open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Shock the Monkey

«**Shock the Monkey**» er ein song frå 1982 av Peter Gabriel. Han vart gjeven ut som singel og nådde 29. plass på ''Billboard'' Hot 100 i USA og toppen av *Billboard* Top Tracks-lista. Songen var den første Gabriel fekk på Topp 40 i USA. I Storbritannia nådde songen 58. plass på singellista. Songen vart gjeven ut på det fjerde soloalbumet til Gabriel, i USA kalla *[[Peter Gabriel (1982)|Security]]*. I tillegg til den «ubøyelege gjentakande frase» som «ikkje høyrdest ut som noko anna på radio på den tida», er songen kjend for den populære og noko forstyrra musikkvideoen med Gabriel (med kvit andletmåling) og ei kapusinarape som såg skremd ut.

## Tolking
Trass i tittelen og innhaldet i videoen vert songen ofte rekna for å handle om anten dyrerettar eller ein referanse til dei kjende eksperimenta til Stanley Milgram skildra i boka hans *[[Milgrameksperimentet|Obedience to Authority]]*. Songen handlar ikkje om nokon av delane, men ein annan Gabriel-song, «We Do What We're Told (Milgram's 37)», frå *[[So av Peter Gabriel|So]]* i 1986, omhandlar Milgram direkte. Gabriel sjølv har skildra «Shock the Monkey» som «ein kjærleikssong» som utforskar korleis sjalusi kan utløyse dei grunnleggande instinkta ein har. Apa er ikkje ei bokstavleg ape, men ein metafor for sjalusikjensla.

## Utgjeving
«Shock the Monkey» vart gjeven ut på ein 7" biletdisk i tillegg til svarte vinylsinglar på 7" og 12". Ein remix på 8:12 der vers og refreng er sungen av Gabriel på tysk innimellom engelske vers og refreng. Eit konsetopptak av songen finst på albumet *[[Plays Live]]* (1983). Songen finst òg på samlealbuma *[[Shaking the Tree]]* (1990) og *[[Hit av Peter Gabriel|Hit]]* (2003). Musikkvideoen finst på DVD-samlinga *[[Play (DVD)|Play]]* (2004).

## Remix-konkurranse
Det vart halde ien konkurranse på Internett i septemnber 2006 av Realworld Remixed der musikarar og lydteknikarar kunne sende inn ein remix av songen. Dei originale lydspora vart gjort tilgjengeleg for nedlasting, slik at ein fekk eit sjeldant høve til å arbeide med råmaterialet frå ein hitsong. Vinnare var Multiman.

## Lister

## Andre versjonar
Alternativ metal-bandet Coal Chamber spelte inn «Shock the Monkey» i 1999 for album *[[Chamber Music av Coal Chamber|Chamber Music]].* Med seg hadde dei Ozzy Osbourne på gjestevokal. Det vart òg laga musikkvideo av singelen regissert av Dean Karr. 
Andre som har spelt inn songen er Don Ho, det finske bandet Suburban Tribe og Vitamin String Quartet.

## Bruk i media
*«Shock the Monkey» finst i opninga av filmen *[[filmen Project X (1987)|Project X]]*.
*Songen vert nytta i ein episode kalla Raisins i *[[South Park]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shock the Monkey|Shock the Monkey]]» frå ,  den 13. januar 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Martin C. Strong (2004). *The Great Rock Discography (7th Edition)*
Boyle Mountains

**Boyle Mountains** er ei fjellrekkje mellom botnane av Lallemandfjorden og Bourgeoisfjorden i Graham Land. Dei vart kartlagde av Falkland Islands Dependencies Survey frå landmålingar og frå flyfoto, 1946–59, og vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Robert Boyle, ein engelsk naturfilosof som skreiv boka *New Experiments and Observations Touching Cold* med dei første større vitskaplege og praktiske metodrane til ein kuldefilosofi. 

## Sjå òg
* Lliboutrybreen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Boyle Mountains|Boyle Mountains]]» frå ,  den 14. januar 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
* *
Blackwall Mountains

**Blackwall Mountains** er ei fjellkjede i Antarktis med ei høgd på 1370 moh som strekkjer seg 9 km frå vest-nordvest til aust-søraust som ligg like sør for Nenyfjorden på vestkysten av Graham Land. Dei grensar i aust til Remusbreen, i sør til Romulusbreen og er skild frå Red Rock Ridge i vest av Safety Col. Det vart først grovt kartlagd i 1936 av British Graham Land Expedition under Rymill, og dei vart kartlagd på ny i 1948–49 av Falkland Islands Dependencies Survey, og ho fekk dette namnet av dei på grunn av dei svarte klippene i fjellet som vender mot Rymill Bay og som er snøfrie året rundt.

## Kjelder
Rock Pile Peaks

**Rock Pile Peaks** er ei samling fjelltoppar opp til 1110 moh. mellom Wilson Pass og Rock Pile Point på Bermel Peninsula ved Bowman Coast i Graham Land i Antarktis.

Toppane vart fotograferte frå lufta av Sir Hubert Wilkins i 1928 og Lincoln Ellsworth i 1935, og vart grovt kartlagde frå bilete av W. L. G. Joerg i 1937. Dei vart igjen fotograferte frå lufta av U.S. Antarctic Service (USAS) i 1940 og så kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey i 1947. Namnet Rock Pile Peaks vart foreslått av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee i 1952. Namnet kjem frå Rock Pile Point, eit namn som vart gjeve til Bermel Peninsula av USAS, 1939–41, men sidan flytta av Advisory Committee on Antarctic Names til det austlege neset på halvøya.

## Kjelder
Dorsey Mountains

**Dorsey Mountains** er ei fjellkjede like aust for Somiglianabreen nord på Arrowsmith Peninsula i Graham Land i Antarktis. Ho vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey frå landmålingar og flyfoto, 1956–59. Fjellkjeda vart namngjeven av UK Antarctic Place-Names Committee etter Noah Ernest Dorsey, ein amerikansk fysikar og forfattar av *Properties of Ordinary Water-Substance* (New York, 1940), ein omfattande studie av is.

## Kjelder
Tyndall Mountains

**Tyndall Mountains** er nokre fjell like sør for Avsyukbreen midt på Arrowsmith Peninsula i Graham Land. Dei vart kartlagde av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) frå landmålingar og flyfoto, 1948-59. Dei vart namngjevne av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter John Tyndall (1820–93), ein irsk fjellklatrar og pioner innan glasiologi. Han skreiv mange verk om isbrear og dei fysiske eigenskapane til is. 

## Kjelder
Kinnear Mountains

**Kinnear Mountains** er ei lita fjellkjede på meir enn 875 meter over havet, som ligg vest for Prospectbreen ved sørenden av Wordie isbrem, på vestkysten av Den antarktiske halvøya. Fjella vart oppdaga og grovt kartlagde i 1936 av British Graham Land Expedition (BGLE) under Rymill. Namnet vart foreslått av medlemmar av BGLE etter sir Norman B. Kinnear, ein britisk ornitolog som arbeidde ved British Museum (Natural History), og som støtta BGLE.

## Kjelder
Svati

**Svati** er eit bantuspråk i nguni-gruppa som blir tala av swazifolket i Eswatini og Sør-Afrika. Nær ein million menneske i Eswatini og vel ein million i Sør-Afrika talar svati. 
Språket er nærskyldt med nguni-språka phuthi, zulu, sør-ndebele, nord-ndebele og xhosa.

## Bruk
Det blir undervist i svati i skular i Eswatini og i nokre skular i Mpumalanga og KaNgwane-området i Sør-Afrika.  Svat er offisielt språk i Eswatini, ved sida av engelsk, og er også eit av elleve offisielle språk i Sør-Afrika. Språkbrukarane kan i stor grad lese og skrive språket.

## Dialektar
Svati tala i Eswatini kan delast i tre dialektar: baca, hlubi og phuthi. Standard svati blir hovudsakleg brukt nord i språkområdet, og det er denne dialekten som skal ha størst prestisje.

## Fonologi
### Konsonantar

## Grammatikk
### Substantiv
I svati er substantiva samansett av to delar, eit prefiks og ein ordstamme. Ut frå prefiksa kan ein gruppere substantiva i ulike klassar.

1 **umu-** erstattar **um-** einstavingsstammar, som t.d.  **<u>umu</u>ntfu** (person).

2 **s-** og **t-** erstattar **si-** and **ti-** framfor stammar som begynner med vokal, som  **<u>s</u>andla**/**<u>t</u>andla** (hand/hender).

3 **N** står i prefiksa **iN-** og **tiN-** for **m**, **n** eller ingen bokstav i det heile

## Ord
Nokre døme på ord og setningar:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swazi language|Swazi language]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
Moldovsk

**Moldovsk** er namnet på det offisielle språket i Moldova. Lingvistisk sett er språket ein dialekt av rumensk, men den moldovske grunnlova av 1994 slår likevel fast at namnet på språket er moldovsk. I den moldovske sjølvstendeerklæringa frå august 1991, vart språket referert til som rumensk. I nyare tid har ein forsøkt å få språknamnet offisielt endra til rumensk fleire gonger, men så langt har ikkje dette ført fram.  

I 2004 rekna 60 % av innbyggjarane i Moldova at språket dei snakka, var moldovsk. Språket har fått tildelt eigne iso-kodar, men desse vart tekne bort att i 2002 og erstatta med dei rumenske kodane. Den dialekta som ein snakkar i dei nordaustlege delane av Romania blir også referert til som moldovsk. I tillegg er moldovsk eitt av tre offisielle språk som blir brukt i utbrytarrepublikken Transnistria, på lik linje med russisk og ukrainsk. 

Grammatisk sett er det få eller ingen skilnader mellom moldovsk og rumensk. Skilnadene mellom dei to språka ligg hovudsakleg i ordforrådet og i uttalen. Etter å ha lege under Russland og Sovjetunionen, har Moldova fleire russiske låneord enn rumensk har.

## Historie

Moldovarane har lenge referert til sitt eige språk som moldovsk trass i den store likskapen med rumensk. I 1938, under Stalin-tida vart Moldovsk SSR pålagt å bruka det kyrilliske alfabetet. Dette heldt dei fram med til 1989, då det latinske alfabetet vart offisielt innført. I Romania hadde det latinske alfabetet kome i bruk tidlegare, så det ortografiske skiftet gjorde det mogleg for moldovarane å lesa rumensk tekst utan større vanskar. I dag er det latinske alfabetet det offisielle og vanlege i Moldova, men framleis blir det kyrilliske brukt i Transnistria. 

I og med at det finst ein del leksikalske skilnader mellom dei to språka, vart det gjeve ut ei moldovsk-rumensk ordbok i 2003. Lingvistar ved det rumenske akademiet hevda at alle dei moldovske orda i grunnen var rumenske ord eller russiske lånord, og at ordboka var ein absurditet. Dette vart avfeidd frå forfattaren si side som rumensk kolonialisme.

Ei wikipediaside på moldovsk har òg vorte oppretta, og fekk litt over 400 artiklar. Artiklane vart skrivne på det utgåtte kyrilliske alfabetet. Prosjektet skapte meir harme og politisk debatt enn det faktisk opplyste, i og med at moldovske wikipediabrukarar helst var aktive på rumensk wikipedia, som vart skrive med det latinske alfabetet. Etter ei omgåande avstemning vart det vedteke å leggja ned moldovsk wikipedia i 2006.

## Kjelder
* Store Norske Leksikon om Moldova - språk

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moldovan language|Moldovan language]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
Jungel

Ein **jungel** er ein tett skog i eit varmt klima, slik som tropisk regnskog. Namnet stammar frå hindi *jaṅgal* og sanskrit *jangala*, 'tørt område'.

Ordet «jungel» vert nytta i mange språk på det indiske subkontinentet om tropisk regnskog eller sumpland. Ikkje alle skogar som blir kalla junglar er regnskogar; mange vil nytta ordet jungel om skogane i det nordlege Thailand eller det sørlege Guangdong i Kina, som i vitskapleg forstand er monsunskogar. 

Jungel vert òg nytta i omgrep som «jungellov» og «jungeltelegraf», og i overført tyding som «ein jungel av lover og reglar».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jungel|Jungel]]» frå , den 14. januar 2013.*  


## Bakgrunnsstoff
Fuglefjell

**Fuglefjell** er klipper med bratte fjellveggar som blir brukt til hekking av mange sjøfuglar. Fjellsider ved kysten kan vere erodert, slik at den øvste delen ragar lengre ut enn den nedste. For at fuglane skal bruke fjellet til reirbygging må det vere mange fjellhyller som er godt egna til reirplass. Eit fuglefjell vil ofte vere dominert av ein einskild fugleart. I ein koloni av fuglar ligg reira ofte veldig tett. Viss det er mange individ vil mange overleve fordi rovdyr, eksempelvis rovfugl, berre kan gjere eit lite innhogg på bestanden.

Bestandar på fuglefjell kan gå kraftig tilbake dersom næringsgrunnlaget sviktar. Til dømes har Røst hatt ein nedgang på krykkje og lundefugl frå 1970-åra av, hovudsakleg knytt til mangel på fiskeyngel. I 2020 var det ingen krykkjer att på Vedøya i Røst.
Plastavfall og nærgåande menneske kan også hindra fuglane frå å gjennomføra hekking.

## Bruk
Historisk har menneske sanka egg og fuglar frå fuglefjell, fyrst som mat og seinare også til eggsamlarar.

## Fuglar som hekkar i fuglefjell i Nordatlanteren
Her er ei liste over viktige fugleartar som hekkar i fuglefjell nord i Atlanterhavet:
*Lundefugl (*Fratercula arctica*)
*Havsule (*Morus bassanus*)
*Krykkje (*Rissa tridactyla*)
*Havhest (*Fulmarus glacialis*)
*Lomvi (*Uria aalge*)
*Polarlomvi (*Uria lomvia*)
*Alke (*Alca torda*)
*Alkekonge (*Alle alle*)
*Stormsvale (*Oceanodroma leucorhoa*)
*Havsvale (*Hydrobates pelagicus*)
*Toppskarv (*Phalacrocorax aristotelis*)
*Storskarv (*Phalacrocorax carbo*)
*Teist (*Cepphus grylle*)

## Fuglefjell i Noreg

* Fuglefjellet på øya Runde er det sørlegaste i Noreg, og er det mest artsrike sjøfugl-staden i landet. Runde er ei øy i øygruppa Sørøyane i Herøy kommune på Sunnmøre
* Bleiksøya er det nordlegaste fuglefjellet i Nordland.
* Nordkapp er det nordlegaste fuglefjellet i Noreg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fuglefjell|Fuglefjell]]» frå ,  den 14. januar 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
*Fuglefjell. Skildring av habitatet ved artsdatabanken.no.
Oljehyre

**Oljehyre** eller **oljeklede** er eit heilt sett solid regntøy for bruk under arbeid i regn og vassprut. Det består vanlegvis av bukse og jakke. Buksa er gjerne utstyrt med selar, sidan ho er rekna for å bli brukt over anna tøy, og difor er romsleg. Jakka er i dag oftast utstyrt med hette, medan ein i tidlegare tider brukte sydvest og høg krage mot vind. Opphavleg var det sjøfolk og fiskarar som brukte plagga, men bruken breidde seg òg blant arbeidsfolk til lands.

Namnet stammar frå tida då alle slike plagg vart sydd av oljelerret (*oilskin*), bomullslerret innsett med linolje. Før ein hadde metodar til å gjere tøy vasstett brukte ein skinnhyre. Dagens oljehyre består i prinsippet av tekstil belagt med eit vasstett materiale, men av kunststoff. 

## Sjå òg
* Regntøy
* Sydvest
* Gummistøvlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oljehyre|Oljehyre]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
Hawdonelva

**Hawdonelva** er ei elv i regionen Canterbury på Sørøya på New Zealand. Ho er ei av kjeldene til Waimakaririelva, renn gjennom Arthur's Pass nasjonalpark, og munnar ut i Waimakariri nord for busetnaden Cass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hawdon River|Hawdon River]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
White-elva på New Zealand

**White-elva** er ei elv i regionen Canterbury på Sørøya på New Zealand.
Ho renn ut frå dei austlege flankane av Søralpane, og munnar ut i Waimakariri River. Elva er tilgjengeleg ved å køyra State Higway 73 til Klondike Corner, og så følgja Waimakariri opp til Carrington Hut, og gå vestover. Den vanlegaste grunnen til å gå opp til White River, er å nå opp til Barker Hut, ein base for klatring i Mount Murchison, Wakeman og Harper. Følgjer ein elva til utspringet, kjem ein fram til White Col.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White River (New Zealand)|White River (New Zealand)]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
Torstein Torsteinson

**Torstein (Louis) Torsteinson**  () var ein norsk kunstmålar. 

Torsteinson byrja kunstmålarutdanninga si som tjueåring på den målarskulen, J.F. Eckersbergs malerskole i Oslo, som Knut Bergslien dreiv etter at Eckersberg døydde. Der studerte han frå 1896 til 1897, før han drog til København, slik mange andre norske kunstnarar gjorde i desse tidene, og studerte ved målarskulen til Kristian Zahrtmann vinteren 1898–1899. Men allereie våren 1899 reiste han til Paris og vart elev ved målarskulen til James Whistler ei stutt tid, og Wistlers måleri kom til å verte ei inspirasjonskjelde for han. I Torsteinsons portrett frå 1899 av målaren Anders C. Svarstad (no i Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design (Nasjonalgalleriet) i Oslo) gjer denne inspirasjonen seg gjeldande.

Torsteinson har hatt ein rad separatutstillingar og teke del i mange kollektivutstillingar i både Skandinavia og Tyskland, og er representert i dei største musea i Noreg. Han har mellom anna vore medlem i Bildende Kunstneres Styre (1928-30) og Den faste Jury (1928), og dreiv samane med Søren Onsager eigen målarskule i Oslo frå 1926-29. Frå 1939 fekk han kunstnarløn frå staten.

Torsteinson budde i Paris frå 1908 til 1925, men var heime i Noreg med jamne mellomrom i samband med utstillingar. Fransk kunst fekk stor innverknad på hans kunstnarlege utvikling, og drag av impresjonismen og kubismen er å sjå i arbeida hans. Med verk av Paul Cézanne, Henri Matisse, André Derain og André Lhote som inspirasjonskjelder måla han landskapsbilete i stramme, enkle former, som *Alléen* frå 1919, og dessutan interiør og stilleben. Av arbeida frå denne perioden er han representert i Nasjonalgalleriet i Oslo med tre stilleben, to landskapsmåleri og det fargerike måleriet *Interiør* frå 1918. I ungdomen hadde han òg vorte fascinert av  Edvard Munchs måte å måle på, slik det framgår av til dømes målarstykket *Dobbeltakt* frå 1906, som òg er i Nasjonalgalleriet.  Han har vore oppteke av dei formale problema som komposisjonen, forma og fargen.

I 1925 reiste Torsteinson frå Paris til Noreg og slo seg ned i Asker kommune, der han hadde budd ei stutt tid tidlegare, og vart buande her resten av livet. I Asker måla han landskapsmåleri og portrett i ein stil som var lausare og mindre streng i forma. Etter fyrst å ha budd eit bel på garden Øvre Bleiker, deretter i Villa Sollys (som på folkemunne vart kalla «Amerikakufferten») ved Bondi og dessutan på Borgen, båe stadane i nærleiken av Asker sentrum, bygde familien seg i 1933 eit hus med atelier i Stasjonsveien på Billingstad, rett nedanfor Billingstad jarnbanestasjon. Der vart familien buande, og dit kom på vitjing gode vener som til dømes Aksel Sandemose, Gunnar Reiss-Andersen, Ståle Kyllingstad og Herman Wildenvey.

Torsteinson døydde i Asker i 1966. 

## Bakgrunnsstoff
*
*
*
Sydvest

**Sydvest** er eit tettsitjande hovudplagg som skal verne hovud, andlet, nakke og hals mot vatn i regnvêr og på sjøen. Sydvestane er laga av oljelerret eller anna vasstett material og har ein brei brem som heng ned i nakken og som dannar ein skugge framfor. Sydvesten blir gjerne brukt saman med oljehyre eller anna regnty.

Sydvestane vart opphavleg framstilte av bomullslerret innsett med rå eller kokt linolje. Med vulkanisering på midten av 1800-talet kom gummierte stoff på bana, og i dag blir sydvestar ofte laga av vinyl. Namnet tyder opphavleg «vern mot sørvestvind», og er det same på fleire språk: «Südwester» på tysk, «sou'wester» på engelsk, «sydväst» på svensk og «zuidwester» på nederlandsk.

Allereie i 1801 var det ein sydvestfabrikk i Stavanger. 

## Sydvesten i kunst og reklame
Målaren Christian Krohg brukte sydvesten som typemarkør i meir enn femten av måleria sine av norske sjøfolk, i ein trettiårsperiode frå «Babord litt» (1879) til «Menn overbord» (1907-08), nokre gongar i kombinasjon med oljehyre. Krohg er nesten alltid avbilda i okergul sydvest og oljehyre.

Sydvesten har òg vorte brukt som typemarkør innan reklame. Firmaet Chr. Bjelland & Co registrerte varemerket «Mannen med fisken» i 1905, etter ei teikning av Theodor Kittelsen kor ein lubben mann i sydvest, oljehyre og sjøstøvlar lyfter ein fisk større enn seg sjølv. Ved sida av Kittelsen sin variant er den andre arketypen i reklamen ein eldre, kvitskjegga mann med fast blikk, gjerne òg med snadde. Dette motivet vart etablert av Angus Watson i 1906, då han tok i bruk eit fotografi av den pensjonerte britiske sjømannen William Duncan Anderson som motiv på sine *Skippers*-etikettar.

Motivet «fura, vêrbiten sjømann med sørvest» er òg brukt i tobakksreklame: Otto Valstad laget «Fiskaren» for Tiedemanns Tobaksfabrik på 1890-talet, med trondheimaren Hans Peter Wiggen (1830–1896) som modell.

Sydvesten er også namnet på lokalavisa for dei sørvestlege bydelane Laksevåg og Fyllingsdalen i Bergen. Søvesten er namnet på ei lokalavis for Hemne og Aure kommunar. 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Søkbar digitalkopi av ''Skinnhyre og sjøklær : fiskerbondens utrustning på 1700- og 1800-tallet'' av Gunvor Ingstad Trætteberg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sydvest|Sydvest]]» frå ,  den 14. januar 2013.*
Adriana Esteves

**Adriana Esteves Agostinho Brichta** () er ein brasiliansk skodespelar.

Esteves blei fødd i Rio de Janeiro.
Luthersk Kirketidende

***Luthersk Kirketidende*** er eit luthersk, kyrkjeleg blad som blir gitt ut av Luther forlag i Oslo og kjem ut annankvar veke. Bladet kom ut første gong 5. juli 1863, med Gisle Johnson som redaktør. I dag (2013) er professor Harald Hegstad ansvarleg redaktør. 

Den viktigaste målgruppa for bladet er prestar og andre teologar. Bladet inneheld m.a.  artiklar,  gjennomgåing av preiketekstar for kommande søndagar, debattinnlegg og  stillingslysingar.

## Bakgrunnsstoff
*Nettside
Vevdesign

**Vevdesign**, av engelsk *web design*, er design av innhald på *verdsveven*, Internett. Ein kan designe vevsider ved hjelp av eit dataprogram, gjerne etter handteikna skisser, og etterpå koda i programmeringspråk som blant anna HTML og CSS av ein programmerar.
Nay Pyi Taw

**Nay Pyi Taw** (burmesisk utt. , òg skrive *Naypyidaw*) er ein ny by som blei hovudstaden i Burma (Myanmar) i 2005. Nay Pyi Taw ligg sentralt i landet, i Kyatpyae-området, 3 km vest for byen Pyinmana og rundt 32 mil nord for den tidlegare hovudstaden Yangon. Namnet «Nay Pyi Taw» kan bety 'kongepalass', 'kongeby' eller 'kongssete'.

## Historie
Flyttinga av hovudstaden til det nyleg rydda jungelområdet blei overraskande annonsert i 2005, og dei administrative funksjonane blei offisielt flytta 6. november det året. Bygginga av byen hadde allereie gått føre seg i løynd i fleire år.

På dagen til dei væpna styrkane den 27. mars 2006 marsjerte over 12&nbsp;000 soldatar i ein militærparade under det første offisielle arrangementet i den nye hovudstaden. Det var også då namnet Nay Pyi Taw blei offisielt annonsert.

Pyinmana like ved Nay Pyi Taw var hovudbase for frigjeringshæren i Burma. Det var i Pyinmana at hæren trente soldatar og offiserar. 

## Geografi og bygningar
Nay Pyi Taw dekkjer 7000 km² og er delt inn i ulike soner for administrasjon, marknad, hotell og restaurantar. Han har fleire nye, prangande bygningar med god plass mellom seg, mellom anna det burmesiske parlamentet, presidentpalasset og Uppatasanti-pagoden, ein modell av Shwedagon-pagoden i Yangon. Det finst også fleire museum og ein dyrehage her.

Byen har lufthamn og vegsamband til Yangon.

## Kjelder

*Akash Banerjee, Myanmar's capital Naypyidaw a ghost town, *India Today* (29. mai 2012)
*Kaori Enjoji, The Road to Naypyidaw, CNBC (20. juni 2012)
*David Pilling, Naypyidaw: a general’s fantasy becomes real, *Financial Times* (27. november 2012)
*Damien McElroy, Burma: welcome to Naypyidaw - the home of kings - and the world's weirdest capital city, *The Daily Telegraph* (18 Nov 2011)
*Surrounded by Poverty, a Lifeless Capital Stands Aloof, *New York Times* (13. desember 2011)

## Bakgrunnsstoff
Borgundfjordtunnelen

**Borgundfjordtunnelen** (òg kalla *Bytunellen*) er ein prosjektert undersjøisk vegtunnel under Åsefjorden mellom Ålesund og Sula kommunar.
Melekeok

**Melekeok** er ein delstat og ein liten by på Palau, som sidan 7. oktober 2006 har vore hovudstad for øystaten. Byen er også hovudstad i delstaten med same namn. Den palauiske regjeringsbygningen ligg i Ngerulmud like vest for Melekeok.

Tidlegare låg hovudstaden på Koror, men i 2006 blei han flytta til Melekeok på den større øya Babeldaob. 

Delstaten Melekeok er på 28,5 km² og ligg mellom statane Ngchesar i sør, Ngeremlengui i vest og Ngiwal i nord.

## Innbyggjarar
Ifølge folketelljnga frå 2005 budde det 391 menneskeri delstaten Melekeok. Desse var fordelte på 8 landsbyar eller busetjingar:
#Melekeok
#Ertong
#Ngeburch
#Ngeremecheluch
#Ngermelech
#Ngerubesang
#Ngerulmud
#Ngeruling
I følgje folketeljinga hadde busetjinga Melekeok rundt 270 innbyggjarar, noko som gjorde henne til ei av verdas minste hovudstader.

Melekeok har den største innsjøen i heile Mikronesia, Ngardok på 493 hektar. Denne  sjøen har ein levedyktig førekomst av saltvasskrokodillen *Crocodylus porosus*.


Fil:Flag of Melekeok.svg|Melekeoks statsflagg
Fil:Melekeok.png|Topografisk kart over Melekeok 


## Kjelder

*Babeldaob ved reference.com (Encyclopaedia Britannica, 2008)
*The World Factbook , cia.gov
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Melekeok|Melekeok]]» frå ,  den 15. januar 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
Saggrenda

**Saggrenda** er eit tettbygd område i Kongsberg kommune, ein snau mils veg vest for sentrum av Kongsberg. 

I Saggrenda ligg mellom anna turistattraksjonen Kongens Gruve, ei av fleire nedlagde sølvgruver i Kongsbergområdet som høyrde til Kongsberg Sølvverk, som var i drift fram til 1958. Gruva er no museum som publikum kan vitje ved å verte med eit gruvetog 2,3 kilometer inn i berget. Det er Norsk Bergverksmuseum på Kongsberg som har ansvaret for gruva.

Det tidlegare danske Astmahjemmet, eit sanatorium som den danske Raudekrossen dreiv i perioden frå 1949 til 1979 for danske barn som hadde astma, låg òg i Saggrenda. Bygningen er no teke i bruk til anna føremål.

Saggrenda hadde òg ein statleg skogskule som hadde elevar frå heile Noreg. Skulen har i dag vorte til Saggrenda Naturbruk og Byggfagsenter, som er ei avdeling under den fylkeskommunale Kongsberg videregående skole, og gjev opplæring i fag som har med skog, utmark, friluftsliv, jakt, fiske, natur og miljø å gjere. Det er oppretta samarbeid med  andre nordiske og baltiske naturbruksskuler, mellom anna om elevutveksling. Her er dessutan eit internat med tilbod til alle elevar ved Kongsberg videregående skole som elles ville ha hatt lang reiseveg mellom skulen og heimen. 

## Kjelder
*
Primož Ulaga

**Primož Ulaga** () er ein slovensk tidlegare skihoppar frå Ljubljana, som representerte Jugoslavia. Han vann i 1988 sølvmedaljen i VM i skiflyging og ein olympisk sølvmedalje for Jugoslavia sitt firemannslag i laghoppinga. Same sesongen kom han på tredjeplassen i verdscupen i skihopping.

## Aktiv
Ulaga slo gjennom då han vart nummer tre og fire i dei to renna som avslutta den fyrste verdscupen i skihopping. Renna fann stad i Planica i slutten av mars månad 1980. 21. februar 1981 gjekk han heilt til topps i eit verdscuprenn i Thunder Bay, framom Johan Sætre frå Noreg. Dei neste to sesongane var Ulaga oftast å finne langt ned på resultatlistene, men på tampen av 1983-sesongen nærma han seg verdseliten og på heimegrunn i Planica avslutta han sesongen med ein andreplass og ein siger.

Frå OL-sesongen 1984 til og med den neste OL-sesongen høyrde Ulaga med til den ypparste verdseliten mellom skihopparane. Unnataket var 1985-sesongen, då han opna med ein femteplass, ein prestasjon han måtte vente til neste sesong for å overgå. Både i 1984 og 1986 vart han nummer seks i verdscupen samanlagt, i 1987 nummer sju, medan han i 1988 kom på tredjeplass, bakom vinnaren Matti Nykänen frå Finland og Pavel Ploc som representerte Tsjekkoslovakia. Mellom mars 1980 og mars 1990 vann Ulaga ni verdscuprenn og steig på pallen 25 gongar.

Ulaga vart nummer seks i storbakken under verdsmeisterskapen i Seefeld i 1985. Under OL 1988 i Calgary deltok han på det jugoslaviske laget som tok sølvmedaljane i laghoppinga, men lukkast slett ikkje i dei individuelle øvingane. Derimot fekk han same sesongen sølvmedaljen i VM i skiflyging i Oberstdorf, berre slått av Ole Gunnar Fidjestøl.

Ulaga la opp som aktiv skihoppar i 1992.

### Verdcupsigrar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Primož Ulaga|Primož Ulaga]]» frå ,  den 15. januar 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Piotr Fijas

**Piotr Władysław Fijas** () er ein polsk, tidlegare skihoppar frå Bielsko-Biała. Han var kjend som ein skiflygar, og vann bronsemedaljen i VM i skiflyging i Planica i 1979. I 1987 sette han i Planica verdsrekord i skiflyging med eit hopp på 194 meter.

### Aktiv
Fijas deltok internasjonalt i skihopping frå 1978 og 1988. Han kom på bronseplassen i VM i skiflyging i Planica i 1979, der Armin Kogler frå Austerrike vart verdsmeister. I 1987 sette han verdsrekord i Planica med 194 meter, ein verdsrekord som stod i sju år. Han sette også bakkerekord i Vikersundbakken i 1986 med 163 meter.

Mellom 1980 og 1987 oppnådde Fijas ti pallplasseringar i verdscupen. Tre av dei var sigrar, dei to fyrste vinteren 1980, den tredje og siste i januar 1986. Alle tre sigrane kom i storbakkar. I hans beste sesong samanlagt i verdscupen, 1984/85 vart han nummer 14.

Fijas deltok frå 1980 til 1988 i alle dei store meisterskapane i nordiske greiner; sjuandeplassen i normalbakken under vinter-OL i Sarajevo i 1984 vart hans beste plassering. Han vart også nummer sju i sitt siste skiflygings-VM, i 1988 i Oberstdorf.

Fijas la opp som skihoppar etter 1988-sesongen. Han er i dag med i trenar-teamet til det polske hopp-landslaget.

### Verdcupsigrar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Piotr Fijas|Piotr Fijas]]» frå ,  den 15. januar 2013.*  
 
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*FIS-biografi 
*
Crow-elva i Canterbury

**Crow-elva** renn gjennom nasjonalparken Arthur's Pass National Park i regionen Canterbury på New Zealand. Ho har utspringet sitt nær Mount Rolleston, renn sørover og munnar ut i Waimakaririelva.

Elva fekk namn etter ein gråflikfugl *(lōkako)*, som vart sett i 1865 under ei utforsking av området. Sørøy-kokakoen vart sist sett i 1930-åra, og er truleg utdøydd.

Miljøverndepartementet, Department of Conservation (DOC), vedlikeheld ei fottur-rute langs elva og ei  villmarkshytte er tilgjengeleg for tugåarar.

## Sjå òg
*Anti Crow-elva

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crow River (Canterbury)|Crow River (Canterbury)]]» frå ,  den 15. januar 2013.*
Anti Crow-elva

**Anti Crow-elva** er ei lita elv inne i nasjonalparken Arthur's Pass National Park i Canterbury på New Zealand. Ho er ei sideelv til Waimakaririelva, og har fått namnet sitt fordi elvedalen ligg rett mot dalen til elva Crow River.

Fjellet Damfool ligg øvst i elvedalen til Anti Crow.

## Sjå òg
*Crow River

## Kjelder


*Land Information New Zealand  - Search for Place Names
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anti Crow River|Anti Crow River]]» frå ,  den 15. januar 2013.*
Kiribatisk

**Kiribatisk** (også kjend som *gilbertesisk*) er eit mikronesisk språk som blir tala på Kiribati, der det er offisielt språk og utbreidd blant størstedelen av befolkninga. Det finst også talarar på Fiji, Nauru, Salomonøyane, Tuvalu, Vanuatu og i USA.

Namna Kiribati og ikiribati er ei kiribatisering av det engelske namnet «Gilberts», etter Gilbertøyane, den største øygruppa i landet.

## Skrift
Kiribatisk blir skrive med latinske bokstavar.

## Bakgrunnsstoff
*''Kiribati Language Lessons'', *Peace Corps Language Handbook*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gilbertese language|Gilbertese language]]» frå ,  den 15. januar 2013.*
Palauisk

**Palauisk** er eit malayopolynesisk språk som er nasjonalt språk på Palau, der det har rundt 15&nbsp;000 talarar.

Palauisk blir snakka av rundt 65 % av palauarar. Det er offisielt språk i dei fleste statane i Palau, bortsett frå Angaur og dei fjernare øyane Sonsoral og Tobi.  Det andre offisielle språket i øyriket er engelsk.
Utanom Palau finst det ein del språkbrukarar på Guam og i USA.

Språket tilhøyrer den sentral-austlege språkgruppa av  malayopolynesiske språk, og skil seg ut frå andre språk i Mikronesia ettersom det verken tilhøyrer dei mikronesiske eller polynesiske språka. Det einaste nærskylde språket i området er chamorro, som mellom anna blir snakka på Guam.

Ein skriv palauske med det latinske alfabetet, etter ein ortografi som blei fastsett på 1970-talet. 

## Språkdøme

Artikkel 1 frå  menneskerettsfråsegna"

Artikkel XIII, seksjon 1 frå den palauiske grunnloven:

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Barnebøker på palauisk
*Enkle frasar  ved palaunet.com
*Ordliste  ved pacificworlds.com
*Japanese and Other Loanwords in Palauan, *Far Outliers*
Nordiske greiner under vinter-OL 1952

**Nordiske greiner** på ski under vinter-OL 1952 i Oslo bestod av seks øvingar. Langrenn for kvinner vart arrangert for fyrste gong. Elles var det tre øvingar i langrenn for menn, samt kombinert og spesielt hopprenn, begge for menn. Alle øvingane vart arrangerte i skianlegget i Holmenkollen med langrennsløypene innover i marka. 

## Medaljestatistikk

## Kombinert
### Menn
#### Normalbakke & 18 km



Dato: 18. februar 




## Langrenn

### Kvinner
#### 10 km



Dato: Laurdag 23. februar  




### Menn
#### 18 km



Dato: Måndag 18. februar



#### 50 km



Dato: Onsdag 20. februar  





#### 4 x 10 km stafett



Dato: Laurdag 23. februar



## Skihopping
#### Normalbakke



Holmenkollbakken
Dato: Torsdag 14. februar  




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordiske greiner under Vinter-OL 1952|Nordiske greiner under Vinter-OL 1952]]» frå ,  den 16. januar 2013.*
Glorious av Cascada

**«Glorious»** var eit av bidraga i Unser Song für Malmö, framført på engelsk av Cascada.

## Unser Song für Malmö
Cascada deltok med songen i Unser Song für Malmö, den tyske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, 14. februar 2013. Ein del av songen vart utgjeven 9. januar 2013. Same dag vart den fullstendige versjonen offentleggjort.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glorious (Cascada song)|Glorious (Cascada song)]]» frå ,  den 16. januar 2013.*  
 

## Fotnotar
Rogne kyrkje

**Rogne kyrkje** er ei åttekantkyrkje frå 1857 i Øystre Slidre kommune, Innlandet.

Rogne kyrkje vart offisielt innvia i 1857 og ein del av inventaret er frå tidlegare kyrkjebygg, mellom anna ei altertavle. Til bygginga av kyrkja vart det brukt teikningar av arkitekt Christian H. Grosch. Same teikningar vart  brukt til tre andre kyrkjer: i Begnadalen kyrkje i 1859 (brann ned 1957), Nes kyrkje i Ådal (i 1860) og Hval kyrkje i Hallingby (frå 1862). Kyrkjebygget er bygd i tømmer og har cirka 200 sitteplassar. 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Deception-elva

**Deception-elva** er ei elv på Sørøya på New Zealand. Ho er ei sideelv til Otiraelva i regionen West Coast, og renn stort sett i nordleg retning frå utspringet i hellingane under Mount Franklin. Ho renn nær Goat Pass, som gjev tilgang til Mingha River. Nesten heile elveløpet ligg innanfor nasjonalparken Arthur's Pass National Park.

Elva vart i si tid kalla «Goat Creek» ('Geitebekken'). Ho vart utforska om kring år 1900 som ei mogeleg alternativ rute for jarnvegslinja *Midland Line*, og landmålaren åtvara mot at vass-standen i elva kunne vera bedragersk (deceiving). Om lag tre månandar seinare valda flaum i elva inn i dalen Otira Valley skade på jarnvegen for fleire tusen pund, og elva fekk namnet ho ber i dag.

Miljøverndepartementet, Department of Conservation, vedlikeheld ein tursti langs elva, og han er ein del av den årlege mangekamptevlinga Coast to Coast Race. Der er tilgjengelege villmarkshytter for fotturistar, ei nær Goat Pass og ei anna litt lenger nede langs elva.

## Kjelder


* - Search for Place Names
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Deception River|Deception River]]» frå ,  den 16. januar 2013.*
Ein bißchen Glück

**Ein bißchen Glück** var den tyske uttakinga til Eurovision Song Contest 1996 i Oslo i Noreg og fann stad 1. mars 1996 i Friedrich-Ebert-Halle i Hamburg-Harburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ein bisschen Glück|Ein bisschen Glück]]» frå ,  den 16. januar 2013.*
Nes kyrkje på Ringerike

**Nes kyrkje** også kjent som **Nes kirke** på Nes i Ådal i Ringerike kommune er ei åttekanta sentralkyrkje i lafta tømmer frå 1860. Kyrkja har plass til 250 personar og er teikna av arkitekt Christian H. Grosch. Den høyrer til i Ringerike prosti.

## Historie

Ved Kgl. resolusjon av 2. februar 1857 vart det avgjort å opprette Ådal prestegjeld, og planlegging av kyrkja kunne ta til. Samstundes med at gjeldet vart oppretta fekk ein løyve til å leggje ein kyrkjegard og oppføre ei kyrkje på garden Nes. Den vart innvia 22. august 1860 ved soknepresten til Gran, *S. B. Bugge*. Bugges tale finst framleis i prestegjeldets arkiv. 

## Konstruksjon og eksteriør
Skipet var opphavleg ein oktogonal grunnplan og av lafta tømmer. Taket over skipet er også oktogonalt og teltforma. Takkonstruksjonen ber ein takryttar som har eit kvadratisk underbygg og ein slank og høg oktogonal hjelm. Takryttaren blir støtta av fire stolpar frå golvet i skipet. Underbygget (klokkestova) på takryttaren har doble gluggar med lemmar i kvar himmelretning. Hjelmen og klokkestovetaket vart tekt med koparplater i 1968.

## Kjelder


Nes church interior.jpg|Det åttekanta taket sett frå innsida
Nes pulpit (cropped).jpg|Preikestolen
Nes kirke bårehus.jpg|Bårehus ved Nes kyrkje


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Hægeland kyrkje

**Hægeland kyrkje** er ei åttekantkyrkje frå 1830 på Hægeland i Vennesla kommune i Agder fylke.

Bygget er i tømmer og har 240 plassar.

Ein kjem til kyrkjestaden via Rv9 og Fv462.

## Historie
Arbeidet med murar til kyrkja tok til omkring 1824 og i eit møte i 1826 kyrkjelyden samde om eit åttekanta bygg av tømmer. I søknad sendt departementet i 1827 står det mellom anna at den dåverande annekskyrkja var «såre brøstfeldig og meget forliden efter menighetens tiltagende størrelse». Søknaden var vedlagt teikning som viser ei kyrkje med valmtak over koret og tårn over inngangspartiet. I desember 1827 reiste byggenemnda til Hornnes for å sjå på den nye kyrkja der, dei brukte truleg Hornnes kyrkje som modell for nybygg på Hægeland. Hornnes kyrkje sto ferdig i 1828. Det skal ha vore klager over at den endelege kyrkje hadde avvik frå dei godkjente teikningane. Minneskriftet nemner Anders Thorson Syrtveit som «kyrkjebyggjaren». Syrtveit bygde også Hylestad kyrkje (1839) og Sandnes kyrkje i Bygland (1844), truleg etter mønster av Hægeland kyrkje.

## Tidlegare kyrkje
Den førre kyrkja var truleg frå mellomalderen. Dei eldste rekneskapane er frå 1625 og kyrkja er nemnt i dokument frå 1565.  Ved store reparasjonsarbeid i 1677 vart det notert at bygget var svært dårleg stand. På same måte som dei fleste andre norske kyrkjer selde kongen Hægeland kyrkje for å finansiere krigføring. Allmugen kjøpte kyrkja på auksjon i oktober 1723 for 395 riksdalar. Minneskriftet omtaler den gamle kyrkja som tømra og bordkledd, ei vanleg langkyrkje med sakristi og tårn. Bordkledningen skal ha vore liggande og festa med trenaglar. Minneskriftet meiner også at den var dekorert innvendig med rosemåling, tekst og bilete. Den gamle kyrkja vart reven i 1829 (siste messe var 29. april) og delar av treverket brukt i den nye. Bygget var 8,5 meter langt og 7 meter bredt.

## Kjelder
* 

* 
## Bakgrunnsstoff
*
Otehake-elva

**Otehake** er ei elv i regionen West Coast på Sørøya på New Zealand. Ho renn nordover gjennom Arthur's Pass nasjonalpark og munnar ut i Taramakau-elva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Otehake River|Otehake River]]» frå ,  den 16. januar 2013.*
Ottar Gjermundshaug

**Ottar Gjermundshaug** () var ein norsk kombinertrennar og langrennar frå Alvdal. Han vann VM-sølv i kombinert i 1950. Mellom 1946 og 1950 vann han tre norske meisterskap på ski, to i kombinertrenn (1946 og 1950) og eitt i 18 kilometer langrenn (1949).

## Aktiv
Ottar Gjermundshaug vann den fyrste norske meisterskapen i kombinert etter den andre verdskrigen, der den eldre broren Magne tok bronsemedaljen. To år seinare vart Ottar nummer to i noregsmeisterskapen i kombinert og fekk same plassering i øvinga i Holmenkollen, men var ikkje med til vinter-OL i St. Moritz.

Både i 1949 og 1950 fekk Gjermundshaug NM-medaljar i kombinert, så vel som 18 km langrenn. Begge åra vart han noregsmeister; i 1949 i langrenn og i 1950 i kombinert. Sistnemnde vinteren reiste han med den norske troppen til VM på ski i Lake Placid i USA, og vart beste nordmann i kombinert i meisterskapen. Han deltok under vinter-OL i 1952 i Oslo og kom på sjetteplass i kombinert og på 17. plass på 18-kilometeren.

Han la konkurranseskia på hylla i 1952.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
* 1948: Nr 2 i Holmenkollen
* 1949: Nr 3 i Holmenkollen
* 1950: Sølvmedalje i kombinert i ski-VM i Lake Placid
* 1951: Nr 3 i Svenska skidspelen i Sundsvall
* 1952: Nr 6 i kombinert i vinter-OL i Oslo

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1946: Gullmedalje i kombinert
*Ski-NM 1947: Nr 4 i kombinert
*Ski-NM 1948: Sølvmedalje i kombinert
*Ski-NM 1949: Gullmedalje på 18 km langrenn, bronsemedalje i kombinert	
*Ski-NM 1950: Gullmedalje i kombinert og sølvmedalje på 18 km langrenn
*Ski-NM 1951: Nr 5 i kombinert
*Ski-NM 1952: Sølvmedalje i kombinert og nr 4 på 30 km langrenn

## Bakgrunnsstoff
* Profil på FIS-Ski.com 
* 
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ottar Gjermundshaug|Ottar Gjermundshaug]]» frå , den 16. januar 2013.*
Markus Svendsen

**Markus Anton Svendsen** () er ein norsk, tidlegare kombinertrennar frå Havøysund i Finnmark. Han vann kombinertrennet under Svenska skidspelen i 1965 og kombinertrenna i Lahti både i 1966 og 1967. Både i 1967 og 1968 vart han noregsmeister i øvinga. Svendsen representerte Idrottslaget i Bondeungdomslaget i Oslo.

## Aktiv
Svendsen vann bronsemedaljen under NM på ski 1965, same året gjekk han heilt til topps i kombinertøvinga i Svenska Skidspelen. Både i 1966 og i 1967 vann han kombinert i Lahti, den sistnemnde sesongen vann han sitt fyrste norske meisterskap i øvinga. Han gjentok prestasjonen då han sikra seg NM-tittelen for 1968 i Ørskog på Sunnmøre.

Svendsen deltok for Noreg i tre internasjonale meisterskap. Under verdsmeisterskapen i Oslo 1966 vart han nummer ni. To år seinare, under dei olympiske leikane i Grenoble hamna han på 27. plass, då alle dei norske kombinertløparane smurde seg fullstendig vekk i langrennet, medan han i ski-VM 1970 kom på 19. plass. 

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1963: Nr 10 i Svenska Skidspelen i Falun
*1964: Nr 12 i Holmenkollen
*1965: Vinnar av Svenska Skidspelen i Falun, nr 4 i Holmenkollen og nr 6 i Lahti
*1966: Vinnar i Lahti, nr 9 i ski-VM i Oslo
*1967: Vinnar i Lahti, nr 3 både i Holmenkollen og i Falun 
*1968: Nr 3 i Lahti, nr 7 i Holmenkollen og nr 9 i Falun 
*1969: Nr 4 i Svenska Skidspelen i Falun
*1970: Nr 2 i Holmenkollen
*1971: Nr 6 i Holmenkollen
 
### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1964: Nr 5 på Voss
*Ski-NM 1965: Bronsemedalje på Fåberg
*Ski-NM 1966: Nr 4 på Rena
*Ski-NM 1967: Gullmedalje i Mo i Rana
*Ski-NM 1968: Gullmedalje i Ørskog
*Ski-NM 1969: Bronsemedalje på Raufoss
*Ski-NM 1971: Bronsemedalje på Fåberg
*Ski-NM 1973: Nr 6 på Lillehammer

Svendsen slutta som aktiv skirennar i 1973, og busette seg etterkvart i Ski i Akershus. I 2008 gav han bort delar av premiersamlinga si til Måsøy kommune.

## Notar

## Bakgrunnsstoff
*
## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Mount Murchison i Canterbury

**Mount Murchison** er eit fjell i fjellrekkja Søralpane i regionen Canterbury på New Zealand. Det er det høgaste punktet i Shaler Range, eit fjellmassiv som ligg tilnærma i nord-sørleg retning på austsida av elva Wilberforce River.
Eit høgdedrag aust for toppen skil to isbrear, Kahutea Glacier mot sør og White Glacier mot nordaust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Murchison (Canterbury)|Mount Murchison (Canterbury)]]» frå ,  den 16. januar 2013.*  
 
### Referansar

*NZ Alpine Club. Kart, bilete og omtale av klatreruter til Mount Murchison.
Universidade Federal da Bahia

**Universitetet i Bahia** (**UFBA**: *Universidade Federal da Bahia*) er eit universitet i Bahia i Brasil.
Det blei oppretta i Bahia i 1946.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Universidade Federal de Minas Gerais

**Universitetet i Minas Gerais** (**UFMG**: *Universidade Federal de Minas Gerais*) er eit  universitet i Minas Gerais i Brasil.

Det blei oppretta i 1927.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca

**Centro Federal de Educação Tecnológica Celso Suckow da Fonseca** (**CEFET-RJ**) er eit universitet i Rio de Janeiro i Brasil.

Det blei oppretta i 1917.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Trøye

**Trøye** (frå norrønt *treyja*) er klede til å ha på overkroppen som finst i mange utformingar. Dei kan brukast som undertøy, mellomlag eller sitja ytst, som dag- eller nattklede.

Det finst ermelause, kort- og langerma trøyer. Dei når gjerne til livet men kan også vera lengre. Dei kan ha krage eller vera kragelause. Ofte blir type eller bruk spesifisert i namnet til trøya, som undertrøye, ulltrøye, fotballtrøye og så bortetter.

## Typar
* Blåtrøye, slitesterk blå ullegenser
* Helsetrøye, ein type undertrøye av bomull med grove maskar som dannar eit varmeisolerande luftlag inntil kroppen. 
* Islandstrøye, islandsgenser eller islender er en tjukk strikkegenser. Shetlandstrøye er ein tilsvarande  genser laga av ull av shetlandssauar.
* Korktrøye eller korkvest, ein gammaldags symjevest fôra med kork for dei som skulle læra å symja
* Rundtrøye eller stuttrøye, ei kort trøye eller jakke utan flak eller frakkeskjøtar. 
* Tvangstrøye, ein jakke med lange, lukka erme som kan bindast saman. Tvangstrøyer er blitt brukt på fanger og psykiatriske pasientar.
* Undertrøye eller underskjorte er undertøy av ull, bomull eller silke som ein ber inntil kroppen.
* Vampe, ei kort eller lang manns- eller kvinnetrøye av varierande form.

## Sjå òg
* Genser
* Kittel, serk
* Kufte, busserull
* Skjorte, bluse
* T-skjorte, singlet
* Tunika
* Trikot
* Undertøy
* Vams
* Vest

## Bakgrunnsstoff
* 

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trøye|Trøye]]» frå ,  den 17. januar 2013.*
Siamesisk

**Siamesisk** er avleidd frå Siam, det gamle namnet på Thailand, og kan visa til:

*Språket thai
*Thaiar, folk frå Thailand
*siamesiske tvillingar

;Dyr
*siamesar, ein katterase
*siamesisk kampfisk (*Betta splendens*)
*siamesisk algeetar (*Crossocheilus siamensis*)
*siamesisk nakenhund eller boranhund
*siamkrokodille (*Crocodylus siamensis*)

;Historie

*Den første siamesisk-vietnamesiske krigen eller den siamesisk-kambodsjanske krigen 1831-1834

;Kultur
**Siamesisk*, roman av Stig Sæterbakken frå 1997
Santali

**Santali** er eit mundaspråk som blir tala av rundt 6,2 millonar menneske i aust i India og i Bangladesh; dels også i  Bhutan og Nepal. Dei aller fleste av desse i delstatane Jharkhand, Assam, Bihar, Orissa, Tripura, og West Bengal i India.

Språket kan skrivast med det latinske alfabetet, men det blir også skrive med hindi eller bengali-skrift, eller eit eige skriftsystem for santali, ol chiki.

## Bruk
Av dei som har santali til morsmål, kan  10%–30% lese og skrive språket. Av dei som har lært seg santali som andrespråk, kan 25%–50% lese og skrive. Det blir undervist i santali i grunnskulen i India. 

Misjonspresten Lars Skrefsrud omsette dei fire evangelia til santali, og Paul Olaf Bodding førte dette arbeidet vidare - i 1906 var Det nye testamentet omsett til santali, og i 1914 var heile Bibelen omsett til santali. Bodding omsette også salmar og andaktstekster for barn. Utanom den religiøse litteraturen, skreiv Skrefsrud og Bodding ned mange tekstar med folkedikting.

## Grammatikk

Som eit døme på oppbygginga av språket, gir vi her nokre glimt av grammatikken i sanatali.

## Lydlære
### Konsontantar

Santali har  21 konsontantar i tillegg til 10 lukkelydar som blir brukt i visse lånord.  

I heimlege or er motsetninga mellom stemde og ustemde lukkelydar nøytralisert i endinga av ord.

### Vokalar

Santali har 8 ikkje-nasale og 6 nasale vokalar.  

Santali har mange diftongar.

## Morfologi

Santali er som andre mundaspråk, eit agglutinerande språk som brukar suffiksar.

### Substantiv
#### Tal

Det er tre numerus (tal): singularis, dualis og pluralis. 

#### Kasus

Kasusendinga kjem etter numerus-endinga.

### Pronomen

Dei personlege pronomena i Santali skil mellom inkluderande og ekskluderande førsteperson og anafor og demonstrerande tredjeperson. 

Pronomena skil mellom levande  ('kven?') , ikkje-levande  ('kva?') og referens ('kva for?').  

Dei ubestemte pronomena er:

### Talrekka

Dei viktigaste tala er desse:

### Verb

#### Bøying ut frå subjekt

#### Bøying ut frå objekt

Transitive verb kan bøyast ut frå situasjonen til objektet.

## Syntaks

Santali er eit SOV-språk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santali (language)|Santali (language)]]» frå ,  den 17. januar 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*"We Santhals" nettside
Siebe

**Siebe** er ei bygd i Kautokeino kommune, sør i Finnmark fylke. I Siebe ligg det ein butikk som heiter Siebehandel.

Bygda ligg sør for tettstaden Kautokeino, på 23. lengdegrad aust.