Gordana Siljanovska-Davkova

**Gordana Siljanovska-Davkova** () er ein makedonsk universitetsprofessor i juss og jurist som har vore president i Nord-Makedonia sidan mai 2024. Ho var kandidat ved presidentvalet i 2019, der ho tapte mot Stevo Pendarovski i den andre valomgangen. Ho stilte på nytt ved presidentvalet i 2024 og slo Pendarovski klart i eit omval. Ho er den første kvinna som er vald til president i Nord-Makedonia.
## Bakgrunn
Gordana Siljanovska-Davkova vart fødd 11. mai 1953 i Ohrid i Sosialistrepublikken Makedonia i Jugoslavia (no Nord-Makedonia). Ho fullførte grunnskule og vidaregåande opplæring i Skopje. Ho vart uteksaminert frå det juridiske fakultetet ved Universitetet St. Kyrillos og Methodios i Skopje i 1978, der ho òg tok mastergrad. Doktoravhandlinga hennar, *Local Self-Government — Between Norms and Reality*, vart forsvart ved Universitetet i Ljubljana, og ho tok doktorgrad i 1994.
## Karriere
Siljanovska-Davkova vart universitetslektor i politiske system ved det juridiske fakultetet i Skopje i 1989, og førsteamanuensis i statsrett og politiske system i 1994. I 2004 vart ho professor, og sidan då har ho undervist i statsrett, politiske system, moderne politiske system og lokalt sjølvstyre. Ho var medlem av den konstitusjonelle kommisjonen i forsamlinga i Republikken Makedonia frå 1990 til 1992 og minister utan portefølje i den første regjeringa til Branko Tsrvenkovski frå 1992 til 1994. Ho har òg vore SN-ekspert og visepresident i den uavhengige gruppa for lokalt sjølvstyre i Europarådet. Frå 2008 til 2016 var ho medlem av Venezia-kommisjonen, der ho sat i underkommisjonane for demokratiske institusjonar, rettsvesen, Latin-Amerika og rådet for konstitusjonell rettferd. Ho er forfattar av rundt 200 vitskaplege arbeid om statsrett og politiske system.

På VMRO-DPMNE sin konferanse i Struga vart Siljanovska-Davkova nominert som partiet sin kandidat ved presidentvalet i 2019. Etter nominasjonen lova ho at ho, dersom ho vann valet, ville ta initiativ til ei ny folkerøysting og gjeninnføre det gamle namnet på landet. Ho tapte valet mot Stevo Pendarovski.

Siljanovska-Davkova stilte igjen som presidentkandidat ved valet i 2024. Denne gongen slo ho den sitjande presidenten Pendarovski med klar margin og vart den første kvinna som vart vald til president i Nord-Makedonia.

Nokre dagar før innsetjinga tok Siljanovska-Davkova til orde for å revidere vennskapsavtalen med Bulgaria frå 2017 og mot å ta bulgararane inn i grunnlova, noko som er eit vilkår for at Nord-Makedonia skal kunne bli medlem av EU. I samband med dette uttala den fungerande bulgarske statsministeren  at Bulgaria ikkje ville gjere fleire kompromiss overfor Nord-Makedonia. President  svara at det er naudsynt å endre den makedonske grunnlova, respektere rettane til bulgararane og stanse hatefulle ytringar mot Bulgaria.
### Presidentperiode (2024–)

Siljanovska-Davkova vart innsett som president 12. mai 2024. I innsetjingstalen sin lova ho å «feminisere» og «europeisere» landet og understreka rolla til kvinner i Nord-Makedonia. Ho skapte likevel kontrovers då ho omtala landet som «Makedonia» i staden for det offisielle namnet «Nord-Makedonia». Dette førte til at den greske ambassadøren Sophia Philippidou forlét salen i protest. Det greske utanriksdepartementet sa seinare at handlinga var eit brot på Prespa-avtalen og sette både forholdet mellom landa og Nord-Makedonia sin EU-prosess i fare. Statsminister Kyriakos Mitsotakis kalla utsegnene «ulovlege og uakseptable». Presidenten i Europakommisjonen  kritiserte òg ordbruken hennar, etter å ha gratulert henne med vervet, og knytte utsiktene for EU-medlemskap til respekt for Prespa-avtalen. Som svar på reaksjonane kunngjorde presidentkontoret at ho ville respektere landet sine internasjonale plikter, men samstundes hevda at ho hadde «rett til å bruke namnet Makedonia som ein personleg rett til sjølvidentifikasjon».

Etter at VMRO-DPMNE fekk flest seter i forsamlinga etter parlamentsvalet i 2024, bad Siljanovska-Davkova partileiar Hristijan Mitskoski om å danne ny regjering 6. juni.
## Privatliv og politiske syn
Siljanovska-Davkova er gift med Blagoja Davkov og har to barn. Ektemannen Blagoja er advokat, og dei har levd saman i over 40 år.

I perioden 2017–2018 gjekk ho som offentleg person imot vedtakinga av lova som utvida bruken av albansk språk. Ho meiner at Prespa-avtalen mellom Hellas og Nord-Makedonia, som vart inngått for å løyse namnestriden, er eit «brot på nasjonal lov» og eit «alvorleg brot på dei kollektive og individuelle menneskerettane til borgarane i Makedonia». Ho er imot vennskapsavtalen med Bulgaria, som ho meiner er ikkje-gjensidig, og er òg imot å anerkjenne bulgararane i Nord-Makedonia som ei offisiell etnisk minoritet, noko EU krev for at landet skal kunne bli medlem av unionen.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gordana Siljanovska-Davkova|Gordana Siljanovska-Davkova]]» frå , den 13. januar 2026.*