open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lise Myhre

**Lise Myhre** () er ein norsk teikneserieskapar som lagar teikneserien *[[Nemi]]*.

Myhre er fødd på Lørenskog og oppvaksen på Skedsmokorset. Ho har studert grafisk design og kunsthistorie på Santa Monica College of Art i California i eitt år, og deretter eitt år grafisk design med Merkantilt Institutt i Oslo.

Før ho skapte *Nemi,* laga ho ei rekkje andre seriar, blant anna Anne And (ei slags hyllest til Charlie Christensens *[[Arne And]]*) i gratisavisa Planetarium C og M. P. som starta i *[[Larsons Gale Verden]]* i 1996 . Året etter laga ho ein ny serie i LGV, *Den svarte siden*, som etter kvart utvikla seg til *Nemi*.

Nemi debuterte i Dagbladet i 1999, og blei etterkvart til ein av dei to mest populære teikneseriane i Noreg (ved sida av Pondus). *Nemi* fekk eige blad i 2003, etter at Myhre hadde skifta forlag frå Bladkompaniet til Egmont.

Myhre har òg illustrert dikt av Edgar Allan Poe og André Bjerke med figurane frå Nemi, og illustrert platecover (for blant anna Gothminister), skoledagbøker, skolebøker (fysikk for vidaregåande skule) og skrekkbøker.

Lise Myhre bur i Oslo.

## Kjelder




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lise Myhre|Lise Myhre]]» frå ,  den 15. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Nemi.no
Maren Uthaug

**Maren Uthaug** () er ein norsk-dansk samisk forfattar, stripeteiknar og bloggar  frå Kautokeino.

Uthaug flytta til Danmark i 1980, og er busett i København. Debutromanen *Og sådan blev det* handlar òg om ei samejente som flyttar til Danmark, men er ikkje sjølvbiografisk. Ho har gjeve ut fleire satiriske tegneseriebøker om samisk kultur og har teikna stripa *Ting jeg gjorde*. I 2018 mottok ho DR Romanprisen for *Hvor der er fugle*.

## Bibliografi

* *Det er gøy å være same* (2010)
* *Same Shit* (2011)
* *Mens vi venter på solen* (2012)
* *Og sådan blev det* &ndash; roman (2013)
* *Den lyse side* (2014)
* *Det var en gang en same* (2015)
* *Hvor der er fugle* &ndash; roman (2017)
* *Sådan overlever du livet* &ndash; humoristisk ungdomsbok (2018)

* *En lykkelig slutning* &#x2013; roman, dansk, Lindhardt og Ringhof (2019)
** *Ein lykkeleg slutt* &#x2013; roman, nynorsk, Det Norske Samlaget (2021)
* *Kjærlighet : Striper på høykant 1* &#x2013; teikneseriestriper, bokmål, Strand forlag (2021)
* *Livet: Striper på høykant 2* &#x2013; teikneseriestriper, bokmål, Strand forlag (2021)
* *11 %* &#x2013; roman, dansk, Lindhardt og Ringhof (2022)

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maren Uthaug|Maren Uthaug]]» frå ,  den 15. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Bokprogrammet på NRK TV (25. mars 2014)
Grethe Eilertsen

**Grethe Eilertsen** () er ein norsk professor i klinisk sjukepleie ved Fakultet for helsevitskap ved Høgskulen i Søraust-Noreg og professor II i same fag ved NTNU.

Eilertsen er utdanna sjukepleiar i 1982, har embetseksamen i sjukepleievitskap frå 1990 og er dr. polit. i sjukepleievitskap frå 2005. Ho var tilsett som universitetslektor i sjukepleievitskap ved Det medisinske fakultet ved Universitetet i Oslo frå 2000 til 2005, då ho vart førsteamanuensis ved den dåverande Høgskulen i Buskerud. Ho har mellom anna forska på kvinnehelse, eldreomsorg, hjerneslag og rehabilitering. Ho er gift med Geir Barvik.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Grethe Eilertsen|Grethe Eilertsen]]» frå ,  den 15. mars 2019 kl.*
Kari Martinsen

**Kari Marie Martinsen** () er ein norsk sjukepleiar, magister i filosofi og dr.philos. Ho er professor emerita i sjukepleievitskap ved Høgskolen i Harstad og Haraldsplass diakonale høgskole. Martinsen er anerkjent for å har kome med eigna bidrag innanfor omsorgstenkning og sjukepleie.

## Liv og virke
Martinsen har vore tilsett ved Danmarks sygeplejerskehøjskole, no Institutt for sygeplejevidenskab ved Århus universitet, og seinare ved Avdeling for sjukepleie, Universitetet i Tromsø. I 1998 vart ho knytt til seg Lovisenberg diakonale høgskole, og i 2002 vart ho tilsett ved Institutt for samfunnsmedisin, Seksjon for sjukepleievitskap, Universitetet i Bergen. Martinsen har skrive ei rekkje bøker og artiklar innanfor omsutsfilosofi, historie og sosialpolitikk.

I staden for fokus på omgrepdefinisjonar og tekniske oppgåver har Martinsen søkt å retta blikket mot kva pleie og omsut eigenleg handla om. Difor byrja ho på eit studium i filosofi for å finna ut av dette, og ho markerte seg som ein kritikar av den herskande positivismen, influert av Hans Skjervheim. Utover i  karrieren si la ho større og større vekt på den danske filosofen Knud Ejler Løgstrup. På mange måtar er Martinsens tankar på eit meir metafysisk nivå enn eit reint sjukepleie-praksis-nivå, men det tek opp grunnleggjande problemstillingar som ein møter som sjukepleier i kontakt med pasientar.

Martinsen sine utgjevingar på 90-talet vart vurdert som samfunnskritiske, og ho mottok kritikk frå Norsk Sjukepleiarforbund som oppfordra medlemmane sine til ikkje å lesa tekstane hennar. Dei utestengte Martinsen frå NSF, men i 1993 bad forbundet offisielt om orsaking.

Kongen utnemnde i 2011 Martinsen til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden «for hennes innsats innen sykepleie.» I 2013 mottok ho Admiral Carl Hammerichs minnelegat for innsatsen sin for dansk-norsk samarbeid innan sitt fagområde.

I mars 2013 vart boka *Nødvendige omveier* utgjeven i samband med 70-årsdagen til Martinsen. I boka diskuterer 23 ulike forfattarar fleire av dei temaa som ho har skrive om i  forfattarskapet sitt; som omsutsfilosofi og etikk, kunnskap og danning og historie og helsepolitikk.

## Utvald bibliografi

* *Omsorg, medisin og sykepleie* (1989) Universitetsforlaget.
* *Fra Marx til Løgstrup* (1993) Universitetsforlaget.
* *Fenomenologi og omsorg* (1996) Universitetsforlaget.
* *Samtalen, skjønnet og evidensen* (2005) Akribe Forlag.
* *Care and vulnerability* (2006) Akribe Forlag.
* *Å se og å innse* (2009) Akribe Forlag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kari Martinsen|Kari Martinsen]]» frå ,  den 15. mars 2019.*
Deltarune

***Deltarune*** er eit datarollespel utvikla av Toby Fox. I spelet kontrollerer spelaren eit menneske, Kris, i ei verd der monster lever på overflata av jorda. Kris og ein klassekamerat, Susie, ender begge opp i ein stad kjend som «Dark World» der dei møter Ralsei, som informerer dei om at dei er heltar som er meint å bøte balansen i verda.

Spelaren navigerer, i hovudsak via kampsystemet, gjennom forskjellige typar «bullet hell»-åtak frå fiendar. Kampane i spelet kan avgjerast fredeleg eller gjennom vald. Første kapittel vart utgjeve gratis 31. oktober 2018 til Microsoft Windows og macOS, og den 28. februar 2019 til Nintendo Switch og PlayStation 4. Grafikken i spelet har fellestrekk med japanske rollespel som *[[Earthbound]]*, *[[Mario & Luigi: Superstar Saga]]* og *[[Chrono Trigger]]*.

*Deltarune* er ein spin-off av det førre spelet til Toby Fox, *[[Undertale]]* (som *Deltarune* er eit anagram av), men handlinga går ikkje føre seg i den same verda ifølgje Fox. Andre kapittel vart utgjeve i september 2021.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Dørstokk

Ein **dørstokk** eller **terskel** er eit tverrtre i botnen av ein dørkarm.

I folketru og mytologi markerer dørstokken den fysiske grensa mellom inn- og utsida. Dørstokken har spesiell symbolikk i mange kulturar. I Polen, Ukraina og Russland er det sagt at å gje handa eller kysse over ein dørstokk vil bringe ulukke. I mange land er det sett på som lukkebringande at brudgommen ber brura over dørstokken i den felles heimen deira etter vigselen.

## Kjelder
*
Duck Hunt

***Duck Hunt*** er eit actionspel utvikla og utgjeve av Nintendo til Nintendo Entertainment System. Det vart først utgjeve i Japan i april 1084, som ein lanseringstittel for NES i Nord-Amerika i oktober 1985 og i Europa to år seinare.

I *Duck Hunt* bruker spelaren NES Zapper i kombinasjon med eit CRT-fjernsyn for å skyte ender som kjem til syne på skjermen. Endene dukkar opp ein eller to av gongen, og spelaren har tre skot for å skyte dei ned. Spelaren får poeng for kvar and som blir treft. Dersom spelaren klarer å skyte nok ender i ein enkelt runde, vil spelaren gå vidare til den neste runden. Dersom ein ikkje treffer nok ender er det «game over».
 
*Duck Hunt* vart utgjeve som ein Virtual Console-tittel til Wii U i 2014.

## Kjelder
Ilja Tsjernousov

**Ilja Grigorjevitsj Tsjernousov**  () er ein russisk langrennar frå Novosibirsk. Han kom i mål til bronsemedalje både på tremila under Ski-VM 2011 og på femmila under Vinter-OL 2014. Tsjernousov vann to tevlingar i verdscupen i langrenn, begge i 2012.

### Aktiv
Tsjernousov deltok fyrste gongen i verdscupen i Gällivare den 18. november 2006. Seinare same sesongen, 4 . februar 2007, gjekk han ein etappe på det russiske laget som vann 4 x 10 km stafett i Davos. Vinteren 2010 vart han nummer to på 30 km/skibyte i Rybinsk den 23. januar, og nummer tre på same distansen i Lahti 6. mars. Sesongen 2010/11 kom han på andreplass på 15 km i Kuusamo i november, før han 4. februar i Rybinsk vann 20 km/skibyte. Deretter tok han bronsen på 30 km/skibyte under verdsmeisterskapen i Oslo, bak gullvinnar Petter Northug og sin eigen landsmann Maksim Vylegzjanin. Tre veker etter gjekk Tsjernousov inn til bestetid i prologen under  verdscupfinalane i Falun.

I februar 2012 tok Tsjernousov andreplass i to verdscuprenn i Rybinsk. Vinteren 2013 oppnådde han sine to siste pallplasseringar i verdscupen. Fyrst vart han nummer to på 30 km i Sotsji, og så tredjemann på femmila i Holmenkollen. Under Vinter-OL 2014 i Sotsji gjekk Tsjernousov i mål som nummer fem på 30 km. To veker seinare spurta han inn til bronse i 50 km fristil og syrgde dermed for heilrussisk sigerspall, Aleksandr Legkov og Maksim Vylegzjanin tok dei to gjevaste medaljane.

Frå 2016 tevla Tsjernousov i dei lange turrenna. Han vann i 2017 sveitsiske La Diagonela og i 2017 italienske Marcialonga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ilja Grigorjewitsch Tschernoussow|Ilja Grigorjewitsch Tschernoussow]]» frå ,  den 16. mars 2019.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilia Chernousov|Ilia Chernousov]]» frå ,  den 16. mars 2019.*
Clara Holst

**Clara Holst** () var ein norsk språkforskar, kjent som den første kvinna som tok doktorgrad frå Det Kongelege Frederiks Universitet i Kristiania. Ho var den første kvinnelege filologen i Noreg som vart utnemnd i eit skuleembete, men valde sjølv å ikkje tiltre etter ein konflikt med rektoren ved skulen.

## Utdanning og yrkesliv
Clara Holst var fødd i Kristiania. Ho tok examen artium i 1889 som privatist ved Nissens Pikeskole, og vart preseterist. Ho vart deretter den første kvinna som studerte og oppnådde «sproglig-historisk lærereksamen» (dagens cand.philol.) (1890–96). Ho valde i studietida ved universitetet Johan Storm som sin såkalla «privatpreseptor» (rettleiar).

Etter studieopphald i Cambridge, ved Sorbonne, Leipzig, Berlin og København, disputerte ho med ei avhandling om nedertyske lånord i dansk (1903). I dette arbeidet hadde ho støtte frå og fekk fagleg rettleiing av Sophus Bugge. Både Johan Storm og Sophus Bugge, i tillegg til språkforskaren Hjalmar Falk, var opponentar i disputasen hennar. Deretter underviste Holst i korte periodar ved Aars og Voss' skole i Kristiania, før ho var professor ved Wellesley College i Boston 1906/07, og dessutan ved University of Kansas 1907/08. Begge stadar underviste ho hovudsakleg i tysk, men gav òg timar i norrønt og moderne norsk.

Ho vart utnemnd av Kongen i statsråd til eit adjunktembete ved Hamar katedralskole i 1910, men tok ikkje i mot stillinga på grunn av usemje med rektoren ved skulen om timeplanen. Rektoren skreiv til departementet at han ikkje ville ta «noget særhensyn til frøken Holst». Ho fekk berre tilbod om byrjarundervising i tysk, medan dei mannlege lærarane ved skulen skulle ha gymnasundervisinga. Det fann ho seg ikkje i, og sa dermed frå seg embetet. Antonie Tiberg, som var innstilt som nummer to til stillinga, vart dermed utnemnd i staden.

## Familie
Holst var dottera til korpslege Axel Holst og Anna Mathilde Charlotte Flemming, og sonedotter til Frederik Holst, begge professorar ved Universitetet. Frederik Holst var elles den første mannen i Noreg som vart tildelt ein doktorgrad i Noreg. 

Clara Holst vart verande ugift, og etter at ho kom attende til Noreg i 1908, budde ho resten av livet saman med to systrer i Kristiania/Oslo.

## Ettermæle
Livet og virket til Clara Holst er skildra i Ernst Håkon Jahr si bok *Clara Holst – kvinnelig pionér i akademia i Norge* (2006). Ved Universitetet i Agder finst det eit «Clara Holsts auditorium», og på kvinnedagen 8. mars 2019 vart administrasjonsbygget til OsloMet - storbyuniversitetet offisielt omdøypt til «Clara Holsts hus».  

Biografen Ernst Håkon Jahr meiner Clara Holst i for lang tid har vorte oversedd i norsk kvinnehistorie. Om usemja med rektoren ved Hamar Katedralskole, som førte til at Holst sa frå seg jobben, skriv Jahr: «Vi må kunne lese en tydelig kvinneprotest i hennes resolutte avvisning av rektors timeplan. Hennes økonomi gjorde at hun kunne foreta et slikt prinsipielt valg.» 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* 100 år siden den første kvinne disputerte , bilde og biografi fra Universitetet i Oslo (2003)
Avalonhalvøya

**Avalonhalvøya** er ei halvøy søraust på Newfoundlandøya i Canada. Her bur størsteparten av innbyggjarane på Newfoundland, og her ligg også provinshovudstaden for  Newfoundland og Labrador, St. John's. 
Halvøya har ei flatevidd på 9&nbsp;220&nbsp;km².

Halvøya ligg nær Grand Banks, eit viktig fiskeområde. Fiskeindustri har lenge hatt ei viktig tyding her.
Ved den kanadiske folketeljinga i 2011 hadde ho 262&nbsp;410 innbyggjarar, rundt 51&nbsp;% av folkesetnaden på Newfoundland.

## Galleri

Baccalieu View Walking Trail.jpg|Bay de Verde
Old Perlican, Newfoundland, Canada.jpg|Old Perlican
2011 - FEB 12 - 22 - NEWFOUNDLAND -058 Petty Harbour (10) (5455048958).jpg|Petty Harbour
Shoal Bay.jpg|Shoal Bay
Sunnyside, Newfoundland, Centre Cove.jpg|Sunnyside


## Sjå òg
*Avalonhalvøya-toktet
*Avalon

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Avalonhalvön|Avalonhalvön]]» frå , og «[[:en:Avalon Peninsula|Avalon Peninsula]]» frå  den 16. mars 2019.*
Pytheas frå Massalia

**Pytheas frå Massalia** (fødd ca. 380 f.Kr., død ca. 310 f.Kr.) var ein gresk handelsmann, geograf og oppdagar frå den greske kolonien Massalia (dagens Marseille i Frankrike). Han gjennomførte ei sjøreise for å utforska det nordvestlege Europa rundt 325 f.Kr. Han segla rundt det meste av Dei britiske øyane.

Pytheas er den første ein kjenner til som har gjeve skriftlege oppteikningar om midnattssola, nordlyset og polarisen, og den første til å nemna namnet «Britannia» og germanske stammar. Landet han kom til i nord kalla han «Thule», dette var sannsynlegvis Noreg. Kor langt nord han kom i Noreg er umogleg å vita, men enkelte har meint at han må ha segla til Hålogaland for å kunna skildra nordlyset. Dønna og Træna er blant dei øyane i Nordland som då peikar seg ut.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pytheas fra Massalia|Pytheas fra Massalia]]» frå ,  den 12. april 2019.*  
 

## Litteratur

* Chanin-Morris, R. (2005) «The Edge of the World», Independent
* Cunliffe, B. (2002) *The extraordinary voyage of Pytheas the Greek: The man who discovered Britain* (revised ed.) Walker & Co ISBN 0-8027-1393-9 also in Penguin ISBN 0-14-200254-2 
* Roseman, C. H. (1994) *Pytheas of Massilia, On the ocean: Text, translation and commentary* Ares Publishing ISBN 0-89005-545-9
* Frye, J. & Frye H. (1985) *North to Thule: An imagined narrative of the famous lost sea voyage of Pytheas of Massalia in the 4th century B.C.* ISBN 0-912697-20-2
* Chevallier, R. (1984) The Greco-Roman Conception of the North from Pytheas to Tacitus (in Arctic, vol. 37, no. 4, Dec. 1984, p. 341-346) 
* Stefansson, V (1940) *Ultima Thule: Further Mysteries of the Arctic*
* Miklegard, Kåre Edgar P. 2009; "Thule. Om  Pytheas sin reise til Thule år 325 f.kr. Hvor var Thule? Tjeldøya?"

## Bakgrunnsstoff
*Phyteas i Store norske leksikon 
* Oppdaget Norge 330 år f. Kristus? – norsk
Thule Air Base

**Thule Air Base**, frå april 2023 offisielt Pittukik Air Base, er ein av flystasjonane til det amerikanske flyvåpenet. Han ligg nordvest på Grønland, og er den nordlegaste militærbasen til USA. Flyplassen har òg ein sivil del.

## Pituffik lufthamn
Pituffik lufthamn er den sivile delen av flyplassen. Han er nytta av Air Greenland.

**Destinasjoner**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thule Air Base|Thule Air Base]]» frå ,  den 20. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Thule Air Base . Arkivert nettstad.
* Det danske fredsakademi: Basepolitik 
* Thule Air Base
Niko Valkeapää

**Niko-Mihkal Valkeapää** () er ein finsk-norsk og samisk songar, låtskrivar og politikar for Norske Samers Riksforbund.

Valkeapää er fødd i Enontekiö i Finland. Han har sidan 1990 vore busett i Kautokeino der han byrja som lærer.  Han er gudson av kunstnaren Nils Aslak Valkeapää og framfører fleire av  tekstane hans på dei to plateutgjevingane sine, som er ein del av den «tredje bølgja» innan moderne samisk kultur, der han har arbeidd mykje med mellom andre Georg Buljo.

Valkeapää vann Sámi Grand Prix (1994, 1995), mottok Spellemannprisen 2003 i open klasse med debutalbumet sitt, og Liet Ynternasjonaal, den internasjonale musikkprisen for minoritetsmusikk. I 2008 vann han to Folkelarmprisar for *Birrat Birra*: nyskapande og open klasse. For albumet *Gusto* frå 2012, vart han nominert til Spellemannprisen 2012 i klassa folkemusikk/tradisjonsmusikk.  Han har turnert nasjonalt og i Norden, m.a. på Nattjazz i Bergen, Festspela i Nord-Noreg, Riddu Riđđu Festivála og på Nordland Musikkfestuke i Bodø.

Valkeapää vart innvald på Sametinget for perioden 2017–2021 på NSRs liste for Gáisi valkrins. Der sat han i oppvekst-, omsorg- og utdanningskomitéen.

## Utgjevingar

* *[[Albumet Niko Valkeapää|Niko Valkeapää]]*, Duippidit, 2003
* *[[Albumet Sierra|Sierra]]*, Duippidit, 2004
* *[[Birrat Birra]]*, Duippidit, 2008
* *[[Gusto]]*, Duippidit, 2012
* *[[ÄÄ]]*, Duippidit, 2012
**[[Ráfi]]*, Duippidit, 2015
**[[Gáldu]]*, Duippidit, 2019

## Samlingar

* *Beginner's Guide to Scandinavia*, Nascente, 2011

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Niko Valkeapää
* nikovalkeapaa.no
Sami Jauhojärvi

**Sami Olavi Jauhojärvi** () er ein finsk tidlegare langrennar frå Ylitornio. Han vart olympisk meister i parstafetten under Vinter-OL 2014 i Sotsji, saman med Iivo Niskanen. Jauhojärvi vann elles tre VM-bronser, to i parstafett og ei 4 x 5 km stafett. Han vann ei tevling i verdscupen i langrenn, femmila i Trondheim i 2009. 

### Aktiv
Jauhojärvi kom på sigerspallen i ni tevlingar i verdscupen i langrenn, fyrste gongen i Cavalese 6. januar 2007 og siste gongen i Lahti 8. mars 2015. Sju gonger vart han tredjemann, medan han i sin beste sesong, 2009-sesongen, fekk nest beste tid i eit etapperenn i Tour de ski. Individuelt gjorde han sitt beste langrenn då han sigra på 50-kilometeren i Trondheim den 14. mars 2009. Under verdsmeisterskapen 2009 i Liberec var han med i medaljestriden i parstafetten heilt til målstreken, på lag med Ville Nousianen. Jauhojärvi og Tysklands ankermann Axel Teichmann fekk same sluttid, men Jauhojärvi vart dømd sist og kom såleis på bronseplassen. Nokre dagar seinare vann Jauhojärvi ein ny VM-bronse, då med Finlands mannskap i 4 x 5 km stafett.

Under Ski-VM 2011 i Oslo enda Jauhojärvi på femteplass på 15 km i klassisk stil. Tre år seinare stod striden om sigeren i parstafetten under dei olympiske vinterleikane i Sotsji mellom arrangørlandet Russland og Finland. På oppløpet imponerte Jauhojärvi stort og slo den spurtsterke russiske ankermannen Maksim Vylegzjanin med eit lite sekund. Jauhojärvi sin parkamerat i Sotsji var Iivo Niskanen. Dei same to utøvarane tok bronsen i same øvinga under Ski-VM 2017 på heimegrunn i Lahti, då var Niskanen ankermann.

Jauhojärvi la opp etter OL-sesongen 2018.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sami Jauhojärvi|Sami Jauhojärvi]]» frå ,  den 16. mars 2019.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sami Jauhojärvi|Sami Jauhojärvi]]» frå ,  den 16. mars 2019.*
Antonina Ordina

**Antonina Gennadjevna Ordina** () er ein sovjetisk-svensk tidlegare langrennar frå Narjan-Mar i Russland som tevla internasjonalt frå 1984 til 2002. Ho vart stafett-verdsmeister for Sovjetunionen i 1987, og ho vann to VM-bronsar for Sverige i 1995.

### Aktiv
Ordina gjekk inn til andreplass to då ho debuterte i verdscupen i langrenn 13. desember 1984, ein 5 km i Val di Sole i Italia. Sidan vart ho nummer tre på ein 5 km i Lahti februar 1987, og på to 10-kilometerar i 1987/88-sesongen, den fyrste i Bohinj i dåverande Jugoslavia og den andre ved Leningrad. Under Ski-VM 1987 i Oberstdorf gjekk ho startetappen for Sovjetunionen sitt lag vinnarlag i 4 x 5 km stafett.

Etter Sovjetunionen gjekk i oppløysing, utvandra Ordina til Sverige og var svensk statsborgar frå 1994. Ordina deltok såleis for Sverige under Vinter-OL 1994 på Lillehammer, der ho som best kom på sjuandeplassen på 15 km. Året etter vann ho to bronsemedaljar då Ski-VM 1995 fann stad i Thunder Bay. Fyrst i 4 x 5 km stafett, der ho gjekk den tredje etappen for svenskane. Få dagar etter vann ho individuell medalje på 30 km, einast verdsmeister Jelena Välbe og Manuela Di Centa gjekk fortare. I desember 1998 vart Ordina nummer to og tre i to verdscuprenn i Toblach. Vel tre veker seinare vart ho nummer to på 10 km i Otepää.

Gjennom åra vann Ordina 20 svenske meistertitlar i langrenn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Antonina Ordina|Antonina Ordina]]» frå ,  den 17. mars 2019.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antonina Ordina|Antonina Ordina]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Ivan Garanin

**Ivan Ivanovitsj Garanin** () er ein sovjetisk tidlegare langrennar frå Kasakhstan som vann VM-sølv i 4 x 10 km stafett i 1974, og to bronsemedaljar under Vinter-OL 1976.

Garanin var mellom dei ypparste langrennarane i Sovjetunionen i tida 1971-77, då han vann sju «nasjonale» meistertitlar. Internasjonalt utmerkte han seg ved to høve. Under Ski-VM 1974 i Falun vart han fjerdemann på tremila, og han gjekk startetappen for det sovjetiske mannskapet som tok sølv i 4 x 10 km stafett, han vart elles nummer 11 både på 15 km og 50 km.

To år seinare, under dei olympiske vinterleikane 1976 i Innsbruck, opna Garanin med å vinne bronsemedaljen på tremila, landsmannen Sergej Saveljev tok gullet og Bill Koch frå USA fekk sølv. Garanin kom så på fjerdeplassen på 15 km, same plasseringa fekk han på den avsluttande femmila. I mellom dei to fjerdeplassane, gjekk han som ankermann i 4 x 10 km stafett Sovjetunionen inn til bronse.

I 1977 sigra milslukaren Garanin i Vasaloppet og i 1980 i Marcialonga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Iwan Iwanowitsch Garanin|Iwan Iwanowitsch Garanin]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Perchtoldsdorf

**Perchtoldsdorf** er ein by og ein kommune i distriktet Mödling i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 12,6&nbsp;km² og i kring 15&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg ei 15&nbsp;km sørvest om sentrum av hovudstaden Wien, 265 meter over havet.

Perchtoldsdorf er særleg kjend for framstilling av vin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Perchtoldsdorf|Perchtoldsdorf]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Skrivar

**Skrivar** eller **printar** er ei eining for utskrift av tekst og grafikk frå ein datamaskin. Dei første skrivarane brukte ferdig forma bokstavar som vart overførte på papiret. I nyare tid er blekkskrivarar vorte det mest vanlege, der små dyser sprutar blekk på papiret.

## Kjelder
* 
*
Dwarka

**Dwarka** (av sanskrit *dwar*, 'port' og *ka*, 'Brahma') er ein gammal by i den indiske delstaten Gujarat, og ein viktig stad i hinduismen. Byen ligg på vestkysten av Okhamandal-halvøya, ved munningen av Gomtielva i Kutchvika. I 2011 hadde han eit folketal på 38&nbsp;873.

Dwarka er eit av fire hinduiske valfartsmål kjend som tsjardham, og ein av Sapta Puri, sju viktige valfartsmål i India. Dwarka blir ofte identifisert med Dvārakā, riket som i mytologien blei styrt av Krisjna, og er rekna som den første hovudstaden til Gujarat.

## Soge
Ifølgje soga skal guden Krisjna ha slått seg ned her etter at han nedkjempa og drap onkelen sin Kamsa i Mathura. 
Han skal ha teke 12&nbsp;yojana eller 96 km² land frå havet for å skapa Dwarka.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dwarka|Dwarka]]» frå , og «[[:nb:|Dwarka]]» frå  den 17. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
***
Skvadron

**Skvadron** er ei militær avdeling i krigsflåter og flyvåpen. Skvadron tyder den taktiske eininga i eit luftforsvar og er vanlegvis under kommando til ein major. Talet på fly i ein flyskvadron kan variere, oftast frå 12 til 24, avhengig av oppgåvene til skvadronen eller vedlikehaldsorganisasjonen til flystasjonen.

I sjøforsvar er skvadron eit mindre tal, vanligvis 4–6, krigsskip av same type. Skvadronen kan vere delt i divisjonar, jamfør eskadre.

## Kjelder
*
Merta

**Merta** er ein by Rajasthan i India. Han ligg i distriktet Nāgaur,  km sørvest for den indiske hovudstaden New Delhi. Merta ligg  meter over havet og har eit folketal på  40&nbsp;252 ifølgje folketeljinga i 2001. 

Merta var tidlegare eit kongedøme styrt av Mertia Rathore-radjputar. Den legendariske diktaren Mirabai kom herfrå.

Slaget ved Merta mellom Marathariket og radjputar frå fyrstestaten Jodhpur blei utkjempa her den 10. september 1790. Slaget ende med siger for Marathariket.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Merta City|Merta City]]» og «[[:en:Battle of Merta|Battle of Merta]]»  frå ,  den 17. mars 2019.*
OpenStreetMap

**OpenStreetMap** (**OSM**) er eit dugnadsbasert prosjekt for å skape frie kart av verda som kan redigerast av alle. Prosjektet vart starta av den britiske entreprenøren Steve Coast i 2004, og var inspirert av suksessen med det frie oppslagsverket Wikipedia.

Karta er basert på innsamla data frå GPS-ar og andre tilgjengelege frie ressursar. Brukarane kan legge inn vegar og kartpunkt ved å bruke ulike redigeringsverktøy.

## Sjå òg
*OpenSeaMap

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Handskrift

**Handskrift** er skrift som er skriven for hand og ikkje prenta. Det kan også vise til skrifttrekk som er særmerkte for ein person, sidan handskrift varierer mellom ulike individ.

Eit handskrift (av tysk *Handschrift*) kan vera eit handskrive verk, som eit kortare dokument eller ei heil bok. 

## Sjå òg
*Kalligrafi
*Kodeks
*Manuskript

## Kjelder
* 
*
Jane Hirshfield

**Jane Hirshfield** () er ein amerikansk diktar, essayist og omsetjar.
Ho har undervist ved fleire ameikanske universitet, som University of California, San Francisco  og Stanford. I 2012 blei ho vald til leiar (chancellor) av Academy of American Poets.

## Liv
Jane Hirshfield var fødd i New York by.
Foreldra hennar var Harriet Miller Hirshfield og Robert Hirshfield, som dreiv med tekstilindustri.

Ho tok bachelorgraden ved Princeton University i det første årskullet som også omfatta kvinner. Kort tid seinare, i 1973, gav ho ut sitt første dikt. Deretter tok ho ein skrivepause på nær åtte år medan ho studerte  zen-buddhisme ved San Francisco Zen Center.

Hirshfield byrja samla og gje ut antologiar av dikt skrivne av kvinner, og etterkvart særleg religiøse dikt av kvinner.

## Verk

; Diktsamlingar

* 
* *Of Gravity & Angels* (HarperCollins, 1988), vann California Book Award in Poetry
* *The October Palace* (HarperCollins, 1994), vann Poetry Center Book Award
* *The Lives of the Heart* (HarperCollins,1997), vann Bay Area Book Reviewers Award
* *Given Sugar, Given Salt* (HarperCollins, 2001), finalist til National Book Critics Circle Award
* *Pebbles & Assays* (Brooding Heron Press), 2004
* *Each Happiness Ringed by Lions* (Bloodaxe Books UK, 2005)
* *After* (HarperCollins, 2006), (Bloodaxe Books UK, 2006)
* 
* *minus/my-ness* (Missing Links Press), 2014. .
* 
* 
; Sakprosa

* 
* 
* 
* 
* *The Heart of Haiku* (Kindle Single, 2011) 
* 

## Prisar og utmerkingar

* The Poetry Center Book Award
* The California Book Award
* Fellowship, Guggenheim Foundation
* Fellowship, Rockefeller Foundation,
* Fellowship, Academy of American Poets
* Fellowship, National Endowment for the Arts
* Donald Hall-Jane Kenyon Prize in American Poetry
* Columbia University's Translation Center Award
* Commonwealth Club of California Poetry Medal
* Bay Area Book Reviewers Award
* Academy Fellowship for distinguished poetic achievement from The Academy of American Poets (2004)
* Finalist, T. S. Eliot Prize
* Finalist, National Book Critics Circle Award
* Long-list National Book Award
* Elected a Chancellor of the Academy of American Poets, (2012)

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jane Hirshfield|Jane Hirshfield]]» frå , og «[[:fr:|Jane Hirshfield]]» frå  den 17. mars 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Profile at Poetry Archive
* Profile at Poetry Foundation
Nikolaj Morilov

**Nikolaj Sergejevitsj Morilov** () er ein russisk langrennar frå Perm. Han vann to VM-medaljar og ein OL-medalje i perioden 2007-10. I 2007 fekk han sølv i parstafetten under verdsmeisterskapen, to år seinare tok han bronsen i sprintøvinga ved Ski-VM 2009. Til sist vann han i 2010 ein OL-bronse i parstafett.

### Aktiv
Morilov deltok i verdscupen i langrenn frå desember 2004 til vinteren 2017. Han spesialiserte seg i sprint og vann tre tevlingar i sprintøvinga, to av desse i etapperenn i Tour de ski. Hans einaste verdscuptriumf elles kom då han vann sprinttevlinga i Rybinsk 22. januar 2010. Omframt desse enkeltrenna, var Morilov med om å vinne fire parstafettar i verdscupen i tida frå desember 2009 til januar 2013.

Under verdsmeisterskapen 2007 i Sapporo stilte Russland med Vasilij V. Rotsjev og ankermann Morilov på parstafetten. På oppløpet kjempa Morilov og Italias Cristian Zorzi om sigeren. Dei to utøvarane fekk same sluttid, målfoto viste at gullet gjekk til Italia og sølvet til Russland. To år seinare spurta Morilov over målstreken til bronsemedalje i sprinttevlinga ved Ski-VM 2009 i Liberec, einast nordmennene Ola Vigen Hattestad og Johan Kjølstad var kjappare. Under dei olympiske vinterleikane 2010 i Vancouver vart det ein ny bronsemedalje på Morilov, etter at parkamerat Aleksej Petukhov måtte gje tapt mot Tysklands ankermann Axel Teichmann i kampen om sølvplassen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nikolai Sergejewitsch Morilow|Nikolai Sergejewitsch Morilow]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Vestland fylke

**Vestland** er eit norsk fylke som oppstod 1. januar 2020 som følgje av samanslåinga av fylka Hordaland og Sogn og Fjordane. Vestland har til saman 43 kommunar, etter at fleire tidlegare kommunar blei slått saman frå 1. januar 2020. Jølster, Førde, Gaular og Naustdal kommunar blei slått saman til Sunnfjord kommune. Hornindal kommune blei slått saman med Volda kommune i Møre og Romsdal fylke.

## Geografi og demografi
*Alle kommunane har kystlinje.
*Det høgaste fjellet i Vestland er Store Skagastølstind (2405 moh.) i Jotunheimen.
*Fylket omfattar dei to lengste fjordane i Noreg, Sognefjorden (205 km) og Hardangerfjorden (180 km).
*Folketalet til Vestland fylke ved opprettinga var ca. 633 000.
*Arealet til Vestland fylke er 34 055 kvadratkilometer.
*Delen grunnskoleelevar med nynorsk som hovudmål er 49,1 %.

## Kommunar
Folketala i oversynet under er frå SSB per .

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Naudlanding

**Naudlanding** er ei landing med eit luftfartøy som må gjerast i ein naudsituasjon, med eller utan motorkraft, på den mest høvelege staden i nærleiken. Utrykket gjeld særleg utanom flyplass og rullebane.

Naudlanding kan gjerast i situasjonar der tryggleiken i eit luftfartøy er truga, som ved tap av motorkraft eller brann. For å kunne lande trygt må ein ta omsyn til tilhøve som kan verke inn på landinga, som terreng og vind. 

## Kjelder
*
Sekt

**Sekt** er ei undergruppe av eit større meinings- eller trussamfunn som vanlegvis har skild seg ut frå ei større gruppe. Nemninga blir særleg brukt om religiøse samansluttingar som har en avvikande truvedkjenningar, dogme eller rituale i høve til ei større, meir etablert rørsle, men også om andre flokkar eller særgrupper, til dømes politiske sekter og mindre grupperingar med meiningar som skil seg frå det rådande synet i eit parti. Nemninga kan ha nedsetjande tyding.

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sekt|Sekt]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Cornell Lab of Ornithology

**Cornell Lab of Ornithology** er ei medlemstødd eining av Cornell University i byen Ithaca i staten New York som studerer fuglar og anna dyreliv.  Omtrent 250 forskarar, professorar, tilsette og studentar arbeidar i ei rekke program vigde til oppdraget for institusjonen: å tolke og verne jordas biologiske mangfald gjennom forsking, utdanning og medborgarforsking fokusert på fuglar. Det er primært dei 75&nbsp;000 medlemmene som finansierer verksemda. Cornell Lab publiserer bøker under Cornell Lab Publishing Group, ei kvartalsvis publisering, *Living Bird magazine* og eit månadleg elektronisk nyheitsbrev. Han forvaltar mange medborgarvitskaplege prosjekt og nettstader, inkludert Webby-prisbelønte *All About Birds*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cornell Lab of Ornithology|Cornell Lab of Ornithology]]» frå ,  den 17. mars 2019.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff

*
* Cornell Lab of Ornithology on Google Cultural Institute
* All About Birds: Online Bird Guide
* Ivory-billed woodpecker
* Macaulay Library verdas største samling av lydopptak og videoopptak av dyr
John Stratton Hawley

**John Stratton Hawley** () er ein amerikansk religionsforskar som særleg er kjend for verka sine om hinduismen og bhaktirørsla. I 2016 blei han utnemnd til Claire Tow Professor of Religion ved Barnard College ved Columbia University i New York, etter å ha vore tilsett same staden sidan 1986.

## Verk

### Monografar
* 
* 
* 

### Artikkelsamlingar
* 
* 
* 

### Artiklar og kapittel i bøker
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Meldingar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Хоули, Джон Стрэттон|Хоули, Джон Стрэттон]]» frå ,  den 17. mars 2019.*
Bramin

**Bramin** eller **braman** (sanskrit *bráhmana*) er i hinduismen ein prest og medlem av den høgste av dei fire sosiale klassene, *varna*, i det gamle indiske samfunnet. Braminane, som var dei einaste som var fylt av den mystiske kraften brahman, var sjølvskrivne som prestar og hadde ein viktig rolle ved offerhandlingane. Gjennom tidene har dei vore viktige berarar av indisk kultur, og braminar har utmerkt seg både som politikarar, diktarar og lærde. Jamvel om braminane klarte å overvinne faren som ei stund truga dei frå buddhismen, vart maktgrunnlaget deira rokka i samband med det muslimske og seinare britiske herredømet i India. I dagens India har braminane derimot framleis innverknad.

Det er braminane som har utforma det indiske kastesystemet, og i teorien gjeld dei framleis som den mest høgsette kasten, som «gudar på jorda». I røynda er braminane del av mange ulike kastar, og arbeidet dei gjer varierer mykje.

## Kjelder
*
Ingrid Tandrevold

**Ingrid Landmark Tandrevold** () er ein norsk skiskyttar frå Bærum i Akershus. Ho vann VM-gull i 4 x 6 km stafett med Noregs lag under VM i skiskyting 2019, ein meisterskap der ho også vann sølvmedaljen i 7,5 km sprint. Tandrevold er medlem i Fossum Idrettsforening.

## Aktiv
Tandrevold vart norsk meister i normalprogrammet allereie i 2015. Ho deltok i Vinter-OL 2018 i Pyeongchang utan å utmerke seg i dei individuelle tevlingane, men var med å gå Noregs kvinne-stafettlag inn til fjerdeplass. Tandrevold fekk sitt internasjonale gjennombrot i 2019-sesongen. I verdscuptevlingane i Ruhpolding gjekk ho inn til andreplass i fellesstart. Under verdsmeisterskapen 2019 i Östersund slo ho til med to fulle skytehus og andreplass i 7,5 km sprint, slått med 9,7 sekundar av gullvinnar Anastasija Kuzmina frå Slovakia. Ei veke seinare gjekk Tandrevod ein prikkfri andreetappe for det norske vinnarlaget i 4 x 6 km stafett, dei andre verdsmeistrane var Synnøve Solemdal, Tiril Eckhoff og Marte Olsbu Røiseland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ingrid Landmark Tandrevold|Ingrid Landmark Tandrevold]]» frå ,  den 18. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Lars Helge Birkeland

**Lars Helge Birkeland** () er ein norsk skiskyttar frå Birkenes i Aust-Agder. Han vart verdsmeister då han gjekk den fyrste etappen på det norske laget som vann 4 x 7,5 km stafett under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Birkeland deltok også på Norges lag som tok sølv på stafett under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Han er medlem i Birkenes Idrettslag.

Han er sidan 2015 gift med Fanny Horn Birkeland.

## Aktiv
Lars Helge Birkeland deltok på 20 km i verdsmeisterskapen i skiskyting både i 2012 og 2013, i begge tevlingane hamna han langt ned på resultatlista. Betre gjorde han det då VM i skiskyting 2017 fann stad i Hochfilzen, der han kom på niandeplassen på 20 km, med eitt tillegssminutt. Under dei olympiske vinterleikane 2018 i Sør-Korea tok han seg av den fyrste etappen for eit norsk mannskap som enda opp med sølv i 4 x 7,5 km stafett. Året etter vann Birkeland VM-gull då han på ny fekk gå fyrstetappen for Noregs lag i 4 x 7,5 km. Etter Birkeland gjekk Tarjei Bø, Vetle Sjåstad Christiansen og ankermannen Johannes Thingnes Bø.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Lars Helge Birkeland|Lars Helge Birkeland]]» frå ,  den 18. mars 2019.*
Erlend Bjøntegaard

**Erlend Øvereng Bjøntegaard** () er ein norsk skiskyttar, fødd på Kongsberg. Han vart norsk meister 2018 i fellsstart-tevlinga, og har tre individuelle pallplasseringar i verdscupen i skiskyting. Også far hans, Sigvart Bjøntegaard, deltok internasjonalt i skiskyting.

### Aktiv
Erlend Bjøntegaard debuterte i verdscupen i skiskyting i Östersund i november 2012, der han overraska med ein sjuandeplass på 20 km. Dei komande åra sleit han med å markere seg mellom sterke nasjonale skiskyttarar som Ole Einar Bjørndalen, Tarjei Bø og Johannes Thingnes Bø. I si fyrste internasjonale meisterskapstevling, 7,5 km under verdsmeisterskapen på heimebane i 2016, mislukkast Bjøntegaard fullstendig.

OL-sesongen 2018 viste Bjøntegaard meir stabilt toppnivå, så ved to høve kunne han klive opp på pallen etter individuelle verdscup-tevlingar. I januar vart han nummer tre i fellesstarten i Antholz, før han i Tjumen, i sesongens siste verdscuprenn kom på andreplass, også det i fellesstart. Under vinterleikane i Sør-Korea vart han femtemann i sprinttevlinga. På tampen av vinteren 2018 vart han på Lillehammer noregsmeister, etter å ha vunne fellesstarten framom Johannes Thingnes Bø og bronsemedaljør Alexander Os. I 2019-sesongen vart Bjøntegaard nest best på sprinten i verdcsupen i Antholz, einast landsmannen Johannes Thingnes Bø gjekk fortare. Under VM i skiskyting 2019 i Östersund starta Bjøntegaard opp med ein sjuandeplass på 7,5 km, resten av meisterskapen hamna han lengre ned på resultatlistene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Erlend Bjøntegaard|Erlend Bjøntegaard]]» frå ,  den 18. mars 2019.*
Dominik Windisch

**Dominik Windisch** () er ein italiensk skiskyttar frå Bruneck i Sør-Tirol som vart verdsmeister på 15 km fellesstart under VM i skiskyting 2019. Han har elles sanka tre bronsemedaljar i olympiske vinterleikar og ein fjerde bronse i verdsmeisterskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dominik Windisch|Dominik Windisch]]» frå ,  den 18. mars 2019.*
Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968

***Sugar Mountain&nbsp;– Live at Canterbury House 1968*** er eit konsertalbum av den kanadiske musikaren Neil Young. Den 8. til 10. november 1968 spelte Young tre konsertar i Canterbury House i Ann Arbor. Dette albumet består av opptak frå den 9. og 10. november.

Albumet er volum 00 i *[[Neil Young Archives#Performance Series|Archives Performance Series]]*. Sidan volum 2 og 3 alt var blitt gjeven ut, var dette den tredje utgjevinga i serien. Det kom òg ut som ein del av *[[The Archives Vol. 1 1963–1972]]* i 2009.

Albumet kom berre ut på ei CD/DVD-samling, med ein DVD som inneheldt ein HD-lydversjon av albumet. DVD-en inneheld òg ein trailer *Archives Vol. 1*-boksen.

Innspelinga av songen «Sugar Mountain» frå denne konserten var tidlegare gjeven ut som B-side og på samlealbumet *[[Decade]]* i 1977.

Ei vinylutgåve av albumet kom ut i Japan i april 2009. 

Fotografiet på omslaget er teken i 1967 av Linda Eastman, som seinare gifta seg med Paul McCartney.

## Innhald

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968|Sugar Mountain – Live at Canterbury House 1968]]» frå ,  den 18. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Simon Schempp

**Simon Schempp** () er ein tysk skiskyttar frå Mutlangen i Baden-Württemberg som har vunne fire VM-gull i skiskyting. I perioden 2010-18 sanka han seg også to OL-sølv og like mange VM-sølv, samt to VM-bronser og ei OL-bronse. Åra 2014-17 sigra Schempp i 12 renn i verdscupen i skiskyting.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Simon Schempp|Simon Schempp]]» frå ,  den 18. mars 2019.*
Hanna Öberg

**Hanna Linnea Öberg** () er ein svensk skiskyttar frå Svensbyn i Piteå. Ho vart olympisk meister i 15 km normalprogram under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang og verdsmeister i same øvinga under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Öberg tok elles del på kvinne-stafettlaga som gjekk inn til sølv i dei to nemnde meisterskapane, og ho var med i Sveriges bronsemannskap på mixstafetten ved VM 2019 på heimebane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hanna Öberg|Hanna Öberg]]» frå ,  den 19. mars 2019.*
Karmosin

**Karmosin** er ein mørk høgraud farge med eit svakt blåleg skjær. Ordet karmosin stammar opphavleg frå arabisk, og er komte til norsk gjennom tysk og italiensk frå mellomalderlatin *carmesinus*. Fargenamet karmin har liknande opphav. 

Ein kallar også stoffet azorubin. Det blir noko brukt som tilsetjingstoff med E-nummeret E122, til dømes ved konservering av frukt og grønnsaker, til ost eller pølsetarmar.

*Mitt navn er Karmosin* (*Benim adım Kırmızı*) er tittelen på ei bok av den tyrkiske forfattaren og nobelprisvinnaren Orhan Pamuk.

## Galleri

Franz Josef I Liechtenstein.jpg|Franz Josef I av Liechtenstein måla med karmosinraud jakke i 1778 av Alexander Roslin.
Louise-Marie, Queen of the Belgians.jpg|Louise av Orléans, dronninig av Belgia, måla i karmosinraud kjole rundt 1841 av Franz Xaver Winterhalter
BMW M5.jpg|Ein karmosinraud BMW.
Foglie autunnali - Cimitero - Foto di Giovanni Dall'Orto.jpg|Karmosinfarga haustblad på ein vegg.


## Kjelder
Karmin

**Karmin** eller **karminraudt** er ein høgraud eller blodraud farge eller eit fargestoff. Det kjem hovudsakleg frå karminsyre (C22H20O13).

Karmin blir brukt som tilsetjingstoff i mat og drikke med E-nummeret E120. Det blir også brukt til å farga sminke,  tekstilar og andre fargeprodukt.

Ein har særleg fått pigmentet frå cochenillelus, ein type skjoldlus. Karmin er eigentleg eit giftstoff som lusa produserer for å verna seg frå rovdyr. 
 
Ordet karmin kjem frå fransk eller tysk, frå mellomalderlatin *carminium*, og er ei samanblanding av arabisk *qirmiz*, 'skarlak', og latin *minium*, 'mønje'. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karmin|Karmin]]» frå , og «[[:sv:|Karmin]]» frå  den 19. mars 2019.*
Dorothea Wierer

**Dorothea Wierer** () er ein italiensk skiskyttar frå Rasen-Antholz i Sør-Tirol. Ho vann verdscupen i skiskyting 2019 og vart verdsmeister i 12,5 km fellesstart under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Åra 2013-19 sanka ho også to VM-sølv, tre VM-bronsar og to OL-bronsar, fordelt på ulike individuelle øvingar og stafett-tevlingar. 

### Aktiv
Wierer gjekk startetappen for Italias lag som tok bronse i kvinne-stafetten under VM i skiskyting 2013 i Nové Město, to år seinare var ho ankerkvinne då dei italienske kvinnene vann ein ny stafett-bronse ved VM 2015 i Kontiolahti. I mellomtida hadde ho vunne endå ein bronsemedalje, då ho under Vinter-OL 2014 i Sotsji tok seg av ein etappe for Italias mannskap på mixstafetten. Individuelt i Sotsji vart ho som best nummer 6 i 7,5 km sprint. Under VM i skiskyting 2016 i Oslo sikra Wierer seg sølvmedaljen på jaktstarten. Wierer og Italia vann bronsen på mixstafetten ved Vinter-OL 2018 i Pyeongchang, nett som i dei forrige vinterleikane. Frå VM i skiskyting 2019 i Östersund reiste Wierer med medaljar i alle tre valørane. Fyrst fekk ho bronse med Italias mannskap i mixstafetten, der etter tok ho og Lukas Hofer sølvmedaljen i parstafetten, slått av Noreg, før ho avslutta meisterskapen med å vinne gullmedaljen på fellesstarten.

Wierer vann sitt fyrste renn i verdscupen i skiskyting då ho gjekk til topps på normaldistansen i Östersund 3. desember 2015. VM-sigeren same stad var hennar sjuande individuelle triumf i verdscupen. Pr 20.3.2019 har ho oppnådd 28 (7-11-10) pallplasseringar i individuelle verdscuptevlingar. Med italienske stafettlag står ho bokført med 17 (4-5-8) pallplassar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dorothea Wierer|Dorothea Wierer]]» frå ,  den 19. mars 2019.*
Denise Herrmann

**Denise Herrmann** () er ein tysk langrennar og skiskyttar frå Bad Schlema i Sachsen. Ho vart verdsmeister på jaktstarten under VM i skiskyting 2019 i Östersund. I same meisterskapen fekk ho sølv på mixstafetten og ho tok bronsemedaljen på fellesstarten. Tidlegare vann ho OL-bronse i langrenn med Tysklands lag i 4 x 5 km stafett under Vinter-OL 2014 i Sotsji. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Denise Herrmann|Denise Herrmann]]» frå ,  den 19. mars 2019.*
Millenniumsgenerasjonen

**Millenniumsgenerasjonen** (etter engelsk *millennials*) er eit omgrep nytta om generasjonen fødd mellom starten av 1980-åra og midten av 1990-åra, dvs. den generasjonen som var barn og ungdomar på slutten av 1990-åra og byrjinga av 2000-talet, rundt tusenårsskiftet. Meir presist blir generasjonen av mange definert som personar fødde mellom 1980 eller 1981 og 1996.

På grunn av globaliseringa, sosiale medium, spreiinga av den vestlige kulturen og raske forandringar, har personar frå millenniumsgenerasjonen meir til felles med kvarandre enn dei har med eldre generasjonar i sitt eige land.

På norsk nyttar ein ofte omgrepet «ironigenerasjonen» om den føregåande generasjonen, med fødselsår på 1970-åra og fram til omlag 1980. Internasjonalt nyttast også det noko vidare omgrepet generasjon X om den føregåande generasjonen. Omgrepet snøfnuggenerasjonen har etablert seg som eit nedsettande eller ironisk namn på generasjonen etter millenniumsgenerasjonen, med fødselsår frå omlag 1997 til i dag.
Øystein Bagle-Tennebø

**Øystein Bagle-Tennebø** () er ein norsk siviløkonom, forfattar, musikkskribent og fotograf. Han er fødd og oppvaksen på Tennebø i Vågsøy kommune.

Bagle-Tennebø var dagleg leiar i Bondeungdomslaget i Oslo frå oktober 2018 til juni 2019. Tidlegare har han mellom anna vore personalsjef i partiet Høgre. Sidan 2015 har han skrive om musikk og fotografert konsertar for www.musikknyheter.no.

Balge-Tennebø er skilt og har to born, Jesper og Agnes.

## Bokutgivingar av Øystein Bagle-Tennebø
* *Peter and Roger* – 2014
* *Gordon Brown* – 2014 (I samarbeid med Enid L. Morgon)
* *Maktens Pris* – 2023

## Kjelder
Al-Rifa'i-distriktet

**Al-Rifai-distriktet** er eit distrikt i Dhi Qar guvernement i Irak, 80&nbsp;km nord for Nasiriyah og 300&nbsp;km sør for Bagdad. Det er kalla opp etter sjeik Ahmed al-Rifa'i, som skipa Rifa'i Sufi-orrdenen. Det omfattar administrasjonssenteret Al-Rifai og byane Al Nasir, Al Fajir (ناحية الفجر) og Qalat Sukkar. Distriktet har kring 450&nbsp;000 innbyggjarar, hovudsakleg arabarar og sjiamuslimar som arbeidar innan jordbruk, små forretningar og statlege jobbar.

Garraf oljefelt ligg i distriktet, kring 5&nbsp;km nordvest for byen al-Rafai. Det held opp mot 1 milliard fat olje. 

Sumer universitet ligg i al Rafai og vart skipa i 2011. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Rifai District|Al-Rifai District]]» frå ,  den 19. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*