla ein *mong*, oppkalla etter Mongstad.
Kirsten Flagstad

**Kirsten Malfrid Flagstad** () var ein norsk dramatisk sopran, og ein av dei internasjonalt mest kjende norske kvinnene på si tid.

## Liv og virke
Flagstad vart fødd på Hamar, men voks opp i Oslo. Faren var fiolinist og kapellmeister, og mora repetitør og pianist. Ho vart den fyrste læraren til Kirsten. Seinare studerte Kirsten under Ellen Schytte-Jacobsen og Albert Westvang i Oslo og under dr. Gillis Bratt i Stockholm. 

Ho vart særleg berømt for tolkingane sine av Richard Wagner sin musikk. Flagstad var engasjert ved Wagnerfestspela i Bayreuth frå 1933 til 1934. Ho verka deretter fast ved Metropolitan-operaen i New York frå 1935 til 1941, då ho reiste heim til Noreg, og igjen i perioden 1949 til 1952. Tolkingane hennar av kvinnene i operalitteraturen, ikkje minst i Wagner sin musikk, sette djupe spor, redda økonomien til Metropolitan-operaen og gav henne ein berømmelse som varer.

Ho var den fyrste sjefen for Den Norske Opera i perioden 1958&ndash;60.

Flagstad debuterte på Nationaltheatret i 1913 som Nuri i *Tiefland*. Då Opera Comique opna i 1918, gjorde ho mange ulike roller der. Etter at denne operaen la ned drifta i 1921 song ho på Casino, Mayol og Nationaltheateret. Etter det kom nokre år i Gøteborg, Brussel og Bayreuth, før debuten på «The Met» i 1935.

Kirsten Flagstad døydde i Oslo, 67 år gamal. Ho er avbileta på den norske hundrekronersetelen, norske frimerke og har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Kirsten Flagstad vart av kong Haakon utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1937 og fekk seinare også St. Olavsmedaljen utdelt. Ho har kongens fortenestemedalje i gull. Eit museum med namnet Kirsten Flagstad Museum er skipa til minne om henne i Hamar, i huset der ho vart fødd 12. juli 1895, rett attmed kyrkja der ho vart døypt. Museet høyrer inn under Anno museum.

## Galleri

Kirsten Flagstad as Isolde.jpg|Kirsten Flagstad som Isolde.
Kirsten Flagstad som Desdemona i Otello, 1921 (cropped).jpg|Kirsten Flagstad som Desdemona i *Otello* i 1921 
SibeliusAndFlagstad1952.jpg|Kirsten Flagstad og Jean Sibelius i 1952.
Portrett av Kirsten Flagstad ved flygelet crop.jpg|Portrett av Kirsten Flagstad ved flygelet.


## Bakgrunnsstoff
* Kirsten Flagstad Museum
Børøy på Bømlo

:*Sjå òg [[Børøya]], ei øy i [[Hadsel kommune]].*

**Børøy** er ei øy som ligg mellom Bømlo i vest og Moster i aust, og har gardsnummer 2 i Bømlo kommune. Børøya har samband til Bømlo med bru over Nautsundet, og grensar der til garden Bjørnevik. Garden Børøy omfatta òg Ulvesøy, som ligg nord for Børøy. Børøy er skild frå Moster av Børøyfjorden.

Første gong staden er dokumentert omtalt, var i ein salskontrakt som vart underskriven på Børøya i 1341. Familien som eigde Børøy på 15- og 1600-talet var av lågadeleg slekt.

## Kjelder
*Bømlo bygdebok 4 - Gards- og ættesoge for Moster sokn*. Simon Steinsbø 1981
Frank Mohn AS

**Frank Mohn AS** er eit familieføretak som vart starta i 1938. Bergensføretaket vert i dag leidd av Trond Mohn. Føretaket produserer i hovudsak røyr og pumpesystem for reiarlag og oljeindustri, men og utstyr for oljevern og brannsløkking. Det meste av produksjonen går føre seg ved Fusa og Flatøy.

## Bakgrunnsstoff
* Frank Mohn AS sin nettstad
Altostratus undulatus

**Altostratus undulatus** eller **bølgjeskyer** er ei låg altostratussky med bølgjer på undersida. Desse bølgjene er vanlegvis vanskeleg å få auge på. Bølgjene oppstår som regel i samband med vindskjer i skybasen. Dette skjer når eit luftlag strøymer over eit anna luftlag med forskjellig fart eller retning (eller begge delar), og er eit eksempel på Kelvin-Helmholtz instabilitet. Der bølgja stig vil det bli danna skyer, og der bølgja søkk vil skya løysast opp. Visst det er forholdsvis lite fukt i luftlaget kan det av og til berre bli danna skyer på bølgjetoppane. Bølgjene går som regel parallelt, men kan også blande seg saman om dei kjem frå forskjellige retningar (kalla biundulatus). Desse skyene er som regel for tynne til å danne nedbør, men er eit teikn på turbulent luft. Vanlegvis er ikkje denne turbulensen til stor hinder for flytrafikken.
Altostratus

**Altostratus** eller lagskyer høyrer til klassen midlare skyer og oppstår mellom 2000 og 5500 m. Skyene har generelt ein jamn gråfarge, men er lysare enn nimbostratus og mørkare enn cirrostratus. Dei er òg tjukkare enn cirrostratusskyer og kan ikkje danne halo. Ofte kan det vere vanskeleg å avgjere om eit stratusskydekke høyrer til dei midlare skyene (altostratus) eller lågare skyene (nimbostartus). Vanlegvis kan ein seie at visst ein kan sjå strukturar i skyene så er det ei låg sky, og visst den er glatt og utan struktur så er det ei altostratussky. 

Skyene oppstår ved at store luftmassar blir heva og kondenserer, vanlegvis i samband med frontsystem som er på veg. Altostratusskyer kan dekke store område, gjerne tusenvis av kvadratkilometer, og kan ofte føre til regn eller snø over større område visst dei er tjukke nok. Dei øvre delane av altostratusskyer kan av og til vere samansett av iskrystallar, men skyene består i hovudsak av underkjølte vassdropar. Dei er potensielt farlege for flytrafikk fordi dette kan medføre ising. 

## Sjå òg
* Altostratus undulatus

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av bølgjesky