Aker Solutions Stord

**Aker Solutions Stord**, tidlegare *Kværner Stord AS*, *A/S Stord Sildoljefabrik*, *AS Stord*, *AS Stord Verft*, *Aker Kværner Stord AS* og *Aker Stord AS* er eit verft på Stord i Hordaland eigd av Kværner ASA. Kværner Stord er ein sentral aktør i utbygginga av dei store installasjonane på Norsk sokkel. Kværner Stord har 1698 tilsette (2014).

## Historie
Værftet byrja som sildoljefabrikk i 1919, skipa av kaptein Theodor Onarheim og brørne hans. Fabrikken vart bygt i løpet av ein kort periode og stod klar til å produsere sildeolje vinteren 1920. Verksemda gjekk etter nokre år konkurs vart overteken av Sigfinn Bartz-Johannessen frå Bergen som saman med sonen Christian Bartz-Johannessen dreiv og utvikla verksemda vidare. Det vart produsert sildeolje ved anlegget heilt fram til 1959. Sidan sildolje- og sildemjølproduksjon var sesongbasert såg leiarane av bedrifta seg om etter anna for å få kontinuitet i bemanninga på anlegget og i 1938 vart det bygd ein liten bedding og tilhøyrande plateverkstad i nærleiken av sildoljefabrikken. I tida frå 1943 til 1980 vart anlegget utvikla og det vart bygd mange typar skip, frå mindre passasjerskip, redningsfartøy, kvalbåtar, bilferjer, linjeskip til dei største tankskipa på heile 286&nbsp;000 TDW. 

Skipsbygginga tok til like etter den andre verdskrigen var over. Det første skipet som stod ferdig på verftet var «Midthordland» frå 1947. Båten er i dag eit veteranskip som framleis er i drift. I 1952 stod ein ny plateverkstad og ny bedding ferdig. Det vart bygd skip opp til 6500 TDW, men beddingen vart rask for liten og vart nedlagd alt i 1964. I 1958 gjekk verftet inn i Aker-konsernet og i 1956-1958 vart den nye plateverkstad 3 med tilhøyrande byggedokk og kaianlegg bygt, finansiert av Aker. Byggedokken var så stor at det kunne byggast skip på 219&nbsp;000 tonn, noko som synte at verftet var framsynt, for det var først i 1971 at ein trong å utvide dokken for å kunne byggje skipa på 286&nbsp;000 tonn. 

Då Suezkanalen opna vart det kontrahert særs mange tankskip, og det vart snakka om å byggje ut verftet for å kunne byggje skip frå 500&nbsp;000 til 800&nbsp;000 tonn, noko som var bakgrunnen for satsinga på Eldøyane på Stord. Men då oljekrisa kom på 1970-talet vart det derimot ein brå stopp for denne skipsindustrien. Dei største skipa som vart bygd her på Stord er òg dei største skipa som nokon gong er bygd i Noreg. I alt vart det bygd 115 båtar og skip i perioden 1943 til 1980. 

Samstundes med at skipsbygginga minka, hadde ein så vidt byrja å byggje oljeplattformer. Den første plattforma som vart bygd på Aker Stord var Statfjord A. Fleire condeep-plattformer fylgde, som Gullfaks-plattformene, Oseberg A og Troll A, det største menneskeskapte byggverket som nokon gong er flytta på. 

Utover på 1990- og 2000-talet har verftet bygd ei rekkje halvt nedsøkte plattformer som Snorre A og B, Njord og Kristin, i tillegg til produksjons- og lagringgskipa Norne og Åsgard A

I 1996 byrja ein òg å ta til lands utrangerte plattformer for å demontere dei. Den første var Esso Odin og i 2001-2003 vart den 110&nbsp;000 tonn tunge britiske produksjonsplattforma Maureen A demontert, der 99,5 % av plattforma vart gjenbrukt eller resirkulert.  

I tillegg utnytta Aker Stord kompetansen sin til å verte ein aktør på landanlegg. Aker Stord har medverka til både gassterminalen på Kårstø, Snøhvit LNG på Melkøya og Ormen Lange-anlegget på Aukra ved Molde. 

Dei siste store prosjekta til Aker Stord har vore bygging av dei største boreriggane i verda, Aker Spitsbergen og Aker Barents samt bygging av Gjøa-plattforma.

Aker Stord gjennomfører i 2010 oppgradering og utviding av Staoil sitt anlegg på Kollsnes samt bygging av Aker Clean Carbon sitt pilot anlegg for Co2 handtering på Mongstad.

## Teknologisk utvikling
Aker Stord var på fleire område ei pionerbedrift som var leiande i utviklinga av ny teknologi innan skipsbygging. Verkstaden var den første i Noreg som nytta optisk merking av skipsdelane, noko dei starta med i byrjinga av 1950-åra. Med optisk merking teiknar ein alle delane i 1:10. Teikningane vert fotografert og filmane vart framvist med ein prosjektor i eit merketårn og kom fram direkte på stålet som lysande strekar i full storleik på verkstaden. 

I byrjinga av 1960-åra tok ein til å nytte Autokon, som var eit system for numerisk teikning av skip og numerisk styring av brennemaskinane. I tillegg var dei tidlege ute med å nytte EDB og edb-baserte system for produksjonsplanlegging og dataassistert konstruksjon (CAD).

## Eit utval av prosjekt

## Referanser