open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fotgjengar

**Fotgangar, fotgjengar** eller **gåande** er ein person som tek seg fram til fots, særleg i trafikken.
Trafikkreglar kan også definera folk som ikkje går til fots som gåande.

I Noreg rekner ein i tillegg til folk som går folk som går på ski eller rulleski, køyrer rullestol, sparkstøtting eller akar kjelke, leiar sykkel eller moped, trillar barnevogn eller bruker leikekøyretøy som gåande.

## Område for fotgjengarar
Fotgjengarar kan ha eigne område å ferdast på meint for dei, som fortau eller gangvegar, og eigne stader å kryssa vegar på, som fotgjengarfelt, gangbruer eller undergangar.
Det finst også vegar og stiar som hovudsakleg er meint for gåande, som fotturruter eller gågater. Tradisjonelle stiar og smau kan vera laga mest for fotgjengarar.

Historisk var gonge den vanlegaste måten å ta seg fram på. Utvikling av vogner, syklar og køyretøy med motor har fortrengd fotgjengarar frå delar av gater og plassar, og på nokre vegar, som motorvegar, er det forbode å ferdast som fotgjengar.

Ved nokre særskilde høve kan fotgjengarar ta over område frå annan trafikk, som ved offisielle opptog i samband med høgtider eller demonstrasjonar.

## Trafikkreglar knytte til gåande
Etter norske trafikkreglar skal gåande bruka gangveg, fortau, gangbane eller annan farbar del av vegen utanfor køyrebanen. Dersom det ikkje er mogleg å bruka slike vegdelar, kan gåande bruka sykkelveg, sykkelbane eller køyrebanen. Dei skal normalt gå ytst til venstre i gangretningen, men ytst til høgre dersom dei leiar sykkel.

I Noreg har køyrande som kryssar gangveg, fortau eller gangbane vikeplikt for gåande. Ved gangfelt der trafikken ikkje er regulert med trafikklys har køyrande vikeplikt for gåande som er i gangfeltet eller på veg ut i det. I motsetnad til i mange andre land, har gåande i Noreg ein viss rett til å kryssa køyrebanen på raudt lys, men dette må ikke skje dersom det vil vera til hinder for køyrande eller innebera fare.

Dersom fotgjengarar kryssar vegen i strid med trafikkreglane blir det kalla rågjengeri. Nokre område har strenge reglar mot slik oppførsel, og kan straffa han med bøter eller fengsel.

## Galleri

Nantao, Shanghai (NYPL Hades-2359392-4043748).jpg|Fotgjengarar utgjer det meste av trafikken i dette bildet frå Nantao i Shanghai i 1907.
Pedestrians V (5071711891).jpg|Fotgjengarar og køyretøy delar vegen i Etiopia
San Cristobal de las Casas, Mx (29390729432).jpg|Gate dominert av fotgjengarar i Chiapas
Avondvierdaagse 2015-04-09 12.16.33 (16911209810).jpg|Marsj på gata i Surinam
Rye (14545850953).jpg|Fotgjengarar på fortau i Rye i England
Jardim Botânico da Madeira - IMG 9623.jpg|Gangveg i Jardim Botânico da Madeira 
Morocco-23 (2218204409).jpg|Smau med trappetrinn i Rabat i Marokko
ZugangSirako.jpg|Veg for gåande i Voreia Tzoumerka i Hellas
Calçadão do Aristóteles.jpg|Gågate i Thessaloniki



## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Bruk beina . Råd og reglar frå Trygg Trafikk
* Kryssingssteder for gående  (PDF). Nr. V127 i Statens vegvesens håndbokserie
Gianluca Pagliuca

**Gianluca Pagliuca** () er ein italiensk tidlegare fotballspelar frå Bologna. Fotballmålvakta deltok i 592 kampar i Serie A, den italienske toppserien. Han vakta målet til Italia under VM-finalen 1994 mot Brasil.

### Klubbspel
Pagliuca var målvakt 1987-94 på Sampdoria, 1994-99 på FC Inter, deretter for Bologna FC til 2006 og til sist ein sesong for Ascoli. Pagliuca var sisteskanse i Sampdoria sin gullalder. Han var såleis med om å vinne vinne den nasjonale cupen og serien, samt den europeiske cupvinnarcupen. Derimot måtte han og lagkameratar som Gianluca Vialli og Toninho Cerezo tole tap i Europacupfinalen 1992 mot FC Barcelona. Pagliuca var kaptein då FC Inter vann UEFA-cupfinalen 1998 med 3-0 over SS Lazio, hans einaste triumf med storlaget frå Milano. Etter overgangen til Bologna kom ikkje Pagliuca i nærleiken av dei store pokaloppgjera.

### Landslagsspel
Pagliuca vakta Italia sitt mål i 39 kampar i tida 1991-95 og 1997-98. Før han debuterte, var Pagliuca i 1990 med i VM-troppa på heimebane. I tre av dei 39 kampane møtte han og Italia det norske landslaget til dyst. Den 13. november 1991 enda EM-kvalifiseringskampen i Genova 1-1, etter Jahn Ivar Jakobsen gav Noreg leiinga. Men ingen av laga kom til Fotball-EM 1992. I det andre møtet med Noreg vart Pagliuca den fyrste målvakta utvist i ein VM-kamp. Den 23. juni 1994 i East Rutherford, midtvegs i 1. omgang storma den norsk midtbanespelaren Øyvind Leonhardsen forbi det italienske midtforsvaret på eit gjennomspel. Pagliuca ruste ut forbi 16-meteren og stoppa ballen med ein viljehands. Italia vann likevel kampen med sine 10 mann, gjennom ei heading av Dino Baggio etter hjørnespark. Under VM i fotball 1998 var Pagliuca målvakt då Italia i åttedelsfinalane slo ut Noreg med 1-0 på stadion i Marseille. Seks dagar seinare klarte ikkje Pagliuca å hindre at arrangørlandet Frankrike tok seg vidare frå kvartfinalane ved straffesparktevling, hans siste kamp i landslagsdrakt.

### Merittar
*VM-sølv: 1994 med Italia
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1990 med Sampdoria
*Vinnar av UEFA-cupen: 1998 med FC Inter
*Italiensk seriemeister: 1991 med Sampdoria
*Italiensk cupmeister: 1988, 1989, 1994 med Sampdoria
*Finaletap i Europacupen: 1992 med Sampdoria
*Finaletap i cupvinnarcupen: 1989 med Sampdoria

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gianluca Pagliuca|Gianluca Pagliuca]]» frå ,  den 27. april 2019.*  
 
*eu-football
Lukla

**Lukla** er ein landsby i Khumbu-regionen aust i Nepal der dei fleste Himalaya-ekspedisjonar startar turen sin mot Mount Everest.

Lukla ligg på 2 860 meter og har ein liten flyplass der dei fleste turistar og profesjonelle fjellklatrarar startar frå. Lukla tyder «staden med mange geiter og sauer».

## Flyplass
Flyplassen Tenzing-Hillary Airport ved Lukla har hyppige samband til Katmandu. Fly frå Nepal Airlines og nokre andre selskap flyg hit.

## Bilete frå Lukla

Fil:RK 0602 00811 LuklaAnflug.jpg|Innflyging til Lukla
Fil:RK_0602_00827_Lukla.jpg|Lukla frå flyplassen
Fil:RK_0602_00832_Lukla.jpg|Hovudgata i Lukla
Fil:RK 0602 00827 Lukla Panorama.jpg|Lukla og flyplassen
Fil:RK_0603_03504_Lukla.jpg|Busetnad i Lukla
Fil:RK_0603_03499_LuklaKarte.jpg|Kart over Lukla
Fil:RK 0602 00823 LuklaFlugplatz.jpg|Oppstillingsplattformen på flyplassen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lukla|Lukla]]» frå ,  den 27. april 2019.*
Flåten til Det Bergenske Dampskibsselskab

Dette er ei liste over alle **fartøy i flåten til** Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS). Dei fleste skipa til BDS hadde namn etter himmellekamar, som regel stjerner. 

## Eigde fartøy

## Delvis eigde fartøy
Denne lista inneheld fartøy som BDS hadde eit delvis eigarskap i, men ikkje stått for disponeringa. Nokre av skipa i lista var òg ein periode heileigd av BDS. 

## Andre fartøy eigd eller delvis eigd av BDS

## Kjelder
* 
*
DS «Bergen» (1852)

**DS «Bergen»** er ein hjuldampar bygt i 1852 som det første skipet til Det Bergenske Dampskibsselskab. 

## Bakgrunn
Bergenske vart skipa med Michael Krohn i spissen i 1851 for å drive rutefart frå Bergen til Hamburg. Krohn sende kaptein Jacob Rieck Ege til Hamburg og England for å skaffe eit skip. Krohn ønskte i utgangspunktet eit skrueskip, altså eit skip med propell, men resten av direksjonen i selskapet føretrekte ein hjuldampar. Ege kom i januar 1852 i kontakt med Thomas Toward i Newcastle. 

## Historie
Av ein eller annan grunn gjekk verftet med på at skipet skulle leverast alt 25. juli 1851, men vart ein god del forseinka og først i november 1852 utførte «Bergen» dei første prøveseglingane på elva Tyne. Bergenske søkte først om erstatning for foreseinka, men gav avkall på kravet då Toward døydde kort tid etter. 

Fredag 3. desember 1852 glei «Bergen» inn på Vågen i Bergen til salutt frå Bergenhus festning. Skipet var bygt med eit halvdekk akter slik at 1. klasse fekk ekstra god takhøgd. Salongen akter vart bygd i mahogni med forgylte lister og møblane var trekte i fløyel. Skipet hadde plass til 40 passasjerar på 1. klasse og hadde 16 opne køyer på 2. klasse. 

På grunn av is på Elbe opp til Hamburg, måtte «Bergen» vente med den første turen dit. I staden vart ho tinga til å slepe  frå Sognefjorden til Bergen. 
15. februar 1853 la «Bergen» ut på jomfrureisa si til Hamburg via Stavanger og Kristiansand. Ruta skulle gå to gonger i månaden og vart raskt populær med mykje gods og passasjerar. Økonomisk gjekk det så godt at Bergenske såg seg om etter eit skip til og Ege vart på ny send til England. Her tinga han  som vart levert i november 1854 og sett inn i same ruta som «Bergen». I 1856 vart nok eit skip tinga,  med tanke på å utvide ruta til Trondheim for dei tre skipa. 

Kl. 0020 den 10. september 1855 gjekk «Norge» ut frå Kristiansand på veg til Hamburg under kaptein Hans Ibsen. Vêret var roleg og sikta var god, og dei fleste passasjerane var gått til køys. Halvvegs mellom Odderøya og Oksøya var «Bergen» på veg inn, og ville passere på babord side. Då dei nesten var i ferd med å passere kvarandre kommanderte losen på «Bergen» å styre «hardt babord», og ho skar så baugen inn i sida på «Norge». Etter 15 minuttar gjekk «Norge» ned og 40 menneske mista livet. Dette var den første store dampskipkatastrofen i landet. I sjøforklaringa etter forliset fekk «Norge» all skuld og kaptein Ibsen vart dømd til 160 dagar i fengsel. 

I 1856 vart Hamburgruta utvida til Trondheim og då  vart levert same året, vart «Bergen» reserveskip på Hamburgruta. Når det ikkje segla her, vart det sett i rute mellom Bergen og Oslo. 
Utover i 1860-åra vart rutene til Bergenske styrkt med fleire nybygg og ruta vart utvida nord til Vardø. Samstundes vart gamle «Bergen» avløyst av  og sett inn i ruta frå Bergen til Oslo. 

8. oktober 1871 grunnstøytte «Bergen» utanfor Mandal. Nokre dagar seinare knakk skipet i to og sokk.

## Ruter
* 1853-1855: Bergen-Stavanger-Kristiansand-Hamburg
* 1856-1868: Trondheim-Bergen-Stavanger-Kristiansand-Hamburg
* 1868-1871: Bergen-Oslo

## Kjelder
*
DS «Nordstjernen» (1855)

**DS «Nordstjernen»** var eit dampskip bygt i 1855 som det tredje skipet til Det Bergenske Dampskibsselskab og den første «skruedamparen», altså med propell og ikkje skovlhjul. Det var òg det første av fire skip for BDS med dette namnet, kalla opp etter Nordstjerna, og det første av mange med stjernenamn. 

## Historie
Skipet vart bygt ved Caird & Co i Greenock i England og vart tinga fordi BDS ønskte å utvide ruta si frå Bergen til Hamburg nordover til Trondheim. BDS hadde to skip i ruta frå før,  og , men dei to skipa kolliderte utafor Kristiansand i september 1955 og «Nordstjernen» vart sett inn i ruta, som vart utvida til Trondheim våren 1856.

I 1872 byrja Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab og Bergenske å samarbeide om ei rute mellom Bergen og Tromsø og i 1874 utvida dei denne ruta til Oslo og Stettin i Preussen. «Nordstjernen» vrart sett inn i denne ruta og første turen gjekk frå Bergen 7. mars 1874. Ruta hadde ein avgang ein gong i veka. Etter motstand frå danske DFDS, vart Stettin droppa frå ruta, slik at ho gjekk Oslo til Nord-Noreg. Frå sommaren 1879 vart denne ruta kombinert med turistreiser til Vardø, der skipa gjekk nordom Magerøya slik at turistane skulle få sjå Nordkapp. Men det var nettopp ei slik reise som vart lagnaden til «Nordstjernen». I tåke i slutten av juli 1881 grunnstøytte «Nordstjernen» på Knivskjellodden, like nordvest av Nordkapp. Alle passasjerane og besetninga kom seg velberga i land, men skipet stod ikkje til å redde.

## Ruter
* 1856-1874: Trondheim-Bergen-Stavanger-Kristiansand-Hamburg
* 1874-1881: Tromsø-Bergen-Oslo, i starten gjekk ruta til Stettin, og seinare gjekk ho til Vardø. 

## Sjå og
* Andre fartøy som heiter «Nordstjernen». 

## Kjelder
*
Henrik III av England

**Henrik III av England**  () kalla seg konge av England frå 1216 til 1272, men var eigenleg konge i tida 1234–58.

Henrik var son til Johan utan land (John Lackland). Medan Henrik var umyndig, vart riket leia av formyndarar, først jarlen av Pembroke og seinare Hubert de Burgh. Henrik tok styringa i 1234 og kom etter kvart i strid med adelen, som var misnøgd med hard skattlegning og stor pengebruk frå kongen side, attpå ei favorisering av utlendingar ved hoffet.

Då Henrik lovde paven store pengeløyvingar til striden mot hohenstaufane, greip ein koalisjon av engelske baronar makta i 1258. Gjennom dei såkalla Oxford-provisjonane tvinga dei fram store endringar i riksstyringa. I eit slag ved Evesham i 1265 fall den røynlege herskaren over England, Simon av Montefort, i strid mot styrkane til Edvard 1. son til Henrik. Etter den tid var Edvard engelsk konge i gagnet, far hans berre i namnet.

Henrik døydde i Westminster i 1272 etter lang tids sjukdom.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Nordstjernen

**Nordstjernen** har vore namn på fleire skip og fartøy, kalla opp etter Nordstjerna, eit anna namn på Polarstjerna eller Polaris.

* Skonnerten «Nordstjernen» (1829), skonnert bygt i Farsund.
* Korvetten «Nordstjernen» (1844), korvett i den norske marinen
* Briggen «Nordstjernen» (1844), brigg bygt i Arendal.
* Barken «Nordstjernen» (bark) (1852), bark bygt i Risør.
* DS «Nordstjernen» (1855), det tredje fartøyet til BDS. 
* Briggen «Nordstjernen» (1863), brigg bygt i Tvedestrand.
* Korvetten «Nordstjernen» (1864), korvett i den norske marinen
* Sluppen «Nordstjernen» (1866), slupp bygt i Mandal.
* Barken «Nordstjernen» (1871), bark bygt i Grimstad.
* Skonnerten «Nordstjernen» (1874), skonnert bygt i Holmestrand.
* Skonnerten «Nordstjernen» (1875), skonnert bygt i Kinsarvik.
* «Nordstjernen», norsk fullriggar, tidlegare tyske «R. C. Ricmers» frå 1888. 
*DS «Nordstjernen» (1882), BDS-skip
*DS «Nordstjernen» (1937), BDS-hurtigruteskip. 
*MS «Nordstjernen», BDS-hurtigruteskip

## Sjå òg
* Nordstjerna, eit anna namn på Polarstjerna.
Odd Arnesen

**Odd Arnesen**  () var ein norsk journalist og forfattar.

Arnesen var fødd i Sarpsborg. Under første verdskrigen arbeidde han først på eit skipsmeklarkontor. Mot slutten av 1916 byrja han i avisa *[[Sarpen]]* og var ei tid redaktør. I 1919 kom han til *[[Aftenposten]]*.

## Bibliografi

* «Norge»-færden bak kulissene, 1926
* *Bergens forretningsstrøk før og Nu*, 1928 (medforfattar Anton Kielland)
* *«Italia»-tragedien på nært hold*, 1928 (medforfattar Ejnar Lundborg)
* *Roald Amundsen som han var*, 1929
* *Til veirs på norske vinger*, 1930 (medforfattar Einar Sem-Jacobsen)
* *Luftens helter . Åtte stjerner fra flyvningens himmel*, 1931
* *Vi flyver over Eirik Raudes land*, 1932
* *Svalbardboken*, 1935
* *Norsk fly-bok*, 1938
* *Amerikaneren som erobret Nordpolen*, 1939 (handlar om Robert Peary)
* *Reis og finn Livingstone*!, 1941 (medforfattar Wilhelm Stabell) – om David Livingstone
* *«Fram». Hele Norges skute*, 1942
* *Mot blå horisonter*, 1942
* *400 års kamp om Nordvestpassasjen*, 1943
* *Eskimoenes venn : Knud Rasmussen*, 1944
* *SOS Arktis*, 1944
* *Norge på frie vinger*, 1945
* *På ørnevinger: Glimt av flyvningens historie 1940-1945*, 1946

## Kjelder
**Denne artiklene bygger på [[:nb:Odd Arnesen|Odd Arnesen]] frå Wikipedia på bokmål, utgåva frå 27. januar 2019*
Den karibiske plata

**Den karibiske plata** er ei tektonisk plate som dekkjer Mellom-Amerika, Det karibiske havet og nordkysten av Sør-Amerika. Den karibiske plata dekkjer eit areal på 3,3 millionar km² og grensar til Den nordamerikanske plata, Den søramerikanske plata og Cocosplata. Grensene mellom platene er område med høg seismisk aktivitet, som jordskjelv, vulkanutbrot og av og til tsunamiar. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den karibiske platen|Den karibiske platen]]» frå ,  den 28. april 2019.*
NM i bryting 1969

**Noregsmeisterskapen i [[bryting]] 1969** vart avvikla helga 15.-16. mars 1969 i Oslo. Sportsklubben 09 stod som arrangør av stemnet på Linnerud skole i Oslo.

Kongepokalen vart tildelt Håkon Øverby i 90-kiloklassa.

### 57 kg





### 62 kg





### 68 kg





### 74 kg





### 82 kg





### 90 kg





### 100 kg





### Over 100 kg





## Kjelder
*Arbeiderbladet 17. mars 1969
Hans Vatne

**Hans Vatne** () var ein norsk pressemann. Vatne var tilsett i *[[Morgenbladet]]* 1946–1950, i *[[Aftenposten]]* 1950–1953, og var redaksjonssekretær i *Morgenposten* 1953–1964. Han arbeidde i *Aftenposten* frå 1964, som politisk redaktør frå 1968, og sjefredaktør 1970–1984.

Vatne var medlem av hovudstyret i Norsk Presseforbund 1957–1963, og sat i  Pressens Faglige Utvalg 1961–1964.

Vatne deltok på Bilderberg-konferansen i 1981, og er ein av fire norske avisredaktørar som har delteke.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Vatne|Hans Vatne]]» frå ,  den 29. april 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* «Hans Vatne» i Store norske leksikon
* «Hans Vatne» i Lokalhistoriewiki
Rie Bistrup

**Else-Marie Rie Bistrup** () er ein norsk tidlegare journalist og forfattar. 

Etter studium ved Sorbonne og ei lærlingstilling i dagsavisa *[[Sarpen]]* var ho sommarvikar i *[[Dagbladet]]* i 1954. Frå 1955 til 1999 var ho journalist i *[[Aftenposten]]* i over 44 år.

## Bibliografi

*  ISBN 8205002622
*  
*  
* 

## Prisar
* Sarpsborgprisen i 1975.
* Bragebegeret 1991, delt ut av Gambrinius, ei venneforeining for Borg bryggeri.

## Referansar




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rie Bistrup|Rie Bistrup]]» frå ,  den 29. april 2019.*
Reidar Lunde

**Karl Reidar Lunde** () var ein norsk journalist og pressemann, ein periode sjefredaktør i *[[Aftenposten]]*.

Lunde blei cand. jur. i 1934. Han vart tilsett i *Aftenposten* i 1935, og var nyhenderedaktør frå 1964. I åra 1970 til 1978 var han sjefredaktør i avisa.

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Reidar Lunde|Reidar Lunde]] frå Wikipedia på bokmål 29. september 2016*
## Fotnotar
NM i orientering 1969

**Noregsmeisterskapen i orientering 1969** vart avvikla 14. september 1969 ved Dal i Eidsvoll. Menn og kvinner tevla i såkalla normalprogram. Stafett-NM fann stad i juni månad og langdistanse-NM, einast for menn, gjekk av stabelen fire veker seinare.

## Menn





## Kvinner





## Kjelder
Arbeiderbladet 15. september 1969
Donkeykjel

**Donkeykjel** (frå engelsk *donkey* - esel) er ein mindre dampkjel som leverer damp til drift av forskjellige hjelpemaskinar om bord i eit fartøy, som vinsjar, pumper og ankerspel. Maskinbesetninga som tok seg av donkeykjelen vart kalla donkeymann og var ofte ein erfaren sjømann som mangla formell utdanning eller sertifikat. 

Omgrepet vert òg nytta om donkeymaskinar, som er små hjelpemaskinar til drift av pumper, spel og liknande. 

## Kjelder
* I Store norske leksikon. donkeykjel. (14. februar 2009). Henta 28. april 2019.
NM i orientering 1969/stafett

**Noregsmeisterskapen i orientering 1969** i stafett vart arrangert av Sportsklubben Freidig i Hølonda i Sør-Trøndelag sundag 15. juni 1969.

### Menn





### Kvinner





## Kjelder
*Sportsboken 1969*. Norsk kunstforlag. Oslo 1969.
DS «Finmarken» (1864)

**DS «Finmarken»** (kallesignal JPGR) var eit dampskip bygt i 1864 som passasjer- og frakteskip og var det femte skipet til Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS). 

## Bakgrunn
I september 1859 avvikla Staten postruta si mellom Bergen og Trondheim, som vart overteken av BDS, og i 1865 fekk BDS og Det Nordenfjeldske Dampskibsselskab i lag kontrakten på postruta frå Bergen til Tromsø og Hammerfest. Fire år seinare vart òg ruta til Vardø overteken og i lag hadde dei to selskapa då ei samanhengande rute frå Oslo til Vardø. 

## Historie
Etter at kjøpmenn i Bergen hadde hatt ein svak periode i handelen i slutten av 1850-åra, vart det i starten av 1860-åra på ny interesse for å få i stand ei rute til Nord-Noreg. Leiande kjøpmenn i byen gjekk så i lag og skipa Det Nordlandske-Finmarkske Dampskibsselskab den 27. april 1863. Dei kontraherte eit skip frå M. Samuleson & Co frå Hull, men kontrakten vart overteken av BDS i desember 1863, og alt i mars 1864 gjekk det nye selskapet inn i Bergenske. Skipet vart levert til Bergen i juni 1864 og gjorde at Bergenske no stod sterkt rusta til å ta over postruta til Staten. Dette var staten på den sterke posisjonen selskapet skulle kome til å ha i mange år i farten til Nord-Noreg. 

Skipet gjekk i ruta frå Oslo til Hammerfest og Vardø.  I 1890 vart det gjennom ført reparasjonar med ny kjel, ny høgtrykkssylinder og eit nytt jernhus midtskips. I 1894 fekk skipet to nye dampspel og i 1896 ein ny donkeykjel på 80 pund.

21. september 1898 grunnstøytte «Finmarken» på Fiskholmen ved Nord-Leksa i Trondheimsfjorden. Det vart berga i 1899 og slept til Bergen. Etter ei vurdering der i august 1899 vart skipet kondemnert.

## Sjå òg
* Andre fartøy som heiter «Finmarken». 

## Kjelder
*
NM i orientering 1969/langdistanse

**Noregsmeisterskapen i orientering 1969** i langdistanse vart avvikla 12. oktober 1969 ved Drammen i Buskerud. Tevlinga var einast for menn.

### Langdistanse 21 km





## Kjelder
*Sportsboken 1969*. Norsk kunstforlag. Oslo 1969.
Finnmarken

**Finnmarken** kan ha fleire tydingar: 

*avisa Finnmarken – Dagsavis utgjeven i Vadsø
*Finnmark fylke
*Finmarkens amt

«Finnmarken» er òg namnet på fleire skip:

*DS «Finmarken» (1864) – Eit tidlegare skip frå Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS)
*DS «Finmarken» (1912) – Et tidlegare hurtigruteskip frå Vesteraalens Dampskibsselskab (VDS)
*MS «Finnmarken» (1956) – Eit tidlegare hurtigruteskip frå VDS
*MS «Finnmarken» (2001) – Eit av dagens hurtigruteskip bygd for Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskab (OVDS)
Henry Endsjø

**Henry Eugen Endsjø** () var ein norsk journalist, redaktør og pressemann. Han var mangeårig journalist i Aftenposten, og var sjefredaktør i avisa frå 1941 til 1945. 

Henry Endsjø var fødd i Kristiania. Han byrja som redaksjonssekretær i *[[Smaalenenes Amtstidende]]* i 1914 og vart tilsett som journalist i *Aftenposten* i 1917. Han var redaktør for *Smaalenenes Amtstidende* 1918–1919, og byrja i 1919 igjen i *Aftenposten*. Han vart sjefsekretær (redaksjonssekretær) i *Aftenposten* i 1927 og vart seinare redaktør for *A-magasinet*, ei stilling han hadde fram til han vart sjefredaktør i avisa. Under andre verdskrigen var han òg styremedlem i NTB og president i Norsk Presseforbund.
Etter krigen vart han dømd til 12 års tvangsarbeid.

Endsjø vart gift i 1928 med Ingeborg Cathrine Margrethe (Thrine) Munthe (f. 1905), dotter av Johan Fredrik Næser Munthe og barnebarn av forsvarsminister og kommanderande general i Noreg Adolph Frederik Munthe. Tanta til Thrine Munthe, Thrine Schibsted (fødd Munthe), var eigar av Aftenposten

## Fotnotar


## Litteratur

* Biografi i Hvem er Hvem? 1930
Peder Chr. Andersen

**Peder Christian Andersen** () var ein norsk fotballdommar, journalist, redaktør og radiokommentator.

Andersen rapporterte for bladet *Sport* frå Sommar-OL 1912. Seinare gjekk han til *[[Dagsavisen|Social-Demokraten]]* og endeleg til *[[Aftenposten]]* i 1919. Der vart han underredaktør i 1925, redaktør i 1945 og vart verande til 1963. I tillegg dreiv han saman med Einar Staff og Trygve Gulbranssen bladet *Idrettsliv* 1915–28.

Då han overtok etter Einar Diesen under Sommar-OL 1924 vart han den første fotballkommentatoren i radio. Andersen var kjent for sin spesielle stil og vil hugsast mest for den direkte radiooverføringa frå Sommar-OL 1936 i Berlin i 1936 der han refererte frå Bronselaget sin siger over det tyske OL-laget. Han kommenterte også VM i fotball 1938.

I 1912 var Andersen med på å stifta Sagene-laget SFK Njord, som etter fleire sammenslutninger vart til IK Skeid i 1925. I tillegg var han domar under Sommar-OL 1924 og innviinga av Ullevaal Stadion i 1926.

Andersen sat lengje i styre og stell for Noregs Fotballforbund, blant anna som sekretær. Han hadde ofte blanda roller i virket sitt.  

## Prisar og utmerkingar
* Gullmerket til Norges fotballforbund i 1927
* Narvesen-prisen 1960
* Dannebrogordenen, riddar
* Kongens fortjenstmedalje i gull

## Bibliografi
* *Fotball* (1924)
* *Norges flagg på seiersmasten* (1941). (Med Harry Haraldsen).
* *De olympiske lekene gjennom 50 år* (1945) digitalisert på Nasjonalbiblioteket.
* *Norges flagg på seiersmasten* :*Fra Gratishaugen til olje-isen i Davos* (2. utgåve, 1947) digitalisert på Nasjonalbiblioteket. Med Harry Haraldsen. Gyldendal Norsk Forlag.
* *Sport i navn og tall* (1950) digitalisert på Nasjonalbiblioteket.
* *De olympiske vinterlekene* (1952)
* *Den nye olympiaboken* (1957)
* *Sport i navn og tall* (2. utgåve, 1958) digitalisert på Nasjonalbiblioteket.
* *Olympiaboken. Squaw Valley, Roma* (1961)
*  Dette er 4. utgåve av *Norges flagg på seiersmasten*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peder Chr. Andersen|Peder Chr. Andersen]]» frå ,  den 30. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 

## Litteratur

* 
* 
## Fotnotar
Johannes Smemo

**Johannes Smemo** () var ein norsk teolog og biskop i bispedømma Agder (1946–1951) og Oslo (1951–1968).

Johannes Smemo var fødd i Rugldalen på Røros.
Han vart cand. theol. ved Menighetsfakultetet i 1924 og var hjelpeprest i Bragernes i Drammen 1925, sokneprest i Sør-Fron 1933, rektor ved Menighetsfakultetet sitt praktisk-teologiske seminar 1934, biskop av Agder (no Agder og Telemark bispedømme) 1946–1951 og biskop av Oslo 1951-1968. 
Han var morfar til Hilde Haugsgjerd og svigerfar til Paul Thyness.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Johannes Smemo|Johannes Smemo]] frå Wikipedia på bokmål, utgåva frå 9. januar 2018*
Einar Diesen

**Søren Einar Gjerding Diesen** () var ein norsk journalist og avisredaktør.

## Liv
Diesen var fødd i Bergen. Etter noko skulegang var han journalistlærling i *[[Stavanger Aftenblad]]* 1919-1921. Han fekk jobb i *[[Aftenposten]]* i 1921, der faren hans, Thorstein Diesen, var sjefredaktør 1913-1925. Han dekte Sommar-OL 1924 og eit par radiosendingar frå fotballkampane der (overtekne av Peder Chr. Andersen).  Han dreiv kolonnen *Argus* i sytten år etter Augusta Stang.

Under andre verdskrigen drog han til Sverige og seinare til Storbritannia. I London arbeidde han i informasjonskontoret til regjeringa. Etter frigjeringa heldt han fram i *Aftenposten* og var sjefredaktør i avisa frå 1948 til 1968. Han leidde avisa si Argushjelpen ei tid, var leiar av Norsk Redaktørforening 1956-1966, og leiar for  Norsk Presseforbund sitt Pressens Faglige Utvalg frå 1957 til 1972.

Diesen leidde Noregs Tennisforbund 1933-1948.  Tidlegare hadde han leidd Nordstrand Tennisklubb 1927-1929.

## Prisar og utmerkingar

*Riddar av 1. klasse av St. Olavs orden.

## Bibliografi
* *Sjørøverøen i [[Nordaasvannet]]* (1929).  Gutteroman.
* *Den hvite sport* (1934).  Hovudredaktør, jubileumsbok for tennis.
* *En junior får chansen* (1939).  Guteroman.
* *Kabalboken* (1941).  Utviding av *Kabaler og kortkunster* av Augusta Stang (Damm, 1919).
* *[[Amandus Schibsted]]* (1949).  Biografi.
* *Fra [[petit]] til leder.  Tilskuer til en utvikling* (1968)
* *Kong Olav V, vår konge og hans hus* (Hjemmet forlag, 1970).  Hovudredaktør.
* *Slekten Herlofson gjennom 400 år. En Sørlandskrønike* (1973)
* *Den store samfølelse. Aftenpostens redaksjonsklubb gjennom de første 40 år* (1974)
* *Maidagene '45* (Norsk Kunstforlag, 1977)  
* *Heksens hus* (Aschehoug, 1979).  Kriminalroman fra London.
* *[[P. Chr. Andersen]]* (Schibsted, 1981)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Einar Diesen|Einar Diesen]]» frå ,  den 7. mai 2019.*  
 
; Referansar
Amandus Schibsted

**Amandus Theodor Schibsted** ()  var eigar og sjefredaktør i *[[Aftenposten]].* 

## Liv

Amandus Schibsted var fødd i Oslo. Etter latinskole lærte han boktrykkarfaget av faren, Christian Schibsted.

Han arva *Aftenposten* etter far sin i 1879, men hadde arbeidd som journalist i avisa sidan 1871. Under hans leiing vart avisa den leiande og mest utbreidde konservative dagsavisa i Noreg. Han utmerkte seg gjennom ei godt organisert, hurtig og påliteleg nyhendeteneste. Schibsted spelte òg ei viktig rolle for etableringa og drifta av organisasjonsverksemda til pressa.

Schibsted blei utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1902. Han var også slått til riddar av den franske æreslegionen.

Då Schibsted døydde i 1913 overtok kona hans, Susane Adolphine Cathrine Schibsted (1849–1933), eigarskapen i avisa.

Amandus Schibsted er gravlagd ved Vår Frelsers gravlund i Oslo.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Amandus Schibsted|Amandus Schibsted]]» frå ,  den 7. mai 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
* Arbeidernes Leksikon
* Store norske leksikon

## Bakgrunnsstoff
* Amandus Schibsted i Norsk biografisk leksikon
Hilde Haugsgjerd

**Hilde Haugsgjerd** () er ein norsk redaktør, journalist og tidlegare RV-politikar. Ho vart tilsett som sjefredaktør i *[[Aftenposten]]* i 2009, og var sjefredaktør i *[[Dagsavisen]]* 2001–2004. Ho er tidlegare partileiar for Raud Valallianse.

## Bakgrunn
Haugsgjerd er barnebarn av biskop Johannes Smemo. Ho var gift med Sigurd Allern 1972–1977, og er no gift med Jan Wølneberg, produktsjef i Kommuneforlaget.

## Politisk aktivitet
På 1970- og byrjinga av 1980-talet var Hilde Haugsgjerd aktiv i Arbeidernes kommunistparti (marxist-leninistane), Raud Valallianse (RV) og Raud Ungdom (RU). Ho sat i leiinga i RU på 1970-talet, og var frå 1979 til 1980 redaktør for tidsskriftet til organisasjonen *[[Rebell]]*. Ho var leiar i RV frå 1979 til 1981. 

Haugsgjerd melde seg ut av desse organisasjonane i 1982 og har ikkje sidan vore medlem av noko parti.

## Karriere som journalist
Haugsgjerd er utdanna ved Norsk journalisthøgskole (no Avdeling for journalistikk, bibliotek- og informasjonsfag (HiO)). Ho har vore journalist og kommentator i *[[Dagbladet]]*, informasjonsdirektør for Rikshospitalet, og deretter ansvarleg redaktør i *[[Dagsavisen]]* (2001–2004). Som sjef for *Dagsavisen* vart ho i 2004 konfrontert med at ho valde å halda fram å utgje redaktørproduserte avisar under ein streik blant dei tilsette mot leiinga.

I 2004 vart ho tilsett som redaktør for *[[Aftenposten|Aftenposten Aften]]*, lokalavisa til *Aftenposten* for Oslo-området. I 2007 vart ho administrativ redaktør i *Aftenposten*, og i 2008 vart ho konstituert som sjefredaktør etter at Hans Erik Matre tok permisjon. Ho vart tilsett i stillinga i desember 2009. I august 2013 kunngjorde ho at ho ville trekkja seg frå stillinga som sjefredaktør.

Haugsgjerd har sidan 1. juli 2010 vore leiar i Pressens Faglige Utvalg. Ho har hatt ei rekkje styreverv, m.a. har ho sete i styra for Norsk Redaktøtforening, Mediebedriftenes Landsforening og Universitetet i Oslo.

## Bibliografi

* Hilde Haugsgjerd (red.): H*va skal vi tro?* *Etter Bjugn-saken*, Oslo: Aschehoug, 1994.
* Hilde Haugsgjerd: *Løvetann.* *Bak murene på Bredtveit kvinnefengsel*, Oslo: Aschehoug, 1992.
* Hilde Haugsgjerd: *Gammel og glemt*, Oslo: Aschehoug, 1986.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Hilde Haugsgjerd|Hilde Haugsgjerd]] frå Wikipedia på bokmål, utgåva frå 14. januar 2O18*

## Bakgrunnsstoff

* Angriper redaktørs AKP-fortid, Dagbladet, 3.7 .2004
* Drømmen om det umulige Magasinet Dagbladet, 14.2 .2003
NM i roing 1969

**Noregsmeisterskapen i roing 1969** fann stad i Horten sundag 3. august 1969. Mennene tevla i åtte ulike båtklassar og kvinnene i tre. Ormsund Roklubb vart tildelt kongepokalen for sigeren i Firar med styrmann.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Firar innriggar





### Åttar





## Kvinner
### Singlesculler



Tidene vart ikkje registrert «grunna uhell»


### Dobbeltsculler





### Firar med styrmann





## Kjelder
*Sportsboken 1969*. Norsk kunstforlag. Oslo 1969.
NM i sykling 1969 på landeveg

**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1969** fann stad i Horten laurdag 2. august 1969.






## Kjelder
*Arbeiderbladet 4. august 1969
*Sportsboken 1969*. Norsk kunstforlag. Oslo 1969.
NM i sykling 1969 i tempo

**Noregsmeisterskapen i sykling 1969 i temporitt** vart avvikla på Magnor i Hedmark 6. og 7. september 1969.

### 50 km temporitt





### 100 km lagtempo





## Kjelder
*Sportsboken 1969*. Norsk kunstforlag. Oslo 1969.
NM i turn 1969 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1969** for menn vart avvikla i Arendal helga 26.-27. april 1969 med Arendal Turnforening som arrangør. Deltakarane tevla i sekskamp.

### Sekskamp





Åge Storhaug var bestemann i hopp, frittståande og skranke, medan Torbjørn Ingvaldsen var best i bøylehest og svingstang, og Trygve Gjerstad i ringar. 

## Kjelder
Arbeiderbladet 28. april 1969
Toralv Markussen

**Toralv Kollin Markussen** () var ein norsk arbeidar frå Ankenes i Nordland. Han representerte Norges Kommunistiske Parti og kjøpstadene i Nordland, Troms og Finnmark på Stortinget i perioden 1945–49.

Markussen var son til ein gardbrukar. Sjølv var han 1913–15 tilsett ved Ofotbanen og deretter nokre år ved jarnbanen i Trondheim. Etter å ha gått teknisk skule i Oslo 1918–19, byrja han å nytt å arbeide på Ofotbanen. Her arbeidde han sidan, frå 1943 som oppsynsmann.

Markussen var medlem i Narvik bystyre frå 1932 og i formannskapet frå 1935. Frå 1936 var han med i sentralkomiteen til NKP. Han var med i forliksrådet og elles styreformann i Narvik renholdsverk. Hausten 1945 vart Markussen vald inn på Stortinget, som ein av 11 representantar frp NKP. Dei neste fire åra hadde han sete i Lagtinget og Veg- og jarnbanekomiteen. Han lukkast ikkje vert attvald til Stortinget i 1949.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
DS «Thor»

**DS «Thor»** (kallesignal JPWL) var eit dampskip bygt i 1867 som lasteskip og levert for August C. Mohr & Søn med fleire i Bergen i juli 1867. Skipet vart bygd som det sjuande bygget til Bergen Mekaniske Verksted og fekk ein dampmotor frå BMV. 

## Historie
I januar 1868 vart det selt til Wollert D. Krohn med fleire i Bergen og i november 1871 vart det kjøpt som det sjette skipet til Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS) for 20&nbsp;000 spesidalar. Det vart då sett inn i ruta mellom Bergen og Kristiania, etter at  hadde forlist utafor Mandal i oktober 1871. Det gjekk sidan i lengre tid ein gang i veka i Hamburgruta då ruta vart utvida til Tromsø og Vadsø. Skipet var kjend for å vere punktleg.

I 1885 vart det bygd overbygg framme på skipet og det fekk ny indrekjel. I 1890 fekk det ny donkeykjel på 80 pund.

I desember 1898 selde BDS skipet til Wollert Konow i Bergen, som hadde det til oktober 1913 då det vart selt vidare til P. Johansen i Bergen. I juni 1915 kjøpte Langesund Ophugn. Co. i Langesund skipet og bygde det om til eit motorskonnert med ein Bolinder-motor. Då det var ferdig ombygd, vart det selt til I. Wankel i Moss i desember 1915 og i september året etter tok A/S Thor (Stian Løvaas) i Moss over skipet. Heile tida beheldt det namnet «Thor». 

I 22. oktober 1916 var «Thor» på fart mellom Skien og Grimsby i England med ferrosilisum, amoniumnitrat og tørr tremasse då det kl. 1530 vart stogga av den tyske ubåten UB-21 med kaptein Ernst Hashagen. Ubåten avfyrte to skot føre baugen på «Thor» og signaliserte at alle papira om bord måtte visast fram. Kaptein Hashagen erklærte at lasta var krigskontrabande og gav ordre om at skipet med last skulle senkast. Ubåten geleida så «Thor» til dei kom fram til eit anna fartøy som kunne ta opp mannskapet. Kl. 1715 nådde dei fram til skonnerten «Livlig» frå Kristiania og alle på «Thor» måtte gå i livbåtane. Heile mannskapet vart plukka opp og klarte seg. Kl. 1721 vart det siste skotet med kanoneld avfyrt mot «Thor», som sokk kl. 1750.

## Kjelder
*
DS «Lofoten» (1873)

**DS «Lofoten»** (kallesignal JPMC) var eit dampskip bygt i 1873 som passasjer- og lasteskip og som det åttande skipet til Det Bergenske Dampskibsselskab (BDS). Det 
vart bygd ved Bergen Mekaniske Verksted som det 28. bygget deira og kosta 52&nbsp;000 spesidalar. 

## Historie
DS «Lofoten» vart sett inn i rute nordover til Nord-Norge. Frå sommaren 1884 gjekk skipet inn i turistfart med to vekentlege ruter mellom Trondheim og Nordkapp i juni og juli. Rutene vart sidan utvida til Bergen. 

I september 1894 vart «Lofoten» ombygd med litt større lastekapasitet og ny motor, og vart samstundes omdøypt «Vesta». 

I 1906 havarerte «Vesta» ved Drøbak. I 1915 vart skipet bygd om til eit reint lasteskip og passasjerinnreiinga vart fjerna. 

Etter første verdskrigen opna fart til Austersjøen seg som ein potensiell marknad for BDS. Dei inngjekk avtale med britiske Walford Baltic Transports og det polske Sarmacaja. Saman med Walford oppretta BDS selskapet Bergenske & Walfort Baltic Transports i London i 1921, men alt i 1922 vart Walford løyst ut slik at det vart Bergenske Baltic Transports. Samstundes overtok Bergenske 45&nbsp;% av aksjane i Sarmacaja, som så vart bygd opp til eit reiarlag med seks skip. Eit av desse seks skipa var gamle «Vesta», som 22. november 1922 vart overført til Sarmacaja Steamships Co. Ltd. i Polen og fekk heimehamn i Danzig. Det vart då omdøypt «Trogl», før det året etter fekk namnet «Bug». I 1927 vart skipet opphogd. 

## Sjå òg
* Andre fartøy som heiter «Lofoten». 

## Kjelder
*
Lofoten (fleirtyding)

**Lofoten** har fleire tydingar. 

*Lofoten, øygruppe i Nord-Noreg. 
* Fotballklubben Lofoten frå Lofoten. 

«Lofoten» har vore namnet på fleire norske skip

*DS «Lofoten» (1873) – skip eigd av Det Bergenske Dampskibsselskab. Skifta i 1894 namn til «Vesta». 
*DS «Lofoten» (1884) – Reserveskip i hurtigruten frå 1893 til 1903
*DS «Lofoten» (1932) – Hurtigruteskip frå 1932 til 1964
*MS «Lofoten» (1964) – Eit av dagens hurtigruteskip
DS «Ganger Rolf» (1856)

**DS «Ganger Rolf»** (kallesignal HDKJ) var eit dampskip bygt i 1856 som passasjer- og lasteskip for Det Søndenfjelds Norske Dampskibsselskab. Skipet vart bygd ved Caird & Company i Greenock i Skottland. 

## Historie
Skipet vart sjøsett i oktober 1855. Under bygginga var skipet i fare under ein orkan, men kaptein Glørsen og maskinisten Lundh vart seinare takka av administrasjonen i reiarlaget for å ha redda skipet. 4. april 1856 la skipet ut på den første turen på ruta frå Hull i England til Kristiania og frakta mellom anna post å ruta. Billettprisane var 15 spesidalar på første klasse, 10 spd på andre klasse og fem spesidalar for dekksplass. Selskape konkurrerte på ruta med The North of Europe Steam Navigation Company og seinare med Ths. Wilson Sons & Co., og billettprisane vart pressa ned. 

Ruta til «Ganger Rolf» vart tilpassa slik det vart korrespondanse i Kristiansand med Hamburg-ruta til Det Bergenske Dampskibsselskab og vidaresending av varer til Vestlandet etter same tariff. 

7. til 22. juni 1856 vart skipet leigd ut til ei studentreise til Uppsala i Sverige. Det hadde meldt seg på over 300 studentar til ferda, men det var berre plass til 235, og berre køyer til halvparten av dette att. Det vart dermed laga til køyeplassar i forrommet og akterrommet. Johan Sebastian Welhaven deltok på reisa og laga eit lite vers om hendinga. Skipet gjekk derimot stort sett i Hullruta for Søndenfjeldske, og det var ofte usemjer med dei britiske reiarlaga på denne ruta. Til slutt måtte Søndenfjeldske gje opp ruta til Hull, mot at konkurrenten Wilson tok sitt fartøy ut av ruta til Hamburg. I mars 1867 byrja derfor «Ganger Rolf» å gå til Trondheim og gjekk der fram til ho vart sett inn i ruta til Le Havre i Frankrike i 1870 med seks turar det året. Denne ruta var dyr fordi kolforbruket på «Ganger Rolf» var høgt. I 1871 vart det derfor avgjort å setje inn ein ny hovudmaskin, ein tosylindra compound-maskin frå Bergen Mekaniske Verksted på 120 nominelle hestekrefter. Det kosta kring 18&nbsp;000 spesidalar, men kutta kolforbruket til kring halvparten. Tur-returbillett frå Kristiania til Le Havre kosta 32 spd på første klasse, 22 spd og 60 skilling på andreklasse og 13 spesidalar for tredje klasse. 

Frå midten av 1870-åra vart det vanskelege tider for Søndenfjeldske og rutene gjekk ikkje så bra som dei hadde ønskt. Skipa var i tillegg byrja å dra på åra, og i juni 1876 vart «Ganger Rolf» derfor selt til Det Bergenske Dampskibsselskab for 35&nbsp;000 spesidalar. 8. april 1878 grunnstøytte skipet ved Mefjordsbåen i Fedjefjorden nord for Bergen og vart vrak. Ei veke seinare vart det selt på auksjon for opphogging «slik det låg» for 2&nbsp;000 kroner.  

## Kjelder
* 
*
Eberhard Vogel

**Eberhard Vogel** () er ein tysk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Frankenberg i Sachsen. Vengspelaren deltok i 74 landskampar for Aust-Tyskland i tida 1962-76 og vann OL-bronse i 1972.

### Klubbspel
Vogel spelte på FC Karl-Marx-Stadt frå 1961 til -70, der han i 1967 var med om å vinne den austtyske ligaen. Etter at laget frå Karl-Marx-Stadt rykte ned i 1970, flytta Vogel over til FC Carl Zeiss Jena og var aktiv i den klubben til han la opp i 1982. Med Carl Zeiss Jena sanka han tre nasjonale cup-pokalar (FDGB), etter to finalesigrar mot Dynamo Dresden og ein mot Rot-Weiß Erfurt. Våren 1981 tok Carl Zeiss Jena seg heilt til finalen i Cupvinnarcupen, undervegs eliminerte austtyskarane mellom andre AS Roma, Valencia CF og Benfica. I finalen vart det tap 1-2 mot Dinamo Tbilisi frå Sovjetunionen. Vogel spelte til saman 440 kampar i oberligaen i Aust-Tyskland, fleire kampar enn nokon annan spelar. Han skåra i alt 188 ligamål.

### Landslagsspel
Vogel deltok i 74 landskampar i tida frå debuten mot Guinea i Conakry i desember 1962, til dess han vart teken av bana då Aust-Tyskland i april 1976 slo Algerie 5-0 heime i Cottbus. Han var innbytar i tre av kampane under Sommar-OL 1972 i Vest-Tyskland. I bronsefinalen mot Sovjetunionen utlikna han frå venstrevengen til sluttresultatet 2-2, eit oppgjer som enda med bronsemedaljar til begge laga. To år seinare var Vogel tilbake i Vest-Tyskland, der han var med i tre av VM-kampane til det austtyske mannskapet. Han skåra i alt 25 langslagsmål.

### Merittar
*Finaletap i cupvinnarcupen: 1981 med Carl Zeiss Jena
*Austtysk seriemeister: 1967 med Karl-Marx-Stadt
*Austtysk cupmeister: 1972, 1974 og 1980 med Carl Zeiss Jena

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eberhard Vogel|Eberhard Vogel]]» frå ,  den 2. mai 2019.*  
 
*eu-football
*
Glottolog

***Glottolog*** er ein bibliografisk database over dei mindre kjende språka i verda. Han blir vedlikehalden av Max-Planck-Institut für Menschheitsgeschichte i Jena og blei laga ved Max-Planck-Institut für evolutionäre Anthropologie i Leipzig.

Glottolog inneheld ein katalog over språk og språkfamiliar i verda med bibliografiar for dei mindre kjende språka. Han skil seg frå språkkatalogen *[[Ethnologue]]* på fleire måtar: Glottolog prøver å berre omfatta språk som vedlikehaldarane kan stadfesta finst og er distinkte, å berre legga språk inn i språkfamiliar som det er vist er reelle, og gjev bibliografisk informasjon. Språka i databasen er identifiserte gjennom ISO 639-3-koden sin eller Glottolog sin eigen kode, Glottocode. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glottolog|Glottolog]]» frå ,  den 2. mai 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Bourgogne-Franche-Comté

**Bourgogne-Franche-Comté** (forkorta **BFC**) er ein region i Frankrike. Han blei oppretta 1. januar 2016 som ein fusjon av regionane Bourgogne og Franche-Comté. Namnet Bourgogne-Franche-Comté blei endeleg vedteke ved eit dekret i september 2016. Hovudstaden i regionen er Dijon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bourgogne-Franche-Comté|Bourgogne-Franche-Comté]]» frå ,  den 2. mai 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

*
NM i symjing 1977

**Noregsmeisterskapen i symjing 1977** vart avvikla i det nybygde Tøyenbadet i Oslo i dagane frå 28. til 30. juli 1977. Meisterskapen omfatta 24 individuelle tevlingar og 6 stafettar, likt fordelt på menn og kvinner. 

Kongepokalane vart tildelt Arne Borgstrøm frå Odda Idrettslag og Guri Kogstad frå Skien Svømmeklubb, Borgstrøm for vinnartida i 1500 meter fri og Kogstad for prestasjonen i 100 meter fri. 
 
## Menn
### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 meter rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





## Kvinner
### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 800 m fri





### 100 meter rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





## Kjelder
*Arbeiderbladet 1. august 1977
Gerasdorf bei Wien

**Gerasdorf bei Wien** er ein by og ein kommune i distriktet Korneuburg i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 35,2 km² og i kring 4&nbsp;200 ibuarar. Byen Gerasdorf ligg 439 meter over havet, ei 8-10 kilometer nordaust om Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gerasdorf bei Wien|Gerasdorf bei Wien]]» frå ,  den 2. mai 2019.*
Karl Hammerstedt

**Karl Eugen Hammerstedt** () var ein norsk arbeidar og byråkrat frå Porsgrunn. Han representerte Norges Kommunistiske Parti og kjøpstadene i Telemark og Aust-Agder på Stortinget i perioden 1945–49.

Foreldra hans vart tidleg skilde og Hammerstedt voks opp hos mor si, som dreiv eige pensjonat. Sjølv utdanna hans seg ved treårig teknisk kveldsskule. Han var samstundes lærling på sykkelfabrikk og på bilverkstad, seinare arbeidde han i fleire bilfirma. Frå 1928 og fram til 1949 var Hammersted fyrst mekanikar, sidan røyrleggar ved Norsk Hydro på Herøya i Porsgrunn og ved Eidanger Salpeterfabrikk.

I fleire periodar var Hammerstedt sekretær i Herøya Arbeiderforening og i 1945 formann. Same året var han også medlem i representantskapet til Norsk Kjemisk Industriarbeiderforbund og 1945-49 i representantskapet i Landsorganisasjonen. I tida 1935–40. var han medlem i Porsgrunn bystyre. Hausten 1945 vart Hammerstedt vald inn på Stortinget, der han var del i den 11 personar store NKP-gruppa. Han sat dei neste fire åra som medlem i Protokollkomiteen.

Frå 1950 til han døydde var Hammerstedt forbundssekretær i Landsforeininga for Hjarte- og Lungesjuke, ein organisasjon han hadde vore formann for frå 1947 til -49. Han døydde i Oslo.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Langenzersdorf

**Langenzersdorf** er ein by og ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Korneuburg i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 10,7 km² og 8&nbsp;000 ibuarar. Byen Langenzersdorf ligg  på austbreidda av Donau, ei 8 kilometer nord om Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Langenzersdorf|Langenzersdorf]]» frå ,  den 2. mai 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Berge Kringlebotn

**Berge Helle Kringlebotn** () var ein norsk gardbrukar og politikar, stortingsrepresentant 1961-65 frå Aust-Agder og for partiet Venstre.

Far til Kringlebotn var styrar av landbruksskulen i Tune i Østfold. Sjølv dreiv han gard i Flosta i Aust-Agder til 1939, der han frå 1926 også var heradskasserar og frå 1929 i tillegg likningssekretær. År 1939 braut han med desse stillingane og jordbruket, då han fekk lensmann-jobben i Dybvåg og Flosta. Han var avsett i 1943, men fekk tilbake stillinga i 1945. I 1948 flytta han til Søndeled og var lensmann der til 1973. Desse 25 åra var han i tillegg namnsmann, branntakstmann og bidragsfut i Risør kommune. I tida 1950-61 var han formann i forliksrådet i Søndeled.

Kringlebotn var heradsstyremedlem 1937-40 i Flosta og 1952-59 i Søndeled. Han var søndagsskulelærar i Flosta frå 1944 til han flytta til Søndeled, der han heldt fram i søndagsskulen til han runda 80 år i 1984. Elles var han leiar 1949-61 i Ytre Søndeled sokneråd og 1955-78 soknepresten sin medhjelpar. Kringlebotn var òg styreformann 1951-71 for Aust-Agder husflidsskole for kvinner og formann 1957-63 i Aust-Agder lensmannslag.

I 1961 vart Kringlebotn vald til å representere Venstre i Aust-Agder på [[Stortinget]9. Fireårsperioden 1961-65 var han medlem i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen. Han lukkast ikkje verte attvald i 1965.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Waidhofen an der Thaya

**Waidhofen an der Thaya** er ein by og ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 46,1 km² og i kring 5&nbsp;500 ibuarar. Byen Waidhofen ligg 510 meter over havet, ei 12 km sør om grensa til Tsjekkia og om lag 120 km nordvest om hovudstaden Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Waidhofen an der Thaya|Waidhofen an der Thaya]]» frå ,  den 3. mai 2019.*
Wilhelmsburg i Niederösterreich

**Wilhelmsburg** er ein by og ein kommune i distriktet St. Pölten-Land i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 46 km² og i kring 6&nbsp;500 ibuarar. Byen Wilhelmsburg ligg 321 meter over havet, ei 8-9 kilometer sør om distriktshovudstaden Sankt Pölten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wilhelmsburg (Niederösterreich)|Wilhelmsburg (Niederösterreich)]]» frå ,  den 3. mai 2019.*