open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skulleruddumpa

**Skulleruddumpa** er eit dalsøkk i den søraustre delen av Oslo. Det ligg på grensa mellom Bydel Søndre Nordstrand og Bydel Østensjø. Ljanselva og turvegen langs elva går igjennom botnen av Skulleruddumpa.

Europaveg 6 går igjennom området i retning nord-sør. Frå vest kjem Nordstrandvegen frå Leirkallen og møter E6 i Skullerudkrysset, som ligg midt i Skulleruddumpa.

Skulleruddumpa ligg i eit dalsøkk. I nord og vest for E6 ligg Bergkrystallen på Lambertseter, medan Skullerud ligg austom motorvegen. I sørvest ligg Leirkallen skisenter i retning Mortensrud, medan søraust for dumpa ligg Smedåsen, Korpsåsen og andre høgdedrag i Østmarka.

Det er bygt ein parkeringsplass i Skulleruddumpa, med gangveg og skiløype inn til Skullerudstua og marka.

Skullerud sag låg i området, og det var ein gammal sagdam her medan saga var i bruk. Han vart seinare fylt igjen, men han vart attskapt i 2001, omtrent slik han ein gong låg.

## Historie
Det låg òg ein husmannsplass under Lambertseter med namn Dalen i Skulleruddumpa, og to andre plassar med namn Dritut og Skullerudbru er òg nemnde. Desse forsvann i løpet av 1800-talet, men seinare er husmannsplassen Skullerudmyra omtalt.

## Referansar





## Litteratur

*
Hjørnetann

**Hjørnetann** er ei tann som sit mellom fortann og forjeksel hjå pattedyr og dei primitive slektningane deira, therapsidar.  Hjå rovpattedyr og mange andre dyreartar er desse tennene forlenga og som oftest dolkeforma. Då blir hjørnetennene gjerne kalla hoggtenner. Det latinske navnet *canines* stammar frå det vitskaplege namnet på hundedyr, som alle har tydelege hoggtenner.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hjørnetann|Hjørnetann]]» frå ,  den 19. november 2019.*
Sjøpølse

**Sjøpølse** (Holothuroidea) er ei biologisk gruppe innan pigghudingar. Dei har pølseforma kropp utan fast skjelett, men med spreidde kalklekamar i den tjukke lêrhuda, og med ein kraftig hudmuskelsekk innanfor. I motsetnad til andre pigghudar har kroppen hovudaksen (munn–analopning) parallelt med underlaget. Sjøpølsene får derved ein viss ytre likskap med leddormar, og denne likskapen er forsterka ved at den radiære symmetrien er lite tydeleg. Sjøpølser lever av plankton eller organisk avfall på havbotnen.

Klassen omfattar ca. 1200 nolevande artar på verdsbasis, og 31 artar er kjende frå Noreg.

## I kulturen
I Aust-Asia har sjøpølsa lange tradisjonar innen mat og medisin. I Japan, der ho blir kalla namako (ナマコ、海鼠) blir ho brukt på ulike måtar, men det er vanleg å eta henne saman med annan sjømat og grønsaker marinert i riseddik. Innmaten, kalla konowata (コノワタ、海鼠腸), blir også eten, og det samme gjeld rogna, som blir kalla konoko (コノコ、海鼠子). Rogna kan etast rå, men blir ofte tørka til trekanta flak, og er rekna som ein delikatesse. Både konowata og konoko kan etast med eddik eller med salt. 

Sjøpølsa blir også brukt tørka i tradisjonell kinesisk medisin.

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sjøpølse|Sjøpølse]]» frå ,  den 19. november 2019.*
Mikko Aikio

**Mikko Aikio** () var ein enaresamisk joikar og songar frå Muddusjärvi i Enare i Finland. Han var av dei få som kunne joike i den tradisjonelle enaresamiske joiken. Aikio gav rundt 20 songar, fleire anekdotar, soger og legender til den finske forskaren August Valdemar Koskimies.

## Bibliografi
* A. V. Koskimies, T.I. Itkonen (utgj.) 1978: Inarinlappalaista kansantietoutta. Suomalais-ugrilainen seura: Helsinki.

## Kjelder
*Domokos, Rießler, Schlosser 2019: Worte verschwinden fliegen zum blauen Licht. Samische Lyrik von Joik bis Rap. Freiburg: Samica.
Abildsø

**Abildsø** er eit bustadsstrøk i det søraustlege Oslo, mellom Østensjøvannet og E6. Abildsø ligg i Bydel Østensjø, og tilhøyrde Bydel Manglerud før bydelreforma i 2003.

Abildsø ligg sør for Manglerud og Ryen, austom Lambertseter, nord for Langerud og vest for Østensjøvannet og Bøler.

Namnet er teke frå Abildsø gard som eksisterer framleis. Namnet kjem eigenleg frå gamalnorsk *Apaldasin* – «enga der det gror villeple». Området vart busett av arbeidsfolk frå Oslo som bygde småhus på tomter som var utparsellerte frå gardane i området. Mange av husa vart oppførte som sjølvbygde frå ca 1900 og etter kvart forandra bustadstrøket karakter frå eit arbeidarstrøk til eit veletablert villaområde. 

Hovudvegen gjennom Abildsø er Enebakkveien, langs denne ligg mellom anna Abildsø skule.

Frå Abildsø går busslinjene 70 (Rådhuset – Skullerud), 73 (Bjørndal – Jarnbanetorget), 78A,78B (Østensjø ring), 79 (Holmlia stasjon – Grorud).

## Referansar
Steinar Aas

**Steinar Aas** () er ein norsk professor i historie tilsett ved Nord universitet i Bodø. Aas har særleg arbeidd med moderne norsk byhistorie, og har skrive eit bind av Narviks historie (2001), Byen, banen og bolaget 1902-1950 ( Narviks historie bind 1]) og tredje bind i Bodøs historie, *Forvandlinga*.

Aas var mange år tilsett i administrativ stilling ved det Samfunnsvitskaplege fakultetet ved Universitetet i Tromsø (frå 1993-98 og 2001-2009), der han òg hadde utdanninga si frå. Han har hatt ei rekkje styreverv i ulike organisasjonar som Fortidsminneforeningen, Nynorsklaget og litteraturfestivalen Det Vilde Ord. Frå 2009 til 2018 var han òg styremedlem i Narviksenteret - «Nordnorsk stiftelse for historieformidling menneskerettar og fredsbygging».

## Monografiar og bøker
* *Narviks historie. Bind 1 1902-1950. Byen, banen og bolaget*. Narvik: Stiftelsen Narviks historieverk 2001, 555 s. (Bokmål)
* *Tragedien Umberto Nobile. Helt eller svikar?*, Det Norske Samlaget 2002, 195 s. (Nynorsk)
* *Å eg minnest". Regionbyggere i hovedstaden. Nordlændingernes Forening 1862-2012*, Orkana Forlag 2012, 319 s. (Bokmål)
* *Forvandlinga. Bodøs historie 1890-1950*, Fagbokforlaget 2014, 575 s. (Bokmål)

## Utvalde artiklar
* «Konstruksjon av byfellesskap og byidentitet - om identitetsskaping i lokalhistoria»,. *Heimen - Lokal og regional historie* 2001 ;Volum 38.
* «One Man's Foolishness Led to the Death of 14 Men. Norwegian Reactions to Umberto Nobile and the "Italia" Disaster». *Acta Borealia* 2003 ;Volum 2. s. 169-194
* «"En stor teknisk landvinning" for hele Nord-Norge.» I *I spissen for utviklingen. Høyere utdanning i Narvik*. Narvik: Høgskolen i Narvik 2005, s. 8-29 (Bokmål)
* «Minnepolitikk i endring - minnekulturen i og rundt Narvik 1940.» I *Flerstemte minner*. Hertervig Akademisk 2010, s. 71-96 (Bokmål)
* «Norwegian and Soviet/Russian World War II Memory Policy During the Cold War and the Post-Soviet Years.» *Acta Borealia* 2012 ;Volum 29.(2) s. 216-239
* «Kvinnebyen Bodø før 1940.» I *Politikk, profesjon og vekkelse. Kvinner i Norge på 1800- og 1900-tallet*. Fagbokforlaget 2014, s. 111-139 (Nynorsk)
* «Gjenreisningsbyen Bodø. Ein omstridt byplan sosialdemokratiet gjorde til sin.» I *Årbok - Foreningen til norske fortidsminnesmerkers bevaring* 2015 s. 165-184 (Nynorsk)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Faustina den eldre

**Faustina den eldre** () var ei romersk keisarinne som var gift med keisar Antoninus Pius. Ho blir kalla den eldre (latin *Faustina Major* for å skilja henne frå dottera, Faustina den yngre (130–176). Keisar Marcus Aurelius var nevøen hennar og blei seinare ein adoptivson, sama med keisar Lucius Verus.  Faustina døydde tidleg i herskartia til Antoninus Pius, men fortsette å ha ei viktig symbolsk rolle etter at ho døydde fordi ho blei guddommeleggjort som *diva*..

## Liv
Faustina blei fødd og voks opp i Roma. Fødselsdatoen hennar var 16. februar og fødselsåret var rundt år 100.  Faustina er den einaste kjende dottera til konsulen og prefekten Marcus Annius Verus og Rupilia Faustina. Ho var syster av konsulen Marcus Annius Libo og praetoren Marcus Annius Verus. Mostrene hennar var den romerske keisarinna Vibia Sabina og Matidia Minor. Farfaren hennar heitte Marcus Annius Verus, som faren, medan mora sine foreldre var Salonia Matidia (niesa til keisar Trajan) og suffect-konsul Lucius Scribonius Libo Rupilius Frugi Bonus. 

Faustina gift seg med Antoninus Pius som privat borgar mellom år 110 og 115. Dei fekk fire barn, to søner og to døtrer: 
* Marcus Aurelius Fulvius Antoninus (døydde før 138), gravinnskrifta hans er blitt funnen ved Hadrianmausoleet i Roma.
* Marcus Galerius Aurelius Antoninus (døydde før 138), gravinnskrifta hans er blitt funnen ved Hadrianmausoleet i Roma.
* Aurelia Fadilla (d. 135); gift med Aelius Lamia Silvanus eller Syllanus. 
* Annia Galeria Faustina Minor eller Faustina den yngre (fødd mellom 125-130, død 175), ei romersk keisarinne. Ho gifta seg med syskenbarnet sitt, den romerske keisaren Marcus Aurelius.

10. juli 138 døydde onkelen hennar, keisar Hadrian. Som adoptivsonen og arvingen hans blei Antoninus romersk keisar og Faustina blei keisarinne. Senatet gav henne tittelen *[[Augustus og augusta|augusta]]*.  

Ho døydde i oktober eller november i år 140.

Faustina er skildra som vakker og intelligent, og naut stor respekt. Ho dreiv velgjerdsprosjekt, mellom anna for utdanning og då særleg av jenter. Ho skal ha hatt eit særs godt tilhøve til ektemannen. Då Faustina døydde fekk Antoninus Pius bygd eit tempel for henne, Tempelet til Faustina. Det blei truleg innvigd i år 144. Som guddom var Faustina særleg knytt til grødegudinna Ceres, som blei avbilda på myntar med Faustina. 

Etter at Antoninus Pius døydde fekk etterfølgjarane Marcus Aurelius og Lucius Verus reis Antoninus Pius-søyla, som viste opphøginga av Antoninus og Faustina til himmelen saman på ryggen til ein figur med venger. Faustina-tempelet blei vigd til både Antoninus Pius og Faustina.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Faustina den äldre|Faustina den äldre]]» frå ,  den 20. november 2019.*  
 


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Faustina the Elder|Faustina the Elder]]» frå ,  den 20. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
Sergej Kapustin

**Sergej Aleksejevitsj Kapustin** () var ein russisk ishockeyspelar frå Ukhta som i tida 1974-83 vann sju VM-gull med Sovjetunionen sitt landslag i ishockey, og i 1976 vart olympisk meister i Innsbruck.

Venstrevengen Kapustin vart verdsmeister med Sovjetunionen i 1974-75, 1978-79 og 1981-83. Både under VM 1978 og VM 1981 vart han plukka ut til "All Star Team". Under Vinter-OL 1976 var han med i mannskapet som vann samtlege kampar i leikane.

Kapustin spelte på toppnivå i heimlandet frå 1971 til 1986, heile tida på Moskva-lag. Perioden 1971-77 var han aktiv Krylja Sovetov, deretter 1977-80 i CSKA Moskva, det suverene meisterlaget i Sovjetunionen på den tid. Etter seks sesongar i Spartak Moskva, avslutta han 1986-88 i austterriksk ishockey.

Kapustin døydde etter hjerteinfarkt i Moskva, 42 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sergei Alexejewitsch Kapustin|Sergei Alexejewitsch Kapustin]]» frå ,  den 20. november 2019.*
Underklasse

**Underklasse** er ein del av folkesetnaden i eit sosialt lagdelt samfunn som utgjer den lågaste samfunnsklassen. Denne klassen kan seiast å vera under størstedelen av arbeidarklassen. Omgrepet er omdiskutert innan samfunnsvitskapen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Underclass|Underclass]]» frå ,  den 20. november 2019.*
Sicco Mansholt

**Sicco Leendert Mansholt** () var ein politikar frå Ulrum i Groningen-provinsen i Nederland. Han var president i Europakommisjonen frå 22. mars 1972 til 5. januar 1973.

Mansholt var 1945-58 landbruks- og fiskeriminister i Nederland. Frå 1958 til -72 var han EEC sin landsbrukskommisær, deretter i 9-10 månader EU-president.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sicco Mansholt|Sicco Mansholt]]» frå ,  den 20. november 2019.*
Kleine saamische Schriften

***Kleine saamische Schriften*** (norsk 'samiske småskrifter') var ein skriftserie som blei grunna i 2008 av Michael Rießler og Elisabeth Scheller ved Humboldt-universitetet i Berlin for å publisere tverrfaglege bidrag om språk, litteratur og kultur i Sápmi (Sameland). Rießler og Scheller var utgjevarar (tysk *Herausgeber*) til serien blei innstilt i 2014, etter at berre to titlar blei gitt ut. Han fortsette sidan under namnet *[[Samica]]*.

Forlagsaktiviteten hadde reint vitskaplege og ingen økonomiske mål. Bind 1 er ei lita samling av kildinsamiske folkloristiske eventyr av læraren Lazar Dmitrievitsj Jakovlev (1918–1993) frå Lovozero. Tekstene skulle støtte undervisninga i dette trua språket. Bind 2 er den andre utgitte diktsamlinga av den skoltesamiske forfattaren og diktaren Askold Bazjanov (1934–2012). I tillegg til den russiske originalversjonen, presenterer boka også for første gong ei engelsk omsetting av poesien til Bazjanov. Boka blei til takka vere Elisabeth Schellers innsats som redaktør (tysk *Lektor*).

## Oversikt over binda
# Kleine saamische Schriften. bind 1: *Лазарь Д. Яковлев: Ла̄зэр ка̄ллса моаййнас : Кырьйха лӣ Е̄льцэ Нӣна.* Ред.: Нина Е. Афанасьева, Михаэль Рисслер (Lazar D. Jakovlev: Lāzer kāllsa moajjnas : kyr'jcha lī Ēl'ce Nīna. Utg.: Nina Afanasjeva, Michael Rießler). Nordeuropa-Institut der Humboldt-Universität zu Berlin, Berlin 2008, ISBN 978-3-932406-91-1 (kildinsamisk, 38 s.)
# Kleine saamische Schriften. bind 2: *Аскольд Бажанов: Стихи и поэмы о саамском крае.* (Stikhi i poemy o saamskom kraje / Askold Bazjanov ) = Askold Bažanov: Verses & poems on the Saami land. Translated by Naomi Caffee. Nordeuropa-Institut der Humboldt-Universität zu Berlin, Berlin 2009, ISBN 978-3-932406-92-8 (russisk, engelsk, 206 s.)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kleine saamische Schriften|Kleine saamische Schriften]]» frå ,  den 20. november 2019.*  

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Nettstaden til Kleine saamische Schriften
Nordseter terrasse i Oslo

**Nordseter terrasse** (1–37, 2–46) er ein veg på Nordseter i bydel Nordstrand i Oslo. Han går frå Lambertsetervegen til Lindbäckvegen.

Namnet vart vedteke i 1947.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nylænde i Oslo

**Nylænde** (1–23, 6–10) er ei gate og eit borettslag på Lambertseter i Oslo. Namnet «Nylænde» er teke etter det norske tidsskriftet Nylænde, med Gina Krog som redaktør. Parallellgata til «Nylænde» heiter «Gina Krogs veg». Gata går òg i parallell med eit nærliggande skogholt med tursti som går forbi staden der hoppbakkane kjende som «Bekkelagsbakkane» låg før.

## Borettslaget
Nylænde borettslag har 368 leilegheiter fordelt på 18 bygningar. Borettslaget vert drive av OBOS og er på 43 352 m², og ligg i Gina Krogs veg, Lambertseterveien, Nylænde og Østerlisvingen. Den første familien flytta inn i 1954.

## Litteratur

* 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Nylænde borettslag
Ishockey-VM 1982

**Verdsmeisterskapen i ishockey 1982** vart arrangert i Finland i tida frå 15. til 29. april 1982. Meisterskapen vart avvikla med innleiingsrunde der dei åtte deltakarlanda møttest i til innbyrdes oppgjer. Dei fire beste laga i innleiingsrunda gjekk vidare til eit meisterspel der laga møttest på ny før medaljestriden var avgjort. Desse fire laga tok med seg  alle poenga frå innleiingsrunda inn i meisterspelet. Turneringa fann stad i Helsinki og Tampere.

Sovjetunionen vart verdsmeister, Tsjekkoslovakia fekk sølv og Canada bronse. 

## Innleiingsrunda

## Meisterspelet

### Sovjetunionens meisterlag
Målvakter: Vladislav Tretjak, Vladimir Mysjkin 
Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Aleksej Kasatonov, Valerij Vasiljev, Vasilij Pervukhin, Zinetula Biljaletdinov, Sergej Babinov, Irek Gimajev, Vladimir Zubkov 
Løparar: Vladimir Krutov, Igor Larionov, Sergej M. Makarov, Viktor Sjalimov, Sergej Sjepelev, Vladimir Golikov, Viktor Tjumenev, Nikolaj Drozdetskij, Viktor Zjlutkov, Sergej Kapustin, Aleksandr Kozjevnikov, Andrej Khomutov

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1982|Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1982]]» frå ,  den 20. november 2019.*
Bill MacCormick

**William «Bill» MacCormick** () er ein engelsk bassist og vokalist. 

MacCormick var ein av dei opphavlege medlemmane i bandet Quiet Sun, som vart oppløyst i 1971. MacCormick vart då medlem av det nye bandet til Robert Wyatt, Matching Mole. Bandet vart oppløyst etter å ha gjeve ut to album i 1972, og MacCormick vart ei kort stund med i Gong i Frankrike hausten 1972. Hausten 1973 spelte han på to spor på debutalbumet til Brian Eno, *[[Here Come the Warm Jets]]* og dei neste åra spelte han stundom med Phil Manzanera, før dei i 1976 slo seg saman med Brian Eno og skipa det kortvarige 801, som spelte tre konsertar og gav ut eit konsertalbum hausten 1976. 
I 1977 vart MacCormick med i gruppa Random Hold. I 1980 forlet han musikkindustrien for å følgje ein karriere i politikk og vart sidan bystyremedlem i bydelen Bromley i London.

## Filmar
* 2015: *[[Romantic Warriors III: Canterbury Tales]]* (DVD)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bill MacCormick|Bill MacCormick]]» frå ,  den 20. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Dave MacRae

**Dave MacRae** () er ein newzealandsk klaverspelar, kjend innan jazz og for samarbeidet sitt med folk frå Canterbury scene.

MacRae arbeidde i Australia i 1960-åra som ein arrangør for Festival Records. Han flytta til USA i 1969 og spelte med eksperimentell grupper i Los Angeles, før han vart medlem av ensemblet til Buddy Rich i 1970. Han flytta til London i 1971, og arbeidde det året med jazzmusikarane Clark Terry, Chet Baker, Jon Hendricks og Gil Evans.

I 1971 var han ei kort stund i ei gruppe kalla Caparius før han vart med i Matching Mole, der han vart verande fram til 1972. I mars 1973 spelte han med gruppa til Ian Carr, Nucleus (albumet *Labyrinth*). Han spelte så i bandet til Elton Dean kalla Just Us, og så i WMWM og Giles Farnaby's Dream Band i 1973. Frå midten av 1970-åra konsentrerte han seg om sitt eige prosjekt, kalla **Pacific Eardrum**, som han leia med kona Joy Yates fram til 1979. Han fortsette å samarbeide med Canterbury-musikarar som Robert Wyatt, Mike Gibbs og Richard Sinclair gjennom 1970-åra. 

I 1980-åra arbeidde MacRae ei kort stund med False Alarm og så i ei ny utgåve av Soft Machine i 1984. Han drog attende til Australia seinare det året og spelte i Sydney-området med Bernie McGann og Ronnie Scott.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dave MacRae|Dave MacRae]]» frå ,  den 20. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Roger T. Dean, «Dave MacRae». *[[The New Grove|Grove Jazz]]* online.
* Biography at Calyx Club

 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
*
Jordskjelv i 2019

Jordskjelv som har funne stad i 2019.

## Sjå også
*Liste over store jordskjelv
*Jordskjelv i 2020

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of earthquakes in 2019|List of earthquakes in 2019]]» frå ,  den 21. november 2019.*
Verdscupen i alpine greiner 1977/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 1977**-sesongen tok til 10. desember 1977 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 25. mars 1978 i Sierra Nevada i Spania. Turneringa omfatta 30 renn og 33 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 10 storslalåmrenn, 10 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.

Ingemar Stenmark frå Sverige var suveren bestemann og tildelt FIS-pokalen. Austerrikarane Klaus Heidegger og Franz Klammer kom på andre- og tredjeplass i den totale verdscup-turneringa.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1976/77|Alpiner Skiweltcup 1976/77]]» frå ,  den 21. november 2019.*
Gimsøysteinen

**Gimsøysteinen** er ein runestein frå vikingtida frå garden Sand på Gimsøya i Vågan kommune i Nordland.

Steinen  vart for første gong omtalt i 1810. Då stod han truleg på den opphavlege plasseringsstaden, ved vegen mellom Gimsøy kyrkje og sjøen. I 1863 var professor Yngvar Nielsen på staden, og han skriv at det skal ha vore fleire gravrøyser på staden. Steinen vart innkjøpt av Fortidsminnesmerkeforeningen i 1864, og i 1868 vart han frakta til Bergen Museum. I 1972 vart han henta attende til Nord-Noreg, og steinen er i dag stilt ut i Tromsø museum.

Steinen er 1,7 meter høg, og har ei lang innskrift i den yngre runerekkja. Gerd Høst tolkar henne til:

: **.uki : asa : b: raisþa : uar : aft : .t.aþ : .i. : nafis : þa : is : asi : ... : þaþan : au..ua : staina : þisa : **

På moderne norsk skulle dette bli:
.uki Åses bror reiste denne gravrøysa etter (…) Næfis (…) då Åse flaug herfrå og likeins desse (kjennelege?) steinane

## Sjå også
*Runesteinar i Noreg

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gimsøysteinen|Gimsøysteinen]]» frå ,  den 21. november 2019.*  
 

## Litteratur
*Gerd Høst: Innskriften på Gimsøysteinen. *Norsk Tidsskrift for Sprogvitenskap, bind XVIII*, Oslo 1958
*Gerd Stamsø Munch: Bautasteiner og vei. Et forsøk på nytolkning av reiste stein på Gimsøy i Lofoten. *Viking XLV* Oslo 1982
Nordseter i Oslo

**Nordseter** er eit område i bydel Nordstrand i Oslo. Området er stort sett samanfallande med den tidlegare hovudeigedomen til Nordseter gard. Garden har òg gjeve namn til Nordseter skule som vart bygd sør i området 1968. Nordseter er òg namnet på grunnkrets 3106 i Oslo, men denne kretsen er mykje mindre enn den opphavlege eigedomen.

## Referansar
Bergkrystallen i Oslo

**Bergkrystallen** (1-37, 2-20) er ei gate på Lambertseter i bydel Nordstrand i Oslo. Ho har namn etter mineralet bergkrystall.

Gata ligg i den sørlege delen av drabantbyen. Ho byrjar i Glimmerveien, og sluttar i Steinspranget/Feltspatveien. Busetnaden i gata utgjer boligblokker med kring tre til fire etasjar.

Bergkrystallen deler namn med Bergkrystallen stasjon, endestasjonen på Lambertseterbanen. Stasjonen ligg like sør for gata.

## Litteratur

* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ljabru

**Ljabru** er eit strøk i bydel Nordstrand i Oslo, og ein av grunnkretsane i Oslo. Grunnkretsen samanfell ikkje heilt med det området som til vanleg vert oppfatta som Ljabru. Grunnkretsen er avgrensa mot vest av Ekebergveien, men i daglegtale vert òg enkelte område vest for denne vegen rekna med til Ljabru. Likevel strekkjer grunnkretsen seg austover heilt til Munkerudvollen, som til vanleg vert rekna for å tilhøyra Munkerud.

Då Ekebergbanen vart forlengd i 1941, fekk endestasjonen namnet Ljabru, etter garden nede ved Ljanselva noko lengre sør. Ljabru tyder brua over Ljǫrn, som er det gamle namnet på Ljanselva (Ljarnarbru). I området ligg òg den opphavlege *Ljabru hovudgard*, ein praktfull storgard som i dag blant anna husar barnehage. 

J. N. Wilse skreiv ei ferdskildring frå området i 1764, og han meinte at den trebrua som var der då, burde erstattast av ei i stein. Den nye brua vart bygd som ei steinhvelvbru i 1804, og vegen over ho var Den Fredrikshaldske kongeveg. Brua er enno i bruk, og det er denne brua som er gjeven i logoen til Oslo Bydel Søndre Nordstrand.
Matching Mole's Little Red Record

***Matching Mole's Little Red Record*** (1972) er det andre og siste studioalbumet til det engelske Canterbury scene-bandet Matching Mole. Bandet vart skipa i 1971 av Robert Wyatt, etter han slutta i Soft Machine. Samanlikna med debutalbumet, var *Little Red Record* meir eit lagarbeid, der Wyatt hadde ei mindre dominerande rolle. Det vart produsert av Robert Fripp frå King Crimson og Brian Eno var med som gjestemusikar. 

Albumtittelen refererer til formann Mao si *[[Maos vesle raude|Vesle raude]]* (1964). Denne referansen kan ein òg sjå i det kinesiske-aktige plateomslaget, som liknar plakatar frå den kinesiske kulturrevolusjonen.

## Innhald

## Medverkande
* Phil Miller – gitarar
* Dave MacRae – Fender Rhodes elektrisk piano, piano, orgel, synthesizer
* Bill MacCormick – bass
* Robert Wyatt – trommer, vokal

*Gjestearrtistar:*
* Brian Eno – synthesizer (on «Gloria Gloom»)
* Ruby Crystal (pseudonym for Julie Christie) – ekstra vokal (på «Nan True's Hole»)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Matching Mole&#39;s Little Red Record|Matching Mole&#39;s Little Red Record]]» frå ,  den 21. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Verdscupen i alpine greiner 1977/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1977**-sesongen tok til 9. desember 1976 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 24. mars 1977 i Sierra Nevada i Spania. Turneringa omfatta 24 renn og 27 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 8 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 8 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.

Lise-Marie Morerod frå Sveits var gjennom sesongen den klare einaren i verdscupen. Ho vann med stor margin til Annemarie Moser-Pröll frå Austerrike på andreplass, medan Monika Kaserer, også Austerrike, kom på tredjeplass.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1976/77|Alpiner Skiweltcup 1976/77]]» frå ,  den 21. november 2019.*
Bekkelagshøgda

**Bekkelagshøgda** er eit bustadsstrøk i Oslo som ligg oppe på høgdedraget søraust for Ekebergplatået. Namnet er òg nytta om grunnkrets 3008 i Oslo. Denne kretsen er likevel avgrensa til området mellom Raschs veg og Seterhøyveien, og er såleis langt mindre enn det som til vanleg vert oppfatta som Bekkelagshøgda.

Xylograf Gustav Emil Holtar er ein av dei første som bygde seg hus på høgda. Området på den tida var dekt av skog og nokre få jordbruk knytte til husmannsplassane til staden under Nordseter gard. Det var først etter opninga av Ekebergbanen i 1917 at det vart fart i utbygginga. Den seinare Arbeidarpartikjempa Haakon Lie flytta hit i 1920.

Bekkelaget skule vart opna på Bekkelagshøgda i 1904. Før dette heitte skulen Bernhus, som kom frå då  han vart opna i 1859 som ein av dei fire første i Aker kommune.

## Referansar
Rundtjern

**Rundtjern** er eit vatn i Østmarka i Oslo. Tjernet drenerer sørover og ned i Nøklevann. Tjernet ligg kring 800 meter nord for Nøklevann.
Dulha Bhatti

**Dulla Bhatti** eller **Dulha Bhatti**, også kjend som **Abdullah Bhatti** () var ein opprørsleiar eller banditt frå Panjab i det dåverande Mogulriket. Han leia eit opprør under stormogul Akbar si regjeringstid.

Dulha Bhatti levde samtidig med fakiren Shah Hussain, som minna livet hans gjennom lyrikk. Ifølgje sufidiktaren var dei siste orda til Dulha Bhatti: «Ingen ærefull son av Panjab vil nokon gong selja jorda i Panjab.»

## Soge
Sogene om Dulha Bhatti voks til etter at han var død.
Han skal ha kome frå Pindi Bhattian i Panjab, og tilhøyrd ein  muslimsk radjput-familie av lokale høvdingar frå zamindar-, eller landeigar-, klassen. Både faren og bestefaren hans skal ha blitt avretta for å gjera opprør mot eit nytt, sentralisert system for skatteinnkrevjing innført av Akbar. Dulha skal ha blitt fødd fire månader etter at faren døydde.

Akbar sin son, Shaikhu eller Salim (seinare stormogul Jahangir), skal ha blitt fødd same dagen som Dulha. Ifølgje spådommar ville prinsen bli modig og lukkast i framtida om han blei oppfostra av ei radjput-kvinne, og mor til Dulha, Ladhi blei gjeven oppgåva. Dette blir også sett på som eit vis å knyta alliansar med Bhatyi-slekta.
For å verna sonen fortalde ikkje Ladhi kva som hadde hend med faren og bestefaren hans, og låste vekk våpena deira. Han fann først ut sanninga etter at ei landsbykvinne hadde spurd han kvifor han ikkje hemna faren og bestefar sin.

Ifølgje overleveringane blei Dulha Bhatti til ein såkalla sosial banditt som gjorde opprør mot mogulstyret. Han blir framstilt som ein Robin Hood-aktig figur som stal frå dei rike og gav til dei fattige. Han skal ha redda jenter frå å bli bortførte og gjort til slavar, og i staden arrangert ekteskap for dei og gjeve dei medgift.

Dulha Bhatti skal ha hatt både Akbar og sonen hans i si makt. Ved eit høve skal prins Salimha kome inn i territoriet hans under ei jakt. Bhatti slapp han laus ettersom han ikkje var i konflikt med prinsen, berre far hans. Ved eit anna høve skal Akbar ha vore åleine og blitt fanga av mennene til Dulla Bhatti. Framfor Dulla Bhatti skal Akbar ha kome seg unna ved å lata som om han var narren til stomogulen. 

Til slutt blei Dulha Bhatti fanga og drepen av Akbar sine menn. Han blei minna i songar (*[[vaar]]*) og *[[dhadi]]*-framføringar.
Under feiringa av lohri har ein også hugsa han som ein helt, og songen «Sundri-Mundri» er blitt sungen til ære for han. I 1973 skreiv Najm Hussein Syed eit skodespel, *Takht Lahore*, basert på sogene om livet hans. 

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dulla Bhatti|Dulla Bhatti]]» frå ,  den 22. november 2019.*  
**Bibliografi**
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Nyttårsløpa på skeiser 1973

**Nyttårsløpa på skeiser 1973** fann stad på Bislett stadion i Oslo tysdag 2. og onsdag 3. januar. Tilskodartalet var 850 om tysdagen og 821 onsdagen. Göran Claeson frå Sverige vann firkampen og sette banerekord på 1500 meter med 2.05,2, medan Jos Valentijn frå Nederland var bestemann i sprintklassa.

## Firkamp
### Samanlagt





### 500 m



**Dato:** 2. januar


### 5000 m



**Dato:** 2. januar


### 1500 m



**Dato:** 3. januar


### 10&nbsp;000 m



**Dato:** 3. januar


## Sprintklassa
### Samanlagt





### 500 m



**Dato:** 2. januar 


### 1000 m



**Dato:** 2. januar 


### 500 m



**Dato:** 3. januar 


### 1000 m



**Dato:** 3. januar 


## Kjelder
*Arbeiderbladet 3. januar 1973
*Arbeiderbladet 4. januar 1973
Ishockey-VM 1983

**Verdsmeisterskapen i ishockey 1983** vart arrangert i Vest-Tyskland i tida frå 16. april til 2. mai 1983. Meisterskapen vart avvikla med innleiingsrunde der dei åtte deltakarlanda møttest til innbyrdes oppgjer. Dei fire beste laga i innleiingsrunda gjekk vidare til eit meisterspel der laga møttest på ny før medaljestriden var avgjort, alle laga starta då utan poeng.  Dei fire laga med færrast poeng i innleiingsrunda tok med derimot med seg  alle poenga frå innleiingsrunda inn i eit nedrykkspel. Turneringa fann stad i Dortmund, Düsseldorf og München.

Tittelforsvarar Sovjetunionen kneip verdsmeisterpokalen framom Tsjekkoslovakia. Canada tok bronse. 

## Innleiingsrunda

## Meisterspelet

### Sovjetunionens meisterlag
Målvakter: Vladislav Tretjak, Vladimir Mysjkin 
Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Aleksej Kasatonov, Vasilij Pervukhin, Zinetula Biljaletdinov, Sergej Babinov, Irek Gimajev, Vladimir Zubkov, Sergej Starikov 
Løparar: Vladimir Krutov, Igor Larionov, Sergej M. Makarov, Sergej Sjepelev, Vjatsjeslav Bykov, Mikhail Vasiljev, Viktor Zjluktov, Sergej Kapustin, Andrej Khomutov, Aleksandr Maltsev, Helmuts Balderis, Aleksandr V. Skvortsov.

## Nedrykkingsspelet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1983|Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1983]]» frå ,  den 22. november 2019.*
Det matematisk-naturvitskaplege fakultetet på UiO

**Det matematisk-naturvitskaplege fakultetet** (ofte kalla **Mat-Nat**) er Universitetet i Oslo si avdeling for studium i matematikk og naturvitskaplege fag.

Fakultetet vart grunnlagt i 1811 som ei underavdeling av Filosofisk fakultet. I 1861 fekk det statusen som eit sjølvstendig fakultet.

Det har vore to nobelprisvinnarar knytte til fakultetet, Odd Hassel fekk nobelprisen i kjemi i 1969 og Ivar Giæver fekk nobelprisen i fysikk i 1973. Ein som ragar høgt er òg professor emeritus Arnt Eliassens Balzanpris i meteorologi i 1996 og Ole-Johan Dahl og Kristen Nygaards Turing-prisar frå 2001 og John Von Neumann-medaljar frå 2002 for objektorientert programmering.

I 2022 var det kring 6 000 studentar og 830 doktorgradskandidatar ved Mat-Nat. Solveig Kristensen er dekan ved fakultetet, Bjørn Jamtveit er prodekan for forsking og Knut Mørken prodekan for utdanning.

Fleire fagmiljø ved Mat-Nat markerer seg internasjonalt, som til dømes Institutt for teoretisk astrofysikk, som deltek i ESA og NASA sitt program «Solar and Heliospheric Observatory».

## Einingar

Fil:Fysikkbygningen Blindern.jpg|Fakultetadministrasjonen held til i Fysikkbygningen på nedre Blindern.
Fil:Vilhelm Bjerknes' hus.JPG|Vilhelm Bjerknes' hus er det viktigaste bygget for undervising på bachelor-nivå ved Mat-Nat.
Fil:Kristine Bonnevies hus Blindern.jpg|Institutt for biovitenskap (UiO) held til i Kristine Bonnevies hus.
Fil:Kjemibygningen Blindern.jpg|Kjemisk institutt (fremste blokkene), med Fysisk institutt (bakare blokkene).
Fil:Geologibygningen hovedinngang.jpg|Institutt for geofag held til i Geologibygningen (Sem Sæland veg), med nokre seksjonar er i andre bygningar
Fil:Informatic Department UiO (Ole-Johan Dahls hus).JPG|Institutt for informatikk som held til i Ol-Johan Dahls hus. 


; Institutt
* Farmasøytisk institutt
* Fysisk institutt
* Institutt for biovitenskap
* Institutt for informatikk
* Institutt for geofag
* Institutt for teoretisk astrofysikk
* Kjemisk institutt
* Matematisk institutt
* Institutt for teknologisystem

; Senter
:
* SAFE (Senter for akseleratorbasert forsking og energifysikk)
* Senter for entreprenørskap
* Senter for materialvitskap og nanoteknologi
* Senter for økologisk og evolusjonær syntese (CEES)
* Senter for matematikk for anvendelser (CMA)
* Senter for Jordas utvikling og dynamikk (CEED)

## Sjå òg
* Liste over professorar ved Det matematisk-naturvitskaplege fakultet (UiO)
* Realistsamskipnaden
* Titan (nettstad), nettavis utgjeve av fakultetet
* Universitetsbiblioteket i Oslo

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det matematisk-naturvitskaplege fakultetet på UiO|Det matematisk-naturvitskaplege fakultetet på UiO]]» frå ,  den 22. november 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Generelle opptakkrav
* Studieprogram – generell informasjon
* Matnat-program
* Kontaktinformasjon
Aleksej Kasatonov

**Aleksej Viktorovitsj Kasatonov** () er ein russisk tidlegare ishockeyspelar fødd i dåverande Leningrad. Han vann i tida 1981-89 fem VM-pokalar med Sovjetunionen og vart elles olympisk meister i 1984 og 1988.

Forsvarsspelaren Kasatonov vart verdsmeister 1981-83, 1986 og 1989 med det sovjetiske ishockeylandslaget. Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo var han med om å vinne gullmedaljen, ein prestasjon han og laget gjentok ved Vinter-OL 1988 i Calgary.

Kasatonov var aktiv på laget frå heimbyen, SKA Leningrad, frå 1977 til -79. Deretter gjorde han teneste i CSKA Moskva, den suverene einaren i det sovjetiske seriesystemet. Frå 1990 til 1996 spelte han ishockey i Nord-Amerika, lengst med New Jersey Devils åra 1990-93 og Boston Bruins 1994-96. Kasatonov avslutta si tid som aktiv spelar i 1997, etter ein siste sesong på CSKA Moskva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alexei Wiktorowitsch Kassatonow|Alexei Wiktorowitsch Kassatonow]]» frå ,  den 22. november 2019.*
Runesteinen ved Anda

**Runesteinen ved Anda** er ei flyttblokk med to runeinnskrifter ved Andaneset i Gloppen kommune i Sogn og Fjordane. Staden ligg rett vest for ferjeterminalen ved Anda, på fergesambandet Lote-Anda på E39. Runesteinen er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 72923.

Steinen ligg heilt ute på neset mellom Nordfjorden og Gloppefjorden. Det har gjennom tidene vore godt kjent i lokalmiljøet at det var hogd inn teikn på han. I verket *Norsk Folkekultur* (1916) vert dei omtalt som moglege runer. I 1939 kom Haakon Shetelig til staden og kunne konstatera at det dreidde seg om ekte runeinnskrifter. Hausten same år vart innskriftene dokumenterte av Håkon Hamre og publiserte året etter.

*Innskrift I* er:

: **h(er) (e)r gull ok uilur un(d)ir**

Aslak Liestøl tolkar dette som: *Hèr er gull ok villur undir*. På moderne norsk vert det «Her er (det) gull og hekseri under».

*Innskrift II* er utydelig, men Liestøl meiner å lesa:

: **þair luþnaukþu...**

På moderne norsk vert det: «Dei, Lodin og Tor ...». 

Begge innskriftene vert rekna å vera frå 1000-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runesteinen ved Anda|Runesteinen ved Anda]]» frå ,  den 23. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Eiksteinen

**Eiksteinen** er ein runestein som er funnen på Eik prestegard ved Hauge i Sokndal kommune i Rogaland.

Steinen vart funnen i 1972 ved oppreinsking av elvebreidda like vest for ein gammal brustad over Sokna. Det vart då funne ei sundslått blokk av karakteristisk raud granitt, og ved nærare undersøkingar vart det funne fleire fragment i nærleiken. Steinen er no sett saman og er på det næraste komplett. Han er stilt ut i Arkeologisk museum i Stavanger. Utgravingar i 2000-01 viste at det hadde gått eit gammalt vegfar ned mot elva like ved funnstaden.

Innskrifta er i runer frå den yngre runerekkja, og vert datert til 1000-talet:

**s a k (s) i : k i r þ i k o u s þ a k a f i r i r s a l (o) m o u þ o r s i n ar þ o u r r i p i b r u þ i s a<br /><br />**

På moderne norsk vert dette:

*Saksa gjorde denne brua for at Gud som løn skulle hjelpa mor hans Turid.*

Steinen går inn i ein «familie» av fleire steinar frå Noreg, Danmark og Sverige, der ein namngjeven person reiser runesteinen til minne om ein avliden, og at vedkomande har bygt ei bru, implisitt til minne om den avlidne. Samstundes gjev desse innskriftene klårt inntrykk av at dei er utarbeidde etter at kristendomen hadde fått fast fotfeste i landet.

I og med innføringa av kristendomen vart religionsutøvinga flytta frå den private sfæren over til å verta ein offentleg institusjon. Ein reknar difor med at kommunikasjon frå dei ytre delane av kyrkjesokna måtte gjerast lettare for å sikra oppmøte ved gudstenestene. Dermed vart det gjort vesentlege opprustingar av vegnettet, som til dømes å byggja bru over elver og myrstrekningar, rekna som ei god gjerning. I dette høvet kan ein tenkja seg at Sakse si brubyggjing kunne hjelpa mor hans, som nett var død, lettare gjennom skjærselden.

Slike «brubyggjarsteinar» er relativt talrike i Danmark, og særleg i Sverige. I Noreg kjenner ein berre to slike runesteinar; Eiksteinen og Dynnasteinen frå Gran kommune på Hadeland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eiksteinen|Eiksteinen]]» frå ,  den 23. november 2019.*  

## Litteratur
*Aslak Liestøl: Innskrifta på Eiksteinen. *Stavanger museums årbok 1972* s.67ff
Eggesteinen

**Eggesteinen** er ein runestein frå 1150-1350, som tidlegare stod ved den gamle allfarvegen over Eggemoen, på grensa mellom Hadeland og Ringerike. Steinen markerte òg grensa mellom gardane Eggja i Haug sokn, Norderhov og Berger i Jevnaker kommune. I 1866 vart steinen utsett for hærverk. Han vart reparert og forbunden med jarnband og sett opp att, men vart utsett for hærverk på nytt i 1875. Då vart han flytt til Universitetets Oldsaksamling. Det står ein kopi på Eggemoen.

## Steinen
Dei fysiske måla på steinen er 40 cm på det breiaste, mellom 15 og 17 cm tjukk og 149 cm høg.

## Datering
Dateringa på steinen er sett til omtrent 1100-talet.

## Innskriftene
Steinen inneheld fire runeinnskrifter (A, B, C og D), der berre tre er leselege. Innskriftene er:

:**þa:ræist:mik:oak:ræisti**
:**amundi:ormstæins:a:sun:a:sotrange**
þa reist mik ok Ámundi Ormsteinsson á Sotrangi 
Omsett: «Da rista meg, og reiste (steinen), Åmunde Ormsteinsson på Sætrang» 

:**hær:er:ændimrki:or austær:i: langæ:fosn**
Hér er endimerki ór austr í Langaforsinn
Omsett: «Herfrå går grensa aust i Langefossen»

:**fura**:
Fura
Omsett: trenamnet «furu»

Steinen har òg ei nyare innskrift som omsett er: 

«1689 den 24. mars»

## Kjelder

* Norges innskrifter med de yngre runer, bind II, side 68-80.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eggesteinen|Eggesteinen]]» frå ,  den 23. november 2019.*
Samiske stadnamn i Andøy

**Samiske stadnamn i Andøy** er stadnamn i Andøy kommune som har ei samisk form som skil seg frå den norske. Nokre av stadnamna kan visa til geografiske område som dekker fleire kommunar enn Andøy.

## Stadar

## Kjelder
Verdscupen i alpine greiner 1976/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 1976**-sesongen tok til 5. desember 1975 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 18. mars 1976 i Mont Sainte-Anne i Canada. Turneringa omfatta 22 renn og 25 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 7 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 9 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.

Ingemar Stenmark frå Sverige var bestemann og tildelt FIS-pokalen. Italienarane Piero Gros og Gustav Thöni la beslag på andre- og tredjeplass i den totale verdscup-turneringa.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1975/76|Alpiner Skiweltcup 1975/76]]» frå ,  den 23. november 2019.*
Verdscupen i alpine greiner 1976/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1976**-sesongen tok til 3. desember 1975 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 19. mars 1976 i Mont Sainte-Anne i Canada. Turneringa omfatta 23 renn og 26 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 8 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 7 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.

Vesttyske Rosi Mittermaier sanka flest poeng og vann verdscupen med stor margin til Lise-Marie Morerod frå Sveits som vann flest renn. Monika Kaserer frå Austerrike kneip tredjeplassen.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1975/76|Alpiner Skiweltcup 1975/76]]» frå ,  den 23. november 2019.*
Faustina den yngre

**Faustina den yngre** (fødd 125 eller 130, død 175) var ei romersk keisarinne som var gift med keisar Marcus Aurelius. Ho blei erklært som guddommeleg etter at ho døydde. 

Faustina var fødd som Annia Galeria Fustina Minor, dotter av keisar Antoninus Pius og Faustina den eldre. I 138 blei ho trulova av slektningen sin, keisar Hadrian, og faren sin med Lucius Verus, som var sonen og arvingen til Hadrian sin adoptivfar. Då far til Verus døydde adopterte Hadrian far til Faustina i staden, og ho blei trulova med fetteren sin Marcus Aurelius, som òg blei adoptert av faren hennar. Paret gifta seg i år 145. 

Då far hennar døydde i 161 blei han etterfølgd av Marcus Aurelius og Lucius Verus, og Faustina fekk tittelen augusta. Faustina skal ha gjeve ordre om avrettingar og forgiftingar, ha stått bak opprøret til Avidius Cassius og vore utru med sjømenn, gladiatorar og adelsmenn. Relasjonen hennar til ektemannen var veldig god og han forsvarte ho mot alle anklagar. Ho følgde han på felttoget hans, var populær blant soldatane og fekk tittelen *Mater Castrorum*, 'Mora til kasernen'. Ho var  med til dei nordlege delane av imperiet i 170–174 og i aust i 175, der ho døydde i løpet av vinteren i ein militærleir ved Halala i Kappadokia. 

Enkemannen hennar lét henner erklæra som guddommeleg ho og plasserte ein statue av henne i Venustemplet i Roma. Han vigde eit tempel til henne og gav Halala namnet Faustinopolis. Han lét òg opne skular for foreldralause jenter kalla *Puellae Faustinianae*, 'jentene til Faustina'. Også bada ved Milet fekk namnet hennar. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Faustina den yngre|Faustina den yngre]]» frå ,  den 19. november 2019.*
Håkon Anton Fagerås

**Håkon Anton Fagerås** () er ein norsk billethoggar. Han bur og arbeider i Oslo og Pietrasanta i Italia. Han er ein av få norske bilethoggarar som arbeider i marmor.

Fagerås er utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole (1996-1997) og Statens Kunstakademi (1997-2001).

Han har hatt utstillingar hjå mellom anna Blomqvist og Kunstnarforbundet.

I 2011 vart monumentet hans over Roald Amundsen og den første ekspedisjonen til Sørpolen avduka. Han har gjort mange utsmykkingsoppdrag, mellom anna for St. Olavs hospital i Trondheim. Av portrettoppdrag kan Henrik Ibsen, Fridtjof Nansen og Barack Obama nemnast.

Fagerås mottok i 2011 Wesselprisen som vert delt ut av Norske Selskab.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håkon Anton Fagerås|Håkon Anton Fagerås]]» frå ,  den 23. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Nettstad
Simensbråten

**Simensbråten** er eit strøk i bydel Nordstrand og namnet på grunnkrets 3503 i Oslo. Området utgjer den nordlegaste delen av åsen som strekkjer seg frå Brattlikollen og nesten ned til blokkene Oslo Panorama. Simensbråten tilhøyrde i gammal tid Ryen. I vest grensar området til Lille Ekeberg.

## Historie

I tidlegare tider var Simensbråten nærast å rekna for eit hytteområde på landet. I dag er det stort sett villabusetnad med ymse innslag av småblokker. Det gjekk trikk på Simensbråtenlinja, ein sidebane av Ekebergbanen frå Jomfrubråten fram til Simensbråten haldeplass til 28. oktober 1967. Simensbråten er òg namn på busshaldeplassen like austom Ekeberg skule.

Våningshus og uthus på plassen Simensbråten vart selde og rivne i 2004. Simensbråten var tidlegare husmannsplass under Ryen gard, men han vart skild ut som eige bruk i 1845.

;Tidlegare postkontor.
Inntil Oslo òg fekk postnummer så hadde adressene som høyrde til dåtidas Simensbråten postkontor postadresse Simensbråten og ikkje Oslo 6 eller Oslo 11 som dei omliggjande områda. Simensbråten postkontor låg opphavleg i Vårveien 12 før det vart flytta til nyare lokale i Olleveien 1.

Postkontoret vart på midten av 1990-talet føreslege nedlagt, men etter protestar vart det vedteke i bystyret 27. november 1996 (sak 773/96) at det ikkje skulle leggjast ned.

I 1999 var det kroken på døra for Simensbråten postkontor. Etter 9 ran sidan 1971 avgjorde Posten å leggja ned kontoret av omsyn til tryggleiken for dei tilsette.

## Kultur

;Simensbråten IL
Simensbråten IL vart stifta 24. januar 1933. Klubben er primært kjend for fotball, men har tidlegare òg drive med mellom anna friidrett og langrenn. Simensbråten stilte i 2014 eit seniorlag i 6. divisjon, og dessutan ein old boys-lag og eit veteranlag, begge i 2. divisjon. Både seniorlaget og veteranlaget rykte opp frå avdelingane sine, slik at seniorlaget i 2015 skal spela i 5. divisjon.

Kjende personar på Simensbråten var søskenparet Enok Abrahamson, som var lyrikar, og Birgit Abrahamson, som var målar.

Simensbråten har i dag ei eiga og aktiv velforening med nærare 300 medlemmar: Simensbråten vel.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Simensbråten|Simensbråten]]» frå ,  den 23. november 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Nettstaden til Simensbråten IL 
* Nettstaden til Simensbråten Vel
Inga Ravna Eira

**Inga Ravna Eira** () er ein norsk samisk forfattar, omsetjar, lærar og forlagskonsulent. Ho skriv på nordsamisk.

Eira har skrive lyrikk, noveller og barnebøker. Ho har også arbeidd med performance-førestillingar i lag med andre kunstnarar. Dette har mellom anna ført fram til forteljinga *Gilši – Skilful*, som kom ut på CD i 2012, om kvinnene sin situasjon i reindrift.

Under kulturuka i Karasjok fekk Eira «årets kulturpris» i 2006. Ho er med i Samisk forfatterforening, som ho også har leia, og har særleg vore engasjert i arbeidet for samisk språk og for det samiske i skulen. 

Diktsamlinga hennar *Ii dát leat dat eana* («Dette er ikke den jorda», 2018) har form av ein monolog der morgudinna Uksáhkká taler til menneske i notida om naturvern. Boka blei nominert til Nordisk råds litteraturpris.

## Bibliografi
* *Guovdageainno mánát mainnastit*, redaktør, barnebok (1979)
* *Savdnjiluvvon nagir*, antologi med lyrikk av tre samiske forfattarar, illustrert av Aage Gaup (1989)
* *[[Mellet]]*, barnebok (1992) illustrert av Iver Jåks; omsett til norsk av Inger Seierstad
* *[[Samisk kunstnerleksikon|Sámi dáiddárleksikona/Samisk kunstnerleksikon]]* (1994). Redaktør: Synnøve Persen. Omsett til samisk av Inga Ravna Eira, illustrert av Johan Turi
* *Lieđážan*, lyrikk, Davvi Girji (1997) illustrert av Maj-Lis Skaltje
* *Eadni ganjaldii mu fuolppuid*, lyrikk, Davvi Girji (2009)
** På norsk: *Mor gråt over mine skjørt*, Davvi Girji (2011)
* *Jidnes skálkošeapmi*, lyrikk for barn og ungdom, Davvi Girji (2014)
* *Ii dát leat dat eana*, lyrikk, Davvi Girji (2018)
** På norsk: *Dette er ikke den jorda*, Davvi Girji (2019)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inga Ravna Eira|Inga Ravna Eira]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
 
* Presentasjon av Inga Ravna Eira i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider