open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kirkpatrickbreen

**Kirkpatrickbreen** er ein sidebre i Antarktis som er kring 22&nbsp;km lang, og som flyt vest langs sørsida av McDonald Heights og ut på austsida av Hullbreen nær kysten av Marie Byrd Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser Thomas W. Kirkpatrick i USCG som var skipsoperasjonsoffiser i U.S. Naval Support Force i Antarktis i løpet av Deep Freeze 1972 og 1973.

## Kjelder
Johnsbreen

**Johnsbreen** er ein bogeforma isbre, som er kring 15&nbsp;km lang, nord i Watson Escarpment i Antarktis. Han flyt austover på nordsida av Mount Doumani og flyt saman med Kansasbreen. Isbreen vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1960–63, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter løytnant Ernest H. Johns i US Navy, som deltok på fleire tokt under Operasjon Deep Freeze i 1955–68.

## Kjelder
Johnsonbreen

**Johnsonbreen** er ein isbre som flyt nord mellom McDonald Heights og Bowyer Butte og saman med Getzisen på kysten av Marie Byrd Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Roland L. Johnson, båtsmann i US Navy og matros på USS «Glacier» under utforskinga av denne kysten i 1961–62.

## Kjelder
Keysbreen

**Keysbreen** er ein isbre som flyt nordaust frå Jenkins Heights mellom Ellis Ridge og Mount Bray på Bakutis Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1959-67. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1977 etter Keith W. Keys i US Navy, som var flyleiar ved Williams Field i McMurdo Sound i 1975-76.
 
## Kjelder
Kansasbreen

**Kansasbreen** er ein bratt isbre som er 46&nbsp;km lang og som flyt nordaust frå Stanford Plateau og ut i Reedybreen like nord for Blubaugh Nunatak. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter University of Kansas, Lawrence, KS, som har sendt mange forskarar til Antarktis.
 
## Kjelder
Kleinbreen

**Kleinbreen** er ein brei isbre nær kanten av polarplatået, som flyt nordvest og ut i Scottbreen like sør for La Gorce Mountains. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-63. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Verle W. Klein, som var pilot i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze i 1966 og 1967.

## Kjelder
Jacobybreen

**Jacobybreen** er ein bratt isbre som drenerer austsida av Ames Range mellom Mont Boënnighausen og Mount Andrus i Marie Byrd Land i Antarktis. Han vart kartlagt av US Geological Survey frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter William J. Jacoby, som var borar ved Byrd-stasjonen i 1968–69.

## Kjelder
Portland State University

** Portland State  University ** er eit delstatseigd universitet i sentrum av Portland i delstaten Oregon i USA. Det er det største universitetet i delstaten og vart skipa i 1946 som Vanport Extension Center for å gje utdanning til returnerte krigsveteranar. Det fekk namnet Portland State Col i 1955, og introduserte masterprogram frå 1961 og doktorgradsprogram frå 1968. Universitetsstatusen vart innvilga året etter, og det inngår i Oregon University System.

Ved universitetet var det 24&nbsp;254 studentar og 1&nbsp;260 vitskapleg tilsette i 2006, og same året var skulepengane US$ 5&nbsp;600 for studentar som er folkeregistrert i delstaten. Studia vert gjevne opp til doktorgradsnivå.

Fagtilbodet inneheld dei klassiske *liberal arts*-samansetnadane med humanistiske, sosialvitskaplege og naturfaglege fag. Spesialiteten er interdisiplinære områdefag, blant anna Japanstudiar, Asiastudiar, Midtaustenstudiar, indianerstudiar (Native American Studies), jødiske studiar, afroamerikanske studiar og kvinnestudiar.

I 2004 starta *PSU* opp eit unikt fag innan biomedisinsk informatikk, saman med Oregon Health & Science University. To forsøk på å slå dei to universiteta saman har stranda på grunn av motstand. I 2006 vart Northwest Center for Engineering, Science and Technology opna i ein seremoni med Microsofts toppsjef Steve Ballmer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Portland State University|Portland State University]]» frå ,  den 2. januar 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  Portland State  University
Kohlerbreen

**Kohlerbreen** er ein sidebre til Smithbreen i Marie Byrd Land, som flyt nordover gjennom midten av Kohler Range og ut i Dotsonisen. Han vart kartlagt av USGS frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1959-65. Han vart namngjeven av US-ACAN i samband med Kohler Range.

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder
Leverettbreen

**Leverettbreen** i Antarktis er ein kring 80&nbsp;km lang og 4 til 6&nbsp;km brei isbre, som flyt nordover frå Watson Escarpment, mellom California og Stanford Plateau, og så vest-nordvest mellom Tapley Mountains og Harold Byrd Mountains og munnar ut i den inste delen av Rossbarrieren like aust for Scottbreen. Han vart oppdaga i desember 1929 av Byrd og  geologgruppa under Laurence Gould, og vart namngjeven av han etter Frank Leverett, ein eminent geolog ved University of Michigan og ein autoritet på glasiologi i det sentrale USA.

Leverettbreen ligg langs den planlagde ruta gjennom Dei transantarktiske fjella for forsyningsvegen over land mellom McMurdo-basen og Amundsen-Scott-stasjonen.

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis
Lordbreen

**Lordbreen** er ein isbre som er kring 11&nbsp;km lang og som flyt frå Coulter Heights til Hull Bay. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Neal E. Lord, ein geofysikar ved University of Wisconsin, som forska på isstraumar i Vest-Antarktis frå seint i 1980-åra til i dag.

## Kjelder
University of Michigan

**University of Michigan** (**U of M** eller **UM**) er eit offentlig (delstatseigd) universitet i Michigan i USA. UM er eit anerkjent forskingsuniversitet og er flaggskipet innanfor høgare utdanning i Michigan. Det høyrer til dei kvalitetsmessig særs høgt rangerte Public Ivy-universiteta.

Universitetet hadde i 2008 18. plass globalt på *Times* si liste over dei beste universiteta i verda.

Studentfordelinga mellom de tre campusane ved UM er:
* UM Ann Arbor – 40&nbsp;025 studentar (2006)
* UM Dearborn – 8&nbsp;556 studentar (2006)
* UM Flint – 6&nbsp;527 studentar (2006)

## Historie

University of Michigan vart skipa i Detroit i 1817. I 1837 flytta universitetet til Ann Arbor, der det framleis har hovudbase. I tillegg til Ann Arbor har UM campusar i Flint og i Dearborn.

Kvinner fekk lov til å studere ved UM alt i 1870, og University of Michigan var det tredje universitetet i USA som tillet dette.

På første halvdel av 1900-talet ekspanderte University of Michigan sterkt, og satsa mykje på forsking. Under andre verdskrigen føregjekk det omfattande militærteknologisk forsking på UM, spesielt for Den amerikanske marinen.

På 1960- og 70-talet hadde universitetet mange politisk radikale studentar. Dette førte til mange protester mot politikken til regjeringa i Søraust-Asia.

## Studiar

Det er 25&nbsp;000 studentar på bachelornivå og 15&nbsp;000 studentar på masternivå ved University of Michigan i Ann Arbor. Det finst 600 forskjellige studieprogrammer. 90% av studieprogramma er rangert som blant dei 20 beste i USA.

University of Michigan har rundt 5&nbsp;000 vitskapleg tilsette. Som mange andre forskingsuniversitet brukast i stor grad masterstudentar til å undervise på låggradsnivå. 

Skulepengane ved University of Michigan er høgast i USA blant offentlege universiteta. For studentar utanfrå Michigan kostar det omtrent $30&nbsp;000 i året for undervisinga åleine. For studentar busett i Michigan er skulepengane omtrent US$ 6&nbsp;000 – 10&nbsp;000.

## Idrett

Idrettslaget til University of Michigan heiter U of M Wolverines. Det spelar i øvste divisjon i National Collegiate Athletic Association i alle sportsgreiner utanom ishockey. 

Som ved dei fleste universiteta i USA er det amerikansk fotball som er den mest populære idretten. Wolverines vann den første Rose Bowl i 1902 og har til saman elleve nasjonale sigrar. Det siste nasjonale meisterskapen vart vunnen i 1997. Tre vinnarar av Heisman-troféet som årleg vert gjeve til den beste spelaren i amerikansk college fotball, har kome frå University of Michigan. Heimebanen til Wolverines i amerikansk fotball er Michigan Stadium, som med ein kapasitet på 107&nbsp;500 er det største i verda i sitt slag. Hovudrivalane til Wolverines er Michigan State Spartans, Notre Dame Fighting Irish og Ohio State Buckeyes.

## Bibliotekressursar
Bibliotekene ved University of Michigan har 8 134 millionar titlar, som gjer det til det tolvte største biblioteket i USA (2006).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:University of Michigan|University of Michigan]]» frå ,  den 2. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

* Nettsidene til University of Michigan
McCarthybreen

**McCarthybreen** er ein brei isbre ved sørsida av Wisconsin Plateau, som flyt vest til han flyt saman med den nedre delen av Olentangybreen før denne går ut i Reedybreen like sørvest for Mount McNaughton. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter løytnant Robert J. McCarthy i US Navy, ein pilot som flydde over området under Operasjon Highjump i 1946-47.

## Kjelder
McClintonbreen

**McClintonbreen** er ein isbre mellom foten av Martin Peninsula og Jenkins Heights, som flyt aust-nordaust og ut i Dotsonisen på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1959-67. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Racie A. McClinton jr. i US Navy, som var flyteknikar på LC-130-flyet i skvadron VXE-6 under ni Operasjon Deepfreeze-tok gjennom 1977.

## Kjelder
Neresonbreen

**Neresonbreen** er ein isbre som er kring 9&nbsp;km lang og som drenerer nordsida av Siple Island. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Nadine A. Nereson ved University of Washington, som var glasiolog og forska i Vest-Antarktis i løpet av 1990-åra på isstraumar og korleis isdekket endra seg gjennom tidene. 

## Kjelder
Norfolkbreen

**Norfolkbreen** er ein isbre, som er 22&nbsp;km lang og som flyt vestover frå Wisconsin Range og ut i Reedybreen mellom Mounts Soyat og Bolton. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Norfolk i Virginia, staden der Detachment Three av Meteorological Support Unit i U.S. Naval Support Force i Antarktis kom frå.

## Kjelder
Parksbreen

**Parksbreen** er ein isbre som flyt søraustover frå Weiss Amphitheater, ein kaldera sør i Mount Sidley i Executive Committee Range i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) under Executive Committee Range Traverse i 1959. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Perry E. Parks jr., ein geofysikar og assisterande seismolog på Marie Byrd Land Traverse i 1959-60.

## Kjelder
Paschalbreen

**Paschalbreen** er ein isbre som er kring 37&nbsp;km lang og 7&nbsp;km brei, og som flyt nordvest mellom to ryggar, og endar ved Mount McCoy og Lewis Bluff. Den nedre enden av denne breen flyt saman med Whitebreen og den større Landbreen nær Mount McCoy før denne flyt ut i Land Bay på kysten av Marie Byrd Land. Paschalbreen vart fotografert frå lufta av U.S. Antarctic Service (USAS), 1939–41, og vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi frå U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Evans W. Paschal, forskingssjef ved Byrd-stasjonen i 1970.

## Kjelder
Perkinsbreen

**Perkinsbreen** er ei brei, slak isbre 15&nbsp;km sør-søraust for Cape Burks på kysten av Marie Byrd Land. Han flyt vestover frå McDonald Heights og ut på austsida av Hull Bay. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Earle B. Perkins, ein biolog på Byrd-ekspedisjonen i 1933-35.

## Kjelder
Popebreen

**Popebreen** er ein isbre som er kring 37&nbsp;km lang, som flyt nord langs vestsida av Mount Murphy til Crossonisen på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter major Donald R. Pope frå USA, som var sivilingeniør i staben til Naval Support Force i Antarktis, 1965-67.

## Kjelder
Quonsetbreen

**Quonsetbreen** er ein isbre som er kring 32&nbsp;km lang og som drenerer nordsida av Wisconsin Range mellom Mount LeSchack og Ruseski Buttress og vest-nordvest og ut i nordsida av Davisvillebreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–64, vart han namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Naval Air Station Quonset Point på Rhode Island, heimebasen til Antarctic Development Squadron Six (VXE-6).

## Sjå òg
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder
Raglebreen

**Raglebreen** er ein liten isbre som drenerer vestenden av Fosdick Mountains, mellom Mount Ferranto og Mount Avers, og flyt nordvest til Block Bay i Marie Byrd Land. Isbreen vart fotografert av U.S. Antarctic Service (USAS) (1939–41), leia av Admiral Byrd, og vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959–65). Han er kalla opp etter dr. B. Harrison Ragle, som var den personlege legen til admiral Byrd seint i 1930-åra, som bidrog økonomisk til kjøp av førstehjelpsutstyr og medisinar for USAS (1939–41) og var konsulent for medisinske saker for ekspedisjonen. 

## Kjelder
Ochsbreen

**Ochsbreen** er ein isbre som flyt til enden av Block Bay mellom Mount Iphigene og Mount Avers i Ford Ranges i Marie Byrd Land. Han vart oppdaga på Byrd-ekspedisjonen i 1929, og kalla opp etter Adolph S. Ochs, forleggar av New York Times, som støtta ekspedisjonen økonomisk.

## Kjelder
Olentangybreen

**Olentangybreen** er ein isbre som drenerer delen av Wisconsin Plateau i Horlick Mountains som stikk aust-nordaust for Sisco Mesa, og som flyt sør til går saman med McCarthybreen og den større Reedybreen sørvest for Mount McNaughton. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Namnet vart foreslått av geolog-gruppe frå Ohio State University som vitja Horlick Mountains, 1964-65. Olentangy River renn gjennom universitetsområdet. 

## Kjelder
Reedybreen

**Reedybreen** er ein stor isbre i Antarktis, over 160&nbsp;km  lang og frå 10 til 19&nbsp;km brei. Han stig ned frå polarplatået til Rossbarrieren mellom Michigan Plateau og Wisconsin Range og markerer grensa mellom Dronning Maudfjella i vest og Horlick Mountains i aust.

Han vart kartlagt av USGS frå landmålingar og US Navy (USN) sine flyfoto, 1960-64. Han vart namngjeven av US-ACAN etter kontreadmiral James R. Reedy i US Navy kommandør i U.S. Naval Support Force i Antarktis frå november 1962 til april 1965.

## Sjå òg
* Dei transantarktiske fjella
* Isbrear i Antarktis

## Kjelder
Reynoldsbreen

**Reynoldsbreen** er ein isbre 9&nbsp;km lang, som flyt austover frå Haines Mountains langs sørsida av Keyser Nunatak og ut i Hammondbreen i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Donald K. Reynolds, ein forskar på ionosfæren ved Byrd-stasjonen i sommaren 1967-68.
 
## Kjelder
Robisonbreen

**Robisonbreen** er ein brei sidebre som flyt nordvest langs nordsida av La Gorce Mountains og ut i Scottbreen i Dronning Maudfjella. Han vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Layton E. Robison, ein pilot i U.S. Navy-skvadron VX-6 under Operasjon Deep Freeze 1964, 1965 og 1966.

## Kjelder
Roosbreen

**Roosbreen** er ein bratt isbre som drenerer nordvestsida av Mount Murphy på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter S. Edward Roos, oseanograf på Byrd-ekspedisjonane i 1928-30 og 1933-35.
 
## Kjelder
Siemiatkowskibreen

**Siemiatkowskibreen** er ein isbre som er kring 40 km lang, og som flyt nordvest til Nickersonisen på kysten av Marie Byrd Land. Han vart kartlagt frå landmålingar av US Geological Survey (USGS) og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959-65). Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Edmond R. Siemiatkowski, polarlysforskar ved Byrd-stasjonen i 1964.

## Kjelder
Rosenbergbreen

**Rosenbergbreen** er ein bratt isbre med store bresprekkar som drenerer vestsida av Ames Range mellom Mount Kosciusko og Mont Boënnighausen i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Theodore J. Rosenberg, ein forskar på ionosfæren ved Siple-stasjonen i 1970-71,
 
## Kjelder
Shumanbreen

**Shumanbreen** er ein isbre som er kring 10&nbsp;km lang og som flyt gjennom Ruppert Coast nord for Straussbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Christopher A. Shuman, som var tilsett ved Earth System Science Interdisciplinary Center ved University of Maryland. Han forska på Vest-Antarktis-straumen frå 1990-åra til i dag.

## Kjelder
Simmonsbreen

**Simmonsbreen** er ein isbre som flyt nordover mellom Mount Isherwood og Mount Strange aust i Kohler Range i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Harry S. Simmons, assistant for US Antarctic Research Program (USARP) sin representant i Christchurch på New Zealand, i fire sesongar frå 1969-70 til 1972-73. Han var i Antarktis i 1971 og 1973.

## Kjelder
Singerbreen

**Singerbreen** er ein isbre som flyt aust-nordaust frå Martin Peninsula mellom Slichter Foreland og Smythe Shoulder ut i Dotsonisen, på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1959–67, og Landsatbilete, 1972-73. Han vart namngjeven i 1977 av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Howard Singer, ein geofysikar  ved University of California, Los Angeles, eit medlem av US Antarctic Research Program (USARP) vinteren ved Amundsen-Scott-stasjonen i 1973.

## Kjelder
Rubeybreen

**Rubeybreen** er ein brei, isbre med mykje bresprekkar som flyt nord til vestsida av Hullbreen aust for Mount Giles, nær kysten av Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein Ervin B. Rubey i US Navy, offiser for Antarctic Support Activities ved McMurdo-basen, sommaren 1969-70.
 
## Kjelder
Scambosbreen

**Scambosbreen** er ein isbre som er kring 65&nbsp;km lang og som flyt til Sulzbergerisen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Theodore A. Scambos ved National Snow and Ice Data Center i Boulder i Colorado, som var ekspert i bruk av fjernmåling for feltstudiar av isen i Antarktis frå 1980-åra til i dag.

## Kjelder
Straussbreen

**Straussbreen** er ein isbre i Antarktis som er kring 70&nbsp;km lang og flyt mellom Ickes Mountains og Coulter Heights og ut i sjøen på austsida av Land Bay i Marie Byrd Land. Breen vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Namnet vart foreslått for Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) av admiral Richard E. Byrd. Han er kalla opp etter Lewis Strauss, styreleiar av Atomenergibyrået i USA i 1953–58, som lenge var ein ven og rådgjevar for Byrd, og som tilrådde at Antarktis måtte nyttast som ein demonstrasjon på korleis atomenergi kunne nyttast på ein fredeleg måte.

## Kjelder
Universitetet i Bern

**Universitetet i Bern** (tysk: **Universität Bern**, fransk: **Université de Berne**) er eit universitet i Bern, hovudstaden i Sveits. Det vart grunnlagt i 1834 og vert driven av kantonen Bern. Det er eit allsidig universitet med et breitt utval av kurs og program fordelt på åtte fakultet og rundt 160 institutt. Det har rundt  studentar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Universitetet i Bern|Universitetet i Bern]]» frå ,  den 2. januar 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk, fransk, engelsk)
Martha Tynæs

**Martha Ottomine Tynæs** () var ein norsk politikar. Ho var særs aktiv i arbeidarrørsla, og blei spesielt kjend som ein god talar og agitator. Martha Tynæs markerte seg ved samlingar i kampen om full røysterett for kvinner, og på landsmøtet i Arbeidarpartiet i 1899 hadde ho eit sterkt innlegg om kvinner og samfunnsdeltaking: «Hvorfor staar kvinderne saa sløve og likegyldig overfor arbeiderbevægelsen og samfundsspørsmaalene?». Ho engasjerte seg også sterkt når det gjaldt barns rettar.

## Bakgrunn
Martha Tynæs var fødd Martha Steen, og var dotter til ein ølbryggar. Ho var gift med målaren Lars Tynæs frå Sykkylven på Sunnmøre. Dei hadde tre born.

## Virke
### Første kvinne i bystyret
Martha Tynæs leia Arbeiderpartiets Kvindeforbund, som arbeidde i 15 år  med politiske saker gjennom opplysing. Ho  sat i 17 år som einaste kvinne i sentralstyret i Arbeidarpartiet, og var blant dei første kvinnelege representantane i Kristiania bystyre frå 1901 til 1919.  Frå 1908-1919 sat ho i formannskapet i hovudstaden.

### Til val for Stortinget
Historisk er kanskje Martha Tynæs mest kjend for at ho var ei av dei aller første kvinnene i landet som stod på val til Stortinget. Det var i 1909 at ho var kandidat for Arbeidarpartiet i Hammersborg krins i Kristiania. Men Tynæs vart ikkje vald inn i nasjonalforsamlinga.

### Arbeid for full røysterett
Martha Tynæs vart først formann i Arbeiderparties Kvindeforbund i 1904, og frå 1906 blei ho i vervet dei neste fjorten åra. Av dei viktigaste sakene var arbeidet med å sikre kvinnene full røysterett ved stortingsval. Det lukkast i 1913.  I 1921 braut Martha Tynæs med Arbeidarpartiet og gjekk inn i leiinga i Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti.

### Skriving
Martha Tynæs skreiv fleire artiklar i *[[Kvinden]]*, eit månadstidsskrift Arbeiderpartiets Kvindeforbund starta i 1909. Nye barnelover, foreiningar for kvinner i arbeidarrørsla, rekrutteringsarbeid og kommunal stønad til trengande var tema Tynæs skreiv om i artiklar i dette tidsskriftet.

### Arbeid for barnerettar
Martha Tynæs arbeidde ved byfutkontoret i Kristiania der ho etter kvart fekk stilling som fullmektig. Ho var svært oppteken av sosiale spørsmål, og var sakkunnig for Sosialdepartementet under arbeidet med lover og rettar for barn fødde utanfor ekteskap («Dei Castbergske barnelovene»).

## Bibliografi
### I tidsskrift - eit utval
Utval artiklar i tidsskriftet *Kvinden* (utgitt av Arbeiderpartiets Kvindeforbund):
* 
* 
*
*
* 
* 
* 
* 
*
* 

## Kjelder

* 

* 

## Bakgrunnsstoff
* Om Martha Tynæs i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
* 
* 
* 
* 
* 
*
Sand som namn

**Sand** er mykje nytta i stadnamn. I tillegg er namnet Sand nytta som etternamn, om lag 2&nbsp;400 har det i Noreg.

## Sand i stadnamn
* Sand i Suldal – kommunesenter og tettstad i Suldal kommune 
* Sand i Nord-Odal – kommunesenter og tettstad i Nord-Odal kommune

Sand som førsteledd finst mellom anna i Sandefjord, Sandnes, Sandnessjøen og Sandvika.

Sand som andreledd finst mellom anna i Kristiansand og Forsand.

## Personar med Sand som etternamn
* George Sand, fransk forfattar
* Ulf Sand, norsk politikar
* Vebjørn Sand, norsk kunstnar

## Bakgrunnsstoff
Sapropel

**Sapropel** er ukonsolidert, geléaktig slam som er danna av planterestar under oksygenfattige (anaerobe) tilhøve på botnen av hav og innsjøar. Sapropelrike sediment som slam og leire vert kalla dynn eller gytje. Den organiske materialen kan omdannast til kerogen, som ved modning dannar petroleum.

## Kjelder
*Sapropel. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sapropel.
Seife

**Seife**, **seif**, **seifdyne** eller **placer** er sand- og grusavleiringar som inneheld anrikningar av nyttige mineral, som til dømes gull, platina, kassiteritt og edelsteinar. 

Gullvasking av seife var den viktigaste teknikken til å finne gull under dei mange gullrusha. 

Seife-material må vere både tette og kunne motstå forvitringsprosessar. For å kunne akkumulere i seife, må mineralpratiklar vere langt tettare enn kvarts, sidan kvarts som regel er den største komponenten i sand og grus. Seifemiljø inneheld vanlegvis svartsand. 

Namnet placer kjem frå det spanske ordet for «alluvial sand». 

## Kjelder

*Seife. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.
*Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Placer. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.
Sorensonbreen

**Sorensonbreen** er ein isbre mellom Moore Dome og Rogers Spur på Bear Peninsula, som flyt vest og ut i Dotsonisen på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi tekne av U.S. Navy i 1959-67. Han vart namngjeven i 1977 av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Jon E. Sorenson, ein sivilingeniør i USGS, eit medlem av satellittovervakingsgruppa ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1975.

## Kjelder
Steuribreen

**Steuribreen** er ein isbre som heller ned sørsida av Mount Takahe i Marie Byrd Land. Breen ligg 6&nbsp;km vest for Moll Spur. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi frå U.S. Navy i 1959-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Heinrich Steuri (Universitetet i Bern i Sveits), glasiolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen i 1968-69.

## Kjelder
Seismisk bølgje

Ei **seismisk bølgje** er ei bølgje som rører seg gjennom jorda, oftast forårsaket av eit tektonisk jordskjelv, nokre gonger av ein eksplosjon. Seismiske bølgjer blir òg skapt kontinuerleg av bølgjer i havet og vind. Seismiske bølgjer vert studert av seismologar. Dei blir målte med eit instrument kalla seismograf, som tek opp avlesingane frå seismometer eller geofonar. For seismiske studium av oljereservoarer, kan hydrofonar gje ytterlegare informasjon.

## Bølgjetypar
Det finst i hovudsak to typar seismiske bølgjer; rombølgjer og overflatebølgjer. Fleire typar eksisterer, men er mindre viktige.
Rombølgjer og overflatebølgjer vert igjen delt opp i undertypar.

### Rombølgjer
Rombølgjer er tredimensjonale bølgjer som rører seg gjennom det indre av jorda. Rombølgjene blir delt opp i primære og sekundære. Desse blir kalla p-bølgjer (trykkbølger) og s-bølgjar (òg kalla skjerbølgjer). P-bølgjene rører seg ca 330 m/s i luft, 1450 m/s i vatn og rundt 5000 m/s i granitt, medan s-bølgjene har ein fart på rundt 60 % av p-bølgjene. S-bølgjar finst ikkje i gassar eller væsker.

### Overflatebølger
Overflatebølgjer rører seg i to dimensjonar; langs jordoverflaten. Desse blir delt opp i Rayleigh-bølgjer og Love-bølgjer. Rayleigh-bølgjene liknar dei bølgjene ein kan sjå på vatn. Dei går vesentleg saktare enn rombølgjene, med rundt 70 % av s-farten til bølgjene. Ved Love-bølgjer rører overflata seg på tvers av bølgjeretninga, noko som kan få overflata til å slå sprekker. Desse går fortare enn Rayleigh-bølgjene, og har rundt 90 % av s-farten til bølgjene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Seismisk bølge|Seismisk bølge]]» frå ,  den 3. januar 2014.*
Seismo-

**Seismo-** er eit prefiks som syner til noko som har med ristinger eller jordskjelv å gjere. 

## Døme
* Seismologi
* Seismograf

## Kjelder
*Seismo . (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/seismo-.
Sekkedal

**Sekkedal** er ein dal som kan minne om ein botn, men som er lengre. Han er danna ved iserosjon eller karstprosoessar. 

## Kjelder
*Sekkedaler. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sekkedaler.
Septarie

Ein **septarie** er ein rundaktig knoll eller konkresjon av leirhaldig kalkstein med radiære sprekker som utvidar seg mot sentrum. Dei har truleg vorte danna ved utfelling av aluminiumhaldig gel, som ved inntørking har sprokke opp. Sprekkane er seinare fylt med kalsitt eller kvarts. 

Septarier finst i leirskifer, mellom anna i i den kambrosiluriske lagrekkja i Oslofeltet.

## Kjelder
*Septarier. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/septarier.
Sete i geologi

Eit **sete** er eit markert strandlinjehakk i ein fjellskråning. 

I Noreg er dei mest kjende frå Østerdalen og tilgrensande dalføre, der dei er danna langs store, bredemde sjøar i samband med nedsmeltinga av innlandsisen etter siste istida.

## Kjelder
*Sete. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sete.
Sete

**Sete** (frå (norrønt *sæti*) er ein plass til å sitje på, til dømes møblar som stol, krakk eller benk. Det kan også visa til delar av fargreier som ein sit på, til dømes bussete, flysete, sykkelsete og liknande.

«Sete» kan også visa til staden der ein viktig person eller styresmakt held til eller har residens. 
## Kjelder
*
Sial

**Sial** er ei forkorting for silisium og aluminium og er ei eldre nemning på den øvre delen av jordskorpa. Denne delen av jordskorpa er rik på slike mineral. 

## Kjelder
*Sial. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/sial.
Kailasafjelllet

**Kailasafjelllet** er eit fjell nord i Himalaya med ei viktig tyding innan hinduismen, djainismen, buddhismen og bön. Fjellet ligg vest i Tibet som er styrt av Folkerepublikken Kina. Det er ein viktig pilegrimsstad for tibetanarar og utanlandske hinduar.

## Religiøs tyding
I hinduismen er Kailasa rekna som heimen til guden Sjiva, som sit der i meditasjon med maken sin Parvati og sønene deira Skanda og Ganesja. Fjellet er også rekna som sete for rikdomsguden Kubera. 

I den tradisjonelle tibetanske religionen bön har fjellet stor andeleg kraft. I tibetansk buddhisme var det her Milarepa sigra over bön-forkjemparen Naro Bön-chung og innførte buddhismen i Tibet. Milarepa skal ha vore det siste mennesket som var på toppen av fjellet; ingen har klatra til toppen av det.

Fjellet ligg nær kjelda til fleire av dei lengste elvene i Asia, som også er viktige heilagdommar: Indus, Sutlej, Brahmaputra og Karnali (ei bielv til Ganga). 

I Ellora i Maharashtra i India ligg Kailasa-tempelet frå 700-talet. Det er eit frittståande monolittisk bygg meislet ut av granittfjell, og er eit bilete på Sjiva sitt paradis.

## Kjelder

*Kailasha (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 3. januar 2014.
*Peter Ellingsen, «Scaling a Mountain to Destroy The Holy Soul of Tibetans» , WTN-L World Tibet Network News (01/06/02; June 2, 2001). *The Age*, Melbourne.


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Kailash|Mount Kailash]]» frå ,  den 3. januar 2014.*
Swopebreen

**Swopebreen** er ein isbre som flyt vestover frå Ford Ranges, mellom Mounts Woodward og West, ut i Sulzbergerisen. Stader i dette området vart oppdaga og kartlagt på Byrd-ekspedisjonen (1928–30) og av U.S. Antarctic Service (USAS) (1939–41), alle leia av kontreadmiral Richard E. Byrd. Isbreen er kalla opp etter Gerard Swope, president i General Electric Co., som bidrog med forskjellige elektrisk utstyr til Byrd-ekspedisjonen (1933–35).

## Kjelder
Thurstonbreen

**Thurstonbreen** er ein isbre som er kring 28&nbsp;km lang og som drenerer søraustsida av Mount Siple på Siple Island. Isbreen flyt austover og så aust-nordaustover til nordkysten av øya. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfotografi frå U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Thomas R. Thurston, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen i 1965.
 
## Kjelder
Truebreen

**Truebreen** er ein isbre på vestsida av Bear Peninsula, som flyt sørvest ut i Dotsonisen sør for Hunt Bluff på Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå flyfotografi teken av U.S. Navy i 1966. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i 1977 etter Lawrence E. True, ein sambandsmann i U.S. Navy som på den tida var med tre tokt under Operasjon Deep Freeze.

## Kjelder
Van Reethbreen

**Van Reethbreen** er ein sidebre, som er kring 37&nbsp;km lang, og som flyt vestover til Scottbreen mellom Mount Blackburn og Mount Bowlin i Dronning Maudfjella. Han vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser Eugene W. Van Reeth, ein pilot i U.S. Navy-skvadron VX-6 i Antarktis under Operasjon Deep Freeze 1966, 1967 og 1968, og skvadronskjef i 1969.

## Kjelder
Vanebreen

**Vanebreen** er ein brei isbre som drenerer nordaustsida av Mount Murphy i Marie Byrd Land. Han flyt ut i Crossonisen mellom Eisberg Head og Boyd Head. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Gregg A. Vane, ein amerikansk utvekslingsforskar ved den sovjetiske stasjonen Novolazerevskaya i 1972.

## Kjelder
Bön

**Bön** eller **bøn** (tibetansk བོན, Wylie-transkripsjon *bon*, uttalt [pʰø̃̀(n)]) er ein tradisjonell religion frå Tibet. I dag er han rekna som ei form for tibetansk buddhisme, men med innslag av sjamanisme og animisme.

Religionen fører tradisjonane sine tilbake til tida før buddhismen blei innført i Tibet på 700-talet. Til forskjell frå buddhistar elles reknar ikkje bøn-følgjarane prins Gautama som vår tids buddha, men prins Tønpa Shenrap ('læraren Shenrap').

## Kjelder

*Bon-religion (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 3. januar 2014.
Venzkebreen

**Venzkebreen** er ein brei isbre som flyt nordover mellom Bowyer Butte og Perry Range og ut i Getzisen på kysten av Marie Byrd Land. Isbreen vart oppdaga og fotografert frå lufta under U.S. Antarctic Service i desember 1940. Han vart kartlagt i detalj av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og U.S. Navy fotografi, 1959-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kaptein Norman C. Venzke, i USCG, befalshavande på USCGC «Northwind» i Antarktis, 1972 og 1973, som deltok på fleire andre Deep Freeze-operasjonar som skipsoffiser på isbrytarar.

## Kjelder
Vornbergerbreen

**Vornbergerbreen** er ein isbre som er kring 19&nbsp;km lang og som drenerer nordsida av Siple Island. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Patricia Vornberger ved NASA som var spesialist i fjernmåling av isrørsler i Vest-Antarktis frå 1980-åra til i dag.

## Kjelder
René Cattarinussi

**René Cattarinussi** () er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Tolmezzo i provinsen Udine. Han vann to VM-sølv og to VM-bronsar på 10 km i tida 1996-2001.

### Aktiv
Cattarinussi fekk sitt gjennombrot då han overraskande tok bronsemedaljen på 10 km under VM 1996 i Ruhpolding. Året etter, under VM 1997 i Osrblie tok han sølv på same distansen, og bronse på stafetten. På 10-kilometeren syrgde han for italiensk dobbeltsiger, då landsmannen Wilfried Pallhuber tok ein suveren siger. Sidan tok Cattarinussi ein ny bronse- og ein ny sølvmedalje på sprintdistansen over 10 km, under høvesvis 2000 og 2001.

Cattarinussi, som var spesialist på 10-kilometeren, fekk åtte av sine elleve pallplasseringar i verdscupen i skiskyting på den distansen. To gongar vann han verdscuprenn; ein 10 km i Antholz i 1999 og ein 15 km fellesstart i Khanty-Mansijsk i mars 2000.

Han la opp som skiskyttar i 2003.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Bronsemedalje på 10 km
*VM i skiskyting 1997 i Osrblie: Sølvmedalje på 10 km, bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1999 i Oslo: Nr 8 på 20 km
*VM i skiskyting 2000 i Oslo: Bronsemedalje på 10 km
*VM i skiskyting 2001 i Pokljuka: Sølvmedalje på 10 km
*VM i skiskyting 2003 i Khanty-Mansijsk: Nr 7 på 20 km

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Warpasgiljobreen

**Warpasgiljobreen** er ei dalbre kring 40&nbsp;km lang, som flyt vest til Sulzbergerisen mellom Swanson Mountains i nord og Mount Rea og Mount Cooper i sør i Edsel Ford Ranges i Marie Byrd Land. Denne breen vart oppdaga av og kalla opp etter dei fire Geological Party Expedition-medlemmane frå West Base frå U.S. Antarctic Service (USAS), på flyturar og frå landmålingar i november–desember 1940. Som ein del av Antartic Expedition i 1939-1941 leia av kontreadmiral Richard E. Byrd. 

Denne breen vart seinare gjeve namnet «Arthur Davisbreen» av US-SCAN etter kontreadmiral Arthur C. Davis, ein av dei tidlege leiarane innan luftfart i US Navy. 

I februar 1940, kort tid etter West Base var oppretta ved Little America III, førte Paul Siple eit fly frå West Base til Edsel Ford Ranges for å finne ut kvar ein skulle utforske og gjere geologisk arbeid sommaren etter, og det vart teken mange flyfoto. I løpet av dei lange vintermånadane som følgde, vart det laga ganske nøyaktige kart av sørlege Edsel Ford Ranges. Dette er eit område på kring 18&nbsp;000 kvadratkilometer med kystfjell nordvest i region i Marie Byrd Land. I løpet av vinteren 1940 vart fire menn frå Geological Party Expedition organisert og dei førebudde seg for ein særs lang tud på to hundesledar til Edsel Ford Ranges. Dei fire var Lawrence A. Warner, leiar og geolog, Charles F. Passel, ein geolog og radiotelegrafist, Harold P. Gilmour «Gil», innsamlar av biologiske prøvar og Loran Wells «Joe», fotograf og observatør. 

Målet til Geological Party's Expedition var å kartlegge og ta geologiske prøvar av så mykje av den sørlege delen av Edsel Ford Range som mogeleg, og i tillegg undersøke naturressursane i området og gjere trianguleringar slik at karta vart meir nøyaktige. Dei drog frå West Base den 17. oktober 1940 og kom attende 82 dagar seinare, den 7. januar 1941 etter å ha reist totalt 691&nbsp;nautiske mil med to hundesledar. I neste tre månader fekk dei støtte av fly som slapp forsyningar kvar 160 km langs den kartlagte ruta. Geologiencal Party Expedition oppdaga og vitja for første gongen kring 50 fjelltoppar, dalar og isbrear i denne regionen og samla inn 300 geologiske prøvar. Warpasgiljobreen var ein av breane som vart oppdaga.

Den store Warpasgiljobreen vart oppdaga og kalla opp etter dei fire medlemmane i West Base Geological Party Expedition:

**WAR**ner + **PAS**sel + **GIL**mour + **JO**e = **WARPASGILJO**. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Warpasgiljo Glacier|Warpasgiljo Glacier]]» frå ,  den 3. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Wotkynsbreen

**Wotkynsbreen** er ein isbre som flyt nord frå Michigan Plateau langs vestsida av Caloplaca Hills og ut i Reedybreen. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-64. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Grosvenor S. Wotkyns, ein sjukepassar ved Byrd-stasjonen i 1962.

## Kjelder
Whitebreen

**Whitebreen** er ein brei sidebre som flyt vestover til Landbreen på nordsida av Mount McCoy i Marie Byrd Land. Han vart kartlagt av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-65. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter general Thomas D. White i United States Air Force (USAF), stabssjef og medlem av Joint Chiefs of Staff, 1957–61, som deltok i planlegginga og organiseringa av Operasjon Deep Freeze. Namnet vart føreslått av admiral Richard E. Byrd.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White Glacier|White Glacier]]» frå ,  den 3. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tolmezzo

**Tolmezzo** (tysk: Tolmein; slovensk: Tolmeč) er ein by og ein kommune i provinsen Udine i regionen Friuli-Venezia Giulia, heilt nordaust i Italia. Kommunen har mellom 10 og 11&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 65,7 km². Byen ligg ligg mellom elvane Tagliamento og Friaul, 323 meter over havet.

Tolmezzo er eit knutepunkt for trafikken i det nordaustlege Italia; motorvegen Autostrada 23 leier mot både grensebyen Tarvisio og vidare austover mot Villach i Austerrike, samt sørover mot Udine og vidare til Adriahavet. I tillegg går ein hovudveg mot nord til Plöckenpasset ved landegrensa mot Austerrike.

### Soge
Byen Tolmezzo var tidlegare hovudbyen i den romerske regionen Carnia. Omkring 1420 vart byen underlagt republikken Venezia, men Tolmezzo fekk behalde sine handelsrettar. Etter 'Freden i Campo Formio' i 1797 vart byen overdrege til Austerrike. Sidan låg Tolmezzo ein kort periode under fransk herredømme, men vart i 1815 innlemma i kongeriket Lombardia-Venezia, ein klientstat til Austerrike. Ved freden i Praha i 1866 vart Tolmezzo innlemma i det nye kongeriket Italia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:dk:Tolmezzo|Tolmezzo]]» frå ,  den 3. januar 2014.*
Stridsklev kyrkje

**Stridsklev kyrkje** er ei arbeidskyrkje frå 2000 i Porsgrunn kommune i Telemark.

Så langt er eitt av to planlagde byggetrinn gjennomført. Kyrkja er teikna av arkitektfirmaet Børve og Borchsenius ved Kåre Kverndokk, mens hovedentreprisen er ved Buer Entreprenør, og Sønke Mahler står for kunstnerisk utsmykning.

Saman med Herøya kyrkje høyrer denne kyrkja til Klevstrand sogn. Det er ikkje kyrkjegard på staden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stridsklev kirke|Stridsklev kirke]]» frå ,  den 3. januar 2014.*  
 

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff

* Børve og Borchsenius om kyrkja
* 
* Porsgrunn kyrkjelige fellesråd
Yoderbreen

**Yoderbreen** er ein 5&nbsp;km lang isbre i Antarktis med bratte dalveggar, og ein av dei vestlege sidebreane til Kohlerbreen. Han ligg like sørvest for Morrison Bluff sentralt i Kohler Range i Marie Byrd Land. Breen vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959-71 og namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Robert D. Yoder ved USA Department of State, som var styreleiar i Interagency Committee for Antarktis i perioden 1970-73.

## Kjelder
Zunigabreen

**Zunigabreen** er ein isbre som flyt vest-nordvest og ut i Dotsonisen mellom Jeffrey Head og Mount Bodziony på vestsida av Bear Peninsula ved Walgreen Coast i Marie Byrd Land. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå flyfoto tekne under U.S. Navy Operasjon Highjump i 1947 og U.S. Navy i 1966. Breen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Mike Zuniga, som var lagersjef i US Navy, og som var med på sju Deep Freeze-oppdrag mellom 1960 og 1978.

## Kjelder
Siljan kyrkje

**Siljan kyrkje** er ei langkyrkje frå mellmalderen i Siljan kommune i Telemark. Kyrkja forfalt etter svartedauden, men er satt i stand fleire ganger. Ho vart utvida mot vest med eit nytt skip av tre i 1838. Tidlegare skip og kor vart då hhv. kor og sakristi og vart kledd med treverk. Vesttårnet er frå 1903, og mellomalderdelen vart restaurert etter krigen. Illustrasjonar på veggene (fleire skip og innviingskrosser) er avdekka i denne prosessen.

## Bilete frå kyrkja

Fil:Siljan Kirke (koret).JPG|Koret
Fil:Siljan Kirke (døbefont).JPG|Døypefont
Fil:Siljan Kirke (kalkmalerier).JPG|Illustrasjon på korveggen
Fil:Siljan Kirke (skib).JPG|Skip på veggen i kyrkja
Fil:Siljan Kirke (fragmenter).JPG|Innviingskrosser på veggen


## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Siljan kyrkjelege fellesråd 
* 
*
Styrvoll kyrkje

**Styrvoll kyrkje** er ei langkyrkje i Larvik kommune i Vestfold. Dateringa er usikker, men åttehundreårsjubileum vart feira i 1975. Skipet og koret er av stein, medan våpenhuset og takryttaren (frå 1870-åra) er av tre.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
*
Svarstad kyrkje

**Svarstad kyrkje** er ei langkyrkje i Svarstad, Larvik kommune i Vestfold. Kyrkja vart innvigd i 1657, men sakristiet og våpenhuset er frå ei ombygging i 1866–67.

Det har vore kyrkje på Svarstad sidan mellomalderen, og dette har vore hovudkyrkja i Lardal, i det minste etter reformasjonen.

Det er kyrkjegard ved kyrkja. Nokre hundre meter lengre søraust er prestegarden.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Ahernbreen

**Ahernbreen** er ein liten sidebre som flyt aust frå Churchill Mountains mellom Mount Lindley og Mount Hoskins og ut i Starshotbreen. Han vart namngjeven av ei geolog-gruppe frå New Zealand (1964&ndash;65) etter B. Ahern, eit medlem av gruppa.

## Kjelder
Alleybreen

**Alleybreen** er ein isbre i Antarktis som drenerer nordsida av Britannia Range i nærleiken av Ward Tower og flyt nord til Darwinbreen. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Richard Alley frå Department of Geosciences ved Pennsylvania State University, ein glasiolog i United States Antarctic Program som spesialiserte seg på studiet av isstraumar på Den vestantarktiske iskappa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alley Glacier|Alley Glacier]]» frå ,  den 3. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Argobreen

**Argobreen** er ein isbre i Miller Range, 19&nbsp;km lang, som flyt nordaust til han munnar ut i Marshbreen like sør for Macdonald Bluffs. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) etter «Argo», fartøyet som Jason segla i gresk mytologi.

## Kjelder
Argosybreen

**Argosybreen** er ein isbre som er kring 9&nbsp;km lang, som flyt aust gjennom Miller Range og ut i Marshbreen nord for Kreiling Mesa. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62).

## Kjelder
Nykirke kyrkje i Horten

**Nykirke kyrkje** er ei langkyrkje på Nykirke i Horten kommune i Vestfold. Kyrkja er truleg oppført tidleg på 1100-talet. Tårnet er frå 1848.

Gravkapellet på kyrkjegarden er frå 1936 og har 120 sitjeplassar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Kyrkjesøk
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
*
Hem kyrkje

**Hem kyrkje** er ei langkyrkje i Larvik kommune i Vestfold. Kyrkja er første gong nemnt i 1392 og soknet i 1388. 600-årsjubileum vart feira i 1992, men kyrkja er av ein type som gjerna vart bygd på 1100- og 1200-talet.

Skipet og koret er av stein (bordkledt bindingsverk i austgavlen på skipet) og frå mellomalderen. Det tømra våpenhuset er truleg frå midten av 1800-talet. Den noverande takryttaren (også av tre) er frå 1847 (ombygd på 1900-talet). Sakristiet er frå 1932 og vart flytta i 1951.

Kyrkja var i privat eige til 1913. Utanfor kyrkjegardsmuren står eit kombinert bårehus og servicebygg frå 1976.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
*
Ascentbreen

**Ascentbreen** er ein isbre, 3,5&nbsp;km brei, som flyt nord og ut i Argosybreen i Miller Range like aust for Milan Ridge. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå New Zealand (1961–62) som nytta denne breen til å få tilkomst til sentrale område av Miller Range.

## Kjelder
Astrobreen

**Astrobreen** er ein isbre i Antarktis, mellom Turner Hills og Tricorn Peak i Miller Range, som flyt nordaust og ut i Marshbreen. Han vart sett av den nordlege geolog-gruppa frå New Zealand (1961&ndash;62) og fekk dette namnet fordi ein astronomisk stasjon vart sett opp på klippa ved munningen av breen i desember 1961.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Astro Glacier|Astro Glacier]]» frå ,  den 3. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*