open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olav Thon

**Olav Thon** () var ein norsk, stort sett sjølvlært forretningsmann, fødd i Ål i Hallingdal. Han gjorde store pengar på særleg kjøp, bygging og utvikling av fast eigedom, mellom anna kjøpesenter, hotell og restaurantar, i både Noreg og somme andre land. Han vart Ridder av 1. klasse av St. Olavs Orden i 2003, og var som ivrig friluftsmann æresmedlem i Den Norske Turistforening etter å ha ytt store økonomiske bidrag til foreininga sine hytter og ruter i fjellet. Han var kjend for alltid å gå med ei karakteristisk strikkelue.

I ung alder reiste Olav Thon til Newcastle for å lære seg engelsk, og han var seinare ei tid i Sveits, der han gjorde forretningar i import og eksport. Deretter tok han til å kjøpe faste eigedomar i Noreg med stor økonomisk suksess, verksemda voks snøgt og vart børsnotert.

## Kjelder
* 

## Litteratur
*Berg, Hallgrim, 2008, *En milliardær i anorakk*. Oslo: Kagge forlag ISBN 9788248908357 ISBN 9788248908548

## Bakgrunnsstoff
*Olav Thon-verksemdene
A/S Norsk Bergverk

**A/S Norsk Bergverk** er eit tidlegare norsk gruveselskap i verksemd frå 1951 til 1971. Selskapet hadde staten som hovudaksjonær og dreiv frå 1953 til 1965 niobførekomsten Søve gruver ved Ulefoss i Telemark. Føretaket var òg medeigar i Grong Gruber i Nord-Trøndelag og Rana Gruber i Nordland.

## Kjelder
* A/S Norsk Bergverk. (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Henta 6. juni 2017.
Alfred Getz

**Alfred Getz** () var ein norsk bergingeniør, geolog og politikar. Han var blant pådrivarane for moderniseringa av bergverksdrifta i Noreg, og vart professor og rektor ved NTH i Trondheim. Getz stortingsrepresentant for Trondheim og Levanger]] 1919–1921, vald for Frisinnede Venstre.

Gets var med å skipe Den norske Bergingeniørforening (1900) og var aktiv i fleire andre organisasjonar, og viktig pådrivar for å overføre bergstudiet frå universitetet i Oslo til Norges tekniske høgskole (NTH) då denne vart skipa i Trondheim. Getz var direktør ved Røros kobberverk frå 1903, 1912 var han ein av dei to første professorene ved bergavdelinga ved NTH, og han var seinare (1914–17) rektor ved NTH.

## Æres
Alfred Getz' vei ved gamle NTH (nå NTNU) er oppkalt etter ham.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alfred Getz|Alfred Getz]]» frå ,  den 6. juni 2017.*
Chlamydomonas reinhardtii

***Chlamydomonas reinhardtii*** er ein einsella grønalge som lever i jord og vasshaldige miljø. Han føretrekkjer temperaturar mellom 20 og 32 grader celsius.

*C. reinhardtii* har vore nytta i mange tiår som ein modellorganisme for sellebiologi, særskilt for samansetjinga av flagellar og fotosyntese. Ei skisse av genomet til organismen på kring 120 megabasar vart publisert i 2007.

## Kjelder
Nils Mjaavatn

**Nils Kristian Nilsson Mjaavatn** () var ein norsk lærar, gardbrukar og politikar frå Vefsn. Han representerte Bondepartiet på Stortinget i tida 1928-45.

Mjaavatn var son til ein gardbrukar. Etter å ha gått framhaldsskule og Vefsn folkehøgskole, tok han i 1906 eksamen ved Sandvik landbruksskule på Nordmøre. Sidan tok han eksamen ved lærarskulen på Elverum i  1909, og fekk omgåande lærarpost heime i Vefsn. Han tok over og dreiv farsgarden Mjåvatn frå 1913, men stod også i læraryrket til 1920. 

Mjaavatn var varaordførar i Vefsn 1914-16, ordførar 1929-25 og seinare heradstyremedlem i to valperiodar. I si tid var han medlem i liknings- og overlikningsnemnda i heradet, og styremedlem i Vefsn Sparebank. Frå 1927 var han landsstyremedlem i Bondepartiet. Hausten 1927 vart han vald til å representere Nordland fylke på Stortinget. Med attval dei tre neste stortingsvala vart han verande stortingsmann til 1945. Åra 1928-36 var han sekretær i Post-, telegraf- og kystfartskomiteen, sidan medlem 1937-45 i same komite.

Gjennom ca 25 år var Mjaavatn fylket sin tilsynsmann for Nordlandsbanen, men avsett under okkupasjonen av Noreg. Elles var han medlem i Den departementale Neskomite av 1921, i Komiteen om overflatedyrking av 1929 og i Skogadministrasjonsnemnda av 1948. Frå 1938 var han styremedlem i Det norske Skogselskap, og i mange år medlem i styret for A.s Nes Trælastbrug.

## Kjelder
*
Lars Petter Selboe

**Lars Petter Selboe** () var ein norsk garvar, bonde og stortingsmann frå Kongsberg. Han var far til Jens Selboe.

Lars Selboe dreiv gartneri på Regustad på Toten, før han flytta verksemda til Skedsmo i Akershus. Frå 1818 var han forpaktar av storgarden Vestre Kjeller.

Selboe var den fyrste ordføraren i Skedsmo, og i tida fram til 1853 var han ordførar heradet i til saman sju år. Han var stortingsmann frå Akershus amt i 1833, 1836, på Omframtstortinget 1836-37 og på Stortinget 1839. På alle fire tingsamlingane var han medlem av Lagtinget, og elles var han i 1833 med i Justiskomiteen, 1836 i Bankkomiteen, 1836-37 i «Bevilgningskomiteen» og 1839 i Traktatkomiteen. Han vart utskild or Riksretten 1836 av statsminister Severin Løvenskiold.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Patentmedisin

**Patentmedisin**, «medisin som det er teke patent på», er ei nemning av ironisk karakter som vert nytta om slike medikament som gjev seg ut for å vere særs verksame som legemiddel, ein vedundermedisin.

## Sjå òg
*Panacé

## Kjelder
*snl.no: Patentmedisin
*Nynorskordboka
Hans van Breukelen

**Johannes Franciscus van Breukelen**, kjend som **Hans van Breukele**n, () er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar frå Utrecht. Målvakta vann i 1988 Europacupen i fotball med PSV Eindhoven og vart europameister med Nederland.

Breukelen debuterte på FC Utrecht i mars 1977, og tok fast plass i fyrsteellevaren frå hausten 1978. Den 11.oktober 1980 fekk han sin landslagsdebut mot Vest-Tyskland. I september 1982 vart han overført til det engelske topplaget Nottingham Forest for 200&nbsp;000 pund, der han erstatta veteranen Peter Shilton. Breukelen spelte to sesongar i England og var i 1984 med å føre Forest til tredjeplass i 1. divisjon, seks poeng bak ligameister Liverpool FC, og til semifinalane i UEFA-cupen, der laget hans vart slått ut av belgiske RSC Anderlecht.

Hausten 1984 vende Breukelen tilbake til heimlandet og spel i PSV Eindhoven. Med PSV vart han nasjonal seriemeister fire år på rad, 1986–1989. Våren 1988 stod høgdepunkta i kø for Breukelen. Etter seriegullet var sikra, gjekk PSV heilt til topps i serievinnarcupen. I finalen mot Benfica stoppa han ei avgjerande straffe i straffeskytinga. Og i juni månad var han på plass mellom målstengene då Nederlands landslag vann EM i fotball 1988, ved å slå Sovjetunionen i finalen med 2-0. Også då redda han eit straffespark.

Sidan deltok Breukelen både i fotball-VM 1990 og i EM 1992, då Nederland tapte for komande europameister Danmark i semifinalane. Semifinalekampen var Breukelens 73. og siste landskamp. Han hadde då allereie vunne ytterlegare to seriegull med PSV; 1991 og -92. Ved sesongslutt våren 1994 la han opp.

### Merittar
*Europameister: 1988 med Nederland
*Vinnar av Europacupen: 1988 med PSV Eindhoven
*Nederlandsk seriemeister: 1986, 1987, 1988, 1989, 1991 og 1992 med PSV Eindhoven
*Nederlandsk cupmeister: 1988, 1989 og 1990 med PSV Eindhoven

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hans van Breukelen|Hans van Breukelen]]» frå ,  den 6. juni 2017.*  
 
*eu-football
Mozilla Corporation

**Mozilla Corporation** (forkorta **MoCo**) er eit dotterselskap av Mozilla Foundation som koordinerer og integrerer utviklinga av internett-relaterte dataprogram som nettlesarane Mozilla Firefox og SeaMonkey og epostprogrammet Mozilla Thunderbird. Selskapet verker gjennom eit globalt fellesskap av open source-utviklarar. Mozilla Corporation gjeninvesterer noko eller alt av overskotet sitt i Mozilla-prosjekt. Det erklærte målet til verksemda er å jobba for Mozilla Foundation sitt mål om valfridom og nyskaping på Internett.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Mozilla Corporation|Mozilla Corporation]]» frå ,  den 6. juni 2017.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Stormen kulturkvartal

**Stormen kulturkvartal** ligg i Bodø, og er fellesnamnet for dei to bygningane Stormen Konserthus og Stormen bibliotek ved hamna i sentrum av byen, på kvar si side av  Hålogalandsgata. Grunnsteinen vart lagt i 2011 av kulturminister Anniken Huitfeldt, og kvartalet vart opna 16. november 2014. Arkitektar har vore Daniel Rosbottom og David Howarth etter ein konkurranse i 2009, og områda utanfor husa er utforma av DARK Arkitekter, som òg har vore rådgjevarar  for DRDH Architects (Daniel Rosbottom & David Howarth) i Noreg.

## Stormen Konserthus
*Storsalen er ein fleirbrukssal med plass til 942 tilskodarar i amfi og på balkongar, og kan nyttast til opera, konsertar og ulike framsyningar. Salen vart utforma av Arup Acoustic Consulting allereie før arkitektkonkurransen.
*Lillesalen i kjellaren tek 255 tilskodarar, og vert nytta til arrangement som ikkje fyller hovudsalen. 
*Tilleggsscena Sinus er òg plassert i kjellaren, og tek 460 personar. Her er eit regionalt kompetansesenter for jazz, rock, pop og folkemusikk, og scene til bruk under festivalar.

## Stormen bibliotek
Bygningen tok over det tidlegare Bodø bibliotek, som låg i rådhuset. Biblioteket har eit område med aktuell informasjon om kommunens aktivitetar, og ein digital verkstad for produksjon av film og lyd, og dessutan ein litteratursal med scene, som kan bli omgjort til presentasjonslokale.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Dunkarsundet

**Dunkarsundet** er eit sund under Meløybrua i Kristiansund. Sundet har fått namn etter den franske byen Dunkerque, på grunn av at kaprarar frå Dunkerque på 1600-talet heldt til i sundet. I dag er Dunkarsundet mest kjendt på grunn av ei småbåthamn. I 2017 vart det bygt bru over sundet.

## Referensar
Jan Wouters

**Jan Jacobus Wouters** () er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar frå Utrecht som vart europameister i 1988, og vann Cupvinnarcupen 1987 med Ajax.

### Klubbspel
Wouters spelte frå 1980 i seks sesongar på FC Utrecht, og var i 1985 sterkt delaktig då laget vart nasjonal cupmeister etter finalesiger 1-0 over Helmond. Sommaren 1986 gjekk turen til Amsterdam og Ajax. Gjennom fem og ein halv sesong i Ajax var han med å vinne den nederlandske cupen og Cupvinnarcupen, begge våren 1987, og verte seriemeister i 1990. I november 1991 vart han overført til Bayern München og spelte på det tyske storlaget i vel to år. Frå nyår 1994 gjorde han teneste i PSV Eindhoven, der han avslutta si tid som aktiv spelar med å verte cupvinnar våren 1996.

### Landslagsspel
Wouters, som oftast vart tildelt ei defensiv rolle på midtbana, spelte 70 landskampar på Nederland i tida  1982-94 og skåra fire mål. Under EM i fotball 1988 spelte han alle kampane då Nederland vann meisterskapen etter tomålssiger over Sovjetunionen i finalen. Sidan fekk han mykje speletid både under fotball-VM 1990 og EM 1992. Også under VM i fotball 1994 var han med i fyrsteellevaren, og spelte sin siste landskamp då Nederland rauk ut or meisterskapen med kvartfinaletap 2-3, etter ein særs minneverdig kamp mot dei komande verdsmeistrane frå Brasil.

### Merittar
*Europameister: 1988 med Nederland
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1987 med Ajax
*Nederlandsk cupmeister: 1985 med FC Utrecht, 1987 med Ajax og 1996 med PSV Eindhoven
*Nederlandsk seriemeister: 1990 med Ajax

I 1990 vart Wouters kåra til årets spelar i Nederland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jan Wouters|Jan Wouters]]» frå ,  den 7. juni 2017.*
David Attenborough

**David Frederick Attenborough** () er ein britisk programleiar og forfattar som er kjend for ei rekke naturprogram og filmar. I 1985 vart han utnemnd til Knight Bachelor for arbeidet sitt. Med det fekk han retten til å bruka tiltaleforma *[[sir]]*.
Europacupen i fotball 1981

**Europacupen i fotball 1981** var ei fotballturnering der vinnarane av 32 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Nottingham Forest. Turneringa var den 26. i rekka. I finalen 27. mai 1981 i Paris vann Liverpool FC med 1-0 over spanske Real Madrid. Det engelske laget vann dermed turneringa for tredje gong, og det var femte året på rad eit engelsk lag vann Europacupen i fotball.

Europacupen 1981 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 16. august 1980 med ei forrunde mellom Honvéd Budapest og FC Valletta, seriemeistrane i Ungarn og Malta. Etter to ordinære cuprundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1981.

Vinnarane frå Liverpool FC slo etter tur ut finske Oulun PS, FC Aberdeen, CSKA Sofia og Bayern München, sistnemnde på bortemålsregelen. Finalemotstandar Real Madrid eliminerte irske Limerick FC, Honvéd Budapest, Spartak Moskva og Inter frå Milano.

### Finalen
48&nbsp;360 tilskodarar såg finalen på Parc des Princes i Paris 27. mai 1981. Venstrebacken til Liverpool, Alan Kennedy, skåra etter 81 minuttar det einaste målet i kampen.

Vinnarlaget **Liverpool FC** bestod av: Ray Clemence, Phil Neal, Phil Thompson (kaptein), Alan Hansen, Alan Kennedy, Terry McDermott, Graeme Souness, Sammy Lee, Ray Kennedy, David Johnson og Kenny Dalglish. Jimmy Case tok Dalglish sin plass i det 87. minutt. 

**Real Madrid** stilte med: Agustín Rodríguez, Rafael García Cortés, Antonio García Navajas, Andrés Sabido, Ángel de los Santos, José Antonio Camacho, Uli Stielike, Vicente del Bosque, Juanito Gómez, Santillana Alonso (kaptein) og Laurie Cunningham. Rafael García Cortés bytta med Francisco Pineda i det 87. minutt.

Finaledommaren frå Europacupen 1976, Károly Palotai frå Ungarn, dømde også 1981-finalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1980/81|Europapokal der Landesmeister 1980/81]]» frå ,  den 7. juni 2017.*
Nattjazz

**Nattjazz** i Bergen er ein av dei største og mest vitja jazzfestivalane i Noreg. Festivalen går føre seg i slutten av mai kvart år, samstundes med Festspillene i Bergen. Programmet er gjerne allsidig, og kan femne om alt frå tradisjonell jazz til det som kan karakteriserast som moderne jazz i brytninga mellom jazz, rock, elektronika og folkemusikk. I jazztradisjonen er det særleg bebop, hard bop, jazz rock og funk som vert presentert. I tillegg til vert det halde eit sterkt fokus på norsk og europeisk frijazz.

Natttjazz vart arrangert for fyrste gong i 1972, og har frå 1993 har hatt tilhald på USF Verftet. Tidlegare vart Håndverkeren (no nedlagt) og deretter Studentsenteret på Universitetet nytta.

På USF Verftet er normalt tre lokale i bruk, og publikum kjøper billett til huset, ikkje til dei einskilde konsertane. Det er vanlegvis fleire artistar på kvar scene i løpet av ein kveld. Dei tre lokala, Røkeriet med plass til 1250 tilhøyrarar, Sardinen med plass til 400-500 og Studio USF med plass til 140-200, har òg servering. Namna Røkeriet og Sardinen syner til at USF Verftet er ein tidlegare hermetikkfabrikk.

## Bakgrunnsstoff
*
Europacupen i fotball 1982

**Europacupen i fotball 1982** var ei fotballturnering der vinnarane av 32 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Liverpool FC. Turneringa var den 27. i rekka. I finalen 26. mai 1982 i Rotterdam vann engelske Aston Villa med 1-0 over vesttyske Bayern München. Triumfen er den einaste internasjonale pokalen Aston Villa har vunne per 2017. Det var sjette året på rad eit engelsk lag vann Europacupen i fotball.

Europacupen 1982 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 26. august 1981 med ei forrunde mellom franske AS Saint-Étienne og austtyske Dynamo Berlin. Etter to ordinære cuprundar i september-november vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1982.

Vinnarlaget Aston Villa slo etter tur ut Valur Reykjavík, Dynamo Berlin, Dynamo Kiev og RSC Anderlecht. Motstandarlaget Bayern München tok seg til finalen etter møte med Östers IF frå Växjö, Benfica frå Lisboa, rumenske Universitatea Craiova og CSKA Sofia.

### Finalen
39&nbsp;776 tilskodarar såg finalen på Feyenoord-stadion i Rotterdam 26. mai 1982. Peter Withe vart einsleg målskårar med si nettkjenning i andre omgang.

**Aston Villa** sine elleve utvalde var: Jimmy Rimmer, Kenny Swain, Allan Evans, Ken McNaught, Gary Williams, Des Bremner, Dennis Mortimer (kaptein), Gordon Cowans, Gary Shaw, Peter Withe og Tony Morley. Målvakta Rimmer vart bytta ut allereie i det 10. minutt med Nigel Spink.

**Bayern München** sitt mannskap bestod av: Manfred Müller, Wolfgang Dremmler, Hans Weiner, Klaus Augenthaler, Udo Horsmann, Reinhold Mathy, Wolfgang Kraus, Paul Breitner (kaptein), Bernd Dürnberger, Dieter Hoeneß og Karl-Heinz Rummenigge. Günter Güttler og Kurt Niedermayer kom på bana etter 51 og 78 minuttars spel, ut gjekk høvesvis Mathy og Kraus.

Finaledommar vart Georges Konrath frå Frankrike.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1981/82|Europapokal der Landesmeister 1981/82]]» frå ,  den 8. juni 2017.*
Adri van Tiggelen

**Adrianus Andreas van Tiggelen**, kjend som **Adri van Tiggelen**, () er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar frå Oud-Beijerland. Han vart europameister i 1988 og vann seriegull med både RSC Anderlecht i Belgia og PSV Eindhoven i heimlandet.

## Karriere
### Klubbspel
Tiggelen var profesjonell spelar i Sparta Rotterdam frå sommaren 1978. Etter fire år i Sparta flytta han over til FC Groningen. I 1986 fekk han så kontrakt med belgiske Anderlecht, eit lag han vart seriemeister med både i 1987 og 1991, og elles vann to nasjonale cuptitlar med. Frå siste triumfen i Belgia gjekk han over til PSV Eindhoven, der han allereie i sin fyrste sesong vart nederlandsk seriemeister. Etter tre sesongar i PSV avslutta han tida som aktiv spelar i Dordrecht 90 våren 1995.

 
### Landslagsspel
I åra frå 1983 til -92 var Tiggelen venstreback i 56 av landskampane til Nederland, utan nokon gong å kome på skåringslista. Han var i 1988 med på å vinne europameisterskapen i fotball, då Nederland slo Sovjetunionen i finalen med to mål mot null. Også under fotball-VM 1990 og EM 1992 var han fast på fyrstelaget til Nederland. Til liks med klubbkamerat i PSV, Hans van Breukelen, spelte han sin siste landskamp då Nederland rauk ut or europameisterskapen i den avsluttande straffeskytinga, etter ein semifinale der det stod 2-2 mot Danmark etter 120 minuttar.

### Merittar
*Europameister: 1988 med Nederland
*Belgisk seriemeister: 1987 og 1991 med Anderlecht
*Belgisk cupmeister: 1988 og 1989 med Anderlecht
*Nederlandsk seriemeister: 1992 med PSV Eindhoven

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adri van Tiggelen|Adri van Tiggelen]]» frå ,  den 8. juni 2017.*
Ida Bjørndalen

**Ida Bjørndalen**, gift Ida Bjørndalen Karlsson, () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Spydeberg. Ho vart europameister 2014 med Noreg og vann meisterligaen 2009 med danske Viborg HK.

### Klubbspel
Rykkrom-spelar Bjørndalen spelte lokal handball med HK Trøgstad åra 2000-02. Sommaren 2002 melde ho overgang til toppserielaget Sola HK og var aktiv på laget frå Rogaland i tre sesongar. I 2005 fekk ho kontrakt med serievinnaren, Larvik HK, og vann to strake seriegull før ferda i oktober 2007 gjekk vidare til dansk klubbhandball. Gjennom ti år var Bjørndalen aktiv i høvesvis Viborg HK 2007-09, Kolding/Vejen 2009-14 og Esbjerg 2014-17, før ho la opp. Med Viborg vann ho meisterligaen 2009 og seriegull både i 2008 og 2009. Og med Esbjerg tok ho i 2016 sin tredje danske seriemeistertittel.

### Landslaggspel
Bjørndalen landslagsdebuterte 26. mars 2004, då Noreg tapte 25-27 på heimebane mot Spania. Fyrst åtte år seinare fekk ho sin meisterskapsdebut, under Handball-EM 2012 i Serbia var ho med å vinne sølv. Eit lite halvår etterpå imponerte ho med å skåre ti mål i landskampen mot Sverige 26. mai 2013, trass i norsk tap 25-28. I desember 2014 deltok ho då Noreg sikra seg EM-trofeet med finalesiger mot Spania. Bjørndalen spelte i alt 35 landskampar og stod for 40 nettkjenningar.

### Merittar
*Handball-EM 2012: Sølvmedalje etter 31-34 mot Montenegro
*Handball-EM 2014: Gullmedalje etter 28-25 mot Spania
*Norsk seriemeister: 2006 og 2007 med Larvik HK
*Dansk seriemeister: 2008 og 2009 med Viborg HK, 2016 med Esbjerg
*Vinnar av meisterligaen: 2009 med Viborg HK
*Finalist i cupvinnarcupen: 2010 med Kolding IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ida Bjørndalen|Ida Bjørndalen]]» frå ,  den 8. juni 2017.*
Olav Østby-Deglum

**Olav Østby-Deglum** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Furnes i Hedmark.

Far hans dreiv garden Deglum i Furnes, slektsgarden til mor hans. Sjølv gjekk han middelskulen og tok eksamen ved Jønsberg landbruksskole i 1909. I tida 1912 til -18 var han styrar på Freberg-garden i heimbygda Furnes. Sidan 1918 dreiv han slektsgarden Deglum.

Østby-Deglum var åra 1920-28 medlem i Furnes heradsstyre. Elles var han til sine tider formann i likningsnemnda og i soknerådet og styreformann for pleieheimen i Furnes. På næringsfeltet var han styreformann i Brumunddal Brenneri, nestformann i Hedmark Meieri og styremedlem i Brumunddal Potetmelfabrikk. Frå 1922 var han nestformann i styret for avisa Østlændingen til 1942, då okkupasjonstyresmaktene avsette styret, men fekk att styrevervet i mai 1945.

Frå 1922 til 1929 var Østby-Deglum sekretær for fylkesorganisasjonen til Bondepartiet i Hedmark, deretter formann i organisasjonen i atten år. I tida 1931-45 representerte han Hedmark og Bondepartiet på Stortinget. På Tinget var han den fyrste valperioden medlem i Lovkomiteen, frå 1934 hadde han sete i Kommunalkomiteen og der han var nestformann frå 1937. Han deltok på dei interparlamentariske konferansane i Helsinki i 1934 og i Paris i 1937.  Elles var han medlem i  Den departementale trafikkrådkomite av 1934 og formann i Potetkomiteen av 1935. Også styreformann 1937-42 i Noregs Bank si avdeling på Hamar. 

Den 27. september 1944 vart Østby-Deglum arrestert, og sat fengsla i eit halvt år, lengste tida i Berg interneringsleir i Østfold.  Etter andre verdskrig var over, fungerte han som formann i Bondepartiet til 1947. Han fekk også tilbake formannsstillinga i Noregs Bank på Hamar.

## Kjelder
*
Olm

**Olm** (*Proteus anguinus*) er ein blind og fargelaus salamander i familien hòlepadder. Han lever i innsjøar og elvar i underjordiske hòler langs kysten av Adriahavet, frå nordaust i Italia til Montenegro, og vert 20–30 centimeter lang. Ein vaksen olm lever i snitt 68,5 år og vert kjønnsmogen ved ein alder på 15,6 år. Det er venta at olmar har ei lengste levetid på over 100 år.

Olmen slo seg ned i hòler i Europa for kring 20 millionar år sidan og er den einaste kjende europeiske arten av ryggradsdyr som har tilpassa seg eit liv i hòler.

## Kjelder
Brageteatret

**Brageteatret AS – Regionteater for Buskerud**  er eit norsk teater som vart skipa i 1998. Det har Vikeb fylkeskommune og Drammen kommune som eigarar.

Teateret er eit ikkje-kommersielt aksjeselskap med tilhald på Union Scene på Grønland i Drammen, og har som føremål å tilby  profesjonell scenekunst til heile fylket ved mellom anna å vere eit turneteater. Særleg skal teateret leggje vekt på born- og ungdomsperspektivet og eit fleirkulturelt perspektiv, og bidra til mangfald, kompetanseutvikling og generell styrking av heile kunst- og kulturfeltet i fylket.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Union Scene

**Union Scene** er eit kulturhus i Drammen som opna i 2005 i dei ombygde papirhallane i ein nedlagt papirfabrikk på Grønland. Brageteatret har tilhald her. Dessutan har ein rad andre ulike kulturaktørar tilhald i huset, som difor kan by på eit rikhaldig program innafor musikk, kunst og teater. I tillegg til Brageteatret, finst her Buskerud Kunstsenter, Drammen Kulturskole, Drammen Kommune - Virksomhet Kultur, Ungdomskulturhuset G60 (namn etter adressa: Grønland 60) og Interkultur. I tillegg vert huset nytta til konferansar og liknande.

På hovudscenen er det ståplassar til 1300 tilskodarar, på klubbscenen er det plass til 250, og i Centralen, ei intimscene med servering, er det plass til 50. I tillegg er det to multisalar, Brageteatret har to salar for teater, og Ungdomskulturhuset G60 har eiga konsertscene for ungdomskonsertar. Kulturskulen har ei black box-scene.

Drammen kommune står attom skipinga av Union Scene. I 2009 vart Union Scene og Drammens teater innlemma i det nyskipa selskapet Drammen Scener, som er eit selskap som Drammen kommune eig.

Namnet Union Scene skriv seg frå papirfabrikken som låg her, Union Drammen, eigd i si tid av det tidlegare treforedlingskonsernet Union A/S (Union Co), skipa i 1873 av Benjamin Sewell (1845-1895). Union A/S (med hovudkontor i Oslo) hadde fabrikkane Union Drammen, Union Bruk i Skien, Union Geithus og Skotfos Bruk på Skotfoss. Alle fabrikkane er no nedlagde.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Union scene
Ketchikan

**Ketchikan** er ein mindre by (*city*) på Revillagigedo-øya i Alexanderarkipelet sør i  den amerikanske delstaten Alaska. Han er den femte folkerikaste byen i Alaska med rundt 8&nbsp;000 innbygjarar (2010). Med kringliggjande forstader, særleg nord og sør for byen langs Tongass Highway som ofte blir rekna som tilhøyrande byen men også mindre busetjingar ein berre når med vasstransport, hadde staden eit folketal på 13&nbsp;477 ved folketeljinga i 2010. 

Ketchikan blei skipa som by den 25. august 1900, og er dermed den eldste eksisterande byen (*incorporated city*) i Alaska. Andre stader har samanslåingar endra tilsvarande styresmakter. Byen ligg i Ketchikan Gateway Borough og har eit areal på 10,7 km².

 
Namnet «Ketchikan» kjem frå Ketchikan Creek, ei elv som renn gjennom byen til Tongass Narrows like søraust for sentrum. «Ketchikan» kjem frå tlingitnamnet på elva, *Kitschk-hin*, som har uklar tyding. Namnet kan tyda 'elva til Kitschk' eller 'dei tordnande vengjeslaga til ei ørn'. På moderne tlingit blir namnet skrive *Kichx̱áan*. Ketchikan Creek var ein sommarfiskeplass for tlingitfolk i fleirfaldige år før byen blei skipa her. Den første vestlege busetnaden blei grunnlagd av Mike Martin i 1885.  Området nær munningen av Ketchikan Creek gav Ketchikan eit visst rykte i første halvdelen av 1900-talet med bordell på begge sider av elva i eit område kjend som Creek Street.

Eit av dei to postnummera til Ketchikan, 99950, skal vera det høgaste i bruk i USA.

Ketchikan har verdas største samling av reiste totempålar, som ein finn spreidde ut over heile  byen og på fire hovudstader: Saxman Totem Park, Totem Bight State Park, Potlatch Park og Totem Heritage Center. Dei fleste totempålane i Saxman Totem Park og Totem Bight State Park er attutskjeringar av eldre pålar, eit arbeid som byrja under Roosevelt-administrasjonen sitt Civilian Conservation Corps. Totem Heritage Center stiller ut 1800-talet totempålar frå fråflytta landsbyar nær Ketchikan.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ketchikan|Ketchikan]]» frå , og «[[:nb:|Ketchikan]]» frå  den 9. juni 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Ketchikan Visitor's Bureau
* Catching a Can in Ketchikan, A History of the Canned Salmon Capital of the World, by Dave Kiffer
Europacupen i fotball 1983

**Europacupen i fotball 1983** var ei fotballturnering der vinnarane av 32 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Aston Villa FC. Turneringa var den 28. i rekka. I finalen 25. mai 1983 i Athen vann vesttyske Hamburger SV med 1-0 over Juventus frå Torino. Det var Hamburger SV sin fyrste og einaste triumf i Europacupen i fotball.

Europacupen 1983 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til med ei forrunde 25. august og 1. september 1982 der rumenske Dinamo București slo ut norske Vålerenga IF etter siger 3-1 heime og tap 1-2 i Oslo. Etter to ordinære cuprundar i september-november vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1983.

Vinnarlaget frå Hamburg slo etter tur ut Dynamo Berlin, Olympiakos Pireus, Dynamo Kiev og Real Sociedad frå San Sebastian. På ferda mot finalearenaen eliminerte Juventus fyrst danske Hvidovre IF og deretter Standard Liège, tittelforsvarar Aston Villa og polske Widzew Łódź.

### Finalen
73&nbsp;500 tilskodarar såg finalen på Olympiastadion i Athen 25. mai 1983. Felix Magath si skåring i det åttande minutt skulle vise seg å verte den einaste. Og dermed enda europacup-finalen med 1-0 for sjette gongen på rad.

**Hamburger SV** sitt vinnarlag bestod av: Uli Stein, Manfred Kaltz, Ditmar Jakobs, Holger Hieronymus, Bernd Wehmeyer, Wolfgang Rolff, Jürgen Groh, Felix Magath, Lars Bastrup, Jürgen Milewski og Horst Hrubesch (kaptein). Thomas von Heesen kom inn i det 56. minutt, ut gjekk Bastrup. 

For **Juventus** spelte: Dino Zoff (kaptein), Claudio Gentile, Gaetano Scirea, Sergio Brio, Antonio Cabrini, Massimo Bonini, Marco Tardelli, Michel Platini, Roberto Bettega, Paolo Rossi og Zbigniew Boniek. Domenico Marocchino tok plassen til Rossi i det 56. minutt. 

Nicolae Rainea frå Romania dømde kampen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1982/83|Europapokal der Landesmeister 1982/83]]» frå ,  den 9. juni 2017.*
14-3-3-protein

**14-3-3-protein** er ein familie av dimeriske protein. Familien er sterkt konservert, og er funnen i alle eukaryote artar som er undersøkte, ofte i mange ulike isoformer.

14-3-3-protein vekselverkar med andre protein gjennom konserverte motiv som inneheld fosfoserin eller -treonin.

## Kjelder
Trekongemøtet 1914

**Trekongemøtet 1914** var eit internasjonalt møte som fann stad den 18.–19. desember 1914. Då samla dei tre nordiske kongane Christian X av Danmark, Håkon VII av Noreg og Gustaf V av Sverige seg saman med utanriksministrane Scavenius, Wallenberg og Ihlen på lensresidensen i Malmö for samtalar etter utbrotet av fyrste verdskrigen. Den svenske og norske kongen kom med tog frå Stockholm og Oslo, medan den danske kongen kom over Øresund med marinefarkosten «Heimdal». Utover middagar og høgtidelege talar, var det forhandlingar om økonomiske og folkerettslige spørsmål som hadde med krigen å gjera. Eit resultat vart at dei stadfesta semje om nøytralitetslinja.

I november 1917 blei det halde endå eit trekongemøte i Oslo.

## Statssjefmøte ved utbrotet av andre verdskrigen
Eit liknande trekongemøte vart føreslått av Christian X av Danmark etter utbrotet av andre verdskrigen i september 1939. Det kom i stand i Stockholm i oktober same år, i form av eit statssjefmøte mellom dei tre kongane, og dessutan saman med den finske presidenten Kyösti Kallio.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trekongemøtet 1914|Trekongemøtet 1914]]» frå ,  den 9. juni 2017.*
Ferdinand Hagerup

**Ferdinand Anton Hagerup** () var ein norsk lensmann, gardbrukar og politikar frå Giske i dåverande Borgund herad på Sunnmøre.

Hagerup var son til proprietæren i Borstovgarden på Giske. Etter han hadde vore kontorist hos sorenskrivaren i Sunnmøre, busette han seg i Lånagarden på Giskegjerde og dreiv gardsbruket til han i 1843 fekk lensmannsstillinga i Sund og Vågøy i ytre Romsdal. Frå 1847 også gardbrukar på Nedre Tornes i Fræna.

Hagerup var ordførar i Borgund. Både i 1839 og 1845 møtte han på Stortinget frå Romsdals amt. Han var i 1839 medlem i Protokollkomiteen og i komiteen som såg på «Hjelms lovarbeider». I 1845 var han medlem i Næringskomite nr 1. På valtinget hausten 1856 vart han vald til stortingsmann, men omkom i ei kollsegling utanfor Eidem i Fræna straks føre jul, ein månad før Stortinget vart opna.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Rasmus Hansen

**Rasmus Hansen** () var ein norsk sakførar og politikar frå Oppdal.

Rasmus Hansen var frå garden Snorroeggen i Oppdal. I yngre år var han nokre år kontorist hos futen i Skogn i Nord-Trøndelag. Han tok så i 1822 norsk juridisk eksamen og var underrettsprokurator i «Nordre Trondhjem», busett i Skogn. Frå 1848 var han sorenskrivar i Nordre Gudbrandsdalen til han døydde.

Hansen var den fyrste ordføraren i Skogn. Både i 1839, 1842 og 1848 vart han vald til stortingsmann frå Nordre Trondhjems amt. Han var i 1839 sekretær i Næringskomite nr 1, 1842 medlem i Kyrkjekomiteen og Skysslovkomiteen og 1848 formann i Desisjonskomiteen og medlem i Adressekomiteen. Elles var han i 1842 sekretær og 1848 visesekretær i Odelstinget.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Colobanthus quitensis

***Colobanthus quitensis*** er ein tofrøblading som veks i Antarktis, langs Andesfjella til Ecuador og ein stad i Mexico. I Antarktis er *C. quitensis* den einaste tofrøbladingen.

I ein studie vart fleire endofytte soppar funne knytte til blad av *C. quitensis* i Antartkis, mellom artar frå slekter som strålemuggsoppar og *[[Davidiella]]*.

## Kjelder
*
Jacob Gram

**Jacob Marcus Schawland Gram** () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Trondheim.

Gram var son til ein kjøpmann i Trondheim, og var sjølv kjøpmann i heimbyen. Han representerte valkrinsen Trondheim på Stortinget både i 1833 og 1836, på Omframtstortinget 1836-37 og på Stortinget 1839. I 1830 var han sekretær i Protokollkomiteen og medlem i komiteen om kjøpstadskatten, og i 1836 og 1836-37 medlem i Protokollkomiteen. I 1839 var han formann i Desisjonskomiteen og medlem i Komiteen om brannvesenet i byane. Også til 1842-stortinget vart Gram vald, men sa frå seg valet.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Mikkel Borge

**Mikkel Johannesson Borge** () var ein norsk lensmann frå Haus i Hordaland. Han var son til Johannes Mikkelsen Borge.

Borge var lensmann i Årstad frå 1822. Han representerte Søndre Bergenhus amt på Stortinget 1836, Omframtstortinget 1836-37 og stortinga 1839 og 1842. Han var medlem i Justiskomiteen i 1836 og 1836-37, i Budsjettkomiteen i 1939 og i komiteen om embetsgardar i 1842.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Klase

**Klase** er ein blomestand der blomane sit på ein felles ugreina hovudstengel.

Ein einsidig klase har alle blomane festa på éi side av stengelen, som til dømes liljekonvall, eller på fleire sider, som nesleklokke.
Ein samansett klase består av småklasar som er klaseliknande ordna, slik som syrin. Vinranker blomstrar i slike samansette klasar, slik at fruktene ender opp som ein drueklase.

Klasen fortset veksten frå spissen, slik at dei eldste blomane ender opp inst eller nedst på klasen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Klase|Klase]]» frå ,  den 10. juni 2017.*
Black Box teater

**Black Box teater** er eit teater i Oslo som vart skipa i 1985. Frå februar 2004 har teateret hatt tilhald i nytt, særskild innreia lokale i Marstrandgata 8 på Dælenenga i stroket Rodeløkka etter fram til 2003 å ha hatt lokale på Aker Brygge i Vika. Teateret har to scener, Store og Lille, og i foajeen er det ein bar som er open før og etter framsyningane.

Black Box teater skal utgjere ein sentral part av den nasjonale infrastrukturen for fri scenekunst i Noreg, og har ingen eigen skodespelarstab. Teateret presenterer og co-produserer frittståande kunstnarar og kompani på tvers av sjangrar, har ein internasjonal og samtidsorientert profil, og presenterer jamleg nokre av det fremste scenekunstnarane i verda. Årleg arrangerer teatret Oslo internasjonale teaterfestival med nyskapande scenekunst frå heile verda. Fleire norske scenekunstnarar og kompani har Black Box teater som si premièrescene. Teaterets program vert lagt av kunstnerisk leiar.

Teateret får driftstilskott frå Oslo kommune og  Kulturdepartementet, og i tillegg tilskott gjennom Den kulturelle skolesekken.

## Bakgrunnsstoff
*
Jacob Ørbæk

**Jacob Maurice Ørbæk** () var ein norsk næringsdrivar og politikar frå Halden som representerte Aust-Agder og partiet Høgre på Stortinget i åra 1928-45.

Ørbæk var son til ein kyrkjetenar. Etter å ha arbeidd eit par år i bank, var han 1886-88 elev på Hamar seminarium. Deretter var han lærar i Halden i tre år og i Tvedestrand i to år. I Tvedestrand var han samstundes organist og songleiar åra 1892-98. Frå 1894 til 1917 var han kontorsjef i C. Wroldsen, eit firma i Tvedestrand som dreiv skipsreiarverksemd og trelasthandel. Jamsides var han «direktør» 1909-19 i sparebanken i Tvedestrand. I 1918 var han disponent i A/S Trælast i Tvedestrand og frå 1919 til-25 hadde han same posisjon i Visedalens Timberlag i Risør. Åra 1924-26 var han redaktør i Aust Agder Blad i Risør, før han så var handelsagent i Risør for franske næringsutøvarar og -interesser. Til sist var han banksjef i Søndeled Sparebank 1938-45.

Ørbæk var bystyremedlem i Tvedestrand frå 1901 til -19 og heradsstyremedlem i Søndeled 1925-31. I Tvedestrand var han til ulike tider skulestyreformann, fattigstyreformann og formann i likningsnemnda, samt branndirektør. Han var i Søndeled medlem i forliksrådet og elles medlem 1910–19 i Sørlandsbanens felleskomite. Både i Tvedestrand og i Søndeled hadde han sentrale posisjonar i styringa og kontrollen av den lokale sparebanken. Han var i til saman fire år leiar av handelsforeininga i Tvedestrand, og 1924-26 formann i Aust-Agder distriktslag for idrett. Og gjennom fem år dirigerte han Risør mannskor.

I tida 1928-45 var Ørbæk tredje representant frå Aust-Agder på Stortinget, vald for partiet Høgre. Han var i alle år med i Militærkomiteen, nestformann 1937-45.

## Kjelder
*
Joachim Nielsens gang

**Joachim Nielsens gang** er ei 50 meter lang fotgjengargate på Grønland i Oslo, frå gata Tøyenbekken, langsetter den vestre gavlveggen på Dramatikkens hus, rundt hjørnet på huset og fram til serveringsområdet på baksida, kalla Oslo Mekaniske Verksted, med tilgang til Teaterplassen og Mandalls gate. Fotgjengargata fekk namnet i 2006 etter artisten Joachim «Jokke» Nielsen (1964-2000), kjent frå rockegruppa Jokke & Valentinerne.

## Kjelder
*Oslo byleksikon, femte utgåva ISBN 978-82-573-1760-7
Dramatikkens hus

**Dramatikkens hus** i bygningen til det tidlegare Det Åpne Teater i gata Tøyenbekken 34 på Grønland i Oslo er ei stifting skipa i 2010 som ein etterfølgjer til Det Åpne Teater.

Dramatikkens hus, som har tilhald i ein ombygd, gamal mekanisk verkstad, har det nasjonale ansvaret for utvikling av ny norsk dramatikk. Føremålet er å fremje kunstnarskap, bidra til høgare kvalitet på nyskriven norsk dramatikk og arbeide for at tekstane vert produserte og når fram til eit større publikum, og Dramatikkens hus skal vere arena og prøverom for dette fagfeltet. I sceneromma i Dramatikkens hus får dramatikarane konsulentbistand, høve til å diskutere prosjekta og utforske tekstane sine saman med mellom anna profesjonelle regissørar og skodespelarar, og framfor eit publikum. Dramatikkens hus kan bidra med ressursar til profesjonelle kunstnarar i form av økonomiske tilskott, dramaturg-støtte og sceniske ressursar.

## Bakgrunnsstoff
*
*Oslo byleksikon, femte utgåva: Dramatikkens hus (side 139)
Europacupen i fotball 1984

**Europacupen i fotball 1984** var ei fotballturnering der vinnarane av 31 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Hamburger SV. Turneringa var den 29. i rekka. I finalen 30. mai 1984 i Roma var stillinga 1-1 mellom engelske Liverpool FC og «heimelaget» AS Roma etter 120 minuttars spel. Kampen om pokalen vart då avgjort med straffeskyting, der Liverpool netta på fire av fem forsøk og Roma bomma på to av fire forsøk. Det var fjerde gongen Liverpool vann Europacupen i fotball.

Europacupen 1984 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 14. september 1983. Etter to ordinære cuprundar i september-november vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1984.

Vinnarlaget frå Liverpool slo etter tur ut Odense BK, Athletic Bilbao, Benfica frå Lisboa og Dinamo Bucuresti. På si ferd mot finalearenaen i heimbyen eliminerte Roma fyrst IFK Göteborg, deretter CSKA Sofia, Dynamo Berlin og Dundee United.

### Finalen

60&nbsp;000 tilskodarar såg finalen på Stadio Olimpico i Roma 30. mai 1984. Phil Neal sende Liverpool i føringa i det 15. minutt og Roberto Pruzzo utlikna til 1-1 i det 44. minutt. Fleire mål kom ikkje før dommaren bles for straffeskyting. Her mislukkast Liverpools fyrste eksekutør, men då dei neste fire sette ballen i mål og to Roma-spelarar «bomma», var det klart for ny Liverpool-siger.   

**Liverpool FC** sitt vinnarlag bestod av: Bruce Grobbelaar, Phil Neal, Alan Hansen, Mark Lawrenson, Alan Kennedy, Sammy Lee, Craig Johnston, Graeme Souness (kaptein), Ronnie Whelan, Ian Rush og Kenny Dalglish. Inn kom Steve Nicol i det 72. minutt og Michael Robinson 94 minuttar ut i kampen. Ut gjekk høvesvis Johnston og Dalglish.

**AS Roma** stilte med: Franco Tancredi, Michele Nappi, Ubaldo Righetti, Dario Bonetti, Sebastiano Nela, Toninho Cerezo, Paulo Roberto Falcão, Agostino Di Bartolomei (kaptein), Bruno Conti, Roberto Pruzzo og Francesco Graziani. Pruzzo bytta med Odoacre Chierico i det 64. minutt og Mark Tullio Strukelj tok plassen til Cerezo i det 115. minutt.

Erik Fredriksson frå Sverige var dommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1983/84|Europapokal der Landesmeister 1983/84]]» frå ,  den 11. juni 2017.*
Gunnar Olai Bakke

**Gunnar Olai Olsson Bakke** () var ein norsk vaktmeister og stortingsmann frå Herand i Jondal.

Bakke var son til ein skreddarmeister. Sjølv utdanna han seg til møbelsnikkar i Bergen, og utdanna seg vidare i faget på reiser i Danmark, Sverige, Tyskland og USA. Åra 1907 til-10 var han sjømann på seglskuter som farta på Vest-India, Sør-Amerika og Afrika. Han gjekk Bergens tekniske kveldsskule og fekk seg stilling som vaktmeister på Sydneshaugen skole i Bergen.

Bakke var med å stifte Den kommunale tjenestemannsforening i Bergen og var formann i foreininga i fleire år. I åra frå 1916 til -24 var han forretningsførar for lag i Bergen tilslutta Norsk Treindustriarbeiderforbund.

Frå 1919 til 1936 var Bakke bystyremedlem i Bergen. Han var elles medlem i både bygningsrådet, likningsnemnda og i overskattetakstkommisjonen i byen. Åra 1928-31 var han med i sentralstyret til Arbeidarpartiet. I tida 1931-45 representerte han Bergen og Arbeidarpartiet på Stortinget, der han 1931-33 var medlem i Lovkomiteen og sidan i Universitets- og fagskulekomiteen.

## Kjelder
*
Krås

**Krås** eller muskelmage (latin *ventriculus*) er ein del av fordøyingssystemet til fuglar. Han er den største og kraftigaste delen av magesekken deira. Kråsen har gjerne sterkt muskuløse veggar og indre hornaktig overtrekk. Føda blir krysta og elta av musklane i kråsen. Fuglar som lever av harde fødeemne kan også sluka ein del småstein som gjer kråsen til eit svært  effektivt tyggeapparat.

## Kjelder
D'Urville Island på New Zealand

**d'Urville Island** er ei øy i Marlborough Sounds ved nordkysten til Sørøya på New Zealand. Ho har fått namn etter den freanske oppdagaren Jules Dumont d'Urville.  Arealet er om lag 150 km², og ho er den åttande største øya på New Zealand, og har kring 52 permanent busette. Øya vert administrert under Marlborough District Council.

## Geografi
Øya har ei falda kystlinje, slik det ofte er tilfelle med øyer som er danna av framspring i ein nedsokken elvedal (ria). Ho strekkjer seg om kring 35 km  nordaust/sørvest, og er litt over 10 km  brei på det meste. Austkysten av øya er relativt jamn, om trent på midten ligg den vesle halvøya d'Urville Peninsula. Vestkysten er derimot kjenneteikna av tre større innløp: Port Hardy i nord, Greville Harbour i midten og Manuhakapakapa i sør. Talrike mindre øyer ligg utanfor kysten, den største av desse er Stephens Island, som ligg 3 km  utanfor det nordlegaste punktet på d'Urville Island, Cape Stephens. Det høgaste punktet på øya, Takapōtaka / Attempt Hill, 726 moh., ligg nær midtpunktet, like aust for Greville Harbour. Dei fleste av innbyggjarane på øya bur nær austkysten, der dei er mest i ly, og der busetnadane Patuki og Mukahanga ligg nær nordspissen av øya.

Maorinamnet på øya er Rangitoto Ki Te Tonga.  Dei lokale iwiane er Ngāti Koata og Ngāti Kuia.

### French Pass
Øya er skild frå Sørøya av det farlege sundet French Pass, kjent blant maoriar som Te Aumiti, som sjøen passerer gjennom med ein fart på opptil 8 knop ved kvart tidevatn. Fleire malstraumar ligg nær denne passasjen. D'Urville undersøkte sundet i fleire dagar i 1827, og skada skipet sitt då han segla gjennom.

## Transport

### Lufttrafikk
Ei lita flystripe, driven av Department of Conservation, ligg ved Moawhitu, nær Greville Harbour. Flyselskapet Pelorus Air har flygingar til d'Urville Island frå Picton, Wellington og Paraparaumu.

### Båttrafikk
Eit båtsamband med små ferjer vert drive av d'Urville Island Getaway mellom French Pass village og busetnaden Kapowai. Det er også båttaxi mellom d’Urville Island Wilderness Resort ved Catherine Cove og French Pass.

## Sjå òg
* Øyer på New Zealand

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:D'Urville Island (New Zealand)|D'Urville Island (New Zealand)]]» frå ,  den 10. juni 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* d'Urvilles Forgotten Island
August Skeibrok

**Berner August Berntsson Skeibrok** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Lista.

Skeibrok var son til ein gardbrukar. Sjølv var han i 1900/01 elev ved Kystartilleriets underoffisersskule i Kristiansand før han reiste til Nord-Amerika. Åra 1907-12 dreiv han eiga forretning i Brooklyn i New York. Han reiste i 1912 tilbake til Lista, der han slo seg ned som gardbrukar i Kjørrefjord.

Frå 1916 var Skeibrok medlem i Lista heradsstyre, ordførar 1925-31 og på ny i 1948. Han var også forlikskommissær, medlem i liknings- og overlikningsnemnda og hadde elles fleire andre kommunale tillitsverv i Lista herad.

Skeibrok representerte i tida 1931-45 valkrinsen Vest-Agder og partiet Høgre på Stortinget, heile tida var han medlem i Landbrukskomiteen.

## Kjelder
*
Samuel Føyn

**Samuel Mathiassen Føyn** () var ein norsk kjøpmann og gardbrukar, fødd og død på Teie i Nøtterøy i Vestfold.

Føyn var son til ein kjøpmann i Tønsberg. Han var sjølv kjøpmann i Tønsberg, samstundes som han dreiv gard i Nøtterøy. Han var stortingsrepresentant frå Tønsberg i 1830, 1842 og i 1848-sesjonen frå 22. mai, då som varamann for Johan Dietrichs. I 1830 var han medlem i Tollkomiteen, komiteen om kjøpstadskatten og sekretær i komiteen om oppgjeret med Danmark. I 1842 var han medlem av Lagtinget og i 1848 gjekk han inn i Protokollkomiteen.

Både i 1839 og 1841 var Føyn viseordførar i Tønsberg. Han var også sjef for borgarvæpninga i byen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Teater Manu

**Teater Manu** er eit teater  der skodespelarane nyttar norsk teiknspråk, og som tek mål av seg å verte det beste teateret i verda med basis i kulturen og miljøet til døve og høyrslehemma. Teateret gjer såleis eit godt arbeid med å omsetje og tilpasse skriftlege manuskript til teiknspråk som kan nyttast på scena. Ikkje berre dei to heilt ulike språklege syntaktiske frasene skal omsetjast; det skal òg omsetjast kulturelt på eit vis som gjer at døve kjenner eigarskap til det som vert uttrykt på scena.

Teater Manu er eit riksdekkjande turnéteater, «heile Noregs teiknspråkteater». Det har eige teaterlokale og kontor i Grünerløkkas hus (det tidlegare Grünerløkkas Folkets Hus) i Schleppegrells gate 32 i Oslo, vis à vis Dælenenga idrettsplass, ikkje langt frå Black Box teater og frå parken Birkelunden.

Formelt vart Teater Manu skipa i 2003 av Norges Døveforbund som ei stifting, men teateret reknar likevel desember 2001 som det verkelege skipingstidspunktet, ettersom det var då Stortinget fastsette at teateret skulle etablerast. Teateret mottek løyvingar over statsbudsjettet  til drifta, og har eit styre oppnemnd av Norges Døveforbund og kulturdepartementet.

## Kjelder

## Litteratur
*Schröder, Odd-Inge, Rolf Piene Halvorsen, Anne Stordal, Caroline Roka (foto), Alexei Svetlov (illustrasjoner). 2011. *Teater manu* : *jubileumsalbum*, Oslo: Teater manu ISBN 9788299868808

## Bakgrunnsstoff

*
Perifert myelinprotein 22

**Perifert myelinprotein 22** (PMP22) er eit glykoprotein som kryssar sellemembranen. Det er ein viktig komponent i myelinet i det perifere nervesystemet, og Schwann-celler knytte til perifere nerveseller har størst uttrykk av *PMP22*-genet. *PMP22*-genet har eit relativt lågt uttrykk i det sentrale nervesystemet.

Kring halvparten av pasentiane med Charcot–Marie–Tooth-sjukdom har ei 1,4 Megabasar duplisering av *PMP22*-genet på kromosom 17.

Den eksakte strukturen til PMP22 er ukjend.

## Kjelder