open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Calf of Flotta

**The Calf of Flotta** er ei lita øy i Scapa Flow i Orknøyane. Calf of Flotta ligg ved sidan av Flotta og ordet «calf» eller «kalv» viser her til at ho er ei mindre øy som ligg ved sidan av ei større ei. 

## Geografi og geologi
Calf of Flotta består av raud sandstein

Ho er om lag 800 meter lang og smal, og strekkjer seg frå vest til aust. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Calf of Flotta|Calf of Flotta]]» frå ,  den 11. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rakel Surlien

**Rakel Surlien** () i Svelvik er ein norsk jurist og tidlegare politikar frå Senterpartiet. Ho var statsråd og sjef for Miljøverndepartementet (miljøvernminister) i Kåre Willoch si regjering 8. juni 1983 til 9. mai 1986.

## Utdanning og yrkesliv
Surlien har Examen artium frå latinline frå 1963, vart cand.jur. med folkerett som spesialfag i 1970, og gjekk på Forsvarets høgskole 1985–1986. 

Rakel Surlien var sekretær for Stortingets justiskomité 1979-1983.
Ho var lagdommar i Eidsivating lagmannsrett 1986–1990, lagmann 1990–1994, departementsråd i Justisdepartementet 1995–1997, justitiarius (sorenskrivar) ved Nedre Romerike tingrett 1997–2001, og lagdommar i Borgarting lagmannsrett frå 2004. 

## Kjelder
* Rakel Surlien hos Stortinget.no, vitja 11. mars 2010
Cava i Orknøyane

**Cava** (norrønt *Kálfey*, «Kalvøya») er ei folketom øy i Orknøyane i Skottland. Ho er 1,07 kvadratkilometer stor og det høgaste punktet ligg 38 meter over havet. Namnet tyder «kalvøya», eit namn som ofte vert nytta om øyar som ligg nær ei større øy. Ei lita halvøy på Cava, som heng fast i resten av øya ved eit smalt eid, heiter Calf of Cava. 

Cava ligg i Scapa Flow like utanfor den mykje større øya Hoy. I nærleiken ligg småøyane Rysa Little og Fara og skjeret Barrel of Butter. Sør for Cava, mellom Fara og Rysa Little, ligg Gutter Sound, der mange tyske krigsskip vart ende i senk i 1919. 

På 1700-talet plyndra den frykta sjørøvaren John Gow øya og tok bort tre unge kvinner. Som med dei mange andre øyane sør i Orknøyane, vart Cava fråflytta på 1900-talet. Det er framleis ein bustad på øya - Cava Lodge.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cava, Orkney|Cava, Orkney]]» frå ,  den 11. mars 2010.*
Vangsteinen

**Vangsteinen** er ein bilet- og runestein frå tidleg kristen tid som stod attmed den nedrivne Vang stavkyrkje i Vang i Valdres i Oppland. Steinen står no ved kyrkjeporten til Vang kyrkje, som vart bygd på staden i 1840 som erstatning for stavkyrkja, som vart riven av di ho var for lita og umoderne.

Biletsteinen er ein om lag 2 meter høg skiferhelle i ein lokal steinsort, tilhogd på eit særeige vis som har fått nokre til å meine at steinen har vore den eine halvparten av ein portal. Men denne teorien vert motsagt av at det er ein runeinnskrift på den høgre smalsida. Innskrifta, som er i yngre runer, er tolka soleis: «Gåses søner reiste denne steinen etter Gunnar, brorsonen sin».

Heile den eine flatsida av steinen er dekt av ein hundeliknande dyrefigur (øvst) og annan ornamentikk i sokalla *Ringeriksstil*. Stilmessig vert steinen plassert i same kategori som Dynnasteinen frå Gran på Hadeland og Alstadsteinen frå Toten.

## Bakgrunnsstoff
*
Mark Paston

**Mark Nelson Paston** () er ein newzealandsk fotballspelar som har spela som keeper for Wellington Phoenix i den felles australsk-newzealandske ligaen A League, og for New Zealand sitt landslag. Han vart fødd i Hastings i Hawke's Bay-regionen på Nordøya på New Zealand.

## Klubbkarriere
Paston sin første seniorklubb hans var Napier City Rovers. I 2003 drog han til England, der han i 2003/04-sesongen spelte for Bradford City i the Championship, det nest øvste nivået i engelsk fotball. Han fekk 13 ligakampar for Bradford, som rykte ned same året. I 2004/05-sesongen gjekk han til Walsall i 1. divisjon (det tredje øvste nivået i engelsk fotball), der han berre fekk 9 kampar. Før 2005/06-sesongen flytta han på seg igjen, denne gong til St. Johnstone i skotsk 1. divisjon, det nest øvste nivået der, men her fekk han berre 2 seriekampar.

I 2006 vende Paston heim til New Zealand, til New Zealand Knights, som var det einaste profesjonelle fotballaget i landet, og som spelte i den australske "A League". Då denne klubben vart oppløyst i 2007 og erstatta i A League av den nye klubben Wellington Phoenix, gjekk Paston over til Phoenix. Han var ofte andrekeeper på laget, men då Glen Moss drog til Melbourne Victory vart Paston førstekeeper.

## Landslagskarriere
Paston debuterte for New Zealand sitt landslag som 20-åring i eit 5-0-tap mot Indonesia 21. september 1997. Han spelte ikkje for A-landslaget igjen før 2003. Sidan då har han konkurrert med Glen Moss om plassen som landslagskeeper. I Confederations Cup 2009 var han med i New Zealand sin tropp, men var unytta reserve for Moss. Moss vart utvist og suspendert for fire kampar i den siste kampen i gruppespelet i kvalifiseringa til fotball-VM i 2010. Dermed fekk Paston spela dei to avgjerande playoff-kampane mot Bahrain. Han heldt buret reint i begge kampane, og under heimekampen redda han ein straffe og vart kåra til banens beste. New Zealand kvalifiserte seg dermed til fotball-VM for første gong sidan 1982.

## Referansar


**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Mark Paston|engelsk wikipedia]] 11. mars 2010.*
Copinsay

**Copinsay** (norrønt *Kolbeinsey*) er ei øy i Orknøyane i Skottland, som ligg aust for Orkney Mainland. Ei lita øy like nordaust for Copinsay heiter Horse of Copinsay. Øya er ikkje lenger busett og har status som fuglereservat. Det står eit fyr på øya. 

Før dei siste innbyggjarane flytta til Mainland i 1958, var Copinsay full av liv i fleire generasjonar. Øya hadde skule og opp til fyrvaktarfamiliar i tillegg til ein gard med familie. Det finst òg ein gammal gravplass på øya. 

Copinsay blei kjøpt av den britiske ornitologiorganisasjonen RSPB i 1972 til minne om naturforskaren James Fisher.
Sjølv om øya er fråflytta, blir nokre åkrar framleis dyrka for å gje høvelege levetilhøve for den sjeldne fuglen åkerrikse.
Ein kan sjå lundefugl i området i juli. 

Saman med tre holmar i nærleiken (Corn Holm, Ward Holm og Black Holm) har Copinsay status som eit særskilt (Special Protection Area, SPA) ettersom grasdekket og dei bratte sandsteinsklippen dannar gode hekkjetilhøve for sjøfugl. 

Det er ein stor koloni med gråsel på øya. Dei får vanlegvis ungar i november kvart år. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Copinsay|Copinsay]]» frå ,  den 11. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Corn Holm

**Corn Holm** er ei lita tidvassøy i Orknøyane, nær Copinsay i vest. Det stod ein gong eit lite kapell her. Øya er i dag dominert av fuglar. 

Corn Holm består av raud sandstein.
Ved lågvatn er ho landfast med Black Holm og Ward Holm og mellom Corn Holm og Copinsay ligg eit stykke kalla Isle Rough. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Corn Holm|Corn Holm]]» frå ,  den 11. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Damsay

**Damsay** (norrønt *Damsey/Daminsey*) er ei øy i Orknøyane i Skottland. Ho er om lag 18 hektar stor og berre 11 meter over havet på det høgaste. Ho ligg i Bay of Firth nord for Orkney Mainland nær Finstown. I nærleiken ligg den vesle øya Holm of Grimbister.

Øya er ikkje lenger busett og ein gong stod ein norrønt hall her. Her vart Erlend Jarl drepen av Ragnvald Orknøyjarl og Harald Maddadsson Jarl i 1155. Erlend feira jul på øya. Drukken trekte han og mennene sine tilbake til skipa sine, og her vart dei overraska og drepne. 

Seinare vart det bygt eit lite nonnekloster på øya og det oppstod ei segn om at froskar og padder (eller kanskje rotter og mus) ikkje kunne bu på øya. Det vert sagt at ugifte kvinner som vart gravide kunne kome til øya og be ved ein forlaten heilagdom for Jomfru Maria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Damsay|Damsay]]» frå ,  den 11. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Trygve Haugeland

**Trygve Haugeland** (), fødd i Lyngdal, var ein norsk politikar frå Senterpartiet.

## Regjering
Trygve Haugeland var statsråd i Miljøverndepartementet og den andre miljøvernministeren i Noreg, i regjeringa Korvald i tida 18. oktober 1972 til 5. mars 1973.

## Andre verv
Trygve Haugeland var stortingsrepresentant frå Vest-Agder i perioden 1958-1961 for Bondepartiet. Han var vararepresentant i periodane 1945-1949 og 1950-1953. Han var varaordførar i Lyngdal kommune 1948-1955.

Trygve Haugeland var medlem av Den Norske Nobelkomiteen i perioden 31. mai 1974 - 31. desember 1984. 
Trygve Haugeland var leiar i det såkalla ressursutvalet frå 1968 til 1971, som førte fram til opprettinga av Miljøverndepartementet.

## Kjelder
*Stortinget.no - Biografi hos Stortinget.no, vitja 11. mars 2010
* Nobelprize.org - Biografi, vitja 11. mars 2010
Eday

**Eday** (norrønt *Eiðey*) er ei øy i Orknøyane i Skottland. Eday ligg i North Isles i Orknøyane om lag 25 km nord for hovudøya Mainland. Med eit areal på 27,45 kvadratkilometer er ho den niande største i øygruppa. 

## Geografi

Sentralt er Eday dekt av lyngheilandskap med røsslyng, torv og kalkstein. Utvinning av torv og kalkstein har vore ein av hovudnæringane på øya. Av attraksjonar på øya finn ein den ståande steinen Stone of Setter og gravkammera Vinquoy, Braeside og Huntersquoy. Eday er òg kjend for sjøfugl og for Carrick house, bygt i 1633, der sjørøvaren John Gow vart fanga. 

## Transport
Ein kan nå Eday både til sjøs og med fly frå Orkney Mainland. Det går ferjeruter til Backaland på Eday frå Kirkwall på Orkney Mainland. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eday|Eday]]» frå ,  den 11. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Besøk Eday
Ottar Kaldhol

**Ottar Kaldhol** () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet frå Ulstein. Han blei vald inn på Stortinget frå Møre og Romsdal i 1993. Han var vararepresentant i periodane 1989&ndash;1993, 1997&ndash;2001 og 2001&ndash;2005. I dei to siste periodane møtte han fast for Karita Bekkemellem 17.03.2000-30.09.2001 og 01.10.2001-19.10.2001 medan ho var statsråd.

Kaldhol var ordførar i Ulstein i 1987&ndash;1991 og 1991&ndash;1993.

## Regjering
* 18. september&nbsp;1992&ndash;7. januar&nbsp;1994 var han statssekretær i Fiskeridepartementet

## Stortingskomitear
* 1993&ndash;1997 medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomitéen
* 1997&ndash;2001 medlem i Finanskomitéen

## Kjelder
* Biografi hos Stortinget.no, vitja 11. mars 2010
Große Seehorn

**Große Seehorn** er eit 3&nbsp;121 meter høgt fjell i Silvrettafjella, på landegrensa mellom Sveits og Austerrike. Fjellet har ein prektig, lett hornaktig og pyramidelik utsjånad. 

Fyrstebestiginga fann stad den 26. august 1869. Florian Brosi og  Emil Hauser og dei tre fjellførarane Christian Jann, Chr. Jegen og Schoch kleiv til topps.

Große Seehorn og grannetoppen Großlitzner vert haldne for å vere dei vakraste tvillingtoppane i Silvrettafjella. Mellom dei går fjellryggen Litzner-Hochjoch (ca 2&nbsp;960 m). Normalruta tek utgangspunkt i *Saarbrücker Hütte* og fører over *Seelücke* (2&nbsp;776 m) og vidare over vestsida av fjellet, og opp nordvestegga til topps.

3&nbsp;032 meter høge *Chlein Seehorn* ligg vest Große Seehorn. Denne fjelltoppen ligg i sin heilskap på sveitsisk grunn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Große Seehorn|Große Seehorn]]» frå , den 11. mars 2010.*
Barneombodet

**Barneombodet** er eit offentleg ombod, skipa med heimel i Lov om barneombod av 6. mars 1981. Ombodet si oppgåve er å sjå til at lovgjeving som gjeld barn sine interesser blir etterlevde. Barneombodet blir utnemnt av Kongen i statsråd for ei fireårsperiode, og kan maksimalt sitje i to periodar. Barneombodet er ein fagleg autonom institusjon, men er administrativt underlagt Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet.

## Historie
I boka «Umyndige personer» lanserte Anders Bratholm tanken om eit barneombod i Noreg allereie i 1969. Etter debatt utover på 1970-talet blei Barnelovutvalet sett ned i 1975, leia av Frederik Beichmann. Ved opprettinga i 1981 blei Målfrid Grude Flekkøy det første barneombodet i verda.  

### Barneomboda
* 1981–1989: Målfrid Grude Flekkøy
* 1989–1995: Trond-Viggo Torgersen
* 1996–2004: Trond Waage
* 2004–2012: Reidar Hjermann
* 2012–2018: Anne Lindboe
* 2018–2024: Inga Bejer Engh

Ida Hjort Kraby blei utnemnd 8. februar 2008, og skulle etter planen tiltre som nytt barneombod i april 2008, men trekte seg allereie 14. februar 2008 etter at det blei kjent at det hadde vore personleg kontakt med barne- og likestillingsminister Manuela Ramin-Osmundsen, sjå Barneombodsaka. Reidar Hjermann hadde sin siste arbeidsdag på kontoret 11. april 2008, og nestleiar hos barneombodet Knut Haanes tok til 14. april 2008 som fungerande barneombod medan arbeidet med å tilsette ein etterfølgjar heldt fram. Reidar Hjermann blei så gjenoppnemd 20. juni 2008.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Anders Bratholm

**Anders Elias Bratholm** () var ein norsk jurist. 

Bratholm var fødd utanfor ekteskap i Oslo, og vart bortadoptert til eit ektepar frå Borgund (i dagens Ålesund). Familien budde i Borgund nokre år, før han flytta til Jeløya i Moss.

Bratholm var redaktør av Dagningen frå 1945 til 1947. Han vart Dr.juris i 1958 og var professor i rettsvitskap ved Universitetet i Oslo frå 1960 til 1990. 

Anders Bratholm har vore formann i Straffelovkommisjonen og medlem av fleire offentlege utval. Han var redaktør av det juridiske tidsskriftet Lov og Rett frå 1962 til 1990.

## Bøker
* 1957 *Pågripelse og varetektsfengsel* (doktoravhandling) 
* 1973 *Sivil rettergang* skrive saman med Jo Hov
* 1980 *Strafferett og samfunn*
* 1983 (1.utg.)/ 1990 (2.utg) *Spesiell strafferett* skrive saman med Johs. Andenæs 
* 1986 *Politivold. Omfang - årsaker - forebyggelse*
* 1991 *Straffeloven I* skrive saman med Magnus Matningsdal
* 2008 Anders Bratholm, Ståle Eskeland - *«Justismord og rettssikkerhet»* - 287 sider - ISBN 978-82-15-01149-3

## Prisar og utmerkingar
* 1986 Fritt Ords honnør
* 1990 Human-Etisk Forbund: Humanistprisen

## Bakgrunnsstoff
*
Tor Halvorsen

**Tor Halvorsen** (), fødd i Skien, var ein norsk fagforeiningsleiar og politikar frå Arbeidarpartiet. Han var leiar for Landsorganisasjonen (LO) i perioden 1977 til 1987.

Tor Halvorsen hadde fagbrev som røyrleggjar. Frå 1962 var han fastlønna tillitsmann i Herøya Arbeiderforening, der han var formann frå 1965 til 1968. Frå 1968 til 1969 var han instruktør i Arbeidernes Opplysningsforbund (AOF) i Telemark. Deretter blei han vald inn i LO si toppleiing 
som LO-sekretær. 

## Regjering
Tor Halvorsen var statsråd i Trygve Bratteli si andre regjering i åra 1973 til 1976 i to departement: 
*Miljøverndepartementet (miljøvernminister)
*Sosialdepartementet (sosialminister)

## Leiar for LO
I 1977 blei Tor Halvorsen vald som leiar for LO. Dette vervet hadde han til han døydde i 1987.

## Kjelder
* Tor Halvorsen hos Arbeiderpartiet.no  vitja 9. mars 2016
*
Trygderetten

**Trygderetten** er eit norsk domstolliknande forvaltingsorgan som handsamar anker over NAV sine vedtak etter Folketrygdlova og nokre andre lover. Trygderetten er eit uavhengig organ som blei oppretta i 1967, med heimel i Lov om anke til trygderetten av 16. desember 1966 nr 9. Trygderetten sine avgjerder kan angripast ved anke til lagmannsretten. Anke til Trygderetten er gratis, men kan i ein del tilfelle ta lang tid.

Leiar for Trygderetten er Knut Brofoss.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad for Trygderetten, vitja 12. mars 2010
*Lov om anke til Trygderetten, hos Lovdata.no
Albinisme

**Albinisme** (av latin *albus*, 'kvit') er ein heller vanleg mutasjon hjå både menneske og dyr. Ein kan finne albinisme hjå alle virveldyr. Ei plante eller eit individ som lid av albinisme vert kalla ein **albino**.

## Bakgrunnsstoff
Vang kyrkje i Valdres

**Vang kyrkje** i Vang kommune i Valdres i Innlandet er ei krosskyrkje i tre frå 1840.

Kyrkja har 250 plassar. Ho vart bygd til erstatning for Vang stavkyrkje, som stod på staden, men vart rive og seld av di ho var for lita og uhøveleg for bygda. Ein stein med opplysningar er sett opp på kyrkjegarden for å markere kvar denne stavkyrkja stod. 

Vangsteinen, ein bilet- og runestein frå 1000-talet som var reist attmed stavkyrkja, er no er plassert attmed kyrkjeporten.

Prestegarden ligg aust for kyrkja.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Foreign Affairs

**Foreign Affairs** er eit USA-amerikansk tidsskrift om internasjonal politikk og amerikansk utanrikspolitikk. Det vert gjeve ut av Council on Foreign Relations, som er ei privat tankesmie i New York. Tidsskriftet vart skipa i 1922, og kjem ut annankvar månad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Foreign Affairs|Foreign Affairs]]» frå ,  den 1. juni 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Kringkastingsrådet

**Kringkastingsrådet** er eit rådgjevande organ for NRK.

Rådet har til oppgåve å drøfte og uttale seg om hovudlinene i NRK si programverksemd, både innan radio og TV. Dei kan også gje råd i administrative og økonomiske saker. Sakene rådet handsamar kan kome både frå kringkastingssjefen og frå NRK sine sjåarar og lyttarar. Rådet blir slik sett også ein klageinstans. Dei kan også handsame saker som rådet sjølv meiner bør takast opp. 

Kringkastingsrådet har møte 8&ndash;10 gongar i året. Rådet har 14 medlemmar, med personlege vararepresentantar. 8 av medlemmane blir oppnemnde av Stortinget, 6 av Kongen i statsråd. Eitt av dei 8 medlemmane Stortinget oppnemner er leiar for Samisk Programråd. 

For perioden 2022-2025 er leiar for Kringkastingsrådet Snorre Valen.

## Kjelder

*Kringkastingsrådet hos NRK, vitja 11. mars 2010

## Bakgrunnsstoff
*
Silvrettahorn

**Silvrettahorn** er eit bredekt fjell i Silvrettafjella i Aust-Alpane. Landegrensa mellom Sveits og Austerrike går over den 3&nbsp;244 meter høge fjelltoppen. På sveitsisk side ligg kantonen Graubünden og på austerriksk side forbundslandet Vorarlberg. Silvrettahorn og grannetoppane er i aust og nordaust omkransa av den to kolometer lange isbreen *Ochsentaler Gletscher* i dalen Ochsental, i nordvest går Klostertal og på sørsida ligg *Silvrettagletscher*.

*Schneeglocke* (3&nbsp;223 m), *Schattenspitze* (3&nbsp;202 m) og *Klostertaler Egghorn* (3&nbsp;120 m) er grannetoppar til Silvrettahorn, alle ligg på austerriksk grunn. Grensa mellom dei to landa fylgjer den vestgåande fjellryggen med toppen *Rotfluh* (3&nbsp;166 m) og over fjelltoppen *Signalhorn* (3&nbsp;207 m).

Den geologiske oppbygginga av Silvrettahorn er ganske kompleks. Øvste delen høyrer til det såkalla *Silvrettadecke*, den høgstliggjande tektoniske plata i berggrunnen i Silvrettafjella. Delar er krystallinske grunnsteinar danna under svært høgt trykk på den tid Alpane vart oppbygt, noko som førte til at metamorfe bergartar vart danna. Der av finn ein glimmerrike gneisar i området, og inn i mellom lys granitt og amfibolitt.

Silvrettahorn vart klive fyrste gongen i 1865. Jules Jacot hadde med seg to fjellførarar på den turen. Utgangspunkt for ein tur til topps er i dag på austerriksk side fjellhytta *Wiesbadener Hütte* på 2&nbsp;433 moh i Ochsental, samt frå sveitsisk side *Silvrettahütte* tilhøyrande Schweizer Alpen-Club på 2&nbsp;341 moh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Silvrettahorn|Silvrettahorn]]» frå ,  den 12. mars 2010.*
Helga Gitmark

**Helga Gitmark** (), fødd i Holt i Aust-Agder var ein norsk politikar for Senterpartiet.

## Regjering
Helga Gitmark var statsråd og sjef for Miljøverndepartementet (miljøvernminister) frå 5. mars til 16. oktober 1973 i Lars Korvald si regjering. Ho vart med dette Noregs og verdas første kvinnelege miljøvernminister. Ho blei som statsråd mest kjend for å ha stansa høghusplanane i Karl Johans gate i Oslo.

## Andre verv
Helga Gitmark var nestleiar i Senterpartiet frå 1973 til 1979 og vararepresentant til Stortinget i perioden 1977-1981.

Gitmark var medlem av og leiar i bispedømmerådet i Agder i eit par tiår og medlem av Kyrkjerådet og Kringkastingsrådet.

Ho sat også i styret for Folkeaksjonen mot selvbestemt abort og var aktiv i lokalpolitikken i heimkomma Lillesand, der ho sat i kommunestyret i periodane 1971–1975 og 1991–1995. 

I 1991 fekk ho Kongens fortenestmedalje i gull.

## Kjelder
*
Großlitzner

**Großlitzner** er ein 3&nbsp;109 meter høg og markant fjelltopp i  Silvrettafjella. Grensa mellom Sveits og Austerrike går over toppen. Kantonen Graubünden og forbundslandet Vorarlberg ligg på kvar si side av statsgrensa.

Fyrstebestiginga hende 12. september 1866, og dei tre som då var toppen var Jules Jacot og dei to førarane hans, Christian Jann og A. Schlegel.

Großlitzner vert rekna som det gildaste klatrefjellet av toppane i Silvrettafjella. På nordsida ligg isbreen *Litzner-Gletscher*, tett utanfor denne står fjellhytta *Saarbrücker Hütte*. Sett frå så vel aust som vest syner Großlitzner seg som eit slankt og loddrett oppstigande bergtårn.

Große Seehorn og Großlitzner, som er knytt til einannan over den 2960 m høge egga/fjellryggen kalla Litzner-Hochjoch, vert haldne for å vere det vakrast fjellparet i Silvrettafjella. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Großlitzner|Großlitzner]]» frå ,  den 12. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Gross Litzner på Hikr.org
Lee Woon-jae

**Lee Woon-Jae**, med revidert transkripsjon **I Un-jae** () er ein sørkoreansk fotballspelar som spelar som keeper for Suwon Samsung Bluewings i K-League i Sør-Korea, og for det sørkoreanske landslaget. Lee vart fødd i Cheongju i Nord-Chungcheong-provinsen.

Lee debuterte i K-League for Suwon Bluewings i 1996. Han spelte over 100 kampar for klubben, før han gjekk til Gwangju Sangmu, som er sportsavdelinga til det sørkoreanske militæret, medan han avtente førstegongstenesta si i to år. I 2002 vende han attende til Suwon og har vore i klubben sidan då. Til saman har han spelt over 200 kampar for klubben.

Lee har spelt for det sørkoreanske landslaget sidan sommar-OL 1992 i Barcelona. Han var med i Sør-Korea sin tropp til fotball-VM i 1994 og var førstekeeper for Sør-Korea under fotball-VM i 2002 og 2006. I 2002 spelte han ei viktig rolle i å få Sør-Korea til ein historisk semifinale, då han redda éin straffe i straffesparkkonkurransen mot Spania i kvartfinalen, slik at Sør-Korea gjekk vidare. Under Asiameisterskapen i 2007 redda han tre straffespark i straffesparkkonkurransar, to mot Iran og éin mot Japan. Under denne meisterskapen var han landslagskaptein.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Lee Woon-Jae|engelsk wikipedia]] 12. mars 2010.*
Ri Myong-Guk

**Ri Myong-Guk** () er ein nordkoreansk fotballspelar som spelar som keeper for Pyongyang City i den nordkoreanske fotballigaen, og for det nordkoreanske landslaget.

I 2007 var Ri førstekeeper for det nordkoreanske ungdomslandslaget i kvalifiseringa til sommar-OL 2008, men laget klarde til slutt ikkje å kvalifisera seg. Sidan 2007 har han òg spelt for A-landslaget til Nord-Korea. Under Aust-Asiameisterskapen i fotball i 2008 vart han kåra til beste keeper i turneringa.

Ri spelte 15 kampar for Nord-Korea under kvalifiseringa til fotball-VM i 2010, og slepte berre inn fem mål til saman i desse kampane.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:de:Ri Myong-guk|tysk wikipedia]] 12. mars 2010.*
Piz Sesvenna

**Piz Sesvenna** er eit 3&nbsp;204 meter høgt fjell i Sesvennafjella i Engadin. Fjelltoppen ligg tett vest for landegrensa mellom Italia og Sveits. Fjellet ligg i den sveitsiske kantonen Graubünden, aust for kommunen Scuol. Nord for austegga ligg isbreen Sesvennabreen.

Toppen kan ein nå frå Schlinig i Sør-Tyrol via fjellhytta *Sesvennahütte* i Schlinigtal. Frå fjellhytta går turen gjennom Sesvenna-skaret og over isbreen og austegga til det høgste punktet. Ein kan også klive til topps med utgangspunkt i Taufers og gjennom dalen Avignatal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Piz Sesvenna|Piz Sesvenna]]» frå ,  den 12. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Piz Sesvenna på SummitPost
Guillermo Ochoa

**Francisco Guillermo Ochoa Magaña** () er ein mexicansk fotballspelar som spelar som keeper for Ajaccio i fransk Ligue 1, og for det mexicanske landslaget.

## Klubbkarriere
Ochoa debuterte for Club América som 18-åring, under den nederlandske trenaren Leo Beenhakker, i ein kamp mot CF Monterrey i venskapsturneringa Clausurai i 2004. Han viste fort potensialet og ferdigheitene sine, og han tok opp kampen med dåverande veterankeeper Adolfo Rios. Då 2004-sesongen starta, var det mange som spådde at Ochoa ville ta over keeperhanskane permanent, då Rios hadde lagt opp. Spådommane slo feil, og den nye trenaren Oscar Ruggeri tok med seg nye målvaktar, blant anna den argentinske stjernekeeperen Sebastian Saja og veteranen Ricardo Martinez. Dette vart eit stadig veksande problem for Ochoa, som kort tid etter hamna på benken.

Ruggeri si tid i klubben var prega av kontroversielle og meir eller mindre upopulære avgjerder, og etter berre seks kampar i førersetet fekk han sparken. Ein ny trener tok over, og Guillermo Ochoa var no for første gong fast på eit lag i medvind under den nye trenaren Mario Carrillo. Sidan trenarskiftet starta Ochoa kvar einaste kamp for América, når han ikkje var skada eller på landslagsoppdrag. Med Carrillo som trenar vann Ochoa den første tittelen sin med América, då seriegullet vart teke heim. Ochoa har fått mykje av æra for América si utrulege sigersrekkje på 28 kampar, som strekte seg over to sesongar.

## Landslagskarriere
Ochoa fekk landslagsdebuten i ein vennskapskamp mot Ungarn 14. desember 2005. 20 år gammal vart han kalla inn av landslagstrenaren Ricardo Lavolpe til fotball-VM i 2006 som tredjekeeper. Etter VM gjorde den nye trenaren Hugo Sánchez Ochoa til andrekeeper. Han spelte fleire av kvalifiseringskampane til Mexico til fotball-VM i 2010.

Guillermo Ochoa er frontfiguren på Nord-Amerikas versjon av EA sitt suksesspel FIFA 08.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:no:Guillermo Ochoa|bokmålswikipediaen]], med tilleggsinformasjon frå [[:es:Francisco Guillermo Ochoa|spansk wikipedia]] 12. mars 2010.*
Piz Lischana

**Piz Lischana** er eit 3&nbsp;105 meter høgt fjell i kantonen Graubünden i Sveits. Fjellet høyrer geologisk med til Dolomittane i Unterengadin, og geografisk til Sesvennafjella.

Trass si svære høgde, er det ganske lett å nå toppen av Piz Lischana. Enklaste ruta går frå San-Jon på 1&nbsp;420 moh og via fjellhytta *Chamanna Lischana* (2&nbsp;500 m). På fjellturen er viktigaste føresetnaden at ein er stø på foten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Piz Lischana|Piz Lischana]]» frå ,  den 12. mars 2010.*
Eynhallow

**Eynhallow** (norrønt *Eyinhelga*) er ei lita folketom øy i Orknøyane nord for Skottland.

## Geografi
Eynhallow ligg i Eynhallow Sound mellom Mainland og Rousay. Ho er 75 hektar stor.

Det kan vere vanskeleg å gå i land på øya fordi tidvasstraumane i sunda rundt øya er sterke.

## Historie
Hovudattraksjonen på øya er ei kyrkje frå 1100-talet eller tidlegare, som kan ha vore ein del av eit kloster. Staden vert vedlikeheldt av Historic Scotland.

I 1841 hadde øya 26 innbyggjarar.. Ho har vore busett sidan Highland clearances, der landeigarane jaga leiglendingane bort i 1851. Øya er i dag eit fuglereservat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eynhallow|Eynhallow]]» frå ,  den 12. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Bilete frå øya
Fara i Orknøyane

**Fara** (norrønt *Færey*) er ei lita øy i Orknøyane i Skottland. Ho ligg i Scapa Flow mellom øyane Flotta og Hoy. Øya har vore utan busetnad sidan 1960-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fara, Orkney|Fara, Orkney]]» frå ,  den 12. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sør-Norge Aluminium AS

**Sør-Norge Aluminium AS** (SØRAL) er eit aluminiumsverk som ligg på Husnes i Kvinnherad. Verket har ein produksjonskapasitet på om lag 165&nbsp;000 tonn aluminium i året og er ein middels stor produsent etter norsk målestokk. Talet på årsverk er rundt 235 og omsetninga er på rundt 3 milliardar kroner (2008). Eigaren er Hydro Aluminium ASA (100 %). 

Administrerande direktør er Johan Berg.

SØRAL vart ramma av den vanskelege situasjonen på aluminiumsmarknaden frå starten av 2009. I mars 2009 vart B-hallen teken ut av drift og produksjonskapasiteten redusert med rundt 50 prosent. Det vart også innført ei rullerande permitteringsordning mellom dei tilsette.

## Historie
Sør-Norge Aluminium AS vart skipa 29. juni 1962 og produksjonsstart var 3. november 1965. Industriplanane danna bakgrunnen for at Kvinnherad vart storkommune frå 1. januar 1965 og fekk tillagt Fjelberg kommune og delar av Skånevik kommune i sør og delar av Varaldsøy kommune i nord. Industrietableringa førte også til at Husnes utvikla seg frå å vera ei lita jordbruks- og fiskeribygd til den største industritettstaden i kommunen.

Bakgrunnen for at det vart etablert storindustri på Husnes var dei dårlege tidene i næringslivet på slutten av 1950-talet. Sildefisket slo feil, og både fiskarar, hermetikkfabrikkar og skipsverft vart ramma. Dette førte til at lokale krefter ønskte å satsa på industrireising. Ein hadde rikeleg vasskraft, store ledige areal og arbeidskraft. På det internasjonale planet arbeidde Tryggve Lie for å skaffa kapital til industrireising i Noreg.

Han kom i kontakt med det franske industriselskapet COMPADEC (Compagnie pour l'Etude et le Development des Echanges Commerciaux). Dette selskapet vende seg til Aluminium Industrie Aktien-Gesellschaft (no Alusuisse) i Zürich med tanke på å få i stand eit kraftutbyggings- og aluminiumsprosjekt i Noreg. 16. januar 1962 møttest representantar for desse to selskapa og den kommunale leiinga på Sunde. Etter dette begynte planane å ta form.

Det nye verket fekk konsesjon for ein kraftleveranse på 950 millionar kilowattimar. Krafta skulle leverast frå Røldal/Suldal og Tokkeanlegga inntil det vart bygd ut i Mauranger.

Anleggstida på Husnes strekte seg over ein periode på om lag tre år, frå våren 1963 til våren 1966.

Ved oppstarten hadde SØRAL 485 tilsette. I slutten av mars 1966 vart også hall B sett i drift. Produksjonen var på 50&nbsp;000 tonn aluminium det første heile driftsåret.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Sør-Norge Aluminium AS   
* Hydro Husnes
Egilsay

**Egilsay** er ei øy i Orknøyane i Skottland, aust for Rousay.  Øya er stort sett jordbruksland og er kjend for åkerriksene som held til her. 

## St. Magnus Church
Det har vore foreslått at namnet på øya delvis kjem frå eit gammalt gælisk namn, noko som er særs uvanleg for Northern Isles.. Ved første augekast ser det ut til å tyde *Egilsøy* etter namnet Egil. Det gæliske namnet *eaglais* tyder «kyrkje» og kan vere ein del av namnet, sidan øya er dominert av ei kyrkje som første gong vart bygt i tida før vikingtida. Øya Kili Holm like nord for Egilsay kan kome av *cille*, som er ei munkecelle. 

Sjølve kyrkja har ei særs uvanleg form som eit irsk rundtårn, som igjen er sjeldan å sjå i Skottland og unik på Orknøyane. Bygningen er utan tak og tårnet er noko avkappa, men elles komplett. Det vert vedlikehalda av Historic Scotland som eit *[[Ancient Monument]]*. 

Egilsay var staden der Magnus Orknøyjarl vart drepen i 1117. Kyrkja er tileigna han, men er truleg langt eldre. 

## Bakgrunnsstoff
*Informasjon om Egilsay

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egilsay|Egilsay]]» frå ,  den 12. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Noel Valladares

**Noel Eduardo Valladares Bonilla** () er ein honduransk fotballspelar som spelar som keeper for Olimpia i den honduranske fotballigaen, og for det honduranske landslaget. Han kan òg spela som spiss. Han vart fødd i Comayagua i Comayagua-provinsen.

Den første klubben til Valladares var Motagua i hovudstaden Tegucigalpa, der han var med å vinna ligaen i Honduras. I 2005 gjekk han over til Olimpia, ein annan Tegucigalpa-klubb, der han òg har vore med å vinna fleire titlar og spela i internasjonale turneringar.

Valladares var keeper på det honduranske ungdomslandslaget som kvalifiserte seg til og deltok i sommar-OL 2000 i Sydney. Han var keeper på det honduranske A-landslaget under kvalifiseringsspelet til fotball-VM i 2002 og 2006, då Honduras ikkje kvalifiserte seg, og igjen under kvalifiseringa til fotball-VM i 2006, då Honduras kvalifiserte seg til å delta for første gong sidan 1982.

## Kjelder
**Denne artikkelen vart starta basert på stoff frå [[:es:Noel Valladares|spansk wikipedia]] 12. mars 2010.*
Idriss Carlos Kameni

**Idriss Carlos Kameni** () er ein kamerunsk fotballspelar som spelar som keeper for Espanyol i den spanske fotballigaen, og for det kamerunske landslaget.

## Klubbkarriere
Kameni fekk gjennombrotet sitt då han som 16-åring vart den yngste fotballspelaren nokonsinne som vann gullmedalje i OL for Kamerun i 2000. Etter dette vart han kjøpt av den franske klubben Le Havre. Han klarde ikkje å oppnå ein fast plass på laget i Le Havre, og heller ikkje i Saint-Étienne då han var på utlån der. I 2003 gjekk han nesten på lån til den engelske Premier League-klubben Wolverhampton Wanderers for ein sesong, men avtalen fall gjennom, då Kameni ikkje fekk arbeidsløyve i Storbritannia.

20 år gammal gjekk Kameni til den spanske klubben Espanyol i Barcelona i juli 2004, for 600 000 dollar. I 2005/06-sesongen spelte han Espanyol sine kampar i den spanske cupen, som Espanyol vann. I 2006/07-sesongen vart han Espanyol sin førstekeeper i serien. I 2008/09-sesongen, då Espanyol lenge stod i fare for nedrykk, var Kameni utsett for to episodar: Først var han nær ved å komma i handgemeng med ein tilhengjar som hadde fornærma han etter ei trening. Deretter hamna han i slagsmål med lagkameraten Grégory Béranger etter trening i mai. Han spelte 37 av dei 38 ligakampane i sesongen, som enda med at Espanyol redda plassen i 1. divisjon.

## Landslagskarriere
Kameni fekk landslagsdebuten sin allereie som 17-åring. Han var med i Kamerun sin tropp til Afrikameisterskapen i 2002, 2004, 2006 og 2008, og spelte i alle utanom den første. I 2002 var Kameni med i Kamerun sin tropp til fotball-VM, som 18-åring, men utan å spela nokon kampar.

I 2006/07-sesongen vart han kåra til beste afrikanske keeper, etter å ha kome på andreplass i denne kåringa året før.,

## Anna
Kameni sin storebror, Mathurin, er også fotballkeeper og landslagsspelar for Kamerun.

## Fotnotar
-

*''Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå engelsk wikipedia 13. mars 2010.
Arena Romanistica

***Arena Romanistica*** er eit internasjonalt vitskapleg tidsskrift som vert utgjeve to gongar i året av Insitutt for framandspråk ved Det humanistiske fakultetet ved Universitetet i Bergen. Tidsskriftet tek for seg lingvistikk, filologi, litteratur og kultur innanfor dei romanske språkområda. Per i dag  (mars 2010) vert Arena Romanistica vurdert som «nivå 1» tidsskrift av Database for statistikk om høgre utdanning (DBH).

Kvart nummer tek for seg eit spesielt tema, medan ein open del publiserer artiklar som fell utanfor temaet. Sidan oppstarten i 2007 har Arena Romanistica kome ut med følgjande nummer:

* 1/2007: Corpus Lingustics and Text Linguistics in Romance Languages
* 1/2008: Didactic Studies in Romance Languages
* 2/2008: Postcolonial Studies in Romance Languages
* 4/2009: The 28th Conference on Lexis and Grammar
* 5/2009: Genre Studies

Tidsskriftet endra nummerering i 2009 ved å gå frå årsbasert nummerering til løpande nummerering.

## Kjelder
* ''Arena Romanistica''  ved uib.no
* DBH si listing av ''Arena Romanistica''
If Not for You

«**If Not for You**» er ein song av Bob Dylan på albumet *[[New Morning]]* frå 1970. Dylan spelte inn albumversjonen i august 1970 etter først å ha spelt songen i lag med George Harrison den 1. mai det året. I tillegg til albumutgjevinga, vart songen gjeve ut på singel i Europa. Mai-innspelinga kom ut på *[[The Bootleg Series Volumes 1–3 (Rare & Unreleased) 1961–1991|The Bootleg Series Volumes 1–3 (Rare & Unreleased)]]*

I november 1970, ein månad etter originalversjonen til Dylan kom ut, gav George Harrison ut ein versjon av songen på det tredoble albumet *[[All Things Must Pass]]*. Ein annan kjend versjon av songen vart gjeven ut av Olivia Newton-John, som fekk den einaste versjonen av songen som gjekk inn på salslista i USA i 1971.

## Salslister for Dylan-versjonen

## Olivia Newton-John-utgåva

Songen vart spelt inn av Olivia Newton-John og gjeven ut som ein suksessrik singel. Det var den første songen på det første soloalbumet hennar, *If Not for You*. Det var den første singelen hennar som nådde Topp 10 i Australia, Canada, Irland og New Zealand. I Noreg nådde songen sjetteplass på VG-lista. 

### Salslister

#### Vekeslister

#### Årslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:If Not for You|If Not for You]]» frå ,  den 12. mars 2010.*  
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Teksten
The Man in Me

«**The Man in Me**» er ein song av Bob Dylan på albumet *[[New Morning]]* frå 1970. Songen har ein lett, munter melodi og ein av få songar der Dylan har eit lengre «la la la»-parti som ein del av teksten.  

## I andre media
Songen vart nytta som ein del av filmmusikken til filmen til Coen-brørne-filmen *[[The Big Lebowski]]* frå 1998. Songen vert nytta under opninga av filmen. 
Songen er òg nytta i ein episode av *[[The Simpsons]]*. 

## Andre versjonar
I 1975 vart songen spelt av det britiske reggaebandet Matumbi. Songen vart òg spelt av The Clash under innspelinga av *[[London Calling]]*. 

### Norsk versjon
Jan Erik Vold skreiv ein norsk tekst til songen kalla «Mannen i meg». Denne vart framført av Blueslaget på albumet *Blues-laget* i 1984. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Man in Me|The Man in Me]]» frå ,  den 12. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Teksten
Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker

**Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker** er norske statlege forvaltingsorgan som gjer vedtak om tvungne hjelpetiltak til barn, overtaking av omsorg for barn, fråtaking av foreldreansvar, tvangsplassering av barn med åtferdsvanskar, og ein del andre vedtak med heimel i barnevernlova, tvangsinnlegging av rusmiddelmisbrukarar med heimel i sosialtenestelova, og tvangsvedtak etter smittevernlova.

Det er 12 fylkesnemnder som kvar dekkjer eitt eller to fylke. Ved handsaming av saker består fylkesnemndene av ein fylkesnemndsleiar, som er ein jurist med dommarkvalifikasjonar. Og i tillegg vanlegvis, avhengig av sakstype - ein eller to alminnelege medlemmer og ein eller to sakkunnige medlemmer.

Fylkesnemndene blei etablert 1. januar 1993 og er uavhengige domstolliknande forvaltningsorgan. Vedtaka i fylkesnemndene kan berre overprøvast av domstolane.

Sakshandsamingsreglane for Fylkesnemdene stod opphavleg i Sosialtenestelova, men blei frå 1. januar 2008 flytta til barnevernlova. 

Sjå også Barnevern i Noreg

## Bakgrunnsstoff
* Lov om barneverntjenester (barnevernloven) kapittel 8 om «Saksbehandlingsregler for fylkesnemnda» hos Lovdata.no
* Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker hos Regjeringen.no, vitja 12. mars 2010
Forvaltingsorgan

**Forvaltingsorgan** har følgjande definisjon i Forvaltingslova § 1:

*Som forvaltningsorgan reknes i denne lov et hvert organ for stat eller kommune. Privat rettssubjekt regnes som forvaltningsorgan i saker hvor det treffer enkeltvedtak eller utferdiger forskrift.*

Denne definisjonen er svært vid, og skulle i utgangspunktet bety alle statlege organ, ikkje berre dei som høyrer til regjeringa (den utøvande makta) er omfatta, men også Stortinget, domstolane, og til dømes frittståande organ som ombod. Men   Forvaltingslova § 4 har omfattande unntak, for domstolane og saker etter rettspleielovene, for Stortinget og Riksrevisjonen, Sivilombodsmannen, og andre organ for stortinget. Dette betyr at statlege forvaltingsorgan for det vesentlege vil vere organ knytte til regjeringa (den utøvande makta). 

Alle kommunale og fylkeskommunale organ er forvaltingsorgan, også interkommunale verksemder.

Definisjonen i § 1 seier at *Privat rettssubjekt regnes som forvaltningsorgan i saker hvor det treffer enkeltvedtak eller utferdiger forskrift.*

Ein del private rettssubjekt har tatt på seg forvaltingsoppgåver, så som NEMKO og Det norske Veritas. I slike saker er dei å rekne som forvaltingsorgan, og dermed i slike saker omfatta av reglane i Forvaltingslova, jfr første setninga i § 1 i Forvaltingslova: *Loven gjelder den virksomhet som drives av forvaltningsorganer når ikke annet er bestemt i eller i medhold av lov.*
Arveavgiftslova

**Lov om avgift på arv og visse gaver av 19. juni 1964**, også kalla **arveavgiftslova**, er ei oppheva norsk lov som omhandlar arveavgift til staten ved arv, forskot på arv og gåve til nærståande. Loven definerer kva det skal betalast arveavgift for og korleis avgifta skal utreknast.

Satsane for arveavgift blir fastsett kvart år i Stortinget sitt skatte- og avgiftsvedtak i samband med statsbudsjettet, jfr Grunnlova § 75 a.

## Sjå også
* Arvelova

## Kjelder
* Arveavgiftslova hos Lovdata.no
* Avgiftsvedtaket for 2010 hos Lovdata.no
* Grunnlova § 75 a hos Lovdata.no
Språknamnet tonga

**Tonga** kan som namn på språk referere til fem ulike språk: 
*Tonga-språket i Zambia (ISO 639-3: `toi`) – eit bantuspråk som blir snakka i Zambia og Zimbabwe
*Tonga-språket i Malawi (ISO 639-3: `tog`) – eit bantuspråk som blir snakka i Malawi
*Tonga-språket i Mozambique (som regel referert til med språkklasseprefiks, som Gitonga) (ISO 639-3: `toh`) – eit bantuspråk som blir snakka i Mozambique
*Tonga-språket i Thailand (ISO 639-3: `tnz`) – eit Mon-Khmer-språk som blir snakka i Thailand og Malaysia

I tillegg snakkar folket i kongedømet Tonga eit polynesisk språk som på norsk blir kalla tongesisk eller tongansk, men som på andre språk ofte blir referert til som *tonga* (ISO 639-3: `ton`).
Åsmund Frægdegjeva

**«Åsmund Frægdegjeva»** er ei norsk folkevise, rekna til trollvisene innanfor balladekategorien. Handlinga i visa er knytt til helten Åsmund, som lyt vinne dottera til kongen av Irland frå eit troll nord i Trollebotn. Tematikken har eit norrønt-mytisk preg. *Frægdegjeva* tyder 'ein som er gjeven frægd eller lykke'. 

## Handling

Irlandskongen har mist dottera si til eit troll, og bed ein helt om hjelp til å vinne ho att. Fram til då har ingen greidd dette, og Åsmund stig fram med krav om handa til dottera som vederlag for arbeidet. 

Vel framme i Trollebotn møter Åsmund «skumegygri» som vaktar over jomfrua, og Åsmund tek livet av henne. Sidan drep han alle bergtrolla, og reiser heim med kongedottera. 

Handlingsmønsteret i visa kan ein og finne att i viser som Heming unge eller Kappen Iddugen, som og handlar om utfriing frå trolla.

## Overlevering

Balladen «Åsmund» Frægdegjevar er ei mellomaldersk norsk legende og ballade med fleire varianter. Dei fortel alle om eventyra til ein helt med same namn, som kongen ber redde prinsessa. Balladen er grunna på ei fornaldarsaga. Åsmund Frægdegjeva vart skriven ned i Telemark etter mellom andre Anne Godlid i Seljord. Olea Crøger har òg funne ein variant i same området. Seinare vart visa teken opp som dansevise av Klara Semb, og var mykje nytta i songleik-vitaliseringa tidleg på 1900-talet. Marit Rognlien dramatiserte visa til bruk for songlag i 1960.
Giga-Sampler-Inter-Face

**Giga-Sampler-Inter-Face** (**GSIF**) er ein proprietær Microsoft Windows-drivar og API for TASCAM GigaStudio med liten forseinking.  

GSIF vart utvikla av Nemesys (no Tascam) for GigaSampler (no GigaStudio). GSIF vart utvikla for multikanal (på sama lydkort) avspeling av samplar-generert musikk og har ikkje funksjonalitet for opptak.  

GSIF vert fyrst og fremst nytta saman med lydkort som ikkje har støtte for ASIO. Brukarprogram skrivne for GSIF API kan likevel nytta lydkort som ikkje har GSIF-drivarar, ved å nytta DirectSound-drivarar, men berre over to kanalar. Det finst òg ein multikanalopsjon som nyttar ASIO-drivarar, som har mykje mindre forseinking enn DirectSound. GSIF er kjent for å vera ressurskrevjande.

GSIF 2.1 har støtte både for PCM og MIDI .

## Referansar

## Sjå òg
* ASIO (Microsoft Windows)
* DirectSound (Windows)
Vincent Enyeama

**Vincent Enyeama** () er ein nigeriansk fotballspelar som spelar som keeper for Lille i fransk Ligue 1, og for det nigerianske landslaget.

## Klubbkarriere
Enyeama spelte fire sesongar for Enyimba i nigeriansk premier league, der han var med å vinna den afrikanske meisterligaen i 2003 og 2004. I 2005 vart han kjøpt av den israelske klubben Bnei Yehuda frå Tel Aviv. I den første sesongen hans hjå dei kom laget på fjerde plass i den israelske ligaen og kvalifiserte seg dermed til UEFA-cupen. I 2007 gjekk han over til den andre Tel Aviv-klubben Hapoel Tel Aviv. I 2009 vart han kåra til årets spelar i Israel.

## Landslagskarriere
Enyeama vart teken med i troppen til fotball-VM i 2002 som reservekeeper. Han spelte éin kamp i turneringa, då han heldt buret reint mot England. Etter VM i 2002 tok han over som Nigeria sin førstekeeper etter Ike Shorunmu, og stod i mål for Nigeria under Afrikameisterskapen i 2004, 2006, 2008 og 2010. I kvartfinalen under Afrikameisterskapen i 2010 mot Zambia vart han Nigeria sin helt, då kampen enda 0-0 og gjekk til straffesparkkonkurranse. Han redda ei straffe, før han sjølv skåra på den femte og avgjerande straffa, slik at Nigeria gjekk vidare til semifinalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Vincent Enyeama|engelsk wikipedia]] 13. mars 2010.*
Sture Sivertsen

**Sture Sivertsen** () er ein tidlegare norsk langrennsløpar. Han vart verdsmeister på 10 km under VM 1993 i Falun, og var i tillegg med på å vinne stafettgull. VM-gull i stafett vann han også i dei to påfylgjande verdsmeisterskapa, Thunder Bay 1995 og Trondheim 1997. Under Nagano 1998 vart han olympiameister, også då på det norske stafettlaget. Fire år tidlegare, under OL 1994 på Lillehammer vann Noreg sølv på stafetten. I alle meisterskapa frå 1993 til –98 gjekk Sivertsen opningsetappen for Noreg. Under OL på Lillehammer tok han bronse på 50 km, i fylgje han sjølv hans beste OL-minne. Sesongane 1993 og 1994 var hans klart beste. Han tevla for Leirådal IF. Sivertsen vart fødd i Levanger, men bur i dag i Verdal.

Sivertsen debuterte i verdscupen i 1990 i Örnsköldsvik, der vart nummer åtte. Hans første pallplassering i verdscupen kom i Oslo i 1991 med tredjeplass på 50 km. VM-sigeren i 1993 var elles hans einaste siger i verdscupen. Siste pallplasseringa hans i verdscupen kom i Falun i 1994. Pallplasseringane hans i verdscupen er høvesvis 1 siger, 2 andreplassar og 6 tredjeplassar.

Noregsmeister vart Sivertsen tre gongar (1994, 1997, 1998). Frå NM fekk han elles med ein sølvmedalje og to bronsemedaljar.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap og verdscuprenn
*1990: Nr 8 på 30 km i Örnsköldsvik
*1991: Nr 3 på 50 km i Holmenkollen, nr 7 på 30 km i VM i Val di Fiemme
*1992: Nr 5 på 50 km på Vang
*1993: Gullmedalje 10 km og i 4x10 km stafett i VM i Falun
*1994: Bronsemedalje på 50 km og sølvmedalje på stafetten i OL på Lillehammer
*1995: Gull på stafetten, nr 9 på 10 km VM i Thunder Bay
*1995/6: Nr 6 på 10 km i Santa Caterina
*1997: Gull på stafetten, nr 5 på både 10 km og 50 km under VM i Trondheim. Nr 2 på 15 km i Falun
*1997/8: Gull på stafetten, nr 9 på 10 km under OL i Nagano. Nr 2 på 10 km i Val di Fiemme
*1999: Nr 12 på 15 km i verdscupen i Nove Mesto

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1988: Nr 12 på 50 km på Vang
*Ski-NM 1991: Nr 5 på 30 km i Misvær
*Ski-NM 1992: Nr 6 på 30 km i Trondheim
*Ski-NM 1993: Sølvmedalje på 30 km på Lillehammer
*Ski-NM 1994: Gullmedalje på 10 km i Vegårshei og sølvmedalje på jaktstarten
*Ski-NM 1995: Bronsemedalje på både 10 km og 30 km i Oslo
*Ski-NM 1996: Bronsemedalje på jaktstarten, og nr 5 på 10 km og 30 km i Stryn
*Ski-NM 1997: Gullmedalje på 10 km i Mo i Rana
*Ski-NM 1998: Gullmedalje på 30 km i Berkåk
*Ski-NM 1999: Nr 9 på 50 km i Høylandet

Sivertsen la opp etter 1999-sesongen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sture Sivertsen|Sture Sivertsen]]» frå ,  den 15. mai 2013.*  
 
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*Sture Sivertsen i fis-ski.com
*Sture Sivertsen i olympedia.org
Gregormesse

**Gregorsmesse** den 12. mars er ein merkedag som opphavleg vart feira til minne om pave Gregor den store, rekna som den viktigaste paven i det første tusenåret etter Kristi fødsel. Dagen vert òg kalla *Greismess*, nokre stader forvanska til *groårsmesse*, sidan det på denne tida av året vart meir gror i sjøen, og graset kunne begynne å gro under snøen. 

Mange stader er gregorsmesse knytt til heimkomst av trekkfuglar, slik som tjelden som er vantande til Nordland omkring gregorsmess. Mange primstavar har ein fugl som primstavmerke, andre ei bok, ofte mistolka som åkerteigar.  Primstavmerket har opphav i at pave Gregor den store ofte vert avbilda med ei bok og ein fjørpenn og ei due på skuldra.

## Kjelder

*Randi Ekrem (1992): *Primstaven : Tradisjonar og merkedagar*  ISBN 82-992691-0-5

## Bakgrunnsstoff
*Gregorsmesse i Store Norske Leksikon