Sørlandsbanen

**Sørlandsbanen** er jarnbanestrekninga frå Drammen over Kongsberg via Kristiansand til Stavanger. 

## Historie
Sørlandsbanen vart bygd ut etappevis og vart sluttført av den tyske okkupasjonsmakta under andre verdskrigen. Frå 1. mai 1944 vart Sørlandsbanen opna for normal drift. I lange strekningar går jarnbanen inni landet i staden for langs den tettare folkesette kystlina. Ein grunn til dette var at jarnbanelina skulle vernast mot invaderande styrkar. I tillegg skulle det ikkje vera mogleg å skyte mot jarnbanelina frå krigsskip. Jernbanen var ei viktig transportåre for transport av soldatar såvel som krigsmateriell.

Stasjonen i Kristiansand er bygd som ein sekkestasjon, slik at gjennomgåande tog mellom Stavanger og Oslo må endre køyreretning.

## Oppdeling
Sørlandsbanen kan delast opp i ei rekke understrekningar og sidebanar. Sjå elles stasjonsoversynet nedanfor. 

*Oslo S-Drammen er Drammenbanen, opna i 1872
*Hokksund-Kongsberg, opna i 1871
*Kongsberg-Bø i Telemark, opna i 1924
*Lunde i Telemark-Kristiansand, opna i 1938
*Kristiansand-Moi, opna for vanleg drift 1. mars 1944
*Moi-Egersund, opna i 1904 (del av Flekkefjordbanen)
*Egersund-Stavanger er Jærbanen, opna i 1878

## Stasjonar på Sørlandsbanen
*Drammen stasjon - 2,2 moh., stasjonen opna i 1866 da Randsfjordbanen stod ferdig.
*Hokksund stasjon, - 8,0 moh. stasjonen opna i 1866 da Randsfjordbanen stod ferdig.
*Kongsberg stasjon - 161,9 moh. Stasjonen vart opna i 1871 da Randsfjordbanens sideline Hokksund - Kongsberg stod ferdig. Ny stasjon på noverande stad vart teken i bruk i 1917 i samband med bygginga av Sørlandsbanen.
*Nordagutu stasjon, - 112,1 moh. Stasjonen vart opna i 1917 da Bratsbergbanen (Skien - Notodden) stod ferdig. 
*Bø stasjon -  69,6 moh. Stasjonen vart opna i 1924 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Bø. 
*Lunde stasjon - 77,1 moh. Stasjonen vart opna i 1925 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Lunde.
*Drangedal stasjon - 75,7 moh. Stasjonen vart opna i 1927 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Kragerø,  Kragerøbanen.
*Neslandsvatn stasjon - 72,6 moh. Stasjonen vart opna i 1927 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Kragerø, Kragerøbanen.
*Gjerstad stasjon - 36,6 moh. Stasjonen vart opna i 1935 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Nelaug.
*Vegårshei stasjon - 183 moh. Stasjonen vart opna i 1935 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Nelaug.
*Nelaug stasjon, - 141,1 moh. Stasjonen vart opna i 1935. Arendalsbanen tar av her til Arendal stasjon. 
*Vennesla stasjon - 43,1 moh. Stasjonen vart opna i 1895 samtidig med Setesdalsbanen frå Kristiansand til Byglandsfjord. 
*Kristiansand stasjon - 5,5 moh. Stasjonen vart opna i 1895 i samband med Setesdalsbanen frå Kristiansand til Byglandsfjord. 
*Nodeland stasjon - 25 moh. Stasjonen vart opna i 1943 da Sørlandsbanen vart teken i bruk fram til Moi. 
*Breland stasjon - 176,9 moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Øyslebø stasjon haldeplass. Haldeplassen vart opna i 1944.
*Marnardal stasjon - 38,3  moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Audnedal stasjon - 106,6  moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Snartemo stasjon - 151,6 moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Storekvina stasjon - 135,9 moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Gyland stasjon - 123,1  moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Sira stasjon - 72,7 moh. Stasjonen vart opna i 1943.
*Moi stasjon  - 58,4  moh. Stasjonen vart opna i 1904. Da stod Flekkefjordbanen frå Egersund til Flekkefjord klar til bruk. 
*Egersund stasjon - 11,1 moh. Ny stasjon vart opna i 1944. Den gamle stasjonen frå 1878 låg ein kilometer frå den nye.  
*Bryne stasjon - 30,4 moh. Stasjonen vart opna i 1878 som ein stasjon på Jærbanen.
*Sandnes stasjon - 6,1 moh. Ny stasjon i sentrum på 1990-talet. Den gamle stasjonen utanfor sentrum vart opna i 1878 som ein stasjon på Jærbanen.
*Stavanger stasjon - 5,3 moh. Stasjonen vart opna i 1878 som endestasjon på Jærbanen.

## Kjelder