Gabriel Scott

**Gabriel Scott Jensen** (), kjend som **Gabriel Scott**, var ein norsk forfattar, kjend for mellom anna verka *Fant* og *Tante Pose*.

## Liv

Gabriel Scott Jensen var son av presten Svend Holst Jensen (1846–1908) og komponisten og forfattaren Caroline Mathilde Jensen, fødd Schytte (1848–1935).  

Scott vart fødd i Leith nær Edinburgh i Skottland, medan faren var sjømannsprest der. Han fekk mellomnamnet «Scott» dels etter forfattaren Walter Scott og dels etter Skottland. Då han byrja å skriva for å få det utgitt rådde far hans han til å bruke mellomnamnet Scott som etternamn for at folk lettare skulle kjenna namnet att. Ei tid brukte han også psevdonymet Finn Fogg.

I 1883 flytta familien til prestegarden på Høvåg vest for Lillesand, men i 1887 flytta Gabriel til Kristiansand for å studera. Han gjekk tre år på realskule og tok eksamen ved Skiensfjordens mekaniske fagskole i 1894. 

I 1915 gifta Scott seg for andre gong, då var han som 41-åring enkemann etter den fyrste kona. Det andre ekteskapet enda i skilsmål i 1918, og han gifta seg på nytt allereie same året. På denne tida budde han på Tromøya utanfor Arendal. I 1915 fekk Scott skøyte på det som vart kjend som Maagereiret, ved Galtesund på Tromøy. 

I 1936 vart Scott tildelt Gyldendals legat. Han fekk statleg kunstnarløn i 1951.

## Verk
I ungdomen skreiv Scott sine første litterære verk, som var ei rad dikt som vart publisert i lokalavisene. 
Han var inspirert av Jonas Lie og Sigbjørn Obstfelder. Blant venene hans var sørlandsforfattarane Thomas og Vilhelm Krag.

I 1894 Scott han med den nyromantiske diktsamlinga *Digte*. Etter kvart skreiv han fleire dikt, teaterstykke, barnebøker og nokre noveller. Verka hans har ein lyrisk grunntone og kan byggja på folkeliv, vera eventyrlege skildringar eller ha religiøst tilsnitt.

*Tante Pose* (1904) var ei morosam juleskildring som fekk stor suksess. Også *Himmeluret* (1905) var ein kvass komedie sett på Sørlandet. Teaterstykket *Babels taarn* (1910) var eit kontroversielt komedisk innlegg i den norske språkstriden. Barnebøker som *Trip, trap, træsko* (1902) og eventyret *Det flyvende bord* (1905) var populære.

*Fant* (1928) og fortsetjinga *Josefa* (1930) skildrar omstreifarliv på Sørlandet.
I *De vergeløse* (1938) tok han opp liva til barneheimsborn. Romantrilogien *En drøm om en drøm* (*Våren*, 1940, *Sommeren*, 1941 og *Høsten*, 1947) gjev eit  tilbakeblikk over Scotts eige liv.

To verk med undertittelen «En saga om fædrelandssind»; *Jernbyrden; historien om Jan Vibe* (1915)  og *Enok Rubens levnedsløp* (1917), er vorte omtalt som noko av det beste han skreiv, medan *Fergemannen*  (1952) er rekna som eit høgdepunkt i den religiøse diktinga hans. 

*Kilden* vert rekna som hans største verk, og kom ut etter fyrste verdskrigen. Romanen handlar om den fromme fiskaren Markus og hans gode syn på livet, trass i sterk motbør frå mange medmenneske. Markus klarar å setja pris på alt i livet, om det er godt eller ikkje fullt så godt.

## Verkliste
* *Digte* (1894)
* *Dag* (1895)
* *Vester i Skjærene* (1896)
* *Aftenrøde* (1896)
* *Fugl Føniks* (1898)
* *Lillehavns mysterier. Glade historier fra en liden by* (som Finn Fogg. 2 bd., 1898–1900)
* *Hellige tre konger* (1900)
* *Jagtjournalen. En bog om havet, kysten og skogene* (1901)
* *Trip, trap, træsko* (1902)
* *Siv. Nye digte* (1903)
**Tante Pose* (1904) 
* *Himmeluret* (1905) 
* *Camilla Dyring* (1906) 
* *Det flyvende bord* (1905)
* *Gutten i røiken eller en ny bok om Hollænder-Jonas* (1910)
* *Babels taarn* (1910)
* *Sølvfaks som reiste ut i den vide verden* (1912)
* *Kari Kveldsmat* (1913)
* *Jernbyrden; historien om Jan Vibe* (1915)
* *Enok Rubens levnedsløp* (1917)
* *Kilden eller Brevet om fiskeren Markus* (1918)
* *Det gyldne evangelium* (1921)
* *Stien eller Kristofer med kvisten* (1925)
* *Vindholmens beskrivelse* (1919)
* *Sven Morgendug* (1926)
* *Hyrden* (1927)
* *Fant: Et blad av de reisendes bok* (1928) 
* *Josefa. Fortællingen om en mor* (1930)
* *De vergeløse. Et barns historie* (1938)
* *En drøm om en drøm*
***Våren* (1940) 
** *Sommeren* (1941)
** *Høsten* (1947) 
* *Årringer* (1945)
* *Fergemannen* (1952)

### Filmar som byggjer på bøker av Gabriel Scott
* 1937 *[[Fant]]*, regi: Tancred Ibsen
* 1939 *De Vergeløse*, regi: Leif Sinding
* 1940 *[[Tante Pose]]*, regi: Leif Sinding

## Kjelder

*Gabriel Scott (15. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 29. desember 2013.
*Gylseth, Christopher Hals, Gabriel Scott (13. februar 2009), *Norsk biografisk leksikon*. Henta 29. desember 2013.

## Bakgrunnsstoff
* Gabriel Scott selskabet

**Litteratur**
* Truls Erik Dahl: *Gabriel Scott - et levnetsløp*, Juni forlag, 1998 ISBN 82-91674-15-9