open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reihan

**Reihan** (hebraisk skrift רֵיחָן) er ein moshav ovdim og israelsk busetjing nordvest på Vestbreidda i Shomron regionale kommune. Moshaven vart grunnlagd i 1977 som ein Nahal-utpost og folkesett i 1981 med sivile innbyggjarar frå ei arbeidarsionistgruppe. Han ligg i «Shaked-blokka», som er meint å sikre eit samanhengande israelsk nærvær mellom den strategiske hovudveg 65 og dei palestinsk folkesentra. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Reihan|Reihan]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sal'it

**Sal'it** (hebraisk skrift סַלְעִית, tyder Steinskvett) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg aust på Sharonsletta kring åtte kilometer sør for Tulkarm og høyrer til Shomron regionale kommune. I 2006 hadde han 429 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1979 av Mishkei Herut Beitar-rørsla.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sal&#39;it|Sal&#39;it]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Har Brakha

**Har Brakha** (hebraisk skrift הַר בְּרָכָה, tyder Velsigningsfjellet) er ein kollektiv landsby og ei israelsk busetjing langs sørkanten av Gerisim på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Samariafjella nær Nablus, i ei høgd på 870 meter over havet. Har Brakha er kalla opp etter to fjell som er nemnde i Femte mosebok.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Har Brakha vart først grunnlagds som ein Nahal-utpost og demilitarisert i 1983. I dag bur det over 300 familiar her. Staden høyrer til Shomron regionale kommune.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Har Brakha|Har Brakha]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Har Brakha 
* Bilete av Har Brakha
Hermesh

**Hermesh** (hebraisk skrift חֶרְמֵשׁ, tyder Sigd) er ein kollektiv landsby og ei israelsk busetjing vest i Samariafjella på Vestbreidda. Hermesh vart grunnlagd i 1984 og er underlagt Shomron regionale kommune. I 2006 hadde han 202 innbyggjarar.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hermesh|Hermesh]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Tapuach

**Kfar Tapuach** (hebraisk skrift כְּפַר תַּפּוּחַ, tyder Eplelandsbyen) er ei israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda, grunnlagd i 1978. Han ligg ved eit av dei store traffikknutepunkta på Vestbreidda. I desember 2007 hadde han 800 innbyggjarar. 

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Tapuach|Kfar Tapuach]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mevo Dotan

**Mevo Dotan** (hebraisk skrift מְבוֹא דּוֹתָן; tyder Dothanstilnærminga) er ein kollektiv landsby og ei israelsk busetjing nord i Samariafjella på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg sør for Dotandalen i Shomron regionale kommune. Han har fått namn fordi han ligg langs vegen til den gamle byen Dothan (1. Mos 37:17)). Landsbyen ligg aust for Baqa al-Gharbiyye ved den palestinske landsbyen Yabad. 63 familiar bur i Mevo Dotan.

Mevo Dotan vart grunnlagd i oktober 1977.

## Bakgrunnsstoff
*Bilete av Mevo Dotan 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mevo Dotan|Mevo Dotan]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Migdalim

**Migdalim** (hebraisk skrift מִגְדָּלִים) er ein landsby og ei israelsk busetjing 45 kilometer aust for Tel Aviv i Shomron regionale kommune, nord på den okkuperte Vestbreidda. Landsbyen ligg like ved den palestinske grensa Qusra. Folkesetnaden i Migdalim er 37 familiar. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Migdalim vart først grunnlagd i 1984 som ein militær Nahal-utpost, og demilitarisert i 1986.

## Bakgrunnsstoff
*Bilete av Migdalim 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Migdalim|Migdalim]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ma'ale Shomron

**Ma'ale Shomron** (hebraisk skrift מַעֲלֵה שׁוֹמְרוֹן) er ei israelsk busetjing og kollektiv landsby kring 300 meter over havet nord på den okkuperte Vestbreidda i Samariafjella underlagt Shomron regionale kommune. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Ma'ale Shomron vart grunnlagd i 1980 av ei gruppe ortodoks og sekulære israelarar frå Beitar- og Herut-rørsla. Kring 150 familiar bur i dag i landsbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ma&#39;ale Shomron|Ma&#39;ale Shomron]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Ma'ale Shomron  
* Offisiell nettstad
Forlaget Historie & Kultur

**Forlaget Historie & Kultur AS** er eit lite forlag skipa i januar 2007, og har tilhald i Bernhard Herres vei 52 i Oslo. Forleggjar er Morten Malmø.

Forlaget, som har spesialisert seg på sakprosa, er medlem i Den norske Forleggerforening.
Sha'arei Tikva

**Sha'arei Tikva** (hebraisk skrift שַׁעֲרֵי תִּקְוָה, tyder Håpsportane) er ei israelsk busetjing og ein kollektiv landsby nordaust for Rosh HaAyin og ein kilometer aust for Den grøne linja nær Elkana, nordvest på den okkuperte Vestbreidda. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Sha'arei Tikva vart grunnlagd i 1983 og dei første innbyggjarane flytta inn i april 1983. I dag er folketalet 4&nbsp;500. Landsbyen er underlagt Shomron regionale kommune.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sha&#39;arei Tikva|Sha&#39;arei Tikva]]» frå ,  den 16. september 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad 
*Bilete av Sha'arei Tikva
Solovkiklosteret

**Solovkiklosteret** (russisk Соловецкий монастырь) er eit befesta tidlegare kloster på Solovkiøyane i Kvitsjøen i Nord-Russland. Det var eit av dei største kristne festningsverka i denne delen av Tsar-Russland, før styresmaktene i Sovjetunionen i 1926 gjorde det om til  fange- og arbeidsleir, noko det var i 13 år. I dag er klosteret eit friluftsmuseum.

Solovkiklosteret vart grunnlagt i 1436. Dei mest sentrale bygningane i klosteret vart reist på 1500-talet, då Filip Kolysjev var hegumen (=abbed). Frå den tid var klosteret i lang tid eit viktig senter for ortodoks kristendom. Gjennom hundreåra vart festninga utsett for fleire mislukka angrep og kringsetjingar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Solovetsky Monastery|Solovetsky Monastery]]» frå ,  den 16. september 2015.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Håvard Nordtveit

**Håvard Nordtveit** () er ein norsk fotballspelar frå Vats som sidan 2011 har spelt for den tyske klubben Borussia Mönchengladbach. Tidlegare spelte han i kortare periodar for høvesvis FK Haugesund, Salamanca, Lillestrøm Sportsklubb, FC Nürnberg. Perioden 2011-juni 2015 spelte han 24 landskampar for Noreg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Håvard Nordtveit|Håvard Nordtveit]]» frå ,  den 16. september 2015.*
Bik'at HaYarden regionale kommune

**Bik'at HaYarden regionale kommune** (hebraisk skrift מועצה אזורית בקעת הירדן, *Mo'atza Azorit Bik'at HaYarden*, tyder Jordandalen regionale kommune), òg **Aravot HaYarden** (tyder Jordanslettene) er ein regional kommune som omfattar 21 israelske busetjingar i Jordandalen på den okkuperte Vestbreidda. Kommuneområdet strekker seg frå Mehola i nord, nær Beit She'an-dalen, til Jeriko i sør.

Byen Ma'ale Efraim, ein lokal kommune, ligg innafor grensene til den regionale kommunen, men er ein sjølvstendig kommune. Kommunesenteret ligg iShlomtzion.

## Busetjingar
Busetjingar i denne regionale kommunen er:
*Argaman (moshav)
*Beka'ot (moshav)
*Gilgal (kibbutz)
*Gitit (moshav)
*Hamra (moshav)
*Hemdat (Nahal)
*Maskiot (fellesbusetnad)
*Masua (moshav)
*Mehola (moshav)
*Mekhora (moshav)
*Mevo'ot Yericho (fellesbusetnad)
*Netiv HaGdud (moshav)
*Niran (kibbutz)
*Na'omi (moshav)
*Petza'el (moshav)
*Ro'i (moshav)
*Rotem (fellesbusetnad)
*Shadmot Mehola (moshav)
*Tomer (moshav)
*Yafit (moshav)
*Yitav (moshav)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bik&#39;at HaYarden regionale kommune|Bik&#39;at HaYarden regionale kommune]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Kommunesida
Johan-Sebastian Christiansen

**Johan-Sebastian Christiansen** () er ein norsk sjakkspelar, Stormeister i sjakk (GM).

## Internasjonal meister i sjakk
Johan-Sebastian Christiansen vart IM etter sterke resultat i tre internasjonale turneringar. I Quatar Masters Open i november-desember 2014 tok han fire poeng på ni rundar mot svært sterk motstand. I Reykjavik Open i mars 2015 tok han 6,5 poeng på ti rundar, eit halvt poeng over IM-kravet. I Visma Chess Tournament i Växjö i Sverige i juni 2015 tok han seks poeng på ni rundar. Han hadde dermed oppfylt kravet om IM-resultat i turneringar med til saman minst 27 parti. Rating-kravet, kravet til eigen rating over 2400 hadde han oppfylt allereie pr. 1. mai 2015. Han vart deretter utnemnd til IM av Verdssjakkforbundet på FIDE-kongressen i Abu Dhabi 1.-9. september 2015.

## Stormeister i sjakk
Johan-Sebastian Christiansen klarte sitt første napp i stormeister-tittelen då han spelte på 4. bord for det norske landslaget under EM for lag på Kreta, 28.10.-6.11.2017, med seks poeng på ni rundar. Han tok deretter nye napp i turneringar i Pardubice i Tsjekkia 20.-28. juli 2018, og i Gøteborg 11-17. august 2018, i begge tilfelle med 6,5 poeng på ni rundar. Rating-kravet på 2500 hadde han oppfylt allereie 1. juni 2018 med 2504. Han blei deretter utnemnd til Noregs 15. stormeister i sjakk på FIDE-kongressen i Batumi, Georgia 26.9-8.10.2018.

## Bakgrunnsstoff
* Johan-Sebastian Christiansen si spelarside hos FIDE
* Johan-Sebastian Christiansen sine parti hos NorBase
* Johan-Sebastian Christiansen sine sjakkparti hos Chessgames.com

## Fotnotar
Gilgal i Bik'at HaYarden

**Gilgal** (hebraisk skrift גִּלְגָּל) er ein kibbutz og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen kring 16 kilometer nord for Jeriko med eit areal på 1&nbsp;400 mål og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 162 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1970 som ei Nahal-busetjing, og vart kalla opp etter den gamle bibelske staden Gilgal, som ein trur låg nær Khirbet al-Mafjir 2&nbsp;km søraust for Jeriko. Han vart omgjort til ein sivil kibbutz i 1973.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gilgal (kibbutz)|Gilgal (kibbutz)]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Niran

**Niran** (hebraisk skrift נערן eller ) er ein kibbutz og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen nær Jeriko og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 80.

Niran vart grunnlagd den 18. juni 1971 som ei Nahal-busetjing, eller militær utpost. Han vart demilitarisert og omgjort til ein sivil kibbutz i 1977. Han er kalla opp etter den bibelske byen Naaran.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Niran|Niran]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Beka'ot

**Beka'ot** (hebraisk skrift בְּקָעוֹת, tyder 'dalen') er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen med eit areal på 1&nbsp;800 mål og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 171 innbyggjarar. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Landsbyen vart grunnlagd i 1972, og vart først kalla **Buka** etter den nærliggande Habukiyadalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beka&#39;ot|Beka&#39;ot]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gitit i Bik'at HaYarden

**Gitit** (hebraisk skrift גִּתִּית) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen og er underlagt Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 214 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1972 som ei Nahal-busetjing. Han er kalla opp etter eit musikkinstrument nemnt i Bibelen som har ei liknande form som området: t.d. Salmane 8,1.

I 1975 vart Gitit eit sivilt samfunn tilknytt Herut Beitar. I 1978 vart han ein moshav shitufi, men vart seinare ein moshav ovdim igjen.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gitit (moshav)|Gitit (moshav)]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Hamra i Bik'at HaYarden

**Hamra** (hebraisk skrift חַמְרָה, tyder 'Raud jord') er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen og dekkjer 3&nbsp;500 mål og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 132 innbyggjarar.

Moshaven vart grunnlagd i 1971 og heitte først **Atarot**, før han fekk namn etter den nærliggande Tel Hamra.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hamra, Bik'at HaYarden|Hamra, Bik'at HaYarden]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Masua

**Masua** (hebraisk skrift מַשּׂוּאָה, tyder 'Fakkel', arabisk مسواه), òg skrive som **Massu'a**, er ein moshav shitufi og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen med eit areal på 6&nbsp;000 mål og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2012 hadde han 153 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1969 som ei Nahal-busetjing og vart omgjort til ein sivil moshav av ein HaOved HaTzioni-gar'in fem år seinare.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masua|Masua]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Na'omi

**Na'omi** (hebraisk skrift נָעֳמִי) er ein moshav shitufi og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen, tre kilometer nord for Hisham's Palace og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 129 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1982, og heitte først **Na'ama** fordi han låg nær den arabiske landsbyen an-Nuway'imah, før han fekk namn etter den bibelske personen Naomi.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Na&#39;omi|Na&#39;omi]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Netiv HaGdud

**Netiv HaGdud** (hebraisk skrift נְתִיב הַגְּדוּד, tyder Bataljonvegen) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen, kring tjue kilometer nord for Jeriko og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2012 hadde han 162 innbyggjarar.

Busetjinga vart grunnlagd i april 1975 av medlemmar som hadde førebudd seg i Ma'ale Efraim, og vart kalla opp etter den 38. bataljonen i den jødiske legionen, som kjempa i Jordandalen under fyrste verdskrigen. I mai 1977 vart han flytta til den noverande staden.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Netiv HaGdud|Netiv HaGdud]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Petza'el

**Petza'el** (hebraisk skrift פְּצָאֵל) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen, 34,5 kilometer frå Den grøne linja og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2012 hadde han 216 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd nær Ma'ale Efraim i 1970 av Moshavrørsla. I 1975 vart han flytta til den noverande staden på ruinane etter den jødiske busetjinga Fasaelis frå tida kring Det andre tempelet, som igjen vart kalla opp etter Fasael, bror til Herodes den store.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Petza&#39;el|Petza&#39;el]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ro'i

**Ro'i** (hebraisk skrift רוֹעִ"י) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2006 hadde han 128 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i September 1976 som ei Nahal-busetjing, og vart omgjort til ein sivil moshav to år seinare. Namnet er eit akronym for **R**amat '''U'''zi '''Y'''airi, ein tidlegare kommandant for fallskjermjegertroppen til det israelske forsvaret. Han vart drepen under operasjon Savoy i 1975.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten. Landområdet som Ro'i ligg på vart teken frå palestinske innbyggjarar utan kompensasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ro&#39;i|Ro&#39;i]]» frå ,  den 16. september 2015.*
Shadmot Mehola

**Shadmot Mehola** (hebraisk skrift שַׁדְמוֹת מְחוֹלָה, tyder Mehola-åkrane) er ein nasjonal-religiøs moshav shitufi og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Beit She'an-dalen og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. I 2012 hadde han 512 innbyggjarar. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Landsbyen vart grunnlagd som ei Nahal-busetjing kalla **Shelah** i 1979, og vart omgjort til ei sivil busetjing av innbyggjarar frå Mehola i 1984.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shadmot Mehola|Shadmot Mehola]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hemdat

**Hemdat** (hebraisk skrift חֶמְדָּת) er ein landsby og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda, nær den palestinske grensa Khirbet Makhoul, i Jordanelvadalen på ei slette i kommunen Bik'at HaYarden regionale kommune. Andre jødiske busetjingar i området er Ro'i og Beka'ot. Den nærmaste byen, Beit Shean, ligg 30 minuttar med bil nord for Hemdat. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Historie
Hemdat vart først grunnlagd i 1979 som ein Nahal-utpost, og vart sidan demilitarisert og omgjort til ein kibbutz. På grunn av dei vanskelege levevilkåra i dalen, på grunn av intens varme og isolert plasssering, flytta dei første innbyggjarane og gav staden attende til Nahal-brigaden til det israelske forsvaret. I 1997 flytta ei ny gruppe inn i busetjinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hemdat|Hemdat]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yitav

**Yitav** (hebraisk skrift יִיטַ"ב, ei forkorting for *Yad Yitzhak Tabenkin*, hebraisk skrift יד יצחק טבנקין, òg skrive **Yeitav**) er ei israelsk busetjing og moshav shitufi sør i Jordandalen på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg like nord for Jeriko og vest for den palestinske landsbyen al-Auja og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Han vart grunnlagd som ei Nahal-busetjing i 1970, og vart anerkjent av staten i 1977, og byrja å drive som ein kibbutz. Han vart kalla opp etter Yitzhak Tabenkin, ein av leiarane i den israelske kibbutzrørsla, men vart sidan endra til ein moshav shitufi (men framleis i Kibbutzrørsla). I 2006 hadde han 175 innbyggjarar.

**Yitav naturreservat** ligg 4&nbsp;km vest for Yitav og dekkjer kløfta Nahal Yitav (Wadi al-Auja) med kjeldene som ligg her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yitav|Yitav]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Yitav on Bik'at HaYarden regionale kommune site .
Maskiot

**Maskiot** (hebraisk skrift מַשְׂכִּיּוֹת, tyder Smykke av sølv) er ei israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han er kalla opp etter eit vers i Bibelen (Salmos ordtak 25:11): «Som eple av gull i eit smykke av sølv er ord ein talar i rette tid.» Han ligg nord i Jordandalen og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Han vart grunnlagd som ei Nahal-busetjing.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maskiot|Maskiot]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mevo'ot Yericho

**Mevo'ot Yericho** (hebraisk skrift מְבוֹאוֹת יְרִיחוֹ, tyder 'Porten til Jeriko') er ei israelsk busetjing og ein fellesbusetnad på den okkuperte Vestbreidda, sør i Jordandalen og like nord for Jeriko i Yitavdalen. Staden ligg 150 meter under havnivå. Han er underlagt Bik'at HaYarden regionale kommune. Han vart opphavleg grunnlagd som ein stasjon for jordbrukseksperiment, kalla *Havat HaIklum*, og Mevo'ot Yericho vart eit gardssamfunn i 2000. Han er heimstad til 24 familiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mevo&#39;ot Yericho|Mevo&#39;ot Yericho]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rotem i Bik'at HaYarden

**Rotem** (hebraisk skrift רותם) er ei israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda nord i Jordandalen og sørvest for Shadmot Mehola. Landsbyen er underlagt Bik'at HaYarden regionale kommune. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Rotem vart grunnlagd som ein Nahal-utpost og seinare fråflytta. Det vart gjort fleire mislukka forsøk på å opprette ei fast busetjing her. Det noverande initiativet starta i 2001.

Landsbyen vert rekna som ein økologisk busetnad.

Rotem er heimstad til kring 15 familiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rotem, Bik'at HaYarden|Rotem, Bik'at HaYarden]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Tomer

**Tomer** (hebraisk skrift תֹּמֶר, tyder Palmetre) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen og høyrer til Bik'at HaYarden regionale kommune. In 2010 hadde han 483 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1976, og vart kalla opp etter tre som var vanlege i området. I mars 1978 vart han flytta til den noverande staden, 33&nbsp;km frå Jerusalem.

Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tomer|Tomer]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Argaman

**Argaman** (hebraisk skrift אַרְגָּמָן, tyder Rosenraud) er ein moshav og israelsk busetjing på den okkuperte Vestbreidda. Han ligg i Jordandalen, åtte kilometer nord for Damiabrua med eit areal på 4&nbsp;500 mål. Han er underlagt Bik'at HaYarden regionale kommune. Folkesetnaden var 163 i 2011. Busetjinga vert, saman med dei andre israelske busetjingane på Vestbreidda, rekna som ulovleg etter folkeretten.

Namnet på moshaven er eit akronym for **A**rik **R**egev og **Ga**d **Man**ela, to Nahal-kommandantar som vart drepne der i kamp mot arabiske militante.

Han vart først grunnlagd i 1968 som ei Nahal-busetjing av Betar-rørsla, og omgjort til ein sivil moshav i mai 1971.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Argaman|Argaman]]» frå ,  den 16. september 2015.*
Real Zaragoza

**Real Zaragoza** er ein spansk fotballklubb som høyrer heime i Zaragoza, i regionen Aragon. Klubben vart skipa 18. mars 1932. Klubbstadion La Romareda kan ta mot 34&nbsp;596 tilskodarar.

Klubben har dei fleste sesongane delteke i La Liga, med har sidan 2013 spelt i andre divisjon. Real Zaragoza vann Cupvinnarcupen 1995 etter å ha slått Arsenal 2-1 i finalen på Parc des Princes i Paris, der midtbanespelaren Nayim avgjorde kampen i det 120. minutt med ei skåring frå over 50 meters hald. Klubben har vunne den spanske cupen, Copa del Rey, seks gongar. I La Liga er andreplassen i 1975 den aller beste plasseringa. Real Zaragoza spelte seg fram til finalen i Messebycupen i 1964 og 1966, og sigra i den fyrste og tapte den andre.
  
Laget stiller vanlegvis i kvite skjorter og strømper, buksene er kongeblå.

## Merittar
*Cupvinnarcupen: 1995 (1)
*Messebycupen: 1964 (1)
*Copa del Rey: 1965, 1966, 1986, 1994, 2001, 2004 (6)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Real Zaragoza|Real Zaragoza]]» frå ,  den 16. september 2015.*
KV Mechelen

**Yellow Red Koninklijke Voetbalclub Mechelen** er ein belgisk fotballklubb frå Mechelen som vart stifta i 1904 og som sidan 2007 har hatt plass i den belgiske toppdivisjonen. KV Mechelen spelar heimekampane sine på AFAS-stadion med opp til 13&nbsp;213 tilskodarar på tribunane. Laget spelar då i raude- og gulstripete trøyer, samt svarte bukser og strømper.

Klubben hadde si fyrste stordomstid i 1940-åra; då han vart seriemeister tre gongar i tida 1943-48. Høgdepunktet for KV Mechelen er sigeren i i Cupvinnarcupen 1988, året etter at klubben vann sin hittil einaste triumf i den heimlege cupen. I 1989 vann laget den belgiske toppdivisjonen for fjerde gong. Målvakta Michel Preud’homme, Graeme Rutjes, Erwin Koeman, Marc Emmers og Leo Clijsters var dei viktigaste spelarane i gullåra under andre halvpart av 1980-talet.

### Merittar
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1988 
*Seriemeister i Belgia: 1943, 1945, 1948 og 1989 (4)
*Cupmeister i Belgia: 1987, 2019

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:KV Mechelen|KV Mechelen]]» frå ,  den 16. september 2015.*
Rambangrotta

**Rambangrotta** er ei grotte i dei sørlege klippene i den øvre Kidrondalen, i den arabiske bydelen Wadi al-Joz i Jerusalem. Enkelte meiner at det er gravplassen til Nahmanides (òg kalla Ramban), ein av dei fremste rabbinske vitskapsmennene i mellomalderen.

Andre segner meiner at Ramban vart gravlagd i Silwan, i Hebron eller i Akko.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cave of the Ramban|Cave of the Ramban]]» frå ,  den 16. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Nadavi Shragai, *Ramban Cave Made Place of Worship*, Haaretz. (May 23, 2000)
Limenária

**Limenária** (gresk Λιμενάρια) er den nest største busetnaden på øya Thásos i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas.

## Referansar
Nikísiani

**Nikísiani** (gresk Νικήσιανη) er ein distriktsby i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han høyrer til kommunen Pangéo og var hovudsete i den tidlegare kommunen Pangéo, som no er ei kommunaleining.

## Referansar
Paleó Tsiflíki

**Paleó Tsiflíki** (gresk Παλαιό Τσιφλίκι), no oftast berre **Palió** (gresk Παληό eller Παλιό), er ein distriktsby i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han høyrer til kommunaleininga Kavála i kommunen Kavála.

## Referansar
Dinamo Tbilisi

**Dinamo Tblisi** (georgisk: დინამო თბილისი) er ein georgisk fotballklubb frå Tbilisi og den førverande Sovjetunionen. Klubben, som vart grunnlagd i 1925, vann Cupvinnarcupen i 1981.

Dinamo Tblisi spelar heimekampane sine på Boris Pajsjadze-stadion, oppkalla etter klubbspelaren Pajsjadze (1915-1990). Stadion, som vart opna i 1976, har i dag plass til 54&nbsp;549 tilskodarar, men både under europacupkampen mellom Dinamo og Liverpool FC (3-0) hausten 1979 og landskampen Georgia - Tyskland i mars 1995 skal 110&nbsp;000 menneske ha vore til stades på tribunane.

### Merittar
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1981
*Seriemeister i Sovjetunionen (2): 1964 og 1978
*Cupmeister i Sovjetunionen (2): 1976 og 1979
*Seriemeister i Georgia (19): 1990, 1991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2003, 2005, 2008, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020, 2022
*Cupmeister i Georgia (12): 1992, 1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 2003, 2004, 2009, 2013, 2014, 2015

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:FC Dinamo Tbilisi|FC Dinamo Tbilisi]]» frå ,  den 17. september 2015.*
Zedekiahgrotta

**Zedekiahgrotta**, òg **Salomosteinbrotet**, er eit underjordisk meleke-kalksteinbrot som har ei lengd på fem bykvartal under Det muslimske kvarteret i Gamlebyen i Jerusalem. Grotta vart graven ut over ein periode på fleire tusen år og er restane etter det største steinbrotet i Jerusalem. Det strekkjer seg frå Jeremiagrotta til Hagegrava og murane i Gamlebyen. Dei første frimurarane i Det heilage landet, kjend som Royal Salomo Mother Lodge Nr. 293, møttest i grotta den 7. mai 1873.

Grotta er open for publikum søndag til torsdag mot betaling og det finst guida turar. 

## Etymologi
Andre namn på grotta, i tillegg til Zedekiahgrotta og Salomobrotet, er Suleimangrotta, Dei kongelege grottene eller Det kongelege steinbrotet og Korahgrotta. Det arabiske namnet *Migharat al-Kitan*, eller «Bomullsgrotta», er òg blitt brukt. Ein trur grotta kan ha blitt brukt til å lagre bomull.

## Historie
Berre inngangen til Zedekiahgrotta er naturleg. Resten er hogge ut av slavar og arbeidarar over ein periode på fleire tusen år. 

Herodes den store brukte hovudsakleg stein frå Zedekiahgrotta då han renoverte Tempelet og murane rundt, inkludert det som i dag vert kalla Vestmuren eller Klagemuren. Stein frå steinbrotet kan òg ha blitt brukt til byggeprosjekt av Herodes Agrippa I.

Den romersk-jødiske historikaren Flavius Josefus skreiv om «Dei kongelege grottene» i Gamlebyen, som kan ha vore ein referanse til Zedekiahgrotta.

Suleiman den store (1494–1566), den osmanske sultanen som bygde dei noverande murane kring Gamlebyen, skal òg ha brukt stein frå steinbrotet, men forsegla det kring 1540 på grunn av tryggleisuro. Staden var så tapt i historia i over 300 år før han i 1854 vart oppdaga på ny av den amerikanske misjonæren James Turner Barclay då han var på tur med hunden sin ein dag. I følgje soga skal hunden ha følgd lukta av ein rev, grave i jorda nær muren av Gamlebyen og forsvunne ned i eit hol. Om kvelden skal Barclay og dei to sønene hans, utkledde som arabarar, ha klatra ned opninga og oppdaga den store grotta, i tillegg til skjelett av tidlegare vitjande. 

Frimurarane i Israel heldt ein årleg seremoni i Zedekiahgrotta, og rekna det som ein av dei mest heilage stadane i historia si. (Frimureriet hevdar at kong Salomo var den første stormeisteren deira - og somme frimurarar meiner at grotta var steinbrotet til Salomo.) 

Dei første arkeologiske utgravingane i grotta vart gjort i 2000 og 2002. Det vart då avdekt at muren som ein trudde hadde blitt bygd av osmanarane, var bygd tidlegare, av mamelukkane på 1200-talet. Det vart òg funne små fragment frå jernalderen, men dei fleste funna var frå romersk til bysantinsk tid. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zedekiah's Cave|Zedekiah's Cave]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Den løynde grotta i Jerusalem
Oldtidssteinbrotet i Jordandalen

**Oldtidssteinbrotet** i Jordandalen vart oppdaga i 2009 av arkeologar frå Universitetet i Haifa. Steinbrotet ligg kring 5&nbsp;km nord for Jeriko på Vestbreidda.

## Skildring
Grotta ligg i ørkenen nord for Jeriko, 10 meter under overflata. Ho dekkjer kring 0,4 mål og hovudrommet er støtta opp av 22 søyler. Forskjellige symbol, som bysantinske krossar, eit dyrekrins-liknande symbol og romartal er gravert inn i søylene. Ein romers legionvimpel indikerer at det vart nytta av den romerske hæren. Grotta vart graven ut for kring 2&nbsp;000 år sidan og tente som eit stort steinbrot i romartida. Kammeret vart truleg nytta som steinbrot i 400 til 500 år. Det kan sidan ha blit tnytta som kloster og somme trur det kan ha markert ein bibelsk stad som har vore heilag for kristne i oldtida. Andre meiner at krossane aleine ikkje kan vitne om at det har vore ei kyrkje, sidan tilfeldige pilegrimar kan ha laga krossane, noko som var vanleg på den tida.

Dr. Adam Zertal, som leia ekspedisjonen, meiner at staden kan vere den gamle staden kalla Galgala. Eit kart frå bysantinsk tid, Madabakartet, omtalar ein stad i området kalla Galgala ved sidan av ein inskripsjon som seier «Dodekaliton», som tyder «Tolv steinar». Staden er markert i ein avstand frå Jeriko som høver med avstanden frå byen til grotta. Kartet syner ei kyrkje ved sidan av *Dodekaliton* og i dag finst det ruinar av to eldgamle kyrkjer nær grotta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ancient underground quarry, Jordan Valley|Ancient underground quarry, Jordan Valley]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*Bilete
*'Largest' Holy Land cave found
Patriarkgrotta

**Patriarkgrotta** eller **Machpelah-grotta** (hebraisk מערת המכפלה, *Me'arat ha-Machpela*, tyder «grotta med doble graver»), av muslimane kjend som **Abraham-heilagdomen** eller **Ibrahimi-moskeen** (arabisk الحرم الإبراهيمي, *Al-Haram Al-Ibrahimi*).

Grotta ligg under ein moské frå Saladin-tida og er omgjort frå ein stor, rektangulær struktur frå Herodes-tida, ei rekkje underjordiske kammer i hjartet av gamlebyen i Hebron (Al-Khalil) i Hebronfjella. I følgje tradisjonen er han knytt til både Første Mosebok og Koranen der grotta og området rundt vart kjøpt av Abraham som gravplass. Ein trur at Abraham, Isak, Jakob, Sara, Rebekka og Lea, som vert rekna som patriarkar og matriarkar av jødane, alle er gravlagd der. Den einaste matriarken som manglar er Rakel, som ein trur er gravlagd nær Betlehem der ho døydde under ein fødsel.
Det arabiske namnet på grotta syner kor viktig Abraham er for muslimane som ein profet i Koranen og patriark gjennom Ishmael. Utafor bibelske og koranske kjelder er det mange segner og tradisjonar knytte til grotta. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cave of the Patriarchs|Cave of the Patriarchs]]» frå ,  den 17. september 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*Patriarkgrotta ved chabad.org
*Grava til patriarken - bilete ved sacred-destinations.com
A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap

**A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap (NBDS)** var eit reiarlag som hovudsakleg dreiv med passasjertrafikk på strekninga mellom ferjekaiene på Rådhusplassen i Oslo og Nesoddtangen i Nesodden kommune. Frå 2008 vart 51 % av reiarlaget overteke av Fosen Trafikklag, 38 % av Nesodden kommune og resten av einskildpersonar og av velforeiningar.

I 2009 eigde A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap seks passasjerbåtar, fire av dei var konvensjonelle eldre båtar, og to av dei var snøggbåtar bygd i 1990 og 1999. Båtane hadde namna MF «Bamse Brakar», MF «Smørbukk», MF «Huldra», MF «Dronningen», MS «Prinsen» og MS «Prinsessen».

A/S Nesodden-Bundefjord Dampskipsselskap hadde òg nokre seglingar på kvardagar på strekninga Nesoddtangen – Lysaker og mellom Oslo og Slemmestad i Røyken kommune via Vollen i Asker kommune. Om sommaren dreiv selskapet dessutan ei rute mellom  Oslo og Drøbak via fleire av øyane i Indre Oslofjord og stader på vestsida av Nesodden.

Etter at alle desse båtrutene vart langt ut i tilbodskonkurranse i 2007, vart det Tide Sjø AS som overtok trafikken frå 1. juli 2009 med nybygde ferjar i moderne stil. MF «Smørbukk» og MF «Huldra» vart overteke av Tide Sjø AS som reservebåtar.
Pulverkaffi

**Pulverkaffi**, eller **snøggkaffi**, er kaffi som er laga ved å løyse opp kaffipulver i kokande vatn. Pulveret er laga på fabrikkar ved at ferdiglaga kaffi vert turka inn til pulver, anten ved å fryseturka kaffien, det vil seie å fryse kaffien under særs låg tempertaur og deretter å fjerne vatnet (isen) ved hjelp av sublimasjon i vakuum, eller ved å sprayturke kaffien, det vil seie å spreie den flytande kaffien ut i eit kammer gjennom dyser under høgt trykk og turka alle dei ørsmå dropane til pulver ved hjelp av varm luft. Slikt kaffipulver held seg betre under lagring enn malne kaffibøner.

Pulverkaffien vart oppfunnen i 1901, men vart ikkje kjend og teke ålment i bruk før føretaket Nestlé lanserte sin pulverkaffi i 1938.

## Bakgrunnsstoff
Jacobs Douwe Egberts Norge

**Jacobs Douwe Egberts Norge (JDE)** er frå 2015 namnet på det tidlegare **Kaffehuset Friele** og *House of Coffee* i Bergen etter at dette selskapet vart seld av dei lokale eigarane. Firmaet har lange tradisjonar i Bergen, og har arbeidd seg opp til å verte ein viktig fabrikant og grossist av kaffi på den norske marknaden, med eit moderne kaffibrenneri på Midtun i Fana i Bergen.

## Soge
Kaffehuset Friele har sine røter attende til 1799, då skipskaptein Herman Friele gjekk i land i Bergen for å satse på handelsverksemd. I røynda var det kona hans som var den drivande krafta i ein butikk som vart etablert i sentrum av Bergen. Frå å importere ulike varer som vart selde i denne butikken, utvikla verksemda seg gjennom fleire generasjonar av den same familien til å verte ein leiande importør av råkaffi og drivar av eit kaffebrenneri som fram til midt på 1980-talet selde kaffi som ein velkjend merkevare framfor alt på Vestlandet og i Nord-Noreg, seinare over heile landet.

## Sjå òg
*Jacobs Douwe Egberts

## Bakgrunnsstoff

*
Salomobassenga

**Salomobassenga** (arabisk بركة السلطان سليمان القانوني, *Birkat as-Sultan Suleiman al-Kanuni*; hebraisk skrift בריכות שלמה, *Breichot Shlomo*) ligg sør på det sentrale Vestbreidda, like sør for den palestinske landsbyen al-Khader og kring 5&nbsp;km sørvest for Betlehem.

## Skildring

Bassenga består av tre opne cisterner, kvar rettlinja basseng med eit 6 meter fall til det neste. Dei får vatn frå ei undergrunnskjelde. Kvart basseng er over 100 meter langt, 65 meter breie og 10 meter djupe og har ein samla vasskapasitet på 200 millionar liter. Bassenga har derfor spelt ei viktig rolle for vassforsyninga i området i mange hundreår.

Bassenga har blitt knytt til den velståande tida til kong Salomo (950 fvt.) som nemnt i Predikernes bok. Kong Salomo, som nemnt i Bibelen, laga desse bassenga for konene sine, som han visstnok hadde tusen av, så dei kunne bade der. 
  
Desse bassenga var ein del av vassforsyninga til Jerusalem i oldtida. Dei vart reparerte av Pontius Pilatus. Herodes den store (30 fvt.) fekk ført vatn frå bassenga via akvedukter til Herodion og truleg òg til Jerusalem. Under tyrkarane vart vatn frå desse bassenga ført til Jerusalem i fire tommar tjukke røyr lagt i 1902. Under det andre bassenget er ein pumpestasjon som førte vatnet til gamlebyen i Jerusalem. Desse røyra erstatta dei to eldgamle akveduktane. Det er ingen tvil om at dei både romarane og sarasenarane brukte dei og det er mogeleg at romarane forstørra reservoara eller restaurerte dei. I dag vert vatnet berre brukt av innbyggjarane som bur like ved.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Solomon's Pools|Solomon's Pools]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Bromiley Geoffrey W (1995). The International Standard Bible Encyclopedia: E-J Wm. B. Eerdmans Publishing, ISBN 0-8028-3782-4
* 
* Flavius, Josefus Antiquities
* Murphy-O'Connor, Jerome (2008) The Holy Land: An Oxford Archaeological Guide from Earliest Times to 1700 Oxford University Press US, ISBN 0-19-923666-6
Sawsan and Qustandi Shomali. A Guide to Betlehem and its Surroundings. Flamm Druck, Wagener GMBH, Waldbrol
Birket Israel

**Birket Israel** (tyder *Israelbasseng*) òg **Birket Israil** eller **Birket Isra'in**, forkorta frå **Birket Asbât Beni Israìl** (tyder] *Bassenget til stamma av Israels barn*) var ei offentleg cisterne som låg i nordausthjørnet av Tempelhøgda i Jerusalem. Ein trur det vart bygd av roarane som eit vassreservoar, og for å verne nordmuren av Tempelhøgda. Innfødde arabarar har kalla bassenget med dette namnet sidan minst 1857.

På midten av 1800-talet var det ikkje lenger i bruk som reservoar, og var delvis fylt opp av søppel og nytta som grønsakshage. I 1934 vart det fylt att og vert i dag kalla el-Ghazali-plassen. I dag vert plassen nytta til butikkar, parkeringsplass og til omlasting av søppel. 

## Historie
 
I følgje muslim tradisjon, vart reservoaret bygd av Esekiel eller Hiskia, konge av Juda. Somme arkeologar har avdekt at cisterna truleg vart bygd under Herodes-tida for å utbetre vassforsyninga i Jerusalem. Andre estimat meiner at det vart bygd seinare, kring 130 evt., mellom anna fordi Josefus truleg ville ha nemnt eit så stort reservoar i skildringane si frå den tida.

Det var det største reservoaret i Jerusalem, og var 109,7 meter langt og 38,4 meter breitt, med ei største djupne på 26 meter. Cisterna hadde ein samla kapasitet på 120&nbsp;000 kubikkmeter.

## Kjelder


*Finkelstein, Louis; Horbury, William; Davies, William David; Sturdy, John. *The Cambridge Historie of jødedom*, Cambridge University Press, 1999. ISBN 0-521-24377-7
*Hackett, Horatio Balch (1857). *[http://books.google.com/books?id=s7AVAAAAYAAJ Illustrations of Scripture: Suggested by a Tour Through the Holy Land]*, Heath & Graves, 1857.
*Hanauer, J.E. *Folk-lore of the Holy Land*, BiblioBazaar, 2008. ISBN 0-554-29711-6  
*Kopp, Clemens [1962] (1963). *The Holy Places of the Gospels*. Freiburg: Herder, Edinburgh and London: Nelson. Originally publisert i 1962 as *Die Heiligen Statten der Evangelien* (tysk).
*Safdie, Moshe; Barton, Rudy & Shetrit, Uri. *The Harvard Jerusalem Studio*, MIT Press, 1986. ISBN 0-262-19247-0
*Paton, Lewis Bayles. *Jerusalem in Bibelen Times*, Ayer Publishing, 1977. ISBN 0-405-10277-1
*Wallace, Edwin Sherman. *[http://books.google.co.uk/books?id=y9SwJdh1cmQC Jerusalem the Holy]*, Ayer Publishing, 1977. ISBN 0-405-10298-4  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Birket Israel|Birket Israel]]» frå ,  den 17. september 2015.*
Hiskiabassenget

**Hiskiabassenget** (hebraisk skrift בריכת חזקיהו, *Breichat Hezkiyahu*) ligg i Det kristne kvarteret i Gamlebyen i Jerusalem og var ein gong eit reservoar som var ein del av vassystemet i byen. Bassenget er i dag tørrlagt og omgjeve av bygningar på alle sider. Josefus Flavius kalla bassenget Amygdalon, som tyder ‘mandeltre’.  

Bassenget er trudd å vere det same som er nemnt i bibelverset 2. Kong 18,17, og ein trur at dette er det øvre bassenget der kong Hiskia møtte sendeboda frå kongen av Assyria.  Seinare fekk det vatn frå Mamillabassenget, eit av tre vassreservoar som vart bygd av Herodes den store i det første hundreåret fvt.av ein undergrunnspassasje som framleis delvis eksisterer.

Bassenget vert òg kalla Søylebassenget eller Patriarkbadet (på arabisk: Birkat Hammam el-Batrak بركة حمّام البطرك). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hiskia's Pool|Hiskia's Pool]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Mamillabassenget

**Mamillabassenget** er eit av fleire vassreservoar som i oldtida gav vatn til innbyggjarane i Gamlebyen i Jerusalem. Det ligg utafor murane til Gamlebyen, kring 700 meter nordvest for Jaffaporten i sentrum av Mamilla gravplass. Med ein kapasitet på 30&nbsp;000 kubikkmeter er det knytt via ein undergrunnskanal til Hiskiabassenget i Det kristne kvarteret i Gamlebyen. Det er mogeleg at det har fått vatn via ein akvedukt frå Salomobassenga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mamilla Pond|Mamilla Pond]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Jerusalem's water supply: from the 16th Century BC to the present, by Zvi Abells, Asher Arbit, 1993, s.&nbsp;25
Siloamdammen

**Siloamdammen** (hebraisk skrift בריכת השילוח, *Breikhat Hashiloah*) er eit utskore basseng på sørsida av Davidsbyen, den opphavlege plasseringa til Jerusalem, utfor bymurane i Gamlebyen i søraust. Dammen får vatn frå Gihonkjelda, og vert ført dit av to akveduktar.

Siloamdammen er nemnt fleire gonger i Bibelen. Jesaja 8,6 nemner vatnet i dammen, medan Jesaja 22,9 referer til bygginga av Hiskiatunnelen.

I Evangeliet etter Johannes er dammen nemnt som staden der Jesus sende «ein medfødd blind mann» for å gje han attende synet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pool of Siloam|Pool of Siloam]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Bilete og tekst av Siloam-inskripsjonen
Johan Salomon

**Johan Salomon** () er ein norsk sjakkspelar, Stormeister i sjakk og Noregsmeister i sjakk for 2016.

## Internasjonal Meister i sjakk
Johan Salomon vart IM etter sterke resultat i tre internasjonale turneringar. I Ungdoms-VM i sjakk i desember 2013 i Al Ain tok han 6,5 poeng på 10 rundar i U-16-klassa. I Tradewise Gibraltar Chess Open i januar-februar 2014 tok han 6 poeng på 10 rundar, og i same turnering i januar-februar 2015 tok han 6,5 poeng på 10 rundar. Han var eit heilt poeng over IM-kravet i den siste turneringa. Han hadde dermed oppfylt kravet om IM-resultat i turneringar med til saman minst 27 parti. Rating-kravet, kravet til eigen rating over 2400 oppfylte han også med 2401 pr. 1. mars 2015. Han vart deretter utnemnd til IM av Verdssjakkforbundet på FIDE-møtet i Chengdu, Kina 26-29. april 2015.

## Noregsmeister i sjakk for 2016
Johan Salomon vann Noregsmeisterskapen i sjakk i Tromsø i juli 2016, med 6,5 poeng på 9 rundar. Sigeren var med minst mogleg margin, stormeister Kjetil A. Lie fekk også 6,5 poeng, men kvalitetspoenga, berekna etter kor mange poeng motstandarane til dei to fekk, viste lik førstekvalitet, og berre eit halvt poeng forskjell på andrekvaliteten. Johan Salomon hadde ein dårleg start på turneringa, med berre 1,5 poeng på dei 3 første rundane, og tap også i femte runde. Men fire strake sigrar i dei fire siste rundane gav han altså NM-tittel og kongepokal.

## Stormeister sjakk i 2017
Johan Salomon tok eit stormeisternapp ved vinne den opne sjakkturneringa i Sitges, Barcelona i juli 2015, med 7,5 poeng på 9 rundar, eit halvt poeng over stormeisterkravet.. Han tok deretter eit nytt stormeisternapp ved delt førsteplass i stormeistergruppa i invitasjonsturneringa Manhem Schackvecka i Mölnlycke, Göteborg, Sverige med 6,5 poeng på 9 rundar. Det tredje stormeisternappet kom i Dubai i april 2017, med 6 poeng på 9 rundar. Prestasjonen denne turneringa gjorde også at han kom seg over kravet om eigen rating på 2500. Johan Salomon vart dermed den 14. norske stormeisteren i sjakk. Den offisielle utnemninga frå verdssjakkforbundet FIDE kom 9. august 2017.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Johan Salomon si spelarside hos FIDE
* Johan Salomon sine parti hos NorBase
* Johan Salomon sine sjakkparti hos Chessgames.com
Betesdadammen

**Betesdadammen** er eit basseng i Det muslimske kvarteret i Jerusalem, på veg opp Beth Zetadalen.  Det femte kapittelet i Evangeliet etter Johannes skildrar eit slikt basseng i Jerusalem, nær Fåreporten, omgjeve av fem tildekte kolonnadar. Fram til 1800-talet vart det ingen bevis utanom Evangeliet etter Johannes, at det fanst eit slikt basseng. Derfor har forskarar hevda at evangeliet vart skrive seinare, kanskje av nokon som ikkje hadde førstehandskunnskap om Jerusalem, og at bassenget var meir metaforisk, enn historisk.
På 1800-talet fann arkeologar restane av eit basseng som passa med skildringa i Evangeliet etter Johannes.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pool of Bethesda|Pool of Bethesda]]» frå ,  den 17. september 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av Betesda
Tall Asur

**Tall Asur** (arabisk, hebraisk הר בעל חצור}} Baal-Hazor) er eit fjell og eit av dei høgaste punkta i Judeafjella på Vestbreidda, med ei høgd på 1&nbsp;016&nbsp;meter over havet. Det vert sagt å vere staden der Abraham vart synt landet og Lot valde å gå til Sodoma. Fjellet har to toppar og på den eine ligg ein israelsk militærbase.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tall Asur|Tall Asur]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


* Tall Asur - Peakbagger.com. Henta 17. september 2015.