open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sarah Churchill

**Sarah Churchill, hertuginne av Marlborough** () var ei nær venninne av dronning Anne av Storbritannia og ei av dei mest påverkande kvinnene i britisk historie. 

Venskapen og påverknaden ho hadde på prinsesse Anne var velkjend, og viktige personar tok ofte kontakt med Sarah Churchill for at ho skulle påverke Anne. Som følgje gjorde kunnskapen Sarah hadde om regjeringa då Anne vart dronning, ho til ein mektig ven og ein farleg fiende. 

På ei tid då bryllaup hovudsakleg var basert på pengar, ikkje kjærleik, hadde Sarah eit uvanleg nært forhold til ektemannen, John Churchill, den første hertugen av Marlborough, som ho gifta seg med i 1677. Sarah fungerte som agent for Anne etter at faren hennar, Jakob II vart avsett under den ærerike revolusjonen og ho hjelpte fram ønskene hennar under styret til etterkomaren etter Jakob, Vilhelm III og Maria II. Då Anne kom til trona etter at Vilhelm døydde i 1702, vart hertugen av Marlborough, i lag med Sidney Godolphin, den første jarlen av Godolphin, regjeringssjefar, delvis som følgje av den nære venskapen mellom kona og dronninga. Då hertugen var ute av landet og kommanderte dei britiske styrkane under den spanske arvefølgjekrigen, heldt Sarah han oppdatert om intrigane i hoffet, med han sendte ho anmodningar og politiske råd som ho la fram for dronninga. Sarah støtta alltid Whig-partiet, men brukte òg mykje tid på byggprosjekt som Blenheim Palace. Ho døydde i 1744, 84 år gammal. 

Ho var ei viljesterk kvinne som ønskte å få ting slik som ho ville det, og testa ofte tolmodet til dronninga når ho var usamd med ho politisk eller innan andre saker. Dronninga sparka både Sarah og mannen hennar frå hoffet i 1711, men ho kom attende til hoffet då hannoverane tok over trona etter Anne døydde. Ho hadde kjende usemjer med mange viktige folk, som dottera til den andre hertuginna av Marlborough; arkitekten av Blenheim Palace, John Vanbrugh; statsminister Robert Walpole; kong Georg II og kona hans dronning Caroline. Pengane ho arva frå Marlborough-fondet gjorde ho til ei av dei rikaste kvinnene i Europa.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sarah Churchill, Duchess of Marlborough|Sarah Churchill, Duchess of Marlborough]]» frå ,  den 27. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Falkner, James. 'Churchill, Sarah, duchess of Marlborough (1660–1744)'. *[[Oxford Dictionary of National Biography]]*. Oxford University Press, 2004. Retrieved on 21 April 2007. (Subscription service)
* Field, Ophelia. *The Favourite: Sarah, Duchess of Marlborough*. London: Hodder and Stoughton, 2002. (ISBN 0-340-76808-8)
* Murray, Hon. Sir George, ed. *The Letters and Dispatches of John Churchill, First Duke of Marlborough, from 1702–1712*. 5 vols. New York: Greenwood Press, 1968.
Slaget ved Denain

**Slaget ved Denain** vart utkjempa den 24. juli 1712, som ein del av den spanske arvefølgjekrigen, og resulterte i ein fransk siger under marskalk Villars mot austerrikske og nederlandske styrkar under Eugene av Savoie.

## Opptakt
Eugene hadde kryssa Scheldt med 105&nbsp;000 mann med målet om å tvinge dei 120&nbsp;000 soldatane til Villars ut i kamp. Han marsjert raskt til byen Denain og okkuperte han, og tok stilling på ei høgd med Denain som forsyningsbase. Etter hemmelege ordrar frå London vart dei britiske soldatane, nyleg sett under kommandoen til hertugen av Ormonde, brått trekt ut og den allierte armeen stoppa.

## Slaget
Dei franske soldatane var søraust for le Cateau i Mazinghien. Etter å ha nøye utforska fordelinga til fienden, valde Villars å gå til åtak på Denain. Kavaleriet vart sendt for å ta dei forskjellige bruene som kryssa elva Selle, som rann gjennom le Cateau mot nordvest, før ho rann ut i Scheldt ovanfor Denain. I løpet av kvelden tok ei avdeling òg stilling rundt møllene ved Haspres, og blokkerte elveoversetjigna der. Om natta byrja infanteriet å marsjere mot styrkane til Eugene ved Landrecies (ved Sambre, nordaust for le Cateau). Som svar til denne trugselen forsterka Eugene Landrecies, men svekka samstundes den allierte høgreflanken (under Albemarle) som heldt Denain.

Ved daggry hadde Villars svinga linja si og retta ho mot Denain i tre rekkjer. Kl. 0500 planla Villars og dei viktigaste løytnantane hans åtaket ved Avesnes-le-Sec, der dei kunne sjå det omkringliggande låglandet. Kl. 0700 nådde dei franske infanteristane Neuville-sur-Escaut og fekk ordre om å ta bruene over Scheldt. Kl. 0800 vart dei allierte overraska då dei oppdaga at franskmennene var i området. Albermarle åtvara Eugene, som på dette stadiet ikkje var særleg uroa. Kl 1300 utvikla åtaket seg til eit åtak på palisadane i Denain. Franske sappørar med økser leia infanteriet mot kraftig eld. Det allierte infanteriet, gripen av panikk, prøvde å flykte over møllebrua. Fylt av flyktande soldatar kollapsa brua og fleire hundre infanteristar drukna.

Eugene hadde reagert for sakte til å få styrkane sine over Scheldt ved Prouvy for å hjelpe Albemarle. Under prins de Tingry heldt dei franske regimenta brua ved Prouvy mot fleire austerrikske åtak, og til slutt, då dagen gjekk mot slutten, sprengde franskmennene brua for å hindra at ho fall til fienden. På venstreflanken var Eugene derfor blokkert av Scheldt og kunne ikkje gå til mottåtak for å ta Denain attende.

Slaget såg ikkje umiddelbart ut til å vere så avgjerande som det vart, sidan det meste av armeen til Eugene framleis var intakt. Men utan Denain byrja den allierte stillinga å løyse seg opp, og i løpet av dei neste månadane hadde franskmennene teke attende dei fleste byane dei hadde tapt dei førre åra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Denain|Battle of Denain]]» frå ,  den 27. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Chandler, David G. *Marlborough as Military Commander.* Spellmount Ltd, (2003). ISBN 1-86227-195-X
*Lynn, John A. *The Wars of Louis XIV, 1667–1714.* Longman, (1999). ISBN 0-582-05629-2
Saint Kitts

**Saint Kitts** er ei øy i Det karibiske havet. Øya utgjer saman med øya Nevis landet Saint Kitts og Nevis.

Øya er ei av Leewardøyane i Dei små Antillane. Øya ligg ca 2100 km søraust for Florida. Innbyggjartalet på Saint Kitts er 35&nbsp;000, og arealet er 168 km². Øya er kring 29 km lang og 8 km brei. 

Den største byen på Saint Kitts er Basseterre, som òg er hovudstad i landet.

Historia som sukkerprodusent basert på slaveri under engelsk herredømme gjer at fleirtalet på øya har afrikansk opphav.

Brimstone Hill Fortress nasjonalpark er ein verdsarvstad og ei av dei største festningane som er bygd i det austlege Karibia. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Saint Kitts|Saint Kitts]]» frå , den 27. mai 2011.*
Christopher Codrington

**Christopher Codrington** () var ein britisk soldat, bibliofil og koloni-guvernør. Faren hans, som òg heitte Christopher Codrington, var kaptein-general på Leewardøyane.

Codrington vart utdanna ved Christ Church i Oxford, der han vart vald ut som medlem av All Soul. Deretter tenestegjorde han med dei britiske styrkane som var utstasjonerte i Flandern på denne tida. I 1695 vart han utnemnd til kaptein. Same året følgde han med kong Vilhelm III på besøka hans til Oxford, og i mangel på ein offentlege talar, vart han vald til å halde talen ved University of Oxford.

I 1697, same året som faren hans døydde, vart han utnemnd til kaptein-general og øvstkommanderande for Leewardøyane. I 1703 leia han ein mislukka britisk angrep mot den franske kolonien Guadeloupe. Etter dette sa han opp stillinga si som guvernør. Han heldt seg resten av livet sitt som pensjonist på eigedomane sine på Barbados og Barbuda.

Han grunnla byen Codrington saman med familien sin på 1600-talet. Byen ligg på øya Barbuda som er ein del av dei karibiske øystaten Antigua og Barbuda. I 1741 var byen åstad for éit stort slaveopprør. Opprøret skuldast den dårlege handsaminga til den kvite folkesetnaden av dei svarte slavane. Slavane stakk av frå arbeidet sitt og gjorde blant anna mykje skade på eigedomane til familien Codrington i Karibia.

Codrington College, som vart kalla opp etter han, vart bygd mellom 1714 og 1742. Codrington testamenterte 6000 pundt til å betale for bygginga av eit av biblioteka til denne skulen, med ei ytterlegare gåve på 4000 pund som skulle leggjast ut for bøkene til dette biblioteket. Samstundes skulle samlinga hans på litt over 10&nbsp;000 bøker òg donerast til dette biblioteket.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christopher Codrington|Christopher Codrington]]» frå ,  den 27. mai 2011.*
Leewardøyane

**Leewardøyane** er dei nordlege øyane i Dei små Antillane, aust for Puerto Rico og sørover til Dominica. Dei er ein del av Vestindia. Øyane ligg på grensa mellom det nordaustlege Karibiske havet og det vestleg Atlanterhavet. Den sørlege delen av Dei små Antillane vert kalla Windwardøyane.

## Namnet
Øyane vart kalla *leeward*, som tyder «på lesida» fordi dei rådande vindane i området blest får aust (sjå passatvind). Desse øyane er derfor nedstraums, eller på lesida av, dei søraustlegaste Windwardøyane, øygruppa som først møter passatvindane. 

## Geografi
Leewardøyane dekkjer fleire øystatar. 

Det er fleire aktive vulkanar på øyane, og i nyare tid har Montserrat hatt eit større utbrot. 

## Historie
I eldre tider vart øyane busette av karib-folket, som har gjeve namn til Karibia, og taíno-folket. Somme etterkomarar etter desse gruppe lever framleis på øyane.

Øyane var av dei første delane av Amerika som kom inn under Det spanske imperiet. Europeisk kontakt vart først gjort under den andre reisa til Kristoffer Columbus, og mange av stadnamna kjem frå denne perioden. Til dømes kjem Montserrat frå Santa Maria de Montserrate, etter den heilage jomfrua av Montserratklosteret, som ligg på fjellet Montserrat, og er eit nasjonalt helgenskrin for Catalonia.

## Øyar i Leewardøyane

Generelt frå nordvest til søraust: 
* Dei puertoricanske Jomfruøyane: Vieques, Culebra
* Dei amerikanske Jomfruøyane: Saint Thomas, St. John, St. Croix, Water Island (USA)
* Dei britiske Jomfruøyane: Jost Van Dyke, Tortola, Virgin Gorda, Anegada (Storbritannia)
* Anguilla (Storbritannia)
* Øya St. Martin (Fransk/nederlandsk)
* Saint-Barthélemy (Fransk)
* Saba (Nederlandsk)
* Sint Eustatius (Nederlandsk)
* Saint Kitts
* Nevis
* Barbuda
* Antigua
* Redonda
* Montserrat (Britisk)
* Guadeloupe (Fransk)
* Dominica (stundom medrekna)

Den vesle og fjerntliggande øya Isla Aves vert stundom rekna med i gruppa.

## Sjå òg
* Antillane
* Leeward-Antillane
* Dei britiske Leewardøyane

## Bakgrunnsstoff
Omleiringa av Guadeloupe

**Omleiringa av Guadeloupe** var eit mislukka forsøk av engelske styrkar leia av Christopher Codrington på å erobre den franske øya Guadeloupe under den spanske arvefølgjekrigen i 1703. Guvernøren på Guadeloupe, Charles Auger, sette opp eit kraftig forsvar og fekk forsterkingar frå Martinique. Engelskmennene gjekk derimot tom for forsyningar og omleiringa vart avslutta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siege of Guadeloupe|Siege of Guadeloupe]]» frå ,  den 27. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Fjallkonan

**Fjallkonan** (Fjellkvinna) er ei kvinneleg lekamleggjering av Island. Ho blei først skildra i *Ofsjónir* frå 1752 av Eggert Ólafsson og først namngjeven i diktet «Íslands minni» av Bjarna Thorarensen. Sidan dette har Fjallkonan blitt eit utbreidd islandsk symbol.

Ho blei først avbilda i ei engelsk bok, *Icelandic Legends* (1864-1866), teikna av tyske J.B. Zwecker etter ei skildring gjeven av omsetjaren Eiríkur Magnússon. Dette bildet skildra han så i eit brev til Jón Sigurðsson:

:Dette bildet av ei kvinne er meint å representera Island, sidan ho på hovudet har ei krone av is som flammar sprutar opp frå. På skuldra har ho ein ramn, den mest typiske fuglen til Island &mdash; Odin sin gamle ven. [...] Ein måse sigler over vatnet og det sydande tidshavet, og historiske runestavar flyt i land innan rekkevidd for kona; ho har allereie ein av dei i handa. Dei skal stå for litteraturen og historia til landet vårt. Over kvinna er ein nattehimmel med stjerner og måne. Bak henne er fjell med toppar bada i månelys.

Eit blad kalla *[[Bladet Fjallkonan|Fjallkonan]]* kom ut i Reykjavík frå 1884 til 1911. Nettstaden *fjallkonan.is* er eit prosjekt frå Reykjavik museum som formidler islandsk kvinnehistorie.

Ei kvinne utkledd som Fjallkonan dukka første gong opp under Islandsdagane i Winnipeg í Canada i 1924. Sidan 1944 har kvinner kledde som Fjallkonan lese opp dikt under den islandske nasjonaldagen 17. juni ei rekkje stader på Island.

## Bakgrunnsstoff

*Bladet ''Fjallkonan'' ved timarit.is
*Liste over kvinner som har fungert som fjellkoner i Reykjavik fram til 2007  ved hitthusid.is
*fjallkonan.is (engelsk utgåve)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fjallkonan|Fjallkonan]]» frå ,  den 27. mai 2011.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:is:Fjallkonan|Fjallkonan]]» frå ,  den 27. mai 2011.*  
 

*Fjallkonan  ved hitthusid.is
*Sautjándi júní ved murderiseverywhere.blogspot.com
Oberhof

**Oberhof** er ein by i landkrinsen Schmalkalden-Meiningen i Thüringen i Tyskland. Ved utgangen av 2009 budde 1&nbsp;513 menneske i byen, som ligg på åsryggen med skogsområdet Thüringer Wald på ikring 815 meter over havet.

Oberhof er eit sentrum for vintersport. Særleg populære er tevlingane i skiskyting og aking, elles vert det skipa til tevlingar i bobsleigh, langrenn, skihopping og kombinert nordiske greiner.

Byen lever av turismen. I 2009 hadde Oberhof 426&nbsp;000 gjestedøgn.  Oberhof er etter Erfurt og Weimar den mest besøkte staden i Thüringen og den feriestaden i Thüringer Wald med flest gjester.

Oberhof er og kjent for sitt sportgymnas.

Oberhof er venskapsby med Lillehammer.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oberhof|Oberhof]]» frå ,  den 27. mai 2011.*
Liberté, égalité, fraternité

**Liberté, égalité, fraternité** (fransk for 'Fridom, likskap, brorskap'), er motto for Frankrike og for Haiti. Mottoet skriv seg frå Den franske revolusjonen og var nytta i den ålmenne debatten før Den fyrste republikken vart proklamert, men vart ikkje teke offisielt i bruk som motto for den franske republikken før på slutten av 1800-talet, det vil seie under Den tredje republikken.

## Galleri

Unité Indivisibilité de la République.jpg|Revolusjonstrykk frå 1793
Banner for Sulitjelma Labourers division of Sjønstå.jpg|Fane frå Sulitjelma med «frihet - likhet - brorskap».
INF3-323 Unity of Strength Liberté, Egalité, Fraternité.jpg|Plakat frå andre verdskrigen.
Klut

**Klut** eller **fille** er eit mindre tøystykke som kan koma frå eit større tøystykke eller vera laga til den ønskte storleiken frå byrjinga av. I dag bruker ein typisk filler til pussing og reingjering. Gjenbrukte filler kan brukast til å laga klutepapir, lappeteppe, fillerye og liknande.

Ordet «klut» kan også brukast for å visa til segl, som i uttrykket «setja alle klutar til». «Filler» kan visa til lasete klede eller humoristisk om vanlege klede.

## Vaskefiller

Filler kan vera nyttige til å gjera reint med, både på store flater, avgrensa flekkar eller i tronge rom. Det er vanleg å ha ulike klutar til ulik bruk, til dømes golvfille til å vaska golv med, kjøkkenfille til bruk der ein lagar mat og kroppsklut til å vaska kroppen med.

Dei fleste klutar kan vaskast og brukast fleire gonger, ulikt tørkepapir og våtserviettar, men det er også utvikla eingongsklutar. Klutar som ligg fuktige lenge danner grobotn for bakteriar. For å ikkje bli helseskadelege bør særleg kjøkkenklutar byttast ofte.

Alle typar tekstil blir brukte til klutar. Tradisjonelt har dei vore av naturfiber som bomull og lin. I nyare tid har ein utvikla kunstfiberklutar, til dømes filtklut av viskose og andre syntetiske fiber, og mikrofiberklut. Slike klutar kan ofte brukast til å vaska med utan reingjeringsmiddel og/eller vatn.

## Kjelder
*
*Trine Jensen, «Slik fjerner du flekker fra tekstiler» , klikk.no, 18.04.2011
*Tor Risberg, «Risikosport på norske kjøkken», nrk.no, 01.06.2011
*Gry Catinka Wold, «- Bytt klut fire ganger i uka» , klikk.no, 09.02.2010

## Bakgrunnsstoff
Kent Johanssen

**Kent Johanssen** () er ein tidlegare norsk skihoppar. Han vann VM-sølv i 1991 og kom elles to gongar på pallen i verdscupen. Frå NM-tevlingar fekk han med seg tre sølv- og to bronsemedaljar. Johanssen tevla for Bækkelagets Sportsklub.

## Karriere
Johanssen debuterte i verdscupen den 5. mars 1989 med å bli nr 3 i Holmenkollen, bak den suverene vinnaren Jens Weissflog frå DDR og landsmannen Jon Inge Kjørum. Ei dryg veke etter vart Johanssen verdsmeister for juniorar, på heimebane på Vang i Hedmark. Helga deretter deltok han i verdscupen Planica, der han enda på andreplassen.

Før verdsmeisterskapen i Val di Fiemme i 1991 var det små forventingar til Johanssen. Rett nok tok han sølv i begge NM-tevlingane, bak Espen Bredesen, men ein 20. plass i Oberstdorf var den beste plasseringa i verdscupen. Han overraska stort under rennet i normalbakken, berre slått av austerrikaren Heinz Kuttin. Resten av verdsmeisterskapen og verdcupsesongen hamna han svært langt ned på resultatlistene.

Sesongane 1993-95 var Johanssen ute av landslaget. Han kom med att i 1995, og presterte eit par gode tevlingar. Ein fjerdeplass i Oberhof på forsesongen 1995/96 var hans beste plassering. Seinare same sesongen vekte han stor åtgaum då han ved landinga på 110 meter under NM i Kløvsteinbakken i Meldal miste eine skia. Med eit lite stykke kunst makta Johanssen å halde seg ståande på den gjenverande skia til over fallgrensa, og vart nummer fire.

Han la opp i 1997.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1989: Nr 2 i Planica og nr 3 Holmenkollen (debut)
*1990: Nr 8 i Örnsköldsvik
*1990/91: Sølvmedalje i normalbakken under ski-VM i Val di Fiemme
*1995: Nr 12 i Holmenkollen
*1995/96: Nr 4 i Oberhof
*1996/97: Nr 7 på Lillehammer

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1988: Nr 10 i storbakken på Rena
*Ski-NM 1989: Bronsemedalje i storbakken på Odnes
*Ski-NM 1990: Sølvmedalje i storbakken i Meldal
*Ski-NM 1991: Sølvmedalje i både normalbakken på Rognan og i storbakken i Bærum
*Ski-NM 1994: Bronsemedalje i normalbakken i Vegårshei
*Ski-NM 1995: Nr 4 i normalbakken i Rælingen
*Ski-NM 1996: Nr 4 i storbakken i Meldal
*Ski-NM 1997: Nr 5 i storbakken på Lillehammer

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Willingen

**Willingen**, i Tyskland kjent som **Willingen (Upland)** er eit *gemeinde* (lokalsamfunn/by) i Upland i den nordaustlege delen av Rothaargebirge. Staden, med 6&nbsp;293 innbyggarar i 2009, høyrer til landkrinsen Waldeck-Frankenberg i delstaten Hessen i Tyskland.

Willingen er særleg kjend som vintersportstad. I verdas største hoppbakke utanom dei fire skiflygingsbakkane, vert det årleg skipa til verdscuprenn. Sidan 2007 har ein og hatt ein arena for skiskyting.


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Willingen (Upland)|Willingen (Upland)]]» frå ,  den 27. mai 2011.*
Oberwiesenthal

**Oberwiesenthal** er ein by og ein vintersportstad i Erzgebirgskreis i delstaten Sachsen i Tyskland. 2&nbsp;501 menneske budde i byen ved utgangen av 2009. Han ligg i Erzgebirge, nær grensa mot Tsjekkia, 19&nbsp;km sør for Annaberg-Buchholz, og 23&nbsp;km nordaust for Karlovy Vary. Byen ligg 914 meter over havet, og er såleis den høgstliggande byen i Tyskland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oberwiesenthal|Oberwiesenthal]]» frå ,  den 27. mai 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Fylkesveg 775 (fleirtyding)

**Fylkesveg 775** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 775 (primær fylkesveg i Nord-Trøndelag)
*Fylkesveg 775 i Østfold
Salsbruket

**Salsbruket** er ein busetnad i Nærøysund kommune i Trøndelag, ved botnen av Oppløyfjorden. Staden vart bygd opp omkring Tresliperiet i Salsbruket, som brann ned 1985. 

Salsbruket har variert småindustri, mellom anna kalksteinsbrot og produksjon av utstyr til oppdrettsnæringa. Her er det kafé med overnatting. Staden har også ei rik lakseelv som renn ut der tresliperiet låg før. Fint turterreng og fleire fiskevatn.

Namnet kjem av Salen i Fosnes, der sagbruket fyrst låg.

## Kjelder
Fylkesveg 774 (fleirtyding)

**Fylkesveg 774** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 774 (primær fylkesveg i Nord-Trøndelag)
*Fylkesveg 774 i Rogaland
*Fylkesveg 774 i Sør-Trøndelag
*Fylkesveg 774 i Østfold
Skvallerkålslekta

**Skvallerkålslekta** er ei planteslekt med sju artar som veks i Europa og Asia. Ein av artane, skvallerkål, er kjend som eit ugras i Noreg.

## Kjelder

* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
----
* Dansk Wikipedia.

## Bakgrunnsstoff
*
Abelvær

**Abelvær** er ei bygd i Nærøysund kommune i Trøndelag, på Store Kalvøy (0,48 km2) ved munningen av Foldfjorden. Staden hadde 195 innbyggjarar i 2001.

Staden er fiskevær og handelsstad. Her er det hermetikkfabrikk, slipp og mekanisk verkstad. Vegsamband med fastlandet går via fylkesveg 768.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Abelvaer.no
Lydinfrastruktur

**Lydinfrastruktur** er eit samleomgrep som syner til programkode som realiserer funsksjonalitet for handsaming av digtal lyd i datamaskinar. Denne infrastrukturen femnar om lågnivåmodular som drivarar, lydmiksar/tenarar og grensesnitt mellom desse. Brukarprogram, som lydavspelarar, lydarbeidsstasjonar, syntisiserar og så vidare, har ulik funksjonalitet og vert ikkje rekna som infrastruktur. Lydinfrastrukturen er med andre ord programvara som ligg under brukarprogramma og som utfører oppgåver for brukarprogram, koordinerer I/O til frå lydkort og så vidare. 

Audio-infrastrukturen utfører dei same oppgåvene uavhengig av kva brukarprogram som køyrer. Ved å plassera felles kode i eigne modular treng ein ikkje å inkludera denne koden i alle brukarprogramma. Dette sparar arbeid og gjer det lettare å utvikla nye brukarprogram. Denne infrastrukturen tek seg òg av oppgåver som synkronisering og gjer at ulike brukarprogram kan samarbeida.  

Audio-infrastrukturen er realisert noko forskjellig i dei ulike operativsystema og meir detaljert informasjon er plassert i eigne artiklar for kvart operativsystem: 
* Linux-lydsystem
* OS X-lydsystem
* Windows-lydsystem
Nevis

**Nevis** er ei øy i Karibia i øygruppa Lewwardøyane. Øya ligg kring 120 km nordvest for Guadeloupe og er den sørlegaste av dei to øyane i landet Saint Kitts og Nevis. 

Nevis har eit areal på 93 km², og har om lag 11&nbsp;200 innbyggjarar (2001). Den største byen på øya er Charlestown. 

Nevis er ei relativt rund øy og er av vulkansk opphav. Det høgaste punktet på øya er Nevis Peak med ei høgd på 985 meter over havet. Dei viktigaste salsprodukta frå jordbruket er bomull og kokosnøtter, og i tillegg er fiske og turisme viktige næringar. 

Nevis vart oppdaga av Kristoffer Colombus i 1493, og fekk namnet «Nuestra Senora de Las Nieves», på grunn av fjella som var dekt av skyer. I 1628 vart øya kolonisert av England, og er blant anna kjent for at Alexander Hamilton vart fødd der. Frå 1967 har øya vore ein del av St. Kitts og Nevis. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nevis|Nevis]]» frå ,  den 28. mai 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell turistside
* Nevis1.com - Uoffisiell guide til Nevis
Pierre Le Moyne d'Iberville

**Pierre Le Moyne d'Iberville** (), var ein fransk soldat, skipskaptein, utforskar, koloniadministrator, riddar av Saint-Louis-ordenen, eventyrar, sjørøvar, kjøpmann og grunnleggjar av den franske kolonien Louisiana i Ny-Frankrike. Han er truleg den mest kjende personen frå Ny-Frankrike og den første store kanadiske eventyraren som var fødd i Nord-Amerika.

Han var den tredje sonen til Charles Le Moyne, som kom frå Dieppe i Frankrike og var lord i Longueuil i Canada. Mora heitte Catherine Primot. Han var den eldre broren til vitskapsmannen Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville. Han vart òg kalla *Sieur d'Iberville*

Pierre Le Moyne d'Iberville var med å grunnleggje fleire byar i dagens USA, som Biloxi i Mississippi (1699) og Mobile i Alabama (1702). Iberville leia eit felttog på Newfoundland 1696-1697 og deltok i slaget i Hudsonbukta mot ein britisk skvadron.

Iberville leia i 1706 ei rekkje suksessfulle åtak mot den britiske øya Nevis under den spanske arvefølgjekrigen. Han reiste så til Havanna på Cuba for å få forsterkingar frå Castilla for eit åtak på Carolina. Han døydde derimot i Havanna av gul feber.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pierre Le Moyne d&#39;Iberville|Pierre Le Moyne d&#39;Iberville]]» frå , og «[[:de:|Pierre Le Moyne d&#39;Iberville]]» frå  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* "Le Moyne d'Iberville", Dictionary of Canadian Biography Online, Univ. of Toronto, Canada, 2009, webpage: bio-ca-940.
* Guy Frégault, *Iberville le conquerérant* (Montréal, 1944)

## Bakgrunnsstoff
François Louis de Rousselet-Châteaurenault

**François Louis de Rousselet, marquis de Châteaurenault** () var ein fransk viseadmiral, marskalk av Frankrike og adelsmann. 

I ungdomen kjempa han i slaget ved the Dunes i 1658 mot spanjolane. I 1661 gjekk hann i den franske marinen og utmerkte seg i erobringa av Jijel under François de Vendôme de Beaufort (23. juli 1664).

I 1672 vart han kaptein på sitt eige skip og kjempa i Middelhavet mot sjørøvarar frå Salé. I 1673 leia han ein skvadron i Nordsjøen og kjempa mot Michiel de Ruyter i 1675. I 1677 segla han langs spanskekysten med berre seks skip og klarte å stå imot eit åtak frå ein flåte av 25 nederlandske skip under Cornelis Evertsen den yngre.

Under niårskrigen gjekk han i land med ein fransk arme i Irland etter å ha slått admiral Herbert i slaget ved Bantry Bay. Eit år seinare, etter ekspedisjonen mislukkast, evakuerte han den franske armeen i tillegg til 18&nbsp;000 irar. 

Han kjempa så i slaget ved Beachy Head i 1690 og slaget ved Lagos i 1693.

De Châteaurenault vart viseadmiral i 1701 og kommanderte den franske flåten under slaget ved Vigobukta (1702). Flaggskipet hans «La Forte» vart sett i brann under slaget. 

Han vart guvernør i Bretagne i 1704.  

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:François Louis de Rousselet, Marquis de Châteaurenault|François Louis de Rousselet, Marquis de Châteaurenault]]» frå ,  den 28. mai 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Charleston i Sør-Carolina

**Charleston** er ein hamneby i delstaten Sør-Carolina i USA og hovudsete for Charleston fylke. Byen ligg omtrent midt på kystlinja til Sør-Carolina, ved samløpet og utløpet til elvane Cooper og Ashley. Bykjernen ligg på ei halvøy mellom desse to elvane. Byen har kring 150&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen vart grunnlagt i 1670 og heitte opphavleg «Charles Town», kalla opp etter Karl II av England. Den opphavlege staden, på motsett side av Ashleyelva, vart vald av Anthony Ashley-Cooper. Bykjernen hadde flytta til halvøya ved 1680. Charleston var på denne tida hovudstad for heile provinsen Carolina.

Under den amerikanske sjølvstendekrigen vart Charleston eit mål for dei engelske styrkane, og vart okkupert i 1780. Då England trekte seg ut i desember 1782 vart namnet på byen endra til Charleston. Byen vart ein av dei rikaste byane i Amerika, på grunn av bomullshandelen. Som i fleire sørstatar bestod mykje av arbeidsstyrken likevel av slavar og det kom eit slaveopprør i 1822 som vart slått ned.

Ein viktig del av opptakta til den amerikanske borgarkrigen fann stad i Charleston. Det demokratiske partiet var splitta mellom demokratar i nordstatane og sørstatane. Forhandlingar mellom partane i Hibernian Hall mislukkast, og i presidentvalet i 1860 var det to demokratiske presidentkandidatar. Dette gjorde at republikanaren Abraham Lincoln vart valt, og Sør-Carolina erklærte sjølvstende frå USA 20. desember same år. Dei første skota i krigen kom i januar 1861 då eit skip frå nordstatane vart skoten på på veg inn til Charleston. Eit åtak frå sørstatane på Fort Sumter, kontrollert av nordstatane, fann stad i april. Dei første slaga i verda med ubåtar fann stad ved byen i 1863. Byen fall til unionsstyrkane i 1865 og byen var ved denne tida vorte svært øydelagt.

I 1886 vart Charleston råka av eit kraftig jordskjelv som hadde ein styrke på om lag 7,5 på richterskalaen. 60 menneske omkom i skjelvet.

Charleston har fleire historiske bygningar som har overlevt krig, jordskjelv og orkanar og turistindustrien er ei viktig næring. Det er fleire teknologiselskap i byen. Medical University of South Carolina, eit universitet for utdanning av legar ligg i byen og har omtrent 2500 studentar. Byen er tent av den største flyplassen i Sør-Carolina og ligg ved enden av motorvegen I26.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Charleston (Sør-Carolina)|Charleston (Sør-Carolina)]]» frå , den 28. mai 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Provinsen Carolina

**Provinsen Carolina**, engelsk *The Province of Carolina*, var mellom åra 1663 og 1729 ein britisk koloni i Nord-Amerika. Provinsen vart delt 1729 i ein nordleg og ein sørleg provins som etter sjølvstendeerklæringane til USA vart delstatane Nord-Carolina og Sør-Carolina.

Provinsen Carolina var ein koloni i britiske Amerika, kontrollert av *Lord Proprietors*, eigarane, ei gruppe på åtte engelske adelsmenn, blant anna rikskanslaren Edward Hyde, og som vart uformelt leia av Anthony Ashley-Cooper, 1. jarl av Shaftesbury. Misnøye over styringa av provinsen førte til at ein stadsfortredande guvernør vart utnemnd for å administrere den nordlege halvdelen i 1691.

Delinga av ein nordleg og sørleg del vart endeleg i 1712, men begge kolonien vart verande hos den same gruppa av eigarar. Eit opprør mot eigarane braut ut i 1719 som førte til at det vart utnemnt ein kongeleg guvernør for Sør-Carolina i 1720. Etter bortimot eit tiår der den britiske regjeringa freista å kjøpe ut eigarane vart både Nord-Carolina og Sør-Carolina kongelege koloniar i 1729.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Provinsen Carolina|Provinsen Carolina]]» frå ,  den 28. mai 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Royal Patent of Carolina province of 1629
*Carolina Charter of 1663   
*Carolina Charter of 1665
*Concessions and Agreements of the Lords Proprietors of the Province of Carolina, 1665
*Sir Robert Heath's Patent
*The Founding of North and South Carolina
Byen Veracruz

**Veracruz** er ein av dei største hamnebyane i Mexico, og ligg i delstaten med same namn. Etter Tampico og Coatzacoalcos-Minatitlán er det den største byen på den meksikanske kysten av Mexicogolfen. Han ligg 105 kilometer frå delstatshovudstaden Xalapa. Han har kring ein halv million innbyggjarar. Byen blir ofte kalla Puerto de Veracruz (Hamna Veracruz) for å skilje han frå delstaten Veracruz. Innbyggjarane blir kalla *jarochos*.

## Historie

Hamnebyen vart grunnlags av erobraren av Mexico, Hernán Cortés, då han steig i land i 1519 for å erobre landet. Han gav staden namnet *La Villa Rica de la Vera Cruz*; 'den rike byen av den sanne krossen'. Dette vart etterkvart hovudutskipingshamna for den spanske sølvflåten som frakta sølvet frå dei meksikanske gruvene til Spania. Òg rikdomane frå den spanske kolonien Filippinane vart frakta over Stillehavet til Acapulco, frakta over land via Mexico by til Veracruz, og så frakta over Atlanterhavet til Spania. Dette gjorde Veracruz til eit attraktivt mål for engelske og franske piratar som herja i Karibia, og i 1653 og 1712 vart byen plyndra av piratar. For å motverke truslane vart den store festninga San Juan dei Ulúa bygd på ei øy i hamna i 1565 og utvida kraftig utover i kolonitida.

Dei siste spanske styrkane etter den meksikanske sjølvstendekrigen forlét Mexico frå Veracruz i 1825. I 1838 vart byen okkupert av franskmennene.

## Kultur

Som Mexico sin viktigaste hamneby i Det karibiske havet og Atlanterhavet har Veracruz lenge trekt til seg folk frå mange ulike kulturar. Meksikanske urfolk, spanjolar og afrikanarar danna grunnlaget for kulturen, seinare kom også innvandrarar frå andre land som Italia og Cuba til. Byen er kjend for å vera livleg, med menneske og musikk på dei opne plassane til langt på natt.

Som i resten av Mexico er mais, bønner og graskar viktige matvarer, men byen bruker meir tropiske vekstar som avokado, chili, papaya og sapote òg fleire eurasiske ingrediensar som koriander, laurbær, persille, safran, timian og ris, kveite, oliven og mandlar enn det som er vanleg elles i meksikansk mat. Afrikanskætta slavar innførte ananas, sukkerrøyr og jordnøtt til å smaksetta mat, og maniok, kokebanan og søtpotet er vanleg her som elles i karibisk mat. Kjøkkenet i Veracruz er elles spesialisert på sjømat, og her blir ete *cocteles*, skaldyr overhelt med skarp saus, og *pescado a al veracruzana*, fisk i ein skarp tomatsaus.

## Attraksjonar
Festninga San Juán dei Ulúa har den eldste kyrkja i Mexico, kapellet San Francisco, og ei lang rekkje murar, bastionar og historiske bygningar. Bastionen Baluarte de Santiago er ein annan del av festningane som skulle verne byen. Sentrum er sentrert rundt Zócalo, stortorget, med domkyrkja parroquía i kolonistil. Mot hamna ligg strandpromenaden Malecón, der innbyggjarane spaserer i skumringstimen. Strendene nærast byen er for forureina til å tilrådast, men lengre ut ligg det flotte strender.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Veracruz (by)|Veracruz (by)]]» frå , den 28. mai 2011.* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Veracruz, Veracruz|Veracruz, Veracruz]]» frå , den 1. juni 2011.* 

## Bakgrunnsstoff
Jean du Casse

**Jean Baptiste du Casse** () var ein fransk sjørøvar og admiral.

I ungdommen fekk han ikkje lov til å gå inn i den franske marinen fordi foreldra var hugenottar. Han gjekk då inn i slavehandelen med *Compagnie de Sénégal*, og segla mellom Afrika og Karibia. Med pengane han tente på slavehandelen kjøpte han eit skip i Saint-Domingue og kapra eit fullasta nederlandsk skip. Han segla til Frankrike og tilbaud halve byttet til krona. For dette vart han utpeikt til løytnatn i den franske marinen av Ludvig XIV.

I 1687 prøvde han å erobre Elmina; i juni 1689 gjekk han til åtak på Berbice og Fort Zeelandia i Surinam.

I 1691 vart han utpeikt som guvernør på Saint Domingue, og fekk respekt hos sjørøvarane på øya. Dei neste månadane plyndra han engelske koloniar i nærleiken, mellom anna Port Royal som nettopp hadde vorte råka av eit kraftig jordskjelv.

I 1697, under Baron de Pointis plyndra han Cartagena, men fekk ikkje femtedelen av byttet som han vart lova. Han segla så til Frankrike og kravde sin del frå kong Ludvig XIV personleg. Han og mennene hans fekk 1,4 millionar franc i kompensasjon. I tillegg vart han forfremma til admiral og slått til riddar i Saint Louis-ordenen.

I 1702 slo han John Benbow nær Santa Marta i det som er vorte kjend som kamphandlina i august 1702.

I 1704 kjempa han i avantgarden på «Intrépide» i slaget ved Vélez-Málaga.

I 1708, under spansk teneste, kommanderte han den spanske sølvflåten under den årlege reisa og tapte få mann. For dette fekk han ordenen av det gylne skinnet, den høgaste utmerkinga ein kan få i Spania. 
I 1714 kommanderte han den franske flåten under omleiringa av Barcelona.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jean du Casse|Jean du Casse]]» frå ,  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Brunryggmaursmett

**Brunryggmaursmett**, *Epinecrophylla fjeldsaai*, er ein liten fugl i maurfuglfamilien. Denne arten lever i tropisk, fuktig skog, under 450 moh. i austlege Ecuador og i ved øvre Napo i Loreto-regionen, Peru. Han er vanleg i Yasuní nasjonalpark, Ecuador. Brunryggmaursmett er ein nyleg skildra og lite kjent art som er vanskeleg å skilje frå andre artar i same slekta. Han vart først plassert i slekta *Myrmotherula*, seinare sett inn i *Epinecrophylla*.

Brunryggmaursmett er ca. 11 cm i lengd, kjønna er ulike i fjørdrakta: hannfuglen har brun overside, underside og andlet er gråleg, strupen svart og kvitflekkete. Fjørdrakta åt hofuglen har overside som hannen, men undersida er lys brun, strupen er lysare, nesten kvit, med svarte streker. Songen er kraftig, høgfrekvent. 

Denne arten beitar i fleirartsflokkar, lågt i underskog. 

## Kjelder

* Schulenberg, T., Stotz, D. Lane, D., O'Neill, J, & Parker, T. *Birds of Peru*. Christopher Helm, London. (2007) ISBN 978-0-7136-8673-9 
* Ridgeley, Robert S. Paul J. Greenfield, *The Birds of Ecuador vol II, * Christopher Helm London (2001) ISBN 0-7136-6117-8
*BirdLife International (2014) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22730375 Epinecrophylla fjeldsaai] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 20. august 2014.


## Bakgrunnsstoff
* Videoar av brunryggmaursmett hos Internet Bird Collection
Jean-François Duclerc

**Jean-François Duclerc** (fødd i Guadeloupe, død 18. mars 1711 i Rio de Janeiro) var ein fransk sjørøvar og riddar i Saint-Louis-ordenen.

Han var fødd i Guadeloupe som son av Jean Duclerc. Han starta ein karriere i den franske marinen, først som kaptein på eit brannskip og så på ein fregatt. Den 10. mai 1710 segla han frå La Rochelle som kommandant på ein liten flåte som skulle angripe Rio de Janeiro. Han hadde berre seks skip og 1200 mann til disposisjon. Mot slutten av august 1710 nådde dei Rio og prøvde å erobre byen. Raidet vart mislukka. Portugisarane visste at dei var på veg og hadde ingen vanskar med å knuse den vesle styrken. 400 franskmenn mista livet og 700 tekne til fange, inkludert Duclerc. Trass i dette vart han slått til riddar av Saint-Louis-ordenen. Den 18. mars 1711 vart Duclerc myrda i fengsel under mystiske omstende av ei gruppe maskerte menn. I september 1711 klarte ein langt større fransk styrke under Duguay-Trouin å erobre Rio de Janeiro og frigjere dei gjenverande fangane frå raidet til Duclerc.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jean-François Duclerc|Jean-François Duclerc]]» frå ,  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* French attacks on Brasil (Portuguese)
* Biographic data (French)
Slaget ved Rio de Janeiro i 1710

**Slaget ved Rio de Janeiro** i 1710 var eit mislukka raid av ein fransk kaperflåte på den portugisiske kolonibyen Rio de Janeiro i august 1710 under den spanske arvefølgjekrigen. Raidet var nesten fullstendig mislukka. Kommandanten Jean-François Duclerc og meir enn 600 mann vart tekne til fange. Portugisarane nekta å sleppe laus eller utveksle fangane og dette medverka til at franskmennene utførte eit nytt vellukka raid året etter.

Duclerc vart myrda i fangenskap i mars 1711 av ukjende drapsmenn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Rio de Janeiro (1710)|Battle of Rio de Janeiro (1710)]]» frå ,  den 28. mai 2011.*
*** oppgav desse kjeldene:*
*Boxer, Charles Ralph. ''The golden age of Brazil, 1695-1750: growing pains of a colonial society''
John Benbow

**John Benbow** () var ein engelsk offiser i Royal Navy. Han gjekk inn i marinen 25 år gammal og jakta mellom anna på algeriske sjørøvarar før han forlet marinen og gjekk inn i handelsflåten der han vart verande til den ærerike revolusjonen i 1688, då han vende attende til Royal Navy og vart utnemnd til offiser. 

Benbow kjempa mot Frankrike i niårskrigen, og tente på og seinare kommanderte fleire engelske fartøy og tok del i Beachy Head, Barfleur og La Hogue i 1690 og 1692. Han vart kjend under felttoga mot Salé og mauriske sjørøvarar, kringsette Saint-Malo og kjempa i Vestindia mot Frankrike under den spanske arvefølgjekrigen. 

Suksessen og ryet til Benbow gjorde han både til kjendis og at han vart forfremma til admiral. Han var så involvert i ei sak under kamphandlinga i august 1702, der fleire av kapteinane hans nekta å støtte han då han kommanderte ei skipsskvadron. Benbow fekk fleire av kapteinane stilt for tetten og seinare fengsla eller avretta for dette, men han levde ikkje sjølv lenge nok til å oppleve dette. Desse hendingane medverka til ryet hans og fleire referansar til han i seinare populærkultur.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Benbow|John Benbow]]» frå ,  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

;**Online: **

* 
* 
* 
* 
* 
* 
;**Printed: **
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Moder Svea

**Moder Svea** er ei kvinneleg lekamleggjering av Sverige. Ho blir gjerne framstilt som ei kraftfull skjoldmøy, oftast med ei eller to løver. Ein finn fleire framstillingar av Moder Svea i Sverige, mellom anna ein statue ved Riksdagshuset i Stockholm. 

Moder Svea blir rekna for å ha blitt skapt i 1672 av Anders Leijonstedt i diktet «Svea Lycksaligheets Triumph», men blei først utbreidd gjennom «Kunga-Skald» av Gunno Dahlstierna frå 1698. Namnet er avleidd av Svea rike, eit anna namn på Sverige. Svea er seinare blitt eit svensk kvinnenamn.

Historisk har symbolet vore mykje brukt i nasjonalistisk propaganda, seinare òg i politiske avisteikingar. I åra 1890-1963 var Moder Svea avbilda på svenske setlar av ulike valørar. Desse «Sitjande Svea»-setlane gjekk ut av sirkulasjon 31. desember 1987. 


Fil:Riksdagshus entre 2007.jpg|Riksdagshuset med Moder Svea.
Fil:Enskilda banken 3.jpg|Moder Svea, statue av Rolf Adlersparre i Gamla Stan i Stockholm.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Moder Svea|Moder Svea]]» frå ,  den 28. mai 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
Jacques Cassard

**Jacques Cassard** () var ein fransk marineoffiser og sjørøvar.

## Liv og virke
Cassard byrja karrieren som sjømann 14 år gammal på eit handelsskip som familien eigde. I januar 1697 gjekk han inn i den franske marinen på bombeskipet «Éclatante».

I 1700 var Cassard kaptein på eit handelsskip. Året etter braut den spanske arvefølgjekrigen ut og Cassard starta som sjørøvar. I 1705 var han kaptein på sjørøvarskipet «Saint Guillaume» og kapra 12 handelsskip og raida Cork. To år seinare kapra han 13 handelsskip med «Duchesse Anne» og fekk ein grad i marinen.

I 1709 vart Cassard forfremma til kommandant og fekk i oppgåve om å eskortere ein matkonvoi på 25 skip ombord på «Éclatant» med 68 kanonar. Den 29. april, med støtte frå «Sérieux», slo han fem engelske skip og konvoien kom trygt fram til Marseille.

Året etter leia Cassard ein skvadron som eskorterte ein konvoi til Smyrna som hadde vore blokkert i Siracusa av ein britisk flåte. Han kapra HMS «Pembroke» i slaget ved Siracusa. Konvoien nådde Toulon.

I desember 1711 fekk Cassard kommando over ein seks skip stor skvadron og sette i gang eit tokt der han raida engelske, nederlandske og portugisiske koloniar på Kapp Verde-øyane og i Karibia.

Cassard pensjonerte seg i 1731. I 1736 vart han erklært sinnsjuk etter å ha fornærma kardinal de Fleury og vart halden innesperra i Ham, der han døydde fire år seinare.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jacques Cassard|Jacques Cassard]]» frå ,  den 28. mai 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
Det svenske riksvåpenet

**Det svenske riksvåpenet** finst i ei stor utgåve, kongevåpenet, og ei lita som blir kalla «Tre kronor». Det store riksvåpenet er òg det personlege våpenet til statsoverhovudet i Sverige, kongen, medan det vesle mellom anna blir brukt av den svenske regjeringa.
Cassard-toktet

**Cassard-toktet** var ei sjøreise av den franske kapteinen Jacques Cassard i 1712 under den spanske arvefølgjekrigen. Han segla ut frå hamnebyen Toulon med ein flåte på åtte skip, 3&nbsp;000 sjømenn og 1&nbsp;200 soldatar, og plyndra og raida Kapp Verde-øyane, dei britiske øyane Montserrat og Antigua i Vestindia, og dei nederlandske koloniutpostane Surinam, Berbice og Essequibo i Sør-Amerika. Han gjekk så vidare og raida nederlandske St. Eustatius, og klarte med noko vanskar å få kontroll over Curaçao, den sterkaste nederlandske busetnaden i Karibia. Mange av stadane han gjekk i land betalte styresmaktene pengar for å unngå plyndring, men dette hjelpte ikkje alltid og Cassard braut stundom vilkåra han hadde gått med på.

Toktet gjorde at Cassard fekk utmerkinga Saint Louis-ordenen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cassard expedition|Cassard expedition]]» frå ,  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Norman, Charles Boswell. ''The corsairs of Frankrike''. pp. 139-150
* Rodway, James. ''History of British Guiana''
Raphael Gualazzi

**Raffaele Gualazzi**, kjend som **Raphael Gualazzi** () er ein italiensk songar og pianist. Han representerte Italia i Eurovision Song Contest 2011 med songen *Follia d'amore*, og kom på 2. plass i finalen, bak Aserbadsjan sitt bidrag, *Running Scared* av Ell & Nikki.

Dette var fyrste gongen Italia deltok i Eurovison sidan 1997.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Raphael Gualazzi|Raphael Gualazzi]]» frå ,  den 28. mai 2011.*
Nadine Beiler

**Nadine Beiler** () er ei austerriksk songar. Ho representerte Austerrike i Eurovision Song Contest 2011, og kom på 7. plass i 2. semifinale og på 18. plass i finalen med songen *The Secret Is Love*.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nadine Beiler|Nadine Beiler]]» frå ,  den 28. mai 2011.*
Sint Eustatius

**Sint Eustatius** (òg kjent som *Saint Eustace* og *Statia*) er ei øy i Karibia som høyrer til Nederland. Øya har status som nederlandsk kommune med særstatus. Sint Eustatius utgjorde til 10. oktober 2010 ein del av Dei nederlandske Antillane. Øya ligg austom Dei amerikanske Jomfruøyane, har ein folkesetnad på 2768, og er kalla opp etter den katolske helgenen Eustachius. Hovudstaden til øya er Oranjestad.

## Historie
Øya vart oppdaga av Kristoffer Columbus i 1493 og fleire land gjorde krav på øya i dei neste 150 år. I 1636 vart øya kolonisert av Det nederlandske Vestindiske kompaniet, som anla sukkerplantasjar på øya.

På 1700-talet vart øya kjent som *Golden Rock* då økonomien fekk eit kraftig oppsving på grunn av at øya ignorering våpen- og handelsembargoen mellom stormaktene, som på den tida var i krig mot kvarandre om blant anna herredømet i Karibia.

Sidan øya selde våpen og ammunisjon til alle som kunne betale, var øya ein av dei få stadene Dei tretten koloniane kunne få kjøpt våpen. Det gode tilhøvet mellom Sint Eustatius og USA førte til ein episode der kommandør De Graaff på øya vedtok å svare på salutt frå det amerikanske skipet USS «Andrew Doria» som vitja øya 16. november 1776. USA gav denne salutten stor publisitet sidan øya de facto hadde anerkjent sjølvstendet til USA.

Storbritannia tok ikkje denne hendinga alvorleg, men fortsette protesten sin mot handelen mellom øya og USA. Handelen mellom desse to var hovudårsaken til han den fjerde engelsk-nederlandske krigen, som vart katastrofal for nederlandsk handel.

Storbritannia okkuperte Sint Eustatius den 3. februar 1781. Kommandør de Graaff som på det tidspunktet ikkje var klår over krigserklæringa, såg raskt at han ikkje kunne kjempe imot angrepsmakta og overgav øya til den britiske admiralen George Brydges Rodney. Ti månader etterpå vart øya erobra av Frankrike, som var i allianse med nederlendarane. Nederland fekk kontroll over øya i 1784.

I sine velmaktsdagar hadde Sint Eustatius ein folkesetnad på opptil 20&nbsp;000. I tida etter har folketalet gradvis falle ned til 3600.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sint Eustatius|Sint Eustatius]]» frå ,  den 28. mai 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*"Kva for eit århundre er dette?" Skisse av paradoksitalitetens ethos, Sint Eustatius, Nederlandske Antiller. Stein Erik Johansen. I: Sosialantropologisk institutt, NTNU: Identitetsdannelse, identitetsforhandling og identitetsuttrykk. Trondheim: Tapir Akademiske Forlag, 2003.



## Bakgrunnsstoff
* LonelyPlanet.com - Kart og informasjon
Azərbaycan marşı

**«Azərbaycan Marşı»** ('Aserbajdsjan-marsjen') er den aserbajdsjanske nasjonalsongen. Songen er dikta av  Ahmad Javad og melodien komponert av Uzeyir Hajibeyov i 1919. I 1920 blei Aserbajdsjan ein sovjetrepublikk og tok etterkvart i bruk ein sosialistisk nasjonalsong, også denne med melodi av Hajibeyov. 27. mai 1992 vedtok den aserbajdsjanske folkeforsamlninga at «Azərbaycan Marşı» skulle vera nasjonalsong for den sjølvstendige republikken.

Femmanatmynten frå 2006 har brotstykke av nasjonalsongen på fram- og baksida.

## Tekst

### Omsetjing

## Bakgrunnsstoff
*Notar ved cantorion.org

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Azərbaycan marşı|Azərbaycan marşı]]» frå ,  den 28. mai 2011.*
Det franske nasjonalvåpenet

**Det [[Frankrike|franske]] nasjonalvåpenet** vart innført i si noverande form i 1953. Frankrike har ikkje hatt eit offisielt riksvåpen sidan 1870, men nyttar i staden eit nasjonalvåpen med symbol frå revolusjonen; eit sigdforma skjold med monogrammet RF, for République Française (Den franske republikk), og med ein bord, som endar i to løvehovud, som ramme, alt i gull. Bak skjoldet er eit risknippe med gulløks, flankert av ei eikegrein og ei olivengrein, begge i gull.

I 1999 tok regjeringa og departementa i Frankrike i bruk ein eigen logo, som er basert på trikoloren, der det kvite midtfeltet er forma som ein silhuett av kvinnefiguren Marianne, som er symbolet på Frankrike. Under flagget er det eit tekstfelt med devisa Liberté · Égalité · Fraternité (fransk, «Fridom, likskap, brorskap») og det offisielle namnet på staten: République Française.

## Sjå òg
*Det franske flagget

## Kjelder