Europaveg 16 i Noreg

**Europaveg 16 i Noreg** (**E16**) er ein norsk stamveg som går mellom Bergen og riksgrensa ved Kongsvinger (og vidare inn i Sverige. Til hausten 2012 var Sandvika i Bærum vest for Oslo endepunkt for vegen, strekninga frå Hønefoss til Sandvika er no berre ei arm av E16. Vegen var 493,8 km lang før forlenginga til riksgrensa, og han er del av Europaveg 16. 

E16 er ein av hovudvegane aust-vest, og heile strekninga ligg nord for Oslo (med unntak av arma Hønefoss-Sandvika). På Filefjell (det høgaste vegpunktet) passerer i gjennomsnitt 700 køyrety i døgnet (trafikken er dobbel så stor i juli), av dette om lag 20 prosent tungtrafikk. Ved Nygårdstangen i Bergen passerer om lag 32000 køyrety i døgnet, medan det i Sandvika i Bærum passerer om lag 35&nbsp;000 køyrety i døgnet (tal for 2005-2011.

Den lengste vegtunnelen i verda, den 24 509 meter lange Lærdalstunnelen, ligg på E16. Det gjer også den over 11,4 kilometer lange Gudvangatunnelen, som er den nest lengste tunnelen i Noreg. Mellom Gudvangen og Lærdal er det 51,5 km, og av det 43,0 km i tunnel.

Mellom Bergen og Åsane deler vegen trasé med Europaveg 39.

Traseen over Filefjell vart allereie i 1793 etablert som hovudveg mellom Oslo og Bergen, den såkalla Bergenske Kongevei. Den gongen gjekk vegen langs Randsfjorden om Etnedal (ikkje Begnadalen) og den enda på Lærdalsøyri der det var båt til Bergen.

## Lengd i dei einskilde fylka
E16 har ei samla lengd i Noreg på 493,8 km (pr. 31. juli 2006) mellom Bergen og Sandvika, fordelt på:
* Hordaland fylke: 128,2 km
* Sogn og Fjordane fylke: 108,8 km
* Oppland fylke: 151,8 km
* Buskerud fylke: 91,3 km
* Akershus fylke: 13,7 km
* Hedmark fylke: 73 km

## Større ombyggingsplanar
* Ny tunnel ved Vossavangen. Planlagt opna i 2013.
* Ny veg/motorveg Sollihøgda - Sandvika. Fyrste del av strekninga vart opna i 2009.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Starvhusgaten, Bergen sentrum,  til Nordnes
*  Vaskerelven til  Teatergaten (0,3 km)
*  Håkonsgaten til  Komediebakken (0,4 km)
*  Olav Kyrres gate/Christies gate
*  Nygårdsgaten til  Fjøsangerveien
*  Strømgaten
*  Lars Hilles Gate til Nygårdsgaten
*  Sotraveien, Nygårdstangen
*  Nygårdstangen felles trasé til Vågsbotn

*  Fløyfjellstunnelen (to løp, 3195 og 3825 m)
*  Bomstasjon Sandviken i retning mot Bergen
*   Sandviken
*  Nyhamnsveien
*   Helleveien til Vågsbotn
*  Eidsvågtunnelen (854 m)
*  Motorvei Eidsvåg–Åsane
*   Eidsvågsveien/Ervikveien
*  Selviktunnelen (124 m)
*  Glaskartunnelen (592 m)
*   Åsamyrane
*  Åsane Senter/ Hesthaugvegen til  Salhusvegen/ Åsamyrane
*    Forvasshaugen, Åsane  Åsamyrane 

*    Vågsbotn
*  Gaupåstunnelen (342 m)

*  Gaupåsvegen, Ytre Arna til Peter Jebsens vei (2,9 km)
*  Sætretunnelen (720 m)
*  Bjørkhaugtunnelen (558 m)
*  Peter Jebsens veg
*   Ådnavegen frå Indre Arna til Takvam,  Gamle Vossebanen
*   Hardangervegen, Indre Arna

*  Arnanipatunnelen (2133 m)
*  Takvamtunnelen (111 m)
*  Tunesvegen, Takvam
*   Herland
*  Songstadtunnelene I og II (279 og 310 m)
*  Romslovegen
*  Romslotunnelen (600 m)
*  Risnestunnelen (1712 m)
*   Trengereid
*  Trengereidtunnelen (1773 m)

*  Stavenestunnelen (2771 m)
*  Langhelletunnelen (926 m)
*  Kjenestunnelen (336 m)
*  Bogetunnelen (2036 m)
*  Botnavegen frå Vaksdal til Vaksdal stasjon (1,0 km)
*  Jamnatunnelen (791 m)
*  Fossmarktunnelen (110 m)
*  Klensgåttunnelen (55 m)
*  Hettetunnelen (626 m)
*  Steganestunnelen (77 m)
*  Stanghelletunnelen (202 m)
* Stanghelle
*  Lågaskarstunnelen (315 m)
*  Helletunnelen (321 m)
*  Dalevågtunnelen (1399 m)
*  Beitlatunnelen (661 m)
*  frå Dale til Bulken
*  Dalseid
*  Dalseidtunnelen (1809 m)
*  Trollkonetunnelen (734 m)
*  Kluftafjelltunnelen (467 m)

*  Hyvingstunnelen (1347 m)
*  Bolstadtunnelen (387 m)
*  Vassendatunnelen (206 m)
*  Nakkagjelstunnelen (209 m)
*  Holemarktunnelen (457 m)
*  Hernestunnelen (519 m)
*  Væletunnelen (458 m)
*  Teigdalsvegen frå Evanger til  Nesheim i Vaksdal (23,3 km)
*  Knoltatunnelen (356 m)
*   Bulken
*  Rekvesvegen frå Djukastein til Oppheim
*  Ormahaugen
*  Vangsgata til Bavallen →  Mølster
*  Vangskyrkja
*  Uttrågata, Voss, felles trasé til Vinje
*  Ringheimsvegen
*  Nedkvitnesvegen frå Skulestad til Tvinne
*  Tvinne
*  Tvindefossen
*   Vinje
*  Vinje kyrkje
*  Vasstrondvegen frå Osabrui til Haugsvik (5,9 km)
*  Oppheim kyrkje
*  Haugsvik
*  Stalheimtunnelen (1188 m)
*  Sivletunnelen (1114 m)
* Arm Stalheimskleivi til Stalheim (1,9 km), kommunal veg over fjellet i retning Voss

### 

*  frå Gudvangen til Bakka
*  Gudvangatunnelen (11&nbsp;428 m)
*  Langhuso
*  Flenjatunnelen (5053 m)
*  til Nedre Brekke bru, Flåm (0,8 km)
*  Brekke bru (255 m)
*  Fretheimtunnelen (1363 m)
*  Onstadtunnelen (673 m)
*  Fossheim  til Hol,  til Aurlandsvangen og vidare Nasjonal turistveg til  Lærdalsøyri
*   Lærdalstunnelen (24&nbsp;509 m)

*   Eri
*  frå Tønjum til Mo (7,3 km)
*  frå Lunde til Stønjum → 
*  Seltun
*  Seltatunnelen (1630 m)
*  Hagen →  Borgund stavkyrkje
*  Øygardsbrui (74 m)
*  Borgundtunnelen (3053 m)
*  Lo
**→  Strondi
*  Berge
**→  Strondi
*  Bergsbrua (144 m)
*  Tuftåstunnelen (2000 m)
*  Eråksbrua (98 m)
*  Borgundsvegen
*  Borlaug

### 

*  VDet høgaste punktet på vegen, Filefjell, 1004 moh.
*  Tyinkrysset

*  frå Eidsbru til Lome →  Høre stavkyrkje
*  Øye stavkyrkje

*  Kvamskleivtunnelen (167 m)
*  via  Hemsing bru
*  frå Vangsnes til  Hensåsen (3,9 km)
*  frå Fossvang
*  frå Hålimo til  Hådem

*  Lome
* Vestre Slidre sentrum

*  frå Einang til Li
*  Nesja
*  Nesja
*  Røn

*  Ulnes
*  Fagernes felles trasé til Leira
*  Jernbanevegen frå Elvely til Fagernes aust (0,7 km)
*  Skrautvålsvegen til  Forset i Gausdal
*  Garlivegen frå Østensvik til Leira
*  Jernbanevegen aust
*  Leira
*  Kongsvegen, Leira
*  Danebuvegen frå Aurdal kyrkje til Oppheimsbakken (3,4 km)
*  Vestringslinna, Aurdal
*  Skåri

*  frå Bagn til Nordre Voll →  Reinli stavkyrkje
*  Nordre Voll

*  frå Hølera til Garthus (9,2 km)
*  frå Fønhus bru til Skåneberget
*  Garthus
*  Rustebakke bru
*  frå Tollefsrud til  Nerby (6,3 km),  Hedalen stavkyrkje
*  Skåneberget

### 

*  Nes i Ådal
*  frå Bjonevika til fylkesgrensa →  (Oppland) til  Bjoneroa i Gran
*  Vestsideveien 
*  Hvalsbruveien, Hallingby
* Nymoen
*  **Traseen deler seg med hovudtraseen mot Gardermoen og Sverige, og arm til Sandvika** &rarr; 
*  Viulveien frå Hvalsmoen til Viul

### 

*  Randsfjord
*  Randselva
*  Hadeland glassverk
*  Jevnaker
*  Vang
*  frå Klinkenberg til Olarud (5,5 km)
*  frå Olum til  Sand i Lunner → 
*  Olimshagetunnelen (40 m)

*  frå Kalvsjø til  Vestern
*  frå Haug til  Kjørrven
*   Sand,  til  Stryken
*  Roa
*  Røstetunnelen (1097 m)
*   Tveitmarka, felles trasé til Sand
*  Lunnertunnelen (3811 m)
*  Bomstasjon E16 Lunner - Gardermoen

### 

* Arm Slettmoen (0,2 km)
**  Slettmoen
*  Leira
*   Holli
*  Tunnel (ca. 50 m)
*   Preståsen
*   Kneppe

*   Garder
*   Lyshaughagen
*  Brudalen
** 
**  Brudalen
*  Arm frå Brudalen (2,7 km),  tar av frå hovedtrasé
*  Furusmotunnelen (72 m, to løp)
*   Nordby (kun frå Gardermoen)
*   Herva,  til Lyshaughagen
*    Herva
E16
*   Kløfta,  til Ile →  til  Vestenga i Sørum 
*   Kløfta
*   frå Skibakk til Nybakk
: Motortrafikkveg Kløfta–Nybakk (fire felt)
*   Gamle Kongsvingerveg frå Borgen til  Dal
*  Bomstasjon
*    frå Nybakk til  Herva, 

Kongsvingervegen
*  Hvamsmovegen til  Marileet
*  Røavegen
*  Fuglefjellvegen til  Furuset
*   Vormsundvegen frå Vormsund til  Årnes, felles trasé til Vormnes,  Vestsidavegen til Breen →  Eidsvoll
*  Vormsund bru over Vorma (ca. 280 m)
*   Eidsvollvegen frå Vormnes til  Minnesund
*  Uvesund bru over Ua (ca. 110 m)
*  Bygdevegen frå Opakermoen til Vangen
*  Funnefossvegen til  Funnefoss
*  Skogbygdavegen til Løkkevoll
*  Holsvegen, Løkkevoll

### 

*  Ullernvegen frå Ullern til  Spigset
*  Togstadvegen frå Sandnesmoen til fylkesgrensa ved Togstad →  (Akershus) til Hol i Nes
*   Nord-Odalsvegen frå Korsmo til  Stange, Glomvegen til  Skarnes
Kongsvingervegen
*  Osvegen frå Os via  Odalstunet til  Kjølstad (5,6 km)
 Motortrafikkvei (fire felt, 14&nbsp;km)

}

:
*   frå Kongsvinger til  Rennespellet i Sørum
*  Elvebredden bru
*  Vinger tunnel (114 m) under Kongsvinger stasjon
*   (sørover) Østre Solørveg,  Glommengata til  Kurusand
* Felles trasé med  til Nor skanse
*  Nor skanse
Masterudvegen
*  frå Overud til  Granli
** 
*  frå Skinnarbøl til  Roverud
*  Masterud, felles trasé til Øyermoen
Finnskogvegen
*  frå Jammerdal til  Homsjøen (11,0 km)
*  Øyermoen
*  frå Riksåsen til   Gjevert i Grue (19,2 km)
Torsbyvegen
*  Riksgrensa, Riksåsen.  fortsett vidare i Sverige mot Torsby og til slutt Gävle.

## Arm Hønefoss-Sandvika
**Arm til [[Sandvika]] i Bærum med tilknyting til ** 

### 
*  Begna
*  Follum
*   Heradsbygda,  Heradsbygdveien til  Heggen
*  over Bergensbanen
*   Soknedalsveien, Heradsbygda
*  Kongens gate, Bærenga
*  Storelva bru (ca. 200 m)
*   Hvervenkastet
*  Hadelandsveien, Norderhov
*   Gomnesveien frå Botilrud til Vik 

*  Vollgata frå Steinssletta til  Kalkverket (3,1 km) i Ringerike
* Stein i Hole
*   Vik
*  Åsaveien frå Sundvollen via Bakåsen til  Hesselberg (14,2 km) i Ringerike
*   Utstranda frå Rørvik til Sønsterud (8,4 km)
*  Elgstangen 
*  Nedre Nes 
*  Nestunnelen (1276 m)
*  (0,5 km)
**  Sønsterudtunnelen (125 m)
**  Sønsterud
*   Homledal
*  Skarettunnelen (465 m)
*   Skaret
* Sollihøgda

### 

Ringeriksvegen
*  
*  Ringeriksvegen frå Hvile til Vøyanenga
E16
*  Skuitunnelen (1440 m)

*   Økriveien til fylkesgrensa mot Oslo ved Jar
*  Brennetunnelen (1100 m)
*   Ringeriksvegen, Vøyanenga
Ringeriksvegen
*   frå Rud til fylkesgrensa mot Oslo ved Grini
*  Arm til Skuiveien, berre avkjørsel frå nord
**  Sandvikselva (ca. 30 m)
**  Skuiveien
* Arm til  Bærumsveien
*  Sandvikselva (ca. 130 m)
*   Franzefossveien, berre oppkjørsel mot sør
*  Sandvikselva og Franzefossveien (ca. 100 m)
*  Hamangtunnelen (342 m)
*  Hamang aust, arm til Hamang vest (0,3 km) berre i nordleg retning
**  Johan Grauers Gate frå Sandvika til  Haslum
**   Brynsveien, Sandvika
**  Industriveien frå Bjørnegard til  Gyssestad
*  Sandvikselva (ca. 45 m)
*  Hamang vest, berre i sørleg retning
*  Kjørbotunnelen (331 m)
*   Kjørbokrysset
** **Endepunkt for arm til Sandvika**, hovedtraseen går fortsett frå Hønefoss via Gardermoen til riksgrensa

## Alternative vegar
* Bergen - Hønefoss:  via Geilo, 45 km kortare, ei ferje. 
* Bergen - Hønefoss: / om Aurland-Hol, 27 km kortare, ingen ferjer. 
* Bergen - Hønefoss: / om Hemsedal, 17 km kortare, ingen ferjer. 

## Forlenging
E16 i Noreg vart hausten 2012 forlenga til riksgrensa ved Kongsvinger (og vidare til Gävle i Sverige), gjennom omskilting av eksisterande vegar.

Vegdirektoratet greia i august 2008 ut ulike ruteføringar for ei forlenging av E16 mellom Bjørgo i Nord-Aurdal og Kongsvinger:
* via Sandvika og Oslo (, ,  og )
* via Gardermoen (,  og )
* via Dokka og Gjøvik (, , , ,  og )

For ruteføringa via Dokka og Gjøvik var det også vurdert eit delalternativ med ruteføring vest for Mjøsa, langs Riksveg 33 og Riksveg 177 til Riksveg 2.

Dei konkluderte:

«Den anbefalte ruteføringen er via Gardermoen. Ruteføringen gir god betjening av Oslo-regionen, Gardermoen hovedflyplass og trafikk fra Bergen og Vestlandet. Samtidig er ruta kortere og raskere mellom Hønefoss og Kongsvinger, enn å køyre via Sandvika og Oslo. Omskiltingskostnader og økte kostnader til drift og vedlikehald på ruta er beskjedne. Ved en eventuell ruteføring parallelt med E18 og E6 gjennom Oslo vil omskiltingsutfordringene være betydelig større.»

«Dagens E16 mellom Hønefoss og Sandvika foreslås klassifisert som en arm av E16 mot Oslo. En beholder da sammenhengende europavegforbindelse mellom Oslo og Bergen. Mellom Gardermoen og rv. 2 Nybakk i Ullensaker anbefales ruteføring langs E6 og rv. 2 i stedet for rv. 174.»

Uavhengig av kva for eit av desse alternativa ein fell ned på vil ein nytte seg av riksveg 200 vidare frå Kongsvinger til svenskegrensa. For planen totalt sett tilrådde ein:

«Vegdirektoratet er positive til å tydeliggjøre vegforbindelsen og at dette gjøres ved å forlenge E16 til riksgrensen, gjennom omklassifisering av eksisterende veg. Forutsetningen er at svenske myndigheter går inn for en videreføring av E16 fra riksgrensen til Gävle. Vägverket i Sverige har i sin motsvarende rapport til Näringsdepartementet, stilt seg positive til en slik videreføring.»

* Det vil seie: om Gardermoen langs , ,  og .

## Sjå òg
* Europaveg 16

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:Europavei 16 (Norge)|Europavei 16 (Norge)]]» frå Wikipedia på bokmål 28. oktober 2009.* 
 

* Kristin Ese: «Stamvegen E16 gjennom Aurland» på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
* Innslag om nokre av tunnelane på E16 i programserien Norsk attraksjon på NRK