open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Knut Eilefson Steintjønndalen

**Knut Eilefsson Steintjønndalen**, eller **Knut Eilefsson Langkås**, () var ein norskgardbrukar og felemakar i Bø i Telemark. Han var ein av dei kjende felemakarane i Helland-Steinkjønnslekta. 

Knut var son til felemakaren, husmannen Eilef Jonsson Steintjønndalen (1821-1876) og var gardbrukar på bruket Langkås i Bø. Knut var som faren ein flink felemakar og laga svært fine hardingfeler. Nils Tjoflot åtte ei av felene som han hadde laga. Også broren Jon Eilefsson Steintjønndalen (1847-??) var ein framifra felemakar.

Eilef Jonsson Steintjønndalen var bror til Erik Jonsson Helland. Eilef arbeidde saman med faren og broren i verkstaden. Då han gifta seg, kom han til plassen Steintjønndalen under Folkestad i Bø. Han laga feler heile livet, særs vene feler, men ikkje så gode som broren Erik.

Son til Knut Eilefsson, Knut K. Steintjønndalen (1887-1969), var den siste av dei kjende felemakarane i Helland-Steintjønndalen-slekta. Han laga bortimot 1&nbsp;000 feler.

## Kjelder
*Hardingfele-makarar

* Ministerialbok for Bø 1900-08
Hårtørkar

Ein **hårtørkar** eller **fønar** er eit elektrisk apparat som bles varm luft på vått eller fuktig hår slik at det tørker raskt og kan formast til ønskt frisyre. Hårtørkarar kan vera små, handhaldne apparat som ein gjerne bruker heime, eller større maskinar på stativ som ein finn hjå frisørar og fastmonterte på veggar i samband med offentlege dusjar.

## Historie

Hårtørkaren blei funne opp i 1890 av den franske frisøren Alexandre F. Godefoy, som tok utgangspunkt i den nye oppfinninga støvsugar, men nytta lufta som blei blåst ut i staden for innsugingsevna. Apparatet var stort og uhandterbart, men blei erstatta i 1930-åra av mindre, dykkarhjelmaktige maskinar på stativ som blei tekne i bruk i frisørsalongar over heile verda. 

Samstundes blei det utvikla mindre hårtørkarar som ein kunne halda i hande sjølv og bruka heime. Apparatet utvikla av AEG blei kalla *Fön*, etter fønvinden, noko som har gjeve det norske namnet *fønar*. På 1950-talet gjorde nye plastmateriale at hårfønarar blei endå vanlegare å ha heime.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blowdryer|Blowdryer]]» frå , den 31. juli 2008.* 
 
* amusingfacts.com 

## Bakgrunnsstoff
* www.hdryers.com, vurderingar av ulike hårtørkarar
* Invention of the Hair dryer  ved myhairstylingtools.com
Mahalangur Himal

**Mahalangur Himal** er ei fjellkjede på grensa mellom Nepal og Den autonome regionen Tibet. Den er ein del av Himalaya, og fire av dei seks høgaste fjella i verda ligg her: Mount Everest, Lhotse, Makalu og Cho Oyu.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i verda
Koltsjakøya

**Koltsjak** (russisk остров Колчака; Ostrov Koltsjaka) er den tredje største øya i Kamennyjeøyane. Ho ligg i Karahavet nær kysten av Tajmyrhalvøya, om lag 30 km frå kysten. Vintrane er lange, kalde og bitre, og det omliggande havet er isdekt om lag ti månader av året. 

Øya er kalla opp etter Aleksandr Koltsjak, som oppdaga ho og utforska ho. Han var med på Eduard Toll sin ekspedisjon i Arktis i 1900, der ein utforska lite kjende øyar i Karahavet. 

Koltsjakøya vart først teikna ned på kart i 1901. I 1937 gav sovjetiske styresmakter ho namn etter Stepan Rastorgujev og i eit par tiår var det to Rastorgujevøyar i Karahavet. 23. august 2005 vart det tidlegare namnet på øya gjeninnsett. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolchak Island|Kolchak Island]]» frå , den 1. august 2008.*
Norsk folkemusikkformidling

**Norsk folkemusikkformidling** (NFF) er Norsk Folkemusikk- og Danselag (NFD) sin arrangør- og formidlingsorganisasjon. Norsk folkemusikkformidling blei etablert som eigen verksemd under NFD i 1992. 

NFF har som mål å: 
* gjere norsk folkemusikk kjend og etterspurd i større delar av marknaden,
* arbeide for eksport av folkemusikk og folkedans,
* samarbeide over sjangergrensene og knyte kontaktar til ulike kulturinstitusjonar,
* samarbeide med andre organisasjonar for å styrkje formidlinga av folkemusikk og folkedans,
* fungere som ei informasjonskilde om norske folkemusikarar ovanfor arrangørar og media,
* vere rådgjevar for artistar i samband med prosjektutvikling, turnéverksemd, søknadsskriving,
* bistå utvalde artistar med kontraktering og turnélegging i utlandet

Norsk folkemusikkformidling har gjennom åra formidla mange speleoppdrag årleg for norske artistar og bygd opp eit stort nettverk i musikkbransjen både nasjonalt og internasjonalt. Dei legg fokus å arbeide for dei profesjonelle utøvarane og bidra til å gjere det mogleg å leve av å vere folkemusikar på fulltid.

## Bakgrunnsstoff
* Norsk folkemusikkformidling og Norsk folkemusikkatalog
Kolomejtsevøyane

**Kolomejtsevøyane** (russisk острова Коломейцева; *Ostrova Kolomejtseva*) er ei gruppe på to små øyar i Nordenskiöldøyane i Karahavet, utanfor kysten av Sibir i Russland. Desse to øyane ligg om lag 40&nbsp;km aust for Russkijøya, den største øya i øygruppa, og mindre enn 100&nbsp;km vest for Tajmyrhalvøya

Havområdet rundt dei vesle Kolomejtsevaøyane er dekt av fast is om vinteren og klimaet er hardt. Det omliggande havet er fylt med pakkis om sommaren.

Øyane høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland.

I 1900 vart øyane i Nordenskiöldøyane utforska av den russiske geologen Baron Eduard Von Toll under polarekspedisjonen til det keisarlege russiske vitskapsakademiet om bord på skipet «Zarja». Kolomejtsevøyane vart kalla opp etter kaptein N. N. Kolomeitsev, kapteinen på skipet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolomeitsev Islands|Kolomeitsev Islands]]» frå , den 1. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Naturreservat 
* Albert Hastings Markham. *Arctic Exploration*, 1895
* Armstrong, T., *The Russians in the Arctic*, London, 1958.
* Tidlege sovjetiske utforskingar
* Russiske ekspedisjonar i Arktis
Lugnasad

**Lugnasad** (gammalirsk *Lughnasadh* []; nyirsk *Lá Lúnasa*; skotsk gælisk *Lùnastal*) er ein keltisk festdag 1. august, oppkalla etter guden Lug. Månaden august, *Lúnasa* på moderne irsk, er kalla opp etter denne festen. Datoen 1. august er ei moderne oppfinning, opphavleg var det ein gong mellom 15. juli og 15. august. Festen var ein fest for innhausting og ein av dei fire festdagane, saman med samain (1. november), imbolc (1. februar) og bealtaine (1. mai).

Lugnasad er framleis ein festdag på Irland og nokre andre stader i Europa. Han kan markerast med bålbrenning og dansing. I nokre kyrkjer har ein for skikk å signa markene denne dagen. 

1. august er nasjonaldag i Sveits og blir ofte feira med bål. Feiringa kan ha samanheng med dei gamle keltiske innbyggjarane i området som var kjend som *[[helvetii]]*. Også i Nord-Italia, som i Canzo, har ein liknande festar.

Høgtida blir også feira av nokre moderne nyheidenske religionar, som wicca. Ho blir då markert i byrjinga av august på den nordlege halvkula og i byrjinga av februar på den sørlege. Lugnasad er den første av tre hausthøgtider, dei andre er mabon og samhain.

## Sjå òg
* Lammas

## Kjelder
* James MacKillop: * Myths & legends of the Celts*, Penguin, 2005

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Lughnasadh|Lughnasadh]]» frå , den 29. januar 2009.*
Keck-observatoriet

**Keck-observatoriet** (engelsk **W. M. Keck Observatory**) er eit astronomisk observatorium som ligg 4 145 meter over havet på toppen av Mauna Kea, det høgaste fjellet på Hawaii. Observatoriet har to tvillingteleskop: Keck 1 og Keck 2. Dei 10 meter høge teleskopa er på 8 etasjar og veg 300 tonn kvar. Det første teleskopet vart bygd i 1993 Medan Keck2 stod ferdig i 1996.

## Bakgrunnsstoff
*
; Litteratur 
* Osvaldsen, Jan Erik: Himmelen sett fra jorda - ISBN 978-82-05-37710-3
Willi Storn

**Willi Storn**, eigentleg *Willibald Christopher Storn*, () er ein norsk-austeriksk biletkunstnar, fødd i Wien, men busett i Noreg sidan 1957.

Storn arbeider med foto, måleri og grafikk. Bileta er gjerne figurative, fargesterke og fabulerande, og dei har i periodar vore prega av Storns synspunkt den aktuelle samfunnsdebatten. Ofte legg han inn ord og setningar i motiva.

I 1969 vekte Storn hissig debatt var då han i Unge Kunstneres Samfund presenterte utstillinga «Coca-Donald samfunn-ikke ta meg», ein kaotisk modell av forbrukarsamfunnet. I 1970 var han i blant inititativtakarane til kunstnargruppa Gras. I 1972 lagde han grafikk som oppmoda folk til å røyste *nei* til EEC. I 1974 utførte han ei 200 meter lang utsmykking på Høyenhall T-banestasjon i Oslo, «Veien til Utopia». Biletserien vitna om kjerleik til livet og fortviling over urett og liding. Frisen vart seinare fjerna som følgje av hærverk.

Han utforma diplomet til Nobels fredspris i 2015, 2016 og 2017. 

Storn er m.a. representert ved Nasjonalgalleriet, Museet for Samtidskunst, Riksgalleriet og Norsk Kulturråd. 

## Kjelder:
* Oslo kunstforening 
* Bærum kunstforening
* *Norges Kunsthistorie* (Gyldendal 1983) ISBN 82-05-12264-4
Terje Grøstad

**Terje Grøstad** () var ein norsk grafikar. 

Terje Grøstad vart fødd i Drammen, der faren var bokhandlar. I 1936 flytta familien til Lier og året etter til Asker før dei i 1945 busette seg i Oslo.

I 1945 vart Grøstad elev ved Statens Håndverks- og Kunstindustriskole under Karl Høgberg, og frå 1946 til 1947 var han elev ved Bjarne Engebrets Malerskole. Frå 1947 til 1950 var han elev av professor Per Krohg ved Statens kunstakademi. 

I 1950 vart han gift med Synnøve Svartdal. Dei busette seg i Flatdal. Grøstad hadde òg atelier på Aunevik i Lyngdal. Kunsten hans er i første rekkje knytt til landskapet i Telemark og ved Lista, men han er òg kjend som kyrkjekunstnar, både med måleri, trearbeid og glasmåleri.

Terje Grøstad har hatt ei rad separatutstillingar og delteke i mange kollektivutstillingar. Han har illustrert bøker og laga utsmykkingar til kyrkjer over heile landet. Han er m.a. representert i Nasjonalgalleriet, Riksgalleriet, Stocholm Nationalmuseum og Oregon State University. 

I 1992 fekk han Telemark fylkes kulturpris. Ifylgje Nrk.no vart han i 1996 tildelt Kongens fortenestmedalje i gull for verksemda si.
Grøstad døydde i 2011 etter kort tids sjukdom.

## Kjelder:
* Arvid Møller: *Terje Grøstad Tresnitt 1950-1995* Grøndahl og Dreyers Forlag 1995 ISBN 82-504-2225-2
* NRK: Terje Grøstad er død.

## Bakgrunnsstoff
* Nettgalleri
Agathis

***Agathis***, også kjend som **dammar** og **kauri**, er ein type eviggrøne bartre som veks med store, udelte stammar. Slekta høyrer til den eldgamle kranstrefamilien, og var utbreidd under juratida, men finst no berre i små område på den sørlege halvkula. 

## Artar
Det finst i dag 21 artar av Agathis.

* *[[Agathis atropurpurea]]* (Queensland i Australia)
* *[[Agathis australis]]* (North Island på New Zealand)
* *[[Agathis borneensis]]* (vestre Malesia, Borneo)
* *[[Agathis corbassonii]]* (Ny-Caledonia)
* *[[Agathis dammara]]* (syn. *A. celebica*) (austre Malesia)
* *[[Agathis endertii]]* (Borneo)
* *[[Agathis flavescens]]* (Borneo)
* *[[Agathis kinabaluensis]]* (Borneo)
* *[[Agathis labilliardieri]]* (Ny-Guinea)
* *[[Agathis lanceolata]]* (Ny-Caledonia)
* *[[Agathis lenticula]]* (Borneo)
* *[[Agathis macrophylla]]* (syn. *A. vitiensis*) (Fiji, Vanuatu, Solomon-øyane)
* *[[Agathis microstachya]]* (Queensland, Australia)
* *[[Agathis montana]]* (Ny-Caledonia)
* *[[Agathis moorei]]* (Ny-Caledonia)
* *[[Agathis orbicula]]* (Borneo)
* *[[Agathis ovata]]* (Ny-Caledonia)
* *[[Agathis philippinensis]]* (Filippinane, Sulawesi)
* *[[Agathis robusta]]* (Queensland i Australia; New Guinea)
* *[[Agathis silbae]]* (Vanuatu)
* *[[Agathis spathulata]]* (Ny-Guinea)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Agathis|Agathis]]» frå , den 2. august 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Frans Widerberg

**Frans Widerberg** ()var ein norsk kunstmålar og grafikar.

Frantz Widerberg vart fødd i Oslo.  Rundt 1971 forenkla han førenamnet til Frans. I 1951/52 fekk han utdanning i atelieret til Birger Moss Johansen, gammalonkelen sin. Sidan var han elev ved Statens håndverks- og kunstindustriskole (1953/55), Goldsmith's College School of Art, University of London (1955), Statens Kunstakademi (1957-60).

Han hadde si første separatutstilling i 1963 i Holst Halvorsens Kunsthandel, men målarkunst, akvarellar, teikningar, tresnitt og raderingar.  Same året debuterte han på Høstutstillingen, med både målarkunst og grafikk.   I 1965 vart han formann i Unge Kunstneres Samfund. I 1967 begynte han å arbeide med litografi, og dette vart sidan den viktigaste kunstnariske uttrykksforma hans.  

Widerbergs kunst er karakterisert som nyfigurativ, prega av primærfargar, dvs raudt, gult og blått. Han blandar ikkje fargane med kvitt eller svart, men bruker dei som regel heilt reine og klåre. Typiske motiv hos Widerberg er hestar og ryttarar, innadvendte nakne par og svevande ekstatiske figurar.

Frants Widerberg gifta i 1960 med Aasa Brækka, som òg var elev ved Statens Kunstakademi.  Han er far til kunstnaren Nico Widerberg.

## Utmerkingar

* I 1997 vart Widerberg utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.
* I 2000 vart han tildelt Anders Jahres kulturpris.

## Kjelder

*Hans-Jakob Brun: *Frans Widerberg*  Tanum-Norli 1978 ISBN 82-518-0694-1
*Kunstweb
Kauri

:*For kauritre, sjå slekta [[Agathis]]*

**Kauri** er namnet på skal av porselenssniglar, særleg *[[Cypraea moneta]]*, som har ei lang historie brukt som pynt, pengar og til spel i Afrika og Eurasia. Namnet «kauri» stammar frå hindi/urdu *kauri*. På engelsk er skjela kjende som *cowry* eller *cowrie*.

Dei fleste kaurisniglar høyrer til slekta *Cypraea*, som er talrik i Indiahavet. Den vanlegaste arten brukt som betalingsmiddel var *Cypraea moneta*, som har eit rimeleg einsfarga, gulkvitt skal.  Skjela blei mellom anna sanka i store mengder på Maldivane, og var utbreidde langs kystane til havet og vidare inn i landet.

Kineserarar brukte kauriskjel som betalingsmiddel allereie for tre tusen år siden. Under kolonitida i Afrika var kauriskjel betalingsmiddel der.

Kauriskjel kan også brukast til slumpkast, Dei er mellom anna tradisjonell terning i ulike indiske brettspel som stigespel og patsjisi (opphavet til ludo). Ein bruker dei ved å kasta ei viss mengd skjel på bakken og få ein viss verdi ut frå kor mange som landar med opningen opp. Fleire stader finst også tradisjon for å bruka skjela til å spå med.

Nordisk kaurisnigel (*Trivia arctica*) er ein kauriart som finst i norske farvatn. Skalet blir ca. 1&nbsp;cm langt.

## Bilete

Different cowries.jpg|Ulike kauriskjel.
Trivia arctica 001.jpg
COLLECTIE TROPENMUSEUM Houten dansmuts met hoorns en kaurischelpen TMnr 3925-174.jpg|Hovudpryd av kauriskjel laga av samofolk frå Mali/Burkina Faso.
Masque ngaady a mwaash-Kuba-Musée royal de l'Afrique centrale.jpg|Maske laga av sentralafrikanske kubafolk pynta med kauriskjel.
COLLECTIE TROPENMUSEUM Halssnoer van kaurischelpen TMnr 5021-42.jpg|Kaurismykke frå Kenya.
Halsschmuck Fiji Pottwalzähne Kaurischnecken 02.JPG|Kaurismykke frå Fiji.


## Kjelder

*«Games of Chance», asiasociety.org
* «Kauri» i *[[Caplex]]*
*Sømme, Lauritz S. «Kauri» (2012, 11. november), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 11. september 2014.

## Bakgrunnsstoff
Erik Hagen

**Erik «Panzer» Hagen** () er ein norsk fotballspelar. Han er midtstoppar, og er kjend for god fysikk og tøff spelestil.

## Klubbfotball
### Vålerenga
Hagen fekk kallenamnet «Panzer» tidleg i tida i Vålerenga. Han og midtstopparkollega Kjetil Wæhler var det beste stopparparet i tippeligaen i sesongen 2004, og Vålerenga sleppte inn berre 22 mål i sølvsesongen, ni færre enn Lyn som var det laget i Tippeligaen som sleppte inn nest færrast det året.

### FK Zenit
Omtrent samstundes med landslagsdebuten blei Hagen seld frå Vålerenga til den russiske klubben FK Zenit i St. Petersburg for om lag 8 millionar kroner. I 2005 spela Hagen 28 seriekampar for Zenit, og fekk 12 gule kort. I januar 2006 blei han vald til visekaptein på laget.

Sommaren 2007 var han ikkje lenger førsteval, og det var klart at Hagen ønskte seg vekk frå FK Zenit etter at den russiske klubben kjøpte ein ny midtstoppar.

#### Wigan
Den 29. januar 2008 signerte Erik Hagen ein leigeavtale med Wigan, noko som sikra han spel i Premier League fram til sesongslutt. Den einaste kampen hans for førstelaget var i eit tap mot Portsmouth.

### Retur til Vålerenga
29. juli 2008 blei Hagen presentert som ny spelar på Ullevål stadion før Vålerengas seriekamp mot Tromsø.

## Landslagsspel
I oktober 2004 debuterte Erik Hagen på det norske landslaget, 29 år gamal. Hagen har spela 28 A-landskampar for Noreg, og scora 3 mål (pr 2. august 2008).

## Merittar
**Vålerenga Fotball**
* Cup-meister: 2002 
* Nr 2 i Tippeligaen: 2004

**FK Zenit**
* Seriemeister: 2007
* UEFA-cup meister: 2008

**Personlege**
* Erik Hagen fekk i 2004 Kniksen-prisen som Årets Forsvarsspelar og Årets Kniksen.

## Kjelder
* Spelarprofil på heimesidene til Vålerenga Fotball
Røyking

:*Sjå òg [[Røyking av mat]]*

**Røyking** er ei handling der ein puster inn røyken av eit stoff, særleg tobakk. Røyking av ulike stoff kan vera ein daglegdags vane eller ha viktig seremoniell eller andeleg tyding. Ein kan røyka ved hjelp av piper, vasspiper, ferdige eller sjølvlaga sigarettar og sigarar.

Røyking er ein effektiv måte å ta opp kjemiske stoff på, fordi påtenning kan frigje ein aktiv substans som nikotin som så kan takast opp i lungene.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Smoking|Smoking]]» frå , den 3. august 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
SS «Alexander von Humboldt»

**SS «Alexander von Humboldt»** er eit seglskip som vart bygd i 1906 på det tyske verftet AG Weser i Bremen. Skipet var opphavleg eit fyrskip som heitte «Reserve Sonderburg». Det siglde over heile Nordsjøen og Austersjøen til 1986, då det vart ombygt til ein tremastra bark. Ved same høve fekk skipet den karakteristiske grøne fargen på skrog og segl. I 1988 vart SS «Alexander von Humboldt» ein del av en tyske skuleskipsfloten i *Deutsche Stiftung Sail Training*. 

Skipet er fast deltakar i *[[Tall Ships′ Races]]*, ein årleg regatta for skuleskip. Det er òg kjent som reklameskip for Brauerei Beck & Co. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Alexander von Humboldt (skib)|Alexander von Humboldt (skib)]]» frå , den 2. august 2008.*
Sombrerogalaksen

**Sombrerogalaksen** (katalogisert **M104** og **NGC 4594**) er ein spiralgalakse 50 000 lysår på tvers som ligg rundt 28 millionar lysår unna i stjernebiletet Jomfrua. I midten av galaksen ligg det eit supermassivt svart hòl med ein masse på om lag éin milliard solmassar.

Sombrerogalaksen ligg i den sørlege enden av galaksehopen Jomfru-hopen og er eit av dei mest massive objekta i hopen.

Namnet til galaksen kjem av at han kan likna på ein meksikansk sombrerohatt.
## Bakgrunnsstoff

* Artikkel om Sombrerogalaksen på ITA si heimesida 

## Kjelder
Bokhandel

Ein **bokhandel** er ein butikk som sel bøker som spesiale. Ofte sel dei anna i tillegg, som kart, aviser, kontorpapir og skrivesaker. Bokhandelen kan vere ein del av ei større kjede eller uavhengig. 

Det finst bokhandlarar som berre sel på nettet. Mest kjend her er Amazon.com. 

Ein bruktbokhandel spesialiserar seg på bruktbøker og bøker som ikkje lenger er i trykk. 

Bokbyar er bygder og småbyar som spesialiserar seg på å selje bøker. 

## Større norske bokhandlarkjeder

* Ark
* Notabene
* Norli
* Libris
* Tanum (nedlagd i 2020)
* Gnist (nettbokhandel)
* Akademika (studentbokhandel)
* Tapir (studentbokhandel)
* Studia (studentbokhandel)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Lois McMaster Bujold

**Lois McMaster Bujold** () er ein amerikansk forfattar av science fiction og fantasy, fødd i Columbus i Ohio.

Bujold er best kjent for serien om Miles Vorkosigan, som føregår rundt tusen år inn i framtida. Miles er dels funksjonshemma, men blomstrar som interstellar spion og admiral til leige frå planeten Barrayar. Dei første bøkene i denne serien var godt planta i romopera, med slag, konspirasjonar og tvistar på handlinga. I seinare bøker har det gått meir mot detektivhistorier, men Bujold har òg skrive romanse. 

Lois Bujold er kjent for psykologisk innsikt og komplekse karakterar. Ho er ein av dei meir prisgjevne forfattarane på hennar felt, med fire Hugo-prisar for beste novelle. «The Mountains of Mourning» og «Paladin of Souls» vann både Hugo-prisen og Nebula-prisen. 

## Verk
#### Vorkosigan-sagaen
Serien vart først utgjeven utan å vere kronologisk. Seinare kom samlebøker, der romanane vart gjevne ut i ei rekkjefølge som passar betre med handlinga. Nokre av romanane er hamna i fleire samlingar.

Omnibus-bøker:
* *Cordelia's Honor* (inneheld *Shards of Honor*, *Barrayar*)
* *Young Miles* (inneheld *The Warrior's Apprentice*, "The Mountains of Mourning", *The Vor Game*)
* *Miles, Mystery, and Mayhem* (inneheld *Cetaganda*, *Ethan of Athos*, "Labyrinth")
* *Miles Errant* (inneheld "The Borders of Infinity", *Brothers in Arms*, *Mirror Dance*)
* *Miles, Mutants and Microbes* (inneheld *Falling Free*, *Diplomatic Immunity*, "Labyrinth")
* *Miles in Love* (inneheld *Komarr*, *A Civil Campaign*, "Winterfair Gifts")

* *Vorkosigan's Game* (Ute av trykk - inneheldt *The Vor Game*, "The Mountains of Mourning", "Labyrinth" og "The Borders of Infinity" samt rammehistoria for samlinga *Borders of Infinity*)

#### Fantasy-romanar
* 1993 - *The Spirit Ring* 
* sett til Chalion-universet]:
** 2001 - *The Curse of Chalion* 
** 2003 - *Paladin of Souls* (Oppfølgar til *The Curse of Chalion*) Fekk Hugo Award og Nebula Award
** 2005 - *The Hallowed Hunt* 
* *The Sharing Knife*:
** 2006 - *Beguilement* 
** 2007 - *Legacy* 
** 2008 - *Passage* 
** 2009 - *Horizon*

## Bakgrunnsstoff
* Bujold Nexus – heimesida til Bujold
* IBDoF – offisielt forum (forfattaren er også av og til med og diskuterer)
* The Mountains of Mourning på «Baen Free Library»
Golanhøgdene

**Golanhøgdene** er eit landområde i Levanten, mellom Syria, Israel, Jordan og Libanon. Området ligg strategisk til på det nordaustlege platået av Jordandalen og med utsyn over store delar av det nordlege Israel. Landskapet stig frå sør mot nord, der fjella er opptil 2200 moh. Området er spesielt viktig for vasstilførselen til Jordanelva og Gennesaretsjøen. Årsnedbøren lengst mot nord er forholdsvis høg, over 1000 mm i året. Dei viktigaste næringsvegane i området er jordbruk, med hovudvekt på epledyrking og vinproduksjon.

Golanhøgdene høyrte til det franske mandatområdet Syria i perioden etter den første verdenskrigen til 1941, då det vart ein del av det uavhengige Syria. Etter den israelsk-arabiske krigen 1948–49 befesta syrarane Golan og skaut på busetnader i Jordandalen nedanfor. Under seksdagarskrigen i 1967 okkuperte Israel storparten av Golanhøgdene. Etter krigen i 1973 vart det etablert ei buffersone mellom israelske og syriske styrkar under overvaking av dei sameinte nasjonane, gjennom fredsstyrken United Nations Disengagement Observer Force (UNDOF). I tilknyting til den syriske borgarkrigen vart det i november 2012 skote frå begge sidene over Golan.

1176 km2 av Golanhøgdene vart reelt, men ikkje formelt, annektert av Israel i 1981. Det okkuperte territoriet i området kom under israelsk sivil lovgjeving og administrasjon - etter å ha vore militært administrert frå 1967. Israelsk tilbaketrekking frå området har vore ein føresetnad frå Syria for ein framtidig fredsavtale med Israel.

Før den israelske okkupasjonen budde det 147 600 menneske av svært variert etnisk-religiøs bakgrunn i området. Majoriteten var arabiske sunnimuslimar, men befolkninga inkluderte også alawittar, armenarar, sirkassarar, drusarar, kurdarar, turkmenarar i tillegg til omkring 9000 palestinske flyktningar. Storparten av befolkninga flykta etter okkupasjonen. I 2004 budde det vel 20 000 syrarar, dei fleste drusarar i det annekterte området; omkring 14 000 er jødiske settlarar.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
Fotoapparat

**Fotoapparat, fotografiapparat** eller **kamera** er eit mekanisk apparat som gjennom ei linse fangar inn lys på ein film, som seinare kan framkallast til eit bilete på fotopapir. Nye digitale fotoapparat har i staden for film ein digital prosessor som lagrar fotografiet på ei minnebrikke. Viktige funksjonar med eit fotoapparat er blendaropninga på linsa, som avgjer mengda lys som kjem inn og lukkartida som avgjer kor lenge kameraet skal sleppe inn lys på filmen.

## Sjå òg
* Fotograf
* Fotografi
* Digitalfotografi
* Fotomanipulasjon

## Bakgrunnsstoff
Tjednbarden

Springaren **Tjednbarden** er mykje nytta i Buskerud og Valdres. Slåtten er lett attkjenneleg, og i Hallingdal er dette ein av dei få slåttane mest utan ristetak. I Hallingdal er slåtten rekna som ein særs god danselått.

Namnet *Tjednbarden* skriv seg frå Gol, frå ein gard som elles er kjend som Kinneberg. Slåtten skal vera knytt til denne staden. I Numedal er han kjend som *Jarand Surtelia* (spela av Olav K. Bratås), og i Valdres under namnet *Låtten hass Svein i Sygarde* (mellom anna etter Torleiv Bolstad). Slåtten har truleg opphav i nedre Numedal eller i Krødsherad, der den knappaste forma er å finne. I Telemark finst slåtten i tradisjon etter Johannes Dale, som mest truleg fekk slåtten gjennom farfaren Knut Dale, som møtte spelemenn frå Numedal. Melodien i slåtten har noko likskap med tona til *[[Å kjøre vatn å kjøre ved]]*.

### Variantgruppa

Slåtten har registreringsnr 515 i Hardingfeleverket. Alle slåttane går attende på same grunnforma. Dei tre formene frå Ål er alle frå same kjelda, Ola Dekko. Slåtten kan ha kome til Hallingdal frå Krødsherad, noko som og gjeld for valdresforma. Alle hallingdalsformene har elles eit opningstak som ikkje er nytta i Numedal og Krødsherad. Dette taket finst og i Valdres i variert form, noko som kunne tyde på at slåtten har vandra til Valdres gjennom Ulrik Jensestogun, som og nytta slåtten. 

* a: *Jårån Surtelia*, etter Hellik Juveli, Flesberg http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1577. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Juveli hadde slåtten etter Ole Nærlieie frå Flesberg. Denne forma minner mykje om ein tvibeitslått, og den einaste som tek oppatt taket frå kvinten på grovstrengen. Slåtten er spela inn av Olav K. Bratås. Jårån Surtelia var ein glup dansar frå Værås i Flesberg. 

* b: *Eldhusen*, etter Johan Kleven, Krødsherad http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1578. Nedskrift Truls Ørpen 1925. Kleven hadde slåtten etter faren Gamle-Kleven. Denne forma er den mest einfelte i gruppa. 

* c: *Tjednbarden*, etter Odd Bakkerud, Nes i Hallingdal http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1579. Nedskrift Sven Nyhus 1976. Bakkerud hadde slåtten etter Knut Bakkerud og Kristen Eidal. Slåtten er for det meste lik den forma som elles er nytta i Hallingdal.

* d: *Tjednbarden*, etter Ola Dekko, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1580. Nedskrift Arne Bjørndal 1920 (B 222). Denne forma er noko mindre utbrodert enn variant d, og ein kan tydeleg sjå taka som er sams med forma frå Numedal. 

* e: *Tjednbarden*, etter Sevat Sataøen, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1581. Nedskrift Eivind Groven 1963 etter opptak i NRK (G 1431). Sataøen hadde slåtten frå Ola Dekko.

* f: *Tjednbarden*, etter Jens A. Myro, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1582. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Myro hadde slåtten frå Sevat Sataøen.

* g: *Tjednbarden*, etter Ola Li, Øystre Slidre http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1583. Nedskrift Truls Ørpen 1953 (Ø 358). 

* h: *Svein i Sy-garde*, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1584. Nedskrift Sven Nyhus 1974.
Evangeline Lilly

**Nicole Evangeline Lilly** () er ein kanadisk skodespelar og modell, mest kjend for rolla som Kate Austen i den amerikanske TV-serien *[[Lost]]*.
Johannes Vigdal

**Johannes Hansen Vigdal** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og fjellførar. Han var frå garden Nedre Vigdal i Jostedalen i Luster kommune i Sogn. Frå 1877 var han tilsett som lærar i Solvorn i Hafslo, også i Sogn. Han kjøpte eit gardsbruk på Valaker og dreiv dette ved sidan av lærargjerninga.

### Fjellklivaren
I 1881 vart han spurd av den britiske fjellklatraren William Cecil Slingsby om han ville vere med som fjellførar. Vigdal skal då ha svart at han var villig å fylgje Slingsby kvar det skulle vere. Same sommaren besteig dei Knutsholstinden, Hellstugutinden og Mjølkedalstinden. I dei to neste tiåra var Vigdal ein leiande førar i norske fjell. Mange britar som søkte jomfruelege fjell, hyrte ofte Vigdal til sine turar. Saman med skotten Charles W. Patchell gjekk han mange nye ruter til tallause fjelltoppar i Jotunheimen. Sommaren 1897 var Vigdal med på fleire fyrstebestigningar på Sunnmøre, alle saman med ein eller to britar. Vigdal hadde ry som ein framifrå klippeklatrar.

## Referansar
Kjerringa

**Kjerringa** er ein fjelltopp i Ørsta på Sunnmøre. Han er 1130 m høg. Toppen ligg mellom seterdalane Mosdalen/Langedalen i vest og Romedalen i aust. Fjelltoppen, som også vert kalla **Kjerringtinden**, er lett å nå frå begge seterdalane. Enklast frå aust. Han er godt synleg både frå Ørsta-byen og frå Årsetdalen. Tre britar, H.C. Bowen, W.P. Haskett-Smith og Charles W. Patchell var på toppen den 17. august 1903.
Elsantindane

**Elsantindane** eller **Elsandtindane** er ei ca 2,5 km lang taggete egg der toppunktet er 1398 moh i Ørsta på Sunnmøre. Fjellet ligg aust for Hjørundfjorden, sør for bygda Trandal og nord for bygda Urke. Andre namn på fjellet er **Memorgonshornet** og **Greidekammen**. Også det siste namnet viser til den sylskarpe, taggete egga som går frå toppunktet og vestover mot fjorden. Briten H. Rowse Armstrong og sogningen Johannes Vigdal tok turen til topps den 17. juli 1899.

## Kjelder

* Sunnmørsalpane 1999, Statens kartverk
* Standal, Helge J, Jon Hagen og Gunnar Wangen: *Fotturar på Sunnmøre*, side 167-168, Iriss Forlag, 1999, ISBN 82-992081-2-2

## Bakgrunnsstoff
* Hjørundfjordportalen: Knut Hustad: Tur til Elsandtindane i august 2008, vitja 17. mai 2009
Kolgujev

**Kolgujev** (russisk о́стров Колгу́ев) er ei øy i Nenetsia i Russland, søraust i Barentshavet (aust for Petsjorahavet) nordaust for Kaninhalvøya. Øya er nesten sirkelforma og har ein diameter på 80&nbsp;km og er  stor. Det hgøaste punktet på øya er 50 meter over havet. Dei store våtmarkene består av mange myrer og moreneåsar dekte av vegetasjon ein typisk finn i tundra.

Det er berre ein busetnad på øya, Bugrino, som ligg på søraustkysten. Nenetsarar utgjer den største folkegruppa og livnærer seg på fiske og reinsdyrhald. Det er òg funne olje og naturgass på øya.

## Rapport frå Trevor-Battye
Øya vart utforska i 1894 av den britiske naturforskaren Aubyn Trevor-Battye. Han gjekk i land i juni med ein assistent og hadde planar om å vere ein månad der for å studere dyrelivet, særleg fuglar. På grunn av mekaniske problem med fartøyet og ein misforståing vart dei etterlatne på øya i 12 veker. Han gav ut ein rapport om naturhistoria og topografien til Kolgujev i *Ice-bound on Kolguev* (Trevor-Battye 1895). Boka inneheldt observasjonar av nenetsarane (som han kalla samoyed), som førte reinsdyra sine til øya om sommaren for å la dei beite og for å fange gås som dei kunne handle med i Russland. Trevor-Battye reiste til slutt frå øya med desse reinsdyrgjetarane i september 1894 og måtte reiste heilt frå Petsjora til Arkhangelsk. Han skildra denne lange reisa i «A Northern Highway of The Tsar» (Trevor-Battye 1898).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolguyev|Kolguyev]]» frå , den 3. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene: *
** Trevor-Battye, Aubyn. (1895). *Ice-bound on Kolguev*, Constable, London, 1895.
** Trevor-Battye, Aubyn. (1898). *A Northern Highway of The Tsar*, Constable, London, 1898.

 

## Bakgrunnsstoff
* Vêr på Kolgujev
Bjørkehornet

**Bjørkehornet** er ein fjelltopp i Ørsta kommune på Sunnmøre. Toppen ragar 1430 m.o.h. og er ein nordleg del av fjellmassivet Storhornet ved Bjørke (1599 m.o.h.). Matrikkelgarden Bjørke ligg ved fjellfoten. Britane George H. Goodman og Hubert Congreve var på toppen 2. august 1896.

## Kjelder
Skolopender

**Skolopendrar** eller **enkeltføtingar** (*Chilopoda*) er ei gruppe (klasse) mangefotingar. Dei er aktive jegerar som fangar byttet sitt med kraftige giftkjertlar, og lever på landjorda over heile verda. Gruppa vert delt i fem ordenar som til saman omfattar rundt 3 300 beskrivne artar. I Norden har ein funne 38 av dei, i fire ordenar.

## Kjenneteikn
Skolopendrane er avflata ovanifrå og vert kjenneteikna ved ein lang, segmentert kropp med eit hovud, eit kjevefotsegment, ein del kroppssegment og eit endesegment. Kvart kroppssegment ber eit einskild par bein, noko som avhengig av art og alder gjev dyra mellom 15 og 181 par bein. I Norden har ein ikkje funne eksemplar med meir enn 83 par.

## Bakgrunnsstoff
Geithornet

**Geithornet** er eit 1460 m høgt fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre. Fjellet ligg nord for fjelldalen Langesæterdalen og sør for Gullmorbreen. Turistføraren og båtbyggjaren Lars Jansen frå Olden i Nordfjord føretok fyrstebestigninga saman med to britar, C. og E. Hopkinson, den 27. august 1888.

## Kjelder
Kolesovskijøya

**Kolesovskijøya** er ei øy i Aust-Sibir-havet. Ho ligg nær kysten, sør for Konetsjnajakanalen og 13 km aust for munningen til elva Indigirka.

Kolesovskijøya er mykje mindre og berre 4 km lang. Ho er 0,7 km brei og ligg 4 km nordvest for Kolesovskaja Otmel, særs nær kysten. 

Bukta der Kolesovskijøya ligg er ein aude stad med lange vintrar og bukta er dekt av fleire meter tjukk is i opp til 250 dagar av året. Ho er berre isfri frå tidleg i juni til oktober. Området rundt Kolesovskijøya vert meir livleg om sommaren då det vart drive kommersiell fiske i havet her. 

Administrativt høyrer Kolesovskijøya til republikken Sakha i Russland. Øyane er kalla opp etter Kolesovo, den næraste byen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolesovsky Island|Kolesovsky Island]]» frå , den 3. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Geografisk data
** Plassering
** [Bilete](http://travelingluck.com/Europe/Russland/Sakha+(Yakutiya)/_2124415_Kolesovskiye+Ostrova.html#themap)
Kolesovskaja Otmel

**'Kolesovskaja Otmel** er ei øy i Aust-Sibir-havet. Ho er 6,3 km lang og 1,4 km brei, og ligg søraust for Kolesovskijøya.
Klovtinden

**Klovtinden** er ein 1274 m høg fjelltopp i Ørsta på Sunnmøre. Toppen ligg mellom seterdalane Rognstøyldalen og Kvistaddalen, sidedalar til hovuddalføret Bondalen. For å nå heilt til topps må det skarpklatring til. Klovtinden var den av fjelltoppane i Ørsta som vart fyrstebestige sist. Denne fann stad 16. august 1936. Dei tre som klatra til topps var Per Devold, Rolf Haffner og Helge Hagen.

På mange kart har Klovtinden vorte kalla Kopphonnet, men det er namnet på ein markant fjellrygg nord for toppen av Klovtinden.
Det store arktiske statlege naturreservatet

**Det store arktiske statlege naturreservatet** (russisk Большой Арктический государственный природный заповедник; *Bolsjoj Arktitsjeskij posudarstvennyj prirodnyj zapovednik*) er eit naturreservat i Krasnojarsk kraj i Russland. Med eit areal på  er reservatet det største i Russland og Eurasia, og eit av dei største i verda. 

Det vart grunnlagd 11. mai 1993 av Resolusjon nr. 431 frå dei russiske styresmaktene. Naturreservat i Russland vert kalla *[[zapovednik]]*.

Øyane i Karahavet som høyrer til Det store arktiske statlege naturreservatet har ei overflate på . Av øyane her finn ein Kirovøyane, Voroninaøya, Izvestij TSIK-øyane, Arktitsjeskij Institut-øyane, Sverdrupøya, Ujedinenijaøya og fleire andre mindre øyar. Denne delen representerer om lag heile det naturlege og biologiske mangfaldet på øyane i den austlege delen av Karahavet i Nordishavet.

Mange dyr og planter held til i naturreservatet utan å verte forstyrra av menneske. Av dyr i reservatet finn ein isbjørn, fjellrev, snøugle, reinsdyr og kvitkval.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Great Arctic State Nature Reserve|Great Arctic State Nature Reserve]]» frå , den 3. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Naturreservat 
*** Bilete på bigartic.ru
*** unep-wcmc.org 


## Bakgrunnsstoff
* Wild Russia: http://www.wild-russia.org/ & http://www.wild-russia.org/bioregion1/Great_Arctic/arctic.htm
Staven

**Staven** er eit 1517 m høgt fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre. Fjellet reiser seg bratt opp frå seterdalen Norangsdalen.
Melicytus ramiflorus

***Melicytus ramiflorus*** ( **māhoe** eller **whitey-wood**) er eit tre i fiolfamilien som er endemisk (stadeige) på New Zealand.

## Skildring

Tret kan veksa seg opp til ti m høgt med ein stamme på opptil 60 cm i diameter. Treet har glatt bork og skjøre kvistar. Dei mørkegrøne blada er 5–15&nbsp;cm lange og 3–5&nbsp;cm breie, kantane har fine taggar (dette er ikkje så synleg hjå unge plantar). Plantane er tvikjønna, og dei små blomane er gullege på farge, mellom tre og fire mm i diameter, og står i buntar rett ut frå nakne greiner. Blomane har ein sterk og behageleg lukt. Bæra har iaugefallande fiolett farge når dei er mogne, fasongen er meir eller mindre sfærisk, og diameteren mellom tre og fire mm. Bløminga finn stad seint på våren (på den sørlege halvkula)- og held fram innpå sommaren inntil bæra kjem seint på sommaren eller også om hausten.

Bæra på dette treet vert etne av ei rekkje fuglar, mellom desse maoridue, (kererū) *(Hemiphaga novaeseelandiae)*, spurvefuglane tuihonningetar *(Prosthemadera novaeseelandiae)* og kvithovudmohua (*Mohoua albicilla*), medan gekkoar av slekta *[[Naultinus]]* også har vorte observerte å supplera insektdietten sin med desse bæra.
Māhoe finst over alt i skogar i låglandet på New Zealand, og er ofte å sjå i regenererande skogområde.

## Undergrupper
I tidlegare granskingar er det vorte påvist fire undergrupper av *M. ramiflorus*: subsp. *ramiflorus* på New Zealand, subsp. *oblongifolius* på Norfolk Island, subsp. *fastigiata* på Fiji og subsp. *samoensis* på Samoa og Tonga. Seinare studiar, særleg ved Art Whistler, har indikert at alle desse undergruppene skulle danna eigne artar.

### Litteratur
* L. Cockyane and E. Phillips Turner, 1943, *The Trees of New Zealand*. Government Printer.
* John Dawson and Rob Lucas, 2000, *Nature Guide to the New Zealand Forest*. Godwit.
* Donald R. Drake, Walter A. Whistler, Timothy J. Motley, og Clyde T. Imada, 1996, Rain Forest Vegetation of 'Eua Island', Kingdom of Tonga. *New Zealand Journal of Botany*, 1996, Vol. 34: 65-77.
* A.L. Poole and N.M. Adams, 1963, *Trees and Shrubs of New Zealand*. Government Printer.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Melicytus ramiflorus|Melicytus ramiflorus]]» frå , den 3. august 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Andre Bergdølmo

**André Bergdølmo** () er ein norsk tidlegarefotballspelar fødd i Oslo. Han er er juniortrenar for Sarpsborg 08 Fotballforening.

Han var forsvarsspelar og er mest kjend for sine sesongar i Lillestrøm Sportsklubb og Rosenborg Ballklub. I tida 1997-2005 spelte Bergdølmo 63 landskampar for Noreg. Etter han la opp som aktiv har han prøvd seg som fotballtrenar.

## Fotballspelar
Bergdølmo starta fotballkarrieren i Skjetten SK, og gjekk derifrå til Lillestrøm i 1991, der han skapte seg eit namn som ein av ligaens mest talentfulle sidebackar. Han spelte seks sesongar på Åråsen, før han våren 1997 gjekk til Rosenborg under særs kontroversielle omstende. Bergdølmo sa at han ville leggje opp for å arbeide med andre ting, for så heilt uventa å skrive under for Rosenborg. Han debuterte på landslaget seinare same året.

Bergdølmo vann fire seriemesterskap som Rosenborg-spelar, og var i den norske troppen under EM-sluttspelet i 2000, der han spelte alle kampane til Noreg. Etter EM gjekk han til den nederlandske toppklubben Ajax. I Ajax vart han omskulert til midtstoppar (men var framleis back på landslaget), og vart nederlandsk ligameister og cupmeister i 2002. Same året fekk han Kniksenprisen, som Noregs beste fotballspelar dette året.

Sommaren 2003 gjekk Bergdølmo til den tyske klubben Borussia Dortmund, der han spelte to sesongar, før han skreiv under for FC København sommaren 2005.

## Klubbkampar og -mål

 Berre seriekampar.

## Kjelder

*
Komsomolskaja Pravda-øyane

**Komsomolskaja Pravda-øyane** (russisk Острова Комсомольской Правды, *Ostrova Komsomolskoj Pravdy*) er ei øygruppe i Karahavet i Russland. Dei er dekte av tundravegetasjon, grus og is. Dei vart kalla **Ostrova Samuila** før den russiske revolusjonen i 1917 og så vart dei kalla Komsomolskaya Pravda. Dei vart då ein periode den einaste øygruppa i verda som var kalla opp etter ei avis. Dette varte til Izvesti TSIK-øyane vart gjeve namnet sitt etter avisa Izvestia. Det opphavlege namnet på øyane, Samuila, vart nytta om ei av øyane i øygruppa.

Desse øyane ligg i Laptevhavet like utanfor Simsabukta ved Tajmyrhalvøya. Dei ligg ved 77° 20' N og 107° E. Øygruppa høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland. 

Dei største øyane er **Ostrov Samuila** og **Ostrov Bolsjoj** (òg kalla **Ostrov Stolovidnij**). Sundet mellom desse øyane heiter Proliv Diksonskikh Gidrografov.

Dei mindre øyane som ligg nærast kysten heiter Udobnij, Vilkitskij (eller Srednij), Krajnij (eller Slijanije) og Kuropatsjij (eller Avanpost og Forpost). Desse inste øyane vert òg kalla Vilkitskijøyane. Desse er kalla opp etter geografen Boris Vilkitskij og må ikkje forvekslast med Vilktskijøyane (eller Dsjekmanøyane) i Nordenskiöldøyane.

**Usbekistanøyane**, kalla opp etter Usbekistan, ligg mellom dei inste øyane og dei to store lenger ute.

Like utanfor det nordaustlegaste punktet på fastlandet like sør for øyane ligg Framøya, kalla opp etter skipet «Fram» frå Fridtjof Nansen sin ekspedisjon.

Klimaet rundt øyane er særs hardt med mange snøstormar om vinteren. Havet omkring er isdekt det meste av året og sjølv om sommaren er det pakkis.

## Historie
I 1933 sendte det nyoppretta Glavsevmorput (sjefsdirektoratet for Nordaustpassasjen) avgarde den første konvoien med transportskip langs Nordaustpassajen til munningen av Lenaelva for å levere varer som skulle til Jakutsk ASSR. Han bestod av tre transportskip og vart eskortert av isbrytaren «Krasin». Trass i mykje havis i Karahavet klarte to skip å nå Tiksi, målet deira, og lesse av lasta si. Det tredje skipet, DS «Pravda» var på veg til Nordvik med ein oljeleitingsekspedisjon. Trass i åtvaringa grunnstøtte Pravda nær målet og måtte snu tilbake.

Dei tøffe istilhøva i Vilkitskijsundet mellom Severnaja Zemlja og Kapp Tsjeljuskin), tvinga dei tre skipa i konvoien til å overvintre ved **Ostrov Samuila** i Komsomolskaja Pravda-øyane. Ein kyststasjon vart bygd og eit fullt vitskapleg program vart opprettheldt heile vinteren av N. N. Urvantsev og kona hans Dr. Jelizaveta Ivanovna. Urvantsev nytta basen til å utforske Tajmyrhalvøya.

Skipa kom seg laus året etter med hjelp av isbrytaren «Fjodor Litke». Etter å ha hamra laus på den tjukke isen rundt Komsomolskaja Pravda-øyane klarte isbrytaren å bryte lause ein 10&nbsp;km lang kanal som dei tre skipa kom seg ut i fritt farvatn. Isbrytaren fekk store skadar på skroget som følgje av arbeidet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Komsomolskaya Pravda Islands|Komsomolskaya Pravda Islands]]» frå ,  den 3. august 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* William Barr, *The First Soviet Convoy to the Mouth of the Lena*.
* Om russiske ekspedisjonar
Kolosovykhøyane

**Kolosovykhøyane** (russisk остров Колосовых, Ostrov Kolosovykh) er ei øygruppe i Karahavet utanfor kysten av Sibir. Dei fleste øyane i øygruppa er berre nokre få kilometer frå Tajmyrhalvøya. Den største øya i øygruppa er Kolosovykhøya. 

Øygruppa ligg nær kysten, like nord for den vesle Kolosovykhhalvøya, som nesten er ei øy i seg sjølv. Øyane ligg mellom 74° 45' og 75° N og mellom 85° og 87° 30'E. Geologisk høyrer Kolosovykhøyane til Mininaskjera, som inkluderer Plavnikovyjeøyane lenger sør. 

Havet omkring Kolosovykhøyane er islagt om vinteren og klimaet er hardt med lange vintrar. Sjølv om sommaren er det pakkis i området rundt øyane. 

Øyane høyrer til Krasnojarsk kraj i Russland og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa.

## Historie
I 1937 organiserte Det arktiske og antarktiske forskingsinstituttet i Sovjetunionen ein ekspedisjon for å utforske Nordaustpassasjen i Karahavet. Dei fann leivningane etter Vladimir Rusanov sin mislukka ekspedisjon i 1912-1913 på «Gerkules» på «Popova-Tsjuktsjina-øya» vest for Kolosovykhøya ved 74° 56'N og 86° 18'E. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolosovykh Islands|Kolosovykh Islands]]» frå , den 3. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Naturreservat 
*** Albert Hastings Markham. *Arctic Exploration,* 1895
*** Armstrong, T., *The Russisks in the Arctic*, London, 1958.
*** Tidlege sovjetiske ekspedisjonar
*** Russiske ekspedisjonar i Arktis 


## Sjå òg
* Karahavet
* Tajmyrhalvøya
Koljutsjin

**Koljutsjin** (russisk Остров Колючин) er ei lita øy i Tsjuktsjarhavet i Tsjukotka autonome okrug i Russland. Ho ligg ikkje langt frå kysten, berre 11 km nord for Tsjukotkahalvøya. Ho ligg ved 67° 28' N og 174° 37' E.

Øya er berre 4,5 km lang og 1,5 km på det breiaste. Ho er dekt av tundravegetasjon og det er ein liten tsjuktsjisk busetnad på sørsida av øya kalla Koliutsjino.

På fastlandet ligg busetnaden Nutepelmen, nord for Rypatynonelgynlagunen og sør for Pyngopilgynlagune. Koljutsjinskajabukta lenger sør er kalla opp etter Koljutsjin. 

## Historie
I september 1933 vart den sovjetiske isbrytaren Tsjliuskin knust av pakkisen nær Koljutsjin. Passasjerane og mannskapet vart redda via lufttransport i ein dramatisk redningsaksjon leia av kaptein Vladimir Voronin og Otto Schmidt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolyuchin Island|Kolyuchin Island]]» frå , den 3. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Armstrong, T., *The Russisks in the Arctic*, London, 1958.
* Tidlege sovjetiske ekspedisjonar
* Russiske ekspedisjonar i Arktis 
* Bilete av dyr på Koljutsjin
Konevets

**Konevets** (russisk Коневец; finsk *Konevitsa*) er ei øy i Russland på om lag 8,5 km². Her ligg det kjende Konevits kloster. Øya ligg sørvest i innsjøen Ladoga, nær landsbyen Vladimirovka. Øya høyrer til Priozerskij distrikt i Leningrad oblast. Den nærast byen er Priozersk, som ligg 40 km frå øya. Øya Valaam er 60 km borte og St. Petersburg ligg 170 km unna med båt. Det går båttransport frå Vladimirovka som brukar 40-50 minutt på den 6,5 km lange turen. 

## Geografi og miljø

Øya er 6,5 km lang og stort sett litt mindre enn 2 km brei. På det breiaste nær klosteret på sørsida av øya er ho om lag 3 km brei. Øya består nesten berre av sandjord og det meste av breidda består av fine sandstrender. Topografisk er øya nesten flat. Terrenget består av sandheier som strekkjer seg salkt oppover mot dei indre områda av øya der to klipper, Svjataja og Zmejnaja stig opp til 34 og 29 meter over havet. Desse bratte klippene kjem av erosjon frå då vassflata i Ladoga låg 20 meter høgare enn i dag, og derfor nådde basen av desse klippene, tusenvis av år før elva Neva oppstod. Størstedelen av øya er ikkje busett og er dekt av barskog. Den årlege middeltemperaturen er på 3,5&nbsp;°C. Øya har ein kort sommar som varer frå midten av juni til siste halvdel av august. Juli er den varmaste månaden på øya. Vintrane kan vere ganske harde og det er då mogeleg å gå til øya over isen. 

## Historie

Ein har ikkje sikre kjelder om den tidlege historia til øya. I følgje enkelte kjelder var det ei klippe kalla Kon-kamen eller Hestesteinen på øya der innbyggjarane i Karelia gjekk for å utføre ofringar. Klippa ligg om lag 1 km nordaust for klosteret på vestsida av Svjataja. Steinen er ei rund granittklippe som er 9 m lang og 6 m brei, om lag 4 m høg og veg 750 tonn. Steinen kan minne om hovudet på ein hest. Eit ortodoks kapell er bygd over han. Det russiske namnet på øya og det noverande finske namnet kjem frå namnet på steinen eller kanskje det ein meiner kan ha vore det opphavlege karelske namnet *Hevossaari* (*Hesteøya*).

Konevskij kloster vart grunnlagd av Arseny av Novgorod i 1393. Svenskane erobra øya og øydela klosteret i 1577 og 1610. Sverige mista kontrollen over øya då dei vart slått av Peter I av Russland i Den store nordiske krigen. Dei noverande bygningane i klosteret er stort sett frå 1800-talet og starten av 1900-talet. Øya fekk ikkje store øydeleggingar under den russiske revolusjonen i 1917 sidan ho då var ein del av Finland.

I 1940, under den andre verdskrigen flytta munkane til dei indre områda av Finland og enda opp i lag med munkane ved det ortodokse klosteret i Ny Valamo. Øya vart avstått til Sovjetunionen og klosteret forfall. Frå 1944 til 1990 vart øya nytta av det militære og vart derfor lukka for publikum. I 1991 fekk turistar lov å vitja øya igjen og klosteret vart renovert og reparert, klosteret vart gjenopna. I dag held om lag 20 munkar til på øya, som har vorte ein populær pilegrimstad.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside til klosteret (russisk)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Konevets|Konevets]]» frå , den 4. august 2008.*