open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fantastic Voyage

«**Fantastic Voyage**» er ein song skriven av David Bowie og Brian Eno i 1979 for albumet *[[Lodger]]*. Det har nesten nøyaktig den same akkordsekvensen som «Boys Keep Swinging» frå det same albumet. Han har òg komen ut som B-side til singlane «Boys Keep Swinging» og «Peace on Earth/Little Drummer Boy», og den amerikanske utgåva av «DJ».

## Medverkande
* David Bowie: vokal, piano, korvokal
* Dennis Davis: perkusjon
* George Murray: bass
* Sean Mayes: piano
* Simon House: mandolin
* Adrian Belew: mandolin
* Tony Visconti: mandolin, korvokal
* Brian Eno: ambient drone

## Andre utgjevingar
Songen kom ut som ei biletplate som ein del av *Fashions Picture Disc Set*.

## Konsertversjonar
«Fantastic Voyage» vart framført for første gongen på konsert under A Reality Tour i 2003. I følgje biografen Nicholas Pegg «var det eit godt val både politisk og estetisk: det globale klimaet med Irakkrigen og etterverknaden, kjenslene uttrykte i 'Fantastic Voyage' har aldri verka meir høvande.» Eit konsertopptak frå november 2003 kom ut på DVD-en *[[filmen A Reality Tour|A Reality Tour]]* i 2004, og på konsertalbumet *[[albumet A Reality Tour|A Reality Tour]]* frå 2010. Det er ein av dei siste songane Bowie framførte på scenen, då han seint i 2006 framførte songen i lag med «Changes» og «Wild Is the Wind»).

## Andre versjonar
* Songen vart spelt inn og omsett til hebraisk av den israelske songaren Noam Rotem på debutplata hans i 2004. 
* Det amerikanske indierockbandet Shearwater framførte ein versjon av songen i mai 2016 for *[[The A.V. Club]]* sin A.V. Undercover-serie.
* Mike Garson, Trent Reznor og Atticus Ross spelte songen på ein nettbasert hyllestkonsert for Bowie, kalla «A Bowie Celebration: Just For One Day» i januar 2021

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fantastic Voyage (David Bowie song)|Fantastic Voyage (David Bowie song)]]» frå ,  den 24. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Andy Clark

**Simon Andrew Clark** er ein engelsk klaver- og synthesizerspelar, mest kjend for arbeidet sitt i lag med gitarist Bill Nelson i kunstrockbandet Be-Bop Deluxe og synthpop-bandet deira Red Noise. Tidlegare var han medlem i eit progrockband frå Sheffield kalla Mother's Pride.

Clark spelte på David Bowie-albumet *[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]* i 1980, mellom anna på hitsingelen «Ashes to Ashes», The dB's sitt *[[Stands for Decibels]]* (1981) og *[[Repercussion av The dB's|Repercussion]]* (1982), Peter Gabriel sitt *[[So av Peter Gabriel|So]]* (1986), inkludert «Big Time» og «Don't Give Up», og Tears For Fears sitt *[[The Seeds Of Love]]* (1989).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andy Clark (musician)|Andy Clark (musician)]]» frå ,  den 24. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Where Are They Now? People who worked with Bill Nelson as for 2001
Chuck Hammer

**Chuck Hammer** er ein USA-amerikansk gitarist og filmmusikkomponist, kjend for å ha spelt gitar for Lou Reed, David Bowie og Guitarchitecture.  
Som musikar er han mest kjend for innspelingane sine med Guitarchitecture, men har òg fått rosande omtale for dei mange dokumentarfilmane han har komponert musikk for, over 300 stykk totalt. 

## Guitarchitecture-innspelingar
**Glacial Guitars*
**Cathedral Guitars (solo Acoustica 1)*
**Avignon Crosses (solo Acoustica 2)*
**Moonless Night*
**Shelter Curve*
**Arctic Circles*
**Blind On Blind (Hammer–Martin–Tacuma–Saft)

==Anna diskografi==
* *Growing Up in Public*, [[Lou Reed]], (1980)
* *Scary Monsters (and Super Creeps)*, David Bowie, (1980), UK No. 1, US No. 12)
* *City Lights* Lou Reed, (1985)
* *Someday*, [[Arlo Guthrie]], (1986)
* *Escape Artist*, [[Garland Jeffreys]], (1980), Epic
* *Showstopper*, [[Jamaaladeen Tacuma]], (1982), [[gramavision]]

==Kjelder==

**Denne artikkelen bygger på «Chuck Hammer» frå ,  den 24. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Welch, Chris - *David Bowie: We Could Be Heroes* (Thunder's Mouth Press) 
* Bockris, Victor - *Transformer: The Lou Reed Story* (Simon & Schuster) 
* Prown, Pete and Newquest, HP - *Legends of Rock Guitar* (Hal Leonard) 
* Boleyn, JR - *Far Way to Even* (Abernathy & Smyth) 
* Clapton, Diana - *Lou Reed & The Velvet Underground'' (Bobcat Books)
Nordisk meisterskap i orientering 1992

**Nordisk meisterskap i orientering 1992**, den attande i sitt slag, vart avvikla dagane frå 18 til 20. september 1992 på Rena i Hedmark. Meisterskapen var open for deltakarar utanfor Norden.  

## Karar
### Klassisk-distanse, 12,8 km





### Kortdistanse





### Stafett





## Kvinner
### Klassisk-distanse, 8,2 km





### Kortdistanse





### Stafett





## Kjelder
*Glåmdalen 19. september 1992
*Glåmdalen 21. september 1992
Stavanger maritime museum

**Stavanger maritime museum**  er eit norsk spesialmuseum for den maritime historia til Sørvestlandet. Museet blei skipa i 1926 under namnet **Stavanger Sjøfartsmuseum**, og skifta namn til Stavanger maritime museum 1. juli 2012.

## Om museet
Skipinga i 1926 kom etter initiativ frå eldsjelar i Stavanger Rederiforening, Stavanger Søemandsforening og Stavanger Museum.  I 1979 blei Stavanger Sjøfartsmuseum slått saman med Stavanger Museum, og frå 1. juli 2010 blei det ei avdeling ved MUST – Museum Stavanger AS ved samanslåinga av Stavanger Museum og Rogaland Kunstmuseum.

## Skuter

### «Anna af Sand»
I 1973 mottok museet jakta «Anna af Sand» som gåve frå skipsreiaren Torolf Smedvig. «Anna af Sand» har siden blitt svært mye brukt til formidling av lokal kystkultur og til representasjon, og har utført fleire utanriksseilasar. I 1985 opna Sjøfartsmuseet nye permanente utstillingar i dei  restaurerte kjøpmannsgardane Nedre Strandgate 17 og 19. Gjennom utstillingar, undervisingsopplegg, føredrag og familiearrangement auka museet tilbodet til skule og publikum elles.

### «Wyvern»
21. august 1984 blei lystfartøyet «Wyvern» gjeve som gåve til Stavanger Sjøfartsmuseum. Skuta blei teikna av Colin Archer for forretningsmannen Frederic Croft, og sjøsett i 1897. Croft selde båten ut av landet i 1909, og deretter hadde han fleire eigarar før han blei funnen i svært dårleg forfatning i Ibiza i 1978. Nokre norske selskap gjekk saman om å kjøpa han tilbake, og sørgde for å få han restaurert.

Overrekkinga til museet i 1984 blei utført av kronprins Harald. Sidan då har fartøyet representert museet, byen og landet både i nære og fjerne farvatn.

## Museumsbygningen
Museumsavdelinga i Nedre Strandgate 19 har i nokre samanhengar blitt kalla ein kunstnarheim, ettersom den dansk-tyske naturvitaren, filosofen og forfattaren Henrik Steffens blei fødd her, og budde her i dei tre fyrste leveåra. Huset er merka med ein plakett, og tida her er kort omtalt i Steffens sine memoar *Hvad jeg oplevede*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stavanger maritime museum|Stavanger maritime museum]]» frå ,  den 25. august 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Stavanger maritime museum
* Hilde Diesen. *Dikterhus*. Tell forlag, 1994 (bokhylla.no – fulltekst)
Holvikjekta

**Holvikjekta** er ei nordfjordjekt, eigd av Nordfjord Folkemuseum. Ho vart bygd  i 1881  på Sandane i Gloppen. Byggmeister var Jakob Apalsæt, Gloppen. Jekta er klinkbygd. Eigarar var fire bønder frå Sandane.
Holvikjekta er 19,70 meter lang, 8,30 meter brei og 2,95 meter djup. Den store råseglmasta var 25,75 meter lang. Fremste delen av kjølen, framlotet, var sidare enn det som var vanleg på tilsvarande jekter. Dette før at ho skulle vere god å styre. Råseglet (skomfarseglet) var sauma saman av 32 dukar. Samla pris for den nye jekta, medrekna segl, skrog og rigg var 3800 kroner.

Det vart som regel tre turar til Bergen kvar vår/sommar. Lasten var for det meste ved. Holvikjekta var på 40 lester. Kvar lest 3 mål ved. Jekta bar då 120 mål vårkløyvd ved. Av lettare haustkløyvd ved var lasta opp i 150 mål. Siste turen til Holvikjekta var  ein last med telefonstolpar til Osterfjorden. Det var i 1906. Det var og siste året Holvikjekta vart sjøsett.

I 1909 kjøpte Nordfjord sogelag jekta for 400 kroner. Seinare vart naustet òg kjøpt for 400 kroner. Då Nordfjord Folkemuseum vart skipa i 1920 overtok dei Holvikjekta. Gloppen kommune kjøpte grunnen der naustet står. Og sidan har jekta stått der som ho opprinneleg hadde vinteropplag.

I 2025 vart Holvikjekta flytta over i eit nyoppsett vernebygg nær tidlegare opplagsstad.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Pedersen, Bjørn Tore : JEKTA Eventyrets farkost. Museumsforlaget Trondheim 2019
Nasjonalhelt

**Nasjonalhjelt** er ein historisk eller legendarisk person ein hyllar eller har hylla som ein helt i ein nasjon.
Dette kan til dømes vera fordi han verna landet i krig eller på anna vis.

Nasjonalheltar blir ofte brukte i nasjonalistisk propaganda. I samband med dette er dei ofte gjenstand for historierevisjonisme.

Ei rekkje land kan også utnemna nasjonalhelt som ei ærestilvising, i form av prisar, ordenar, monument og liknande.

## Nasjonalheltar
(i utval)
* Albania: Skanderbeg
* Bolivia: Simón Bolívar
* Chile: Bernardo O'Higgins
* Danmark: Niels Ebbesen
* Filippinane: Benigno Aquino
* Frankrike: Jeanne d'Arc
* Guatemala: Tekun Umam
* India: Mahatma Gandhi
* Italia: Giuseppe Garibaldi
* Jugoslavia: Josip Broz Tito
* Kina: Mao Zedong
* Cuba: An Betancou
* Mexico: Benito Juárez
* Mongolia: Djengis khan
* Nord-Korea: Kim Il-sung, Kim Jong-il
* Noreg: Anna Colbjørnsdatter
* Russland: Aleksandr Nevskij
* Sovjetunionen: Lenin
* Skottland: William Wallace
* Storbritannia: Horatio Nelson, Frederick Sleigh Roberts, 1. earl Roberts, Winston Churchill
* Sveits: Wilhelm Tell
* Sverige: Gustav Vasa, Gustav II Adolf, Karl XII
* Sør-Afrika: Nelson Mandela
* Tyrkia: Mustafa Kemal Atatürk
* Tyskland: Otto von Bismarck
* Ungarn: Árpád
* USA: Abraham Lincoln, George Washington

## Sjå òg
* Folkehelt
* Landsfader og landsmoder
* Personar som nasjonalsymbol
* Personkult
* Vernehelgen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nationalhjälte|Nationalhjälte]]» frå ,  den 25. august 2021.*
John Ray

**John Ray** () var ein engelsk prest og naturvitskapsmann som vart verdsett som ein av dei tidlegaste naturforskarane blant dei engelske prestane. Fram til 1670 skreiv han namnet sitt som John Wray. Han publiserte viktige arbeid om botanikk, zoologi og naturleg teologi. Han er kjent for klassifisering av plantar i verket *Historia Plantarum*, eit viktig skritt mot moderne taksonomi. Ray avviste systemet med dikotomisk inndeling der artar vart klassifiserte i samsvar med eit førehandsoppfatta, enten/eller typesystem. I staden klassifiserte han plantar i samsvar med formlikskapar og forskjellar som kom fram ved observasjon. Han var blant dei første som freista ein biologisk definisjon for omgrepet 'art', som «ei gruppe morfologisk liknande organismar som stammar frå ein felles forfar». Eit anna vesentleg bidrag til taksonomi var inndelinga hans av plantar i dei med tofrøbladingar (dicotyledoneae) eller berre eitt, einfrøbladingar, ei inndeling som blir brukt i taksonomi i dag.

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen bygger på innleinga av «[[:en:John Ray|John Ray]]» frå ,  den 25. august 2021*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Ragnhild Bratberg

**Ragnhild Bratberg** () er ein norsk tidlegare orienteringsløpar, langrennar og skiorienterar frå Ringsaker. Ho var medlem Ringsaker IL og Ringsaker Orienteringslag.

## Karriere
### Langrenn
Under junior-VM på ski 1980 i Örnsköldsvik vart Bratberg nummer 2 på 5 km, for så å gå fyrste etappe då Noreg, med Grete Ingeborg Nykkelmo og Brit Pettersen på dei andre etappane, vann stafetten. Tidlegare i sesongen kom ho på sjetteplass på 10 km ved Ski-NM i Asker. I konkurransen med fleire framstormande landskvinner fekk ho heller få internasjonale oppdrag. Ho enda på 22. plass i verdscupen i langrenn 1981 og 25. plass i 1982. Etter 1984 deltok ho lite i langrenn. På tampen av si idrettskarriere gjekk ho i 1991 til topps i Birkebeinerrennet.

### Skiorientering
I staden for langrenn satsa Bratberg på skiorientering. Her vart ho verdsmeister på normaldistansen i 1986, 1988 og 1990, i 1990 vann ho også kort løype. Ho elles stafett-gull 1986, stafett-sølv 1988 og stafett-bronse 1990. I norske meisterskap gjekk ho inn til 8 sigrar.

### Orientering
Bratberg fekk delta i verdsmeisterskapen i orientering 1981 og overraska med å verte  nest beste norske med sin tiandeplass. Året etter stadfesta ho at høyrde til noregseliten i idretten, mellom anna med femteplass i nordisk meisterskap og NM-sølv i begge dei individuelle tevlingane. 1984-sesongen vart Bratberg noregsmeister både i langløype og normalløype. Under den nordiske meisterskapen på Bardufoss tok ho seg av startetappen for dei fire norske kvinnene som vann stafetten. Ho vann den uoffisielle verdscupen i orientering 1984. 

I 1985 forsvarte Bratberg meistertittelen i NM lang løype og ho vann sølv på stafetten under Orienterings-VM. Året etter var ho på ny med om å vinne stafetten i nordisk meisterskap. I noregsmeisterskapane 1986 tok ho gull i klassisk og sølv i lang løype, to prestasjonar ho kopierte i 1987. Under verdsmeisterskapen sprang ho startetappen då det norske kvinnelaget vann stafetten.

1988-sesongen vart Bratbergs beste. Ho vart nordisk meister i Halmstad, både individuelt og i stafett, norsk meister på klassisk-distansen for tredje året i rad og ho vann verdscupen. Sommaren 1989 sigra ho i langdistansen-NM med ein margin på 25 minutt til nummer 2, om hausten kom ho på fjerdeplass i VM og på tredjeplass på klassisk-distansen i NM. I 1990 sikra ho seg ein ny gullmedalje i NM lang løype og ein sølvmedalje på den nye kortdistansen, som ankerkvinne sprang ho elles inn til stafett-sølv i den nordiske meisterskapen. I 1991-sesongen, hennar siste, vann Bratberg eit VM-sølv i stafett, NM-gull i lang løype og på kortdistansen, samt NM-bronse i klassisk løype, 

Gjennom åra vann Bratberg fire kongepokalar. I 1988 vart ho tildelt Egebergs Ærespris for sine prestasjonar i langrenn, skiorientering og orienteringsløp. Same året mottok ho også Porsgrunds Porselænsfabriks Ærespris.

## Kjelder
*Store norske leksikon
*Kunnskapsforlagets idrettsleksikon
Nordisk meisterskap i orientering 1993

**Nordisk meisterskap i orientering 1993**, den nittande i sitt slag, vart avvikla dagane frå 3. til 6. juni 1993 i Sibbo i Finland. Meisterskapen var open for deltakarar utanfor Norden.  

## Karar
### Klassisk-distanse, 14 km





### Kortdistanse – 4,54 km





### Stafett





## Kvinner
### Klassisk-distanse, 8,5 km





### Kortdistanse – 3,87 km





### Stafett





## Kjelder
*Arbeiderbladet 4. juni 1993
*Arbeiderbladet 7. juni 1993
Nordisk meisterskap i orientering 1995

**Nordisk meisterskap i orientering 1995**, den 20. i sitt slag, vart avvikla dagane frå 2. til 5. juni 1995 i Skellefteå i Sverige. Meisterskapen var open for deltakarar utanfor Norden.  

## Karar
### Klassisk-distanse – 14,9 km





### Kortdistanse – 5,3 km





### Stafett





## Kvinner
### Klassisk-distanse – 9 km





### Kortdistanse – 4 km





### Stafett





## Kjelder
*Arbeiderbladet 3. juni 1995
*Halden Arbeiderblad 6. juni 1995
Øyfjellet vindpark

**Øyfjellet vindpark** er eit vindkraftverk som i 2020 og 2021 vart utbygd vest for Øyfjellet i Vefsn kommune.  Øyfjellet vindpark vil årleg produsere rundt 1200 GWh ved hjelp av 72 vindmøller. Den totale installerte effekten er 400 MW. Utbygginga blir gjennomført av prosjektselskapet Øyfjellet Wind AS som er heileigd av Raven Project II Carl i Luxemburg, i samarbeid med Eolus Vind Norge som er heileigd av den svenske selskapet Eolus Vind AB. 

Vindmølleparken, som har eit konsesjonsområde på 40 km², får 72 vindmøller med navhøgde på 105 m og rotordiameter på 149 m. Konsesjonsområdet ligg aust for Hundålvatnet, frå Elvdalsfjellet i sør til Digermulen i nord. Krafta blir overført til transformatorstasjon i Marka i Vefsn. Dette området er ein del av Jillen Njaarke/Brønnøy/Kvitfjell-Brurskanken reinbeitedistrikt. Utbygginga har møtt motstand både frå dei som driv reindrift i området og frå organisasjoner som ivaretar klassisk naturvern og friluftsliv. Krafta frå vindkraftverket vil dekkje ein tredel av kraftbehovet til aluminiumsverket Alcoa driv i Mosjøen.  

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Øyfjellet vind. Prosjektet si eiga nettside.
* Motvind Naturvernorganisasjonen Motvind si nettside med informasjon om prosjektet.
Hilde Sandvik

**Hilde Sandvik** () er ein norsk journalist og tidlegare kultur- og debattredaktør i *[[Bergens Tidende]]*. Sandvik er fødd i Erfjord i Suldal kommune og utdanna cand.philol. frå Universitetet i Bergen.

## Journalist og redaktør
Sandvik var i perioden 2003-06 redaktør i tidsskriftet *[[Syn og Segn]]* saman med Marit Eikemo.

Ho var sommaren 2005 debattredaktør i *[[Dagbladet]]*. Ho har òg vore spaltist i *[[Klassekampen]]* og dessutan skribent i fleire andre publikasjonar. I perioden frå 2006 til 2016 var ho i Bergens Tidende, først som journalist, så som debattredaktør, og i 2010–16 var ho kultur- og debattredaktør.

I 2012 fekk Sandvik Kulturdepartementet sin nynorskpris for journalistar, saman med Katrine Sele.

I 2016 lanserte Sandvik Broenxyz, eit nordisk mediehus, med seg sjølv som redaktør.

I 2020 lanserte NRK P2 i lag med SR og DR radioprogrammet «Norsken, svensken og dansken», eit skandinavisk samarbeid med Hilde Sandvik som programleiar.

## Styreverv
Hilde Sandvik er medlem av Utvida Råd i Studentersamfunnet i Bergen. Utvida Råd består av ressurspersonar frå akademia, mediebransjen og kulturlivet i Bergen, og er eit kompetanseorgan for Studentersamfunnet.  Ho har tidlegare vore styremedlem i samtidsmusikkfestivalen Borealis og nestleiar i Norsk Tidsskriftsforening.

Sandvik har sidan 2016 vore styremedlem i Amedia, og er i 2020 nestleiar i styret.

## Forfattar
Våren 2007 kom Sandvik ut med boka *Hersketeknikk*, skriven i lag med Jon Risdal. I *Diverse teikningar*, òg frå 2007, stod Marvin Halleraker i Bergens Tidende for teikningane og Hilde Sandvik for teksta. Hausten 2008 kom boka *Traktorland* saman med Knut Egil Wang.

## Bibliografi

* *Hersketeknikk*, saman med Jon Risdal, Spartacus (2007)
* *Diverse teikningar*, saman med Marvin Halleraker, Bergens Tidende (2007)
* *Traktorland*, saman med Knut Egil Wang, Cappelen Damm (2008)

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hilde Sandvik (journalist)|Hilde Sandvik (journalist)]]» frå ,  den 27. august 2021.*
Mala

**Mala** kan visa til:
* Mala eller Malaita, øy og provins i Salomonøyene
* Mala i Homalin, burmesisk landsby
* Mala i Kaski, nepalsk landsby
* Mala i Kerala, indisk småby
* Mala i Skåne, svensk busetnad
* Mala på Lanzarote, spansk landsby
* Mała, landsby i Polen
* Mäla, landsby i Estland
* japamala, ein bønekrans brukt av hinduar og buddhistar
* Malasaus, kinesisk kryddersaus
Jiuzhaigou fylke

**Jiuzhaigou** (kinesisk 九寨沟县; pinyin: *Jiǔzhàigōu Xiàn*) er eit fylke i det autonome prefekturet Ngawa for tibetanarar og qiangfolk i provinsen Sichuan i Folkerepublikken Kina.

Fylket heitte tidlegare **Nanping** (). Det fekk det noverande namnet sitt i 1998 etter Jiuzhaigou, den naturskjøne dalen som ligg i fylket.

Administrasjonsbyen Nanping blei danna i 2013 ved ei samanslåing av Yongle by (), Yongfeng byområde () og Anle byområde  ().

## Administrative einingar
**Storkommunar:**

* Yongle (永乐镇), Zangzinang (漳扎镇);

**Kommunar:**

* Anle (安乐乡); Baihe (白河乡); Baohua (保华乡); Caodi (草地乡); Daglang (大录乡); Guoyuan (郭元乡); Heihe (黑河乡); Lingjiang (陵江乡); Luoyi (罗依乡); Majia (马家乡); Shuanghe (双河乡); Wujiao (勿角乡); Xowa (玉瓦乡); Yongfeng (永丰乡); Yonghe (永和乡).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jiuzhaigou|Jiuzhaigou]]» frå ,  den 29. august 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Cathrine Maske

**Cathrine Maske** () er ein norsk glaskunstnar. Ho er utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo, University of Art in Sunderland i England og ho har ein Master of Arts frå Konstindustriella högskolan i Helsinki i Finland.

Maske er representert ved Nasjonalmuseet, Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum, Sørlandets Kunstmuseum, Nøstetangen - norsk glassmuseum og Indianapolis Museum of Art i USA.

I 2018 mottok Maske Kulturrådets 10-årige stipend for etablerte kunstnarar.

## Separatutstillingar
* «Conservare», Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum, Trondheim, 1999
* «Glasslaboratoriet», Nøstetangen norsk glassmuseum, Hokksund, 2021

## Kjelder
Nordisk meisterskap i orientering 1999

**Nordisk meisterskap i orientering 1999**, den 22. i sitt slag, vart avvikla dagane frå 4. til 6. juni 1999 i Malvik i Sør-Trøndelag. Meisterskapen var open for deltakarar utanfor Norden.  

## Karar
### Klassisk-distanse – 13,5 km





### Kortdistanse – 4,3 km





## Kvinner
### Klassisk-distanse – 9 km





### Kortdistanse – 3,35 km





### Stafett





## Kjelder
*Oppland Arbeiderblad 5. juni 1999
*Drammens Tidende og Buskeruds Blad 7. juni 1999
Dalguise

**Dalguise** (skotsk-gælisk **Dàil Ghiuthais**) er ein busetnad i dalen Strath Tay i Perth and Kinross i Skottland. Han ligg på vestbreidda av elva Tay ved vegen B898,  nord for Dunkeld. Her ligg mellom anna Dalguise House, eit herskapshus no gjort om til aktivitetssenter.

Eigedommen Dalguise blei gjeven til kyrkja i Dunkeld av William the Lyon (1143-1214). 
I 1543 gav biskopen av Dunkeld eigedommen til John Steuart. Familien Steuart eller Stewart var lairdar her gjennom fleire år.
John Steuart of Dalguise (1689-1776) åtte eigedommen i sytti år, og bygde Dalguise House.

Beatrix Potter var på sommarferie i Dalguise i fleire år frå ho var fire. Familien hennar var her frå mai til slutten av laksesesongen. Medan ho var i Dalguise laga Beatrix Potter eit biletbrev som danna grunnlaget for den fyrste boka hennar, *[[The Tale of Peter Rabbit]]*. Ei seinare bok, *The Tale of Jeremy Fisher*, byrja også som eit biletbrev med figurar som tydeleg bygde på studiane og utforskinga hennar av området rundt Dalguise og Tay. *The Tale of Mrs Tiggy Winkle* som kom ut i 1905 bygde nesten heilt sikkert på den gamle vaskekona Potter kjende i Dalguise, Kitty MacDonald. 

Under fyrste verdskrigen blei bygningen brukt til å husa såra soldatar, og under andre verdskrigen blei det brukt som garnison for regimentet. I 1950 blei Dalguise kjøpt av Scottish Association of the Boys Clubs. I 1992 blei det kjøpt av PGL Travel Ltd. Dalguise House sjølv husar no eit senter for utandørs aktivitet, som mellom anna tilbyr klatring i høge redwood-tre.

## Galleri

Tay Valley at Dalguise - geograph.org.uk - 613718.jpg|Tay-dalen ved Dalguise
Fil:Dalguise viaduct (geograph 3418380).jpg|Dalguise viadukt
MA(1829) p.300 - Dalguise - John Preston Neale.jpg|Dalguise i 1829



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dalguise|Dalguise]]» frå ,  den 29. august 2021.*
Blitzen

**Blitzen** (engelsk *the Blitz*) var den vedvarande tyske flybombinga av Storbritannia under andre verdskrigen, frå 7. september 1940 til 10. mai 1941. Dei tyske bombetokta rammet fleire byar rundt i landet, og byrja med at London blei bomba i 57 netter. I slutten av mai 1941 hadde over  sivile omkome, og berre i London var over ein million hus øydelagde eller skadde.

Målet til Tyskland med bombetokta var å demoralisere den britiske befolkninga slik at Storbritannia blei nøydd til å kapitulera, eit mål som det tyske luftvåpenet Luftwaffe ikkje hadde klart å nå med slaget om Storbritannia sommaren og hausten 1940. I mai 1941 blei hovuddelen av Luftwaffe flytta austover for å bidra til åtaket mot Sovjetunionen, og hovuddelen av dei tyske bombetokta mot Storbritannia var over.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blitzen|Blitzen]]» frå ,  den 29. august 2021.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* The Blitz Original reports and pictures from The Times
* The Blitz: Sorting the Myth from the Reality, BBC History
* Exploring 20th century London – The Blitz Objects and photographs from the collections of the Museum of London, London Transport Museum, Jewish Museum and Museum of Croydon.
* Liverpool Blitz Experience 24 hours in a city under fire in the Blitz.
* «Bomb Sight: London Blitz interactive map created», fra BBC News, 7. desember 2012
Nordisk meisterskap i orientering 1997

**Nordisk meisterskap i orientering 1997**, den 21. i sitt slag, vart avvikla dagane frå 2. til 5. oktober 1997 i Ferritslev på Fyn i Danmark. Meisterskapen var open for deltakarar utanfor Norden.  

## Karar
### Klassisk-distanse – 16 km





### Kortdistanse – 4,05 km





### Stafett





## Kvinner
### Klassisk-distanse – 10,5 km





### Kortdistanse – 3,35 km





### Stafett





## Kjelder
*Halden Arbeiderblad 3. oktober 1997
*Fredriksstad Blad 5. oktober 1997
*Halden Arbeiderblad 6. oktober 1997
Glasshytta på Berger

**Glasshytta på Berger** låg i spinnerilokala på gamle Fossekleiva fabrikker på Berger i gamle Svelvik kommune. Hytta var i drift frå 1982 til 2004. Ho vart driven av kunstnaren Kari Ulleberg i samarbeid med Maud Forsblad.

I 2006 heldt aktiviteten fram i Glasshytta Union i Drammen.

## Kjelder
Glasshytta Union

**Glasshytta Union**, ofte omtala som **Glasshytta på Union**, ligg på Union brygge på Grønland i Drammen i dei gamle lokala til Brodahls Gummivarefabrikk og vart skipa i 2006 av Kari Ulleberg og Thor Øystein Wilhelmsen. Glashytta er ein etterkommer etter glasshytta på Berger som vart lagd ned i 2004.

## Kjelder
Nøstetangen Glass AS

**Nøstetangen Glass AS** blei stifta i 1990 for å etablere ei glashytte der det skulle blåsast glas etter modellane frå gamle Nøstetangen glassverk på Hokksund. Det held til i den tidlegare stallen på sorenskrivargarden på den andre sida av tunet for Nøstetangen norsk glassmuseum. Til glashytta er det knytta fleire kunstnarar som tsjekkiske Vaclav Stepanek, Per Meisner, Trine Sundt og Daniel Erlandsson. I glashytta er det ei utstilling av Nøstetangenglass og ein kan kjøpe glass av dei kunstnararane som er tilknytta glashytta. 

## Kjelder
Glasshytta i Vivestad

**Glasshytta i [[Vivestad]]** i Tønsberg kommune vart skipa av Anne Ka Munkejord i 1998. Hytta er ein etterkommar etter Glasshytta Hegg på Morokulien på grensa mellom Värmland og gamle Hedmark fylke.

## Kjelder
Kongsberg Glassblåseri

**Kongsberg Glassblåseri** var ei glashytte på Kongsberg i tidlegare Buskerud fylke. Hytta var i drift i perioden 1996 til 2002. Tilknytta hytta var glasblåsarane Geir Olsen og Tonje Bones.

Geir Olsen gjekk ut i 2002 og starta Kongsfoss Glass same året. 

## Kjelder
Glasshytta Hegg

**Glasshytta Hegg** var ei glashytte i Morokulien på grensa mellom Sverige og Noreg ved Magnor som var i drift mellom 1989 og 1995. Ved hytta arbeidde i periodar glasblåsarane Anne Ka Munkejord, Geir Olsen og Tonje Bones.

Seinare starta Munkejord glasshytta i Vivestad i Vestfold og Bones og Olsen Kongsberg glassblåseri. Olsen har etter det starta Kongsfoss Glass i Åmot i Buskerud.

## Kjelder
Vivestad

**Vivestad** er ei bygd og eit sokn i Tønsberg kommune i Vestfold fylke. Bygda ligg 30 km nord for Tønsberg sentrum og 10 km sør for Hof langs fylkesveg 312 (Vivestadlinna).

I Vivestad ligg fotballbanen Kjærsmyra og Bygdehuset Sagatun som blant anna blir brukt av eit aktivt idrettslag og ungdomslag.

I august kvart år arrangerer laga i Vivestad ein haustmarknad. Vivestad Høstmarked tek kvart år imot rundt 6500 menneske. Myrafestivalen blir også arrangert i Vivestad i mai kvart år.

Landskapet er dominert av skogkledde åsar vekslende med nord-sørgåande daldrag med marin leire i dalfyllingane. Berggrunnen består hovudsakleg av dagbergartane i Oslofeltet. Næringslivet i Vivestad er dominert av jord- og skogbruk. I perioden 2001-2010 hadde Vivestad ein folkevekst på 6 %, mot 10 % for kommunen som heilskap.

Vivestad kyrkje er ei trekyrkje frå 1914. Til kyrkja høyrer altartavle, preikestol og døypefont frå 1600-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vivestad|Vivestad]]» frå ,  den 29. august 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Vivestad.no
* Vivestad høstmarked
Hussainiya

**Hussainiya** (persisk حسینیه‎ *hoseyniye*), også kjend som **ashurkhana**, **imambargah**, **imambara** eller **sorghus**, er ein forsamlingshall for tolvar-sjiamuslimar der dei kan halda minneseremoniar, særleg i samband med muharram Namnet hussainiya kjem frå Husayn ibn Ali, barnebarnet til profeten Muhammad, som blir minna under muaharram.

Ein hussainiya er ikkje det same som ein moské. Namnet kjem  frå Husayn ibn Ali, den tredje av dei tolv imamane og barnebarnet til profeten Muhammad. Husayn døydde i slaget ved Karbala den 10. oktober 680 e.Kr., under styret til Ubayd Allah ibn Ziyad. Sjiamuslimar markerer martyrdommen hans kvart å under asjura, den 10. muharram. Det finst også andre seremoniar ein held i hussainiyaer i løpet av året, men ein held ikkje nødvendigvis jumu'ah (fredagsbøn) her.

I Sør-Asia kan ein også kalla bygningane *imambara*, *imambargah* og *ashurkhana*. I Afghanistan og Sentral-Asia blir dei også kalla *takyakhana*. I Bahrain og Dei sameinte arabiske emirata blir dei kalla *ma'tam* ().

## Historie

Frå Safavid-tida i Iran byrja sjiaer å halda dei religiøse og sørgande seremoniane sine ikkje berre på tak eller i overbygde gangvegar, men også i spesialbygde hussyniaer og takyehar. Kvar hussaynia hadde nokre buer (eller rom) og arkadar, både i store og små storleikar. Frå Zand-dynastiet av blei det bygd mange større takyehar for å halda tazia, der det var eit podium ein meter frå bakken for å visa dei forskjellige elementa av tazieh. Hussainiyaene blei påkosta gjennom donasjonar og gåver.

## Bruk

Hussainiya blir brukt under muharram, safar og ramadan for sørgerituale som *rawda khwani* og *sineh zani*. Hussainiya kan også bli brukt til å husa reisande og pilgrimar, og til å gje mat til fattige. Sidan hussainiya er ein sentral stad for sjiasamlingar, speler dei også ei viktig rolle i å halda fast ved den religiøse identiteten sin, særleg for sjiaer i diasporaen.

## Kjende hussayniaer

* Hosseinieh Azam Zanjan moske i Zanjan i Iran
* Azakhana Syed Dost Ali, Mohallah Katkoi, Amroha, bygd i 1766/1767
* Hussaini Dalan i Dhaka i Bangladesh
* Prithimpasha Nawab Bari Imambara, i Kulaura i Bangladesh
* Bara Imambara, i Lucknow i India
* Chhota Imambara, i Lucknow i India
* Hooghly Imambara, i Hooghly (W.B.) i India
* Nizamat Imambara, i Murshidabad i India
* Badshahi Ashurkhana, i Hyderabad i India
* Hosseiniyeh Ershad, i Teheran i Iran
* Hussaini Imambara Asim Raza Abdi, i 100/46, Colonel Ganj Kanpur
* Imambara Ghufran Ma'ab, i Lucknow, India
* Azakhana Wazeer-un-Nisa i Amroha i India.
* Imambargah Haveli Sa'daat, one of the oldest Imambargahs in Gujranwala, Pakistan.
* Imambargah Bait Aal e Imran, i Kotla Arab Ali Khan i Gujrat i Pakistan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hussainiya|Hussainiya]]» frå ,  den 29. august 2021.*
Boble glasshytte

**Boble glasshytte** ligg i Sápmi park i Karasjok. Det er den einaste glashytta i Finnmark. Hytta vart opna i 2009 og blir driven av glasblåsar Tonje Tunold.

## Kjelder
Tore Sagvolden

**Tore Sagvolden** () er ein norsk orienteringsløpar frå Oslo. Han vart nordisk meister i 1984 og fire gongar norsk meister. Tre gongar vann han sølvmedaljen i verdsmeisterskapen og i fire verdsmeisterskap på rad, 1981-87, vann han VM-gull i stafett. Stafett-gull vann han også i den nordiske meisterskapen 1980, 1984 og 1986.

## Aktiv
Sagvolden slo gjennom då han under verdsmeisterskapen 1979 sprang inn til bronse, landsmennene Øyvin Thon og Egil Johansen vann gull og sølv. Året etter tok han sølvmedaljen i den individuelle tevlinga  i den nordiske meisterskapen, før han så saman med Thon, Johansen og ankermann Sigurd Dæhli vann stafettløpet i same meisterskapen. Tidlegare i 1980 vart han andremann i langdistanse-NM i Vestby.

I 1981 vart Sagvolden nummer 3 i langdistanse-NM i Evenskjær. Under verdsmeisterskapen 1981 i Thun kom han i mål til sølv i den individuelle tevlinga. Dagen etter fekk han det fyrste av fire strake stafett-gull i verdsmeisterskap, med på laget var elles Øyvin Thon, Harald Thon og ankermann Dæhli. På tampen av sesongen enda han opp med sølv på klassisk-distansen i NM.

Etter ein medaljefri sesong kom Sagvolden i 1983 tilbake med bronse ved langdistanse-NM i Pasvik. Individuelt i verdsmeisterskapen i Ungarn enda han på fjerdeplass, slått av tre landsmenn. Saman med Morten Berglia og Thon-brørne sikra han seg VM-stafettgull nr 2. År 1984 var Sagvolden i sitt livs beste form. Etter tredjeplass i langdistanse-NM i juni, var han uimotståeleg ved den nordiske meisterskapen i Bardu og Bardufoss i september. Han vann den individuelle tevlinga med eit forsprang på fem minutt til sølvmedaljøren, deretter var han ankermann for mannskapet som vann stafetten. To veker seinare vart han noregsmeister, over fire minutt føre nummer 2.

I løpet av september 1985 vann Sagvolden VM-sølv individuelt og VM-gull i stafett under verdsmeisterskapen i Australia, for så å reise til Korgen i Nordland der han vart norsk meister på klassisk-distansen. Året etter var han med å vinne stafetten i den nordisk meisterskapen for tredje gong. I noregsmeisterskapen 1986 fekk han sølvmedaljen, slått av Rolf Vestre med 3 sekund. I 1987 vann Sagvolden ein suveren siger i langdistanse-NM. Under verdsmeisterskapen i Frankrike kom han på sølvplassen for tredje gong og vart verdsmeister i stafett for fjerde gong. Den sterke sesongen vart krona med NM-tittel i klassisk løype.

Sommaren 1988 vart Sagvolden fjerdemann då noregsmeisterskapen vart avvikla i Hegra i Nord-Trøndelag. Han la deretter opp.

## Kjelder

*Store norske leksikon
*Kunnskapsforlagets idrettsleksikon
Haustfarge

**Haustfargar** i lauv oppstår om hausten når det grøne klorofyllfargestoffet blir brote ned slik at raude anthocyanin og gule karotenoidar blir synlege. Ofte har fargane vore der heile tida, men dei blir meir framtredande, når produksjonen i blada overstig det som kan transporterast vekk til resten av planten.

Misforholdet kan skuldast ein kombinasjon av solrike dagar og kalde netter, noko som ofte førekjem i haustmånader som september-oktober. Det kan òg oppstå når transportvegar ned gjennom greiner og stammar er sperra, t.d. på grunn av såring, beskjering eller soppåtak. Endeleg kan fargane dannast om planten manglar eit eller fleire viktige næringsstoff.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Høstfarve|Høstfarve]]» frå ,  den 30. august 2021.*
Mia Mottley

**Mia Amor Mottley** () er ein barbadisk politikar. Ho blei statsminister i landet den 25. mai 2018 etter at partiet hennar, Barbados Labour Party, vann parlamentsvalet. Mottley blei dermed den fyrste kvinnelege statsministeren på Barbados.

## Liv og virke
Mottley er jurist. Ho studerte ved London School of Economics i Storbritannia.

I 1991 gjekk Mottley inn i politikken. Ho representerte partiet  Barbados Labor Party (BLP). Frå 1991 til 1994 var ho senatmedlem. I 1994 blei ho vald inn i parlamentet. Ho fekk straks regjeringsoppgåver, og mellom 1994 og 2008 hadde ho ei rekkje ulike ministerpostar. Ho har vore minister for utdanning, kultur og ungdom (1994–2001), justisminister og innanriksminister (2001–2006), visestatsminister (2003–2006) og minister for økonomi og utvikling (2006–2008). Frå 2008 til 2010 var ho partileiar i BLP og opposisjonsleiar i parlamentet. Ho vann att partileiarvervet i 2013. Mottley var første kvinne både som justisminister og som opposisjonsleiar.

Ved valet 24. mai 2018 vann BLP alle dei 30 seta i House of Assembly. Mottley blei teken i eid som statsminister av generalguvernør Sandra Mason dagen etter valsigeren. Ho var den fyrste kvinnelege statsministeren sidan Barbados blei uavhengig frå Storbritannia i 1966. Dette var også fyrste gong i historia til landet at kvinner var i postane som generalguvernør og som statsminister.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mia Mottley|Mia Mottley]]» frå ,  den 29. august 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
NM i bordtennis 1971

**Noregsmeisterskapen i bordtennis 1971** vart avvikla i Laksevåghallen i Hordaland helga 20. og 21. mars. 

## Karar
### Single
***Odd Nilsen** – Gunnar Greve
### Dobbel
***Roy Heggelund/Harald Nilsen** – Kjell Otto Eide/Gunnar Greve 

## Kvinner
### Single
***Berit Ommedal** – Reidun Bysheim
### Dobbel
***Berit Ommedal/Kari Mæhle** – Åslaug Hauge/Reidun Bysheim

## Mix dobbel
***Berit Ommedal/Gunnar Greve** – Reidun Bysheim/Knut Havåg 

## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad 22. mars 1971
Sjøuhyre

**Sjøuhyre** og **havmonster** blir brukt i mytologi, folketru og litteratur om ulike typar oppdikta, farlege skapningar som skal leva i havet. Det finst forteljingar frå store delar av verda om overnaturlege monster og fabeldyr i sjøen. Sjøuhyre blir ofte skildra som enormt store. I norsk tradisjon har ein blant anna førestillingar om sjøormar. 

Det finst også døme på forteljingar om vasslevande monster i elvar og innsjøar, sjå innsjøuhyre.

## Døme

### I mytologi og folketru

* Hafgufa, kjempestort sjøuhyre eller gigantisk kval («kjempefisk») omtalt i norrøn litteratur
* Hydra («Uhyret frå Lerna»), kjempestort sjøuhyre med ni hovud i gresk mytologi
* Iku-Turso, sjøuhyre i finsk mytologi, i form av ein kolossal blekksprut eller kvalross
* Kharybdis, sjøuhyre i gresk mytologi som skapar ein livsfarleg malstraum
* Krake, stort sjøuhyre («trollkval») i nordisk tradisjon, i blant tolka som ein enorm kval eller blekksprut
* Leviatan, vondt sjøuhyre som i jødisk mytologi og dikting blir tukta av Gud
* Margyge, kvinneleg havuhyre i norrøn mytologi
* Midgardsormen (Jørmungandr), eit frykteleg sjøuhyre i nordisk mytologi som ligg på botnen av verdshavet i ein ring omkring alle land
* Ryujin, havgud som blir forbunden med tidvatn og uvêr i japansk mytologi
* Sjøhest (havhest, hippokamp)
* Sjøorm, kjempeslange eller orm som ifølgje gamle segner lever i innsjøar eller i havet
* Skylla, sjøuhyre med seks hovud i gresk mytologi
* Tiamat, kvinneleg saltvassmonster i mesopotamisk mytologi
* Umibōzu, havånd som kantrar båtar i japansk mytologi

### I forteljingar, populærkultur og kryptozoologi

Sjøuhyrer opptrer òg i eventyr, forteljingar, populærkultur og kryptozoologi. Blant anna har den svenske biskopen Olaus Magnus fleire fantasifulle skildringar av nordiske havmonster i *[[Carta marina|Carta Marina]]* frå 1539, eit illustrert kart over Norden og havområda omkring, og *[[Historia de Gentibus Septentrionalibus|Historia til dei nordiske folka]]* frå 1555. I nyare tid kan sjøuhyre omfatta alt frå den kvite kvalen i Herman Melville sin roman *[[Moby Dick]]* frå 1851 til gigantiske drakemonster i fantasiuniverset rundt filmane om Godzilla frå 1954 og framover.

## Galleri

Fil:Carta Marina Orca.jpg|Detalj frå Olaus Magnus sitt *Carta Marina* frå 1539, der kartteiknaren framstiller ein kval (*balena* på latin) som blir angripen av spekkhoggarar (*orca*) i dei nordlege havdjupa ved sogeøya Thule (*Tile*).
Fil:Münster Thier 2.jpg|Tysk plansje av ulike sjøuhyre (*Meerwunder*) frå omkring 1544, samla frå *Carta Marina*.
Fil:Hans Egede sea serpent 1734.jpg|Sjøorm rapportert av Hans Egede i 1734; det kan ha vore ein kjempeblekksprut han såg. 
Fil:Theodor Kittelsen - Sjøtrollet, 1887 (The Sea Troll).jpg|«Sjøtrollet»  av Theodor Kittelsen frå 1887 viser ein skapning som kan likna ein draug, gjenferdet etter ein drukna.


## Sjå òg

* Havvette, overnaturleg vesen (vette) som lever i havet
* Vassguddom
* Monster
* Havgud

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sjøuhyre|Sjøuhyre]]» frå ,  den 30. august 2021.*
Blodfasan

**Blodfasan** (*Ithaginis cruentus*) er ein asiatisk fugl i familien fasanfuglar i ordenen hønsefuglar.

Blodfasan var nasjonalfugl for det tidlegare Kongeriket Sikkim, og er delstatsfugl for noverande Sikkim i India.

## Utsjånad og læte
Blodfasanen er ein ganske liten (hann 44–48&nbsp;cm, ho 39,5–42&nbsp;cm) og rapphønelik fasan med hovuddusk, raude bein og raud bar hud kring auget. Hannen er kvitstreka grå på oversida, lyst grønaktig under og blodraud på strupen og deler av halen, av og til òg i ulikt omfang på brystet. Hoa har grå dusk og nakke, rustoransje andlet, mørkebrun oversida og rustbrun underside. Dei ulike underartane varierer i mønsteret av svart og raudt i andletet og utbreiinga av det raude på brystet. Revirlætet er ein serie hese skrik som i engelsk litteratur blir attgjeve «glee-glee-keweee!-keweee!-keweee!».

## Utbreiing og systematikk
Blodfasanen er plassert som einaste art i slekta ***Ithaginis***. Ein deler han inn i 14 underartar med følgjande utbreiing:

* *Ithaginis cruentus cruentus* – nordlege Nepal og nordvestre Bhutan
* *Ithaginis cruentus affinis* –  Sikkim
* *Ithaginis cruentus tibetanus* – austlege Bhutan og sørlege Tibet
* *Ithaginis cruentus kuseri* – nordaustre India (øvre Assam) og sydöstra Tibet
* *Ithaginis cruentus geoffroyi* – vestlege Kina (vestlege Sichuan) og søraustre Tibet
* *Ithaginis cruentus marionae* – nordvestre Yunnan i Kina og nordaustre Myanmar
* *Ithaginis cruentus rocki* – Mekongdalen i nordvestre Yunnan
* *Ithaginis cruentus holoptilus* – Likiangdistriktet i Yunnan
* *Ithaginis cruentus clarkei* – fjelltrakter i Likiang i nordvestre Yunnan
* *Ithaginis cruentus michaelis* – Nan Shan-fjella i nordvestre Gansu
* *Ithaginis cruentus beicki* – nordaustre Qinghai og tilgrensande Gansu
* *Ithaginis cruentus berezowskii* – fjelltrakter i sørlege Gansu og nordlege Sichuan
* *Ithaginis cruentus annae* – fjelltrakter i nordvestre Sichuan
* *Ithaginis cruentus sinensis* – Tsinlingbergen i sørlege Shaanxi og sørvestre Hunan

Underarten *holoptilus* blir ofte inkludert i *rocki* og *annae* i *berezowskii*.

## Levesett
I Nepal finst arten i høgda med rhododendronvekstar og andre typar buskområde mellom 3200 og 4500 meter. På vinterstida søkjer han seg til lågare regionar ned til 2500 meter over havet, varierande geografisk og etter vêrlag. Arten lever hovudsakleg av mos, lauv og grasskot, men ein har òg observert at han et insekt. Fuglen legg egg frå midten av april til slutten av juni.

## Status og trugslar
Arten har eit stort utbreiingsområde og ein stor populasjon, men ein trur talet er redusert på grunn av habitattap og jakt. Nedgangen er likevel ikkje tilstrekkeleg kraftig til at han skal vurderast som truga. Den internasjonale naturvernsunionen IUCN kategoriserer derfor arten som livskraftig (LC).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Blodfasan|Blodfasan]]» frå ,  den 31. august 2021.*  

## Bakgrunnsstoff

* Bilde og film på Internet Bird Collection
* Læte på xeno-canto.org
Reisa mot vest

*** Reisen mot Vest *** (kinesisk skrift 西游记; pinyin *Xīyóujì*; Wade-Giles *Hsiyu-chi*) er ein av dei fire klassiske romanane i kinesisk litteratur. Han kom fyrst ut anonymt i 1590-åra under Ming-dynastiet. Sjølv om det ikkje finst direkte bevis på kven som skreiv forteljinga, er forfattarskapen tradisjonelt blitt tilagt Wu Cheng'en.

Romanen er ei fiktiv og mytologisk forteljing om den buddhistiske munken Xuanzang si pilegrimsferd til India under Tang-dynastiet for å henta sutraene. Bodhisattvaen Guan Yin gjev, etter ønske frå Buddha Amitabha, denne oppgåva til munken og dei tre disiplane og vernarane hans: apen (Sūn Wùkōng), grisen (Zhū Bājiè) og sandmonsteret Shā Wùjìng.

## Svensk omsetjing
I Sverige er heile verket gjeve ut i fem bind 1995-1996 i ei omsetjing av Göran Malmqvist.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Reisen mot Vest|Reisen mot Vest]]» frå ,  den 31. august 2021.*  
 
## Litteraturkritiske studiar
*James S. Fu: *Mythic and Comic Aspects of the Quest*. Singapore: Singapore University Press, 1977.
*C.T. Hsia: «The Journey to the West», i *The Classic Chinese Novel*. New York: Columbia UP, 1968. 115&ndash;164.
*Karl S.Y. Kao: «An Archetypal Approach to *Hsi-yu chi*», i *Tamkang Review* 5, no.2 (Oct 1974). 63&ndash;98.
*Andrew Plaks: *The Four Masterworks of the Ming Novel.* Princeton: Princeton UP, 1987. 183&ndash;276.
*Andrew Plaks: «Journey to the West», i  Miller, Barbara S. (red.): *Masterworks of Asian Literature in Comparative Perspective*. New York – London: M.E. Sharpe, 1994. 272&ndash;284.
*Anthony C. Yu: «Two Literary Examples of Religious Pilgrimage: The *Commedia* and the *Journey to the West*», i *History of Religions* 22, no. 3 (Feb 1983). 202&ndash;230.
Teenage Wildlife

«**Teenage Wildlife**» er ein song skriven av David Bowie i 1980 for albumet *[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]*. Med ei lengd på nesten sju minutt er han den lengste songen på albumet og den lengste Bowie hadde spelt inn sidan «Station to Station» (1976). Han var sidan forbigått av andre, lengre songar som «Bring Me the Disco King» frå 2003 og «Blackstar» i 2016.

## Musikk og tekst

Den originale tittelen på songen var «It Happens Everyday». Produsenten Tony Visconti sa «I staden for å syngje 'Not another teenage wildlife' song han 'It happens everyda-a-ay.'»

Mot eit musikalsk arrangement som minna mykje om den klassiske songen hans «Heroes», inkludert teksturaktig gitarspeling av både Robert Fripp og Chuck Hammer, og vandrande fraser etter tekstparagrafane, verkar Bowie å rette målet mot post-punk-artistane, særskild Gary Numan, som var inspirerte av nettopp Bowie:

A broken-nosed mogul are you
One of the new wave boys
Same old thing in brand new drag
Comes sweeping into view
As ugly as a teenage millionaire
Pretending it’s a whiz-kid world

I eit intervju i 1980 sa Bowie om Numan og hans «whiz-kid world» at «Det Numan gjorde gjorde han glimrande, men i repetisjon, det er det same om att og om att når du har høyrt det ein gong. Det er den falske ideen om eit høgteknologisk samfunn og alt det som ikkje eksisterer. Eg trur ikkje me er nokon stad nær eit slikt samfunn. Det er ei enorm myte som diverre er blitt foreviga, trur eg, ved å lese om kva eg har gjort i det rockeområdet i det siste, og i forbrukarområdet har fjernsynet frykteleg mykje å svare for med tanke på fabrikasjonen av denne dataverd-myta.» Songaren Boy George har sagt at favorittsongteksten hans var «As ugly as a teenage millionaire».

## Andre utgjevingar
Songen kom ut på samleplata *[[The Collection av David Bowie|The Collection]]* (2005).

## Konsertversjonar
Songen vart ofte spelt under Outside-turneen i 1995-1996 og to ulike konsertopptak finst på albuma *[[Outside-turneen#Dallas, Texas (Ouvre le Chien (Live Dallas 95))|Ouvre le Chien (Live Dallas 95)]]* (2020) og *[[Outside-turneen#Birmingham, England (No Trendy Réchauffé (Live Birmingham 95))|No Trendy Réchauffé (Live Birmingham 95)]]* (2020).

## Medverkande
*David Bowie: solovokal
*Tony Visconti: kor vokal
*Robert Fripp: gitar
*Carlos Alomar: gitar
*Chuck Hammer: gitarsynthesizer
*Roy Bittan: piano
*George Murray: bassgitar
*Dennis Davis: trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Teenage Wildlife|Teenage Wildlife]]» frå ,  den 31. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Scream Like a Baby

«**Scream Like a Baby**» er ein song skriven av David Bowie i 1980 for albumet *[[Scary Monsters (and Super Creeps)]]*.

## Musikk og tekst
Songen fokuserer på ein hovudperson kalla Sam som i lag med forteljaren på songen tilsynelatande sit i eit politisk fengsel. Sjølv om songen er sett til framtida, er soga i fortid, på ein måte som Bowie skildra som «framtidsnostalgi... Ei blikk attende på noko som ikkje har skjedd enno». Musikalsk er songen kjend for den «ultra-moderne new wave-gitarsynth-lyden», og for at Bowie nytta varispeed-vokal for å illustrere Sam sin nedadgåande spiral i fengselssjukehuset  – i følgje *[[NME]]*-kritikaren Roy Carr og Charles Shaar Murray er effekten som «om forteljaren på 'All the Madmen' var busett i verda i '1984'».

«Scream Like a Baby» var eit av fleire spor på *Scary Monsters* som utvikla seg frå songar Bowie hadde skrive fleire år tidlegare. Denne vart opphavleg komponert i 1973 med ein annan tekst, som «I Am a Laser» for The Astronettes (Ava Cherry, Geoffrey MacCormack og Jason Guess). Bowie arbeidde på eit album for gruppa, men det vart etter kvart droppa og kom til slutt ut i 1995 som eit Ava Cherry-album kalla *[[People from Bad Homes]]*. «I Am a Laser» var eit av spora her.

Bowie hadde tenkt å spele songen i 1987 under Glass Spider-turneen, men droppa songen frå setlista før turneen kom i gang.

## Andre utgjevingar
* Han kom ut som B-sida til singelen «Fashion» i oktober 1980.

## Medverkande
*David Bowie – solovokal
*Tony Visconti – korvokal
*Carlos Alomar – gitar
*Andy Clark – synthesizer
*George Murray – bassgitar
*Dennis Davis – trommer

## Notes

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scream Like a Baby|Scream Like a Baby]]» frå ,  den 31. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*