open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
If You Can Believe Your Eyes and Ears

***If You Can Believe Your Eyes and Ears*** er debutalbumet til The Mamas & the Papas frå 1966. I 2003 vart det rangert på 127. plassen på *[[Rolling Stone]]* si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene, og steig til 112. plassen på den reviderte utgåva frå 2012. 

Heile stereomiksen av albumet finst på *All the Leaves are Brown* (2001), ei dobbel CD-utgåve av dei fire første albuma deira og forskjellige singlar, i tillegg til på *The Mamas & the Papas Complete Anthology* (2004), ein CD-boks med fire plater. Monomiksen av albumet kom ut på vinyl med nymastra lyd på Sundazed Records i 2010, og på CD året etter. 

*If You Can Believe Your Eyes and Ears* kom ut med fem forskjellige omslag. 

## Mottaking
Albumet fekk gode meldingar i *[[Rolling Stone]]*, der kritikaren Rob Sheffield skreiv «The Mamas and the Papas feira all synd og snusk som var i Los Angeles i 1960-åra med folkemusikkaktige harmoniar, akustiske gitar og songar som fortalte undersøkande sinn langt meir enn dei ønskte å vite. Og her fekk dei alt til å høyrast ypparleg ut.». Bruce Eder skreiv på Allmusic at albumet «omfamna folkrock, pop/rock, pop og soul, og synte den same omsorga for platene sine som The Beatles.» Han la til at det skein sterkare enn andre album av The Mamas and the Papas, dels fordi det kom ut før kranglinga som gjekk ut over dei seinare albuma deira. Albumet vart inkludert i Robert Dimery-boka *[[1001 Albums You Must Hear Before You Die]]*.

## Innhald

## Medverkande
*Denny Doherty – vokal
*Cass Elliot – vokal
*John Phillips – vokal, gitar
*Michelle Phillips – vokal
*P.F. Sloan – gitar, vokal
*Larry Knechtel - klaverinstrument
*Hal Blaine – trommer
*Joe Osborn – bassgitar
*Bud Shank – fløytesolo på «California Dreamin'»
*Peter Pilafian – elektrisk fiolin
*Lou Adler – plateprodusent
*Bones Howe – lydteknikar
*Guy Webster – fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:If You Can Believe Your Eyes and Ears|If You Can Believe Your Eyes and Ears]]» frå ,  den 11. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dyreeventyr

**Dyreeventyr** er ei form for eventyr der dyr har hovudrollene og handlar som menneske.
I Aarne-Thompson-systemet har dyreeventyra nummer frå 1 til 299.

Dyreeventyra er gjerne korte, med ein enkel struktur. Mange av dei kan minna om fablar.

Dyreeventyr er blant dei mest populære eventyra på norsk, og mange er kjende i ei rekkje variantar. Nokre av dei er «Reveenka», «Hvorfor bjørnen er stubbrumpa» og «Slipp granrot og ta i revefot». 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*«Hvorfor bjørnen er stubbrumpa» 
*«Slipp granrot og ta i revefot»
Holmenkollrennet 1964

**Holmenkollrennet 1964** fann stad dagane 12. til 15. mars 1964 i Oslo. 

## Menn
### 15 km



Dato: 12. mars


### 50 km



Dato: 14. mars


### Kombinert



Dato: 13.-14. mars


### Hopprenn



Dato: 15. mars


## Kvinner
### 10 km





## Kjelder
*Arbeiderbladet 13.3.1964
*Arbeiderbladet 16.3.1964
Nyrenessanse

**Nyrenessanse** er ein stilretning innan historismen med ei blomstringstid mellom 1840 og 1880. Han nytta formspråket frå renessansen, og bygde på den sterke renessanseinteressa innan kunst- og historieoppfatning som naturleg følgde begeistringa for gotikken.

Meir enn andre såkalla neo-stilar fekk stilen si særskilde nasjonale utforming med blomstring i Tyskland, der han blei boren av sterke nasjonale, historiske interesser, ikkje minst etter felttoget mot Frankrike 1870–71. Ein hovudfigur innan stilretningen var Gottfried Semper som var professor i Dresden og seinare i Zürich. Både som teoretikar og som arkitekt fekk han stor innverknad, ikkje minst på norske arkitektstudentar, som på denne tida nesten alle studerte i Tyskland. På grunn av det nære sambandet med dette kulturmiljøet blei denne neo-stilen med pussa fasader med renessanseornament den mest framherskande i dei større byane i Noreg.

I Europa blei nyrenessansen avløyst av nybarokk og art nouveau i 1890-åra, i Noreg av drakestilen omtrent samtidig, sjølv om han levde vidare i arkitekturen i 1890-åra i ein dansk-hollandskprega variant med raud tegl og meir eller mindre ekte sandsteinsband.

## Kjelder
Christiania torv

**Christiania torv** er eit gammalt torg og kulturminne i Oslo. Det ligg i Kvadraturen, mellom Rådhusgata og Øvre Slottsgate. Rundt torget ligg mellom anna Rådmannsgården, Gamle rådhus og Anatomigården. Midt på torget står fontena Christian IVs hanske av Wenche Gulbransen.

## Historie
Christiania torv blei torg i hovudstaden etter Oslo torg i Gamlebyen. Som torget i Gamlebyens torg fekk det nye torget domkyrkje (Hellig Trefoldigheds kirke, 1639) og rådhus (1641). På torget stod også gapestokken og vassposten for byen.

Torget blei utforma etter eit mønster som var vanleg i renessansebyplanar, og som først blei brukt i Livorno i 1570-åra. Det blei laga ved at ein spara ut kvadrat i hjørna av alle fire kvartala i eit gatekryss. Den kvadratiske forma var ikkje fullstendig, ettersom Hellig Trefoldigheds Kirke i nordvestre kvadrant tok opp ein stor del av arealet som ideelt sett burde ha vore torgområde, medan resten var del av kyrkjegarden.

I motsetnad til Oslo torg hadde ikkje Christiania torv lang levetid som sentralplass. Domkyrkja blei riven etter ein brann i 1686, og ei ny domkyrkje blei oppført utanfor byvollane ved det seinare Stortorvet. Eit halvt hundreår seinare flyttet også magistraten i byen frå Gamle rådhus til eit nytt rådhus i Rådhusgata. I 1736 blei torghandelen flytta frå det gamle torget i Kvadraturen til det nyanlagte Stortorget framfor domkyrkja. Samtidig blei den årlege Christiania-marknaden  flytta.

Namnet Christiania Torv blei vedtatt i 1958 med referanse til at området var den første og sentrale torgplassen i Christiania.
I 2003 fekk Christiania Torv Oslo kommunes pris for god byarkitektur.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christiania Torv (Oslo)|Christiania Torv (Oslo)]]» frå ,  den 12. januar 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Oslo kommunes pris for god byarkitektur / Oslo bys arkitekturpris for 2003 til Christiania Torv
*
Christiania Glasmagasin

**Christiania Glasmagasin** er ei norsk butikkverksemd som går tilbake til 1739.

Dette året blei Det Kongelige Norske Compagni skipa. Denne verksemda gjekk konkurs og fekk nye eigarar i 1750. Ho tok til å spesialisera seg på glasvarer frå Biri, Hurdal og Hadeland. I 1757 byrja verksemda detaljhandel i ei bu på det seinare Jernbanetorget i Oslo. Då jernbanen skulle byggjast ut i 1862 flytta utsalet til Stortorget.
Verksemda leiga lokale som tidlegare hadde husa postkontor, men kjøpte garden nokre år seinare og endra då på fasaden. Dette bygget frå 1778 blei rive, og i 1899 blei dagens Glasmagasinet-bygning reist ved arkitekt Harald Olsen.

I 2014 kunngjorde verksemda at ho kom til å flytta ut frå bygningen ved Stortorget.
I staden driv ho fleire butikkar i heile Noreg, og netthandel.

## Kjelder

## Litteratur
* Knut Are Tvedt (red): *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7
P.F. Sloan

**P.F. «Flip» Sloan** () var ein USA-amerikansk poprocksongar og låtskrivar. Han hadde stor suksess i midten av 1960-åra og skreiv, spelte og produserte hittar for artistar som Barry McGuire, The Searchers, Jan and Dean, Herman's Hermits, Johnny Rivers, The Grass Roots, The Turtles og The Mamas & the Papas. Mange av songane hans vart skrivne i lag med Steve Barri. Dei mest suksessrike songane hans som låtskrivar var tre topp 10-hittar: Barry McGuire sin «Eve of Destruction» i 1965, Johnny Rivers «Secret Agent Man» i 1966 og Herman's Hermits sin «A Must to Avoid» i 1966.

## Hitsongar som låtskrivar

## Diskografii

### Solo

#### Singlar

#### Album
* *Songs of Our Times* (1965 – Dunhill)
* *Twelve More Times* (1966 – Dunhill)
* *Measure of Pleasure* (1968 – ATCO)
* *Raised on Records* (1972 – Mums)
* *Serenade of the Seven Sisters* (1994 – Pioneer)
* *Child of Our Times: The Trousdale Demo Sessions 1965–1967* (2001 – Varese Sarabande)
* *Sailover* (2006 – Hightone)
* *Here's Where I Belong The Best Of The Dunhill Years 1965-1967* (2008 – Ace)
* *My Beethoven* (2014 – MsMusic)

### Med Steve Barri

#### Singlar

#### Album
* *Tell 'Em I'm Surfin*' – The Fantastic Baggys (1964, Imperial)
* *The Surfing Songbook* – Rincon Surfside Band (1965, Dunhill)
* *The Surfing Songbook* – Willie and the Wheels (1965, RCA) (identical release)
* *[[Where Were You When I Needed You]]* – The Grass Roots (1966, Dunhill)
* *[[Let's Live for Today]]* – The Grass Roots (1967, Dunhill)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:P. F. Sloan|P. F. Sloan]]» frå ,  den 12. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
The Mamas and the Papas Deliver

***Deliver*** er det tredje albumet til The Mamas & the Papas, gjeve ut i 1967. Det nådde andreplassen på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* «Top Pop»-albumlista for 1967. Tre av singlane på albumet gjekk inn på «Pop Singles»-lista i USA: «Dedicated to the One I Love» på andreplassen, «Creeque Alley» på femteplassen og «Look Through My Window» på 24. plassen.

Albumet kom først ut på CD i 1988 og heile albumet kom ut på *[[All the Leaves Are Brown]]*, ei samling av dei fire første albuma deira. 

Albumtittelen var ein intern spøk i gruppa, sidan innspelinga hadde kome i gang kort tid etter Cass Elliot hadde annonsert at ho var gravid med dotter si, Owen. På grunn av skamma det var på denne tida for ugifte mødrer, vart både svangerskapet og fødselen halde løynd for ålmenta og albumet var meint å implisere at Elliot og dei andre hadde «fødd» eit nytt album.

## Innhald

## Medverkande
*Denny Doherty - vokal
*Cass Elliot - vokal
*John Phillips - vokal, gitar
*Michelle Phillips - vokal
*Hal Blaine - trommer, perkusjon
*Larry Knechtel - klaverinstrument
*Jim Horn - fløyte, saksofon
*Joe Osborn - bassgitar
*«Doctor» Eric Hord - gitar
*P.F. Sloan - gitar
*Gary Coleman - perkusjon, bjøller, marimba

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Mamas and the Papas Deliver|The Mamas and the Papas Deliver]]» frå ,  den 12. januar 2019.*
Glasmagasinet

**Glasmagasinet** eller **GlasMagasinet** er eit kjøpesenter på Stortorget i Oslo. Det var i mange år eit varemagasin for Christiania Glasmagasin, som også var kjend som Glasmagasinet. Bygningen er verna etter plan- og bygningsloven og er kommunalt listeført.

## Historie

Den midtre delen av bygningen blei reist i 1899 i nyrenessansestil etter teikningar av Harald Olsen. Olsen hadde så arkitektkontoret sitt i øvste etasje av denne bygningen. 
Seinare bygg kom til i 1973 og 1990.

Heile rekkja utgjer Stortorvet 9, 10 og 11. Då Christiania Glasmagasin først flytta hit var det til den midterste bygningen, nummer 10. Nummer 9, som ligg på hjørnet mot Møllergata, bestod den gongen av eit lite hus kalla Simonsen på Torvet. Huset var ein kombinert bustad- og forretningsgard der Peter Simonsen hadde kolonial fram til 1897. Etter hans tid blei bygget rive. Gardeigaren fekk ført opp dagens bygning ved arkitekt Ove Ekman i 1898-99, og forretningen Simonsen på Torvet heldt til her fram til 1935. Deretter blei garden innlemma i Glasmagasinet.

Den siste bygningen i rekkja, hjørnegarden mot Torggata, var nummer 11 og her låg Elephant-Apotheket. Apoteket låg på Stortorget frå 1879 til bygningen blei riven i 1972. Året etter byrja oppføringa av den nyaste delen av Glasmagasinet under leiing av arkitekt Frithjof Stoud Platou. Bygget blei ferdigstilt i 1974. Det blei endra ved ei påbygging mot Linaaes gate i 1990; arkitekten bak dette var Jan Digerud.

I 2014 bestemte Christiania Glasmagasin seg for å forlata bygningen, og blei erstatta av fleire mindre butikkar.

Eigaren av bygget er KLP Eiendom.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:GlasMagasinet|GlasMagasinet]]» frå ,  den 12. januar 2019.*  
----
; Litteratur 
* Knut Are Tvedt (red): *Oslo byleksikon*, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7
The Papas & The Mamas

***The Papas & The Mamas*** er det fjerde studioalbumet til The Mamas & the Papas, utgjeve i 1968. Det var det siste albumet deira, før dei vart oppløyst første gongen. Dei kom saman att for ein kort periode i 1971. 

I motsetnad til dei tidlegare albuma deira, vart *The Papas & The Mamas* spelt inn heime hos John og Michelle Phillips, men med same produksjonslag som på dei førre albuma. Det originale studioet deira, Western Recorders, byta til Solid State-teknologi og Phillips og Adler kjøpte det analoge miksebordet dei hadde brukt på dei førre  innspelingane, og sette det inn i det nye studioet sitt. Seinare har Adler sagt at innspelingsrommet ikkje var godt nok laga, og at lydkvaliteten ikkje høvde for ei vokalgruppe som The Mamas & The Papas.

Med unntak av ein særs suksessrik coverversjon av «Dream a Little Dream of Me» (som ikkje er representativ for resten av albumet), er temaet på albumet ofte deprimert og livstrøytt, mellom anna i teksten på «Safe in My Garden», «Mansions», «Too Late» og «Rooms».

Det er få kjærleikssongar og somme meir eksperimentelle songar, som den Jimi Hendrix-aktige gitaren på «Gemini Childe».

Før albumet kom ut, kom singelen «Twelve Thirty (Young Girls Are Coming to the Canyon)» i august 1967.

Songen «Meditation Mama» var første gongen John Phillips song solovokal på ein song av Mamas and the Papas. Alle fire medlemmane song solovokal og korvokal på dette albumet. Vokalen på «For the Love of Ivy» skal visstnok ha teke ein månad å spele inn. 

Sjølv om det var det første albumet deira som ikkje nådde topp 10 på albumlista i USA, selde det godt då det kom ut og vart det fjerde og siste albumet deira som nådde topp 20 i Amerika med to hitsinglar. Ein av desse, «Dream a Little Dream of Me», lanserte solokarrieren til Cass Elliot. 

Heile albumet kom ut på *[[All the Leaves Are Brown]]*, ei samling av dei fire første albuma deira og forskjellige singlar. 

## Innhald

## Medverkande
*Denny Doherty - solo- og korvokal
*Cass Elliot - solo- og korvokal
*John Phillips - gitar (spor A1-B4, B6), solovokal (A3), korvokal 
*Michelle Phillips - solo- og korvokal
*«Doctor» Eric Hord - gitar (spor A1-B4, B6) 
*Hal Blaine - perkusjon
*Larry Knechtel - klaverinstrument
*Joe Osborn - bassgitar (spor A1-B4, B6)
*Paul Downing - gitar (spor B5) 
*John York - bassgitar (spor B5) 

;Teknisk
*Peter Pilafian - lydteknikar
*Lou Adler - produsent
*Tad Diltz - fotografi
*Gary Burden - kunstnarisk leiar, design

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Papas &#38; The Mamas|The Papas &#38; The Mamas]]» frå ,  den 12. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
People Like Us av The Mamas and the Papas

***People Like Us*** er det femte og siste studioalbumet til The Mamas & the Papas, utgjeve i november 1971, tre år etter gruppa først vart oppløyst. Dette albumet kom til fordi dei tidlegare medlemmane framleis var under kontrakt med Dunhill Records. Gruppa hadde opphavleg signert ein avtale med selskapet, då det vart styrt av den originale produsenten deira, Lou Adler, men innan 1971 hadde distributøren til Dunhill, ABC Records, kjøpt selskapet og oppdaga ein klausul i kontrakten. I følgje kontrakten deira måtte gruppa gje ut eitt album til, eller bryte kontrakten med dei mogelege bøtene det kunne føre til. 

Albumet vert rekna som skuffande av både fansen og kritikarane. Likevel selde det moderat og nådde 84. plassen på Billboard Pop Albums-lista. Det vart produsert av John Phillips. Michelle Phillips skreiv seinare i notata i ei CD-samling av bandet at albumet «høyrdest ut slik som det var, fire personar som prøvde å unngå søksmål».

Alle songane utanom «I Wanna Be a Star» (skriven i lag med Michelle) vart skriven av John, og *People Like Us* er derfor det einaste The Mamas and the Papas-albumet med berre originale songar. Noko av tekstane refererer til forholdet John på den tida hadde med skodespelarinna Geneviève Waïte, som han gifta seg med i 1972.

Av songar her finn ein «Pearl», som var ei hyllest til songaren Janis Joplin, singelen «Step Out» (81. plassen på ''Billboard'' Hot 100, 25. plassen på Adult Contemporary) og tittelsporet som var den siste songen gruppa spelte inn i lag. Fordi Cass Elliot var sjuk under innspelinga, vert det meste av solovokalen sungen av Denny Doherty og Michelle, og sjølv om ho er mogeleg å høyre på somme spor, er ikkje Elliot dominerande på albumet. 

*People Like Us* kom sidan ut på nytt på MCA Records og Geffen Records.

## Innhald

## Medverkande
*Denny Doherty – vokal
*Cass Elliot – vokal
*John Phillips – vokal, gitar
*Michelle Phillips – vokal
*Gary Coleman – trommer, tamburin, bjøller, vibrafon, shaker
*Ed Greene – trommer
*Bobbye Hall – conga, tamburin, shaker, cabasa
*Jim Horn – fløyte, saksofon
*Clarence McDonald – klaverinstrument
*Tony Newton – bassgitar
*Earl Palmer – trommer
*Donald Peake – gitar
*Joe Sample – klaverinstrument
*Louie Shelton – gitar
*David T. Walker – gitar

### Teknisk
*Gene Page - orkesterarrangement
*Dave Hassinger - lydteknikar
*Rick Heenan, Val Garay - assisterande lydteknikar
*Henry Diltz - fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:People Like Us av The Mamas and the Papas|People Like Us av The Mamas and the Papas]]» frå ,  den 12. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
The Mamas & the Papas av The Mamas & the Papas

***The Mamas & the Papas*** er det andre studioalbumet til The Mamas & the Papas, gjeve ut i 1966. Albumet nådde fjerdeplassen på den amerikanske Billboard 200-lista og 24. plassen i Storbritannia. Den første singelen frå albumet, «I Saw Her Again», klatra til femteplassen på den amerikanske Billboard Hot 100-lista og 11. plassen på UK Singles Chart. «Words of Love» kom ut som den andre singelen i USA og nådde femteplassen der. I Storbritannia vart han gjeven ut som ei dobbel A-side med «Dancing in the Street» (ein coverversjon av hitten til Martha and the Vandellas frå 1964) og nådde 47. plassen der.

Etter det vart oppdaga at gruppemedlemmen Michelle Phillips hadde eit forhold med Gene Clark i The Byrds, braut det ut krangling i bandet og Phillips fekk sparken frå gruppa 4. juni 1966. I juni vart ein ny songar henta inn for å erstatte ho. Jill Gibson var kjærasten til produsenten Lou Adler på den tida og hadde alt sunge på fleire Jan and Dean-album.

Biletet for framsida av omslaget var alt tatt, der Michelle Phillips var godt synleg. Dunhill fekk Gibson til å stille seg opp nøyaktig slik Michelle hadde gjort og la så det nye biletet over biletet av Phillips. Men dei tok så ei avgjersle om å ta eit heilt nytt bilete med den nye besetninga, og endre albumtittelen til *Crashon Screamon All Fall Down*.  Fleire tusen eksemplar av denne utgåva vart sende ut til radiostasjonar og distribusjonsselskap, men då Michelle kom attende til gruppa like før albumet kom ut, vart det originale omslaget og den opphavlege tittelen henta attende. Eksemplar av den sjeldne *Crashon*-utgåva går i dag for høge summar mellom samlarar.

Albumet vart først gjeve ut på CD i 1988 og heile albumet finst på *[[All the Leaves Are Brown]]*, ei samling av dei fire første albuma deira.

## Innhald

## Medverkande
*Denny Doherty - vokal
*Cass Elliot - vokal
*John Phillips - vokal, gitar
*Michelle Phillips - vokal
*Jill Gibson - vokal
*Hal Blaine - perkusjon
*Larry Knechtel - orgel, piano
*Joe Osborn - bassgitar
*«Doctor» Eric Hord - gitar
*Tommy Tedesco - gitar
*P. F. Sloan - gitar
*Peter Pilafian - elektrisk fiolin
*Ray Manzarek - orgel, piano på «No Salt on Her Tail»

;Teknisk
*Lou Adler - produsent
*Dayton «Bones» Howe - lydteknikar
*Henry Lewy - lydteknikar
*Bowen David - assisterande lydteknikar
*Jimmie Haskell - strykearrangement på «I Saw Her Again»
*Gene Page - blåsararrangement på «My Heart Stood Still»
*Guy Webster - fotografi
*George Whiteman - kunst

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Mamas & the Papas (album)|The Mamas & the Papas (album)]]» frå ,  den 12. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nevado del Ruiz

**Nevado del Ruiz** (spansk uttale [neβaðo ðel ˈrwis]), òg kjent som **Cumanday** på språket til urfolket, er ein vulkan i det andinske vulkanbeltet i Colombia med eit toppunkt på over 5300 moh.
Han ligg på grensa mellom departementa Caldas og Tolima, omtrent 129 kilometer vest for hovudstaden Bogotá. Det er ein stratovulkan som består av mange lag lava som alternerer med herda vulkansk oske og andre pyroklastiske bergartar. Nevado del Ruiz har vore aktiv i ca. to millionar år sidan tidleg pleistocen eller sein pliocen, med tre store eruptive periodar. Den vulkanske kjegla ein ser i dag vart danna i løpet av noverande utbrotsperiode, som byrja 150 tusen år tilbake i tid. 

Vulkanen genererer vanlegvis utbrot med snøgt flytande straumar av varm gass og faste partiklar eller steinar kalla pyroklastisk straumar. Desse utbrota valdar ofte massive gjørmeskred, laharar, som utgjer trugsmål mot menneske og miljø. Verknaden av eit slikt utbrot aukar sidan den varme gassen og lava smeltar snø og is på vulkansida, og blandar store mengder vatn inn i straummassen. Den 13. november 1985 utløyste eit lite utbrot ein enorm lahar som gravlagde og øydela byen Armero i Tolima. Talet på omkomne blei estimert til 25&nbsp;000. Denne hendinga vart seinare kjend som Armero-tragedien - den mest dødelege laharen i historisk tid. Liknande, men mindre døyelege hendingar skjedde i 1595 og 1845, beståande av små eksplosive utbrot etterfølgt av ein stor lahar. Vulkanen er ein del av Los Nevados nasjonalpark, som òg inneheld fleire andre vulkanar. Toppen av Nevado del Ruiz er dekt av isbrear. Vulkanen held fram å utgjera eit trugsmål mot dei nærliggande byane og landsbyane, og det er anslått at opptil 500&nbsp;000 menneske bur i ein risikosone og kan vere i fare ved framtidige utbrot.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nevado del Ruiz|Nevado del Ruiz]]» frå ,  den 12. januar 2019.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Henrik Svendsen *[https://blogg.forskning.no/henrik-svensen/sor-amerikas-mest-fryktede-vulkan-er-vaknet-til-live/1113710 Sør-Amerikas mest fryktede vulkan er våknet til live]* Blogg på forskning.no, henta 12. januar 2019
*
Holmenkollrennet 1967

**Holmenkollrennet 1967** fann stad dagane 3. til 5. mars 1967 i Oslo. 

## Menn
### 15 km



Dato: 3. mars


### 50 km



Dato: 4. mars


### Kombinert





### Hopprenn



Dato: 5. mars


## Kvinner
### 5 km



Dato: 16. mars


### 10 km



Dato: 14. mars


## Kjelder
*Arbeiderbladet 4. mars 1967
*Arbeiderbladet 6. mars 1967
Olga Bjoner

**Olga Bjoner** () var ein norsk nasjonalsosialist og bonderørsleleiar. Under andre verdskrigen var ho leiar for Nasjonal Samlings Kvinneorganisasjon.  Etter krigen blei ho dømd til fengsel i seks år.

## Bibliografi

* *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014080508153 Landskvindernes krav]*, propagandaskrift, medvirkende (Norges Kvinders Trykkeri, 1925).
* *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2014061108051 Kommunismen og kvinnene]*, propagandaskrift (Moss, 1941).
* ''Den Nye tid'', propagandaskrift, medvirkende (J.M. Stenersen, 1941).
* *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012081508236 Den norske kvinne og den nye tid i Heim og Samfund]*, propagandaskrift, medvirkende (NSKs propagandaavdeling, 1941).
* ''Også vi når det blir krevet ...'' , propagandaskrift, medvirkende (Blix forlag, 1942).
* *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007011101025 Norske røster. Inntrykk fra Tyskland]*, propagandaskrift, medvirkende (Stenersen, 1942).
* *Mot lysere tider. Artikler og taler*, propagandaskrift, medvirkende (Viking, 1943).
* *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2012011008031 Dette har hendt. Et tidsbilde]*, selvbiografi (eige forlag, 1955).

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*https://nbl.snl.no/Olga_Bjoner Olga Bjoner i Norsk biografisk leksikon
* Meyer, Bjørn Steinar *Førerkvinnen* (biografi) Commentum Forlag, 2017
* Artikkel om kvinner og landssvik i Kilden 
* ''Husmortime. Året som gikk i våre foreninger. Av Olga Bjoner'', sendt NRK radio den 18. januar 1938.
Los Nevados

**Los Nevados** er eit av 15 sokn (spansk *parroquia*) som saman med byen Mérida i Venezuela gjer ut for kommunen Libertador i delstaten Mérida i Venezuela. Namnet kjem frå isbreane som tidlegare dekte dei nærliggande fjelltoppane León, Toro og Espejo. Is og permanent snø kom bort mot slutten av 1960-talet. Dette er eit landbruksområde, der dyrking av potetar, mais, kveite og kvitlauk framhevar seg. Folkesetnaden i soknet talde 516 personar i 2011. 

Landsbyen Los Nevados blei grunnlagd i 1591. Han ligg i sørlege utkanten av soknet med same namn, og han ligg innanfor, og i vestre del av nasjonalparken Sierra Nevada. Landsbyen ligg ved foten av fjellet Toro i ei høgd på ca. 2710 moh. Hovudnæringa er i dag turisme. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Los Nevados, Venezuela|Los Nevados]]» frå ,  den 13. januar 2019.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Riksdag

**Riksdag** kan visa til nasjonalforsamlingane i ulike land:
;Sverige
*Den svenske riksdagen

;Finland
*Den finske riksdagen (*Eduskunta*)

;Tyskland (*Reichstag*)
* Riksdagen i Det tysk-romerske riket 
* Riksdagen i Det nordtyske forbundet
* Riksdagen i Det tyske keisarriket
* Riksdagen i Weimarrepublikken
* Riksdagen i Nasjonalsosialistiske Tyskland
Parlamentet i Tyskland har sidan 1949 blitt kalla Forbundsdagen. Etter gjeinforeninga av Tyskland har denne halde til i Riksdagsbygningen i Berlin.

;Danmark
*Rigsdagen, det danske samla parlamentet, altså Folketinget og Landstinget under eit.
Karine Haaland

**Karine Haaland** () er ein norsk teikneserieskapar og illustratør, mest kjend for striper og korte seriar under titlar som *Karine Haaland*, *Piray* og *Snorre verdens sinteste mann*. Ho debuterte som stripeteiknar i *[[avisa Universitas|Universitas]]* i 1995, og er òg publisert i *[[Ny Tid]]*, NRK, *[[Dagsavisen]]* og *[[Bergens Tidende]]*, i tillegg til månadshefta *Larsons gale verden*, *[[Pondus]]*, *M* og *Kollektivet*.

## Utmerkingar
* Sproing-prisen 1999, for teikneserien *Angsten eter sjelen*.

## Utgjevingar
### Bøker
* 1999: *Våre venner menneskene*
* 2002: *Streng, men urettferdig*
* 2005: *Baller av stål, hjerte av gull*
* 2007: *For en gjeng*
* 2008: *Naiv og brutal*
* 2009: *Gøye tegneserier- Den Store Jubileumsboken*
* 2011: *Mannen - Menneskets beste venn*

### Teikneseriehefte
* 2004: *Superalbum* – Schibsted, Bladkompaniet
* 2005: *Jul så det holder* – Egmont Serieforlaget
* 2006: *Julen 2006* – Egmont Serieforlaget
* 2007: *Nissen owns bad* – Egmont Serieforlaget
* 2010: *Snorre Verdens Sinteste Mann – Sommeralbum*
* 2010: *Snorre Verdens Sinteste Mann – Julealbum*

### Illustrasjonar i bøker
* 1999: Roger Kristiansen: *499 kelnervitser*
* 2000: Dag Evjenth: *Veien blir til mens du går deg vill*
* 2001: Dag Evjenth: *Salme ved heisens slutt. Diktesser*
* 2003: Sverre Henmo og Anne Enge Mjåland: *Hva jenter vil vite om gutter*
* 2003: Dag Evjenth: *Når enden er god har alle gått. Diktesser*
* 2003: Niels Chr. Geelmuyden: *Veien til Viagra. Petitkåserier*
* 2004: Eva Bratholm: *Brooklyn NYC. Øyeblikksbilder fra New York*
* 2004: Nina Strand: *Gutta på gølvet*
* 2005: Hanne Hagerup og Klaus Hagerup: *Skummelt*
* 2005: Anne Enger Mjåland: *Venner*
* 2005: Dag Evjenth: *År og dag 2006*
* 2005: Tor Ivar Østmoe: *Latin for gud og hvermann*

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Karine Haaland blogg – Min vakt
So Far av Crosby, Stills, Nash & Young

***So Far*** er eit samlealbum av Crosby, Stills, Nash & Young. Det nådde toppen av *[[magasinet Billboard|Billboard]]* Top Pop Albums-lista, det tredje albumet deira på rad som klarte dette. Det har seld til 6x platinaplate i USA og er det nest bestseljande albumet deira etter *[[Déjà Vu av Crosby, Stills, Nash & Young|Déjà Vu]]*.

## Innhald
Albumet inneheld fem av dei seks singlane dei hadde gjeve ut til då, og utelet «Marrakesh Express». Det var første gongen singelen «Ohio» kom ut på eit album, i tilegg til B-sida «Find the Cost of Freedom». Dei andre fem spora var henta frå dei to studioalbuma deira, *[[Crosby, Stills & Nash av Crosby, Stills & Nash|Crosby, Stills & Nash]]* og *Déjà Vu*.

Dei elleve songane på denne samleplata vart valde ut frå dei berre 22 songane gruppa hadde gjeve ut til då. Graham Nash sa seinare at gruppa var i mot utgjevinga og meinte at det var absurd å basere eit samlealbum på berre to studioalbum og ein singel. Atlantic Records ønskte å utnytte den særs omtalte og etterlengta turneen til Crosby, Stills, Nash & Young i 1974.

Young er berre med på fire av dei elleve songane. Han hadde òg berre vore med på halvparten av songane på *Déjà Vu*.

Plateomslaget vart måla av venen og kollegaen til gruppa, Joni Mitchell.

## Innhald

## Medverkande
* David Crosby – vokal alle spor; rytmegitar på «Déjà Vu», «Wooden Ships», «Ohio» og «Woodstock»; akustisk gitar på «Guinnevere»
* Stephen Stills – vokal alle spor utanom «Guinnevere»; akustisk og elektrisk gitars alle spor utanom «Our House» og «Guinnevere»; piano på «Déjà Vu» og «Helpless»; orgel på «Wooden Ships,» «Woodstock» og «Suite: Judy Blue Eyes»; bass på «Déjà Vu», «Wooden Ships», «Teach Your Children» og «Suite: Judy Blue Eyes»
* Graham Nash – vokal alle spor; piano på «Woodstock» og «Our House»; akustisk gitar, tamburin på «Teach Your Children»
* Neil Young – vokal på «Ohio», «Find the Cost of Freedom» og «Helpless»; akustisk gitar på «Find the Cost of Freedom» og «Helpless»; elektrisk gitar på «Ohio» og «Woodstock»

### Andre medverkande
* Greg Reeves – bass på «Woodstock», «Our House» og «Helpless»
* Calvin «Fuzzy» Samuels – bass på «Ohio»
* Dallas Taylor – trommer på «Déjà Vu», «Wooden Ships», «Woodstock», «Our House», «Helpless» og «Suite: Judy Blue Eyes»; tamburin på «Teach Your Children»
* Johnny Barbata – trommer på «Ohio»
* John Sebastian – munnspel på «Déjà Vu»
* Jerry Garcia – pedalsteelgitar på «Teach Your Children»

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:So Far (album)|So Far (album)]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rita Coolidge

**Rita Coolidge** () er ein USA-amerikansk musikar. I 1970- og 1980-åra hadde gav ho ut songar som gjekk inn på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* sine pop-, country, adult contemporary og jazz-lister, og ho vann to Grammyprisar i lag med den dåverande ektemannen Kris Kristofferson. Dei mest kjende innspelingane hennar er «(Your Love Keeps Lifting Me) Higher and Higher», «We're All Alone» og kjenningsmelodien til James Bond-filmen *[[Octopussy]]* frå 1983: «All Time High».

Ho har òg sunge mykje som korsongar for andre artistar, som Leon Russell, Joe Cocker, Harry Chapin, Bob Dylan, Jimi Hendrix, Eric Clapton, Dave Mason, Graham Nash og Stephen Stills. 

## Discography

### Album

### Album med Kris Kristofferson

### Internasjonale album

### Singlar

* A B-side av «Fever»
* B Gjekk inn på lista som ei dobbel A-side i Australia med «I Don't Want to Talk About It»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rita Coolidge|Rita Coolidge]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Priscilla Coolidge

**Priscilla Coolidge** () var ein USA-ameikansk musikar og syster til Rita Coolidge.

Mellom 1969 og 1979 var ho gift med Booker T. Jones, som produserte det første soloalbumet hennar, *Gypsy Queen* i 1970. Dei gav så ut tre plater i lag som ein duo: *Booker T. & Priscilla* i 1971, *Home Grown* i 1972 og *Chronicles* i 1973. Jones produserte det siste soloalbumet til Priscilla, *Flying*, i 1979. Ekteskapet deira var over det året.

Ho og ektemannen Michael Seibert vart funnen skoten og drepen i heimen sin i 2014. Politiet konkluderte med at Seibert hadde skote ho før han skaut seg sjølv. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Priscilla Coolidge|Priscilla Coolidge]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Claudia Lennear

**Claudia Lennear** er ein USA-amerikansk soulsongar og song i The Ikettes for Ike & Tina Turner i tre år. 

Lennear har òg arbeid med mange andre artistar som Humble Pie, Joe Cocker, Leon Russell, Stephen Stills og Delaney and Bonnie, that also included Rita Coolidge. Lennear sine møte med Mick Jagger og David Bowie vert ofte sagt å ha vore inspirasjonskjelda til The Rolling Stones sin «Brown Sugar» (1971) og Bowie sin «Lady Grinning Soul» (1973). 

## Diskografi
### Som soloartist

### Med andre artistar

## Filmar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Claudia Lennear|Claudia Lennear]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Love the One You're With

«**Love the One You're With**» er ein song av Stephen Stills. Han kom ut som den første singelen frå debutalbumet hans, *[[Stephen Stills av Stephen Stills|Stephen Stills]]* i november 1970. Songen var inspirert av ein merknad Stills høyrde frå musikaren Billy Preston, og vart den største hitsingelen hans. Singelen nådde 14. plassen på ''Billboard'' Hot 100 tidleg i 1971. David Crosby og Graham Nash, som i lag med Stills var medlem av Crosby, Stills & Nash, song korvokal på songen. Songen vart sidan spelt inn av ei rekkje artistar, som Aretha Franklin, The Isley Brothers, Bucks Fizz og Luther Vandross.

## Bakgrunn
Stills skreiv songen eter å ha blitt inspirert av linja «If you can't be with the one you love, love the one you're with» som var noko musikaren Billy Preston ofte sa. Stills spurte han om han kunne bruke linja i ein song og Preston gjekk med på det. 

Eit konsertopptak av Crosby, Stills, Nash and Young finst på albumet deira *[[4 Way Street]]*. Ein soloversjon av Stills finst på Crosby, Stills and Nash-albumet *[[Demos av Crosby, Stills & Nash|Demos]]*.

## Salslister

## Medverkande
*Stephen Stills: solovokal, gitar, orgel, steeltromme, perkusjon
*Calvin «Fuzzy» Samuels: bass
*Jeff Whittaker: congatromme
*Rita Coolidge, Priscilla Jones, John Sebastian, David Crosby, Graham Nash: korvokal

## Isley Brothers-versjonen

Fleire andre artistar har sidan spelt inn songen. Den mest kjende av desse kom i 1971 frå The Isley Brothers, som med ein unik gospel-driven versjon av songen sende han til tredjeplassen på R&B-lista og attandeplassen på poplista i USA. Det vart den femte singelen deira på topp 40 i USA.

### Medverkande
* Ronald Isley – solovokal
* O'Kelly Isley jr. og Rudolph Isley – korvokal
* John Mosley – fløyte
* Ernie Isley – gitar
* Chester Woodard, Jr – gitar
* Milton Westley – organ
* Chris Jasper – piano, klaverinstrument
* Marvin Isley – bass
* George Moreland – trommer, perkusjon
* Gary Jones – congatrommer
* Buck Clarke – congatrommer

## Bucks Fizz-versjonen

Den britiske popgruppa Bucks Fizz spelte inn songen som den attande singelen deira i 1986. Singelen kom ut i august og nådde 47. plassen på den britiske singellista.  

## Luther Vandross-versjonen

Luther Vandross gav ut ein versjon av songen i 1994 på albumet hans *[[Songs av Luther Vandross|Songs]]*. Songen nådde topp 30 på Billboard's Hot R&B Singles, 33. plassen på Billboard's Hot Adult Contemporary Tracks og Vandross fekk ein Grammy-nominasjon for beste mannlege popsong.

### Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Love the One You&#39;re With|Love the One You&#39;re With]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Sit Yourself Down

**«Sit Yourself Down»** er ein song skriven av Stephen Stills som kom ut på det første soloalbumet hans, *[[Stephen Stills av Stephen Stills|Stephen Stills]]*, i 1970. Songen kom òg ut som den andre singelen frå albumet og var ein oppfølgjar til hitten «Love the One You're With». Singelen nådde 37. plassen på den amerikanske singellista.

## Musikk og tekst
«Sit Yourself Down» har ein gospel-basert melodi. Han var inspirert av det nye forholdet hans til Rita Coolidge, som òg song korvokal på songen. Fire andre korvokalistar er òg med på mellomspelet og refrenget. Desse var Graham Nash, David Crosby, John Sebastian og Cass Elliott.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sit Yourself Down|Sit Yourself Down]]» frå ,  den 13. januar 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Holmenkollrennet 1969

**Holmenkollrennet 1969** fann stad tida 13. til 16. mars 1969 i Oslo. 

## Menn
### 15 km



Dato: 13. mars


### 50 km



Dato: 15. mars


### Kombinert





### Hopprenn



Dato: 16. mars


## Kvinner
### 5 km



Dato: 13. mars


### 10 km



Dato: 15. mars


## Kjelder
*Arbeiderbladet 14. mars 1969
*Arbeiderbladet 17. mars 1969
Aud Blegen Svindland

**Aud Kjellaug Blegen Svindland** () var ein norsk lege frå Vestre Toten i Oppland. Ho er kjend for si rolle på områda seksualopplysning, prevensjonsrettleiing og i striden for retten til sjølvbestemt abort.

Aud Blegen var dotter til ein gardbrukar på Toten. Ho utdanna seg til lege ved universitet i Zürich i Sveits. På 1960-talet markerte ho seg offentleg i saker som gjaldt kvinner og miljøvern. Perioden 1972-77 var ho overlege i Hygienekontoret i Helsedirektoratet, samstundes som ho stod i fremste rekke mellom aktivistane som arbeidde for sjølvbestemt abort. Sidan 1978 var ho overlege i Direktoratet for Statens Arbeidstilsyn og leiar for bedriftshelsetenesta.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Ex-Muslims of Norway

**Ex-Muslims of Norway** (**EX-MN**) er ein norsk organisasjon for tidlegare muslimar i tillegg til ateistar, fritenkarar, humanistar og agnostikarar.

Organisasjonen skildrar seg sjølv først og fremst som eit talerør for eks-muslimar av ulike opphav og nasjonalitetar i Noreg. Ex-Muslims of Norway ønsker å normalisere aksept for å forlate islam og å kunne utøve kritikk av religionen.

Walid al-Kubaisi var styremedlem av Ex-Muslims of Norway frå oppstarten og til han døydde i 2018.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Ex-Muslims of Norway på Facebook
Walid al-Kubaisi

**Walid al-Kubaisi** () var ein norsk forfattar, journalist, omsetjar og sivilingeniør.

Kubaisi kom frå Irak til Noreg som flyktning i 1986. I Irak voks han opp i ein velståande familie og utdanna seg til sivilingeniør. Faren var politimeister og andre familiemedlemmer vart drepne i eit opprør mot Saddam Hussein. Ifølgje eiga forteljing smugla faren han over grensa til Syria og vart deportert til Libanon der han var i seks år. I Beirut arbeidde han som journalist mellom anna for avisene til PLO og flykta vidare til Noreg. I Arendal vart han kjent med mellom andre Arne Myrdal.

Han gav ut den første boka si i 1996, essaysamlinga *Min tro, din myte: islam møter norsk hverdag*. Kubaisi vart tildelt Skjervheimprisen i 2003 og han vart statsstipendiat i 2007. I 2016 vart han saman med Loveleen Rihel Brenna tildelt Fritt Ords honnør for «innspel i innvandrings- og integreringsdiskusjonar (…) sekulære (ikkje-religiøse) premiss, og bidratt til nyansering og vitalisering av mangfaldsdebatten».

Kubaisi skreiv fast for *[[Dag og Tid]]* i 15 år og hadde publisert fleire kronikkar om mellom anna Irak, innvandring, islam og ytringsfridom.

## Bibliografi
* *Blekk og blod*: ei familiekrønike frå Midtausten og Noreg, Dreyers forlag, 2016
* *Allahs lille brune: Koranen og profetens ord i utvalg*, redaktør Walid al-Kubaisi og Ronnie Johanson, Religionskritisk forlag, 2004 (første utgave 1989), ISBN 82-7265-015-0
* *Rasisme forklart for barn: en bok for barn i alle aldre, og med alle hudfarger*, Pantagruel, 2001, ISBN 82-7900-127-1
* *Norske Poteter og Postmodernistiske Negre*. Kulturbro Forlag, 2000
* *Halvmånens hemmeligheter*. Pantagruel, 1998
* *Gleden er ikke mitt yrke*. Pantagruel, 1998
* *Sinbads verden*. barnebok. Pantagruel, 1997
* *Min tro, din myte*. Aventura, 1996

### Film
* *Frihet, likhet og Det muslimske brorskap* (Dokumentar, 2010)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Artiklar i Dag og Tid: https://www.dagogtid.no/author/kubaisi/
Handball-VM 2007 for menn

**Verdsmeisterskapen i handball 2007 for menn** vart avvikla i dagane frå 19. januar til 4. februar 2007 i Tyskland. Til saman 24 land deltok i turneringa. Vertslandet Tyskland vann VM-gull for tredje gong etter finalesiger 29–24 mot Polen.

### Finalen
Frå 3–3 skåra Tyskland fem mål etter rokes. Polen reduserte leiinga til 11–13, før Tyskland drog frå og leia 17–13 halvvegs. I den andre omgangen auka Tyskland til 21–14, før Polen knappa inn til 21–22 midtvegs i omgangen. Siste kvarteret kontrollerte det tyske mannskapet kampen med jamt tre, fire og fem måls overvekt i målprotokollen.

**Tysklands** Torsten Jansen skåra på alle sine 8 forsøk og vart toppskårar i finalen. Pascal Hens fann vegen til nettmauskane 6 gongar, Michael Kraus og Florian Kehrmann 4, kvar, Christian Zeitz (3), Holger Glandorf (2), Andrej Klimovets og Christian Schwarzer (1, begge). Johannes Bitter og Henning Fritz var målvakter.

**Polens** flittigaste målskyttarar heitte Grzegorz Tkaczyk og Mariusz Jurasik, begge stod for 5 nettkjenningar.

19&nbsp;000 mennske såg finalekampen i Kölnarena.

## Innleiande runde
### Gruppe A



------

------

------

### Gruppe B



------

------

------

### Gruppe C



------

------

------

### Gruppe D



------

------

------

### Gruppe E



------

------

------

### Gruppe F



------

------

------

## Hovudrunden
### Gruppe I

------------

------------

------------

------------

### Gruppe II

------------

------------

------------

------------

## President's Cup
### Gruppe I

---------

--------

-----

### Gruppe II

----------

---------

-------

### Gruppe III

---------

--------

-------

### Gruppe IV

--------

---------

---------

## Plasseringskampar (9. - 24.-plass)
;Kamp om 23.-plass

;Kamp om 21.-plass

;Kamp om 19.-plass

;Kamp om 17.-plass

;Kamp om 15.-plass

;Kamp om 13.-plass

;Kamp om 11.-plass

;Kamp om 9.-plass

## Sluttspelet
### Kvartfinalar

------

--------

---------

----------

### Semifinalar

----------

### Plasseringskampar (5. - 8.-plass)

---------

#### Kamp om 7.-plass

#### Kamp om 5.-plass

### Bronsefinale

### VM-finalen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Handball-VM 2007 for menn|Handball-VM 2007 for menn]]» frå ,  den 25. november 2017.*  
 
*Kamprapport
Holmenkollrennet 1970

**Holmenkollrennet 1970** fann stad tida 12. til 15. mars 1970 i Oslo.

## Menn
### 15 km



Dato: 12. mars

### 50 km



Dato: 14. mars

### Kombinert




### Hopprenn



Dato: 15. mars

## Kvinner
### 10 km



Dato: 14. mars

### 3 x 5 km stafett



Dato: 15. mars

## Kjelder
*Arbeiderbladet 13. mars 1970
*Arbeiderbladet 16. mars 1970
Nature

***Nature*** er eit britisk naturvitskapleg tidsskrift med høgt renomme. Det kom ut for første gong den 4. november 1869. 

Tidsskriftet kjem ut ein gong i veka, og inneheld hovudsakleg korte, kompakte artiklar om viktige resultat frå alle greiner av naturvitskapane. Vanlegvis har desse tittelen «Letters to Nature». Tidsskriftet inneheld også meldingar om konferansar og stillingsannonsar.  

*Nature* blir gjeve ut av *Nature Publishing Group*, som er ein del av forlaget Macmillan Publishers. Dette igjen har Verlagsgruppe Georg von Holtzbrinck som eigar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nature|Nature]]» frå ,  den 14. januar 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Brian McClair

**Brian John McClair** () er ein britisk-skotsk tidlegare fotballspelar frå Bellshill i Skottland. Han var angrepsspelar på engelske Manchester United i tida 1987-98, ein klubb han vann både ligameisterskap, FA-cupar, Cupvinnarcupen 1991 og Ligacupen 1992 med.

### Klubbspel
McClair spelte på skotske Motherwell FC i to sesongar frå 1981. Frå sommaren 1983 var han Celtic-spelar i fire år. Gjennom desse fire åra skåra han 99 mål på 145 kampar for storklubben frå Glasgow. Med Celtic vart han skotsk cupmeister i 1985 og ligameister i 1986.

Mot 850&nbsp;000 pund vart McClair sommaren 1987 overført til Manchester United. Saman med Mark Hughes danna han over fleire sesongar eit målkåt spisspar for United. Her var han med om å vinne FA-cupen 1990, Cupvinnarcupen 1991 og ligacupen 1992. Perioden 1993-97 sanka han og klubben fire ligatitlar, og i 1994 vart han FA-cupvinnar for andre gong. Etter å ha hatt fast plass i startoppstillinga i åtte sesongar, måtte McClair frå 1995 for ein stor del nøye seg å vere ein mykje nytta innbytar i Manchester United. Ved sesongslutt våren 1998 fekk han gå fritt til Motherwell, der han spelte hausten 1998.

### Landslagsspel
McClair landslagsdebuterte i november 1986. Han deltok for Skottland i Fotball-EM 1992 i Sverige, der han skåra sitt fyrste landslagsmål då Skottland slo Sovjetunionen 3-0 i Norrköping. Knapt eitt år seinare, den 2. juni 1993, skåra han sitt andre mål for Skottland, i det som vart hans 30. og siste opptreden i landslagsdrakta.

### Merittar
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1991 med Manchester United
*Skotsk cupmeister: 1985 med Celtic FC
*Skotsk ligameister: 1986 med Celtic FC
*Vinnar av FA-cupen: 1990 og 1994 med Manchester United
*Engelsk ligameister: 1993, 1994, 1996 og 1997 med Manchester United
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1992 med Manchester United
*Finalist i FA-cupen: 1995 med Manchester United
*Finalist i den engelske ligacupen: 1991 med Manchester United

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brian McClair|Brian McClair]]» frå ,  den 14. januar 2019.*  
 
*eu-football
Louis Aragon

**Louis Aragon** () var ein fransk forfattar og dadaist. Han var eit langvarig medlem av kommunistpartiet og Académie Goncourt.

Aragon, André Breton og Philippe Soupault grunnla den franske surrealismerørsla, og i 1919 byrja dei gje ut den avantgardistiske avisa *Littérature*. I 1920 gav Aragon ut si første diktsamling, *Feu de joie*. 

Etter å ha vitja Sovjetunionen i 1930 gav Aragon opp surrealismen, og skreiv i staden realistisk litteratur. Han var ein av dei første intellektuelle som slutta seg til det franske kommunistpartiet. I 1933 byrja han skriva for partiavisa *[[L'Humanité]]*.

Under andre verdskrigen blei Aragon mobilisert mot tyskarane, og vann den franske krigskrossen (*Croix de Guerre*). Under okkupasjonen var han verksam innan den franske motstandsrørsla.

I 1939 gifta han seg med den russisk-fødde forfattaren Elsa Triolet, som han hadde møtt i 1928. Ho var syster av Lilja Brik, partneren til den russiske diktaren Vladimir Majakovskij. Aragon og Triolet samarbeiddei venstrepressa før og under verdskrigen, i undergrunnspressa under det meste av okkupasjonen.

Mange av dikta hans har blitt tonesette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Louis Aragon|Louis Aragon]]» frå , og «[[:en:|Louis Aragon]]» frå  den 14. januar 2019.*  
 
## Litteratur
* Stevelius, Madeleine & Lagerstedt, Lars red. (1983): *Anno 82 : Svenska Dagbladets årsbok* (årbok som dekker hele 1982), Bokförlaget Corona & Svenska Dagbladet, Stockholm, ISBN 91-85556-16-5, s. 203
* Benjamin Ivry (1996): *Francis Poulenc*, 20th-Century Composers series. Phaidon Press Limited. ISBN 0-7148-3503-X.
* Polizzotti, Mark (1995): *Revolution of the Mind: The Life of André Breton*, Bloomsbury Publishing Plc. ISBN 0-7475-1281-7
FA-cupfinalen i fotball 1990

**FA-cupturneringa i fotball 1990** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 12. mai 1990. Då sluttstillinga etter 120 minuttars spel var 3-3, møttest finalelaga Crystal Palace FC og Manchester United til omkamp på same arenaen den 17. mai, ein kamp Manchester United vann med 1-0. Til begge finalekampane var det møtt fram om lag 80&nbsp;000 tilskodarar.

## Kampane
Laurdagskampen 12. mai sende midtstopparen Gary O'Reilly Crystal Palace i føringa i det 18. minutt. Bryan Robson utlikna så i det 35. minutt, medan lagkameraten Mark Hughes gav United leiinga i 62. minutt. Ti minuttar seinare utlikna innbytaren Ian Wright til 2-2, noko som var stillinga då ordinær tid var ute. Same Wright syrgde for 3-2 til London-laget allereie i det 2. minutt av fyrste ekstraomgang. Fyrst midtvegs i andre ektraomgang makta Mark Hughes å skape balanse I målprotokollen, 3-3. Dermed måtte det omkamp til.

Den 17. mai kunne Manchester United-kapteinen Bryan Robson heve FA-pokalen for tredje gong. Venstrebacken Lee Martin vart matchvinnar etter han i 59. minutt storma fram og frå 10 meters hald skaut ballen høgt i næraste hjørnet.

**Manchester United** stilte i den avgjerande kampen med: Les Sealey, Mike Phelan, Steve Bruce (kaptein), Gary Pallister, Lee Martin, Neil Webb, Paul Ince, Bryan Robson, Danny Wallace, Brian McClair og Mark Hughes. Einast måvakta Jim Leighton var vraka frå startoppstillinga i den fyrste kampen. Elles spelte Clayton Blackmore og Mark Robins ekstraomgangane i laurdagskampen, i staden for Martin og Pallister.

**Crystal Palace** mønstra: Nigel Martyn, John Pemberton, Richard Shaw, Andy Gray, Gary O'Reilly, Andy Thorn, Phil Barber, Geoff Thomas (kaptein), Mark Bright, John Salako og Alan Pardew. I laurdagskampen kom Ian Wright inn i det 69. minutt for Barber og David Madden kom inn i det 117. minutt for Gray. I omkampen kom Ian Wright inn i det 64. minutt og David Madden kom inn i det 79. minutt for Salako.

Allan Gunn dømde begge kampane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1990 FA Cup Final|1990 FA Cup Final]]» frå ,  den 14. januar 2019.*