open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grenlandsk ortografi

Det finst ingen fast **grenlandsk ortografi**, det vil seie ingen faste reglar for korleis ein skal skrive grenlandsmålet. Dei fleste som har skrive grenlandsk, har teke utgangspunkt i vanleg norsk rettskriving og gjort ymse tilpassingar. Nokre representative døme er presenterte nedanfor.

### Reynolds (1952)
Sjå fyrst på denne linja i diktet *Tora Hansen*, frå Reynolds (1952), her presentert i lag med den lydskrifta som grenlandsmålet blir skrive med i artiklane om dette målføret på norsk (nynorsk) Wikipedia:

* aa guttanne di glor paa a, hu vet naakk hu ær kjekk
* **oː ²ɡʉtane di ¹ɡɽuː poːa, hʉː ¹ʋeːt nok hʉː æ ¹çek**

Reynolds brukar *i e æ y u ø o aa a* for dei ni vokalane **i e æ y ʉ ø u o a**. Om dei skal uttalast korte eller lange, må ein slutte seg til etter dei same reglane som i norsk rettskriving elles:

# I trykkveik staving er vokalane korte.
# I trykksterk staving er vokalane korte føre to eller fleire konsonantbokstavar og elles lange.

Når eit ord har éi staving, reknar vi denne stavinga for trykksterk. Desse reglane fungerer stort sett greitt, men ein kan ikkje lese setninga over utan å kjenne dialekten godt. Det finst to hovudproblem:

# Reynolds skil ikkje mellom klitikon og sjølvstendige ord.
# Reynolds får ikkje alltid fram skiljet mellom korte og lange vokalar føre to ulike konsonantar.

Problem nummer 1 viser seg i det klitiske pronomenet **a** 'ho, henne', som har kort vokal, **a** [a], men Reynolds skriv det på same måte som preposisjonen **aː** [ɒː], som er eit sjølvstendig ord med lang vokal. Vokalen i **aː** kan bli kort i rask tale, men får likevel ikkje same uttale som pronomenet. Pronomenet er [a], preposisjonen er [ɒː] eller [ɒ].

Problem nummer 2 viser seg ved at Reynolds ikkje alltid fordoblar den fyrste konsonantbokstaven føre kort vokal når konsonanten er følgd av endå ein konsonantbokstav. Han skriv td *kakkle* for **²kakɽe** 'kakle', *jenntenne dannsærr* for **²jentene ²dansær** 'jentene dansar' og *aarrntli* for **¹oɳʈli** 'ordentleg', men derimot *gælningær* for **²gæɳiŋær** 'galningar', trass i at ordet har kort **æ**. Han skriv òg *kaal* for **¹koɽ** 'kol' i ordlista si, men legg til "(kort vokal og «tykk l»)"; ordet rimar ikkje med **¹koːɽ** 'kål'. Som døma viser, fordoblar Reynolds òg konsonantbokstavar i trykkveike stavingar.

Reynolds brukar *p t rt k b d rd g m n rn ng f s rs/sj kj h v l j r* for konsonantane **p t ʈ k b d ɖ ɡ m n ɳ ŋ f s ʃ ç h ʋ l/ɽ j r**. Bokstaven *l* står med andre ord for både **l** og **ɽ**. Av og til nyttar han *ln* i staden for *rn* for **ɳ**, på eit etymologisk grunnlag. **²gæːeɳʈ** 'gale (galent)' skriv han både *gælent* og *gæernt*.

Endeleg må det nemnast at Reynolds skriv orda slik dei blir uttala i isolasjon, ikkje slik dei blir uttala i ei ytring, i lag med andre ord. Difor skriv han td *hu vet naakk hu ær kjekk* 'ho veit nok ho er kjekk', endå *r* i slutten av eit ord ikkje blir uttala føre ein ord som tek til med konsonant: **hʉː ¹ʋeːt nok hʉː æ ¹çek**. Han skriv alltid *faarr*, også i kombinasjonar som *faarrkjøla* 'forkjøla', trass i at *rr* ikkje blir uttala, men berre har som funksjon å fortelje at *aa* er kort: **fo¹çøːɽa**.
Bourrée i e-moll

***Bourrée i e-moll*** er eit populært stykke for lutt, den femte satsen frå *[[Luttsuite i e-moll, BWV 996|Suite i e-moll]] for lutt*, BWV 996  (BC L166) komponert av Johann Sebastian Bach. Sjølv om det vart komponert for lutt, kan det spelast på andre strengeinstrument, som gitar, mandola eller mandocello og tangentinstrument, og er særleg kjend blant gitaristar. Tempo i stykket er forholdsvis raskt og glatt, og det vart skriven som ein dans. Det syner kontrasterande kontrapunkt, då stemmene speler midt mot kvarandre. 

## Media

## I klassisk musikk
Robert Schumann siterer dei første 14 notane i temaet (transponert til g-moll) i #3 av dei seks Op.60 Fugene på B-A-C-H, der han kombinere det med ein BACH-motivet. Ein finn òg eit ekko av dette i den neste fugen, #4.

## I populærkultur
Stykket har vorte spelt av mange musikarar: 
*Paul McCartney har sagt i intervju at songane «Blackbird» og «Jenny Wren» begge var inspirerte av variasjonar av bourréen. 
*Bluesrockgruppa Bakerloo gav ut det første arrangementet deira av denne melodien, kalla «Drivin' Bachwards», som singel på  Harvest Records (HAR 5004) i juli 1969. Den same innspelinga kom ut på det sjølvtitulerte debutalbumet deira same året.
*Jethro Tull nytta stykket på albumet deira *[[Stand Up]]* i 1969, berre kalla «Bourée». Ei utgåve av same song kom òg ut på *[[The Jethro Tull Christmas Album]]*.
*Led Zeppelin spelte stykket i konsertutgåver av «Heartbreaker».
*Tenacious D nytta songen i «Rock Your Socks» og «Classico», som vart spelt i *[[Tenacious D in The Pick of Destiny]]*.
*Yngwie Malmsteen har òg nytta stykket i fleire av songane sine på konsertar..
*Leo Kottke speler «Bouree» på albumet *Mudlark*. 

## Sjå òg
*Bourrée

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 26. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*  
*Notar
*Notar frå Mutopia
*Gitarinformasjon
*Opphavet til Jethro Tulls Bourrée
Preludium i c-moll, BWV 999

**Preludium i c-moll** (BWV 999) er eit musikalsk verk for lutt komponert av Johann Sebastian Bach.

Preludiet vart truleg skriven seint i 1710-åra eller tidleg i 1720-åra. 

Det finst få innspelingar av stykket med mindre det vert framført som ein introduksjon til BWV 1000, som er Bachs Fuge i g-moll.

## Sjå òg
* Fuge i g-moll, BWV 1000
* Preludium

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prelude in C minor, BWV 999|Prelude in C minor, BWV 999]]» frå ,  den 26. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Fuge i g-moll, BWV 1000

**Fuge for lutt i g-moll** er eit musikkverk for lutt, komponert av Johann Sebastian Bach kort tid før han flytta frå Köthen til Leipzig i 1723. Verket har BWV-nummer 1000. 

## Opphav
Bach tok den andre satsen frå Sonate No. 1 i g-moll for fiolin, BWV 1001, skriven i 1720 og omarbeidde det for lutt. Det opphavlege manuskript finst ikkje lenger, men det finst ein kopi frå denne tida, kanskje laga av lutt-venen til Bach, Christian Weyrauch. 

I dag vert stykket vanlegvis framført på gitar.

## Sjå òg
*Preludium i c-moll, BWV 999

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fugue in G minor, BWV 1000|Fugue in G minor, BWV 1000]]» frå ,  den 26. april 2010.*
Krokoms kommun

**Krokoms kommun** er ein kommune i Jämtlands län i Sverige. Kommunen grensar til X. Noreg: Lierne. Administrasjonssenteret i kommunen er Krokom, som ligg ved jernbana Trondheim–Östersund. Staden er fyrst og fremst ein handels- og servicestad.

I nordvest, mot grensa til Noreg, finn ein fleire fjellparti, som Hotagsfjällen, Offerdalsfjällen og Oldfjällen. Sør og aust for dette ligg det eit skogvakse forland med innsjøar og myrar. Slettelandet i aust har ein rik flora. Krokom er ein jord- og skogbrukskommune, og skog- og verkstadindustri er viktige næringar.

## Administrativ historikk
Då dei svenske kommunalforordningane tredde i kraft i 1863 vart desse *[[landskommun]]ane* innlemma i sokna i området: Alsen, Aspås, Föllinge, Näskott, Offerdal, Rödön og Ås. Frå ein av dei, Föllinge, vart Laxsjö utskild i 1889 og Hotagen i 1901.

Ved kommunereforma i 1952 gjekk Föllinge og Laxsjö saman att, samtidig som Rödön vart slegen saman med Aspås, Näskott og Ås. I 1969 gjekk også Hotagen saman med Föllinge igjen.

I 1974 vart Krokoms kommun oppretta gjennom samanslåing av Alsen, Föllinge, Offerdal og Rödön. Krokom, som var den tettstaden som skulle verte administrasjonssenter i den nye kommunen, gav også namn til han.

## Kommunevåpenet
Blasonering: *På sølvfarga bakgrunn, to blå straumar i opp-ned sparreform nedst, og øvst ein raud vêr i helleristingsstil*.

Det noverande våpenet er laga av kunstnaren Gunnar Rudin, og vart registrert hjå Patent- och registreringsverket i 1977. Han fekk oppdraget av kommunen, og framlegget hans er basert på helleristingar i Glösabäcken. Det opphavlege framlegget inneheldt også ein solkross, men det vart teke vekk då ein i samarbeid med Riksarkivet tilpassa framlegget til Rudin til formkrava i heraldikken. Trass i det kan ein hevde at det ikkje er i samsvar med grunnidéane i heraldikken å allereie i blasoneringa fastslå kva for stil eit våpen skal teiknast i.

Av dei tidlegare kommunane som vart slegne saman då den noverande kommunen vart oppretta i 1974, var det berre Offerdal som hadde våpen. Det hadde vorte fastsett av Kongen 10. januar 1957 med blasoneringa: *Eit delt skjold med eit blått elggevir på sølvfarga bakgrunn øvst, og ein sølvfarga spent boge som er vend oppover, på blåfarga bakgrunn nedst*. Våpenet var ei heraldisk stilisering av motivet i seglet til eit *tingslag* på 1600-talet. Motiva, elggeviret og bogen med pila, symboliserer at jakta har vore viktig for bygda. Det vart ugyldig i samband med at den tidlegare landskommunen vart innlemma i Krokoms kommun.

## Tettstader
Det er elleve tettstader i Krokoms kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

 Den vesle delen av Östersund som ligg i Krokoms kommun.

## Folk frå Krokom
*Nina Björk (f. 1967), forfattar 

## Kjelder
* «Krokoms kommun» på Wikipedia på svensk, innhenta 25. april 2010.
* «Krokoms» hjå Store norske leksikon, innhenta 25. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

### Referansar
Mackinaw City

**Mackinaw City** er ein landsby i Emmet County og Cheboygan County i den amerikanske delstaten Michigan. Folketalet i 2000 var 859 ifølgje United States Census Bureau. Namnet *Mackinaw City* er litt villeiande, då det eigentleg er ein landsby. Folketalet veks kraftig i turistsesongen, då mange sesongarbeidarar kjem for å arbeide på dei mange hotella og andre turistaktivitetane ved Mackinacsundet. Mackinaw City ligg ved sørenden av Mackinacbrua, som går til den øvre halvøya av Michigan. Mackinaw City, saman med St. Ignace over sundet, er ein base for ferjeselskap med ferjeruter til Mackinac Island.

Mackinaw City er den mes populære turiststaden i Michigan. Lokale attraksonar er Fort Michilimackinac, Mackinacbrua, Mackinaw Crossings shopping mall, Historic Mill Creek State Park, Historic Village og fyra Old Mackinac Point Light og McGulpin Point Light. 

## Fotnotar
 

## Bakgrunnsstoff
* (en) Heimesida til landsbyen
* (en) Mackinaw Area Visitors Bureau, med arrangementskalender
* (en) Mackinaw area Chamber of Commerce, med arrangementskalender
Preludium, fuge og allegro i Ess-dur, BWV 998

**Preludium, fuge og allegro i Ess-dur**, BWV 998, er eit musikkverk av Johann Sebastian Bach.

Stykket vart skriven ein gong i løpet av første halvdel av 1740-åra. Det har vore mykje omdiskutert om kammermusikken til Bach vart skriven for lutt eller cembalo eller andre liknande instrument. Det originale manuskriptet til Bach syner at dette ikkje var særleg interessant for hans del, det er markert «for lutt eller klaver». Stykket vert rekna som særs krevjande.
 
## Satsar
Satsane i stykket er: 

* Preludium
* Fuge 
* Allegro 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*[Imslp](http://imslp.org/wiki/Prelude,_Fugue_and_Allegro_in_E-flat_major,_BWV_998_(Bach,_Johann_Sebastian))
Megadeth

**Megadeth** er eit thrash metal-band frå USA. Dave Mustaine er vokalist og frontfigur. Han starta gruppa saman med David Ellefson etter at Mustaine vart kasta ut av Metallica. Målet hans var at Megadeth skulle verta større enn Metallica. Musikalsk skil dei seg frå dei andre gruppene i sjangeren ved å vera meir tekniske.

## Medlemmar
* Dave Mustaine – føresongar, gitar (1983–2002, 2004–)
* David Ellefson – bass, støttevokal (1983–2002, 2010–)
* Chris Broderick – gitar, støttevokal (2008–)
* Shawn Drover – trommer, perkusjon (2004–)

## Album
* 1985 *[[Killing Is My Business... and Business Is Good!]]*
* 1986 *[[Peace Sells... but Who's Buying?]]*
* 1988 *[[So Far, So Good... So What!]]*
* 1990 *[[Rust in Peace]]*
* 1992 *[[Countdown to Extinction]]*
* 1994 *[[Youthanasia]]*
* 1997 *[[Cryptic Writings]]*
* 1999 *[[Risk av Megadeth|Risk]]*
* 2001 *[[The World Needs a Hero]]*
* 2004 *[[The System Has Failed]]*
* 2007 *[[United Abominations]]*
* 2009 *[[Endgame av Megadeth|Endgame]]*
* 2011 *[[Thirteen]]*
* 2013 *[[Super Collider]]*
* 2016 *[[Dystopia]]*
* 2022 *[[The Sick, the Dying... and the Dead!]]*
* 2026 *Megadeth*

## Bakgrunnsstoff
*
Daniel Van Buyten

**Daniel Van Buyten** () er ein belgisk tidlegare fotballspelar som var forsvarsspelar for Bayern München i den tyske Bundesligaen i tida 2006-14 og i 2008 var med på å vinna både serien og cupen i Tyskland. Åra 2001-14 spelte han 85 kampar og skåra 10 mål for det belgiske landslaget.

## Kjelder
*eu-football
Mario Gómez

**Mario Gómez García** () er ein tysk fotballspelar, som har spela som spiss for VfB Stuttgart og det tyske landslaget. Han har spansk far og tysk mor, og kunne ha spelt for begge landslaga, men valde Tyskland som 17-åring. Då Gómez gjekk til Bayern München frå Stuttgart i 2009, vart han den dyraste spelaren i Bundesliga, med ein overgangssum på 30-35 millionar euro. Då Stuttgart vart seriemeistrar i 2006/07-sesongen, skåra Gomez 14 mål og vart kåra til årets spelar i Tyskland. Han var Stuttgart sin toppskårar i Bundesliga i tre sesongar på rad, i 2006/07 med 14 mål,  2007/08 med 19 mål og i 2008/09-sesongen med 24 seriemål.
Piotr Trochowski

**Piotr Trochowski** () er ein polsk-tysk fotballspelar som har spela for Sevilla i spansk Primera Division, og det tyske landslaget. Han vart fødd i Polen, men flytta til Tyskland med familien som 5-åring.
Guro Sandsdalens litteraturpris

**Guro Sandsdalens litteraturpris** var ein norsk litteraturpris som vart delt ut årleg mellom 2003 og 2010 til ein yngre forfattar som arbeidde for å utvikle og utbreie nynorsk skriftkultur. Det skulle leggjast vekt på litteratur for barn og unge, og om det var høvelege kandidatar frå Telemark så skulle dei prioriterast. Prisen var oppretta for å hjelpe fram yngre forfattarar.

Prisen vart stifta i 2002 til minne om forfattaren Guro Sandsdalen (1916-2000). Etter hennar død vart det oppretta eit minnefond som skulle brukast til prispengar til det var oppbrukt. Pengane var brukte opp etter tildelinga i 2010.  Prisen vart administrert av Det Norske Samlaget.

## Prisvinnarar

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til NBU (Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere
Partita for fiolin No. 3 av Bach

**Partita No. 3 i E-dur BWV 1006** av Johann Sebastian Bach for solofiolin som ein del av Sonatar og partitaer for fiolin, kring 1720. 

Denne partitaen er kanskje den mest livlege av dei tre i boka, og sjølv om stykket ikkje akkurat er enkelt for fiolinistar, er det lettare enn chaconnen i Partita for fiolin No. 2. 

Stykket består av følgjande satsar: 

# Preludium
# Loure
# Gavotte en Rondeau
# Menuett I
# Menuett II
# Bourrée
# Giga

Stykket tar om lag 20 minutt å framføre. 

Dei mest vanlege innspelingar er vanlegvis av preludiet. Preludiet krev avansert bogeteknikk, og fører eit raskt tempo, allegro, og består nesten berre av sekstandedelsnotar. Preludiet vart òg transkribert av Bach for solo orgel, oboar, trompetar og strykarar i sinfonia som opnar Wir danken dir, Gott, wir danken dir, BWV 29, i D-dur.

«Gavotte en Rondeau» er kjend for å vere inkludert på Voyager Golden Record og vert ofte høyrt på TV eller radio. 

## Sjå òg
* Sonatar og partitaer for fiolin

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Partita for Violin No. 3 (Bach)|Partita for Violin No. 3 (Bach)]]» frå ,  den 26. april 2010.*  
 

### Referansar
Partita for fiolin No. 2 av Bach

**Partita i d-moll for solofiolin** (BWV 1004) av Johann Sebastian Bach vart skriven i perioden 1717&ndash;1723 og somme forskarar, mellom anna professor Helga Thoene, meiner at det vart skriven til den første kona til Bach, Maria Barbara Bach. Partitaen inneheld fem satsar: 

# Allemanda
# Corrente
# Sarabanda
# Giga
# Ciaccona

Det er eit sterkt felles tema mellom dei fire første satsane. I allemanden er det ein hint på ein gjentakande bass, som frå der dukkar opp her og der i stykket før han kjem fram for fullt i Ciaccona. Dei første fire satsane reflekterer ein standard tysk barokk dansesuite, men den totale mørke karakteren til partitaen vert forsterka av den monumentale Ciaccona som lukkar verket. 

Kjende innspelingar av partitaen er gjort av Henryk Szeryng, Midori Goto, Nathan Milstein, Arthur Grumiaux, Gidon Kremer, Jascha Heifetz, Itzhak Perlman, Yehudi Menuhin, Leonid Kogan og Hilary Hahn, for å nemne nokre få.

## Ciaccona

Ciaccona (eller *[[Chaconne]]*), avsluttar partitaen og varer frå 13 til 15 minuttar, noko som er lengre enn dei fire første satsane til saman. Temaet, som vert presentert i dei fire første taktane i ein typisk chaconne-rytme med ein akkordprogresjon basert på det gjentakande bassnotemønsteret D D C D B G A D, vert framført i ei rekkje variasjonar vidare i satsen. Heile forma er tredelt, og den midtre delen er i dur. Han representerer toppen solofiolinrepertoaret ved at han dekkjer nesten alle aspekt ved fiolinspeling kjend på Bach si tid. Det er framleis eit av dei teknisk og musikalsk krevjande stykka for instrumentet. 

Allmusic skriv om chaconnen: «Dette verket vert avslutta av den mest kompliserte og intellektuelt mektige enkeltståande satsen som nokon gong er skapt for eit strengeinstrument utan akkompagnement. Dette er Bachs kjende Chaconne, ein kolossal serie av 64 makelause variantar av det nakne, firetaktar lange temaet frå byrjinga. To monumental ytre seksjonar i moll ligg på kvar side av ein sentral episode i dur, og denne flotte strukturen stig over alle aspekt innan fiolinteknikk og kontrapunktisk genialitet som var kjend i Bach sine dagar.»

Sidan Bach si tid er det gjort fleire transkripsjonar av stykket for andre instrument, særleg for piano (av Ferruccio Busoni) og for venstrehanda på piano (av Brahms), samt for gitar, først av den argentinske gitaristen og komponisten Antonio Sinopoli. Minste tre av treanskripsjonane er publiserte for orgel. Eit arrangement for fullt orkester (1930) vart spelt inn av Leopold Stokowski. 

Johannes Brahms, sa om stykket i eit brev til Clara Schumann:

## Sjå òg
*Sonatar og partitaer for fiolin

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Partita for Violin No. 2 (Bach)|Partita for Violin No. 2 (Bach)]]» frå ,  den 26. april 2010.*  
 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* 
*Bach's Chaconne in D-moll for solo fiolin: An application through analysis av Larry Solomon
Cellosuite No. 1 i G-dur, BWV 1007

***Cellosuite No. 1 i G-dur***, BWV 1007, er ein suite for cello skriven av Johann Sebastian Bach og den første av seks cellosuitar. Ein trur at dei seks suitane vart skrivne mellom 1717 og 1723, då Bach var tilsett ved hoffet til prins Leopold av Anhalt-Köthen og hadde to flinke solocellistar, Bernard Christian Linigke og Christian Ferdinand Abel, hos seg. Dei tidlegaste kopiane av suitane er derimot frå 1726, og ein har ingen signerte kopiar. Ein kjenner derfor ikkje til kva av suitane som vart skriven først. 

Denne suiten i G-dur har ei kjensle av uskuldig enkeltheit, og er ei flott opning på desse usedvanlege verka. Kvart stykke har ein atmosfære utan melodiar, men med eit sterkt rytmisk mønster, utspekulerte utarbeidde harmoniar og stemningsfulle teksturar. Bach nyttar korte arpeggio-frasar til å byggje crescendoar og decrescendoar. 

## Kjelder
Godshandsaming

**Godshandsaming** er eit omgrep som vert nytta om lasting, lossing, transport og så vidare av varer og materialar. Dette går typisk føre seg på godsterminalar, jarnbanestasjonar, hamner, fabrikkar, og liknande.
Bruksbasert grammatikk

Ein **bruksbasert grammatikk** kan innanfor kognitiv grammatikk definerast som *ei kognitiv organisering av røynsler med språk* (Bybee 2010: 8). Den grunnleggjande eininga i ein bruksbasert grammatikk er konstruksjonen, eit språkleg mønster med form (fonologi) og tyding (semantikk). Nokre lingvistar – som Goldberg (2006: 5) – legg til at forma eller tydinga til konstruksjonen ikkje er føreseieleg ut ifrå delane, andre legg hovudvekta på at det er ei konvensjonell språkleg eining med ein viss grad av innprenting (engelsk *entrenchment*) (Langacker 1987: 57). Ein heilt avgjerande idé bak konstruksjonen er at han er ei samankopling av form og tyding, at han har ein sekvensiell struktur, at han kan ha relativt generelle og relativt spesifikke posisjonar og at han varierer i storleik. Enkle døme på konstruksjonar er orda *hestane* og *bilane*:

* **Konstruksjonen ''hestane***
** Form: /²hestane/
** Tyding: 'hest; fleirtal, bunden'

* *'Konstruksjonen *bilane***
** Form: /²biːlane/
** Tyding: 'bil; fleirtal, bunden'

Desse to konstruksjonane er relativt spesifikke, som generaliseringar over mange konkrete ''brukshendingar''. Mindre spesifikk – og meir generell – er ein konstruksjon som er ei generalisering over desse to meir spesifikke konstruksjonane ovanfor og mange liknande:

* **Konstruksjonen *σane**'
** Form: /²σane/
** Tyding: 'TING; fleirtal, bunden'

Ulike konstruksjonar varierer i [[innprenting]].

== Litteratur ==

* Goldberg, Adele E. 2006. *Constructions at Work: the nature of generalization in Language.* Oxford: Oxford University Press.
*[[Ronald W. Langacker|Langacker, Ronald W.]] *Foundations of Cognitive Grammar*, vol. 1, *Theoretical Prerequisites''. Stanford: Stanford University Press. 1987.
Partita i a-moll for fløyte

**Partita i a-moll for solofløyte**, BWV 1013, er ein partita av Johann Sebastian Bach. Som med mange av kammerverka til Bach kjenner ein lite til denne partitaen for fløyte. Han vart truleg skriven tidleg i 1720-åra, medan Bach var kapellmeister i Köthen. 

Verket er ein dansesuite der kvar av dei fire satsane er standard i ein suite. Dei fire satsane er: 
# *[[Allemande]]*
# *[[Corrente]]* 
# *[[Sarabande]]*
# *[[Bourrée]] anglaise*

## Bakgrunnsstoff
*  

## Kjelder
*
Godsterminal

**Godsterminal** er ein omlastingsplass for varer. I dag vert stykkgods ofte transportert i konteinarar, så godsterminalar er ofte kontainerterminalar. Godtterminalar ligg ofte ved hamner, jarnbanestasjonar og store flyplassar. 

## Kontainerterminal

Kontainarterminal er ein godsterminal der kontainarar vert omlasta frå skip til godtstog og lastebil, eller omvendt. På grunn av at det meste av stykkgods som ikkje er for stort i dag vert transportert i kontainarar, har det vokse fram store konteinarterminalar. Slike terminalar spelar difor ein stor rolle både for nasjonal og internasjonal transport av stykkgods. Sjølv om dei største  konteinarterminalane ligg ved hamner finst det òg mange kontainarar langs hovudveger og jarnvegar, der konteinarar vert omlasta frå godstog til lastebil, eller omvendt. Alnabruterminalen i Oslo er det viktigaste knutepunktet i Noreg fordi han bind samsn jernbanenettet mellom landsdelane og er hovudterminal for Austlandet og for import og eksport av stykkgods.  

Konteinarane vert kasta om ved hjelp av spesialbygde kraner. Desse er ofte av traverstypen. Ofte er kontainerkraner skjenegåande, slik at dei kan køyrast langsetter kaia. 

## Sjå òg
*Godshandsaming

## Bakgrunnsstoff
* ''Alnabru godsterminal'' , Jarnbanverket
James Collins

**James Michael Collins** () er ein walisisk fotballspelar. Han har spela for West Ham United i engelsk Premier League, og for det walisiske fotballandslaget. Sidan 2009 har han ved fleire høve vore kaptein for det walisiske landslaget.
Vladimír Weiss (1989-)

**Vladimír Weiss** () er ein slovakisk fotballspelar, som hausten 2011 spela for Espanyol i spansk Primera Division, på lån frå Manchester City, og for det slovakiske landslaget.

Weiss har spelt i Manchester City sidan ung alder. Han debuterte på A-laget til klubben 24. mai 2009. I desember 2009 skreiv han kontrakt med klubben fram til 2010. I januar 2010 gjekk han på lån til Bolton Wanderers ut 2009/10-sesongen.

Han debuterte for Slovakia sitt landslag 12. august 2009, i ein venskapskamp mot Island. Faren, som også heiter Vladimír Weiss, har vore landslagstrenar for Slovakia sidan 2008, og bestefaren, som også hadde det same namnet, var tsjekkoslovakisk landslagsspelar.
Aleksandr Khalifman

**Aleksandr Valerjevitsj Khalifman** ()  i Leningrad er ein sovjetisk og russisk sjakkspelar, Stormeister i sjakk og FIDE-Verdsmeister av jødisk avstamming

Khalifman lærte å spele sjakk av far sin då han var 6 år gammal.

## Stormeister i sjakk
Han oppnådde stormeister-tittelen i sjakk i 1990 etter mellom anna å ha vunne New York Open 1990 framom mange sterke spelarar.

## Verdsmeister i sjakk 1999
Khalifman gjorde sin livs prestasjon ved å vinne FIDE-VM i sjakk 1999 i Las Vegas. Han beheldt tittelen FIDE-verdsmeister i sjakk til neste VM, VM i sjakk 2000.

Då Khalifman vann verdsmeisterskapen var han rangert som nr. 44 i verda etter FIDE sitt FIDE-ratingsystem. Dette vart samanlikna med den «klassiske» verdsmeisteren i sjakk, Garri Kasparov, som på same tid var nr. 1 etter rating. Khalifman sa etter turneringa: «Ratingsystemet verkar perfekt for spelarar som deltar berre i lukka turneringar alle mot alle. Eg trur dei fleste av dei er overrata. Organisatorane inviterar dei same spelarane om og om igjen fordi dei har høg rating og det bidrar til at ratingen deira held seg høg.» Kanskje som eit svar på dette vart Khalifman invitert til den neste superturneringa i Linares. Der klarte han seg bra, men kom etter Kasparov som delte førsteplassen.

Khalifman nådde sitt høgaste FIDE-ratingtal 1. oktober 2001 med 2702.

## Turneringsresultat
Khalifman vann Juniormeisterskapen for Sovjetunionen for 1982, 
og for 1984,

Han vann vidare Moskva-meisterskapen 1985 og 1987, turneringa i Groningen 1990, Ter Apel 1993, Eupen Chess Open 1994, St. Petersburg Open 1995, Den russiske meisterskapen 1996, St. Petersburg 1997, Aarhus 1997, VM for landslag i Luzern 1997, Bad Wiessee 1998, Corus 2000 og sjakk-OL 2000.

## Sjakktrenar
Saman med trenaren sin, Genadij Nesis, driv han eit sjakkakademi i St. Petersburg, kalla «The Grandmaster Chess School». Der trenar han spelarar frå heile verda etter mottoet: «sjakk = intellekt + karakter».

## Minneverdige parti
* Bogdan Lalic - Alexander Khalifman, Anibal Open 1997, Akseptert Benko-gambit, Dlugy-varianten (A57), 0-1
* Alexander Khalifman - Liviu Dieter Nisipeanu, FIDE-VM 1999, Katalansk opning, lukka variant (E01), 1-0
* Alexander Khalifman - Evgenij Bareev, Corus 2002, Fransk parti, Rubinstein-varianten, Blackburne-forsvaret (C10), 1-0

## Bakgrunnsstoff
* Alexander Khalifman sitt ratingkort hos FIDE
* Alexander Khalifman sine sjakkparti hos Chessgames.com
* Biografi 
* Stillingar frå Alexander Khalifman sine sjakkparti
* Intervju med Alexander Khalifman frå 2005 
* Intervju med Alexander Khalifman frå 2008

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alexander Khalifman|Alexander Khalifman]]» frå ,  den 26. april 2010.*  

## Fotnotar

.
Stanislav Šesták

**Stanislav Šesták** () er ein slovakisk fotballspelar, som har spela for Bursaspor i den tyrkiske fotballigaen, og for det slovakiske landslaget. Šesták var toppskårar i den slovakiske ligaen i 2005/06-sesongen. Året etter var han med å vinna den slovakiske ligaen med Žilina. 7. juni 2007 skreiv han under på ein fireårskontrakt med Bundesliga-klubben Bochum. Han var Bochum sin toppskårar i Bundesliga i 2007/08-sesongen med 13 seriemål, i 2008/09 med 9 seriemål og i 2009/10-sesongen med 6 seriemål.
Ragunda kommun

**Ragunda kommun** er ein kommune i Jämtlands län i Sverige. Kommunen grensar til tre andre kommunar i Jämtlands län. Desse er Strömsunds kommun i nord, Bräcke kommun i sør og Östersunds kommun i vest. Vidare grensar han til Sollefteå kommun i aust og Sundsvalls kommun i søraust, begge i Västernorrlands län. Administrasjonssenteret i kommunen er Hammarstrand.

Landskapet er prega av kollar (av granitt og gneis) som fell bratt ned mot låglandet omkring. I låglandet er det mykje skog og myrmark. Indalsälven har fleire store fossar i løpet sitt gjennom kommunen, som Hammarforsen, som oppstod i 1796 då elva tok nytt far under vårflaumen og tømde den store Ragundasjön. Indalsälven og sideelva Ammerån har grave seg djupt ned og danna ravinar i sedimenta.

Kommunen har hatt ein jamn nedgang i folketalet sidan 1960-åra, og folkesetnaden er i gjennomsnitt eldre enn i landet som heilskap. Det er mykje kraftproduksjon i kommunen, og elles finn ein jord- og skogbruk, samt noko industri, til dømes treforedling.

## Administrativ historikk
Ved kommunereforma i 1952 vart Borgvattnet innlemma i Stuguns landskommun. Fors og Ragunda *[[landskommun]]ar* vart ikkje påverka den gongen.

Neste kommunereform vart gjennomført i 1974, og då vart den noverande Ragunda kommun oppretta gjennom samanslåing av Fors, Stugun og gamle Ragunda.

## Kommunevåpenet
Blasonering: *På sølvfarga bakgrunn, eit blått tre ovanfor fire bølgjer i blått og sølv, samt to raude lynglimt som er vende oppover og går i kross bak treet*.

Dette våpenet vart fastsett for Fors landskommun i 1958. Ved samanslåinga vart Ragunda vald som namn, men Fors fekk bruke våpenet, og dette vart registrert for den nye kommunen hjå Patent- och registreringsverket. Også Stuguns landskommun hadde eit vapen, frå 1947, men det vart gjort ugyldig.

## Tettstader
Det er fire tettstader i Ragunda kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

## Kjelder
*«Ragunda kommun» på Wikipedia på svensk, innhenta 25. april 2010.
*«Ragunda» hjå Store norske leksikon, innhenta 25. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

### Referansar
Milli Surood

**«Milli Surood»** (pasjto,  دا وطن افغانستان دى) eller **«Soroud-e melli»** (dari), 'Nasjonalsongen', er nasjonalsongen til Afghanistan. Songen blei teken i bruk i 2006. Han har tekst av Abdul Bari Jahani og musikk av Babrak Wassa. I tråd med den afghanske grunnloven frå 2004 er teksten på pasjto, nemner alle dei afghanske folkegruppene, og inneheld utsegna Allahu akbar ('Gud er stor').

## Tekst

## Tidlegare song
Den tidlegare nasjonalsongen heitte også 'Nasjonalsongen'. Teksten til denne songen blei skriven av Suleiman Laeq og melodien komponert av Ustad Salim Sarmast. Han blei innført i 1978 etter avskaffinga av monarkiet, og teke i bruk igjen i 2002 då Taliban-styret i landet fall. Under Taliban var musikk forbode, og ein hadde ingen nasjonalsong. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Milli Surood|Milli Surood]]» frå ,  den 27. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Den pakistanske grunnloven på dari og pasjto 
**Wikipedia på Pashto
**Office of the President - The Constitution of the Islamic Republic of Afghanistan


## Bakgrunnsstoff
Offisielle nettstader med opptak av nasjonalsongen:
* Presidenten av Afghanistan
* Den afghanske ambassaden i USA
Midlandsmål

**Midlandsmåla** omfattar målføra i dei vestvendte austnorske fjellbygdene i Sør-Noreg, det vil seie Vest-Telemark, Numedal, Hallingdal, Valdres og Nord-Gudbrandsdalen. Nokre vestlege drag i midlandsmåla er dei personlege pronomena i eintal og fleirtal (til dømes *eg* og *me*), hankjønn eintal av det ubundne pronomenet *nokon* og nektingsadverbet *ikkje*. Samla sett ligg midlandsmåla nærast opp mot talemålet på Austlandet, men dei har langt fleire eldre språktrekk enn austlandsk. Austlandsk skil til dømes ikkje mellom sterk og svak bøying av substantiva, så her har både sterke og svake hokjønnsord a-ending *(jenta, dama, bygda, sola)*. Midlandsmåla har derimot både sterk og svak bøying av substantiva *(jenta, dama, bygdi, soli)*, noko som dei har arva frå norrønt.

Særdrag frå denne dialektgruppa var grunnlaget for ei særskild skriftnorm av landsmålet som vert kalla midlandsmålet eller midlandsnormalen, og som vart utarbeidd av Rasmus Flo med tilslutting av Arne Garborg i samband med arbeidet i Rettskrivningskomiteen av 1898, som dei var medlemmar av saman med Marius Hægstad.

Viktige trekk ved midlandsmålet var å sløyfe *t* i bunden eintal av intetkjønnsord *(barne),* kløyvd infinitiv *(fara, kaste),* og «den norske treklangen», dvs ei fordeling av *a, i* og *u* i substantivbøyninga. Ved landsmålsreforma i 1901 vart «Hægstad-normalen» hovedform, medan midlandsmålet vart tillate i skulen som sideform. Denne sideforma vart ansa som vanskeleg å følgje, og det mangla lærebøker for ho (sjølve midlandsmålet vart utgjeve av Garborg i 1906). I litteraturen vart midlandsmålet brukt av Garborg og einskilde andre, men stod aldri sterkt. Tanken var at midlandsdialektene best representerte variasjonen i norske målføre, og at midlandsnormalen difor best kunne samle dei ulike variantane som var i bruk av landsmålet.
NN

**NN** kan vise til
***N.N.**, nomen nescio, latin for *namnet ukjent*
***nn**, kode for nynorsk etter ISO 639-1:2002 
***nN**, nanonewton &ndash; ein milliarddel av ein newton
***NN**, Nacht und Nebel, ein plan for utsletting av politiske motstandarar i tyske konsentrasjonsleirar under andre verdskrigen
***NN**, normalnull, eit referansenivå ved kartteikning
Sonate i h-moll for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

**Sonate i h-moll for fløyte eller blokkfløyte og cembalo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1030) er ein sonate i fire satsar:
* *[[Andante]]*
* *Largo e dolce* 
* *Presto*

Det eksisterande signerte manuskriptet er datert til etter 1735, då Bach leia Leipzig Collegium. Det er nokre feil i manuskriptet og ein annan cembalodel i g-moll er elles den same, men transponert. Dette kan tyde på at verket er transkribert frå tidlegare verk for andre instrumentkombinasjonar og i ein annan toneart.

## Media

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sonata in B minor for flute or recorder and harpsichord|Sonata in B minor for flute or recorder and harpsichord]]» frå ,  den 27. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Sonate i Ess-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

**Sonate i Ess-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1031) er ein sonate i tre satsar: 
* *Allegro moderato*
* *Siciliano* 
* *Allegro*

Det finst ingen originalmanuskript av denne sonaten. Somme musikkforskarar trur at dette verket, i alle fall delvis, er skriven av Carl Philipp Emanuel Bach eller ein annan komponist. Komponisten nyttar den galante stilen som var på veg fram i 1730-åra, med lett tekstur, enkle harmoniar og særs ornamenterte melodiar. 

## Bakgrunnsstoff
*  

## Kjelder
Sonate i A-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo

**Sonate i A-dur for fløyte eller blokkfløyte og cembalo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1032) er ein sonate i tre satsar:
* *Vivace*
* *Largo e dolce* 
* *Allegro*

I denne sonaten er ikkje klaveret berre eit generalbassinstrument som fyller inn akkordar som eit akkompagnement, men det er ein fullverdig del av sonaten med melodilinjer på eiga hand. Dette er den einaste Bach-sonaten for fløyte der det signerte manuskriptet overlevde til 1900-talet. Det vart diverre øydelagd under den andre verdskrigen. 46 taktar frå den første satsen vart på eit punkt klipt ut og moderne utgåver fyller dette gapet med nytt materiale frå den første halvdelen av satsen.

## Bakgrunnsstoff
*  

## Kjelder
Lauvblåsar

**Lauvblåsar** er ei maskin som vert nytta til å blåsa saman lauv og anna rusk i hagar og parkar om hausten. Det finst mange utgåver, frå små berbare maskiner til store sjølvgåande maskiner. Berbare lauvblåsarar hadde tidlegare ein einsylindra totakts bensinmotor, medan det i dag er meir vanleg med firetaktsmotor.

## Bakgrunnsstoff
Nomen nescio

**Nomen nescio** (forkorta **N.N.**) er ei formulering som vert bruka i staden for eit ukjent namn, og i nokre tilfelle i staden for eit namn ein ikkje vil offentleggjere. Det kjem frå latin og tyder 'namnet kjenner eg ikkje'.

Forkortinga N.N. kan også stå for *notetur nomen*, 'skriv namnet her'.
Nacht und Nebel

**Nacht und Nebel** (norsk 'Natt og tåke' ) var eit program for utsletting av motstandarar av nazismen.

Programmet vart sett i gang ved *Führerlass*, forordning frå Føraren Adolf Hitler, den 7. desember 1941. Formålet var at politiske aktivistar skulle forsvinne i tyske leirar. Av dette kjem uttrykket NN-fange. NN-fangane skulle arbeide seg til døde ved å gjere hardt fysisk arbeid på minimale matrasjonar. Av kjente norske NN-fangar var Trygve Bratteli, Osmund Faremo, Kristian Ottosen, Henriette Bie Lorentzen og Nils Onsrud.

*Natt og tåke* (fransk: *Nuit et brouillard*) var òg tittelen på ein  dokumentarkortfilm med referanse til konsentrasjonsleirane under den andre verdskrigen, med den franske Alain Resnais som regissør.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nacht und Nebel|Nacht und Nebel]]» frå , den 27. april 2010.*
Camilla Läckberg

**Jean Edith Camilla Läckberg** ()  er ein svensk forfattar. 

Ho er utdanna siviløkonom og bur med mannen sin og tre born i Enskede. Kriminalromanane til Läckberg er lagde til Fjällbacka i Bohuslän, der forfattaren sjølv voks opp. Gjennomgangspersonane er forfattaren Erica Falck og politimannen Patrik Hedström, med Hedström sine kollegaer ved Tanumshede politistasjon i biroller. Romanane *Isprinsessan* og *Predikanten* er filmatiserte av Sveriges Television, og er også viste på NRK.

Fleire av bøkene til Läckberg har toppa bestseljarlista i heimlandet. Ho har selt over ein million eksemplar berre i Sverige, og er omsett til fleire språk.

## Bibliografi
**Isprinsessan* (2002)
**Predikanten* (2004)
**Stenhuggaren* (2005)
**Olycksfågeln* (2006)
**Tyskungen* (2007)
**Smaker från Fjällbacka* &ndash; kokebok (2008)
**Sjöjungfrun* (2008)
**Fyrvaktaren* (2009)

## Prisar og utmerkingar
(Utval)
*Folkets litteraturpris (svensk) 2006
*SKTFs pris-årets forfatter (svensk) 2005
*Silverpocket (svensk) 2005, for *Isprinsessan*

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Camilla Läckberg
* Deckarmamma – bloggen til Camilla Läckberg
* Intervju på TV4
* Gyldendal si forfattarside om henne
Muziic

**Muziic** er eit opphavsrettsverna musikkstrøymingprogram som gjev brukarane høve til å lytte til musikk. Muziic er utvikla i USA av 15 år gamle David Nelson. Muziic Player bruker YouTube som kjelde til musikken.
Sonate i C-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

**Sonate i C-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1033) er ein sonate i fire satsar:
* *Andante – Presto*
* *Allegro*
* *Adagio*
* *Menuett 1 – Menuett 2*

Generalbassen kan verte spelt av forskjellige instrument. 

Dette er ein av fløytesonatar som ein ikkje er sikker på om Bach verkeleg skreiv. Den tidlegaste kopien ein har vart laga av sonen til Bach, Carl Philipp Emanuel Bach, som rett og slett berre kan ha vore noteskrivar for faren. Dei to første satsane verkar ikkje å vere like moden som Bach sine andre fløytesonatar, noko som kan tyde at det var ein mindre erfaren komponist som skreiv musikken, eller at Bach prøvde seg fram i ein sjanger som var ny for han. Det kan ha vorte skrive så tidleg som i 1718. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Sonate i e-moll for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

**Sonate i e-moll for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1034) er ein sonate i fire satsar:
* *Adagio ma non tanto*
* *Allegro* 
* *Andante*
* *Allegro*

Generalbassen kan spelast av forskjellige instrument. 

Som Bachs Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo, BWV 1035, er dette eit teknisk krevjande verk tileigna fløytisten Michael Gabriel Fredersdorff frå Potsdam, som var tilsett av den fløyteelskande kong Fredrik den store. Dette seier i alle fall ein sein kopi av manuskriptet, ikkje skriven av Bach. Det finst òg ein tidlegare kopi av organisten Johann Peter Kellner frå rundt 1725 eller 1726, nesten 20 år før BWV 1035 vart skriven. Anten så er kopien med tileigninga til Fredersdorff  feil, ellers så blåste Bach støv av den gamle sonaten så Fredersdorff kunne bruke han. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo

**Sonate i E-dur for fløyte eller blokkfløyte og basso continuo** av Johann Sebastian Bach (BWV 1035) er ein sonate i fire satsar:
* *Adagio ma non tanto*
* *Allegro* 
* *Siciliano*
* *Allegro assai*

Tonearten E-dur skapar mange utfordrande fingerstillingar på ei barokkfløyte, og denne sonaten er vanskelegare enn det mange fløytistar kring Bach var kjende for å kunne spele.  I følgje framsida på ein seinare kopi av partituret, skreiv Bach denne sonaten for den særs dyktige fløytisten Michael Gabriel Fredersdorff frå Potsdam, som var i teneste hos den fløyteelskande kong Fredrik den store. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Fiolinkonsert

**Fiolinkonsert** (forkorting for *konsert for [[fiolin]] og [[orkester]]*) er ein solokonsert med fiolin som soloinstrumentet. 

Sjangeren utvikla seg frå concerto grosso på byrjinga av 1700-talet og fekk eit heilt eige preg i wienerklassisismen. 

Ein klassisk fiolinkonsert består tradisjonelt av tre satsar, hurtig-langsam-hurtig, der den første satsen plar å vere på sonatesatsform med to eksposisjonar - ein for solisten og ein for orkesteret og den siste er ein rondo. Ein klassisk konsert inneheld gjerne ein improvisert kadens for solisten sin bravuroppvisning. Seinare vart det vanleg å bruke utskrivne kadensar. Ein konsert frå seinare periodar kan òg ha friare form.

Fleire kjende komponistar skreiv verk i sjangeren, til dømes skreiv Antonio Vivaldi ei mengd fiolinkonsertar, med «Dei fire årstidene» som det mest kjente dømet. Mozart skreiv fem konserter, Beethoven, Brahms, Mendelssohn og Jean Sibelius skreiv ein kvar.

## Utvald liste med fiolinkonsertar
Konsertane her er av dei mest kjende i vestleg klassisk musikk. 

*Johann Sebastian Bach
**Fiolinkonsert i a-moll, BWV 1041 (1717–1723)
**Fiolinkonsert i E-dur, BWV 1042 (1717–1723)
**Dobbel fiolinkonsert i d-moll, BWV 1043 (1723)
**Fiolinkonsert i d-moll, BWV 1052
**Fiolinkonsert for 3 fiolinar i D-dur, BWV 1064
**Fiolinkonsert i g-moll, BWV 1056
*Samuel Barber
** Fiolinkonsert, Op. 14 (1939)
*Béla Bartók
**Fiolinkonsert No. 1 (1908)
**Fiolinkonsert No. 2 (1938)
*Ludwig van Beethoven
**Fiolinkonsert i D-dur, Op. 61 (1806)
* Alban Berg
** Fiolinkonsert «To the memory of an angel» (1935)
*Johannes Brahms 
**Fiolinkonsert i D-dur, Op. 77 (1878)
*Max Bruch
**Fiolinkonsert No. 1 i g-moll, Op. 26 (1867)
*Antonín Dvořák
**Fiolinkonsert i a-moll, Op. 53 (1879–1880)
*Alexander Glazunov
**Fiolinkonsert i a-moll, Op. 82 (1904)
*Felix Mendelssohn
**Fiolinkonsert i e-moll, Op. 64 (1844)
*Wolfgang Amadeus Mozart
**Fiolinkonsert No. 1 i H-dur, K. 207 (1773)
**Fiolinkonsert No. 2 i D-dur, K. 211 (1775)
**Fiolinkonsert No. 3 i G-dur, K. 216, *Strassburg* (1775)
**Fiolinkonsert No. 4 i D-dur, K. 218 (1775)
**Fiolinkonsert No. 5 i A-dur, K. 219, *Tyrkisk* (1775), med alternative Adagio i E, K.261 (lagt til 1776)
*Niccolò Paganini
**Fiolinkonsert No. 1 i D-dur, Op. 6, MS 21 (ca. 1811–17)
**Fiolinkonsert No. 2 i h-moll, Op. 7, MS 48, *La Campanella* (1826)
**Fiolinkonsert No. 3 i E-dur, MS 50 (ca. 1826–30)
*Sergei Prokofiev
**Fiolinkonsert No. 1 i D-dur, Op. 19 (1917)
**Fiolinkonsert No. 2 i g-moll, Op. 63 (1935)
*Robert Schumann
**Fiolinkonsert, WoO 23 (1853)
*Dmitri Sjostakovitsj
**Fiolinkonsert No. 1 i a-moll, Op. 77 (1948, rev. 1955 as Op. 99)
**Fiolinkonsert No. 2 i ciss-moll, Op. 129 (1967)
*Jean Sibelius
**Fiolinkonsert i d-moll, Op. 47 (1904)
*Pjotr Ilyitsj Tsjaikovskij
**Fiolinkonsert i D-dur, Op. 35 (1878)
*Antonio Vivaldi — mange, særleg:
**L'estro Armonico, Op. 3 (1711)—tolv konsertar
***La stravaganza*, Op. 4 (ca. 1714)
**''Dei fire årstidene'' (ca. 1725)—fire konsertar, dei fire første numra I *Il cimento dell'armonia e dell'inventione*, Op. 8
***Konsert i a-moll*
Kreolspråk

Eit **kreolspråk**, eller berre **kreol**, er eit blandingsspråk (pidginspråk) som har fått morsmålstalarar. Språket vert dermed utvikla vekk frå dei avgrensa uttrykksmåtane i eit pidginspråk, og vert eit fullstendig språk med meir komplisert vokabular og grammatikk, og eit meir utbygd lydsystem. Dei fleste kreolspråka har likevel ei regelbunden og enkel formlære, og uttrykkjer grammatiske relasjonar meir ved eigne ord enn ved bøyingsformer.
Kreolspråk er særleg utbreidd i Karibia, Surinam, Guyana, Vest-Afrika og Papua Ny-Guinea, og dei har vanlegvis eit sterkt islett av ord av germansk eller romansk opphav som er tekne over frå språket til ei tidlegare kolonimakt. Døme på kreolspråk er tok pisin (Papua Ny-Guinea), pitkairnsk (Pitcairn og Norfolkøya) og haitisk (Haiti). Sistnemnde har eit normert skriftspråk og er offisielt språk i Haiti.

## Sjå òg
* kreolisering

## Kjelder

* «Kreolspråk» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 24. april 2010.
* «Kreolspråk» hjå Store norske leksikon, innhenta 24. april 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Fiolinkonsert i a-moll av Bach

**Fiolinkonsert i a-moll**, BWV 1041, vart komponert av Johann Sebastian Bach i 1748.

Hoffet til den unge prins Leopold ved Köthen vart det nest siste steget i den profesjonelle karrieren til Bach frå organist ved Arnstadt i 1703, til kantor ved Leipzig, frå 1723 til han døydde. Han hadde vore Konzertmeister ved Weimar (1708-1717) før han vart tilsett som Kapellmeister i Köthen, der han var i seks år. Her skreiv han mykje instrumental musikk (og lite kyrkjemusikk), men det meste av dette har gått tapt. Av dei som finst att er Brandenburgkonsertane og tre andre konsertar for solofiolin, mellom anna konserten i a-moll.

## Struktur og analyse
Stykket har tre satsar: 

#*Allegro moderato*
#*Andante* — med eit tema i ostinatostil. 
#*Allegro assai*

Motiva i temaet i Allegro moderato dukkar opp i forskjellige kombinasjonar og er fråskilde og intensivert gjennom satsen. 

I Andante nyttar Bach eit pågåande mønster i bassdelen som vert gjenteke heile vegen i satsen. Han fokuserer på variasjon i dei harmoniske forholda. 

I den siste satsen støttar Bach seg til bariolage-figurar for å skape slåande akustiske effektar. 

## Transkripsjon

Klaverkonsert i g-moll, BWV 1058, er eit arrangement av denne konserten for piano eller cembalo. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fiolinkonsert i a-moll av Bach|Fiolinkonsert i a-moll av Bach]]» frå ,  den 27. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


### Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Fiolinkonsert i E-dur av Bach

**Fiolinkonsert i E-dur**, BWV 1042, av Johann Sebastian Bach er ein konsert for fiolin, strykarar og bass continuo i tre satsar:

#Allegro med ritornello
#Adagio med Ostinato, kvasi-passacaglia
#Allegro assai med rondo

Dette verket, i lag med dei andre av Bach sine fiolinkonsertar som finst i dag, vart komponert medan han var i teneste hos prinsen av Anhalt-Köthen. Den originale Bach-biografen J.N. Forkel skildrar denne konserten som «full av ei uovervinneleg livsglede, som syng ut i triumf i første og siste sats.»

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*The Mutopia Project Public Domain Score
*
Damien Johnson

**Damien Michael Johnson** () er ein nordirsk fotballspelar. Han har spela på midtbanen for det engelske laget Plymouth Argyle, og for det nordirske fotballandslaget.

Johnson har spelt i fleire klubbar i dei to øvste divisjonane i den engelske ligaen, Premier League og Football League Championship. Han spelte for Birmingham City i åtte sesongar, frå 2002 til 2010, og var med på å rykkja opp i Premier League med klubben. 1. februar 2010 skreiv han under på ein to og eit halvt års kontrakt med Plymouth Argyle, som kjempa for å unngå nedrykk frå den nest høgste divisjonen. Klubben rykte likevel ned på slutten av sesongen.

Johnson debuterte på Nord-Irland sitt landslag 29. mai 1999, og passerte 50 landskampar i 2009.