open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Styvi

**Styvi** er ein veglaus gard på austsida av Nærøyfjorden i Aurland kommune i Vestland. Styvi har gardsnummer 58 i Aurland. Garden har truleg vore rydda før Svartedauden og husdyrhald har vore viktigaste drifta. Her ligg Styvi gardsmuseum som viser ymse gamle reiskapar og korleis ein gard vart driven i eldre tid. Styvi har berre éin fast innbyggjar, pensjonisten Botolv Hov. Det er han som har bygd opp og stelt i stand gardsmuséet. Det har vorte laga fjernsynsprogram om Botolv Hov og Styvi i den populære fjernsynsserien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu.

## Postvegen
Staden har ikkje vegsamband til omverda, men det går ein gangveg fem og ein halv kilometer innover fjorden til omtrent på høgd med Bakka. Vegen vart bygd i 1660 og vart brukt som del av postrutenettet mellom Bergen og Oslo og var nytta når det var is på fjorden innom Styvi. Posten kom frå Bergen via Voss, Stalheim og Gudvangen til Bakka etter vegen, frå Bakka vart han so ført over fjorden til der vegen startar ved Bleiklindi på hi sida. Til dette hadde dei ein eigen båt når det var utrygg is. Så gjekk dei med posten til Styvi der gardbrukarane hadde tittelen postbønder og hadde til oppgåve å ro posten til og frå Lærdalsøyri. Styvi var del av postruta til dampbåtane kom og tok over i 1858.

Styvi har framleis eige postnummer, 5748 STYVI.

## Kjelder
* Trude Knutzen: «Grenda Styvi» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Om Styvi på nettstaden kystled-sogn.no 
* Om 5748 STYVI i poststadsdatabasen til Postmuseet på Maihaugen
* Oppslag på Styve i Aurland i matrikkelutkastet frå 1950
* Fjernsynsprogrammet om Styvi.

## Bakgrunnsstoff

; Vidare lesnad 
* Botolv Hov: *Styvi i Nærøyfjorden* &ndash; Skald forlag, 2006. ISBN 978-82-7959-078-1
Sundbreien

Springaren **Sundbreien**, som og er kalla **Heksedansen** eller **Epleskjularen**, er mykje nytta i Hallingdal og Valdres. Det er og skriven ned ei nærskyldt form av slåtten på Voss. Eit anna namn på slåtten i Valdres er *Kjeglesmeden*. Slåtten skal ha vore nytta av Jørn Hilme. Sundbrei er ein gard i Voss, høyrande under Breievaldet lengst nord i kommunen. Slåtten skal ha namnet sitt etter ein dansar frå denne garden. I Hallingdal er slåtten knytt til strandaspelet. Torleiv Bolstad meinte slåtten var laga av Jørn Hilme. Kjeglesmeden var ein kar som egla seg inn på han Jørn, fortalde Olav Moe, og Hilmin svara med å spela denne slåtten, som før hadde hatt eit anna namn. Medan han spela, tok eit drammeglas til å krype bortetter bordet han sat ved, og dette skremde Kjeglesmeden slik at han tok til gråten. Sidan hadde slåtten namn etter han. 

Om Heksedansen kunne Olav Moe fortelja at Hekkenfjell var den staden heksene samla seg jonsokeftan. Ola Bøe sa ein gong han hadde «leita over heile Valdres, men enno ikkje funne noko fjell med det namnet». Hekkenfjell svarar vel til Bloksberg.

### Variantgruppa

Hovudgruppa har nr 473 i hardingfeleverket. Varianten etter Isak Rokne, skriven ned etter Ola Mosafinn har nr 108. Det finst og ein variant frå Sogn, etter Anders Sagen.

* 108: Springar, etter Ola Mosafinn http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/0773. Nedskrift Arne Bjørndal 1908. Mosafinn hadde slåtten frå Isak Rokne.

* 309: Springar, etter Anders Sagen, Vik i Sogn http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/0974. Nedskrift Arne Bjørndal (Bjørndal gamle slåttar hefte 1 nr 3). Sagen hadde slåtten etter Jens Fresvik eller Skrangle-Jens, frå Leikanger i Sogn (lært bort i 1850).

473:

* a: *Sundbreien*, etter Sevat Sataøen, Ål. Nedskrift Eivind Groven 1962 (G 1436, NRK magn. 1898). Sataøen hadde slåtten frå Ola A. Strand i Ål. 

* b: *Sundbreien*, etter Kristian Øvrevollseie, Hol. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Øvrevollseie hadde slåtten etter Eivind Hollebakken frå Ål.

* c: *Heksedansen*, etter Ola Bøe, Vestre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Slåtten var og nytta av Olav Moe. Ola Bøe lærte slåtten av far sin, Per Bøe, og av Olav Moe. Det fulle namnet på slåtten er *Heksedansen på Hekkenfjell*.

* d: *Springar etter [[Ola Mosafinn]]*, etter Anders S. Kjerland, Granvin. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Variant av nr 108.

* e: *Meisterstykket*, etter Herbrand Hagen, Nore. Nedskrift Eivind Groven 1922. Hagen hadde slåtten frå felemakar A. C. Kleven i Krødsherad. Han hadde i sin tur fått slåtten frå spelemenn i Valdres.
Ekstremvêret Mona

**Mona** var eit ekstremvêr som råka Helgeland, Saltfjellet, Salten og Lofoten søndag den 11. desember 2005. Meteorologisk institutt sendte ut ekstremvarsel der dei varsla full storm mellom sørvest og nordvest. Ekstremvarselet gjaldt ikkje for Lofoten, sjølv om det òg her var varsla kraftig vind. I tillegg var det venta store nedbørsmengder med 50 mm på 24 timar.

Årsaka til uvêret var ein kraftig ekstratropisk syklon i Norskehavet. 

## Verknader
Uvêret vart ikkje så kraftig så venta, men skapte likevel særs vanskelege køyreforhold med særs glatte vegar, mykje vatn i vegbanen, og dette i kombinasjon med kraftig vind. Som følgje av dette vart E6 over Saltfjellet stengd, medan fleire vogntog køyrde av vegen. Fleire ferjsamband vart stengde. 

I Bodø velta eit stillas og uvêret gjorde materielle skadar på ein bil og eit hus. Her sleit òg ei flytebrygge seg med 15-20 båtar, og indre hamn i Bodø vart stengd. I tillegg skapte uvêret store forseinkingar i flytrafikken ved Bodø lufthamn. Elles i Bodø fekk politet inn meldingar om 20 mindre skadar etter uvêret. 

Hundrevis av husstander og fleire skular og barnehagar vart straumlause på Helgeland etter uvêret, hovudsakleg av tre som velta over straumlinjene.

I Lofoten reiv vinden ned eit ungdomshus på Kleppstad som var under oppføring.

## Observasjonar

### Vind
Lista under viser dei kraftigaste vindmålingane i landet under uvêret. Ikkje alle stadane, som på Nordvestlandet, vart rekna som ein del av området som fekk ekstremvêr, sidan kriteria her for å varsle ekstremvêr er annleis. 

### Nedbør
Nedbøren er målt mellom kl. 07 den 11. desember og kl. 07 den 12. desember. 

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg

## Kjelder
Sønnstaulen

Springaren **Sønnstaulen** finst først og fremst i Telemark, der han er knytt til den eldste tradisjonen i Tinn. Namnet på slåtten er etter spelemannen Knut Sønnstaul, son av Brynjulv Olsson, første spelemann i området. Knut var bestefar til Knut Dale. Slåtten er og kalla Kjosen, noko som tyder på at han og finst i tradisjon etter Jon Kjos. Han ber dette namnet i Seljord. Nærliggjande former av slåtten finst i Hallingdal, der han oftast er kalla* Kåte-Reiar* eller *Vissebrøten*. Dette er ein gamal Tvibeitslått som har vore kjend i fleire område. Namnet Kåte-Reiar knyt slåtten til Sigdal med.

### Variantgruppa

Hovudgruppa har nr 475 i hardingfeleverket. Tre variantar står under nr 420.

420:

* a: *Springar*, etter Johan Kleven, Krødsherad. Truls Ørpen 494. Kleven hadde slåtten frå far sin, Gamle-Kleven.

* b: *Springar*, etter Nils Brakvatn. Arne Bjørndal 1541. Brakvatn hadde slåtten frå Jon Rivenes, Haus, som truleg hadde slåtten frå Ola Tunes.

* c: *Springar frå Nes*, etter Odd Bakkerud, Nesbyen. Nedskrift Eivind Groven 1958 (G 1108). Slåtten er og kalla *Vissebrøten* eller *[[Kåte-Reiar]]*.

475:

* a: *Sønnstaulen*, etter Steingrim Haukjem, Veggli. Nedskrift Truls Ørpen 1921 (Ø 89).

* b: *Sønnstaulen*, etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1270. NRK magn. 1984).

* c: *Flatland-Sønnstaulen*, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1382, NRK magn. 53259). Slåtten finst og hjå Gregar Nordbø. Namnet peikar mot at Halvor Flatland har vore kjelda.

* d: *Kjosen*, etter Harald Manheim, Seljord. Nedskrift Arne Bjørndal 1911 (B 157). 

* e: *Sønnstaulen*, etter Anders S. Kjerland, Granvin. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Kjerland lærte slåtten av Halldor Meland, som forma han ut slik.
.
Karimesse

**Karimesse** eller **karenmesse** (lat. *festum Katherine virginis*) er ein tradisjonell kristen merkedag til minne om den heilage Katarina av Alexandria. Dagen blir feira den 25. november, og er avmerkt på primstaven. Katarina har framleis namnedag denne dagen i alle dei skandinaviske landa.

Merket for dagen er som regel eit hjul, ettersom Katarina blei dømd til å radbrekkast på stegle og hjul, eit sverd, ettersom ho blei halshogd då hjulet brast, ei krone, ein mjølbinge eller ein rokk. Også hjulet blei ofte tolka som eit spinnehjul på ein rokk. Karimesse markerte byrjinga på spinnetida, og kunne òg brukast til lysstøyping eller klesvask. Om ein ikkje hadde fått kornet i hus denne dagen, måtte ein svelta i jula.

Andre namn på dagen var *Kari med rokken* (Seljord), *Kari vaskar* (Telemark) og *Mass mjølbinge* (Sunnmøre).

## Kjelder
* norsknettskole.no 
* dagsdato.no
* Lokalhistoriewiki, som har stoff frå *[[Norsk historisk leksikon]]* 2. utgåve, 3. opplag (2004)
Germania

**Germania** var den romerske nemninga på det geografiske området som strekte seg frå dei vestlege områda av Rhinen til, laust definert, stepperegionane i dagens Russland og Ukraina.

Germania var busett av mange forskjellige stammar, mest germanske, men også keltiske og baltiske. Sjølv om dei germanske stammane utgjorde majoriteten, var etnisiteten mangfaldig og blei kontinuerleg forandra gjennom folkevandringar. Dei germanske folka tala germanske språk.

Germania blei inndelt i to regionar av romarane; det indre Germania, vest og sør for Rhinen, som var okkupert av romarane, og det frie Germania, aust for Rhinen. 

Den mest fullstendige utgreiinga om Germania frå romersk tid er Tacitus sitt verk *Germania*.

Ordet Germania er det latinske namnet for dagens Tyskland, og det har også gitt opphav til det engelske namnet på landet, (*Germany*).

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Germania|Germania]]» frå , den 19. september 2012.*
Arnt

**Arnt** er eit mannsnamn, ei kortform av  det tyske  namnet Arnold eller andre namn på *Arn*, som tyder 'ørn'.  Sidefomer er *Arent* eller *Arndt*.

Arnt har i Noreg namnedag  1. desember.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet er i Noreg mest bruka på kysten frå Møre og nordover.  Utbreiinga av namnet har gått jamt attover sidan førre hundreårsskifte:

* I  folketeljinga  frå 1801 var om lag 1430 personar listeført ned namnet i formene *Arnt, Arent, Arndt, Arendt* mfl
* I 1900 var det rundt 4850 som hadde namnet i ei av desse formene, *Arnt* var då blitt vanlegast
* I 2008 er det 3445 som heiter *Arnt* til første fornamn, 28 *Arent *og 11 *Arendt. *

## Kjende namneberarar
*Arnt Arntsson Wang (1791 - 1845), norsk stortingsmann
*Arnt Kristoffersson Seljelid, (1832 - 1880) norsk stortingsmann
*Arnt Haugen (1928-1988), norsk musikar
*Arent M. Henriksen, (f. 1946) norsk politikar
*Arnt Frode Jensen (f. 1953), ordførar i Herøy på Helgeland
*Arnt Birkedal (f. 1959), norsk forfattar

## Sjå òg

*  Folketeljingar i Digitalarkivet

## Kjelder
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991
Germanarar

**Germanarar** kan visa til førhistoriske folkegrupper i Europa rekna som forfedrar til dei folka som i dag talar germanske språk og til etterkomarar av desse eller talarar av germanske språk. Ordet kan også visa til tyskarar. Folkegruppa blei forbunden med landområdet Germania.

Dei germanske språka er ei undergruppe av indoeuropeiske språk. Germanarane tala opphavleg urgermansk, eit språk som med tida gav opphav til dei germanske språka vi har i dag, blant anna tysk, nederlandsk, frisisk, engelsk og dei skandinaviske språka. 

Romerske skribentar fortalde om germanarane i sine bøker. Dei sa at germanarane bestod av ei rekkje stammar i det nordlege Europa. Den første vi veit om som bruka namnet germanarar var Poseidonios (ca. 135 f.Kr.-51 f.Kr.). Cæsar skreiv òg om germanarane i si skildring av krigane han var med i. Ei viktig kjelde er Tacitus, som skildra dei i verket *Germania* (omkring 100 e.Kr.). Dette verket inneheld detaljerte opplysningar om religion, sosial lagdeling, levekår og styringsorgan hos fleire germanske stammar.

Ifølgje dei tidlege skribentane gjekk skiljet mellom landområda til keltarane og germanarane stort sett ved Rhinen.
 
Germanarane sitt opphav og deira tidlege historie er dunkel. Mange tenkjer seg at dei opphavleg hadde sin heimstad i Nord-Tyskland og Sør-Skandinavia, og frå ca. 1000 f.Kr. spreidde dei seg så vest- og sørover.

Cæsar støtte på germanarane under sine felttog i Gallia på vestsida av Rhinen. Da keisar Augustus gjorde Rhinen til riksgrense for Romerriket, kom desse germanarane under romersk styre. Men romerske planar om flytting av grensa til Elben måtte skrinleggjast da germanarar nedkjempa ein romersk hær i Teutoburgerskogen (år 9).

Frå 200-talet begynte germanarar frå aust for Rhinen å forflytte seg i vestleg og sørleg retning, og under folkevandringstida, på 400-talet, erobra dei gradvis heile Vestromarriket.

Snorre Sturlason skildrar det germanske området slik i prologen til Den yngre Edda (Snorre-Edda): *«..desse ættene vart mangmente, og i heile Saksland (Nord-[[Tyskland]]) og derifrå i Norderlanda breidde dei seg så ut at tungemålet til desse Asia-mennene var det same i alle desse landa. Det tykkjest folk kunna skjøna av det at når namna på son etter far hjå dei er oppskrivne, så har desse namna følgt med dette tungemålet, og at æsene lyt ha ført det med seg hit i heimen, til [[Noreg]] og [[Sverige|Svitjod]], [[Danmark]] og Saksland. Men i [[England]] er det gamle namn på land og stader som tyder på at dei komne av eit anna tungemål enn dette. (Truleg er her meint keltisk).»* (Frå *Edda*, Det norske Samlaget, 2002/2007). 

## Kjelder

----
*Denne artikkelen byggjer på *Germanerne* i , som lesen 25. november 2008.
Arnljot

**Arnljot** er eit mannsnamn, av norrønt *Arnljótr*, av *Arn* 'ørn' og *ljótr* , kanskje 'skinande'.

Arnljot har namnedag den 1. juli i Noreg.

### Bruken av namnet i Noreg
I Noreg fekk namnet ein renessanse med diktverket *[[Arnljot Gelline]] * av Bjørnstjerne Bjørnson, men utbreiinga har gått attende sidan midten av 1900-talet.

* I folketeljinga frå 1801 var det ingen som var manntalsført med dette namnet
* I 1900 var vel 60 personar som var listeførte med namneformene *Arnljot, Arnliot, Arnlioth* og *Arenljot*, av dei 13 i Nordland
* I 2008 var det 238 som heitte *Arnljot* til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Arnljot Eggen (1923 - 2009), norsk lyrikar
* Arnljot Høyland (1924 - 2002), norsk professor

### Oppdikta personar
* *[[Arnljot Gelline]]*, diktverk av Bjørnstjerne Bjørnson

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991
Borghild

**Borghild** er eit kvinnenamn, av norrønt *Borghildr*, av *Borg* 'berging, vern' og *hildr*, 'strid'. Andre namneformer er **Borghilda** og **Bjørhild**.

Borghild har i Noreg namnedag 2. desember.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet Borghild var populært først på 1900-talet.

* I folketeljinga frå 1801 var det 61 som hadde namnet i formene *Boreld, Borgil, Borgild, Boriel, Boril, Borild*
* I 1900 var vel 7049 personar som var listeførte med namneformene Borgeld, Borgheild, Borgheld, Borghid, Borghil, Borghild, Borghilg, Borghill, Borghlid, Borgihild, Borgihl, Borgihld, Borgil, Borgild, Borgill, Borhiel, Borhild, Borild
* I 2008 var det 3716 som hadde *Borghild* som første fornamn

## Kjende namneberarar
* Borghild Rud (1910-1999), norsk teiknar
* Borghild Tenden (f. 1951), norsk politikar

## Kjelder
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

## Bakgrunnsstoff

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Sentralt stadnamnregister

**Sentralt stadnamnregister** (SSR) er i Noreg eit nasjonalt register, ført av Statens kartverk. Registeret er oppretta etter § 12 i Lov om stadnamn.

Sentralt stadnamnregister inneheld alle lovleg fastsette skrivemåtar for stadnamn:
* **V** - **vedtatte** namneformer med vedtaksdato
* **S** - namneformer fastsette ved **samlevedtak** (vedtak som gjeld ein serie namn med eit felles namneledd, med vedtaksdato)
* **A** - namneformer som er **avslåtte** etter vedtak i rette forvaltningsorganet, med vedtaksdato
* **K** - **påklaga** namneformer
* **G** - **godkjende** namneformer - skrivemåtar godkjende og brukte i offentleg samanheng etter regelverket som gjaldt då lova tro i kraft i 1991, opplysningar om kor namnet er brukt
* **P** - namn fastsette **privat** (turisthytter, hotell, campingplassar og andre føretak)

Registeret skal vidare innehalde opplysningar om	
* språk eller språkform (norsk, kvensk, nord-, lule- eller sørsamisk) 
* objekttype (grend, gard, bruk, veg, vatn, elv, nes osv.) 
* om det finst fleire namn i same språkform for same namneobjekt, kva for namn som er mest vanleg brukt der ein har kunnskap om det 
* koordinatar 
* kommunenummer

Registeret inneheld rundt 600&nbsp;000 stadnamn.

Opplysningane i registeret er offentlege. Alle offentlege organ er forplikta til å bruke vedtatte skriveformer. Opplysningar om namna i registeret har Statens Kartverk m.a. kunngjort i Norgesglasset .

## Kjelder
* Forskrift om skrivemåten av stadnamn § 15
* Statens kartverk om SSR
Rypesniper

**Rypesniper**, Thinocoridae, er ein familie av ordenen Charadriiformes, vade- måse- og alkefuglar. Dette er små vadefuglar som er tilpassa plantediett. Familien er delt i to slekter, *Attagis* og *Thinocorus*, kvar med to artar. Familien har søramerikansk distribusjon, i regionane Andes og Patagonia. Slektskapen med dei andre familiane i ordenen Charadriiformes er usikre, har det vore ymta om at slettevandrarar i Australia, samt bladhøns og riksesniper er dei næraste slektningane deira. Spesielt slettevandrarar har likskap med rypesniper i næringsopptak, men dei skil seg markert i avlsbiologi. Det engelskspråklege namnet 'seedsipe' er misvisande, fordi desse fuglane ikkje liknar ekte sniper, har kort nebb, små hovud og frø er ikkje ein betydeleg del av føda. 

Rypesniper liknar ryper, vaktlar og sandhøns, men har lengre venger. Artane i slekta *Thinocorus* er minst med variasjon i storleik frå sporv til ei snipe, medan *Attagis* er større, som ei fjellrype. Dei har korte bein, lange tær og korte haler. Fargene i fjørdrakta er generelt kamuflerande. Artane hos *Thinocorus* viser kjønnsdimorfisme i fjørdrakta, steggane har grå farge i ansiktet, nakken og på brystet. 

Habitat for rypesniper er krevjande, og inkluderer eng, grassletter, halvørkenar og høgfjell. Rustrypesnipa lever opp til snøgrensa eller til 5&nbsp;500 moh. 

Eit kull er på 2-3 egg og vert lagt i ei lita grop på bakken.

## Artar
Rypesniper i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2019 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:
;Slekt *[[Attagis]]*
* Rustrypesnipe, *Attagis gayi*, Rufous-bellied Seedsnipe, Geoffroy Saint-Hilaire & Lesson, 1831, (LC)
* Sørrypesnipe, *Attagis malouinus*, White-bellied Seedsnipe, Boddaert, 1783, (LC)

;Slekt *[[Thinocorus]]*
* Punarypesnipe, *Thinocorus orbignyianus*, Gray-breasted Seedsnipe, Geoffroy Saint-Hilaire & Lesson, 1831, (LC)
* Dvergrypesnipe, *Thinocorus rumicivorus*, Least Seedsnipe, Eschscholtz, 1829, (LC)

## Kjelder

:* van Tuinen, Marcel; Waterhouse, David & Dyke, Gareth J. (2004): *Avian molecular systematics on the rebound: a fresh look at modern shorebird phylogenetic relationships.* Journal of Avian Biology 35(3): 191-194. 
:* Fjeldså, J. (1996) *Family Thinocoridae (Seedsnipes)* in del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1996). *Handbook of the Birds of the World. Volume 3: Hoatzin to Auks.* Lynx Edicions. ISBN 84-87334-20-2 

### Referansar
Yr.no

**yr.no** er ein norsk nettstad for vêrvarsel og annan meteorologisk informasjon. Nettstaden blir drive som eit samarbeid mellom Norsk rikskringkasting (NRK) og Meteorologisk institutt.

På nettstaden kan ein finne automatgenererte vêrvarsel (som grafar og kart) for 700&nbsp;000 stader i Noreg og 6,3 millionar stader i resten av verda. For Noreg er det i tillegg utarbeidde tekstvarsel frå Meteorologisk institutt, radar- og satellittbilete, klimatologiske data og ei rekkje spesialvarsel. Vidare er det nyheitssaker og populærvitskapelege artiklar relatert til vêr og klima. Vêrvarsla er basert på data frå Meteorologisk institutt og dei internasjonale samarbeidspartnarane til instituttet (ECMWF, EUMETSAT etc.). 

Mykje av informasjonen på *yr.no* er tilgjengeleg i XML-format, slik at delar av han (f.eks varsel for ein stad) kan leggjast til i andre nettstader og nettenester.

*yr.no* vart offisielt lansert 19. september 2007 etter å ha vore i open beta-drift frå juni same år. Nettstaden vart raskt populært, og passerte 1,3 millionar brukarar i veka sumaren 2008. Ettersom yr.no teknisk er ein del av NRKs nettsider, har den store trafikken vore med på å gjere *[[nrk.no]]* til ein av Noregs 2–5 mest besøkte nettstader.

Samtidig med lanseringa av *yr.no* innførte Meteorologisk institutt ein ny prispolitikk som gjer at det meste av grunnlagsdataa til instituttet er gratis. 

Nettstaden fekk allereie i 2007 Rosing-prisen i to kategoriar, beste nettstad og beste språk.

Thor Gjermund Eriksen er ansvarleg redaktør, Anton Eliassen meteorologisk ansvarleg og Ingrid Støver Jensen redaktør for yr.no

## Bakgrunnsstoff

* yr.no

## Kjelder

* TNS Metrix - Topplisten
Førjulstid

**Førjulstid** er tidsrommet før jul der ein førebur feiringa gjennom å skaffa julegåver, laga og hengja opp pynt, gjera reint og laga til mat. Handelsstader bruker førjulstida til å selja gåver, mat og pynt som høyrer jula til. For mange er det denne tida dei har det største salet, og dei kan leggja mykje arbeid i juleutstillingar og underhaldning i tida før jul. **Julestrida**, alt arbeidet rundt det å førebu jula, er knytt til denne tida. 

## Markering av førjulstida

Ein kan markera at førjulstida er begynt ved å setja opp elektriske julelys og jule- eller adventspynt. Ein kan ha koselege stunder der ein tenner levande lys eller drikk særskilde drikkar, som gløgg. I samband med advent kan ein ha ein adventskalender.

Det kan haldast mindre feiringar, som luciadagen, julebord, juleselskap eller juleverkstad, samlingar der ein kjem saman for å førebu gåver, pynt eller søtmat til jul. Det blir også arrangert julekonsertar med julemusikk og teaterførestillingar med julespel. 

## Tidsmessig plassering
Kva tid førjulstida tek til er det ulike tankar om i ulike samfunn og delar av samfunna. I Noreg og mange andre stader er det vanleg å rekna advent frå 1. desember som førjulstid. Hjå andre kan ho byrja to veker eller ein månad eller før jul. I USA er «Black Friday», dagen etter Thanksgiving i slutten av november, blitt den vanlege byrjinga på julesalet med nedsette prisar for å lokka kundar. Butikkar kan ta til å selja juleeffektar i oktober, men mange reknar dette som ein for tidleg, ein «tjuvstart» på førjulstida. Organisasjonen Fremtiden i våre hender starta kampanjen «Gi oss jula tilbake!» mot det dei rekna som ei øydeleggjande forlenging av jula. Kampanjen blei lagd ned etter at julemarsipan var å få kjøpt frå 26. september 2008.

## Kjelder
Paktdagen

**Paktdagen** (eng. *Day of the Covenant*) er dagen då bahaiar feirar utpeikinga av Abdul-Bahá som etterfølgjaren til Baháulláh, «senteret» for pakta til Baháulláh mellom han og dei som følgde han. Paktdagen blir feira den 26. november kvart år.

Abdul-Bahá grunnla høgtida som ein dag ein kunne feira i staden for fødselsdagen hans 23. mai, som var dagen Ali Muhammad Shirazi erklærte seg som bab, og som berre skulle feirast for dette. 26. november kjem 180 dagar etter dette. Denne høgtida, og dødsdagen til Abdul-Bahá den 28. november, er to høgtider som ikkje skal vera fridagar, ettersom Abdul-Bahá ønskte å unngå persondyrking.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paktdagen|Paktdagen]]» frå , den 26. november 2008.* 
 
* planetbahai.org
USS «Enterprise»

**USS «Enterprise»** er namnet på ei rekkje militære fartøy innan den amerikanske marinen. Det er også nytta som namn på ei rekkje romfartøy innan Star Trek-universet.

### Continental Navy of the United States

* USS «Enterprise» (18. mai 1775&ndash;7. juli 1777) var det første skipet med dette namnet, og tenestegjorde på Lake Champlain.
* «Enterprise» (20. desember 1776&ndash;februar 1777)

### United States Navy

* «Enterprise» (17. desember 1799&ndash;9. juli 1832) var ein skonnert, og fyra av dei første skota mot «Tripoli» under den første berberkrigen
* USS «Enterprise» (15. desember 1831&ndash;24. juni 1844) var ein annan skonnert
* USS «Enterprise» (16. mars 1877&ndash;1. oktober 1909) var ein slupp, og kanskje det første «Enterprise» som hadde prefikset USS medan det var i teneste.
* «Enterprise» (SP 790) (1917&ndash;1919) var ein motoryacht.
* USS «Enterprise» (CV-6) (12. mai 1938&ndash;17. februar 1947) var eit hangarskip, det mest dekorerte amerikanske skipet under den andre verdskrigen.
* USS «Enterprise» (CV-65) (25. november 1961&ndash;) var det første atomdrivne hangarskipet i verda.

## Sjå og
* Stjerneskipet ''USS «Enterprise»''
* Romferja Enterprise
* VSS Enterprise
Abdul-Bahá

**Abdul-Baha** eller **Abbas effendi** () var eldste sonen til bahaigrunnleggjaren Bahaullah, og blei utnemnd som ny leiar for trua då faren døydde i 1892.

Abdul-Baha blei fødd i Teheran natta til 23. mai 1844, same dagen som Ali Muhammad Shirazi, kjend som Baben, grunnleggjaren av babismen som var forløparen til bahai, tok til å forkynna. 

Då Abdul-Baha var ni blei faren fengsla etter at nokre babiar hadde planlagd eit attentat på sjahen. Han måtte seinare dra i eksil frå Persia, og familien følgde med til Bagdad før dei til slutt slo seg ned i Akko i noverande Israel.

Då ungtyrkarane skapte revolusjon i Det osmanske riket blei Abdul-Baha sleppt fri i 1908 og flytta frå Akko til Haifa ved Karmelfjellet, der han gravla leivningane til Baben. Dette er blitt ein viktig heilagdom for bahaiane. Dei påfølgjande åra reiste Abdul-Baha i Europa og Amerika for å spreia religionen sin.

78 år gamal døydde Abdul-Baha i Haifa. Den eldste dottersonen hans, Shoghi Effendi, blei utnemnd til beskyttar og leiar for det veksande bahaisamfunnet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abdul-Bahá|Abdul-Bahá]]» frå , og «[[:en:`Abdu'l-Bahá|`Abdu'l-Bahá]]» frå  den 26. november 2008.*
Torlaug

**Torlaug** er eit norsk kvinnenamn sett saman av det norrøne gudenamnet *[[Tor]]* og namneendinga *[[-laug]]*, som truleg tyder 'vigd til'. Den gamle norrøne forma, *Þorlaugr*, var eit mannsnamn. Torlaug har norsk namnedag den 27. november.

Namnet finst tradisjonelt også med skrivemåtane Tallaug og Tollaug i Noreg, Torlög i Sverige, Þórlaug på Island og Torleyg på Færøyane. Torleyg kan også vera eit mannsnamn. Moderne nærskylde mannsnamn på islandsk er Þorlaugur og Þórlaugur.

## Bruk
Det er 194 kvinner som heiter Torlaug i Noreg (SSB, 2008).

## Kjende namneberarar
* Torlaug Karlsen, grunnleggjar av flyselskapet Kato Air
* Torlaug Løkensgard Hoel, professor ved Program for lærarutdanning ved NTNU

## Kjelder
* nordicnames.de
-laug

Namneendinga **-laug** har opphav i norrønt og blir brukt i fleire norske kvinnenamn. Det tyder truleg 'vigd til'. 

I norrøn tid kunne endinga *-laugr* også forma mannsnamn, som Gunnlaug i *[[Soga om Gunnlaug Ormstunge]]*. På islandsk og færøysk finn ein framleis endingane *-laugur* og *-leyg* i mannsnamn.

## Kjelder
* «Kjellaug» i *[[Caplex]]*
* Namnestatistikk hjå Statistisk Sentralbyrå
Saron på Bryne

**Saron** er eit bedehus på Bryne i Time kommune. Her held mange organisasjonar til, dei største er nok Indremisjonsforbundet, Normisjon og Norsk Luthersk Misjonssamband.

Huset vart bygd i 1878 på initiativ av Lars Oftedal. Tomta var ei gåve frå Tollak Bryne og Svend Bryne. 

## Organisasjonar som held til på Saron

* Indremisjonsforbundet
* Normisjon
* Norsk Luthersk Misjonssamband
* Blå Kors
* Den indre sjømannsmisjon
* Norges samemisjon
* Den norske israelsmisjon
* Den norske muslimmisjon

## Sjå også
* Bedehuskirken

## Bakgrunnsstoff
*
* Trygve Vasvik: *Bedehuset Saron Bryne 125 år*, Bryne 2003.
* Trygve Vasvik: *I Ordets tjeneste - Rogaland Indremisjon 100 års jubileum*, Bryne 2000. ISBN 82-995904-1-8
Saron

**Saron** kan vera:

* eit bibelsk namn, hebraisk for 'skog', som viser til ei fruktbar slette nær kysten av Israel. Namnet er brukt som personnamn både på kvinner og menn, helst i forma Sharon, og som stadnamn.
* namnet på ein konge i gresk mytologi som gav namn til Saroniabukta
* eit gamelaninstrument som liknar ein xylofon

Stader som heiter Saron:
* Saron eller Sharon i Israel
* Saron i Sør-Afrika, ein by i Vestkapp-provinsen
* Saron i Wales, ein landsby i Denbighshire

Religiøse samlingsstader og kyrkjelyder:
* Bedehuset Saron på Bryne
* Sarons Dal i Kvinesdal
* Den Frie Evangeliske Forsamling Saron Åkrehamn
* Pinsemenigheten Saron Sotra
* Saron Groruddalen Pinsemenighet
* Saron i Hokksund
* Evangeliekirken Saron Roa
* Saron i Langesund
* Pinsekirka Saron Vatne
* Pinsemenigheten Saron Sotra
* Saron Pinsemenighet Sennesvik
Langevatn

**Langevatn** er eit kryss på Riksveg 15 i Skjåk kommune, like ved Strynefjellet. Der byrjar den vinterstengde vegen Riksveg 63 om Geiranger, Norddal, Trollstigen og Rauma. Den strekninga var ein del av reiselivsproduktet The Golden Route, offisiell nasjonal turistveg frå 2012.

## Transport
Om sumaren går det lokalbuss i skytteltrafikk mellom Geiranger og Langevatn, og korresponderer med desse ekspressbussane:

* Nordfjordekspressen
* Ekspressbussen Bergen-Trondheim

Som alle er Nor-Way Bussekspressrutar.

## Kjelder og ruter

* http://www.Fjord1.no
* http://www.Nor-Way.no
* http://www.Nordfjordekspressen
* http://www.Bergen-Trondheim.no

### Referansar
The Golden Route

**The Golden Route** (gullruta) er eit tidlegare reiselivsprodukt. Det bestod av turistattraksjonar på Nordvestlandet, etablert i 1992, med støtte av blant anna Møre og Romsdal fylkeskommune og dei kommunane det gjaldt direkte; Stranda kommune, Norddal kommune og Rauma.

## Heile ruta gjekk slik:

*    Otta
*   Langevatn
* Geirangervegen: Langevatn-Langedalen-Geiranger
* Ørnevegen: Geiranger-Eidsdal
* Trollstigen: Eidsdal--Linge-Sylte-Valldal-Trollstigvegen-Sogge bru
*  Romsdalen

## Meir om The Golden Route

I 2002 vart delar av verksemda omorganisert og vidareført i Geirangerfjord A/S. Rauma har gått ut av samarbeidet, og namnet The Golden Route blir ikkje lenger brukt aktivt i marknadsføring. I 2004 vart ruta Geiranger–Trollstigen erklært som Nasjonal turistveg.

Nærliggande reisemål som har drege nytte av konseptet, men ikkje var ein del av The Golden Route, er blant anna Atlanterhavsvegen, og byane Molde, Kristiansund og Ålesund.

Namnet «Golden Route» blir også brukt internasjonalt om reiseruta Afghanistan–Pakistan–Iran som blir brukt til smugling av opium. Kina, Japan og ei rekkje land elles, har også sine Golden Route «salskonsept» som inkluderer besøk av kjende byar og minnesmerke.
Borgny

**Borgny** er eit kvinnenamn, av norrønt *Borgný*, av *Borg* 'berging, vern' og *ný*.

Borgny har i Noreg namnedag 2. desember (somme kjelder seier 26. oktober)

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet Borgny var lite bruka på 1800-talet, men fekk eit oppsving dei første tiåra av 1900-talet. Sidan har bruken av namnet gått attende.

* I folketeljinga frå 1801 var det 2 som hadde namnet i formene *Borgni, Borgi*
* I 1900 var 152 personar som var listeførte med namneformene *Borgni, Borgnie, Borgny*
* I 2023 var det 927 som heitte *Borgny* til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Borgny Svalastog (f. 1943), norsk kunstnar

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Sissy Wish

**Siri Wålberg**, betre kjend under artistnamnet **Sissy Wish**, () er ein norsk pop-artist frå Greverud i Oppegård kommune. Ho bur for tida i Bergen.

Under Spellemannprisen 2004 vann ho i klassen beste kvinnelege artist for debut-plata *You May Breathe*. Ho var også nominert til prisen i 2007.

## Diskografi
* *You May Breathe...* (Tuba/Bauta – 2004)
* *Tuning In* (Tuba/Bauta – 2005)
* *Beauties Never Die* (SonyBMG – 2007)
* *Happy Monster* (SissyMusic - 2013)
Bård

**Bård** er eit mannsnamn, av norrønt *Bárdr*, av ' 'strid' og etterleddet 'fred, kjærleik'.

Bård har i Noreg namnedag 2. desember.

### Bruken av namnet i Noreg
* I folketeljinga frå 1801 var nær 600 som hadde namnet i formene *Baar, Baard, Bor, Bord*
* I 1900 var om lag 480 personar som var listeførte med desse namneformene 
* I 2008 er det om lag 4350 som heiter *Bår, Bård, Baar, Baard* – med Bård som den klart vanlegaste skriveforma.

## Kjende namneberarar
* Bård Tufte Johansen (f. 1969), norsk komikar
* Bård Vegar Solhjell (f. 1971) norsk politikar (SV)
* Bård Hoksrud (f. 1973), norsk politikar (FrP)

### Oppdikta personar
* Baard skolemester i Bjørnstjerne Bjørnsons *En glad gut*.

## Sjå òg

* Folketeljingar i Digitalarkivet

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991
Sveinung

**Sveinung** er eit mannsnamn, av norrønt *Sveinungr*, av 'son (eller ætling) av Svein'.

Bård har i Noreg namnedag 3. desember.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet var opphavleg eit tilnamn, kjend sidan 900-talet.

* I folketeljinga frå 1801 var det nær 200 som hadde namnet i formene *Sveinong, Sveinung, Svennong, Svennung, Svenong, Svenung*, dei aller fleste i Telemark.
* I 1900 var det nær 500 personar som var listeførte med namneformene *Sveinnung, Sveinong, Sveinug, Sveinung, Sveiung, Svejnung, Svendung, Svennong, Svennug, Svennung, Svenung, * også då flest i Telemark.
* I 2008 var det om lag 1780 som heitte *Sveinung* – 4 heitte *Svennung*.

## Kjende namneberarar
* Sveinung Månekåsa, norsk spelemann
* Sveinung Bjørnsson Lofthus (1820-1888), norsk stortingsmann
* Sveinung Sundli (f. 1979), norsk felespelar frå Gåte
* Sveinung Rotevatn (f. 1987), norsk ungdomspolitikar (V)

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Ståle

**Ståle** og **Stål** er mannsnamn, av norrønt *Stáli*, av 'stål, herda jern'.

Ståle har i Noreg namnedag 5. desember.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet var opphavleg eit tilnamn. Bruken av namnet fekk eit oppsving i etterkrigsåra, med ein topp like etter 1960.

* I folketeljinga frå 1801 var det vel 150 som hadde het *Staal* eller *Staale*, dei aller fleste i noverande Vest-Agder og Rogaland.
* I 1900 var det 85 personar som var listeførte med namneformene *Staal, Staale* eller *Staale*, då flest i Vest-Agder.
* I 2008 var det om lag 50 som heitte *Staal* eller *Stål* , om lag 3900 som heitte *Staale” eller Ståle*.

## Kjende namneberarar
* Ståle Kyllingstad (1903-1987), norsk bilethoggar
* Ståle Dyrvik (f. 1943), norsk historikar
* Ståle Kleiberg (f. 1958), norsk toneskapar
* Ståle Solbakken (f. 1968), norsk fotballspelar og -trenar
* Ståle Stensaas (f. 1971), norsk fotballspelar

### Oppdikta personar
* Ståle Krapyl, driv musikkforretning i songtekst av Øystein Sunde

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991

## Bakgrunnsstoff

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Torleiv

**Torleiv** og **Thorleif** er mannsnamn, av norrønt *Þorleifr*. Namnedelane viser til guden Tor og 'arving, etterkommar'. Namnet har ei rekkje skrivemåtar.

Torleiv har namnedag den 27. november i Noreg.

### Bruk
Namnet hadde ein topp på popularitetskurven i Noreg i 1920-åra, bruken av namnet har gått jamt attende sidan andre verdskrigen. 

* I folketeljinga frå 1801 var nær 40 som var innskrivne med namneformene *Thorlev, Torlef, Torleif, Torlev, Torlew*, flest i Nordland og Troms. Langt fleire (vel 1450) var innskrivne med namneformene *Taale, Taalev, Tolaf, Tolaif, Tolef, Toleff, Toleif, Toleiv, Tollaf, Tollef, Tolleff, Tollev, Tollif, Tolliff, Tolliv, Tolllef, Tollof, Tollov, Tolluf, Tollæf, Tolløf, Tolof*. 

* I 1900 var det meir enn 2200 personar som var listeførte med namneformene *Thorlef, Thorleif, Thorleiff, Thorleiv, Thorlejf, Thorlejv, Thorlev, Torlef, Torleif, Torleiff, Torleiv, Torlejf, Torlejv, Torlev*. Nær 1400 var innskrivne med namna *Taale, Taalef, Tolef, Tolev, Tollaf, Tollef, Tolleif, Tolleiff, Tolleiv, Tollev, Tollof, Tollov, Tolluf, Tollæv, Tolløf, Tolløv, Tolløw*

* I 2008 var det 576 som hadde *Torleiv* som første fornamn, 1574 som heitte *Torleif*, 42 som heitte *Thorleiv* og 1092 som heitte *Thorleif*. Formene *Tollef/Tollev/Tolleiv/Tolleif* haddde i alt 227 brukarar, mens det var 14 menn som heitte *Tåle*.

## Kjende namneberarar
* Tolleiv Olsson Villand (1714-1778), halling
* Torleiv Hannaas (1874-1929), norsk folkeminnesamlar
* Thorleif Dahl (1891-1967), norsk forleggjar
* Thorleif Haug (1894-1934), norsk skiløpar
* Torleiv Bolstad (1915-1979), norsk spelemann
* Thorleif Schjelderup (1920-2006), norsk skihoppar

## Sjå òg

* Folketeljingar i Digitalarkivet

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991
Audioingeniør

**Audioingeniør**, eller **lydingeniør**, er ein person som har ingeniørutdanning (Bachelor, Master eller doktorgrad) innan audioteknologi. I Noreg hadde Høgskolen i Buskerud fram til 2015 ei treårig utdanning på Bachelor-nivå innan audioteknologi. 

Medan ein lydteknikar arbeider med opptak, redigering og ymse manipulering av lydmateriale arbeider ein audioingeniør med teknologien som ligg til grunn for det tekniske utstyret lydteknikarane nyttar, som til dømes utvikling av nytt utstyr, modifisering av utstyr, prosjektering av nye lydanlegg for studio, kringkasting, osb. 

Moderne audioteknologi byggjer i stort mon på digital signalhandsaming, så audioingeniørar må ha inngåande kjennskap til dette fagområdet. Dei bør dessutan ha grunnleggande kunnskap om akustikk, elektronikk, høgtalarar, mikrofonar, måleteknikk, osb.

## Sjå òg
* Ingeniør
* Lydteknikar

## Bakgrunnsstoff
* Elektroingeniør med spesialisering i Audioteknologi
Concord i New Hampshire

**Concord** er hovudstaden og den tredje største byen i delstaten New Hampshire. Han er ein liten by som ligg heilt sør i staten. Den er òg hovudsete for fylket Merrimack. Folketeljinga i 2007 sette folketalet til 42 392.

## Historie

Byen vart grunnlagd i 1725.
Earl's Court undergrunnsstasjon

**Earl&#39;s Court undergrunnsstasjon** er ein stasjon på Piccadilly-linja og District-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Kensington and Chelsea. Stasjonen er knutepunktet på District-linja.

## Bakgrunnsstoff
Gloucester Road undergrunnsstasjon

**Gloucester Road undergrunnsstasjon** er ein stasjon på Piccadilly-linja, District-linja og Circle-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Kensington and Chelsea. Stasjonen hadde i 2007 over 13 millionar besøkande.

## Kjelder


* *Denne artikkelen har «[[:en:Gloucester Road tube station|Gloucester Road undergrunnsstasjon]]» frå  som kjelde, den 27. november 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Ekstremvêret Oda

**Ekstremvêret Oda** var eit ekstremvêr som råka kysten frå Stavanger til Stad den 4. desember 2006. Ekstremvarselet som vart sendt ut av Meteorologisk Institutt gjaldt høg vasstand på kysten, og var det andre varselet som vart sendt ut i 2007. Årsaka til den høge vasstanden var høgt astronomisk tidvatn i kombinasjon med lågtrykk og kraftig pålandsvind som stuva vatnet opp langs kysten. 

## Forløp
Vasstanden i Bergen vart målt til 2,12 m høgare enn middelvassstanden kl. 22 på kvelden, om lag 29 cm under den høgaste registrerte vasstanden i Bergen. Under ekstremvêret Inga, som var det førre ekstremvarselet sendt ut på grunn av høg vasstand, var derimot vasstanden opp til 2,20 cm. 

I varsla til Meteorologisk Institutt var den vasstanden estimert til 55-65 cm over nivåa som er gjevne i tidvasstabellane. I tillegg vart det estimert vasstand 40-50 cm over denne høgda frå Stavanger til Rørvik, og frå svenskegrensa til Tregde 45-55 cm over denne høgda. 

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg

## Kjelder
Lindehaugjen

**Lindehaugjen** er ein springar som er spela på Voss, men som og er kjend i Telemark frå gamalt. Dette lyt reknast som ein vandreslått på grunn av det innsamla tilfanget, men ein vandreslått av ein særskild type: det er ikkje råd i dette tilfellet å finne det opphavlege området for slåtten. Namnet *Lindehaugjen* høyrer heime på Voss, og er ein plass på vegen mellom Vossevangen og Bulken. Det var Halldor Meland som sette dette namnet på slåtten.

### Variantgruppa

Gruppa har nr 472 i hardingfeleverket, band VI. Her er det samla fem variantar av slåtten, to frå Voss og tre frå Telemark. På Voss har slåtten vore spela i tradisjon etter Nils Gjerde eller Gjerdeguten.

* a: *Springar*, etter Knut Rokne, Voss. Bjørndal Gamle Slåttar hefte III nr 8. Rokne lærte slåtten av Ivar Vossebakken og bror hans, Olav Tintrebakken, i 1866. Olav hadde slåtten frå Nils Gjerde.

* b: *Lindehaugjen*, etter Kjell Midttun, Voss. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Dei to første lekkjene er etter Ola Mosafinn, resten er laga av Halldor Meland. 

* c: *Springar etter Traskjen*, etter Targjei Tvigyva, Lårdal i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 698). Traskjen er eit oppnamn på spelemannen Olav Napper frå Fyresdal.

* d: *Springar*, etter Halvard J. Li, Bø i Telemark. Nordbø 124. Eivind Groven skreiv ut slåtten for Hardingfele etter manuskriptet til Gregar Nordbø (Slåttar og folketonar frå Bø).

* e: *Den runde slåtten*, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1961 (G 1363, NRK magn. 595). Slåtten har dette namnet av di det er som han går i ring utan tydeleg slutt.
.
Nes i Luster

**Nes** er ei bygd og eit kyrkjesokn i Luster kommune i Vestland. 
Neset namnet viser til er på nordsida av Gaupnefjorden sitt innlaup frå Lustrafjorden. 
Kyrkjesoknet Nes femner sørlegaste delane av tidlegare Luster prestegjeld i Indre Sogn prosti og har ei kyrkje, Nes kyrkje som er frå 1836. 
Den tidlegare kyrkja på staden var ei stavkyrkje frå 1300-talet.
                                                                                                              
## Bakgrunnsstoff
* Om Nes sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket

## Kjelder
### Fotnotar
1061 Paeonia

**1061 Paeonia** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 10. oktober 1925 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.

## Kjelder
* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1061 1061 Paeonia - baneparametrar hjå] [http://ssd.jpl.nasa.gov/ JPL Solar System Dynamics]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids/1001–2000 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Sosialfilosofi

**Sosialfilosofi** er filosofisk studie av spørsmål rundt sosial åtferd. Sosialfilosofi behandlar mange ulike emner frå idividuelle meiningar til legitimiteten til lovar, frå sosialkontrakt til kriterie for revolusjon, frå endringar i menneskeleg demografi til samfunsstrukturen i eit vepsebol.

### Nokre kjende sosialfilosofar:

* Sokrates
* Platon
* Konfusius
* Thomas Hobbes
* Jean-Jacques Rousseau
* John Locke
* Jeremy Bentham
* John Stuart Mill
* Georg Wilhelm Hegel
* Karl Marx
* Pierre-Joseph Proudhon
* Mikhail Bakunin
* Émile Durkheim
* Max Weber
* Sigmund Freud
* Carl Jung
* Theodor Adorno
* Georg Lukács
* Antonie Pannekoek
* Simone de Beauvoir
* Michel Foucault
* Noam Chomsky
* Cornelius Castoriadis
* Guy Debord
* Terry Eagleton
* Sheila Rowbotham
* Susan Sontag

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Social philosophy|Social philosophy]]» frå , den 27. november 2008.*
Akhtar Chaudhry

**Akhtar Chaudhry** () er ein norsk-pakistansk SV-politikar.

Han var fast møtande vararepresentant på Stortinget for Kristin Halvorsen etter at Heidi Sørensen, som første vararepresentant, blei statssekretær i oktober 2007. 
Frå mars 2012 var han vararepresentant for Heikki Holmås etter at Holmås blei utnemnd til utviklingsminister. Han var også vararepresentant i perioden 2001-2005. 

8. oktober 2009 vart Chaudry vald til 4. visepresident i Stortinget, som den første med minoritetsbakgrunn.

Chaudhry vart fødd i Lahore i Pakistan og flytta til Noreg i 1982. Han er blitt rangert som ein av landets ti mest innverknadsrike innvandrarar.

Han var medlem av Oslo bystyre 1999-2007, og varamedlem 1995-99. Han har vore tilsett i Pakistan Norwegian Welfare Organization, tillitsvald i Sporveisbussens fagforening, fylkessekretær i Oslo SV, og sentralstyremedlem i SV.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Akthar Chaudhry|Akthar Chaudhry]]» frå , den 27. november 2008.* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* stortinget.no/Biografi
* akhtarchaudhry.no 
* bystyret.oslo.kommune.no/biografi
Tigerstaden

**Tigerstaden** er eit kallenamn for Oslo som opphavleg er blitt brukt for å skildra hovudstaden som ein farleg og ubarmhjertig storby.

## Historie
Bruken av «Tigerstaden» om Oslo kan førast tilbake til Bjørnstjerne Bjørnson sitt dikt «Godt mot» (først kalla «Siste sang»), i samlinga *Digte og sange* frå 1870. Diktet skildrar ein kamp mellom ein landsens hest og ein tiger (symbol på byen). Ein artikkel i *[[Morgenbladet]]* i 1889 seier at Bjørnson slyngar ut hånande ord mot Christiania, «denne kolde by, som han tidligere har kaldt 'tigerstaden'». Seinare er Tigerstaden blitt brukt av blant andre Christian Krohg, Nils Collett Vogt og Rudolf Muus. 

Omgrepet har seinare fått meir positivt innhald. Fleire idrettslag i Oslo bruker i dag tiger som namn, logo eller maskot, som Centrum tigers basketklubb, Oslo Tigers Ishockeyklubb, Tiger Karateklubb og roller derby-laget Oslo Tiger City Beasts.

Som referanse til omgrepet er det også plassert ei rekke skulpturar av tigrar på Fridtjof Nansens plass framfor Oslo rådhus i jubileumsåret 2000, og ein større bronseskulptur av ein tiger laga av bilethoggaren Elena Engelsen og gitt av verksemda Eiendomsspar på Jernbanetorget framfor Oslo sentralstasjon.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tigerstaden|Tigerstaden]]» frå ,  den 17. juli 2020.*
Riksveg 23

**Riksveg 23** (**Rv23**) går mellom Lier og Frogn. Vegen har ei lengd på 40,2 km, av dette 30,3 km i Buskerud og 9,9 km i Akershus.

Han byrjar ved E18 på Kjellstad i Lier og går austover til han møter riksveg 165 ved Midtbygda i Røyken. Frå der går vegen gjennom Hurum og Oslofjordtunnelen til han møter E6 ved Vassum. Vegen er skilta som stamveg.

Strekninga mellom Enga og Vassum vart utbygd under namnet **Oslofjordforbindelsen**.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*    Linnesvollen
*  frå Kjellstad til  Sandaker
*  Kjellstad → 
*   Frydenlund
*  Lierelva
*  Tuverudveien frå Linnes til  Lierkroa (1,9 km)
*  Grimsrudveien frå Lahell til   Ugstad i Hurum (19,3 km)

* Spikkestad
*  Hyggenveien frå Auvi til Røyken stasjon (1,1 km)

*   Enga
*   frå Krokodden til  Åsveien bru
*  Elgskauåstunnelen (2630 m)

*   Mørk
*  Stampeleinåstunnelen (375 m)
*  Merraskottunnelen (605 m)
*   Verpen
*  Oslofjordtunnelen (7306 m, 134 muh.)

### 

*  Bomstasjon Oslofjordforbindelsen
*   Månakrysset,  til  Holtbråten (3,1 km)
*  Frogntunnelen (1583 m)
*  Bråtan bru (212 m)
*  Vassumtunnelen (378 m)
*  
*    Vassumkrysset,  til Vassum (0,9 km) →  til  Nygård i Ås


## Bakgrunnsstoff
* Statens vegvesen - Hovedvegsystemet i ytre Lier - om utbygging av Rv. 23 i Lier.
Belgorod

**Belgorod** (russisk Бе́лгород) er ein by og administrativt senter i Belgorod oblast i Russland. Han ligg ved elva Donets, rundt 570&nbsp;km sør for Moskva og berre 40&nbsp;km nord for grensa til Ukraina. Han har om lag 320&nbsp;000 innbyggjarar. 

Namnet *Belgorod* er slavisk for «kvit by» (likt Beograd i Serbia). Byen ligg i eit område rikt på kalkstein. 

Belgorod er det administrative, industrielle og kulturelle senter for Belgorod oblast, som vart oppretta i 1954. Av høgare utdanningsinstitusjonar i byen finst *Belgorod Sjukhov statlege teknologiske universitet*, *Belgorod statlege universitet*, *Belgorod jordbruksakademi* og *Belgorod finansielle akademi*.

Belgorod lufthamn ligg 4&nbsp;km nord for byen.

## Historie
Busetnaden vart første gong nemnd i 1237, då han vart jamna med jorda av Batu Khan sine hordar. I 1596 vart han grunnlagd på ny etter ordre frå Boris Godunov som eit av mange fort bygt for å forsvare dei sørlege grensene til Russland mot krimtatarane.

Etter at den russiske grensa vart flytta lenger mot sør forfall festninga og byen vart lagt inn under Kursk. Peter den store vitja han like før slaget ved Poltava og eit dragon-regiment vart stasjonert i byen fram til 1917.

Under slaget ved Kursk var landsbyen Prokhorovka i Belgorod oblast åstad for det største stridsvognslag i historia den 12. juli 1943. Av minnesmerka over den andre verdskrigen er Belgorod Diorama og ein stor katedral i Prokhorovka.

## Kjende personer frå Belgorod
* Svetlana Khorkina, turnar, dobbelt olympisk meister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Belgorod|Belgorod]]» frå , den 27. november 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*