open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
August Bosse

**August Bosse** () var ein norsk fagforeiningsleiar, typograf, målmann og omsetjar, fødd i Øyestad i Aust-Agder. Det var Bosse som omsette Det kommunistiske manifestet til nynorsk. 

Bosse var typograf i Dagbladet kring hundreårsskiftet og var med i fagforeiningsarbeid. Han var formann i Norsk centralforening for boktrykkere frå 1905 då forbundet slutta seg til Landsorganisasjonen, og til 1907.

Ei tid var han reisande maskinmontør og agent for Hansen & Skotvedt og for Olaf Gullowsen, og i folketeljinga 1910 er han oppført som 'handelsreisende'. Desse åra reiste han mykje både i Noreg, Sverige og Tyskland, og han tileigna seg gode kunnskapar i tysk.

Gjennom fleire år var han typograf i venstre- og nynorskavisa Den 17de Mai der han vart han ein av redaktør Rasmus Steinsviks næraste medarbeidarar. Han kunne avisa si rettskriving på fingrane og sytte for at avisa kom ut i ei stø og einskapleg målform.

Seinare fekk helsa til Bosse ein knekk, og frå våren 1918 sette han i gang med mykje omsetjingsarbeid, særleg for Den 17de Mai og Norsk Barneblad. Han omsette til nynorsk ei rekkje romanar, forteljingar og folkelivsskildringar. Dei fleste gjekk som utklyppsbøker i "kjellaren" i Den 17de Mai. Mellom titlane han omsette var Amerika-Johan, Farkelaget, Teaterborn, Still Jim, Al-Mansurs kjærleikseventyr, Mark Twains utvalde skissor, Eventyr i Sudhavet, Små svenske bygdesogor, Bruri fraa steppone, Spæjarkompaniet og Polsk blod. Han skreiv også artiklar på nynorsk i fagbladet for typografane. Han var eit sjeldsynt døme på ein målmann sentralt i den faglege arbeidarrørsla.

Det viktigaste verket Bosse omsette til nynorsk, var Det kommunistiske manifestet av Karl Marx og Friedrich Engels med føreord av Edvard Bull. Utgåva kom på Det Norske Arbeiderpartis Forlag i 1921, same året som Bosse døydde av hjarteslag berre 48 år gamal. Dette er framleis den einaste nynorskutgåva av Manifestet. 

## Litteratur
* Nekrolog i Den 17de Mai, 10. august 1921.
* Engels, Friedrich og Karl Marx. *Det kommunistiske manifestet. Med fyreord av Edv. Bull.* Det norske arbeiderpartis forlag. Kristiania 1921.
* Ording, Arne. *Norsk centralforening for boktrykkere 1882-1932.* Oslo 1932, s. 91 og 127ff.
* Hoel, Oddmund L. *Norsk målreising 2. Mål og modernisering 1868-1940*. Samlaget. Oslo 2011, s. 359.
Zhenjiang

**Zhenjiang** (forenkla kinesisk 镇江; tradisjonell kinesisk 鎮江; pinyin *Zhènjiāng*) er eit byprefektur i provinsen Jiangsu i Kina, på sørbreidda av Chang Jiang. Prefekturet har eit areal på 3&nbsp;799 km² og 3&nbsp;113&nbsp;384 innbyggjarar i 2010. Av desse bur 1&nbsp; 189&nbsp;320 i storbyen.

Byprefekturet Zhenjiang omfattar tre distrikt (区 *qū*) og tre byfylke (市 *shì*).

## Samferdsle
Byen ligg ved Keisarkanalen og Kinas viktigaste naturlege vassveg, Chang Jiang.

Den viktige jarnbanelinja Jinghubanen, som strekker seg frå Beijing til Shanghai har stoppestad i Zhenjiang. Også snøggtoget mellom Beijing og Shanghai har stoppestad her.

Riksveg 312 i Kina går gjennom området. Han går frå Shanghai og passerer mellom andre Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan i Gansu og Urumqi, før han endar på grensa mot Kasakhstan.

## Historie
Zhenjiang var eit viktig handelssenter både under Mingdynastiet og Qingdynastiet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zhenjiang|Zhenjiang]]» frå ,  den 1. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhenjiang|Zhenjiang]]» frå ,  den 1. mai 2012.*
Changzhou

**Changzhou** (kinesisk skrift 常州; pinyin *Chángzhōu*) er eit byprefektur i provinsen Jiangsu i Kina. Prefekturet ligg sør i provinsen og har ei kort grense mot provinsen Zhejiang, i nord ligg Changzhou ved sørbreidda av Chang Jiang. Changzhou har eit areal på 4&nbsp;385 km² og 4&nbsp;591&nbsp;972 innbyggjarar i 2010.

Byprefekturet Changzhou omfattar fem distrikt (区 *qū*) og to byfylke (市 *shì*).

### Næring
Changzhou har både vore eit kommersielt senter, og særleg ein marknad for omsetting av landbruksprodukt. Matvarene vart skipa ut mot nord gjennom kanalen og seinare til Shanghai.

Byen er eit sentrum i tekstilindustrien. Her er store matvareprodusentar som driv mylner, ris-polering og med pressing av oljevekstar. Etter 1949 har byen også utvikla seg til eit senter i verkstadindustrien. Ein av dei største lokomotivfabrikkane i Kina ligg i byprefekturet. Andre maskinfabrikkar lagar dieselmotorar, generatorar, transformatorar og landbruks-og tekstilmaskinar.

### Samferdsle
Snøggtoget Beijing-Shanghai har stoppested i Changzhou. Byen er også stoppestad på den viktige jarnbanelinja Jinghubana som strekker seg frå Beijing til Shanghai via mellom andre Tianjin, Jinan i Shandong, Nanjing og Suzhou.

Kinas riksveg 312 fører gjennom området. Han går frå Shanghai og passerer mellom andre Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan i Gansu og Urumqi, før han endar på grensa mot Kasakhstan.

### Historie
Byen Changzhou er over 2&nbsp;000 år gammal, dagens namn fekk han 589. Etter at Keisarkanalen vart bygt i 609 vart Changzhou ei viktig kanalhamn. Omlandet rundt byen hadde, og har, stor produksjon av ris, oppdrettsfisk, te, silke, bambus og frukt. 

På 1920-talet begynte bomullsindustrien å vekse fram i Changzhou. Då Japan okkuperte Shanghai, vart mykje av bomullsproduksjonen flytta frå Shanghai-området til Changzhou, som voks mykje. 

I motsetning til dei fleste kinesiske byane, gjekk næringslivet godt i Changzhou også under Kulturrevolusjonen 1966&ndash;76. I dag er byen eit viktig industrielt senter for tekstilar, næringsmiddel, maskineri og teknologi.

Changzhou vart i 1982 utropt til «modellby» for Kinas barnavgrensingspolitikk som tillet einast eitt barn pr. familie i byane. Styresmaktene i Changzhou melde same året at nær 100 % av alle ektepar hadde gjeve løfte om å få berre eitt barn.

## Styresmakter
Leiaren for lokallaget til Kinas kommunistparti er Wang Quan, og borgarmeisteren er Ding Chun (丁纯) (2019).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Changzhou|Changzhou]]» frå ,  den 1. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Changzhou|Changzhou]]» frå ,  den 1. mai 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*
Omleiringa av Pizzighettone

**Omleiringa av Pizzighettone** var den første store militære handlinga i dei norditalienske felttoga i den polske arvefølgjekrigen.  Soldatar frå Frankrike og Kongedømet Sardinia starta ein blokkade av festninga Pizzighettone i det habsburgske Hertugdømet Milano den 11. november 1733, og starta kringsetjingsoperasjonane den 15. november. Den 30. november starta kommandanten i den austerrikske garnisonen ei kapitulering der han lovde å trekkje seg attende mot Mantova den 9. desember om han ikkje fekk støtte.  Sidan festninga ikkje fekk forsterkningar, trekte garnisonen seg ut med full krigsære den 9. desember.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siege of Pizzighettone|Siege of Pizzighettone]]» frå ,  den 1. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* ''Militsry campaigns of Prince Eugene of Savoy'', Volume 19 (tysk)
Omleiringa av Trarbach

**Omleiringa av Trarbach** (10. april–2. mai 1734) var ein del av den polske arvefølgjekrigen og vart utført av franske soldatar mot ein garnison med soldatar frå Det tysk-romerske riket i festninga ved Trarbach i grevskapet Sponheim, ei lite fyrstedøme i Det tysk-romerske riket (Trarbach ligg i dag i Rheinland-Pfalz i Tyskland). Franskmennene, leia av marskalk Belle-Isle, sigra og øydela festninga. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siege of Trarbach|Siege of Trarbach]]» frå ,  den 1. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Gfrörer, August. ''Geschichte des achtzehnten Jahrhunderts'', Volume 2 (History of the Eighteenth Century). Hurter, 1862.
*Rooke, Octavius. ''The life of the Moselle''. Booth, 1858.
*Schütz, Ernst. ''Trarbach in alter Zeit'' (pp. 144ff)
Omleiringa av Gaeta i 1734

**Omleiringa av Gaeta** var ei omleiring under den polske arvefølgjekrigen utkjempa ved Gaeta i Italia. Habsburgarane ved Gaeta heldt ut ei fire månadar lang omleiring frå Bourbon-armeane under hertugen av Parma (den framtidige Karl III av Spania). 

Dei vart slått den 6. august 1734 då spanske og franske styrkar storma byen. 27 år tidlegare hadde austerrikske soldatar under grev Wirich Philipp von Daun kringsett Gaeta under den spanske arvefølgjekrigen.

Den jakobittiske tronpretendenten Charles Edward Stuart var til stades ein stund som observartør. Det var første gong han opplevde krig. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siege of Gaeta (1734)|Siege of Gaeta (1734)]]» frå ,  den 1. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*History of the Kongedømet Napoli, 1734-1825
Egmont nasjonalpark

**Egmont National Park** er ein nasjonalpark sør for New Plymouth, nær vestkysten på Nordøya på New Zealand. Han har fått namn etter fjellet som dominerer i parken, og som sjølv vart namngjeve av kaptein James Cook etter John Perceval, 2. jarlen av Egmont og First Lord of the Admiralty, som støtta den første reisa til Cook. Taranaki har vore māorinamnet på fjellet i mange hundre år, og fjellet har no to offisielle namn, *Mount Taranaki* og *Mount Egmont*.

Parken, som vart oppretta i 1900, er dominert av den sovande vulkanen Mount Taranaki. Årleg får parken ei stor mengde nedbør som for det meste er orografisk av natur etter som vestavindane som kjem inn over landet frå Tasmanhavet støyter mot Mount Taranaki og dei nærliggjande høgdedraga Pouakai og Kaitake ranges og vert tvinga til å stiga. Sidan området har ei stor årleg nedbørsmengd og eit mildt kystklima, er det ein frodig regnskog som kler foten av fjellet - denne skogen er nasjonalt viktig, etter som han er kjenneteikna av totalt fråvær av sørbøketre (slekta *[[Nothofagus]]*).

## Økologi
Skogen er er rik på treslaga Northern rātā og Rimu, i tillegg til dekkfrøplantar, sjølv om økosystemet i heile parken viser tydelege spor av vegetativ soneseparasjon - dei nemnde to store treslaga er vanlege i dei lågare høgdene, medan Kamahi søkjer å dominera i den høgareliggjande småskogen. I desse urskogane er kronebregne, *Blechnum discolor*, dominerande mellom artene i underskogen.

Karakteren av plantesamfunna held fram med å endra seg med stigande høgde, til subalpine og alpine buskvekstar høgast oppe. Dette står i sterk kontrast til det omliggjande oppdyrka beite- og jordbrukslandet. Eit særskilt geomorfologisk kjenneteikn i denne parken er det radiale dreneringsmønsteret, som er tydeleg på satellittbiletet nede til høgre.
 
Ahukawakawa swamp er eit sjeldant, høgtliggjande (920 m) våtmarksområde med torvmosar (*[[Sphagnum]]*) som ligg mellom Mount Taranaki og Pouakai range. Det inneheld mange endemiske artar som er tilpassa sur jord og låge temperaturar.

## Sjå òg
*Nasjonalparkar på New Zealand
*Department of Concervation

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egmont National Park|Egmont National Park]]» frå ,  den 1. mai 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* NASA Earth Observatory side om Egmont National Park (1) 
* NASA Earth Observatory side om Egmont National Park (2) 
* Department of Conservation informasjon om Egmont National Park
Longyan

**Longyan** (kinesisk skrift 龙岩, pinyin *Lóngyán*) er eit byprefektur sørvest i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina. Byprefekturet har eit areal på 19&nbsp;028 km² og 2&nbsp;559&nbsp;545 innbyggjarar i 2010. Longyan grensar mot provinsane Jiangxi i vest og Guangdong i sør.

Byprefekturet Longyan omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og fem fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Longyan er rik på naturressursar, med store skogar og svære førekomstar av ulike mineral.

### Samferdsle
Kinas riksveg 319 fører gjennom byprefekturet. Riksvegen tek til i Xiamen og går nordvestover gjennom provinsane Fujian, Jiangxi, Hunan og Chongqing, til han endar opp i Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.

### Historie
I 736 etablerte Tang-dynastiet prefekturet Tingzhou i det vestlege Fujian (eller «Minxi» (闽西); prefekturet administrerte fylka Changting, Huanglian og Xinluo. Seks år etter fekk Xinluo namnet Longyan etter ei spektakulær grotte i området. 

Mange han-kinesarar flytta sørover frå nord på den sentrakinesiske sletta, der det jamt var stridar mellom kinesarar og inntrengar frå nord. Ei stor gruppe av desse, hakkaene, drog til  Longyan. Byen Changting vert ofte omtala som hakkaene sin heim, og elva Tingjiang som «moderelva» til hakkafolket.

Minxi var eit strategisk baseområde under den kinesiske borgarkrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Longyan|Longyan]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Longyan|Longyan]]» frå ,  den 2. mai 2012.*
Sanming

**Sanming**  (kinesisk skrift 三明; pinyin *Sānmíng*) er eit byprefektur vest i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina, der det grensar mot provinsen Jiangxi. Byprefekturet har eit areal på 22&nbsp;929 km² og 2&nbsp;503&nbsp;388 innbyggjarar i 2010.

Sanming ligg mellom fjellområda Wuyi Shan og Daiyun.

Byprefekturet Sanming omfattar to distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og ni fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 205 passerer gjennom området. Han tek til i Shanhaiguan i Hebei og endar opp sør i Shenzhen i provinsen Guangdong. Undervegs er han innom mellom andre Tangshan, Tianjin, Zibo, Huai'an i Jiangsu, Nanjing, Wuhu, Sanming, Heyuan og Huizhou i Guangdong. Også Kinas riksveg 316 går gjennom området. Han fører frå Fuzhou i Fujian via Nanchang i Jiangxi og Wuhan i Hubei til Lanzhou i Gansu. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sanming|Sanming]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanming|Sanming]]» frå ,  den 2. mai 2012.*
Nanping

**Nanping** (kinesisk skrift 南平, pinyin *Nánpíng*) er eit byprefektur nordvest i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina. Byprefekturet har eit areal på 26&nbsp;278 km², folketalet vart berekna til 2,9 millionar i 2009. Nanping grensar mot provinsane Zhejiang i nord og Jiangxi i vest. Delar av fjellkjeda Wuyi Shan ligg i Nanping.

Byprefekturet Nanping omfattar eitt distrikt (区 *qū*), fire byfylke (市 *shì*) og fem fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 205 passerer gjennom området. Han tek til i Shanhaiguan i Hebei og endar opp sør i Shenzhen i provinsen Guangdong. Undervegs er han innom mellom andre Tangshan, Tianjin, Zibo, Huai'an i Jiangsu, Nanjing, Wuhu, Sanming, Heyuan og Huizhou i Guangdong.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nanping|Nanping]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nanping|Nanping]]» frå ,  den 2. mai 2012.*
Putian

**Putian** (kinesisk skrift 莆田, pinyin *Pútián*) er eit byprefektur i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina, ved Austkinahavet. Byprefekturet har eit areal på 3&nbsp;928 km², folketalet vart berekna til 2,86 millionar i 2009.

Byprefekturet Putian omfattar tre distrikt (区 *qū*) og eittfylke (县 *xiàn*).

### Næring
Byen er særleg kjend for sin skoproduksjon. Andre viktige næringar omfattar brygging, elektronikk, klede, frukt, grønsaker og maskiner, elektriske varer. Putian har vorte ein eksportbase for sko og for andre Fujian-produserte varer.

### Samferdsle
Riksveg 324 i Kina fører gjennom området. Han går frå Fuzhou i provinsen Fujian og gjennom Guangdong, Guangxi, Guizhou, og endar i Kunming i Yunnan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Putian|Putian]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Putian|Putian]]» frå ,  den 2. mai 2012.*
Ningde

**Ningde** (kinesisk skrift 宁德, pinyin *Níngdé*) er eit byprefektur nordaust i provinsen Fujian i Folkerepublikken Kina, ved Austkinahavet. I nord grensar Ningde mot provinsen Zhejiang. Byprefekturet har eit areal på 13&nbsp;452 km² og 2&nbsp;821&nbsp;996 innbyggjarar i 2010.

Byprefekturet Ningde omfattar eitt distrikt (区 *qū*), to byfylke (市 *shì*) og seks fylke (县 *xiàn*), mellom dei siste er Pignan.

### Næring
Varmt og fuktig klima, saman med fruktbar jord gir gode vilkår for jordbruk. Største eksportvarene frå landbruket i Ningde er sopp og te. I området vert det dyrka mengder av ulike frukter, som kinesiske kastanjar og plommer.

På grunne havområde vert dyrka og avla ulike sjøvekstar. Ein hauster østers, muslingar, reker og ferskvassål.

Gruvedrift på granitt, dioritt og basalt vert drive i Ningde i stor skala. Store mengder vasskraft er delvis grunnlag for den metallurgiske industrien som produserer magnesium, aluminium og ulike silisiumprodukt.

### Samferdsle
Snøggtoget mellom Wenzhou og Fuzhou fører gjennom området.

Riksveg 104 i Kina går gjennom prefekturet. Han tek til i Beijing, fører sørover via Dezhou og så til Jinan i Shandong, Xuzhou, Nanjing, Hangzhou, Wenzhou og endar opp i Fuzhou.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ningde|Ningde]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ningde|Ningde]]» frå , den 2. mai 2012.*
Yiyang

**Yiyang** (kinesisk skrift 益阳, pinyin *Yìyáng*) er eit byprefektur i den nordlege, sentrale delen av provinsen Hunan i Folkerepublikken Kina. Byprefekturet har eit areal på 12&nbsp;144 km² og 4&nbsp;313&nbsp;084 innbyggjarar i 2010.

Byprefekturet Yiyang omfattar to distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Det kuperte Yiyang har mykje oppdyrka jordbruksland. Hovudavlingane i prefekturet er ris og te, også bambus vert dyrka.

### Samferdsle
Kinas riksveg 319 fører gjennom fylket. Riksvegen begynner i Xiamen i Fujian, går nordvestover gjennom provinsane Jiangxi, Hunan og Chongqing, til han endar opp i Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.

### Historie
Byen Yiyang vart grunnlagt under Qin-dynastiet.

Det norske misjonsselskap etablerte seg i Hunan-provinsen i 1902. Fleire av misjonsstasjonane låg i prefekturet Yiyang. I sjølve byen Yiyang vart fleire verksemder sett i gang, mellom anna eit sjukehus som i dag er det største i prefekturet.

Andreas Aarflot vart fødd i Yiyang i 1928.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yiyang|Yiyang]]» frå ,  den 2. mai 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yiyang|Yiyang]]» frå ,  den 2. mai 2012.*
Folkehøgskolerådet

**Folkehøgskolerådet** er eit skolepolitisk samarbeidsorgan for dei norske folkehøgskolane og folkehøgskolerørslene. Folkehøgskolerådet har sitt mandat frå og rapporterer til eit årleg fellesmøte for styra i Norsk Folkehøgskolelag, Noregs Kristelege Folkehøgskolelag, Informasjonskontoret for folkehøgskolen og Informasjonskontoret for kristen folkehøgskole. Folkehøgskolerådet skal ta seg av oppgåver til gagn for skoleslaget og skolane, og som ikkje er av rein fagpolitisk karakter.

## Internasjonalt Utvalg for folkehøgskolen (IU)
**Internasjonalt Utvalg for folkehøgskolen** er eit rådgjevande organ under Folkehøgskolerådet i Noreg. Utvalet arbeider, gjennom informasjons- og opplysningsarbeid, for at folkehøgskolane skal bidra til å skape ei meir rettferdig verd.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Folkehøgskolerådet 
*Internasjonalt Utvalg for folkehøgskolen
Hitlerjugend

**Hitlerjugend** (på tysk *Hitler-Jugend*, «Hitlerungdommen», forkorta **HJ**) var ungdomsorganisasjonen til det tyske nazipartiet NSDAP. Den blei oppretta i 1922 og lagt ned i 1945.
Ubehaget i kulturen

***Ubehaget i kulturen*** (tysk *Das Unbehagen in der Kultur*) er ei kulturfilosofisk avhandling av Sigmund Freud, skriven i 1930 (norsk omsetjing 1966). Den grunnleggjande påstanden i verket er at kampen mellom individ og samfunn ikkje har noko tilfredsstillande løysing og at denne konflikten aldri vil ta slutt. Samfunnet tvingar mennesket til å undertrykkje mange naturlege drifter, og det er dette nevrotiske og psykotiske personar ikkje klarar. Eros og livsdrifta er drivkrafta bak opprettinga av den kulturelle fellesskapen, men får motstand frå aggresjonen, som er kulturens motstandar. Dei aggressive instinkta til mennesket er avleidd av dødsintinkta, Thanatos, og kulturen er ein kamp mellom Eros og Thanatos, mellom kjærleiken og døden. Det er difor ikkje berre den libidiøse drifta som må undertrykkjast, men også aggresjonen.

Boka er skriven i kjølvatnet av den første verdskrigen, og det er med dette som bakgrunn at Freud freistar å drøfte moglegheita for to jamstilte grunndrifter i mennesket,- seksualdrifta og dødsdrifta.

## Kjelder

## Fotnotar
Bainingspråk

**Baining**-språka utgjer ein liten språkfamilie som blir snakka av bainingfolk på øya  New Britain i Papua Ny-Guinea. 

Språka er:
*Baining i trong tyding: Mali, qaqet, kairak, simbali, ura, makolkol (utdøydd)
*Taulil: Taulil, butam (utdøydd)

## Pronomen

For ur-baining rekonstruerte Malcolm Ross dette pronomensystemet:

:

Dei possessive pronomena *hans* og *hennar* er **vat* og **vet.*

## Bakgrunnsstoff
*The LINGUIST List MultiTree Project: Baining Family Trees

## Referansar
**Structural Phylogenetics and the Reconstruction of Ancient Language History*. Michael Dunn, Angela Terrill, Ger Reesink, Robert A. Foley, Stephen C. Levinson. *Science* magazine, 23 Sept. 2005, vol. 309, p 2072.
* Malcom Ross (2005). "Pronouns as a preliminary diagnostic for grouping Papuan languages." In: Andrew Pawley, Robert Attenborough, Robin Hide and Jack Golson, eds, *Papuan pasts: cultural, linguistic and biological histories of Papuan-speaking peoples,* 15-66. Canberra: Pacific Linguistics.
Språket mali

**Mali** eller **gaktai** er eit papuaspråk  som blir snakka i East New Britain-provinsen på øya New Britain i Papua Ny-Guinea.

## Målføre
Mali har to målføre:

**Arongda* (standarddialekten, med to grupper), tala i fjella, mellom anna i landsbyen Marunga () i Sinivit Rural LLG i East New Britain Province
**Abilta*, tala langs kysten

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mali language|Mali language]]» frå ,  den 7. mai 2023.*
Rørosvidda

**Rørosvidda** er eit viddeområde i Trøndelag fylke som omfattar fjellområda kring Røros, hovudsakleg i Røros og Holtålen kommune. Området ligg 600-1200 moh., og er karakterisert av snaufjellsområde skilt av skogkledde dalføre og talrike vatn.
Danse-pop

**Dance-pop** eller **danse-pop** er ein type danseorientert popmusikk som oppstod tidleg på 1980-talet og har vore populær i tiåra sidan. 
Han byggjer på sein discomusikk (eller dance) og synthpop og er kjenneteikna av sterke, dansbare rytmar og enkle songstrukturar.
Musikken er ofte bygd opp som popsongar med lettfattelege melodiar og tekstar, samstundes som han nytter rytmane frå dancemusikk. Dette gjer at han kan spelast både på radio og på nattklubbar.
Produsenten er viktig for utforminga av tekst og musikk, med nokre klare unntak der artisten har meir makt.

Tidlege dance-popartistar som blei kjende på verdsbasis var Madonna og Michael Jackson, som begge har hatt stor kunstnarisk leiing for verka sine. Produsentane Stock Aitken Waterman var viktige på 80-talet og skapte musikk for Kylie Minogue, Rick Astley og Bananarama. Av nyare artistar som er kjende for dance-pop kan nemnast  Justin Timberlake, Britney Spears, Lady Gaga, Christina Aguilera og Rihanna.

## Kjende musikarar innan sjangeren

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dance-pop|Dance-pop]]» frå ,  den 5. november 2012.*
Katuiske språk

**Katuiske språk** er ei grein av den austroasiatiske språkfamilien. Dei femten katuiske språka blir snakka av 1,3 millionar menneske i Søraust-Asia. Dei som snakkar katuiske språk blir kalla katuar.

## Klassifisering
Inndelinga av dei katuiske språka nedanfor følgjer Sidwell (2003). Sidwell (2009) ser katu-greina som den mest konservative greina av katuisk.

*Katuspråka:
**Katu (Låg-katu, Laos)
**Phuong (Høg-katu, Vietnam)

*Kui–Bru-greina (Vest-katuisk):
**Bru (Laos og Thailand)
**Kuy (Thailand)

*Pacoh-språk (Tareng) (Vietnam og Laos)

*Ta'Oi–Kriang-greina (Laos):
**Ngeq/kriang (Khlor/lor)
**Ta'Oi, ir

*Ethnologue* listar også opp kassang som eit katu-språk, men Sidwell ser det som eit bahnarisk språk (Sidwell 2003).

## Urspråk
Sidwell (2005) rekonstruerer konsonantsystemet til ur-katuisk slik:

Dette er identisk med ur-mon khmer, bortsett frå , som er betre bevart i katuspråka enn ia ndre greiner av austroasiatisk.

## Litteratur
*Costello, N. A. (1991). *Nôôq paraaq Katu: Katu dictionary : Katu–Vietnamese–English*. Manila: Summer Institute of Linguistics, Thailand Group.
*Peiros, I. (1996). *Katuic comparative dictionary*. Canberra, Australia: Dept. of Linguistics, Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University. ISBN 0858834359
*Sidwell, P. (2005). *The Katuic languages: classification, reconstruction and comparative lexicon*. LINCOM studies in Asian linguistics, 58. Muenchen: Lincom Europa. ISBN 3895868027
* Sidwell, Paul. (2009). *Classifying the Austroasiatic languages: history and state of the art*. LINCOM studies in Asian linguistics, 76. Munich: Lincom Europa.
*Thomas, D. M. (1976). *A phonological reconstruction of Proto–East Katuic*. Grand Forks, N.D.: Summer Institute of Linguistics.

## Bakgrunnsstoff
*Paul Sidwell (2003)
*Ethnologue Tree: Katuic languages
Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksi

**Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksi** (aserbajdsjansk for *Heydər Əliyev sport -og utstellingskompleks*) er det største utstellingslokalet i Baku i Aserbajdsjan. Sidan det opna i 1990 har om lag 40 internasjonale tevlingar i ulike sportar vorte haldne i komplekset. Det har plass til 7 800 personar, noko som gjer det til en av dei største sportsarenaane i landet.

## Eurovision Dance Contest
Heydər Əliyev adına İdman Konsert Kompleksi skulle vere arena for Eurovision Dance Contest 2009, men tevlinga har vorte utsett på ubestemd tid på grunn av mangel på deltakarland.

## Eurovision Song Contest 2012
Då det vart klårt at Aserbajdsjan skulle arrangere Eurovision Song Contest 2012 stod komplekset som ein av hovudkandidatane til å verte arena. Seinare valde ein å byggje ein ny arena for tevlinga, Bakı Kristal Zalı.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Hejdar Alijevs sport- och utställningskomplex|Hejdar Alijevs sport- och utställningskomplex]]» frå ,  den 3. mai 2012.*
Jon Samseth

**Jon Samseth** () er ein norsk sivilingeniør og professor i fysikk. 

Han har eksamen frå NTNU (tidlegare Noregs tekniske høgskole (NTH), i 1981. Han har Diplôme d'ingénieur (Petroleum economics) frå École Nationale Supérieure du Pétrole et des Moteurs (ENSPM) i Frankrike i 1983. Samseth har doktorgrad i fysikk (PhD) frå Massachusetts Institute of Technology (MIT) i 1988.

Han er professor i energifysikk ved Oslomet – storbyuniversitetet  og fast vitskapleg rådgivar for SINTEF industri. I tillegg var han professor II ved Institutt for kjemisk prosessteknologi ved NTNU i perioden 2007-2015.

Professor Samseth har forska på såkalla mjuke material. Innanfor dette feltet har han nytta nøytronspreiing til å studere surfaktant-system, herunder miceller og mikroemulsjonar, aerogelar og blokk-copolymerar. Sidan 2004 har han vore involvert i studiet av nanostrukturelle polymer-membranar til separering av ulike gassar.

Samseth har vore engasjert i internasjonalt arbeid gjennom IUPAP. Mellom anna var han medlem av IUPAP si første arbeidsgruppe i energi der ein studerte dei ulike energikjeldene. I 2012 har han fått i oppdrag å etablere og leie ei ny arbeidsgruppe i energi av IUPAP. Han var medlem SCOPE si evalueringsgruppe på biodrivstoff. I åra 2010 til 2013 har han vore vitskapleg sakkunnig og deltatt i skrivearbeidet av UNEP sine årbøker. I årboka for 2012 var han ansvarleg for kapitlet om dekommisjonering av kjernekraftverk.

Samseth er president i SCOPE frå 2014.

Professor Samseth er med i den offentlege debatten på energispørsmål, særleg om bruk av kjernekraftverk og held mange faglege og populærvitskaplege foredrag om desse emna. Samseth tar opp etiske spørsmål knytte til energi og ser på kjernekraft som ein naturleg del av energisystemet på linje med fornybar energi. 
Han blir ofte brukt av media, ikkje minst i samband med ulykka i Fukushima.

I 2012 vart Samseth vald inn i Norges Tekniske Vitenskapsakademi (NTVA).

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Samseth i media
The Magnificent Moodies

***The Magnificent Moodies*** er debutalbumet til The Moody Blues frå 1965, først gjeven ut i Storbritannia og det første og einaste albumet deira med besetninga som bestod av gitarist Denny Laine, bassist Clint Warwick, tangentspelar Mike Pinder, fløytist–perkusjonist Ray Thomas og trommeslagar Graeme Edge. Laine og Thomas delte på å synge. Albumet er ei samling av R&B og Merseybeat-aktige songar, inkludert ein versjon av «Go Now», produsert av Alex Wharton, som hadde gått til topp på singellista tidlegare det året. For den amerikanske utgåva (kalla *Go Now – The Moody Blues #1*), vart fire songar erstatta og rekkefølgja var annleis. 

Albumet nådde ikkje Record Retailer/Music Week-lista, sjølv om det nådde 5. plass i august 1965 på albumlista til New Musical Express. Den amerikanske versjonen nådde ikkje albumlista der. 

Laine og Warwick forlet gruppa i 1966, og vart erstatta av gitarist Justin Hayward og bassist John Lodge.

På høgda av den amerikanske suksessen til Moody Blues i 1970 gav Deram Records ut den amerikanske versjonen av albumet på ny med nytt omslag og tittelen *In The Beginning* (Deram DES-18051). Heller ikkje denne versjonen gjekk inn på listene. 

I 1985 gav Intermediate Records ut albumet på vinyl og kassett som *Go Now* med ei blanding av songar frå dei originale britiske og amerikanske versjonane, i tillegg til songar som etter kvart enda opp som bonusspor på CD-utgåva. Decca Records gav først ut *The Magnificent Moodies* på CD i 1988 med 13 bonusspor. Repertoire Records gav ut ein forkorta utgåve av denne CDen i 1990-åra med berre sju bonusspo. I 2006 vart CDen gjeven ut på ny, denne gongen med 14 bonusspor, inkludert den sjeldne «People Gotta Go», som ikkje var på utgåva frå 1988. 

## Innhald

### Britisk versjon

### Amerikansk versjon (Go Now - The Moody Blues #1)

## Medverkande
*Denny Laine – gitarar, munnspel, vokal
*Mike Pinder – piano, orgel, vokal
*Clint Warwick – bassgitar, vokal
*Ray Thomas – perkusjon, fløyter, vokal
*Graeme Edge – trommer, perkusjon, vokal
**Andre musikarar**
*Elaine Caswell – perkusjon

## Teknisk
*Denny Cordell - produsent
*A. Wharton - produsent («Go Now»)
*Nicholas Wright - fotograf (britisk utgåve)
*Shirley Scott-James - designer  (britisk utgåve)
*Donovan, Virginia Ironside - notat (britisk utgåve)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Magnificent Moodies|The Magnificent Moodies]]» frå ,  den 4. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
I'll Go Crazy av James Brown

«**I'll Go Crazy**» er ein rhythm and blues-song frå 1960 av James Brown and The Famous Flames. Han nådde 15. plass på R&B-lista til *[[Billboard magazine|Billboard]]*. Han vart framført av gruppa som den første songen på det særs populære konsertalbumet *[[Live at the Apollo av James Brown|Live at the Apollo]]*. Songen vert kanskje best hugsa for teksten i mellomspelet: 

«You gotta live...
For yourself...
For yourself..and nobody else!»

«I'll Go Crazy» har vorte spelt inn av mange andre artistar, som The Rolling Stones, The Residents, The Moody Blues,  The Buckinghams, Chris Isaak, Jerry Garcia og David Grisman, Buddy Guy, The Nighthawks, The Blues Magoos, Tommy Quickly, Graham Bonnet, The Honeycombs på konsert i Tokyo, og Clarence Clemons. Han vart framført av Dan Aykroyd i hyllesta skodespelaren hadde til Brown då han vart innlemma i Kennedy Center Honors i 2003. 

Songen vart nytta på *[[Late Show With David Letterman]]* som kjenningsmelodien for «Who Said It?»-innslaget. 

## Medverkande
James Brown and The Famous Flames: Bobby Byrd, Bobby Bennett, Lloyd Stallworth.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 4. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Go Now

«**Go Now**» er ein song skriven av Larry Banks og Milton Bennett. Han vart først spelt inn i 1964 av Bessie Banks og året etter av The Moody Blues.

## Bessie Banks

Songen vart først spelt inn av den tidlegare kona til Larry Banks, Bessie Banks. Versjonen hennar nådde 40. plass på Cash Box R&B-lista. Den originale versjonen til Banks er med i filmen *[[filmen Stonewall|Stonewall]]*.

## The Moody Blues

«Go Now» vart gjort internasjonalt populær seinare i 1964 då den engelske beatgruppa frå Birmingham, The Moody Blues, spelte han inn med Denny Laine på gitar og solovokal. Songen nådde toppen av lista i Storbritannia og 10. plass i USA.  Laine fortsette å spele songen på konsertar i åra sine i Wings, og han er med på konsertalbumet *[[Wings over America]]*.

The Moody Blues hadde liten suksess med singlane som følgde «Go Now», og Denny Laine forlet etter kvart bandet, og vart erstatta av Justin Hayward. Bassist Clint Warwick drog òg frå bande tpå denne tida og vart erstatta av John Lodge. Med denne nye besetninga spelte the Moody Blues «Go Now» ei lita stund, før dei byrja å skrive sine eigne songar.

I januar 1997 vart «Go Now» gjeven ut på *[[The Very Best of the Moody Blues]]*.

### Medverkande
* Denny Laine: gitar, solovokal
* Clint Warwick: bassgitar, korvokal
* Mike Pinder: piano, korvokal
* Ray Thomas: tamburin, korvokal,
* Graeme Edge: trommer, perkusjon, korvokal

## Andre versjonar
«Go Now» vart sidan spelt inn av Ozzy Osbourne i 2005 for albumet *[[Under Cover]]* og av Simply Red i 2008 for deira *Simply Red 25: The Greatest Hits* compilation.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Go Now (song)|Go Now (song)]]» frå ,  den 4. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Review of 'Go Now'
It Ain't Necessarily So

«**It Ain't Necessarily So**» er ein song med musikk av George Gershwin og tekst av Ira Gershwin. Songen kjem frå Gershwin-operaen *[[Porgy and Bess]]* (1935) der han vert sungen av rollefiguren Sportin' Life, ein dophandlar, som uttrykker tvil om fleire av utsegnene i Bibelen.

Sportin' Life vart spelt av John W. Bubbles. Andre kjende personar som har spelt rolla er Cab Calloway på scenen og Sammy Davis, Jr. i filmen frå 1959.

Songen er spelt inn mange gonger i moderne tid. Han vart ein stor hit i 1965 for songaren Normie Rowe, og var med på debutalbumet til The Moody Blues, *[[The Magnificent Moodies]]* frå 1965. Han vart òg spelt av The Honeycombs, Bronski Beat i 1984, Cher i 1994, og Jamie Cullum i 2002, og av Aretha Franklin og Bobby Darin i 1959 på albumet *That's All*. Aretha spelte òg inn songen for albumet sitt *[[Aretha (with the Ray Bryant Combo)]]*. Sting spelte òg ein versjon av songen. Brian Wilson spelte songen i 2010 for albumet *[[Brian Wilson Reimagines Gershwin]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:It Ain&#39;t Necessarily So|It Ain&#39;t Necessarily So]]» frå ,  den 4. mai 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tuesday Afternoon

«**Tuesday Afternoon**» (stundom kalla «**Forever Afternoon (Tuesday?)**» eller berre «**Forever Afternoon**») er ein singel frå 1968 av det engelske symfoniske rockebandet The Moody Blues, og opphavleg gjeven ut på albumet *[[Days of Future Passed]]* i 1967 i to delar. 

Den første delen, som er mest kjend, er kalla «Tuesday Afternoon», vart gjeven ut på The Moody Blues på albumet *[[Days of Future Passed]]* i 1967. På albumet er del ein av «The Afternoon» kalla «Forever Afternoon (Tuesday?)».

Justin Hayward skreiv songen som «Tuesday Afternoon», men produsenten Tony Clarke kalla han «Forever Afternoon (Tuesday?)» på albumet, men då han vart gjeven ut på singel året etter, vart han kalla «Tuesday Afternoon» igjen, og har sidan som regel hatt dette namnet. 

Singelen kom ut i 1968 og var den andre singelen frå albumet etter «Nights in White Satin». På b-sida var «Another Morning», som òg er frå *Days*-albumet. 

Den andre halvdelen av albumversjonen vert kalla «(Evening) Time to Get Away», som ikkje er omtalt på plateomslaget. Denne er skriven av John Lodge. 

I 2009 vart «Tuesday Afternoon» nytta i ein reklame for Visa-kort. 

## Medverkande
* Justin Hayward: solovokal, akustisk gitar
* John Lodge: korvokal, bassgitar
* Mike Pinder: mellotron, piano
* Ray Thomas: fløyte
* Graeme Edge: trommer, perkusjon
* Peter Knight and the London Festival Orchestra: orkesterarrangement

## Lister

## Andre versjonar
Andre artistar som har spelt inn songen er David Lanz, Bobbi Wilsyn, The Senate, Neal Morse, Etcetera Music Band og The Doughboys.
Pilfink

**Pilfink** er ein fugleart i sporvefamilien.

## Utsjånad
Pilfinken er 12,5–14 cm lang med eit vengespenn på kring 21 cm, og fuglen veg 24 gram. Issen og nakken er kastanjefarga, og på dei kvite kinna har fuglen ein svart flekk. På oversida er pilfinken flekkete i raudbrunt, svar, gulbrunt og grått. Når vengane er slegne i hop lagar spissane på dei midtre vengedekkfjørene eit kvitt vengeband. Haka, strupen, og området mellom nebben og strupen er svarte Nebben er konisk og ganske grov. Overnebben har ein liten innskjering bakom spissen og innvikne kantar. Munnvikane har tydelege børstehår. Beina er bleikt brune, og nebben er blågrå om sommaren og vert nesten svart om vinteren.

## Læte
Også på læta liknar pilfinken gråsporven. Fuglen har ikkje nokon skikkeleg song, men ein oppattkeken serie *tschip*-lydar vert ytra av upara eller oppsøkande hannar. Andre einstava pipelydar brukast i sosiale kontaktar, og fluktlæta er eit stritt *teck*. Ei undersøking som jamførte læta frå ein introdusert populasjon i Missouri med fuglar frå Tyskland viste at dei amerikanske fuglane hadde færre delte stavingstypar og meir struktur innanfor populasjonen enn dei europeiske fuglane. Dette kan vere ei følgje av den opphavlege nordamerikanske populasjonens sin avgrensa storleik og eit påfølgjande tap av genetisk mangfald.

## Utbreiing
Arten finst i store delar av Europa og Asia samt i Tunisia i Nord-Afrika. Det naturlege hekkeområdet omfattar det meste av dei tempererte områda i Europa og Asia sør om kring  68°N og gjennom det søraustlege Asia til Java og Bali. Fuglen hekka på Færøyane fram til 1910. Pilfinken er standfugl over storparten av utbreiingsområdet, men dei nordlegaste hekkefuglane trekker sørover til vinteren. 

## Førekomst i Noreg
Her i landet har fuglen sin sterkaste skanse på Austlandet, der pilfinken er til dels vanleg å sjå i lågare lende og oppover fleire av dalføra. Langs kysten av Sørlandet rugar fuglen spreidd, i Rogaland er utbreiinga tettare. Her er pilfinken vanleg i kystområda i heile fylket, sameleis i Sveio lengst sør i Hordaland. Lengre nord på Vestlandet finst fuglen sporadisk som hekkefugl. I Trøndelag, Nordland og Troms er arten sjeldsynt og hekkar ikkje. I Finnmark har fuglen tilhald nokre få stader. Pilfinken trivst både i byar, tettbygde strok og i jordbrukslandskap med omliggjande skog. Fuglane held seg unna bykjernar og industriområde med lite vegetasjon, men trivst godt i grønare område i byane. Totalbestanden i Noreg kan vere på 100 tusen par, og arten har truleg gått litt fram sidan 1950.

## Trekktilhøve
Arten er for det meste standfugl her til lands, men fuglar streifar utanfor hekketida. Om hausten vert det registrert eit avgrensa trekk som tyder på at nokre fuglar trekker ut av landet.

## Galleri

Pilfink (Passer montanus) - Ystad-2022.jpg|Pilfinkar ved ein fuglematar.
Passer montanus montanus MHNT.ZOO.2010.11.209.jpg|Egg.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pilfink|Pilfink]]» frå ,  den 4. mai 2012.*
Flandersk

**Flandersk** er noko som gjeld eller stammar frå det tidlegare grevskapet Flandern og dei noverande belgiske provinsane West-Vlaanderen og Oost-Vlaanderen, til skilnad frå flamsk, som gjeld heile den nederlandskspråklege delen av Belgia, del vil seia delstaten Flandern i forbundsstaten Belgia.

## Kjelder
*
Gawar-bati

**Gawar-bati**, også kjend som **arandui, gowari, narisati, narsati** og **satre**, er eit dardspråk som vert tala i Kunardalen på begge sider av grensa mellom Afghanistan og Pakistan. Språket har rundt 9&nbsp;500 talarar, rundt 8&nbsp;000 av dei i Afghanistan.

Dei næraste språka når det gjeld ordtilfang er i fallande rekkjefølgje shumashti, dameli, savi og grangali.

## Kjelder
Bjørn Odde

**Bjørn Odde** () var ein norsk felespelar og folkemusikar frå Lom kommune i Oppland.

Bjørn Odde har vunne Landskappleiken heile fem gonger med vanleg fele. Fyrste gongen var i 1964, og siste gongen i 1984. 
I 1980 var han med og spela på plata *Slåtten drøymd og slåtten låten* med *Lom Spelemannslag*. I 1993 spelte han inn plata *Slåttemusikk fra Lom* saman med spelemannen og sambygdingen Amund Bjørgen. Plata vann Spellemannprisen 1993 i klassa for *folkemusikk/gamaldans*.

Son til Bjørn Odde, Bjarne Odde er bassist og spelar toradar. Bjørn Kåre Odde, sonesonen hans Bjørn Odde, er også ein lovande spelemann som nyleg vann stipendet Fureprisen.

## Kjelder
Amund Bjørgen

**Amund Bjørgen** () er ein norsk folkemusikar og felespelar frå Garmo i Lom kommune.

Bjørgen har lenge vore aktiv i folkemusikkmiljøet i Noreg, og har vunne Landskappleiken heile sju gonger på vanleg fele. Fyrste gongen var i 1966 og siste gongen i 1994. Bjørgen har også delteke på fleire plater med tradisjonelle norske slåttar. I 1993 gav han ut *Slåttemusikk frå Lom* saman med Bjørn Odde. Plata vann Spellemannprisen 1993 i klassen Folkemusikk/Gamaldans.

## Fotnotar
Deram Records

**Deram Records** er eit tidlegare britisk plateselskap som låg under paraplyen til Decca Records og som fungerte som platemerke for både alternative og progressive artistar. Som dei fleste andre subsidiære plateselskap under Decca så vart Deram sitt motstykke i USA distribuert under London Records.

Deram var i all hovudsak aktivt mellom 1966 og 1973, men fungerte i praksis over ein lengre periode heilt til byrjinga av 1980-talet. Decca brukte Deram Records i marknaden mot både Island Records, Harvest Records (som var ått av EMI) og Vertigo Records (som vart starta av Philips Records), men feila i å etablere seg på lang sikt.

Frå starten av var artistar innan popsjangeren sidestilt med artistar og band innan progrocken, trass i at Decca ønskte å gjere Deram til eit merke berre for alternativ musikk. Både David Bowie og Cat Stevens fekk likevel ein tidleg suksess på selskapet, før dei omsider flytta over til høvesvis Philips Records og Island Records. Tre av dei tidlege hitlåtane deira var Procol Harum sin «A Whiter Shade of Pale», The Move sin «Night of Fear» og «I Can Hear the Grass Grow».

I 1969 starta Decca eit reint progressivt merke under namnet *Nova*, som varte i mindre enn éit år. Dette har sidan ført til forvirringar sidan fleire utgjevingar har kome under namnet *Deram Nova* og *Decca Nova*. Decca gav sidan ut to album på vinyl av Justin Hayward (The Moody Blues) under namnet *Songwriter* (1977) og *Night Flight* (1980). Deram hadde blant anna punkrockbanda Bananarama, The Modettes, Splodgenessabounds og TV21 under kontrollen deira tidleg på 1980-talet før merket forsvann under Decca Records igjen, som sidan vart kjøpt opp av Universal Music. 

## Artistar under Deram Records

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Deram Records|Deram Records]]» frå ,  den 4. mai 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Collectable-records.ru - Coverdesign og artister fra Deram Records
* Liste over singler fra Deram
* En diskografi over singler fra den amerikanske delen av Deram 
* En albumdiskografi fra den canadiske delen av Deram
The Secret History of Eurovision

***The Secret History of Eurovision*** er ein fjernsynsdokumentar produsert av Brook Lapping Productions og Electric Pictures i samarbeid med Screen Australia, for å kartleggje historia om Eurovision Song Contest og hans innverknad på europeiske politiske og sosiale struktur. Dokumentaren inneheldt arkivmateriale frå tidlegare tevlingar og arkivnyhende, samt nye intervjuar.

Dokumentaren er distribuert av BBC Worldwide, anten som ein frittståande dokumentar på 90 minutt utan pausar eller som to dokumentarar på ein time kvar. Ulike Nett-TV i Europa kringkasta programmet før finalen i Eurovision Song Contest 2011 i Düsseldorf 14. mai. I Storbritannia vart programmet kringkasta på More4 laurdag 7. mai og i Australia vart det kringkasta på Special Broadcasting Service (SBS) fredag 6. mai og 13. mai.

Nokre av bidragsytarane var Bob Geldof, Svante Stockselius, Dana, Dana International, Terry Wogan, Ruslana, Bucks Fizz, Lena Meyer-Landrut, Johnny Logan, Paddy O'Connell, Lordi, Niamh Kavanagh, Dave Benton, John Kennedy O'Connor, Bill Martin, Mart Laar, Alexis Petridis, Bill Whelan og Nicole.

## Kjelder
Sølvhovudalbatross

**Sølvhovudalbatross** (*Thalassarche salvini*), engelsk namn Salvin's Albatross, eller Salvin's Mollymawk, er ein stor sjøfugl og mellomstor albatross. Nesten alle para hekkar på Bountyøyane søraust for New Zealand.  

Dette taksonet var tidlegare rekna å vere ein underart av svartflekkalbatross, *Thalassarche cauta*, men er i dag kjent som ein sjøvstendig art. 

Vaksne fuglar skil seg frå svartflekkalbatrossar med mørkare gråfarge i andletet, øvre hals og øvre rygg.

I tillegg til Bountyøyane hekkar sølvhovudalbatrossar fåtalig på Chathamøyane og Snareøyane. Populasjonen er estimert til 62&nbsp;000 hekkande fuglar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Salvin's Albatross|Salvin's Albatross]]» frå , den 5. mai 2012*
* BirdLife International (2012) Species factsheet: Thalassarche salvini. Henta frå http://www.birdlife.org den 5. mai 2012 

### Referansar
Chathamalbatross

**Chathamalbatross** (*Thalassarche eremita*), engelsk namn Chatham Albatross, Chatham Mollymawk, eller Chatham Islands Mollymawk, er ein stor sjøfugl og mellomstor albatross. Alle para hekkar på Pyramiden, Chathamøyane aust for New Zealand. Han har ikkje fått tilordna normert namn på norsk. 

Dette taksonet var tidlegare rekna å vere ein underart av svartflekkalbatross, *Thalassarche cauta*, men er i dag kjent som ein sjøvstendig art. 

Vaksne fuglar skil seg frå svartflekkalbatrossar med langt mørkare gråfarge i andletet, øvre hals og øvre rygg, gult nebb og gul stripe over kinnet.

Chathamalbatrossar migrerer til området mellom Australia og Perustraumen ved Sør-Amerika, så langt nord som til 6° S. Populasjonen er estimert til 11&nbsp;000 hekkande fuglar

## Galleri


Chatham Albatross 0A2A3838.jpg|
Chatham Albatross 0A2A3957.jpg|Tre bilete frå Eaglehawk Neck på Tasmania.
Chatham Albatross-off Eaglehawk TAS-03Sept2011.jpg|


## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Chatham Albatross|Chatham Albatross]]» frå , den 5. mai 2012*
*  

### Referansar
Gilli-danda

**Gilli-danda** er hindustaninamnet på eit pinnespel som er utbreidd over heile Sør-Asia og ein del andre stader. Spelet kan føregå på open mark, vegar ved hjelp ein kort pinne som ein slår og minst ei stikke som ein slå med. Spelet kan ha to spelarar eller fleire spelarar fordelte på to lag. 

Det finst ulike reglar, men går hovudsakleg ut på at ein slår ein kort pinne lengst mogleg bort frå ei grop i bakken med ei lengre stikke. Motspelaren skal så prøva å få pinnen lengre. Motspelarar har også høve til å prøva å stoppa den flygande pinnen eller slå han tilbake. Om pinnen blir fanga i svevet eller treffer stikka til den som slo, er han ute. Før ein byrjar spelet, kan ein tevla om kven som starta ved å sjå kven som klarer halda den korte pinnen i lufta gjennom å slå han med stikka flest mogleg gonger. 

Ofte målar ein lengda ein oppnår ved hjelp av slåstikka, den korte pinnen eller spann. Kvart mål kan gjev eitt poeng, og spelaren eller laget som oppnår flest poeng vinn spelet.

På hindustani (hindi og urdu) er *gilli* er namnet på den korte pinnen ein slår, og *danda* på stikka ein slår med. Fleire av namna på andre språk er danna på same måte. Spelet er kjend som 
*dandi-biyo* på nepali,
*gulli-danda* på panjabi,
*dānggűli* på bengali og assamesisk,
*viti-dandu* på marathi,
*billam-godu* på telugu, 
*chinni-dandu* på kannada, 
*kuttiyum kolum* på malayalam, *kitti-pul* på tamil, 
*gooti-billa, karra-billa* eller *geeti-danna* på saraiki, 
*iti-dakar* på sindhi og
*lappa-duggi* på pasjto.

Spelet er også kjend som *kon ko* på khmer og *alak-doulak* på farsi.
I Europa finst spelet som *bòlit* på katalansk, *lippa* på italiensk og *tip-cat* på engelsk.

## Kjelder

* Aarti Basnyat, Nepali Street Games . ECS Nepal, august 2009.
*Gilli Danda ved bloggen Incredbile India, 11. februar 2011.
----
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Dandibiawo|Dandibiawo]]» frå ,  den 6. mai 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Animasjona av korleis ein slår pinnen avgarde
*N13. Children's Games Døme på pinnetriksing frå Nepal.
*Smågutar speler chinni dandu/gilli danda i Karnataka i India
*Menn speler gilli-danda i Orissa i India