open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charlie Panigoniak

**Charlie Panigoniak** (), var ein kanadisk inuittisk songar-låtskrivar og gitarist som tok for seg livet i nord på albuma sine.

Han byrja spela inn musikk på 1970-talet, og var med på prosjekt for kringkastingstenesta CBC Northern. Panigoniak er ein interessant artist som har tatt mainstream-musikk og -songar og laga nye versjonar med sin eigen unike musikkstil. Han hadde også eit mangeårig samarbeid med songaren Lorna Tasseor, som  han akkompagnerte på gitar og keyboard. 

## Liv og virke
Charlie Panigoniak blei fødd i Chesterfield Inlet i dei dåverande Nordvestterritoria, no i Nunavut. Då han var 30, var han allereie blitt ein kjend utøvar av inuittisk musikk i mange ulike inuittsamfunn rundt om i noverande Nunavut. 

Med oppveksten i Nord-Canada var Panigoniak avskoren frå mykje av  det som skjedde i kanadisk kultur generelt, og var sterkare påverka av dei lokale tradisjonane. Seint på 1950-talet bestemte dei kanadiske styresmaktene seg for å flytta sveltande inuittar frå innlandet til ulike kystbusetnader. Med desse tilflyttarane kom også nye tankar og idear, og moglegvis ein sjanse til å høyra meir generell kanadisk musikk.

Panigoniak fekk den fyrste gitaren sin av faren då han var 21. Denne gitaren var laga av ein blekkboks. Med denne kunne Panigoniak ta for seg og tolka country-sjangeren. I 1967 måtte Panigoniak reisa til Brandon i Manitoba for å få behandling for tuberkulose. Denne reisa til ein større by opna auga hans for nye musikkformer. Ho gav han også høve til å kjøpa sin fyrste skikkelege gitar. Sidan dette har Panigoniak utvikla ein country folk-stil. Songane hans handlar ofte om vennar, familie og daglegdagse hendingar frå livet hans. Dei er skrivne på inuktitut.

I 1973 spelte Panigoniak i Rankin Inlet, der han blei høyrd av Doug Ward. Ward var produsent for CBC, og likte musikken til Panigoniak så mykje at han ordna til ein innspelingssesjon for han i Toronto neste sommar. Panigoniak spelte inn fleire album for CBC Northern Service. Dei omfattar to EP-ar (11 songar) og LP-ane *Inuktitut Christmas & Gospel Songs* (), *My Seasons* () and *Just for Kids* (). Barnealbumet blei spelt inn saman med Tasseor, som Panigoniak kom til å ha jamne samarbeid med sidan. Panigoniak har samarbeidd med Lorna Tasseor i over 30 år.  Inuktitut-versjonen hans av «Rudolph the Red-Nosed Reindeer» (, **') med Lorna Tasseor var med på samlealbumet ''A Northern Christmas'' (, **') frå 1996. 

I 2012 blei han tildelt den høgaste utmerkinga i heimterritoriet, Order of Nunavut, i lag med kunstnaren Kenojuak Ashevak. Begge blei utnemnde til «ambassadors for our territory and its people». Utmerkinga framhever bidrag av kulturell, sosial eller økonomisk tyding for terrirtoriet.

Panigoniak døydde 6. mars 2019 i heimen sin i Rankin Inlet, ein dag før han fylte 73.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Charlie Panigoniak|Charlie Panigoniak]]» frå ,  den 5. november 2022.*  

## Bibliografi

* Whidden, L. (1981). Charlie Panigoniak: Eskimo music in transition. Retrieved 5 October 2008, from http://cjtm.icaap.org/content/9/v9art4.html

## Bakgrunnsstoff

* 
* Review of ''A Northern Christmas''
Sjølvbilete

**Sjølvbilete** eller **sjølvbilde** er den oppfatninga eit individ har om seg sjølv, ein kan ha ei god eller dårleg oppfatning av seg sjølv. Sjølvbilete er ein del av eins personlegdom, som vert styrt av sosiale, fysiske, personlege og kognitive faktorar. Dette påverker eit individ sitt høve til andre individ og Samfunnet elles. Individ kan nytta forsvarsmekanismar for å unngå å skada eins sjølvbilete.

Omgrepet sjølvbilete vert nytta i psykologi, psykoterapi, pedagogikk og i historiske analysar, men også i daglegtale («Han/ ho/hen har eit dårleg sjølvbilete»).

## Sjå òg

* Sjølvtillit
* Forsvarsmekanismar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Selvbilde|Selvbilde]]» frå ,  den 5. november 2022.*
Gulnara Mehmandarova

**Gulnara Mehmandarova** () er ein aserbajdsjansk-norsk arkitekt, forskar (historikar som har arbeidd med arkitektur og kunst) og korresponderande medlem av International Academy of Architecture of Oriental Countries. Gulnara Kamal Mehmandarova har ein doktorgrad i teori og historie av arkitektur og restaurering av monument. Ho har publisert meir enn 70 vitskaplege publikasjonar.

## Arbeid med verdsarv

### World Heritage List (WHL), UNESCO
Gulnara Mehmandarova har utarbeidd dokumentasjonen for fleire monument i Aserbajdsjan til Lista over Verdas kulturarv, inkludert Gamlebyen i Baku med Sjirvansjahpalasset og Jomfrutårnet (erklært verdsarvsted i 2000), og eldtempelet Ateshgah i Surakhany.

## Arbeidet med International Council on Monuments and Sites (ICOMOS)

* ICOMOS-CIVVIH — medlem av Den Internasjonale vitskaplege komiteen for historiske byar og landsbyar i ICOMOS
* ICOMOS-IWC — medlem av Den Internasjonale vitskaplege trekomiteen av ICOMOS
* Den første presidenten av den aserbajdsjanske komiteen for International Council on Monuments and Sites (ICOMOS)

## Medlemskap i Arkitektfagforeiningar

* Norske arkitekters landsforbund
* Fortidsminneforeningen
* International Academy of Architecture of Oriental Land
* Unionen av arkitektar i Aserbajdsjan
* Den sovjetiske unionen av arkitektar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gulnara Mehmandarova|Gulnara Mehmandarova]]» frå ,  den 5. november 2022.*
Anna Birgitta Rooth

**Anna Birgitta Rooth** () var ein svensk professor i etnologi, men var utdanna og verka nesten utelukkande innanfor området folkloristikk, eit fagfelt som i løpet av hennar tid opphøyrde som eigen disiplin og vart underlagt etnologien.

## Bakgrunn
Anna Birgitta Rooth var dotter av grossisten Nore Waldemarsson og kona Helena Engstedt. Ho studererte kunsthistorie og deretter folkloristikk ved Lunds universitet under professor Carl Wilhelm von Sydow.

Ho disputerte til doktorgraden i 1951, vart dosent i Lund i 1957 og professor ved Uppsala universitet i 1973.

Rooth var kjend for var utforskinga av Oskepott-motivet i folkloristikken.

Ho vart gift med legen Gösta Rooth (f. 1918) i 1942.

## Bibliografi i utval

* *The Cinderella Cycle*, CWK Gleerup, Lund 1951 (avhandling)
* *[[Loke|Loki]] in Scandinavian Mythology*, CWK Gleerup, Lund 1961
* *Folklig Diktning. Form och teknik*, Almqvist & Wiksell, Stockholm 1965
* *Livet i [[Ängelholm|Lergökastan]]* (redaktör), CWK Gleerup, Lund 1966
* *Ordspråk från södra Sverige. Ordnade efter åsikter, värderingar, samhällssyn.*, Studentlitteratur, Lund 1968
* *Lokalt och globalt* Studentlitteratur, Lund 1969
* *The Alaska Expedition 1966. Myths, Customs and Beliefs among the Athabascan Indians and the Eskimos of Northern Alaska*, CWK Gleerup, Lund 1971
* *Från lögnsaga till paradis*. Acta Universitatis Upsaliensis. Studia Ethnologica Upsaliensia 12. Uppsala 1983. ISBN 91-554-1462-1
* *Döden och den svarta oxen, Symbolspråk och värderingar*. Acta Universitatis Upsaliensis. Studia Ethnologica Upsaliensia 15. Uppsala 1985. ISBN 91-554-1732-9

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anna Birgitta Rooth|Anna Birgitta Rooth]]» frå ,  den 5. november 2022.*
Ingrid Eide

**Ingrid Eide** () er ein norsk politikar og sosiolog. Ho var sentral i grunnleggjinga av Institutt for fredsforskning (PRIO) i 1959, og arbeidde i fleire år ved instituttet. Ho var av avgjerande tyding for PRIO sin kontakt med fredsrørsla og kvinnerørsla. Seinare var ho i mange år amanuensis i sosiologi ved Universitetet i Oslo.

## Bakgrunn
I 1960 tok ho ei magistergrad i sosiologi ved Universitetet i Oslo, og frå 1973 til 1976 var ho statssekretær i Kyrkje- og undervisingsdepartementet.

Eide har vore gift med Johan Galtung og Sverre Lodgaard. Ho er mor til juristen Andreas Galtung.

## Politisk karriere
Eide var vararepresentant til Stortinget for Arbeidarpartiet frå Oslo frå 1977 til 1985, der ho møtte for Knut Frydenlund og Sissel Rønbeck. Frå 2007 sat ho i Oslo bystyre for Arbeidarpartiet. Eide har òg ei omfattande internasjonal yrkesrøynsle, mellom anna frå UNESCO og som direktør i UNDP, FN sitt program for kvinner og utvikling. Ho var òg sentral i Internasjonal kvinneliga for fred og fridom i Noreg, saman med Johanne Reutz Gjermoe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingrid Eide|Ingrid Eide]]» frå ,  den 5. november 2022.*
Mari Holmboe Ruge

**Mari Louise Holmboe Ruge** () er ein norsk samfunnsforskar. Ho stod sentralt ved skipinga av Institutt for fredsforskning (PRIO) i 1959, i lag med mellom anna Johan Galtung og Ingrid Eide. 

Mari Holmboe Ruge er MA i sosiologi frå Columbia University og mag.art. i statsvitskap frå Universitetet i Oslo. Ho arbeidde i mange år i administrasjonen i Noregs allmennvitskaplege forskingsråd. Ho har òg vore aktiv i fredsrørsla spesielt i Internasjonal Kvinneliga for Fred og Fridom.

Mari Holmboe Ruge var gift med informatikaren Herman Ruge fram til han gjekk bort i 2019.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mari Holmboe Ruge|Mari Holmboe Ruge]]» frå ,  den 5. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Lucie Idlout

**Lucie Idlout** (fødd **Tatanniq Lucie d'Argencourt**, 1972/1973) er ein kanadisk songar og låtskrivar frå Iqaluit i Nunavut. Ho er dotter av Leah Idlout-Paulson og barnebarn av Joseph Idlout.

## Karriere
Etter å ha gjeve ut fleire EP-ar gav Idlout ut sitt fyrste lange album, *E5-770, My Mother’s Name*, i 2004. Tittelen viste til mor hennar og dei kanadiske styresmaktene si behandling av inuittar, som dei brukte å identifisera ved hjelp av nummer frå merke i staden for namn. E5-770 var nummeret tildelt mor hennar. Denne politikken blei formelt innført i 1944, men varte frå 1941 til 1978. Albumet inneheldt songen «Birthday», som blei brukt i filmen *Crime Spree* av Dan Birman, der Gérard Depardieu og Harvey Keitel spelte. Etter å ha oppnådd ein del nasjonal og internasjonal merksemd blei Idlout godt kjend i media etter at ho opna for The White Stripes då dei heldt konsert i heimbyen hennar Iqaluit 27. juni 2007.

Det andre albumet hennar, *Swagger*, kom ut i februar 2009. Album inneheld songen «Lovely Irene», som seinare blei omarbeidd med eit barnekor frå Iqaluit og kalla «Angel Street». Songen inspirerte ordføraren i Iqaluit, Elisapee Sheutiapik, til å starta ein kampanje for å auka merksemda kring vald i nære relasjonar i Canada ved å be kanadiske byar om å kalla ei gate i byen Angel. I 2014 hadde byar som Iqaluit, St. John's, Edmonton, Regina, Fredericton, Yellowknife og Kamloops følgd oppfordringa.

Hausten 2009 spelte Idlout inn ein ny song, «Road to Nowhere», til *Great Canadian Song Quest* på CBC Radio 2. Ho har sidan skrive musikk til filmskaparen Zacharias Kunuk sin film *Inuit Knowledge and Climate Change*, og for fleire fjernsynsprogram. I 2012 spelte Idlout ei gjesterolle som ein lesbisk strupesongar i *[[Arctic Air]]* på CBC.

Filmskaparen Shane Belcourt har nemnd Idlout, ein nær ven av systera si Christi, som ein påverknad på temaa i filmen *Tkaronto* frå 2007.

I 2017 opptredde Idlout i Alan Zweig sin dokumentarfilm *There Is a House Here*.

## Album

* *E5-770, My Mother’s Name* (2004)
* *Swagger* (2009)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lucie Idlout|Lucie Idlout]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 2015

**Verdsmeisterskapen i roing 2015** vart avvikla på vatnet Lac d’Aiguebelette i Aiguebelette-le-Lac i Frankrike dagane frå 30. august til 6. september. Menn tevla i 13 i ulike båtklassar og kvinner i 9.

Norske Kristoffer Brun og Are Strandli vann bronsemedalje i dobbeltsculler i lettvektsklassa.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Firar utan styrmann





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt, toar utan styrmann





### Lettvekt dobbeltfirar





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2015 World Rowing Championships|2015 World Rowing Championships]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Björneborgs Tidning

***Björneborgs Tidning*** var ei svenskspråkleg dagsavis som vart gitt ut i Björneborg i Finland frå 1860 til 1965. Mellom 1865 og 1872 var ho kjend som *Björneborg*. *Björneborgs Tidning* var den siste svenske avisa i byen.

## Sjefredaktørar

* Theodor Tigerstedt: 1860–1865, 1873–1882
* Otto Palander: 1865–1872
* Axel Bergbom: 1882–1895
* Waldemar Forsvik: 1895–1897
* Karl August Tavaststjerna: 1897–1898
* Uno Stadius: 1898
* John Linsén: 1898–1905
* Thore Asp: 1905–1910
* Donald Fock: 1910–1952
* Bengt Stenwall: 1955–1957
* Clas-Erik Vester: 1957–1965

## Eigarar

* Mauritz Thiesen 1860–1865
* Otto Palander 1865–1872
* Theodor Tigerstedt 1873–1895
* W. Rosenlew & C:o 1895–1904
* Aktiebolaget Björneborgs Tidning 1904–1924
* Björneborgs Tidnings- och Tryckeri Aktiebolag 1924–1965

## Kjelder
* Gunvor Zilliacus: *Ett sekel svensk journalistik*,  Björneborgs Tidnings- och Tryckeri A.B, 1960

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Björneborgs Tidning|Björneborgs Tidning]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Björneborgs Tidning 1860–1900 i Nationalbibliotekets digitala samling
Borgåbladet

***Borgåbladet*** var ei svenskspråkleg lokalavis som vart utgitt i Borgå i Finland. Avisa dekte Östra Nyland med Borgå og Sibbo som tyngdepunkt. Ho kom ut fem dagar i veka og hadde eit opplag på rundt 8 000 eksemplar. Avisa var uavhengig borgarleg. 

Første eksemplar av *Borgåbladet* kom  ut den 15. desember 1860. Avisa var dermed den tredje eldste avisa i Finland. I 2014 vart *Borgåbladet* slått saman med avisa *[[avisa Östra Nyland|Östra Nyland]]* av KSF Media, som eigde begge avisene. Den nye avisa fekk namnet *[[avisa Östnyland|Östnyland]]*. Første utgåve av den nye avisa vart gitt ut 13. januar 2015.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Borgåbladet|Borgåbladet]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Borgåbladet på nettet
* Historiska tidningsbiblioteket: ''Borgåbladet'' (1860–1909)
* KSF Media
* ''Uppslagsverket Finland'', Borgåbladet [død lenke]
Helsingfors Dagblad

***Helsingfors Dagblad*** var ei viktig finsk liberal dagsavis som kom ut frå 1862 til 1889. Avisa vart grunnlagd av Otto Reinhold Frenckell, som var den første redaktøren. Andre redaktørar var E. Berg 1863-1864, Robert Lagerborg 1865–1882, Robert Castrén 1882–1883, Anders Herman Chydenius 1883–1887 og Gustaf Lönnbeck 1888–1889. Andre sentrale personar som var involverte i etableringa av avisa var mellom anna Leo Mechelin og Carl Gustaf Estlander. 

Avisa hadde ikkje det finske språket som ei viktig kampsak, men tok til orde for å gi det ein konstitusjonell status. Avisa diskuterte forskjellige emne som vart tatt opp i Riksdagen, og tok til orde for å forbetra dei sivile rettane og den økonomiske statusen til kvinner.

Avisa fusjonerte i 1866 med *Helsingfors Tidningar*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helsingfors Dagblad|Helsingfors Dagblad]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Kymen Sanomat

***Kymen Sanomat*** («KySa») er ei finsk avis som blir utgjeven i regionen Kymenlaakso i Finland. Hovudredaksjonen ligg i Kotka. Ho kjem ut sju dagar i veka og har eit dagleg opplag på 24 216 (2009) med omtrent 62 000 lesarar (2007). Avisa vart stifta i 1902.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kymen Sanomat|Kymen Sanomat]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Vladana Vučinić

**Vladana Vučinić** (), profesjonelt kjend som **Vladana**, er ein montenegrinsk songar og låtskrivar. Ho representerte Montenegro i Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia med låten «Breathe».

## Bakgrunn
Vučinić vart fødd i dåverande Titograd i Jugoslavia. Ho fekk kontakt med musikkbransjen allereie som barn, takka vere bestefaren Boris Nizamovski, som leia den makedonske foreininga for sceneartistar. Han var også manager for det makedonske musikkensemblet Magnifico. Vučinić er musikkutdanna med fordjuping innan musikkteori og operasong. Ho har også ein journalistikkgrad frå Montenegros statlege fakultet for statsvitskap. 

I 2003 hadde Vučinić fjernsynsdebuten sin på eit nasjonalt karaokeshow. Same år gav ho ut debutsingelen «Ostaćeš mi vječna ljubav», som ho framførte under musikkfestivalen Pjesma Mediterana i Budva i Montenegro. I mars 2005 deltok Vučinić i songtevlinga *Montevizija 2005* med songen «Samo moj nikad njen». Ho enda på 18. plass og gjekk dimed ikkje vidare til *Evropesma-Europjesma 2005*, som skulle kåre Serbia og Montenegro sitt bidrag til Eurovision Song Contest 2005. Året etter deltok ho igjen i *Montevizija 2006*, denne gongen i duett med Bojana Nenezić og songen «Željna». Med ein ellevteplass kvalifiserte dei seg til *Evropesma-Europjesma 2006* og enda til slutt som nummer 15. Seinare i 2006 framførte Vučinić songen sin «Kapije od zlata» i nykommar-klassen under musikkfestivalen Sunčane skale. Sidan følgde fleire singlar, blant anna «Kao miris kokosa», der musikkvideoen vart den mest viste i landet.

I 2009 gav Vućinić ut sin fyrste engelskspråklege singel, «Bad Girls Need Love Too», og 13. desember 2010 kom debutalbumet *Sinner City*.

Vućinić lanserte eit motemagasin på nett, *Chiwelook* (*Čiviluk*), bygd på kommentarar og kronikkar frå motedesignarar i Montenegro. I kraft av si rolle som grunnleggjar og redaktør har ho sjølv bidrege til magasinet med ulike spalter og ei rekkje artiklar om mote, musikk, kultur og politikk.

Den 4. januar 2022 kunngjorde den montenegrinske ålmennkringkastaren RTCG at Vučinić skulle representere landet i Eurovision Song Contest 2022. Dagen etter vart det kjent at ho skulle framføre den engelskspråklige songen «Breathe». Ho enda nest sist i semifinalen og kvalifiserte seg dimed ikkje til finalen. 

## Diskografi
### Studioalbum

### Singlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vladana Vučinić|Vladana Vučinić]]» frå ,  den 5. november 2022.*
Länsi-Suomi

***Länsi-Suomi*** er ei morgonavis som blir utgjeven i Finland, med redaksjon i Raumo. Ho vart stifta i 1905. I 2009 hadde avisa eit opplag på 16 833.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Länsi-Suomi|Länsi-Suomi]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Det Konservative Folkeparti

**Det Konservative Folkeparti** er eit dansk politisk parti. Partiet har bokstaven C på røystesetlane, og vert vanleg omrødd som *De Konservative*.

## Soge
Det Konservative Folkeparti vart oppretta i 1915 etter at Højre, De Frikonservative og Moderate Venstre gjekk saman for å danna eitt parti. I 1915 var partiet Højre det dominerande partiet i Danmark, men fleire av dei unge i Højre meinte at ein trengte eit parti med ein nymoderne og sosialkonservativ profil. Dette var ein strategi for å styrkja partiet, ved å kunne representera og henta fleire røyster frå middelklassen. Formelt vart ikkje partiet stifta før januar 1916.

Partiet har vore eit av dei største partia i Danmark, dei fekk t.d. 23,4&nbsp;% av røystene etter folketingsvalet i 1984. Likevel har oppslutninga til partiet i nyare tider vore lågare. Ved folketingsvalet i 2011 fekk partiet berre 4,9&nbsp;% av røystene, og fekk dermed berre åtte medlemer til folketinget.

## Leiing

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fo:Det Konservative Folkeparti|Det Konservative Folkeparti]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Suomenmaa

***Suomenmaa*** er eit organ for partiet Centern i Finland som lagar partiaviser. Partiavisa vert utgjeven fire dagar i veka frå tysdag til fredag. Ho vart etablert i 1908 som *Maakansa* i Viborg for å støtta Agrarförbundet. Seinare flytta redaktørane avisa frå Viborg til Helsingfors og Uleåborg. Då Agrarförbundet endra namnet til Centern i 1965, under Johannes Virolainen si leiing, skifta òg Maakansa namn.

Det offisielle opplaget for *Suomenmaa* var 10 077. I januar 2010 vart eit nytt månadleg blad oppretta, kalla *[[Sentteri]]*. Det vart distribuert i eit opplag på 60 000. Suomenmaa vart òg utgjeve fem gangar i veka ved den nordlege Bottenviken til slutten av 2009.

I tillegg til *Suomenmaan*, publiserer utgjevaren Joutsen Media: Oulu, Koillissanomat (1986-), Iijokiseutu, Rantalakeus (1976-) og gjennom Kolmiokirja (1981-) magasinet Regina og mange kryssordmagasin.

## Redaktørar

* Juha Määttä 2011
* Pekka Perttula 2010
* Pirkko Wilen 2010, fungerande
* Timo Laaninen
* Juho Mauno 1999-2008
* Samuli Pohjamo
* Otto Karhi 1908-?

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Suomenmaa|Suomenmaa]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Suomenmaa
Västra Nyland

***Västra Nyland*** er ei svenskspråkleg lokalavis for Raseborgsregionen i Finland. Hovudkontoret til avisa ligg i Ekenäs. Ho kjem ut seks dagar i veka og har eit opplag på omtrent 11 000 eksemplar. Avisa dekker òg nyheiter i Sjundeå, Kyrkslätt og Lojo. 

Første eksemplar av *Västra Nyland* vart utgjeve den 7. oktober 1881. Avisa er eigd av mediehuset KSF Media. Nyheitene blir òg publiserte på nettstaden til avisa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Västra Nyland|Västra Nyland]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* KSF Media
* Västra Nyland på nettet i web.archive.org.
* Historiska tidningsbiblioteket: ''Västra Nyland'' utgåver frå 1889 til 1909.
Österbottens Tidning

***Österbottens Tidning*** er ei svenskspråkleg lokalavis for Jakobstads- og Karlebyregionen i Finland. Ho kjem ut sju dagar i veka og har eit opplag på omtrent 15 700 eksemplar.
Nyheitene blir òg publiserte på nettsida til avisa.

*Österbottens Tidning* vart danna i 2008 ved samanslåinga av *Jakobstads Tidning* i Jakobstad og *Österbottningen* i Karleby. Den nye avisa har hovudkontor i Jakobstad.
Avisa er eigd av HSS Media Ab, som igjen er eigd av Harry Schaumans Stiftelse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Österbottens Tidning|Österbottens Tidning]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Österbottens Tidning på nettet
* *[https://www.uppslagsverket.fi/sv/sok/view-170045-Oesterbottningen Uppslagsverket Finland]*, Österbottens Tidning
Åbo Underrättelser

***Åbo Underrättelser*** (**ÅU**) er ei svenskspråkleg lokalavis for Åbo, Sankt Karins og Åboland i Finland. Ho kjem ut fem dagar i veka og har eit opplag på rundt 7 500 eksemplar. Nyheitene blir òg publiserte på nettsida til avisa.

Første eksemplar av *Åbo Underrättelser* vart utgjeve den 3. januar 1824, og avisa er dermed den eldste dagsavisa i Finland som framleis eksisterer. 

*Åbo Underrättelser* er eigd av Förlags Ab Sydvästkusten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åbo Underrättelser|Åbo Underrättelser]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Åbo Underrättelser på nettet
* Historiska tidningsbiblioteket: ''Åbo Underrättelser''. Utgåver frå 1824 til 1909.
* *[https://uppslagsverket.fi/sv/sok/view-170045-AaboUnderraettelser Uppslagsverket Finland]*, Åbo Underrättelser.
Ålandstidningen

***Ålandstidningen*** (**Åland**) er ei dagsavis for Åland som kjem ut i Mariehamn. Avisa vart grunnlagd i 1891 og var talerøyr for kampen for attforeining med Sverige. Avisa var lenge Åland si einaste dagsavis og hadde derfor ein sterk innverknad på opiniondanninga. 

Ålandstidningen har no fått konkurranse frå avisa *[[Nya Åland]]*, men Ålandstidningen er framleis den største avisa i landskapet med eit opplag på omtrent 9 800 eksemplar. Avisa kjem ut seks dagar i veka. Nyheitene blir òg publiserte på nettstaden til avisa.
Avisa er eigd av *Ålands Tidnings-Tryckeri Ab*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ålandstidningen|Ålandstidningen]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Ålandstidningen på nettet
* ''Uppslagsverket Finland'', Åland
Nokia gasskraftverk

**Nokia gasskraftverk** er eit gasskraftverk i Nokia i Finland. Det har ein installert produksjonskapasitet på 70 MW fordelt på 1+1 blokker / turbinar. Operatør er Nokian Lämpövoima.

Anlegget vart utbygt i 1997. Brenseltypen er naturgass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nokia gasskraftverk|Nokia gasskraftverk]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Päivälehti

***Päivälehti*** var ei liberal finsk avis som vart utgitt i storfyrstedømmet Finland. Avisa vart grunnlagd i 1889 som eit politisk organ for Ungfinska partiet og vart utgjeve seks dagar i veka.

Politisk sensur av russiske styresmakter, kombinert med avisa sitt forsvar av større finsk fridom og attpåtil sjølvstende, førte til at fleire utgåver av avisa vart stansa. I juni 1904, ei veke etter at aktivisten Eugen Schauman hadde myrda den russiske generalguvernøren Nikolaj Bobrikov, publiserte *Päivälehti* ein redaktsjonell kommentar om korleis lyset til slutt overvinn mørket ved midsommartid. Konsekvensen var at avisa vart nedlagt.

Eigarane grunnla den nye avisa *[[Helsingin Sanomat]]* fire dagar etter siste utgåve av *Päivälehti*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Päivälehti|Päivälehti]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Saima

***Saima*** var ei finsk vekeavis som vart utgjeven av Johan Vilhelm Snellman frå 4. januar 1844 til 31. desember 1846 i den finske byen Kuopio. Bladet vart trykt i Karstens trykkpresse i Kuopio. Avisa vart utgjeven éin gang i veka, kvar torsdag.

Avisa utgav samfunnskritiske artiklar om utdanning, sosiale, økonomiske og nasjonale spørsmål. Utgjevaren, Snellmann, var kjend for polemikken sin med Zacharias Topelius i Helsingfors Tidningar. I tillegg til sosiale spørsmål handsama avisa òg litterære tekstar.

Avisa hadde heilt frå byrjinga ein omfattande lesekrets, med omkring 700 abonnentar frå heile landet. Ho var Finland sin nest mest populære avis, berre overgått av *Finlands Allmänna Tidning* (forgjengaren til den noverande avisa *[[Virallinen lehti]]*). 

Avisa vart ofte sensurert, og i slutten av 1846 vart avisa nedlagd på grunn av dei kontroversielle radikale synspunkta ho hadde. Etterfølgjaren vart grunnlagd av Snellmann med støtte av Elias Lönnrot, under namnet *[[Litteraturblad för allmän medborgerlig bildning]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Saima|Saima]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Norman Hunter

**Norman Hunter** () var ein engelsk fotballspelar frå Gateshead. Han var i meir enn ti sesongar fast midtstoppar på Leeds United sitt suksessrike lag som sikra klubben pokalar i ligaen, FA-cupen, ligacupen og den europeiske messebycupen. Hunter døydde av COVID-19.

## Karriere
### Klubbspel
Hunter debuterte for Leeds i september 1962 i ein andredivisjonskamp. Saman med Jack Charlton danna han i årevis det mest solide stoppar-paret i engelsk fotball, der særleg Hunter vart kjent for sin aggressive, tidvis brutale spelestil. Våren 1964 bidrog dei til at klubben rykte opp i 1. divisjon. Våren etter tok laget seg FA-cupfinale mot Liverpool FC, ein kamp som enda med knapp siger til Liverpool.

I mars 1968 vann Leeds over Arsenal FC i finalen i ligacupen, eit halvår seinare kunne Leeds-spelarane heve messeby-pokalen etter siger over Ferencváros i Budapest, begge oppgjera enda 1–0. Året etter vart Leeds og Hunter ligameister for fyrste gong. Etter å tapt den berykta FA-cupfinalen 1970, kom Leeds-mannskapet tilbake med triumfar i messebycupen 1971 og FA-cupen 1972. Hunter spelte alle 42 kampane då Leeds United i 1974 toppa den engelske ligaen for andre gong.

I 1976, etter 540 ligakampar og 18 ligamål for Leeds, måtte Hunter forlate Leeds-garderoba. Sidan var han aktiv i tre sesongar i Bristol City, og deretter i Barnsley FC, begge klubbane spela i lågare divisjonar.

### Landslagsspel
Hunter fekk sin landslagsdebut 8. desember 1965. Han var med i landslagstroppen då England vann Fotball-VM på heimebane sommaren 1966, men kom sjølv aldri på bana i meisterskapen. Våren 1968 vart han matchvinnar i kvartfinalen mot Spania i Fotball-EM. I januar 1973 skåra Hunter målet som ordna 1–1  mot Wales på heimebane. 28. oktober 1974, etter 28 landskampar, var det over og ut med landslagsspel.

### Merittar
*Engelsk ligameister: 1969 og 1974 for Leeds United
*Vinnar av FA-cupen: 1972 for Leeds United
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1968  for Leeds United
*Vinnar av messebycupen: 1968 og 1971 for Leeds United
*Finalist i Europacupen: 1975 for Leeds United
*Finalist i cupvinnarcupen: 1973 for Leeds United
*Finalist i FA-cupen: 1965, 1970, 1973 for Leeds United

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Norman Hunter (footballer)|Norman Hunter (footballer)]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Riksveg 8 i Finland

**Riksveg 8** i Finland (finsk: Valtatie 8) er ein *[[finsk]]* riksveg som går mellom Limingo, litt sør for Uleåborg, og Åbo. Lengda på vegen er 626 km, og han er del av europaveg 8. Traséen følgjer for det meste kysten av Bottenviken.

## Kommunar og knutepunkt

### [[Norra Österbotten]]

; Limingo

*     Haaransilta
*   Limingo → Pattijoki over Siikajoki
*   Lapinkangas

; Siikajoki

*   Lahtiranta
*   Revonlahti

; Brahestad

*   Pattijoki → Limingo over Siikajoki
*     Brahestad

; Pyhäjoki

*   Pohjankylä
*   Pyhäjoki
*   Yppäri

; Kalajoki

*   Rahvo
*   Kalajoki
*   Kalajoki
*   Siironen
*   Himango → Lestijärvi

### [[Mellersta Österbotten]]

; Karleby

*   Ala-Viirre
*   Jokikylä → Maringais over Lochteå
*   Maringais →  Jokikylä over Lochteå
*   Peitso
*   Hietakaarukka
*   Biskopsbacken → Ytterjeppo over Larsmo, Jakobstad og Nykarleby
*   Närvilä

### [[Österbotten]]

; Kronoby

*   Bråtöbyn
*   Ytterbråtö

; Pedersöre

*     Edsevö
*   Bennäs
*   Lövö

; Nykarleby

*   Kovjoki
*   Rundt
*   Ytterjeppo → Biskopsbacken over Nykarleby tettsted, Jakobstad og Larsmo
*   Ytterjeppo
*     Stormossabergen

; Korsholm

*   Sandvik
*   Örarna
*     Kvevlax
*     Smedsby (kommunesenter i Korsholm)

*  Hemstrand
*  Roparnäs
*    Långbacken , felles trasé til Korsholm
*  Gamla hamnen → Helsingby, parallellvei til motorveien

; Korsholm

*   Vikby → Perälä over Korsnäs og Närpes
*       Marasbacken 
*   Rimal

; Malax

*   Långåminne
*   Kolnebacken

; Närpes

*   Dalbacken
*     Pörtom
*   Brännbacken
*   Tallbacken
*   Kallmossen → Perälä og → Vikby over Närpes og Korsnäs
*   Vitberget
*   Svedan

; Kristinestad

*   Överby → Kristinestad (bysentret)
*     Tjöck
*   Lålby
*   Träskvik
*   Ömossa

### [[Satakunta]]

; Sastmola

*   Viljamaa
*   Tuorila

; Björneborg

*   Lamppi
*     Kaapola
*   Södermark (Söörmarkku), felles trasé til Käppärä
*   Hyvelä → Björneborg sentrum (gamle riksveitrasé)
*   Lillraumo (Vähärauma), felles trasé til Käppärä
*   Käppärä

; Euraåminne

*   Luvia E
*   Sahari
*   Kämppä
*   Euraåminne
*   Lapijoki

; Raumo

*   Lajo
*   Polari
*   Unaja
*     Varhokylä

; Letala

*   Letala

; Virmo

*       Virmo

; Nousis

*   Nummi
*     Nousis

*   Masku

; Reso

*   Kerttula
*      Reso 

; Åbo

*     Oxbacka 
*   Muhkuri
*     Port Arthur
*   Åbo sentrum
*   Tronbacken
*   Hammarbacka

## Kjelder
* FENNIA Kartverk över Finland, Lantmäteristyrelsen og Weilin+Göös 1979 ISBN 951-35-1955-4
* GT SUOMI – FINLAND Vägatlas, Genimap Oy, Vantaa Finland 2005 ISBN 951-593-944-5
* Suomi – Finland Stadsatlas, Genimap Oy, Vantaa 2003 ISBN 951-593-874-0
* Grunnkart (Kartplatsen, Lantmäteriverket)
* Svenska ortnamn i Finland

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Riksvei 8 (Finland)|Riksvei 8 (Finland)]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Ratina Stadion

**Ratina Stadion** er eit flerbruksstadion i Tammerfors i Finland med ein tilskodarkapasitet på 17 000. Når det blir arrangert konsertar kan kapasiteten aukast til 30 000 tilskodarar. Ratina Stadion vart bygd i 1965 og renovert i 2004. 

Artistar og grupper som Iron Maiden og Toto har hatt konsert på Ratina Stadion, og i juni 2009 heldt Bruce Springsteen og bandet hans The E-Street Band konsert som ein del av Working on a Dream-turnéen. 

Stadionet blir for det meste brukt til fotball og er heimebanen til Tampere United. Banen har òg vorte brukt av landslaget til Finland.

## Arrangement
Det har vorte halde to verdsmeisterskapar på skøyter her før den andre verdskrigen.

* Allround-VM på skøyter 1927, menn (kan ha vore arrangert rett på andre sida av næraste elv ved Pyhäjärvenkatu.)
* Allround-VM på skøyter 1939, kvinner og fleire finske meisterskapar i hurtigløp på skøyter her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ratina Stadion|Ratina Stadion]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

; Fotball

* Bilde av stadion  Arkivert 18. september 2013 hos . på www.worldstadiums.com
* Bilde av stadion  Arkivert 4. mars 2016 hos . på www.stadionwelt.dei
* Banehoppar-vurdering av banen på tysk på groundhopping.dei

; Skøyter

* Profil på () www.SpeedSkatingStats.com og på () www.SchaatsStatistieken.nl (Søster-nettstader)
* 
* 
*
Bad Reichenhall

**Bad Reichenhall** er ein by og ein kommune med 18&nbsp;000 ibuarar i Berchtesgadener Land, søraust i Bayern i Tyskland. Flatevidda er 39,4 km². Elva Saalach renn gjennom kommunen. Byen ligg på ei slette 473 meter over havet, omkransa av over 1700 moh. høge fjelltoppar, mellom dei Hochstaufen. I nordaust delar kommunen grense med Austerrike. Til byen Salzburg er det ikring 20 kilometer.

Bad Reichenhall er ein kurstad og eit senter for saltproduksjon, oppnådd ved å fordampe vann metta med salt frå saltlakedammar.

Skeiseløparen Anni Friesinger, skihopparane Michael Neumayer og Markus Eisenbichler er alle frå Bad Reichenhall.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bad Reichenhall|Bad Reichenhall]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Johannes Virolainen

**Johannes Virolainen** () var ein finsk politikar for Centerpartiet. Han var statsminister i Finland frå 12. september 1964 til 27. mai 1966.

## Bakgrunn
Virolainen hadde agronom- og forstdoktorgrad.

Han var aktiv i Agrarförbundet, det som seinare vart Centerpartiet. Virolainen hadde ein lang politisk karriere og er den finske politikaren som har vore statsråd lengst, til saman 6&nbsp;169 dagar. Han vart første gang statsråd i 1950, då som innanriksminister. Seinare var han utdanningsminister og landbruksminister. Han var utanriksminister frå 1954 til 1956 og på nytt i 1957 og 1958. I fleire regjeringar var han visestatsminister. 

I perioden som statsminister leidde han ei koalisjonsregjering beståande av Centerpartiet, Samlingspartiet, Svenska folkpartiet og Finska folkpartiet/Liberalerna. Etter at han gjekk av som statsminister var han utdanningsminister, finansminister og landbruksminister i ulike regjeringar.

Virolainen var medlem av Riksdagen i 38 år. I to periodar var han Riksdagens *talman* (president) (1966–1968 og 1979–1982). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johannes Virolainen|Johannes Virolainen]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Tammerfors kunstmuseum

**Tammerfors kunstmuseum** (finsk *Tampereen taidemuseo*) er eit kunstmuseum i Tammerfors i Finland. Museet vart etablert i 1931 av Tammerfors Konstförening. Museet blir sidan 1985 drive av Tammerfors kommune.
Museet held til i eit tidlegare kornmagasin i bydelen Amuri. Bygninga er frå 1838 og er teikna av Carl Ludvig Engel. Magasinet vart ombygd til museum i 1931 av etter teikningar av Hilja Gestrin.

Dei fem mest representerte kunstnarane i samlingane til museet er Tove Jansson (1919 verk, mest teikningar, men også nokre måleri og tablå frå mummiverda), Janssons sambuar Tuulikki Pietilä (545 verk), Magnus Enckell (303 verk), Kalle Löytänä (299 verk) og Matti Petäjä (236 verk).

Mummimuseet vart i 2012/13 flytta til kunstmuseet, etter at det sidan 1987 hadde hatt tilhald i Tammerfors bibliotek. Planen var at det skulle flyttast vidare til kulturhuset Tammerforshuset i 2016.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tammerfors kunstmuseum|Tammerfors kunstmuseum]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tammerfors-Birkala lufthamn

**Tammerfors-Birkala** (finsk **Tampere-Pirkkala**) **lufthamn** (IATA **TMP**, ICAO: **EFTP**) ligg i kommunen Birkala, 17 kilometer sørvest for Tammerfors. Ho er den tredje travlaste lufthamna og den nest travlaste internasjonale lufthamna i Finland. Tammerfors-Birkala er òg ein av dei raskast veksande flyplassane i Finland, som gjekk frå 256 380 passasjerar i 2000 til 709 356 passasjerar i 2008, det vil seia ein auke frå 2007 på 3,1 %. Grunnen kan vera at flyselskapet Ryanair flyg frå flyplassen til mange andre deler av Europa.

## Flyselskap og destinasjonar

### Terminal 1

### Terminal 2

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tammerfors-Birkala lufthavn|Tammerfors-Birkala lufthavn]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Isokylätunnelen

**Isokylätunnelen** (finsk *Isokylän tunneli)* er ein motorvegtunnel i Finland på Riksveg 1 (E18). Han ligg i Salo, og er omtrent 435 meter lang.

## Kjelder
Igloolikøya

**Igloolikøya** er ei lita øy i Qikiqtaaluk-regionen i Nunavut i Canada. Ho ligg i Foxesjøen i Hudsonbukta, svært nær Melvillehalvøya (og noko mindre til  Baffinøya). Det finst berre ein busetnad på øya, som også heiter Igloolik.

Ordet «Igloolik» er inuktitut for 'det er hus her', og viser til torvhus eller qarmaqar som fanst i området. Inuittar og forfedrane deira har budd på øya sidan 2000 f.Kr. Dei arkeologiske funnstadene på øya, som viser ein sekvens fram til år 1000, blei utnemnde til National Historic Site of Canada i 1978.

## Klima
Igloolik har polart klima (ET), med ni månader der gjennomsnittstemperaturen er under 0 °C. Vintrane er lange og kalde, og oktober er den snørikaste månaden. Somrane kan vera kjølige til milde, med kalde netter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Igloolik Island|Igloolik Island]]» frå ,  den 6. november 2022.*
Daniela Ruah

**Daniela Sofia Korn Ruah** () er ein portugisisk-amerikansk skodespelar, best kjend for rolla som spesialetterforskar Kensi Blye i CBS-krimserien *NCIS: Los Angeles*. Ho var også ein av fire programleiarar for Eurovision Song Contest 2018 i Lisboa.

## Bakgrunn
Ruah vart fødd i Boston i USA av portugisiske foreldre. Faren var kirurg og mora øyre-nase-hals-lege. Då Ruah var fem år gammel, flytta familien tilbake til Portugal, der ho gjekk på ein engelskspråkleg skule. Som 16-åring hadde ho sine fyrste roller i portugisiske telenovelaer, og ho vann ei dansetevling på portugisisk fjernsyn. Da Ruah var 18 år, flytta ho til England og tok en bachelorgrad i utøvande kunst ved London Metropolitan University. Ho flytta deretter tilbake til Portugal og fortsette skodespelarkarrieren, før ho flytta til New York i 2007 for å studere ved Lee Strasberg Theatre and Film Institute.

Ruah har jødisk opphav, både sefardar og askenasar. Faren er av portugisisk-marokkansk-jødisk opphav, og familien til mora var russisk-ukrainske jødar som flytta til Portugal.

## Karriere
Ruah starta karrieren i portugisiske såpeoperaar som tenåring og hadde si fyrste større rolle som 16-åring, då hun spela Sara i såpeoperaen *Jardins Proibidos* ('forbodne hagar').

Etter å ha studert utøvande kunst ved London Metropolitan University, flyttet Ruah tilbake til Portugal for å fortsette karrieren. Ho vann i 2006 *Dança Comigo* (den portugisiske utgåva av *[[Skal vi danse?]]*) og fekk sidan hovudroller i tv-seriar, kortfilmar og teaterstykke. I 2007 flytta ho til New York for å studere ved Lee Strasberg Theatre and Film Institute.

Ruah spelar spesialetterforskaren Kensi Blye i fjernsynsserien **, som fyrste gong vart send 22. september 2009. I 2011 spela ho same rolle i ein gjesteopptreden i serien *[[Hawaii Five-0]]*. I 2013 spela ho i dramastykket *Proof* av David Auburn ved Hayworth Theatre i Los Angeles.

I mai 2018 leia Ruah Eurovision Song Contest 2018 saman med Catarina Furtado, Sílvia Alberto og Filomena Cautela.

Ruah er gift og har to barn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Daniela Ruah|Daniela Ruah]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Catarina Furtado

**Catarina Cardoso Garcia da Fonseca Furtado** () er ein portugisisk programleiar, skodespelar og goodwill-ambassadør for befolkningsfondet til SN. Furtado vart fødd i Lisboa og er dottera til den kjende RTP-journalisten Joaquim Furtado. Ho er ein av dei mest kjende tv-personlegdomane i Portugal og var ein av fire programledere for Eurovision Song Contest 2018 i Lisboa.

## Karriere
Furtado starta tv-karrieren i byrjinga av 1990-åra og har jobba for tv-kanalar som SIC og RTP, i tillegg til radiostasjonane Rádio Comercial og RDP Antena 3. Ho hadde si fyrste spelefilmframsyning i 1990 – ei replikklaus rolle i filmen *Non, ou a Vã Glória de Mandar*, regissert av Manoel de Oliveira. Seinare spela ho i filmar som *Killing Time* (1997), *Fatima* (1997) og *Anjo da Guarda* (1998).

Furtado fekk sitt nasjonale gjennombrot som programleiar for hitliste-programmet *Top +* på ålmennkringkastaren RTP. Seinare starta ho som programleiar for MTV Portugal og deretter som programleiar for ei rekkje andre tv-program på ulike kanalar. Blant anna har ho leia *[[Festival da Canção]]*, det portugisiske svaret på Melodi Grand Prix, fire gongar: 2003, 2004, 2015 og 2017.

Furtado var programleiar for Eurovision Song Contest 2018 saman med Sílvia Alberto, Daniela Ruah og Filomena Cautela.

## Film og fjernsyn

* *[[Eurovision Song Contest 2018]]*
* *Filhos do Rock* (2013–2014)
* *The Voice Portugal* (2011–)
* *Cidade Despida* (2010)
* *Dá-me Música*
* *A minha geração* (2008)
* *Dança Comigo* (2006–2007)
* *Pequenos em Grande* (2005)
* *Operação Triunfo* (2003)
* *Pequenos e Terríveis* (1999)
* *Uma Noite de Sonho* (1995)
* *Caça ao Tesouro* (1994)
* *Chuva de Estrelas* (1993)
* MTV Portugal (1992)
* *Top +* (1991–1992)
* Gala Globos de Ouro
* *As Mais Belas Canções de Natal*
* *SIC No País do Natal*
* Gala Portugal Fashion
* *Uma Aventura*
* *O Lampião da Estrela*
* *Catarina.com*
* *Fátima*
* *A Ferreirinha*
* *Natal dos Hospitais*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Catarina Furtado|Catarina Furtado]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Qikiqtaaluk

**Qikiqtaaluk** (inuktitut *Qikiqtani*, ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ) eller **Baffin Region** er ein av dei tre administrative regionane i Nunavut i Canada. Han er både den austlegaste nordelgaste og sørlegaste regionen i Nunavut. Med eit folketal på  og eit areal på  km² er han den største og den folkerikaste av dei tre regionane. Qikiqtaaluk er større enn dei fleste land i verda, berre 27 land er større.

Qikiqtaaluk er det tradisjonelle inuktitutnamnet på Baffinøya. Sjølv om Qikiqtaaluk Region er mest brukt som  namn i offisielle samanhengar, føretrekk fleire institusjonar, som Statistics Canada, det eldre namnet Baffin Region.

Regionen omfattar Baffinøya, Belcherøyane, Akimiskiøya, Manseløya, Prince Charles-øya, Bylotøya, Devonøya, Baillie-Hamiltonøya, Cornwallisøya, Bathurstøya, Amund Ringnes-øya, Ellef Ringnes-øya, Axel Heiberg-øya, Ellesmereøya, Melvillehalvøya, austdelen av Melvilleøya og norddelane av både Prince of Wales-øya og Somersetøya, i tillegg til mindre øya imellom. Regionsenteret og den administrative hovdustaden er Iqaluit, med  innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qikiqtaaluk Region|Qikiqtaaluk Region]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Filomena Cautela

**Filomena José Dias Fernandes Cautela** () er ein portugisisk programleiar og skodespelar. Cautela byrja sin skodespelarkarriere på teater i 2000, og fire år seinare debuterte ho som filmskodespelar. I 2005 vart ho programleiar for MTV Portugal og har sidan leia ei rekkje program og show på ulike portugisiske TV-kanalar. Ho var ein av fire programleiarar for Eurovision Song Contest 2018.

## Karriere
Cautela starta som teater- og filmskodespelar, men er i dag mest kjend som programleiar for ulike TV-program og show i Portugal. Ho har leia kveldsshowet *5 Para A Meia-Noite* på ålmennkringkastaren RTP sidan 2015. Cautela har også vore programleiar for *[[Festival da Canção]]*, det portugisiske svaret på Melodi Grand Prix, og var poengopplesar for Portugal i Eurovision Song Contest 2017. 

I mai 2018 var Cautela programleiar for Eurovision Song Contest 2018 saman med Sílvia Alberto, Daniela Ruah og Catarina Furtado.

## Filmografi
### Fjernsyn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Filomena Cautela|Filomena Cautela]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Sílvia Alberto

**Sílvia Alberto** () er ein portugisisk programleiar og skodespelar. Ho byrja karrieren i 2000 som programleiar for *Clube Disney* på RTP1. Ho er ansatt hos ålmennkringkastaren RTP og var ein av programleiarane for Eurovision Song Contest 2018 i Lisboa.

## Karriere
Alberto studerte teater ved Film- og teaterskulen i Lisboa (*Escola Superior de Teatro e Cinema*) før ho byrja som programleiar ved RTP. Blant anna har ho leia *[[Festival da Canção]]*, det portugisiske svaret på Melodi Grand Prix, sju gongar. Ho har også vore programleiar for *Dança Comigo* (den portugisiske versjonen av *[[Skal vi danse|Skal vi danse?]]*) i tillegg til talentshowa *Operação Triunfo* og *Aqui há talento*.

Alberto jobba også tre år ved den kommersielle kringkastaren Sociedade Independente de Comunicação (SIC) der ho leia dei to fyrste sesongane av *Ídolos* (den portugisiske versjonen av ''Idol'') og Globos de Ouro i 2004 (den portugisiske versjonen av Golden Globe).

I mai 2018 var Alberto programleiar for Eurovision Song Contest 2018 saman med Catarina Furtado, Daniela Ruah og Filomena Cautela.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sílvia Alberto|Sílvia Alberto]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Melvillehalvøya

**Melvillehalvøya** er ei stor halvøy i det arktiske området i Canada, nord for Hudsonbukta. Mot aust ligg Foxesjøen og mot vest Boothiagolfen. Mot nord skil Fury og Heclasundet henne frå Baffinøya. I sør skil Repulse Bay og Frozen Strait henne frå Southamptonøya ved den nordlege delen av Hudsonbukta. Mot sørvest er ho forbunden med fastlandet gjennom Rae Isthmus, med namn etter den arktiske oppdagaren dr. John Rae. Mellom 1821 og 1823 blei austsida kartlagd av William Edward Parry. 

Halvøya ligg no i territoriet Nunavut. Før dette var det del av District of Franklin. Det meste av halvøya ligg i Qikiqtaaluk-regionen, men delen  lengst i sørvest, rundt Repulse Bay, ligg i Kivalliq. Busetnader på halvøya omfattar landsbyar i Repulse Bay og Hall Beach. Landsbyen Igloolik ligg på ei øy ved den nordaustlege kysten av halvøya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Melvillehalvøya|Melvillehalvøya]]» frå ,  den 7. november 2022.*
Bannock

**Bannock** er ein type brød som kan vera flatt eller heva av ulike typar korn. Namnet har opphav i skotsk og nordengelsk dialekt, men har også spreidd seg til nordamerikanske urfolk for ein type steikte brød.

## Ordsoge
Ordet «bannock» kjem frå nordengelske og skotske dialektar. Ifølgje *[[Oxford English Dictionary]]* stammar det frå *panicium*, eit latinsk ord for "bakt deig", eller frå *panis*, som tyder 'brød'. Den eldste stadfesting er  i tidlege ordforklaringar av forfattaren Aldhelm (d. 709), og den eldste kjende definisjonen er frå 1562. Historisk var det hovudsakleg utbreidd i Irland, Skottland og Nord-England. Den skotske diktaren Robert Burns nemner bannock i sitt *Epistle to James Tennant of Glenconner*, med referanse til Alexander Tennant.

Mansk *bonnag* kjem truleg frå same rot som bannock, og blir laga med liknande ingrediensar.

Blant nordamerikanske urfolk blir liknande brød kalla *bannock*, *skaan* (eller *[[scone]]*), *Indian bread* eller *frybread*.

## Historie

Dei opphavlege bannockane var tunge, flate kaker av bygg eller havre med deigen forma til ei rund eller oval form og så steikt på ei takke (*girdle* på skotsk). I Skottland før 1800-talet steikte ein bannocks på ein flat, rund sandstein, *bannock stane*, som ein hadde direkte over elden. Dei fleste moderne bannockar har også bakepulver eller natron som hevemiddel, som gjev dei ein lettare, luftigare tekstur.

## Variantar
Bannockvariantar kan ha namn etter ulike eigenskapar, som kva type mjøl dei er laga av, om dei er heva eller ikkje, om dei inneheld særskilde ingrediensar, korleis dei er bakte eller steikte, og namn på rituale eller festivalar dei knytte til.   I Nord-England blir bannock ofte laga med paideig.

Bannockbrød er utbreidde blant fleire nordamerikanske urfolk, som inuittar i Canada og Alaska, andre Alaska Natives og  First Nations i resten av Canada, urfolk i USA og métisfolk.
Det er omdiskutert om brødet fanst før urfolka hadde kontakt med europearar eller ikkje. Dei laga allereie mat med korn frå mais, røter og sevje. Særleg røter av bjørnestjerne er blitt brukte av ulike urfolksgrupper til å laga mat som bannock. *Quamash Bannock* er teken med i Ark of Taste.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bannock (food)|Bannock (food)]]» frå , og «[[:en:Bannock (Indigenous American)|Bannock (Indigenous American)]]» frå  den 7. november 2022.*
Barmbrack

**Barmbrack** (), ofte forkorta til **brack**, er eit gjæra brød med korintar og rosinar. Brødet er knytt til halloween på Irland, der ein kan plassera ein gjenstand (ofte ein ring) inni brødet. Det å finna gjenstanden er knytt til lukke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Barmbrack|Barmbrack]]» frå ,  den 7. november 2022.*