open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Melodi Grand Prix 1983

**Melodi Grand Prix 1983** var den 23.&nbsp;utgåva av Melodi Grand Prix, Noregs nasjonale uttaking til Eurovision Song Contest. Ti finalistar kjempa i finalen 26.&nbsp;februar 1983. Vinnarlåten blei «Do re mi», framført av Jahn Teigen. Han hadde også laga melodien saman med Anita Skorgan, og teksten saman med Herodes Falsk. Teigen representerte Noreg i den internasjonale finalen i München, der «Do re mi» enda på ein delt 9.&nbsp;plass med 53&nbsp;poeng. Dette var Noregs beste plassering på ti år.   

## Sendinga
Finalen var tilbake i Studio&nbsp;1 i NRK Marienlyst med Ivar Dyrhaug som programleiar. Ti bidrag deltok i finalen laurdag 26.&nbsp;februar. Fem av bidraga var spesialinviterte, og dei fem siste blei plukka ut blant 480 innsendte songar av ein jury beståande av Svein Dag Hauge, Iver Kleive, Bjørn Kruse, Ellen Nikolaysen og Jens Wendelboe. Kringkastingsorkestret under leiing av Egil Monn-Iversen akkompagnerte dei ti finalelåtane.

Før finalen fekk Jahn Teigen og Herodes Falsks «Do re mi» mest merksemd. Jahn Teigen hadde fått Wenche Myhre til å syngje songen, etter at ho hadde vore borte frå Melodi Grand Prix i 17&nbsp;år. Men Wenche Myhre og sonen Dan skulle òg vere med i den tyske finalen, og dei tyske reglane tillét ikkje deltaking i fleire land. Jahn Teigen tok dermed sjølv rolla som vokalist, med Myhre som korist. 

Elles i finalen deltok den tidlegare barnestjerna Anita Hegerland, i tillegg til Olav Stedje, Inger Lise Rypdal og Grethe Kausland med Dizzie Tunes.

Avstemminga utvikla seg til ein hard kamp mellom Ketil Stokkan og Jahn Teigen, og Teigen vann til slutt.

## Resultat

## Avstemming
NRK brukte ei juryordning etter same mønster som i den internasjonale finalen. Tolv jurygrupper sat på ulike stader i landet og gav røystene sine. Kvar jury hadde elleve medlemmar med ulik alder, kjøn og yrkesbakgrunn. Kvar jury gav 1–8, 10 og 12 poeng til dei ti finalistane.

Dette var juryane: 1. Sameradioen (Karasjok), 2. Østlandssendingen (Oslo), 3. Rogaland (Stavanger), 4. Trøndelag (Trondheim), 5. Hedmark (Elverum), 6. Finnmark (Vadsø), 7. Hordaland (Bergen), 8. Telemark (Porsgrunn), 9. Troms (Tromsø), 10. Sørlandet (Kristiansand), 11. Møre og Romsdal (Ålesund), 12. Nordland (Bodø). 

## Hendingar
Pressa og sjåarane var i stor grad samde om at rett låt vann. Aftenposten kalla sigeren «fortent», og vinnarlåten blei liggjande på VG-lista i heile åtte veker. I den internasjonale finalen hamna også Noreg i øvre halvdel av resultatlista – for første gong sidan 1973. 

Trua på det norske bidraget viste seg òg i sjåartala for den internasjonale finalen i München. 92&nbsp;prosent av alle nordmenn over 15&nbsp;år såg finalen, ifølgje ei ScanFact-undersøking gjort for *VG.* Dette var det mest sette programmet på norsk fjernsyn i 1983. Talet kan ikkje direkte samanliknast med tv-meter-målingane i dag, som gir eit langt meir presist bilde av nordmenns tv-sjåing. 

## Fotnotar
Regalos del Sosiego

***Regalos del Sosiego*** er det andre studioalbumet til den argentinske soloprosjektet Ignacio del Pórtico. Alle songane er komponert av mannen bak soloprosjektet, Ignacio Acevedo. Albumet, som er spelt inn på soverommet til Acevedo, kom ut 21. juli 2015, berre nokre månader etter debutalbumet *Maquetas fisura*.

*Regalos del Sosiego*, som på norsk tyder «Gåver frå roa», fekk mykje god omtale etter utgjevinga. Songane vert omtalt som mjuke, drøymande, vakre og poetiske popviser. Musikkbloggaren Rogelio Martinez meinte at albumet er utan tvil éin av dei største lydrevolusjonane i 2015, ikkje berre i Argentina, men heile Sør-Amerika. Musikkanmeldaren David Segundo viser til at albumet er ei solid og imponerande utgjeving, med eit magnetisk lydbilete.

## Innhald

## Medverkande
### Ignacio del Pórtico
*Ignacio Acevedo – vokal, gitarar, bass, keyboard og perkusjon
*Lisandro Rivas – gitar og slagverk på «Algo mejor»

### Produksjon
*Ignacio Acevedo – produsent
*Lucas Lichowski – mastering
*Macarena Ibarra – fotografi og coverdesign
## Kjelder
Sem hovudgard i Tønsberg

**Sem hovudgard**, òg kalla **Sem kongsgard**, var ein gammal kongsgard og lensherreresidens der Jarlsberg hovudgard ligg no, det vil seia 3 km nordvest for Tønsberg i Vestfold. Garden vart opphavleg kalla **Sæheim**, 'sjø-garden', og seinare **Konge-Sem**.

Namnet *Sem* kjem av det norrøne gardsnamnet *Sæheim* eller *Sæeimr*, som tyder «sjøgarden». Namnet vart opphavleg uttalt *sæmm.* Ordet *sæheim* har gjeve namn til fleire gardar i Noreg.

## Historie

Ifølgje Snorres Harald Hårfagres saga var Sem garden til Haralds son Bjørn Farmann. Bjørn skal ha vorte drepen på garden i 927 av broren Eirik Blodøks. Ifølgje tradisjonen vart Bjørn gravlagt i Farmannshaugen, som er ein stor gravhaug på garden, men utgravingar har vist at han er mykje eldre.

Ifølgje *[[Ågrip]]* (*Ágrip af Nóregs konunga sögum*) var det på Sem kong Harald Gille utførte jarnbyrd rundt 1125 for å prove at han var son av Magnus Berrføtt. Harald gjorde seinare krav på den norske trona, noko som vart innleiinga til borgarkrigstida i Noreg.

Ved Sem kongsgard vart fylkeskyrkja, dagens Sem kyrkje, reist tidleg på 1100-talet. Før bygginga av Tunsbergshus under Håkon Håkonsson var Sem den staden der kongane på reisene sine omkring i landet har teke opphald.

Garden vart seinare residens for dei kongelege befalingsmennene over Tønsberg len, som heldt fram å driva eigedomen ved hjelp av leilendingar. Den fyrste lensherren ein kjenner på Sem kongsgard, var dansken Erik Ugerup (Urup) som fekk kongsgarden og Tønsberg len mot avgift frå 1524. I 1547 mista Ugerup lenet, som vart overteke av Bent Bille. Han budde på Sem når han var i Noreg, men oppheldt seg elles mest på godset sitt i Sjælland.

Då kongen i København oppretta Noregs andre, og siste, grevskap, Griffenfeldt grevskap, i 1673, overtok Peder Schumacher Griffenfeld Sem hovudgard, som inntil då hadde tilhøyrt kongemakta. Husa og hagen skal ha vore i svært dårleg stand. Greven gav garden namnet Griffenfeldgård som tre år seinare vart omdøypt til Jarlsberg hovudgard. I 1682 brann bygningen på Jarlsberg og nye bygningar av stein vart etter kvart bygd av den nye eigaren, den tyske feltmarskalken Gustav Wilhelm Wedel.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sem hovedgård (Tønsberg)|Sem hovedgård (Tønsberg)]]» frå ,  den 12. september 2016.*  


## Bakgrunnsstoff
* Om Sem kongsgård i Bygdebok for Sem og Slagen.
* Søk på Sæheim i Bygdebok for Sem og Slagen
* Om Jarlsberg hovedgård
Borgartinget

**Borgartinget** (norrønt *Borgarþing*) var frå 1100-talet det allmenne lagtinget for området Viken (*Borgarþingslög*), som omfatta kystområda frå Göta älv (norrønt *Elfir*) til Rygjarbit (truleg ved Risør). Det har namn etter byen Borg (Sarpsborg) ved Sarpsfossen, som ifølgje tradisjonen vart grunnlagt av Olav den heilage i 1016. Einskilde historikarar har meint at Borgartinget som lagting var eldre enn byen, medan andre har hevda at Borgartinget vart etablert av Olav den heilage sjølv. 

Ei hending i 1115 gjev likevel grunnlag for å anta at Borgartinget er oppretta etter dette tidspunktet. Partane var lendmannen Sigurd Ranesson, som hadde fått den såkalla finneskatten i forlening av Magnus Berrføtt, og Sigurd Jorsalfare, som gjorde gjeldande at han som konge ikkje var bunde av avtala til faren med Sigurd Ranesson. I dette sambandet er berre følgjande tre lagting i riket nemnt: Frostating, Gulating og Eidsivating.

## Inndeling
Ifølgje Snorre Sturlason, var Borgartinget etablert som lagting før 1164, då Snorre fortel at Erling Skakke dette året *lét stemna 4-fylkersting i Borg* for å få bøndene med på avtala Erling hadde inngått med den danske kongen Valdemar den store. Valdemar skulle gje Erling Vika, og til gjengjeld støtte valet av Erlings son Magnus Erlingsson til norsk konge. 

Den norske krøniken Historia Norvegiæ, skrive på latin rundt 1170, kallar lagdømmet for Viken, og ikkje Borgartingslag. Forfattaren skriv at området bestod av fire fylke, og at grensene var «danskegrensa» (truleg Gøta elv) i aust og Rygjarbit i vest. Dei fire fylka var truleg desse: 
* Vingulmark (Akershus og Østfold)
* Ranrike (Båhuslen)
* Vestfold
* Grenland
Med unntak av brotstykke, finst berre kristenrettslovene frå Borgartingsloven i dag. Dei eldste avskriftene er frå 1300-talet.

## Kongehyllingar
Den første norske kongen som vart kongehylla (teken til konge) på Borgartinget var kong Inge Krokrygg. Dette skjedde i 1136, då Inge berre var 2 år gammal. Sidan vart Borgartinget hyppig brukt til kongehyllingane på Austlandet, saman med Haugating i Tønsberg.
Den danske kongen Knut den mektige, som òg vart norsk konge i 1028, skal òg ha vorte teke til konge i Borg, som siste hyllingssted etter å ha vorte teke til konge i heile resten av Noreg først. Om Knut si kongehylling vert ikkje omgrepet *Borgarting* nytta, Snorre skriv berre at Knut vart teken til konge i Borg. Det er først med kong Inge drygt hundre år seinare at omgrepet Borgarting vert nytta.

## Sjå òg
* Borgarting lagmannsrett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Borgartinget|Borgartinget]]» frå ,  den 12. september 2016.*  
 
;Referansar 


## Litteratur
* Norseng, Per G. & Eliassen, Sven G.: Østfolds historie, bind 2. *I Borgarsysle.* Østfold fylkeskommune 2005
* Snorre Sturlasson, Olav han vert heilaga saga, Haraldssønnenes saga, Magnus Erlingssons saga. I: *Noregs Kongesagaer*, omsett av Anne Holtsmark. Gyldendal, Oslo 1979
Tynset prestegard

**Tynset prestegard** ligg aust for Tynset kyrkje.

Hovudbygningen vart oppført i 1910 etter teikningar av Ulrik Sverdrup. Stilen er nyklassisk med jugenddetaljar. Interiøret vart oppgradert i 1974 og 1979. Planløysinga ber preg av ei ny tid då prestebustaden var primært for presten med familie utan tenestefolk.

Prestegarden er rekna for å vere kommunalt verneverdig.

## Kjelder
* Tynset prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Alvdal prestegard

**Alvdal prestegard** ligg sør for Alvdal kyrkje, på den andre sida av riksveg 3.

Det opphavelege namnet på garden er Lillesteien. Garden vart kjøpt inn for å brukast som prestegard i 1865. Bygningane er frå perioden 1870– 72. Dei dannar eit firkanttun med hovudbygning, forpaktarbustad (drengstove) og driftsbygningar. Hovudbygningen er eit laftebygg i halvannan etasje. Bygningane er freda.

## Kjelder
* Alvdal prestebolig  hos Opplysningsvesenets fond
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Mark Dodson

**Mark Dodson** () er ein britisk plateprodusent og lydteknikar, som hovudsakleg har arbeidd med artistar innan heavy metal. Han er mest kjend for å ha produsert album for Anthrax og Suicidal Tendencies.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mark Dodson|Mark Dodson]]» frå ,  den 12. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dissident Aggressor

«**Dissident Aggressor**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest, først gjeven ut på *[[Sin After Sin]]* i 1977. Songen har «drivande gitarriff» og gitaristane K.K. Downing og Glenn Tipton byter på å spele soloar i songen.  

Tretti år seinare vann bandet Grammy-prisen for songen i 2010 i kategorien beste metal-song etter at songen kom ut på konsertalbumet *[[A Touch of Evil: Live]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dissident Aggressor|Dissident Aggressor]]» frå ,  den 12. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Diane Abbott

**Diane Julie Abbott** () er eit britisk parlamentsmedlem for Det britiske arbeidarpartiet (Labour). Ho blei vald inn som parlementsmedlem for valkrinsen  i 1987, og blei med det den første kvinna av afrikansk opphav (*black* på britisk engelsk) i det britiske underhuset.

## Bakgrunn
Abbott blei fødd i London av foreldre frå Jamaica. Far hennar var sveisar og mor hennar var sjukepleiar. Ho studerte historie  ved Newnham College i Cambridge, med historikaren Simon Schama som rettleiar.

## Yrkesliv
Etter universitetet arbeidde ho ved det britiske innanriksdepartementet (Home Office) frå 1976 til 1978) og deretter for interesseorganisasjonen National Council for Civil Liberties frå 1978 til 1980. Frå 1980 til 1983 arbeidde ho som journalist ved Thames Television og frå 1983 til 1985 ved frukost-tv-selskapet TV-am. Ho arbeidde for pressekontoret til Greater London Council under Ken Livingstone frå 1985 til 1986 og var leiar for presse- og PR-kontoret til Lambeth Council i London frå 1986 til 1987.

## Politikk
Abbott blei vald inn i byrådet for Westminster i 1982, der ho sat fram til 1986. I 1985 prøvde ho å stilla som parlamentskandidat for Labour i Brent East, men Ken Livingstone blei nominert. I 1987 blei ho vald inn i underhuset for Hackney North & Stoke Newington. Ho var den første kvinna av afro-karibisk opphav til å bli vald inn i underhuset.
Ho blei vald inn att i mai 2010 med stort fleirtal og auka valdeltaking. I 2015 blei ho igjen gjenvald med 62&nbsp;% av røystene.

Diane Abbott har skild seg ut frå ein del av politikken til partiet sitt. Ho røysta imot Irak-krigen  og har kjempa imot nasjonale ID-kort og fortsetjinga av det britiske kjernevåpenprogrammet (Trident).

I 2015 var ho ein av 36 parlamentsmedlemmer for Labour som nominerte Jeremy Corbyn til ny leiar for partiet. Etter at Corbyn blei vald til partileiar blei Abbott utnemnd til skuggeminister for utviklingshjelp (International Development).
Etter at fleire skuggeministerar trekte seg frå stillingane sine i samband med ein ny partileiarkampanje, blei Abbott forfremja til skuggeminister for helse att i juni 2016. I oktober same året blei ho utnemnd til skugge-innanriksminister.

Abbott heldt ein parlamentstale om borgarrettar i debatten om  som blei utnemnd til «Parliamentary Speech of the Year» av tidsskriftet *[[The Spectator]]*. Ho blei også rost ved Human Rights awards i 2008.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diane Abbott|Diane Abbott]]» frå ,  den 12. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
Holum kyrkje

**Holum kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1825 i Holum i Lindesnes kommune i Agder fylke.

Byggverket er i tre og har 480 plassar.

## Fotnotar


## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Smugling

**Smugling** er ulovleg inn- eller utførsel av varer, vesen eller informasjon i strid med gjeldande lovar og reglar. Ei vanleg form for smugling går til dømes ut på å halda varene unna toll eller andre avgifter. Ei anna kan gå ut på å omgå forbod mot varer som alkohol, narkotika, våpen eller media omfatta av sensur. Smugling kan også vera knytt til andre ulovlege handlingar, som tjuveri, kvitvasking av pengar, ulovleg handel i oldsaker, antikvitetar, dyr eller planter eller menneskehandel.

Smuglarar kan ofte ha eit vinningsmotiv som følgje av forbod eller høge avgifter i samband med etterspurnad. Ein kan også smugla av andre grunnar, til dømes som del av offentleg varsling, spionasje eller motstand mot eit lovverk eller regime.

Smugling har ei lang historie, og er kjend frå folkeminne og kusntverk. Det går føre seg i operaen *[[Carmen]]* og i James Bond-forteljingane *[[Diamonds are Forever]]* og *[[Goldfinger]]*.
Arthur Omre si bok *Smuglere* frå 1935, filmatisert i 1968, skildrar smuglarmiljøet i Noreg under brennevinsforbodet.

## Kjelder

*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Smugling|Smugling]]» frå , og «[[:en:|Smugling]]» frå  den 12. september 2016.*
Teknikkens vidundere i fartens tidsalder

***Teknikkens vidundere i fartens tidsalder -  fart i fortid nutid og framtid***  er eit tobandsverk av Edgar  B. Schieldrop. Bøkene handlar om historia til bilen, flyet, jarnbana og oseandamparane. 

Verket vart gjeve ut første  gong i 1935, med ny utgåve i 1952. Bøkene vart begge gonger selt som heftesubskripsjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Teknikkens vidundere i fartens tidsalder|Teknikkens vidundere i fartens tidsalder]]» frå ,  den 12. september 2016.*
Heftesubskripsjon

**Heftesubskribsjon** er ei tidlegare  form for sal av større bokverk. Dette var ei utbreidd form for sal av større bokverk i årane før andre verdskrigen og heldt fram fram til 1960-talet.

I Noreg finst døme som *[[Teknikkens vidundere i fartens tidsalder]]* av Edgar B. Schieldrop, *Dyrenes Liv* av Alfred Brehm og *[[Familieboken]]*. Dei kom i hefte på 32 til 48 sider og kosta vanlegvis under fem kroner. Hefta kom ut kvar månad. Når verket ver ferdig, leverte ein hefta i bokhandelen som sørgde for innbinding.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heftesubskripsjon|Heftesubskripsjon]]» frå ,  den 12. september 2016.*
Mandal kyrkje

**Mandal kyrkje** er ei trekyrkje i Lindesnes kommune i Agder fylke. Dette er den største trekyrkja i Noreg. Ho har om lag 1&nbsp;000 sitjeplassar og er eit av dei største trebygga i Noreg. Kyrkja vart bygd etter bybrannen i 1810, og vart teken i bruk i 1819 og offisielt innvigd i 1821. Før brannen stod ei steinkyrkje frå mellomalderen på det gamle torget nede i byen. Dette var tidlegare sentrum i byen.

## Byggjestil

Mandal kyrkje er bygd i empire, som legg vekt på det reine og enkle, med førebilete i gammal gresk og romersk arkitektur. Ho er den største trekyrkja i Noreg og det første store monumentalbygget som vart reist etter unionsoppløysinga med Danmark. Sjølv om veggane er av bindingsverk og tegl, er kyrkja kledd med panel og vert derfor rekna som trekyrkje. Dimensjonane på treverket er usedvanlig store, og arbeidet er spesielt godt utført. På grunn av byggjestilen er det lite utsmykking i kyrkjesalen.

## Orgel
Orgelet er i dag ein sjeldan representant for sin tidsepoke. Faktisk vert ikkje pneumatiske orgel som dette laga lenger, sidan dei treng svært mykje vedlikehald. Dette vart installert i 1923. Det er bygd av Oscar Walcker i firmaet W. Sauer i Frankfurt an der Oder. At det er pneumatisk, tyder at orgelet vert drive med tilstrøyming av luft (til forskjell frå mekanisk og elektronisk drivverk). Orgelet har 1&nbsp;500 piper fordelt på 32 stemmer.

## Forfall og behov for restaurering
I 2014 fann ein ut at kyrkja hadde omfattande angrep av hussopp og råte i berande konstruksjonar. Reparasjonskostnadane vart stipulert til 300-400.000 kroner, men korkje Riksantivaren eller Fylkeskonservatoren hadde middel til reparasjon/vedlikehald av offentlege bygg. Heller ikkje kommunen hadde økonomi til å gjere noko med forfallet.

Den omfattande restaureringa av den gamle trekyrkja byrja sommaren 2015.

## Fotnotar


## Kjelder
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå ,  den 12. september 2016.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Mandal kyrkjelege fellesråd
Harkmark kyrkje

**Harkmark kirke** er ei langkyrkje frå 1613 på Harkmark i Lindesnes kommune i Agder fylke. Byggverket er i tømmer og har 135 sitjeplassar. Kyrkja står på ein stad der ei eldre kyrkje har stått, og det er ein 4 meter stor ring av seks bautasteiner like foran kyrkja. Kyrkjestaden Harkmark er frå vikingtida. Dette var einaste handelsstaden i vestre Agder, nemnd i Snorres kongesoger. Harkmark er saman med Vanse kyrkje, Oddernes kyrkje og Høvåg kyrkje mellom dei eldste kyrkjestadene på Agder.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Agderkultur
Ischgl

**Ischgl** er ein kommune i distriktet Landeck i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 103,3 km² og har i underkant av 1600 ibuarar i 2016. Landsbyen Ischgl ligg 1378 meter over havet.

Landskapet er dominert av beitemarker. Middeltemperaturen er -2 °C. August er den varmaste og mest nedbørrike månaden med i gjennomsnitt 10 °C  og 153 mm.

Skiområdet Silvretta Arena Ischgl-Samnaun består av 238 kilometer med løypetrasear og 45 heisanlegg, både kabelvogner, gondolbaner, stolheisar og skitrekk, og omfattar terrenget begge sider av grensa mellom Austerrike og Sveits.

Frå slutten av 1800-talet vart turismen ei ny og etterkvart viktig næringskjelde. Fjellforeiningane i Austerrike og Tyskland bygde overnattingshytter i tida 1882-89. I dag er Ischgl eit døme på på masse- og festturisme. Staden er vide kjend, og kritisert, for det livlege og viltre fest- og nattelivet. Turiststaden er sidan 1990-åra også kjend gjennom dei årlege pop- og rockkonsertane som vert haldne på fjellet Idalp, 2&nbsp;300 m over havet, som ei avslutning på skisesongen.


Ischgl town.JPG|Landsbyen Ischgl
Ischgl pists.jpg|Skiområdet Ischgl


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ischgl|Ischgl]]» frå , den 12. september 2016.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Schönwies

**Schönwies** er ein kommune i distriktet Landeck i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen dekker eit areal på 31,3 km² og har vel 1700 ibuarar i 2016. Landsbyen Schönwies ligg på ei elveslette, åtte kilometer nordvest for byen Landeck. Landskapet er mykje delt av barskog.

Viktigaste næringsvegen i kommunen er utvinning av kalkstein. Mange fastbuande pendlar til arbeid utanfor kommunegrensa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schönwies|Schönwies]]» frå ,  den 12. september 2016.*
Løken gamle kyrkjegard

**Løken gamle kyrkjegard** er den gamle kyrkjestaden på Løken, om lag ein halv kilometer sørvest for den noverande kyrkja. Det har stått to kyrkjer på staden før kyrkjestaden vart flytta i 1883.

Om den eldste kyrkja er ikkje mykje kjent anna enn at kyrkja hadde ein  heilag kross og eit mariabilete. Kyrkja var vigd til jomfru Maria (8. februar).

Ein trur at ei tømra langkyrkje med vesttårn vart oppført like før 1600, og at det er denne kyrkja som er skildra av Jens Nilssøn i samband med hans visitasreise i 1597. Både skipet og koret skal ha hatt sørportal med våpenhus og tårnet vestportal. Kyrkja fekk utvendig bordkledning i 1597. På eit tidspunkt verserte planar om utviding til krosskyrkje, men dette vart aldri gjennomført. Nytt sakristi vart oppført i 1707. Kyrkja var tjærebredd i byrjinga, men vart etter kvart måla kvit. Det var stadig problem med råte, og kyrkjestolar måtte skiftast ut.

Med unntak av sakristiet vart kyrkja riven etter at ny kyrkje vart oppført på ein ny stad i 1883. Ei altartavle skåren av Torsten Ottersen Hoff i 1738 er overført til dagens kyrkje.

Kyrkjegarden vert halden i hevd, og i nord og sør er portalar inn mot området. På nordsida står eit telthus frå 1728. På kyrkjegarden står eit minnesmerke over Trygve Bjerkrheim, som er gravlagd på dagens kyrkjegard. Nederst i vestskråninga står eit minnesmerke over oberst Ulrich Christian Kruse, som var norsk kommandant ved trefninga i Høland i 1716. Elles finst ei rekkje gravminne spreitt omkring på kyrkjegarden.

## Fotnotar


## Kjelder
* Løken kirke i Norges kirker
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå ,  den 12. september 2016.*  
 .

## Bakgrunnsstoff
* Løken gamle kyrkje avbilda i Digitalt museum
Skeisnipe

**Skeisnipe** (*Calidris pygmea*) er ein liten vadefugl som hekkar langs kysten lengst nordaust i Russland og overvintrar i Søraust-Asia.

## Skildring

Det mest karakteristiske trekket ved denne arten er det svarte, sleikepottforma nebbet. Vaksne fuglar er 14-16 centimeter i lengd, har kvit underside og svarte bein. Augebrynstripa er kvit. Hekkande fuglar har eit raudbrunt hovud, nakke og bryst har mørke brune striper. Dei har gråsvart overside, med brungul og bleike, raudbrune fjørfrynsar. Ikkje-hekkande vaksne manglar den raudlege farga, men har bleik brungrå overside, med kvitaktige frynsar til vengedekkarar. 

Måletal er venge 98-106 mm, nebb 19-24 mm, nebbtuppbreidd 10-12 mm, tars 19-22 mm og hale 37-39 mm.

Hekkehabitatet til skeisnipa finst ved kystar og i det tilstøytande innlandet på Tsjuktsjarhalvøya og sørover til eidet av Kamtsjatkahalvøya. Dei trekker ned langs stillehavskysten gjennom Japan, Koreahalvøya og Kina til sine viktigaste overvintringsområde i Sør- og Søraust-Asia, og ho har vore observert så langt vest som i India.

Skeisniper gjer side-til-side rørsler med nebbet samstundes som dei går framover med hovudet ned i søket etter føde. 

Dei dannar monogame samband, hekkar i juni-juli og legg fire egg i kullet. Om første kullet går tapt kan dei legge nytt kull som vanlegvis er berre på tre egg. Hekkesuksessen er knytt til populasjon av ein lemenart og svingar i same takt fordi predatorar tar gnagarar framføre egg og fugleungar om tilgjengeleg. Viktige predatorar er fjellrev, røyskatt, jordekorn og dei arktiske joartane. Samla sett er hekkesuksessen estimert til mellom 7 og 23 %.

;Status
Denne fuglen er kritisk truga, med ein noverande populasjon på mindre enn 600 individ per 2010. Bestanden minkar sterkt, mellom år 2002 og 2009 gjekk ca. 88 % av populasjonen tapt. Dei viktigaste truslane mot  overleving er habitattap langs trekkruta og i overvintringsområda, dessutan jakt i hekkeområda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Spoon-billed Sandpiper|Spoon-billed Sandpiper]]» frå ,  den 13. september 2016.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Hemnes gamle kyrkjegard

**Hemnes gamle kyrkjegard** er den gamle kyrkjestaden i Søndre Høland, om lag halvannan kilometer nordvest for dagens Søndre Høland kyrkje med kyrkjegard.

Det har stått to kyrkjer på staden. Den første var vigd til Olav den heilage den 22. januar (ukjent år). Ikkje mykje er kjent om korleis denne kyrkja såg ut. Kyrkja er første gong omtala i 1344.

Omkring 1620 vart mellomalderkyrkja avløyst av ei tømra kyrkje, ei langkyrkje med vesttårn. I byrjinga hadde kyrkja våpenhus i tårnfoten, men på slutten av 1600-talet fekk ho nytt våpenhus vest for tårnet. Tårnrommet vart tilsynelatande inkorporert i sjølve kyrkjesalen. Eit sakristi vart oppført på nordsida av koret i 1666. På 1700-talet vart øvre delen av vesttårnet riven, og kyrkja fekk takryttar på skipet, der klokkene vart installerte. På eit tidspunkt hadde ein planar om å utvide til krosskyrkje, men desse planane vart aldri gjennomførte. Kyrkja vart riven då dagens kyrkje stod klar i 1866.

Døypefonten er overført til dagens kyrkje. Preikestolen vart seld i 1866 til ein lokal gardbrukar. Elles synest inventaret å ha gått tapt.

Terrenget ved den gamle kyrkjegarden er relativt flatt, og det veks lauvtre på staden. Kyrkjegarden vert halden i hevd. Enkelte gamle gravminne finst framleis på staden. Blant desse er eit minnesmerke over eidsvollsmannen Christian Christensen Kollerud, som var frå Høland og representerte Akershus amt. Eit anna minnesmerke er over Høland sin første ordførar, Jacob Christopher Offen Østbye.

## Kjelder

* Søndre Høland (Hemnes) kirke i «Norges kirker»
* Akershus fylkeskommune om Hemnes gamle kyrkjegard
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå ,  den 13. september 2016.*
Herad kyrkje i Farsund

**Herad kyrkje** er ei langkyrkje frå 1957 i Farsund kommune i Agder fylke. Kyrkja er i betong og har 170 plassar.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

## Soge
Den fyrste kyrkja på staden kan ha vore bygd rundt 1570. Dette var ei tømmerkyrkje med rektangulært skip og eit mindre, rektangulært kor. I 1840 blei det bygd ei krosskyrkje i Herad, sør for den gamle kyrkja, som blei riven. Etter at kyrkja brann i 1948 blei den noverande kyrkja reist på staden der ho hadde stått i 1957.

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Farsund kommune  om kyrkjene i kommunen
*
Vestbygda kapell

**Vestbygda kapell** er ei langkyrkje frå 1909 i tettstaden Vestbygd (Borhaug) på Lista i Farsund kommune i Agder.

Kyrkja er av tre og har 320 sitjeplassar. Ho står like nord for Borlaug skule. Det er ikkje kyrkjegard på staden.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Ytterby kyrkje

**Ytterby kyrkje** var ei kyrkje i Ytterby i Kungälv kommune i Bohuslän. Dette området tilhøyrer no Sverige, men i mellomalderen, då kyrkja vart bygd, var det ein del av Noreg. Kyrkja var oppført i romansk stil rundt 1100. Kyrkja vart delvis riven på 1800-talet, og står i dag som ein ruin.

Då kyrkja vart oppført på 1100-talet, låg ho like ved Konghelle, som var ein av Noregs største byar på denne tida. I Borgartingslova, lova som gjaldt for Vika, vert det fortalt at det var seks fylkeskyrkjer i Vika, og at ei av dei låg i Konghelle. Ytterby kyrkje kan ha vore denne kyrkja.


File:Ytterby gamla kyrka, den 6 juli 2006, bild 8.JPG|Nordsida av kyrkja
File:Ytterby gamla kyrka, den 6 juli 2006, bild 4.JPG|Sørsida, med koret
File:Ytterby gamla kyrka, den 6 juli 2006, bild 1.JPG|Porten inn til kyrkja, ved det gamle våpenhuset
File:Ytterby gamla kyrka, den 6 juli 2006, bild 2.JPG|Inngangen

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ytterby kirke|Ytterby kirke]]» frå ,  den 13. september 2016.*  
 


## Litteratur
* Kolsrud, Oluf: Noregs kyrkjesoga I: Millomalderen. Aschehoug, Oslo 1958
* Ældre Borgartingslov, Vika si kristenret. Omsett av Torleiv Olavsson, Kristiania 1914
Connie Hamre

**Connie Hamre** () er ein norsk lærar og forfattar. Ho vaks opp på Leikanger og er busett på Vassenden i Jølster kommune. Hamre er adjunkt, arbeider (per 2016) ved Vassenden skule og ho har vore aktiv tillitsvald i Utdanningsforbundet.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*
### I bøker - eit utval
*
*
*
## Kjelder
*Presentasjon av Connie Hamre i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider

## Bakgrunnsstoff
* Om Connie Hamre i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

Hamre i tidsskrift - eit utval:
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Kommunalreforma i Danmark i 2007

**Kommunalreforma**  òg kalla **Strukturreforma**, var ei endring i administrasjonen av Danmark. Reforma vart vedteken i 2005, og frå 1. januar 2007 vart 271 kommunar slått saman eller ført vidare i 98 nye kommunar. På same tid vart 13 amt avløyst av 5 nye regionar. Ved denne reforma fall alle amtsfunksjonar bort.

## Kjelder
Rolf Reber

**Rolf Reber** () er ein sveitsisk akademikar som er professor i kognitiv psykologi ved Universitetet i Oslo. Han har vore gjesteprofessor ved University of British Columbia (i Vancouver i Canada) og Copenhagen Business School og gjesteforskar ved University of Michigan (i Ann Arbor i USA) og Université de Bourgogne (i Dijon i Frankrike).

## Virke
Saman med Norbert Schwarz og Piotr Winkielman har Rolf Reber utvikla flytteorien av estetisk nyting, som er basert på eksperimentelt arbeid rundt flyt og affekt av flyt og sanning. Denne teorien har hatt innverknad innan psykologi og marknadsføring.

Han er ogso forfattar av *Critical Feeling* og *Kleine Psychologie des Alltäglichen*, ei populærvitskapleg bok på tysk som har selt i over  eksemplar og blitt omsett til bokmål (*Hverdagslivets psykologi*), koreansk (2008) og kinesisk (2010).

## Kjelder
Louisa May Alcott

**Louisa May Alcott** () var ein amerikansk forfattar som er best kjend for klassikaren *Little Women* (1868, norsk *Småfrøkner*), som bygde på hennar eigen barndom i Concord i Massachusetts. Alcott kjempa mot slaveriet i USA og engasjerte seg i kvinnesaka. Foreldra hennar var transcendentalistar, og ho voks opp omgjeven av fleira av dåtidas amerikanske intellektuelle, som Ralph Waldo Emerson, Nathaniel Hawthorne, Henry David Thoreau og Margaret Fuller.

## Bakgrunn
Alcott blei fødd i Germantown i Pennsylvania, no ein del av Philadelphia, den 29. november 1832, på faren sin 33-årsdag. Far hennar var pedagogen Amos Bronson Alcott og mora var sosialarbeidaren Abigail Alcott, fødd May. Ho var den andre av fire jenter; Anna Bronson Alcott var eldre medan Elizabeth Sewall Alcott og Abigail May Alcott var yngre. Familien flytta til Boston i 1834. 

## Forfattarskap og aktivisme
Alcott var aktiv i kvinnesaks- og anna reformarbeid.

Ho skreiv ei rekkje bøker og forteljingar for barn og vaksne, ein del under pseudonymet A.M. Barnard. Ho vann særleg ry for dei åtte barne- og ungdomsbøkene som tilsaman dannar Småfrøkner-serien, der *Little Women, or Meg, Jo, Beth and Amy* (1868–69) var den første. Bøkene er inspirert av oppveksten hennar i New England, og følgjer March-systrene, familiane og vennane deira.

Louisa May Alcott var tidleg ute med å skriva realistiske bøker for barn, og er særleg anerkjend for sine nyanserte og observante personskildringar. Ein gjenoppdaga roman, *A Long Fatal Love Chase*, blei gjeven ut i 1995, mens *The Inheritance* frå 1849 først blei gjeven ut i 1997.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Louisa May Alcott|Louisa May Alcott]]» frå ,  den 13. september 2016.*
Anton Alexander

**Anton Alexander** () var ein norsk skulemann og politikar frå Tvedestrand. Han representerte Venstre i Stortinget 1934-36.

Han var son til sjømann Alexander Paulsen, som døydde då Anton var eitt år gammal. Sjølv vart han student frå Kristiansands katedralskole i 1887 og cand.real. i 1892.  Frå 1891 til 1897 var han lærar ved Aars & Voss skole og 1895-1900 ved Ragna Nielsens skole, begge i Kristiania. Han underviste så 1899-1903 ved krigsskulen og kystoffiserskurset. Åra 1903-07 var han overlærar ved Bodø skole og 1907-14 hadde han same stilling ved Skiens skole, frå 1910 styrte han også den tekniske kveldsskulen i Skien.

Alexander var lektor på Kristiania katedralskole 1914-21. Deretter var han 1921-29 rektor på Lillehammer skole, 1929-32 på Drammens skole og 1932-37 på Skiens skole. Frå 1937 var han inspektør ved Det pedagogiske seminar i Oslo.

Alexander var medlem i fleire offentlege utval og nemnder. Mellom anna var han perioden 1914-19 med i Undervisningsrådet. Langt seinare var han formann i Komiteen om revisjon av de høyere skolers eksamensordning av 1938. I tida 1916-21 var han formann i Filologenes og Realistenes Landsforening.

Alexander var 1910-14 medlem i bystyret i Skien og 1928-29 i Lillehammer. Perioden 1934-36 representerte han byane i Telemark og Vest-Agder på Stortinget, vald for Venstre. På Tinget var han sekretær i Universitets- og fagskulekomiteen.

## Kjelder

*Stortingsbiografi
Brianna Rollins

**Brianna Rollins** () er ein USA-amerikansk friirdrettsutøvar frå Miami i Florida, som internasjonalt tevlar i 100 meter hekk. Ho vart verdsmeister i øvinga i 2013 og olympisk meister i 2016. Hennar personlege rekord på korthekken frå 2013 er på 12,26 sekundar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brianna Rollins|Brianna Rollins]]» frå ,  den 13. september 2016.*
Hans L. Bergseng

**Hans Larsson Bergseng** () var ein norsk gardbrukar og treskjerar på Dovre. Han var son til Lars Hansson Lindsø.

Hans Larsson Lindsø (eller Lindse) livnærde seg i mange år som handelskar. Noko før han kjøpte garden Bergseng i Dovre tok han til att for fullt med treskjering, noko han hadde lærd av far sin og som han lærde meir av av den førre eigaren av Bergseng-garden. Frå 1887 leidde han ein treskjerarskule i Dovre. Han bidrog dermed til å halde levande den gamle «krillskurden» med akantusformer i Gudbrandsdalen.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

## Bakgrunnsstoff
*Gravminne
Matthew Centrowitz

**Matthew Centrowitz** () er ein USA-amerikansk mellomdistanseløpar frå Beltsville i Maryland som vart olympisk meister på 1500 meter i 2016. Han vann sølvmedaljen i friidretts-VM 2013 og bronsen i VM 2011 på nett same distansen. Hans personlege rekord på 1500 m frå 2015 er på 3.30,4.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Matthew Centrowitz|Matthew Centrowitz]]» frå ,  den 13. september 2016.*  
*
Exciter av Judas Priest

«**Exciter**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest frå 1978 på albumet *[[Stained Class]]*. Det er opningssporet og eit tidleg døme på speed metal.

## Rettssak i 1990
Under det sivile søksmålet mot bandet i 1990, der dei vart skulda for å plassere skjulte meldingar i songane sine som fekk ungdom til å ta livet av seg, vart «Exciter» spelt av baklengs i retten. Vokalisten Rob Halford synte med dette at når songen blir spelt baklengs verkar det som det vert sagt «I asked for a peppermint, I asked for her to get one.» Dette synte for retten at alle songar som vert spelt baklengs kan innehalde setningar som vert forma av hjernen. Det same gjaldt «Better By You, Better Than Me», som hadde ein lyd som kunne tolkast som «do it».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Exciter (song)|Exciter (song)]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Frelserens kyrkje i Farsund

**Frelserens kyrkje** (*Frelserens kirke*) er ei langkyrkje av stein frå 1785 i Farsund by i Farsund kommune i Agder fylke.

Kyrkja har 380 sitjeplassar. Ho brann i 1901 og vart gjenreist på dei gamle murane.

Kyrkjegarden ligg om lag hundre meter vest for kyrkja.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Farsund kyrkjelyd
Better by You, Better than Me

«**Better by You, Better than Me**» er ein song frå 1969 av det engelske rockebandet Spooky Tooth. Songen vart spelt av heavy metal-bandet Judas Priest i 1978.

I 1990 fekk Judas Priest-versjonen mykje negativ omtale då bandet måtte i retten for skuldingar om å ha plassert undermedvitne meldingar i songen som fekk to ungdomar i USA til å ta livet av seg i 1985. Saka vart til slutt avvist.

## Medverkande
*Luther Grosvenor — gitar
*Mike Harrison — klaverinstrument, vokal
*Mike Kellie — trommer
*Greg Ridley — bass, gitar
*Gary Wright — klaverinstrument, vokal

## Judas Priest-versjonen

Judas Priest si utgåve av «Better by You, Better than Me» er kjappare enn Spooky Tooth-versjonen og har eit i tillegg eit ekstra vokalt mellomspel. Songen vart lagt til på albumet i siste augneblink då CBS Records insisterte på at dei måtte ha med ein meir kommersiell song for å live opp albumet som stort sett var mørkt. Det vart spelt inn med James Guthrie som produsent, då Dennis MacKay var oppteken med andre prosjekt. Bandet vart så imponert over produksjonsarbeidet til Guthrie at dei bad han om å produsere det neste albumet deira, *[[Killing Machine]]*.

### Medverkande
*Rob Halford – solovokal
*K.K. Downing – gitar
*Glenn Tipton – gitar, korvokal
*Ian Hill – bassgitar
*Les Binks – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Better by You, Better than Me|Better by You, Better than Me]]» frå ,  den 14. september 2016.*
Beyond the Realms of Death

«**Beyond The Realms of Death**» er ein powerballade av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest frå albumet *[[Stained Class]]* frå 1978. Framføringa til vokalisten Rob Halford på denne songen vert rekna som ein av dei beste han gjorde, i tillegg til at gitarsoloen har fått mykje lovord. Mange musikkjournalistar reknar songen som den beste på albumet. Den episke songen vert rekna som ein Judas Priest-klassikar, med versjonar av songen på albuma *[[Priest, Live and Rare]]*, *[['98 Live Meltdown]]*, *[[Live in London av Judas Priest|Live in London]]*, *[[A Touch of Evil: Live]]*, *[[Live Insurrection]]* og mange av samlealbuma til bandet. Trommeslagaren Les Binks står oppført som medlåtskrivar for å ha skrive hovudriffet i songen. Dette var den einaste songen han var låtskrivar på for bandet. 

## Andre versjonar
*Blind Guardian spelte ein versjon av songen for albumet *[[A Tribute to Judas Priest: Legends of Metal]]*.

## Medverkande
* Rob Halford: Vokal
* K.K. Downing: Gitar
* Glenn Tipton: Gitar
* Ian Hill: Bass
* Les Binks: Trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beyond the Realms of Death|Beyond the Realms of Death]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Spind kyrkje

**Spind kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1776 i Farsund kommune i Agder fylke.

Kyrkja er av tre og har 500 sitjeplassar. Det er kyrkjegard på staden.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Rock Forever

«**Rock Forever**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest, opphavleg gjeve ut i 1978 på albumet *[[Killing Machine]]*, og gjeve ut som singel året etter. 

Songen inneheld ein dobbel gitarsolo spelt av gitaristane K.K. Downing og Glenn Tipton.

## Medverkande
*Rob Halford - vokal
*K.K. Downing - gitar
*Glenn Tipton - gitar
*Ian Hill - bassgitar
*Les Binks - trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rock Forever|Rock Forever]]» frå ,  den 14. september 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Evening Star av Judas Priest

«**Evening Star**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest frå 1978 på albumet *[[Killing Machine]]*. I mai 1979 vart songen gjeven ut på singel. Etter suksessen med den førre singelen, «Take On the World», gjekk singelen inn på singellista i Storbritannia, men nådde berre 53. plassen.

## Medverkande
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitar
*Glenn Tipton – gitar
*Ian Hill – bassgitar
*Les Binks – trommer

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Evening Star (Judas Priest song)|Evening Star (Judas Priest song)]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tjuveri

**Tjuveri**, **steling** eller **nasking** vil seia å ta andre sine eigedelar i løynd og utan løyve.
I norsk straffelov er det definert som å ta bort ein gjenstand som heilt eller delvis tilhøyrer ein annan, med forsett om å skaffa seg eller andre ei uberettiga vinning ved tileigninga. 

I norsk juss straffar ein «lite tjuveri», tidlegare kalla naskeri, med bøter. Dette er ei form for tjuveri der dei stolne gjenstandane har liten verdi (i praksis gjerne under 5 000 kroner) og omstenda rundt gjer at straffeskulda er liten. Elles er straffa for tjuveri fengsel i inntil to år («simpelt tjuveri»), eller inntil seks år for grovt tjuveri. Når ein skal avgjera om tjuveriet er grovt, skal ein særleg leggja vekt på om tjuveriet er utøvd frå privat bustad eller frå ein person på offentleg stad, om gjerningsmannen har vore forsynt med våpen eller liknande, om tjuveriet gjeld ein betydeleg verdi (i praksis over 100 000 kroner) eller om gjerninga av andre grunnar er av særskild farleg eller samfunnsskadeleg art.

## Kjelder

*
Clemenskyrkja i Oslo

**Clemenskyrkja** eller **Klemetskyrkja** var ei av sognekyrkjene i det gamle Oslo. Ho låg mellom Clemensallmenningen og Østre strede, sør for bispeborga og Halvardskyrkja. Det var ei steinkyrkje med hjørnetårn, og ho var ei av dei særs få kyrkjene ein kjenner med toskipa grunnplan. Langs midtaksen av koret stod det tre kraftige takberande pilarar. Kyrkja står i dag som ein ruin og har vernestatus freda.

## Historie
Steinkyrkja er frå rundt 1100, men han har truleg hatt to eller tre forgjengarar i form av trekyrkjer. Den eldste kan vera frå rundt år 1000.
Under og omkring kyrkja har ein funne restar av det som er ein av dei eldste kyrkjegardane i landet. Dei eldste av gravene er datert radiologisk til 980–1030, og er nokre av dei eldste kristne gravleggingane som er funne i Noreg. Dette tyder på at det må ha vore eit godt etablert kristent samfunn inst i Oslofjorden allereie før år 1000. Det er òg rundt dette gravfeltet at den første urbane busetjinga i Oslo byrja å ta form. Den tidlegaste trekyrkja kan ha vore grunnlagt av Olav Haraldsson eller Olav Tryggvason. Den yngste trekyrkja fekk truleg Harald Hardråde bygd.

Kyrkja gjekk ut av bruk etter reformasjonen, og ein reknar med at ho ganske raskt vart lagt i ruinar. Ruinane vart gravne ut i 1921 og deretter i 1971. Ruinane låg i mange år skjult av Loengbrua, men denne vart riven etter opninga av Ekebergtunnelen i 1995. 
Ruinen vart blottlagt og undersøkt ved utgravingar av Gerhard Fischer i 1921. Deretter låg han i mange år upåakta under Loengbrua. I 1970–71 fekk arkeologen Ole Egil Åtte høve til å grave vidare i grunnen under kyrkja, og fann spor etter gravleggingar som var eldre enn steinkyrkja, 81 i alt. Tolkinga hans er at det har stått minst to kyrkjer, venteleg stavkyrkjer, på staden der steinkyrkja  vart bygd omkring 1100.

Ruinen av Clemenskyrkja er no frilagt og inngår som del av Mellomalderparken i Gamlebyen. Han ligg ved Saxegaardsgata og Erik Schias plass.

## Om namnet
Kyrkja var vigsla den heilage Clemens, som lei martyrdøden ved at han vart drukna med eit anker bunde om halsen. Han var difor skytshelgen for mellom anna sjøfolk. Kanskje kan dette visa til den tidlegaste bydanninga i Oslo; at det var viktig å skipa ei kyrkje for sjøfart og handel på staden. I Diplomatarium Norvegicum (DN) er kyrkja nemnt i dativform som Cleme(t)z kirkiu eller Kleme(t/d)z kirkiu. Uttaleforma  har godt mogleg vore med tostavingstonelag og dobbel m, jf. Klemetsrud sør i Oslo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Clemenskirken i Oslo|Clemenskirken i Oslo]]» frå ,  den 14. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Clemenskirken - kyrkjeruin i Oslo, hos Store norske leksikon
Åseral kyrkje

**Åseral kyrkje** er ei lafta krosskyrkje frå 1822 i Åseral kommune i Agder fylke.

Kyrkja har 300 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja..

## Fotnotar


## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Åseral fylkeskommune
Spangereid kyrkje

**Spangereid kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1100-talet som står på Spangereid i Lindesnes kommune i Agder fylke.

Mellomalderdelen av kyrkja er av stein. Kyrkja vart bygd om til krosskyrkje i 1840 med nye delar av tre.

Kyrkja har galleri og 300 sitjeplassar. Ho er freda.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk: Spangereid kirke
* 
* Lindesnes kyrkjelyd om Spangereid kyrkje
Take On the World

«**Take On the World**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest frå 1978 på albumet *[[Killing Machine]]*, og sidan gjeven ut som singel i januar 1979. Det var den første Judas Priest-singelen som nådde topp 40 i Storbritannia, der han nådde 14. plassen. «Take On the World» var eit forsøk på å skrive ein song som publikummet deira på konsertane kunne syngje med på, slik som Queen sin «We Will Rock You». Songen vart spelt av new wave-bandet The Human League på turneen deira i 1980.

## Medverkande
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitar, korvokal
*Glenn Tipton – gitar, korvokal
*Ian Hill – bassgitar, korvokal
*Les Binks – trommer

## Bakgrunnsstoff
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Take On the World|Take On the World]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Matt Johnson

**Matt Johnson** () er ein britisk songar og låtskrivar, mest kjend som vokalisten og det einaste konstante medlemmet i bandet hans, The The. Han er òg filmmusikkomponist (*Cineola*), forleggjar (*Fifty First State Press*), kringkastar (*Radio Cineola*) og miljøvernar og lokal aktivist (Save Shoreditch).

Han har har i dag bustader i Aust-London, Manhattan og Gøteborg. Han er bror til kunstnaren Andy Dog Johnson (død 2016), som designa mange av plateomslaga til The The og Some Bizzare, Eugene (død 1989) og Gerard, regissøren av filmane *[[filmen Tony (2009)|Tony]]* (2009) og *[[filmen Hyena (2014)|Hyena]]* (2014).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Matt Johnson (singer)|Matt Johnson (singer)]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* This Is The The Day - offisiell nettstad
* Fifty First State Press - offisiell nettstad
* Artistsida til 4AD
Peter Ashworth

**Peter Ashworth** er ein engelsk fotograf. Ashworth spesialiserte seg først på musikkfotografi mellom 1979 og 2000. I 1980-åra arbeidde han med mange britiske band, som Eurythmics, Soft Cell og Associates. Han har dei siste åra hovudsakleg drive med fotografi innan mote og kultur, og har arbeidd med motedesignarar som Stephen Jones, Basso & Brooke og Atsuko Kudo. Ashworth var med i ei tidlege utgåve av bandet The The, der han spelte trommer. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Ashworth|Peter Ashworth]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Åknes kapell

**Åknes kapell** er ei lafta langkyrkje frå 1873 i Åseral kommune i Agder fylke.

Kyrkja har 150 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Kapellet på odden (videoforteljing i Digitalt museum)
Keith Laws

**Keith R. Laws** () er ein professor i neuropsykologi ved School of Psychology ved University of Hertfordshire. Han har skrive over 100 artiklar og ei bok kalla *Category-Specificity: Evidence for Modularity of Mind*. 

## Musikalsk karriere

Laws dreiv tidleg med eksperimentell musikk, og var med å starte opp post-punk-bandet The The.

I følgje bandkollegaen Matt Johnson var det Laws som kom på bandnamnet. Laws svarte på ei annonse som Johnson hadde sett inn i *[[NME]]* i 1978, der han søkte musikarar til bandet sitt. The The spelte inn ein singel for 4AD som ein duo, «Controversial Subject»/«Black and White». Han var produsert av Bruce Gilbert og Graham Lewis frå Wire og Laws spelte synthesiser og song, medan Matt Johnson spelte gitar og medverka med vokal. 

Laws og Johnson spelte som The The på konsertar med Wire, Cabaret Voltaire, DAF, This Heat, The Birthday Party og Scritti Politti.

Tidleg i 1981 medverka The The òg med songen «Untitled» for *[[Some Bizzare Album|The Some Bizzare Album]]*. I september det året fekk duoen Johnson og Laws avtale med Some Bizzare Records, og gav ut singelen «Cold Spell Ahead». Etter dei siste demoinnspelingane for Phonogram - «Three Orange Kisses for Kazan», «Waiting for the Upturn» - slutta Laws for å studere, og Johnson vart att som soloartist, men fortsette å bruke bandnamnet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Keith Laws|Keith Laws]]» frå ,  den 14. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Department of Psychology, University of Hertfordshire Staff Directory 
*Keith Laws on Academia.edu
*Keith Laws on Psychreg