Grand Funk Railroad

**Grand Funk Railroad**, stundom forkorta **Grand Funk**, er eit amerikansk rockeband som var særs populært i 1970-åra. David Fricke frå musikkmagasinet ''Rolling Stone'' sa ein gong «Du kan ikkje snakke om 70-talsrock utan å snakke om Grand Funk Railroad!» Dei var kjend for den publikumsvennlege arenarock-stilen, og bandet hadde ein stor tilhengjarskare, trass i at det dei mangla støtte hos musikkjournalistar. Namnet er eit ordspel på på Grand Trunk Western Railroad, ei jernbanelinje som gjekk gjennom heimbyen til bandet, Flint i Michigan.

## Historie

### Skiping (1969)
Bandet vart starta som ein trio i 1969 av Mark Farner (gitar, vokal) og Don Brewer (trommer, vokal) frå Terry Knight and the Pack, og Mel Schacher (bass) frå Question Mark & the Mysterians. Knight vart raskt manageren til bandet og namngav bandet som eit ordspel på Grand Trunk Western Railroad, ei kjend jernbanelinje i Michigan. Dei vart først lagt merke til under Atlanta Pop Festival i 1969, og bandet fekk kontrakt med Capitol Records. Etter eit vellukka konsert på første dagen av festivalen, vart gruppa beden om å kome attende til den andre Atlanta Pop Festival året etter. Bandet nytta same mønster som andre hardrock-trioar, som Cream, og bandet utvikla sin eigen, populære stil. I august 1969 gav bandet ut debutalbumet sitt, *[[On Time]]*, som selde over ein million eksemplar, og fekk gullplate i 1970.

I februar 1970 kom eit nytt album, *[[Grand Funk av Grand Funk Railroad|Grand Funk]]* (òg kalla «The Red Album»), som òg selde til gullplate. Trass i mangel på gode meldingar og at songane deira ikkje vart spelte på radio, gjorde dei seks første albuma til bandet (fem studioplater og eit konsertalbum) det godt.

### Tidleg i 1970-åra
Hitsingelen «I'm Your Captain (Closer to Home)», frå albumet *[[Closer to Home]]*, kom ut i 1970, og minna om same stilen som innspelingane til Terry Knight and the Pack. I 1970 lanserte Knight ein omfattande reklamekampanje for albumet *Closer to Home*. Albumet selde til fleire platinaplater, trass i at det fekk dårlege meldingar. Bandet brukte 100&nbsp;000 USD på ein stor reklameplakat på Times Square i New York for å marknadsføre *Closer to Home*. I 1971 spelte Grand Funk på Shea Stadium, og selde like mange billettar der som Beatles hadde gjort i 60-åra. Stadion vart utseld på berre 72 timar. Etter *Closer to Home* kom *[[Live Album av Grand Funk Railroad|Live Album]]* i 1970, og dette selde òg til gullplate. *[[Survival av Grand Funk Railroad|Survival]]* og *[[E Pluribus Funk]]* kom begge i 1971. *E Pluribus Funk* feira konserten sin på Shea Stadium med eit bilete av stadionet på baksida av plateomslaget.

Seint i 1971 hadde bandet byrja å bli uroa over managerstilen til Knight og ansvaret han hadde for økonomien deira. Dette førte til at Knight fekk sparken tidleg i 1972. Knight saksøkte dei for kontraktsbrot, som førte til ein langvarig juridisk kamp. Ein gong tok Knight utstyret til bandet før ein konsert i Madison Square Garden. I ein epsiode på VH1 av *[[Behind the Music]]* sa Knight at den originale kontrakten han hadde med bandet hadde gått ut om tre månader, og at det hadde vore smart av bandet å la kontrakten gå ut. Men på den tida følte bandet at dei ikkje hadde noko anna val enn å kjempa for rettane til karrierne og namnet sitt.

I 1972 henta Grand Funk Railroad inn Craig Frost som fast medlem på klaverinstrument. Opphavleg hadde dei prøvd å hente Peter Frampton, som då var ferdig i Humble Pie; men Frampton var ikkje tilgjengeleg då han hadde fått ein solokontrakt med A&M Records. Med Frost i bandet gjekk bandet frå ein garageband-aktig rock til meir rhythm & blues/pop-rock-orientert stil. Med den nye besetninga gav Grand Funk ut *[[Phoenix av Grand Funk Railroad|Phoenix]]*, det sjette studioalbumet deira, i 1972.

Bandet sikra seg Todd Rundgren som produsent og gav ut to av dei mest suksessrike albuma sine, i tillegg til to singlar som nådde førsteplassen av den amerikanske singellista. Den eine singelen var Don Brewer sin «We're an American Band» (frå *[[We're an American Band]]*) og «The Loco-Motion» (frå *[[Shinin' On]]*, skriven av Carole King og Gerry Goffin og opphavleg spelt inn av Little Eva). Albumet *We're an American Band* nådde andreplassen på albumlista. «We're an American Band» var den første singelen deira som nådde toppen av salslista.

### Midten av 1970-åra
I 1974 fekk Grand Funk Jimmy Ienner som produsent og gjekk attende til å bruke det fulle namnet sitt: Grand Funk Railroad. Bandet gav ut albumet *[[All the Girls in the World Beware!!!]]*. På plateomslaget var bandet avbilda med hovuda deira over kroppen til Arnold Schwarzenegger og Franco Columbu. Albumet inneheld to hittar, «Some Kind of Wonderful» og «Bad Time».

Sjølv om dei hadde stor suksess i midten av 1970-åra, auka spaninga i bandet på grunn av personlege problem, i tillegg til at bandet var utsliten og krangla over den vidare musikalske retninga. Trass i dette fortsette Grand Funk. Dei trengde to album til for å fullføre kontrakten med Capitol, og la ut på ein stor turné og valde å spele inn eit dobbeltalbum, *[[Caught in the Act av Grand Funk Railroad|Caught in the Act]]*.

Det doble albumet skulle ha fullført kontrakten med Capitlo, men fordi det inneheld tidlegare utgjevne songar, kravde Capitol nok eit album for å fullføre kontrakten. Samstundes som det var spaningar i bandet, valde dei å fullføre eitt album til for Capitol for å unngå liknande juridiske problem dei hadde hatt med Terry Knight i 1972. Bandet spelte inn  *[[Born to Die av Grand Funk Railroad|Born to Die]]* og vart samde om å ikkje sei noko om at dei ønskte å legge ned bandet i 1976.

Grand Funk fann nytt liv då Frank Zappa synte interesse i bandet, og ønskte å produsere eit album med dei. Dei fekk kontrakt med MCA Records og gav ut *[[Good Singin', Good Playin']]*, som gav dei lite suksess. Etter dette valde Grand Funk Railroad å legge ned bandet i 1976.

### Seint i 1970-åra og 1980-åra
Etter bandet vart oppløyst gjekk Farner solo og signerte kontrakt med Atlantic Records. Her gav han ut to album: *Mark Farner* (1977) og *No Frills* (1978). Brewer, Schacher og Frost heldt i lag og anna bandet *Flint*. Flint gav ut eit album på Columbia Records. Dei spelte inn eit album til, men dette vart ikkje gjeve ut. Grand Funk Railroad vart samla att i 1981, utan Frost og med Dennis Bellinger for Schacher på bass.

Den nye besetninga gav ut to album på selskapet til Irving Azoff, Full Moon, som var distribuert av Warner Bros. Records. Albuma var *[[Grand Funk Lives]]* i 1981 og *[[What's Funk?]]* i 1983. Begge albuma fekk dårleg kritikk, men den eine singelen, «Queen Bee», vart nytta i filmen *[[filmen Heavy Metal|Heavy Metal]]* og på filmmusikkalbumet. Bandet vart oppløyst for andre gongen  1983, og Farner fortsette solokarrieren og vart ein kristen musikar. Brewer drog på turné med Bob Seger sitt Silver Bullet Band.

### 1990- og 2000-åra
I 1996 vart dei tre originale medlemmane i Grand Funk Railroad igjen samla, og spelte for 250&nbsp;000 menneske i løpet av 14 konsertar. I 19997 spelte bandet tre utselde veldedige konsertar for Bosnia and Herzegovina. Desse konsertane vart framførte med eit fullt symfoniorkester dirigert av Paul Shaffer (frå David Letterman Late Show). Bandet gav ut eit dobbelt konsertalbum kalla *[[Bosnia av Grand Funk Railroad|Bosnia]]* spelt inn i Auburn Hills i Michigan. Peter Frampton spelte med bandet på denne konserten. I 1998, etter tre år med turnering, slutta Farner i bandet og gjekk attende til solokarrieren sin.

Etter dette gjekk det nesten to år før Brewer og Schacher rekrutterte nokre musikarar og starta bandet opp att. Vokalisten Max Carl (frå 38 Special), den tidlegare Kiss-gitaristen Bruce Kulick, og klaverspelaren Tim Cashion (Bob Seger, Robert Palmer) vart med dei to attverande Grand Funk-medlemmane. I 2005 spelte bandet føre 20&nbsp;000 menneske i Albany i New York. I juli 2011 spelte bandet føre 25&nbsp;000 menneske i Molson Canal Series Concert utafor Buffalo i New York.

Grand Funk Railroad held fram å turnere med kring 40 konsertar i året.

## Medlemmar

;Noverande medlemmar
*Don Brewer – trommer, solovokal (1969–1976, 1981-1983, 1996 til i dag)
*Mel Schacher – bassgitar (1969–1976, 1996 til i dag)
*Max Carl – solovokal, gitarar (2000 til i dag)
*Tim Cashion – klaverinstrument (2000 til i dag)
*Bruce Kulick – gitar (2000 til i dag)

;Tidlegare medlemmar
*Mark Farner – gitarar, solovokal, klaverinstrument, munnspel (1969–1976, 1981–1983, 1996–1998)
*Craig Frost – klaverinstrument, korvokal (1972–1976)
*Dennis Bellinger – bassgitar (1981–1983)
*Howard Eddy, Jr. – klaverinstrument (1996–1998)

### Tidslinje

ImageSize = width:1000 height:350
PlotArea = left:95 bottom:120 top:0 right:05
Alignbars = justify
DateFormat  = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1969 till:01/06/2014
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4
ScaleMajor = increment:2 start:1969
ScaleMinor = increment:2 start:1970

Colors =
 id:voc value:red legend:Vokal
 id:g value:green legend:Gitar
 id:key value:purple legend:Klaverinstrument
 id:b value:blue legend:Bass
 id:dr value:orange legend:Trommer
 id:albums value:black legend:Studioalbum

LineData =

 at:01/08/1969 color:black layer:back
 at:29/12/1969 color:black layer:back
 at:01/07/1970 color:black layer:back
 at:01/04/1971 color:black layer:back
 at:01/11/1971 color:black layer:back
 at:15/09/1972 color:black layer:back
 at:15/07/1973 color:black layer:back
 at:01/03/1974 color:black layer:back
 at:01/12/1974 color:black layer:back
 at:01/01/1976 color:black layer:back
 at:02/08/1976 color:black layer:back
 at:01/01/1982 color:black layer:back
 at:01/01/1983 color:black layer:back

PlotData=
  width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(10,-4)
  bar:Mark&nbsp;Farner from:start till:15/08/1976 color:g
  bar:Mark&nbsp;Farner from:start till:15/08/1976 color:voc width:3
  bar:Mark&nbsp;Farner from:01/01/1981 till:01/01/1984 color:g
  bar:Mark&nbsp;Farner from:01/01/1981 till:01/01/1984 color:voc width:3
  bar:Mark&nbsp;Farner from:01/01/1996 till:01/01/1998 color:g
  bar:Mark&nbsp;Farner from:01/01/1996 till:01/01/1998 color:voc width:3
  bar:Bruce&nbsp;Kulick from:01/01/2000 till:end color:g
  bar:Max&nbsp;Carl from:01/01/2000 till:end color:voc
  bar:Max&nbsp;Carl from:01/01/2000 till:end color:g width:3
  bar:Craig&nbsp;Frost from:01/01/1972 till:15/08/1976 color:key
  bar:Howard&nbsp;Eddy from:01/01/1998 till:01/01/1996 color:key
  bar:Tim&nbsp;Cashion from:01/01/2000 till:end color:key
  bar:Mel&nbsp;Schacher from:start till:15/08/1976 color:b
  bar:Mel&nbsp;Schacher from:01/01/1996 till:end color:b
  bar:Dennis&nbsp;Bellinger from:01/01/1981 till:01/01/1984 color:b
  bar:Don&nbsp;Brewer from:start till:15/08/1976 color:dr
  bar:Don&nbsp;Brewer from:start till:15/08/1976 color:voc width:3
  bar:Don&nbsp;Brewer from:01/01/1981 till:01/01/1984 color:dr
  bar:Don&nbsp;Brewer from:01/01/1981 till:01/01/1984 color:voc width:3
  bar:Don&nbsp;Brewer from:01/01/1996 till:end color:dr
  bar:Don&nbsp;Brewer from:01/01/1996 till:end color:voc width:3


## Diskografi

### Studioalbum
**[[On Time]]* (1969)
**[[Grand Funk av Grand Funk Railroad|Grand Funk]]* (1969)
**[[Closer to Home]]* (1970)
**[[Survival av Grand Funk Railroad|Survival]]* (1971)
**[[E Pluribus Funk]]* (1971)
**[[Phoenix av Grand Funk Railroad|Phoenix]]* (1972)
**[[We're an American Band]]* (1973)
**[[Shinin' On]]* (1974)
**[[All the Girls in the World Beware!!!]]* (1974)
**[[Born to Die av Grand Funk Railroad|Born to Die]]* (1976)
**[[Good Singin', Good Playin']]* (1976)
**[[Grand Funk Lives]]* (1981)
**[[What's Funk?]]* (1983)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Funk Railroad|Grand Funk Railroad]]» frå ,  den 2. august 2016.*  
 

## Litteratur
*

## Bakgrunnsstoff

*Offisiell side
*«The Railroad Rolls On For Grand Funk », intervju med Vintage Rock
*Intervju med Don Brewer på Yuzu Melodies