Den svenska historien

***Den svenska historien*** er eit bokverk om historia til Sverige, opphavleg gjeve ut av Albert Bonnier forlag i ti delar frå 1966 til 1968 og seinast nytrykka i 15 delar i 1992. Det skildrar historia til Sverige frå den siste istida til notida, ut frå forskinga på midten av 1960-talet. Dei då kjende historieprofessorane Sten Carlsson og Jerker Rosén var hovudredaktørar, men verket blei skrive av totalt 98 forfattarar som bidrog med artiklar. *Den svenska historien* var det siste standardfleirbandsverket om svensk historie fram til bokforlaget Norstedts gav ut sitt bokverk *Sveriges historia* i 2009-2013.

## Innhald
### Verket i 10 bind
Det opphavlege verket i ti delar kom ut i 1966 (del 1-3), 1967 (del 4-6) og 1968 (del 7-10). Den fyrste delen, med tittelen *Forntid, vikingatid och tidig medeltid*, handlar om tida frå slutten av istida 13.000 f.Kr. til valet av Magnus Eriksson som konge i 1319. Andre delen, med tittelen *Medeltid*, handlar om tida frå Magnus Eriksson til Stockholms blodbad (1319-1520). Tredje delen, *Vasatiden*, tek for seg tida frå Stockholms blodbad i 1520 til Karl IX sin død i 1611. Den følgjande fjerde delen med tittelen *[[Gustav II Adolf av Sverige|Gustav Adolf]] och [[Kristina av Sverige|Kristinas]] tid* handlar om historia under desse to monarkane (1611-1654). Band fem heiter *Karolinska tiden* og tek for seg tida under Karl X Gustav, Karl XI og Karl XII (1654-1718). Sjette delen har tittelen *Frihetstiden* og handlar om denne perioden, altså 1719-1772. Del sju heitte *Gustavianska tiden*  og omfattar regjeringstida til Gustav III og Gustav IV Adolf, det vil seia 1772-1809. Den åttande delen, *Karl Johanstiden och den borgerliga liberalismen*, omfattar tida frå tapet av Finland til oppløysinga av standsriksdagen (1809-1865), medan den niande delen - *Industri och folkrörelser* - og omfattar tida frå innføringa av tokammariksdagen til slutten av fyrste verdskrigen (1865-1920). Den siste og tiande delen, *Vår egen tid*, handlar om tida frå 1920 til 1960.

### Verket i 15 bind

Då verket var omarbeidd til 15 bind (1992) fekk fyrste delen tittelen *Från stenålder till vikingatid*; og handlar om tida frå 13 000 f.Kr. &nbsp;til slutten av 1000-talet e.Kr. Den andre delen ber tittelen *Från [[Birger jarl|Birger Jarl]] till Kalmarunionen;* likevel byrjar han ikkje med tida til Birger jarl på midten av 1300-talet, men ved byrjinga av 1200-talet. Handlinga strekkjer seg fram til den formelle etableringa av Kalmarunion i 1397. Tredje delen, *Kyrka och riddarliv*. *Karl Knutsson och Sturetiden*, tek for seg tida etter opprettinga av Kalmarunionen fram til Stockholms blodbad i 1520. Det fjerde bandet med tittelen *Gustav Vasa. * *Riket formas* handlar om den eldre vasatida, frå Stockholms blodbad i 1520 til Karl IX sin død i 1611. I femte delen, *Sverige blir en stormakt*, er kronologien delvis parallell med fjerde delen, sidan han tek for seg tida mellom døden til Gustav Vass i 1560 og den westfaliske freden i 1648. Den sjette delen, *Drottning Kristina. Vetenskap och kultur blomstrar,* skildrar nettopp Kristina si tid som dronning (1632-1654) - altså delvis same periode som den føre delen, men frå andre synsvinklar. Del sju, med tittelen *Karl X Gustav, Karl XI. * *Krig och reduktion *handlar om styret til desse to kongane, åra 1654-1697. Den neste, åttande delen, *Karl XII, stormaktens fall. Arvid Horn, fredens general* tar for seg perioden 1697-1750, altså regjeringstida til Karl XII og byrjinga av fridomstida. Nummer ni, *Hattar och mössor.* *Ostindiska kompaniet* handlar om åra 1750-1772, den siste delen av fridomstida fram til Gustav III sitt statskupp. Del ti, *Gustav III, en upplyst envåldshärskare*, handlar om Gustav III si regjeringstid frå statskupet til han døydde, men òg Gustav IV Adolf si tid som ufør i åra 1772-1796. Ellevte delen med tittelen *Finland förloras. Karl Johan och freden* handlar om tida frå styret til Gustav IV Adolf til Karl XIV Johan sin død, det vil seia 1796-1844. Band 12 heiter *De första Bernadotterna. Vårt moderna statsskick växer fram* og overlappar delvis i tid med det føre bandet, fordi det handlar om tida frå 1815 til avskaffinga av Ståndsriksdagen i 1865. Trettande delen heiter *Emigrationen och det industriella genombrottet* og tek for seg dei førti åra frå innføringa av tokammarriksdagen til oppløysinga av unionen med Noreg, 1865-1905. Del fjorten med tittelen *Från storstrejken 1909 till folkhemspolitik* handlar om tida frå oppløysinga av unionen til rekordåret, altså frå 1905 til 1950-talet. Til slutt heiter den femtende og siste delen *Våra dagars Sverige* og handlar om tida frå 1950-talet til byrjinga av 1990-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Den svenska historien|Den svenska historien]]» frå ,  den 1. desember 2024.*