open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sextus Julius Frontinus

**Sextus Julius Frontinus**, fødd kring 40. e.Kr., , var ein romersk ingeniør og offiser.

I år 70 blei Frontinus praetor, og frå 76 til 78 var han statthaldar i Britannia, der han viste stor militær dugleik. Frontinus var konsul fleire gonger, og var òg kjend som teknisk forfattar. Stil hans er enkel, men akta. Blant skrifter som er att etter han kan ein merka seg *Strategemata* (Krigslister) i 3 bøker og *De aquis urbis Romæ*, ein tekst om det romerske vassleiingssystemet som han var sjef for i år 97. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sextus Julius Frontinus|Sextus Julius Frontinus]]» frå ,  den 15. juli 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* *Svensk uppslagsbok*, Malmö 1932.
Mark Wright

**Mark Wright** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar som er mest kjend for sine år i Southampton FC og Liverpool FC, og på det engelske landslaget. Han var ein duellsterk midtstoppar med fart og ein bra pasningsfot som kjennemerke.

## Karriere
### Klubbspel
Wright skreiv kontrakt med Southampton våren 1982 og slo omgåande gjennom. I sin andre fulle sesong bidrog han sterkt til at klubben frå Sør-England kom på andreplass i ligaen. Mot 760&nbsp;000 pund vart han sommaren 1987 overført til nyopprykka Derby County. Etter at Derby rykka ned i 1991, gjekk turen vidare til Liverpool til ein kostnad på 2,2 millionar pund. Eitt år seinare var Wright lagkaptein då Liverpool vann FA-cupfinalen 1992 med 2-0 over Sunderland AFC. Han la skorne på hylla i 1998.

### Landslagsspel
Wright spelte 45 landskampar i tida 1984-96, dei to siste kampane kom våren 1996 etter eit opphald på nærare fire år. Han deltok i Fotball-VM 1986 og 1990, og Fotball-EM 1988. Wright skåra sitt einaste landslagsmål då England slo Egypt 1-0 i Cagliari under VM i fotball 1990.

### Merittar
*Vinnar av FA-cupen: 1992 med Liverpool FC
*Finalist i FA-cupen: 1996 med Liverpool FC
*Andreplass i den engelske ligaen: 1984 med Southampton FC

## Kjelder

*eu-football
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mark Wright (footballer, born 1963)|Mark Wright (footballer, born 1963)]]» frå ,  den 15. juli 2024.*
Steve Coppell

**Steve Coppell**, fullt namn **Stephen James Coppell**, () er ein engelsk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Liverpool. Han var ein kjapp høgreveng for Manchester United og det engelske landslaget. 

## Spelar
### Klubbspel
Coppell vart overført frå Tranmere Rovers til Manchester United vinteren 1975. Nokså omgåande spelte han seg til fast plass i Manchester-laget. Åra 1976 til 1979 spelte han tre FA-cupfinalar for Manchester United, einast 1977-finalen mot Liverpool FC enda med triumf for Coppell. I oktober 1981 vart han i landskamp mot Ungarn alvorleg skadd i eit kne. Fram til dess spelte han 207 klubbkampar i rad, ingen annan ute-spelar i Manchester United har ei slik kamprekke. Trass i fleire inngrep, førte skaden til at han la opp i 1983. Han fekk med seg ligacupfinalen i mars 1983, men ikkje i FA-cupfinalen i mai.

### Landslagsspel
Coppell fekk sin landslagsdebut 16. november 1977 då England på heimebane slo Italia 2-0 i ein VM-kvalifiseringskamp. I 1980 var han med i to av Englands kampar under europameisterskapen, to år seinare spelte han alle Englands fire kampar i VM i fotball 1982. Hans 42. og siste landskamp fann stad på Wembley stadion 30. mars 1983, ein mållaus kvalifiseringskamp til neste års europameisterskap. Coppell skåra 7 mål for England.

### Merittar
*Vinnar av FA-cupen: 1977 med Manchester United
*Finalist i FA-cupen: 1976 og 1979 med Manchester United 
*Finalist i ligacupen: 1983 med Manchester United

## Trenar
Coppell var 1984-93 lagsjef i Crystal Palace FC og i tre kortare bolkar i tida 1995-2000. 2003-09 leia han Reading FC, ein klubb han tok til siger på nivå 2 i engelsk fotball og dermed spel i Premier League (toppserien).

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steve Coppell|Steve Coppell]]» frå ,  den 15. juli 2024.*
Frederick Delius

**Frederick Delius** () var ein engelsk komponist. Delius skreiv mest orkesterverk, korverk og operaer. Tonespråket hans er seinromantisk. Ved sida av Ralph Vaughan Williams og Edward Elgar er han rekna som den mest markante britiske komponisten før andre verdskrigen.

## Bakgrunn
Delius var fødd i Bradford som son av Julius og Elise Pauline Delius, som hadde flytta dit frå Bielefeld i Tyskland. Dei etablerte  seg i den lokale ullindustrien. 

## Virke
Frederick var mesteparten av livet i utlandet, og sidan faren ikkje var særleg interessert i at Frederick skulle ha ein karriere innan musikk, blei sonen fyrst send til Florida i USA, der han prøvde seg på å dyrke appelsinar. Trass motviljen frå faren studerte Frederick musikk medan han dreiv appelsinfarmen, og i 1888 flytta han til Leipzig i Tyskland, der han heldt fram med musikkstudiane sine på konservatoriet. I Leipzig blei han i desember 1887 kjend med Edvard Grieg, som aktivt bidrog til at Delius kunne etablera seg som komponist.

Delius besøkte Noreg for fyrste gong på 1880-talet, og blei etterkvart ein skikkeleg noregsven. Han blei også kjent med Johan Halvorsen, og vitja Edvard Munch i Åsgårdstrand og Bjørnstjerne Bjørnson på Aulestad. Knut Hamsun vitja Delius i 1879 på hytta hans i Ville d'Avray utanfor Paris, der dei fleste av vennane til Delius var norske. Særleg nært stod fiolinisten Halfdan Jebe som var bror til Munch si venninne, målarinna Tupsy Jebe.

Delius dirigerte sjølv då Kristiania Konsertforening  i 1891 uroppførte verket hans *Paa vidderne*, som var inspirert av dikt av Henrik Ibsen. Stykket fekk god mottaking då det blei framført  tre år etter i Monte Carlo. Då han skreiv musikk til Gunnar Heiberg sitt *Folkeraadet* (Christiania Theater, 18. oktober 1897) blei Delius jaga ut av hotellet av rasande nasjonalistar fordi han hadde fletta inn ein mollstemt variant av «Ja, vi elsker» i musikken.  Som svar til VG-journalisten Christian Krohg, som ville vita om Delius hadde tenkt å håne nasjonalsongen, svarte Delius at han ikkje interesserte seg for politikk. Han var mange somrar i Noreg, og i 1912 komponerte han *On Hearing the First Cuckoo in Spring* 1912 etter ein norsk folketone; same tema som Grieg tok med i sine 19 norske folkeviser (opus 66) frå 1896. Til sist let Delius oppføra *Villa Høifagerli* på Lesjaskog i Lesja i 1921, der han i 1923 hadde Percy Grainger som gjest. 

Frå 1916 var Delius blind og lam som følgje av syfilis; men med hjelp av sekretæren sin, Eric Fenby, kunne han fortsetja med å komponera. Han døydde i i Grez-sur-Loing i 1934.

Fleire av verka hans var inspirerte av J.P. Jacobsen, som operaen *Fennimore and Gerda* som bygde på romanen *Niels Lyhne* (1880).

## Verkliste

* **Operaer**
** *Irmelin* (1890-92; premiere 1953)
** *The Magic Fountain* (1893-95)
** *Koanga* (1895-97; premiere 1904)
** *A Village Romeo and Juliet* (1900-01; premiere 1907)
** *Margot la rouge* (1902)
** *Fennimore and Gerda* (1909-10; premiere 1919)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Frederick Delius|Frederick Delius]]» frå , og «[[:no:|Frederick Delius]]» frå  den 15. juli 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Frans II av Frankrike

**Frans II av Frankrike**, fransk François II de France, () var konge av Frankrike (1559–1560) og kongegemal av Skottland (1558–1560) som ektemann av Maria Stuart. Han var fødd i det kongelege slottet ved Fontainebleau som son av Henrik II av Frankrike og Katarina av Medici. Han var soneson av Frans I og Claude av Frankrike, og var bror av Karl IX, konge av Frankrike, og av Henrik III, også konge av Frankrike.

## Kongegemal av Skottland

Då kong Jakob V av Skottland døydde var dottera hans Maria Stuart, det einaste barnet hans som var fødd innanfor ekteskap, seks dagar gammal. Ho blei krona til dronning av Skottland ved Stirling Castle den 9. september 1543, då ho var ni månader gammal. Ekteskapet mellom Maria Stuart og Frans, som var *dauphin* (tronarving) i Frankrike, blei arrangert av kong Henrik II av Frankrike i 1548 då Frans var berre fire år gammal. Etter at ekteskapsavtala var blitt formelt stadfesta, blei den seks år gamle Maria send til Frankrike for å veksa opp ved det franske hoffet fram til ho var gammal nok til å bli gift.

Sjølv om Maria Stuart var høg for alderen og snakka fransk flytande, medan Frans var unormalt liten og stamma, skal kong Henrik II ha kommentert at «frå den aller fyrste dagen dei møttest har sonen min og ho gått svært godt saman, som om dei hadde kjent kvarandre i lang tid».

24. april 1558 vart den 14 år gamle tronarvingen gift med skottedronninga i eit giftarmål som ville gje dei framtidige kongane av Frankrike den skotske trona, og gjennom dette også eit krav på den engelske trona, sidan kong Henrik VII av England var oldefaren til Maria. Men ekteparet fekk ikkje nokre barn i løpet av det kortvarige samlivet sitt. Grunnane kan vera fleire, mellom anna den unge alderen deira, den dårlege helsa til Frans eller at han ikkje hadde nedsokne testiklar.

## Konge av Frankrike
Eit år etter at Frans var gift døydde faren. Berre femten år gammal blei Frans så krona til konge av Frankrike ved Reims. Kongekrona var så tung at adelen måtte halda han på plass for han. Mor hans, Katarina av Medici, blei utpeika som regent, men historikarane meiner at det var Maria sine onklar François de Guise og Charles de Guise som i røyndommen hadde den reelle makta i Frankrike på denne tida.

Frans II, som heile livet hadde vore sjukleg, døydde den 5. desember 1560 i Orléans i Loiret, seksten år gammal. Ein infeksjon i øyret hadde forverra seg og førte til ein byll (abscess) i hjernen. Han blei gravlagd i Klosterkyrkja Saint-Denis. Kona Maria vende tilbake til heimlandet sitt Skottland.

Frans blei etterfølgd som konge av bror sin, Karl IX (1550–1574).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Frans II av Frankrike|Frans II av Frankrike]]» frå ,  den 15. juli 2024.*
Trevi-fontena

**Fontana di Trevi**, betre kjent som **Trevi-fontena**, ligg i sentrum av Roma og er ei av dei best kjende fontenene i verda. Den store marmorfiguren framstiller titanen Okeanos, som rir med hestane sine gjennom vassmassane som strøymer ut av fontena.

## Konstruksjon
Fontena blei byrja i 1732 av Nicola Salvi, som kan ha vore inspirert av nokre av gamle teikningar av Bernini. Den endelege fontena var bygd ferdig i 1762 av Nicola Pannini. Fontena får vatnet sitt frå ei kjelde kalla Acqua Vergine-akvedukten. Kjelda blei oppført av Agrippa i år 19 f.Kr., og blei restaurert av pave Nikolas V i 1453. Det sentrale verket er utført av bilethoggaren Pietro Bracci, medan Filippo della Valle laga figurane i nisjane på kvar side.

Hovudfiguren er flankert av to kvinner: Gudinna for overflod som auser av overflodshornet sitt, og gudinna for helse med ei krukke som er omslynga av ein slange. Nisjane over viser historia om Agrippa som undersøkjer kjelda funnen av jomfrua, med namn etter henne: *Acqua vergine* tyder ‘jomfruvatn’. Vatnet spring stadig fritt frå eit utspring inst til høgre i fontene-arrangementet, og tidlegare kunne ein sjå eldre menneske med spann som henta vatn derfrå til eigen bruk. Dette vatnet blei rekna som det ekte «jomfruelige vatnet» fordi det ikkje hadde gått gjennom røyrsystema til husa. Vegen som endar ved fontena heiter Via del Lavatore (‘Vaskarvegen’), for her ved vassposten budde embetsmannen som hadde ansvar for reinhaldet av Quirinalpalasset der paven budde då. 

## Turisme
Mange turistar kastar myntar i fontena, då eit gammalt rykte seier, at ein kjem tilbake til byen ein dag om ein kastar ein mynt over skuldra si og ned i fontena. Dette tek inn over 1 million kroner kvart år, som går til Caritas og Raudekrossen. Trevi-fontena er det mest besøkte monumentet i Roma.

## Trevi-fontena i kunsten
Trevi-fontena er del av fleire filmar. Mest kjend er nok Federico Fellini sin film *Det søte liv* frå 1960, der Anita Ekberg hoppar i bassenget i ein av dei mest kjende scenene i filmen. I tillegg opptrer fontena i *Roman Holiday* frå 1953 av William Wyler, der prinsessa, spela av Audrey Hepburn, får håret sitt klippa hjå ein frisør med utsyn mot Trevi-fontena. Han opptrer òg på staden der Lizzie og Paolo møter kvarandre for fyrste gang i Hilary-Duff-filmen *Lizzie McGuire The Movie*.

## Galleri

Fil:Rzym fontanna di Trevi.jpg|Fontana di Trevi frå framsida
Fil:Fontana di Trevi a Roma.jpg|Sett frå høgre
Fil:Fontana di trevi.jpg|Sett frå venstre
Fil:TreviFountainFromLeftSide.jpg|Frå venstre
Fil:TreviRoma 233.jpg|Frå framsida
Fil:TreviRoma 232.jpg|Detalj venstre side
Fil:TreviRoma 231.jpg|Detalj høgre side
Fil:TreviRoma 012.jpg|Detalj høgre side
Fil:WEDDING PHOTO AT TREVI FOUNTAIN.JPG|Bryllaup ved Trevi


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Trevi-fontænen|Trevi-fontænen]]» frå ,  den 15. juli 2024.*
Gamle Riksveg 288 og Riksveg 601

**Riksveg 288 og 601** var to riksvegar i Buskerud og Sogn og Fjordane som seinare vart slegne saman til **Riksveg 50**.

**Riksveg 288** **(Rv288)** var nemninga på vegen mellom Hol og Aurland som vart opna i 1974 i samband med kraftutbygging i Aurlandsvassdraget. Vidare gjekk vegen som **Riksveg 601** **(Rv601)** mellom Aurlandsvangen og Flåm i Aurland kommune. Med opninga av Flenjatunnelen i 1985 vart vegen forlenga gjennom tunnelen og ned til Undredal.

Den 17. desember 1991 opna Gudvangatunnelen, og med ny ferjefri trasé mellom Aurlandsvangen og Gudvangen vart *Riksveg 288* og traséen Aurlandsvangen - Flenjatunnelen til *Riksveg 601* slegne saman til nye **Riksveg 50** mellom Hol og Gudvangen. Med dette vart *Riksveg 288* historie medan *Riksveg 601* vart redusert til ein veg mellom Undredal og Flenjatunnelen og er i dag kjend som Fylkesveg 5626.

I 1992 opna Onstadtunnelen og ny veg mellom Heggviki og Fossheim, og *Riksveg 50* vart med det lagt utanom Aurlandsvangen. Dåverande *Fylkesveg 243 i Sogn og Fjordane* (no Fylkesveg 5627) tok over traséen mellom Fossheim og Aurlandsvangen medan gamlevegen mellom Vangen og Heggviki vart kommunal veg.
Seinare kom òg Fretheimtunnelen og Brekkebrui rundt Flåm, og den gamle traséen gjennom tettstaden vart kommunal veg.

Den planlagde Lærdalstunnelen opna den 27. november 2000, og med dette vart traséen mellom Gudvangen og Fossheim overført til Europaveg 16. Den resterande traséen til gamle Riksveg 50 er om lag som i dag, vegen fekk status som fylkesveg i 2010 og er sidan kjend som Fylkesveg 50.

## Historiske kommunar og knytepunkt for Riksveg 288

### 

* Hagafoss
*Hol
* Geiteryggtunnelen (3281 m)

### 

* Det høgaste punktet på vegen, Vestredalsvatnet (1160 moh.)
* Vetlebotntunnelen (286 m)
* Botnatunnelen (904 m)
* Nesbøtunnelen (2510 m)
* Berdalstunnelen (4266 m)
* Stondalstunnelen (2246 m)
* Låvisberget tunnel 1 (260 m) (vendetunnel)
* Langetunnelen 2 (1350 m) (vendetunnel)
* Kroktunnelen 3 (270 m) (vendetunnel)
* Låvisberget tunnel 4 (410 m) (vendetunnel)
* Hagatunnelen (690 m)
*Vassbygdi
*Steine bru → *Gamle Fylkesveg 244 i Sogn og fjordane* (no arm av Fylkesveg 50) til Bjelde
* Vassbygdtunnelen (1058 m)
*Fossheim
*Aurlandsvangen
*Endepunkt Vangen Riksveg 601

## Historiske kommunar og knytepunkt for Riksveg 601

### 

*Endepunkt Aurland ferjekai
**→ *Gamle Fylkesveg 242 i Sogn og Fjordane* (no Fylkesveg 5625) til Skjerdal
*Aurlandsvangen
*Vegkryss dagens Skjerdalsvegen x Bjørgavegen (mot Vangen) x Øvregata x Bjørgavegen (mot Bjørgo)
**→ *Gamle Fylkesveg 243 i Sogn og Fjordane* (no Fylkesveg 5627) til Lærdal
*Vangen vegkryss endepunkt Riksveg 288
* Onstad bru (100 m)
*Heggviki
*Skjeljaholet
*Flåm
**Flåm ferjekai
**Flåm stasjon

*Vegkryss Nedre Fretheim (dagens Nedre Fretheim x Flåmdalsvegen)
* uvisst (40 m) (rett attmed dagens Brekkebrui)
*Vegkryss (dagens Brekkevegen x Nedre Brekkevegen (dagens Fylkesveg 5624))
*Flenjatunnelen
*Hulderhaug
*Endepunkt Undsbakkane
**→ Kommunal veg Undredalsvegen til Undredal (0,3 km)

*Rv601 Hulderhaug
*Gudvangatunnelen
*Gudvangen
*Endepunkt dåverande Europaveg 68, seinare Europaveg 16.
Gareth Southgate

**Gareth Southgate** () er ein engelsk fotballtrenar og tidligare -spelar som var landslagssjef for det engelske herrelandslaget i fotball frå september 2016 til 2024 . Han var 1990-206 etter tur aktiv spelar i klubbane Crystal Palace FC, Aston Villa og Middlesbrough FC. 

## Spelar
### Klubbspel
Southgate spelte seg til fast plass i Crystal Palace FC i 1991. Frå sommaren 1995 gjorde han teneste i Aston Villa i seks sesongar. Med laget frå Birmingham vann han ligacupen i 1996 og spelte FA-cupfinale mot Chelsea FC i 2000. Han avslutta si aktive karriere med spel for Middlesbrough i 2001-05. Med dette laget vann han i 2004 ligacupen for andre gong. 10. mai 2006 var han kaptein for det Middlesbrough-mannskapet som tapte UEFA-cupfinalen 0-4 mot Sevilla FC. Fire veker seinare fekk han jobben som sjef for Middlesbrough-laget.

### Landslagsspel
I tida frå desember 1995 til mai 2004 deltok Southgate i 57 av Englands landskampar. Han var fast på laget under EM i fotball 1996 på heimebane. I semifinalen mot Tyskland mislukkast han som eksekutør i staffeskytinga då dei to laga stod likt etter 120 minutts spel. Der og då slokna det engelske laget sin finaledraum. Sidan spelte han to kampar ved Fotball-VM 1998 og ein kamp ved Fotball-EM 2000. Under verdsmeisterskapen 2002 sleit han reservebenken heile vegen. Southgate skåra 2 landslagsmål.

### Merittar
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1996 med Aston Villa og 2004 Middlesbrough FC
*Finalist i FA-cupen: 2000 med Aston Villa
*Finalist i UEFA-cupen: 2006 med Middlesbrough FC

## Trenar
Southgate var lagsjef for Middlesbrough fram til oktober 2009. Perioden 2013-16 var han landslagssjef for Englands U-21 landslag. Sidan juni 2016 har han vore landslagssjef for England. Han leia landslaget til semifinale i Fotball-VM 2018, og til finalen i så vel EM 2021 som EM 2024. 

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gareth Southgate|Gareth Southgate]]» frå ,  den 16. juli 2024.*
David Batty

**David Batty** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar frå Leeds, ligameister 1992 med Leeds United. Over ein åtteårs-periode medverka han i 42 av landskampane til England. Han var defensiv midtbanespelar, iherdig utøvar og flink taklar.   

## Karriere
### Klubbspel
Batty gjorde teneste i Leeds United 1987-93 og 1998-2004. Ligasesongen 1991/92 tok han del i 40 kampar då Leeds gjekk heilt til topps i den engelske ligaen. I oktober 1993 vart han overført til Blackburn Rovers. Ein broten fot gjorde at han fekk berre 5 kampar ligasesongen 1994/95, då Blackburn vart ligameister for fyrste gong på 81 år. Frå tidleg vinter 1996 til desember 1998 spelte Batty for Newcastle United. Under FA-cupfinalen 1998 måtte han og lagkameratar som Stuart Pearce og Alan Shearer tole tap mot Arsenal FC.

### Landslagsspel
Batty fekk sin landslagsdebut som innbytar på heimebane den 21. mai 1991, og spelte sin 42. og siste landskamp i Warszawa 8. september 1999. Under EM i fotball 1992 deltok han i to av Englands tre kampar. 14. oktober 1992 spelte han heile VM-kvalifiseringskampen mot Noreg på Wembley stadion, der Kjetil Rekdal med eit susande langskot syrgde for poengdeling. Batty fekk ikkje plass i EM-troppa 1996, men spelte i fire av Englands kampar under VM i fotball 1998. Han vart verande utan landslags-skåringar.

### Merittar
*Engelsk ligameister: 1992 for Leeds United
*Finalist i FA-cupen: 1998 for Newcastle United

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:David Batty|David Batty]]» frå ,  den 16. juli 2024.*
Robin Grov

**Robin Grov** () er ein norsk sportskommentator. Han er kjend for å kommentera landslagkampar i fotball for TV2 som ingen ser.

## Karriere
Robin Grov vart fødd 13. mai 1994, og voks opp på Kampen i Oslo. Han spelte fotball og ishockey for Vålerengens Idrettsforening i sin ungdom til han var 15 år gammal. Under Norway Cup i 2006 vart han matchvinnar i kampen mellom Vålerenga 2 og Flint United, som TV2 følgde.

Grov kommenterte ishockeykampar for amatørradioen Klanens webradio frå han var 17 år gammal. Då TV2 kjøpte rettane til å visa norsk ishockey  tok kommentatoransvarleg Remi André Taule kontakt for å få han til å kommentera nokre av kampane.

I 2019 vart han spurt om å kommentere nokre treningskampar i fotball for TV2. Seinare det året kommenterte han kampar i Europaligaen, La Liga, Serie A og Premier League.  Han har kommentert meisterskap som den baltiske cupen, arrangert av Latvia, Litauen og Estland.

Grov har i seinare tid kommentert og jobba saman med personar som Jan-Henrik Børslid, Erik Thorstvedt, Simen Stamsø Møller, Brede Hangeland, Solveig Gulbrandsen, Petter Myhre, Trevor Morley, Kristian Thorstvedt og Jon Børrestad. 

Han var fast skribent for Vålerenga Ishockey, og sat fleire år i styret i Klanen.

Grov har vorte kjend for catchphrasen «Den er tung for Braga».

Utanom kommentering jobbar Grov ved aktivitetsskulen på Hasle skule.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Robin Grov|Robin Grov]]» frå ,  den 16. juli 2024, klokka 16:42.*
NM i bryting 1994

**Noregsmeisterskapen i bryting 1994** vart avvikla dagane 12. til 13. mars i Kolbotn i Akershus.

Kongepokalen vart tildelt Knut Steinar Isaksen frå Moss Atletklubb i 82-kilosklassa.

### 48 kg





### 52 kg





### 57 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 74 kg





### 82 kg





### 90 kg





### 100 kg





### 130 kg





## Kjelder
**Sportsboken 94-95*. Chr. Schibsteds Forlag. 1994.
Peter Beardsley

**Peter Andrew Beardsley** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar frå Hexham. Han utmerkte seg på Newcastle United og hadde stor suksess med Liverpool FC, samt deltok i tre meisterskaps-turneringar for England. Beardsley var ein kvikk, iherdig og skapande angrepsspelar, spelte jamnast på høgrevengen.

## Karriere
### Klubbspel
Beardsley var aktiv på fjerdedivisjonslaget Carlisle United i tida 1979-82. Han fekk i 1983 kontrakt med Newcastle United og markerte seg dei neste åra med mange skåringar frå vengen. Sommaren 1987 vart han overført til Liverpool FC mot rekordsummen 1,9 millionar pund. Her ytte han mykje til Liverpools triumfar dei neste tre sesongane. 1991-93 gjorde Beardsley teneste i Everton FC. Frå sesongstart 1993 var han tilbake i Newcastle, der han i 1997 ikkje kunne hindre nedrykket til nivå 2 i ligasystemet.

### Landslagsspel
Beardsley fekk sin landslagsdebut i Kairo i januar 1986 og spelte sin siste landskamp i Beijing i mai 1996. Under VM i fotball 1986 deltok han i alle Englands kampar, skåra eitt mål. To år seinare spelte han to kampar ved EM 1988, begge enda med engelsk tap. Han fekk mykje speletid i Fotball-VM 1990, var med heile semifinalen mot Tyskland og bronsekampen mot Italia. Gjennom 59 kampar for England skåra han 9 mål.

### Merittar
*Engelsk ligameister: 1988 og 1990 med Liverpool FC
*Vinnar av FA-cupen: 1989 med Liverpool FC
*Finalist i FA-cupen: 1988 med Liverpool FC
*Andreplass i engelsk liga: 1989, 1991 med Liverpool FC og 1996 med Newcastle United

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Beardsley|Peter Beardsley]]» frå ,  den 17. juli 2024.*  

*eu-football
Neil Webb

**Neil John Webb** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar frå Reading. Han var i yngre år ein målkåt midtbanespelar og flink pasningsspelar, fekk seinare meir defensive roller. Landslagsspelar for England 1987-92.

## Karriere
### Klubbspel
Webb var aktiv 1982-85 på Portsmouth FC sitt lag i tredje- og andre-divisjon. Sommaren 1985 vart han overført til Nottingham Forest, der han våren 1989 var med på å vinne ligacupen. Tre månader seinare skreiv han kontrakt med Manchester United. I FA-cupfinalen 1990 slo han ei briljant langpasning til Lee Martin som skåra kampens einast mål. Sommaren 1992 vende Webb tilbake til Nottingham Forest og mykje benkesliting, spelte sin siste kamp for laget i 1994.

### Landslagsspel
I tida 1987-92 deltok Webb i 26 landskampar for England og skåra 3 mål. Han spelte to kampar under Fotball-EM 1988, bronsefinalen i Fotball-VM 1990 og to av kampane under Fotball-EM 1992.

### Merittar
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1989 med Nottingham Forest, 1992 med Manchester United (deltok ikkje i finalen)
*Vinnar av FA-cupen: 1990 med Manchester United
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1991 med Manchester United (deltok ikkje i finalen)
*Finalist i den engelske ligacupen: 1991 med Manchester United
*Andreplass i den engelske ligaen: 1992 med Manchester United

## Kjelder

*eu-football
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neil Webb|Neil Webb]]» frå ,  den 17. juli 2024.*
Billy Wright

**Billy Wright**, fullt namn **William Ambrose Wright**, () var ein engelsk fotballspelar. Han var midtstoppar og i over ti år kaptein på  Wolverhampton Wanderers sitt sigerrike lag. Wright spelte 105 landskampar for England, kaptein i 84 av kampane.

## Karriere
### Klubbspel
Wright spelte på Wolverhampton sitt fyrste-divisjonslag frå 1946 til han la opp sommaren 1959. På sine 490 ligakampar fann han 13 gongar vegen til nettmauskane. I alt deltok han i 541 Wolverhampton-kampar. Han var kaptein for mannskapa som vann FA-cupen i 1949 og sidan sikra klubben tre ligameistertitlar. 

### Landslagsspel
Wright fekk sin debut 28. september 1946 mot Nord-Irland i Belfast. To år seinare vart han kaptein på landslaget, Nord-Irland var motstandar også då. Wright leia det engelske landslaget tre verdsmeisterskap og 10 VM-kampar. Lengst i turneringane kom England iVM i fotball 1954, der laget rauk ut i kvartfinalane. 28. mai 1959 spelte han i Los Angeles sin 105. og siste landskamp. Han skåra 3 mål for England. 

### Merittar
*Vinnar av FA-cupen: 1949 med Wolverhampton Wanderers
*Engelsk ligameister: 1954, 1958 og 1959 med Wolverhampton Wanderers

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Billy Wright (footballer, born 1924)|Billy Wright (footballer, born 1924)]]» frå ,  den 16. juli 2024.*
NM i bryting 1995

**Noregsmeisterskapen i bryting 1995** vart avvikla helga 11. og 12. mars i Porsgrunn i Telemark.

Kongepokalen vart tildelt Stig Kleven frå Kolbotn Idrettslag i 100-kilosklassa.

### 48 kg





### 52 kg





### 57 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 74 kg





### 82 kg





### 90 kg





### 100 kg





### 130 kg





## Kjelder
**Sportsboken 95-96*. Chr. Schibsteds Forlag. 1995.
Ovada

**Ovada** er ein kommune i provinsen Alessandria i regionen Piemonte i Italia. Kommunen hadde 11 299 innbyggjar i 2018 og 10 779 i 2023. Han ligg rundt 90 km søraust for Torino og rundt 30 km sør for Alessandria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ovada|Ovada]]» frå ,  den 18. juli 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
NM i bryting 1997

**Noregsmeisterskapen i bryting 1997** vart avvikla helga 3. og 4. mai i Fredrikstad i Østfold.

Kongepokalen vart tildelt Trond Arild Larsen frå Bryteklubben Atlas i 63-kilosklassa.

### 54 kg





### 58 kg





### 63 kg





### 69 kg





### 76 kg





### 85 kg





### 97 kg





### +97 kg





## Kjelder
**Sportsboken 97-98*. Chr. Schibsteds Forlag. 1997.
NM i bryting 1998

**Noregsmeisterskapen i bryting 1998** vart avvikla i Ålesund i Møre og Romsdal med finalar sundag 29. mars. For fyrste gong vart meisterskapane for kar og kvinne arrangert i lag.

Kongepokalane vart tildelt Børge Johansen og Gudrun Høie.

## Karar
### 54 kg





### 58 kg





### 63 kg





### 69 kg





### 76 kg





### 85 kg





### 97 kg





### 130 kg





## Kvinner
### 46 kg





### 51 kg





### 56 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 75 kg





## Kjelder
**Sportsboken 98-99*. Chr. Schibsteds Forlag. 1998.
Musikkgruppa Travis

**Travis** er eit skotsk rockeband som blei skipa i 1997. Bandet debuterte med britrockalbumet *Good Feeling* i 1997, som med hjelp av singlane «Happy» og «Tied to the '90s» nådde topp ti på den britiske albumlista. Radiostasjonane spelte ikkje albumet noko særleg, og derfor enda det totale salet på berre 40.000.

Historia var nær ved å gjenta seg med det andre, meir melodiske og melankolske albumet *The Man Who* frå 1999. Men grunna promosjon via jungeltelegrafen og songen «Why Does It Always Rain On Me?», nådde albumet fyrsteplassen på den britiske albumlista 26 veker etter utgjevinga. Suksessen gjentok seg i 2001 med *The Invisible Band* og singlane som «Sing» og «Flowers in the Window».

Gruppa sin fjerde studioalbum, *12 Memories*, i 2003, med 300.000 selte eksemplar og dårlege meldingar. Etter eit opphald på fire år gav Travis ut det siste albumet sitt, *The Boy With No Name*, i 2007.

## Diskografi

### Album

* 1997: *Good Feeling*
* 1999: *The Man Who*
* 2001: *The Invisible Band*
* 2003: *12 Memories*
* 2007: *The Boy With No Name*
* 2013: *Where You Stand*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Travis|Travis]]» frå ,  den 20. juli 2024.*
Dietrich Schwanitz

**Dietrich Schwanitz** () var ein tysk skribent og litteraturforskar. Han blei kjend for eit større publikum etter at han publiserte den bestseljande campusromanen *Der Campus* i 1995.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dietrich Schwanitz|Dietrich Schwanitz]]» frå ,  den 21. juli 2024.*
3. divisjon fotball 1963/Møre

**3. divisjon Møre 1963**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til fredag 3. mai og vart avslutta med full runde sundag 6. oktober. Avdelinga bestod av 8 lag: 4 frå Kristiansund, 2 frå Molde og to frå Sunnmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan dei tre laga med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

## Toppskårarar

**Hødd** tapte kampen om opprykk mot Nidelv IL etter 1-1 på Høddvoll og tap 1-3 borte.

## Kjelder
*Tidens Krav 7. oktober 1963
*Utvalde utgåver av avisene Sunnmørsposten, Tidens Krav og Romsdals Budstikke frå året 1963.
3. divisjon fotball 1964/Møre

**3. divisjon Møre 1964**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 3. mai og vart avslutta med full runde sundag 4. oktober. Avdelinga bestod av 8 lag: 4 frå Sunnmøre, 2 frå Romsdal og 2 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan laget med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Hødd sigra i kampen om opprykk mot Verdal IL gjennom 2-0 borte og 4-2 heime på Høddvoll.

## Kjelder
*Tidens Krav 5. oktober 1964
Norsk Countrytreff

**Norsk Countrytreff**, tidlegare *Norsk Country Treff*, er ein countryfestival som blir arrangert årleg på Breim i Gloppen kommune.  

Stiftinga Norsk Countrytreff er ei stifting samansett av Breimsbygda Idrettslag, lokale ungdomslag og andre lag i tillegg til Gloppen kommune og Vestland fylkeskommune.

Festivalen har blitt arrangert årleg kvart år sidan 1995, med unntak av 2020, då pandemien Covid-19 satte ein stoppar for arrangementet. 

Sidan starten i 1995 har 9 av dei amerikanske hovudartistane festivalen har booka vore innlemma i Country Music Hall of Fame, og 11 av dei amerikanske hovudartistane er også medlemmer av Grand Ole Opry. Fire av artistane har også mottatt Grammy for musikken sin, Vince Gill med 22 grammyar, Emmylou Harris med 13 grammyar, Asleep At The Wheel med 8 grammyar og Bobby Bare med ein grammy. 

I 2020 hadde festivalen booka Hollywood-stjerna Billy Bob Thornton med bandet hans, The Boxmasters, men denne spelejobben vart kansellert grunna Covid-19.  

Dei siste åra har festivalen hatt stor vekst i publikum, og festivalen i 2024 kunne vise til 24 000 besøkjande frå onsdag til søndag. Dette er i takt med den auka interessa for countrymusikk på landsbasis og på verdsbasis.

I 2023 henta Norsk Countrytreff superstjerna Josh Turner til festivalen, der Turner heldt sin første konsert i Skandinavia.

I 2024 henta Norsk Countrytreff CCMA-vinnaren Jade Eagleson, som vart kåra til både «Male Artist of the Year 2023» og «Entertainer of the Year 2023». Dette var Eaglesons første konsert i Skandinavia. Jade Eagleson fekk opplyst at han hadde fått 6 nominasjonar til CCMA berre 7 dagar etter at han spelte på Norsk Countrytreff. 

I tillegg var Norsk Countrytreff den einaste stoppestaden i Skandinavia på den 2 år lange avslutningsturneen til Ray Benson sitt Asleep At The Wheel, Happy Trails Tour.

I 2025 kjem Norsk Countrytreff til å markere 200-årsjubileet for den norske utvandringa til Amerika med eit stort antal amerikanske artistar og grupper. 

## Artistar år for år

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsk Countrytreff|Norsk Countrytreff]]» frå ,  den 20. juli 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

* Nettsidene til festivalen
3. divisjon fotball 1965/Møre

**3. divisjon Møre 1965**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 2. mai og vart avslutta med full runde sundag 3. oktober. Avdelinga bestod av 8 lag: 3 frå Sunnmøre, 3 frå Romsdal og 2 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan dei to laga med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Sportsklubben Herd frå Ålesund lukkast ikkje rykke opp til 2. divisjon trass i siger 3-1 heime, ettersom det i Trondheim vart tap 0-5 mot SK Falken.

## Kjelder
*Tidens Krav 4. oktober 1965
3. divisjon fotball 1967/Møre

**3. divisjon Møre 1967**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 7. mai og vart avslutta med full runde sundag 1. oktober. Avdelinga bestod av 8 lag: 5 frå Sunnmøre, 1 frå Romsdal og 2 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan dei to laga med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Aalesunds Fotballklubb sigra i kampen om opprykk til 2. divisjon mot SK Falken etter 1-1 heime på Aksla stadion og 1-0 på Lerkendal stadion i Trondheim.

## Kjelder
*Tidens Krav 2. oktober 1967
3. divisjon fotball 1971/Møre

**3. divisjon Møre 1971**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 2. mai og vart avslutta med full runde sundag 3. oktober. Avdelinga bestod av 8 lag: 6 frå Sunnmøre, 1 frå Romsdal og 1 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan laget med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Clausenengen frå Kristiansund rykkte opp til 2. divisjon etter å vunne bortekampen mot Verdal Idrettslag med 2-1 og heimekampen med 2-0.

## Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 5. oktober 1971
3. divisjon fotball 1972/Møre

**3. divisjon Møre 1972**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 7. mai og vart avslutta med full runde sundag 30. september. Avdelinga bestod av 8 lag: 6 frå Sunnmøre, 1 frå Romsdal og 1 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Ettersom avdelinga frå 1972 vart utvida til å omfatte 10 lag rykkte ingen lag ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Skarbøvik Idrettsforening frå Ålesund rykkte opp til 2. divisjon etter å ha vunne heimekampen mot Sportsklubben Falken med 2-0 og bortekampen med 3-2.

## Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 1. oktober 1972
Tjørebåt

**Tjørebåt**  (på finsk *tervavene* eller *paltamoer*) er ein lang og smal, klinkbygd trebåt, som har vorte brukt til frakt av tjøretynner i Finland. Tjøre som vart framstilt i tjøremiler, måtte fraktast dit dei kunne seljast. Båttypen vart utvikla for å frakte tjøre, brend i Kajanaland gjennom Oulujokivassvegen,  til Uleåborg.

Båtane var lange, opp til 14 meter, og smale. Dei vart stabile når tønnene vart plassert på langs. På slutten av 1800-talet kunne ein båt take opp mot 30 tønner. Vekta var då kring 4 tonn.

Til å føre båten var det til vanleg to mann, tjøreroarar. I elvar med vanskelege stryk kunne det vere lokalkjende losar. Lasta båtar vart gjerne påsett midlertidige flakar og bord for å gjere dei høgare i vatnet. Desse kunne vere påsauma med plantefiber, bast og røter.
Tjørebåtane var bygde med tre bordgangar. Dei var utrusta med sterke årar av bjørk, styreåre, stenger til staking og slepetau.  Dei kunne ha eit  segl til bruk, særleg på innsjøar. Når båtane skulle heim var dei heller tome og lette. Dei påsette skvettborda vart avtekne. Motstraums  vart tjørebåtane delvis dregne av mannskapet eller innleigde personar. Dei kunne og verte køyrde forbi stryk.

Etter kvart vart tjørebåtane utkonkurrerte av transport over land.

## Galleri

Fil:Riihipiha 5.jpg| Tjørebåt i Riihipiha museet i Vuolijoki, Kajaani, Finland.
Fil:Northern Ostrobothnia Museum's two tar boats 1960 (JOKAKAL3B-11542).tif|Tjørebåt som er påsett vernebord mot vatnet i elvestryk.Borda er sauma på med plantefiber.
Fil:Tar boat in Kajaani.JPG|Ein lasta tjørebåt i Kajaani.
Fil:Pakkalanranta Oulu 20170423.jpg|To nybygg av tjørebåttypen rigga for kapproing.
Fil:Producing tar in the Kajaani region in 1894 1893 (JOKAKAL3B2643B-14; JOKAKAL3B-2661).tif|Tome tjørebåtar i ei sluse.
File:Producing tar in the Kajaani region in 1894 (JOKAKAL3B2643B-10; JOKAKAL3B-2685).tif|Tjørebåtar ver klargjorde. Vernebord vert påsette.
Fil:Tervanpoltto Kajaanin seudulla vuonna 1894 1893 (JOKAKAL3B2643B-17; JOKAKAL3B-2649).tif|Tom tjørebåt vert dregen og staka gjennom stryk.
Fil:Tervanpoltto Kajaanin seudulla vuonna 1894 1893 (JOKAKAL3B2643B-15; JOKAKAL3B-2699).tif|Tjørebåtar vert dregne inn i  nedre sluse ved Kajana elva, som renn glennom byen Kajana i  Finland. Bilde frå 1894.
Fil:A silver model of a tar boat, to be awarded in a skiing competition 1945 (JOKAKAL3B6995-2).tif|Sølvmodell av tjørebåt laga til premie i skitevling.
Fil:MECHELIN(1894) p099 Tar boats.jpg|Tjørebåt gjennom elvestryk. I bakgrunnen båtar med segl.
Fil:Joseph Alanen - Tar Boat.jpg|Akvarell av tjørebåt. I bakgrunnen båt med raudt råsegl.  Måla av Joseph Alanen.
Fil:MECHELIN(1894) p100 Punting a Tar boat up the Rapid.jpg|Tjørebåt ver sttaka og dregen oppover ei elv. Elvebaren er tillaga for å lette arbeidet.
Fil:Paltamo.vaakuna.svg|   Kommunevåpenet til Paltamo har tre tjørebåtar.
Fil:Utajärvi.vaakuna.svg|Kommunevåpenet til Utajärvi.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fi:Tervavene|Tervavene]]» frå ,  den 22. juli 2024.*
3. divisjon fotball 1973/Møre

**3. divisjon Møre 1973**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 6. mai og vart avslutta med full runde sundag 30. september. Avdelinga bestod av 10 lag: 6 frå Sunnmøre, 2 frå Romsdal og 2 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei tre laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Avdelingsvinnar Langevåg Idrettslag lukkast ikkje rykke opp i 2. divisjon, trass i siger 2-1 over Henning Idrettslag på heimebane. På Guldbergaunet i Steinkjer tapte Langevåg 0-2.

## Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 1. oktober 1973
3. divisjon fotball 1969/Møre

**3. divisjon Møre 1969**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 4. mai og vart avslutta med full runde sundag 29. september. Avdelinga bestod av 8 lag: 5 frå Sunnmøre, 2 frå Romsdal og 1 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon, medan dei to laga med færrast poeng rykte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Molde Fotballklubb tapte kampen om opprykk til 2. divisjon. Laget vann heimekampen mot Steinkjer Fotballklubb med 2-0, men tapte 1-3 på Guldbergaunet i Steinkjer. Dermed møttest laga til ein tredje kamp, oppgjeret på Lerkendal stadion i Trondheim enda med at Steinkjer FK vann 1-0.

## Kjelder
*Tidens Krav 29. september 1969
3. divisjon fotball 1974/Møre

**3. divisjon Møre 1974**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 5. mai og vart avslutta med full runde sundag 29. september. Avdelinga bestod av 10 lag: 7 frå Sunnmøre, 1 frå Romsdal og 2 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei to laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Avdelingsvinnar Sunndal Idrettslag sikra seg opprykk til 2. divisjon, då laget frå Sunndalsøra vann begge opprykkskampane mot Nessegutten med 2 mål mot 1.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 30. september 1974
3. divisjon fotball 1975/Møre

**3. divisjon Møre 1975**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 4. mai og vart avslutta med full runde sundag 28. september. Avdelinga bestod av 10 lag: 6 frå Sunnmøre, 2 frå Romsdal og 2 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei tre laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Avdelingsvinnar Clausenengen FK frå Kristiansund og Nessegutten spelte 1-1 og 0-0 i kampen om opprykk til 2. divisjon. Dermed møttest lagga til ein tredje kamp i Orkanger, der vann laget frå Levanger 1-0 og rykkte opp.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 29. september 1975
3. divisjon fotball 1976/Møre

**3. divisjon Møre 1976**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 2. mai og vart avslutta med full runde sundag 26. september. Avdelinga bestod av 10 lag: 4 frå Sunnmøre, 3 frå Romsdal og 3 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei tre laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Skarbøvik IF frå Ålesund tapte kampen om opprykk til 2. divisjon. Trondheims-laget Strindheim vann 3-1 på heimebane og spelte uavgjort 0-0 borte.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 28. september 1976
3. divisjon fotball 1979/Møre

**3. divisjon Møre 1979**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 29. april og vart avslutta med full runde sundag 23.september. Avdelinga bestod av 10 lag: 6 frå Sunnmøre, 1 frå Molde og 3 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Omlegginga/innsnevringa av seriesystemet frå 1980 med færre tredjedivisjons-avdelingar førte til at alle dei fire laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Kristiansund FK sikra seg opprykk til 2. divisjon etter uavgjort 1-1 heime mot IL Sverre og siger 5-0 på bortebane i Levanger.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 24. september 1979
Bryting under Sommar-OL 1988

Brytetevlingane i gresk-romersk stil under Sommar-OL 1988 vart avvikla dagane frå 18. til 22. september i Seongnam, ein by 15 kilometer søraust for OL-byen Seoul. Det vart tevla i 10 vektklassar, alle for menn.

Noreg stilte med fem deltakarar. Jon Rønningen vart olympisk meister i 52-kilosklassa, medan Stig Kleven vart fjerdemann i 82-kilosklassa og Morten Brekke nummer 7 i 68-kilosklassa. Lars Røninngen, 48 kg, og Ronny Sigde, 57 kg, nådde ikkje opp.

### 48 kg





### 52 kg





### 57 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 74 kg





### 82 kg





### 90 kg





### 100 kg





### 130  kg





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wrestling_at_the_1988_Summer_Olympics|Wrestling_at_the_1988_Summer_Olympics]]» frå ,  den 23. juli 2024.*
3. divisjon fotball 1978/Møre

**3. divisjon Møre 1978**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 30. april og vart avslutta med full runde sundag 1.oktober. Avdelinga bestod av 10 lag: 7 frå Sunnmøre og 3 frå Nordmøre. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei to laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Aalesund FK sikra seg opprykk etter å ha vunne heimekampen med 2-0 over Neset FK, laget frå Frosta som hadde vunne 1-0 på heimebane.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 26. september 1978
Elmelundemeisteren

**Elmelundemeisteren** er ein ukjend kunstnar frå 1400-talet som var aktiv i 1480-åra. Han laga kalkmåleri i Elmelunde, Fanefjord og Keldby på Møn i søraustlege Danmark.

Skipet i dei tre kyrkjene fekk kvelvingar i gotisk stil på slutten av 1400-talet. Dei er ideelle til kalkmåleri med motiv frå ''Biblia Pauperum'', som gjev att bibelhistorier frå rikt dekorerte mellomalderske blokkbøker frå både Det gamle og Det nye testamentet. Han har teikna av frå bibelillustrasjonar, og har difor gjenteke stavefeil og dårleg latin i fleire kyrkjer.

Ein kan kjenna kunstnaren på det karakteristiske emblemet hans som finst på eit eller fleire av kalkmåleria i alle dei tre kyrkjene. Verka hans er også særmerkte gjennom dei varme fargane som spenner frå mørkeraudt og raudbrunt til pastellnyansar av gult, grønt, grått og svart, og gjennom ansikta som har søvnige auge både i himmelen og i helvete. Mellom bibelscenane er det pynta med vinstokkar, blomar og greiner.

Etter reformasjonen i 1536 blei måleria kalka over. Dette har verna dei for ettertida, til dei blei gjenoppdaga i 1880-åra. Dei fyrste kalkmåleria blei oppdaga i Elmelunde kyrkje, som har gjeve namn til denne meisteren. Her måla han tre bumerke som ein også kan finna i Fanefjord og Keldby. Kalkmåleria i Fanefjord kyrkje blir rekna som dei mest interessante.

Elmelundemeisteren, eller skulen hans, blir tilskriven kalkmåleria i Tingsted, Nørre Alslev og Aastrup kyrkje på naboøya Falster og i Kettinge kyrkje på Lolland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Elmelundemesteren|Elmelundemesteren]]» frå ,  den 23. juli 2024.*
Bryting under Sommar-OL 1992

**Brytetevlingane i gresk-romersk stil** under Sommar-OL 1992 vart avvikla dagane frå 26. til 30. juli i  OL-byen Barcelona. Det vart tevla i 10 vektklassar, alle for menn.

Noreg stilte med to deltakarar. Jon Rønningen forsvarte den olympiske meistertittelen i 52-kilosklassa, medan broren Lars Rønningen kom på sjuandeplassen i 48 kg-klassa.

### 48 kg





### 52 kg





### 57 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 74 kg





### 82 kg





### 90 kg





### 100 kg





### 130  kg





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wrestling_at_the_1992_Summer_Olympics|Wrestling_at_the_1992_Summer_Olympics]]» frå ,  den 24. juli 2024.*
Johan E. Hareide

**Johan Einarsson Hareide** () var ein fiskar, skipper og reiar frå Hareid.

Johan dreiv sjøen frå straks etter konfirmasjonen. I 20-årsalderen var han medeigar i ei småskøyte. Han flytta så til Ålesund og var mannskap på Palander, ei skute som Madsen-reiarlaget åtte. 23 år gammal var han skipper på storskøyta Delphin, ombygd til dampskipet Tjalken. Hausten 1897 fiska dei mykje sild, eit fiske som innleia det rike vintersildfisket på Sunnmøre dei neste tiåra. I og med at han gifta seg, flytta Johan heim til Hareid. Åra 1902-04 var han skipper på den damp-drivne stålbåten Skolma, som han og ei rad sambygdingar eigde. «Han var meir dynamisk enn dei andre reiarane... ville så gjerne gå nye vegar». Hareide fekk teikna eit linespel som fyrst var handdrive, seinare drive med stim. I februar 1905 drog han til Island som skipper på Madsen-båten Helga. Her fiska dei mykje lange ut for Vest-Island. Saman med Lars K. Garshol kontraherte han i 1906 stimbåten Islændingen frå Mjellem & Karlsen i Bergen. Hareide disponerte Islændingen, som fyrste åra deltok i lofotfisket, stasjonerte då i Ballstad. Deretter drifta Islændingen ved Vestmannaeyjar. I 1911 slutta Hareide vere skipper. Dei komande åra vart han eineeigar av Islændingen, samstundes eigde han halvparten i dei nye fiskebåtane Nordmanden og Tampen.
Johan var gift med Betty Petersdotter f. Brandal (1873-1969). Åtte born voks opp i heimen deira: Einar, Peter, Ingvard, Johan, Hjørdis, Bjarne, Olav Inge og Halldis.

## Kjelder
*Peder Måseide: *Pioneren og verksemda han skapte*. 1983.
3. divisjon fotball 1977/Møre

**3. divisjon Møre 1977**, ei av Norges Fotballforbund sine mange serieavdelingar, tok til sundag 1. mai og vart avslutta med full runde sundag 25. september. Avdelinga bestod av 10 lag: 6 frå Sunnmøre, 2 frå Romsdal og 2 frå Kristiansund. Vinnaren av avdelinga møtte vinnaren av Trøndelags-avdelinga til kampar om opprykk til 2. divisjon. Dei to laga med færrast poeng rykkte ned til 4. divisjon.

## Poengtabell

Kristiansund FK møtte Stjørdals-Blink i kampen om opprykk til 2. divisjon. KFK vann 2-1 heime, i Stjørdal vann heimelaget 1-0. Ein tredje og avgjerdande opprykkskamp fann stad på Sunndalsøra, der sigra Stjørdals-Blink med 2-0.

### Toppskårarar

## Kjelder
*Tidens Krav 26. september 1977
Bryting under Sommar-OL 2016

Brytetevlingane i gresk-romersk stil under Sommar-OL 2016 vart avvikla dagane frå 14. til 21. august i OL-byen Rio de Janeiro. Det vart tevla i seks vektklassar for karar, ingen for kvinner.

Noregs einaste deltakar, Stig-André Berge, vart slått ut i semifinalen og fekk dermed ein bronsemedalje.

### 59 kg





### 66 kg





### 75 kg





### 85 kg





### 98 kg





### 130  kg





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wrestling_at_the_1992_Summer_Olympics|Wrestling_at_the_1992_Summer_Olympics]]» frå ,  den 25. juli 2024.*