Gillette Castle State Park

**Gillette Castle State Park** er ein delstatspark i Connecticut i USA, som ligg kring Gillette Castle høgt over Connecticut-elva i byane East Haddam og Lyme. Den slottsaktige bygningen blei utforma og bygd av William Gillette (1853-1937), ein amerikansk skodespelar som er best kjend for å spela Sherlock Holmes på scenen. Gillette budde på staden frå 1919 til han døydde i 1937. Delstaten Connecticut kjøpte eigedommen i 1943 for 29 000 dollar.

Parken ligg ved River Road 67 i East Haddam og består av slottet (som ligg i Lyme) og eigedommen rundt. Han får kring 350 000 vitjande kvart år. Parken opna igjen i 2002 etter ein fire år lang restaurasjon som kosta 11 millionar dollar. Han hadde no eit besøkssenter og museum, turstiat og eit piknikområde.

## Historie
Bygningen reist av William Gillette, kalla Seventh Sister og omdøypt til «Gillette Castle» av Connecticut State i 1943, blei bygd mellom 1914 og 1919 med eit tilbygg ferdigstilt i 1924. Det ligg  på ein 184 hektar (74 ) stor eigedom på toppen av den sørlegaste delen av ei åsrekkje kjend som Seven Sisters. Gillette døydde utan å etterlata seg kone eller barn, og testamentet hans forbaud at heimen hans skulle eigast av ein «blithering sap-head who has no conception of where he is or with what surrounded». Connecticut tok over eigedommen i 1943, og gav han namnet *Gillette Castle State Park*. Han blei lagt til det nasjonale registeret for historiske stader i 1986.

Gillette hadde opphavleg planlagt å byggja staden han skulle tilbringa pensjonistlivet sitt ved på Long Island, men oppdaga Seven Sisters-klippene då han kryssa Connecticut-elva i husbåten sin «Aunt Polly».

Gillette designa huset sjølv og oversåg bygginga. Byggearbeidet blei utført av Porteus-Walker Company, ei verksemd basert i Hartford i Connecticut grunnlagt av ein barndomsvenn av Gillette, Robert Porteus. Bygningen er blitt skildra som å vera utforma i ein mellomaldergotisk stil, som eit «amerikansk eventyr» med europeisk islett, eller som «ei merkeleg blanding av viktoriansk og arts and crafts». Bygget blei også omtalt som «Gillette's Folly».

Bygget har tre etasjar pluss tårn, 24 rom,  og ei golvflate på 14 000 kvadratmeter. Det er bygd i tre, sement og naturstein frå Connecticut, halde oppe av ei stålramme.  Den utvendige delen av huset er dekka av naturstein . Treverket i huset er handskoren kviteik. Nokre stadar blei bjelkane sette rett inn i steina, berre forankra av sement. Særleg veggane blei bygde på ein måte liknande ein teaterscene, utan støttebjelkar eller mørtel på viktige stadar. Det er blitt omtalt som eit under at bygningen ikkje fall saman før han seinare blei restaurert og sikra for fleire millionar dollar. Isolasjon i bygget var mellom anna tang og papir. Det tok 20 arbeidarar frå 1914 til 1919 (5 år) å fullføra bygginga, som totalt kosta over 1 million dollar på den tida. Gillette budde i huset i desse åra, og han leidde og oversåg ei mengd utsmykkingar utført av lokale handverkarar.

Interiørstilen speglar craftsman-estetikken som blei utbreidd av Gustave Stickley. Det finst ei rekkje særeigenheiter inne i huset som var personleg utforma av Gillette og som blir sagt å vera døme på hans «kreative geni». Dei inkluderer:

* 47 unike dører og dørlåsar i heile slottet. Kvar dør har ein steampunk-liknande lås som er skoren ut av tre. Låsane er kunstferdig utforma slik at det å låsa opp desse dørane er ei spanande utfordring.
* Unike møblar som innebygde sofaer og eit rørleg bord på skjener.
* Lysbrytarar i utskore tre.
* Ein stor balkong i den øvre etasjen som går rundt hovudrommet nedanfor. Veggene i andre etasje er svært låge. Dette arkitektoniske trekket kan teoretisk sett ha blitt brukt til å gjera at Gillette verka høgare for gjestane sine som såg opp på han frå underetasjen.
* Ein handskoren bar, opna med ein hemmeleg lås.
* Ei rad speglar over den store salen som gjorde at Gillette kunne sjå på gjester frå soverommet sitt. Dette designeet trur ein hjelpte han til å spionera på gjestene og tre fram med dramatisk effekt.
* Et brannsløkkingssystem komplett med vasstårn som er integrert i utforminga av huset, som gjev vatn til eit unikt manuelt sprinkleranlegg i andre etasje.
* Hemmelege dører, gangar og rom. Ei hemmeleg dør nær trappa som førte til resten av huset lét Gillette raskt, uventa og teatralsk tre fram for å skremma eller ønska gjestene sine velkommen. Det hemmelege rommet er berre tilgjengelig gjennom ei trapp som kjem fram nå ein trekk i eit handtak. Rommet er lite, og har ein peis.
* Ei stor tretrapp til overetasjane.

Huset var særskild dekorert med fleire Tiffany-lampar laga av glasstykke frå flasker. Det hadde òg ei oppvarma seng. På eit tidspunkt delte Gillette huset sitt med opptil 17 katter. Han utforma elegante katetleiker for dei.

Gillette var svært glad i smalsporsjernbanen sin på 3 mile, som hadde eit omfattande system av sporvekslar, bukkar, bruer og ein tunnel. Vitjande, som skal ha inkludert Albert Einstein, Helen Hayes og Charlie Chaplin, kunne reisa med jernbanen rundt eigendomen og gå langs klippene ved Connecticut-elva, som var over 100 fot høge. Jernbanen hadde både damplokomotiv og elektrisk lokomotiv, og blei seinare kjøpt av Lake Compounce i Bristol i Connecticut. Dei resterande spora blei tekne bort og banenettet blei gjort om til gangstiar. Lokomitva blei donerte til parken att i 1992, og er no stilte ut ved besøkssenteret på staden. Gillette sin «Grand Central Station» -stasjon er att, i lagg med ein kopi på taket av ein kattefigur i metall.

I området var det også ein rotkjeller, gangstiar med svært bratte trinn, eit toetasjes hus til tenarane, ein liten gammaldags låve, bogebruer i stein, bukkar i tre på opptil 40 fot (12 m) og eit fiskevatn.

## Galleri

Fil:GilletteCastleCT(4) AM 1504 Vibrant.jpg|Gillette Castle
Fil:Gillette Castle.jpg|Utsyn frå Connecticutelva.
Fil:Gillete Castle Rear.jpg|Gillete Caste frå eit utsynspunkt ved Connecticutelva.
Fil:03 gilette longview.jpg|Slottet sett frå sida.
Fil:ETH-BIB-Connecticut, Gillette Castle, Überreste einer Brücke-SIK 04-E0735-246.jpg|Restar av ei trebru utforma av Gillette.
Fil:Castle Front 1.jpg
Fil:Gillettesign.jpg
Fil:Gillete Library.JPG|Biblioteket inne i slottet.
Fil:Connecticut River From Gillette Castle.jpg|Connecticutelva sett frå utsynspunktet bak slottet.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gillette Castle State Park|Gillette Castle State Park]]» frå ,  den 31. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*