Sveits i Eurovision Song Contest

**[[Sveits]]** debuterte i den aller fyrste utgåva av **[[Eurovision Song Contest]]** i 1956 og har delteke 61 gongar. Ved fire høve har Sveits vore borte frå Eurovision Song Contest: 1995, 1999, 2001 og 2003. Sveits har vunne Eurovision Song Contest to gongar: på heimebane i 1956 med Lys Assia, og i 1988 med Celine Dion. Sveits har komme siste heile ni gongar og har fått null poeng fire gongar – like mange som Noreg og Austerrike. Etter innføringa av semifinalar i 2004, har Sveits kvalifisert seg til finalen ved 6 gongar på 17 forsøk. I 2019 klarte Sveits å kvalifisere seg til finalen for fyrste gang sidan 2014, og fekk sin beste plassering på 26 år med ein fjerdeplass. Også i 2021 kvalifiserte landet seg til finalen, og etter innføringa av to semifinalar var dette fyrste gongen Sveits klarte to finalekvalifiseringer på rad. Sveits fekk sin fyrste topp 3-plassering på 28 år med ein tredjeplass.

## Historikk
Sveits er på fleire måtar heimlandet til Eurovision Song Contest. I kjølvatnet av andre verdskrigen ønskte Den europeiske kringkastingsunionen, som elles har hovudkvarter i Sveits, å skape eit samlande, felleseuropeisk tv-program som kunne promotere organisasjonen. Etter forslag frå den sveitsiske fjernsynsmannen Marcel Bezençon fall til slutt valet på ei internasjonal songtevling, inspirert av den italienske San Remo-festivalen. Den fyrste utgåva av Eurovision Song Contest gjekk av stabelen i Lugano i Sveits 24. mai 1956, med sju deltakande land. Ikkje berre vart Sveits vertsnasjon, landet vann også tevlinga med Lys Assia og songen «Refrain». Lys Assia representerte også Sveits i 1957 og 1958 og har etter kvart vorte *grande dame* av Eurovision Song Contest.

### Sigeren «glapp» etter norsk tabbe
Etter sigeren i 1956, fulgte fleire gode resultat for Sveits, og landet kom på topp ti kvart år fram til 1964. I 1958 var Lys Assia igjen nær ved å vinne, då ho vart nummer to bak Frankrike med André Claveau og «Dors, mon amour». I 1961 kom Sveits på ein tredjeplass, og og i 1963 såg det ut til at Sveits hadde vunne sin andre siger med Esther Ofarim og «T'en va pas». Då alle land hadde gitt sine poeng, låg Sveits to poeng foran Danmark. Men den norske juryen hadde gitt feil poeng, og Noreg måtte gi sine poeng på ny heilt på slutten av avrøystinga. Då dei nye norske røystene var tatt med, gjekk Danmark forbi Sveits og vann med to poeng. Noreg vart i ettertid skulda for å hjelpe eit naboland til siger, men feilen kom av at den norske juryen ikkje var ferdig med å telle poenga då dei vart kalla opp. I kaoset las difor ein stressa Roald Øyen opp dei mellombelse resultata, og i feil rekkjefølgje.

### Svingande resultat
I 1964 kom Sveits på sisteplass for fyrste gang, og en ny sisteplass følgde i 1967. Begge gongane var også utan poeng. Utover i 1970- og 1980-åra svinga resultata. Fleire gongar hamna Sveits langt ned på lista, men i åra 1975–1982 kom Sveits på topp ti kvart einaste år. I Bergen i 1986 vart Sveits nummer to, og i 1988 vann landet sin andre siger med den då ukjende fransk-kanadiske artisten Céline Dion og låten «Ne partez pas sans moi». Dette er langt i frå einaste gong Sveits har importert ein artist til å representere seg, blant dei var Esther Ofarim (1963) israelsk, Annie Cotton (1993) kanadisk, mens bandet Vanilla Ninja (2005) er estiske. Det er ingen regler som seier at artist eller låtskrivar må vere frå landet han eller ho skal representere. Også Noreg har vore representert av utlendingar, blant anna svenske Benny Borg (1972) og delar av gruppa Secret Garden (1995).

### Liten suksess etter 2000
I 1993 fekk Sveits sin førebels siste topplassering då Annie Cotton sang landet til ein tredjeplass. Etter dette har Sveits hatt liten suksess i tevlinga og måtte stå over Eurovision Song Contest i både 1995, 1999, 2001 og 2003. Etter at EBU innførte semifinalar i 2004, har Sveits berre kvalifisert seg til finalen på fem av seksten forsøk. I åra 2007–2010 og 2015–2018 klarte ikkje Sveits å kvalifisere seg til finalen. I tillegg har Sveits komme sist i semifinalen fire gongar – meir enn noko anna land.

Den beste plasseringa til Sveits etter 2000 er ein tredjeplass frå 2021 med Gjon's Tears og «Tout l’Univers». Dette var fyrste gongen sidan 1993 at Sveits klarte ein pallplassering i Eurovision Song Contest.

### Språk
Som eit fleirspråkleg land har Sveits hatt fordelen av å syngje på fleire språk: fransk, tysk, italiensk og retoromansk. Av dei 60 bidraga Sveits har sendt til Eurovision Song Contest, har 23 vore på fransk, 12 på tysk, 14 på engelsk, 10 på italiensk og 1 på retoromansk. Sveits har hatt størst suksess med sine franskspråklege bidrag: Av åtte topp tre-bidrag har sju vore på fransk – inkludert båe vinnarane.

## Bidraga

## Røystehistorikk

 

## Galleri

Fil:Eurovision Song Contest 1958 - Lys Assia.png|Lys Assia i Hilversum i 1958
Fil:Eurovisie Songfestival 1962 te Luxemburg, voor Zwitserland Jean Philippe, Bestanddeelnr 913-6591.jpg|Jean Philippe i Luxembourg i 1962
Fil:Eurovision Song Contest 1965 - Yovanna.jpg|Yovanna i Napoli i 1965
Fil:Henri Des (Zwitserland), Bestanddeelnr 923-3707.jpg|Henri Dès i Amsterdam i 1970
Fil:Eurovisie Songfestival 76 Den Haag Peter, Sue and Marc (Zwitserland), Bestanddeelnr 928-5029.jpg|Peter, Sue og Marc i Haag i 1976
Fil:Eurovision Song Contest 1980 postcards - Paola 12.png|Paola i Amsterdam i 1976
Fil:Piero Esteriore - Switzerland 2004.jpg|Piero Esteriore i Istanbul i 2004
Fil:ESC 2007 Switzerland - DJ Bobo - Vampires are alive.jpg|DJ Bobo i Helsingfors i 2007
Fil:Paolo Meneguzzi, Switzerland, Eurovision 2008, 2nd semifinal.jpg|Paolo Meneguzzi i Beograd i 2008
Fil:Switzerland at ESC 2011.jpg|Anna Rossinelli i Düsseldorf i 2011
Fil:ESC2013 - Switzerland 04 (crop).jpg|Takasa i Malmö i 2013
Fil:ESC2014 - Switzerland 01.jpg|Sebalter i København i 2014
Fil:20150520 ESC 2015 Mélanie René 3764.jpg|Mélanie René i Wien i 2015
Fil:ESC2016 - Switzerland 01.jpg|Rykka i Stockholm i 2016
Fil:Eurovision Song Contest 2017, Semi Final 2 Rehearsals. Photo 244.jpg|Timebelle i Kiev i 2017
Fil:ESC2018 - Switzerland 02.jpg|Zibbz i Lisboa i 2018
Fil:ESC2019 - Switzerland 01.jpg|Luca Hänni i Tel Aviv i 2019
Fil:Gjons tears-1621721556.JPG|Gjon's Tears i Rotterdam i 2021


## Eurovision Song Contest i Sveits

## Sjå òg
* Sveits i Junior Eurovision Song Contest

## Kjelder

*Den offisielle nettsida til Eurovision Song Contest
*Sveits i Eurovision Song Contest
* *Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen «[[:nb:Sveits i Eurovision Song Contest|Sveits i Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 28. oktober 2021.*