Grov nattfiol

**Grov nattfiol** (*Platanthera chlorantha*) er ei plante i&nbsp;nattfiolslekta *Platanthera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien).

## Utsjånad
Grov nattfiol kan bli opp mot 50 centimeter høg, og har kvite blomar med lang spore i eit glisent aks. Han er oftast litt større og grøvre enn nattfiol. Hos nattfiol ligg dei to støvbærarane tett ved sidan av kvarandre inne i blomen, medan dei hos grov nattfiol spriker som ein oppned «V». Blomane duftar søtleg, mest om natta, noko som heng sama med at dei blir bestøva av nattaktive tussmørkesvermarar (Sphingidae).

## Systematikk
Det vitskaplege namnet *P. montana* har òg vore brukt om grov nattfiol.

## Utbreiing
Nattfiol veks gjerne i ulike typar slåtte- og beitemark, vegkantar, lyngheier og (beita) skog. Arten lever mest nær kysten nord til Trøndelag. I&nbsp;Norsk raudliste for artar (2021) er arten vurdert som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *grönvit nattviol*), i Danmark (NT, dansk namn *skov-gøgelilje*) og i Finland (LC, finsk namn *keltalehdokki*).

Grov nattfiol (engelsk namn *greater butterfly orchid*) veks spreidde stader på Dei britiske øyane, og i den britiske raudlista har arten status som nær truga (NT). Lokalt er han livskraftig (LC) i England og Wales, men nær truga (NT) i Skottland. I Irland har han status som livskraftig (LC).

I Estland (estisk namn *rohekas käokeel*) er nattfiol vanleg over heile landet og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *zaļziedu naktsvijole*) er arten temmeleg vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn *žalsvažiedė blandis*) veks arten over heile landet og er rekna som livskraftig.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *bergnachtorchis*, fransk namn *platanthère des montagnes*) i Nederland særleg i Limburg, ellers spreidd. I Belgia er han svært sjeldan i Flandern, ein god del vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista (som *P. montana*) er arten rekna som sårbar (VU, *kwetsbaar*). I Belgia er han rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*) i Flandern og nær truga (NT, *espèce quasi menacée*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Det er gjort funn av hybridar mellom grov nattfiol og nattfiol (*Platanthera bifolia* × *chlorantha* eller *Platanthera* ×*hybrida*) i Vestfold, utan at det er klarlagd kva for ein underart av nattfiol som er involvert. Hybriden er truleg oversett. Hybriden med heinattfiol (*Platanthera bifolia* ssp. *bifolia* × *chlorantha*) er registrert fleire stader i det sørlege Sverige, medan hybriden med skognattfiol (*Platanthera bifolia* ssp. *latiflora* × *chlorantha*) er registrert nokre få stader. I Finland er berre skognattfiol representert, så der er det denne siste hybriden som finst på Åland og heilt i sørvest på fastlandet. I Danmark er båe underartane representerte i hybridane. På Dei britiske øyane er hybriden kjend frå spreidde lokalitetar, men det er ikkje skild mellom underartane. Hybriden er òg registrert i Estland, i Litauen og i Nederland utan at det er skild mellom underartane.

Grov nattfiol kan òg danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med smågrønkurle (*Dactylorhiza viridis* ssp. *viridis* × *Platanthera chlorantha*), registrert i Sverige.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*