open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reinlendar

**Reinlendar** er ein pardans, ein av dei mest vanlege innan gamaldans eller runddans. Det norske namnet tyder at han kom hit frå Rhinland. Han er i slekt med dansen schottische, og også kjent som tysk polka. I Sverige heiter han *schottis*, noko som tyder på at grannefolket trudde dei fekk han frå Skottland.

Reinlendaren var truleg kjent mange stadar i Europa, og spreidde seg på 1800-talet frå dansesalongar i Paris til å verte ein motedans også i Nord-Europa mot slutten av hundreåret. 

## Musikken
Reinlendarmusikken går i 2/4 eller 4/4 takt, i roleg tempo. Til vanleg har han to åttetaktersreprisar. 

## Dansen
Par dansar etter kvarandre i ein ring motsols på golvet. Første turen går framover i ringen. I andre turen held dansarane fram i ringen medan dei snur parvis medsols. 

Sjølve reinlendarsteget, første turen, er tre gå- eller springesteg følgd av kvile eller hopp. Dette repeterast ein gong, før omsnuinga.

## Kjelder
* Reinlender i *[[Caplex]]*
  
## Bakgrunnsstoff
* Reinlendar i Musica Viva
Regionar i Danmark

**Regionar i Danmark** er frå 1. januar 2007 nemninga på eit forvaltingsnivå i Danmark. Region erstatta då amt som nemning på nivået over kommune. 
Omlegginga frå amt i Danmark var eit ledd i ei avtale mellom den danske regjeringa og Dansk Folkeparti om strukturreforma, som vart inngått i juni 2004.

Dei endelege namna og områdeinndelinga vart fastsett i lov av 24. juni 2005.

Danmark vart inndelt i fylgjande fem regionar:

* Region Nordjylland - det tidlegare Nordjyllands Amt og ein del av Viborg Amt, framleis med Aalborg som administrasjonsby.
* Region Midtjylland - dei tidlegare Ringkjøbing og Århus amt, samt delar av Viborg og Vejle Amt, med sentral forvaltning i Viborg.
* Region Syddanmark - dei tidlegare Fyns, Ribe og Sønderjyllands amt, i tillegg til delar av Vejle Amt, med Vejle som administrasjonsby.
* Region Hovedstaden - dei tidlegare Københavns og Frederiksborg amt, Københavns og Frederiksberg kommunar, i tillegg til Bornholms Regionskommune, med sentral forvaltning i Hillerød.
* Region Sjælland - dei tidlegare Roskilde, Storstrøms og Vestsjællands amt, med sentral forvalting i Sorø.

## Bakgrunnsstoff
* Aftale om strukturreform - hjå Indenrigs- og Sundhedsministeriet
* Strukturreform  - hjå Vejle Amt
* Oversiktskart over Danmarks nye kommuner 
* Google Map med 98 kommunar(dansk)
Logos

**Logos** (gresk for ‘meining, fornuft’ eller ‘ord’), er eit omgrep frå gresk filosofi og kristen tenking og er eit viktig ord i mange moderne, vitskaplege samanhengar, som i suffikset -logi (biologi, sosiologi, teologi o.l.) i tydinga den rasjonelle læra om noko. Nokre gamle nemningar som teologi endrar i vitskapleg tidsalder meining frå å tyde ‘læra om Gud’, til å tyde ‘lære om trua på Gud’ (av di det berre er mennskelege uttrykk for tru ein kan forske på, ikkje Gud sjølv).

Logos-omgrepet vert først tilskrive filosofen Heraklit, som seinare gav det vidare til Platon og stoikarane. Gjennom møtet med jødisk tenking vart logos-omgrepet avgjerande for utforminga av eit kriste gudsbilete. 

## Retorikk

I klassisk retorikk «logos» ei avgrensa og teknisk tyding, som eit av tre middel til overtaling. Dei to andre midla er kjensle (patos) og karakter (etos). Denne tredelinga stammar frå Aristoteles sitt verk *Retorikken*. Logos i denne samanhengen tyder argument.

## Kristendom

Logosofien kom til å påverke kristendomen sterkt dei første fire-fem hundreåra og uttrykkjer det guddommelege ved Jesus. Islamsk tru har si eiga tolking av Jesus som Logos.

## Kjelder
Krka i Kroatia

:*[[Krka]] er òg namnet på fleire elvar i Søraust-Europa. [[Krka|Sjå fleirtydingsside]].*

**Krka** er ei elv i Dalmatia i Kroatia med ei lengd på om lag 73&nbsp;km, vidkjend for sine mange fossefall. Ho har sitt utspring nær grensa til Bosnia-Hercegovina ved foten av fjellet Dinara. Ho renn forbi Knin i indre Dalmatia mot sør, og renn ut i Prokljanskosjøen nær Skradin. Dei mest kjende plassane ved elva er øya Visovac og Krka kloster.

Før ho munnar ut i Adriahavet dannar elva det vakre fossefallet *Skradinski Buk*, som er ein del av Krka nasjonalpark.

## Sjå òg
* Krka nasjonalpark
Profitt

**Profitt** (frå latin *profectus* som tyder framgang) er ei vinning eller avkastning ein oppnår. Økonomisk profitt er at ei investering gjev meir attende til investoren en det som er investert. Profitt i ein rekneskap er den positive skilnaden mellom det det kostar å produsere ei vare eller teneste, og det ein får betalt for sal av vara eller tenesten. Ein **profitør** er ein som tenar umoralsk særs mykje på ei verksemd. 

Det motsette av profitt er tap.
Gunnar

**Gunnar** er eit mannsnamn som var særs populært i Noreg på 1920- og 1930-talet. Opphavet er norrønt, der 'gunn' er eit ord for strid, medan endinga -ar er avleidd av *harjaR*, som tyder 'krigar' eller 'hærførar'. Gunnar har namnedag den 9. januar i Noreg og Sverige.

Variantar av namnet er Gunner og Gunder. Det kan òg vera avleidd frå dei gammalhøgtyske orda *gund* og *heri* med same tyding som dei norrøne. På tysk finn ein dette namnet som Günther.

## Bruk

*Gunnarr* er blant dei ti vanlegaste mannsnamna funne i nordiske runeinnskrifter frå norrøn tid, og namnet var derfor truleg utbreidd i Norden på denne tida. Det funne 56 runeinnskrifter med dette namnet. Av desse er fire funne i Noreg, Bohuslän og Jämtland. Den vanlegaste skrivemåten for namnet var  (*kunar*).

Gunnar var blant dei mest brukte namna for nyfødde gutar i Noreg i tida mellom rundt 1900 og rundt 1955.

## Namneberarar

*Gunnar Knudsen, (1848–1928), norsk statsminister
*Gunnar Heiberg (1857–1929), norsk forfattar
*Gunnar Berg (1863–1893), norsk biletkunstnar
*Gunnar Andersen (1890-1968), norsk fotballspelar og skihoppar
*Gunnar Myrdal (1898–1987), svensk økonom og politikar
*Gunnar Ekelöf (1907–1968), svensk forfattar, 
*Gunnar Sønsteby (1918-2012), norsk motstandsmann under andre verdskrigen 
*Gunnar Aasland (f. 1936), norsk jurist og høgsterettsdommar
*Gunnar Berge (f. 1940), norsk politikar, tidlegare finansminister og kommunalminister
*Gunnar Hansen (f. 1947), islandsk-amerikansk filmskodespelar
*Gunnar Staalesen (f. 1947), norsk forfattar
*Gunnar Pettersen (f. 1955), norsk handballtrenar
*Gunnar Bovim (f. 1960), norsk medisinprofessor, rektor ved NTNU frå 2013.
*Gunnar Wærness (f. 1971), norsk diktar
*Gunnar Eggen (f. 1946), norsk travtrenar og kusk

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gunnar|Gunnar]]» frå ,  den 19. mars 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* SSB - Topp 10 gutenamn gjennom tidene
Stasjonær prosess

Ein **stasjonær prosess**, eller ein **strengt stasjonær prosess**, er i statistikk ein stokastisk prosess som har ei sannsynsfordeling uavhengig av tida. 

For ein **svakt stasjonær prosess** er kravet til sannsynsfordelinga redusert til at første og andre moment skal vera dei same ved alle tidspunkt, dvs. at forventingsverdien og varians/covarians skal vera uavhengige av tida.

Å teste om ein prosess er stasjonær er svært viktig ved analyse av tidsseriar. Viss ikkje dette blir gjort, kan ein til dømes trekkje spuriøse slutningar.
Strandebarm

**Strandebarm** er eit område og ei bygd i Kvam herad. 

I området Strandebarm er det 4 bygder: 
* Innstranda (folketal 182 i 2003) 
* Strandebarm (687) 
* Omastrand (295) 
* Mundheim (168) 

Strandebarm kyrkje er ei langkyrkje bygd i 1876. Byggverket er i tre og har 550 plassar.

Fjellstrand AS er eit skipsverft som held til på Omastrand.

## Tidlegare kommune
Strandebarm er også ein tidlegare sjølvstendig kommune i Hordaland, oppretta i 1837 som Strandebarm formannskapsdistrikt. I 1862 vart Strandebarm delt i to, då Jondal vart skilt ut som eige herad. Strandebarm hadde etter frådelinga 1&nbsp;663 innbyggarar. 1. januar 1902 skjedde ei ny deling i det Varaldsøy vart skilt ut som eigen kommune. Strandebarm hadde etter denne delinga 1&nbsp;661 innbyggarar. 1. januar 1965 vart det meste av Strandebarm med 1&nbsp;545 innbyggere slått saman med delar av Varaldsøy, Jondal og Kvam til det nye Kvam herad. Samtidig vart området Kysnesstranda i Strandebarm med 100 innbyggjarar slått saman med det meste av Jondal til den nye Jondal kommune.

## Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Strandebarm kommune frå 1902 til 1965:**

## Folk frå Strandebarm
*Torkel Lillefosse (1868–1946), botanikar
*Kaj Skagen (f. 1949), forfattar
*Jon Fosse (f. 1959), forfattar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Strandebarm|Strandebarm]]» frå ,  den 17. mars 2007.*  
* Kvam kommune
* Folketal i skulekrinsar Kvam 2003 
 

## Fotnotar
Hildre

**Hildre** er ei bygd i Ålesund kommune. 

## Namn
Hildre er òg eit etternamn, brukt av mellom anna

* Per Oddvar Hildre (f. 1950), norsk kordirigent.
Kvarnerbukta

**Kvarnerbukta** (kroatisk *Kvarnerski zaljev*, italiensk *Golfo del Quarnero/Quarnaro/Carnaro*) er ei bukt nord i Adriahavet mellom halvøya Istria og den nordlege kysten av Kroatia.

Dei største øyane i Kvarner er Cres, Krk, Pag, Rab og Lošinj. Største delen av Kvarnerbukta ligg mellom Cres og Krk. Eit mindre område ligg mellom Cres, Krk, Rab og Pag, og vert kalla *Kvarnerić* (Vetle Kvarner).

Bukta er kjend for å vere djup, og det gjer mellom anna at byen Rijeka som ligg lengst nord i bukta har ei hamn som kan ta imot sjølv dei største tankskipa.
Amfiteater

Eit **amfiteater** (av gresk *amfi* og *theatron*, 'teater på begge sider') er i utgangspuktet eit teater med sitteplassar (tribunar) på begge sider av, eller heilt rundt, ei sentral scene. Scena var alltid plassert på det lågaste punktet. Amfiteatra oppstod i det antikke Hellas. Slike teater har god akustikk.

I Romarriket vart amfiteater bygd for sportslege aktivitetar og underhaldning, som gladiatorkampar mot ville dyr og menneske, kampar mellom ville rovdyr. Teatra var helst opne (utan tak) friluftsbygg, gjerne kringsatt av dekorerte veggar av stein. Det mest kjente amfiteatret er Colosseum i Roma, som romma kring 50&nbsp;000 tilskodarar.

## Bakgrunnsstoff
Fredrik Waldemar Hvoslef

**Fredrik Waldemar Hvoslef** () var ein norsk geistleg innblanda i Kautokeino-opprøret. Han var gift med Alette Kathrine Frost (f. 1825).

Fredrik Hvoslef var farlaus berre fem år gammal. Frå han var fjorten år drog han til sjøs, og han avla styrmannseksamen før han gjekk på land att som nittenåring for å ta seg teologisk utdanning. På universitetet møtte han Stockfleth, som gav han undervisning i samisk, og Stockfleth oppmoda han til å søkje eit kall i Finnmark.

## I Kautokeino
Som ung prest kom han til Kautokeino. Her heldt han tiltredingspreike på samisk 2. påskedag (12. april) 1851, i lag med tidlegare sokneprest Niels Vibe Stockfleth.

Som sokneprest i Kautokeino møtte han tidleg problem med det han opplevde som villfarne kristne. Fleire gonger nekta han folk nattverd fordi dei ikkje forstod at dei trong forlating for syndene sine. Ofte vart samlingane forstyrra av det han kalla «upasseligheder». Uroa toppa seg i Kautokeino-opprøret 8. november 1852. Her vart han vitne til at lensmannen og handelsmannen vart drepne, huset til handelsmannen vart brent og vindauga i prestegarden vart slegne inn. Hvoslef sjølv, huslyden hans og huslyden til handelsmannen vart tekne til fange i prestegarden og piska med bjørkeris. Overfallsmennene ville tvinge dei til bot og omvending. Hvoslef kjende seg sjølv truga på livet. Først då eit følgje samar frå Avžži kom til unnsetning, vart han sett fri.

Søndagen etter noterte Hvoslef i kyrkjeboka at lekamleg og andeleg utmatting gjorde han sjuk i kyrkja, likevel opplevde han å få Guds kraft til å fullføre gudstenesta. Veka etter vart det ikkje gudsteneste, sidan han låg til sengs. Hausten 1854 var han til stades ved halshogginga av Aslak Jacobsen Hætta og Mons Aslaksen Somby.

## Biskop
I 1857 vart Hvoslef styrar av lærarseminaret i Tromsø, i 1861 vart han stiftsprost same stad.

* Biskop i Tromsø stift 1868−1876
* Sokneprest i Frogner i Lier 1876-1881
* Biskop i Bergenhus stift 1881–1898

= Anna =
Redningsskøyta RS 8 «Biskop Hvoslef» har fått namn etter han. Sonen gav denne skøyta til Redningsselskapet og ville heidre faren på den måten.

## Kjelder
* Nellejet Zorgdrager. *De rettferdiges strid : Kautokeino 1852 : samisk motstand mot norsk kolonialisme* ; oversatt fra nederlandsk av Trond Kirkeby-Garstad. - Nesbru : Vett & viten ; Oslo : i samarbeid med Norsk folkemuseum, 1997. - 558 s. (Samiske samlinger ; B.18, red.: Ove Pettersen).

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjebok Kautokeino 1852, skriven av sokneprest Hvoslef
* Artikkel i Dag og Tid nr. 16, 17. april 1997
Triestebukta

**Triestebukta** er ei grunn bukt heilt nord i Adriahavet. Ho er ein del av Veneziabukta, og er delt mellom Italia, Slovenia og Kroatia.

Bukta er avgrensa av ei tenkt linje frå Punta Tagliamento på den italienske kysten og Savudrija (*Punta Salvore*) i Kroatia. Arealet er om lag 1&nbsp;000&nbsp;km², og ho har eit middeldjup på 16 meter. På det djupaste er ho derimot 37 meter.

Bortsett frå dei flate småøyane som blokkerer inngangen til *Laguna di Grado*, er det ingen øyar i bukta. Austkysten med Trieste og den slovenske kysten er forholdsvis kupert. I Triestebukta finn ein òg fleire mindre bukter som Muggiabukta, Koperbukta (*Capodistria*) og Piranbukta (*Pirano*).

## Merknadar
Zagreb

**Zagreb** er hovudstaden og den største byen i Kroatia. Zagreb er det kulturelle, vitskaplege, økonomiske, politiske og administrative senteret i Kroatia, og husar mellom anna Parlamentet, presidenten og regjeringa i landet. Adminstrativt er Zagreb ein eigen kommune, **Grad Zagreb** («Byen Zagreb»), men er administrativt styrt på same nivå som fylka. I 2021 hadde kommunen Zagreb eit innbyggjartal på 767&nbsp;131, medan sjølve byen hadde 663&nbsp;592 innbyggjarar.

Zagreb ligg mellom sørsida av fjellet Medvednica og nordsida av elva Sava i ei høgd 120 meter over havet. Byen ligg plassert i den sørvestlege delen av Den pannoniske sletta, som strekkjer seg mellom Alpane, Dei dinariske Alpane og Adriahavet, og er derfor eit strategisk knytepunkt for trafikk mellom Sentral-Europa og Adriahavet.

Transportknutepunktet, industrien, og dei vitskaplege institusjonane gjer byen til det største økonomiske senteret i Kroatia.

Byen vart grunnlagd på 1000-talet, og er i dag eit eige fylke. Zagreb vart aldri ein del av Det osmanske riket, som mykje av nærliggande områda var. Derfor er ikkje gamle bygningar øydelagde, som i mange andre byar i det tidlegare Jugoslavia. Zagreb er ein fleirreligiøs by med romersk-katolsk erkebiskop, gresk-ortodoks erkebiskop, protestantisk biskop, ein storrabbin og ein muslimsk mufti.

Zagreb har ein internasjonal flyplass.

## Attraksjonar
Det finst mange sjåverdige stader i Zagreb, som til dømes Gornji Grad (sjå nedanfor), Zagreb katedral, Jelacictorget, Tomislavtorget, Strossmayerovtorget, Det kroatiske nasjonalteateret og Mimaramuseet.

### Gornji Grad
Gamlebyen i Zagreb heiter «Gornji Grad» (Øvrebyen) og inneheld mange gamle bygningar, som Sankt Marks kyrkje, parlamenta, Steinporten og Lotrščak-tårnet, der ein kvar dag klokka tolv avfyrer ein kanonsalutt.

## Administrativ inndeling
Zagreb ein eigen kommune, men er administrativt styrt på same nivå som fylka. Hovudstaden er så delt inn i ei rekkje distrikt (gradska četvrt, «bydistrikt») med visse lokalstyrte oppgåver, fastlagd i Statuttar for byen Zagreb av 1. april 2001.

Dei mest sentrale av dei 17 distrikta omfattar berre ein del av sjølve byområdet, medan nokre av dei omkringliggjande distrikta òg omfattar ein eller fleire forstader eller busetnader.

Dei største busetnadene i kommunen Zagreb er:

## Galleri

Fil:Zagreb trg bana Jelačića.jpg|Ban Jelačić torg i sentrum.
Fil:Zageb_Croatian National Theater.jpg|Det kroatiske nasjonalteateret i Zagreb.


## Kjelder





## Bakgrunnsstoff

*
Tartit

**Tartit** (tamasheq: «foreining») er ei tuareggruppe frå Timbuktu-regionen i Mali. Gruppa består av fem kvinner og fire menn som møttest i ein flyktningleir i Burkina Faso, der musikken var ein måte å overleve på konfrontert med dei økonomiske, sosiale og politiske problema i regionen.

Dei fleste av songane til Tartit har ein enkel oppbygnad. Dei kvinnelege medlemmane speler dei tradisjonelle instrumenta imzad-lutt og tinde-tromme, mens mennene speler tehardent-lutt og elektrisk gitar. I tillegg bidrar dei fleste med song og klapping. Resultatet er ein slags ørkenblues.
 
Tekstane deira gir uttrykk for håp, fred og livskraft.

## Medlemmar (2006)
* Fadimata Walett Oumar (song, tinde)
* Walett Oumar Zeinabou (song, tinde)
* Mama Walett Amoumine (song, tinde)
* Fadimata W. Mohamedun (Fatma) (song, tinde)
* Tafa Al Hosseini (song, imzad)
* Mohamed Issa ag Oumar (elektrisk gitar, song)
* Ag Mohamed Idwal (firestrengs tehardent)
* Amanou (trestrengs tehardent, song)
* Mossa Ag Mohamed (song)

## Diskografi
* 1997: *Amazagh*
* 2000: *Ichichila*
* 2006: *Abacabok*

## Bakgrunnsstoff
* Tartits nettside på Divanprod 
* Artikkel om Tartit på Chronogram
Strandebarm kyrkje

**Strandebarm kyrkje** står i Strandebarm i Kvam herad i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1876. 
Arkitekt for kyrkja var Ole Vangberg.

Kyrkja er soknekyrkje i Strandebarm sokn i Hardanger og Voss prosti.

Den noverande kyrkja er den tredje ein kjenner til har vore i Strandebarm. 
Den fyrste, som var ei stavkyrkje, finn ein fyrst nemnd i kjeldene frå 1306. 
Stavkyrkja brann ned i 1659. 
Det vart då bygd ei ny kyrkje som stod til ho vart riven i samband med bygginga av den noverande kyrkja.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Strandebarm sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Kvam herad på nettstaden disnorge.no
* 
*
Split

**Split** (latin *Spalatum*, gresk Ασπάλαθος, *Aspalathos*) er den største og viktigaste byen i Dalmatia i Kroatia, og den nest største byen i Kroatia. Han ligg på ei lita halvøy langs kysten av Adriahavet.

Split er ein bykommune og administrativt sentrum for fylket Split-Dalmatia og har i dag om lag 160&nbsp;000 innbyggjarar. Til kommunen høyrer òg den austlege delen av øya Čiovo med den eine busetnaden .

Byen har mange historiske og kulturelle turistattraksjonar. Klimaet er varmt, og det veks mellom anna palmer her. I 1990 vart EM i friidrett halde her.

## Historie

I år 295 byrja den romerske keisaren Diokletian å byggje eit palass på kysten av Dalmatia, i landet der han var fødd. Etter at han abdiserte i 305 forlet han Nikomedia og flytta inn i palasset for å vere sine siste leveår her. Palasset, som vert kalla *Diocletianova Palaca*, dekte eit område på 28&nbsp;900 m². Etter han døydde vart palasset ein del av eigedomen til keisaren, og området vart på 600-talet utvikla til ein by, då innbyggjarane frå den nærliggande byen Salone søkte tilflukt her etter angrep av avarane.

På 900- og 1000-talet var Split under dei kroatiske kongane. I starten på 1100-talet var det kroatisk-ungarske kongar som herska over byen og det omliggande Dalmatia. Frå 1400-talet til midten av 1700-talet var byen ein del av Republikken Venezia. Etter ein kort periode under fransk styre då Napoleon erobra området på byrjinga av 1800-talet, vart byen ein del av Austerrike-Ungarn. Etter den første verdskrigen vart Austerrike-Ungarn splitta opp, og Split og resten av Dalmatia vart ein del av Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (etter 1929 Jugoslavia). I 1941 vart byen og området okkupert av Italia. To år seinare frigjorde partisanarar byen, før Tyskland så okkuperte området. Etter krigen vart byen igjen ein del av Jugoslavia, og då landet vart oppløyst i 1991 vart han ein del av Kroatia.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

Folketalet i 2021 på den busette øya i kommunen:
* Del av Čiovo (924)

## Merknader

## Kjelder
### Referansar
Gaute Grøtta Grav

**Gaute Grøtta Grav** () er programleiar og lokalpolitikar for Høgre. Han var vinnar av realityprogrammet *[[Farmen]]* på TV 2 i 2001.

Gaute Grøtta Grav jobbar no som programleiar og konseptuviklar for norsk TV 2. 1. september 2006 vart han tilsett som dagleg leiar og festivalsjef for Norsk Fjellfestival. 

Det var etter at han deltok i *[[Farmen]]* hausten 2001 at han året etter fekk jobben som programleiar i ungdomsprogrammet *[[Sone 2]]* på TV 2. Sidan 2003 har han vore programleiar for *Farmen*.

Grav studerte musikk og utøvande kunst ved LIPA, Paul McCartneys talentskule i Liverpool, frå 2000 til 2001.  
Han har og vore elev ved Romerike Folkehøgskole frå 1999 til 2000 (musikk/teater).

21. mai 2011 gifta han seg med Silje Hvarnes, som vann *[[Farmen Noreg|Farmen]]* i 2008. Dei har ei dotter.

## Filmar
* 2001: *The 51st State* (ravedansar)
* 2004: *En folkefiende*

## Deltaking
* 2001: *[[Farmen]]* (vinnar)
* 2001: *Sone 2* (reportar)
* 2002: *Sone 2* (reportar)
* 2003: *Sone 2* (programleiar)
* 2004: *Sone 2* (programleiar)
* 2004: *[[Farmen]]* (programleiar)
* 2005: *Gullruten* (programleiar)
* 2005: *[[Søppelkongen]]* (programleiar)
* 2006: *Frøken Norge* (programleiar)
* 2006: *Xperimentet* (gjest)
* 2006: *Idolenes jul* (programleiar)
* 2007: *Hundeskolen* (programleiar)
* 2007: *[[Farmen]]* (programleiar)
* 2007: *Waschera* (gjest)
* 2008: *Fin fredag* (gjest)
* 2008: *9 av 10 nordmenn* (gjestedeltakar)
* 2008: *[[Farmen]]* (programleiar)
* 2009: *Underholdningsåret 2008* (programleiar)
* 2010: *[[Farmen]]* (programleiar)
* 2010: *[[Senkveld med Thomas og Harald]]* (gjest)
* 2010: *Villdyrlegen* (programleiar)
* 2011: *[[Farmen]]* (programleiar)

## Kjelder
Einar Niemi

**Einar Niemi** () er ein norsk historikar og professor ved UiT Noregs arktiske universitet.

Niemi er fødd i Nord-Varanger og  vaksen opp i Vadsø. Han vart utdanna cand.philol. ved Universitetet i Oslo i 1972. Niemi var lektor ved Vadsø gymnas (1972-75), amanuensis i historie ved Universitetet i Tromsø (1975-77) og seinare professor (1989-) og styremedlem, og var fylkeskonservator i Finnmark (1977-89). Han har publisert arbeid innan migrasjons-historie, minoritets- og etnisitet-historie og regionalisme rundt Nordkalotten; sjå òg pomorhandel. I 2003 vart Niemi kjent for å ha funne opphavet til omgrepet &laquo;Nord-Noreg&raquo;. 
 
## Utgjevingar
Et utdrag av hans publisering:
* *Trekk fra Nord-Norges historie*, hovudforfattar, 1976
* *Den finske fare. Sikkerhetsproblemer og minoritetspolitikk i nord 1860-1940*, med Knut Einar Eriksen, 1981
* *Vadsøs historie*, 1983
* *Norsk innvandrerhistorie*, to bind. 2003

## Utmerkingar
* Brageprisen 2003, for *Norsk innvandringshistorie*
* Gad Rausings pris, for framstående forskergjerning, Det Kungliga Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien
Engabreen

**Engabreen** eller **Engenbreen** er ein brearm av isbreen Svartisen. Engabreen ligg ved Holandsfjorden i Meløy kommune i Nordland fylke. Staden har ikkje tilkomst frå bilveg, men har landingsplass for mindre båtar.

## Geografi
Søraust for Holandsfjorden ligg Svartisen på ca. 1200 - 1400 moh. Engabreen flyt ned mot Engabrevatnet. Den nedste brekanten varierer i høgd og endar ca. 7 - 40 moh. Brearmen har trekt seg kraftig tilbake etter om lag år 1910 då isen dekte heile Engabrevatnet. Ikkje langt frå brearmen, på 1070 moh. ligg Tåkeheimen, ei hytte ått og driven av Bodø og Omegns Turistforening. Fjelltoppen Helgelandsbukken på 1454 moh. ligg òg like ved. Det finst tunnelar under Engabreen som samlar og leier smeltevatn til Svartisen kraftverk. 
  
## Turisme

Denne brearmen ned frå Svartisen har vore eit trekkplaster for turistar fordi han har enkel tilkomst og kan sjåast frå fjorden. Ein kjenner til at cruiseturismen starta på 1890-talet og blomstra opp på 1920-talet. Lista over skip som har vitja fjorden ved Engabreen omfattar også SS «Norway» (4. august 1984) og franske SS «Lafayette» på 36&nbsp;000 tonn (5. august 1934). Etter siste tusenårsskiftet har talet på besøkande som kjem på land ved isen veksla mellom ca 20&nbsp;000 og 25&nbsp;000 personar pr år. I 2001 var talet på 21&nbsp;000, av dei kom ca. 40 % med turbåt frå Hurtigruta og 17 % med cruiseskip.

## Laboratoriet
Ved bretunga, ca. 600 moh. finst ein tunnelinngang som leier inn til eit glasiologisk forskingslaboratorium i fjellet under isen. I «Svartisen Subglasiala Observatorium» kan forskarar studere kjemi i vatn og is, og erosjonen der isbotnen sklir og skrapar over fjellet. Ved laboratoriet finst ei opning inn under isen kor forskarar kan ta prøver av isen og studere rørsla. Dette er einaste kjente staden i verda kor ein kan gjere studiar ved slike vilkår under ca. 200 meter tjukk ismasse.

## Historie
I 1723 rykte Engabreen så langt fram at garden Storsteinøyra på Engen vart øydelagd, medan garden Fonnøyra vart hardt råka. I den kalde perioden kalla Den vesle istida skjedde dette med brear over heile landet og mange gardar i bredalar vart øydelagd på 1700-talet.

## Kjelder
* Forskning.no: Laboratoriet under Svartisen 
* Mimir: Masterplan Svartisen 
* Sigurd Brattland, *Artikkel om Båter og turister ved Svartisen i Årbok nr 10*, Meløy Historielag (1994), ISBN 82-7416-061-4 
* Artikkel hos NVE 

### Fotnotar
Osijek

**Osijek** er ein tettstad og ein bykommune i Kroatia og fylkeshovudstad i fylket Osijek-Baranja.

Osijek ligg 282 km frå Zagreb og er den største byen i Slavonia. Han ligg på høgre sida av elva Drava, 22 km før elva munnar ut i Donau. Den høgre sida av elva ligg litt høgare enn venstresida, og er meir sikra mot flaum. Området rundt Osijek har vore busett i fleire tusen år, og vart først busett av romarane. 

## Historie
Då romarane erobra Panonnia-dalen, der Donji grad (Den nedre byen) i dag ligg, vart det bygd ein militærleir og sivil busetnad med namn Mursa. I år 133 fekk Mursa status som koloni.

Colonia Aelia Mursa oppstod i tre byggeetappar frå midten av 100-talet til midten av 300-talet. Byen hadde dobbel bymur. På grunn av den viktige geografiske plasseringa, dei viktige handelsvegane og hamna ved elva, bygde romarane ei steinbru over Drava (delar av denne brua er bevart i Osijek-museet). Colonia Aelia Mursa vart øydelagd fleire gongar, den siste gong av hunarane i år 441. Etter denne katastrofale øydelegginga vart ikkje byen bygd opp att på ny, og folkesetnaden slo seg heller ned i området omkring byen. 

Det finst ingen nedskrivne notat om byen frå dei siste nedskrivingane om den romerske Mursa i 591 til han vart nemnd i mellomalderen som Osijek i 1196. Det finst derimot arkeologiske spor, som viser at det var busetnadar i området i denne perioden. Osijek voks fram vest for den romerske Mursa. Dei eldste dokumenta om byen er frå 1196, då kong Emerik bekrefta at det måtte samlast inn veg- og hamneskatt. 

Det var fleire føydale familiar som herska over byen, og den som herska lengst var familien Korog frå [1353 til 1472. 

Den 8. august 1526 vart byen plyndra og omleira av osmanarane, som brente ned byen til grunnen og byrja å byggje den opp att i orientalsk stil. I tida under tyrkarane var byen kjend på grunn av trebrua som gjekk over Drava og Baranija-sumpane frå Osijek til Darde. Brua var heile 8 km lang og den gong eit verdsunderverk. Brua vart bygd i løpet av nokre veker ved hjelp av 25&nbsp;000 arbeidarar. 

Byen vart frigjort frå tyrkarane den 29. september 1687. Like etter frigjeringa gjekk ein i gang med å forsterke dei svakaste forsvarspunkta i byen og folkesetnaden vart flytta 2 km opp elva frå festninga. Og slik oppstod Gornji grad (Den øvre byen) i 1692. På same måte oppstod Donji grad (Den nedre byen) då folkesetnaden vart flytta 2 km ned elva i 1698. Heilt til slutten av 1700-talet var alle dei tre busetnadane utvikla som sjølvstendige bykommunar. I 1786 vart dei tre busetnadane sameina til ein enkelt by, og i 1809 vart denne utnemnd til fri kongeby. 

I 1884 opna det første moderne transportanlegget i byen, ei hestesporvogn. Dette var den første hestesporvogna sør for Wien og Budapest.

## Folk frå Osijek
*Davor Šuker, fotballspelar

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger delvis på «[[:da:Osijek|Osijek]]» frå , og «[[:en:|Osijek]]» frå  den 18. mars 2007.*  

### Referansar
Zadar

**Zadar** (italiensk *Zara*, latin *Iader* eller *Iadera*) er ein by i Kroatia ved Adriahavet. Rijeka er ein bykommune og administrativt sentrum for fylket Zadar. Han er den viktigaste byen i den nordlege delen av Dalmatia. Mellom Zadar og øyane Ugljan og Pašman ligg Zadarsundet.

Zadar har eit folketal på kring 70&nbsp;000 innbyggjarar. Omtrent 93 % av innbyggjarane er etniske kroatar.

Høgda som den gamle byen ligg på var tidlegare åtskild frå fastlandet av ei djup vollgrav, som seinare har vorte ein fyllplass. Hamna, nordaust for byen, er trygg og vid.

Zadar er sete for både ein katolsk og ortodoks biskop.

## Historie
Zadar har vore busett i 3000 år. Den første nedteikninga om byen er frå 300-talet fvt., medan ein har funne spor av busetnadar her tilbake til 800-talet fvt. Dei første busetjarane her var stamma Libur. Busetnaden fekk bystatus då han vart erobra av romarane. På starten av 600-talet vart Zadar hovudstad i Dalmatia, noko byen var fram til 1918.

Det har i mellom denne perioden vore mange herskarar i byen. Frå 600-talet var det kroatar og ungararar som styrte byen. Frå 1409 kom byen inn under Republikken Venezia, som styrte byen fram til 1797. Etter dette kom området inn under det første austerriksk styre fram til 1814. Frankrike tok over området fram til 1818, før Italia styrte området fram til slutten av den første verdskrigen.

Etter avtalen frå 1920 i Rapallo vart byen verande italiensk. Etter kraftige bombardement under den andre verdskrigen vart byen ein del av Republikken Kroatia i Jugoslavia, og då Jugoslavia braut saman i 1991, vart byen kroatisk.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

Folketalet i 2021 på dei busette øyane i kommunen:
* Iž (516)
* Silba (344)
* Molat (190)
* Ist (146)
* Olib (117)
* Rava (67)
* Premuda (65)

## Merknader

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Slavonski Brod

**Slavonski Brod** er ein tettstad og ein bykommune i Kroatia og fylkeshovudstad i fylket Brod-Posavina.

Slavonski Brod er den sjette største byen i Kroatia med eit folketal i sjølve byen på 45&nbsp;005 (2021). Byen vart kalla *Marsonia* under Romarriket og *Brod na Savi* i 1244&ndash;1934. Byen ligg i området Slavonia. Han har òg ei hamn ved elva Sava, og ligg 197 km søraust for Zagreb. Ordet 'Brod' er kroatisk for skip. 

Byen Brod (Bosanski Brod) i Bosnia-Hercegovina ligg på andre sida av Sava. 

## Geografi
Byen utvikla seg ved det strategisk viktige kryssingspunktet over elva Sava mot Bosanski Brod i Bosnia-Hercegovina. I dag går motorvegen Zagreb&ndash;Lipovac&ndash;Beograd (E70, A3) og jarnbanen Zagreb&ndash;Vinkovci&ndash;Beograd gjennom byen. Ein ny og moderne motorveg er under konstruksjon, den internasjonale gjennomfartsåra 5C, som vil knyte Nord-Europa og Ungarn med Kroatia (Slavonia), Bosnia-Hercegovina og igjen Kroatia (Dalmatia). Denne motorvegen vil gå om lag 16 km frå sentrum av byen. Når denne vegen står ferdig vil Slavonski Brod verte eit av dei store knutepunkta for motorvegane som går nord-sør og aust-vest. 

## Folketal
Busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger delvis på «[[:en:Slavonski Brod|Slavonski Brod]]» frå , den 18. mars 2007.*  

### Referansar
Zara

**Zara** kan visa til:

*Zara i Tyrkia, ein by og eit distrikt i Sivas-provinsen i Tuyrkia
*Zadar i Kroatia, som har det italienske namnet Zara
*Namnet Zara, eit kvinnenamn som kan vera ein variant av Sara
*Zara SA, ei klesbutikkjede frå Spania
Pola

:*For byen i Kroatia, sjå [[Pula]]*.

**Pola** (russisk Пола́) er ei elv i Tver og Novgorod oblast i Russland. Elva er 267 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 63 m³/s. Elva renn frå Valdajhøgdene og ut i innsjøen Ilmen. 

Dei største sideelvane hennar er Lorinka, Ladomirka, Karpovka, Sjtsjeberikha, Javon, Kamenka, Morevka, Runa og Polomet, alle frå høgre. Sistnemnde er den største av dei. 

Den største bustaden langs elva er landsbyen Pola. 

Tidlegare vart Pola nytta som ein del av handelsvegen mellom Velikij Novgorod og St. Petersburg.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пола (река)|Пола (река)]]» frå , den 31. oktober 2008.*
Rijeka

**Rijeka** (italiensk *Fiume*) ligg ved Kvarnerbukta i Adriahavet og er den tredje største byen i Kroatia. Han er òg den største hamnebyen i Kroatia med skipsverv, reiarlag, oljeraffineri, petrokjemisk industri, tobakksfabrikkar mm., og er eit viktig trafikknutepunkt. Byen har òg hamnefunksjonar for innlandsstatane Ungarn og Austerrike.

Elva Riječina, som renn gjennom byen, har gjeve namn til byen.

Rijeka er ein bykommune og administrativt sentrum for fylket Primorje-Gorski Kotar. Byen er òg eit romersk-katolsk erkebispesete, og universitetet vart grunnlagt i 1632.

Ved folketeljinga i 2021 var det 107&nbsp;964 innbyggjarar i Rijeka, om lag 300&nbsp;000 i omlandet.

## Historie

Rijeka, som ligg så langt nord i Adriahavet, vart utvikla alt under Romarriket. I 1446 vart byen ein del av habsburgarane, men det var fyrst på midten av 1600-talet byen byrja å vekse sidan han låg så godt til som transportknutepunkt mellom sjøfart og landtransport frå Sentral-Europa, og fekk seinare ei jarnbane. Ein kort periode på byrjinga av 1800-talet vart Rijeka okkupert av Frankrike, men etter 1814 kom byen igjen inn under habsburgarane (Austerrike-Ungarn). Ungarn miste byen ved fredsavtalen i Trianon i 1920. Etter eit par år som fristad (1. januar 1921 til 24. januar 1924) var Rijeka italiensk 1924-45. Sidan 1945 var byen administrert av, og i 1947 formelt underlagd, Jugoslavia ved Parisfreden i 1947. Då Jugoslavia braut saman i 1991, vart byen ein del av Kroatia. Rijeka sine innbyggjarar har altså sidan 1914 skifta nasjonalitet heile fem gongar.

## Turisme

På den høgaste toppen i byen ligg Trsat-festninga, som i mellomalderen var sete for den mektige kroatiske adelsslekta frankopanarane. 561 trappesteg fører frå sentrum av byen, forbi kyrkja Sveta Marija, opp til festninga. Kyrkja er ein endestasjon for pilegrimar frå mange land som kjem for å sjå måleriet «Marija av Trsat».

Byen har mange turistattraksjonar, mellom anna ei stor barokkyrkje, Sveti Vid (St. Vitus-katedralen), som vart bygd på midten av 1600-talet.

## Folk frå Rijeka
*Mihaly Csikszentmihalyi, psykolog

## Folketal
Folketalet i den einaste busetnaden i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Dubrovnik

**Dubrovnik** (tidlegare kalla **Ragusa**) er ein gamal by på kysten av Adriahavet i Dalmatia i Kroatia. Byen er ein bykommune og administrativt sentrum for fylket Dubrovnik-Neretva

Dubrovnik vart grunnlagd i 639, og trekkjer i dag til seg mykje turisme. Byen vert ofte kalla *Adriahavets perle*. Den gamle delen av byen er ført opp på UNESCO si verdsarvliste.

## Historie

Byen vart grunnlagd av folk som flykta frå avarane. Etter at avarane øydela den greske kolonien Epidauros, flytta innbyggjarane seg nordover og slo seg ned i området som vart Dubrovnik. Byen vart allereie i 896 underlagt Austromarriket og vart ein svært viktig handelsby med ein flåte på over 300 fartøy.

I mellomalderen var byen ein rival til Venezia, som den einaste frie bystaten i det austlege Adriahavet. På 1400- og 1500-talet fekk byen eit merkverdig nivå, takka vere sin velstand og diplomatiske evner.

Seinare kom byen under osmansk herredøme, og frå 1815 underlagt Keisardømet Austerrike og seinare Austerrike-Ungarn. Etter 1918 vart byen ein del av Kongeriket Jugoslavia då det vart oppretta.

Dubrovnik har vore sentral i utviklinga av det kroatiske språket. Han var heimstad for mange viktige poetar, forfattarar, matematikarar, fysikarar og andre forskarar.

Dubrovnik er rekna som ein av dei vakraste og best bevarte byane i Middelhavsområdet, men vart utsett for eit kraftig bombardement under krigen i det tidlegare Jugoslavia i 1991, som skada store delar av Gamlebyen, trass i at denne var heilt utan militær verdi. Gamlebyen er i ettertid rehabilitert.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

Folketalet i 2021 på dei busette øyane i kommunen:
* Šipan (476)
* Lopud (278)
* Koločep (231)

## Merknader

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Dubrovnik Guide
* Webkamera over Dubrovnik
Ragusa

:*Ragusa er òg det tidlegare namnet på [[Dubrovnik]]*.

**Ragusa** (siciliansk *Raùsa*) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Ragusa i regionen Sicilia og har om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar. Han er bygd på ein vid kalksteinsås mellom dei to djupe dalane, Cava San Leonardo og Cava Santa Domenica. 

Hovudnæringa til dei omliggande områda er hovudsakleg basert på jordbruk (hagebruk, oliven), turisme lett industri og mindre oljefelt. I lag med sju andre byar i Val di Noto er han ført opp på UNESCO si verdsarvliste. 

## Historie
Opphavet til Ragusa kan sporast tilbake til 1000-talet fvt. då området var busett av sicelar. 

I antikken låg byen på ein 300 meter høg ås og var i kontakt med dei nærliggande greske koloniane, mykje på grunn av den nærliggande hamna Camerina. Etter ein kort periode under Kartago, vart han styrt av romarane og austromarane. Austromarane bygde festningsverk og ei stor borg i byen. Ragusa vart erobra av arabarar i 848 og dei styrte her fram til slutten av 1000-talet då normannarane tok over. Han var då sete i eit grevskap og den første greven var Godfred, son til Roger I av Sicilia.

Ragusa kom så inn under Kongedømet Sicilia, som vart oppretta på første halvdel av 1100-talet. Han var eit len under familien Chiaramonte og var hovudstad i grevskapet etter samanslåinga med Modica i 1296.I 1693 vart byen øydelagd av eit kraftig jordskjelv, som tok livet av 5&nbsp;000 innbyggjarar. Etter denne katastrofen vart byen bygd opp att. Mange av innbyggjarane flytta til ein ny busetnad som fekk namnet Ragusa Superiore («Høg Ragusa»), medan den gamle byen vart kalla Ragusa Inferiore (Låg Ragusa). Dei to byane var fråskilde fram til 1926, då dei vart slått saman til provinshovudstad 1927 i staden for Modica.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ragusa, Italy|Ragusa, Italy]]» frå , den 6. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av Ragusa 
* Ragusa på sicilia.indettaglio.it.
* Ragusa online
Akrotíribukta

**Akrotíribukta** (gresk Κόλπος Ακρωτηρίου, *Kólpos Akrotiríou*; tyrkisk *Limasol Körfezi*) er ei bukt aust for Akrotírihalvøya på søraustkysten av Kypros, og ein del av Middelhavet. Byen Lemesós ligg nord i bukta. Den sørlege enden av bukta er forma av Gátaneset.
Episkopíbukta

**Episkopíbukta** (gresk Κόλπος Επισκοπής, *Kólpos Episkopís*, tyrkisk *Piskobu Körfezi*) er ei bukt på sørvestsida av øya Kypros i Middelhavet, mellom byane Páfos og Lemesós i distriktet Lemesós. Ho er kjend for strendene og fiskerestaurantane. Trass i den etniske delinga av Kypros i 1974, etter den tyrkiske invasjonen av Kypros, valde fleire tyrkisk-kypriotarar å bli verande i området.
Sjøholt

**Sjøholt** er ein tettstad i Ålesund kommune i Møre og Romsdal med . Staden var administrasjonssenteret i tidlegare Ørskog kommune.  Tettstaden ligg om lag 40 km austom Ålesund sentrum og om lag 25 km sørom Vestnes sentrum.

## Kjelder
Ammókhostosbukta

**Ammókhostosbukta** (gresk Κόλπος της Αμμόχωστου, *Kólpos tis Ammókhostou*, tyrkisk *Mağusa Körfezi*) eller **Famagustabukta** er bukta mellom halvøya Karpasía og turiststaden Protaras på Kypros. Ho er kalla opp etter byen Ammókhostos, som ligg om lag midt i bukta. Den antikke bystaten Salamis ligg òg i bukta, nord for Ammókhostos. Bukta er kjend for dei kilometerlange sandstrendene.
Mórfoubukta

**Mórfoubukta** (gresk Κόλπος Μόρφου, *Kólpos Mórfou*; tyrkisk *Güzelyurt Körfezi*) er ei bukt på nordvestsida av Kypros i Middelhavet. Ho er kalla opp etter den nærliggande innlandsbyen Mórfou (*Güzelyurt*). Bukta dannar den vestlegaste kysten av det lausrivne Nord-Kypros, som har kravd bukta som sitt eige territorial farvatn. Det var her Tyrkia lossa av forsyningar og frivillige for å assistere dei tyrkiske kypriotane då valdshandlingane mellom dei greske og tyrkiske kypriotane byrja i desember 1963. 

;Geografiske koordinatar
Lárnakasjøen

**Lárnakasjøen** (gresk Αλυκή Λάρνακας, *Alykí Lárnakas*, tyrkisk *Larnaka Tuz Gölü*) er ein saltsjø vest for byen Lárnaka på Kypros. Han er den nest største saltsjøen på Kypros etter Lemesóssjøen med eit areal på 2,2 km². Innsjøen ligg like ved vegen som går frå Lárnaka flyplass og eit av dei mest karakteristiske landemerka i området. Ved breidda av innsjøen ligg Hala Sultan Tekke, eit av dei mest heilage helgenskrina i osmansk islam. Det husar grava til Umm Haram, Muhammed si amme.

Bortsett frå det naturskjønne området, er innsjøen stoppestad for flamingoar frå desember til mars. Det er estimert at mellom 2&nbsp;000 og 12&nbsp;000 flamingoar held seg her i vintermånadane. Ofte kjem det fuglekikkarar til området, og Lárnakasjøen har vorte erklært eit verna område.I den seinare tida har det vist seg at flamingoen ikkje berre stoppar i området, men òg hekkar her.

I sommarmånadane tørkar innsjøen inn og berre ei salt skorpe og ein dis av grått støv ligg att. I følgje legenda kjem det salte vatnet av ei hending mellom den heilage Lasarus og ei gamal kone, som han bad om mat og drikke. Ho hadde ikkje, og hevda at vinane hennar hadde tørka inn. Då svara Lazsrus: «Må vinen din verte tørr og ein salt sjø for alltid». Ei meir vitskapleg forklaring er at salt vatn trengjer gjennom den porøse bergarten mellom innsjøen og havet, og dermed gjer vatnet svært salt. 

Salt som vert hausta frå denne innsjøen var tidlegare ein av dei store eksportvarene frå øya. Saltet vart frakta på esel til breidda av innsjøen og samla i store haugar. Saltinnhaustinga har minka mykje dei siste åra sidan øya importerer det meste av saltet frå andre stader. 

## Kjelder
Guds mor

**Guds mor** er den vanlegaste tittelen på Jomfru Maria. Det blei dogmatisk fastsett på konsiliet i Efesos i 431. 

Formuleringa *Theotokos* (gresk, eigentleg 'gudefødar') var retta mot Nestorios si lære om at Maria berre hadde sett den menneskelege naturen til Kristus og ikkje den guddommelege. Tittelen heldt fram at Kristus både er Gud og menneske. *Theotokos* blei teken inn i dei austlege liturgiane og kom i mellomalderen inn i Vest-Kyrkja som det latinske *Dei Genetrix*.
Kyríniafjella

**Kyríniafjella** (gresk Bουνά της Κυρήνειας, *Vouná tis Kyrínias* eller Bουνά της Κερύνειας, *Vouná tis Kerýnias*, tyrkisk *Girne Dağları*) er ei lang og smal fjellkjede som går om lag 150 km langs nordkysten av Kypros. Fjella består hovudsakleg av kalkstein med noko marmor. Det høgaste fjellet er Kyparissóvounos med ei høgd på 1&nbsp;024 m. Den vestlege delen av fjellkjeda vert kalla Pendadáktylos ('fem fingrar'). Det tyrkiske namnet på desse fjella er Beşparmak, med den same tydinga som på gresk.

## Historie
Desse fjella er ei rekkje av sedimentære formasjonar frå perm til midten av miocen då dei afrikanske og eurasiatiske kontinentalplatene kolliderte. Sjølv om Kyríniafjella berre er halvparten så høge som Tróodosfjella, er dei svært kuperte og stig brått frå Mesaoríasletta, noko som gjev dei ein spektakulær utsjånad. 

Sidan fjella ligg nær sjøen har dei lenge vore ein ynda stad for vakttårn og borger, som verna nordkysten av Kypros. Desse borgene oppstod som regel på 900- til 1400-talet, hovudsakleg laga av Austromarriket og familien Lusignan. Borgene Ájos Ilários, Boufavéndos og Kandára ligg på fjelltoppar i fjellkjeda og var strategisk viktige gjennom mellomalderen. 

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kyrenia mountain range|Kyrenia mountain range]]» frå ,  den 18. mars 2007.*
Tróodos

**Tróodos** (gresk Τρόοδος, tyrkisk *Trodos*) er den største fjellkjeda på Kypros, og ligg midt på øya. Den høgaste toppen i Tróodos er Ólymbos på 1&nbsp;952 meter. 

Tróodos strekkjer seg langs det meste av vestsida av Kypros, og er eit område for turgåing mellom furuskog om sommaren og skigåing om vinteren. Det finst fleire feriestader i fjella, bysantinske kloster og kyrkjer på fjelltoppane, og fjellandsbyar i dalane. Det ligg ni kyrkjer i Tróodos som er på UNESCO si verdsarvliste. Det mest kjende klosteret er Kýkkosklosteret i Marathásadalen.

Området har vore kjend sidan antikken for gruvene sine, og i den bysantinske perioden vart det eit stort senter for bysantinsk kunst, då kyrkjene og klostera vart bygd i fjella, bort frå den truga kysten. 

Nokre landsbyar i Tróodos er 
* Louvarás
* Palekhóri
* Koúrdali
* Peléndri
* Galáta
* Kalopanajótis 
* Moutoullás
* Pedoulás
* Ómodos
* Finí
* Kiláni 
* Agrós
* Kakopetriá
* Pródromos
* Korfí

;Geografiske koordinatar

## Bakgrunnsstoff
* Tróodos museum
Konsilet i Efesos

**Konsilet i Efesos** var det tredje økumeniske konsilet. Det blei halde i 431 i Efesos (i dagens Tyrkia) under keisar Theodosius II. 
Hovudtemaet for konsilet var nestorianisme, ein retning innan kristendommen som sterkt framheva den menneskelege naturen til Jesus Kristus. Konsilfedrene meinte at for mykje vektlegging av den menneskelege naturen hans overskugga den guddommelege delen.
Ólymbos på Kypros

:*For fjellet i [[Hellas]] sjå [[Ólymbos]]*

**Ólymbos** (gresk Όλυμπος, tyrkisk Olimpos) er det høgaste fjellet i fjellkjeda Tróodos på Kypros. Ei rekkje langdistanseradarar ligg på fjellet. Det ligg eit lite skisenter med fire heisar på fjellet, som berre er ope om vinteren. 

## Kjelder
Lemesóssjøen

**Lemesóssjøen** (gresk Αλυκή Λεμεσού, *Alykí Lemesoú*, tyrkisk *Limasol Tuz Gölü*), òg kalla **Akrotírisjøen** (gresk Αλυκή Ακρωτηρίου, *Alykí Akrotiríou*), er ein saltsjø søraust for byen Lemesós på Kypros med eit areal på 10,65 km². Det lågaste punktet er 2,7 meter under havnivå, og på det djupaste er innsjøen berre 1 meter djup. Geologar meiner at innsjøen vart danna ved at småøyar utanfor kysten av Kypros voks i hop.

Sjølve innsjøen vert rekna som eit av dei viktigaste våtmarksområda aust i Middelhavet. Det at 50 % av innsjøen er mindre enn 30 cm djup trekkjer til seg tusenvis av trekkfuglar som stoppar her på veg nordover eller sørover. Ein har estimert at mellom 2&nbsp;000 og 20&nbsp;000 flamingoar held til her i vintermånadane.

Innsjøen ligg innanfor grensene til det britiskstyrte området Akrotíri. I 2003 skapte det britiske militæret bråk då dei reiste to enorme antenner som ein del av overvåkinga si av Midtausten. Lokale og europeiske miljøvernsaktivistar frykta at dette skulle forstyrre det skjøre økosystemet.

## Kjelder