open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provinsen Diyarbakır

**Provinsen Diyarbakır** (tyrkisk *Diyarbakır ili*) er ein provins aust i Tyrkia. Provinsen dekkjer 15&nbsp;355&nbsp;km² og har kring 1,5 millionar innbyggjarar. Provinshovudstaden er byen Diyarbakir.

Mange sivilisasjonar har heldt til her og i områda kring. Provinsen har vorte styrt hittittar, Assyria, armenarar, Persia, makedonske og selevkidske grekarar, romarane, Partia, Austromarriket, Sassanid-Persia, arabarar, Seldsjukkriket, Det mongolske riket, Safavid-dynastiet, Det osmanske riket og til slutt Republikken Tyrkia.

Kurdarar er den dominerande folkegruppa i området i dag. Andre grupper er tyrkarar, assyrarar, armenarar, arabarar og jesidiar.

## Distrikt
Provinsen Diyarbakır er delt inn i 14 distrikt (hovuddistriktet er **utheva**):
*Bismil
*Çermik
*Çınar
*Çüngüş
*Dicle
***[[Diyarbakır]]**
*Eğil
*Ergani
*Hani
*Hazro
*Kocaköy
*Kulp
*Lice
*Silvan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diyarbakır Province|Diyarbakır Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*
Provinsen Batman

**Provinsen Batman** (tyrkisk *Batman ili*) er ein provins søraust i Anatolia. Provinsen har like over ein halv million innbyggjarar. 

Batman-elva renn gjennom området. Batman er den største i provinsen med kring 250 000 innbyggjarar. 

Provinsen grensar til provinsene Muş i nord, Bitlis og Siirt i aust, Mardin i sør og til Diyarbakır i vest.

## Distrikt

Provinsen Batman består av seks distrikt:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Batman Province|Batman Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*
Provinsen Kilis

**Provinsen Kilis** (tyrkisk *Kilis ili*) er ein provins sør i det sentrale Tyrkia. Han brukte å vere ein sørleg del av provinsen Gaziantep og vart danna i 1994. Kring 67 % av innbyggjarane i provinsen bur i byen Kilis, medan dei andre byane og landsbyane er små.

## Distrikt
Provinsen Kilis er delt inn i fire distrikt (hovuddistriktet er **utheva**):
*Elbeyli
***[[Kilis]]**
*Musabeyli
*Polateli

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kilis Province|Kilis Province]]» frå ,  den 20. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


* 

## Bakgrunnsstoff
*  Kilis-guvernøren si offisielle side
*  Kilis kommune si offisielle side
Kronstad gard

**Kronstad gard** er ein herregard i soknet Årstad i Bergen. Garden er i dag 7,8 mål stor. Herskapshuset på Kronstadhøgda er eit kjent landemerke. 

## Historie
I 1781 kjøpte kjøpmann Christian Gerhard Ameln Kronstad gard for 1&nbsp;800 riksdalar. Han fekk bygd den stallen og det forpaktarhuset som står der i dag.

Christian Gerhard Ameln døydde i november 1806, og enkefrua Karen Ameln (f. Krüger) døydde i oktober 1818. Eigedomen vart då kjøpt av Henrik Helmer og sønene Henrik d.y. og Jacob, som eigde han fram til 1840. Då kjøpte konsul Joachim Friele heile Kronstad gard. Han lagde ein ny andreetasje på hovudhuset og pussa fasaden kraftig opp.

Vognmann Michael Iversen fekk kjøpt eigedomen i 1868, men selde han vidare i 1874 til Nils Johan Michelsen og hans søner. Familien Michelsen eigde Kronstad fram til rundt 1965. Då overtok Johan Vetlesen, som straks tok til å leige ut hovudgarden som selskapslokale.

I 1973 vart samskipnaden Aktive Krigsdeltakeres Forening ny eigar av garden og gav han ei sårt tiltrengd oppussing gjennom dugnad og pengeinnsamlingar. Aktive Krigsdeltakeres Forening blei formelt nedlagd i 2007. Sidan då er garden eigd av Stiftelsen Kronstad Hovedgård og blir leigd ut til private, sosiale arrangement året rundt.

## Bakgrunnsstoff

*Kronstad
*
Provinsen Mardin

**Provinsen Mardin** (kurdisk *Parêzgeha Mêrdînê*, tyrkisk *Mardin ili*) er ein provins Tyrkia med kring 750 000 innbyggjarar. Hovudstaden i provinsen er Mardin (kurdisk *Mêrdîn*). Han ligg nær den tradisjonelle grensa til Anatolia and Mesopotamia. Folkesetnaden er svært samansett, med mange kurdarar, tyrkarar, arabarar og syrarar.

Dei lokale assyrarane vart massakrerte i 1915, men held ein av dei to eldste klostera i verda, Dayro d-Mor Hananyo (tyrkisk *Deyrülzafaran*, norsk Safranklosteret) og Deyrulumur-klosteret. Det kristne samfunnet held til på Tur Abdin-platået og i byen Midyat.

## Distrikt

Provinsen Mardin er delt inn i 10 distrikt:
* Dargeçit
* Derik
* Kızıltepe
* **[[Mardin]]**
* Mazıdağı
* Midyat
* Nusaybin
* Ömerli Ma'asarte
* Savur
* Yeşilli

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mardin Province|Mardin Province]]» frå ,  den 20. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Provinsen Siirt

**Provinsen Siirt**, (tyrkisk *Siirt ili*) er ein provins søraust i Tyrkia. Provinsen grensar til Bitlis i nord, Batman i vest, Mardin i sørvest, Şırnak i sør og Van i aust. Han har kring 300 000 innbyggjarar. Provinshovudstaden er byen Siirt

## Distrikt
Provinsen Siirt er delt inn i sju distrikt (hovuddistriktet er **utheva**):
*Aydınlar
*Baykan
*Eruh
*Kurtalan
*Pervari
***[[Siirt]]**
*Şirvan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siirt Providence|Siirt Providence]]» frå ,  den 20. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Provinsen Şanlıurfa

**Provinsen Şanlıurfa** (tyrkisk *Şanlıurfa ili*, kurdisk *Parêzgeha Rihayê*)  eller berre **Provinsen Urfa** er ein provins søraust i Anatolia i Tyrkia. Byen Şanlıurfa er hovudstad i provinsen. Provinsen har kring 1,7 millionar innbyggjarar. 

## Distrikt
Provinsen Şanlıurfa er delt inn i 11 distrikt (hovuddistriktet er **utheva**):
* Akçakale
* Birecik
* Bozova
* Ceylanpınar
* Halfeti
* Harran
* Hilvan
* **[[Şanlıurfa]]**
* Siverek
* Suruç
* Viranşehir

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Şanlıurfa Province|Şanlıurfa Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*
Provinsen Şırnak

**Provinsen Şırnak** (kurdisk *Parêzgeha Şirnexê*, tyrkisk *Şırnak ili*) er ein provins i Tyrkia, søraust i Anatolia. Han har 430 109 innbyggjarar (2010). 

Provinsen har fjellområde i vest og i sør, men det meste av provinsen består av platå. Fleire elvar kryssar provinsen, som Tigris og sideelvane Hezil og Kızılsu. 

## Distrikt
Provinsen Şırnak er delt inn i sju distrikt (hovuddistriktet er **utheva**):
*Beytüşşebap
*Cizre
*Güçlükonak
*İdil
*Silopi
***[[Şırnak]]**
*Uludere

## Notes

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Şırnak Province|Şırnak Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*
Provinsar i Tyrkia

Tyrkia er delt i 81 provinsar (tyrkisk: *iller*). Provinsen vert administrert av ein guvernør (*vali*). Provinsane vart tidlegare kalla guvernement (*vilayet*).

Provinsane er vidare delt i distrikt. Kvar provins har eit administrasjonssenter (*il merkezi*) som består av eit eller fleire distrikt (*merkez ilçe*, *ilçe*). Provinsen har som regel same namn som administrasjonssenteret.

## Provinsar med administrasjonssenter

 



* Folketal frå folketellinga 2000.
Smie

**Smie** er nemninga for ein verkstad som er spesielt tillaga for grovsmedsarbeid, det vil seie arbeid som har å gjere med tillaging, vedlikehald og reparasjon av gjenstandar av jarn og stål.  Smia var ofte ein eigen bygning som låg for seg sjølv på grunn av at verksemda gjorde at det alltid var ein særleg fare for brann. Men smia kunne òg vere eit eige lokale i ein større bygning, slik det ofte var vanleg på fabrikkar, skipsverft og liknande. Mange gardar hadde si eiga smie for å lage hestesko, knivar, ljåar og anna reiskap, gangjarn, verktøy og mykje at det som det elles var bruk for på garden eller i bygda.

Sjølve senteret i smia var den såkalla *essa*, eldstaden som vart nytta til å varme opp emnet av jarn eller stål til så høg temperatur at det vart glødande og mjukt nok til å kunne formast ved å verte slått på, bøygd eller festa saman med eit anna emne. I essa ligg det brennande trekol som vart blåst på med ein blåsebelg eller ein motorisert vifte for å gje sterk nok varme til at  emnet vart glødande og mjukt ved å leggjast i haugen av kol. Når emnet vart tilstrekkeleg glødande, vart det ved hjelp av ein tong lagt på ein ambolt, òg kalla *ste*, ein blokk av stål (i gamal tid ein stein), og halde fast med smitonga medan det vart forma til ved slag med ein hammar eller anna reiskap. Samansetjing av to jarnstykke til eitt ved såkalla essesveising kunne òg gjerast i smia.

Prosessen med oppvarming og forming av emnet måtte som oftast gjerast i fleire omgangar, då emnet ikkje kunne formast etter at det hadde kjølna for mykje. I industriverksemder hadde ein ofte maskinhamarar til å hjelpe seg med å forme emnet.

Etter at gjenstanden var ferdig tillaga, skulle han herdast ved å varmast opp i essa til høveleg temperatur og avkjølast snøgt i lunka vatn. Fargen på det glødande jarnet når det var ferdig oppvarma i essa, var avgjerande for rett herdig, og dette avhang av kor lenge emnet låg i elden. For at det skulle vere mørkt nok til at fargen kunne vurderast, var smiene som oftast utan vindauge. 

## Sjå òg
*Smed
*Ambolt
Provinsen Gaziantep

**Provinsen Gaziantep** (tyrkisk *Gaziantep ili*) er ein provins i sør i det sentrale Tyrkia. Hovudstaden i provinsen er byen Gaziantep. Naboprovinsane er Adıyaman i nord, Şanlıurfa i aust, Syria og Kilis i sør, Hatay i sørvest, Osmaniye i vest og Kahramanmaraş i nordvest. 

Provinsen har vore eit viktig handelssenter sidan antikken. 

Provinsen Kilis var tidlegare ein del av Provinsen Gaziantep.

## Distrikt

Provinsen Gaziantep er delt inn i ni distrikt (distrikt i byen Gaziantep i **utheva** skrift):
*Araban
*Islahiye
*Karkamış
*Nizip
*Nurdağı
*Oğuzeli
***[[Şahinbey]]**
***[[Şehitkamil]]**
*Yavuzeli

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gaziantep Province|Gaziantep Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*  Gaziantep-guvernøren si offisielle side
*  Gaziantep kommune si offisielle side
Provinsen Adana

**Provinsen Adana** (tyrkisk *Adana ili*) er ein provins i Tyrkia sør i det sentrale Anatolia. Med eit folketal på kring 2,1 millionar innbyggjarar er han den femte mest folkerike provinsen i Tyrkia. Det administrative senteret er byen Adana, der 78 % av innbyggjarane i provinsen bur. Provinsen høyrer geografisk, og øknomisk, til regionen Çukurova i lag med Mersin, Osmaniye og Hatay.

Provinsen Adana har eit areal på 14&nbsp;030&nbsp;km². Den sørlege delen av provinsen består av sletter, medan ein finn høge fjell i nord. Han grensar til Mersin i vest, Hatay i søraust, Osmaniye i aust, Kahramanmaraş i nordaust, Kayseri i nord og Niğde i nordvest.

## Distrikt

## Galleri

Fil:Yumurtalık (Ayas) Beach.jpg|Yumurtalıkstranda
Fil:Yumurtalık Deniz (Kız) Castle.jpg|Deniz (Kız) borg i Yumurtalık



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adana Province|Adana Province]]» frå ,  den 20. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Adana-guvernæren
* Adana storbykommune
* Bilete av Adana
Byar i Tyrkia

Dette er ei liste over **byar i Tyrkia** etter folketal. Ho omfattar byar som er provinshovudstader eller har minst 7000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of cities in Turkey|List of cities in Turkey]]» frå &nbsp;  den 20. august 2012.*
Ole Magnus Bakken

**Ole Magnus Bakken** () er ein norsk skyttar som representerer Stange Sportsskyttere. Bakken var ein av seks skyttarar som representerte Noreg under sommar-OL 2012 i London. 

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Magnus Bakken|Ole Magnus Bakken]]» frå ,  den 20. august 2012.*
International Union of Pure and Applied Physics

**International Union of Pure and Applied Physics** (**IUPAP**) er ein internasjonal ikkje-statleg organisasjon som arbeider for å fremme utviklinga av fysikk, bidra til internasjonalt samarbeid innan fysikk og for å bidra til bruken av fysikk for å løyse utfordringar menneska står ovanfor.

IUPAP er medlem av International Council for Science (ICSU).

## Historie
IUPAP vart etablert i Brussel i 1922 av 13 medlemsland. Året etter vart den første generalforsamlinga halden.

Sidan da har IUPAP vokse til ein organisasjon med 60 medlemsland.

## Organisering
Det høgste organet i IUPAP er generalforsamlinga som blir halde kvart 3. år. Det styrande organet mellom generalforsamlinga er Rådet som overser organisasjonen sitt virke som for det meste vert utført av ulike kommisjonar som har ansvaret for spesifikke fagområde.

## Norsk deltaking
Etter generalforsamlingen i London 2. november – 4. november 2011 er Norge representert med tre representantar i IUPAP sine kommisjoner for perioden 2011-2014.

*Alex Hansen ved NTNU er visepresident i Rådet og leder for Kommisjonen for beregningsfysikk.
*Bodil Holst ved UiB er medlem av Kommisjonen for symboler, enheter, atomistisk masse og fundamentale konstanter.
*Yuri Galperin ved UiO er medlem av Kommisjonen for kvanteelektronikk. 

I tilllegg er Alex Hansen visepresident for IUPAP i inneverande periode.

## IUPAP-kommissjonane
Kommisjonar i IUPAP er (2012):
* C1. Commission on Finance 
* C2. Commission on Symbols, Units, Nomenclature, Atomic Masses & Fundamental Constants (SUNAMCO) 
* C3. Commission on Statistical Physics 
* C4. Commission on Cosmic Rays 
* C5. Commission on Low Temperature Physics 
* C6. Commission on Biological Physics 
* C8. Commission on Semiconductors 
* C9. Commission on Magnetism 
* C10. Commission on the Structure and Dynamics of Condensed Matter
* C11. Commission on Particles and Fields 
* C12. Commission on Nuclear Physics 
* C13. Commission on Physics for Development 
* C14. Commission on Physics Education 
* C15. Commission on Atomic, Molecular, and Optical Physics 
* C16. Commission on Plasma Physics 
* C17. Commission on Quantum Electronics 
* C18. Commission on Mathematical Physics
* C19. Commission on Astrophysics 
* C20. Commission on Computational Physics

### Affiliated Commissions

* AC.1. International Commission for Optics
* AC.2. International Commission on General Relativity and Gravitation 
* AC.3. International Commission for Acoustics 
* AC.4. International Commission on Medical Physics

I tillegg har IUPAP fleire arbeidsgrupper som lager oversikter over viktige område i fysikk, spesielt der internasjonalt samarbeid er vikrig.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ring of Fire: The Best of Johnny Cash

***Ring of Fire: The Best of Johnny Cash*** er det sekstande albumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart utgitt på Columbia Records i 1963. Dette albumet er ei samling av singlar og ein EP utgitt mellom 1959 og 1963, dei fyrste åra Cash var på Columbia. Plata opnar med ein av dei mest kjende songane hans; Ring of Fire.

## Innhald

## Medverkande

* Johnny Cash - Vokal, gitar
* Luther Perkins, Jack Clement, Norman Blake - Gitar
* Marshall Grant - Bass
* Buddy Harman, Morris Palmer, W.S. Holland - Drums
* Bill Pursell - Piano
* Billy Lathum - Banjo
* Maybelle Carter - Autoharpe
* Karl Garvin, Bill McElhiney - Trompet

## Listeplassering

**Album** - Billboard (Nordamerika)

**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Kjelder

* LP Discography entry on ''Ring of Fire: The Best of Johnny Cash''

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ring of Fire: The Best of Johnny Cash]]» frå ,  den 7. august 2012.*
The Christmas Spirit

***The Christmas Spirit*** er det syttande albumet, og den fyrste joleplata, til countryartisten Johnny Cash. Det vart utgitt av Columbia Records i november 1963. Albumet inneheld fire jolesongar skrive av Cash, og åtte songar av andre låtskrivarar, blant anna "Blue Christmas", "Silent Night" og "Little Drummer Boy".

## Innspeling
"The Little Drummer Boy" vart spelt inn 14. august 1959. "Blue Christmas", "Silent Night" og "The Christmas Spirit" vart spelt inn 6. juni 1962. "The Gifts They Gave" og "I Heard the Bells on Christmas Day" vart spelt inn 26. mars 1963. "Who Kept the Sheep" vart spelt inn 28. og 29. juni 1963. "Christmas as I Knew It" vart spelt inn 10. juli 1963. Resten av songane vart spelt inn 17. og natt til 18. september 1963. Alle songane vart spelt inn i Columbia Recording Studio (tidlegare Bradley Film & Recording Studio) i Nashville, Tennessee.

## Innhald

## Medverkande
* Johnny Cash - Vokal, gitar
* Luther Perkins, Grady Martin, Jack Clement - Gitar
* Marshall Grant - Bass
* W.S. Holland, Buddy Harman - Trommer
* Hargus "Pig" Robbins, Bill Pursell - Orgel, piano
* Maybelle Carter - Autoharpe
* Anita Kerr - Orgel
* Bob Johnson - Fløyte

## Listeplassering
**Album** - Billboard (Nordamerika)

**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Kjelder

* Luma Electronic entry on ''The Christmas Spirit'' 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Christmas Spirit]]» frå ,  den 14. august 2011.*
The Original Sun Sound of Johnny Cash

***The Original Sun Sound of Johnny Cash*** er det attande albumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart gitt ut av  Sun Records i 1964 og er ei samling av gamle singlar og uutgitte songar Cash spelte inn medan han var hjå Sun på 50-talet.

## Innhald

### Bonusspor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Original Sun Sound]]» frå ,  den 6. februar 2012.*
Fredlaus

**Fredlaus** (*Lysimachia vulgaris*) er ei fleirårig plante i fredlausslekta i nøkleblomfamilien, som kan bli frå 50 cm opp til 1,5 meter høg. Planta har gule blomstrar med fem halvvegs klokkedannande kronblad, som inst i blomsterbotnen er oransje-raude. Blomstrane sit i dei øvste bladhjørna og oppover heile toppen av stilken. Fredlaus er utbreidd i Sentral-Asia, Kaukasus og Europa. 

Blada er mørkt grøne, spisse og avlange, og står ofte tre og tre i ein krans rundt stengelen. Blada kan òg stå i grupper på to eller fire. Fredlaus trivst opp til 400 moh. på Austlandet og langs kysten der den meir spreidd opp til Møre. Fredlaus liker fuktig mark, enger, myr og sumpområde og fuktig skogsterreng.

Fredlaus liknar mykje på fagerfredlaus *(Lysimachia punctata)*, som har meir bladfylte blomsterkransar, og svartprikka undersider av blada. Blada er òg meir slankt lansettforma. Fagerfredlaus trivst som hageplante og i fuktig mark i skogbryn og på myr og enger.

Planta er nytta som hageplante og det finst ulike kultivarar. I somme land blir ho sett på som ein invasiv art.

## Bakgrunnsstoff
* ''Lysimachia vulgaris'' i *Flora of China*
* USDA PLANTS Profile
*
Den lekke heksekjel (fleirtyding)

**Den lekke heksekjel** kan ogso referere til;
* Den lekke heksekjel, ein fiktiv pub i *[[Harry Potter]]*-serien.
* The Leaky Cauldron, som er engelsk for *Den lekke heksekjel*, ein nettstad for fans av *[[Harry Potter]]*-serien.
Gulldusk

**Gulldusk (''Lysimachia thyrsiflora'')** er ei fleirårig plante i fredlausslekta i fredlausfamilien. Det er ei opprett plante med opne blomsterstandar. Kvart skot er loddrett og har krossvist motsette, heilranda blad som er lansettforma. Over- og undersida er glatt og lysegrøn. Blomstringa skjer i juni-juli, der dei tette hovuda av små, gule blomstrar sit på lange stilkar i bladhjørna. Frukta mognar godt og spirer villig.

Røtene sit på ein vassrett rotstokk som òg ber éit eller fleire, loddrette skot.

Planta blir 0,30 x 2 m med ein vekst på 30 x 10 cm/år.

## Utbreiing
Planta er viltveksande i Noreg og Danmark der ho veks i fuktig mark som kjerr og fuktige enger.
Nikkefredlaus

**Nikkefredlaus** (*Lysimachia ciliata*, bokmål nikkefredløs) er ei urteaktig plante i fredlausslekta i fredlausfamilien. Planta har motsette enkle blad og glatte grøne stenglar. Blomstrane er gule.

Planta høyer naturleg heime i Nord-Ameriaa, medrekna det meste av det sørlege Canada og det meste av USA bortsett frå sørvestlege område. Ho er òg dyrka som ei prydplante.
Enkelte stader blir nikkefredlaus sett på som ein invasiv art, men nye rotskott kan lett bli fjerna for å halde plantestorleiken under kontroll.

## Kultivarar
Mellom dei mest vanlege kultivarane er:
* Lysimachia ciliata 'Firecracker'
* Lysimachia ciliata 'Purpurea'

## Bakgrunnsstoff
*USDA Plants Profile
*Photo gallery
Skogfredlaus

**Skogfredlaus** (*Lysimachia nemorum*) er ei urteaktig plante i fredlausslekta i fredlausfamilien.
Han er 10–40 cm lang, har krypande stengel og tynne, lysegrøne blad. Blomane er gule. Arten er fleirårig.

## Utbreiing

Skogfredlaus veks naturleg frå vestre og sentrale Europa, Sicilia og Balkan til Kaukasus.
No er arten forvilla på mange plassar i verda.

I Noreg er planta funne på Vestlander. I Sverige er arten sjeldsynt og ein finn den berre i Skåne og Småland. 

Skogfredlaus veks i fuktige lauvskogsområde. Artsnamnet *nemorum* er avleidd av gresk *nemos* ('lund') og har tydinga 'som veks i lundar'.

## Kultivarar
* Lysimachia nemorum 'Little Sun'
* Lysimachia nemorum 'Pale Star'

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Den virtuella floran - Skogslysing
Støyping

**Støyping** er ein produksjonsmetode som går ut på å lage gjenstandar ved å helle flytande materiale inn i tilforma holrom omslutta av eit anna høveleg materiale, ei såkalla støypeform, og late det  størkne eller herde i forma, slik at gjenstandane har fått same skapnad som holrommet når  dei vert tekne ut or forma.

Støyping vert nytta i industriproduksjon og i kunstnerisk verksemd for å lage eit eller fleire like eksemplar av ein gjenstand i det same materialet som originalen, eller som oftast i eit heilt anna materiale. Ved å nytta ein gjenstand av same eller eit anna materiale i den same storleiken, vert forma laga i samsvar med visse metodar, alt etter kva materiale som skal støypast og kva type form som skal lagast. I til dømes skipsbyggingsindustrien vert propellar støypte i legeringar av metall etter originalar, modellar, laga av tre, og skulptørar støyper til dømes sine skulpturar i bronse etter originalar i gips.

Støyping av metallgjenstandar krev at metallet er oppvarma til flytande tilstand for å kunne hellast i forma. Støypejern, stål, aluminium, messing, sink og bronse er dei mest vanlege metalla som vert nytta til støyping. Plast kan òg støypast. Ein type plast vert oppvarma under støypinga, men elles kan plast støypast uoppvarma ved at det er tilsett emne som får plasten til å herde til rett fastleik etter ei tid i forma. Betong og gips herder på liknande vis i forskalinga eller forma som fylgje av den reaksjonen som det tilsette vatnet set i gang i den flytande betong- eller gipsblandinga. Sjokoladeplater er døme på eit næringsmiddel som vanlegvis vert forma ved å støypast.  

Teknikkar for støyping av bronse har vore kjent heilt sidan bronsealderen tok til på dei ulike stadene; somme stader jamvel tidlegare i form av koparstøyping. Den vanlege støypeteknikken i bronsealderen har fått nemninga formstøyping eller  *à cire perdue*, som er fransk for tapt voks, då holrommet som forma gjenstanden inne i støypeforma vart laga av bivoks som vart fjerna ved å varme opp forma så voksen vart flytande og rann ut. For til dømes å støype dei sylindriske delane til ein bronselur, laga støyparen fyrst ein masiv leiremodell av gjenstanden, dekte denne modellen med bivoks, og laga deretter ei form av leire ikring det heile, men med naudsynte kanalar frå modellen og ut. Ved å brenne denne leireforma på bålet, rann voksen ut medan leira vart hard. Holrommet som oppstod etter voksen, vart fylt med flytande bronse, og forma slege i sund etter at bronsen var størkna. Slik vart det til dømes støypt bronselurar med etter måten tynne veggar, som dei bronselurane som vart funne i ei myr på Revheim i Stavanger kommune i Rogaland i si tid.

## Sjå òg
*Støyperi

## Bakgrunnsstoff
İzmir

**Izmir** (tyrkisk *İzmir*, fram til 1929 **[[Smyrna]]**) er ein stor by heilt vest i Anatolia og den tredje største byen i Tyrkia med 2&nbsp;783&nbsp;866 innbyggjarar. Storbyområdet kring Izmir strekkjer seg langs İzmirbukta og innover i landet til nordsida av elva Gediz og aust langs ei elveslette danna av fleire småelvar til meir kupert terreng i sør. I storbyområdet bur kring 3,4 millionar innbyggjarar. Den antikke byen vart kalla Smyrna, (*Σμύρνη*, *Smyrne* på gresk).

Byen Izmir består av fleire bydelar. Av desse samsvarar Konak med den historiske Izmir, og Konakplassen er framleis sentrum i byen. Dei andre bydelane som utgjer Izmir er Balçova,  Bayraklı, Bornova, Buca, Çiğli, Gaziemir, Güzelbahçe, Karabağlar, Karşıyaka og Narlıdere. Nesten alle desse har vore eigne byar og landsbyar i tidlegare tider. 

Han er den største eksporthamna og den nest største importhamna i Tyrkia med utførsel av fiken, tobakk, rosiner, bomull og anna. Byen er sete for ei stor årleg internasjonal handelsmesse. Byen har universitet frå 1955. Søraustkommandoen til NATO har hovudkvarteret sitt i İzmir. Her er stor turisttrafikk, mellom anna til dei nærliggande ruinbyane Efesos og Pergamon. Byen har eit arkeologisk museum og Atatürk-museum. Av dei historiske minnesmerka i byen finn ein mellom andre Hisar-moskeen frå 1375, klokketårnet Saat Kulesi oppført til minne om sultanen Abdülhamit, og det romerske teatret frå 54 e.Kr med ei scene i tre etasjar.

## Historie
Smyrna vart grunnlagt som gresk koloni 1100 fvt. og meinast å ha vore heimbyen til Homer. 575 fvt. øydela lydarane byen, som vart gjenoppbygd kring 300 fvt. Smyrna hadde ei blomstringstid under romarane, særleg på 100-talet, med rik byggekunst og vitskap. Byen var bysantinsk til 1000-talet, då han vart erobra av seldsjukkane og gjenerobra 1097 under det første krosstoget. Han kom så under sterk genovesisk innverknad. I 1320 vart han igjen erobra av seldsjukkane, men på ny gjenerobra 1344 av krossfararane. Mongolane tok byen i 1403, og han vart så innlema i Det osmanske riket. Smyrna vart herja av jordskjelv og brannar på 1600–1800-talet, men stadig gjenoppbygd. Under den tyrkisken-greske krigen vart Smyrna erobra av grekarane i 1919 og tilfall Hellas ved freden i Sèvres i 1920. Tyrkarane erobra byen i 1922, og gjennomførte ein særs omfattande massakre. Ulike kjelder reknar at mellom 10 000 og 400 000 mista livet. Byen har vore tyrkisk sidan 1923.

## Klima
İzmir har eit typisk middelhavsklima med lange, varme og tørre somrar, og milde til kjølige, våte vintrar. Den normale årsnedbøren for Izmir er 706&nbsp;mm, men 77 % av dette kjem frå november til mars. Det er nesten ingen nedbør i det heile frå juni til august. I nokre år oppstår det mellombels snødekke.





## Folk frå Izmir
*Ece Temelkuran (f. 1973), forfattar, journalist

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Izmir|Izmir]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* EXPO 2020 İZMİR 
* Izmir byportal 
* Gamle bilete av Izmir
Smyrna

**Smyrna** (gammalgresk Σμύρνη eller Σμύρνα) var ein by i antikken som låg sentralt og strategisk til ved kysten av Egearhavet i Anatolia. Byen hadde ei god hamn med gode samband innover i landet, og var i tillegg lett å forsvare. Dette medverka til at Smyrna blømde raskt. Den aitkken byen ligg to stader innanfor den moderne byen İzmir i Tyrkia. Den første staden var truleg grunnlagd av dei opphavlege folka som heldt til her under arkaisk tid som ein av dei viktigaste greske busetnadane i Vest-Anatolia. Den andre vart grunnlagd under Aleksander den store og vart ein storby under tida til Romarriket. Det meste av ruinane som finst i dag er datert til romartida, hovudsakleg etter eit kraftig jordskjelv som råka staden på 100-talet evt. 

For å skilje dei to busetnadane snakkar ein ofte om *Gamle Smyrna*, som vart grunnlagd kring 1100-talet fvt. og sjølve *Smyrna*, som var den nye byen grunnlagd kring 300 talet fvt. 

Gamle Smyrna låg på ei lita halvøy knytt til fastlandet via eit smalt eid nordaust i den indre İzmirbukta, ved enden av ei frodig slette og ved foten av Yamanlar. Nye Smyrna utvikla seg seinare i fjellsida av Pagos (i dag Kadifekale) og langs kysten av bukta. 

Kjernen i den seine greske og tidlege romerske Smyrna dannar i dag det store İzmir Agora friluftsmuseum. Det vert i dag drive utgravingar i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Smyrna|Smyrna]]» frå ,  den 21. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Hjartebergblom

**Hjartebergblom** (*Bergenia cordifolia*) er ei eviggrøn fleirårig plante i bergblomslekta i sildrefamilien. Ho veks naturleg i Altaj og Mongolia. Arten er ei vanleg hageplante i dei nordiske landa. Mange botanikarar meiner at *Bergenia cordifolia* ikkje er ein eigen art, men derimot ein variant av arten *[[Bergenia crassifolia]]*, Bergenia crassifolia var. cordifolia (Haw.) Boriss.

Hjartebergblomen har store, rosettstilte og lêraktige blad. Dei er omvendt eggforma med bukta eller svakt tanna rand. Oversida er blank og mørkegrøn, medan undersida er lysegrøn. Blada står på gjennom vinteren og endrar farge frå grøn til rustbrun til brunraud seint på hausten hos nokre sortar. Blomstrane sit samla i opprette blomsterstandar på tjukke stenglar ca. 30 cm over bladrosetten. Kvar blomster er klokkeforma og lyseraud til raudfiolett, avhengig av sorten. Frøa mognar særs sjeldan i Danmark og Noreg.

Planta har ein tjukk, krypande rotstokk like under jordoverflata. På grunn av veksemåten vil bladrosetten hevast lengre og lengre over jorda.

Hjartebergblom blir om lag 30 cm høg, men spreier seg i breidda. (30 x 50 cm/år). 4 planter kan dekke 1 m² på 3 år under gunstige tilhøve.

## Etymologi
Artsnamnet cordifolia tyder hjarteforma (*cordate*) og viser til bladforma.

## Utbreiing
Hjartebergblom veks på fuktige og snørike område og i fjellskog i Sentral-Asia (Altaifjella, Mongolia, Sibir).

## Kultivarar
* Bergenia cordifolia 'Purpurea.' er den mest vanlege kultivaren.
* Bergenia cordifolia 'Winterglut' (Winter Glow)
* Bergenia cordifolia 'Senior.'
* Bergenia cordifolia 'Bressingham Ruby'

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Flora of China - ''Bergenia crassifolia''
*
Bursa

**Bursa** er ein by nordvest i Tyrkia. Han er den fjerde største byen og eit av dei mest industrialiserte byområda i landet. Byen har  innbyggjarar (2011), medan storbyområde har opp under to millionar innbyggjarar. Han ligg 100&nbsp;km sør for Istanbul og 20&nbsp;km frå Marmarasjøen.

Bursa var hovudstad i Det osmanske riket mellom 1326 og 1365. Byen vart omtalt som «Hüdavendigar» (tyder «Guds gåve») i den osmanske perioden, medan *Yeşil Bursa* (som tyder Grøne Bursa) er eit nyare kallenamn som syner til alle parkane og hagane som ligg i byen, samt dei store skogane i området kring. Bursa vart kalla **Prusa** i antikken og var hovudstaden i Bithynia (300-talet fvt.).

Byen er synonym med fjellet Uludağ som ligg nær byen og som har eit kjent skisenter. Mausoleuma til tidlege osmanske sultanar ligg i Bursa og dei mange byggverka bygd gjennom den osmanske perioden er av dei største landemerka i byen. Den frodige sletta kring byen, varmekjeldene, fleire museum, mellom anna eit rikt arkeologimuseum, og ein velordna urban vekst dannar resten av biletet av Bursa.

Figurane Karagöz og Hacivat frå eit skuggespel var historiske personar som levde og er gravlagde i Bursa. Bursa er òg opphavsstaden til kjende tyrkiske matrettar som İskenderkebab, særleg kandiserte kastanjar, ferskenar og lokum.

Uludağ universitet ligg i Bursa. Innanfor provinsen Bursa ligg byane İznik (Nikea), Mudanya og Zeytinbağı som er kjende for den lange historia si og viktige monument.

## Klima
Bursa ligg i grenseområde mellom middelhavsklima og fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering: Csa/Cfa). Bursa har varme, fuktige somrar, som varer frå juni til september. Vintrane er kalde og fuktige og den mest regnfulle tida av året. Det kjem stundom snø som ligg på bakken i ei veke eller to. I fjellområda, særleg Uludağ, er det frost og snø kvar vinter, men om sommaren er det behageleg temperatur i fjella.




## Bilete frå Bursa


Fil:Tophane saat kulesi, Bursa.jpg|Bursa klokketårn i bydelen Tophane 
Fil:Bursa Kalesi.JPG|Bursa borg
Fil:Bursa 7027.jpg|Minareten i Bursa stormoské
Fil:Bursa, Governorate.jpg|Guvernatet Bursa
Fil:Bursa Tramvayı.jpg|Bursaray
Fil:Zafer Plaza, Bursa.jpg|Glaspyramiden ved kjøpesenteret Zafer Plaza AVM 
Fil:Bursa 7149.jpg|Kjøpesenteret Kent Meydanı AVM 
Fil:Mudanya 15.jpg|Mudanya i provinsen Bursa
Fil:Mudanya 10.jpg|Mudanya
Fil:Uludag range.JPG|Uludağ er ein populær stad for vintersport. 
Fil:Abies nordmanniana Uludag 3.jpg|Uludağ om sommaren
Fil:Irgandi Koprusu.jpg|Irgandıbrua (1442)


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bursa|Bursa]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Bursa kommune 
* Turistguide 
* Bursa Uludag skisenter
Bergblomslekta

**Bergblomslekta** (*Bergenia*) er ei planteslekt med om lag 10 artar i sildrefamilien. Ho er utbreidd i temperte område  Sentral- og Aust-Asia. Det er evigrøne stauder med kraftige jordstenglar og store, grunnstilte, læraktige blad. Blomstrane er på på bladlause stenglar. Nokre arten blir nytta som hageplantar..

Artane er fleirårige med store blomsterstandar. Dei har ein krypande jordstokk som er stor og tjukk. Blada er alle basale, ofte meir eller mindre vintergrøne, enkle, voksa og ofte lêraktige.
Blomatrane er store med fem begerblad. Dei har fem kronblad som kan vere kvite til rosa, raude eller purpur. Frukta er ein kapsel men mange små, brune frø. Artane blir formert gjennom deling av røtene eller ved frø.

## Artar

* *[[Bergenia ciliata]]*, med kultivaren *Bergenia ciliata* 'Superba'
* *[[Bergenia cordifolia]]* - **Hjartebergblom**- er den mest brukte hageplanta, spesielt kultivaren *Bergenia cordifolia* 'Purpurea.'  Andre kultivarar er *Bergenia cordifolia* 'Winterglut' og *Bergenia cordifolia* 'Senior.'
* *[[Bergenia crassifolia]]* er om lag 30 cm høg. Blada er skjei-forma.  Ein kultivar er *Bergenia crassifolia* 'Autumn Red.'
* *[[Bergenia emeiensis]]*
* *[[Bergenia ligulata]]*
* *[[Bergenia pacumbis]]*
* *[[Bergenia purpurascens]]* er 30-40 cm høg og har karmine-raude blomstrar. Blada er er ovalforma.
** *Bergenia purpurascens* var. *delavayi* er ca. 50 cm høg med små blad og rosaraude blomstrar.
* *[[Bergenia scopulosa]]*
* *[[Bergenia stracheyi]]* med kultivarane *Bergenia stracheyi* 'Alba' og *Bergenia stracheyi* 'Afghanica'
* *[[Bergenia tianquanensis]]*

## Kjelder

* ''Flora of China - Bergenia''
* ''Flora of Pakistan - Bergenia''
* to Growing Bergenia plants''

## Bakgrunnsstoff
*
Bithynia

**Bithynia** var i antikken namnet på eit landskap nordvest i Anatolia ved Marmarahavet (Propontis) og Svartehavet (Pontos euxeinos). Landet var fruktbart og skogrikt; det utførte skipstømmer, vin og fiken, samt marmor. Innbyggjarane var frygarar, men seinare vandra thrakiske stammer, thynar og bithynar inn. Dei viktigaste byane i området var Nikomedeia, grunnlagd av kong Nikomedes I, Nikaia og Kalkhedon, som var ein gresk koloni. Ei tid stod Bithynia under Lydia, så la Kyros det under Persia. seinare gjorde innfødde herskarar seg sjølvstendige og heldt seg òg mot Aleksander den store og tok kongenamn i 297 fvt. Den mest kjende av dei i fyrstehuset var Nikomedes I, som døydde kring 255 fvt. Riket bestod under etterfølgjarane hans til 74 fvt. Nikomedes IV testamenterte riket sitt til romarane, som under Pompeius organiserte provinsen Pontus og Bithynia. 

Området er i dag ein del av Tyrkia.

## Kjelder
* Bithynia. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Bithynia
Baklava

**Baklava** er ei fyldig, søt dessertkake som består av lag av filodeig fylt med nøtteblanding og trekt i sirup eller honning. Baklava er ei typisk bakevare frå det tidlegare osmanske riket og er utbreidd i både sentral- og sørvestasiatisk mat.

Baklava finst i mange ulike utformingar. Den første trykte tyrkiske kokeboka, *Melceü't-Tabbahin* (1844), har fem ulike oppskrifter: Vanleg baklava, baklava med tjukna krem, pynta baklava med kaymak (fermentert, tjukk fløyte), baklava med melon og ris-baklava. 

## Galleri

Azərbaycan paxlavası.jpg|Baklava frå Baku i Aserbajdsjan.
Baklava and walnuts.jpg|Gresk baklava med valnøtter.
Iraqi food-Baklava-01.jpg|Baklava frå Irak.
Baklava Borough Market.jpg|Ulike typar baklava til sals ved Borough Market i London.
File:Baaghlavaa.jpg|Baklava frå Iran


## Kjelder

*«Baklava», turkishculture.org
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baklava|Baklava]]» frå ,  den 21. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Lahmacun

**Lahmacun** (armensk լահմաջուն *lahmaǰun* eller լահմաջո *lahmaǰo*), frå arabisk لحم بعجين som tyder «kjøt med deig», er ein matrett som består av ein rund, tynn botn toppa med kjøtdeig (som regel av biff eller lam. Lahmacun vert ofte servert med dropar av sitronsaft over og så rulla saman kring grønsaker.

## Sjå òg
* Sfiha

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lahmacun|Lahmacun]]» frå ,  den 21. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Oppskrift for lahmacun
TH. Frobenius og Sønner Orgelbyggeri

**TH. Frobenius og Sønner Orgelbyggeri A/S** (**Frobenius Orgelbyggeri**), er eit dansk føretak som byggjer pipeorgel. Føretaket har hovudsete i Kongens Lyngby. Det vart skipa i 1909.

Frobenius har bygd meir enn 1000 orgel. Av dei store oppdraga i Danmark finn ein mellom anna  orgelet i Århus domkyrkje, Danmarks største kyrkjeorgel. Fleire av orgelfasadane er bygd i samarbeid med kjende arkitektar, til dømes Henning Larsen og Inger og Johannes Exner.

I Noreg har dei levert orgel til mellom anna Hareid kyrkje, Tønsberg domkyrkje og Sankt Jacob kyrkje i Bergen.

## Kjelder
* Offisiell nettstad
* Syv danske orgelbyggere frå Den Danske Orgelregistrant / Nationalmuseet
Konya

**Konya** (eller **Koniah**, **Konieh**, **Konia** og **Qunia**; førtyrkisk namn **Iconium**, *Konya*) er ein by i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Han er den sjuande største byen i landet med like over ein million innbyggjarar.

## Historie
Konya er ein by frå antikken. Det nye testamentet fortel at han vart vitja av apostelen Paulus. Han vert òg rekna som fødestaden til den heilage Tekla.

Frå 1097 til 1243 var byen hovudstaden for dei seldsjukkiske tyrkiske sultanane av Rüm, men han kom mellombels under krossfararane Godfred av Bouillon (august 1097) og Fredrik Barbarossa (18. mai 1190).

Konya nådde høgdepunktet i velde og rikdom mellom 1205 og 1239, då sultanane kontrollerte heile Anatolia, Armenia, delar av Midtausten omfram Krim. I 1219 vart byen fylt av flyktningar frå Khwarezmideriket i Persia. Dei flykta unna mongolane som hadde nedkjempa sjahen av Khwarezmid, Muhammad II. I 1243 vart òg Konya erobra av mongolane. Byen vart hovudstad for ein tyrkisk marionettstat under den mongolske krigsherren Möngke Khan.

Etter sultanatet Rüm fall var Konya eit emirat frå 1307 til 1322, då byen vart erobra av karamanidane. I 1420 vart Karamanid erobra av Det osmanske riket og i 1453 vart byen provinshovudstad for den osmanske provinsen Karamanid.

Både Saladin og den ottomanske sultan Selim II bygde moskéar i Konya.

## Klima
Konya har eit kontinentalklima med kalde, snørike vintrar og varme, tørre somrar. Det kjem mest regn på våren og hausten. Under Köppen si klimaklassifisering har byen eit halvtørt klima (Köppen BSk). Sommartemperaturen er kring 30 ºC. Varmerekorden i Konya er 40,6 ºC og 30. juli 2000. Om vinteren er temperaturen kring -4 ºC. Kulderekorden i byen er -25,8 ºC den 25. januar 1989.





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Konya|Konya]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Gert van Egen

**Gert van Egen** (fødd før 1578, død 1611 el. 1612) var ein steinhoggar av ukjend opphav. Det er kjend at han i nokre år virka i Danmark under Fredrik II.

Han var tilsett på Kronborg slott 1578-1585; i dei åra Fredrik II fekk utført store arbeid på slottet. Van Egen var ein av dei best løna steinhoggarane, noko som indikerer at han har hatt viktige oppgåver i utsmykkinga av Kronborg.

Fredrik II døydde i 1588 og allereie året etter fekk Gert van Egen bestilling på gravmæle til kongen som skulle stå i Roskilde domkyrkje. Initiativet kom frå sonen Kristian IV og mora, enkjedronning Sophie.  Det går fram av eit brev frå Sophie at han skulle utføre det etter utleverte modellar og det er difor noko uklart kor stor del av monumentet som er van Egens eige verk.

Av særleg interesse er relieffa på sidene av monumentet. Dei skildrar scener frå kongens felttog mot Ditmarsken i 1559 og frå Den nordiske sjuårskrigen 1563-1570. Den eine scena syner omleiringa av Akershus festning i Oslo i 1567.

## Kjelder
* 
* Roskilde Domkirke - Historie
Eivind Melleby

**Eivind Melleby** () er ein norsk seglar som representerer Kongelig Norsk Seilforening. Han og makkeren Petter Mørland Pedersen seglar i *Team LodeStar*.

Både Melleby og Pedersen fekk sin OL-debut under sommar-OL 2012, der dei segla i Star-klassen. Dei enda på ein god fjerdeplass i finaleseilasen sin.

## Kjelder
Gaziantep

**Gaziantep**, framleis og tidlegare uformelt kalla **Antep**, er ein by søraust i Tyrkia og av dei eldste kontinuerleg busette byane i verda. Byen ligg 185&nbsp;km nordaust for Adana og 127&nbsp;km langs bilvegen nord for Aleppo i Syria. Byen har to bydistrikt under seg, Şahinbey og Şehitkamil. Han er den sjette største byen i Tyrkia og har  innbyggjarar (2011), medan storbyomrdået har kring 1,4 millionar innbyggjarar.

Han ligg nær elva Sacirsuyu, som er ei sideelv til Eufrat. Han er eit viktig vegknutepunkt og handelssenter for mellom anna jordbruksprodukt frå omlandet, som pistasjnøtter og vindruerer. Byen har fleire gamle byggverk mellom anna ruinar av eit austromersk fort frå 500-talet og fleire moskear. Det ligg eit etnografisk museum i byen og universitet.

## Historie
Gaziantep er truleg den same byen som den hellenistiske byen Antiokia ad Taurum (Antiokia i Taurusfjella). Arabarane under umayyadane erobra byen i 661, og i 750 gjekk han til abbasidane. Under arabisk styre vart han fleire gonger herja av austromarane og i 962 vart han gjenerobra av austromarane, før seldsjukkane tok byen i 1067. Han vart på ny erobra av krossfararane og langt under grevskapet Edessa i 1098. Han kom til sultanatet Rûm under seldsjukkane i 1150, men vart erobra av zengidane i 1172 og av ayyubidane i 1181. Han vart teken attande av seldsjukkane i 1218 og vart styrt av Ilkhanatet mellom 1260–1261, 1271–1272, 1280–1281 og 1299–1317 og av mamelukkane mellom 1261–1271, 1272–1280, 1281–1299, 1317–1341, 1353–1378, 1381–1389 og 1395-1516.

Det osmanske riket erobar Gaziantep etter slaget ved Marj Dabiq i 1516, under regjeringstida til sultan Selim I.

## Klima
Gaziantep har eit middelhavsklima med påverknad av kontinentalklima om vinteren, med særs varme, tørre somrar og kalde, våte og stundom snørike vintrar.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gaziantep|Gaziantep]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Guide til Gaziantep
George S. Robertson

**George Stuart Robertson** () var ein britisk friidrettsutøvar og tennisspelar.

Robertson vart utdanna ved New College i Oxford, der han hadde vunne Gaisford Prize for greske vers i 1894 og Oxford Blue for hammarkast.

## Sommar-OL 1896
Han betalte elleve pund for å reise til Aten for å delta i sommar-OL 1896. Sidan hammarkasting ikkje var ei olympisk grein prøvde han kulestøyt og diskos i staden for. 

I diskos enda han på fjerdeplass med eit kast på 25,20 meter. Dette er det svakaste resultatet i diskos under OL nokon gong. I tennis singel vart Robertson slått ut i fyrste runde. I tennis dobbel samarbeida han med australske Edwin Flack. Dei vann bronse for blanda lag. Robertson hadde forfatta ein ode på gamalgresk som han deklamerte under avslutningsseremonien.

## Kjelder

* Sports Reference: George Stuart Robertson 

### Fotnotar
Kristian Ruth

**Kristian Ruth** () er ein norsk seglar som representerer Asker Seilforening. 

Under sommar-OL 2008 i Beijing deltok Kristian Ruth for Noreg i Laser-klassen og enda på ein tiandeplass. Han tevla igjen under sommar-OL 2012 i London, der han enda som nummer 16.

## Fotnotar
Lit de parade

**Lit de parade** (fransk for *paradeseng*, òg kalla **castrum doloris**; *sørgjeplattform*) er ei nemning for det å sette liket av en død person slik at folk kan få høve til å sjå liket og vise vedkommande den siste æra. Skikken vert særleg nytta for kjende personar, gjerne kongelege.

## Bakgrunnsstoff
*Lit de parade frå SNL
Marthe Enger Eide

**Marthe Enger Eide** () er ein norsk seglar som representerer Bærum Seilforening. 

Marthe Enger Eide seglar i laser-klassen, og representerte Noreg under sommar-OL 2012 i London. Ho enda på ein 23. plass i OL-debuten sin.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Marthe Enger Eide sin blogg 
* Profil på Sailing.org
Kappadokia

**Kappadokia** (gresk *Kappadokia*, latin *Cappadocia*, tyrkisk: *Kapadokya*) var eit oldtidsrike og landskap i innlandet i det midtre og austlege Vesleasia (Tyrkia). Området ligg mellom svartehavskysten i nord og Taurusfjella i sør og dessutan elvane Halys i vest og Eufrat i aust.

Namnet Kappadokia kjem opphavleg frå gammalpersisk og tyder «landet med dei vene hestane». Det vart nemnt første gongen på 500-talet fvt. Tidlegare var det eit hettittisk rike rundt byen Hattusa, og vart i hellenistisk tid eit sjølvstendig rike. Frå år 17 evt. var Kappadokia ein provins i Romarriket. Kappadokia består for ein stor del av fjell, kor blant anna Argaios (i dag Erdjijas dag) og Antitaurus er dei høgaste. Urfolkesetnaden vart kalla «kvite syriar» (*leukosyroi*) av Herodot. Peters første brev i Bibelen er stilt til blant anna forsamlinga i Kappadokia.

Ein del av Kappadokia tilhøyrer storlandskapet Karamania. Under Persarriket var det store, utstrakte området delt i to høvdingedøme (satrapier): Kappadokia ved Pontos og dessutan det indre eller sørlege Kappadokia (òg nemnt som Stor-Kappadokia). Namnet vart etterkvart innskrenka til å gjelde den sørlege delen, og i denne utstrekkinga gjenstod Kappadokia såvel som områda til Alexander den store og Selevkidriket som tilsvarande innanfor Romerriket etter at det i mellomtida hadde eksistert som eit eige rike med eigne kongar.

Göreme nasjonalpark og formasjonane av tuffstein i Kappadokia, eit slags trollslandskap, er i dag eit populært turistmål. Den vesle byen Göreme ligg midt i dette området og har mange hotell. I det same området finst det mange hus og kyrkjer som hogd ut av fjellet. Göreme Frilandsmuseum har ei rekkje kyrkjer og dette området skriven inn på verdsarvlista for Europa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kappadokia|Kappadokia]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Om Kappadokia
* Bilete frå Kappadokia
* Bilete frå kyrkje og landskap
* Kapadokya
Sebastian Wang-Hansen

**Sebastian Wang-Hansen** () er ein norsk brettseglar i klassen RS:X som representerer Kongelig Norsk Seilforening. 

Sebastian Wang-Hansen representerte Noreg under sommar-OL 2012 i London. Her enda han på 24. plass i brettsegling for menn.

## Fotnotar
Mersin

**Mersin** er ein stor by ved kysten av Middelhavet sør i Tyrkia. Han er ein del av eit samanhengande storbyområde med Adana og ligg vest i Çukurova, ein geografisk, økonomisk og kulturell region. Byen har 860 000 innbyggjarar (2011). Han ligg 65 km sørvest for Adana. 

Mersin er viktig for den tyrkiske økonomien og hamna i Mersin er den største i Tyrkia. Kallenamnet til Mersin i Tyrkia er Middelhavet si perle og er vertsby for Middelhavsleikane 2013. Det går ferjesamband frå Mersin til Kypros. Byen har òg eit stort oljeraffineri. 

Vest for byen ligg ruinane av den romerske hamnebyen Soli-Pompeiopolis.

## Klima
Mersin har eit typisk middelhavsklima (Köppen si klimaklassifisering: *Csa*) med varme og tørre somrar og varme og våte vintrar. 




## Venskapsbyar

* Kushimoto, Japan
* Latakia, Syria
* West Palm Beach, USA
* Oberhausen, Tyskland
* Valparaiso, Chile

## Kjente innbyggjarar
* Karacaoğlan - poet
* Musa Eroğlu - komponist og musikar
* Haldun Dormen - skodespelar og regissør
* Seyhan Kurt - forfattar og sosiolog
* Müfide İlhan - den første kvinnelege borgarmeisteren i Tyrkia på 1950-talet
* Ahmet Kireççi (også kjend som Mersinli Ahmet) - brytar
* Nevit Kodallı - komponist
* Nevin Yanıt - friidrettsutøvar
* Atıf Yılmaz - regissør og produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mersin|Mersin]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Princeton Encyclopedia of Classical Sites
* Catholic Encyclopedia "Zephyrium"
* Mersin Guide
Kilikia

**Kilikia** var i antikken eit namn på det søraustlegaste landskapet i Vesleasia. Innbyggjarane var semittar. Dei stod opphavleg under assyrarane, men vart sidan relativt sjølvstendige under Persia. Det låg enkelte greske koloniar i Kilikia. Aleksander den store erobra landet, som seinare gjekk over til Syria, men som oftast var det faktisk sjølvstendig. Hovudstaden var Tarsos. Innbyggjarane var frykta for sjørøveri og for å gjere ende på det sendte romarane i 102 fvt. eit hærtog til Kilikia, og eit nytt hærtog i 67 fvt. Landet vart ein romersk provins i år 63 fvt, etter at Pompeius sigra over Mithradates. Cicero var statthaldar i Kilikia i 51 fvt.

## Kjelder

* «Kilikia», *[[Store norske leksikon]]*.
Ekvivalent i fysikk

**Ekvivalent** er eit omgrep som vert nytta i fysikken når to krefter eller to system av krefter fullstendig kan erstatte kvarandre og gje same verknad. Ein seier då at kreftene eller systema er ekvivalente. To energimengder av forskjellig slag er ekvivalente når dei direkte, eller gjennom andre energiformer, kan gå over i kvarandre. 

## Kjelder
*ekvivalent – fysikk. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/ekvivalent/fysikk