open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olemic Thommessen

**Olaf Michael «Olemic» Thommessen** () er ein norsk advokat og politikar frå Høgre. Han har sete på Stortinget for Oppland fylke sidan 2001, og er medlem av Stortingets familie- og kulturkomité. Thommessen er Høgres talsperson for saker innan kultur, medium, barn, familie, og likestilling. Han var leiar i Lillehammer Høgre frå 1986 til 1991, medlem i Lillehammer kommunestyre frå 1987 til 1995, og leiar i Oppland Høgre frå 1991 til 2001. Frå oktober 2013 til august 2018 var Thommessen stortingspresident.

## Bakgrunn og yrkeskarriere
Thommessen vart fødd på Lillehammer i 1956, som son av kapteinen Rolf Thommessen (fødd 1930) og skodespelaren og forlagsredaktøren Mona Margareth Lie (fødd 1931). Sjølv om Thommessen er døypt Olaf Michael, er han vorten kjent under kallenamnet Olemic. Han gjekk på Søre Ål skole frå 1963 til 1970, og Slemmestad ungdomsskole frå 1970 til 1972. Han gjekk deretter ved Stabekk gymnas inntil 1975, og avla examen philosophicum ved Universitetet i Oslo i 1976. Han avla seinare juridisk embetseksamen, med opphavsrett som spesialfag, på same stad i 1983. Thommessen var advokatfullmektig frå 1983 til 1985, då han vart partner i advokatfirmaet Eggen & Thommessen.

I 1990 vart han avdelingsleiar for seremoniane under Lillehammer-OL, var direktør i Kulturarrangement Lillehammer frå 1994 til 2001 og operasjef for Ringsakeroperaen frå 2000 til 2001. Han har vore engasjert innan amatørteater, og har skrive eit teaterstykke sjølv. Thommessen var styreleiar i Lillehammer Amatørteater frå 1984 til 1990, og styreleiar i Norsk Amatørteaterråd frå 1989 til 1992. Han har også hatt ei rekkje andre styreverv i organisasjonar og næringsliv.

## Politisk arbeid
Thommessen vart vald til leiar i Lillehammer Høgre i 1986, og vart vald inn i kommunestyret og styret i Oppland Høgre året etter. I 1991 vart han vald til leiar i Oppland Høgre, og sat med dette vervet inntil 2001, og var slik også sentralstyremedlem i Høgre i ti år. Thommessen var 2. vararepresentant til Stortinget frå 1993 til 1997. Han vart vald inn på eige mandat i 2001, og er seinare vald på nytt i 2005 og 2009.

## Bibliografi
*2005 – *Mot Gulating*, Furiosa Forlag
*2007 – *Utvalgt*, teaterstykke

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem av Familie- og kulturkomiteen 
*2009–2013 medlem av Valkomiteen
*2005–2009 medlem av Familie- og kulturkomiteen
*2001–2005 medlem av Familie-, kultur- og administrasjonskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*
*Olemic Thommessen  hjå Høgre

## Kjelder
Aksel Hagen

**Aksel Hagen** () er ein norsk politikar frå Sosialistisk Venstreparti. Han har vore vald inn på Stortinget frå Oppland fylke sidan 2009.

Han gjekk gymnas på Hamar 1969–1972, deretter ved Jønsberg landbruksskole 1972–1973. Studerte naturforvalting og arealplanlegging ved Norges landbrukshøgskole 1974–1979, og har doktorgrad i samfunnsplanlegging. Generalplanleggjar i Øystre-Slidre 1980–1985, førsteamanuensis ved Høgskolen i Oppland 1985–2003, i tillegg til naturvern- og friluftskonsulent for fylkesmannen i Oppland 1985–1986.

Hagen var fylkessekretær i Hedmark Sp 1979–1980, men gjekk seinare over til Sosialistisk Venstreparti der han var styremedlem i Lillehammer SV i 1980- og 1990-åra. Nestleiar i Oppland SV 1998–2000, og leiar der 2000–2004. Medlem av Lillehammer kommunestyre 1991–2003. Medlem av Oppland fylkesting 2003–2009, fylkesvaraordførar 2003–2007.

Hagen er sambuar med Raudt-leiar Turid Thomassen.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Aksel Hagen hos Stortinget
Laila Gustavsen

**Laila Gustavsen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho voks opp i Kongsberg i Buskerud fylke. Ved stortingsvalet 2009 vart ho vald inn på Stortinget frå Buskerud. Opphavleg var ho fotterapeut fram til 1999, og har seinare jobba innan kommunal og statleg sektor i Kongsberg.

Ho har politisk erfaring heilt frå 1987 innan Arbeidaranes Ungdomsfylking, og frå 1996 i Arbeidarpartiet. Ho var frå 2001 til 2009 varamedlem til Stortinget, og frå 2005 til 2009  statssekretær i Arbeids- og inkluderingsdepartementet.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Utanriks- og forsvarskomiteen

## Bakgrunnsstoff
* Regjeringen.no om Laila Gustavsen
* Biografi på Stortinget.no
Anders B. Werp

**Anders Bjørnsen Werp** () er ein norsk politikar frå Høgre. Han har sete på Stortinget for Buskerud fylke sidan 2009. Han var kommmunestyremedlem i Øvre Eiker 1995–2009, og ordførar 1999–2009. Medlem av Buskerud fylkesting 1999–2007. Han var dessutan vararepresentant til Stortinget 1997–2005. Werp har tidlegare jobba som økonomikonsulent og næringspolitisk rådgjevar i Norges Skogeierforbund 1989–1999. Han har også bakgrunn frå gards- og skogsarbeid. Werp var leiar i Buskerud Høgre 1998–2008, og sat dermed også i sentralstyret til Høgre.

## Stortingskomitear
*2009–2013: Medlem i Justiskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Anders B. Werp hos Stortinget
Torgeir Eikstad Micaelsen

**Torgeir Eikstad Micaelsen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Buskerud fylke i 2005 og vald på nytt ved stortingsvalet 2009. Han er utdanna *bachelor* frå Universitetet i Oslo 1999 og var medlem av Nedre Eiker kommunestyre 1999-2003, leiar av Buskerud AUF 1999-2001, og nestleiar i Buskerud Ap frå 2004 til 2006.

Før Micaelsen vart politikar på heiltid, arbeidde han som lærarvikar 1999-2002 og deretter i underhaldningsbransjen gjennom selskapet *Monkeybusiness* saman med makker Kristoffer Reinsfeldt Arnesen, også kjent frå NRK P3. I 2004–2005 jobba han som seljar i *Norsk Møteforum AS*.

Han vart lagt merke til då han i valkampen i 2003 vart slått av FrP-politikaren Martin Schanche for ope kamera ved ein partidebatt ved ein vidaregåande skule i Buskerud. Dette hende etter at Micaelsen og fleire andre i panelet hadde ropt til Schanche om at han var feig som trekte seg frå debatten før denne var ferdig.

## Stortingskomitear
* 2009–: leder av finanskomiteen
* 2005–09: medlem i finanskomiteen
* 2005–09: medlem i valkomiteen

## Bakgrunnsstoff
* Stortinget - Biografi
* torgeirmicaelsen.no - blogg
* Klipp frå den omstridde debatten - YouTube
Anne T. Wøien

**Anne Tingelstad Wøien** () er ein norsk lærar og politikar frå Senterpartiet. Ho var vald inn på Stortinget frå Oppland fylke i 2009 til 2017.

Wøien tok allmennlærarutdanning ved Sagene lærarhøgskole 1987–1990. Seinare utdanning innan høvesvis 5–10-årspedagogikk 1996–1997 og pedagogisk arbeid på småskuletrinnet 1997–1998, begge ved Høgskolen i Telemark. Wøien var lærar i Gran kommune 1990–2003, og øvingslærar ved Høgskolen i Hedmark 2000–2003.

Ho var skulepolitisk sekretær i Senterungdommen 1989–1990, og deretter leiar i Oppland Senterungdom 1990–1991. Medlem av Gran formannskap 1995–2003, og medlem av Oppland fylkesting 2003–2005. Politisk rådgjevar i Olje- og energidepartementet 2005–2007, og i Samferdselsdepartementet frå 2007. 1. vararepresentant til Stortinget 2005–2009, vald inn på fast basis frå 2009.

1. mars 2021 blei Tingelstad Wøien tilsett som daglig leiar i Folkehøgskolerådet. 

## Stortingskomitear
*2009–2013: Medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen
*2009–2013: Medlem i Fullmaktskomiteen
*2009-13: Medlem i Den særskilte komité til å behandle redegjørelse fra justisministeren og forsvarsministeren i Stortingets møte 10. november 2011 om angrepene 22. juli
* 2013–17: Andre nestleiar i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen
* 2013–17: Medlem i Fullmaktskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Anne T. Wøien hos Stortinget
Gunvor Eldegard

**Gunvor Eldegard** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho representerte Akershus fylke på Stortinget frå 2005 til 2017. Eldegard var ordførar i Ski kommune frå 2003 til ho vart vald inn på Stortinget i 2005. Eldegard sat i formannskapet i kommunen frå 1999 til 2003.

Ho er utdanna elektrikar frå 1981, og ingeniør frå Kongsberg ingeniørhøgskole 1983–1985. Ho har arbeidd i Kværner, og frå 1995 som dagleg leiar og ansvarleg leiar i ERC A/S. Ho var leiar i organisasjonen Kvinner i mannsyrker frå 1991 til 1993, og var landsstyremedlem i KS mens ho var ordførar.

## Stortingskomitear
*2005–2009 1. nestleiar i Næringskomiteen
*2009&ndash;2013 medlem av Finanskomiteen
*2009&ndash;2013 medlem av Valkomiteen

## Kjelder
*
Marianne Aasen

**Marianne Aasen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho hadde sete på Stortinget for Akershus fylke frå 2005 til 2017.

Aasen er cand. polit. med hovudfag i statsvitskap frå 1994, i tillegg til historie grunnfag og sosialøkonomi mellomfag. Ho arbeidde som journalist for A-pressen frå 1991 til 1995. Frå 1995 til 1996 var ho politisk rådgjevar for Sylvia Brustad.

Frå 1998 til 2000 var Aasen informasjonssjef i Europarørsla. Ho var leiar for Europarørsla i Asker frå 2003 til 2004. I Regjeringa Stoltenberg I, frå 30. mars 2000 til 19. oktober 2001, var Aasen politisk rådgjevar i Kommunal- og regionaldepartementet. Ho var politisk rådgjevar for stortingsgruppa til Arbeidarpartiet frå 2001 til 2005. I 2005 vart ho vald inn på Stortinget frå Akershus, og vart seinare vald på nytt i 2009 og 2013.

Ho er busett i Asker og var tidlegare gift med sjakkspelaren Simen Agdestein.

## Regjering
* 2000–01: politisk rådgjevar i Kommunal- og regionaldepartementet

## Stortingskomitear
* 2009–: leiar i kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen
* 2005–09: medlem i finanskomiteen
* 2005–09: medlem i valkomiteen

## Kjelder
*Marianne Aasen hos Stortinget
Hans Frode Asmyhr

**Hans Frode Kielland Asmyhr** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han er oppvaksen i Sørum kommune og vart vald inn på Stortinget frå Akershus fylke under 2005 og vald på nytt under 2009.

Asmyhr er cand.jur. frå UiO (1998), og har arbeidd som politisk rådgjevar og sekretariatsleiar for stortingsgruppa til FrP frå 1998-2005.

Han er medlem av Sørum kommunestyre frå 1995 og medlem av Akershus fylkesting frå 1995, medlem av fylkesutvalet frå 2003. Han var formann i Sørum FrP 1995-98 og er fylkesleiar sidan 2002.

## Stortingskomitear
*2005&ndash;2009 medlem av Næringskomiteen og Valkomiteen.
*2009&ndash;2013 medlem av Justiskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi 
*Framstegspartiet - Biografi
Ilk

Ein **ilk**, **ilke** eller **bunion** (latin *hallux valgus*) er ein utvokster av knokkel og vev i leden mellom foten og stortåi. Ilkar kjem til av di stortåa sit skeivt, vanleg som fylgja av rangstilling i fot og legg. Dette kan vera medfødt, til dømes ved at tverrkvelvingen under framfoten er nedsigen, eller koma på grunn av bruk av tronge skor. 

Ilkar kan gjera særs vondt, særleg når ein går med skor. Dette råkar helst eldre folk, mest koner på grunn av dårleg samsvar mellom føter og skokultur. Vanlegaste skorten ved skorne i høve til føtene er:
* Høge skohælar
* Spisse skotuppar
* Stutte skor 

Ilkar kan berre fjernast ved operasjon.

## Sjå òg
* hammartå
Helene Bergsholm

**Helene Naustdal Bergsholm** () er ein norsk skodespelar frå Førde i Sogn og Fjordane. Ho hadde hovudrolla i ungdomsfilmen *[[Få meg på for faen]]* frå 2011.

Bergsholm hadde si første skodespelarrolle nokonsinne i *Få meg på for faen*, som er basert på romanen til Olaug Nilssen med same namn. For innsatsen blei ho nominert til Amandaprisen for beste kvinnelege skodespelar. Ho vann ikkje prisen, men sjølve filmen blei kåra til beste film det året

## Kjelder

*«Nominert til Amandapris», firda.no (19.06.2012)
*«Overraskende Amanda-vinner», nrk.no (17.08.12)
*«Tøff filmdebutant», Filmweb.no (17.08.2011)
*Helene Bergsholm, profil på Filmweb]
Skogsvinerot

**Skogsvinerot** (*Stachys sylvatica*) er ei urt i svinerotslekta i lepeblomsterfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia.
Planta vert kring 70 cm høg, og har granne underjordsrenningar. Ho har mjukhåra stengel og blad som minner om nesle. Blomstrane er brunraude, og har sterk stygg lukt. Skogsvinerot blomstrar kring juli månad i urer og lauvskog med moldjord. 

Planta er heimleg og veks over det meste av Noreg nord til Troms. Ho er funnen opp til 1100 m i Hallingdal.

## Kjelder




----
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Stinksyska|Stinksyska]]» frå ,  den 16. september 2010.*
Mel-frekvens cepstrum

**Mel-frekvens cepstrum** (**MFC**) er ein representasjon av eit kort utklipp av eit signal. Det blir mykje brukt i talegjenkjenning. Ein finn koeffisientane ved å ta cosinustransformasjonen av logaritmen til fouriertransformasjonen fordelt på ein Mel-skala av eit kort utsnitt av lyd.

Desse koeffisientane blir da brukt som informasjonsvektorar for den vidare talegjenkjenningsprosessen.
USRP

**USRP**, **Universial Software Radio Peripheral** er eit programvarebasert radiokort utvikla av Ettus Research som gjer det mogleg å enkelt utvikla sitt eige programvarebaserte radiosystem. Programmeringa for kortet skjer vanlegvis ved hjelp av programvarepakken GNU Radio, som er eit prosjekt under open kildekode. Her kan ein skrive skript under programmeringsspråket Python som gjer til dels avanserte ting. Trenger ein meir kontroll, kan ein gå inn og programmera dei enkelte modula med programmeringsspråket C++.

Det er vorte utvikla forskjellige artige ting for USRP-kortet av forskjellige skikkelsar innan miljøet. Kortet kan blant anna brukast som spektrumanalysator, radar, basestasjon for GSM, RDS-sender og AIS-mottaker. Det er eigentleg ingen begrensingar på kva det kan brukast til da det for programvarebaserte radiosystem ikkje er nødvendig å installera nye komponentar for å få ny funksjonalitet. Ein må berre installera ny kode.

## Bakgrunnsstoff
* Ettus Research
* GNU Radio
Ib Thomsen

**Ib Thomsen** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Akershus fylke under stortingsvalet 2005 og vald på nytt i 2009. I periodane 1993-1997 og 2001-2005 var han vararepresentant.
 
Thomsen er utdanna frå BI og Forsvaret, og dreiv eige firma frå 1985 til 2005.

Han var medlem av Nittedal kommunestyre og formannskap 1987-2005. Han var styreleiar i Nittedal energiverk 1995-99 og områdesjef i HV 1999-2009.

## Stortingskomitear
*2005&ndash;2009 - medlem av Kommunal- og forvaltingskomiteen.
*2009&ndash;2013 - medlem av Familie- og kulturkomiteen.

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
*Framstegspartiet - Biografi
André Oktay Dahl

**André Oktay Dahl** () er ein norsk politikar frå Høgre. Han har vore vald inn på Stortinget frå Akershus fylke sidan 2005. Han var vararepresentant frå 1997 til 2005, og møtte fast mens Jan Petersen var utanriksminister 2001–2005.

Dahl er cand. jur. frå Universitetet i Oslo 2002. Han avtente verneplikt som soloklarinettist i HMKG Musikkorps 1995.

Dahl var formann i Rælingen Unge Høgre 1992–1993. 1. viseformann i Akershus Unge Høgre 1995–1997, formann 1997–1998. Han var medlem av Rælingen kommunestyre 1995–1999, og av Akershus fylkesting 1999–2007. Han var leiar av kontrollkomiteen til fylket 2003–2007 og vart 8. mars 2008 vald til leiar i Akershus Høgre.

## Stortingskomitear
* 2009–: andre nestleiar i justiskomiteen
* 2005–09: medlem i justiskomiteen 
* 2001–05: medlem i kontroll- og konstitusjonskomiteen

## Bakgrunnsstoff
* André Oktay Dahl hos Stortinget
* André Oktay Dahl  hos Høgre
Vaskebjørn

**Vaskebjørn** (*Procyon lotor*) er eit lite rovpattedyr i halvbjørnfamilien. Arten er den vanlegaste av halvbjørnane. Han levde opphavleg i tempererert lauv- og blandaskog i Nord-Amerika, men har utvida habitatet til å omfatta fjell-, kyst- og byområde. Vaskebjørnen er også innført i fleire delar av Europa, Kaukasus-regionen og Japan. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vanlig vaskebjørn|Vanlig vaskebjørn]]» frå ,  den 16. september 2010.*  
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Raccoon|Raccoon]]» frå ,  den 16. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
Isfjell

**Isfjell** er ismassar som flyt laust i havet etter å ha brote laus frå ein isbre eller innlandsis. Små isfjell kan «kalva» ned bratte bresider, større fjell vert brotne laus av tidvatnet. Isfjell kan driva lange leier og vera farlege for sjøferdsla. Fyrst til å tyda ut korleis isfjell kom til, var russaren Mikhail Lomonosov.

## Geografi
Nord i verda vert dei fleste isfjella danna i mai, medan ein har få fjell mellom august og januar. Dei fleste isfjella her kjem frå Grønland og vert førte av Labradorstraumen mot Newfoundlandbankane, der dei typisk når fram til 43°N. Det kjem også mindre isfjell frå andre landområde i Arktis, som Svalbard. Isfjella herfrå driv med havstraumane søretter eller går på grunn og vert stort sett liggjande stille til dei smelter. Mange isfjell på veg søretter flyt framom austsida av Bjørnøya, men vert tekne av havstraumar og førte nordetter att på vestsida av Bjørnøya. Det vart observert isfjell ved kysten av Finnmark i 1881 og 1929. Hendinga sumaren 1881 bar åt etter eit langt bel med nordlege vindar. Isfjell frå brear på Franz Josef land kan koma inn mot Kolahalvøya.

I Sørishavet vert det danna digre isfjell ved kantane av innlandsisen på Antarktis. Desse bryt laus frå isbremmar frå hovudflaket og har flate oversider og loddrette sidevegger. Dei største kan ha ei flatevidd på fleire tusen kvadratkilometer, og ei høgd på opptil 60 meter over vatnet. Dei store sørlege isfjella kan driva så langt nord som til 40° S.

## Fysiske eigenskapar

Ein av grunnane til at isfjell er so farlege, er at dei som regel er mykje større under vassyta enn det som er synleg over vatn. Dette for di tettleiken i rein is er ca. 920 kg/m³ og tettleiken åt sjøvatn er ca. 1025 kg/m³. Difor ligg vanleg om lag 90 prosent av eit isfjell under vassyta.

Isfjellet B15 er det største som nokosinne er registrert. Det losna frå Rossbarrieren i 2000 og hadde eit areal på  km². I november 2002 kløyvde B15 seg i to.

Ei kjend ulukke forårsaka av eit isfjell er Titanic-forliset nord i Atlanterhavet.

## Sjå òg
* Kalving

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:|]]» frå ,  den 16. september 2010.*  
 
*

## Bakgrunnsstoff
Heinrich Carl von Schimmelmann

**Heinrich Carl von Schimmelmann** () var ein tysk kjøpmann, greve og statsmann. Han var far til den danske statsmannen Ernst Heinrich von Schimmelmann. Han var òg utgjevar av Wandsbecker Bothe.

Heinrich Carl von Schimmelmann var fødd som kjøpmannson i Demmin i Pommern.
Som kjøpmann i Dresden og kursachsisk accise-forpaktar bygde han opp ein betydeleg formue. Dermed kunne han opne eit handelshus i Hamburg og vart eigar av fleire gods i Holstein. I 1761 gjekk han som kommerseintendant i dansk teneste og vart 1762 opphøgd til friherre og 1779 til greve. 1762 bygde han Wandsbecker Schloss. Den viktige rolla han hadde for dansk økonomi var grunnlaget for at sonen seinare vart utnemnd til dansk finansminister.

Ikkje alle initiativa hans var uomstridde, korkje innføringa av tallotteri i København, Altona og Wandsbeck eller aukinga av papirpengar på København-børsen.

## Bakgrunnsstoff
*Christian Degn: *Die Schimmelmanns im atlantischen Dreieckshandel. Gewinn und Gewissen*, Neumünster 2000, ISBN 3-529-06148-4
Svein Roald Hansen

**Svein Roald Hansen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han har sete på Stortinget for Østfold fylke sidan 2001.

Hansen starta sin politiske karriere som politisk rådgivar for Gro Harlem Brundtland i 1993. Han vart vald inn på Stortinget frå Østfold i 2001 og vald på nytt i 2005 og 2009. Frå 2003 har han også vore leiar for Europarørsla. Hansen var ordførar i Fredrikstad i perioden 1995&ndash;1999. Han kom inn i kommunestyret i Borge i 1983, og heldt fram i Fredrikstad ved kommunesamanslåinga i 1994 og vart vald på nytt seinast i 2007.

Hansen har studert historie og statsvitskap og arbeidde som journalist, i NTB frå 1971 til 1974, deretter Oppland Arbeiderblad til 1978. Deretter var han redaksjonssjef i Demokraten frå 1978 til 1982 og så redaksjonssekretær i Oslo-redaksjonen til A-pressen fram til 1983.

Frå 1983 var han politisk rådgivar for Gro Harlem Brundtland på Stortinget, ein posisjon han seinare også hadde ved statsministerens kontor.

I perioden 1990–92 var Hansen redaktør i Sarpsborg Arbeiderblad, og frå 1999 til 2001 var han direktør for informasjon og samfunnskontakt i Hafslund ASA.

## Regjering
* 1. januar 1986&ndash;1. januar 1989: politisk rådgivar ved statsministerens kontor
* 10. januar 1992&ndash;4. august 1995: statssekretær ved statsministerens kontor

## Stortingskomitear
* 2001&ndash;2005: medlem i finanskomiteen
* 2005&ndash;2009: andre nestleiar i kontroll- og konstitusjonskomiteen
* 2009–: første nestleiar i utanriks- og forsvarskomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
Oppland Arbeiderblad

***Oppland Arbeiderblad***, forkorta ***OA***, er ei dagsavis med hovudkontor i Gjøvik grunnlagt 1924, som kjem ut måndag til fredag. Avisa dekkjer Vestoppland og Valdres, og er den einaste dagsavisa i Gjøvik-regionen etter at konkurrenten Samhold/Velgeren vart lagt ned i 1998. Frå hausten 1998 vart OA tilgjengeleg som nettavis.

I 2004 mottok kulturredaksjonen i avisa, saman med Hamar Arbeiderblad, NBU-prisen for barnebokanmeldelsar.

## Prisvinnarar

Avisa er eigd av A-pressen ASA og sjefsredaktør er Jens Olai Jenssen. 
__NOTOC__
## Opplagstal

## Kjelder
*«Oppland Arbeiderblad» *[[Store Norske Leksikon]]*
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Oppland Arbeiderblad - nettavis
Miroslav Stoch

**Miroslav Stoch** () er ein slovakisk fotballspelar som har spela for Fenerbahçe i den tyrkiske toppserien og for det slovakiske landslaget.

Stoch vart seriemeister i Nederland med Twente i 2010. Han debuterte for Slovakia sitt A-landslag 10. februar 2009, som innbytar i ein kamp mot Ukraina. Han skåra det første landslagsmålet sitt 6. juni 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp mot San Marino. Han var med i Slovakia sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte i alle Slovakia sine fire kampar, som innbytar i dei to første gruppekampane, og frå start i den siste gruppekampen og åttandedelsfinalen.
Sarpsborg Arbeiderblad

***Sarpsborg Arbeiderblad***, forkorta ***SA***, er ei dagsavis med i Sarpsborg grunnlagt 1929, som kjem ut måndag til laurdag. Avisa er ått av A-pressen AS og sjefsredaktør er Eirik Moe. Namnet hennar er kopla til Arbeidarpartiet, men ho er i dag partipolitisk uavhengig. 
__NOTOC__
## Opplagstal

## Kjelder
*«Sarpsborg Arbeiderblad» *[[Store Norske Leksikon]]*
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Sarpsborg Arbeiderblad - nettavis
Oslo Spektrum

**Oslo Spektrum** er ein byhall i Oslo, på Vaterland, opna i 1991. Hallen vert brukt til konsertar, utstillingar og idrettsarrangement, særleg ishockey og handball, og husar 9000-11 000 plassar.

Bygningen er teikna av arkitektkontoret LPO etter ein tidlegare arkitektkonkurranse som også omfatta byggverksplan for Oslo Plaza og Galleri Oslo. Fasadane er utsmykka av kunstnarane Guttorm Guttormsgaard og Søren Ubisch.

## Galleri
;Oslo Spektrum

OsloPlaza07.jpg|Oslo Spektrum og Oslo Plaza, 27. juni 2008
Oslo Spektrum east wall.JPG|Oslo Spektrum, 5. juni 2010


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Nemanja Vidić

**Nemanja Vidić** () er ein serbisk fotballspelar som har spela for Manchester United i engelsk Premier League, og for det serbiske landslaget.

Vidić vart seriemeister i Serbia og Montenegro i 2004 med Raude Stjerne og i England med Manchester United i 2007, 2008, 2009 og 2011. Han var òg med på å vinna Den europeiske meisterligaen i 2008. Han vart kåra til årets serbiske fotballspelar i 2005 og 2008.

Vidić debuterte for A-landslaget til Serbia og Montenegro 12. oktober 2002, i ein EM-kvalifiseringskamp mot Italia. Han var med i Serbia og Montenegro sin tropp til fotball-VM i 2006, men vart skada rett før turneringa og fekk ikkje spelt nokon av kampane. 15. november 2006 skåra han mål for Serbia mot Noreg i ein privatlandskamp i Beograd. I fotball-VM i 2010 spelte han alle Serbia sine tre kampar.
Raio Piiroja

**Raio Piiroja** () er ein estisk fotballspelar som har spela for Vitesse i nederlandsk Eeredivisie, og spelte i 8 år i norsk fotball, for Vålerenga og Fredrikstad. Han har over 100 landskampar for Estland.

Piiroja kom til norsk fotball frå Estland i 2003, då han spelte for Vålerenga. Året etter gjekk han over til Fredrikstad. Han vart seriemeister i Estland med Flora frå Tallinn i 2001 og 2002. I 2006 vart han cupmeister i Noreg med Fredrikstad. Han vart kåra til årets estiske fotballspelar i 2002 og 2006, 2007, 2008 og 2009.

Piiroja debuterte for Estland sitt A-landslag 21. november 1998 i ein kamp mot Armenia. Han er landslagskaptein for Estland.
Mattia Cassani

**Mattia Cassani** () er ein italiensk fotballspelar som har spela i forsvar for Palermo i Serie A. Han har òg kampar for det italienske landslaget.

Cassani fekk gjennombrotet sitt som profesjonell fotballspelar i Verona, som han spelte for i Serie B frå 2003 til 2006. I 2006 gjekk han til Palermo i Serie A, der han spelte fast på laget frå den første sesongen.

Han debuterte for Italia sitt A-landslag 18. november 2009 i ein privatlandskamp mot Sverige. Han kom ikkje med i Italia sin tropp til fotball-VM i 2010. 3. september 2010 spelte han den første landskampen sin i ein teljande landskamp, i ein EM-kvalifiseringskamp mot Estland.
Matej Mavrič

**Matej Mavrič** () er ein slovensk fotballspelar som spelar i forsvar for Kapfenberger SV i den austerrikske toppdivisjonen, og for det slovenske landslaget.

Mavrič vart seriemeister i Slovenia i 2004 med Gorica. Han forlét Slovenia same året og gjekk til Molde i den norske Tippeligaen. Han var i Molde fram til 2007 og vart cupmeister i Noreg i 2005. I 2007 gjekk han til Koblenz i tysk 2. Bundesliga. Då Koblenz rykte ned i 2010, gjekk Mavrič til Kapfenberg i Austerrike.

Mavrič debuterte for Slovenia sitt A-landslag 21. august 2002 som innbytar i ein privatlandskamp mot Italia. Han var med i Slovenia sin tropp til fotball-VM i 2010, men utan å spela nokon av kampane.
Demokraten

***Demokraten*** (**OA**) var ei dagsavis i Fredrikstad grunnlagd 1906 ved namn Smaalenenes Socialdemokrat. 

Avisa kom ut tre gonger i veka og var eigd av A-pressen ASA. Frå 2005 til 2019 var Tomm Pentz Pedersen sjefsredaktør.

Avisa la ned verksemda i hausten 2023.

## Opplagstal

## Kjelder
*«Demokraten – avis» *[[Store Norske Leksikon]]*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Demokraten - nettavis
Vantsje Sjikov

**Vantsje Sjikov**, alternativ stavemåte *Vanče Šikov*, () er ein makedonsk fotballspelar har spela for Ethnikós Ákhnas i den kypriotiske toppdivisjonen. Han har òg landskampar for Makedonia.
Steven Davis

**Steven Davis** () er ein nordirsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Rangers i skotsk Premier League, og for det nordirske fotballandslaget.

Davis debuterte som profesjonell fotballspelarar hjå Aston Villa i engelsk Premier League, der han spelte den første kampen sin i september 2004. Han gjekk til Fulham sommaren 2007, og vidare på lån til Rangers i Skottland i januar 2008. Overgangen til Rangers vart permanent sommaren 2008, for ein overgangssum på 3 millionar pund. Han har vorte seriemeister i Skottland med Rangers to gonger, i 2009 og 2010, og vart kåra til årets spelar i Skottland i 2010.

Davis debuterte for Nord-Irland sitt A-landslag 9. februar 2005 i ein privatlandskamp mot Canada. Han skåra det første landslagsmålet sitt 8. oktober 2005 i ein VM-kvalifiseringskamp heime mot Wales. 21. mai 2006 vart han Nord-Irland sin yngste landslagskaptein i nyare tid, i ein kamp mot Uruguay.
Ciprian Marica

**Ciprian Andrei Marica** () er ein rumensk fotballspelar, som spelar for Schalke 04 i tysk Bundesliga, og for det rumenske landslaget.

Marica vart seriemeister i Romania med Dinamo Bucureşti i 2002 og 2004, og i Ukraina med Sjakhtar Donetsk i 2005 og 2006. I 2007 kjøpte Stuttgart han for om lag 8 millionar euro, det meste dei nokon gong hadde betalt for ein spelar.

Marica debuterte for Romania sitt A-landslag 16. november 2003 i ein kamp mot Italia, og skåra det første landslagsmålet i ein VM-kvalifiseringskamp mot Armenia 17. november 2004. Han var med i Romania sin tropp til fotball-EM i 2008, men spelte ingen av kampane.
Klodian Duro

**Klodian Duro** () er ein albansk fotballspelar som har spela for LASK Linz i austerriksk Bundesliga, og for det albanske landslaget.

Duro vart seriemeister i Albania med Tirana i 1999 og 2007 og med Vllaznia i 2001. Han debuterte for A-landslaget i april 2001 i ein kamp mot Tyrkia. Han skåra det første landslagsmålet sitt 16. oktober 2002 mot Russland.
Mensur Mujdža

**Mensur Mujdža** () er ein kroatisk fotballspelar med bakgrunn frå Bosnia-Hercegovina. Han har spela for Freiburg i tysk Bundesliga, og for det bosniske landslaget.

Mujdža begynte fotballkarrieren sin hjå NK Zagreb i heimbyen, før han gjekk til Freiburg i 2009. Han spelte U21-landskampar for Kroatia. 6. mai 2010 kunngjorde han at han ville spela på A-landslagsnivå for Bosnia-Hercegovina. Han debuterte for A-landslaget 10. august 2010 i ein privatlandskamp mot Qatar.
Guillaume Hoarau

**Guillaume Hoarau** () er ein fransk fotballspelar som har spela for Paris Saint-Germain i fransk Ligue 1. Han har òg landskampar for Frankrike.

Hoarau sin første fotballklubb var Saint-Pierroise, på heimøya Réunion. I 2004 drog han til Europa og Le Havre i Ligue 2. I 2008 gjekk han til Paris Saint-Germain for ein overgangssum på 500 000 euro. Den siste sesongen hans i Le Havre vart han toppskårar i Ligue 2 og var med på å vinna opprykk til Ligue 1 for klubben.

Hoarau debuterte for Frankrike sitt A-landslag 11. august 2010 i ein privatlandskamp mot Noreg på Ullevaal, etter at den nye landslagstrenaren, Laurent Blanc, stengte ute alle landslagsspelarane som hadde vore med i fotball-VM i Sør-Afrika.
James Cameron

**James Francis Cameron**, også kjent som Jim Cameron, () er ein canadisk Oscar- og Golden Globe-prisa filmprodusent, regissør, manusforfattar og oppfinnar. Han flytta til USA i 1971. James Cameron er kjent for mange regisserte og skrivne filmar som *[[The Terminator]]* (1984), *[[Aliens]]* (1986), *[[The Abyss]]* (1989), *[[Terminator II]]* (1991), *[[Filmen Titanic|Titanic]]* (1997) og *[[Filmen Avatar|Avatar]]* (2009). Dei siste to filmane er dei to mest innbringande filmane i historia på verdsbasis.

## Oppvekst
James Cameron vart fødd i Kapuskasing i Ontario i Canada, men voks opp i Chippawa utanfor Niagara Falls i Ontario. I 1971 flytta familien hans til California i USA, der Cameron begynte å studere fysikk. Samtidig hadde han ein stor lidenskap for filmproduksjon, og mykje tid vart brukt i filmarkivet til UCLA. Her likte han seg veldig godt, så mykje at han fann fort ut at film var den største lidenskapen hans.

## Filmar
* *[[Piraya II: Flying Killers]]* (1981)
* *[[The Terminator]]* (1984)
* ** (1985)
* *[[Aliens]]* (1986)
* *[[The Abyss]]* (1989)
* *[[Terminator II]]* (1991)
* *[[True Lies]]* (1994)
* *[[Filmen Titanic|Titanic]]* (1997)
* *Dark Angel* (2000–02)
* *[[Filmen Avatar|Avatar]]* (2009)

Neste prosjektet til Cameron, er filmen Battle Angel som er planlagt utgjeve rundt 2012. Cameron har også sagt at han er interessert i å gje ut ei 3D utgåve av Titanic.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*  Imdb.com: James Cameron
Mary av Danmark

**Mary** () er dronning av Danmark, grevinne av Monpezat og yngste dotter av John Dalgleish Donaldson og Henrietta Clark Donaldson. Dronning Mary har bachelor i jus og økonomi.

## Ekteskap
Den 8. oktober 2003 gav dronning Margrethe II det offisielle løyvet til at kronprins Frederik kunne gifte seg med den då australsk-britiske statsborgaren Mary Elizabeth Donaldson. Paret vart vigde i Københavns domkyrkje 14. mai 2004.

## Born
* 25. april 2005 vart det annonsert at kronprinsparet venta det første barnet sitt. Laurdag 15. oktober 2005 klokka 01:57 fødde kronprinsessen ein velskapt son, Christian Valdemar Henri John, med ei vekt på 3500 gram, og ei lengd på 51 cm. 
* 26. oktober 2006 kunngjorde det danske hoffet at kronprinsessa var gravid med sitt andre barn. Kronprinsessa vart innlagd 21. april 2007 på Rigshospitalet i København. Mary fødde laurdag 21. april 2007 kl 16.02 ei velskapt dotter. Ho vog 3350 gram og var 50 cm lang. Prinsessa er den første prinsessa fødd i Danmark sidan 1946. Ho fekk ved dåpen 1. juli 2007 namnet Isabella Henrietta Ingrid Margrethe.
* Laurdag 8. januar 2011 vart det meldt at ho same dag hadde fødd tvillingar, ein 47 centimeter lang gut på 2684 gram, og ei 46 centimeter lang jente på 2554 gram. Guten vart fødd kl 10:30 og jenta vart fødd 26 min seinare, kl 10:56. Dei fekk ved dåpen 14. april 2011 namna Vincent Frederik Minik Alexander og Josephine Sofia Ivalo Mathilda.

## Titlar
* 1972–2004: Frøken Mary Elizabeth Donaldson
* 2004–2008: Kronprinsesse Mary Elizabeth av Danmark
* 2008–2024: Kronprinsesse Mary Elizabeth av Danmark, grevinne av Monpezat
* 2024– : Dronning Mary av Danmark

## Galleri

Fil:Royal Monogram of Princess Mary of Denmark.svg|Kronprinsesse Marys monogram
Fil:Dual Cypher of Frederik and Mary of Denmark.svg|Kronprins Frederik og Kronprinsesse Marys fellesmonogram
Fil:Mary, Crownprincess of Danmark in Vágur, Faroe Islands.jpg|Kronprinsesse Mary og Kronprins Frederik på Færøyane, 21. juni 2005. 
Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Konserthuset-391.jpg|Kronprinsesse Mary og Kronprins Frederik ankom Konserthuset i Stockholm i Sverige, dagen før bryllaupet til Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling, 18. juni 2010. 
Fil:Kronprinsessan Mary av Danmark & Kronprins Frederik av Danmark.jpg|Kronprins Frederik og Kronprinsesse Mary under bryllaupet til Prinsesse Madeleine og Christopher O'Neill, 8. juni 2013. 


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Guldå

**Guldå** (*Galeopsis speciosa*) er ei plante i lepeblomsterfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia.
Planta vert kring 40 cm høg, og har grov stivhåra stengel. Ho har gul krone med to cm lang kronrøyr og fiolett midtflik i underlepen. Guldå blomstrar kring juli månad.

Guldå er ein framandart som er komen inn med tidleg jordbruk. Han er eit åker- og hageugras som er vanleg i alle landsdeler i Noreg.

## Kjelder




----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Hampdån|Hampdån]]» frå , den 17. september 2010.*
Møre-Silda

**Møre-Silda** er ein sluk som opphavleg var produsert av Remen slukfabrikk i Måndalen i Romsdal. Truleg var sluken introdusert i 1955 ved oppstarten av fabrikken. Sluken var designa av Arnulf Remen i bygda Måndalen der slukfabrikken låg fram til 1997. I 1997 vart fabrikken seld og produksjonen flytta til Gjemnes på Nordmøre. I dag er produksjonen flytta til Asia og Remen slukfabrikk AS inngår som ein del av konsernet Rapala VMC.

Møre-Silda blir omtalt som Noregs mest selde skeisluk. Sluken har vore og er produsert i ei rekke variantar frå 6 gram og oppover til 55 gram. Opphavleg var dei produserte i koppar, sølv og messing med raud eller svart rygg. I dag er sluken å få i ei rekke nye variantar og blir marknadsført som Møresilda Classic, Holografisk, Nordlys, Ørret, Sjøørret og Laks.

I tillegg til Møre-Silda produserer Remen slukfabrikk Møreungen, Mørepilken og Atomsilda.

## Kjelder
Konstantin II av Hellas

**Konstantin II** ,  (gresk *Κωνσταντίνος Β*) () var prins av Danmark, tronpretendent av Hellas og hertug av Spártis og konge av Hellas frå 1964 til monarkiet vart avskaffa av den greske militærjuntaen 1. juni 1974.

Han var berre 24 år gammal då han vart konge, men hadde klåre politiske ambisjonar om å vere ein konge med makt og innverknad. Dette førte han opp i fleire konfliktar med dei folkevalde politikarane. Same år som han vart konge, gifta han seg med kusina si, den 18 år gamle prinsesse Anne-Marie av Danmark. Dei fekk etter kvart fem born. Våren 1967 gjorde ein militærjunta statskupp i Hellas, og avsette regjeringa. I desember same året gjorde kongen eit forsøk på motkupp, men dette vart mislukka. Kuppforsøket var dårleg planlagt og hjelpelaust gjennomført. Kongefamilien flykta til Roma, og har sidan levt i eksil, det meste av tida i London.

Som ung vann kronprins Konstantin gull i drakebåtsegling under sommar-OL 1960. Han var òg ein god symjar og hadde svart belte i karate.

Kong Konstantin II vart i 1964 tildelt storkors med kjede av St. Olavs Orden. Han er òg riddar av Elefantordenen og er tildelt Dannebrogordenen.

## Ekteskap og barn
I 1963 vart han offisielt trulova med prinsesse Anne-Marie av Danmark. Dei gifta seg 18. september 1964 i Aten, og Anne-Marie vart dronning av Hellas. Saman hadde dei fem born:
* Prinsesse Alexia av Hellas og Danmark (fødd 10. juli 1965)
* Kronprins Pavlos av Hellas (fødd 20. mai 1967)
* Prins Nikolaos av Hellas og Danmark [fødd 1. oktober 1969)
* Prinsesse Theodora av Hellas og Danmark (fødd 9. juni 1983)
* Prins Philippos av Hellas og Danmark (fødd 26. april 1986)

## Olympiske medaljar
### [[Sommar-OL 1960]]
#### [[Hellas under sommar-OL 1960|Hellas]]
:Gull i drakebåtsegling

## Titlar, tiltaleformer, dekorasjonar og våpenskjold
### Titlar og tiltaleformer
* **1940–1947:** Høgvørde prins Konstantin av Hellas og Danmark
* **1947–1963:** Høgvørde jronprins Konstantin av Hellas, prins av Danmark, hertug av Spártis
* **1963–1973:** Hans majestet kongen av hellenarane, prins av Danmark
* **1973–2023:** Hans majestet kong Konstantin II av Hellas, prins av Danmark

I Hellas vert han omtala som *den tidlegare kongen* (*ο τέως βασιλιάς*) eller *Glücksburg* (*o Γκλύξμπουργκ*). Av greske royalistar vert han omtala som *kongen* (*ο βασιλιάς*). Han vert òg omtala som *Kokós* (*Κοκός*), ein kortform av namnet Konstantin, som har vorte brukt sida regjeringstida hans.

Av di han stammer frå kong Kristian IX av Danmark har han tittelen *Prins av Danmark*.

## Kjelder
;Fotnotar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Constantine II of Greece|Constantine II of Greece]]» frå ,  den 18. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*Biografi i The Greek Royal family
*Nekrolog i DR.
*Nekrolog i *[[The Guardian]]*.
Anne-Marie av Hellas

**Anne-Marie ** () er yngste dotter av kong Frederik IX av Danmark og dronning Ingrid av Danmark. Ho er syster av dronning Margrethe II av Danmark og prinsesse Benedikte av Danmark. 

Ho er gift med kong Konstantin II av Hellas, som vart avsett etter ein folkerøysting i 1973 og 1974. Tittelen hennar, dronning av Hellas (eller dronning av hellenarane) er ikkje lenger anerkjend i Hellas, som fylgje av den republikanske greske konstitusjonen. I utlandet vert ho gjerne framleis tiltalt som dronning av Hellas. 

Ho er riddar av Elefantordenen og er tildelt Dannebrogordenen.

## Namn og titlar
* 1946–1964: Prinsesse Anne-Marie Dagmar Ingrid av Danmark
* 1964–1973: Dronning Anne-Marie av Hellas  


Fil:Dual Cypher of King Constantine II and Queen Anne-Marie of Greece.svg|Kong Konstantin II og Dronning Anne-Maries fellesmonogram
Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Konserthuset-412.jpg|Kong Konstantin II og Dronning Anne-Marie ankom Konserthuset i Stockholm i Sverige, dagen før bryllaupet til Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling (no Prins Daniel), 18. juni 2010
Koppskatt

**Koppskatt** (tysk Kopf, hovud), på norsk **hovdeskatt**, var i historisk tid ein personskatt som vart innkravd ofte med same beløpet per skattepliktig hovud, uavhengig av økonomisk betalingsevne. Koppskatten var mykje utbreidd i mellomalderen, men er no med unnatak av Storbritannia longe gått ut av bruk i vestlege land. Han var mellom anna nytta i Noreg i 1891 som politisk verkemiddel for utviding av røysteretten, som då var knytt til eit census-system.

I Noreg vart koppskatt innkravd som ein «eingongsskatt» fleire gongar i 1680- og 1690-åra. Frå 23. september 1762 til 14. november 1772 vart det innkravt årleg koppskatt av alle, militære unnatekne. Frå 1773 til 1782 vart koppskatten «frivillig», kvar person skulle betale «etter evne».

I Storbritannia vart ein koppskatt, *Community Charge*, innført i 1989 (Skottland) og 1990 (England og Wales). Dette førte til kraftige reaksjonar, og utløyste koppskattopptøyar. Det var planar om å innføre han i Nord-Irland òg, men på grunn av opptøyane valde dei å ikkje gjere det. Frå 1993 vart han erstatta av *Council tax*, som jamvel om han er tufta på eit koppskattliknande prinsipp, i langt større grad tek omsyn til skilnader i inntekt og formue.

## Sjå òg
*Skatt
Vjatsjaslaw Hljeb

**Vjatsjaslaw Pawlavitsj Hljeb** () er ein kviterussisk fotballspelar som har spela for FSV Frankfurt i tysk 2. Bundesliga, og for det kviterussiske landslaget.

Frå 2001 til 2005 spelte Hljeb for fleire klubbar i Tyskland og Sveits, men utan å oppnå større suksess. I 2005 vende han heim til Kviterussland og MTZ-RIPO, før han drog til den kinesiske proffligaen i 2009.

Hljeb debuterte for A-landslaget til Kviterussland i 2004. Han skåra det første landslagsmålet sitt mot Tyrkia i ein privatlandskamp 18. august 2004.

Storebroren hans, Aljaksandr Hljeb, har også vore kviterussisk landslagsspelar.
Kvassdå

**Kvassdå** er ei eittårig urt i lepeblomsterfamilien. Utbreiingsområdet til arten ligg innanfor Europa.
Planta vert kring 30 cm høg, og har stivhåra stengel, som øvst har kjertelhår. Ho har raud eller raudleg krone med flat tverr midtflik i underlepen. Kvassdå blomstrar kring juli månad. Han veks som ugras i åkrar, og finst elles ved steinrøyser, sauehellerar og på havstrand. 

Kvassdå er kanskje heimleg, men er òg komen inn med tidleg jordbruk. Han veks i alle landsdelar i Noreg.

## Kjelder




----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pipdån|Pipdån]]» frå ,  den 18. september 2010.*
Allokton

**Allokton** tyder noko som oppstår ein annan stad. 

Innan geologi tyder allokton material som er flytta på. Det vert særleg nytta innan studiet av orogenese om bergmassar som er skyvd fram som dekke, samt fossil som ikkje er avleira på den staden dei levde. Det motsette er **autokont**, som tyder stadeigen. 

Innan limnologi vert omgrepet nytta om materiale som vert tilført ein innsjø frå nedslagsfeltet til innsjøen eller frå atmosfæren, samt om sediment som er danna av materiale tilført utanfor. 

## Kjelder
Avsondring

**Avsondring** er ein eigenskap bergartar har til å dele seg opp etter bestemte flater. 

Innan mineralogi er avsondring mineral som vert utfelt i opne spalter eller holrom frå ei oppløysing. 

## Sjå òg
* Kløyv
* Geode

## Kjelder
Konfeksjonsmuseet

**Konfeksjonsmuseet**, eller *Oddfred Tokles konfeksjonsfabrikk* i Isfjorden i Rauma kommune er ein del av Romsdalsmuseet.

Isfjorden er kalla *konfeksjonsindustriens vogge i Noreg*. Museet gir kunnskap om norsk konfeksjonsindustri si historie, og plasserer Romsdal i denne samanhengen.

## Bakgrunnsstoff
* Om Konfeksjonsmuseet frå Romsdalsmuseet
Bergveronika

**Bergveronika** (*Veronica fruticans*) er ei fleirårig urt i kjempefamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing.

Planta vert kring 8 cm høg. Jordstengelen og nedre delen av stengelen er trehard. Tjukke blanke blad. Mørkblå blomstrar i halvskjerm. Bergveronika blomstrar kring juni månad på berg og grus på kalkrik grunn til fjells. Planta er heimleg i Noreg og veks i alle fjelltrakter. Ho er funnen opp til over 1800 m i Jotunheimen.

## Kjelder

*Svensk Wikipedia.
Romsdalsmuseet

**Romsdalsmuseet** er ei samling av museum i Romsdal. Kjernen i museet, det som i daglegtale blir oppfatta som Romsdalsmuseet, vart grunnlagt på Molde i 1912 av Peter Tønder Solemdal. I dag har Romsdalsmuseet fleire avdelingar rundt i Romsdal. Romsdalsmuseet på Molde har eit bibliotek, fleire fotosamlingar og Romsdalsarkivet.

## Avdelingar

*Romsdalmuseet på Molde vart grunnlagd i 1912 som *Romsdal Bygdemuseum*. Den første bygningen vart kjøpt inn i 1914. Samlinga på Molde er eit av dei største distriktsmusea i Noreg. 

* *Friluftsmuseet på Reknes* i Molde opna i 1928 og har om lag 40 bygningar frå Molde og Romsdal. Museet er ein park og består av fleire tun der ein kan sjå bygningar frå 1600-talet og opp til 1900-talet. Ei bygate frå Molde er òg samla, slik at ein kan få eit inntrykk av korleis delar av byen såg ut før bybrannane i 1916 og 1940. Avdelinga har i tillegg festlokale og ei stor utescene som blir nytta mellom anna av Moldejazz.

* *Fiskerimuseet på [[Hjertøya]]* ligg like utanfor Molde sentrum og består av 15 gamle bygninger knytt til sjøbruk og fiske. Avdelinga vart vedtatt oppretta i 1948.

* *[[Konfeksjonsmuseet|Konfeksjonsmuseet i Oddfred Tokles konfeksjonsfabrikk]]* i Isfjorden i Rauma gir kunnskap om norsk konfeksjonsindustri si historie, og plasserer Romsdal i denne samanhengen.

* *[[Løvikremma]] på [[Gossa]]* i Aukra er ein gammal kystgard som vart gitt til Romsdalsmuseet i 1987.

* *[[Nesset prestegard]]* i Eidsvåg er barmdomsheimen til Bjørnstjerne Bjørnson, og blir nytta mellom anna til arrangement av Bjørnsonfestivalen.

* *[[Gamle Veøy kyrkje|Veøy prestegard og mellomalderkyrkje]]* ligg på Veøya i Molde kommune. Området var det første landskapsvernområdet i Noreg og er seinare freda. Kyrkja er frå 1200-talet. Området har også ei rekkje fornminne og er av stor arkeologisk interesse.

* *Holmarka* er ein besøksgard og det siste attverande bynære småbruket som er i drift i Molde. Det har rett nok blitt halvert på grunn av bustadbygging, men Romsdalsmuseet og Molde kommune samarbeider om vern og formidling. Våningshuset og tunet tilhøyrer og er bustad for forfattaren Knut Ødegård.

* *[[Ergan kystfort]]*.

* *[[Landbruksmuseet, Møre og Romsdal| Landbruksmuseet på Gjermundnes]]*.

* *[[Romsdalsmuseets Leikarring]]*.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Romsdalsmuseet
Ulf Leirstein

**Ulf Isak Leirstein** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005 og vald på nytt i 2009. Han var vararepresentant i perioden 2001–2005.

Leirstein var har hatt kommunale og fylkeskommunale verv sidan 1991. Han var varaordførar i Moss kommune frå 1999 til 2003, var formann i hovudorganisasjonen til FpU 1994–1995 og sit i sentralstyret til moderpartiet frå 2003.

Leirstein har utdanning innan marknadsføring. Han arbeidde som prosjektleiar ved Norsk Teknologisenter / Standard Norge 1996–2003.

## Stortingskomitear
* 2005–09: Medlem av Finanskomiteen
* 2009–: Første nestleiar i finanskomiteen
## Bakgrunnsstoff
*Stortinget - Biografi
*Framstegspartiet - Biografi
Irene Johansen

**Irene Johansen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Østfold fylke i 2005, og sat på tinget til 2017.

Johansen har utdanning frå mellom anna Norges kommunal- og sosialhøgskole, kommunallinja 1982&ndash;1985 og mellomleiarprogrammet i staten 2001&ndash;2002. Johansen har også arbeidd som førstesekretær ved rådmannskontoret i Seljord kommune i 1985&ndash;1986. Ho var i personalavdelinga, Norges allmennvitskapelege forskingsråd i åra 1986&ndash;1994. Frå 1996 til 2003 var Johansen personalsjef i Jernbaneverket.

Johansen har vire nestleiar i den norske avdelinga for Europabevegelsen, ein organisasjon som arbeider for norsk medlemskap i EU.

## Stortingskomitear
* 2005&ndash;09: medlem i transport- og kommunikasjonskomiteen
* 2005&ndash;09: medlem i valkomiteen
* 2009–12: medlem i finanskomiteen
* 2012–13: medlem i Energi- og miljøkomiteen
* 2013–17: medlem i Finanskomiteen

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
Olav Kavli

**Olav Kavli** (fødd **Ole Knutsen** () var ein norsk forretningsmann, kjend for sin suksess med smelteost.

Kavli voks opp i små kår utanfor Molde, men reiste til Bergen i 1890 der han tok handelsbrev og etablerte eigen ostehandel i 1894. Han utvida i perioden fram til 1910 sine utanlandske handelskontakter i England, Sverige, Danmark og til USA etter ei handelsreise dit i 1910. Han starta meieri på Sandnes i 1914 og fekk gjennombrot med lanseringa av osten Primula i 1924, verdas første smelteost, basert på idear frå ei studiereise til Sveits, Serbia og Bulgaria. Ved å smelte saman det beste fra yoghurten og osten oppnådde han ein blaut ost med god haldbarheit.

Olav Kavli sin son Knut (1896-1965) vart medeigar i 1924 i Kavli og fekk ansvaret for drifta i Noreg. Olav reiste mykje og utvikla agenturar i USA, Hellas, India og Afrika. Verdas første tube-ost vart lansert i 1929 og tilpassa dei enkelte land og deira marknader. Før den andre verdskrig vart det eksportert til over femti land. Produksjonen i Danmark starta i 1935. Etter hans død i 1958 vart aksjane overført til «O. Kavli og Knut Kavlis Almennyttige Fond» i 1962, det såkalla «Kavlifondet». Kavlifondet er framleis eigar av Kavli og etter kvart òg av Q-meieriene.

## Utmerkingar
*Kongens fortenestmedalje i gull (1933)
*St. Olavs Orden (1952)

## Utgjevingar
**Med ost i kofferten* (John Griegs forlag, 1946).  Om tre handelsreiser til USA (1910, 1922 og 1927).

## Referansar