James FitzJames, 1. hertug av Berwick

**James FitzJames, 1. hertug av Berwick** () var ein fransk offiser, og den uekte sonen til kong Jakob II av England av Arabella Churchill, syster til 1. hertug av Marlborough. I 1695 gifta han seg med Honora de Burke, dotter til William Burke, 7. jarl av Clanricarde og enka etter 1. jarl av Lucan, som døydde i 1698. Det andre ekteskapet hans, med Anne Bulkeley, dotter til Henry Bulkeley, fann stad i 1700.

## Liv og virke
FitzJames var fødd i Moulins i Frankrike før faren tok over trona, og voks opp som ein katolikk. Han vart utdanna ved Collège du Juilly, Collège du Plessis og Jesuittcolleget i La Flèche. Han gjekk inn i teneste for hertug Karl V av Lorraine og var til stades under omleiringa av Buda. FitzJames vart gjort **hertug av Berwick**, **jarl av Tinmouth** og **Baron Bosworth** av faren i 1687.  Han reiste så til Ungarn og deltok i slaget ved Mohács.

Berwick kom attende til England og vart gjort guvernør i Portsmouth. Kong Jakob gjorde han så til Riddar av the Garter, men på grunn av invasjonen til prinsen av Orange og den påfølgjande *[[den ærerike revolusjonen]]*, fann denne innsetjinga aldri stad. Åre etter vart Jakob styrta og Berwick reiste i eksil med han, og tok ein aktiv del i det irske felttoget, inkludert slaget ved the Boyne. Etter faren enda eksilperioden sin, tente Berwick i den franske armeen. Han kjempa i slaga ved Steenkerque og Landen. I det sistenemnde vart Berwick teken til fange, men vart byta for hertugen av Ormonde.På grunn av støtta til faren og tenesta i den franske armeen mot England, vart han dømd til tap av borgarrettane sine i 1695, og mista den britiske adelsrangen.

Som soldat var Berwick kjend for motet, dugleiken og integriteten sin. Etter god teneste i den spanske arvefølgjekrigen vart han utpeikt til fransk marskalk etter eit suksessrikt tokt mot Nice i 1706. Den 25. april 1707 vann Berwick den store og avgjerande sigeren i Almanza, der ein engelskmann leia den fransk-spanske armeen til siger mot Ruvigny, ein franskmann som leia den engelsk-portugisisk-nederlandske armeen. Etter Almanza vart Berwick gjort til **Duc de Fitz-James** i adelskapen i Frankrike av Ludvig XIV, og **Duque de Liria y Xérica** og løytnant av Aragon av Filip V av Spania. Den siste store hendinga i den spanske arvefølgjekrigen var storminga av Barcelona av Berwick, etter ei lang omleiring, den 11. september 1714.

Ikkje lenge etter vart Berwick militærguvernør i provinsen Guienne, der han vart vener med Montesquieu. I 1718 måtte han igjen gå inn i Spania med ein arme, denne gongen måtte han kjempe mot Filip V (kvadrupelalliansekrigen). Mange år med fred følgde dette felttoget, og Berwick vart ikkje kalla ut i teneste att før i 1733. Det året vart han vald ut til å leie armeen ved Rhinen i den polske arvefølgjekrigen og klarte å omleire Kehl i 1733, men vart halshogd av ei kanonkule i omleiringa av Philippsburg den 12. juni 1734.

Berwick hadde born i begge ekteskapa sine. Etterkomarane hans var dei franske Ducs de Fitz-James og spanske Duques de Liria og seinare hertugar av Alba.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:James FitzJames, 1st Duke of Berwick|James FitzJames, 1st Duke of Berwick]]» frå ,  den 15. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Wild Geese Heritage Museum and Library Biography
*Petrie, Sir Charles (1953) *The Marshal Duke of Berwick: The Picture of an Age*. London: Eyre & Spottiswoode
*

## Bakgrunnsstoff