open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norsk Høstfest

**Norsk Høstfest** er ein årleg festival som blir halden kvar haust i Minot i Nord-Dakota i USA. Han er den største skandinaviske festivalen i Nord-Amerika.

## Historie
Festivalen blir halden på området til North Dakota State Fair i Minot i Nord-Dakota. Titusentals folk deltar for å feire og ta del i den skandinaviske kulturen og underhaldninga. Festivalen har vore vertskap for kulturelle leiarar frå Island, Danmark, Noreg, Sverige, Finland, Estland, Grønland, Åland, Færøyane, tyskspråklege Europa og  Nederland.

Festivalen blei skipa i 1978 av den tidlegare senatoren for Nord-Dakota og borgarmeisteren i Minot, Chester Reiten (1923-2013), og ei gruppe vener som delte interessa hans for å feira den nordiske arva deira. Festivalen er ein ikkje-profiterande organisasjon som samlar inn pengar til å ta vare på, forbetra og dela skandinavisk kultur og arv og halda utdanningsprogram.

Hostfest 2020 og 2021 blei avlyst på grunn av koronapandemien.

## Aktivitetar
Høgdepunkt ved festivalen er mellom anna annonseringa av dei som har kome med i Scandinavian-American Hall of Fame. Hall of Fame er ein måte til å heidra folk av skandinavisk avstamming i Nord-Amerika som har oppnådd stordom i sine verkefelt, og/eller har gjort ein innsats for å forbetra tilveret til menneskja.

Andre ærestilvisingar omfattar valet av den årlege Miss Norsk Høstfest og tildelinga av Chester Award, som heidrar framifrå bidrag til festivalen i  fem kategoriar: handverk, utstillar, mat, frivillig og styreleiar.

Norsk Høstfest har ei rekkje nordiske utstillingar der ulike handverkarar og kokkar tek del.

Under Høstfest-veka i slutten av september og dei fyrste dagane i oktober kjem representantar til festival til området og presenter døme på nordisk arv og kultur til lokale elevar i samband med «Høstfest In The Schools». Scandinavian Youth Camp blir halden helga før Høstfest. Barn som deltek på desse leirane opptrer også på festivalen i hendingar som Troll venleikstevling, norsk folkedans, svensk maistongdans og Troll-opptoget.

Det blir hyrt inn fleire underhaldarar kvar kveld festivalen er i gang som ikkje berre er knytte til det skandinaviske. Utøvarar har kome frå USA, Canada og Europa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Norsk Høstfest|Norsk Høstfest]]» frå ,  den 20. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*

* Olson, Lori; Olson, Jim  (1995)  *Norsk Hostfest: Heritage Comes Alive* (Helena, Mt: Farcountry Press) 
* Emch Paul Thomas  (2011) *The Norsk Hostfest: A Celebration of Ethnic Food and Ethnic Identity* (Dallas, TX: SIL International)  

* News of Norway
* Sons of Norway
* North Dakota Horizons
* Minot Chamber of Commerce
* Nordmanns-Forbundet
Cumberland

**Cumberland** er ein tidlegare grevskap i den nordvestlege delen av England som hadde ei administrativ rolle frå 1100-talet til 1974. 
Det var eit administrerande grevskap frå 1889 til 1974 (med unntak av Carlisle frå 1914), og er no del av Cumbria. Det grensa til grevskapa Northumberland i nordaust, County Durham i aust, Westmorland i søraust, Lancashire i sør og dei skotske fylka Dumfriesshire og Roxburghshire i nord.

I april 2023 skal lokalstyret i Cumbria omorganiserast til to sameinte styresmakter, Cumberland, som vil inkludera det meste av det historiske grevskapet bortsett frå Penrith og området rundt, og Westmorland and Furness.

Grevskapet Cumberland hadde eit innbyggjartal på  i 1961.

Namnet har gjeve namn til fleire verksemder og omgrep, som Cumberland-sausage, Cumberland-bryting, HMS «Cumberland», Cumberland Fell Runners Club, Cumberland Athletics Club, aviser som *The Cumberland News* og *The West Cumberland Times and Star* og Cumberland Building Society. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Cumberland|Cumberland]]» frå , og «[[:en:|Cumberland]]» frå  den 20. juni 2022.*
Melafestivalen

**Melafestivalen** er ein årleg kunst- og kulturfestival som blir halden i juli eller august kvart år i Oslo. Festivalen omfattar mange ulike kunstformer, som musikk, dans, litteratur og teater. Melafestivalen er gratis og blir arrangert av Stiftelsen Mela på Rådhusplassen i Oslo. Kunstnerisk leiar for Melafestivalen er Khalid Salimi.

Melafestivalen blei arrangert for fyrste gong i 2001, som ein eindags norskpakistansk festival i Vaterlandsparken på Grønland i Oslo. Festivalen fekk knutepunktstatus i 2008. I 2010 hadde festivalen rundt 300&nbsp;000 tilskodarar i løpet av dei tre dagane han var i gang.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Melafestivalen|Melafestivalen]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Kartusj

**Kartusj** (fra fransk, til latin ‘(opprulla) papir’) er eit dekorativt rameelement som var utbreidd i renessanse-, barokk- og rokokkoornamentikk. 

Det er opphavleg eit ornament i form av ein rull, som til dømes ein volutt frå eit jonisk kapitel. Ein brukte også ovale rammer som kartusjar rundt kongsnamn i det gamle Egypt.
I seinare skulptur og måleri kom det til å brukast som underlag for titlar og våpenskjold, og er i denne funksjonen som oftast oval i forma med opprulla rame.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kartusch|Kartusch]]» frå ,  den 20. juni 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 1987

**Verdsmeisterskapen i roing 1987** vart avvikla på Bagsværd Sø ved København i Danmark i tida frå 24 til 30. august. Mennene tevla i 12 i ulike båtklassar og kvinnene i 9.

Noreg vann ein sølvmedalje i dobbelfirar for menn.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kvinner
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Dobbeltfirar





### Firar med styrmann





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1987 World Rowing Championships|1987 World Rowing Championships]]» frå ,  den 21. juni 2022.*
Magnis i Carvoran

**Magnis** eller **Magna** (*Magnae Carvetiorum*) var ein romersk festning ved Hadrianmuren nord i Britannia. Ruinane er no kjende som  **Carvoran Roman Fort** og ligg nær Carvoran i Northumberland i Nord-England. Ein trur festningen blei plassert her i samband med romarvegen Stanegate, før ein bygde Hadrianmuren. Festningen er ikkje fysisk tilknytt muren. Vallum-grøfta går til skilnad frå mange andre stader nord for festningen, og skil han dermed frå muren.

På staden ligg det no eit museum, Roman Army Museum.

## Namn
Festningen ved Carvoran blir vanlegvis identifisert som den 'Magnis' som er nemnd både i *[[Ravenna-kosmograpfien]]* og *[[Notitia Dignitatum]]*. Vidare prov for namnet kjem frå eit innskriftfragment (RIB 1825) som William Hutchinson skal ha sett i 1766 men som no er gått tapt, men som viste til «numerus Magnee(n)s(ium)» ('frå eininga ved Magn[...] ....'). Namnet kunne vore ei latin nominativform *Magni*, eller *Magna*,  og festningen blir også nokre gonger kalla «Magna» i dag. Namnet tyder 'stor' på latin, og passar dårleg på denne relativt vesle festningen. Det er gjort framlegg om at namnet kjem frå det keltiske ordet *maen* som tyder 'stein'.

## Festningen
Magna blei opphavleg bygd for å vakta krysset mellom romarvegane Maiden Way (som gjekk frå nord til sør) og Stanegate (som gjekk frå vest til aust), hovudtilførselsvegen mellom Coria (Corbridge) i aust og Luguvalium (Carlisle) i vest. Festningen er såleis eldre enn Hadrianmuren. Ruinane ligg ved Carvoran i Greenhead civil parish iNorthumberland i England. Magna er ein av 16 romerske festningar langs Hadrianmuren. Det var også 80 mindre milecastle-festningar og 158 vakttårn langs heile muren. Maiden Way ran sør frå Magna til Bravoniacum (Kirkby Thore nær Penrith). Det låg ein festning midtvegs mellom desse to på Maiden Way, Whitley Castle eller Epiacum, like nord for noverande Alston i Cumbria, med sjølve festningen like over fylkesgrensa i Northumberland.

Fem hundre bogeskyttarar frå Hama, kjende som *Cohors Prima Hamiorum Sagittaria*, var stasjonerte ved Magna frå år 120.

## Roman Army Museum
Roman Army Museum ved Magna blir drive av Vindolanda Trust. Som museet ved Vindolanda blei Roman Army Museum modernisert og gjenopna i 2011. Museet skildrar grenselivet ved den nordlege grensa til Romarriket. Museet viser både funn frå romartida, som våpen og verktøy, replikaer i full storleik, ein 3D-film om Hadrianmuren i fortid og samtid, og ei stor tidsline for Hadrianmuren. Det er også eit galleri vigd keisar Hadrian sjølv.

## Bakgrunnsstoff

*  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Magnis (Carvoran)|Magnis (Carvoran)]]» frå ,  den 21. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* "Magnis Carvetiorum" at Roman Britain Online
* "Hadrian's Wall: Carovoran Fort (Magna)" at North of the Tyne
High Street i Lake District

**High Street** er eit fjell i Lake District i England. Toppen er på 828&nbsp;meter (2718&nbsp;ft), og utgjer det høgaste punktet i austenden av nasjonalparken. Fjellet har namn etter romarvegen ein trur gjekk over det.

## Historie og namn
Romarvegen ein trur gjekk her kryssar fjellet på veg mellom festningane i Brougham (*Brocavum*) nær Penrith og ved Ambleside (*Galava*). High Street-fjella ligg i eit av dei rolegare områda av Lake District, og har ganske slake bakkar og eit flatt topplatå. Desse eigenskapane kan ha overtydd romerske landmålarar til å bygga vegen sin over fjelltoppane i staden for gjennom dalane, som på den tida var tett skogkledde og myrlendte, og derfor gjorde dei utsette for bakhaldsåtak. Naturen til den romerske vegen er likevel problematisk, sidan mykje av han er senka ned i ei utholing, i staden for å byggast på toppen av ein voll eller *agger* på vanleg romersk vis.

Den flate toppen av fjellet blei òg brukt som arena for sommarmesser av lokalbefolkninga på 1700- og 1800-talet. Folk frå dalane rundt samla seg her kvart år den 12. juli for å gje forvilla sauer tilbake til eigarane sine; det blei også halde spel, bryting og hesteveddeløp. Toppen av High Street er framleis kjend som Racecourse Hill, og heiter det på kart. Den siste sommarmessa blei halden i 1835. I dag kan ein av og til finna fell-ponniar beitande på toppen. 

## Topografi
Elva Kent, som renn sørover gjennom byen Kendal og ut i Morecambe Bay, har kjelda si på sørsidene av High Street. Kent har ein høgdeskilnad på 300&nbsp;m i løået av 40&nbsp;km (1000&nbsp;feet in 25&nbsp;miles), og blir sagt å vera den raskast rennande elva i England.

Austsida av High Street er forriven og stupbratt og fell mot Haweswater-reservoaret. Det er to fjellsjøar, eller *tarn*, under dei austlege klippene — Blea Water og Small Water; Blea Water ligg i ein klassisk fjellbotn og er 200&nbsp;feet djup, den djupaste sjøen i Lake District.

## Toppen
Det går ein mur langs ryggen av den flate toppen. Det høgaste punktet er markert med ei kvitmåla trianguleringssøyle frå Ordnance Survey. Ein har utsyn frå Penninane i aust til ein stor boge av Lakeland-åsar som fyller den vestlege horisonten. Helvellyn-kjedar og Southern Fells skil  seg særleg ut.

## Klatring
Frå Mardale kan ein ha ei flott åsvandring, med utsikt ned til Riggindale der ein ein gong kunne ha sett kongeørn. Riggindale hadde den einaste fuglen av denne typen som fanst i England, ein einsleg hann, som hadde vore der sidan 2004, men fuglen er ikkje blitt sett sidan 2016. Ein kan òg gå opp på High Street frå Patterdale, Kentmere og Troutbeck. Heile sør-til-nord-traversen av High Street-ryggen frå Ings nær Windermere til Eamont-dalen i den nordlege enden av Ullswater er ein 30 kilometer lang fottur over tolv toppar, og bør berre utførast av erfarne turgåarar.

## Sjå òg

* Hardknott Roman Fort

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:High Street (Lake District)|High Street (Lake District)]]» frå ,  den 21. juni 2022.*
Coel Hen

**Coel** (gammalwalisisk *Coil*), også kalla ***Coel Hen*** (**Coel den gamle**) og **King Cole**, er ein viktig figur i walisisk litteratur og ein sogefigur frå britisk mellomalder. Tidleg walisisk tradisjon hadde ein Coel Hen, ein leiar kring 300-talet i romersk eller like etter romersk tid i Storbritannia som var opphav til fleire kongeslekter i Yr Hen Ogledd ('det gamle nord'), den brittonsk-talande delen av det som no er Nord-England og Sør-Skottland.

Seinare mellomaldersoger fortel om ein Coel som ein meiner er avleidd frå Coel Hen. Han skal ha vore far til heilage Helena, og gjennom henne bestefaren til den romerske keisaren Konstantin den store.

Andre figurar med liknande namn kan forvekslast eller blandast med den walisiske Coel. Nokre meiner sogekongen «King Coel» er det historiske grunnlaget for den utbreidde barneregla «Old King Cole», men dette skal vera usannsynleg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coel Hen|Coel Hen]]» frå ,  den 21. juni 2022.*  

## Litteratur
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Gianmarco Tamberi

**Gianmarco Tamberi** () er ein italiensk høgdehoppar frå Civitanova Marche som vart europameister i 2016 og olympisk meister i 2021.

## Aktiv
Sommaren 2015 sette Tamberi italiensk rekord i Köln der han tok seg over 2,34 meter. Like etter forbetra han rekorden til 2,37 m i eit stemne i Eberstadt. Innandørs-sesongen 2016 hoppa han 2,38 m då han sigra i ei tevling i Hustopeče i Tsjekkia, og 2,36 m då han tok fyrsteplassen i hall-VM i Portland i Oregon. 10. juli 2016 var han den einaste som klarte 2,32 m i EM-finalen i Amsterdam. Fem dagar etter forbetra han den italienske rekorden til 2,39 meter i Monaco. 

Tamberi kom tilbake i gammal form i 2021. Under dei olympiske leikane 2021 i Tokyo stod han og Mutaz Essa Barshim frå Qatar heilt likt etter at begge reiv i alle tre forsøka på 2,39 m, og ingen hadde riv tidlegare i tevlinga. I staden for å halde fram å tevle, valde dei to å dele fyrsteplassen og begge fekk OL-gull.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2012 i Helsinki: Nr 5 – 2,24 m
*OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (2,21 m=nr 21)
*EM 2014 i Zürich: Nr 7 – 2,26 m
*VM 2015 i Beijing: Nr 8 – 2,25 m
*EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 2,32 m, framom Robert Grabarz (2,29 m)
*VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (2,29=nr 13)
*OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 2,37 m, jamt med Mutaz Essa Barshim
*VM 2022 i Eugene: Nr 4 – 2,33 m
*EM 2022 i München: Gullmedalje – 2,30 m, framom Tobia Potye (2,27 m)
*VM 2023 i Budapest: Gullmedalje – 2,36 m, framom JuVaughn Harrison (2,36 m)
*EM 2024 i Roma: Gullmedalje – 2,37 m, framom Valdyslav Lavskyj (2,29 m)
*OL 2024 i Paris: Nr 11 – 2,22 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gianmarco Tamberi|Gianmarco Tamberi]]» frå ,  den 22. juni 2022.*  

*
Cilurnum

**Cilurnum** eller **Cilurvum** var ein festning langs Hadrianmuren som blei nemnd i *[[Notitia Dignitatum]]*. Han er no blitt identifisert som festningsruinane ein har funne ved Chesters i nærleiken av landsbyen Walwick i Northumberland i England. Festningen blei bygd i år 123, like etter at muren var fullført.

Cilurnum er rekna som den best  bevarte romerske kavalerifestningen  langs Hadrianmuren. Staden blir no teken var på av English Heritage som **Chesters Roman Fort**. Det er eit museum på staden som huser funn herfrå og frå andre stader langs muren.

Festningen verna om ei bru, Chesters Bridge, som tok romarvegen Military Way bakom muren og over North Tyne. Det er att massive landstøtter frå denne brua ved festningstaden. Cilurnum blei oppretta som ein kavalerifestning, for gjengjeldingsåtak inn i barbarområde nord for muren, og blei seinare overført til infanteriet. Hadrian sjølv oppmuntra til ein Disciplina-kult blant legionar stasjonerte ved muren, og ein tidleg inskripsjon på eit altar dedikert til Disciplina, funnem i 1978, indikerer at det tidlegaste kjende militære nærværet var ei fløy av kavaleriet, *ala Augusta ob virtutem appellata* ('kalla Augusta på grunn av tapperheiten sin'). Det er òg funne inskripsjonar som viser *Cohors I Delmatarum*, frå dagens Bosnia-Hercegovina, og *Cohors I Vangionum Milliaria Equitata* frå Øvre Rheinland i Tyskland òg var stasjonerte her.

Fire store romerske søyler som ein trur kom frå Cilurnum er blitt brukt i den sørlege midtgangen i St Giles-kyrkja ved Chollerton, eit par miles oppstrøms frå festningen.

## Ettertid
Tidleg på 1800-talet flytta Nathaniel Clayton, eigaren av Chesters House og landeigedommen rundt, fleire hundre tonn jord for å dekka over dei siste restane av fesningen som del av utviklinga av parklandskapet sitt. Han skapte med dette ein jamn, uavbroten grasskråning ned til elva Tyne. Før dei forsvann tok han var på ei rekkje romerske gjenstandar som han bevarte i familien.

Sonen hans John Clayton, som arva eigedommen i 1832, engasjerte ei gruppe arbeidarar til å grava ut igjen ruinane av festningen. Han skipa også eit lite museum til å visa fram funna. John Clayton kjøpte også Housesteads Fort, Carrawburgh Mithraic Temple, Magnis i Carvoran og andre historiske stader, og gjorde fleire utgravingar.

Museet blei bestilt i 1895 og opna i 1903. Det er ein verna bygning lista som grade II* utforma av Richard Norman Shaw. Museet viser nokre av dei romerske funna til John Clayton.

## Galleri

Fil:Chollerford MMB 03 Cilurnum.jpg|Oversyn
Fil:Chesters Roman fort barracks.jpg|Brakkene
Fil:The Commanding Officer's House (praetorium), AD 150-400, Chesters Roman Fort (Cilurnum), Hadrian's Wall (44036170984).jpg|Huset til befalsoffiseren
Fil:The Baths located outside the fort, considered as the best-preserved Roman military building in Britain, Chesters Roman Fort (Cilurnum), Hadrian's Wall (38453750925).jpg|Badehusa


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cilurnum|Cilurnum]]» frå ,  den 22. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Roman Britain
* Chesters Roman Fort and Museum - Hadrian's Wall - English Heritage
Belgae

**Belgae** var ei gruppe stammar som var busette i det nordlege Gallia og mellom Den engelske kanalen og dei vestlege breiddene av Rhinen frå 200-talet f.Kr. eller tidlegare. I verket sitt *[[Commentarii de Bello Gallico]]* om gallerkrigene gav Julius Cæsar ei skildring av desse folka. Både Cæsar og andre klassiske forfattarar omtalte dei som gallarar, men som forskjellige frå «keltiske» gallarar. Ifølgje Cæsar snakka dei eit keltisk språk, men hadde germanske anar.

Den eksakte etniske gruppa deira er omstridd. Ifølgje Cæsar hadde dei andre skikkar og lovar enn dei keltiske gallarane, medan den greske historikaren Strabon på si side tona ned desse forskjellane. Mange språkforskarar går ut frå at dei snakka eit keltisk språk. Arkeologiske bevis, såvel som tekstanalysar og stadnamn, viser likevel at dei hadde genetiske, kulturelle og historiske samband med folka aust for Rhinen, mellom dei germanarane.

Ut frå studiar av lokale stadnamn er det blitt hevda at *belgae* ikkje snakka keltisk, sjølv om keltisk hadde vore innverknadsriktt blant leiarane i folka som eit medium til omverda. Teorien om den såkalla Nordwestblock går ut på at keltisk ikkje var hovudspråket nord for Ardennane. Nokre språkforskarar opererer med ei teoretisk utdøydd og distinkt grein av indoeuropeisk, som har eksistert i området før den keltiske og germanske innverknaden, og som er blitt kalla gammalbelgisk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Belgae|Belgae]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Belgae i Roman-Britain.org
Sofia Assefa

**Sofia Assefa** () er ein etiopisk tidlegare friidrettsutøvar som internasjonalt tevla i 3000 meter hinder.

## Aktiv
Ved Bislett Games 2012 i Oslo vart Assefa nummer 2 i hinderløpet og sette personleg rekord med tida 9.09,0. To månader seinare kneip ho seg fire hundredels sekund framom vinnaren på Bislett stadion, Milcah Cheywa, og tok bronsemedaljen på 3000 meter hinder under Sommar-OL 2012 i London. I Friidretts-VM 2013 i Moskva kjempa Assefa om sigeren heilt inn til oppløpet, på ny vann ho ein bronsemedalje.

Assefa sette livsbeste med 9.07,0 under eit stemne i Hengelo 11. juni 2017.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (9.47,0=nr 29)
*VM 2009 i Berlin: Nr 12 – 9.31,2
*VM 2011 i Daegu: Nr 6 – 9.28,2
*OL 2012 i London:  Bronsemedalje – 9.09,84
*VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 9.12,8
*VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 9.20,0
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 – 9.17,1
*VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (9.40,8=nr 19)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sofia Assefa|Sofia Assefa]]» frå ,  den 23. juni 2022.*
Tenestefolk

**Tenestefolk** eller **tenar** (av norrønt *þénari*) er einkvan som er tilsett i eit hushald for å gjera visse praktiske oppgåver. Tenarar bur ofte i eller nær hushaldet dei tener i. 

Arbeidsoppgåvene til ulike tenarar kan variera mykje. Dei kan gå ut på å hjelpa med personlege oppgåver, barnepass og utdanning, reinhald av hus og klede, matlaging og servering, vedlikehald av eigedom og eigedelar, reise og oppsyn, oppvarting og underhaldning, og mange former for gardsarbeid. Større, velståande hushald kan ha fleire tenarar med kvar sine avgrensa oppgåver. Mindre hushald kan ha ein eller to tenarar som tek seg av mange ulike oppgåver. 

## Historie
I norrøn tid var ein huskar ein fri, mannleg tenar. Skutelsvein kunne visa til ein tenar som varta opp ved måltid, eller til ein hirdmann av høg rang. Trælar var ufrie folk som kunne utføra tenaroppgåver.

I mellomalderen kunne gutar frå adelen vera pasjar som tente hjå ein annan adelsfamilie enn sin eigen. Som løn for tenesta fekk dei opplæring i danning og nyttige emne. Adelege kvinner kunne gjera ein liknande teneste som hoffdamer.

Gjennom mellomalderen og tidleg moderne tid utvikla det seg ulike tenarstillingar, som lakei, ein  tenar i livré, *footman*, ein liknande type uniformert tenar og butler eller hovmeister, ein tenar med ansvar for dei andre tenarane i eit større hushald. Ein hushaldar eller hushalderske kunne ha særskild oppsyn med dei tenarane som vedlikeheldt huset. Ein tenar som hjelpte herskapet med personleg stell og klesdrakt blei kalla kammertenar. Selskapsdamer kunne ha som hovudrolle å vera til stades og gjera små tenester for herskapskvinner.

Det fanst særskilde tenarar for særskilde roller, som kokk eller kokke for å laga mat, amme for å dia småborn, barnepassar for å passa dei og guvernante eller huslærar for å utdanna dei i heimen. Ein sekretær kunne ta seg av kontorarbeid og korrespondanse. Gartnarar kunne ta seg av hagar og parkar. Kuskar og seinare sjåførar kunne stå for vedlikehald og bruk av vogner og bilar. Ein kunne også ha til dømes musikarar som tenarar.

Mindre hushald kunne ha færre tenarar som gjorde meir variert, praktisk arbeid. På norske gardar i gamle dagar kunne ein ha nokre få tenarar, der kvinner blei kalla tenestejente eller taus og menn blei kalla tenestegut, gardsgut eller (teneste)dreng.

Seinare kunne familiar i byane ha nokre få eller berre ein tenar kalla hushjelp. I moderne samfunn med mange hushaldningsmaskinar og andre hjelpemiddel er det blitt mindre vanleg å ha tenarar, men det finst mange som har service- eller tenesteyrke i større verksemder.

## Ord som er avleidde frå tenarnemningar

*Ambassadør
*Diakon
*Doula
*Kyrkjetenar
*Minister
*Stumtenar
*Tenestemann
*Vasall
*Årmann

## Kjelder

*Fritekstsøk etter tenar i *[[Nynorskordboka]]*

## Bakgrunnsstoff
James Carter

**James Carter** () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Baltimore som spesialiserte seg på 400 meter hekk. Han vann sølvmedaljen i øvinga ved VM i friidrett 2005.

## Aktiv
Carter vart fjerdemann på langhekken både under Sommar-OL 2000 og OL 2004. I mellomtida, sesongen 2002, vann han IAAF-turneringa i øvinga. Han gjorde sitt livs løp i VM-finalen i Helsinki der han sette personleg rekord med tida 47,43 sekund og sikra seg sølvmedaljen. I den neste verdsmeisterskapen, i Osaka i 2007, vart han atter ein gong nummer 4 på 400 m hekk. 

Carter vart USA-meister på langhekk i 2002, 2004 og 2007.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Nr 4 – 48,04
*VM 2001 i Edmonton: Utslått i semifinalane (49,38=nr 14) 
*OL 2004 i Aten: Nr 4 – 48,58
*VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 47,43, bakom Bershawn Jackson (47,30)
*VM 2007 i Osaka: Nr 4 – 48,40

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:James Carter (hurdler)|James Carter (hurdler)]]» frå ,  den 24. juni 2022.*  

*
Livré

**Livré** eller **livre** (frå fransk for ‘utlevert’) er ein uniformstype for ein mannleg tenar i eit herskapshus.
Omgrepet viste opphavleg til kapper (gjerne med pelskrage) som den franske kongen delte ut ved større årlege festlege høve til bannerherrar og riddarar.

Seinare gjekk uttrykket over til å visa til uniformsaktige drakter brukt av finare tenarskap og væpnarar. Dei var haldne i særskilde fargar, til dømes i våpenfargane til adelsslekta dei tente. Ein kunne også ha meir detaljerte element frå heraldikken til slekta på kleda, også i små detaljar som prega på knappane. 

I Europa var livré-moten lenge dominert av impulsar frå det franske hoffet i Versailles. I tillegg til kvardagslivréet kunne ein ha livrésett meint for meir høgtidelege tilstellingar, og dessuten morgonlivrear. 

Livrear eller inspirerte drakter er blitt tekne var på i fleire samanhegnar, til dømes ved mange moderne hoff og ved hotell (dørvakter, portnarar, resepsjonistar, piccoloar).  

## Sjå òg
*Footman
*Lakei

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Livré|Livré]]» frå ,  den 24. juni 2022.*  

## Litteratur

* Heinrich XXVIII. Prinz Reuß zu Köstritz: *Der korrekte Diener. Handbuch für Herrschaften und deren Diener*. Parey, Berlin 1900 (Tekst i Wikisource)
* Marieluise Kliegel: *Des Dieners alte Kleider. Livreen und Livreeknöpfe – ausgewählte Beispiele deutscher Adelshöfe des 19. Jahrhunderts*. Vereinigte Westfälische Adelsarchive, Münster 1999 (zugl. Münster (Westfalen), Univ., Diss., 1997)
* *Des Kaisers teure Kleider. Festroben und Ornate, Hofuniformen und Livreen vom frühen 18. Jahrhundert bis ins Zeitalter von Franz Joseph&nbsp;I. und Elisabeth*. Katalog zur Ausstellung des Kunsthistorischen Museums Wien und des Reiss-Museums Mannheim 2000/2001. Wien/Mannheim 2000, ISBN 3-85497-010-2
Mélina Robert-Michon

**Mélina Robert-Michon** () er ein fransk friidrettsutøvar som tevlar i diskoskasting. Ho vann i tida 2013-17 VM-sølv, EM-sølv, OL-sølv og VM-bronse i øvinga.

## Aktiv
Robert-Michon sette personbeste i diskoskast med 65,78 meter sommaren 2002. Fyrst elleve år seinare kasta ho lenger, under VM-finalen i Moskva 2013 la ho på ein halv meter og vann sølvmedaljen. Også i Zürich-EM 2014 og i Sommar-OL 2016 sikra Robert-Michon seg sølvmedaljen, i den siste tevlinga med sitt livs lengste kast på 66,73 meter. I alle desse tre tevlingane vart kroatiske Sandra Perković eitt nummer eller så for stor. Ved verdsmeisterskapen 2017 tok Robert-Michon bronsemedaljen.  

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1998 i Budapest: Utslått i kvalifiseringa (47,88 m=nr 29)
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (54,11 m=nr 29)
*VM 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (56,22 m=nr 20)
*EM 2002 i München: Nr 12 – 54,92 m
*VM 2003 i Paris: Nr 11 – 58,52 m
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (56,70 m=nr 31)
*EM 2006 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (53,77 m=nr 17)
*VM 2007 i Osaka: Nr 11 – 57,81 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 7 – 60,66 m
*VM 2009 i Berlin: Nr 8 – 60,92 m
*EM 2012 i Helsinki: Nr 6 – 60,41 m
*OL 2012 i London: Nr 5 – 63,98 m
*VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje – 66,28 m, bakom Sandra Perković (67,99 m)
*EM 2014 i Zürich: Sølvmedalje – 65,33 m, bakom Sandra Perković (71,08 m)
*VM 2015 i Beijing: Nr 10 – 60,92 m
*EM 2016 i Amsterdam: Nr 5 – 62,47
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje – 66,73 m, bakom Sandra Perković (69,21 m)
*VM 2017 i London: Bronsemedalje – 63,21 m
*VM 2019 i Doha: Nr 10 – 59,99 m
*OL i 2021 i Tokyo: Utslått i kvalifiseringa (60,88 m=nr 15)
*VM 2022 i Eugene: Nr 10 – 60,36 m
*EM 2022 i München: Nr 8 – 60,60 m
*VM 2023 i Budapest: Nr 9 – 63,46 m
*EM 2024 i Roma: Nr 7 – 61,65 m
*OL 2024 i Paris: Nr 12 – 57,03 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mélina Robert-Michon|Mélina Robert-Michon]]» frå ,  den 25. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Auxilia

**Auxilia** var hjelpetroppar i den romerske hæren. Desse soldatane var ikkje romerske borgarar, men blei rekrutterte blant gallarar, germanarar og andre folkegrupper som romarane hadde overvunne og teke opp blant sine allierte. Auxilia blei innførte til dei romerske legionane av keisar Augustus etter at han omorganiserte den romerske hæren i 30&nbsp;f.Kr. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Auxilia|Auxilia]]» frå  og «[[:en:Auxilia|Auxilia]]» frå , den 25. juni 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 1989

**Verdsmeisterskapen i roing 1989** vart avvikla på Bledvatnet ved Bled i dåverande Jugoslavia, finalane gjekk føre seg 9. og 10. september. Mennene tevla i 12 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein gullmedalje i dobbeltsculler for menn.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt dobbeltfirar





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1989 World Rowing Championships|1989 World Rowing Championships]]» frå ,  den 23. juni 2022.*
Bjørnsonfestivalen

**Bjørnsonfestivalen** er ein internasjonal litteraturfestival som er blitt halden årleg i august i Molde og Nesset sidan 1992. Han blei grunnlagd av forfattaren Knut Ødegård i samband med 250-årsjubileet til Molde by. Festivalen har namn etter nobelprisvinnaren Bjørnstjerne Bjørnson, som voks opp på Nesset prestegård og gjekk på skule i Molde. 

Festivalen følgjer Bjørnson si and ved å fokusera på fred, menneskerettar og ytringsfridom, og har vore ein pådrivar for å få Molde inn i nettverket av fribyar for forfølgde forfattarar. I samband med dette blei fredslunden ved Kongebjørka i Molde innvigd i 1997. Blant dei som har planta tre i lunden er Yasar Kemal, Thor Heyerdahl, Amos Oz, Hans Blix, den islandske presidenten Vigdís Finnbogadóttir og nobelprisvinnarane Seamus Heaney og Wole Soyinka.

Den høge vernaren til festivalen er sidan 2005 kronprins Haakon. Prinsesse Märtha Louise var det frå 1994 til 2005.

Bjørnsonfestivalen har kontor i huset Forum. I 2012 flytta festivalen inn i nye lokale i kulturbygget Plassen. Johild Kosberg Bredin blei festivalsjef i 2016.

## Sjå òg

* Bjørnstjerne Bjørnson-Akademiet
* Bjørnsonstipendet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørnsonfestivalen|Bjørnsonfestivalen]]» frå ,  den 25. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Bjørnsonfestivalen
Fredslunden

**Fredslunden** er eIn park ved Kongebjørka i Molde. Han blei grunnlagd av Knut Ødegård, president for Bjørnsonfestivalen, i 1997. Staden blei vald fordi Kongebjørka er eit symbol for kampen for fridom, fred og menneskeverd. 

Dei fyrste som planta tre i lunden var Wole Soyinka, den fyrste afrikanske personen som vann Nobelprisen i litteratur, og den tyrkiske forfattaren Yasar Kemal. Det er særleg forfattarar som har planta tre her, men også andre som har vore involverte i arbeid for fred og menneskerettar har bidratt til lunden. 

## Personar som har planta tre i lunden

* 1997 &ndash; Wole Soyinka og Yasar Kemal
* 1998 &ndash; Vigdís Finnbogadóttir og Seamus Heaney
* 1999 &ndash; Amos Oz og Izzat al-Ghazawi
* 2000 &ndash; Thor Heyerdahl
* 2001 &ndash; Bei Dao
* 2004 &ndash; Hans Blix

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fredslunden|Fredslunden]]» frå ,  den 25. juni 2022.*
Danny McFarlane

**Danny McFarlane** () er ein jamaicansk tidlegare friidrettsutøvar som spesialiserte seg på 400 meter og etterkvart 400 meter hekk. Han vann sølvmedaljen på langhekken under Sommar-OL 2004, perioden 1995-2003 var han med om å sikre Jamaica fem VM-sølv og eitt OL-sølv i 4 x 400 meter stafett.

## Aktiv
McFarlane vann sølv med Jamaica sitt lag i 4 x 400 meter stafett under i VM i friidrett 1995 i Göteborg. Dei neste åtte åra var han med på ein unik prestasjonsrekke, ettersom han og Jamaica skulle ende opp på sølvplass i den lange stafetten i så vel VM 1997, VM 1999, OL 2000, VM 2001 og VM 2003. Det høyrer med til soga at heile tre av desse sølvmedaljane opphavleg var i bronse, der vinnaren i tre av tevlingane i ettertid fekk annullert sine plasseringar.

Under Sydney-leikane i 2000 sprang McFarlane inn til åttandeplass i finalen på 400 meter, den einaste gongen han tok seg til OL- eller VM-finale på distansen. Sidan gjekk han over til å spesialisere seg i 400 meter hekk, såleis var han åra 2003-09 ein av verdas fremste i øvinga. Etter å ha vorte fjerdemann i Paris-VM 2003 på langhekken, lukkast McFarlane under dei olympiske sommarleikane 2004 vinne si einaste individuelle meisterskapsmedalje då han vart nummer to på 400 meter hekk bakom Félix Sánchez. Seinare vart han høvesvis nummer 5,4 og 6 på langhekken i Osaka-VM 2007, Beijing-OL 2008 og Berlin-VM 2009.

McFarlane sine personlege rekordar var 44,90 sekund på 400 meter og 48,00 på 400 m hekk.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1993 i Stuttgart: Nr 7 i 4 x 400 m stafett
*VM 1995 i Göteborg: Sølv i 4 x 400 m stafett. Utslått i semifinalen på 400 m (45,98=nr 13)
*VM 1997 i Aten: Sølv i 4 x 400 m stafett
*VM 1999 i Sevilla: Sølv i 4 x 400 m stafett. Utslått i semifinalen på 400 m (45,86=nr 15)
*OL 2000 i Sydney: Sølv i 4 x 400 m stafett. Nr 8 på 400 m – 45,55
*VM 2001 i Edmonton: Sølv i 4 x 400 m stafett
*VM 2003 i Paris: Sølv i stafett. Nr 4 på hekken – 48,30
*OL 2004 i Aten: Sølvmedalje i 400 m hekk – 48,11, bakom Félix Sánchez (47,59) 
*VM 2005 i Helsinki:  Utslått i semifinalen på 400 m hekk (49,41=nr 14)
*VM 2007 i Osaka: Nr 5 i 400 m hekk – 48,59
*OL 2008 i Beijing: Nr 4 i 400 m hekk – 48,30
*VM 2009 i Berlin: Nr 6 i 400 m hekk – 48,65

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Danny McFarlane|Danny McFarlane]]» frå ,  den 26. juni 2022.*
Spolia

***Spolia*** (latin) er det å bruka opp att byggjesteinar til nye bygningar eller skulpturar. Dette er ein eldgammal og utbreidd praksis der stein som er blitt broten, kutta og brukt i eit byggverk blir frakta bort for å brukast ein annan stad. Praksisen er av spesiell interesse for historikarar, arkeologar og arkitekturhistorikarar sidan gravsteinar, monument og arkitektoniske fragment frå antikken ofte finst innebygd i strukturar laga nokre hundreår eller tusenår seinare. Arkeologen   Philip A. Barker gjev døme på ein gravstein frå sein romersk tid (truleg det 1. hundreåret) frå Wroxeter som ein kunne sjå hadde blitt hogd ned og gått gjennom forvitring medan han var i bruk som ein del av ein yttervegg og så, kanskje så seint som 500-talet, gjeninnskriven for å brukast opp att som gravstein.

Praksisen var vanleg i seinantikken. Ein kjenner til at heile eldre strukturar, inkludert underjordiske fundament, er blitt rivne for å bygga nye bygningar av byggjematerialet. I følgje Baxter går ein ut frå at to kyrkjer i Worcester (ei frå 600-talet og ei frå 900-talet) blei tekne ned slik at heilage Wulstan kunne bruka byggjesteinane deira for å reisa ei domkyrkje  i 1084. Soknekyrkjene i Atcham, Wroxeter og Upton Magna er i stor grad bygde av stein henta frå bygningane i romarbyen Viroconium Cornoviorum.

Romerske døme er Janusbogen, dei tidlegare keisarrelieffa som blei brukte opp att på Konstantinbogen, søylegangen til den gamle Peterskyrkja; i bysantinske territorium finn ein døme i den utvendige skulpturen på Panagia Gorgoepikoos-kyrkja i Atens; i mellomalderen blei romerske fliserr brukte opp att i domkyrkja i St Albans, i mykje av mellomalderearkitekturen i Colchester, porfyrsøyler i Palatinarkapellet i Aachen, og søylegangen til basilikaen Santa Maria i Trastevere. Spolia frå den islamske verda inkluderer søylene i hypostilmoskeane i Kairouan, Gaza og Cordoba.

## Galleri

Fil:THES-Heptapyrgion spolia 3.jpg|Fragment av greske innskrifter i den osmanske festningen Heptapyrgion (Yedikule) frå 1431 i Thessaloniki
Fil:Iznik Wall at Lefke Gate 8254.jpg|Spolia i bymuren i İznik i Tyrkia, ved Lefkeporten
Fil:Bosra. Via colonnata - DecArch - 2-37.jpg|Jonisk søyle sett inn i ein vegg i Bosra i Syria
Fil:Spolia - Baptistry of Neon - Ravenna 2016.jpg|Spolia ved Battistero Neoniano i Ravenna
Fil:Beschadigd beeld en inscripties gemetseld in muur van kasteel in stad Gozo Belle statue mutilée & inscriptions encastrées dans le mur extérieur du Château de la Ville de Ghozo (titel op object) Voya, RP-T-00-494-10B.jpg|Illustrasjon frå 1700-talet av ein romersk statue og inkripsjonar i murane i Cittadella i Gozo på Malta. Statuen er sidan teken ut att, og er no ved Gozo arkeologiske museum.
Fil:Zadar Spolia St-Donatus.jpg|Romersk spolia i grunnmuren til St&nbsp;Donatus-kyrkja i Zadar i Kroatia


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Spolia|Spolia]]» frå ,  den 26. juni 2022.*
Anglernes kirkes historie

***Anglerne kirkes historie*** (latin *Historia ecclesiastica gentis Anglorum*) er hovudverket til angelsaksisk munken Beda den ærverdige. Sjølv kalla han verket ei kyrkjehistorie, men det dekker langt meir enn tittelen skulle tilseia. Fordi historia om kyrkja i England fram til hans tid i stor grad dreidde seg om misjonsverksemd, der kongane var heilt sentrale, skriv han mykje om politikk, krigføring og anna. Verket er derfor ei av dei viktigaste kjeldene til kunnskap om dei angelsaksiske kongedømma.

Verket er skrive på latin og handlar om historia til den engelske kyrkja og om England generelt, men har hovudfokus på konflikten mellom den katolske og den keltiske kristendommen. Ein går ut frå at det blei sett saman i fem band i 731, då Beda var rundt 60 år gammal.

Dei fyrste kapitla er sette saman frå tidlegare kjelder, som pavelege brev og det andre forfattarar måtte ha nemnt om England. I tillegg er det lagt inn legender og munnlege overleveringer. Frå kapittel 22 og utover dekker han tida etter at misjonærbiskopen Augustin kom til England i 596, og han har då betre kjeldemateriale. Han gjorde mykje arbeid for å få tak i kjeldene, og det er tydeleg at han for denne perioden var meir forsiktig med å bruka munnlege overleveringer når han hadde eit alternativ.

## Utgjevingar

* 1475: trykt i Tyskland
* 1563: «basisutgivinga» (ukomplett)
* 1643: fyrste utgåve trykt i England
* 1688: «Köln-utgåva»
* 1742: Smith
* 1884: Giles, opptrykka i Patrologia Latina
* 1896 C. Plummer,  Oxford
* 1969: Bertram Colgrave og R. A. B. Mynors,  Oxford, Clarendon Press, nytrykk med rettingar i 1992
* 2005: Michael Lapidge, Paris

## Norsk utgåve

* Beda. *Anglernes kirkes historie*. Omsett av Else Schjøth. Aschehoug, 1979. (Thorleif Dahls kulturbibliotek). ISBN 82-03-09780-4 ; ISBN 82-03-09781-2

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anglernes kirkes historie|Anglernes kirkes historie]]» frå ,  den 27. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Jones, Putnam Fennell: *A Concordance to the Historia ecclesiastica of Bede*, Cambridge, 1919.
* Wallace-Hadrill, J. M.: *Bede's Ecclesiastical history of the English people: a historical commentary*, Oxford: Clarendon Press; New York: Oxford University Press, 1988.

* Wikisource – latin: ''Historia Ecclesiastica gentis Anglorum''
* Beda: ''Historia ecclesiastica gentis Anglorum'', på latin hos *The Latin Library*.
* Beda: ''Ecclesiastical History of the English Nation'', utdrag hos *Internet Medieval Sourcebook*.
John Clayton (1792–1890)

**John Clayton** () var ein britisk oldkunnig og byfullmektig (*town clerk*) for Newcastle upon Tyne i England. Han samarbeidde med byggherren Richard Grainger og arkitekten John Dobson om å byggja ut bysentrumet i nyklassisistisk stil (Grainger Town). Clayton Street i Newcastle er kalla opp etter han. Clayton gjorde også mykje for å ta vare på restane av den romerske Hadrianmuren.

John Clayton etterfølgde far sin som byfullmektig i 1822. Han arva eigedommen Chesters i Humshaugh frå far sin i 1832. Denne omfatta restane av den romerske festningen Cilurnum, som faren hadde dekt over med jord for å utvikla eit parklandskap. John Clayton engasjerte ei gruppe arbeidarar til å grava ut igjen ruinane av festningen. Han skipa også eit lite museum til å visa fram funna. Clayton engasjerte seg også i utgravingar og ruinvern andre stader, og kjøpte Housesteads Fort, Carrawburgh Mithraic Temple, Magnis i Carvoran og andre historiske stader.

Han bestilte eit museum ved Chesters i 1895 som opna i 1903. Bygningen er utforma av Richard Norman Shaw, og viser nokre av dei romerske funna til John Clayton.

John Clayton er avbilda som ein centurion i eit måleri av William Bell Scott ved Wallington Hall i nærleiken av Morpeth som framstiller bygginga av muren.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:John Clayton (town clerk)|John Clayton (town clerk)]]» frå ,  den 27. juni 2022.*
Friidrettsutøvaren Chris Brown

**Christopher Deon Brown** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Bahamas, spesialist på 400 meter. Han vann åtte VM-/OL-medaljar med Bahamas sitt lag i 4 x 400 meter stafett, gullmedaljen under verdsmeisterskapen 2001 i Edmonton og under Sommar-OL 2012 i London. Brown sin personlege rekord på 44,40 sekund er frå Bislett stadion i Oslo 6. juni 2008.

## Aktiv
Brown fekk si fyrste OL-medalje ved Friidrett under Sommar-OL 2000 dei olympisk leikane i Sydney, ein bronsemedalje i 4 x 400 m stafett. Året etter vart han verdsmeister for Bahamas, etter at USA sitt lag fleire år i ettertid fekk annullert prestasjonen sin. Deretter sanka Brown og Bahamas stafettsølv i tre verdsmeisterskap i rad: 2003, 2005, 2007. Også i Sommar-OL 2008 vann Bahamas sølv i 4 x 400 m stafett. I dei neste sommarleikane, i London 2012, vart Brown olympisk stafettmeister. Han avslutta med stafett-bronse under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro.

Trass i at Brown tilhøyrde verdseliten på 400 meter i ei ti års tid, lukkast han aldri å vinne ein medalje i dei aller største internasjonale tevlingane. Han enda opp som fjerdemann i 400-meterfinalen både ved VM 2005 i Helsinki, VM i friidrett 2007 i Osaka, samt OL 2008 i Beijing. Nærast medalje kom han i Beijing, der han var fire hundredels sekund for seint i mål. Året etter vart han femtemann på distansen i VM 2009 i Berlin. Også i London OL 2012 sprang Brown inn til fjerdeplassen på 400 m. Derimot lukkast han vinne 400-meteren ved hall-VM 2010 i Doha, ei tevling med langt tynnare deltaking enn i ordinære utandørsmeisterskap.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Bronse i stafett. Utslått i kvartfinalane på 400 m (45,76=nr 25)
*VM 2001 i Edmonton: Gull i stafett. Utslått i forsøket på 400 m (46,01=nr 27)
*VM 2003 i Paris: Bronse i stafett. Utslått i semifinalen på 400 m (45,29=nr 15)
*OL 2004 i Aten: Utslått i semifinalen på 400 m (45,31=nr 11)
*VM 2005 i Helsinki: Nr 4 på 400 m – 44,48. Sølv i stafett
*VM 2007 i Osaka: Nr 4 på 400 m – 44,45. Sølv i stafett
*OL 2008 i Beijing: Nr 4 på 400 m – 44,84. Sølv i stafett
*VM 2009 i Berlin: Nr 5 på 400 m – 45,47
*VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalen på 400 m (45,54=nr 12)
*OL 2012 i London: Gull i stafett. Nr 4 på 400 m – 44,79
*VM 2013 i Moskva: Utslått i semifinalen på 400 m (45,18=nr 10)
*VM 2015 i Beijing: Utslått i semifinalen på 400 m (45,09=nr 19)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronse i stafett. Utslått i forsøket på 400 m (45,56=nr 17)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chris Brown (sprinter)|Chris Brown (sprinter)]]» frå ,  den 27. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Chris Brown

**Christopher Maurice Brown** () er ein amerikansk R&B- og pop-låtskrivar, dansar, musikkvideoregissør og skodespelar.

## Diskografi
### Album

* 2005: *Chris Brown*
* 2007: *Exclusive*
* 2009: *Graffiti*
* 2011: *F.A.M.E.*
* 2012: *Fortune*
* 2014: *X*
* 2015: *Fan of a Fan: The Album* (med Tyga)
* 2015: *Royalty*
* 2017: *Heartbreak on a Full Moon*
* 2019: *Indigo*
### Singlar

### Miksteipar
* 2010: In My Zone (Rhythm & Streets)
* 2010: In My Zone 2
* 2011: Boy In Detention
* 2015: Before the Party
* 2016: Before the Trap: Nights in Tarzana (med OHB)
* 2016: Attack the Block (med OHB og Section Boyz)
* 2017: Burn My Name (med Ray J)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chris Brown|Chris Brown]]» frå ,  den 27. juni 2022.*
Det cubanske herrelandslaget i handball

**Cuba sitt herrelandslag i handball** er det mannlege landslaget i handball for Cuba. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Federación Cubana de Balonmano. Landslaget har deltatt i internasjonale turneringar sidan 1979.

## Resultat i internasjonale turneringar
*Resultata som er vist under er berre turneringar der Cuba har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*

### [[Olympiske sommarleikar|Olympiske leikar]]
*  1980: 11. plass
*  2000: 11. plass

### Verdsmeisterskapen

*  1982: 13. plass
*  1986: 15. plass
*  1990: 14. plass

*  1990: 13. plass
*  1997: 14. plass

*  1999: 8. plass
*  2009: 20. plass

### Panamerikanske leikar

*  1987: 2. plass
*  1991: 1. plass
*  1995: 1. plass

*  1999: 1. plass
*  2007: 3. plass

*  2015: 6. plass
*  2019: 5. plass

### Den panamerikanske meisterskapen

*  1979: 1. plass
*  1981: 1. plass
*  1983: 1. plass
*  1985: 1. plass

*  1989: 1. plass
*  1994: 1. plass
*  1996: 1. plass
*  1998: 1. plass

*  2000: 2. plass
*  2008: 3. plass
*  2010: 4. plass

### Nor.Ca.-meisterskapen
*  2014: 2.-plass
*  2018: 1.-plass

## Sjå òg
* Cuba sitt kvinnelandslag i handball

## Bakgrunnsstoff
*Profil på nettstaden til IHF
Richard Mateelong

**Richard Kipkemboi Mateelong** () er ein kenyansk tidlegare hinderløpar. Åra 2007-09 vann han to VM-medaljar og ein OL-medalje i 3&nbsp;000 meter hinder.

### Aktiv
Mateelong vart andremann på 3&nbsp;000 meter hinder i IAAF-finalen 2006, ein prestasjon han gjentok i 2007. Både under VM 2007 i Osaka og Sommar-OL 2008 i Bejing kom han i mål til bronsemedalje. I Berlin 2009 sette han personbeste med tida 8.00,8, noko som sikra han sølvmedaljen eit lite halvsekund bak landsmannen Ezekiel Kemboi og like framom Bouabdellah Tahri og Paul Koech. Hausten 2010 sprang Mateelong inn til siger ved Samveldeleikane i Delhi på tida 8.16,3, to sekund framom nettopp Kemboi. 11. mai 2012 presterte Mateelong sitt livs beste hinderløp då han i DL-stemnet i Doha vart klokka inn på 7.56,8, hakk i hæl landsmannen Paul Koech. Sidan han så berre vart nummer 4 i det kenyanske OL-uttaket, glapp London-OL for Mateelong.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2007 i Osaka: Bronsemedalje – 8.17,5
*OL 2008 i Beijing: Bronsemedalje – 8.11,1
*VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 8.00,8, bakom Ezekiel Kemboi (8.00,4)
*VM 2011 i Daegu: Nr 7 – 8.19,3

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Richard Mateelong|Richard Mateelong]]» frå ,  den 28. juni 2022.*
Bernard Barmasai

**Bernard Barmasai** () er ein kenyansk tidlegare hinderløpar. Han var verdsrekordhaldar i 3&nbsp;000 meter hinder 1997-2001 med tida 7.55,72.

### Aktiv
Barmasai sette verdsrekord i 3&nbsp;000 m hinder då han 24. august 1997 i Köln sprang i mål på 7.55,72. Rekorden vart ståande til marokkanaren Brahim Boulami sletta den i 2001. Tida var elles kenyansk rekord i 14 år. Barmasai deltok i hinderløp i tre verdsmeisterskap og Sommar-OL 2000. I alle desse tevlingane  kjempa han i toppen, men måtte sjå seg passert av sterkare spurtarar på sluttrunda. Han vart nummer tre i VM 1997, to tidels sekund bak vinnaren, nummer 5 i VM 1999, fjerdemann i OL 2000, 0,08 sekund unna bronsen, og bronsevinnar i VM 2001. I 2002-2003 sleit Barmasai med kneskadar. Han kutta då ut hinderløp og byrja springe maraton.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1997 i Aten: Bronsemedalje – 8.06,04
*VM 1999 i Sevilla: Nr 5 – 8.13,5
*OL 2000 i Sydney: Nr 4 – 8.22,2
*VM 2001 i Edmonton: Bronsemedalje – 8.16,5

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bernard Barmasai|Bernard Barmasai]]» frå ,  den 28. juni 2022.*