open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shackleton Valley

**Shackleton Valley** er ein brei dal som går vest-nordvest frå Strømnes i Strømnesfjorden i Sør-Georgia. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter sir Ernest Henry Shackleton som utforska Britisk Antarktis og som gjorde ei episk reise over Sør-Georgia med to av mennene sine i mai 1916 etter å ha segla i ein livbåt frå Elefantøya. Dei enda då opp i denne dalen. Dei fekk kontakt med Mr. Sørlle, som då var bestyrar på Stromness kvalstasjon, og resten av mannskapet på Elefantøya vart berga.

## Kjelder
Soucek Ravine

**Soucek Ravine** er ei lita ravine vest for Penney Ravine på Ardery Island i Windmill Islands. Han vart oppdaga i 1960 av ei biologisk feltgruppe frå Wilkes-stasjonen. Han vart namngjeven av Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) etter dr. Zdenek Soucek, ein militærlege ved Wilkes i 1960 og 1962.

## Kjelder
Sphagnum Valley

**Sphagnum Valley** er ein dal som heller nordvest frå Echo Pass til Cumberland West Bay på Sør-Georgia. Han vart først kartlagd av Den svenske antarktisekspedisjonen under Otto Nordenskjöld i 1901-04. Han vart kartlagt av South Georgia Survey i perioden 1951-57 og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Sphagnum, den store myrmosen som finst i denne dalen.

## Kjelder
Striation Valley

**Striation Valley** er ein dal som går søraust mot George VI Sound, like nord for Jupiterbreen, som ligg nær austkysten av Aleksanderøya i Antarktis. Dalen vart først kartlagt av ei feltgruppe frå Department of Geography ved University of Aberdeen i Skottland, som arbeidde for British Antarctic Survey i 1978-79. Namnet kjem frå skuringsstripe (*striation* på engelsk) som finst i berget i dalen. 

## Sjå òg

* Ablation Valley
* Moutonnee Valley
* Viking Valley

## Kjelder
Vanderford Valley

**Vanderford Valley** (òg kalla Vanderford Strath og Vanderford Submarine Valley)  er ein undersjøisk dal utanfor Wilkes Land i Antarktis kalla opp etter Vanderfordbreen. Renna når ei djupne på 2287&nbsp;m og kan vere den djupaste isbreutgravde dalen i verda. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Isbregeomorfologi
Viking Valley

**Viking Valley** er ein dal som ligg på austsida av Marsbreen med ei fletta elv som munnar ut i Secret Lake, som ligg i sørausthjørnet av Aleksanderøya i Antarktis. Området vart undersøkt i 1992-93 av ei feltgruppe leia av D.D. Wynn-Williams. Dalen vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1993 i samband med den nærliggande Marsbreen. Namnet «Viking» kjem frå Viking Lander-prosjektet til  NASA som var det første til å leite etter liv på planeten Mars i 1976.

## Sjå òg

* Ablation Valley
* Flatiron Valley
* Moutonnee Valley

## Kjelder
Walker Valley

**Walker Valley** er ein stor, brei, snøfylt dal som ligg like vest for Manning Massif i Aramis Range i Prince Charles Mountains. Han vart kartlagt frå flyfoto av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Dalen vart namngjeven av Antarctic Names Committee of Australia (ANCA) og kalla opp etter K.G. Walker, ein ekspedisjonsassistent med ANARE-gruppa som kartla Prince Charles Mountains i 1970.

## Kjelder
Wanderer Valley

**Wanderer Valley** er ein dal sentralt i Birdøya på Sør-Georgia. Dalen strekkjer seg 100 meter nordaust frå enden av Freshwaterfjorden. Han vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter vandrealbatrossen (*Diomedea exulans*) som hekkar i nærleiken. 

## Kjelder
Zelee Subglacial Trench

**Zelee Subglacial Trench** er ein subglasial dal på George V Coast, som går nord-nordaust- og saman med ei grop graven ut av Mertzbreen. Dalen vart skissert av Scott Polar Research Institute (SPRI)-NSF-TUD sitt radioekkolyd-prosjekt, 1967-79 og kalla opp etter korvetten «Zelee» (løytnant Charles Jacquinot) under den franske ekspedisjonen, 1837-40 (kaptein Jules Dumont d'Urville).

## Kjelder
Webb Subglacial Trench

**Webb Subglacial Trench** er ei subglasial grop nordvest i Wilkes Subglacial Basin, vest for Southern Cross Subglacial Highlands i Aust-Antarktis. Gropa vart skissert av Scott Polar Research Institute (SPRI)-National Science Foundation (NSF)-Technical University of Danmark (TUD) sitt radioekkolyd-prosjekt, 1967–79 og kalla opp etter Eric N. Webb, ein magnetikar med Den australasiatiske antarktisekspedisjonen i 1911-14 (leia av sir Douglas Mawson).

## Kjelder
Lykóvrysi

**Lykóvrysi** (gresk Λυκόβρυση) er ein tidlegare kommune i dei nordlege forstadane til Aten i Hellas. Lykóvrysi inngår frå 2011 i kommunen Lykóvrysi-Pévki i&nbsp;periferieininga&nbsp;Nord-Aten i periferien Attikí.

## Referansar
Alaska Canyon

**Alaska Canyon** er ein djup canyon i nordveggen på Michigan Plateau i Antarktis. Han vart kartlagt av United States Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960&ndash;63. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter University of Alaska, som sendte forskarar til Antarktis.

## Kjelder

*
Borchgrevink Canyon

**Borchgrevink Canyon** er ein undersjøisk canyon på kontinentalfoten aust for Iselin Bank. Han vart namngjeven i samband med Borchgrevink Coast, og vart godkjend av Advisory Committee on Undersea Features i juni 1988.

## Kjelder
*
Bowers Canyon

**Bowers Canyon** er ein undersjøisk canyon vest for Iselin Bank i Rosshavet. Han vart namngjeven i samband med Bowersbreen av Advisory Committee on Undersea Features i april 1980.

## Kjelder
*
Connell Canyon

**Connell Canyon** er ein isfyllt canyon nordvest i Enterprise Hills som strekkjer seg frå Linder Peak til Unionbreen i Heritage Range. Han vart kartlagt av United States Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961–66 og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Davis B. Connell i US Navy, forsyningsoffiser ved McMurdo-basen i Operasjon Deepfreeze 1965 og 1966.

## Kjelder
*
Higgins Canyon

**Higgins Canyon** er ein bratt, isfyllt canyon like aust for Schulthess Buttress, på nordsida av Buckeye Table i Ohio Range i Horlick Mountains i Antarktis. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Merwyn D. Higgins, ein geolog med Ohio State University-ekspedisjonen til Horlick Mountains i 1961–62.

## Kjelder
Kubusdælda

**Kubusdælda** er ei bratt, isfyllt ravine mellom Kubus og Klevekampen i Filchnerfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60) og namngjeven i samband med Kubus.

## Kjelder
Akademik Federov Canyon

**Akademik Federov Canyon** er ein undersjøisk canyon i Weddellhavet kalla opp etter eit russisk forskingsfartøy som arbeidde nord i Weddellhavet (1989). Dr. Heinrich Hinze frå Alfred Wegener Institute for Polar and Marine Research i Bremerhaven, føreslo namnet, som vart godkjend i juni 1997. 

## Kjelder
*
Kapellet

**Kapellet** er ein canyon med bratte fjell- og isveggar på austsida av Jøkulkyrkja i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land.

Kapellet vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60).

## Kjelder
Moraine Canyon

**Moraine Canyon** er ein canyon med særs bratte fjellveggar, 15&nbsp;km lang, på nordsida av Nilsen Plateau like vest for Fram Mesa i Dronning Maudfjella. Han vart kartlagt av United States Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Moraine Canyon fekk dette namnet av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) fordi botnen av canyonen nesten er heilt dekt av morenar.

## Kjelder
O'Kane Canyon

**O'Kane Canyon** er ein canyon med bratte sider øvst i O'Kanebreen, på austsida av Eisenhower Range mellom Mount Baxter og Eskimo Point i Victoria Land. Han vart namngjeven av den sørlege gruppa under New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1962–63, etter H.D. O'Kane, ein fotograf ved Scott Base, 1961-62. O'Kane var med på fleire rekognoseringsflyturar for å ta flyfoto av området. 

## Kjelder
Oates Canyon

**Oates Canyon** er ein undersjøisk canyon på kontinentalfoten aust for Iselin Bank i Antarktis. Namnet vart godkjend i juni 1988 og er knytt til Oates Coast.

## Kjelder
Pagodroma Gorge

**Pagodroma Gorge** er ei bratt kløft som er 5 km lang og som munnar ut i Radok og Beaver Lake i Prince Charles Mountains. Ho vart fotografert av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1956. Kløfta vart kryssa av A. Medvecky, ein geolog i Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i januar–februar, 1969. Ho vart namngjeven av ANCA etter snøpetrellar *(Pagodroma nivea)* som hekkar i dei forvitra sandsteinsveggane i kløfta.

## Kjelder
Ricker Canyon

**Ricker Canyon** er ein bratt, isfyllt canyon som går inn i nordskrenten av Buckeye Table mellom Darling Ridge og Schulthess Buttress i Ohio Range i Horlick Mountains. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter John F. Ricker, ein geolog på Ohio State University-ekspedisjonen til Horlick Mountains i 1961-62.
 
## Kjelder
Ross Canyon

**Ross Canyon** er ein undersjøisk canyon namngjeven i samband med Rosshavet. Namnet vart godkjend i juni 1988.
 
## Kjelder
Wegener Canyon

**Wegener Canyon** er ein undersjøisk canyon kalla opp etter Alfred Wegener. Namnet vart foreslått av Hans Werner Schenke ved Alfred Wegener Institute for polar- og marinforsking i Bremerhaven og vart godkjent i juli 1989. 

## Kjelder
John Martin

**John Martin** () var ein britisk målar og grafikar fødd i Haydon Bridge ved Hexham i Northumberland.

### Liv og gjerning
Martin begynte læretida si i Newcastle, der han studerte og kopierte verk av målarar som Claude Lorrain og Salvator Rosa. I 1806 flytta han til London, der han gifta seg og underviste i teikning. Ved sidan av fordjupa han seg med studiar av arkitektur og perspektiv, og måla akvarellar og laga porselen og glas.

Frå 1812 og dei komande åra vekte Martin merksemd hos publikum med store måleri som skildra bibelske eller mytiske og imaginære landskap med dramatiske naturfenomen, inspirert av dei mest turbulente landskapsmåleria til William Turner. Gjennom salet av desse verka fekk Martin ein viss grad av økonomisk tryggleik. Særleg åtgaum fekk verket *Belsassars feiring* frå 1820. Men meir enn for sine måleri, vart Martin kjend for sine raderingar.

I 1823 fekk han i oppdrag å illustrere John Milton sitt verk *Det tapte paradis* (*Paradise Lost*). Seinare, mellom 1831 og 1835, fekk Martin publisert fleire illustrasjonar til Det gamle testamentet. Gjennom disse grafiske trykka nådde ryet hans utom Englands grenser, ganske særleg i Frankrike.

Frå slutten av 1820-åra vende Martin interessa mot arkitektur og byplanlegging. Han fekk  ansvar for å prosjektere forbetringar i det mest tettbygde London, særleg merksemd retta han mot portsystem, vatn og kloakk. Planane minte i stor grad om dei som Joseph Bazalgette langt seinare la fram og fekk verkeleggjort.

Martin var aktiv nesten heilt fram til han døydde i 1854 på Isle of Man.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Martin (Painter)|John Martin (Painter)]]» frå ,  den 27. februar 2014.*
Christer Wulff

**Christer Wulff** (), òg kjend som **Wulff**, er ein norsk økonom, songar og låtskrivar fødd i Tromsø. Han gav ut debutalbumet *[[Christer Wulff av Christer Wulff|Christer Wulff]]* i januar 2013.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 2014
Wulff deltok med singelen «Sing» i den andre semifinalen i Melodi Grand Prix 2014, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. Songen er skriven av Christer Wulff, og vart framført av Wulff og Oda Kvingedal Larsen, under namnet Oda og Wulff.

## Diskografi
### Album
* 2013: *[[Christer Wulff av Christer Wulff|Christer Wulff]]*

### Singlar
* 2012: *[[Save Yourself]]*
* 2012: *[[Euphoria av Loreen|Euphoria - Live i P3]]* (coverversjon)
* 2014: *[[Sing]]* (med Oda)

## Kjelder
* 
* 
*
Cecilhola

**Cecilhola** er ei sjøgrotte på sørsida av Kapp Ingrid på vestkysten av Peter I Island. Han vart oppdaga og namngjeven av ein norsk ekspedisjon under Eyvind Tofte ombord på *[[«Odd I»]]* i januar 1927. Tofte og førstestyrmann rodde inn i grotta i eit mislykka forsøk på å gå i land på øya.

## Kjelder
Polarstern Canyon

**Polarstern Canyon** er ein undersjøisk canyon kalla opp etter det tyske forskingsfartøyet «Polarstern», som reiste 22 turar til Arktis og Antarktis (1982–1995). Namnet vart foreslått av dr. Heinrich Hinze ved Alfred Wegener Institute i Bremerhaven. Namnet vart godkjend i juni 1997. 

## Kjelder
Penney Ravine

**Penney Ravine** er ei lita ravine på Ardery Island i Windmill Islands. Ho ligg på nordsida av øya, like vest for midten. Ho vart oppdaga i februar 1960 av ei gruppe biologar frå Wilkes-stasjonen. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter Richard L. Penney, som var biolog ved Wilkes-stasjonen i 1959 og 1960.

## Kjelder
Orton Cave

**Orton Cave** er ei grotte i vestveggen av Cave Ravine på Ardery Island i Windmill Islands. Ho vart oppdaga i 1961 av dr. M.N. Orton, ein militærlege ved Wilkes-stasjonen, som grotta vart kalla opp etter av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA).

## Kjelder
Papágou

**Papágou** (gresk Παπάγου) er ein tidlegare kommune i dei nordaustlege forstadane til Aten i Hellas. Papágou inngår frå 2011 i kommunen Papágou-Kholargós i&nbsp;periferieininga&nbsp;Nord-Aten i periferien Attikí.

## Referansar
Luktesans

**Lukt** eller **luktesans** er ein kjemisk sans som blir brukt til å merke og kjenne att luktstoff. Luktesansen har stor betyding for mange dyr, inkludert mennesket, men nokre artar er meir avhengig av lukteapparatet (nasen) enn andre. Luktesansen er ein av fem sansar i sanseapparatet. Sansecellene til lukte- og smakssansane ligg øvst i naseholet. 

Luktecellene sit inni nasen. Når vi pustar inn luft, følgjer duftmolekyl frå lufta med. Desse treff luktestavar som er spesialiserte nerveceller inne i nasen. Ved hjelp av nervetrådar er luktestavane direkte kopla til luktsenteret i hjernen. Det perifere nervesystemet er sensoriske reseptorar for syn, høyrsle, lukt og berøring, og er delt i det autonome nervesystemet og det somatiske nervesystemet.

Hjernen bruker erfaringa si for å bestemme kva for ei luft det er nasen luktar. Ein får over 10 000 lukteinntrykk i løpet av eit døgn, og luktesansen speler ei viktig rolle for smakssansen. Luktesansen brukast til å finne mat, artsfrendar, seksualpartnarar og predatorar. Luktesansen har stor innverknad på humøret. Folk blir tiltrekt av bestemte dufter, men fråstøytt av andre. Luktesansen dannar utgangspunktet for ein av verdas største industriar, produksjon av ulike typar parfyme.

Mange pattedyr markerar reviret sitt med å leggje igjen si eiga duft på planter der. Dufta kan enten kome frå dyrets urin eller frå spesielle duftkjertlar. Dei utsonderer også ei bestemt duft når dei er klare til å pare seg. Dei fleste pattedyr har ei betre utvikla luktesans enn mennesket. Fuglar er ikkje kjend for å ha god luktesans, men forsking viser at fuglar har betre luktesans enn mennesket. Lukt er kanskje den viktigaste av hunden sine sansar. Hundar kan oppfatte og kjenne igjen svært mange dufter vi ikkje har mogelegheit for å kjenne. Enkelte hunderasar er difor veleigna som narkotikahundar og bombehundar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luktesans|Luktesans]]» frå ,  den 28. februar 2014.*  
### Referansar

*http://www.forskning.no/artikler/2008/juli/188911
Lengdegradskommisjonen

**Lengdegradskommisjonen** (engelsk *Commissioners for the Discovery of the Longitude at Sea*, kjend som *The Board of Longitude*) var ein britisk statleg kommisjon skipa i 1714 for å styra tildelinga av prisar til dei som kunne løysa problema med å finna lengdegraden til havs. Problemet kunne anten løysast gjennom astronomiske observasjonar, til dømes av månen, eller nøyaktige ur. 

Vanskane med å finna rett lengdegrad til sjøs hadde allereie ført til fleire større forlis, som ulukka ved Scilly-øyane i 1707. I 1714 skreiv dronning Anne av Storbritannia under på ein lov, Longitude Act, som utnemnde 24 lengegradskommisjonærar. Desse var framståande personar frå politikk, marine, matematikk og astronomi, og skulle administrera prisane til dei som måtte finna løysingar på problemet. Kommisjonen hadde ikkje formelle møte før minst i 1737,  men medlemmer tok for seg og kommenterte  forslag kvar for seg tidlegare.

Medlemmar i kommisjonen var mellom anna dei øvste admiralane i den britiske marinen, parlamentspresidenten (*Speaker of the Honourable House of Commons*), ministrane for handel og for marinen (*First Commissioner*), leiaren for Royal Society, den kongelege astronomen ved Greenwich-observatoriet og leiande professorar frå Oxford og Cambridge. Ved namn kan ein mellom anna nemna Thomas Herbert, 8th Earl of Pembroke, biskopane Philip Bisse og George Smalridge, Thomas Trevor, baron Trevor og Thomas Hanmer frå grunnlegginga av kommisjonen.

Hovudprisane var:
*10 000 pund for ein metode som kunne finna lengdegraden med eit slingringsmonn på opptil ein halv grad (60 nautiske mil, 111&nbsp;km)
* 15 000 pund for ein metode kunne finna lengdegraden med eit slingringsmonn på  opptil éin grad (40 nautiske mil, 74&nbsp;km)
*20 000 pund for ein metode som kunne finna lengdegraden med eit slingringsmonn på opptil ein tredjedels grad (30 nautiske mil, 56&nbsp;km).

Kommisjonen kunne også gje prisar til personar som gav viktige bidrag til saka, eller gje økonomisk støtte til dei som arbeidde på ei løysing. 

Fleire personar fekk mindre løyvingar: Urmakaren John Harrison fekk til saman 5000 pund i fleire omgangar medan han arbeidde med å laga ei klokke som gjekk korrekt til havs, 3000 pund til enkja etter Tobias Mayer, som samla inn månedata til tabellar brukt i The Nautical Almanac og mindre løyvingar til Leonhard Euler, Richard Dunthorne, Israel Lyons og andre.

Lengdegradsprisen blei aldri utdelt. Sjølv om John Harison klarte å laga ei løysing,  blei han motarbeidd av personar med meir astronomiske og akademiske tilbøyingar, og blei aldri tilkjent hovudprisen frå kommisjonen. I slutten av livet fekk han i staden ei påskjønning direkte frå det britiske parlamentet. Lengdegradskommisjonen blei oppløyst av parlamentet i 1828, då ein rekna lengdegradsprobemet for løyst.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Board of Longitude ved National Maritime Museum
*Papers of the Board of Longitude, janus.lib.cam.ac.uk
*Board of Longitude, Cambridge Digital Library, inneheld dokument frå kommisjonen
*«John Harrison - urmakeren i kamp mot det akademiske miljøet (PDF), verdensrommet.org
* « Kampen om graden»  (PDF), pegasus-forlag.no
Nykirke kyrkje

**Nykirke kyrkje** kan visa til:

* Nykirke kyrkje i Gjøvik
* Nykirke kyrkje i Horten
* Nykirke kyrkje i Modum
Portrett

**Portrett** er ei biletleg framsyning eller framstilling av eitt eller fleire bestemte menneske, der ein gjev att dei individuelle draga til vedkomande. Særleg skal andletstrekka framstå tydeleg. Avhengig av kor mange personar som vert avbilda, talar ein om enkeltportrett, dobbelportrett eller gruppeportrett. Nemninga «portrett» er frå fransk *portrait*, som kjem av det latinske *protrahere*, «drage fram».

## Skildring

Eit portrett er eit bilete som viser dei individuelle karaktertrekka og ansiktsuttrykka til den avbilda personen. I det individuelle portrettet vert personen kjenneteikna med opplysning om namn, embetsteikn, attributtar, symbol eller familievåpen. I naturlike portrett er den avbilda lett gjenkjenneleg. Såleis som i fotografiet, der portrettskildringa vert nytta til å avbilde og syne fram ein person sin utsjånad og ytre framtoning. Rike oppdragsgjevarar ynskte å verte klart og tydeleg gjenkjende i sine portrett, gjerne noko forskjønna. Målarar har derfor utvikla framifrå teknisk dugleik, for slik å kunne gje att modellane sine så naturtru som mogleg.

I moderne målarkunst har desse målsettingane vorte oppmjuka, då kven som helst som eig eit kamera kan take eit bilete av seg sjølv eller nokon annan. Såleis treng ikkje avbildinga i eit modernistisk måleri ha mykje likskap med for å kunne kjennast att, og portrettet treng ikkje samsvare med den ytre utsjånaden til den avbilda.

Hovudfunksjonen med eit portrett er å avbilde ein eller fleire personar, representere den/dei som ikkje er nærverande, eller å minnast eller heidre vedkomande. Sjangeren med portrettmåleri er den viktigaste i biletkunsten, nest etter det religiøse måleriet.

## Eit utval portrett

Fil:Fayum-02.jpg|Gravferdsportrett frå Egypt på 200-talet
Fil:Frans Hals - Portrait of a Dutch Family - Google Art Project.jpg|Frans Hals: *Portrett av ein nederlandsk familie*, ca 1633-36
Fil:Portrait of Josette 1916 Juan Gris.jpg|Juan Gris: *Portrett av Josette*, 1918
Fil:Porträt der Jeanne Hébuterne, Amedeo Modigliani.jpg|Amadeo Modigliani: *Portrett av Jeanne Hébuterne*, 1918




Jack1850FrontZealy.jpg|*Jack* 
A Notable Woman with Her Servant. Beijing, 1874 WDL1917.png|Kinesisk adelskvinne med tenaren sin. 

Bröllop. Brudpar iklädda Flodadräkt, Floda socken, Dalarna - Nordiska Museet - NMA.0043079.jpg|Bryllaupsportrett frå Floda i Dalarna i Sverige. 
Tosca Olinsky, American painter, 1909-1984.jpg|Portrett i heilfigur av målaren Tosca Olinsky. 
Migrant Mother, Nipomo, California (3588771589).jpg|*Migrant Mother, Nipomo, California* 
Fotothek df pk 0000032 008 Sommer 1947.jpg|*Bansin und Wannsee* 
Malagasy child with sugar cane.jpg|*Malagasy child with sugarcane* 
Heavy Metal - Flickr - Gexon.jpg|*Heavy Metal!* 


## Sjå òg
*Sjølvportrett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Portrett|Portrett]]» frå ,  den 28. februar 2014.*  


## Bakgrunnsstoff
Arkell Cirque

**Arkell Cirque** er ein stor dalbotn i sørveggen sentralt i Read Mountains i Shackletonkjeda. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og kartlagt frå bakken av British Antarctic Survey i 1968&ndash;71, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter William Joscelyn Arkell, ein engelsk geolog som var spesialist i stratigrafi og paleontologi frå juratida.

## Kjelder
*
Bonney Bowl

**Bonney Bowl** er ein dalbotn mot søraust for Sumgin Buttress vest i den sentrale delen av Herbert Mountains i Shackletonkjeda. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og kartlagt av British Antarctic Survey i 1968–71. I samband med at det vart nytta namn på glasiologar i området, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1971 etter presten Thomas George Bonney (1833–1923), ein engelsk geolog som arbeidde om opphavet til dalbotnar. Han var geologiprofessor ved University College London, 1877–1901,

## Kjelder
*
Bowen Cirque

**Bowen Cirque** er ein dalbotn nord-nordaust for Mount Wegener i Read Mountains i Shackletonkjeda. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og kartlagt av British Antarctic Survey i 1968-71. I samband med at stader i området vart namngjevne etter geologar, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee i 1971 etter Norman Levi Bowen, ein amerikansk eksperimentell petrolog som spesialiserte seg på likevektsfasen til smeltesystem av silikat. 

## Kjelder
*
Graff Pink

**Graff Pink** er ein rosa diamant på 23,88 karat (24,78 før skjering).
Han er verdas dyraste diamant på 320 millionar NOK.

## Bakgrunnsstoff
*The Graff Pink , graffdiamonds.com

## Kjelder

*The Graff Pink , graffdiamonds.com
Johan Austbø

**Johan Austbø** () var ein norsk forfattar fødd i Lavik i Høyanger. Han var også lærar, og arbeidde mellom anna i skuleverket i Leikanger i Sogn frå 1901 til 1906.

Johan Austbø skreiv forteljingar, skodespel, dikt, bøker for barn og biografiar. Han bidrog også mykje i *[[Nynorsk Vekeblad]]*.

Johan Austbø var svært aktiv når det gjaldt skipinga av Den norske Folkeviseringen i 1920-åra.

## Bibliografi
### Bøker
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
*
*
*
*
*
* 
*
*
*
*
*
*
* 

### Dikt trykt i aviser - eit utval
* «17de mai». Trykt i Sogns Tidende 14/5-1904
* «Utferdi til Amerika». Trykt i Sogns Tidende 21/5-1904
* «Paa Stalheim». Trykt i Sogns Tidende 6/8-1904
* «Det frie Noreg». Trykt i Sogns Tidende 27/6-1905
* «Olav Trygveson». Trykt i  Bergens Tidende 3/6-1909
* «Nærøyfjord». Trykt i Den 17de mai, 11/8-1920
* «Dag over Noreg». Trykt i Drammens Tidende 6/6-1945

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Gravminner
* Om Johan Austbø i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
* Folkedans.com: ''Profilar i norsk folkemusikk og folkedans: Johan Austbø''. 
* 
* I tidsskrift - eit utval ved Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Goldschmidt Cirque

**Goldschmidt Cirque** er ein dalbotn på vestsida av Trueman Terraces i austlege delar av Read Mountains i Shackletonkjeda i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og vart kartlagt av British Antarctic Survey i 1968–71. I samband med at stader i området vart namngjevne etter geologar, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Victor M. Goldschmidt, ein norsk geokjemikar og pioner i krystallkjemi.

## Kjelder
Kendall Basin

**Kendall Basin** er ein isfri dalbotn ved nordvestenden av Herbert Mountains i Shackletonkjeda. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og kartlagt av British Antarctic Survey (BAS), 1968-71. I samband med at det vart nytta namn på glasiologar i området, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1971 etter Percy Fry Kendall (1856–1936), ein engelsk glasiolog og stundom geologiprofessor ved Leeds University.
 
## Kjelder
Kuno Cirque

**Kuno Cirque** er ein isbrefyllt dalbotn mellom Glenbreen og Murchison Cirque på sørsida av Read Mountains i Shackletonkjeda. Botnen vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967 og kartlagt av British Antarctic Survey (BAS), 1968-71. I samband med at stader i området vart namngjevne etter geologar, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1971 etter professor Hisashi Kuno (1910–69), ein japansk petrolog som arbeidde med basaltiske magmaer. 

## Kjelder
Lapworth Cirque

**Lapworth Cirque** er ein dalbotn vest for Goldschmidt Cirque aust i Read Mountains i Shackletonkjeda. Han vart fotografert frå lufta av U.S. Navy i 1967. Han vart kartlagt av British Antarctic Survey (BAS), 1968-71. I samband med at stader i området vart namngjevne etter geologar, vart han namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) i 1971 etter Charles Lapworth (1842–1920), ein britisk geolog som studerte den stratigrafiske rekkefølgja i sørlige Skottland og definerte ordovicium-systemet. Han var geologiprofessor og arbeidde med fysiografi ved Birmingham University, 1881-1913.
 
## Kjelder
Ål kyrkje

**Ål kyrkje** kan vise til:

* Ål kyrkje i Hallingdal &ndash; Ål kommune i Buskerud
* Ål kyrkje på Hadeland &ndash; Gran kommune i Oppland

## Sjå òg
* Nordre Ål kyrkje i Lillehammer kommune i Oppland
* Søre Ål kyrkje i Lillehammer kommune i Oppland
* Ålen kyrkje i Holtålen kommune i Sør-Trøndelag
Herad kyrkje

**Herad kyrkje** kan vise til:

* Herad kyrkje i Hallingdal &ndash; Gol kommune i Buskerud
* Herad kyrkje i Lister &ndash; Farsund kommune i Vest-Agder

## Sjå òg
* Gransherad kyrkje
* Heradsbygd kyrkje
* Kvinnherad kyrkje
* Lisleherad kyrkje
* Sauherad kyrkje
Björneborg

**Björneborg** (finsk **Pori**) er ein kommune og by attmed osen av Kumo elv i Bottenhavet på vestkysten av Finland. Det er den ellevte største byen i landet med om lag 83 000 innbyggjarar. Björneborg vart grunnlagd av den svenske kongen Johan III i 1558. Då hadde byen rett til utanrikshandel og hadde eit blømande næringsliv. Ved den industrielle utviklinga flytte mange folk frå distriktet til byen, som etter kvart vart einspråkleg finsk.

Den 1. januar 2010 vart Norrmark kommune slegen saman med Björneborg.

## Venskapsbyar

*  Sundsvall i Sverige, 1940
*  Sønderborg i Danmark, 1952
*  Porsgrunn i Noreg, 1956
*  Riga i Latvia, 1964
*  Bremerhaven i Tyskland, 1967
*  Stralsund i Tyskland, 1968
*  Eger i Ungarn, 1973
*  Kołobrzeg i Polen, 1977
*  Mâcon i Frankrike, 1990

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Björneborg|Björneborg]]» frå ,  den 2. mars 2014.*
Bakke kyrkje

**Bakke kyrkje** kan vise til:

* Bakke kyrkje i Eiker &ndash; Øvre Eiker kommune i Buskerud
* Bakke kyrkje i Lister &ndash; Flekkefjord kommune i Vest-Agder
* Bakke kyrkje i Trondheim &ndash; Trondheim kommune i Sør-Trøndelag

## Sjå òg
* Bakka kyrkje &ndash; Aurland kommune i Sogn og Fjordane
* Bakkebø kyrkje &ndash; Eigersund kommune i Rogaland
Fjell kyrkje

**Fjell kyrkje** kan vise til:

* Fjell kyrkje i Drammen &ndash; Drammen kommune i Buskerud
* Fjell kyrkje i Hordaland &ndash; Fjell kommune i Hordaland
Kvikne kyrkje

**Kvikne kyrkje** kan vise til:

* Kvikne kyrkje i Gudbrandsdalen &ndash; Nord-Fron kommune i Oppland
* Kvikne kyrkje i Østerdalen &ndash; Tynset kommune i Hedmark
Basavan

**Basavan**, eller **Basawan**, var ein indisk miniatyrmålar, aktiv i den såkalla mogul-stilen i tida rundt 1556-1600. I samtida var han kjend som ein grundig observatør av den menneskelege naturen, flink med fargar og for bruken av portrettering i illustrasjonane til verket *Akbarnama*, den offisielle biografien til keisar Akbar den store i Mogulriket, som vert rekna som ei nyvinning i indisk kunst.

## Aktiv

Lite er kjent om livet til Basavan, men namnet hans kan tyde på at han kan ha vore ein ahir (ein hinduisk kugjetar-kaste) frå det som i dag er Uttar Pradesh. Han vart hoffmålar hos Akbar den store, der han vart påverka av Abd al-Samad.

Meir enn 100 måleri er knytt til Basavan. Dei fleste av dei er illustrasjonar til manuskript. På mange av dei var Basawan designaren, medan ein annan kunstnar tilførte fargane. Mellom dei verka som med visse kan knytast til Basawan er illustrasjonane i *Razmnama*, *Akbar-nama*, *Darab-nama*, *Jami av Baharistan* og *Timur-nama*.

Basawan var ein av dei fyrste indiske kunstnarane som vart interessert i vestlege teknikkar, inspirert av dei europeiske måleria som jesuitt-misjonærar  tok med til hoffet til Akbar. Dette kjem til syne i hans bruk av sterke kontrastar mellom lys og skugge og meir naturtru skildringar av tre og steinar; den vestlege påverknaden er likevel aldri dominerande i verka hans. Basavan var elles kjend for si utforsking av det romlege, skildring av bakgrunnen, fargestyrken, og den skarpe, kjenslevare karakteriseringa av figurane. Den samtidige historiografen Abu al-Fadl 'Allami skreiv om Basavan: «I utforming, portrettmåling, fargebruk og illusjonistisk måling hadde han ikkje sin like i verda».

Sonen hans, Manohar Das, tok over etter han som hoffmålar.

## Kjelder

*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Basawan|Basawan]]» frå ,  den 1. mars 2014.*  

## Bakgrunnsstoff
*Måleri av Basawan ved V&A Museum
Den russiske marinen

**Den russiske marinen** (russisk Военно-морской флот России [ВМФ]; *Vojenno-morskoj flot Rossii*) er den sjømilitære greina av det russiske forsvaret. Marinen har skipstypeforkortinga RFS. Admiral Nikolai Jevmenov er øvstkommanderande.

Den moderne russiske marinen har utspring i den sovjetiske marinen etter at Sovjetunionen fall i 1991, men kan førast attende til tidleg på 1700-talet, då han blei grunnlagd av tsar Peter den store i samband med at Russland fekk tilgang til hamnar ved Austersjøen.

Den russiske marinen består i dag av fire flåtar og ein flotilje:
*Austersjøflåten er basert i Baltijsk og Kronsjtadt, med hovidkvarter i Kaliningrad
*Den kaspiske flotiljen har basar i Astrakhan og Makhatsjkala
*Stillehavsflåten har hovudbase i Vladivostok og ein base i Petropavlovsk-Kamtsjatskij
*Svartehavsflåten har basar i mellom anna Sevastopol og Novorossijsk
*Nordflåten har hovudbase i Severomorsk og fleire basar i Murmansk-området

Nordflåten er den sterkaste delen av marinen med omtrent  mann. Her ligg også dei operative strategiske ubåtane, og hangarskip som «Admiral Kuznetsov».

## Sjå òg
*Liste over russiske marinefartøy i aktiv teneste

## Bakgrunnsstoff
*Russlands forsvar. Store norske leksikon
*Nettstaden til det russiske forsvaret  (russisk}}
*rusnavy.com (engelsk)
*Russisk marinehistorie, neva.ru (engelsk)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Russlands marine|Russlands marine]]» frå ,  den 1. mars 2014.*
Kristiansand tingrett

**Kristiansand [[tingrett]]** er ein førsteinstansdomstol under Agder lagdømme Han ligg i Kristiansand i Vest-Agder fylke og har eit domssokn som dekker kommunane  Bykle, Valle, Bygland, Evje og Hornnes, Iveland, Birkenes og Lillesand i Aust-Agder fylke og Kristiansand,  Vennesla, Søgne, Songdalen, Mandal, Marnardal, Lindesnes, Åseral og Audnedal i Vest-Agder. Domstolen består av ein sorenskrivar, elleve dommarar, fire dommarfullmektigar og 23 sakshandsamarar Den tidlegare domstolen Setesdal herredsrett vart nedlagd i 1992 og  Mandal tingrett vart nedlagd i 2004. Oppgåvane deira vart overførte til Kristiansand tingrett.

## Kjelder
Aurkjosen

**Aurkjosen** er ein stort sett isfri dalbotn markert av fleire gamle morenar, som ligg ved austsida av Nedresjøen i Gruberfjella av Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og kartlagt frå flyfoto av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39, og kartlagd på ny frå flyfoto og frå landmålingar av Den sjette norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
*
Aurkleven

**Aurkleven** er ein stor dalbotn som delvis er dekt av morenar i botnen, mellom Kubus og Klevekampen i Filchnerfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd frå landmålingar og frå flyfoto av Den sjette norske antarktisekspedisjonen (1956–60).

## Kjelder
*
Aurkvævane

**Aurkvævane** er ei gruppe på tre dalbotnar fylte av morenar i botnen, på vestsida av Kvævefjellet i Payerfjella i Dronning Maud Land. Dei vart oppdaga og kartlagt frå flyfoto av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39, og kartlagt på ny frå flyfoto og frå landmålingar av Den sjette norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
*
Bingen

**Bingen** er ein kjenneleg dalbotn i den bratte, austveggen av Jøkulskarvet i Borgmassivet i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og frå flyfoto av Maudheimekspedisjonen (1949–52).

## Kjelder
*
Fredbotnen

**Fredbotnen** er ein stor dalbotn på vestsida av Rootshorga i H.U. Sverdrupfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og frå flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59. Han vart kalla opp etter Ernest Fredrick Roots som var sjefsgeolog under ekspedisjonen.

## Kjelder
Grautskåla

**Grautskåla** er ein dalbotn like nord for Altaret i Humboldtfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto under Den tredje tyske antarktisekspedisjonen i 1938–39. Han vart kartlagd på ny av Den sjette norske antarktisekspedisjonen i 1956–60 og gjeven namnet Grautskåla etter forma og plasseringa nær Grautfatet.

## Kjelder
Kvitkleven

**Kvitkleven** er ein isfylt dalbotn ved sørsida av Klevekampen i Filchnerfjella i Dronning Maud Land. Han vart først kartlagd frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart så kartlagd frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).

## Kjelder
Kyrkjetorget

**Kyrkjetorget** er eit forholdsvis flat, isfylt amfi på austsida av Jøkulkyrkja i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Dalbotnen vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).

## Kjelder
Livdebotnen

**Livdebotnen** er ein dalbotn i nordaustsida av Flånuten og vestsida av Botnfjellet i Humboldtfjella i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og fotografert av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagd av Noreg frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
Mjøllkvævane

**Mjøllkvævane** er ei rekkje, små og snøfylte dalbotnar på austsida av Kvævefjellet i Payerfjella i Dronning Maud Land. Dei vart kartlagde frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
Rindebotnen

**Rindebotnen** er ein dalbotn i nordaustveggen av Borga i Borgmassivet i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52).
 
## Kjelder
Sandbotnen

**Sandbotnen** er ein dalbotn eller ein liten dal, der botnen er dekt av ein morene, på vestsida av Zwieselhøgda i Pieckryggen i Wohlthatmassivet. Han vart først kartlagt frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagt på ny frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
Sengekoven

**Sengekoven** er ein dalbotn på nordsida av Breplogen like aust for Høgsenga i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagt frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).

## Kjelder
Sjøbotnen

**Sjøbotnen** er ein markant dalbotn i nordveggen av hovudmassivet i Gruberfjella, som ligg like aust for Zimmermannfjellet i Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og kartlagt frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagt på ny frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen i 1956–60 og fekk dette namnet fordi det ligg eit stort vatn inst i botnen. 

## Kjelder
Storkvæven

**Storkvæven** er ein dalbotn på nordvestsida av Nupskåpa, nær sørenden av H.U. Sverdrupfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–52) og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.

## Kjelder
Storkvammen

**Storkvammen** er ein dalbotn mellom Eidsgavlen og Kvamsgavlen på austsida av Humboldtfjella i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og fotografert av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagd og namngjeven Storkvammen av nordmennene frå flyfoto og landmålingar under den norske antarktisekspedisjonen i 1956-60.

## Kjelder
Svarthornbotnen

**Svarthornbotnen** er ein stor dalbotn like nordaust for Store Svarthorn i Midtre Petermannkjeda i Wohlthatmassivet. Han vart oppdaga og kartlagt frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagd på ny av Maudheimekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
Sætet

**Sætet** er ein stor dalbotn på nordsida av Jutulsessen i Gjelsvikfjella i Dronning Maud Land i Antarktis. Han vart fotografert frå lufta av Den tredje tyske antarktisekspedisjonen (1938–39). Han vart kartlagd av norske kartografar frå landmålingar og flyfoto av Maudheimekspedisjonen (NBSAE) (1949–1952), leia av John Schjelderup Giæver og flyfoto av den norske ekspedisjonen 1958–59.

## Kjelder
Ufsebotnen

**Ufsebotnen** er ein dalbotn 1,5&nbsp;km nord for toppen av Sjiktberga i Gruberfjella av Wohlthatmassivet i Dronning Maud Land. Han vart oppdaga og kartlagd frå flyfoto av Den tyske antarktisekspedisjonen i 1938-39. Han vart kartlagd på ny frå flyfoto og landmålingar av den norske antarktisekspedisjonen i 1956–60.

## Kjelder
Kesha

**Kesha Rose Sebert** (), berre kjent som **Kesha** eller **Ke$ha**, er ein amerikansk songar og låtskrivar. Debutalbumet hennar, *[[Animal av Kesha|Animal]]*, og den første EP-en hennar, *[[Cannibal av Kesha|Cannibal]]*, kom ut i 2010. Musikken og imaget til Kesha gav henne umiddelbar kommersiell suksess, og *Animal* nådde førsteplass på albumlista i USA. To av singlane hennar har kome til topps på den amerikanske singellista, nemleg «Tik Tok» og «We R Who We R», og fleire av dei andre singlane hennar har også hamna på topp 10-lista. Det andre studioalbumet hennar, *[[Warrior av Kesha|Warrior]]*, kom ut i desember 2012 og inneheldt den åttande topp 10-hiten hennar, «Die Young».

Sidan debuten har Kesha vorte nominert til over 40 prisar, og vunne meir enn femten. Per november 2013 hadde ho selt over 35 millionar album i USA og 57 millionar album på verdsbasis.

Kesha er opent biseksuell og aktiv dyrevernar som har vore involvert i dyreretts-aktivisme og er vegetarianar.

## Diskografi
**[[Animal av Kesha|Animal]]* (2010)
**[[Warrior av Kesha|Warrior]]* (2012)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kesha|Kesha]]» frå , den 1. mars 2014.*
** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettside
*
Atle Skårdal

**Atle Skårdal** () er ein norsk tidlegare skirennar og seinare idrettsleiar frå Lunde i Telemark. Han vart verdsmeister i super-G både i 1996 og 1997 og vann sju renn i verdscupen i alpine greiner. Sidan 2005 er han tilsett i det internasjonale skiforbundet (FIS) som renndirektør for verdscupen i alpine greiner for kvinner. Perioden 2000-05 var han norsk landslagstrenar i alpint. Skårdal er gift med den austerrikske tidlegare skirennaren Karin Köllerer.

### Aktiv
Skårdal fekk sitt store gjennombrot då han vann utforennet i Hahnenkamm-renna i 1990, og tok sin fyrste verdscupsiger. Dermed vart han fyrste nordmann som vann eit renn i Kitzbühel og for denne prestasjonen vart han kåra til årets idrettsutøvar i Noreg. Mellom 1990 og 1995 vann Skårdal sju renn i verdscupen i alpine greiner, dei seks fyrste i utfortevlingar og det siste i super-G. I 1996 vart han tildelt FIS-pokalen som beste utøvar i super-G.

Han tok si fyrste VM-medalje då han under VM 1993 i Morioka kom på sølvplassen i utforrennet, bakom sveitsaren Urs Lehmann. Skårdal vart under VM 1996 i Sierra Nevada i Spania verdsmeister i super-G. Sesongen etter forsvarte han meistertittelen under VM 1997 i Sestriere.

### Trenar og leiar
Skårdal la opp som aktiv i 1997. Frå 2000 til 2005 var han landslagstrenar i alpint for Noreg. Sidan har han arbeidd som renndirektør i FIS, som øvste ansvarlege for verdscupen i alpine greiner for kvinner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Atle Skårdal|Atle Skårdal]]» frå ,  den 2. mars 2014.*
Grautfatet

**Grautfatet** er ein stor vestvendt dalbotn nord i den sentrale delen av Humboldtfjella i Dronning Maud Land. Grautfatmorena ligg i botnen. Han vart oppdaga av Den tyske antarktisekspedisjonen under Alfred Ritscher i 1938–39, som omtalte han som «In der Schüssel» (I skåla) og «Grosse Brei-Schüssel» (Store Grautskåla). Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) har tilrådd den kortare forma «Schussel Cirque» på engelsk, medan det norske namnet er ei omsetjing av det originale tyske. 

## Kjelder

* Grautfatet, Australian Antarctic Data Centre
* Flyfoto frå den tyske ekspedisjonen 1939, sett mot sør-søraust
Astrid Lødemel

**Astrid Lødemel** () er ein norsk tidlegare skirennar frå Voss som tok to medaljar under VM i alpine greiner 1993, ein sølv i utfor og ein bronse i super-g. Ho var medlem av Voss Idrottslag.

## Karriere
Lødemel deltok i vinter-OL 1992 og kom på 15. plass i utfor. Ho fekk sitt gjennombrot då ho suste inn til andreplass i eit verdscuprenn i super-G i Vail i USA 13. desember 1992, to hundredelar etter vinnaren, Ulrike Maier frå Austerrike. Under VM 1993 i Morioka i Japan lukkast Lødemel overmåte godt. 11. februar vann ho sølvmedaljen i utfor etter Kate Pace frå Canada, og tre dagar seinare vann ho bronsemedaljen i super-G etter verdsmeister Katja Seizinger og Sylvia Eder. Den 3. mars same året kom Lødemel inn på tredjeplass i eit verdscuprenn i utfor i Morzine i Frankrike. 

Etter eit par fine plasseringar i verdscuprenn i november/desember 1993 vart Lødemel skadd i eit kne, og resten av OL-sesongen gjekk fløyten. Ho kom tilbake til neste skisesong og fekk som best ein fjerdeplass i verdscupen, oppnådd i eit utforrenn i Haus im Ennstal i Austerrike på nyåret 1995. Ved sesongslutt 1995 valde ho å leggje opp, då kneskaden hemma henne mykje.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar.
Guttorm Berge

**Guttorm Berge** () var ein norsk skirennar frå Vardal i Oppland. Han fekk OL-bronsen i slalåm under vinter-OL 1952 i Oslo. Berge representerte Vardal IL og seinare Gjøvik Skiklubb.

## Karriere
Berge var son til bondefolk på garden Melum i Vardal. I olympiaåret 1948 vart han norsk meister i utfor og i kombinasjonen. Sidan reiste han til USA og studerte ved eit college i Vermont, der han trena i lag med nokre av dei beste alpinistane i USA. Både i 1950 og 1951 vann han det såkalla *Silver Belt*, medan han i 1951 vart USA-meister i slalåm. Under verdsmeisterskapen i alpint i Aspen i delstaten Colorado i 1950 deltok Berge for Noreg og vart nummer åtte og beste nordmann i storslalåm.

Høgdepunktet som aktiv kom under vinterleikane i Oslo i 1952. Berge vann då bronsemedaljen i slalåm, der han sidan vart nummer 13 i storslalåm. To år seinare mislukkast han og køyrde ut i slalåmtevlinga i VM i Åre. Også under vinter-OL 1956 kom han aldri til mål, korkje i slalåm eller storslalåm. Derimot vart han i 1956 noregsmeister i nettopp dei same to disiplinane, åtte år etter han førre gongen vart norsk meister. Han la opp etter å ha vunne NM-gull i storslalåm i 1958.  

Berge var busett på Høvik i Bærum, og døydde der.

## Kjelder
* 
* Guttorm Berge i olympedia.org

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Guttorm Berge|Guttorm Berge]]» frå ,  den 2. mars 2014.*
Luktesalt

**Luktesalt** er kjemiske stoff med skarp lukt som blir brukt til å gjenvekka medvit gjennom luktesansen. Luktesalt kan ofte innehalda salt som hjortetakksalt eller ammoniumkarbonat. I England 
var «luktesalt» gjerne ei blanding av konsentrerert eddiksyre og kaliumsulfat.

Tidlegare blei luktesalt mykje brukt i samband med besviming. Folk kunne bera dei med seg i ei lita lukteflaske eller eske. I nyare tid er dei blitt brukt ein del av idrettsutøvarar som boksarar og vektløftarar for å spora dei til innsats.

## Kjelder

*Luktesalt (14. februar (2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 28. februar 2014.
*
*«Luktsalt», *Nordisk familjebok* (1912) ved Project Runeberg
Stortingsgata

**Stortingsgata** er ei gate i sentrum av Oslo, mellom Wessels plass attmed Stortingsbygningen og byrjinga av Henrik Ibsens gate ved det søraustre hjørnet av Slottsparken. Gata går parallelt med, og sør for Karl Johans gate.

Stortingsgata fekk det noverande namnet i 1865, året før Stortingsbygningen vart innvigd. Inntil då hadde namnet på gata vore Drammensveien, som òg var det opphavlege namnet på Henrik Ibsens gate, og framleis er namnet på den gata som danner forlenginga av Henrik Ibsens gate over Solli plass. I tidlegare tider var dette òg namnet på landevegen vidare ut or byen, over Skøyen og Lysaker mot Drammen.

Sørsida av Stortingsgata er dominert av forretningar, serveringsstader og hotell. På nordsida, mellom Stortingsgata og Karl Johans gate, ligg parkområda Eidsvolls plass og Studenterlunden, bygningen til Nationaltheatret og nedgangane til Nationaltheatret jarnbane- og T-banestasjonar.

Stortingsgata er ei viktig gjennomfarståre for kollektivtrafikken, med trikk- og bussliner.
Drammensveien i Oslo

**Drammensveien** i Oslo er ei gate frå Solli plass og fram til Vækerøkrysset på Europaveg 18 mellom Oslo og Drammen, rett før europavegen krysser grensa mot Bærum kommune.

Langs Drammensveien ligg det både kontor- og bustadbygningar av ulik alder og ulike storleikar, og dessutan mange gamle frittliggjande villaer som med tida er teke i bruk til anna enn bustadsføremål. Mellom anna vert mange av villaene nytta som ambassadar og som husvære (residens) for ambassadørar, og ein av villaene hyser Det Norske Videnskapsakademi. I stroket i nærleiken av Skøyen, langsmed jarnbanelina for Drammensbanen, var det tidlegare viktig mekanisk industri og eit betongstøyperi, men dei gamle produksjonslokala og tomtene er no anten teke i bruk til andre føremål eller erstatta med bustads-, kontor- og forretningsbygningar.

Opphavleg byrja Drammensveien ved Stortingsbygningen og gjekk over Skøyen og Lysaker som hovudveg (landeveg) mellom Oslo og Drammen gjennom kommunane Bærum, Asker og Lier, og fleire hundre eigedomar hadde nummer til Drammensveien. Men utanfor Oslo er Drammensveien seinare oppstykka av vegomlegging og anna vegbygging, ikkje minst av utbygginga av motorvegen Europaveg 18, og attverande strekningar gjeve nye namn. 

I Oslo er òg den opphavlege Drammensveien oppstykka og gjeve nye namn, men utan at traseen er monaleg endra. Frå Wessels plass attmed Stortingsbygningen og fram til krysset med Frederiks gate ved søraustre hjørnet av Slottparken, fekk den opphavlege Drammensveien namnet Stortingsgata i samband med at Stortingsbygningen vart reist, og frå 1. mai 2006 fekk strekninga mellom Frederiks gate og Solli plass namnet Henrik Ibsens gate for å heidre den store diktaren ved å gje ein presentabel gate hans namn. (Det kongelege slottet, som til dess hadde hatt adressa Drammensveien 1, fekk då adressa Henrik Ibsens gate 1. Seinare har Slottet fått adressa Slottsplassen 1).

## Bakgrunnsstoff