Victor Hugo

**Victor Hugo** () var ein fransk forfattar, rekna som ein av dei fremste diktarane innan romantikken. Hugo byrja som romantisk stemningslyrikar, men fekk gjennombrotet sitt først som dramatikar med *Hernani* (1830). *[[Dei bannstøytte]]* (*Les Misérables*), ei sentimental skildring av fattigdom og elende, er blant dei mest lesne verka hans. Han er òg kjend for den gotiske skrekkromanen *[[Ringeren i Notre Dame]]*.

Hugo var ein engasjert politikar og blei vald inn i den franske grunnlovsforsamlinga og seinare nasjonalforsamlinga. Då Napoleon 3. kom til makta i Frankrike blei Hugo landsforvist, og levde i eksil i nesten 20 år på øya Jersey i den engelske kanalen. Han kom tilbake då republikken blei gjenninnført i Frankrike, og blei hylla som ein folkehelt.

## Verk

### Utgjeve i levetida hans
* *Odes et Poésies Diverses* (1822)
* *Han d'Islande* (1823) (*Iislænderen i Norge*, 1831; *Fangen på Munkholmen*, 1996)
* *Nouvelles Odes* (1824)
* *Bug-Jargal* (1826) (*Bug-Jargal*, 1930, omsett av Sigurd Høst)
* *Odes et Ballades* (1826)
* *Cromwell* (1827)
* *Les Orientales* (1829)
* *Le Dernier jour d'un condamné* (1829)
* *Hernani* (1830) 
* *Notre-Dame de Paris* (1831), (fleire norske utgåver: *Notre-Dame*, 1901; *Notre-Dame-kirken i Paris*, 1915, omsett av Rolf Pande; *Notre-Dame i Paris*, 1929, omsett av Anton Steen; *Ringeren i Notre-Dame*, 1949, omsett av Robert Drevon; *Ringeren fra Notre Dame*, 1960, omsett av Sverre Brændeland)
* *Marion Delorme* (1831)
* *Les Feuilles d'automne*
* *Le Roi s'amuse* (1832)
* *Lucrèce Borgia* (1833)
* *Marie Tudor* (1833)
* *Étude sur Mirabeau* (1834)
* *Littérature et philosophie mêlées* (1834)
* *Claude Gueux* (1834)
* *Angelo* (1835)
* *Les Chants du crépuscule* (1835)
* *Les Voix intérieures* (1837)
* *Ruy Blas* (1838)
* *Les Rayons et les ombres (1840)*
* *Le Rhin (1842)*
* *Les Burgraves (1843)*
* *Napoléon le Petit (1852)*
* *Les Châtiments (1853)*
* *Lettres à Louis Bonaparte (1855)*
* *Les Contemplations (1856)*
* *La Légende des siècles (1859)*, (*Århundredernes legende*, 1911, omsett av Bjørnstjerne Bjørnson; *Århundrenes legende*, 1987, modernisert av Helge Hagerup)
* *Les Misérables* (1862), (fleire norske utgåver: *Elendighedens Ofre*, 1862-1863; *Samfundets Forskudte*, 1899; *Samfundets ulykkelige*, 1929-1930, omsett av B. Engebrigtsen; *De elendige*, 1930, oversett av Inge Debes; *Dei bannstøytte*, 1933, omsett av Idar Handagard; *Samfunnets ulykkelige*, 1949, omsett av Arthur W. Gammelgaard; *De elendige*, 1950, omsett av Bjørn Braun)
* *William Shakespeare (1864)*
* *Les Chansons des rues et des bois (1865)*
* *Les Travailleurs de la Mer (1866)*, (*Havets arbeidere*, 1929, omsett av Fredrik Gjerdrum)
* *Paris-Guide (1867)*
* *L'Homme qui rit (1869)*, (fleire norske utgåver: *Manden som ler*, 1869; *Mannen som ler*, 1930, omsett av Fredrik Gjerdrum)
* *L'Année terrible (1872)*
* *Quatrevingt-Treize (1874)*, (fleire norske utgåver: *Aaret 1793: historisk Roman*, 1874; *1793: roman fra den franske revolutions tid*, 1896, omsett av Fr. Winkel Horn; *Tri-og-nitti*, 1926, omsett av Aslaug Raknes; *Syttenhundredeogtreognitti*, 1930, omsett av C. J. Hambro; *1793*, 1955, omsett av Johanne og Othar Bertelsen)
* *Mes Fils (1874)*
* *Actes et paroles - Avant l'exil (1875)*
* *Actes et paroles - Pendant l'exil (1875)*
* *Actes et paroles - Depuis l'exil (1876)*
* *La Légende des Siècles 2e série (1877)*
* *L'Art d'être grand-père (1877)*
* *Histoire d'un crime - 1re partie (1877)*
* *Histoire d'un crime - 2e partie (1878)*
* *Le Pape (1878)*
* *Religions et religion (1880)*
* *L'Âne (1880)*
* *Les Quatres vents de l'esprit (1881)*
* *Torquemada (1882)*
* *La Légende des siècles - Tome III (1883)*
* *L'Archipel de la Manche (1883)*

### Publisert posthumt
* *Théâtre en liberté* (1886)
* *La fin de Satan* (1886)
* *Choses vues - 1re série* (1887)
* *Toute la lyre* (1888)
* *Alpes et Pyrénées* (1890)
* *Dieu* (1891)
* *France et Belgique* (1892)
* *Toute la lyre - nouvelle série* (1893)
* *Correspondances - Tome I* (1896)
* *Correspondances - Tome II* (1898)
* *Les années funestes* (1898)
* *Choses vues - 2e série* (1900)
* *Post-scriptum de ma vie* (1901)
* *Dernière Gerbe* (1902)
* *Mille francs de récompense* (1934)
* *Océan. Tas de pierres* (1942)
* *Pierres* (1951)

## Kjelder
**Studia: moderne kunnskap for alle. Fo-Li.* Bertmark Norge AS, 2002 (3. rev. utg) ISBN 82-7624-066-6

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Victor Hugo|Victor Hugo]]» frå , den 9. august 2008.* 
 .

## Bakgrunnsstoff

* victorhugo.culture.fr - fransk nettstad for 200-årsjubileet for Hugo sin fødsel, 2003
* Tekstar - Prosjekt Gutenberg
* Société des amis de Victor Hugo 
* Lydutgåver av Hugo sine tekstar