open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Switha

**Switha** er ei lita øy i Orknøyane i Skottland, sør for Flotta. Ho vert nytta som beitemark for sau. Ein har ingen skriftlege kjelder om at det har budd folk på øya, men ein ståande steinar og ein varde frå yngre steinalder syner at det har vore folk her i førhistorisk tid. 

Switha har mange holer som havsvalen nyttar, og om vinteren er et ein stor koloni kvitkinngås på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Switha|Switha]]» frå ,  den 22. mars 2010.*
Dei føderalt styrte stammeområda

**Dei føderalt styrte stammeområda** (**FATA**; *Federally Administered Tribal Areas*) er eit område nordvest i Pakistan som blir styrt av sentralregjeringa. Det grensar til Afghanistan i vest, Balutsjistan i sør og Den nordvestlege grenseprovinsen i aust og nord.

Stammeområdar har ikkje noka eiga provinsregjering, men er styrt av guvernøren i Den nordvestlege grenseprovinsen, som er utnemnd som representant for den pakistanske presidenten. Området har representantar i det pakistanske parlamentet og senatet, men lovane som blir laga gjeld ikkje for det. 

Områda er delt inn i sju sjølvstyrte distrikt (*agencies*), som blir styrt av ein «politisk agent», og seks grenseregionar (*Frontier Regions*, FR),  som blir styrte frå dei distrikta dei er knytte til i Den nordvestlege grenseprovinsen.

Ulike estimat plasserer innbyggjartalet i områda til rundt 3&nbsp;341&nbsp;070 (2000) eller 5&nbsp;600&nbsp;000 (2001). Dei utgjer rundt 2 % av pakistanarar. Berre 3,1 % av innbyggjarane i stammeområda bur i byar. Dette gjer dei til den minst urbaniserte delen av Pakistan.

Durand-linja markerer grensa mellom dei pakistanske stammeområda og Afghanistan. Sidan 2001 har Taliban og al-Qaida vore til stades i området. Den pakistanske hæren har gått inn i stammeområda Waziristan fleire gonger.

## Underinndelingar
Frå sør til nord finn ein desse distrikta i stammeområda:
# Bajaur-distriktet
# Mohmand-distriktet
# Khyber-distriktet
# Orakzai-distriktet
# Kurram-distriktet
# Nord-Waziristan-distriktet
# Sør-Waziristan-distriktet

Grenseområda (*frontier regions*) ligg vest for distrikta og er frå nord til sør:
# FR Peshawar
# FR Kohat
# FR Tank
# FR Banuu
# FR Lakki
# FR Dera Ismail Khan

## Byar
* Landi Kotal
* Darra Adam Khel
* Wana
* Miranshah
* Parachinar
* Khar
* Ghalanai
* Hangu

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Federally Administered Tribal Areas|Federally Administered Tribal Areas]]» frå , og «[[:sv:Federalt administrerade stamområden|Federalt administrerade stamområden]]» frå  den 22. mars 2010.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Cellular-fengselet

**Cellular-fengselet** eller **Kala Pani** er eit tidlegare fengsel, no eit indisk nasjonalt minnesmerke, i Port Blair på Andamanøyane. 

## Namn

Det engelske namnet på fengselet er *Cellular Jail*, og viser til isolasjonscellene fangane sat i her. Indarar kjente fengselet som Kālā-pānī (काला पानी क़ैद ख़ाना), hindi for 'svart vatn', noko som viste til det djupe vatnet ein siglde over for å koma til Andamanøyane. For mange hinduar kunne ei slik reise også føra til at dei tapte kasten sin.

## Soge
Sjølve fengselet blei bygd frå 1896 til det stod ferdig i 1906. Øyane hadde også tidlegare vore brukt til å senda indiske fangar i eksil, til dømes i etterkant av det indiske opprøret i 1857. Også vanlege kriminelle blei sende hit. Dei blei haldne i opne fengsel og brukte som arbeidskraft til å rydda og driva øyane.

Etter 1906 blei framståande indiske fridomsforkjemparar sende til Cellularfengselet, særleg frå Bengal. Dei var organiserte, kjempa for sjølvstende med ord og vald, og var sett på som særs farlege av kolonimakta.

Cellularfengselet hadde til saman 698 celler. Det hadde sju treetasjes fløyer rundt eit tårn i midten. Fangane arbeidde til visse kvotar. Om dei ikkje oppfylte desse, eller på andre måtar braut reglane, blei dei torturerte gjennom pisking, bering av fotjern eller liknande. Nokre fangar blei hengde.

I protest mot dei dårlege tilhøva, særleg den helsefarlege kosten, gjennomførte fangane ein sveltestreik i 1932. Etter 46 dagar og tre dødsfall fekk dei noko betre tilhøve. I 1937 starta ein ny sveltestreik som spreidde seg til resten av India. Etter samtalar med Gandhi gjekk kolonistyresmakta med på å senda fangane tilbake til fengsel på fastlandet.

I 1943 kom den japansk-allierte Indian National Army til Andamanøyane og erklærte dei som frigjorte. Leiaren Subhas Chandra Bose likna takinga av staden med fengselet med storminga av Bastillen under den franske revolusjonen. Britane tok kontroll over øyane tilbake i 1945, men oppheva då fangeleiren.

To fløyar blei rivne under verdskrigen, og to til etter sjølvstendet. I 1969 blei det som stod att av Cellular-fengselet erklært eit nasjonalt monument i India. Det er no eit museum, eit minnesmerke og ein park der. 

## Kjelder
*History of Andaman Cellular Jail ved andamancellularjail.org
*A memorial to the freedom fighters , *The Hindu*

## Bakgrunnsstoff
Swona

**Swona** er ei folketom øy i Pentland Firth utanfor nordkysten av Skottland.

Namnet på øya har norrønt opphav, og *Svíney* eller *Swefney* tyder anten «Svinøy» eller «Sveinsøy» (etter Svein Asleifsson).

## Geografi og geologi

Swona er den nordlegaste av dei to øyane i Pentland Firth mellom Orknøyane og Caithness på det skotske fastlandet. Ho ved det sørlege innløpet til Scapa Flow, vest for South Ronaldsay. 

Øya ligg i den kraftige tidvasstraumen i Pentland Firth, som er kraftig på både nord- og sørsida av øya. Straumen er tydeleg store delar av døgnet med straumsjø og malstraumar. Ein kan òg få store dønningar etter uvêr. 

Swona er om lag 2 km lang og 800 meter brei. Det høgaste punktet på øya ligg 41 meter over havet og ho har eit areal på 0,92 km². Øya består av gammal raud sandstein med klipper på austsida. 

Administrativt høyrer øya til Orknøyane, medan Stroma, i sør høyrer til Highland (tradisjonelt ein del av Caithness). Det er ingen båtsamband til øya. 

I 2005 var Swona eigd av to bønder frå Orknøyane, men på grunn av vanskelege landingstilhøve er ho ikkje opparbeidd. Øya har status som *Site of Special Scientific Interest* (stad av særskild vitskapleg interesse) med mange sjeldne planter. 

## Historie

Det er gjort førhistoriske funn på øya, og restar etter nyare tids landbruk og busetnader. Øya var busett frå rundt 500 f.Kr. og fram til 1974. 

Det vart bygd båtar på øya i mange år. Den siste av desse, «Hood», ligg oppå grusstranda ved landgangsplassen. Båten har eit hol i sida og kan ikkje lenger nyttast. 

Det ligg mange skipsvrak rundt øya på grunn av dei sterke straumane i Pentland Firth. I 1931 forliste eit 6000 tonn dansk frakteskip, «Pennsylvania», ved øya. 

Swona Minor fyr vart bygt i 1906 på sørvestenden av Swona. Det var opphavleg eit støypejernstårn, men vart erstatta av eit forsterka betongtårn i 1980-åra. Det tidlegare Stroma fyr var bygt i 1896 og står på nordenden av Stroma.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swona|Swona]]» frå ,  den 22. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Flyfoto av Swona
Stroma i Skottland

**Stroma** er ei utanfor nordkysten av Skottland. Ho er den sørlegaste av to øyar i Pentland Firth mellom Orknøyane og Caithness. Ho høyrer til Caithness (i dag i regionen Highland), medan naboøya Swona i nord høyrer til Orknøyane. Namnet har norrønt opphav og tyder «Straumøy». Det står eit fyr nord på øya for åtvare skip om dei sterke tidvasstraumane og malstraumane i området. Øya var ein gong busett, men er i dag folketom. 

Stroma er om lag 3,5 km lang og 1,5 km brei. Det høgaste punktet på øya er Cairn Hill på 53 meter over havet. 

## Busetnad

Tidlegare hadde Stroma rundt 550 innbyggjarar, men i 1901 hadde dette falle til rundt 375. Folketalet heldt fram å falle utover 1900-talet og dei siste to familiane forlet øya i 1962. 

I dag finst mange forfalne hus på øya. Midt på øya står ei kyrkje og eit klokketårn. I dag vert øya nytta til sauehald. 

## Farlege straumar

Øya ligg midt i dei kraftige tidvasstraumane i Pentland Firth. Straumen på nordsida av øya vert kalla The Swilkie, og kan verte særleg kraftig. Ein malstraum med same namn i denne straumen vart i følgje ei vikingsegn skapt av havkongen Mysing. Han stal ei magisk handkvern frå kong Frode, men landområdet til Mysing sokk i havet nær Stroma på grunn av vekta til kverna. Kverna kvernar derimot enno salt på botn av havet og skapar malstraumen på overflata og gjer at havet er salt. 

Det finst om lag seksti kjende skipsvrak rundt Stroma. Det siste forliset var den danske lastebåten «Bettina Danica» som forliste i 1994. Ingen liv gjekk tapt i forliset. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stroma, Scotland|Stroma, Scotland]]» frå ,  den 22. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Stroma
* Flyfoto av Stroma
Thieves Holm

**Thieves Holm** er ei lita øy i Orknøyane i Skottland. 

## Geografi
Thieves Holm ligg like nord for Mainland ved innløpet til Kirkwall Bay, mellom Mainland og øya Shapinsay. Ho ligg vest i sundet mellom Mainland og Shapinsay, known as the String. I sørvest ligg tidvassøya Helliar Holm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thieves Holm|Thieves Holm]]» frå ,  den 22. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
RS «Catherine Booth»

**RS 37 «Catherine Booth»** var ei redningsskøyte som vart bygd for Frelsesarmeen i 1900. Sjefen for Frelsesarmeen i Noreg, kommandør Hanne Cornelia Ouchterlony, fekk leiinga i Frelsesarmeen med på å bygge ei redningsskøyte som skulle gjere teneste i Troms og Finnmark. Skøyta vart bygd av Colin Archer og var av Svolvær-typen. Prisen var 11 000 kroner. Ho fekk namn etter Catherine Booth, som saman med mannen William grunnla Frelsesarmeen.

Frelsesarmeen stod for drifta til 1931. Mannskapet var tilsett i Frelsesarmeen, og dreiv møteverksemd når skøyta ikkje var i teneste. 2. desember 1930 havarerte «Catherine Booth». Ho var reparert etter kort tid. Frelsesarmeen fann etter kvart drifta så kostbar at den overførte skøyta til Redningsselskapet. Vilkår for overdraginga var mellom anna at skøyta framleis skulle ha det opphavlege namnet, og førar og mannskap skulle halde fram i arbeidet om bord. Ho fekk nr 37 i Redningsselskapet sitt skøyteregister.

I Frelsesarmeen si teneste slepte «Catherine Booth» til lands 1767 båtar med 4798 mann. 99 vart redda frå ein sikker daude.

Redningsselskapet selde RS «Catherine Booth» i 1938 til Madeira. Ho vart omdøypt til «Saõ João». Skøyta vart truleg opphoggen på 1950 talet.

## Kjelde
*Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet*. Norsk Maritimt Forlag  2002

## Fotnotar
Marko Šuler

**Marko Šuler** () er ein slovensk fotballspelar som spelar i forsvar for Gent i den belgiske fotballigaen, og for det slovenske landslaget.
Wyre i Orknøyane

**Wyre**, òg tidlegare skrive **Weir**, er ei øy i Orknøyane i Skottland, søraust for Rousay. Ho har eit areal på 3,11 kvadratkilometer og det høgaste punktet ligg 32 meter over havet. 

Det går båt frå øya til Tingwall på Mainland, Egilsay og Rousay.

## Historie
Det finst to historiske monument på øya, Cubbie Roo's Castle og St Mary's Chapel.

Biskop Bjarne Kolbeinsson voks opp på Wyre og var son av Kolbein Hruga. Han dikta mellom anna *[[Jómsvíkingadrápa]]* og spelte ei viktig rolle i kanoniseringa av Ragnvald jarl.

Diktaren Edwin Muir (1887-1959), kjend frå den skotske renessansen voks opp på Wyre. I sjølvbiografien sin skriv han om seg sjølv: «Eg er ein orknøymann, ein god skandinav».

### Cubbie Roo's Castle

Cubbie Roo's Castle vart bygt kring 1150 og er eit av dei eldste slotta i Skottland, mellom anna nemnt i *[[Orknøyingasoga]]*. Det har fått namn etter Kolbein Hruga som skal ha budd der.

I Håkonssoga vert det nemnt at etter at den siste norrøne jarlen på Orknøyane, Jon Haraldsson jarl, vart myrda i Thurso, flykta drapsmennene hans til Wyre. Dei søkte tilflukt i dette slottet, som var så sterkt at forfylgjarane deira måtte inngå ein avtale med dei for å få dei ut derfrå. Drapsmennene fekk grid, mot at dei skulle la kong Håkon i Noreg avgjere saka.

### St Mary's Chapel
Midt på øya står eit taklaust, men stort sett komplett, kapell frå 1100-talet, St Mary's Chapel. Det har romansk arkitektur, som syner at nordmennene, som var mest kjend for vikingtokta sine, òg hadde kulturell påverknad frå andre stader av verda. Kapellet er delvis restaurert.

## Geografi
Som det meste av Orknøyane består Wyre av gammal raud sandstein frå devontida.

Øya er lågtliggande og er forma som ein likebeint trekant på sidene. Mellom øya og Rousay ligg Wyre Sound.

Rousay ligg i nord, Gairsay i sør, Mainland i sørvest og Shapinsay i søraust. 

## Dyreliv
Wyre er kjend for gråsel og kobbe og har eit rikt fugleliv. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wyre, Orkney|Wyre, Orkney]]» frå ,  den 22. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Informasjon om Wyre
Timuridedynastiet

**Timuridane ** var eit tyrkisk-mongolsk dynasti som herska over Sentral-Asia – heile moderne Iran og Afghanistan og delar av Pakistan og India – frå 1300-talet. Timuridefyrsten Babur grunnla seinare det indiske Mogulriket. 

## Grunnlegging
Dynastiet blei grunnlagd av emiren av Kesh (Shahrisabz), kjent som Timur Lenk. Timur erobra store delar av Transoxiana frå 1363 og framover ved ulike alliansar (Samarkand i 1366, Balkh i 1369), og blei anerkjend som herskar over dei i 1370. I 1389 hadde han fjerna kartidane frå Afghanistan (Herat) og rykte inn i Iran og Irak frå 1382 (Isfahan erobra i 1387, muzaffaridane fjerna frå Shiraz i 1393 og jalayridane kasta ut av Bagdad). I 1394/95 triumferte han over den gylne horden og fekk herredøme over Kaukasus. Han underla seg det nordlege India i 1398 og okkuperte Delhi. I 1400/01 tok han Aleppo, Damaskus og det austlege Anatolia, øydela Bagdad i 1401 og triumferte over ottomanarane ved Ankara i 1402. Under Timur Lenk blei Samarkand utropt til «verdas sentrum».

## Herskarane i timuride-dynastiet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Timurid-dynastiet|Timurid-dynastiet]]» frå ,  den 22. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Timuridenes dynasti 
*Timuridenes kunst
*Kunstutstilling
*Kronologi over Samarkand-herskerne 
*Kronologi over herskerne i Herat
Westray

**Westray** er ei øy i Orknøyane i Skottland med kring 550 innbyggjarar. Den største landsbyen er Pierowall, som er eit kulturarvsenter. Her ligg ruinane av Lady Kirk og det går båt til Papa Westray.

## Geografi
Øya har eit areal på 47,13 kvadratkilometer og ho er den sjette største av Orknøyane. Bergrunnen består av gammal raud sandstein. Det er lite torv på øya og ho er kjend for det frodige jordsmonnet sitt.

## Historie

Den første kjende busetnaden på øya er frå kring 3500 f.kr.. Ein trur at Westray og naboøya Papa Westray på denne tida var landfaste med kvarandre. Links of Noltland er ein steinalder- og bronsealderstad underlagt Historic Scotland. 

Ved Noltland på Westray vart ei av dei mest imponerande slotta på Orknøyane bygd, Noltland Castle. Slottet vart bestilt i 1560-åra av Gilbert Balfour, som truleg spelte ei viktig rollei mordet på Lord Darnley, gamelen til dronning Maria I av Skottland. Balfour gifta seg med Margaret Bothwell, syster til Adam Bothwell, biskop av Orknøyane, som gav han bispeeigedomen Westeray i medgift. Slottet låg ved Bay of Pierowall og vart bygt i 1560-åra. Det var kjend for ei uvanleg lang spiratrapp og triple skyteskår. Balfour vart derimot avretta av svenskane før slottet var ferdig. 

Andre attraksjonar på øya er den romanske kyrkja Cross Kirk og sjøstauren Castle O'Burrian, som ein gong vart nytta som eremitasje. 

Noup Head fyr vart bygt i 1898

## Galleri

Fil:Westray House.jpg|Ruinane av eit hus på Westray med tradisjonelt flaggsteinstak
Fil:Westray from Papay.jpg|Westray frå Papa Westray
Fil:Westray - Fishing Village.jpg|Fiskelandsby
Fil:Westray - West.jpg|Vestsida nær  Midbea
Fil:Westray - Noup Head Beacon.jpg|Lykt på Noup Head
Fil:Westray - Cliffs 2.jpg|Klipper ved Noup Head
Fil:Westray - Cliffs 1.jpg|Klipper nær Langskaill
Fil:Westray - Seabirds.jpg|Ein måseflokk


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Westray|Westray]]» frå ,  den 22. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* One of Orkney's North Isles
* Westray og Papa Westray 
* Westray
Níkos Spyrópoulos

**Níkos Spyrópoulos** () er ein gresk fotballspelar med landskampar for Hellas. Han spelar i forsvar for Panathinaikos.
Andrij Pjatov

**Andrij Valerijovytsj Pjatov** () er ein ukrainsk fotballspelar. Han spelar i 2016 som keeper for Sjakhtar Donetsk i den ukrainske fotballigaen, og for det ukrainske landslaget. Han vart seriemeister i Ukraina med Sjakhtar i 2009, 2010, 2011, 2012 og 2013 og vann UEFA-cupen i 2009.
Magmatisk bergart

Ein **magmatisk bergart** (også kalla **eruptiv bergart**, **størkningsbergart** eller **vulkansk bergart**) er ein bergart som er danna ved at magma har trengt seg fram frå det indre av jorda og vorte avkjølt, slik at den flytande magmaen har størkna til fast form (fjell). Det er tre typar magmatiske bergartar: djupbergartar, dagbergartar og gangbergartar. 

## Djupbergartar
Hjå djupbergartane har magmaen storkna nede i djupet (det indre av jorda) under høg temperatur og stort trykk. Avkjølinga har skjedd seint og over lang tid, og difor ligg krystalla i det same mønsteret (krystallstrukturen), og dei har om lag same storleik. Krystallstrukturen er også velutvikla av same grunn, og kløyven er som regel god i alle retningar.

Djupbergartane vert klassifiserte med Streckeissen-systemet, i desse hovudkategoriane:

* Dioritt
* Gabbro
* Granitt
* Monzonitt
* Syenitt

## Dagbergartar
Hjå dagbergartene har magmaen storkna oppe på jordoverflata. Temperaturen har raskt vorte lågare, og trykket har vore lågt i høve til det trykket djupbergartane er utsette for. Avkjølinga har skjedd raskt og over svært kort tid. Bergarten har ikkje hatt tid på seg til å utvikle særlege krystall, og difor ligg krystalla sjeldan i eit organisert mønster (krystallstruktur), dei har ofte ulik storleik og er ofte små. Kløyven er ikkje lik i alle retningar. Bergarten er eit raskt resultat av vulkansk aktivitet.

Under ein erupsjon av lava kjem det også gass og væske, og ofte reagerer lavaen med dei bergartane som han pressar seg gjennom før han sprutar opp i lufta eller vatnet over seg. Difor har dagbergartane lokale namn eller namn som viser til strukturen eller samansetnaden til bergarten.

Dei vanlegaste dagbergartane:

* Andesitt (porfyritt)
* Basalt
* Porfyr
* Rhyolitt
* Rombeporfyr

## Gangbergartar
Hjå gangbergartane har magmaen størkna i gangane der han har vorte pressa opp til jordoverflata. Det vil seie at når den vulkanske aktiviteten har stoppa opp, er ein gangbergart den bergarten som vert danna av den magmaen som vert ståande att i vulkanen sitt røyr opp til jordoverflata. Temperaturen har nokså raskt vorte lågare under danninga, og trykket var relativt lågt i høve til det djupbergartane er utsette for. Avkjølinga har skjedd forholdsvis raskt. Bergarten har ikkje hatt tid på seg til å utvikle store krystall, og difor ligg krystalla sjeldan i eit organisert mønster (krystallstruktur), dei har ofte ulik storleik og er ofte små. Ein kan kalle bergarten eit raskt resultat av vulkansk aktivitet.

Dei vanlegaste gangbergartane i Noreg er:

* Diabas
* Kvartsporfyr
* Porfyr
* Porfyritt
* Rombeporfyr

## Sjå òg
*Metavulkansk bergart
## Kjelder
* «Magmatisk bergart» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 22. mars 2010.
Sergej Ignasjevitsj

**Sergej Nikolajevitsj Ignasjevitsj** () er ein russisk fotballspelar. Han spelar i forsvar for CSKA Moskva i den russiske fotballigaen, og for det russiske landslaget.

## Bakgrunnsstoff
*
Kevin Kilbane

**Kevin Daniel Kilbane** () er ein irsk tidlegare fotballspelar fødd i England. Han spelte både venstreveng og venstreback. Kilbane deltok i 110 landskampar for Irland, einast Robbie Keane, Shay Given og John O'Shea har spelt fleire landskampar for Irland.
 
### Klubbspel
Kilbane gjorde teneste i ni engelske klubbar, høvesvis Everton, WBA, Sunderland, Preston North End, Wigan, Hull City, Huddersfield, Derby og Coventry.

### Landslagsspel
Kilbane debuterte for Irland i Reykjavik 6. september 1997. Han spelte alle Irlands fire kampar under VM i fotball 2002. Irland rauk ut or turneringa i åttedelsfinalen etter straffeskyting, sjølve kampen mot Spania enda 1-1. Kilbane spelte sin siste landskamp i Skopje 4. juni 2011. Han var lagkaptein i 3 kampar, skåra i alt 8 mål for Irland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kevin Kilbane|Kevin Kilbane]]» frå ,  den 19. juli 2024.*  

*eu-football
Guayamouc

**Guayamouc** (fransk *Rivière Guayamouc*) er ei elv sentralt og aust i Haiti, i departementet Artibonite. Ho byrjar i Massif du Nord og renn stort sett mot søraust i 113 km, før ho munnar ut i Artiboniteelva på grensa til Den dominikanske republikken. På vegen renn elvane Bouyaha og Canot inn i henne. Ho gjer til at slettene midt i Haiti er fruktbare. Ein større by ved Guayamouc er Hinche.

## Kjelder
*«Guayamouc River» på Wikipedia på engelsk, innhenta 22. mars 2010.
*«Rivière Guayamouc» på Wikipedia på fransk,  innhenta 22. mars 2010.
Sanel Jahić

**Sanel Jahić** () er ein fransk-bosnisk fotballspelar. Han spelar for APOEL i den kypriotiske fotballigaen, og det bosniske landslaget.

Jahić voks opp i Strasbourg i Frankrike og begynte å spela fotball for dei franske klubbene Strasbourg og Sochaux. Han spelte fast for det bosniske U21-landslaget. I november 2007 vart han kalla inn i A-landslagstroppen til den siste kvalifiseringskampen til fotball-EM i 2008, utan å spela kampen. I 2008 fekk han dei første A-landslagskampane sine, og spelte fleire kvalifiseringskampar til fotball-VM i 2010. Han skåra det første landslagsmålet sitt borte mot Belgia 28. mars 2009.

I klubbfotball spelar han for det meste som midtstoppar, men for landslaget har han òg spelt som vingback og i fleire posisjonar på midtbanen. Han var toppskårar i den bosniske ligaen på det tidspunktet då han reiste til gresk fotball midt i sesongen.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Sanel Jahić|engelsk wikipedia]] 22. mars 2010.*
Hammurabi

**Hammurabi** (1700-talet f.Kr) var ein av kongane i det amorittiske dynastiet i Babylonia. 
Hammurabi erobra store område som gjorde at riket fekk ei stordomstid, men denne oppblomstringa vart kortvarig. Han erobra mellom anna Mari og samla bystatane Ur, Uruk og Lagash til eit semittisk rike med Babylon som hovudstad. Hammurabi sørgde for at forvaltinga vart teken hand om, og han oppførte store bygningar og vatningsanlegg. Etter at han døydde fall storriket etter kvart saman under press frå folk i Vesleasia.

Han vert likevel hugsa mest for lovsamlinga han skreiv (Hammurabis lover) og lét risse inn på den store stelen under eit bilete av seg sjølv saman med guden Sjamasj. Nedteikninga inneheld rundt 280 lovar.

## Kjelder
* Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta måndag 22. mars 2010, klokka 20:30.
Plaine du Cul-de-Sac

**Plaine du Cul-de-Sac** (også kalla **dépression de Cul-de-Sac**) er eit lågland på øya Hispaniola. Det strekkjer seg frå den søraustlege delen av Haiti til den sørvestlege delen av Den dominikanske republikken, der det er kjent som **Hoya de Enriquillo**. Delar av låglandet var ein gong ei vik, og dei ligg difor under havnivået. Det rommar fleire saltsjøar, som Enriquillosjøen, Rincónlaguna og Caballerosjøen i Den dominikanske republikken og Etang Saumâtre og Trou Caïman i Haiti. Arelaet er på om lag 28&nbsp;000 km².

Låglandet er i nord og sør avgrensa av høge fjell, i aust av Gonâvegulfen, og i aust går det inn i Den dominikanske republikken. Det er 32 km langt og 25 km breitt. Det har alltid vore drive mykje jordbruk i området. I kolonitida vart indigoplanta *[[Indigofera tinctoria]]* dyrka i området, men denne produksjonen minka etter kvart, og han gav plass til sukkerrøyrplantasjar.

## Kjelder

*«Plaine du Cul-de-Sac» på Wikipedia på fransk, innhenta 22. mars 2010.
*«Plain of the Cul-de-Sac» på Wikipedia på engelsk, innhenta 22. mars 2010.

## Bakgrunnsstoff
* Présentation de la plaine de Cul-de-Sac
Kileskrift

**Kileskrift** er ei form for skrift som vart brukt av fleire oldtidsfolk i Midtausten. Namnet kjem av at teikna hadde form som kilar. Ei rekkje ulike oldtidsspråk vart skrive med denne skrifta.

## Historie
Kileskrifta oppstod frå ei gamal form for skrift som ein brukte i Sumer. Denne skrifta hadde meir form av ei biletskrift, akkurat som egyptiske hieroglyfar. Dette var til bruk i handel, der det var trongst lister. Seinare kom teikna til å verte brukte for fleire ord. Teikna gjekk gjennom ei ganske omfattande utvikling. Dei eldste tekstane ein har funne, viser dei opphavlege biletteikna. Dei vart etter kvart stiliserte til enkle teikn sette saman av ulike mønster av kilar. På den måten oppstod den typiske forma som kileskrifta hadde. Kileskrifta var ei stavingsskrift med om lag 600 teikn. 

Skrifta vart overteken av dei som snakka akkadisk, eit språk som var heilt ulikt sumerisk. Kileskrifta vart med tida eit utbreitt skriftsystem som vart nytta til mange vidt forskjellige språk. Ho vart brukt i Assyria og Babylonia. Ho vart òg brukt av hurrittar og elamittar, og dessutan av folk i Anatolia. Ei særeiga form for kileskrift var den ugarittiske skrifta, som vart brukt til å skrive ugarittisk. På eit seinare tidspunkt vart skrifta brukt av persarane. Der vart ho endra ganske mykje og minte meir om ei alfabetskrift med om lag 40 teikn.

I nyare tid byrja ein å tyde skrifta på slutten av 1700-talet. Viktige personar på dette området var dansken Carsten Niebuhr, tyskaren Georg Friedrich Grotefend, og engelskmannen Henry Rawlinson. Tydinga av denne skrifta opna ei heilt ny verd for arkeologane og forståinga av kulturane i oldtida vart større enn nokon gong før. 

Etter kvart har ein funne fleire hundre tusen innskrifter på leirtavler. Desse innskriftene inneheld ofte handelsavtalar og brev. Men mange innskrifter med lover og kongelister er òg funne.

## System
Skrifta oppstod ved at sumerarane brukte enkle biletteikn for ulike gjenstandar. Dei fekk ein fonetisk verdi etter den opphavlege uttalen av orda dei stod for. Til dømes vart eit bestemt teikn brukt for det sumeriske ordet for himmel, *an*. Det teiknet kunne òg brukast for stavinga «an» i andre samanhengar. Sidan vart teiknet teke opp i skriftspråket til akkadarane, og der kunne det òg brukast for 'himmel', som på akkadisk heitte *shamu*. Dessutan heldt det òg på den lydverdien som det hadde hatt på sumerisk, slik at det enno kunne brukast for stavinga [an]. Eit teikn kunne difor ha fleire ulike lesemåtar. Tydinga ville framgå av samanhengen, eller ein tilføydde òg determinativar for å gjere forståinga lettare.

## Kjelder

* Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta måndag 22. mars 2010, klokka 20:33.
Carsten Niebuhr

**Carsten Niebuhr** () var ein tyskfødd dansk oppdagingsreisande, matematikar landmålar og orientalist. Frå 1761 til 1767 drog han på det som vert kalla «Den Arabiske Rejse», ein dansk vitskapleg ekspedisjon til den arabiske verda. Resultatet vart oppsiktsvekkande nøyaktige lengdebestemmingar ved hjelp av astronomi. Han bidrog òg innan andre vitskaplege greiner, blant anna innan botanikken og lingvistikken.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Carsten Niebuhr|Carsten Niebuhr]]» frå , og «[[:en:Carsten Niebuhr|Carsten Niebuhr]]» frå  den 22. mars 2010.*
Georg Friedrich Grotefend

**Georg Friedrich Grotefend** () var ein tysk epigrafist, eller forskar på gamle innskrifter. Han vart fødd i Hann. Münden i Hannover. Dei viktigaste arbeida hans gjorde han då han vart den første til å byrje å tyde gammalpersisk kileskrift på starten av 1800-talet.

## Kjelde
* Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta måndag  22. mars 2010, klokka 20:37.

## Bakgrunnsstoff
Jon Knudsen

**Jon Knudsen** () er ein norsk fotballspelar. Han har spela som keeper for Fredrikstad i Tippeligaen. Han har òg landskampar for det norske A-landslaget.
Tiburonhalvøya

**Tiburonhalvøya** (fransk: *Le Tiburon*) er den største halvøya på øya Hispaniola i Karibia. Politisk høyrer til halvøya Haiti, og heile departementa Grand’Anse, Nippes og Sud og dei vestlege delane av departementa Ouest og Sud-Est ligg på halvøya.

Tiburonhalvøya dannar den sørvestlege delen av Hispaniola, og strekkjer seg 250&nbsp;km inn i Det karibiske havet. Ho avgrensar Gonâvebukta i nord frå Det karibiske havet. Halvøya er på det breiaste 60 kilometer brei, og på det smalaste knapt 30 kilometer. Ho har eit areal på rundt 9&nbsp;000&nbsp;km² og omfattar dermed nærare ein tredjedel av Haiti. Det høgste punktet er Pic Macaya på 2&nbsp;347&nbsp;m, som ligg i Massif de la Hotte vest på halvøya. Den største byen er Les Cayes på sørkysten med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar (2005). 

Den austlege delen av halvøya vart ramma av jordskjelvet i Haiti 2010.

## Kjelder

* «Tiburonhalvøya» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 22. mars 2010.

## Bakgrunnsstoff
Trou Caïman

**Trou Caïman** (bokstavleg «Kaimanhòlet» på fransk, nokre gonger kalla **Eau Gallée** lokalt) er ein saltsjø ved byen Thomazeau i Haiti som er kjend for gode moglegheiter for fuglekikking. Innsjøen er 9&nbsp;km lang og 3&nbsp;km brei, og har eit areal på om lag 16&nbsp;km².

Han ligg nordvest for Croix-des-Bouquets i departementet Ouest, og i låglandet Plaine du Cul-de-Sac i nærleiken av fleire større saltsjøar som Etang Saumâtre i Haiti og Enriquillosjøen i Den dominikanske republikken.

Fuglar ein kan sjå ved sjøen er mellom andre hegre, flamingo, sivhøne, ringnebbdykkar, ibis og rikse.

## Kjelder
*«Trou Caïman» på Wikipedia på engelsk, innhenta 22. mars 2010.
*«Trou Caïman»  på Wikipedia på fransk, innhenta 22. mars 2010.

### Referansar
Radovljica

**Radovljica** er ein by og ein kommune i den statistiske regionen Gorenjska i Slovenia. Kommunesenteret er byen Radovljica. Kommunen har vel  innbyggjarar og eit areal på 118 km².

## Geografi
Kommunen ligg nord i den tradisjonelle regionen Gorenjska i Slovenia. Kommunesenteret ligg 492 meter over havet mellom Dei juliske alpane og Karavankane. Mellom landsbyane Lesce og Radovljica ved der Sava Dolinka (venstre) og Sava Bohinjka (høgre) renn saman, oppstår Sava som renn ut i Donau ved Beograd.

## Landsbyar
Begunje na Gorenjskem, Brda, Brezje, Brezovica, Dobravica, Dobro Polje, Dvorska vas, Češnjica pri Kropi, Črnivec, Globoko, Gorica, Hlebce, Hraše, Kamna Gorica, Kropa, Lancovo, Lesce, Lipnica, Ljubno, Mišače, Mlaka, Mošnje, Nova vas pri Lescah, Noše, Otoče, Ovsiše, Peračica, Podnart, Poljče, Poljšica pri Podnartu, Posavec, Praproše, Prezrenje, Radovljica, Ravnica, Rovte, Slatna, Spodnja Dobrava, Spodnja Lipnica, Spodnji Otok, Srednja Dobrava, Srednja vas, Studenčice, Vošče, Vrbnje, Zadnja vas, Zaloše, Zapuže, Zgornja Dobrava, Zgornja Lipnica, Zgornji Otok og Zgoša.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff
*

## Kjelder
* Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta tysdag  23. mars 2010, klokka 00:30.

### Referansar
Indo-gresk kultur

**Indo-gresk kultur** er ein hellenistisk kultur som oppstod etter at grekarar leidd av Aleksander den store kom inn i Sør- og Sentral-Asia på 300-talet f.Kr. Over tretti greskætta kongar herska over ulike kongerike i området. Herskarane blei avløyst av skytarar og yuezhiar i første hundreåret, men etterkomarane fortsette å bu i områda. Den indogreske kulturen påverka nordindisk kunst, og hadde særleg sterk tyding for utviklinga av buddhistisk skulptur.

## Bakgrunn
Aleksander den store trengde fram til den panjabiske Bjas-elva i 326 f.Kr. Dette er det første sikre årstalet i indisk historie. Etter at han døydde blei greske herskarar verande i nordvestlege India, Pakistan og Afghanistan. Indiske kjelder hadde kalla det greske kongedømet Baktria *Yavana*. Frå rundt 175 f.Kr. brukte dei same nemninga om det indo-greske kongedømet i Panjab.

## Kjelder

* Knut Kristiansen. 
* «Yavana» i *[[Encyclopædia Britannica]]*, Encyclopædia Britannica Online, 2010.

## Bakgrunnsstoff
Fivel

**Fivel** (jf. norrønt *fífa*) kan visa til:

* Myrull 
* Hestehov (leirfivel)
* Mogop (geitfivel)
* Løvetann når han har frødun

## Kjelder
*
Loukás Výndra

**Loukás Výndra** () er ein tsjekkisk-gresk fotballspelar med landskampar for Hellas. Han spelar i forsvar for Panathinaikós. Han har tsjekkisk far og gresk mor.

## Klubbkarriere
Výndra begynte proffkarrieren sin i fotballklubben Paniliakós i 1999, men gjekk over til Véria i 2000. I 2001 kom han tilbake til Paniliakós og spelte fast for dei, til han vart kjøpt av topplaget Panathinaikós i 2003/04-sesongen. Han var med på å vinna den greske serien og cupen den sesongen, men spelte berre 5 seriekampar. Sommaren 2007 var tyske Hertha Berlin interessert i å kjøpa Výndra, men Panathinaikós avslo dette. Han skåra mot Sevilla i UEFA-cupen i 2004/05-sesongen. Dei første to ligamåla sine for Panathinaikós skåra han mot PAOK Thessaloniki 8. februar 2009.

Han har for det meste spelt som høgreback for Panathinaikós, men sidan 2008/09-sesongen har han vore meir brukt som midtstoppar, og til tider òg som venstreback.

## Landslagskarriere
Výndra tok del i sommar-OL i 2004 for det greske fotballandslaget. Han var med i A-landslagstroppen til Confederations Cup i 2005, der han spelte to kampar. I 2008 var han med i troppen til fotball-EM, der han spelte éin kamp.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med omsetjing av stoff frå [[:en:Loukas Vyntra|engelsk]] og [[:de:Loukas Vyntra|tysk]] wikipedia 23. mars 2010.*
Boštjan Cesar

**Boštjan Cesar** () er ein slovensk fotballspelar som spelar i forsvar for Grenoble Foot 38 i Ligue 1 i Frankrike, og for det slovenske landslaget.

## Klubbkarriere
Cesar skreiv under ein treårskontrakt med Olympique de Marseille i 2005. I august 2007 gjekk han på lån for heile sesongen til West Bromwich Albion i nest høgste divisjon i England, med opsjon for ein permanent overgang. Han skåra det einaste målet sitt for West Bromwich 2. februar 2008 i ein 2-1-siger over Burnley. Han fekk 20 ligakampar i ein sesong då West Bromwich vann opprykk til Premier League, men manageren valde å ikkje gi han permanent kontrakt. I januar 2009 skreiv han under toårskontrakt med den franske Ligue 1-klubben Grenoble Foot 38. Han skåra det første målet sitt for klubben i den andre kampen sin, mot Girondins de Bordeaux.

## Landslagskarriere
Etter å ha spelt 15 U21-landskampar for Slovenia, fekk han den første A-landslagskampen sin i 2003. Han skåra det første landslagsmålet sitt i ein VM-kvalifiseringskamp heime mot Italia 9. oktober 2004.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Boštjan Cesar|Boštjan Cesar]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Pakistansk Kashmir

**Pakistansk Kashmir** er den delen av Kashmir som *[[de facto]]* blir styrt av Pakistan. Området er inndelt i to territorium: Asad Jammu og Kashmir, eller berre Asad Kashmir, i sør og Gilgit-Baltistan i nord. Området har grense til Afghanistan i nordvest, Kina i nord og indisk Kashmir i sør. I vest har han delstatsgrense til Panjab og Den nordvestlege grenseprovinsen.

Pakistan tok kontroll over vestre Kashmir i 1947, under Den første kasjmirkrigen. India omtaler området som Pakistan-okkupert Kashmir (PoK). Landet avstod det nordlege aude landskapet Shaksgam til Kina i 1963, og delte deretter sin del av Kashmir i dei to noverande territoria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pakistan-administered Kashmir|Pakistan-administered Kashmir]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Gilgit-Baltistan

**Gilgit-Baltistan**, tidlegare *Nordområda* eller *Federally Administered Northern Areas (FANA)*, er det nordlegaste området i pakistansk Kashmir og Pakistan. Det grensar til Afghanistan i nord, Kina i nordaust og indisk Kashmir i søraust. 

## Geografi
Hovudstaden i det lite folkesette området er Gilgit, som har 10&nbsp;414 innbyggjarar (1. januar 2007). Skardu er ein annan viktig by. Før delinga av Kashmir var Baltistan ein del av provinsen Ladakh, og Skardu var vinterhovudstad i provinsen.

Regionen omfattar den vestlege delen av Himalaya, og ein finn høge fjell som Nanga Parbat, Shaigiri og fleire andre fjelltoppar i Rupaldalen. Indus renn inn i området frå Ladakh i indisk Kashmir og fortset gjennom Gilgit-Baltistan og resten av Pakistan. Karakoramvegen bind saman territoriet med Xinjiang i Kina, og er ein turistattraksjon i seg sjølv.

Fleire regionale språk blir tala her, som dei dardiske shina og khowar, austiranske wakhi, tibetanske balti og det isolerte språket burusjaskisk.

## Status
Statusen til Gilgit-Baltistan er omstridd. Området er del av den tidlegare fyrstestaten Kashmir, men kom under pakistansk kontroll i 1947. Dette blir feira som ein frigjeringsdag i Pakistan. Gilgit-Baltistan United Movement har gjennom mange år kjempa for eit sjølvstyrande Gilgit-Baltistan, medan Balawaristan National Front kjempar for sjølvstende.

Fram til 2009 var området kjend som «Nordområda» (*Northern Areas*) og styrt direkte frå Islamabad. Frå 2009 har Gilgit-Baltistan hatt eigen guvernør og rettssystem, lik dei andre provinsane i Pakistan, men utan å ha status som provins. Endringane er kontroversielle elles i Kashmir og i India, ettersom ei de facto-innlemming av Gilgit-Baltistan i Pakistan vil vera til hinder for eit sjølvstendig og/eller udelt Kashmir.

## Sjå òg
* Hunzadalen

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gilgit-Baltistan|Gilgit-Baltistan]]» frå , og «[[:sv:|Gilgit-Baltistan]]» frå  den 23. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ramstein Air Base

**Ramstein Air Base** er ein amerikansk flybase i Ramstein-Miesenbach, nære Kaiserslautern i Tyskland. Flybasen blei bygd av Frankrike i 1951, da området var fransk mandatområde i Tyskland rett etter krigen. Basen blei så tatt over av US Air Force som sidan har drive basen. Ramstein er ein NATO-base, og forutan amerikanske styrkar finst det også canadisk, tysk, britisk, fransk, belgisk, polsk, tsjekkisk, norsk, dansk og nederlandsk personell der. Norsk NATO-personell får støtte frå NOSU (Norwegian Support Unit). Talet på offiserar er flytande, men ligg rundt 20. I tillegg er det to til tre norske vernepliktige soldatar ved NATO-hovudkvarteret CC AIR HQ.

Basen er den største i det amerikanarane kallar «Kaiserslautern Military Community (KMC)», der meir enn 16 400 amerikanske styrkar er plasserte, og 5 400 sivile amerikanarar jobbar. 6 200 tyske sivile jobbar også der. Basen brukast mest til transportfly.
Ordliste

Ei **ordliste** er alfabetisk oppsett av ord i eit språk. Formålet med ordlista kan vere å finne opplysningar om rettskriving, grammatisk kjønn, bøyingsformer eller uttale. Til skilnad frå ordbøker inneheld ikkje ordlistene fullstendige opplysningar om ordsoge, bruksmåtar og uttale.

Ordlister er i norsk utarbeidd til skulebruk og ved rettskrivingsendringar.

## Bakgrunnsstoff
* StoraOrdlistan.se Stora Ordlistan inneheld over 200 0000 svenske ord.
Bigga

**Bigga** er ei folketom øy i Sound of Yell mellom Mainland og Yell i Shetlandsøyane i Skottland. 

## Geografi
Øya er like over 1000 meter lang og har eit areal på 78 hektar. Det høgaste punktet ligg 34 meter over havet. Bigga er ei lang, tynn øy med eit «hovud» og ein «kropp». Nakken er forma av buktene Wester Hevda Wick og Easter Hevda Wick.

Øya er delt mellom sokna Delting og Yell.
 
Berggrunnen på Bigga består av gneis og kvartsitt.

## Historie
Ein trur at namnet på øya kjem frå det norrøne *bygdey* som tyder «bygningsøya», og kan vise til eit gammalt bygg på øya. 

Sør på øya ligg ein gammal brønn, eit kapell og ein gravplass. Det står ein liten førhistorisk varde nord på øya. Nord på øya ligg òg restane av den gamle busetnaden på øya, Norrabister.

«Pribislaw», eit 160 år gammalt tysk fartøy, gjekk på grunn her i 1870. Skipet vart flytta til Lerwick og nytta som lager og verkstad i 1950-åra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bigga, Shetland|Bigga, Shetland]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bound Skerry

**Bound Skerry** er ein del av Out Skerries i Shetlandsøyane. I tillegg til at ho er den austlegaste i denne gruppa, er ho òg det austlegaste punktet i heile Skottland.

Det står eit fyr på øya, som vart bygt i 1857 for £21&nbsp;000. Familien til Robert Louis Stevenson var fyrbyggjarar og ein kan sjå signaturen hans i gjesteboka. Fyrvaktarane budde på naboøya Grunay.

Øya vart bombardert to gonger under den andre verdskrigen av tyskarane, som trudde det var ein ammunisjonsfabrikk.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bound Skerry|Bound Skerry]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Brother Isle

**Brother Isle** (norrønt *breiðare øy*, tyder «brei strand-øy») er ei lita, folketom øy i Shetlandsøyane i Skottland. Ho ligg mellom øyane Yell og Shetland Mainland. Øya er 40 hektar stor. 

## Geologi
Berggrunnen på øya består av moine-gneis og kvartsitt.

## Historie
Det vert stundom trudd at *brother*, som tyder «bror», viser til culdee-munkane som ofte busette slike mindre øyar, men i dette tilfellet har ein ikkje bevis for at dette er tilfelle. 

Sidan øya berre har ein storleik på 40 hektar og er omgjeve av sterke tidvasstraumar som gjer det vanskeleg å gå i land, verkar det lite truleg at ho nokon gong har vore busett. Øya var likevel busett fram til 1820-åra, siste gong av brørne Tulloch. Dette har òg gjort at ein feilaktig har trudd at øya er kalla opp etter dei. 

I 2004 vart det bygt eit fyr på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brother Isle|Brother Isle]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Florent Malouda

**Florent Malouda** () er ein fransk fotballspelar. Han spelar for Chelsea i engelsk Premier League, og for det franske landslaget.
Simão Sabrosa

**Simão Pedro Fonseca Sabrosa**, eller berre **Simão** () er ein portugisisk fotballspelar. Han spelar for det portugisiske landslaget og Beşiktaş i den tyrkiske fotballigaen.

## Klubbkarriere
Simão begynte proffkarrieren sin hjå Sporting Clube de Portugal i Lisboa. Han spelte for førstelaget til klubben i to sesongar, før han gjekk til Barcelona for 15 millionar euro, sommaren 1999. Der spelte han saman med landsmannen Luís Figo. Etter to år i Barcelona drog han heim att til Portugal i 2001, då han vart kjøpt av Benfica, visstnok for 12 millionar euro.

Simão vart snart populær blant supporterane til Benfica, og vart også klubbkaptein. I seks sesongar for Benfica var han klubben sin toppskårar kvar sesong, og i 2002/03-sesongen var han delt toppskårar i den portugisiske toppdivisjonen. I 2004/05-sesongen spelte han alle kampane og skåra 15 mål då Benfica vart seriemeister. Sommaren 2005 var Liverpool interessert i å kjøpa han, men forhandlingane braut saman, visstnok fordi Benfica ikkje var nøgd med tilbodet på 12 millionar pund.

Sommaren 2007 forlét han Benfica og gjekk til Atlético Madrid for rundt 19 millionar euro, ifølgje portugisisk presse. Han vart straks fast på laget til Atlético, og skåra sju mål i kvar av dei to første sesongane sine. 12. april 2009 skåra han Atlético Madrid sitt firetusende ligamål. Sommaren 2009 vart han ein av Atlético sine klubbkapteinar. Ved nyttår 2010/11 gjekk han til Beşiktaş for 900 000 euro.

## Landslagskarriere
I 1996 var Simão med på å vinna U17-EM. Han vart seinare fast på U21-landslaget. Han debuterte for A-landslaget som 19-åring, 18. november 1998, mot Israel. Han kom ikkje med til fotball-VM i 2002 grunna skade, men han var med då Portugal kom på andreplass under fotball-EM i 2004. Han spelte tre av Portugal sine seks kampar. Under fotball-VM i 2006 spelte han alle Portugal sine kampar då Portugal kom på fjerdeplass, og skåra eitt mål mot Mexico. I fotball-EM i 2008 spelte han tre av Portugal sine kampar, utan å skåra. Under kvalifiseringa til fotball-VM i 2010 var han Portugal sin toppskårar med 4 mål, blant anna to mål i heimesigeren over Ungarn

## Anna
Sabrosa er gift og har to born.

## Fotnotar
Almagellhorn

**Almagellhorn** er eit 3&nbsp;327 meter høgt fjell i Weissmiesmassivet i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg på austsida av dalen Saastal, færre enn fem kilometer sør for toppen av Weissmies, og er den dominerande fjelltoppen opp for Saas-Almagell. Nord for fjellet ligg *Almagellertal*, i sør *Furggtälli*.

Greiaste vegen til topps på Almagellhorn går frå Furggstalden opp vestsida av fjellet. Turen tek om lag 3½ timar. Alternativt kan ein klive til topps frå Saas-Almagell langs vestnordvest-ryggen. Denne turen tek i kring 4½ timar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Almagellerhorn|Almagellerhorn]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Schalihorn

**Schalihorn** er eit 3&nbsp;974 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i ei fjellrekke mellom dalane Mattertal og Val d'Anniviers i kantonen Valais. Fjelltoppane Weisshorn og Zinalrothorn ligg på same fjellryggen, i kvar si retning frå Schalihorn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Schalihorn|Schalihorn]]» frå ,  den 23. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Schalihorn på SummitPost
Brough Holm

**Brough Holm** er ein holme utanfor Unst i Shetlandsøyane. Ho ligg utanfor Westing, som ligg på vestsida av Unst.

Ordet «brough» syner til ruinane av eit rundhus (broch) på holmen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brough Holm|Brough Holm]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Sonnighorn

**Sonnighorn**, på italiensk **Pizzo Bottarello**, er ein 3&nbsp;487 meter høg fjelltopp på grensa mellom Sveits og Italia. Fjellet ligg mellom fjellmassiva Mischabel og Weissmies.

På sveitsisk side av fjellet ligg dalen Saastal, på italiensk side Valle Antrona.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Sonnighorn|Sonnighorn]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Asad Jammu og Kashmir

**Asad Jammu og Kashmir** (**AJK**) er ein provins i Pakistan, i den sørlege delen av pakistansk Kashmir, danna av den vestlege delen av den tidlegare fyrstestaten Kashmir. Staten har grense mot indisk Kashmir i aust og mot dei pakistanske provinsane Panjab i sør, Den nordvestlege grenseprovinsen i vest og Gilgit-Baltistan, også ein tidlegare del av Kashmir, i nord.

Staten har rundt 4,5 millionar innbyggjarar og dekker 13 297 km². Hovudstaden er Muzaffarabad. Den største byen er Mirpur. 
Urdu og engelsk er offisielle språk. Ellers snakkar ein hindko, mirpuri, pahari, gojri, panjabi og pasjto.

## Historie
Ved Delinga av Britisk India fekk dei sjølvstyrande fyrstestatane høve til å velja kva land dei ville bli del av. Maharadja Hari Singh av Jammu og Kashmir utsette valet og prøvde å halda staten sjølvstendig. Dette gjekk ikkje i lengda. I oktober 1947 gjekk stammekrigere frå Den nordvestlege grenseprovinsen og stammeområda i Pakistan til åtak på fyrstestaten. Maharadjaen fekk indisk hjelp mot invasjonen ved å gå med på å bli indisk delstat. Indiske og pakistanske styrkar slost mot kvarandre og etablerte ei grense kjend som *Line of Control*. I 1949 gjekk landa gjekk med på ein våpenkvileavtale. Deretter delte Pakistan sin del av Kashmir inn i Dei nordlege områda (seinare Gilgit-Baltistan) og Asad Jammu og Kashmir.

I oktober 2005 blei Asad Jammu og Kashmir ramma av eit jordskjelv som målte 7,6 på Richters skala. Skjelvet hadde episenter nær Muzaffarabad, der rundt halvparten av bygningane fall saman. Rundt 30&nbsp;000 menneske blei drepne i provinsen.

## Kjelder
* 
----

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Azad Kashmir|Azad Kashmir]]» frå ,  den 23. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lev Lagorio

**Lev Feliksovitsj Lagorio** () var ein russisk målar, kjend for sine marinemåleri.

## Liv og gjerning
Lagorio var fødd i Feodosija (i dagens Ukraina). Han studerte målekunst ved St. Petersburgs kunstakademi i St. Petersburg. Lærarane hans var Maksim Vorobjev og B. P. Villeval'de. Medan han budde i Feodosija vart han påverka av målaren Ivan Ajvazovskij. I 1845 la Lagorio ut på ei sjøreise med krigsskipet Groziasjtsij for å lære seg korleis skip var oppbygt.

Lagorio budde åtte år i Italia. Bileta han laga der gav han status som professor ved heimkomsten til Russland.

I sine seinare år måla han kystmotiv frå Finland og Noreg. Han måla og verk med motiv frå den russisk-tyrkiske krigen 1877-1878.

Lagorio sine verk er tilgjengelege for allmenta i Tretjakovgalleriet i Moskva.

## Verk i utval

Lagorio Ice.jpg|Istransport, 1849
InTheCacasusMountains.jpg|I fjella i Kaukasus, 1870
Batum.jpg|Batumi, 1881
DefenceOfBayazet.jpg|Forsvaret av Bayazet under den russisk-tyrkiske krigen 1877-78, 1891
1897 Lev F. Lagorio Seestueck anagoria.JPG|Морской пейзаж, 1897


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lev Lagorio|Lev Lagorio]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Trifthorn

**Trifthorn** er ein 3&nbsp;728 meter høg fjelltopp i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i ei fjellrekke med klart høgre toppar, fremst Ober Gabelhorn og Zinalrothorn.

Fjelltoppen vart kliven fyrste gongen i 1872. W. Béreneck kom då til topps frå Zermatt-sida av fjellet.

## Kjelde