open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bølgjelengd

**Bølgjelengd** eller **bylgjelengd** er eit omgrep som siktar til avstanden mellom like tilstandar i eit repeterande bylgjemynster. Ein kan til dømes måla avstanden mellom bylgjetoppane.

Bylgjelengda er ofte gjeven med den greske bokstaven lambda, λ.

Bylgjelengda heng saman med frekvensen *f*, talet på bylgjer som passerer eit gjeve punkt per tidseining. *λ* står i eit inverst forhold til frekvensen ved at bylgjelengda er lik farten til bylgja delt på frekvensen. For elektromagnetiske bylgjer (t.d. lys) i vakuum er farten til bylgja lik lysfarten. Lydbylgjer i luft held lydfarten. Samanhengen mellom bylgjelengd og frekvens vert skriven:

: \lambda = \frac{v_w}{f} 

der
:*λ* er bylgjelengda av lydbylgja eller den elektromagnetiske bylgja
: v_w  er utbreiingsfarten til bylgja, og
:*f* er frekvensen til bylgja målt i bylgjer per sekund, hertz (Hz).

Utbreiingsfarten for elektromagnetisk stråling er lysfarten. I vakuum vil det seia 299&nbsp;792&nbsp;458 m/s. Lyd gjennom luft breier seg med 343 m/s ved 20 °C.

Når lydbylgjer eller elektromagnetiske bylgjer går gjennom eit stoff, vert bylgjelengda redusert med ein faktor som tilsvarar brytingsindeksen eller *[[refraksjon]]en* *n* til mediet. Frekvensen endrar seg ikkje. Dersom me kjenner *n* er bylgjelengda i mediet er gjeven ved

:
\lambda^\prime  = \frac{\lambda_0}{n}
,

der *λ* er bylgjelengda i mediet, medan λ0 er bylgjelengda i vakuum.

Bylgjelengder for elektromagnetisk stråling er oftast gjeven ved vakuumbylgjelengda, uavhengig av kva medium dei passerer.

Louis-Victor de Broglie oppdaga at alle partiklar som har rørslemengd har ei bylgjelengd kalla *de Broglie-bylgjelengda*. For ein relativistisk partikkel er denne bylgjelengda gjeven ved:

:
\lambda = \frac{h}{p} = \frac {h} \sqrt{1 - \frac{v^2}{c^2}}
,

der:

:* *h* er Plancks konstant
:* *p* er rørslesmengda til partikkelen
:* *m* er massen til partikkelen 
:* *v* er farten til partikkelen

## Sjå også
* Frekvens
* Amplitude
* Elektromagnetisk stråling
* Mikrobølgjer
Chandigarh

**Chandigarh** er ein by i India som er hovudstad i dei to delstatane Panjab og Haryana. Han har status som forbundsterritorium. Byen Chandigarh utgjer heile forbundsterritoriet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Dadra og Nagar Haveli

**Dadra og Nagar Haveli** er eit distrikt i Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu i India. Det er sett saman av Nagar Haveli, eit lite område mellom Maharashtra og Gujarat og Dadra, ein enklave i Gujarat.
Dadra og Nagar Haveli var tidlegare eit eige forbundsterritorium  med Silvassa som hovudstad. Det  blei slått saman med Daman og Diu til eit nytt territorium den 26. januar 2020.
## Geografi
Området er åslendt, og rundt 40&nbsp;% av territoriet er skogdekt. Austdelen ligg nær Dei vestlege Ghatfjella, og kan nå høgder opptil 300 moh.

Damanganga er den einaste større elva i territoriet. Ho renn frå Maharashtra nordvestover til hamnebyen Daman.

## Folkesetnad
Territoriet omfattar rundt 70 landsbyar. Dei fleste innfødde bur på landsbygda. Rundt 80&nbsp;% av dei er rekna som urfolk (adivasiar). Det blir snakka fleire språk i området, mellom anna varli, dhodia og konkani. Gujarati og marathi er vanlege som andrespråk.

Jordbruk, ofte på oppbygde terrasar, er den viktigaste næringsvegen i territoriet. Ein dyrker særleg ris og korakan (ragi eller fingerhirse, *Eleusine coracana*). Andre viktige vekstar er kveite og sukkerrøyr.

## Historie
Dadra og Nagar Haveli var lenge under radjputstyre. Nagar Haveli blei del av Marathariket, men begge områda kom under portugisisk herredøme i 1780-åra. Indisk-portugisiske nasjonalistar tok kontroll over først Dadra og så Nagar Haveli i juli/august 1954, og sette opp eit pro-indisk styre. Dei to områda blei gjort til eit felles unionsterritorium i India 11. august 1961.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Delhi

**Delhi** (hindi दिल्ली *dillī*, urdu  *dihlī*) er ein storby og eit eige føderalt territorium i India. Delhi ligg på vestbreidda av Yamuna, 16 mil sør for Himalaya, og grensar til delstatane Uttar Pradesh i aust og Haryana i vest. Hovudstaden i landet, New Delhi, er ein del av territoriet. Den tidlegare hovudstaden Gamle Delhi ligg også i territoriet.

Territoriet omfattar hovudstaden og det kringliggande området, i alt 27 byar og over 200 landsbyar.
I tidsrommet mellom 1991 og 2001 auka folketalet med 46 %.
Fleirtalet av delhibuar, drøye 80 %, er hinduar. 7 % er sikhar og 6 % er muslimar. 

## Historie
Delhi har lenge vore ein viktig by i India. Sogar fortel at han blei grunnlagd av raja Dhilu, ein konge som herska på 100-talet f.Kr. og gav namnet sitt til byen.

Frå midten av 1000-talet var Delhi hovudstad for hinduherskarar, og frå 1206 for ulike muslimske fyrstehus, som Delhisultanatet. Mogulriket fekk kontroll over byen etter slaget ved Panipat i 1526, og stormogulen Humayun budde her. Etter han var mogulhovudstaden lenge i Agra, men etter at Sjah Jahan oppførte ny bymur blei hovudstaden lagt til Delhi igjen.

I 1739 blei Delhi plyndra av persiske generalen Nadir Sjah. Marathariket fekk herredøme over byen i 1752. Byen blei plyndra igjen i 1761 av den afghanske hærføraren Ahmed Shah Abdali. I 1803 overvann Det britiske austindiakompaniet marathaene, og tok kontroll over byen.

Delhi var no residens for stormogulen, som hadde lite makt. Ved det indiske opprøret i 1857 heldt opprørarane byen i fem månader, og stormogulen blei utropt til leiaren deira. Etter at britiske styrkar slo ned opprøret blei Delhi utsett for massakrar og fleire plyndringar. Stormogulen blei stilt for retten og forvist.

I 1912 blei Delhi den nye hovudstaden i Britisk India i staden for Calcutta (no Kolkata). Dei neste tiåra blei New Delhi bygd som ny residensby. Arkitekten Edwin Lutyens planla mykje av den nye byen.

## Kjelder
* 
* 
* «Delhi» i * [[Encyclopædia Britannica]]*, Encyclopædia Britannica Online, 2010.

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*
Sandøya i Tvedestrand

**Sandøya** er ei øy på Skagerrakkysten i Tvedestrand kommune i Aust-Agder i Agder fylke. Ho er ei skogkledd øy med eit areal på 3,8 km². Sandøya har butikk, barnehage, skule, gjestehus i det gamle bedehuset, båtbyggeri, keramikkverkstad og arkitektkontor. 

Øya har ferjesamband frå Sandøykilen, Lyngør, Gjeving brygge og Hagefjorden. Sandøyfjorden ligg på nordsida av øya og på vestsida ligg Hagefjorden.
Dis

**Dis** kan enten vera tåkedis eller tørrdis.

Tåkedis er same fenomen som skodde eller tåke. Men dis er lettare enn skodda, det er færre skydråpar per kubikk luft, og sikt er over 1000m.

Tørrdis er danna av støvpartiklar, i Noreg ofte når varmluft kjem frå kontinentet. Tørrdis vert også kalla ølrøyk eller moe.
Øl her kjem av norrønt (*ylr*) og tyder varme, så ølrøyk kan omsetjast til varmrøyk. Når den relative råmen er under 70 % og det er disig er det truleg tørrdis.
Jigorō Kanō

**Jigorō Kanō** () var ein japansk pedagog. Han utvikla kampsporten Kodokan Judo, som seinare er utvikla til moderne judo. Judo er basert på ju jitsu.
Dagmerket på Revtangen

**Dagmerket på Revtangen** er eit dagmerke som er sett opp på Revtangen, ytst på Jærens rev ved Orre i Klepp kommune.
Høgd 16,5 meter, vekt meir enn 3 tonn. Merket har ein sidekant på fire meter. Første gong reist i 1854 (av tre), andre gong av stål i 1911 og tatt ned i 1994. I 2004- 2005 vart merket reist opp att. Merket vart sett opp på grunn av mange forlis i området. 

Skildring av området frå *Topografisk -Statistisk beskrivelse over [[Stavanger Amt]]-1888*
*Den 19 km. lange kyst har ingensomhelst havn. Ved Marøen, lidt søndenfor [[Orre gamle kyrkje|Orre kirke]], skjærer der dog ind to smaa aabne bugter, Vigsbugten og Skeiebugten, som, foruden at tjene som landingssted for de nærmestboende opsiddere, i tidligere dage besøgtes af adskillige fremmede smaafartøier, navnlig fra [[Hardanger]] og [[Ryfylke]], hvilke her mod træmaterialier tiltuskede sig [[Jæren|Jæderens]] produkter. En udbedring af havneforholdene paa dette sted har i de senere aar oftere været paa tale. Paa den ovenfor nævnte ø [[Feistein fyrstasjon|Lille Feisten]] en er der i 1859 tændt et rødt og hvidt ledfyr af , 4de orden, anbragt 20 ½ m. o. h. og med en synsvidde af 9 kvartmil. Paa Jæderens rev er der endvidere opført et dagmerke til veiledning for de søfarende, og lige i nærheden paa gaarden Reve findes siden 1855 redningsstation med raketapparat.*

## Bakgrunnsstoff
* Nytt dagmerke på Reve  på http://www.jbl.no
* Topografisk -Statistisk beskrivelse over Stavanger Amt-1888
Jarlsberg og Larvik amt

**Jarlsberg og Larvik amt** (òg skrive **Jarlsbergs og Laurvigs Amt**) er eit tidlegare namn på Vestfold fylke. 
Amtet vart danna då grevskapa Laurvig og Jarlsberg (tidlegare kjend som Griffenfeldt grevskap) vart slegne saman i 1821. Namnet vart endra til Vestfold fylke den 1. januar 1919.

## Amtmenn
* 1821&ndash;1829 Georg Jacob Bull
* 1829&ndash;1833 Johan Henrik Bye
* 1833&ndash;1864 Ulrik Frederik Cappelen
* 1865&ndash;1882 Johan Christian Georg Hvoslef
* 1882&ndash;1902 Carl Michelet
* 1902&ndash;1905 Thomas von Westen Engelhart
* 1905&ndash;1908 Ulrik Krohn
* 1908&ndash;1918 Abraham Berge
Lister og Mandals amt

**Lister og Mandals amt** var ei nemning som kom i bruk den 7. februar 1685 då Agdesiden amt vart delt i Nedenes (inkl. Bamble fogderi), Lister amt og Mandal amt. Sidan vart òg Råbyggelaget eige amt. 

Tidlegare var nemninga len i bruk i den administrative inndelinga i Noreg, men ved forordning av 1. februar 1662 hadde omgrepet len vorte erstattet med amt. 

Frå 1. januar 1919 vart omgrepet amt erstatta av fylke. Lister og Mandals amt fekk då namnet Vest-Agder.

## Amtmenn
* 1814&ndash;1815 Ulrik Frederik Anton de Schouboe
* 1815&ndash;1836 Oluf Borch de Schouboe
* 1837&ndash;1846 Niels Arntzen Sem
* 1846&ndash;1852 Carl Valentin Falsen
* 1852&ndash;1859 Mathias Kjørboe
* 1860&ndash;1871 Nils Vogt
* 1871&ndash;1881 Jakob Krefting Bonnevie
* 1882&ndash;1889 Johan Christian Georg Hvoslef
* 1889&ndash;1906 Jacob Stang
* 1907&ndash;1918 Daniel Bremer Juell Koren

## Kjelder
*Stiftamtmenn, amtmenn og fylkesmenn 1814-1994 - regjeringa.no
Ibsenhuset

**Ibsenhuset** er eit kultur- og konferansesenter i Skien. Det er kalla opp etter byens store son, Henrik Ibsen.

## Bakgrunnsstoff
*
Daman og Diu

**Daman og Diu** er eit tidlegare forbundsterritorium i India. Hovudstaden var Daman.
26. januar 2020 blei det slått saman med Dadra og Nagar Haveli til det nye forbundsterritoriet Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu.

Ved folketeljinga i 2011 hadde territoriet eit folketal på .

## Historie

I over  var desse små kystområda ved Arabiahavet ein del av portugisisk India, saman med Goa og Dadra og Nagar Haveli. 19. desember 1961 blei Goa, Daman og Diu innlemma i India etter ein invasjon. Innlemminga blei først anerkjent av  Portugal i 1974.  Goa, Daman og Diu utgjorde eit enkelt unionsterritorium fram til 1987, då Goa ble ein eigen delstat. Daman og Diu blei då eit separat forbundsterritorium, der kvar av dei to enklavane utgjorde kvart av dei to distrikta i territoriet.

Hovudspråket i Diu er gujarati, medan innbyggjarane i Daman stort sett snakkar marathi.  Portugisisk er språket til rundt  av innbyggjarane. Minoritetsspråket er i tilbakegang, sidan det ikkje blir brukt i skuleverket. Det finst også kreolspråk basert på portugisisk, nemleg *língua da casa* ('heimespråket') i Daman, og *língua dos velhos* ('språket til dei gamle') i Diu.

## Geografi
Diu er ei lita øy utanfor kysten av Saurashtra-halvøya i delstaten Gujarat. Øya utgjør , og er bunden saman med Gujarat av fleire bruer. Byen Diu ligg på austspissen av øya, som elles omfattar sandstrender ut mot Arabiahavet, jordbruksdistrikt inne på øya og sumpområdet inn mot Gujarat.

Daman er eit noko større landområde på . Det ligg på grensa mellom Gujarat og Maharashtra, nord for Mumbai. Byen Daman ligg ved munninga av elva Damanganga.

Både Daman og Diu er prega av den portugisiske fortida, og i begge byane finst det store portugisiske festningsverk, gammal byarkitektur og rikt utsmykka katolske kyrkjer. Ei liberal haldning til alkohol som også er ein arv frå kolonitida har gjort begge enklavane til populære reisemål for indarar frå område med meir restriktiv lovgjeving.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Daman og Diu|Daman og Diu]]» frå ,  den 16. februar 2015.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lakkadivane

**Lakkadivane** (malayalam ലക്ഷദ്വീപ് *Lakṣadvīp*) er eit indisk forbundsterritorium. Det inneheld tolv korallatoll, tre korallrev og fleire mindre øyar og banker som ligg 200–300 km utanfor kysten av Kerala. Det bur folk på elleve av øyane.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Puducherry

**Puducherry** (tamil புதுச்சேரி 'putuccēri'), fram til september 2006 **Pondicherry**, er eit forbundsterritorium i India. Området er sett saman av fire usamanbundne enklavar, og var fram til 1954 ein fransk koloni. Det har framleis sterke band til Frankrike, og får ei rekke franske turistar. Territoriet har namn etter hovudstaden Puducherry.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Vald

**Vald** er eit generelt omgrep brukt om handlingar som er årsak til, eller er meint å vere årsak til, skade på menneske, dyr eller ting. Vald har som regel samband med aggresjon. 

Det er i utgangspunktet to former for vald; tilfeldig vald, eller blind vald, som viser til vald mot ei tilfeldig eller avgrensa mengde, og koordinert vald, som skildrar handlingar som er utførte gjennom sanksjon av større grupper, til dømes land i krig eller terrorisme.

Psykologen James W. Prescott utførte ein gong ein studie rundt årsakene til vald i ein antropologisk samanheng.

Sadomasochistar skil skarpt mellom vald, som er handlingar som er meint å skade andre, og sadomasochistiske handlingar, som ikkje er meint å skade, men berre å gje nyting hjå dei som handlingane vert gjorde mot og hjå dei som utfører handlingane. Men dette skiljet vert ikkje akseptert av alle som jobbar med forsking på vald.

## Sjå òg
* Drap
* Mishandling
* Personskade
* Valdtekt

----
Bygsel

**Bygsel** eller **feste** viser til det å leiga ein jordeigedom frå eigaren. 

Den som mottek leige for eigedomen, er *bygseleigar* eller *bortfestar*, og dei som betaler, er *bygslarar* eller *festarar* (tidlegare gjerne kalla *bygselfolk*). Leiga vert kalla *bygselsummen* eller *festesummen*. 

### Innløysing av bygselavtalar i Noreg
I Noreg har alle som har bygsla ei tomt i 30 år eller meir rett til å krevja bygselavtalen innløyst, mot ein viss kjøpesum. Då pliktar den som bygsla bort tomta, å terminera bygselavtalen og overskøyta tomta til bygslaren, som vert ny eigar av eigedomen.

Krav om innløysing må fremjast innan visse frister, som går fram av tomtefestelova, og bygslaren må sjølv betala alle gebyr i samband med overtakinga. Kjøpesummen er normalt lik 30 gonger det bygselsummen var det siste året, men dersom den eine av partane krev det, skal eigedomen istaden verdsetjast til 40 % av råtomtverdien.

Etter at tomtefestelova vart endra i 2004, gjeld innløysingsretten òg i statsallmenningar.
Akershus amt

**Akershus amt** var tidlegare eit amt i Noreg. Frå 1. januar 1919 heiter det Akershus fylke.

## Amtmenn
* 1813&ndash;1815 Poul Christian Holst (konstituert)
* 1815&ndash;1822 Hans Hagerup Falbe
* 1822&ndash;1830 Valentin Christian Wilhelm Sibbern
* 1830&ndash;1837 Niels Arntzen Sem
* 1837&ndash;1839 Hans Christian Petersen
* 1840&ndash;1842 Fredrik Riis
* 1842&ndash;1855 Erik Møinichen
* 1855&ndash;1858 Christian Birch-Reichenwald
* 1859&ndash;1895 Johan Christian Collett
* 1895&ndash;1918 Ole Andreas Furu

## Kjelder
*Stiftamtmenn, amtmenn og fylkesmenn 1814-1994 - regjeringa.no
Pål Hellesnes

**Pål Hellesnes** () er ein norsk journalist i Klassekampen som kjem frå Trondheim. Han har tidlegare hatt fleire sentrale verv i Raud Ungdom og Raud Valallianse.

Hellesnes var varamedlem i bystyret i Trondheim kommune frå 2003 til 2005, då han flytta til Oslo og tok vervet som nestleiar i RV. Hellesnes har i fleire år markert seg som kritikar av partiet AKP, som i 2007 gjekk inn i det nye partiet Raudt.
Dag Terje Andersen

**Dag Terje Andersen** () er ein norsk politikar og stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet. Han hadde to postar i regjeringa Stoltenberg II, fyrst statsråd i Nærings- og handelsdepartementet frå 29. september 2006 til 20. juni 2008, då han vart statsråd i Arbeids- og inkluderingsdepartementet, noko han var fram til 2. oktober 2009. I tillegg var han ein kort periode i 2006–2007 fungerande statsråd i Fiskeri- og kystdepartementet. Dag Terje Andersen var stortingspresident frå 2009 til oktober 2013, då Olemic Thommessen overtok stillinga.

Dag Terje Andersen er busett i Lardal og vart fyrste gong medlem av kommunestyret der i 1983. Frå 1987 til 1992 var han ordførar i kommunen. Regjeringskarrieren sin byrja han alt i 1992, då han var politisk rådgjevar og statssekretær i høvesvis Utanriksdepartementet og Sosialdepartementet. Andersen var også statsråd i Landbruksdepartementet i regjeringa Jagland frå 1996 til 1997. I perioden mellom 1992 og 1996 var han partisekretær i Arbeidarpartiet, og vart medlem av sentralstyret i partiet i 2002.

Han vart vald inn på Stortinget frå Vestfold i 1997. I perioden som byrja i 2001 var han vararepresentant, før han på nytt vart vald inn i 2005. Det var Silvia K. Kosmo som var vararepresentant for han medan han sat i regjering i denne perioden. Andersen var også vararepresentant i periodane 1985–1989 og 1989–1993. Som stortingsrepresentant har Dag Terje Andersen hatt leiarverv i to ulike stortingskomitear; han leidde Finanskomiteen frå 2000 til 2001 og Kommunal- og forvaltningskomiteen frå 2005 til 2006.

Andersen arbeidde i perioden 1977–1979 som smelteverksarbeidar, og frå 1979 til 1992 og i 2002 som skogsarbeidar. I 2002 studerte han også journalistikk ved Folkeuniversitetet. Etter dette, i perioden 2003–2005 var han innanlandssjef i Norsk Folkehjelp.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Dag Terje» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
* Biografi på Stortinget.no

## Fotnotar
Boye Ullmann

**Boye Ullmann** eller **Viggo Halfdan Ullmann** er ein norsk fagforeiningsmann og RVar frå Oslo. Han jobbar i dag som faglegpolitisk sekretær i Nei til EU.

Ullmann var klubbleiar i Fellesforbundet sin klubb ved Norwesco AS i nesten 20 år. Etter trakassering frå leiinga og forsøk på å pressa han ut, slutta han der på byrjinga av 2000-talet. Han har og hatt mange andre verv i fagrørsla, og i andre organisasjonar. I dag er han vara til RV sitt arbeidsutval.

I 2001 meldte Ullmann seg ut av partiet AKP i protest mot det han meinte var valdsromantiske tendensar i partiet. På RV sitt landsmøte i 2005 føreslo han at RV og AKP skulle gjennomføra forhandlingar med sikte på å slå seg saman i eitt parti.

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel om arbeidskonflikten til Ullmann i Dagens Næringsliv
* Klassekampen om utmelding frå AKP
* Fellesforbundet-intervju med Ullmann
Talet 37

**Talet trettisju** (**37**) er eit primtal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 36 og før talet 38.

Ordenstalet som svarar til talet trettisju er **trettisjuande** (**37.**).
Silvia Kristoffersen Kosmo

**Silvia Kristoffersen Kosmo** () er ein norsk Arbeidarparti-politikar. Ho var vararepresentant for Arbeidarpartiet i Vestfold frå 2005 til 2006. Dermed møtte ho fast på Stortinget frå 29. september 2006, då Dag Terje Andersen vart Nærings- og handelsminister. Ho er svigerdotter til tidlegare stortingspresident Jørgen Kosmo.

## Bakgrunnsstoff
*
Kommunestyre

Eit **kommunestyre** er den folkevalde leiinga i ein kommune. Kommunestyret si rolle blir i Noreg definert av kommuneloven. Det er kommunestyret som fattar vedtak for kommunen, med mindre dette er delegert til andre. Andre kan vere ulike råd og utval eller rådmannen.

Eit kommunestyre skal ha minst 11 medlemmar i kommunar med mindre enn 5000 innbyggjarar. Kommunar med meir enn 100 000 skal ha minst 43 medlemmar i kommunestyret. Kommunestyret kan sjølv fastsette eit høgare tal. Dei norske kommunestyra blir valde kvart fjerde år av innbyggjarane i kommunen. Alle som er eldre enn 18 år har røysterett og er valbare ved valet.

Kommunestyret fastsett budsjettet for kommunen etter innstilling frå rådmannen. Kommunestyret fastsett òg korleis landarealet i kommunen kan nyttast gjennom ein arealplan for kommunen.
Tom Eddie Brudvik

**Tom Eddie Brudvik** () er ein norsk skodespelar som bur i Maura i Nannestad kommune. Han hatt mindre roller i filmen *[[Salige er de som tørster]]* (1997) og fjernsynsseriane *[[Familiesagaen De syv søstre]]* og *[[Venner og fiender]]*. Han er likevel mest kjend for rolla som «Svein Krogstad» i *[[Hotel Cæsar]]* på TV 2, ei rolle som nærast har fått kultstatus, og også er blant dei mest sentrale i serien. Han har også, under namnet Svein Krogstad, gjeve ut singelen *Med på alt* i 2006.
Asgeir Drugli

**Asgeir Drugli** () er ein Raudt-politikar på Notodden. Han er vald inn som toppkandidaten til Solidaritetslista, som er eit valsamarbeid mellom Raudt, SV og uavhengige sosialistar. Drugli var varaordførar i Notodden kommune i perioden 2003-2007, der Solidaritetslista samarbeider med Arbeidarpartiet.
Manx

**Manx** er eit keltisk språk som vert brukt på Man. Saman med irsk og skotsk-gælisk høyrer manx til den goidelske språkgruppa, som stammar frå mellomirsk.

Den siste som hadde manx som morsmål, blir rekna å vere Ned Maddrell, som døydde i 1974, men mange har hatt manx som andrespråk både før og etter 1974. I dag er det revitaliseringsarbeid for manx på Man.

Manx har offisiell status på Man, det blir brukt på tinget, nye lover må lesast opp både på manx og engelsk før dei er rettskraftige. Det er også anerkjent som eit regionalt språk av det britisk-irske rådet. 

## Ortografi

Mansk ortografi representerer ikkje goidelsk etymologi, slik irsk eller skotsk-gælisk gjer. Skriftspråket blir ofte skildra som eit forsøk frå ein engelsktalande på å skrive ned eit keltisk språk; mens det for ein engelsktalande person er umogleg å uttale irsk eller skotsk-gælisk korrekt ut frå skriftbiletet utan å først å lære om uttalen, vil det vere mogleg for same person å gjere seg forstått ved å lese opp manx.

Årsaka til denne skilnaden er at manx ikkje har vore eit skriftleg språk, mens irsk og skotsk-gælisk har hatt ein rik litteratur gjennom mellomalderen og seinare. Normeringa av eit skriftspråk kom derfor seint, og normerarane valde medvite å bruke den engelske ortografien som mal. Jf. eksempelet *Isle of Man*, namnet blir uttalt omtrent likt i dei tre språka, men skrive ulikt:

* Irsk: Oileán Mhanainn
* Skotsk-gælisk: Eilean Mhanainn
* Manx: Ellan Vannin

I dei to første er det fleire vokalkombinasjonar som ser ut til å vere diftongar, men som er monoftongar der dei ekstra vokalane modifiserer uttalen gjennom avrunding eller tilspissing. Kombinasjonen *mh* er ein genitivskonstruksjon, der *h* blir lagt til *m*; kombinasjonen blir uttalt *v*. 

## Kjelder
Bandet Bastard

**Bastard** er eit rockeband frå Stord. Bandet vart danna i 1992, og har fire medlemer, John Ståle Eldøy på gitar og vokal, Eivind Birkeland på bass, Øyvind Spissøy på trommer og Morten Nesse på gitar.

Forutan å vera rockemusikk, kan musikken til Bastard karakteriserast som *rølpemusikk*, grunna dei humoristiske tekstane. Stilen liknar det meir kjende Sandnes-bandet Ingenting. Vokalen er på sunnhordlandsdialekt, noko som gjev musikken eit eksotisk preg. Bastard er særs populære i Sunnhordland, men har også spela konsertar andre stader, mellom anna i Bergen.

Bastard har gjeve ut fire album gjennom sitt eige plateselskap Ulv i Fårikål records. Nokre av dei største hitane er «Bein Harald» og «Politikk».

John Ståle Eldøy, Eivind Birkeland og Øyvind spissøy starta Bastard i 1992. Seinare same år fekk dei med seg Tor Inge Hystad. I 1993 gav dei ut det første albumet sitt, og selde 3000 eksemplar. Ståle Eskeland kom inn i bandet i 1995, men gjekk ut av gruppa året etter, det same gjorde Hystad. I 1998 kom gruppa attende med Morten Nesse som ny gitarist. Ettersom bandmedlemane no hadde vorte meir vaksne, fekk gruppa eit meir seriøst preg, og populariteten har auka etter dette.

## Utgjevne titlar
* *Bastard*, 1993
* *Seriøst pisspreik*, 1995
* *Hånd i hånd*, 1999
* *Kan kje*, 2008

## Kjelder
* Bastard si vevsida
Dojo

**Dojo** (japansk for *vegens stad*) er nemninga på treningshallar som er laga for utøving av japanske kampsportar. Nemninga vert òg stundom brukt om vanlege idrettshallar der ein trenar japansk kampsport.
Kata i judo

Ein **kata** (japansk for *form*) er ein fastsett sekvens eller eit mønster av teknikkar. I judo har ein mange kata, men dei vert sjeldan brukte aktivt i trening. For å få høge *[[beltegrader i judo|dan-grader]]*, må ein gå kata. Kata inneheld teknikkar som ikkje lenger er lovlege i konkurranse-judo, som slag, spark og bruk av våpen.

### Desse kata finst i judo
* *Randori no Kata*, som er samansett av to andre kataer:
** *[[Nage no Kata]]*: kasteformer
** *[[Katame no Kata]]*: bryteformer
* *[[Ju no Kata]]*: mjuke former
* *[[Kodokan Goshin Jutsu]]*: moderne sjølvforsvar
* *[[Kime no Kata]]*: gamle sjølvforsvarsformer
* *[[Koshiki no Kata]]*: antikke former
* *[[Go no Kata]]*: harde former
* *[[Gonosen no Kata]]*: motgrep-former
* *[[Joshi Judo Goshinho]]*: sjølvforsvar for kvinner
* *[[Itsutsu no Kata]]*: form av fem prinsipp
* *[[Renkoho Waza]]*: arrestasjonsteknikkar
A.P. Møller-Mærsk

**A.P. Møller-Mærsk A/S** er eit internasjonalt danskeigd konsortium som driv innan ei rekkje område, i hovudsak transport. Internasjonalt er føretaket mest kjend som MAERSK, især shippingverksemda. Føretaket har røter attende til 1886, då kaptein Peter Mærsk-Møller kjøpte det første dampskipet sitt, S.S. Laura.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* A.P. Møller-Mærsk
Farse

**Farse** kan ha ulike tydingar:
* Farse til mat, hakka kjøt eller fisk blanda med mjøl, krydder, mjølk og egg, som kjøtfarse eller fiskefarse
* Farse i teater, ei form for komedie
* Komisk eller parodisk hending, ordet vert m.a. ofte brukt om politiske feilgrep
Septuaginta

***Septuaginta*** er ei før-kristen omsetting av Det gamle testamentet og nokre nærskylde skrifter til gresk. Ho blir først nemnd i brev frå Aristeas. Brevet er falskt, men vart skrive omkring 200 fvt. I brevet blir det fortalt at 72 lærde jødar, seks frå kvar av dei tolv israelske stammane, stod bak omsettinga. Frå dette kjem namnet *septuaginta*, som er gresk for 70. I teologisk litteratur blir tittelen ofte korta ned til romertalet LXX. 

Samlinga inneheld 46 gammaltestamentlege bøker, det vil si dei 39 bøkene i den jødiske kanon (i jødisk tradisjon blir desse delt opp i berre 24 bøker) samt dei deuterokanoniske skriftene. Dei sistnemnte, som det er sju av, utgjer ein del av den katolske og den ortodokse Bibelen. I motsetnad til ein del moderne bibelutgåver der dei deuterokanoniske bøkene er tatt med, er desse ikkje plassert i ein egen del, men er sett mellom dei andre bøkene i en forsøksvis kronologisk/tematisk orden. I tillegg til desse kjem fire skrifter og ein salme som berre er rekna som kanoniske i nokre einskilde kyrkjesamfunn. *Septuaginta* er den offisielle versjon av Det gamle testamentet i Den ortodokse kyrkja, sjølv om nokre av bøkene ikkje blir rekna som kanoniske.

## Den jødiske kanonen

* Første Mosebok
* Andre Mosebok
* Tredje Mosebok
* Fjerde Mosebok
* Femte Mosebok
* Josva
* Domarane
* Rut
* Første Samuelsbok
* Andre Samuelsbok
* Første Kongebok
* Andre Kongebok
* Første Krønikebok
* Andre Krønikebok
* Esra (GT)
* Nehemja (GT)
* Ester
* Job
* Salmenes bok
* Salomos ordspråk
* Forkynnaren
* Høgsongen
* Jesaja
* Jeremia
* Klagesongane
* Esekiel
* Daniel
* Hosea
* Joel
* Amos
* Obadja
* Jona
* Mika
* Nahum
* Habakkuk
* Sefanja
* Haggai
* Sakarja
* Malaki

## Dei deuterokanoniske bøkene

* Tobit
* Judit
* Den greske Ester-boka (blir ikkje talt som ei eiga bok, men som tillegg til Esters bok)
* Visdomens bok
* Sirak
* Baruk
* Tillegg til Daniels bok (blir ikkje talt som ei eiga bok, men som tillegg til Daniels bok)
* Første Makkabeerbok
* Andre Makkabeerbok

## Tillegg

* Jeremias brev
* Manasses bønn
* Tredje Esra (Første Esdras)
* Fjerde Esra (Andre Esdras)
* Salme 151
Dverghamster

**Dverghamster** er ei slekt av små gnagarar i hamsterfamilien. Det finst tre ulike typar dverghamster, *[[russisk dverghamster|russisk]]*, *[[sibirsk dverghamster|sibirsk]]* og *[[kinesisk dverghamster|kinesisk]] dverghamster*. Alle liknar på den «vanlege» hamsteren, men er mykje mindre, 10-12 cm for den russiske og den sibirske dverghamsteren og berre 5-6 cm for den kinesiske. 

Den russiske og den sibirske varianten av dverghamster kan para seg og få avkom, men det er ikkje tilrådd, då avkommet vil få dårleg helsa. Desse to er vanlegast å ha som kjæledyr, då den kinesiske er svært liten.

Dverghamstrar er kresne, og et for det meste frø og nøtter.

## Kjelder
*Narvik Dyreklinikk 
*Tropehagen Zoo 

## Bakgrunnsstoff
*
Syrisk hamster

**Syrisk hamster** eller **gullhamster** (*Mesocricetus auratus*) er ein gnagar i hamsterfamilien.

I vill form er dei rekna som truga, men er populære som kjæledyr og blir ofte nytta i forsking.

## Fotnotar
Russisk dverghamster

**Russisk dverghamster** eller **campbellsk dverghamster**, vitskapleg namn *Phodopus campbelli*, er ein liten gnagar i hamsterfamilien. Han liknar den sibirske dverghamsteren.
Tyfon

**Tyfon** er ei uttrykk med fleire tydingar. 

*Tyfon eller taifun er namnet på tropiske syklonar av orkan styrke som oppstår i vestlege delar av Stillehavet. 
*signalapparatet tyfon er ei sirene som verkar med trykkluft. 
*Tyfon eller Tyfoevs, son til Gaia i gresk mytologi.
Orkan

**Orkan** er kategori 12 i Beaufortskalaen og er den sterkaste vinden på skalaen. Vindsnøggleiken er då 32,7 m/s eller 117 km/t eller høgare. I eldre sjønemning heiter vindstyrken òg orkan. 

For vindstyrken orkan må vindsnøggleiken i snitt ha vore minst 32,7 m/s over 10 minutt. I den forstand opptrert orkanar i Noreg berre på sjøen og utsette stader i høgfjellet, og ein særs sjeldan gong i enkelte fjordstrøk. Vind av slik styrke kan medføre store skadar på skog og bygningar og vil i dei aller fleste tilfelle få status som ekstremvêr i Noreg. Over land vert middelvinden dempa slik at orkan nesten aldri skjer. Det kan derimot kome vindkast over 32,6 m/s som kan føre til store skadar. Uttrykket «orkan i kasta» vert derimot ikkje nytta i av meteorologar, sidan eit vindkast er ein augneblikksvind, medan orkan i denne forstanden er målt over 10 minutt og per definisjon ikkje kan vere eit vindkast. 

## Verknad
 
### På land
Orkan opptrer særs sjeldan og medfører uvanleg store øydeleggingar på land. 

### Til sjøs
Til havs blir lufta fylt av skum og sjørokk som set ned sikta kraftig. Sjøen blir fullstendig kvit av drivende skum. Bølgjehøgda er gjerne over 14 m, men på grunn av det sterke vindtrykket kan bølgjene faktisk stundom verte dempa og ein kan derfor få minst like høge eller høgare bølgjer i sterk storm. 

## Andre språk

## Kjelder
*
MMORPG

**MMORPG** (*Massive Multiplayer Online Role-Playing Game*) er nettbaserte rollespel der mange spelarar spelar saman. Denne typen spel har vorte svært populære på 2000-talet.

Desse spela går som oftast ut på å bygge opp din eigen rollefigur, og forme han slik du vil. Dette gjer du ved å utforske, gjere oppdrag og slåst mot naturen og dei skapningane som er der (*PVE - Player verses environments*) eller PVP (*Player verses player*) i miljø med fleire tusen spelarar frå heile verda.

Nokre av spela har ei fast månadsavgift ein må betala for å kunna spela.

World of Warcraft, Guild Wars og RuneScape er mellom dei mest populære MMORPGane.
Jan Werner Danielsen

**Jan Werner Danielsen** () var ein norsk songar som opptredde under artistnamnet **Jan Werner**. Han vart særleg kjend for tolkingane sine av populære musikalslagerar.

Jan Werner voks opp i Nord-Odal og debuterte alt i 4-årsalderen, og fekk sin fyrste platekontrakt 12 år gammal. Mellom 1988 og 1993 song han jamleg med Hamar symfoniorkester. I 1992 fekk Jan Werner sin andre platekontrakt, og vart samtidig inkludert i planar for dei kulturelle hendingane som skulle finne stad under OL på Lillehammer i 1994.

I 1994 opptredde Danielsen under OL på Lillehammer og seinare talentkonkurransen *Talentiaden* på NRK. Same år representerte han Noreg under den internasjonale finalen i Melodi Grand Prix saman med Elisabeth Andreassen, der dei fekk ein sjetteplass.

Jan Werner Danielsen debuterte som plateartist i 1995 med albumet *All By Myself*, som selde til gull med 35 000 eksemplar. *Inner Secrets*, det andre albumet hans, kom to år seinare, i 1997. Det selde 14 000 eksemplar og inneheldt nokre sjølvskrivne komposisjonar. Det tredje albumet hans kom i 1999 med namnet *Music of the Night*. Likevel er det det fjerde og førebels siste albumet hans, *Singer of Songs* (2003), som er bestseljaren.

Elisabeth Andreassen og Jan Werner heldt fram med å samarbeide etter duetten under Melodi Grand Prix i 1994. Frå 1997 heldt dei julekonsertar. I 1999 gav dei ut eit album med musikk frå juleturneen.

Jan Werner Danielsen vart funnen død i leilegheita si i Oslo 29. september 2006.

## Bakgrunnsstoff
* JanWerner.com
* Biletserie frå *Aftenposten*
* Biletserie  frå *VG*
* Omtale i ''Norsk pop- og rockleksikon'' frå 2005
Punjab Tractors

**Punjab Tractors Ltd (PTL)** er ein tidlegare indisk produsent av traktormerket **Swaraj**. Føretaket starta traktorproduksjon i 1974. Opphavet til Swaraj-traktorane går attende til 1964, då statsminister Jawaharlal Nehru inviterte Man Mohan Suri, som var kjend som ein drivande ingeniør, til å leia CSIR-Central Mechanical Engineering Research Institute (CSIR-CMERI). På denne tida ville India modernisera jordbruket og det vart sett som viktig at landet produserte sine eigne traktorar, i staden for å halda fram med å importera dei frå utlandet. I staden for å samarbeida med internationale føretak ville dei ha ein heil-indisk traktor, utan utanlandske komponenter. 

## Utviklingsarbeidet
Arbeidet med å utvikla ein høveleg traktor tok til ved CSIR-CMER, og vart leia av Man Mohan Suri, i samarbeid med Chandra Mohan. Dei amarbeidde med fleire indiske universitet og statlege instutisjonar. Etter som dei fleste indiske gardsbruk er små vart det bestemt at traktoren skulle ha ei motoreffekt på 20-25 hk. Etter ein periode med utvikling, testing og forbetringar hadde dei ein prototype klar i 1971. For å gi traktoren eit namn henta dei inspirasjon frå slagordet Swarāj (sanskrit: स्वराज), som Mahatma Gandhi hadde nytta. Det som tyder noko slikt som «sjølvstyre», så traktoren vart kalla «Swaraj».   

## Produksjon

Utviklinga av prototypen vart finansiert av Mining and Allied Machinery Corporation, men på grunn av svak konjunktur i 1967-1971 hadde dei ikkje midlar til å finansiera sereiproduksjon. Men Punjab State Industrial Development Corporation Limited (PSIDC) såg føremonane med å starta produksjon av ein indisk traktor og la til rette for å produsera traktoren ved det nyleg stifta føretaket Punjab Tractors Limited (PTL). 

Den fyrste traktoren til føretaket var Swaraj 724, som kom på marknaden i 1974. Seinare kom det fleire modellar. Swaraj-traktorane vart populære både i India og på eksportmarknaden og produksjonen auka år for år. Tidleg på 2000-talet produserte India fleire traktorar i året USA.  

Forutan traktorar produserte føretaket ymse landbruksreiskap og gaffeltruckar. Medan dei fleste indiske traktorprodusentane starta med lisensproduksjon eller i samarbeid med etablerte utanlandske produsentar, var produkta til Punjab Tractors tufta på innanlandsk teknologi. I 2007 vart føretaket teke over av Mahindra & Mahindra, noko som gjorde Mahindra & Mahindra til verdas største traktorprodusent.

## Referansar
Mahindra & Mahindra

**Mahindra & Mahindra Ltd.** er ein indisk bilprodusent, med hovuedkontor i Mumbai, som og produseret andre køyretøy, som motorsyklar, traktorar, osb. 

Føretaket vart stifta i 1945, medan India framleis var under britisk okkupasjon, av dei to brørne J.C. Mahindra og K.C. Mahindra, saman med Ghulam Mohammed. Det opphavlege namnet var *Mahindra & Mohammed Limited*, men då India vart sjølvstendig i 1947 forlet Mohammed føretaket for å verta finansminister i Pakistan. Namnet vart då endra til Mahindra & Mahindra Ltd. den 13. januar 1948. Føremålet med føretaket var opphavleg å produsera nyttekøyrtøy for den indiske marknaden. 

## Personbilar
Mahindra & Mahindra produserer ei rad med ulike person- og varebilar. Mange av desse er stasjonsvogner, eller småbilar med bakluke.

## Nyttekøyretøy

Dei fyrste åra produserte Mahindra & Mahindra terrengbilar og lette lastebilar. Eit av produkta var Jeep terrengbilar, som dei produserte på lisens. Dei har sidan utvida produksjonen med fleire terrengbilar, militærekøyretøy, osb. Eit anna produkt er rickshawar.

## Motorsyklar
Mahindra & Mahindra produserer òg motorsyklar og scooterar. 
I 2014 kjøpte dei 51 % av Peugeot Scooters frå Groupe PSA. 

## Traktorar
I 1963 tok Mahindra & Mahindra, saman med International Harvester, til med å produsera landbrukstraktorar. I 2007 tok dei over traktorprodusenten Punjab Tractors, og føretaket utvikla seg til å verta den største traktorprodusenten i India. Dei har òg kjøpt opp ein traktorfabrikk i Kina og har samlefabrikkar i Storbritannia og USA. I 2018 vart Mahindra & Mahindra det føretaket som produserte flest traktorar i verda.

## Galleri

Fil:1988_Mahindra_CJ_640_DP_4WD.jpg|Mahindra CJ 640 DP, frå 1988.
Fil:Mahindra_e2o.jpg|Mahindra e2o elbil.
Fil:Mahindra_xylo.jpg|Mahindra Xylo.
Fil:Mahindra_Supro_PUV_in_the_Philippines.jpg|Mahindra Supro Jeepney.
Fil:Mahindra Maxximo - Full Bin.JPG|Mahindra varebil.
Fil:Mahindra_Navistar_in_Mumbai.JPG|Mahindra Navistar MN 25, i Mumbai.
Fil:Lion_Safari_Anna_Zoo_Chennai.jpg|Mahindra buss.
Fil:Auto_rickshaw_at_Beach_Road_in_Visakhapatnam_01.jpg|Mahindra rickshaw.
Fil:Mahindra_605_DI_Tractor,_Balur_Ghat,_Rajshahi_(01).jpg|Mahindra 605 DI traktor i Bangladesh.
Fil:Armado_Republic_day_Parade_2024.jpg|Mahindra militærkøyretøy.
Fil:Mahindra_Mojo_UT_300_-_Blue.jpg|Mahindra Mojo UT 300 motorsykkel.
Fil:Francesco Bagnaia Moto3-2015.JPG|Mahindra motorsykkel på bane i 2015.


## Referansar

## Bakgrunnsstoff

*
TAFE

**Tractors and Farm Equipment (TAFE)** er ein indisk traktorprodusent. TAFE starte med å produsera Massey Ferguson traktorar på lisens i 1961. Dei har òg produsert Perkins (eigd av Massey Ferguson) dieselmotorar på lisens, under namnet *Simpsons*.

TAFE er ein av dei største traktorprodusentane i India, med over 500 forhandlarar berre i India. TAFE eksporterer òg mykje av produksjonen. AGCO eig 24 % av aksjane i TAFE og somme av traktorane som TAFE produserer vert selde under andre AGCO-merkenamn (AGCO har kjøpt opp mange traktorprodusentar). TAFE sel både sine eigne òg ande merke under varemerket TAFE. Dei har òg eit samarbeide med den koreanske traktorprodusenten LS Tractors.

I juni 2004 tok TAFE over den indiske traktorprodusenten Eicher, som opphavleg var eit dotterselskap til den tidlegare tyske traktorprodusenten Eicher. Med dette oppkjøpet hamna dei på 2. plass i den indiske marknaden, som vert rekna som verdas størte traktormarknad. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:TAFE Tractors|TAFE Tractors]]» frå ,  den 30. september 2006.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Hasselslekta

**Hasselslekta** (*Corylus*) er ei planteslekt i bjørkefamilien, tidlegare rekna som ein familie, som veks på den nordlege halvkula. Ho inneheld mellom anna den vanlege norske trearten hassel.

Hassel er kjend for nøtter som kan etast. Dei tynne seige kvistane frå trea kan brukast til flettverk og tønnebånd. Veden kan også brukast til trekol, som blir av svært god kvalitet.

## Artar

* *[[Corylus americana]]*
* *[[Corylus chinensis]]*
* *[[Corylus colurna]]*
* *[[Corylus cornuta]]*
* *[[Corylus ferox]]*
* *[[Corylus heterophylla]]*
* *[[Corylus jacquemontii]]*
* *[[Corylus maxima]]*
* *[[Corylus sieboldiana]]*
* *[[Corylus tibetica]]*
* Hassel (*Corylus avellana*)

## Bakgrunnsstoff
*
Talet 38

**Talet trettiåtte** (**38**) er eit naturleg tal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 37 og før talet 39.

Ordenstalet som svarar til talet trettiåtte er **trettiåttande** (**38.**).
Oljeplattform

Ei **oljeplattform** er ein konstruksjon sett saman av stål og betong, som utfyller ein eller fleire oppgåver i samband med utaskjærs (offshore) leiting etter eller utvinning av petroleum på oljefelt. Ei oljeplattform er utstyrt etter arbeidsoppgåvene på dekk, som til dømes boreutstyr, helikopterplattform og mannskapshotell. Ei oljeplattform kan, i tillegg til råolje, ha utstyr for å produsera naturgass og naturgasskondensat. Ei oljeplattform som har alle funksjonane boring, produksjon og bustad vert kalla ein *integrert oljeplattform*. 

Gassplattformer, som vert brukte til petroleumsutvinning på stader der det ikkje finst råolje, vert òg stundom kalla oljeplattformer i daglegtalen.

Condeep er ein type oljeplattform med betongunderstell. Gullfaks C på Gullfaksfeltet er eit døme på ein slik oljeplattform. 

## Sjå òg:
* Borerigg
* Produksjonsskip
* Gassplattform
* Petroleumsverksemda i Noreg
Tankskip

Eit **tankskip** er eit skip som er spesialinretta for transport av flytande last, til dømes petroleumsprodukt, men òg kjemikaliar og ferskvatn. Ulike typar last, treng forskjellig transportbehandling, difor gjer ein ofte skil på oljetankskip og kjemikaljetankskip.
Sonalika

**International Tractors (Sonalika) Ltd.**, med merkenamnet **Sonalika**, er ein indisk traktorprodusent. Selskapet, som vart grunnlagd i 1969, er den tredje største traktorprodusenten i India. I tillegg til traktorar lagar Sonalika-gruppa også andre landbruksmaskinar, motoriserte trehjulingar (autorickshaw), og diverse utstyr til motorkøyretøy. Gruppa har også planar om å produsera bilar.
Den viktigaste fabrikken til selskapet ligg i Hoshiarpur i Punjab.

## Bakgrunnsstoff
*
* International Tractor to foray into car-making på moneycontrol.com
Shibaura

**Shibaura** er ein japansk traktorprodusent. 

Verksemda vart grunnlagd i 1950 som eit samarbeid mellom Toshiba og Ishikawajima Harima Industries (IHI). Selskapet har stort sett basert seg på å lage små hagetraktorar og anna motorisert utstyr, men har også ein del større landbrukstraktorar i området 30-78 HK. Shibaura vart introdusert i Noreg på slutten av 70-talet. Traktorane er lette, sterke og har oftast firehjulstrekk og vart derfor populære til dømes på Vestlandet der det finst mange av dei i bruk.   

## Kjelder

* Frå tractordata.com 
* Europeisk side
*https://www.shibaura.com/shibaura-sb62-and-sb78/
Hallo

**Hallo** er ein interjeksjon som kan brukast som helsingsord eller for å påkalla merksemd. Ordet finst på ei rekkje språk, og har hovudsakleg spreidd seg som frå engelsk som eit ord ein byrjar telefonsamtalar med. Det har likevel gammalhøgtysk opphav.

## Bruk

Ein kan til dømes seia «hallo» når ein treffer ein person, til å starte ein samtale med eller for å finna ut om det er nokon ein stad. Ein kan også bruka ordet meir uformelt for å påkalla merksemd mot noko ein meiner er rart.

## Ordsoge
Engelsk *hallo* eller *hello* kjem frå gammalhøgtysk *halâ*/*holâ*, ei imperativsform av *halôn*/*holôn*, 'henta', som særleg blei brukt til å få få fatt i ferjemenn. Ordet blei brukt for å påkalla merksemd eller for å uttrykka overrasking.

## Hallo på telefonen

Thomas Edison skal ha innført «hello» som telefonord. Telefonoppfinnaren Alexander Graham Bell føretrekte «ahoy», som ein brukte på skip, som helsingsord. Ordet «hello» blei likevel så tett knytt til telefonen at amerikanske telefondamer blei kjende som *hello-girls*.

## Sjå og
*Hallodame
*Hello World

## Kjelder
Cruiseskip

**Cruiseskip** eller **turistskip** er passasjerskip som ikkje har som oppgåve å frakte ferdafolk og gods frå ei hamn til ei anna, men er innretta eller spesialbygd for turisttrafikk og opplevingsreiser langs framande kystar, i interessante havområde osb.
 
Ein kan gjerne omtala cruiseskip som flytande luksushotell. I tillegg til høg standard på passasjerlugarane (opphalds- og soveromma for passasjerane), har cruiseskipa ofte eit godt utval av restaurantar, skjenkestadar, barar og butikkar for sal av toll- og avgiftsfrie varer (taxfreebutikkar). Dei fleste skipa er utstyrte med fritids- og underhaldningstilbod som til dømes kino, bibliotek, symjebasseng, golfsimulator, trimsenter og lokale for pengespel eller liknande (casino).

## Forureining frå turistskipa
Drifta av cruiseskip forureinar både luft og sjø, og trafikken kan uroe dyrelivet på måtar som får varige negative verknader, ikkje minst i sårbare område som til dømes i arktiske og antarktiske strok, som ser ut til å verte stendig viktigare mål for slik verksemd. Avfallsvatn frå dusj, vask og oppvask frå eit større cruiseskip kan svare til utsleppa frå ein stor kommune, og det finst ikkje noko forbod mot å late dette vatnet gå ureina i sjøen. Eksos frå cruiseskip har stort innhald av svovel, til liks med eksos frå andre store fartøy, og i tronge vestnorske fjordar mellom høge fjell kan røyken frå skipa hopa seg opp og verte til plage i turistsesongen. Men utsleppa frå cruiseskipa kjem ikkje med i noko lands utsleppsrekneskap.
Ospeminermøll

**Ospeminermøll** er ein sommarfugl som er vanleg i det meste av Sør-Noreg og Trøndelag. Larvene til ospeminermøllen lever i ospeblad, der dei grev gangar. Desse tunnelane lagar luftfylte lommer i overhuda på blada, og dei blir då sølvgrå. Er trea hardt angripne, får dei ein karakteristisk utsjånad. Angrepa er ikkje farlege for trea, og dei fleste ospetrea er angripne i område der sommarfuglen finst.

Sommarfuglen er sølvgrå og svart med smale venger og eit vengespenn på 6-7 mm. Dei vaksne sommarfuglane overvintrar.

## Kjelder
* Skog og landskap 

## Bakgrunnsstoff
*
Lasteskip

Eit **lasteskip** er eit skip som er konstruert for å transportere tørrlast over havet. Teknisk sett er tankskip lastebåtar òg, men ein ser på dei helst som ei eiga klasse som fraktar flytande last.

Ein gjer skil på bulkgodsskip og containerskip. Bulkgods, er gods som ikkje er innpakka, og som vert oppbevart i lasterom i skroget. På dekk er det luker som kan opnast når ein ved hjelp av ei kran skal laste/losse varer. Containerskip er lasteskip som oppbevarer godset i containerar som er stabla tett saman på skipsdekket.

Eit lasteskip kan gå i linjefart eller trampfart. Linjefart vil seie at båten går i fast rute med same frakt mellom to eller fleire bestemte hamnar. Trampfart vil seie at båten transporterer den frakt som som vert tilbydd til høgast pris som vert tilbydd på spotmarknaden.
Talet 39

**Talet trettini** (**39**) er eit oddetal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 38 og før talet 40.

Ordenstalet som svarar til talet trettini er **trettiniande** (**39.**).
Hyderabad (fleirtyding)

**Hyderabad** kan visa til:

* Hyderabad i India, delstatshovudstad i Telangana og Andhra Pradesh
* Hyderabad i Pakistan som ligg i Sindh-provinsen
* Fyrstedømet Hyderabad som eksisterte fram til 1956
Deccan

**Deccanplatået** er eit stort fjellplatå som dekker store delar av Sentral- og Sør-India. 
Platået har ei gjennomsnittshøgd på 500 moh. med variasjonar mellom 450 og 750 moh. Det er avgrensa i aust og vest av to fjellkjede, dei austre og dei vestre ghatane. 
Namnet «Deccan» kjem frå prakrit *dakkhin* som tyder sør.

Deccan dekker store delar av delstatane Andhra Pradesh, Karnataka, Telangana og Maharashtra. 
Det går også inn i Kerala og Tamil Nadu.
Paltået dannar ei naturleg grense mellom Nord- og Sør-India, og størstedelen av folka som bur her talar dravidiske språk (i motsetning til indoeuropeiske språk i nord).

Den nordvestlege delen av platået er danna av lava- eller magmatiske bergartar kjende som Deccantrappene. Det er skild frå Gangessletta i nord av Satpura- og Vindhyafjella. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Deccan Plateau|Deccan Plateau]]» frå ,  den 28. mars 2020.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Deccanplateauet|Deccanplateauet]]» frå , og «[[:sv:|Deccan]]» frå  den 1. oktober 2006.*