open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bobby Doyle

**Robert Glen** «**Bobby**» **Doyle** () var ein amerikanske songar, bassist og pianist. Han er mest kjend for arbeidet sitt med ein ung Kenny Rogers og for ein kort periode som medlem i Blood, Sweat & Tears. Han spelte piano på to spor på BS&T'-albumet *[[New Blood av Blood, Sweat & Tears|New Blood]]* i 1972.

Doyle var med i doo-wop-gruppa The Spades (seinare The Slades) i 1957. I 1960 skipa han The Bobby Doyle Three med Don Russell og kontrabassisten Kenny Rogers. Trioen vart oppløyst i 1965 og Rogers vart ein stor countryartist. 

Doyle var fødd blind. 

## Diskografi
;som Bobby Doyle Three
* *In A Most Unusual Way*, Columbia Records CL-1858, New York, 1962 

;som Bobby Doyle
* *The Bobby Doyle Introductory Offer*, Warner Bros. Records 1744, 1968 
* *Nine Songs*, Bell Records 1115, New York, 1973 

### Som gjesteartist

;Spades/Slades
* *The Domino Records Story*, Ace Records CDCHD 506, 1998 - «Baby», «You Mean Everything To Me», «The Waddle», «You Cheated», «Right Here», «After You've Gone», «No Time», «You Gambled», «I Cheated», «Just You», «It's Better To Love», «Summertime», «You Must Try», «It's Your Turn», «Take My Heart», plus previously unreleased spor «So Tough», «Little Star», «I've Had It», «In The Still Of The Night», «Ling-Ting-Tong», «Gee Whiz»
* *Rockin' Rollin' Vocal Groups, Volume 1*, Cham 181177, 1980 - «The Waddle»
* *Rock-A-Billy Boppin*', White Label WLP8842, 1982 - «The Waddle»
* *Give That Love To [[Ray Campi]]*, Domino DLP-1001, 1987 - «You Cheated», «The Waddle», «No Time», «You Gambled»
* *Fabulous Flips, Volume 3*, Ace Records, 1995 - «The Waddle»

;Bobby Doyle Three
* *Kenny Rogers - Through The Years: A Retrospective*, Capitol Records 8331832, 1999 - «Don't Feel Rained On», «Fly Me to the Moon», «My Mammy»

;Bobby Doyle
* *[[filmen Vanishing Point (1971)#Filmmusikk|Vanishing Point]]* Filmmusikk
* *At The Rockhouse Volume 8*, Eagle Records LP 318 (Tyskland), 1983 - «Hot Seat»
* *Teenage Favorites*, Anima Records, 1994 - «Hot Seat»
* *Rock Pretty Baby Volume 3*, Little Miss Sheena Records, 1997 - «Hot Seat»
* *Rock Til You Drop!*, Classics Records (Sweden), 2002 - «Chug-A-Lug»
* *Teen Scene! Vol. 5*, Buffalo Bop Records 55015 (Tyskland), 2009 - «Pauline»
* *Back Beat Presents - Rock and Roll Party*, Lesley Records, 2013 - «Pauline»
* *The Texas Box - 1950-åra and 1960-åra Oddball Labels*, Be! Sharp Records, 2013 - «Hot Seat», «Chug-A-Lug»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bobby Doyle|Bobby Doyle]]» frå ,  den 10. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
NM i friidrett 1950

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1950**, hovudmeisterskapen, fann stad i høvesvis Bergen, for menn, og i Trondheim, for kvinner. Alle øvingane vart avvikla helga 5.-6. august 1950. Bergens Friidrettskrets arrangerte meisterskapen på Krohnsminde idrettsplass, medan Sportsklubben Rapp og Strindheim IL tok seg av arrangementet i Trondheim. Meisterskap omfatta 19 tevlingar for menn og 10 for kvinner. 

På 100 meter vart det omløp mellom dei to beste for å kåre ein vinnar. NM-løpet på 10&nbsp;000 meter vart avvikla i Trondheim sundag 10. september.

Sverre Strandli vart tildelt den store kongepokalen for sitt lengste sleggjekast. Kirsti Jordet fekk den vesle kongepokalen for noregsrekorden i spydkasting.

## Menn
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 m hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### 1000 meter stafett





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 60 m





### 100 m





### 200 m





### 80 meter hekk





### Høgdehopp





### Lengdehopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Spjutkast





## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad 7.8.1950
*Norsk Tidend 14.9.1950
Nynorskdagen

**Nynorskdagen** er ein nasjonal norsk dag for markering av nynorsk. Han vert markert den 12. mai kvart år, som er datoen for jamstellingsvedtaket i 1885, då Noreg fekk to jamstelte skriftspråk. Dagen vert nytta til ei feiring av nynorsk som bruksspråk, der bedrifter, organisasjonar og privatpersonar vert oppmoda til å skriva nynorsk offentleg, til dømes i sosiale medium. Oslo Mållag deler dessutan ut Målblomen til ein person eller ein organisasjon som har vore viktig for nynorsken. I 2019 gjekk denne til varaordførar i Oslo Kamzy Gunaratnam.

## Kjelder

*Språkvoren hugtyngsle, klassekampen.no
*
Sherbet

**Sherbet** kan visa til:
* sjerbett, ein hovudsakleg asiatisk leskedrikk
* sherbet-pulver, eit brusande pulver selt som godteri i Storbritannia, Australia og New Zealand 
* sorbé med meieriprodukt oppi i USA og Canada 

;Musikk 
* Musikkgruppa Sherbet, ei australsk rockegruppe på 197- og 1980-talet
** ''Sherbet'', eit album avSherbet frå 1978
* ''Sherbet'', ein EP av den australske jentegruppa Buono! frå 2012
Victor Vasarely

**Victor Vasarely**, ungarsk *Győző Vásárhelyi* () var ein ungarsk målar og grafikar som frå 1930 var verksam i Frankrike.

## Liv
Vasarely var fødd i Pécs i Ungarn. Han gjekk i lære hjå László Moholy-Nagy, og kom gjennom denne i kontakt med verk av Kandinskij, Gropius, Le Corbusiers og Mondrian. Han fekk djupe inntrykk frå funksjonalismen i Bauhaus. Han laga abstrakte op art-verk, ofta måla i kontrasterande farger, som var samansette av skarpt avskorne geometriske former. Vasarely er mellom anna representert ved Göteborgs konstmuseum, Moderna museet og Arkivet för dekorativ konst i Sverige.

Han var far til Jean-Pierre Vasarely, også kjend som Yvaral, som også var kunstnar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Victor Vasarely|Victor Vasarely]]» frå ,  den 11. mai 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Aarre Merikanto

**Aarre Merikanto** () var ein finsk komponist. Saman med Jean Sibelius og Einojuhani Rautavaara er han ein av dei viktige klassiske komponistane frå Finland. Han komponerte olympiafanfaren til sommarleikene i Helsingfors i 1952. 

## Liv
Merikanto studerte musikk i Helsingfors (1911), i Leipzig (1912-1914) og i Moskva (1916-1917). Lærarane hans var Erkki Melartin i Helsingfors, Max Reger i Leipzig og Sergej Vasilenko i Moskva. I 1937 blei han lærar i musikkteori og komposisjon på Sibeliusakademiet og i 1951 blei han professor der.

Frå byrjinga komponerte Merikanto i romantisk stil, men med tida gjekkhan over mot ein meir moderne atonal stil. Han skreiv symfoniar, operaer, fiolinkonsertar, orkesterverk,  klaverkonsertar, cellokonsertar og songar.

## Utvalde verk

* *3 Symfonier*
* *3 Klaverkonserter*
* *Juha – opera*
* *3 Violinkonserter*
* *2 Cello Konsert*
* *Sanger*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aarre Merikanto|Aarre Merikanto]]» frå ,  den 11. mai 2020.*
Armensk i Junior Eurovision Song Contest

**Armensk i Junior Eurovision Song Contest** gjev oversyn over bruken av det armenske språket i Junior Eurovision Song Contest. Fyrste gongen ein song på armensk vart framført i Junior Eurovision Song Contest var i 2007 då Armenia debuterte med «Erazanq» av Arevik. Sidan den gong har Armenia delteke med til saman femten ulike bidrag som har vorte framført på armensk. Av landa som kan delta er armensk offisielt språk i Armenia og i det omstridte området Republikken Artsakh.

## Bidrag

## Sjå òg
* Armensk i Eurovision Song Contest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of languages in the Junior Eurovision Song Contest|List of languages in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 5. mai 2020.*  
* Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.
Mirror Image av Blood, Sweat & Tears

***Mirror Image*** er det sjuande studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i 1974.

Det originale medlemmet Jim Fielder slutta i bandet før innspelinga av *Mirror Image*, og trommeslagaren Bobby Colomby var det einaste originale medlemmet att. Det langvarige medlemmet Lew Soloff slutta òg i gruppa. Jerry LaCroix, tidlegare i Edgar Winter-bandet White Trash kom inn på saksofon og stundom solovokal. Dette albumet vart produsert av den erfarne Motown-produsenten Henry Cosby, mest kjend for arbeidet sitt tidleg i karrieren til Stevie Wonder.

*Mirror Image* kom ut på ny på CD i 2005 på Wounded Bird.

## Mottaking

Ross Boissoneau i Allmusic kalla albumet «det mest utypiske Blood, Sweat & Tears-albumet dei laga.»

## Innhald

## Medverkande
*Jerry Fisher – vokal på spor 1, 2, 4, 6, 7
*Jerry LaCroix – saksofon, vokal på spor 2, 3, 5, 6, 7
*Bill Tillman – saksofon
*Tony Klatka - trompet
*Dave Bargeron - trombone, tuba
*Georg Wadenius – gitar, vokal på spor 8
*Larry Willis – klaverinstrument
*Ron McClure – bass
*Bobby Colomby - trommer, perkusjon

Andre medverkande:
*Robert Mason – synthesizer
*Ralph MacDonald – perkusjon
*Dom Um Romão – perkusjon
*Warren Smith – perkusjon

## Salslister
**Album** - Billboard (USA)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mirror Image (Blood, Sweat & Tears album)|Mirror Image (Blood, Sweat & Tears album)]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
No Sweat av Blood, Sweat & Tears

***No Sweat*** er det sjette studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i 1973.

I midten av 1973 hadde Steve Katz, ein av dei grunnleggjande medlemmane i BS&T slutta, sidan bandet gjekk meir i retninga av jazzfusion. *No Sweat* heldt fram i jazzfusionretninga med intrikate blåsarar. 

*No Sweat* vart gjeve ut att på CD i 2005 på Wounded Bird.

## Mottaking

Kritikaren Ross Boissoneau skreivfor Allmusic at albumet «kan vere det mest jazza BS&T nokon gong gav ut.»

## Innhald

## Medverkande
*Jerry Fisher – vokal
*Dave Bargeron - trombone, tuba, basstrombone, barytonhorn, korvokal
*Bobby Colomby - trommer, perkusjon, korvokal
*Jim Fielder - bass, korvokal
*Lou Marini - blåseinstrument
*Lew Soloff - trompet
*Tom Malone – trompet, ARP, 12-strengs fele
*Georg Wadenius – gitar, korvokal
*Larry Willis – klaverinstrument

### Andre medverkande
*Paul Buckmaster – synthesizer, ARP, blåsearrangement, strykearrangement, dirigent
*David Hentschel – synthesizer, ARP
*Steve Katz – gitar
*Chuck Winfield - trompet, flygelhorn, valthorn
*Jimmy Maelen – perkusjon
*Frank Ricotti – perkusjon
*Joshie Armstead – korvokal
*Valerie Simpson – korvokal
*Maretha Stewart – korvokal

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:No Sweat (Blood, Sweat & Tears album)|No Sweat (Blood, Sweat & Tears album)]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
More Than Ever av Blood, Sweat & Tears

***More Than Ever*** er det niande studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i juli 1976 som det siste albumet deira på Columbia Records. Albumet nådde 165. plassen på Billboard-lista i USA. Det inneheld ein singel som gjekk inn på singellista, «You're the One», som nådde 106. plassen på poplista og sjetteplassen på easy listening-lista. 

Endringane i besetninga til bandet heldt fram der Mike Stern erstatta Georg Wadenius på elektrisk gitar, Danny Trifan erstatta Ron McClure på bass, og Forest Buchtell erstatta Joe Giorgianni på trompet. Perkusjonisten Don Alias slutta i bandet, og Mike Corbett kom til på korvokal. Den kjende bassisten Jaco Pastorius, som vart oppdaga av og signert til Epic Records av Bobby Colomby, var ei kort stund i bandet på denne tida, men medverka ikkje på dette albumet. 

*More Than Ever* vart produsert av Bob James, som henta inn studiomusikarar som Steve Khan på gitar, Richard Tee på klaverinstrument, Eric Gale på gitar, Hugh McCracken på gitar og Eric Weissberg på banjo og dobro, i tillegg til vokalisten Patti Austin på korvokal.

Albumet hadde eit uvanleg plateomslag, som berre bestod av eit foto av sjølve vinylplata.

*More Than Ever* kom ut på ny på CD i 2003 på Wounded Bird og Sony Music.

## Mottaking

Bruce Eder skreiv for Allmusic: «For første gongen sidan det andre albumet høyrest gruppa -- med berre trommisen Bobby Colomby att frå originalbesetninga og Bob James som produsent -- modige, entusiastiske og positive ut. Lyden er noko meir R&B-orientert og mindre rocka enn på eldre utgjevingar, som faktisk gjer det heile betre. Syngjestilen til Thomas er noko utdatert, frå ein 60-tals blåaugd soul-tradisjon, som verka malplassert midt i discobølgja i andre halvdelen av 70-talet.»

## Innhald

## Medverkande
*David Clayton-Thomas – vokal
*Bobby Colomby - trommer
*Mike Stern - gitar
*Don Alias - perkusjon
*Larry Willis – klaverinstrument
*Danny Trifan - bass
*Tony Klatka - trompet
*Forest Buchtell - trompet
*Dave Bargeron - trombone, tuba
*Bill Tillman – tenorsaksofon, fløyte

### Gjestemusikarar

*Bob James - klaverinstrument
*Steve Khan - gitar
*Richard Tee - klaverinstrument
*Eric Gale - gitar
*Hugh McCracken - gitar
*Eric Weissberg - banjo, dobro
*Jon Faddis - trompet
*Arnie Lawrence - altsaksofon
*Gary King - bass
*Marvin Stamm - trompet
*Dave Taylor - trombone
*Sid Weinberg - obo
*Dave Freidman - xylofon, marimba, vibrafon
*Patti Austin, Vivian Cherry, Lani Groves, Gwendolyn Guthrie, Yolanda McCullough, Frank Lloyd, William Eaton, Zachery Sanders - korvokal

## Produksjon

*Bob James – produsent og arrangør
*Bobby Colomby - medprodusent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:More Than Ever (Blood, Sweat & Tears album)|More Than Ever (Blood, Sweat & Tears album)]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Brand New Day av Blood Sweat & Tears

***Brand New Day*** er det tiande studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i 1977. Det var det første albumet deira for ABC Records og vart produsert av Roy Halee og den tidlegare BS&T-trommeslagaren Bobby Colomby. Colomby og Halee hadde òg i lag produsert det fjerde albumet deira, *[[Blood, Sweat & Tears 4]]* i 1971. Dette albumet gjekk ikkje inn på topp 200 i USA, men nådde 205. plassen. 

Besetninga i gruppa var uendra sidan det førre albumet deira, *[[More Than Ever av Blood, Sweat & Tears|More Than Ever]]* frå året før, utanom at den originale trommeslagaren Bobby Colomby slutta i bandet. Colomby hadde vore det einaste originale medlemmet att i gruppa då han slutta i 1976. Roy McCurdy tok over på trommer. 

Albumet har aldri kome ut på CD, utanom ein uoffisiell versjon i Russland tidleg i 2000-åra.

## Mottaking

Kritikaren Jason Elias skreiv for Allmusic: «I det store og heile var ikkje *Brand New Day* så nyskapande eller storslått som dei tidlegare albuma deira, men fansen vil like somme av dei betre augneblinka..» Elias skreiv òg «innan 1977 var det musikalske landskapet endra seg, så dette er nærare R&B og polert pop, enn sjangerblandinga gruppa var blitt kjend for.»

## Innhald

## Medverkande

*David Clayton-Thomas – solovokal
*Roy McCurdy – trommer
*Mike Stern – gitar
*Larry Willis – klaverinstrument
*Danny Trifan – bassgitar
*Tony Klatka – trompet og flygelhorn
*Forest Buchtell – trompet og flygelhorn
*Dave Bargeron – trombone
*Bill Tillman – saksofon

### Gjesteartistar

*Chaka Khan – solovokal på «Dreaming As One»
*Tommy Morgan - munnspel
*Pete Jolly – obo 
*Bobby Colomby – perkusjon og vokal
*Paul Shure – strykarar
*Willie Smith – vokal og orgel
*Brenda Bryant, Carl Graves, Ernie Watts, Glen Garrett, John Gross, John Mitchell, John Rosenberg, King Errison, Mike Altshul, Mike Finnigan, Paul Stallworth, Peter Graves, Ray Reed, Bob Payne, Stu Blumberg, Tish Smith, Tom Peterson, Venetta Fields - kor

## Produksjon

*Produsert av Roy Halee og Bobby Colomby
*Lydteknikar: Roy Halee
*Mastering: Stan Ricker

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brand New Day (Blood, Sweat & Tears album)|Brand New Day (Blood, Sweat & Tears album)]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nuclear Blues

***Nuclear Blues*** er det 11. studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i 1980, som det første albumet deira på MCA/LAX Records. *Nuclear Blues* vart produsert av Jerry Goldstein, som tidlegare hadde arbeidd med bandet War. Sjølv om det berre var gått tre år sidan det førre albumet deira, *Brand New Day*, var heile besetninga i bandet, utanom vokalisten David Clayton-Thomas, byta ut. 

Albumet gjekk ikkje inn på albumlista nokon stad. Denne inkarnasjonen av Blood, Sweat & Tears vart oppløyst året etter, sjølv om det oppstod variantar av gruppa i seinare år som har turnert og gjeve ut konsertalbum. Dette vart derimot det siste studioalbumet deira. 

*Nuclear Blues* kom ut i Tyskland i 1985 under tittelen *Latin Fire*.

## Innhald

## Medverkande

*David Clayton-Thomas – vokal
*Robert Piltch – gitar
*David Piltch – bass
*Bobby Economou – trommer
*Richard Martinez – orgel, piano, clavinet
*Bruce Cassidy – trompet, flygelhorn, elektrisk trompet
*Earl Seymour – baryton- og tenorsaksofon, fløyte
*Vern Dorge – alt- og sopransaksofon, fløyte
*William Smith – korvokal på «Drown in my Own Tears»
*Lonnie Jordan – korvokal på «Drown in my Own Tears»

## Produksjon

*Produsert av Jerry Goldstein 
*Lydteknikar – Chris Huston
*Master av Wally Traugott

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nuclear Blues|Nuclear Blues]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Motvind

**Motvind Norge** er ein norsk organisasjon som kjempar mot vindkraftutbygging i Noreg. Organisasjonen «ønskjer å hjelpe huseigarar og grunneigarar som føler seg overkøyrde av vindkraftutbyggjarane, om så med rettslege steg.»

Organisasjonen vart skipa med eit landsmøte på Frøya 16. november 2019, som ei samanslutning av lokale aksjonsgrupper. Ved årsskiftet 2019–2020 hadde organisasjonen, i følgje seg sjølv, 8000 registrerte medlemmer.

Rune Haaland vart tilsett som første generalsekretær i organisasjonen. Organisasjonen omtalar vindkraftprosjekt «som eit overgrep på natur, miljø og lokalsamfunn, og brot på rettsoppfatninga til folk.»

Under koronapandemien i 2020 markerte Motvind Norge seg ved Buheii i Kvinesdal ved å sperre fylkesveg 465 med vaktpost og kjetting. Politiet greip inn og ein person vart bøtelagd.

I mai 2020 vart utbygginga av eit vindkraftverk i Noreg for første gong prøvd i retten. Saka var mellom Motvind Norge og Vardafjellet vindkraft, og Motvind Norge ønskte å stoppe utbygginga gjennom ei mellombels ordning.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Motvind Norge|Motvind Norge]]» frå ,  den 12. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Motvind Norge på Facebook
New City av Blood, Sweat & Tears

***New City*** er det åttande studioalbumet til det amerikanske bandet Blood, Sweat & Tears, gjeve ut i 1975. Albumet nådde 47. plassen på den amerikanske *[[Billboard charts|Billboard]]* Pop Albums-lista.

Solovokalisten David Clayton-Thomas kom attende og song på denne plata, etter å ha vore borte frå bandet eit par år. 

## Mottaking

Jason Elias skreiv for Allmusic at albumet «høyrest lovande ut, men for å vere ærleg , så verkar lagnaden til *New City* dømd frå starten av.»

## Innhald

## Medverkande
*David Clayton-Thomas – vokal
*Dave Bargeron – trombone, tuba, barytonhorn, basstrompet
*Bobby Colomby – trommer, perkusjon, korvokal
*Joe Giorgianni – trompet, flygelhorn, pikkolotrompet
*Tony Klatka – trompet, flygelhorn, pikkolotrompet
*Ron McClure – bass
*Bill Tillman – saksofon, korvokal
*Georg Wadenius – gitar, korvokal
*Larry Willis – klaverinstrument
*Mike Corbett – korvokal

**Produksjon**
*Jimmy Ienner – produsent
*Greg Calbi – lydteknikar
*Tom Dwyer – assistent
*Rod O'Brien – assisterande lydteknikar
*Carmine Rubino – lydteknikar
*Shelly Yakus – lydteknikar

## Salslister
**Album** - Billboard (USA)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:New City (album)|New City (album)]]» frå ,  den 11. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Krønikebøkene

**Krønikebøkene** (hebraisk , *Diḇrê hayyāmîm*, 'Dagenes hendingar') er opphavleig éi bok i Den hebraiske Bibelen, delt opp i to i Det gamle testamentet: Første og Andre Krønikebok. I Bibelen følgjer Krønikebøkene etter Kongebøkene, deretter kjem *[[Esras bok]]* og *[[Nehemjas bok]]*, og slik slutter dei historieorienterte bøkene i Det gamle testamentet. Saman med Esra og Nehemja utgjer Krønikebøkene det som blir kalla det kronistiske historieverket. 

I jødiske *[[Tanákh]]* (Den hebraiske Bibelen) er Krønikebøkene den siste boka i *Ketuvim* («Skriftene»), som i seg sjølv er den siste tredelen av *Tanákh*. På midten av 200-talet f.Kr. omsette jødiske skriftlærde i Alexandria *Tanákh* til gresk, *[[Septuaginta]]*, og delte Krønikebøkene i to delar, I og II *Paralipoménōn* (Παραλειπομένων), «ting etterlatne på den eine sida». Det norske namnet, *Krønikebøkene*, kjem frå Hieronymus på 400-talet e.Kr. i den latinske omsetjinga som kalla dei *chronikon*, ettersom ei krønike er ei historisk framstilling som skildrar hendingar i rekkjefølgja dei fann stad i. Den greske tittelen i *Septuaginta* viser til det som blei forbigått og utlate frå *[[Samuelsbøkene]]* og *[[Kongebøkene]]*, men Krønikebøkene er på ingen måte berre eit supplement til desse bøkene.

Krønikene byrjar ein genealogi (slektsregistrer) frå det aller første mennesket, Adam og Eva>Adam, og fortset til ei bibelsk forteljing om historia til Israels og Judea (det sørlege og nordlege riket) i oldtida, og fram til kunngjeringa til Kyros den store (ca. 540 f.Kr.).

## Samandrag
Krønikebøkene byrjar med forteljinga om Adam og gjev deretter ei bortimot fullstendig slektsliste fram til opprettinga av det første kongedømet Israel (Første krønikebok 1–9). Det meste av resten av Første krønikebok, etter ei kort reiegjering av Saul, tek for seg styret til David (Første krønikebok 11–29). Den neste lange seksjonen tek for seg sonen til David, Salomo (Andre krønikebok 1–9), og den siste delen handlar om kongedømet Judea med ein del referansar til det andre kongedømet Israel (Andre krønikebok 10–36). I det siste kapittelet er Judea øydelagt og folket er teke med tvang til Babylon. I dei siste versa erobrar den persiske kong Kyros den store det nybabylonske riket og tillet at dei landforviste kan reisa tilbake til heimlanda sine, og gjev ordre om at tempelet i Jerusalem skal restaurerast.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Krønikebøkene|Krønikebøkene]]» frå ,  den 12. mai 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
* Første Krønikebok ved bibel.no
* Andre Krønikebok ved bibel.no

; Litteratur
* Coggins, Richard J. (2003): «1 and 2 Chronicles», i: Dunn, James D. G.; Rogerson, John William: *Eerdmans Commentary on the Bible*, Eerdmans. ISBN 9780802837110.
* Japhet, Sara (1993): ''I and II Chronicles: A Commentary'', SCM Press. ISBN 9780664226411.
Pagsanjan-fossane

**Pagsanjan-fossane**, tagalog *Talon ng Magdapio*, lokalt også kalla **Cavinti-fossane**,  er nokre kjende filippinske fossar i Nasjonalparken i Pagsanjan-kløfta i Laguna-fylket.

## Kjelder
Føniks

**Føniks** (frå gresk φοῖνιξ, 'purpurraud') eller **fugl føniks** er ein mytologisk fugl som brenn opp og så gjenoppstår.

I gresk mytologi levde fuglen i 500 år før han brende seg sjølv og så stod opp att.

I overført tyding kan einkvan som reiser seg frå det ein har rekna som fortaping kallast ein fugl føniks.

## Kjelder
Russisk i Junior Eurovision Song Contest

**Russisk i Junior Eurovision Song Contest** gjev oversyn over bruken av det russiske språket i Junior Eurovision Song Contest. Fyrste gongen ein song på russisk vart framført i Junior Eurovision Song Contest var i 2005 då Russland debuterte med «Doroga k solntsu» av Vladislav Krutskikh. Sidan den gong har fire land delteke med til saman trettifire ulike bidrag som har vorte framført på russisk; sytten frå Russland, femten frå Kviterussland, eitt frå Israel og eitt frå Serbia. Av landa som kan delta er russisk offisielt språk i Kasakhstan, Kviterussland og Russland, på Krimhalvøya, Abkhasia og Sør-Ossetia i Georgia og Gagauzia og Transnistria i Moldova.

## Bidrag

## Sjå òg
* Russisk i Eurovision Song Contest

## Kjelder
* Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of languages in the Junior Eurovision Song Contest|List of languages in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 5. mai 2020.*
Peace of Mind av Boston

«**Peace of Mind**» er ein song skriven av Tom Scholz og opphavleg gjeven ut av Boston på debutplata deira *[[Boston av Boston|Boston]]* i 1976. Songen kom ut på singel året etter som den tredje og siste singelen frå albumet, og nådde 38. plassen på den amerikanske ''Billboard'' Hot 100 i 1977, og 33. plassen på *[[magasinet Cashbox|Cash Box]]* Top 100. Songen vart mykje spelt på radio, både då han kom ut på albumet *Boston*, og seinare. 

«Peace of Mind» er ein av seks songar som Scholz arbeidde på i kjellarstudioet sitt i 1974 og 9175, før Boston fekk platekontrakt. Demoinnspelinga av songen var i røynda ferdig i 1974. Trommene vart først utvikla av Jim Masdea, sjølv om det er Sib Hashian som spelte på den endelege utgjevinga.  

## Medverkande
* Tom Scholz – akustisk og electric rytmegitar, sologitar, bassgitar
* Sib Hashian – trommer
* Brad Delp – vokal

## Salslister
### Vekeslister

## Andre versjonar
«Peace of Mind» vart spelt av Stryper i 2009 på albumet *[[Murder by Pride]]*. Tom Scholz spelte gitar på denne utgåva. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peace of Mind (Boston song)|Peace of Mind (Boston song)]]» frå ,  den 12. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
More Than a Feeling

«**More Than a Feeling**» er ein song av det amerikanske rockebandet Boston. Songen vart skriven av Tom Scholz og gjeven ut som den første singelen frå det sjølvoppkalla debutalbumet på Epic Records i september 1976. B-sida var «Smokin'». Singelen nådde femteplassen på ''Billboard'' Hot 100, men er vorten ein klassisk på classic rock-radio og i 1999 vart han kåra til den 39. beste hardrocksongen gjennom tidene av VH1. Songen er òg inkludert på lista til Rock and Roll Hall of Fame over dei 500 songane som forma rock and roll, og vart òg rangert på 500. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene i 2004. På den oppdaterte lista i 2010 var songen derimot ute av lista.

## Bakgrunn og skriving
Det tok Tom Scholz fem år å skrive songen. Det er ein av seks songar) som han arbeidde på i kjellaren sin i 1974 og 1975, før Boston hadde fått platekontrakt. Trommene vart opphavleg utvikla av Jim Masdea, men det er Sib Hashian som speler trommer på den offisielle utgjevinga.

*The Book of Rock Lists* meiner at riffet i refrenget er ein skjult hyllest til Kingsmen-klassikaren«Louie Louie». Scholz sjølv har sagt at «Walk Away Renee» av The Left Banke var den viktigaste inspirasjonskjelda til songen.

## Medverkande
* Tom Scholz – akustisk og elektrisk rytmegitar, sologitar, bass
* Brad Delp – vokal
* Sib Hashian – trommer
* Barry Goudreau – elektrisk gitar

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

### Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:More Than a Feeling|More Than a Feeling]]» frå ,  den 12. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Teksten
Fagocytt

**Fagocytt** eller **eteceller** er ei gruppe celler som kan ta opp i seg og øydeleggja andre celler eller mikroorganismar på ein måte som minnar om eting. Fagocytter er ein type kvite blodceller som er ein del av immunforsvaret. Dei vernar kroppen mot skadelege fremadlekamar, bakteriar og døde eller skadde celler. 
Direkte omsett frå gresk tyder fagocytter 'eteceller', sett saman av *fagein*, 'ete' eller 'sluke', og *–cyte*, endinga i biologi som viser til 'celle', frå greske *kutos*, 'smalt fartøy'. 

Fagocyttane kan ta seg inn i og ut av dei tynnaste blodårene (kapillæra). Dei strøymer raskt til dei stadene der mikro-organismane har slått seg ned. og et dei rett og slett opp. 
Somme fagocyttar kan ete bakterieceller som er like store som dei sjølve. Organismane eller cellene blir tatt opp av fagocytten ved endocytose, og broten ned av enzym frå lysosomet til fagocytten.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fagocytt|Fagocytt]]» frå ,  den 13. mai 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*fagocytter. sml.snl.no
Tiwai Point

**Tiwai Point** er eit nes som ligg ved inngangen til Bluff Harbour på sørkysten av Sørøya på New Zealand. Det strekkjer seg ut frå den vestlege enden av Awarua Plains, ligg mellom Awarua Bay i nord og Foveaux-sundet i sør. Her ligg aluminiumsverket Tiwai Point Aluminium Smelter, eit av dei største industriføretaka på New Zealand.

## Tiwai Rocks fuglevernområde
Klippene i enden av Tiwai Point vert sett på som eit viktig område for fugleliv av BirdLife International fordi dei er heimen til ein hekkande koloni av foveauxskarv (*Leucocarbo chalconotus*).

## Trua insekt
Tiwai Point er ein av dei to attverande stadane der den kritisk trua møllen *[[Asaphodes frivola]]* lever. *A. frivola* står i stor fåre for å døy ut, og har allereie vorte borte frå ein av dei tre kjende lokalitetane sine. Hovudpopulasjonen held til i eit område ved Tiwai Point på mindre enn 25 m² med kystvegetasjon.
 
## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tiwai Point|Tiwai Point]]» frå ,  den 12. mai 2020.*
Japansk i Junior Eurovision Song Contest

**Japansk i Junior Eurovision Song Contest** gjev oversyn over bruken av det japanske i Junior Eurovision Song Contest. Den fyrste og førebels einaste gongen ein song vart framført på japansk i Junior Eurovision Song Contest var i 2006 då Serbia debuterte med «Učimo strane jezike» av gruppa Neustrašivi učitelji stranih jezika.

## Bidrag

## Kjelder
* Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of languages in the Junior Eurovision Song Contest|List of languages in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 5. mai 2020.*
Zeisskinne

**Zeisskinne** er ein type ringlaus montasje for kikkertsikte introdusert av Zeiss i 1990 som eit alternativ til tradisjonelle ringmontasjer.  Eit patent vart innvilga i 1992, og patentet gikk ut i 2008.  Montasjestandarden blir no òg tilbydd av andre store kikkertprodusentar som Blaser,  Leica, Minox, Meopta, Nikon,  Noblex (tidlegare Docter), Schmidt & Bender og Steiner.  Zeisskinna har difor på eit vis vorte *de facto* industristandard for skinnemontasjar til kikkertsikte. Systemet har så langt vorte mest brukt på europeiske kikkertsikte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:«Zeiss rail»|«Zeiss rail»]]» frå ,  den 13. mai 2020.*
Vilkaviškis

**Vilkaviškis** er ein by i Marijampolė fylke i Litauen. Han hadde 10 814 innbyggjarar i 2015.

## Historie

Vilkaviškis fekk byrettar i 1660 av kong Jan II Kasimir av Polen, som også var storhertug av Litauen. Byen er dermed ein av dei eldste i landet.

Ifølgje jødiske overleveringar busette dei første jødane seg i området på 1300-talet, og på 1800-talet utgjorde dei over 80 % av innbyggjarane. Den jødiske folkesetnaden blei jaga og plaga av russiske og tyske styrkar under første verdskrigen, og delen av jødar hadde gått ned til rundt 40 % eller rundt 3&nbsp;600 personar då andre verdskrigen braut ut. Desse blei totalt utsletta etter at nazistiske troppar okkuperte Vilkaviškis 22. juni 1941.

## Folk frå Vilkaviškis og nærområda
*Jonas Basanavičius, nasjonalist-forkjempar 
*Sonia Gaskell (1904), dansar og koreograf
*Vincas Kudirka, forfattaren av den litauiske nasjonalsongen 
*Marian Lalewicz, arkitekt
*Miriam Markel-Mosessohn (1839-1920), hebraisk forfattar og omsetjar

## Galleri

Vilkaviškis Švč Mergelės Marijos Apsilankymo katedra (Large).jpg|Den katolske kyrkja i Vilkaviškis
Bundesarchiv Bild 101I-732-0137-14, Ostpreussen, Wilkowischken, Schützenpanzer.jpg|Tyske militære i Vilkaviškis under andre verdskrigen
Vilkaviškis holocaust memorial.JPG|Holocaust-minnesmerke i Vilkaviškis 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Vilkaviškis|Vilkaviškis]]» frå , og «[[:en:|Vilkaviškis]]» frå  den 13. mai 2020.*
Samisk punktskrift

**Samisk punktskrift** er punktskrift tilpassa dei samiske alfabeta. Ho vart laga av Otto Prytz på starten av 1980-talet og godkjend av Samisk språknemnd i 1994.

Tabellen ovafor er, med unntak for den siste bokstaven, bokstavane for nordsamisk. Sørsamisk bruker det norske alfabetet pluss bokstaven **ï**. med punktteikn "**⠌**". Lulesamisk bruker det norske alfabetet pluss bokstavane **á** og **ŋ**, med punktteikn som for nordsamisk i tabellen over. 

Det er usikkert om den same tabellen er i bruk på svensk side. For skoltesamisk og enaresamisk vil det i alle tilfelle vere bruk for å representere fleire bokstavar.

## Referansar
Trampfart

**Trampfart** er eit omgrep nytta om skip som går i lausfart, det vil sei utan faste ruter eller avgangstider. Skip i trampfart kan derfor vere tørrlast- eller tankskip, men ofte har det vore korn, kol, malm, sukker og trelast som vart frakta i trampfart. Ein båt som går i trampfart er stundom blitt kalla ein trampbåt. 

Omgrepet vert i dag nytta om fart der skipet er bortfrakta for éi reise om gangen. Det motsette er linjefart. 

Ordet tramp kjem frå engelsk og tyder eigentleg landstrykar eller loffar. 

## Kjelder
Sjømine

Ei **sjømine** er ei sjølvstendig eksplosiv eining som vert plassert i vatn for å skada eller øydeleggja overflateskip eller ubåtar. I motsetnad til søkkeminer, vert sjøminer utløyst av direkte kontakt med skip.

## Sjå òg

* Mine

## Kjelder
Søkkemine

**Søkkemine** er eit anti-ubåt-våpen.

Mina skal øydeleggja målet ved hjelp av sjokkbølgjer når mina eksploderer i nærleiken av ubåten. Sprengladninga er vanlegvis plassert i ei tynne. Mina vert innstilt til å eksplodera på ei bestemd djupn før ein slepp ho i vatnet. Søkkeminer vert brukt av både skip, helikopter og fly. 

## Sjå òg

* Anti-ubåtkrigføring
Abdel Fattah al-Sisi

**Abdel Fattah Saeed Hussein Khalil al-Sisi** () er ein egyptisk general og president i landet sidan 2014. Han er mest kjend for å vera mannen som stod bak kuppet 3. juli 2013.

## Karriere
Al-Sisi studerte ved militærakademiet i 1977.

I 2011, etter protestane som førte til at president Hosni Mubarak gjekk av, blei Al-Sisi utpeikt av den nye islamistiske presidenten Mohammed Mursi som leiar for den militære etterretninga. 5. august 2012 blei han også utpeikt som forsvarsminister.

Under nye folkelege protestar i juni-juli 2013 mot styret til den nye president Mohammed Mursi som var upopulær i store delar av befolkninga, gav al-Sisi 2. juli presidenten ein tidsfrist på 48 timar for å finna ei løysing. Viss ikkje kom militæret til å gripa inn for å få fjerna han. Mursi ignorerte dette, og 4. juli fekk Al-Sisi avsett presidenten. Al-Sisi blei president i Egypt 8. juni 2014.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abdel Fattah el-Sisi|Abdel Fattah el-Sisi]]» frå ,  den 14. mai 2020.*  

## Bakgrunnsstoff

*
*Abdel Fattah al-Sisi i The Arab Republic of Egypt Presidency.
Taizong av Tang

Keisar **Taizong av Tang** () var keisar i Tang-dynastiet i Kina, frå 627 til 649. Han valde *Zhenguan* som æranamn for si regjeringstid.

## Bakgrunn og virke
Taizong var fødd i Kina under Sui-dynastiet som son av Lǐ Yuān, seinare keisar Gaozu, og det personlege namnet hans var **Lǐ Shìmín** (李世民). Han stod bak fleire av faren sine framgangar og var kommandant for troppane til faren allereie ved erobringa av Chang'an i 617, ei erobring som førte til at Sui-dynastiet fall. 

Det kom snart til bitter strid mellom han og den eigentlege kronprinsen, Li Jiancheng, utan at faren gav han tilstrekkeleg vern. Då han forstod at livet hans stod i fare, drap han personleg kronprinsen i eit handgemeng ved Xuanwuporten ved Taijipalasset, samstundes som adjutanten hans tok livet av ein annan yngre bror i juli 626. Familiane til begge prinsane blei sjalta ut, folket blei begeistra over generalamnesti og forbigåande skattelette, og faren blei tvinga til å gå av. 

Same året rykte køk-tyrkarane under Khan Xieli (regj. 619–630) fram for å gjera krav på tributt frå kinesarane. Taizong – som no var blitt keisar – forkasta eit forslag om å forskansa seg med dei få troppane sine i hovudstaden, og rykka i staden fram mot khanen, ved Bianbroen over Weifloden. Med ein bløff lukkast det han å få Xieli til å trekkja seg tilbake, og i 629/630 vart han til slutt avsett og teken til fange av kinesiske styrkar. 

Bygginga av det storslagne Damingpalasset, det største og mest påkosta i Kina (større enn Den forbodne byen i Beijing), byrja i det 8. året av Zhenguan-æraen under keisar Taizong (634).

Taizong gjekk for å vera vidsynt og rettvis. Han tøymde dei ærgjerrige adelege hærførarane sine ved å halda dei travelt opptekne og senda dei ut på militære øvingar. Han føretrekte å utnemna militære frå dei lågare sosiale sjikta og overdrog dei òg tidsmessig avgrensa kommandoar, t.d. ved nordgrensene til riket. 

Far hans, keisar Gaozu, hadde late forvaltinga veksa seg stor, blant anna for å kunna tilfredsstilla mange tidlegare opprørsleiarar ved å gje dei stillingar i styret av riket. Dette var etter hans meining naudsynt under regimeskiftet. Men då Tongstyret sat trygt, kunne Taizong reorganisera og stramm inn på forvaltingsapparatet. I samband med dette fekk han den keisarlege embetsmannseksamen inn i ei form som tilsa at berre ti prosent av kandidatane stod på prøvane. 

Sjølv om han ikkje stod buddhismen nær på nokon måte, tok Taizong imot den reisande munken Xuanzang ved hoffet. 
I 635 mottok han òg den persiske (syro-orientalske) geistlege Alopen og tillét han å organisera den syro-orientalske kyrkja i Kina, blant anna ved å byggja kristne kloster.

På Taizong si tid segla dei kinesiske djunkane så langt som til Afrika. I dei siste regjeringsåra sine kom han på avstand frå rådgjevarane sine, som mislikte dei stadige krigane hans. 

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Keiser Taizong av Tang|Keiser Taizong av Tang]]» frå ,  den 14. mai 2020.*
Austafrikansk tid

**Austafrikansk tid**, eller **East Africa Time**, **EAT**, er ei tidssone som blir brukt i den austlege delen av Afrika. Austafrikansk tid ligg tre timar framfor Coordinated Universal Time (UTC+3), som er det same som moskvatid og austeuropeisk sommartid. 

Sidan mesteparten av denne tidssona ligg nær ekvator, er det inga nemneverdig endring i dagslengda gjennom året. Ein har difor ikkje ei eiga sommartid.

## Bruk
Austafrikansk tid blir brukt av følgjande land:

* ***'
* ***'
* ***'
* ***'
* ***'
* ***'
*  ***' ('''Frankrike''')  og [[Îles éparses]] ([[Bassas då India|Bassas da India]], [[Europaøya]] og [[Juan de Nova]])

* ***'
* ***'
* ***'
* ****

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Østafrikansk tid|Østafrikansk tid]]» frå ,  den 14. mai 2020.*
UTC+03.00

**UTC+03.00** er eit belte av tidssoner som ligg tre timer før standardtida UTC. I 2008 omfatta UTC+03.00 følgjande område:

## Som standard tid heile året
### [[Austafrikansk tid]]
****'
****'
****'
****'
****'
****'
*** (Frankrike) ** og Îles éparses (Bassas da India, Europaøya og Juan de Nova)
****'
****'
****'
****'

### Delar av Arabia og Midtausten
****'
****'
****'
****'
****'
****'

### Den nordlege halvkula
****' ([[Moskvatid]], omfattar mesteparten av europeisk Russland, inkl. [[Novaja Semlja]], [[Frans Josefs land]] og alle jernbaner over hele Russland)

== Den nordlege halvkula – som sommartid ==
=== [[Austeuropeisk sommartid]]  ===
Områder som følgjer [[Europeisk sommartid|EU-reglar for sommartid]]

****'
****'
****' (inkludert Åland)
****'
****'
****' (inkludert [[Akrotiri og Dekelia]] (UK) og [[Nord-Kypros]])
****'
****'
****'
****'
****'
****'

=== Område i Midtausten med ulike reglar for sommartid ===
****'  (ein time framfor egyptisk standardtid )
****' – [[israelsk sommartid]] (fredag før siste søndag i mars, til siste søndag i oktober –  ein time framfor [[israelsk standardtid]] )
****'
****'
****'
*****

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:UTC+03:00|UTC+03:00]]» frå ,  den 14. mai 2020.*
Chang'an

**Chang'an** var hovudstaden for meir enn ti dynasti i kinesisk historie. Chang'an tyder *evig fred* på klassisk kinesisk. Under det kortvarige Xin-dynastiet fekk byen det nye namnet 'varig fred' (常安, uttalt på same måte på mandarin, men etter at dynastiet fall i 23 fekk han tilbake det opphavlege namnet. Då Ming-dynastiet tok til hadde byen igjen eit nytt namn, Xi'an, som tyder 'vestleg fred'. Dette er namnet på byen i dag.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chang&#39;an|Chang&#39;an]]» frå ,  den 14. mai 2020.*
Holmengrå

**Holmengrå** eller **Holmen grå** kan visa til:

*Holmengrå fyrstasjon i Fedje
*Holmengrå i Sør-Orknøyane
*M/T «Holmengraa» var eit norsk tankskip som vart øydelagd 28. desember 1944 av dei allierte under eit luftåtak under den andre verdskrigen. 

*Holmengrå, holme i sjø i Hvaler
*Holmen grå, holme i sjø i Sandnes
*Holmengrå, holme i sjø i Flekkefjord
*Holmengrå, holme i sjø i Fedje
*Holmengrå, holme i sjø i Sør-Varanger
*Holmengråfjorden i Sør-Varanger
*Holmengråvatnet i Sør-Varanger
*Holmengråvika i Sør-Varanger
*Holmengråfjellet i Sør-Varanger
*Holmengråneset i Sør-Varanger
Îles éparses

**Îles éparses** er ein fransk eigedom i Indiahavet som omfattar fem grupper av små øyar. Dei har ingen folkesetnad, bortsett frå personell på meteorologiske stasjonar. 

## Administrasjon og bruk
Sidan 3. januar 2005 har Îles éparses blitt administrert på vegner av Frankrike av administrasjonen for Dei franske sørterritoria (*TAAF* — *les Terres australes et antarctiques françaises*), basert på Réunion. Îles éparses var tidlegare under administrasjon av prefekten i Réunion, sidan Madagaskar fekk sjølvstende i 1960. Sidan 21. februar 2007 har Îles éparses utgjort det 5. distriktet av Dei franske sørterritoria.

Øyane er klassifiserte som naturvernområde. Alle øyane bortsett frå Bassas daå India har ei flystripe på over 1000 meter. Frankrike har ein militær garnison på rundt 14 mann på kvar av øyane i Mosambikkanalen som Madagaskar gjer krav på. 

Bortsett frå Bassas da India har alle øyane meteorologiske stasjonar. Dei meteorologiske stasjonane på Glorieusesøyane, Juan de Nova, og Europaøya er automatiserte. Særleg stasjonen på Tromelinøya er viktig for varsling av syklonar som trugar Madagaskar, Réunion eller Mauritius. 

## Krav på øyane
Mauritius, Komorene, Seychellane, og Madagaskar nektar for at Frankrike har overhøgd over øyane. Mauritius gjer krav på Tromelinøya; Komorane og Seychellane gjer krav på Glorieusesøyane og Madagaskar gjer krav på dei andre øyane i Mosambikkanalen. I Mosambikkanalen ligg òg Banc du Geyser, som b;eo annektert av Madagaskar i 1976. Frankrike ser enno på Banc du Geyser som ein del av Îles éparses. 

Frankrike gjer òg krav på ei økonomisk sone på 200 nautiske mil rundt kvar av dei små øyane i Îles éparses, som saman med krava på økonomiske soner rundt Réunion og Mayotte totalt utgjer over ein million kvadratkilometer i den vestre delen av Indiahavet. Det er betydeleg overlapping mot dei økonomiske sonene til nabostatane.

## Oversyn
Tre av øyane, Bassas da India, Juan de Nova og Europaøya, ligg i den sørlege delen av Mosambikkanalen. Glorieusesøyane ligr også i Mosambikkanalen, men i den nordlege delen, aust for Komorane. Tromelinøya ligg rundt 400&nbsp;kilometer aust for Madagaskar. 

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Îles éparses|Îles éparses]]» frå ,  den 14. mai 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
Klokketårn

**Klokketårn** er ein bygning laga for å husa ei eller fleire klokker. Dette kan vera del av ei kyrkje eller ein eigen bygning, til dømes på ein gravplass.

## Sjå òg
*Klokkestopul

## Litteratur
*Ahlstrand, Jan Torsten.; *Arkitekturtermer*. Lund: Studentlitteratur, 1976, ISBN 91-44-02852-0
Akrostolion

Ein **akrostolion** (frå latinsk *acrostolium*) er ein stamnpryd som ein finn i baugen på oldtidsskip, som romerske eller greske galeiar. Det er ein boga forlenging oppover i baugen på skipet, og enda ofte i ein hjem, skjold eller dyremotiv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akrostolion|Akrostolion]]» frå ,  den 15. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lott på båt

**Lott**, eller **stemne**, er overgongsstykke som forlenger kjølen mot stamnen på eldre norske båttypar. Det er lott i båe endar av kjølen, framlott og baklott.

## Kjelder

*
Rigg

**Rigg** er overomgrepet for alle deler på ein seglbåt eller -skip som har med sjølve seglinga å gjere. Det vert skild mellom ståande rigg, løpande rigg og segl. Ståande rigg er delar som under vanleg segling ikkje vert flytta på, som mast, stag og vantar. Løpande rigg er derimot alle deler som vert nytta under seglinga for å styre segla, som fall (tau for å heise segl), eller skot som forandrar stillinga til segla og forma etter vindtilhøva.  

Eit anna omgrep for heile riggen på eit seglfartøy er **takkelasje**. Å *avtakle* syner til å rigge ned takkelasjen på eit skip. 

## Boven-
**Boven-** tyder over eller øvre og blir brukt som forstaving i samansette ord, spesielt rundt riggen til eit seglskip. Bovenbramstonga, forlenginga av bramstonga, ber bovenbramråen og bovenbramseglet, seglet over bramseglet. Bovenbramstonga blir støtta ved hjelp av bovenbrambarduner og -stag. No kallast bovenbramsegl *røyl*, som kjem av det engelske *royal*; derav dei samansette ord røylrå, -stang, -bardun, -stag med meir.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rigg|Rigg]]» frå ,  den 15. mai 2020.*
Barkasse

**Barkasse** (frå seinlatin *barca*, «bark») er ein skipsbåt, det vil seia ein stor type lettbåt.

I tidlegare tider var barkassar dei største lettbåtane krigsskip hadde på dekk. I dag vert nemninga «barkasse» brukt om ein motorbåt med ope- eller halvope dekk. Han er større enn jolle og gigg, som er mindre lettbåtar.


Fil:Ritning-Konstruktionsritning till mörsarbarkass. 1776-05-25 - Sjöhistoriska museet - OR 1172.tif|Konstruksjonsteikning av ein svensk barkasse utstyrt med mortar 1776.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barkasse|Barkasse]]» frå ,  den 15. mai 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Karakalpakstan

**Karakalpakstan** ( *Qaraqalpaqstan*, *Қарақалпақстан*) er ein sjølvstyrt region vest i Usbekistan. Næringslivet består av produksjon og eksport av bomull. Hovudstaden i regionen er Nukus, som ligg ved Aralsjøen. 

Området har namn etter karakalpak-talande karakalpakfolk. Dette namnet er sett saman av 'kara', som tyder 'svart', og *[[kalpak]]*, 'hatt' eller 'lue'. Sisteleddet -stan tyder 'land'.

## Geografi

Karakalpakstan ligg i den nedste delen av Amu-Darja-bekkenet, og er no for det meste ørken. Det har ein flatevidd på 164&nbsp;900&nbsp;km². Regionen er også omgjeven av ørkenar, Kyzylkum i aust og Karakum i sør. I vest strekkjer eit steinete platå seg mot Kaspihavet.

Folketalet i Karakalpakstan er estimert til rundt 1,7 millionar. I 2007 blei det estimert at rundt 400&nbsp;000 av dei var karakalpakfolk, 400&nbsp;000 usbekarar og 300&nbsp;000 kasakhar. Språket karakalpak er rekna som nærare kazakhisk enn usbekisk. Språket blei skrive med modifiserte kyrilliske bokstavar i sovjettida, og har blitt skirve med latinske bokstavar sidan 1996.

I tillegg til Nukus er andre større byar Xojeli (), Taxiatosh (), Shimbai (), Konirat () og Moynaq (), ein tidlegare hamneby ved Aralsjøen som no ligg på tørt land.

## Historie
Karakalpakstan dekkjer oldtidsriket Khwarezm, men er omtalt i klassisk persisk litteratur som  (). Mellom rundt 500 f.Kr. og 500 e.Kr. omfatta området eit frodig jordbruksland ved hjelp av omfattande kunstig vatning. Karakalpakfolk som levde som nomadiske gjetarar og fiskarar blei først omtalte på 1500-talet. 

Karakalpakstan blei avstått frå Khiva-khanatet til Tsar-Russland i 1873. Regionen blei skipa av Sovjetunionen i 1925. Under Sovjetunionen var det eit sjølvstyrt område innan Den russiske sosialistiske føderative sovjetrepublikken før det blei del av Usbekistan i 1936. 

På grunn av den store minskinga av Aralsjøen er Karakalpakstan no ein av dei fattigaste delane av Usbekistan. Regionen lir av tørke, dels grunna vêrmønster men også i stor grad fordi vatnet i Amu og Syr-Darja for det meste blir brukt opp aust i landet. Feilslåtte avlingar har ført til at 48&nbsp;000 folk har mista hovudinntektskjelda si, og mangel på reint drikkevatn har ført til ei oppblomstring av infeksjonssjukdommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karakalpakstan|Karakalpakstan]]» frå  og «[[:en:Karakalpakstan|Karakalpakstan]]» frå , den 15. mai 2020.*

## Bakgrunnsstoff

*