Åge Hareide

**Åge Fridtjof Hareide** () var ein norsk fotballspelar og seinare fotballtrenar. Han hadde mangeårig bakgrunn frå norsk og internasjonal fotball, både som spelar og trenar. I 2017 vart han tildelt Kniksenprisen,  og i 2019 vart han kåra til årets danske fotballtrenar for 2018 og 2019.

Hareide var utdanna revisor og arbeidde i bank og som styreleiar i eit reiarlag i tillegg til å vere proffspelar.
## Karriere som spelar
Hareide vaks opp på Hareid og byrja i Idrottslaget Hødd, der han vart A-lagsspelar i 1970. Etter fem sesongar gjekk han til Molde, der han etablerte seg som stoppar og vart kåra til årets spelar i norsk fotball av VG i 1980. I 1981 vart han den andre nordmannen i moderne tid som vart profesjonell i England, først i Manchester City og seinare i Norwich City.

Hareide spelte totalt 50 landskampar for Noreg mellom 1976 og 1986, og returnerte til Molde Fotballklubb i 1984 før han avslutta karrieren i 1987.
## Karriere som trenar

Hareide har vore trenar for Molde Fotballklubb, Helsingborgs IF, Brøndby IF, Rosenborg Ballklub, Örgryte IS og Viking FK. Han trente Helsingborg og Rosenborg til seriemeisterskap, og Molde, Helsingborg og Rosenborg til kvar sine cupmeisterskap.

Etter den korte proffkarrieren i England gjekk han tilbake til Molde, der han først var spelar, og frå 1987 trenar. Samstundes arbeidde han i bank, var vararepresentant for Høgre i bystyret og styreleiar for eit fiskebåtreiarlag. I den andre trenarperioden i Molde leidde han klubben til cupmesterskap i 1994, etter siger mot Lyn på Ullevaal. I semifinalen vart seriemeister Rosenborg slått ut.

Før Brøndby vart seriemeistrar i 2002 (den første seriemeisterskapen sidan 1998), slutta Hareide som hovudtrenar for å gå inn i eit «fotballsølibat». Hareide makta difor aldri å føre Brøndby til seriemeisterskap i perioden sin som hovudtrenar i klubben. «Fotballsølibatet» varte i to dagar, før han tok over jobben som trenar for Rosenborg, etter Nils Arne Eggen. I sesongen 2003 tok Rosenborg både serie- og cupmeisterskap under leiinga hans. Då Nils Johan Semb gjekk av som landslagstrenar, vart Åge Hareide lansert som den einaste reelle kandidaten. Han var under kontrakt med Rosenborg, men takka først ja, og deretter nei då han såg kor mykje bråk dette førte med seg. Det vart mykje oppstyr både i trønderklubben og i media. Den sportslege leiaren i Rosenborg, Rune Bratseth, uttala til media at «Åge Hareide har blitt uspiselig for oss», og dermed fekk han forlate klubben til fordel for landslagsjobben.
Bragda med seriegull i tre ulike land deler han med Giovanni Trapattoni, Trond Sollied, Sven-Göran Eriksson og José Mourinho.

Frå 2003 til 2008 var han trenar for det norske herrelandslaget i fotball, ei stilling han tok over etter Nils Johan Semb. Hareide trekte seg som landslagssjef 8. desember 2008, etter eitt av dei svakaste åra nokon gong for det norske landslaget. Landslaget gjekk gjennom 2008 utan å vinne ein einaste kamp, noko som ikkje hadde skjedd sidan 1978.
### Viking
Hareide gjekk til den svenske klubben Örgryte IS i 2009, i eit forsøk på å berge klubben frå nedrykk. Örgryte IS rykte ned, og 1. desember 2009 gjekk Hareide til Viking FK, der han erstatta Uwe Rösler. Viking kunngjorde etter at Egil Østenstad slutta som fotballdirektør i Viking FK, at Hareide ville bli manager i klubben, og at Josep Clotet Ruiz ville ta over som trenar, i tråd med strukturen ein finn i engelske klubbar, og som Molde FK hadde, med Ole Gunnar Solskjær som manager og Mark Dempsey som trenar.

### Sverige

Då Conny Carlson trekte seg som trenar for Helsingborgs IF i juni 2012, tok Hareide over som trenar for resten av 2012-sesongen. Etter at kontrakten gjekk ut, flytta han tilbake til Molde.
I juni 2013 vart Hareide tilsett som dagleg leiar i Aukra næringsforum, og uttala at han var ferdig som fotballtrenar for godt. Men 9. januar 2014 vart det kjent at han ville ta over som hovudtrenar for Malmö FF. Han leidde laget fram til seriegull i Allsvenskan for andre året på rad, og dei sikra serietittelen tre rundar før slutt. Malmö gjorde det òg godt i Meisterligaen, der dei kvalifiserte seg til gruppespelet, og i november vart han kåra til «Årets trenar» i Allsvenskan.

### Danmark
Morten Olsen trekte seg som landslagstrenar for det danske herrelandslaget i fotball då dei ikkje greidde å kvalifisere seg til EM i fotball 2016, og Hareide vart presentert som ny landslagssjef 10. desember 2015. Den første kampen hans var 24. mars 2016, då Danmark slo Island 2–1. Danmark deltok i Sommar-OL 2016, der dei vart slått ut av Nigeria i kvartfinalen etter tap 0–2. Hareide greidde å få Danmark kvalifisert til VM i fotball 2018, der dei tapte åttandelsfinalen mot Kroatia etter straffesparkkonkurranse.

I februar 2020 vart Hareide kåra til «Årets trenar» i Danmark for 2019 av dei andre fotballtrenarane i Danmark, for andre året på rad. Danmark vart ikkje kvalifisert til Sommar-OL 2020. Avtalen hans med det danske fotballforbundet gjekk ut sommaren 2020, med planar om å leie Danmark gjennom sluttspela i EM i fotball 2020 (fram til 1. august), men då meisterskapen vart utsett til 2021 på grunn av koronapandemien, fekk han i mars melding om at han hadde leia sin siste kamp som dansk landslagstrenar. Han enda med 42 kampar som dansk landslagstrenar, med 21 sigrar, 18 uavgjorde og tre tap.

Då Hareide avslutta arbeidet med det danske landslaget, vart han utnemnd til riddar av Dannebrogordenen.

### Tilbake til Rosenborg
Den 18. august 2020 vart Hareide tilsett som ny hovudtrenar for Rosenborg Ballklub. I juli 2021 vart det kjent at Hareide hadde bestemt seg for å pensjonere seg som fotballtrenar ved sesongslutt.

### Comeback og tilbake til Malmö FF
Den 6. september 2022 vart Hareide tilsett som hovudtrenar for den svenske klubben Malmö FF ut 2022-sesongen, og gjorde med det comeback frå pensjonisttilværet. I oktober 2022 uttala han at han no kjende seg ferdig, og at han ville gi seg som trenar etter sesongen.

### Island
I 2023 gjorde Hareide endå eit comeback, då han 14. april 2023 vart tilsett som ny landslagstrenar for Island.
## Privatliv
Faren og den eldre broren var sjømenn og hadde lita interesse for fotball. Hareide har tidlegare uttalt at faren var ein av dei første på Newfoundland, at han hadde slege i hel sel i Kvitsjøen, jakta kvalross og isbjørn på Svalbard og drive sildefiske på Island.

Midt på 1980-talet gav Olaus Brunvoll ut boka *Åge Hareide*, som handla om oppveksten og opphaldet i England. Boka skapte overskrifter i Noreg, særleg om oppvarminga dei hadde i England, der dei sette seg på radiatoromnar eller i badekaret. Før dei sprang ut på bana, fekk alle ein slurk engelsk brandy. Dette vart gjenteke i pausen.

I 1981 stilte fotballpersonlegdomen Tom A. Schanke med stortingsliste, med Hareide som fiskeriminister. Dette var ikkje ei alvorleg tilnærming til regjeringsmakta, men Hareide har tidlegare uttalt at dersom han ikkje lukkast med Noregs landslag, ville draumejobben vere fiskeriminister i regjeringa.

I november 2025 gjorde familien offentleg at Hareide hadde fått diagnosen hjernekreft i juli same året. Åge Hareide døydde 18. desember 2025, 72 år gammal.

## Karriere som spelar

 Berre seriekampar.
 Berre eliteseriekampar.

## Prisar og utmerkingar
*  Riddar av Dannebrog (2020)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff