open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kantonen Posavina

**Posavina** (bosnisk og serbisk Посавски кантон, *Posavski kanton*, kroatisk *Županija Posavska*) er ein kanton innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

I høve til resten av Føderasjonen Bosnia-Hercegovina ligg Posavina som to eksklavar som er skilde frå resten av føderasjonen av Den bosniske serbarrepublikken og Distriktet Brčko.

## Folketal

Kantonen omfattar desse kommunane:

### Busetnader

Dette er dei største busetnadene i kantonen Posavina:

## Kjelder
### Referansar
Domaljevac

**Domaljevac** (bosnisk kyrillisk Домаљевац) er ein tettstad og hovudsete i kommunen Domaljevac-Šamac i kantonen Posavina innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal
Ved dei siste folketeljingane var folketalet:

## Kjelder
### Referansar
Gračanica

**Gračanica** kan vise til:
* Gračanica i Bosnia-Hercegovina, ein by og kommune i kantonen Tuzla i Bosnia-Hercegovina
* Gračanica i Kosovo, ein by og ein kommune i distriktet Prishtina i Kosovo
* Gračanica i Trnovo, ein busetnad i kommunen Trnovo i kantonen Sarajevo i Bosnia-Hercegovina
* Gračanica i Živinice, ein busetnad i kommunen Živinice i kantonen Tuzla i Bosnia-Hercegovina
Mionica

**Mionica** kan vise til:
* Mionica i Gradačac, ein busetnad i kommunen Gradačac i kantonen Tuzla i Bosnia-Hercegovina
* Mionica i Kolubara, ein kommune i distriktet Kolubara i Serbia
Gradačac

**Gradačac** (bosnisk kyrillisk Градачац) er ein by og ein kommune i kantonen Tuzla innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Silvester Belt

**Silvestras Beltė** (), kjend under artistnamnet **Silvester Belt**, er ein litauisk songar og låtskrivar. Han vann den litauiske songtevlinga *Eurovizija.LT* og representerte Litauen i Eurovision Song Contest 2024 med songen «Luktelk».

## Bakgrunn
Beltė blei fødd i Kaunas i Litauen. Som fireåring utvikla han ei interesse for musikk og byrja å gå på musikkskule. Etter endt utdanning fortsette han studia ved Juozas Gruodis konservatorium i Kaunas.

I 2019 blei han uteksaminert frå  i London med ein grad i kommersiell musikkutføring. Etter endt utdanning byrja han å jobbe i ein venleikssalong. I januar 2021 vendte han tilbake til Litauen der han signerte med eit plateselskap; opphavleg hadde han tenkt å returnere til London, men kunne ikkje på grunn av karanteneføresegner.

## Karriere
I 2010 deltok Beltė i den litauiske uttakinga til Junior Eurovision Song Contest 2010. Han framførte songen «Pi-pa-po» og kvalifiserte seg til finalen, der han enda på 8. plass av 12 finalistar.

I 2017, etter å ha blitt oppmuntra av systera til å søkje, tevla Beltė og vann den litauiske songtevlinga **' (norsk ‘Eg er ein superhit’). Då han vann, flytta han frå heimbyen til [[Vilnius]], der han seinare gav ut debutsingelen sin ''Noise''. Kort tid etter å ha vunne showet jobba han bak kulissa til TV-showet **', den litauiske versjonen av realitytevlinga **. Året etter deltok han i den sjette sesongen av *X Faktorius*, den litauiske versjonen av *[[X Factor Storbritannia|The X Factor]]*, der han blei eliminert i den fjerde veka.

19. desember 2023 ble det kunngjort at Beltė skulle delta i *Eurovizija.LT*, den litauiske uttakinga til Eurovision Song Contest 2024, med songen «Luktelk». Han deltok i den fyrste semifinalen, som han vann, og kvalifiserte seg til finalen. Han vann finalen laurdag 17. februar 2024. Som følgje av sigeren fekk han representere Litauen i Eurovision Song Contest 2024.

I Eurovision Song Contest deltok Beltė i den fyrste semifinalen tysdag 7. mai i Malmö. Der blei han nummer fire og kvalifiserte seg til finalen laurdag 11. mai. I finalen enda han på 14. plass med 90 poeng.

## Artisteri
Beltė skildrar musikken sin som hovudsakleg pop, med nokre elektroniske,  og teknopåverknadar. Han nemner  som si store inspirasjonskjelde.

## Privatliv
Beltė er ope bifil og kom ut offentleg i 2017.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Silvester Belt|Silvester Belt]]» frå , den 28. desember 2024.*
Elina Valtonen

**Elina Maria Valtonen**, tidlegare Lepomäki, () er ein finsk politikar for Samlingspartiet. Den 4. juli 2014 blei ho riksdagsmedlem for valkrinsen Nyland etter at Jyrki Katainen hadde trekt seg frå riksdagen. I riksdagsvalet 2023 blei ho attvald med 32 562 personrøyster frå valkrinsen Helsingfors etter å ha bytt valkrins frå Nyland. I 2023 blei Valtonen finsk utanriksminister.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Mustii

**Thomas Mustin** (), kjend under artistnamnet **Mustii**, er ein belgisk songar og skodespelar. Han er dommar i *Drag Race Belgique*, og representerte Belgia i Eurovision Song Contest 2024 i Malmö.

## Karriere
Mustin fullførte teaterstudia sine i 2012 ved Institut des Arts de Diffusion i Louvain-la-Neuve. Deretter deltok han på innspelingane av den franske TV-serien *À tort ou à raison*, som er regissert av Alain Brunard. I tillegg spela han rolla som Benvolio i ei teateroppsetjing av *[[Romeo og Julie]]* som var regissert av Yves Beaunesne. Oppsetjinga markerte opninga på det nye Théâtre de Liège.

I 2014 skreiv Mustin kontrakt med plateselskapet Black Gizah Records, og hans fyrste singel «The Golden Age» blei spelt jamleg på mange radiostasjonar i Flandern og Vallonia.

I desember 2016 blei Mustin nominert i seks ulike kategoriar på D6bels Music Awards, der han vann pris i ein av kategoriane.

Den 30. august 2023 blei det offentleggjord at Mustin skulle representere Belgia i Eurovision Song Contest 2024. Den 20. februar 2024 blei bidraget han skulle delta med, «Before the Party’s Over», gjeve ut saman med ein tilhøyrande musikkvideo. Mustin og «Before the Party’s Over» deltok i den andre semifinalen torsdag 9. mai 2024. Der enda han på 13.-plass av 16 bidrag og kvalifiserte seg ikkje til finalen laurdag 11. mai.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mustii|Mustii]]» frå , den 29. desember 2024.*
Giacomo Leopardi

**Giacomo Taldegardo Francesco di Sales Saverio Pietro Leopardi** () var ein italiensk filosof, poet, essayist og filolog. 

Leopardi vert rekna som den største italienske poeten på 1800-talet, og ein av dei fremste samtidige forfattarane i verda. Forfattarskapen er prega av romantikken og refleksjonar over det menneskelege tilværet, så vel sanseleg som materialistisk inspirert. Han vert ofte sett på som ein av dei mest radikale og utfordrande tenkarane av si tid. Trass i at han budde i ein by i dei konservative pavestatane, kom han i kontakt med kjerneideane til opplysningstida. Gjennom sitt skrivearbeid utvikla han seg litterært og skapte han tankevekkande poesi, relatert til romantikken. Den sterkt lyriske kvaliteten på diktinga hans gjorde ham til eon sentral figur i det europeiske litterære og kulturelle miljøet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giacomo Leopardi|Giacomo Leopardi]]» frå ,  den 30. desember 2024.*
Riikka Purra

**Riikka Katriina Purra**, tidlegare **Niskakari**, () er ein finsk politikar frå Birkala. Ho har vore leiar for Sannfinländarna sidan 14. august 2021.

Den 17. april 2019 blei ho riksdagsmedlem. Ho hadde blitt valt inn frå valkrinsen Nyland med 5 960 personrøyster. I riksdagsvalet 2023 blei ho attvalt med 42 594 personrøyster frå valkrinsen Nyland. I 2023 blei Purra finsk finansminister.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Miklós Horthy

**Miklós Horthy de Nagybánya** () var ein ungarsk politikar som frå 1920 til 1944 var de facto statsoverhovud i kongeriket Ungarn.

Horthy vart i 1918 øvstkommanderande i flåten til keisarriket Austerrike-Ungarn. Etter keisarriket vart oppløyst, fekk han våren 1919 stillinga som forsvarsminister i ein hær som nedkjempa den ungarske sovjetrepublikken under Béla Kun i den ungarsk-rumenske krigen. 1. mars 1920 valde den ungarske nasjonalforsamlinga Horthy til riksforstandar. Han innførte eit autoritært styresett der fleirtalet av befolkninga vart stengt ute frå parlamentsval. Horthy tok rolla som eit sterkt statsoverhovud, men overlet i stor grad den lovgjevande og utøvande makta til regjeringssjefane han peika ut. I håp om å vinne tilbake landområde Ungarn gav tapt ved Trianon-traktaten, nærma Horthy seg frå 1932 det fascistiske Italia og Nazi-Tyskland.

Hausten 1938 tok Ungarn tilbake store delar av det sørlege Slovakia, eit landskap med magyarar. Etter oppløysinga av Tsjekkoslovakia invaderte ungarske troppar den nyoppretta slovakiske staten, noko som førte til den slovakisk-ungarske krigen. Gjennom Wien-valdgifta av 1940 fekk Ungarn Nord-Transylvania frå Romania. Under andre verdskrigen deltok Ungarns hær i Wehrmacht sitt angrep på Jugoslavia og Sovjetunionen frå 1941.

Tyskland okkuperte Ungarn i mars 1944, då Horthy vart tvinga til å utnemne ein nazivennleg regjeringssjef. I oktober 1944 ville han trekke Ungarn ut av krigen, men vart arrestert og ført til Bayern. Etter verdskrigen var over, tok USA Horthy i forvaring. Jugoslavia kravde Horthy utlevert, men han fekk i 1948 busetje seg i Portugal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Miklós Horthy|Miklós Horthy]]» frå ,  den 30. desember 2024.*  

*Store norske leksikon
Mari Rantanen

**Mari Rantanen** () er ein finsk politikar frå Sannfinländarna.

Den 17. april 2019 blei ho riksdagsmedlem. Ho hadde blitt vald inn frå valkrinsen Helsingfors med 2 924 personrøyster. I riksdagsvalet 2023 blei ho attvald med 3 826 personrøyster frå valkrinsen Helsingfors. Ho var innanriksminister frå juni 2023 til august 2024 og igjen frå november 2024.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bosniske Podrinje Goražde

**Bosniske Podrinje Goražde** (bosnisk og serbisk Босанско-подрињски кантон Горажде, *Bosansko-podrinjski kanton Goražde*, kroatisk *Bosansko-podrinjska županija Goražde*) er ein kanton innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal

Kantonen omfattar desse kommunane:

### Busetnader

Dette er dei største busetnadene i kantonen Bosniske Podrinje Goražde:

## Kjelder
### Referansar
Goražde

**Goražde** (bosnisk kyrillisk Горажде) er ein by og ein kommune i kantonen Bosniske Podrinje Goražde innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen. Goražde er hovudsete i kantonen.

Etter Daytonavtalen vart byen Goražde og det meste av den tidlegare kommunen liggjande i Føderasjonen Bosnia-Hercegovina. Ein mindre del vart liggjande i Den bosniske serbarrepublikken som kommunen Novo Goražde.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Ustikolina

**Ustikolina** (bosnisk kyrillisk Устиколина) er ein tettstad og hovudsete i kommunen Foča-Ustikolina i kantonen Bosniske Podrinje Goražde innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

Etter Daytonavtalen vart tettstaden Foča og det meste av den tidlegare kommunen liggjande i Den bosniske serbarrepublikken. Ein mindre del vart liggjande i Føderasjonen Bosnia-Hercegovina som kommunen Foča-Ustikolina.

## Folketal
Ved dei siste folketeljingane var folketalet:

## Kjelder
### Referansar
Karl Andersson Tryggeset

**Karl Andersson Tryggeset** () var ein norsk gardbrukar på Tryset i dåverande Hjørundfjord kommune på Sunnmøre. Han var ordførar 1866-69 i Hjørundfjord.

Karl var frå Årsæter i Ørsta, son til den framståande gardmannen Anders Knutsson Årsæter. Karl var gift 1852 med Pernille Persd Mo, ho og frå Ørsta. Same året kjøpte Karl eitt av dei to bruka på Tryset i Bondalen i Hjørundfjord prestegjeld, sidan kalla Karlgarden etter honom. Karl var ein «praktisk og ein klok mann, som kom tidleg med i den kommunale styringa» i Hjørundfjord. Fireårssbolken 1866-69 var han ordførar i kommunen. Som medlem av amtstinget røysta han i 1867 for å byggje veg frå Rotset i Volda til Standal i Hjørundfjord. Til liks med far sin ein «dugande gardbrukar».

Fem born voks opp i heimen til Karl og Pernille. Sonen Ole K. Tryggeseth ein av dei.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 51f. 2024
*Folketeljing 1875
Ole K. Tryggeseth

**Ole Karlsson Tryggeseth** () var ein norsk gardbrukar på Rise i Hjørundfjord. Han var ordførar 1920-22 i dåverande Hjørundfjord kommune. Karl Andersson Tryggeset var far hans.  

Tryggeseth dreiv frå unge år med kjøp av fisk for farbroren Anders A. Aarsæther. Sidan arbeidde han med tranbrenning, «i mange år formann for arbeidet på [Brødrene] Aarsæther sine trandamperi i Finnmark og Lofoten.» År 1900 kjøpte han eit av gardsbruka på Rise i Hjørundfjord, kalla Tryggesetgarden etter honom. Samstundes fekk han stillinga som postopnar, ein jobb han hadde til 1933. 1912-33 var han kasserar i Hjørundfjord Sparebank, 1920-22 også styreformann i banken. Valbolken 1920-22 var han ordførar i kommunen, 1918-28 overformyndar i Hjørundfjord. I 1937 selde han garden på Rise og busette seg i Ålesund.

Ole K. Tryggeseth var gift 1899 med Pernille Johansdotter Sæbø. Tre av dei fire borna deira nådde vaksen alder.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 63f. 2024
*Folketeljing 1920
Karl A. Tryggeseth

**Karl Ingvald Andersson Tryggeseth** () var ein norsk gardbrukar på Tryset i Hjørundfjord. Han var ordførar 1941 og 1945 i dåverande Hjørundfjord kommune. Karl Andersson Tryggeset var farfar hans.

Karl A. Tryggeseth dreiv i yngre år med tranbrenning på Værøy og Røst. I 1916 tok han over farsgarden Karlgarden på Tryset og dreiv denne fram til 1954. «Han hadde stadig nybrot på gang... med særleg interesse for hesteavl». I 1924 var han ein av sju karar som kjøpte avlshingsten Molnesblakken for kroner 10000,-. Elles dreiv han i mellomkrigsåra ei tid med sølvrev.

Tryggeseth var frå 1920 styremedlem i nyskipa Hjørundfjord Samvirkelag, og 1925 i det nyskipa Sunnmøre hesteavlslag. 1930-33 var hanformann i Hjørundfjord helselag. Få 1933 til -52 var han styreformann i Hjørundfjord Sparebank. 1926-31 og 1938-42 var Tryggeseth varaordførar i Hjørundfjord kommune. Tre månader i 1941 var han konstituert ordførar i kommunen, sameleis i året 1945 etter at Noreg vart fritt nazi-styret.

«Tryggeseth var ein gild mann å møte i kvardag og helg, lun og spøkefull... rådgjevar til så mange som bad om det.»

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 69ff. 2024
*Folketeljing 1920
Slimane

**Slimane Nebchi** (), kjend  som **Slimane**, er ein fransk songar og låtskrivar. I 2016 vann Nebchi den femte sesongen av talentshowet *The Voice: la plus belle voix* og har sidan gjeve ut eit album og ni singlar. Han representerte Frankrike i Eurovision Song Contest 2024 med songen «Mon amour».

## Bakgrunn
Slimane Nebchi blei fødd 13. oktober 1989 i  i Seine-et-Marne utanfor Paris. Besteforeldra hans flytta til Paris frå  og  i Algerie. Han gjekk ved skulen Lycée Jehan de Chelles, og flytta sidan til Paris-forstaden , der han jobba for la société ATEED.

Nebchi byrja musikkarrieren sin ved å leggje ut songar på internett, med eigenskrivne låtar som «Toi et moi», «Je n'y suis pour rien», «Salem» og «Amour Impossible». Han deltok i flere musikktevlingar, blant andre *Nouvelle Star* i 2009, *X Factor* i 2011, *Encore une chance* i 2012 og i den andre sesongen av *Je veux signer chez AZ*. Han deltok i Star Music Beach Tour i 2012 med Richard Cross. I 2015 hadde han ei siderolle i den franske musikalen *Marie-Antoinette et le Chevalier de Maison-Rouge* av .

I 2016 deltok Nebchi på audition for den femte sesongen av *The Voice: la plus belle voix*, der han song «À fleur de toi» av Vitaa. Han avanserte til direktesendingane, og 14. mai 2016 vann han finalen med 33 prosent av røystene.

Etter å ha vunne *The Voice* oppnådde han stjernestatus heime i Frankrike og har sidan selt 2 millionar album, mottatt fem NRJ Music Awards og ein Victorie de la Musique. Han har over 2 milliardar strøymingar og 7 millionar følgjarar på sosiale medium.

Nebchi representerte Frankrike i Eurovision Song Contest 2024 i Malmö med songen «Mon amour», der han enda på fjerdeplass med 445 poeng.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Slimane|Slimane]]» frå , den 30. desember 2024.*
Rockegruppa Megara

**Megara** er ei spansk rockegruppe, skipa i Madrid i 2015. Gruppa består av Kenzy Loevett, Vitti Crocutta, Tio Rober Bueno og Raphaela Tache. Dei representerte San Marino i Eurovision Song Contest 2024 med songen «11:11», etter å ha vunne den sanmarinske songtevlinga **'.

== Historie ==
Megara blei skipa i Madrid i 2015 av gitaristen Rober og vokalisten Kenzy. Same år gav bandet ut debut-EP-en ''Muérase quien pueda''. I 2016 gav det ut sitt første studioalbum, ''Siete''. Etter utgjevinga av det andre studioalbumet sitt, ''Aquí estamos todos locos'', i 2018, byrja bandet å auke i popularitet, og debuterte på Download Festival og Resurrection Fest i 2019.

=== Benidorm Fest (2023) ===
I 2023 deltok Megara i **', den spanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2023, med songen «Arcadia». Dei enda på fjerdeplass i den fyrste semifinalen 31. januar 2023, og kvalifiserte seg til finalen, der dei enda på fjerdeplass samanlagd. Same år kunngjorde dei at dei skulle vere oppvarmingsband på den spanske etappen av verdsturneen til det japanske kawaii-metalbandet Babymetal.

### ''Una voce per San Marino'' og Eurovision Song Contest (2024)
I 2024 deltok Megara i den sanmarinske songtevlinga **' med songen «[[11:11]]». Songen var opphavleg meint for å tevle i **', men blei ikkje vald av kringkastaren . For å overhalde tevlingsreglane til *Una voce per San Marino* blei det lagt til vers på italiensk. Megara tevla i den andre semifinalen, og etter å ha kvalifisert seg til den andre sjanse-runden 23. februar 2024, gjekk gruppa vidare til finalen. Megara blei kåra til vinnarar av tevlinga av ei profesjonell jurygruppe på fem medlemmar og fekk dimed moglegheita til å representere San Marino i Eurovision Song Contest 2024 i Malmö. I Eurovision Song Contest deltok Megara i den andre semifinalen torsdag 9. mai, men gjekk ikkje vidare til finalen.

## Musikkstil
Megara har kalla musikkstilen sin «fucksia rock», ein kombinasjon av sjangrane elektronisk, dance og rock. Bandet har uttala at dei laga omgrepet av forakt for å bli sett inn i en sjanger. I eit intervju uttala Rober Bueno «vi såg ikkje oss sjølv i nokon spesifikk sjanger ... det omfattar fleire stilar. Vi likar pop og rock, og vi uttrykkjer smaken vår i songane våre. Og han har ei blanding av alt det.» I eit anna intervju skildra bandet musikken deira som «den perfekte blandinga mellom det skumle og sukkerspinn».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Megara (band)|Megara (band)]]» frå , den 30. desember 2024.*
Ali Khamenei

**Ali Khamenei** () var ein iransk sjiaislamsk leiar og politikar og statsoverhovud i Iran frå 1989 til 2026.

Khamenei vart med i den religiøse opposisjonsrørsla til Ruhollah Khomeini i 1962. Rørsla arbeidde for å fjerna sjah Muhammad Reza Pahlavi frå makta, og i perioden 1964–1978 vart Khamenei fengsla fleire gonger grunna denne verksemda. Under store delar av Iran-Irak-krigen hadde Khamenei ei leiande rolle for det iranske militæret. Som assisterande forsvarsminister var han med på å grunnleggja Den iranske revolusjonsgarden.

Då Khomeini døydde i 1989 vart Khamenei utnemnd til øvste leiar for Iran. Den iranske grunnlova vart då endra av di den religiøse rangen til Khamenei var for låg til at han etter den gjeldande grunnlova kunne utnemnast til stillinga.

I utanrikspolitikken har eit viktig emne for Khamenei vore det han kallar kamp mot vestleg imperialisme. Han har òg ved fleire høve kalla for at staten Israel skal fjernast.

Khomeini vart drepen i eit amerikansk-israelsk luftåtak 28. februar 2026.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Frank Herbert

**Frank Patrick Herbert** () var ein amerikansk science fiction-forfattar. Han er best kjend for boka *Dune* (1965) og dei fem etterfølgjande bøkene i den same serien. Herbert skreiv også noveller og verka som journalist, fotograf, bokmeldar, førelesar og økologikonsulent.

*Dune* er den bestseljande science fiction-romanen nokosinne, og serien er rekna som ein klassikar innan sjangeren. *Dune*-soga går føre seg i ei fjern framtid over fleire tusenår, og tek for seg komplekse emne, som overlevinga til menneskja over tid, menneskeleg evolusjon, planetologi og økologi, og skjeringspunkta mellom religion, politikk, økonomi, sex og makt i ei framtid der menneskja har utvikla romfart for lenge sidan og kolonisert tusentals verder.

Serien er blitt filmatisert ei rekkje gonger, som i spelefilmen *Dune* (1984), miniserien *Frank Herbert's Dune* og *Children of Dune*, og ein spelefilmtrilogi med *Dune* (2021) som den fyrste.

Frank Herbert var far til forfattaren Brian Herbert.

## Bibliografi (utval)

* *The Dragon in the Sea*
* *Dune*
* *The Green Brain*
* *The Jesus Incident*
* *The Dosadi Experiment*
* *The White Plague*
* *Man of Two Worlds*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frank Herbert|Frank Herbert]]» frå , og «[[:en:|Frank Herbert]]» frå  den 30. desember 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Donji Vakuf

**Donji Vakuf** (bosnisk kyrillisk Бугојно) er ein tettstad og ein kommune i kantonen Sentral-Bosnia innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Slavoj Žižek

**Slavoj Žižek** () er ein slovensk filosof som har skrive eit titalls bøker innom emna filosofi, psykoanalyse, filmstudiar og politikk. Han vekte internasjonal merksemd med boka *The Sublime Object of Ideology* som kom ut i 1989. Sidan har Žižek vakt åtgaum gjennom sine mange og underholdande foredrag verda over, kjenneteikna ved ei blanding av filosofi, politiske appellar og humor.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Mary Poppins

**Mary Poppins** er hovudperson i ein serie barnebøker av den australsk-britiske forfattaren P.L. Travers (1899–1996). Bøkene kom ut frå 1934 til 1988. Figuren har seinare opptredd i film og musikal.

Mary Poppins er ein barnepassar med magiske evner som arbeider hjå familien Banks i London, der ho finn på mykje underleg i lag med barna i huset. Ho eig ein magisk paraply som mellom anna gjer henne i stand til å flyga. 

I dei tre fyrste bøkene er opphaldet til Mary Poppins hjå familien flyktig. Ho dukkar opp, og forsvinn igjen. Den opphavlege intensjonen til forfattaren var at desse tre bøkene skulle utgjera eit avslutta heile, men etter mange oppmodingar frå begeistra lesarar skreiv ho fleire framhald. *Mary Poppins From A-Z* (1962) består av 26 korte episodar, éin for kvar bokstav i alfabetet, og *Mary Poppins in the Kitchen* (1975) er ei blanding av forteljing og matoppskrifter. Dei tre andre bøkene frå 1952 til 1988 består av episodar som kronologisk sett går føre seg mellom den fyrste gongen Mary Poppins opptrer i bok 1, og avskjeden hennar i bok 3.

## Film og musikal
Walt Disney sin musikalfilm *[[Filmen Mary Poppins|Mary Poppins]]* frå 1964 byggjer på dei fire fyrste bøkene. Filmen hadde Julie Andrews og Dick van Dyke i hovudrollene som Mary og Bert. Elles medverka David Tomlinson som George Banks, Glynis Johns som Winifred Banks, Karen Dotrice som Jane Banks og Matthew Garber som Michael Banks. Ordet Supercalifragilisticexpialidocious blei introdusert i filmen, som ein songtittel.

Filmen er ein familiemusikal, delvis med ei blanding av levande skodespelarar og teiknefilmfigurar. Travers sjølv var ikkje fornøgd med filmen, sjølv om han gjorde stor suksess. Ho syntest at Disney hadde gjort Mary Poppins for snill: «The diagreeable qualities of Mary Poppins vanished». 

Ein musikal som bygde på filmen blei sett opp  i London i 2004 med nyskrivne musikalske tilleggsnummer. Musikalen kom til New York i 2006.

Det er også laga ei sovjetisk TV-filmatisering av bøkene: *Ha det bra, Mary Poppins!* (1983-84).

## Bøker om Mary Poppins

* 1934: *Mary Poppins* – utgitt på norsk som *Mary Poppins* i 1949, 1965, 1972 og 1983, og i ny, norskillustrert utgåve i 2010.
* 1935: *Mary Poppins Comes Back* – utgitt på norsk som *Mary Poppins kommer tilbake* i 1950 og 1966
* 1943: *Mary Poppins Opens the Door* – utgitt på norsk som  *Mary Poppins åpner døren* i 1967
* 1952: *Mary Poppins in the Park* – utgitt på norsk som *Mary Poppins i parken* i 1968
* 1962: *Mary Poppins From A-Z*
* 1975: *Mary Poppins in the Kitchen*
* 1982: *Mary Poppins in Cherry Tree Lane* - utgitt på norsk som *Mary Poppins i Kirsebærgaten* i 1985
* 1988: *Mary Poppins and the House Next Door*

Bøkene er illustrerte av Mary Shepard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mary Poppins|Mary Poppins]]» frå ,  den 31. desember 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Inuvik

**Inuvik** er ein by nordvest i Nordvestterritoria i Canada. Ved folketeljinga i 2016 hadde han 3 243 innbyggjarar.

## Historie
Inuvik blei grunnlagd i 1953 som erstatning for administrasjonssenteret Aklavik, vest for Mackenziedeltaet, sidan Aklavik var flaumutsett og ikkje hadde plass til utviding. På den tida blei byen kalla New Aklavik, men han bytta namn til Inuvik i 1958. Etter at folk byrja å bu i Inuvik blei det bygd ein skule her i 1959. I 1960 blei det bygd sjukehus, administrajsonskontor og bustader for staben.

## Galleri

Fil:IGLOO.jpg|Our Lady of Victory-kyrkja
Fil:Hospital,Inuvik.JPG|Sykehuset i Inuvik
Fil:Anglican_Church_of_the_Ascension,_Inuvik,_NT.jpg|Ei anglikansk kyrkje
Fil:Evening_in_downtown_Inuvik,_NT.jpg|Sentrum av Inuvik
Fil:Inuvik_town_center.jpg|Flyfoto av byen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inuvik|Inuvik]]» frå ,  den 31. desember 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Herzegovina-Neretva

**Herzegovina-Neretva** (bosnisk og serbisk Херцеговачко-неретвански кантон, *Hercegovačko-neretvanski kanton*, kroatisk *Hercegovačko-neretvanska županija*) er ein kanton innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal
 
Kantonen omfattar desse kommunane:

### Busetnader

Dette er dei største busetnadene i kantonen Herzegovina-Neretva:

## Kjelder
### Referansar
Jon O. Standal

**Jon Olsson Standal** () var ein norsk gardbrukar på Indre-Standal i Hjørundfjord. Han var ordførar 1908-16 i dåverande Hjørundfjord kommune.

Standal gjekk landbruksskule på Vestnes i 1887/88. I 1891 fekk han skøyte på farsgarden Bøgarden og dreiv denne i 46 år. Frå 1894 til 1904 var han medlem i kommunestyret i Hjørundfjord, valbolken 1902-04 som varaordførar. Frå 1908 kom han inn att i kommunestyringa, var då ordførar i tre valbolkar til 1916. I 1918 vart han vald til å leie den nye Hjørundfjord næringsnemnd. Han var styremedlem 1901-15 i Hjørundfjord Sparebank, formann 1917-18 og 1923-26 i forstandarskapen i banken.

Bø-Jo var gift med Anne Sivertsdotter, fødd Årsnes, og var far til åtte born.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 59f. 2024
*Folketeljing 1910
Rente

**Rente** er kostnaden ved å låna pengar og avkastinga ved å setja inn pengar i ein bank. Ei rente er vanlegvis oppgjeven på årsbasis, men den effektive renta er avhengig av både talet terminar per tidseining og eventuelle gebyr.

Som eit døme vil eit lån med ei rente på , éin termin per år og ein storleik på  gje ein lånekostnad på  (som er  av den opphavlege lånesummen) det fyrste året. Utan nedbetaling vil då summen av pengar som er skulda til utlånar ha auka til  etter eitt år.

## Kjelder
*
Knut J. Standal

**Knut Jonsson Standal** () var ein norsk gardbrukar på Indre-Standal i Hjørundfjord. Han var ordførar 1932-34 i dåverande Hjørundfjord kommune.

Standal arbeidde på farsgarden Frikegarden i mange år før han fekk skøyte på garden i 1923. Han var gift med Ingeborg Thoresdotter, f. Rekedal. Dei fekk ikkje born men tok til seg granneguten Harald, han fekk delt skøyte på Frikegarden i 1949. Knut hadde fleire offentlege verv, var ei tid formann i jordstyret og 1926-28 formann i forstandarskapen i Hjørundfjord Sparebank. «Han hadde god innsikt og kunnskap om bygging, og vart ved fleire høve nytta både privat og av kommunen når nybygg skulle realiserast.» Han «tileigna seg medisinske kunnskapar» ved å lese medisinsk litteratur. Ofte vart han rådspurt i bygda om noko helsemessig stod på. Valbolken 1932-34 var han ordførar i Hjørundfjord.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 66f. 2024
*Folketeljinga 1920
Čitluk (fleirtyding)

**Čitluk** kan vise til:
* Čitluk, ein tettstad og kommune i kantonen Herzegovina-Neretva i Bosnia-Hercegovina
* Čitluk i Kruševac, ein busetnad i kommunen Kruševac i distriktet Rasina i Serbia
* Čitluk i Ljubovija, ein busetnad i kommunen Ljubovija i distriktet Mačva i Serbia
* Čitluk i Priboj, ein busetnad i kommunen Priboj i distriktet Zlatibor i Serbia
* Čitluk i Promina, ein busetnad i landkommunen Promina i fylket [Šibenik-Knin i Kroatia
* Čitluk i Sokobanja, ein busetnad i kommunen Sokobanja i distriktet Zaječar i Serbia
Široki Brijeg

**Široki Brijeg** (bosnisk kyrillisk Широки Бријег) er ein by og ein kommune i kantonen Vest-Hercegovina innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen. Široki Brijeg er hovudsete i kantonen.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Villy Haugen

**Villy Haugen** () er ein norsk tidlegare skeiseløpar frå Leksvik i dåverande Nord-Trøndelag. Han vann bronsemedaljen på 1500 meter under Vinter-OL 1964.

Haugen kom på delt andreplass på 500 m og delt tredjeplass på 1500 m ved Skeise-NM 1964 i Tønsberg. Han fekk dermed plass i den norske troppa til dei olympiske vinterleikane i Innsbruck. Her vart han nummer 8 på 500 m, før han to dagar seinare gjekk i mål til ein overraskande tredjeplass på 1500-meteren, berre slått av gullvinnaren Ants Antson og Kees Verkerk. Haugen var aktiv til 1967 og gjorde enkelte gode løp på spesialdistansane. Oppnådde mellom anna pall-plasseringar i noregsmeisterskapane i 1966 og 1967. I Skeise-NM 1966 enda han på 11. plassen. Han var medlem i Sportsklubben Falken.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Villy Haugen|Villy Haugen]]» frå ,  den 1. januar 2025.*
Arne Johansen

**Arne Leif Johansen** () var ein norsk skeiseløpar frå Oslo. Han vann ein bronsemedalje på 500 meter under Vinter-OL 1952 i heimbyen, medlem i Arbeidernes Skøyteklubb.

Johansen var ein utprega sprintar. Han hevda seg på 500 meter i nasjonale løp i tida 1946-55. Etter å ha vorte andremann på 500 meter ved Skeise-NM 1952, fekk han delta på distansen under dei olympiske vinterleikane i Oslo. Her gjekk han i mål på 44,0, ei som gav han ein delt tredjeplass i tevlinga. 13. plassen i Skeise-NM 1952 var hans beste i ein firkamp.

Som pensjonist flytta han til Ørland i Trøndelag, der han var aktiv i skeisemiljøet til han døydde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Arne Johansen|Arne Johansen]]» frå ,  den 1. januar 2025.*
Arctocephalus

**Arctocephalus** er ei biologisk slekt i øyreselfamilien med åtte artar som vesentleg førekjem på den sørlege halvkula. Slekta er kalla **sørlege pelsselar** på norsk.

Slektsnamnet *Arctocephalus* har greskspråklege røter. Arcto, *ἄρκτος*, kjem frå det greske ordet for «bjørn». Cephalus, *κεφαλή*, er det greske ordet for «hovud». 

## Artsliste
Talet på artar i slekta *Arctocephalus* er omdiskutert på grunn av avgrensa molekylære data og førekomst av fruktbare hybridar.

Verdas naturvernunion, IUCN, har lista følgjande åtte medlemmer av *Arctocephalus*, der alle er kategoriserte som livskraftige (LC) unntatt galápagospelssel som er kategorisert sterkt truga (EN). Norske namn er etter «Verdens dyr. 2: Havets pattedyr».

## Kjelder

* *Denne artikkelen er byggjer på «[[:en:Arctocephalus|Arctocephalus]]» frå , den 1. januar 2025*

## Bakgrunnsstoff

*
Kysttunnelfugl

**Kysttunnelfugl** (*Geositta peruviana*) er ein fugleart i underfamilien Sclerurinae, som inkluderer lauvvendarar og tunnelfuglar, i omnfuglfamilien Furnariidae. Han er endemisk for Peru.

## Taksonomi og systematikk

Kysttunnelfugl har tre underartar: nominatforma *G. p. peruviana* (Lafresnaye, 1847), *G. p. paytae* (Ménégaux & Hellmayr, 1906) og *G. p. rostrata* (Stolzmann, 1926). Blant medlemmene i slekta *Geositta* er kysttunnelfugl nærast nærståande med patagoniatunnelfugl (*G. cunicularia*) og langnebbtunnelfugl (*G. tenuirostris*).

## Skildring

Kysttunnelfugl er ein liten representant for slekta si. Han er 12 til 14,5 cm lang og veg 16 til 19 gram. Kjønna er like. Fjørdrakta er generelt diffust farga i grått og brunt med minimale kontrastar. Nominatforma har lysebrun overside med noko lysare overgump; dei to andre underartane er lysare sandbrune på oversida. Dei midtre halefjørpar deira er høvesvis brunt og sandbrunt.   Fuglen har ei lys augebrynstripe og kremkvite undersider. Irisen er mørk brun, nebbet er blågrått med ein svart ytre tredel, og beina er kvitgrå til grønleg sølvfarga.

Kysttunnelfugl er endemisk for Peru. Underarten *G. p. paytae* finst lengst nord, i nordvest mellom regionane Tumbes og Ancash. Nominatforma finst i sentrale Peru frå Ancash sør til Lima. *G. p. rostrata* finst berre i den sørvestlege regionen Ica. Arten lever i opne sandområde på kystsletta - gjerne utan vegetasjon, frå sanddyner ved sjøen til område innlands nesten ved foten av Andesfjella. Han finst frå havnivå opp til 700 moh. Utbreiingsområdet svarar omtrent til den peruanske kystørkenen nord for Arequipa-regionen.

Kysttunnelfugl er standfugl i heile utbreiingsområdet sitt. Han er for det meste terrestrisk, men kan sitje over bakken på låg vegetasjon eller på menneskeskapte strukturar.

Nesten ingenting er kjend om denne tunnelfuglen sine matvanar eller mathaustingsteknikk. Ein trur at han hovudsakleg lever av terrestriske virvellause dyr.

Berre eitt reir av kysttunnelfugl er skildra. Det låg i eit utvida kammer i enden av ein to meter lang tunnel og inneheldt to kvite egg.

Verdas naturvernunion (IUCN) har kategorisert arten som livskraftig, LC.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coastal miner|Coastal miner]]» frå , den 1. januar 2025*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Rustvengkorgfugl

**Rustvengkorgfugl** (*Pseudasthenes steinbachi*) er ein fugleart i omnfuglfamilien Furnariidae. Han er endemisk for Argentina.

## Skildring

Rustvengkorgfuglen er 15 til 16 cm lang og veg 14 til 20 gram. Kjønna har lik fjørdrakt. Vaksne fuglar har gråbrunt ansikt, krona og ryggen er matt gråbrune, overgumpen er kastanjebrun. Vengene er for det meste raudbrune med mørkegrå til svarte ytre halvdelar av flygefjørene. Undersida er lyst gråleg, og flankane og underhaledekket er raudbrune eller bleike kanelbrune. Irisen er brun til mørkebrun, nebbet er svart til mørkebrunt, og beina og føtene er brune til svarte.

### Utbreiing og habitat

Rustvengkorgfuglen finst i det vestlege Argentina frå det sørlege Salta-provinsen sørover til provinsane Neuquén og Río Negro. Han lever i tørt habitat i fjell med krattskogar, der han føretrekkjer ravinar, og dessutan i skoglandskap. Han finst i høgder frå 500 til 3 000 moh.  Lite er kjend om dietten eller matingsåtferda til rustvengkorgfuglen. Dei sest vanlegvis åleine eller i par og blir anteken å plukke leddyr frå bakken og frå låg vegetasjon.

Rustvengkorgfuglen er for det meste stadbunden, men nokre individ i høgare høgder trekkjer til lågare område etter hekkesesongen.    

### Reproduksjon

Rustvengkorgfuglen blir trudd å hekke i den australe våren og sommaren, og han er truleg monogam. Reiret er ein kuleforma struktur av tornete kvister med ein sideinngang, typisk plassert i ein busk 2 til 5 meter over bakken. Reirhòla er fora med mjukare plantemateriale, hår og fjør. Kullet består vanlegvis av to eller tre egg.

## Kjelder

* *Denne artikkelen er byggjer på «[[:en:Steinbach's canastero|Steinbach's canastero]]» frå , den 1. januar 2025*

## Bakgrunnsstoff
Kolsporv

**Kolsporv** (*Rhopospina carbonaria*) er ein fugleart i tanagarfamilien Thraupidae. Han er endemisk for Argentina der han lever innanfor økoregionane argentinsk monte, chaco og nordvestlege patagoniasteppa.

## Skildring

Kolsporven er ca. 14,5 cm lang og veg ca. 17 gram. Halen er relativt lang. Hannane har svartgrå fjørdrakt som blir slitene til å bli meir svart, med brune nyansar på ryggen. Ansiktet og undersida er svartaktige, og nebbet er langt, tjukt og knallgult. Hoene er brungrå med striper over kroppen og har lysare underside. Nebbet er gulaktig, men mindre markant enn hos hannane. Ungfuglar liknar på hoene, men med gradvis meir svart på hals og bryst etter kvart som dei modnast.  

### Utbreiing og habitat

Denne arten er endemisk til Argentina og har hekkeområde i nordlegaste patagoniasteppa og i argentinsk monte, det vil seie provinsane Córdoba og Mendoza i nord til Chubut i sør. Utanom hekketida trekkjer mange nord og inn i chaco, i provinsane Tucumán, sørlegaste Salta og Santiago del Estero. 

Hekkehabitatet er i buskaktig steppe og dei finnast elles i opne buskhabitat, skogkantar og grassletter i monte. Tettleiken kan variere avhengig av årstid og lokal nedbør.

Kolsporven er dels ein trekkfugl, men rørslemønstra er uklåre.

### Åtferd og føde

Kolsporven eit hovudsakleg grasfrø og dessutan leddyr, som er viktigare i hekkesesongen. Dei beitar på bakken og er sosial utanom hekketida, då dei ofte sest i små flokkar.

Hekkesesongen varer frå oktober til februar. Hannen utfører songflukt ved å stige opptil ca. 15 meter og deretter gli ned medan han syng ei høg, surrande trille. Reiret som er plassert lågt, er konstruert av tørt gras. Kullet er typisk av tre egg.

Songen til kolsporven er ei høglydt, summande trille som varer i cirka to sekund og ofte blir framført i samband med flygeoppvisingar.

## Kjelder

* Jaramillo, A. (2021). *Carbonated Sierra Finch (Rhopospina carbonaria), version 1.1.* I Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, og E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.casfin1.01.1

## Bakgrunnsstoff
Kanton 10

**Kanton 10** (bosnisk og serbisk Кантон 10, *Kanton 10*, kroatisk *Herceg-Bosanska županija*) er ein kanton innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal

Kantonen omfattar desse kommunane:

### Busetnader

Dette er dei største busetnadene i Kanton 10:

## Kjelder
### Referansar
Saia Marilena Stueng

**Saia Marilena Stueng** () er ein norsk samisk forfattar frå Karasjok.

Stueng har ein mastergrad i samisk litteratur frå UiT Noregs arktiske universitet frå 2018. I mastergradsavhandlinga si skriv ho om samisk rap.  Etter å ha delteke på Samisk forfattarforeinings og Sametingets forfattarstudium, debuterte ho i 2017 med ungdomsromanen *Hamburgerprinseassa* (Hamburgerprinsessa). Boka vart utseld frå forlaget kort tid etter at ho var publisert.

I 2023 kom oppfølgjaren *Eallá dušše oktii (Hamburgerprinseassa 2)*, boka kom på bokmål året etter. I 2024 vart ho nominert til Nordisk Råds barne- og ungdomslitteraturpris for denne boka.

## Bibliografi
### Vitskapleg litteratur og faglitteratur

* 2018: “Bures boahtin sámi stáhtii”. Sámi ráppa almmolaš digaštallanbáikin. Mo ovddiduvvo dat lyrihkkan ja kollektiiva jietnan? Masteroppgåve, UiT.

* 2021: Anne Marit Guttorm Eira, Mette Anti Gaup, Risten Elle Sara, Anne Randi Solbakken, Saia Stueng: *#giellaspáiddar 1*. Karasjok: Davvi girji. [Lærebok i samisk som førstespråk for vidaregåande skole]

### Skjønnlitteratur

* 2017: Hamburgerprinseassa  –  Davvi Girji 
* 2023: *Eallá dušše oktii* (*Hamburgerprinseassa 2*) –  Davvi Girji

### Skjønnlitteratur i omsetjing
* 2019: *Hamburgerprinsessa* – bokmålsutgåve, Davvi Girji
* 2024: *Hamburgerprinsessa 2 - Skjebnetid* – bokmålsutgåve, Davvi Girji

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Saia Marilena Stueng|Saia Marilena Stueng]]» frå ,  den 2. januar 2025.*
Žabljak

**Žabljak** kan vise til:
* Žabljak i Livno, ein busetnad i kommunen Livno i Kanton 10 i Bosnia-Hercegovina
* Žabljak i Montenegro, ein kommune i Nordregionen i Montenegro
Livno

**Livno** (bosnisk kyrillisk Ливно) er ein by og ein kommune i kantonen Kanton 10 innanfor Føderasjonen Bosnia-Hercegovina, den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen. Travnik er hovudsete i kantonen.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Bijela

**Bijela** kan vise til:
* Bijela i Brčko, ein busetnad i Distriktet Brčko i Bosnia-Hercegovina
* Bijela i Herceg Novi, ein distriktsby i kommunen Herceg Novi i Montenegro
Distriktet Brčko

**Distriktet Brčko** er ei sjølvstyrande administrativ eining nord i Bosnia-Hercegovina. Hovudsetet i distriktet er byen Brčko.

Etter Daytonavtalen frå 1995, som gjorde slutt på Bosnia-krigen, er distriktet Brčko formelt sett eit kondominium mellom dei to føderale einingane. I praksis fungerer det som eit lokalt sjølvstyrande område underlagt nasjonalstaten Bosnia-Hercegovina. Brčko er ikkje formelt ein kommune, men blir i statistiske samanhengar handsama på linje med kommunane.

## Folketal

Ved dei siste folketeljingane var folketalet:

### Busetnader

Dette er dei største busetnadene i distriktet Brčko:

## Merknader

## Kjelder
### Referansar
Ola Torstensson Standal

**Ola Torstensson Standal** () var ein gardbrukar på Indre-Standal i Hjørundfjord. Han var ordførar 1854-57 og 1862-65 i dåverande Hjørundfjord kommune.

Ola Torstensson var frå Kolbingarden på Indre-Standal. I ungdomen gjekk han i lære hos soknepresten i Hjørundfjord prestegjeld, før han vart send til klokkar Lars Strømme i Ørskog. Etter eit ti veker langt lærarkurs, skulte Ola i ymse krinsar i Hjørundfjord frå 1830 til 1848. Ei vinterfiskje på sunnmørskysten forliste båten han var med, fekk berga seg i land på folketome Erkna og vart oppdaga av folk på ei anna øy. I 1844 fekk Ola skøyte på ein part av farsgarden, bygde hus på bruket som heiter Olagarden etter honom. Stovehuset står i 2024, påbygt og modernisert.

Ola sat i formannskapet i Hjørundfjord kommune frå 1848 til og med 1867. Han var varaordførar 1850-51, ordførar 1854-57, varaordførar 1858-61 og ordførar 1862-65. Frå 1861 til 1865 var han også overformyndar.

Ola var gift med Anne Knutsdotter Hole. Dei vart foreldre til Torstein, som så frå seg odelen, og Marta. Det vart såleis Marta og ektemakten hennar som dreiv Olagarden vidare.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 46ff. 2024
*Folketeljing 1865
Brčko

**Brčko** (kyrillisk Брчко) er ein by i Distriktet Brčko, som etter Daytonavtalen formelt sett er eit kondominium mellom dei to føderale einingane Føderasjonen Bosnia-Hercegovina og Den bosniske serbarrepublikken, men som i praksis fungerer som eit lokalt sjølvstyrande område underlagt nasjonalstaten Bosnia-Hercegovina. Brčko er hovudsete i distriktet.

## Folketal

Ved dei siste folketeljingane var folketalet:

## Kjelder
### Referansar
Ola Olsson Saure

**Ola Olsson Saure** () var ein norsk gardbrukar på Fram-Saure i Hjørundfjord. Han var ordførar 1852-53 i dåverande Hjørundfjord kommune.

Ola var gardbrukar i farsgarden Lassegarden på Fram-Saure i Skjåstaddalen frå 1839. Han var gift to gonger, fyrst med Jakobine Anderssdotter frå Ner-Saure og sidan Ragnhild Olsdotter frå Bjørke. Gjennom dei to ekteskapa vart han far til 14 born. Ein av sønene i andre ekteskap var morfar til Kåre Willoch.

I yngre år dreiv Ola vinterfiskje som leigekar. Han og nokre andre hjørundfjordingar var mellom anna tilsett hos ein kjøpmann i Ålesund. Frå om lag 1860 eigde Ola og tre karar i grannelaget ei om lag 34 fot lang klinkerbygd skøyte som dei nytta til Trondheims-handel. To gongar i året drog dei til Trondheim med kjøt og anna frå Hjørundfjord, selde desse varene i Trondheim og kjøpte «byvarer» med heim til omsetnad i Hjørundfjord-bygdene.

Ola var med i heradsstyret i Hjørundfjord i lang tid. 1850-53 og 1860-61 hadde han sete i formannskapet, åra 1852 og 1853 jamvel ordførar. Sa frå seg attval til heradsstyret i 1869. Han vart særleg hugsa for at han stod på «retten sin ved det han meinte var feil kommunal sakshandsaming vedkomande pliktarbeid på vegen i Skjåstaddalen.» Han vann fram i alle rettsinstansar, til sist også i Høgsterett i 1869.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 44ff. 2024
*Folketeljing 1865
Janja

**Janja** (kyrillisk Јања) er ein busetnad i kommunen Bijeljina i Den bosniske serbarrepublikken (Republika Srpska), den eine av dei to føderative einingane («entitetane») som staten Bosnia-Hercegovina er delt inn i på grunnlag av Daytonavtalen.

## Folketal
Ved dei siste folketeljingane var folketalet:

## Kjelder

### Referansar
QatarEnergy

**QatarEnergy** (tidlegare *Qatar Petroleum*) er den statlege qatarske energiverksemda og den viktigaste i petroleumsaktøren i Qatar. I 2022 vart verksemda rangert som nummer fire på Fortune 500 Arabia-lista over dei verksemdene i 22 arabiske land med høgst inntening.

QatarEnergy har hovudkvarter i Doha.

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Raud teju

**Raud teju** (*Salvator rufescens*) er ei øgle som høyrer heime i delar av Argentina, Bolivia og Paraguay.

## Skildring

Som nyklekte viser dei fleste av denne arten lite, om nokon, raud farge. Vanlegvis er kroppsfarga først brungrøn med svarte striper på tvers av kroppen og fleire brotne kvite striper langs lengda. Dyra utviklar raud farge etter kvart som dei modnast; hannane er vanlegvis meir fargesterke enn hoene. Vaksne hoer kan bli opptil 91 cm lange, hannane opptil 140 cm og utviklar større kjevar.

Utbreiingsområdet er omtrent som tørr chaco-økosystemet, men finst også sørover inn i argentinsk monte. Dette svarar til vestlege Argentina, søraustlege Bolivia og vestlege Paraguay. Her lever dei opportunistisk og vil ete ei rekkje plante- og dyremateriale: bær, amfibium, insekt, gnagarar, fuglar og egg og åtsel. Raude tejuar er dagaktive og lever på bakken. 

Hoa legg 20-25 egg i kullet. Egga klekker etter 45-75 dagar avhengig av temperatur. Raud teju når vanlegvis kjønnsmoden alder i løpet av omtrent fire år.

I temperert klima som i Argentina går dyra i dvale om vinteren. Dei grev seg ned og held stort sett fram med å vere inaktive i dei kaldaste periodane.

## I fangenskap

Desse reptila er vanlege i marknaden for eksotiske kjæledyr på grunn av sin stort sett rolege natur. Raude tejuar i fangenskap kan bli opptil 20 år gamle. Dei kan trenast med klikklæte og er kjent for å følgje etter eigarane sine.

## Galleri

File:20110721 Berkenhof Zoo (0088).jpg
File:Animais do Jardim Zoológico de São Paulo 11.JPG|Raud teju i fangenskap
File:Tupinambis rufescens01.jpg|


## Kjelder

* *Denne artikkelen er byggjer på «[[:en:Red tegu|Red tegu]]» frå , den 2. januar 2025*

## Bakgrunnsstoff