Catherine O’Hara

**Catherine Anne O’Hara** () var ein kanadisk-amerikansk skodespelar, komikar og manusforfattar, med ein karriere som strekte seg over meir enn 50 år. O’Hara starta i sketsj- og improvisasjonskomedie på film og fjernsyn før ho tok på seg dramatiske roller for å utvikle karrieren sin. Ho mottok fleire utmerkingar, inkludert to Primetime Emmy Awards, ein Golden Globe Award og to Screen Actors Guild Awards. Filmane hennar har samla inn meir enn 4,3 milliardar amerikanske dollar på verdsbasis. Ho vart utnemnd til Offiser av Kanadas fortenestorden i 2017.

O’Hara starta karrieren sin i sketsjkomedieserien *Second City Television* (SCTV; 1976–1984), som ho fekk ein Primetime Emmy Award for. Ho fekk anerkjenning for rollar i filmar som *After Hours* (1985), *Heartburn* (1986), *Beetlejuice* (1988), *[[Home Alone]]* (1990) og *Home Alone 2: Lost in New York* (1992). Ho samarbeidde ofte med Christopher Guest, og spelte i hans mockumentary-filmar Waiting for Guffman (1996), *Best in Show* (2000), *A Mighty Wind* (2003) og *For Your Consideration* (2006). Blant stemmerollene hennar er filmane *[[The Nightmare Before Christmas]]* (1993), *Chicken Little* (2005), *Over the Hedge* (2006), *Monster House* (2006), *Where the Wild Things Are* (2009), Frankenweenie (2012), *Elemental* (2023) og *The Wild Robot* (2024).

I rolla mot Eugene Levy, ein hyppig medspelar i SCTV og Guest sine filmar, fekk O’Hara ein karrierenyoppliving for rolla som Moira Rose i CBC-sitcomen *Schitt’s Creek* (2015–2020), og ho vann ein Primetime Emmy Award for «Outstanding Lead Actress in a Comedy Series» og ein Golden Globe Award for «Best Actress – Television Series Musical or Comedy». Hennar skildring av Temples Grandins tante i HBO-filmen *Temple Grandin* (2010) gav ei Emmy-nominasjon. Andre fjernsynsroller inkluderer HBO-dramaserien *Six Feet Under* (2003–2005), Netflix-serien *A Series of Unfortunate Events* (2017–2019), Apple TV+-komedieserien *The Studio* (2025), og HBOs post-apokalyptiske dramaserie *The Last of Us* (2025).

## Bakgrunn
Catherine Anne O’Hara vart fødd 4. mars 1954 i Toronto og vaks opp der. Familien hennar var katolsk og av irsk opphav. Ho var den sjette av sju born til Margaret Ann (fødd Meehan) og Marcus Charles O’Hara, og syster til musikaren og skodespelaren Mary Margaret O’Hara. Ho vart uteksaminert frå Burnhamthorpe Collegiate Institute i 1974, der ho vart undervist av framtidige borgarmeister i Mississauga, Carolyn Parrish.

## Karriere
### 1974–1987: Gjennombrot med SCTV
O’Hara starta komediekarrieren sin i 1974 som skodespelar i The Second City (SC) i heimbyen Toronto. Broren hennar, Marcus, var òg med i kompaniet. Ho arbeidde først som vikar og i søndagskvelden sin alternerande besetning, som opptrådde når hovudkompaniet hadde fri. Ho var vikar for Gilda Radner inntil Radner drog til *[[Saturday Night Live]]*. Seinare vart ho med i turnékompaniet til Second City, og fekk sitt store gjennombrot då ho tok over hovudrolla frå ei sjuk Rosemary Radcliffe då turnégruppa var i Chicago. Allereie i 1976 var O’Hara SC sin faste hovudkomikar, medan systera Robin arbeidde i kompaniet som hennar vikar.

I 1976 skapte SC sketsjkomedieserien *SCTV*, der O’Hara vart ein fast medspelar. På slutten av 1970-talet gjorde ho stemmeinnspelingar for fleire teiknefilmar, noko ho heldt på med gjennom heile karrieren. På byrjinga av 1980-talet, då *SCTV* var mellom nettverksavtaler, vart ho tilsett for å erstatte Ann Risley i *Saturday Night Live* medan showet vart omforma i 1981. Ho slutta derimot før ho nådde skjermen, og valde å vende tilbake til *SCTV* då showet vart teken opp av NBC. Det har lenge gått rykte om at ho hadde konflikt med den temperamentfulle manusforfattaren Michael O’Donoghue, men O’Hara avkrefta dette og sa ho slutta fordi ho ikkje likte å bu i New York.

På midten av 1970-talet utvida O’Hara karrieren sin på fjernsyn. Ho hadde ei lita sketsjrolle som tenar i ein 1975-spesial med Wayne og Shuster på CBC. Ho medverka i TV-filmen *The Rimshots* (1976), barneserien *Coming Up Rosie* (1976–77) og TV-spesialar som *Witch’s Night Out* og *Intergalactic Thanksgiving*. Prestasjonane hennar på *SCTV*, som starta lokalt i Sør-Ontario hausten 1976, gjorde ho kjend i Canada. Programmet fekk etter kvart nasjonal og internasjonal følgarskare gjennom syndikering. O’Hara slutta ein periode frå *SCTV* og mangla 1980–81-sesongen, men kom tilbake då showet vart teken opp av NBC i USA og kjend som *SCTV Network 90*. Som manusforfattar på programmet vann ho ein Emmy Award for framifrå skriving og fekk tre Emmy-nominasjonar. Ho slutta igjen før den femte sesongen i 1982, men gjorde sporadiske gjesteroller fram til programmet tok slutt i 1984. O’Hara heldt fram med å medverke i TV-seriar og TV-filmar og arbeidde på fjernsyn fram til ho døydde.

### 1988–2014: Framståande i film
På 1990-talet hadde ho gjesteroller i *Tales from the Crypt*, *Oh Baby*, Morton & Hayes og *The Larry Sanders Show*. Ho spelte i og regisserte episodar av *Dream On* og *The Outer Limits*, gjenopplivinga av 1960-talsserien med same namn. O’Hara hadde gjesteroller i topprangerte TV-seriar som *Six Feet Under* og *Curb Your Enthusiasm*. I mai 2008 vart det kunngjort at ho hadde signert for rolla i ABC-dramedyen *Good Behavior*. Rolla hennar i TV-filmen *Temple Grandin* (2010) gav ho tre nominasjonar: ein Primetime Emmy Award, ein Satellite Award og ein Screen Actors Guild Award.

O’Hara hadde ein framgangsrik filmkarriere. Ho debuterte på kinolerretet i 1980 med Double Negative, som òg hadde med *SCTV*-medspelarane John Candy, Eugene Levy og Joe Flaherty. Gjennom 1980- og 1990-talet spelte ho mange biroller, mellom anna i Martin Scorseses *After Hours* (1985) og *Heartburn* (1986). Ho spelte Delia Deetz i skrekk-komedien *Beetlejuice* (1988). I 1990 hadde ho roller i Dick Tracy og Betsy’s Wedding, og ho spelte Kate McCallister i blockbuster-komedien *[[Home Alone]]* (1990) og oppfølgjaren *Home Alone 2: Lost in New York* (1992). Same året medverka ho i komedien *There Goes the Neighborhood*.

På 1990-talet og tidleg 2000-tal heldt ho fram med mange filmroller. I 1994 spelte ho i komedie-dramafilmen *The Paper* og westernfilmen *Wyatt Earp*. Ho hadde roller i fire av Christopher Guest sine mockumentary-filmar, tre av dei gav ho prisar og nominasjonar: *Waiting for Guffman* (1996), *Best in Show* (2000), *A Mighty Wind* (2003) og *For Your Consideration* (2006). Rolla hennar i *The Life Before This* (1999) gav ho ein Genie Award for beste birolle. Ho medverka i tiande sesong av den britiske versjonen av *Whose Line Is It Anyway*?. I 2004 spelte ho med Jim Carrey i svart komediefilmen *Lemony Snicket’s A Series of Unfortunate Events*, og i 2006 spelte ho med Christina Ricci i fantasyfilmen *Penelope*. O’Hara var stemmeskodespelar i fleire animasjonsfilmar, mellom anna Sally i *[[The Nightmare Before Christmas]]* (1993), *Bartok the Magnificent* (1999), *Chicken Little* (2005), *Over the Hedge* (2006), *Monster House* (2006), *Brother Bear 2* (2006), *Where the Wild Things Are* (2009) og *Frankenweenie* (2012).

### 2015–2026: ''Schitt's Creek'' og andre roller
Frå 2015 til 2020 hadde O’Hara hovudrolla som Moira Rose i CBC-sitcomen *Schitt’s Creek*, saman med Eugene Levy, som ho tidlegare hadde jobba med på TV, film og som medlem av Second City-scenen i 1974. Prestasjonen hennar i *Schitt’s Creek* gav ho seks Canadian Screen Awards for beste hovudrolle i ein komiserie. Ho vann alle dei fem store TV-prisane for den sjette og siste sesongen, inkludert ein TCA Award for individuell innsats i komedie, ein Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actress in a Comedy Series, ein Golden Globe Award for Best Actress – Television Series Musical or Comedy, ein Critics’ Choice Television Award for Best Actress in a Comedy Series, og ein Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Female Actor in a Comedy Series. I same periode spelte ho òg i filmane *The Addams Family* (2019), *Extinct* (2021), *Elemental* (2023) og *The Wild Robot* (2024). 

Ho spelte Dr. Georgina Orwell i første sesong av Netflix sin svart-komedie-drama-serie *A Series of Unfortunate Events*, som hadde premiere i 2017. To av episodane hennar vart regisserte av mannen hennar, Bo Welch, som var produksjonsdesigner for serien. Ho var den einaste medverkjande frå filmversjonen frå 2004 som vart omrolla for TV-serien. Ho medverka også i gjenopplivinga av ein annan kanadisk sketsjklassikar, *The Kids in the Hall*, i andre episode som Charlene, ein ven av Kids in the Hall. O’Hara gjentok rolla si som Delia Deetz i *Beetlejuice*-oppfølgjaren *Beetlejuice Beetlejuice* i 2024.

I 2025 hadde O’Hara hovudrolla i Apple TV+-serien *The Studio*, ein satirisk komedie. Ho gjestespelte som Gail Lynden i andre sesong av HBOs post-apokalyptiske dramaserie *The Last of Us*. Ho fekk Primetime Emmy-nominasjonar for begge rollene. Filmrollene hennar har bidratt til ein samla global kinoinntekt på over 4,3 milliardar amerikanske dollar.

## Utmerkingar
O’Hara vart utnemnd til offiser av den kanadiske fortenestordenen i 2017 og formelt innsett året etter. I 2021 vart ho utnemnd til æresborgarmeister i Brentwood i Los Angeles.

## Privatliv

O’Hara fortalte til *[[Rolling Stone]]* i 1983 at ho «i grunn var ei god katolsk jente i hjartet». Ho møtte produksjonsdesigner og regissør Bo Welch på settet til *Beetlejuice* i 1988, og dei gifta seg i 1992. Dei fekk to søner, fødde i 1994 og 1997.

O’Hara hadde dobbelt statsborgarskap i Canada og USA. Ho hadde dextrocardia med situs inversus, ein tilstand der hjartet og andre store indre organ er speilvende frå normale posisjonar.

### Død
Den 30. januar 2026 opplyste ein talsperson for Los Angeles Fire Department at avdelinga hadde motteke ei melding frå heimen til O’Hara i Brentwood-området om ei kvinne som hadde problem med å puste. Ho vart frakta til eit nærliggjande sjukehus «i alvorleg tilstand». Ho døydde seinare same dag, 71 år gammal. Dødsårsaka blei seinare opplyst å vere ein lungeemboli, med endetarmskreft som underliggjande årsak. Ho blei kremert, og oska hennar blei gitt til ektemannen hennar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Catherine O’Hara|Catherine O’Hara]]» frå , den 27. januar 2026.*  

## Bakgrunnsstoff