open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Den amerikanske visesong-gjenreisinga

**Den amerikanske visesong-gjenreisinga** byrja i 1940-åra nådde sin mest populære periode i midten av 1960-åra. Røtene gjekk lenger attende og artistar som Josh White, Burl Ives, Woody Guthrie, Lead Belly, Big Bill Broonzy, Richard Dyer-Bennet, Oscar Brand, Jean Ritchie, John Jacob Niles, Susan Reed, Paul Robeson og Cisco Houston hadde hatt noko suksess i 1930- og 1940-åra. Gjenoppreisinga førte fram den amerikanske folkemusikken, som tidlegare hadde bidrege til utviklinga av country, jazz og rock and roll music.

## Kjende artistar
Av dei mest kjende visesongarar på denne tida finn ein mellom andre Woody Guthrie, Burl Ives, Pete Seeger, The Weavers, Josh White, Harry Belafonte, Odetta Holmes, The Kingston Trio, Dave Van Ronk, Joan Baez, Bob Dylan, Peter, Paul and Mary, Judy Collins og The Smothers Brothers.

### Andre artistar

*Eric Andersen
*David Blue
*David Bromberg
*Bud & Travis
*Guy Carawan
*Johnny Cash
*Harry Chapin
*Sam Charters
*Guy Clark
*Paul Clayton
*John Cohen
*Leonard Cohen
*Shawn Colvin
*Elizabeth Cotten
*Barbara Dane
*Erik Darling
*John Denver
*Donovan
*Ramblin' Jack Elliott
*Logan English
*Even Dozen Jug Band
*Mimi Fariña
*Richard Fariña
*Jackson C. Frank
*The Freedom Singers
*Gale Garnett
*Gateway Singers
*Bob Gibson
*Cynthia Gooding
*The Greenbriar Boys
*David Grisman
*Stefan Grossman
*John P. Hammond
*Tim Hardin
*Richie Havens
*Lee Hays
*John Herald
*Carolyn Hester
*Joe Hickerson
*The Highwaymen
*David Holt
*The Holy Modal Rounders
*Cisco Houston
*Janis Ian
*Skip James
*Lisa Kindred
*Peter La Farge
*Bruce Langhorne
*Gordon Lightfoot
*The Lovin' Spoonful
*Ewan MacColl
*Ed McCurdy
*Roger McGuinn
*Maria Muldaur
*Geoff Muldaur
*Jo Mapes
*Joni Mitchell
*Bob Neuwirth
*New Lost City Ramblers
*Phil Ochs
*Tom Paxton
*Malvina Reynolds
*Fritz Richmond
*Gil Robbins
*The Rooftop Singers
*Tom Rush
*Tony Saletan
*John Sebastian
*Mike Seeger
*Peggy Seeger
*The Serendipity Singers
*Simon & Garfunkel
*Patrick Sky
*Rosalie Sorrels
*The Tarriers
*Artie Traum
*Happy Traum	
*Ian and Sylvia
*Eric Von Schmidt
*The Washington Squares
*Doc Watson
*Gillian Welch
*Robin and Linda Williams
*Glenn Yarborough

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:American folk music revival|American folk music revival]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Folk Music Revival. American Folklife Center. Library of Congress.
NM i symjing 1989

**Noregsmeisterskapen i symjing 1989** vart avvikla i Harstad i dagane frå 30. juli til 2. august 1989. Meisterskapen, som omfatta 26 individuelle tevlingar og 6 stafettar, likt fordelt på menn og kvinner.

Kongepokalane vart tildelt Irene Dalby frå Hamar Idrettslag og Jarl Inge Melberg frå Halden Svømmeklubb.

## Menn
### 50 meter fri





### 100 m fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 100 m bryst





### 200 m bryst





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 m medley





### 400 m medley





## Kvinner
### 50 meter fri





### 100 m fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 800 m fri





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 100 m bryst





### 200 m bryst





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 m medley





### 400 m medley





## Kjelder
**Sportsboken 89-90*. Sportsboken As/VG. 1989.
Autopilot

**Autopilot** er eit hjelpemiddelsystem som vert brukt i skip og fly. Det er forbunde med instrumenta slik at det i fly kan avlesa m.a. høgd og retning, og med hjelp av flyets ror (til dømes ved hjelp av hydraulikk), styra flyet. 

* Krengekontroll (*wing leveller*) er den enklaste autopiloten i enkelte småfly som i roleg luft gjer det mogleg å fly utan å halda i stikka heile tida.
* Høgd: Autopiloten kan innstillast til å halda ein gjeven flyhøyge, og viss flyet ikkje held høgda, justera tilsvarande.
* Retning: Autopiloten kan setjast til å følgja ei bestemd kompassretning ved hjelp av retningsgyroen, eit radiosignal frå eit VOR eller NDB/ Non directional beacon -radiofyr, GPS-signal, instrumentslandingssystemet ved ein landingsbane eller ei planlagd rute programmert inn i eit *Flight Management System* (FMS).
* Fart: I større fly er autopiloten òg forbunde med motorane, slik at han kan setjast til å halda den valde farten og høgda sett av pilotar eller FMS (*Auto Throttle*).

Dei viktigaste inndataene til ein autopilot er:

*Gyroar for å avlesa høgda (stillinga i lufta) og kompassretninga til til flyer, og akselerometer for å måla akselerasjonen i alle tre retningar (opp, ned og sidelengs). 

*Autopiloten mottek òg data frå fleire av systema til flyet for å tilpassa seg dei ulike situasjonane eller konfigurasjonar flyet er i. Dette kan vera *take off*, *landing/approach* eller *cruise.*  

I nyare fly er autopiloten òg i stand til å landa flyet automatisk, eit døme på dette er Boeing 737.

I ein akuttsituasjon der piloten ynskjer å ta kontroll over flyet manuelt, kan det gje betydelege problem om autopiloten ikkje vert slegen av først.

Autopilot for skip fungerer på liknande vis, ved at kursen vert sett etter kompasset, medan styreautomatikken vil sikta mot å halda retninga. Der er lagt inn eit visst slingringsmonn, for at kurskorreksjonane på grunn av bølgjeslag ikkje skal verta for effektive og vara for lenge, slik at skipet vert gåande i sikksakk i staden for i den gjevne retninga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Autopilot|Autopilot]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Gerd og Otto

**Gerd og Otto** var ein norsk sangduo som bestod av av søskenparet Gerd Nielsen (seinare Røstad, 1917–1997) og tekstforfattaren, komponisten, revyartisten og seinare radiomannen Otto Nielsen (1909–1982). Duoen vart danna i 1930 og spelte inn fleire populære plater og opptredde til langt inn på 1950-talet.

## Historikk
Dei gjorde sin fyrste plateinnspeling i 1934 på merkt His Master's Voice. Songane var *Et luftslott på månen* / *Haveorkesteret.* Dei vart hos HMV til 1937, i 1938 gjorde dei to plater for Columbia, og i 1939 spelte dei inn to plater for Telefunken. Disse vart dei siste platene før andre verdskrig. Otto satt på Grini under krigen. I 1945 gjorde han og «Grinikvartetten» ei plateinnspeling. I 1948 gjorde Gerd og Otto ei plateinnspeling for Musica, der dei skulle vera resten av karrièren. På B-sida var originalversjonen av den songen som skulle verta deres største slager: *En grønnmalt benk.* 

Gerd og Otto vart oppløyst i 1955. Otto Nielsen vart i 1957 tilsett i NRK der han starta radioprogrammet *[[Søndagsposten]]* Gerd Røstad heldt fram som artist. Ho song inn duettar med blant andre Alf Prøysen. 

I 1982 vart dei overtalt til å spela inn nokon av dei gamle songane på nytt på LP-plata *Svanesang i stereo.* Otto døydde 9. oktober same året, 72 år gammal. Gerd døydde 8. desember 1997.

I 2004-05 vart ei samling av singelplatene frå 1934–55 gjeve ut på to CD-er.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gerd og Otto|Gerd og Otto]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

; Referansar 


## Bakgrunnsstoff

* Rockipedia
Lysippos

**Lysippos**  eller **Lysippus** (gresk skrift Λύσιππος, fødd cirka 390 f.Kr. i Sikyon) var ein gresk skulptør som saman med Praxiteles og Skopas tilhøyrde dei fremste under den klassiske hellenske overgangsperioden.

## Liv og virke
Lysippos skapte ei mengd statuar, etter tradisjonen nesten 1&nbsp;500, dei fleste i bronse. Blant dei som kjøpte arbeida hans var fleire greske 
statsetatar og herskarar som Aleksander den store og Kassandros. Lysippos følgde Alexander den store under dei tidlege krigstokta hans, og var den einaste skulptøren som fekk lov til å foreviga keisaren i bronse. Det finst ingen originalar att av verka hans i dag, men det finst kopiar av dei. Av kopiane rekner ein *Apoxyomenos* ('Skraparen') for å vera det verket som ligg mest opp til originalen. Originalen vart laga i år 330 f.Kr., den romerske kopien stammar frå keisar Augustus si tid tid og vart funnen i Roma i 1849.

I høve tll ein tradisjon som ikkje treng vera rett var Lysippos sjølvlært skulptør (autodidakt) og skal òg ha laga statuen av Polykleitos. Han skal ha oppgjeve at skulpturen *[[Doryforos]]* var den einaste som var hans mentor.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lysippos|Lysippos]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Zig-Zag Walk

***Zig-Zag Walk*** er det 12. studioalbumet til den britiske hardrockgruppa Foghat, gjeve ut i 1983. I motsetnad til *[[In the Mood for Something Rude]]* frå året før, der alle songane var coverlåtar, skreiv frontmannen Dave Peverett fem av dei ti songane på albumet, medan gitaristen Erik Cartwright skreiv éin. Eit par av songane vart spelt inn i rockabillystil. Dette vart det siste albumet til bandet på over eit tiår, før comebacket deira med *[[Return of the Boogie Men]]* i 1994.

Produsenten «Franz Leipkin» og klaverspelaren «Eli Jenkins» er pseudonym for den gamle bandkollegaen Nick Jameson, som hadde spelt i Foghat i 1975 og produsert fleire av Foghat sine album på den tida. Paul Butterfield spelte munnspel på «Seven Day Weekend».

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zig-Zag Walk|Zig-Zag Walk]]» frå ,  den 12. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hans Storhaug

**Hans Storhaug** () var ein norsk motstandsmann under andre verdskrigen. Han var utdanna i Storbritannia og deltok i tungtvassaksjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Storhaug|Hans Storhaug]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

; Referansar 

nb_digibok_2007053100032|tittel=Englandsfarten|side=292|forlag=Samlaget|stad=Oslo}}
nb_digibok_2008022504087#206|tittel=Krigskorset og St. Olavsmedaljen med ekegren|side=203|forlag=Grøndahl Dreyer|stad=Oslo|isbn=8250421906}}
Mille-Marie Treschow

**Mille-Marie Treschow** () var ein norsk bruks- og skogeigar og forretningskvinne.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Mille-Marie Treschow var fødd  i Larvik i Vestfold som dotter av skogeigaren Gerhard Aage Treschow (1923–2001) og Nanna f. Meidell (fødd 1926). 
### Forretningsverksemd
Treschow var styremedlem i Steen & Strøm ASA.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mille-Marie Treschow|Mille-Marie Treschow]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Referansar
Volkswagen New Beetle

**Volkswagen New Beetle** er ein bilmodell som kom på marknaden i 1998. Utsjånaden til bilen er sterkt inspirert av den opphavlege Volkswagen-«bobla». 

New Beetle har motoren framme og forhjulsdrift, og slektskapen til originalmodellen ligg berre i namnet og forma på karosseriet. Under karosseriet er han ein moderne bil på alle måtar, basert på Volkswagens A4-plattform, som òg vart nytta i fjerde generasjon av Volkswagen Golf. I direkte kontrast til originalen skulle New Beetle aldri vera den økonomiske, enkle, pålitelege transporten som forgjengaren var meint som.

På bilutstillinga i Detroit i 1994 presenterte Volkswagen «Concept 1», ein konseptbil med futuristisk styling, men samstundes inspirert av den runde forma til den originale Bobla. Sterke reaksjonar frå publikum overtydde VW om å setja bilen i produksjon, og i 1998, 20 år etter at den siste originale Bobla vart seld i USA, lanserte Volkswagen New Beetle, designa av J.Mays og Freeman Thomas, ved designstudioet til selskapet i California.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Volkswagen New Beetle|Volkswagen New Beetle]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Egil Søby

**Egil Vike Søby** () er ein norsk tidlegare kajakkpadlar frå Tønsberg som i 1968 vann olympisk gullmedalje saman med Steinar Amundsen, Tore Berger og Jan Johansen i K4-øvinga. Han var medlem av Tønsberg Kajakklubb.

## Karriere
Den 25. oktober 1968 var Søby ein av dei fire norske padlarane som vann K4-tevlinga under Sommar-OL 1968 i Xochimilco-vatnet sør om Mexico-byen, 0,43 sekund framom Romanias mannskap. Sigeren var den einaste norske deltakarar vann i Mexico-leikane, noko dei vart tildelt Fearnleys olympiske ærespris 1968 for. Det same norske mannskapet vann sidan EM-gull 1969 og VM-gull i 1970, samt OL-bronse i 1972 i K-4. Søby tok elles VM-sølv i 1966 og 1971 og EM-sølv i 1969 i toarkajakk i par med Jan Johansen. I 1967 sikra han seg bronsemedaljen i einarkajakk. Søby var elles med å vinne 7 nordiske meistertitlar. I tida 1962–74 vann han 47 NM-medaljar og vart tildelt 8 kongepokalar.

## Kjelder
Raudbuktrupial

**Raudbuktrupial** (*Hypopyrrhus pyrohypogaster*) er ein fugleart i trupialfamilien, Icteridae. Han er einaste medlemmen i den biologiske slekta  ***Hypopyrrhus***.

Denne trupialen er endemisk for Colombia, der han er utbreidd i eit svært avgrensa og oppstykka område, og har naturlege habitat i subtropisk eller tropisk fuktig fjellskog. Arten er truga av habitatøydelegging, og Verdas naturvernunion, IUCN, klassifiserer han for tida som ein sårbar art.

## Skildring

Hannar av raudbuktrupialen blir ca. 30 centimeter og hofuglane ca. 27&nbsp;cm i kroppslengd. Kjønna er like i utsjånad, heilt svarte, bortsett frå raudfarga på bakre buk og undergump. Nebbet er konisk forma og irisen er kvit eller gul. Hovudet og halsen med strupe og nakke har ein glinsande, stripete utsjånad årsaka av svarte, nakne fjørskaft og smale fjørfaner.

Raudbuktrupial er ein endemisk art til Colombia, der han lever i tropisk skog langs dei tre fjellkjedene av Andes, i høgder på 800 til 2&nbsp;400 meter over havet. Områda er utsette for trefelling til tømmerdrift og for å gjere veg for landbruket.  Berre litt urørt skog finst att innanfor leveområdet. Til ein viss monn kan raudbuktrupialar tolerere uro og kan observerast i utkanten av skog, i plantasjar, på rydda land, i buskar, over beiteområde og ved vegar.
Unntatt i hekkesesongen, beitar dei vanlegvis i små, bråkete grupper oppe i trekronene. Nokre gonger er dei i fleirartsflokkar med andre trupialartar, inkludert oropendolaer. Raudbuktrupialar et frukt og insekt, fartar rundt mellom greiner og blad, og nokon gonger heng dei opp ned. Hekking føregår mellom mars og august. Reiret er ein koppforma struktur, gjort fast i ei treforgreining, laust sett saman av pinnar og daude blad. Egga er grøngråe, flekka og stripa mørkbrunt og lilla. Hekkeparasitten stortrupial, *Molothrus oryzivorus*, kan nytte raudbuktrupialar som vert for sine egg.

Raudbuktrupial vart tidlegare klassifisert som «sterkt truga», EN, av IUCN, men i 2012 vart trusselnivået senka til «sårbar». Dette er basert på at sjølv om habitatet til skogen er under press, har ein oppdaga  nye stadar der han ikkje var kjent før. Den totale populasjonen er no estimert til å ligge i området mellom 2500 og 10&nbsp;000 individ, som okkuperer eit areal på rundt 3700&nbsp;km². Ein trur storleiken på populasjonen fell på grunn av stadig innsnevring og fragmentering av habitata.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Red-bellied grackle|Red-bellied grackle]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Certeparti

**Certeparti** (engelsk *Charter-party*) er eit dokument som inneheld transportavtala mellom ein frakter og ein skipseigar. Det finst ei rekkje internasjonalt anerkjende standardcerteparti. 

Namnet kjem av latin *charta partita*, som direkte omsett tyder 'delt avtale'. Dette viser til at avtala vert laga i to identiske eksemplar, eit til frakteren og eit til skipseigaren.  

Ei slik avtale kan gjelda leige av skip (med eller utan mannskap) for gods- eller passasjerfrakt for eit visst tidsrom eller ei strekning, eller frakt av nærare spesifisert gods eller passasjerar for ei viss strekning. Avtala inneheld typisk opplysingar om namnet på skipet, storleik og satsane for frakt. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Certeparti|Certeparti]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 

* Peter J. Bernhardt, *Sjørett 2: Fraktavtaler, havari, sjøforsikring*, Universitetsforlaget 1975, ISBN 82-00-25716-9 (Ebok frå bokhylla.no)
* Per Gram, *Fraktavtaler og deres tolking*, Tanum-Nordli 1977, ISBN 82-518-0606-2  (Ebok frå bokhylla.no)
Ex gratia

**Ex gratia** er eit latinsk uttrykk som oftast vert brukt i ein juridisk samanheng, og tyder at ein gjev ei erstatning, ikkje fordi ein må, men for å få «saka ut av verda». I Noreg er utbetalingane til krigsseglarar frå den andre verdskrigen kopla til saka om Nortraships Sjømannsfond eit typisk døme på ei *ex gratia*-utbetaling.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ex gratia|Ex gratia]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 
 oppgav denne kjelda:
* «ex gratia» i Cambridge Dictionary (engelsk)

## Bakgrunnsstoff
*Ex gratia i Jusleksikon-wikien
Nasjonalheltordenen på Jamaica

**Nasjonalheltordenen** (engelsk *The Order of National Hero*) på Jamaica er ein æresorden av høgaste rang i landet, innstifta i 1969. Ordenen løner dei mest framståande innsatsane for landet utført av jamaicanarar.
Ordenen kan tildelast posthumt eller når nokon trekk seg tilbake frå offentleg virke. 

Nasjonalheltordenen har rang som den fremste i det jamaicanske ordensvesenet, framfor Nasjonsordenen. Generalguvernøren på Jamaica er ordenskanslar.
Nasjonalheltordenen har ein klasse, *medlem*.

Mottakarar av ordenen har rett til å bera insignia for han, og får tittelen The Right Excellent.  Dei er også tradisjonelt blitt æra med ein gravstad eller anna minnesmerke i National Heroes Park, og med ein plakett eller våpenskjold på ei prominent nasjonal stad, som Institute of Jamaica.

Ordenen vart innstifta den 18. juli 1969 gjennom loven *National Honours and Awards Act*, som vart vedteken av det jamaicanske parlamentet. Denne loven utnemnde også Paul Bogle, George William Gordon og Marcus Garvey som dei tre første mottakarane.

## Insigniar
Ordensteiknet for Nasjonalheltordenen er ei kvitemaljert stjerne med fjorten takkar, kvar med ei gullkule i spissen. Midtmedaljongen er i svart emalje og har det jamaicanske riksvåpenet i gull. Han er omgjeven av ein grønemaljert bord med innskrifta «HE BUILT A CITY WHICH HATH FOUNDATION». Dette er mottoet til ordenen, basert på kapittel 11, vers 10, i *[[Brevet til hebrearane]]*, der det i nynorsk omsetjing står: «For han venta på byen med dei faste grunnvollane, den som har Gud til byggmeister og skapar.»

Ordensteiknet er opphengd i bandet i ein grønemaljert krans plassert mellom dei to øvste takkane. Det blir bore i eit band om halsen. Fargane er grønt, gult og svart, dei same som i det jamaicanske flagget. Ordensbandet til å bera over brystet er gult, med ei svartkanta grøn midtstripe.
 
## Tildeling
Nasjonalheltordenen blir tildelt for særskild framståande innsats for Jamaica. Ordenen kan gjevast til personar som er fødde på Jamaica eller som var jamaicanske borgarar då dei døydde. Tildeling skjer ved generalguvernøren.

Sentrale politiske leiara frå den jamaicanske sjølvstendekampen og i dei første åra som sjølvstendig stat er utnemnde til medlemmar av ordenen, som Alexander Bustamante og Norman Manley.

Ein har også utnemnd viktige historiske personar til ordenen posthumt: Nanny of the Maroons (død kring 1740), leiar for rømde slavar (maroonar) som kjempa mot britane, den religiøse og politiske leiaren Sam Sharpe (død 1832), forretningsmannen og politikaren George William Gordon (avretta 1865), presten og opprøraren Paul Bogle (avretta 1865) og journalisten, forretningsmannen og menneskerettsaktivisten Marcus Garvey (1887–1940).

## Mottakarar
*Paul Bogle
*Sir Alexander Bustamante
*Marcus Garvey
*George William Gordon
*Norman Manley
*Nanny of the Maroons
*Samuel Sharpe

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Order of National Hero (Jamaica)|Order of National Hero (Jamaica)]]» frå , og «[[:nb:Nasjonalheltens orden|Nasjonalheltens orden]]» frå  den 13. oktober 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* National Heroes, National Library of Jamaica
National Heroes Park

**National Heroes Park** er ein offentleg park i Kingston på Jamaica. Han er den største opne plassen i Kingston og dekkjer 20 hektar (0,2 km²).
Han omfattar ei rekkje minnesmerke og gravstader for sentrale jamaicanske personlegdommar, som offisielle nasjonalheltar, statsministrar, falne soldatar og kulturelle leiarar. Parken er også ein botanisk hage.

## Kjelder
Rolf Thorsen

**Rolf Bernt Thorsen** () er ein norsk næringsdrivar og tidlegare roar, fødd i Zürich i Sveits. Han vart tre gongar verdsmeister i dobbeltsculler, i 1982 med Alf Hansen og i 1989 og 1994 med Lars Bjønness. Thorsen er medlem i Horten Roklubb.

## Karriere
### Roing
Thorsen vann bronse i dobbeltsculler under VM 1981, gull året etter og sølv i 1983, alle åra i par med Alf Hansen. Han deltok i Sommar-OL 1984, utan å vinne medalje, tok derimot sølvmedaljar i dobbeltfirar ved VM 1987 og under sommarleikane 1988 i Seoul. I 1989 vann han gullmedalje i dobbeltsculler saman med Lars Bjønness ved verdmeisterskapen i Bled. Under Sommar-OL 1992 kopierte Noreg og Thorsen sølvprestasjonen i dobbeltfirar frå førre Sommar-OL. Sidan sikra Thorsen og Bjønness sølv i dobbeltsculler ved VM 1993, før dei avslutta medaljefangsten med VM-gull 1994 i samebåttypen. Thorsen vann 9 nordiske meistertitlar og 11 NM-gull i perioden 1982–95, ni av desse i singlesculler. Han vart tildelt 7 kongepokalar og i 1989 Morgenbladets gullmedalje. Thorsen la opp som aktiv i 1996 og var visepresident 1996–2000 og president 2000–2010 i Norges Roforbund.

### Yrke
Thorsen er anleggsingeniør og har vore administrerande direktør i NCC Property Development AS.

## Kjelder
*
NM i roing 1989

**Noregsmeisterskapen i roing 1989** fann stad på Jonsvatnet i Trondheim kommune  25. juni 1989. Mennene tevla i ni ulike båtklassar og kvinnene i fire.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Firar utan styrmann





### Dobbeltfirar





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





## Kvinner
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Dobbeltfirar





### Lettvekt singlesculler





## Kjelder
**Sportsboken 89-90*. Sportsboken As/VG. 1989.
Vesterheim

**Vesterheim, The National Norwegian-American Museum & Heritage Center** er eit norsk-amerikansk museum og kultursenter i Decorah i Iowa. Det blei skipa i 1877. Samlinga omfattar over 33&nbsp;000 gjenstandar og 12 historiske bygningar. Senteret har også skule, bibliotek og arkiv.

Ein av initiativtakarane til museet var historikaren Knut Gjerset.

## Bygningar

*ei restaurert kornmølle, Painter-Bernatz Mill
*stove med husmannsplassarkitektur, *Haugan House*
*eit hus flytta frå Øystre Slidre, *Valdres House*
*«Vedkubbe-huset», *The Stovewood House* eller *Norris Miller House*. Veggene er i stor grad bygde av vedkubbar og mørtel.
*ei luthersk kyrkje, *Bethania Lutheran Church*
*Ei tømmerhytte med tilknyting til teologen Ulrik Vilhelm Koren. *Egge-Koren House* vart bygd i 1852 av Eirik Egge søraust for Decorah. Koren budde i hytta den fyrste vinteren han var i USA. Han blei seinare leiar for Den norske Synode.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Nagasaki-martyrane

**Nagasaki-martyrane** var 26 fransiskanske og  jesuittiske misjonærar og kristne japanarar, i eit aldersspenn på frå tolv til 64 år, som vart avretta i 1597 på befaling av Hideyoshi Toyotomi. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nagasaki-martyrene|Nagasaki-martyrene]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Silver Dagger

«**Silver Dagger**», med variantar som «**Katy Dear**», «**Molly Dear**», «**The Green Fields and Meadows**», «**Awake, Awake, Ye Drowsy Sleepers**» og andre (Laws M4 & G21, Roud 2260 & 2261) er ei USA-amerikansk vise, som kanskje har britisk opphav. Desse songane med forskjellige titlar er nært knytte til ein annan, og to delar av songen vart sræleg populær i kommersiell country og folkemusikk på 1900-talet. «Silver Dagger»-versjonen vart popularisert av Joan Baez, og «Katy Dear»-versjonane av brødreduoar som The Callahan Brothers, The Blue Sky Boys og The Louvin Brothers.

På «Silver Dagger» avviser den kvinnelege songaren ein potensiell friar, sidan mor hennar har åtvara ho om å unngå friarane for å spare ho for hjartesorga ho sjølv måtte gjennom. Innspelinga frå 1960 av Joan Baez inneheld berre ein liten del av den fulle balladen.  «Katy Dear» nytta den same melodien, men ein annan tekst, og fortel ei liknande soge frå eit mannleg perspektiv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Silver Dagger (song)|Silver Dagger (song)]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*«Silver Dagger» på Roger McGuinn's Folk Den
* http://www.dansher.com/band/SilverDagger.pdf - Tekst og akkordar for Silver Dagger
Decorah

**Decorah** er ein by i Winneshiek County i Iowa i USA. Ved folketeljinga i 2010 hadde byen 8127 innbyggjarar. 

## Historie

Staden var opphavleg folkesett av winnebagofolk, som hadde ei busetjing her rundt 1840. I 1848 blei desse folka flytta av dei amerikanske styresmaktene til eit nytt reservat i Minnesota, og landsbyane deira i Iowa blei opna for europeisk-ætta nybuggjarar. På 1850- og 1860-talet auka innbyggjartalet kraftog på grunn av slike tilflyttarar. Mange av desse var norsk-amerikanarar, og byen har sidan hatt ei viktig stilling i norsk-amerikansk kultur

## Kultur
Tidleg i juli husar Decorah Nordic Fest, ei feiring av norsk kultur med folkedans, mat og musikk. Decorah er òg heimstad for Vesterheim Norwegian-American Museum. Fram til 1972 vart Decorah Posten, ei av dei største norskspråklege avisene i USA, gjeven ut her.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Decorah, Iowa|Decorah, Iowa]]» frå ,  den 20. januar 2019.*  
 
## Referansar
Travancore

**Travancore** var eit fyrstedøme som fantest frå 1500 til 1949. I 1956 vart det slått saman med fyrstedømet Cochin og delstaten Malabar for å danna den  indiske delstaten Kerala.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Travancore|Travancore]]» frå ,  den 14. oktober 2018.*
Kochi

**Kochi** (tidlegare *Cochin*) er ein hamneby på Malabarkysten i den indiske delstaten Kerala.
Han ligg i Ernakulam distrikt midtvegs i delstaten, og er også kjend som **Ernakulam**.
Han har  innbyggjarar (2011), og er den tettast folkesette byen i Kerala. Storbyområdet rundt byen husar 2,1 millionar i eit areal på 440&nbsp;km², noko som gjer det til det folkerikaste byområdet i Kerala. 

Kochi er blitt kalla 'Dronninga av det arabiske havet', og var eit viktig handelssenter for krydder frå 1300-talet av. I 1503 blei Kochi okkupert av det portugisiske imperiet som den første av dei europeiske koloniane i India. Han var hovudsete for Portugisisk India til 1530, då Goa overtok denne rolla. Seinare blei Kochi teken over av det nederlandske imperiet og til slutt britane. Kongedømet Cochin blei ein vasallastat. 

## Sjå òg

* Cochini-jødar
* Fiskeriprosjektet i Kerala

## Kjelder

----


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kochi|Kochi]]» frå ,  den 11. mai 2019.*
Mary Hamilton

**«Mary Hamilton,»** eller **«The Fower Maries»** («The Four Marys»), er ein kjend 1500-talsballade frå Skottland basert på ei tilsynelatande oppdikta hending om ei hoffdame for ei dronning av Skottland. I folkeviseregistera er han Child-ballade 173 og Roud 79.

I alle versjonar av songen er Mary Hamilton ei hoffdame for dronninga av Skottland, men kva for ei dronning det er snakk om er ikkje nemnt. Ho vert gjort gravid av ektemannen til dronninga, kongen av Skottland, og føder barnet hans. Mary tar livet av spedbarnet - i somme versjonar kastar ho barnet på sjøen eller druknar det, og i andre set ho det ut i kulden. Brotsverket vert sett og ho vert dømd. Balladen fortel om Mary sine tankar om livet sitt medan ho ventar på dødsdomen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mary Hamilton|Mary Hamilton]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Mary Hamilton'' i forskjellige variantar
Nordic Fest i Decorah

**Nordic Fest** er ein årleg weekendfestival i Decorah i Iowa som feirar tradisjonelle skikkar og kultur frå dei skandinaviske landa, særleg Noreg. Hendinga finn alltid stad den siste helga i juli og tiltrekkjer seg ofte ein folkemasse på mellom 50 000 og 75 000.

Sidan oppstarten i 1967 har Nordic Fest vakse fram frå Luther College Womens Club si årlege feiring av den norske grunnlovsdagen 17. mai. Kvart år steller innbyggjarane i Decorah i stand ei feiring av kulturarva sin som trekkjer til seg folk til fjella i Nordaust-Iowa og tener som ein heimkomst for norsk-amerikanarar frå mange statar.

Frå starten har heile samfunnet vorte engasjert i Nordic Fest gjennom lag som Decorah Nordic Dancers. Utvalde dansarar startar i tredje klasse og underheld på Nordic Fest og andre festivalar gjennom high school-åra, noko som inneber ei forplikting over ti år. Nordic Fest er kjenneteikna av tradisjonell mat, show, kunst og handverk, musikalsk underhaldning og forteljarkunst. Demonstrasjonar inkluderer knivlaging, rosemåling, veving og treskjering, saman med andre norske folkekunstar. Det finn stad eit elveløp og ein stor parade med innslag av bunader.

Mange av aktivitetane til den norske festen skjer på Luther College og Vesterheim Norwegian-American Museum. Norske immigrantar i Decorah valde tidleg at dei ville verna den gamle kulturen. I 1861 skipa dei Luther College, og i 1877 starta dei museet Vesterheim. Internatet på Luther College innlosjerer mange av dei vitjande til Nordic Fest. Vesterheim sørgjer for utstillingar med skandinavisk kunst i Hauge Gallery på Westby-Torgerson Education Center.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordic Fest, Decorah|Nordic Fest, Decorah]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Nordic Fest Official Website, Decorah Iowa
* Iowa Museum Association
Luther College

**Luther College** er ein privat høgskule (college) i Decorah i Iowa. Han vart skipa i 1861 som den første slike institusjonen starta av norskamerikanarar. Skulen har i dag rundt 1&nbsp;400 studentar frå alle dei amerikanske statane og førti land, og knapt to hundre tilsette. Han tilbyr rundt femti ulike gradar innan dei frie kunstane.

*Luther College Concert Band*, skipa i 1878, har turnert i fleire land og var lenge leidd av den norsk-amerikanske musikkprofessoren Carlo Alberto Sperati. Bandet har òg vitja Noreg, sist i 2013.

Blant tidlegare studentar ved høgskulen finn ein Dagfinn Høybråten som også er æresdoktor ved skulen. Blant æresdoktorane finn ein også diplomatane Wilhelm Morgenstierne, Edvard Hambro og Tom Vraalsen.

Luther College arrangerer kvart år eit sommarkurs for lærarar og lektorar frå dei skandinaviske landa. Ordninga vart i si tid etablert av Ragnhild Galtung, generalsekretær i Noreg-Amerika Foreningen. Denne deler kvart år ut ulike stipend til lærarar i vidaregåande skule for å delta på kurs ved Luther College,

Luther College arrangerer kvar sumar eit fire vekers seminar for skulefolk frå Noreg. Desse går i regi av Norge-Amerika Foreningen.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luther College|Luther College]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  

## Bakgrunnsstoff

*
; Litteratur 
* Gisle Bothne: ''Det Norske Luther College 1861-1897.'' Decorah, Iowa, 1897
Posthorn

**Posthornet** er eit signalhorn som tidlegare var ein del av utstyret til postbøndane og landpostboda. I byane vart posthornet brukt til å varsla om posten var komen, eller skulle sendast. Elles skulle postbøndene, som frakta posten i stafett, blåsa i hornet når dei nærma seg skifte. Dette var då eit signal til avløysaren, neste postbonde, om å gjera seg klår. På tronge vegstykke skulle postmennene «*blæse udi Posthornene, at hvo som dem der maatte møde, skulle vide at lade dem Plads til at forbie passera, paa det at posten ey i saamaade skulle hindres eller Opholdes,…*»

I Noreg vart ikkje posthorn tekne i bruk før i 1730. Elles i Europa kjenner ein til bruk av posthorn allereie på 1500-talet. Truleg var det Wilhelm Resen, amtmannen i Lister og Mandal amt, som stod bak forslaget om å ta i bruk posthorn i Noreg. I 1730 skreiv han til generalpostdirektøren og foreslo at dei som frakta posten frå Kristiansand burde utstyrast med posthorn. I kongeleg resolusjon av 8. april same året vart det vedteke at det skulle løyvast 150 dalar til innkjøp av posthorn og skilt til alle norske postbønder.

## Annan bruk av posthorn
Posthornet har òg redda liv. I byrjinga av januar 1903 vart postføraren Gunnar Turtveit teke av eit snøras i Seljestadjuvet medan han var på veg med posten mellom Odda og Røldal. Turtveit vart liggjande under fleire meter med snø, men klarte etter 56 timar å grava seg ut ved hjelp av posthornet. Postmuseet på Lillehammer har ei stor samling posthorn, og Turtveits horn er i denne. Diverre er det ikkje mogleg å skilja dette hornet frå dei andre horna museet rår over.

## Posthornet som motiv
Posthornet har vore motiv eller delmotiv på fleire frimerke og frimerkeseriar i fleire land. Posten i Noreg kan likevel skilta med at posthornserien for odde- og småbeløp er den lengstlevande frimerkeserien med same motiv i verda, sidan den har eksistert nesten uendra i over hundre år.

Framstillingar av posthornet har òg vore brukt i logoane til postetatane i fleire land, mellom anna postverket i Noreg, og kan kjennast att i sterkt stilisert form i logoen til Posten Norge AS som ein sirkel av to hornliknande figurar.

### Galleri

Posthorn1sk1872.jpg|Norsk posthornfrimerke frå 1872: Posthorn med kongekrone. Teikna av Wilhelm von Hanno.
NorskLetterBox.jpg|Brevkasse med det norske postvesenet sitt siste kjenneteikn med kongekrone.
Swedish Post trademark (1990-2001).svg| Det svenske postvesenet sitt kjenneteikn frå 1990.
Posthorn-Deutschland.svg|Moderne logo for det tyske postvesenet.
Postens logo.svg|Logoen til Posten Norge frå 2008.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Posthorn|Posthorn]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Joan Baez av Joan Baez

***Joan Baez*** er debutalbumet til visesongaren Joan Baez. Albumet vart spelt inn sommaren 1960 og kom ut same året. Den originale utgjevinga bestod av 13 tradisjonelle viser. Seinare utgåver inkluderte tre bonusspor.

I 2015 vart albumet utvalt til å innførast i Det nasjonale innspelingsregisteret til Library of Congress som bevarer musikk som vert rekna for særskild viktig for det amerikanske samfunnet..

## Historie
Baez steig fram under den amerikanske folkemusikk-gjenreisinga seint i 1950-åra, og gjorde seg særleg kjend på den første Newport Folk Festival i juli 1959. Fleire folk prøvde å få kontrakt med ho etter konserten hennar på musikkfestivalen, inkludert Columbia, men ho valde i staden å gå for eit lite, sjølvstendig selskap, Vanguard. Baez spelte inn albumet for selskapet sommaren 1960, då ho var nitten år gammal.

Dei fleste av songane bestod berre av Baez på vokal og gitar, medan ein ekstra gitar (spelt av Fred Hellerman frå The Weavers) vart lagt til på somme songar. Trass i at det ikkje vart nytta strykarar, blåsarar, korsongarar og i tillegg mangla hitsinglar, selde albumet til gullplate. Det gjekk ikkje inn på ''Billboard'' 200 før i 1962, etter suksessen til det andre albumet hennar, *[[Joan Baez, Vol. 2]]*. *Joan Baez* nådde 15. plassen på albumlista og låg 140 veker inne på lista.

I 1983 skildra Baez innspelinga av albumet til Kurt Loder i *[[Rolling Stone]]*:

I 2001 gav Vanguard ut att *Joan Baez* med ny tekst i plateomslaget og tre bonusspor som ikkje var gjevne ut før.

I 2014 gav Waxtime Records ut *Joan Baez* med ny tekst i plateomslaget og berre to bonussppor frå tidlegare Baez-innspelingar som opphavleg kom ut på samleplata *Folksingers'  Round Harvard Square* i 1959.

## Mottaking

I meldinga si for Allmusic gav Bruce Eder albumet fem av fem stjerner og skreiv at den klåre lyden var merkbar på den tida. Han skreiv at ««Baez gjev ein fin oversikt over dei mest reservert og minst konfronterande aspekta av vise-gjenoppreisinga, og presenterer ei rekkje tradisjonelle songar (særskild «East Virginia» og «Mary Hamilton») med eit driv og ein oppriktigheit som gjer at lyttaren kjenner seg som om dei vart sungen for første gongen.»

### Lovord

Albumet er inkludert i boka til Robert Dimery, *[[1001 Albums You Must Hear Before You Die]]*.

I 2015 vart albumet rekna som «kulturelt, historisk eller estetisk viktig» av Library of Congress og vald ut for National Recording Registry.

## Innhald

## Salslister og salstrofé

### Salslister

### Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joan Baez (album)|Joan Baez (album)]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Frans Xavier

**Frans Xavier** () var ein leiande katolsk misjonær i Sør- og Aust-Asia, og medgrunnleggjar av Jesuittordenen. Han verka som misjonær i India, Ceylon (Sri Lanka), Molukkane og Japan, og var på veg til Kina då han døydde. Han vart heilagkåra av den katolske kyrkja i 1622.
## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frans Xavier|Frans Xavier]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Joan Baez, Vol. 2

***Joan Baez, Vol. 2*** var det andre studioalbumet til Joan Baez. Det kom ut i 1961 og som debutalbumet frå året før, består det hovudsakleg av tradisjonelle songar. Bluegrassbandet The Greenbriar Boys akkompagnerer ho på to songar. 
*Joan Baez, Vol. 2* nådde 13. plassen på Billboard-lista og vart nominert til Grammyprisen for beste moderne folkemusikkalbum.

Nyutgjevinga til Vanguard inneheld tre bonusspor som ikkje var utgjeven før.

## Mottaking

I meldinga si for Allmusic skreiv kritikaren Matt Fink om albumet: «Det utvalde materialet er verkeleg eksepsjonelt. «Pal of Mine» er utan tvil like livleg som då The Carters spelte han inn, men har her fått ein meir bluegrassstil med banjo og korvokal frå The Greenbriar Boys. Baez is er ein sann meister i handverket sitt, og sjølv om ho ikkje alltid har valt ut dei beste songane, er dei 14 tolkingane her like tidlause som songane sjølv... dette er eit album som alle fans av tradisjonell folkemusikk bør lytte til.»


## Innhald

Alle songane er tradisjonelle, utanom der anna er nemnt. 

## Medverkande
*Joan Baez – vokal, gitar
*The Greenbriar Boys – vokal, akkompagnement (spor B1-B2)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joan Baez, Vol. 2|Joan Baez, Vol. 2]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Joan Baez in Concert

***Joan Baez in Concert, Part 1*** er eit konsertalbum frå konsertturneane til Joan Baez i 1962. Albumet nådde tiandeplassen på ''Billboard'' Pop Albums-lista.

## Historie
Det var versjonen til Baez av «Babe, I'm Gonna Leave You» som gjorde Jimmy Page og Robert Plant merksam på songen, og han er no blitt oftare assosiert med Led Zeppelin. Malvina Reynolds sin «What Have They Done to the Rain» (om radioaktivt nedfall) var den første «høvessongen» Baez spelte inn. «Até Amanhã» er ein brasiliansk kjærleikssong og er sungen heilt på portugisisk. 

Vanguard gav ut det meste av albumet, og det neste albumet *[[Joan Baez in Concert, Part 2]]*, på CD i 1988 under den same tittelen, *Joan Baez in Concert*. På grunn av avgrensingane på lengda vart somme songar droppa frå denne versjonen. CD-utgåva inneheld berre 20 av ei 28 songane på dei to vinylutgåvene. Songar som vart droppa frå CD-utgåva var «Babe, I'm Gonna Leave You», «Pretty Boy Floyd», «Lady Mary», «Até Amanhã», «Matty Groves», «Three Fishers», «Hush Little Baby» og «Battle Hymn of the Republic».

I 2002 gav Vanguard ut den originale vinylutgåva på CD med tre bonusspor so ikkje før var gjeven ut, «Streets of Laredo», «My Good Old Man» og «My Lord What A Morning.»

## Mottaking

I meldinga si for Allmusic skreiv Tom Semioli at albumet «fangar den uomstridde dronninga av visesong i starten av karrieren.»

## Innhald
Alle songane er tradisjonelle, utanom der anna er nemnt.

## Medverkande
*Joan Baez – vokal, akustisk gitar
*Reice Hamel - lydteknikar

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joan Baez in Concert|Joan Baez in Concert]]» frå ,  den 13. oktober 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Padling under Sommar-OL 1968

**Padling under Sommer-OL 1968** i Mexico omfatta fem tevlingar i kajakk og to i kano og fann stad på Xochimilco-vatnet sør om Mexico-byen. Menn og kvinner tevla i høvesvis tre og to fartøyklassar i kajakk, medan begge kanoøvingane gjaldt for menn åleine. Ungarn og Sovjetunionen vann begge kvar sine seks medaljar. Noreg vann gull i firarkajakk/K4.

## Kajakk
### K1 1000 meter



**Dato:** 25. oktober 1968


### K2 1000 m



**Dato:** 25. oktober 1968


### K4 1000 m



**Dato:** 25. oktober 1968


### K1 500 m



**Dato:** 25. oktober 1968


### K2 500 m



**Dato:** 25. oktober 1968


## Kano
### Kano 1 1000 m



**Dato:** 25. oktober 1968


### C2 1000 m



**Dato:** 25. oktober 1968


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Sommerspiele 1968/Kanu|Olympische Sommerspiele 1968/Kanu]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Enzo Finger

**Enzo Finger**, eigenleg **Heinz Finger** () er ein sveitsisk-norsk grafisk designar.  

Finger byrja 16 år gammal som elev på Kunstgewerbschule i Zürich. Han flytta til Noreg i 1976 og jobba først for Bruno Oldani. I 1982 skip han sitt eige firma, Enzo Finger Design, med kontor i Drøbak.

Han har laget grafisk profil for flere store verksemder: Kloster cruiserederi, Flytoget, Alpharma, Universitetet i Oslo og Oslo 1000 år. Han er også ansvarleg for fleire frimerkeutgjevingar sidan 1994, blant anna Prinsessedåpen, Posthorn, Oslo lufthavn Gardermoen, Norges Fotballforbund 100 år og 100 års markering av Nobels fredspris. 

Han har fått Merket for god design 12 gonger frå 1994 til 2005, for grafiske profilar og for frimerke, Gullblyanten i 1989, 1990, 1991 og 1992, pris i Årets vakreste bøker i 1989 og 1991, Visueltprisen fleire gonger frå 1993 til 2004, og har vunne fleire konkurransar om minnemynter i regi av Norges Bank. Då han fekk Jacobprisen for 2005 sa juryen at han «har satt sitt preg på norsk design med sin personlige og elegante stil og sine avstemte farger. Det fremheves at hans arbeider er uavhengig av trender og hippe tendenser i bransjen. Enzo Fingers fokus er på kundene og det å finne de komplette visuelle svar på deres problemstillinger.» Han har, som den tredje nordmann, vært medlem av AGI – , siden 1993.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Enzo Finger|Enzo Finger]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Referansar
Noregs fyrste frimerke

**Noregs fyrste frimerke** vart gjeve ut 1. januar 1855. Samstundes vart det innført einingsporto på 4 skilling innanfor landegrensene. Motivet var Det norske riksvåpenet utan namnet Noreg. Frimerket var teikna av Nils Andreas Harbou Zarbell. Det er utagga. Frimerket kom i eit opplag på 2&nbsp;018&nbsp;200, i ark på 200 merke (oppdelt i 4 felt a 50). Vassmerket er ei løve med olavsbile.

Eit frimerke på arket har fått ein feil på den eine av løveføtene. Dette merket har oppnådd høg pris på frimerkeauksjonar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norges første frimerke|Norges første frimerke]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Litteratur

*Tore Gjelsvik: *Norway Number One. The new handbook*, Offset-Sats A/S, Trondhjem, 1994, ISBN 82-992129-3-6; 2. utg., Offset-Sats A/S, Trondhjem, januar 2000, ISBN 82-90272-71-5
Postmuseet

**Postmuseet** i Noreg vart etablert i 1947, og ivaretar eit nasjonalt ansvar for posthistorie. Etter å ha vore lokalisert i Oslo i alle år, konsoliderte Postmuseet våren 2003 med Maihaugen museum i Lillehammer. I juni 2004 opna ei ny utstilling i Postgarden på Maihaugen. I 2010 skifta det konsoliderte museet Maihaugen namn til Lillehammer museum.

## Historie
Postmuseet vart etablert i samband med Postens 300-årsjubileum i 1947, men dei fyrste tankane om eit norsk postmuseum kom så tidleg som i 1885. I sirkulær nr. 11 frå Poststyret dette året heiter det: «De ved Postanstalterne beroende, Postvæsenet tilhørende inventarsager, der ikke lenger benyddes, bedes snarest muligt insendt til Departementets 3die Postadministrasjonskontor».

Det skulle likevel gå fleire år før utviklinga gjekk vidare. I 1901 deltok Poststyret med ei mindre postavdeling på ei kulturhistorisk utstilling på Norsk Folkemuseum på Bygdøy. Fyrst i 1935 fekk saka eit meir offisielt preg. Departementet overlét til Postdirektøren å skaffa husrom og oppretta eit eige Postmuseum, og den 15. april 1947 vart museet opna. Lokalane lå i sjuande etasje i Hovudpostgarden i Oslo. Museet bestod av ni sammenhengde rom på til saman 400 m². Utstillinga inneheldt blant anna modellar av skip og køyretøy, våpen, posthorn, skilt og frimerke.

I åra fram til 2003 var museet lokalisert i posthuskvartalet ved hovudpostgarden i Oslo. I 2003 konsoliderte Postmuseet med Maihaugen. Museet og samlingane vart flytta til Maihaugen på Lillehammer. 

## Utstillingar på Maihaugen
Museet held i dag til i Postgarden i Byavdelingen i friluftsmuseet på Maihaugen. I Postgarden finst den historiske utstillinga «Post underveis», og på Maihaugen stasjon finst utstillinga «Posten på skinner» - ei utstilling om ambulerande postekspedisjonar på tog. I hovudbygningen på Maihaugen finst utstillinga «Norske frimerker», der alle norske frimerke er stilt ut.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Postmuseet|Postmuseet]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*
Norsk Filatelistforbund

**Norsk Filatelistforbund** er ein interesseorganisasjon for frimerkesamlarar og filatelistar. Dei fleste frimerkeklubbane i Noreg er knytt til Norsk Filatelistforbund. Totalt har forbunde 3 400 medlemmar fordelt på 110 klubbar. Forbundet vart stifta i Stavanger 13. juni 1931.

Forbundet gjev ut medlemsbladet *[[Norsk Filatelistisk Tidsskrift]]* åtte gonger i året, og dessutan handbøker og annan filatelistisk litteratur. Norsk Filatelistforbund arrangerer òg nasjonale og internasjonale frimerkeutstillingar.

Ungdomsorganisasjonen til forbundet heiter Noregs Frimerkeungdom. Han er organisert som eit eige forbund med separat økonomi og styre.

Forbundspresident sidan 2017 er Frank Gilberg.

Organisasjonen er medlem av Federation of European Philatelic Associations og Fédération Internationale de Philatélie.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsk Filatelistforbund|Norsk Filatelistforbund]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Norsk Filatelistforbund
* Oversyn over klubbar knytte til forbundet
Prostitusjon

**Prostitusjon** er sal av seksuelle tenester mot betaling eller for andre gjentenester. Ein person som sel seksuelle tenester blir på norsk kalla for ein «prostituert» eller «sexarbeider».  I ei meir generell tyding av ordet kan eitkvart og eit sal av seksuelle tenester til eit eige føremål sjåast på som og reknast som prostitusjon.

## Sjå òg

* Bordell
* Hallik
* Pornografi
* Pornokrati
* Stripping
* Trafficking

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Prostitusjon|Prostitusjon]]» frå ,  den 13. oktober 2018.*  
 

## Referansar


## Litteratur

* Andrés Lekanger *Prostitusjon - Pro et contra* Humanist forlag 2016 ISBN 9788282821315

## Bakgrunnsstoff

* Rapport om vald mot prostituerte i Oslo, Noreg 
* Pro Senteret – Oslo hjelpetiltaket til kommune for kvinner og menn i prostitusjon
* Dagbladet sitt Magasinet 21.08 .2007 om kvifor menn kjøper sex
* Norske rusprostituerte følar seg jaget
* Nettstad for PION – Prostituertes Interesseorganisasjon i Noreg
* Forskar meiner sexkjøpsloven fremjar menneskehandel