open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malmfrid Mstislavsdotter

**Malmfrid Mstislavsdotter** (fødd kring 1105, død etter 1137) var gift med kong Sigurd Jorsalfare. Ho vart dronning av Noreg og (frå kring 1132) dronning av Danmark.

Snorre Sturlason omtala dronninga til Sigurd Jorsalfare som *Malmfred Haraldsdatter*, dotter av *Harald Valdemarsson* aust for Holmgard, men dette er eit norrønt namn for Mstislav av Kiev, storfyrste av Kievriket i åra 1125-1132.
Linuxdistribusjonen Fedora

*Fedora*' (tidlegare *Fedora Core*) er ein RPM-basert linuxdistribusjon som er utvikla av Fedora-prosjektet og sponsa av Red Hat, som sjølv står bak Red Hat Enterprise Linux (RHEL), ein kommersiell linuxdistribusjon. Mykje av programvara i Fedora endar etter kvart opp i RHEL. På mange måtar kan ein difor hevda at brukarane av Fedora i grunn er betatestarar for Red Hat Enterprise Linux.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Akers Avis/Groruddalen

***Akers Avis/Groruddalen*** er ei avis som vert utgjeven i Groruddalen i Oslo. Avisa vert etablert i 1928 under namnet «Østre Aker», seinare «Akers Vel», og (i 1958) «Akers Avis». I 1960 føydde avisa til «Groruddalen Budstikke» som undertittel, i dag forkorta til «Groruddalen».

Ansvarleg redaktør er Hjalmar Kielland.

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Akers Avis/Groruddalen
Gentoo

**Gentoo** er ein linuxdistribusjon mynta på vidarekomne brukarar. Ulikt andre Linux-variantar kompilerer han all kjeldekode under installeringa, slik at brukaren kan skreddarsy operativsystemet og programma til sin eigen datamaskin.
Namnet kjem frå *Gentoo Penguin* som er det engelske namnet på bøylepingvinen.

Gentoo er bygd rundt installerings- og oppdateringssystemet Portage. Ein installerer programvare ved å skrive *emerge* etterfølgt av namnet på programmet som skal installerast. Portage nyttar ikkje programpakker som rpm eller deb, men *ebuild*-filer som inneheld instruksjonar for kvar Portage skal laste ned kjeldekoda, korleis programmet skal kompilerast, samt filavhengigheiter. Ved å skrive *emerge world*, oppdateres ein heile systemet unntatt sjølve linuxkjernen. Ettersom Portage er det einaste som er standard i ein Gentoo-installasjon, må brukaren sjølv sette systemet saman med diverse komponentar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
* Det skandinaviske Gentooforumet
Blodørn

Å skjera **blodørn** er skildra som ein avrettingsmåte frå norrøn tid. Han gjekk ut på at ein skar av ribbeina på begge sider av offeret innmed ryggbeinet, breidde dei til sides slik at dei likna på vengjer, og trekte ut lungene.

Straffa kan tenkast å vera ei gammal rituell handling, men det er også usikkert om noko slikt er blitt utført. Soga om blodørn kan også ha oppstått gjennom fantasifull forteljing eller feilomsetjinger av historiske kjelder.

Snorre Sturlason skildrar blodørn-straff i *Soga om Harald Hårfagre*.

## Kjelder
* *Store Norske Leksikon*, Kunnskapsforlaget, utgjeve år?


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blodørn|Blodørn]]» frå , den 20. januar 2008.*
Tidsskriftet Traktor

***Traktor*** er eit tidsskrift om traktorar som kjem ut seks gonger i året. Det blir gjeve ut av forlaget Tun Media i Oslo.
 
Sjefredaktør i bladet i 2006 er Marianne Asbøll Røhme.

## Bakgrunnsstoff
* Tidsskriftet Traktor si heimeside
Buddhistiske høgtider

**Buddhistiske høgtider** er ei rekke høgtider som blir feira i samband med buddhismen. Nokre av dei tek utgangspunkt i livet til Buddha og læresetningane hans, medan andre har samband til lokale eller regionale høgtider, og berre blir feira innanfor visse buddhistkulturar. Høgtidene inkluderer mellom anna månefestar, vesak og vulan.

## A
* Aluth sahal mangallaya, ny ris-feiringa er ein haustfest på Sri Lanka. 
* Ambedkar jayanti eller Bhim [d]jayanti feirar fødselsdagen til den indiske reformatoren B.R. Ambedkar 
* Asalhapodja eller dhammadagen er ei theravada-buddhistisk høgtid til minne om Buddha si første preike om den gylne middelvegen. 

## B
* Baruafestivalar
* Bhumchu
* Bodhidagen
* Bon
* Boun Suang Huea
* Buddha sin fødselsdag
* Bun bang fai
* Bunga dyah jatra

## C
* Chak phra
* Cheung chau bun
* Chotrul duchen

## D
* Divali
* Dongzhi
* Deezezazu

## G
* Gozan no Okuribi
* Gunla
* Gunla bajan
* Guru purnima

## H
* Hari-Kuyo

## J
* Jana baha dyah jatra

## K
* Kagyed
* Kandy esala perahera
* Kathina

## L
* Lhabab duchen 
* Loi Krathong

## M
* Madhupurnima
* Maghapodja
* Mohani
* Monlam
* Månefest

## O
* Ōmisoka

## P
* Pagodefestivalen
* Parinirvana
* Pavarana
* Phi ta khon
* Poy sang long
* Poson

## Q
* Qingming

## S
* Sambuddhatva jayanthi 
* Samyak 
* Sanghamitta
* Sangrai
* Sanja matsuri
* Setsubun
* Songkran
* Swanti

## T
* Tak bat dokmai
* Tak bat thewo
* Tango no sekku
* Tazaungdaing
* Tết
* Thadingyut
* Thingyan
* Torgya
* Tshechu

## U
* Uposatha

## V
* Vassa
* Vesak

## W
* Wacho
* Wan ok phansa
* Wagyowai 

## Y
* Yenya
* Yeongsanjae

## Å
*Åndefesten, yulanpen eller zhongyuan 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of Buddhist festivals|List of Buddhist festivals]]» frå ,  den 21. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Altaposten

***Altaposten*** er ei avis som vert utgjeven i Alta i Vest-Finnmark i Finnmark fylke. Mediehuset Altaposten driv i tillegg med lokalradio (Radio Alta) og TV (TV Nord).

Ansvarleg redaktør er Rolf Edmund Lund.

Avisa blei først gjeven ut 23. august 1969, opphavleg av Nordavis AS som var starta opp året før.

Altaposten markerte seg som motstandar mot utbygginga av Alta-Kautokeino-vassdraget under Altasaka. Redaktøren for avisa, Jan Smith-Novik, deltok i aksjonen ved Stilla i 1981.

## Opplagstal

## Redaktør
* Øystein Dalland (1969-1971)
* Kjell Geheb (1971-1976) 
* Jan Smith-Novik (1976-1988)
* Sverre Larsen (1981-1983, vikar for Novik)
* Ulf Jørgensen (1988-2001)
* Rolf Edmund Lund (2001-)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* ''Altaposten''
Andøyposten

***Andøyposten*** er ei avis som blir utgjeven på Andenes i Nordland fylke og er lokalavis for Andøy kommune. Avisa kom ut første gong 10. august 1979.

Ansvarleg redaktør er Jørn Aune.

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Andøyposten

## Kjelder
Ragnvald Blakstad

**Ragnvald Blakstad** () var ein norsk industrimann og kraftutbyggjar. Han er rekna som ein av pionerane i norsk krafthistorie.

Ragnvald Blakstad vart fødd på garden Blakstad i Asker kommune. 
I 1896 var han med på å stifta kraftselskapet A/S Barbu etter å ha fått konsesjon på å produsera elektrisitet i Barbuelva.
Blakstad er elles best kjend for Tyssedal kraftanlegg i Hardanger og Aura-anlegget i Romsdal. I 1910 overtok Blakstad aksjemajoriteten i A/S Tyssefaldene og blei generaldirektør for selskapet.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragnvald Blakstad|Ragnvald Blakstad]]» frå ,  den 8. august 2016.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Eydehavnportalen om Ragnvald Blakstad
* NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon om Ragnvald Blakstad
* Eydehavnportalen om Ragnvald Blakstad
* NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon om Ragnvald Blakstad
*
Norsk kulturhelg

**Norsk kulturhelg** var eit samarbeidsprosjekt mellom nynorskinstitusjonar og -organisasjonar om å skapa ei helg med ulike årsmøte, kulturhendingar og prisutdelingar i Oslo. Det Norske Teatret og Det Norske Samlaget var sentrale i arbeidet. Sist Norsk Kulturhelg vart skipa til var i 2003.

## Bakgrunnsstoff
* Blogg for Norsk kulturhelg 2003
Nynorsk forum

**Nynorsk forum** er eit forum for å samordna og diskutera felles aktivitet for organisasjonar som arbeider med eller for nynorsk. Nynorsk forum vart skipa i januar 1997. I 2005 hadde forumet desse medlemenehttp://www.aasentunet.no/?previewpage=go%2Ecfm%3Fid%3D76727:

* Bondeungdomslaget i Oslo
* Dag og Tid
* Det Norske Samlaget
* Det Norske Teatret
* Ivar Aasen-instituttet
* Kringkastingsringen
* Landssamanslutninga av nynorskkommunar
* Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa
* Noregs Mållag
* Noregs Ungdomslag
* Norsk Barneblad
* Norsk Målungdom
* Norsk Ordbok
* Norsk Plan
* Norske Lagsbruk
* Nynorsk kultursentrum
* Nynorsk mediesenter
* Nynorsk pressekontor
* Riksfondet for nynorsk presse
Årets nynorskbrukar

**Årets nynorskbrukar** er ein pris som vert delt ut av Nynorsk kultursentrum på Dei nynorske festspela kvart år. Prisen går til «personar eller institusjonar som har synt evne til å bryte med språklege og kulturelle konvensjonar om bruk av nynorsk, som gjennom sitt føredøme eller praktiske arbeid gjer det lettaren å vere nynorskbrukar, eller som skaper større allmenn forståing for nynorsk». Prisen er på 100 000 kroner, ein diplom og eit grafisk trykk av Arne Nøst, og ved to høve eit eksemplar av Dialektspelet.

## Prismottakarar
* 2000: Karl Arne Utgård (høgsterettsdommar)
* 2001: Gerd Kjellaug Berge (hotelleigar og visepresident i NHO)
* 2002: Ringstabekk skole i Bærum
* 2003: Martin Toft (redaktør) 
* 2004: Side Brok (musikkgruppe)
* 2005: Kjartan Fløgstad (forfattar) 
* 2006: Kari Traa (toppidrettsutøvar og forretningskvinne)
* 2007: Guri Vesaas (forlagsredaktør og omsetjar)
* 2008: ÅmliAvisa ved redaktør Inger Stavelin (lokalavis for Åmli kommune i Aust-Agder)
* 2009: Ottar Rekkedal (overlækjar)
* 2010: Maria Parr (forfattar)
* 2011: Linda Sæbø (bloggar)
* 2012: Ingvild Bryn og Arill Riise (journalistar)
* 2013: Gunnar Skirbekk (filosof)
* 2014: Aasmund Nordstoga og Odd Nordstoga (artistar)
* 2015: Jorunn Veiteberg (kunsthistorikar og journalist)
* 2016: Martine Rørstad Sand (omsetjar)
* 2017: Morten Haga Lunde (etterretningssjef)
* 2018: John-Ragnar Aarset (generalsekretær i Høgre)
* 2019: Frisørkjedene Floke og Balanzera ved adm.dir. Irene Stana og eigar Trude Lundevall
* 2020: Geir Sverre Braut  (professor i helsefag)
* 2021: Bergen kommune
* 2022: Gaute Eiterjord (miljøaktivist og forfattar)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Ivar Aasen-tunet
Røyken og Hurums Avis

***Røyken og Hurums Avis*** kjem ut i Sætre og dekkar kommunane Røyken og Hurum. Avisa kom første gong ut i 1976 under namnet *Smånytt*, eit namn som framleis blir nytta på folkemunne. Avisa kjem ut to gongar i veka og er eigd av Orkla Media. Ho er organisert saman med Drammens Tidende i Drammens Tidende Konsern.

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
Røyken og Hurums avis

## Kjelder
Tay

**Tay** er ei elv som renn 193 km og er med det den lengste elva i Skottland. Ho har det meste av det sørlege skotske høglandet som nedslagsfelt. Kjelda til Tay er ved fjellet Ben Lui, berre 13 km frå byen Oban på vestkysten, mens elveosen er ved Nordsjøen, rundt 160 km austanfor. Rekna i gjennomsnittleg vassføring (170 m<sup>3</sup>/s ved Perth) er den største elva på øya Storbritannia. 

Elva har fleire namn; den første delen blir kalla Connonish, deretter Fillan og deretter skiftar namnet til Dochart inntil ho flyt inn i innsjøen Loch Tay ved Killin.

Elva renn ut frå Loch Tay ved Kenmore og flyt derfrå til Perth. I historisk tid var dette siste plassen ein kunne krysse elva før havet. Nedanfor Perth blir elva påverka av tidevatnet og renn ut i fjorden Firth of Tay. Den største byen langs elva er Dundee som ligg på nordsida av Firth.

Dei største sideelvene til Tay er Almond, Isla, Braan, Tummel og Lyon. Akkurat som Spey, Dee og Tweed, er Tay ei vidkjend lakseelv.
Graz

**Graz** (slovensk *Gradec*) er den nest største byen i Austerrike og hovudstad i delstaten Steiermark. Han har om lag 300&nbsp;000 innbyggjarar. Det gamle bysenteret er sett opp å UNESCO-lista over verdsarv.

Graz har ei lang historie som universitetsby og har i dag heile seks universitet med til saman 40&nbsp;000 studentar. Nikola Tesla er mellom dei som har studert i byen.

Det gamle bysenteret i Graz er eitt av dei best bevarte i Europa, og er derfor teke med på UNESCO-lista over verdas kulturarv. Graz var europeisk kulturby i 2003.

Namnet Graz kjem frå det slovenske ordet for borg, *grad* – *Gradec* tyder 'lita borg'.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Arbeidets Rett

***Arbeidets Rett*** er ei avis som vert utgjeven i Røros i Sør-Trøndelag fylke. *Arbeidets Rett* er lokalavis for Røros kommune, Holtålen kommune, Os, Tynset kommune, Folldal kommune Alvdal kommune og Tolga kommune. Avisa kom ut første gong i 1907 under namnet *Mauren*.

Ansvarleg redaktør er Nils Kåre Nesvold.
 
## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Arbeidets Rett

## Kjelder
Le monde diplomatique Norden

**Le monde diplomatique Norden** (LMD) er ei norsk-dansk utgåve av den franske månadsavisa med same namn. Avisa har norsk (bokmål) som hovudspråk, og er rekna som radikal og anti-amerikansk. Ho er kjend for lange og djuptgåande artiklar innan emne som til dømes filosofi, politikk, kultur og media, men driv ikkje med dagsaktuell nyhendeformidling.

Hovudsakleg inneheld avisa omsette artiklar frå franske Le monde diplomatique, men ein tredel av stoffet skal vere eigenprodusert av den norsk-danske redaksjonen.

Avisa vert distribuert i Noreg, Danmark og Sverige. Nordmannen Truls Lie har vore ansvarleg redaktør for avisa sidan den nordiske utgåva kom ut første gongen i april 2003. I 2006 skapte avisa kontroversar ved at akademikaren Emil André Røyrvik fekk publisere fleire artiklar som støtta konspirasjonsteoriar kring 11. september-åtaket.

I tillegg til å verte seld i laussal, får abbonentar av avisa Klassekampen avisa som vedlegg kvar månad (2006). Tidlegare har LMD hatt same avtalen med Morgenbladet.

Avisa har 45 systerpublikasjonar på skilde stader i verda, og av dei er den franske «moderavisa» Le monde diplomatique mest kjend.

## Lenkjer ut/Kjelder
* '''Diplo.no'''  (offisiell nettstad)
* '''Dagensmedier.no:''' Klassekampen i samarbeid med Le monde diplomatique
Sturla Þórðarson

**Sturla Þórðarson** (), norsk form **Sturla Tordsson**, var ein islandsk hovding, lovseiemann, historikar og skald.
Han høyrde til sturlungeætten, og var nevø av Snorre Sturlason. 

Sturla er best kjend for å ha skrive *[[Íslendinga saga]]*, den lengste av sogene i *[[Sturlunga saga]]*, og *[[Soga om Håkon Håkonsson]]*. Den sistnemnde blei skriven på oppdrag av sonen til kong Håkon Håkonsson, Magnus Lagabøte, på 1260-talet. Seinare skreiv han òg *[[Soga om Magnus Lagabøte]]*, den siste av dei norrøne kongesogene, som det berre er brotstykkje att av. 

Sturla var òg ein framståande hovding på Island, og sjølv djupt innblanda i hendingane og stridene som han skreiv om i *Íslendinga saga*. Ei tid var han lovseiemann, den fremste posisjonen på Island.
Han bidrog til utforminga av *[[Jarnsida]]*, den nye lovboka for Island etter at landet blei lagt direkte under norsk kongsmakt på 1260-talet. 

Sturla blei innsett som lagmann for Island i 1272, noko som var det høgaste embetet på øya. Dei neste fire åra var han lagmann for heile Island, og i 1277–82 for Nord- og Vestlandet. I 1277 reiste han til Noreg der han blei utnemnd til skutilsvein (hirdmann) av Magnus Lagabøte og fekk i oppdrag av kongen å skriva soga om kongen.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sturla Tordsson|Sturla Tordsson]]» frå ,  den 18. november 2016.*  

## Bakgrunnsstoff

* Håkon Håkonssons saga
* Magnus Lagabøtes saga og Håkon Håkonssons saga m.fl., på norrønt
* Sturlunga saga
* Norsk biografisk leksikon om Sturla Tordsson
* 
*
Øyene

***Øyene*** er lokalavis for Færder, avisa kjem ut ein gong i veka. Øyene vart kåra til den beste lokalavisa i landet i både 2006 og 2007 .

## Opplagstal

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Gudolf Blakstad

**Gudolf Blakstad** () var ein norsk arkitekt. Han vart fødd i Gjerpen nær Skien, og døydde i Oslo. 

Blakstad tok utdanning ved Noregs tekniske høgskole, med eksamen frå arkitektlinja i 1916. 
Han arbeidde i to år hos arkitekt Arnstein Arneberg, før han i 1918 starta sin eigen praksis i Oslo. I 1919 teikna han Oslo Nye Teater saman med Jens Dunker.
Som arkitekt arbeidde han mykje saman med Herman Munthe-Kaas som han hadde firma saman med i rundt 50 år. Ein kan vanskeleg skilje verka deira frå einannen.

Blakstad vart kjend for arbeidet sitt i overgangen mellom nyklassisisme og funksjonalisme i norsk arkitektur. Blakstad er særleg kjend for å ha teikna Haugesund rådhus (1922) i nyklassisistisk stil og Kunstnernes Hus i Oslo i funksjonalistisk stil.

Blakstad fekk Houens fonds diplom tre gonger; i 1930 saman med Jens Dunker for Det Nye Teater i Rosenkrantz' gate i Oslo, i 1931 og 1934 saman med Herman Munthe-Kaas. Dei fekk prisen for Kunstnernes Hus i 1931 og for Haugesund rådhus i 1934.
I 2004 blei Elgeseter bru frå 1950 tildelt Betongtavlen.

## Kjelder
* Gudolf Blakstad frå Norsk biografisk leksikon
* Houens fonds diplom frå Norske Arkitekters Landsforbund
* Betongtavlen 2004 

## Bakgrunnsstoff
Kriminalitet

**Kriminalitet** er ei nemning på juridisk forbodne handlingar som er straffbare etter straffelovgjeving. Kva som er kriminelt variere frå samfunn til samfunn, men viser ofte til handlingar som fører til skade på liv og helse, eigedom eller meir abstrakte omgrep, som samfunnsordningar, ideologi og moral. Det som er rekna som kriminelt overlappar gjerne med det mange reknar som etisk gale, men treng ikkje gjera det. Vitskapen som studerer kriminalitet blir kalla kriminologi.

I moderne samfunn kan politiet etterforska lovbrot og prøva straffa kriminelle. Medan kriminelle handlingar ofte blir melde til politiet, er det også mange som av ulike grunnar ikkje blir det. Desse fører til såkalla mørketal i kriminalitetsstatistikken. Mørketala gjer at ein vanskeleg kan måla kriminalitet i eit samfunn. Aukande tal på meld kriminalitet treng ikkje tyda at krimnaliteten stig, fordi tidlegare brotsverk kan ha vore underrapporterte.

Kriminalitet med kjend gjerningsmann kan straffast med bøter, samfunnsstraff, soning i fengsel eller andre stader, og i nokre samfunn også tortur og dødsstraff. Reaksjonar mot kriminelle handlingar kan gå ut på å gje straffer som skal verka avskrekkande slik at færre vil ønska å gjera dei, verka som forvaring der ein hindrar kriminelle frå å stå for meir kriminalitet, eller prøva å endra kriminelle slik at dei ikkje lenger vil utføra kriminelle handlingar gjennom tiltak som utdanning, arbeid eller behandling.

Den norske straffeloven definerer kriminelle brotsverk i Noreg.

## Typar
Kriminalitet kan delast inn i ulike typar. Her følgjer Statistisk sentralbyrå si inndeling i ti hovudgrupper. Døma vil ikkje alltid samsvara med gruppeinndelinga.
***[[Økonomisk kriminalitet]]** (pengefalsk, dokumentfalsk, underslag, bedrageri og utruskap, heleri, brotsverk i gjeldstilhøve)
***Annan vinningskriminalitet** (tjuveri, underslag, ran)
***[[Valdskriminalitet]]** (drap, lekamskrenking, lekamsskading, trugsmål, tvang/fridomskrenking, mishandling i familietilhøve, vald mot offentleg tjenestemann)
*'''Seksualbrotsverk (Sedskapsbrot) '''(valdtekt, incest, seksuell omgang med mindreårige, pornografi)
***[[Narkotikabrotsverk]]** (oppbevaring, kjøp, sal, smugling, produksjon)
***[[Skadeverk]]**
***[[Trafikkbrot]]** (promillekøyring, køyring utan gyldig førarkort, ulovleg fart, personskade)
***[[Miljøkriminalitet]]**
***[[Arbeidsmiljø]]krimnalitet**
***Annan kriminalitet**

## Kjelder
*

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kriminalitet|Kriminalitet]]» frå ,  den 16. juni 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Kriminalstatistikk frå Statistisk sentralbyrå, se spesielt *Kriminalstatistikk frå Eurostat
*Kriminalitet  ved forskning.no

*Politiet i Noreg
*Justisdepartementet i Noreg
*SN sitt kontor for narkotika og kriminalitet (UNODC)
Gudolf av Blakstad

**Gudolf av Blakstad** (død 1226) høyrde først til baglarane (kyrkjepartiet) under borgarkrigstida i Noreg og var ei tid syslemann i Lier. I 1218 gjekk han frå baglarane og over til kong Håkon Håkonsson. Han blei usams med kongen og tok initiativ til opprettinga av ribbung-partiet som ville ha Sigurd Ribbung til konge. Sigurd blei drepen i 1226, og Gudolf blei drepen av bønder like etter, på garden sin på Blakstad i Asker.

## Kjelde
* Store Norske Leksikon
Isak Saba Guovddáš

**Isak Saba Guovddáš**, eller *Isak Saba-senteret*, er eit samisk språk- og kultursenter i Nesseby kommune i Finnmark. Senteret har fått namn etter Isak Saba, som kom frå Nesseby.

## Bakgrunnsstoff

*Nettstaden til senteret
ITromsø

***iTromsø*** (tidlegare *Bladet Tromsø* og *«Tromsø»*) er ei avis som vert utgjeven i Tromsø i Troms fylke. Avisa blei stifta av Venstre den 24. januar 1898 med Ejnar Gjemsø som første redaktør. I dag er avisa partipolitisk uavhengig og blir eigd av mediekonsernet Polaris Media.

Stadfesta nettoopplag er 10&nbsp;143 (2H/2025). Ansvarleg redaktør er Trond Haakensen.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Birkenes-Avisa

***Birkenes-Avisa*** er ei avis som vert utgjeven i Birkeland i Agder. Avisas dekningsområde er Birkenes kommune.

Ansvarleg redaktør er Geir Willy Haugen.

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Birkenes-Avisa

## Kjelder
Heddal

**Heddal** er ei bygd, eit kyrkjesokn og eit tidlegare prestegjeld i Notodden kommune i Telemark. Heddal var eigen kommune frå 1838 til 1964.

Heddal stavkyrkje ligg i Heddal.

Forfattaren Olav Kaste var oppvaksen, budde og arbeidde som lærar i Heddal.

## Heddal kommune
Heddal kommune vart oppretta i 1838 som Hitterdal formanskapsdistrikt. I 1913 vart Notodden skild ut som eigen kommune. Ved delinga budde det 2890 personar i gjenverande Heddal kommune, medan det budde 4821 personar i Notodden kommune. Saman med Gransherad kommune og Rudsgrenda, som hadde høyrd til Hovin kommune, vart Heddal kommune slegen saman med Notodden kommune i 1964. Ved samanslåinga budde det 4844 personar i Heddal komune.

## Bakgrunnsstoff
*Eldre fotografi frå Heddal på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

## Kjelder
* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.
* [http://www.digitalarkivet.no/norkart/telbus.htm  Kart over gamle kommunegrenser i Telemark på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no
Bladet Vesterålen

***Bladet Vesterålen*** er ei avis som vert utgjeven på Sortland i Nordland fylke. Avisa blei starta i oktober 1921 av boktrykker Konrad Nordahl. Avisa var fra starten av sosialistisk, men blei snart politisk uavhengig. Avisa sitt dekningsområde inkluderer Vesterålen (Sortland, Hadsel, Bø, Øksnes og Andøy), Lødingen og Kvæfjord. Avisa kjem ut tysdag - laurdag.

Ansvarleg redaktør er Karl Glad Nordahl.

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Bladet Vesterålen

## Kjelder
Gvarv

**Gvarv** er ein tettstad i Sauherad i Midt-Telemark kommune i Telemark.

Han var den største tettstaden i Sauherad kommune i Midt-Telemark. Han ligg ved den nordvestre enden av innsjøen Norsjø, om lag 7 km aust for Bø, 30 km sør Notodden og 45 km nordvest for Skien. 

Namnet Gvarv skal kome av gamalnorsk *hvarf* ('krumming'), og skal vise til svingen Bøelva tek der.

## Historie
Gvarv har vore tingstad heilt frå førhistorisk tid. Ting vart halde på Tinghaug, like aust for Gvarv, fram til midt på 1800-talet, då tingstaden vart flytt inn til sjølve Gvarv. Nedre Telemark tingrett vart nedlagd i 2007, og dermed var ein eldgammal tradisjon forbi. 

Dampskipstrafikken på Norsjø og bygginga av Telemarkskanalen gjorde Gvarv til ein betydeleg handels- og møtestad. *Saude og Nes sparebank* var Sauherads første bank, og heldt til på Gvarv frå skipinga i 1867 til han vart flytta til Akkerhaugen i 1904. 

I 1922 fekk staden jarnbanetrafikk, då strekninga Nordagutu-Gvarv på Sørlandsbanen vart ferdig, og det sette ytterlegare fart på veksten i Gvarv. I dag stoppar ikkje toga ved stasjonen, men dei næraste stoppestadane er Bø og Nordagutu.

## Geografi og økonoomi
Det solrike og varme klimaet sommarstid gjev gode tilhøve for frukt- og bærdyring som er ein viktig næringsveg i området. Gvarv fruktlager ligg sentralt i bygda. 

Området har ei stor stamme av frittlevande bever, og det vert arrangert beversafari for turistar og andre interesserte.

Sauherad barne- og ungdomsskule, den einaste grunnskulen i kommunen, ligg på Gvarv, likesom Sagavoll folkehøgskole.

## Folketalsutvikling

## Referansar
Sigurd Ribbung

**Sigurd Ribbung** var ein norsk tronkrevjar i borgarkrigstida i Noreg. Sigurd vart fødd i 1204, og døydde i 1226. 

I 1217 døydde Filippus Simonsson, den siste baglarkongen. Skule Bårdsson handla raskt og tilbydde baglarane forsoning under Håkon som konge. Baglarane godtok dette, oppløyste flokken sin og gav seg under kong Håkon. Dermed var Noreg igjen samla under ein konge. Enkelte gamle baglarar som kom dårleg ut av forliket fann i 1220 eit nytt kongsemne, Sigurd Ribbung, som dei sa var son av baglarkongen Erling Steinvegg, og dermed soneson av kong Magnus Erlingsson. Dei reiste ein ny opprørsflokk, ribbungane.

Gudolf frå Blakstad var den fremste leiaren for ribbungane. Ribbungane kjempa mot birkebeinarane, og tiltrekte seg fleire tidlegare baglarar som var misnøgde med fredsoppgjeret mellom baglarane og birkebeinarane. Ribbungane fekk i røynda berre makt på Austlandet. 

Sigurd Ribbung gjekk i 1223 med på å overgi seg til Skule, og tok del i riksmøtet i Bergen same året]. Seinare rømte han og fornya opprøret sitt. Han døydde av sjukdom i 1226, men ribbungane prøvde å halda dette løynd. Dei tok Knut Håkonsson som kongsemne. Året etter tapte ribbungane fleire trefningar mot kongsmennene. Dei vart endeleg slått i 1227 då Knut overgav seg til kong Håkon og fekk forlik med han.

## Bakgrunnsstoff
* Håkon Håkonssons saga om kampen mot ribbungane 
* Kongar i dei norske ættetavlene
Stavingsinndeling

**Stavingsinndeling** er inndelinga av ordformer i stavingar. Det er mogleg å dele både skriftspråk og talespråk inn i stavingar.

## Stavingsdeling i typografi
I skrift deler ein gjerne stavingar med bindestrek (som i *sta-ving-ar*). Typografar bruker gjerne mellompunkt (Unicode-teiknet U+00B7, t.d., sta·ving·ar), eller eit «bindestreksteikn» (U+2027, t.d., sta‧ving‧ar).

Automatisk stavingsinndeling er svært viktig for god typografisk handsaming av tekst, t.d. for å unngå delingspunkt som *Gjelle-råsen*. For å få det til brukar stavingsinndelingsprogrammet ein kombinasjon av morfologiske og fonologiske reglar, der dei morfologiske reglane vår verke før dei fonologiske.

## Sjå også
* Fonotaks
* Orddeling
* Staving
Tesaurus

Ein **tesaurus** er innanfor dokumentasjonsvitskapen eit kontrollert vokabular der medlemmane står i visse relasjonar til kvarandre. 

Orda kan t.d. vere synonym, antonym eller hypo- eller hyperonym, dvs. ha same, motsett, under- eller overordna tyding. Dei kan også vere settet av alle termane i eit visst fagområde, settet av alle orda i ein viss tekst (t.d. Bibelen).

Ordet er lånt inn i norsk via latin, og kjem frå gresk der det tyder «skatt» eller «skattkammer».

## Døme på tesaurusar
* Getty Thesaurus of Geographic Names
* UNESCO Thesaurus
* INFODATA Thesaurus
* *Thésaurus*, Larousse, 1992. (fransk tesaurus)
* *Roget's thesaurus of English words & phrases*, Longman, 1987.
* Aasen, I., *Norsk maalbunad - Samanstilling av norske ord etter umgrip og tyding*, skrive 1876, utg. 1925, Elektronisk utg.: Det norske samlaget, 1997.

## Litteratur
* *Guidelines for the construction, format, and management of monolingual thesauri* (ANSI/NISO Z39.19-2003) http://www.niso.org/standards/resources/Z39-19.pdf 
* *The Thesaurus: Review, Renaissance, and Revision*. Haworth, 2004 ISBN 0-7890-1978-7 / ISBN 0-7890-1979-5 (utg. 3/4, årg. 37, 2004 av *Cataloging & Classification Quarterly*)
* Gernot Wersig: *Thesaurus-Leitfaden: eine Einführung in das Thesaurus-Prinzip in Theorie und Praxis*. 2. erg. Aufl., Saur, 1985, ISBN 3-598-21252-6
* Leonard Will: *Publications on thesaurus construction and use*. http://www.willpower.demon.co.uk/thesbibl.htm
Getty Thesaurus of Geographic Names

**Getty Thesaurus of Geographic Names** (TGN) er ein databank over ca. 1&nbsp;000&nbsp;000 namn for ca. 900&nbsp;000 stader. Tesaurusen blir utgjeven av Gettyinstituttet. 

*[[Thesaurus]]* deler verda opp i både moderne og historiske hierarki både etter geofysiske og geopolitiske kriterium. I tillegg lagrar tesaurusen informasjon om koordinatar, type av stad (by, elv, land), og anna informasjon knytt til historie, kultur, kunst og arkitektur.

TGN er tilgjengeleg for museum, kunstbibliotek, arkiv, og biblieografiske prosjekt via private lisensar, og for studentar og den interesserte ålmenta via TGN si nettside.

## Bakgrunnsstoff
*
Halsvik

**Halsvik** er ein gard i Gulen kommune. Halsvik ligg ved botnen av Halsvikvågen på nordsida av Fensfjorden. Sjølve garden ligg ved ein sidearm frå riksveg 57 mellom Steine og Sløvågen. Husa ligg 13-18 meter over havet. 

Namnet vert uttala *ha`lsvikja*, og viser til skapet på Halsvikvågen som har ein lang trong "hals" lengst ute. Namnet er først nemnt i 1567 og er då skrive Helsuig, i 1610 og 1667 Halsuig, og Halsvig i 1723.

Namnet er brukt minst tre gonger til gardsnamn i Noreg (i tillegg til Gulen, i Sør-Trøndelag og Nordland).

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Gulen i gammal og ny tid – Band II
Reklame

**Reklame** kjem av det latinske ordet *reclamare*, som tyder å ropa høgt. Ein definisjon som vert brukt på reklame, er: «Ein bodskap med identifiserbar sendar, på ein betalt plass i eit massemedium, som har som føremål å oppnå ein økonomisk transaksjon».

Bodskapen kan ha form som ein annonse i ei avis, som ein «spot» på TV eller i radio, som ein brosjyre eller ei reklameavis som vert levert i postkassa, eller som eit skilt eller ein plakat på ein offentleg stad. Bodskapen er masseprodusert og blir distribuert i ei standardisert form til alle mottakarane gjennom den aktuelle mediekanalen.

## Forvitnelege fakta

### Verdas største reklameskilt

Det største reklameskiltet som nokon gong er sett opp, målte 823×123&nbsp;m, og vart reist på Yangtze-elva i Chongqing i Kina. Men sjølv om det var stort, var det få som fekk sjå det. Skiltet var omgjeve av tåke mest heile tida, året rundt, og etter tre år utan ein einaste annonsør, vart det rive ned att.

## Sjå òg
* Søppelpost
Bassgitar

**Bassgitar**, **bass** eller **el-bass** er eit strengeinstrument som ein speler med fingrane eller eit plekter. Den fyrste elektriske bassgitaren såg dagens lys allereie i 1930. Den blei oppfunnen av Paul Tutmarc, men blei ikkje nokon suksess før Leo Fender og medarbeidaren George Fullerton (i selskapet Fender) lanserte den fyrste masseproduserte bassgitaren i 1951. Dei laga ein bass som blei kalla *Precision bass*. Namnet Precision kom av tverrbanda som delte inn halsen i nøyaktig tonehøgd. Dette gjer det lettare å spele reint enn på ein (bandlaus) kontrabass.

Det finst også bandlause el-bassar, såkalla «fretless» bass. Sistnemnde er særleg populære blant jazzbassistar, men er meir krevjande å spele på ettersom plasseringa av fingrane er viktigare. 

I dag er begge variantar av el-bassen vanlege jazzinstrument, og varianten med band er nærast uunnverleg i rockemusikk og dei fleste andre elektrisk forsterka musikkformer. 

Vanlegvis har bassgitaren fire strenger, som er stemt lik strengane på ein kontrabass, og kling i ‚E - ‚A - D - G. Dei tilsvarar dermed dei fire djupaste strengene på ein vanleg gitar, berre ein oktav lågare. Vidare finst det bassgitarar med fem strenger med ,,H som djupaste streng, og bassar med seks strenger som då vanlegvis er stemt i ,,H - ,E - ,A - D - G - c, eller dei kan vere stemt som strengane på ein vanleg gitar, berre ein oktav djupare. 

Som ved alle andre strengeinstrument finst det bassar med eit meir «eksotisk» tal strenger, som tostrengarar, sjustrengarar, åttestrengarar osb. Etter prinsippet frå tolvstrengars-gitaren finst det også dobbelkorige el-bassar, som for kvar grunnstreng har ein oktavstreng (eller to eller tre, for trekorige og firkorige bassar) som kling med. 

El-bassen er utstyrt med magnetiske eller elektroniske pickups, som fangar opp vibrasjonen frå strengane. Moderne el-bassar har gjerne «aktive» pickups, som er utstyrt med ein batteridriven forforsterkar som er innebygd i bassen. Med denne teknikken får ein betre attgjeving av overtonar, og ein kan heve eller senke dei høge og djupe tonane. Ved passive pickups kan ein berre senke dei høge tonane. I det siste har det dukka opp optiske system basert på piezoelektrisitet, som gjer det mogeleg å bruke ikkje-magnetiske strengar. 

For å spele på ein el-bass må ein ha ein bassforsterkar («bass amp»), som bassen er forbunde til via ein jack-kabel eller ein XLR-kabel. Bassforsterkarar for bruk i et band bør ha ein utgangseffekt på minst 150 Watt ved 8 Ohm (ca. 250 Watt ved 4 Ohm). I rockeband som spelar høg musikk, er ein forsterkar med 400 Watt slett ikkje overdimensjonert.

## Sjå også
* Akustisk bassgitar
* Gitar
Psykolog

Ein **psykolog** er ein person som har studert psykologi. I Noreg er «psykolog» ein beskytta tittel, for å kunne kalle seg psykolog må ein ha eksamen frå eit av profesjonsstudia i psykologi ved universiteta. Dette studiet er på seks år og inkluderer ei opplæring i generell psykologi, psykopatologi, terapi og ei sjølvstendig vitskapeleg oppgåve. Etter dette er det mogleg å spesialisere seg ved å i løpet av fem år følgje visse vidareutdanningskurs, skrive ein vitskapleg artikkel, og jobbe som psykolog.

## Kjende psykologar
* Erik H. Erikson
* Anna Freud
* Sigmund Freud
* Carl Gustav Jung
* Jacques Lacan
* Wilhelm Reich
* Albert Ellis
* Max Wertheimer
* Wilhelm Wundt
Eikefjord idrettslag

**Eikefjord idrettslag** er eit idrettslag i Eikefjord i Kinn kommune som blei stifta i 1967. Friidrettsgruppa og ski/o-gruppa var med frå starten. I 1971 kom fotballgruppa med og er no den største gruppa i idrettslaget.

Eikefjord stadion er i svært god stand og har garderobeanlegg, grasbane, kunstgrasbane, kastanlegg og løpebane. På stadion ligg også klubbhuset til Eikefjord IL.

På Humlestølen har skigruppa eit topp moderne skianlegg med lysløype og aktivitetsbakke.

## Bakgrunnsstoff
* Idrettslaget på Eikefjord.net
* Fotballgruppa si nettside
Gardar i Oppland fylke

Lister over garder i Oppland fylke:

* Gardar i Dovre
* Gardar i Etnedal
* Gardar i Gausdal
* Gardar på Gjøvik
* Gardar i Gran
* Gardar i Jevnaker
* Gardar i Lesja
* Gardar på Lillehammer
* Gardar i Lom
* Gardar i Lunner
* Gardar i Nord-Aurdal
* Gardar i Nord-Fron
* Gardar i Nordre Land
* Gardar i Ringebu
* Gardar i Sel
* Gardar i Skjåk
* Gardar i Søndre Land
* Gardar i Sør-Aurdal
* Gardar i Sør-Fron
* Gardar i Vang
* Gardar i Vestre Slidre
* Gardar i Vestre Toten
* Gardar i Vågå
* Gardar i Østre Toten
* Gardar i Øyer
* Gardar i Øystre Slidre
Bygdebladet

***Bygdebladet*** er ei lokalavis som kjem ut i Ørskog i Møre og Romsdal fylke. Avisa kjem ut onsdag og laurdag i kommunane Vestnes, Ørskog, Stordal, Skodje og Haram.

Ansvarleg redaktør er Kjell Opsal.

## Opplagstal

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Bygdeposten

***Bygdeposten*** er ei lokalavis som kjem ut i Modum i Buskerud fylke. Ansvarleg redaktør er Vegard Møller Johnsen. 

## Opplagstal

## Bakgrunnsstoff
* Bygdeposten

## Kjelder
Bø Blad

***Bø Blad*** er ei lokalavis som kjem ut Bø i Telemark fylke. Avisa kom ut første gong i 1986, grunnlagd av tidlegare stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet og SV, Arne Kielland. Avisa kjem med 48 utgåver i året.

Ansvarleg redaktør er Hilde Eika Nesje.

## Opplagstal

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Bø Blad
Mary Todd Lincoln

**Mary Ann Todd Lincoln** () var førstedame i USA medan mannen Abraham Lincoln var president, frå 1861 til han vart skoten i 1865. 

Mary Lincoln var fødd i Lexington i Kentucky, ein av Sørstatane under den amerikanske borgarkrigen, og blei difor utsett for rykte om at ho spionerte for fienden medan krigen gjekk føre seg.

Presidentkona blei òg skulda for å bruka for mange pengar, mellom anna på å dekorera det kvite huset i Washington. Seinare brukte ho òg mykje av sin eigen formue. Dette, saman med ein underleg oppførsel som truleg skuldest depresjon etter at mannen og to søner var døde, fekk sonen Robert Lincoln til å legga henne inn på eit sinnsjukehus i 1875. Ho slapp ut etter tre månader, men hadde seinare eit anstrengt tilhøve til sonen.

## Kjelder
Glenn Roberts

**Glenn Roberts** () er ein norsk fotballspelar. Han spela i angrep for Sarpsborg 08 i sesongane 2011 og 2012. Han spela for Vålerenga sidan han var 11 og blei tatt opp i A-stallen våren 2006. Roberts har spela landskampar for dei aldersavgrensa laga G-18 og G-19. Våren 2008 blei han leigd ut til Nybergsund-Trysil, før han teikna kontrakt med Aalesund i slutten av august same året.

## Kjelde
*
Computerworld

**Computerworld** er ei vekeavis som vert utgjeven i Oslo som ei industri- og næringslivspolitisk avis med fokus på data og informasjonsteknologi. Første utgåve kom ut på norsk 2. mai 1983. Avisa var den første som publiserte stoff på Internett (1994). Avisa lanserte eigen nettstad i 1998.

## Opplag

## Redaktørar
* Henning Meese 2005 -
* Morten Kristiansen 2001 - 2005
* Roar Nerdal 1995 - 2001
* Paal Leveraas 1990 - 1995
* Toralv Østvang 1989 - 1990
* Knut Ivar Skeid 1985 - 1989
* Per H. Berrefjord 1983 - 1985

## Bakgrunnsstoff
* Computerworld
* Computerworld: Saker fra 1994 på nett 
* Computerworld PL

## Kjelder
Kjetil Rekdal

**Kjetil André Rekdal** () er ein norsk fotballtrenar og tidlegare fotballspelar. Han er i dag trenar for Ham-Kam. 

Han trena Vålerenga frå 2001 til 2006 og er den trenaren som var tilsett lengst i klubben. Han gjekk så til Lierse, før han byrja å trene Kaiserslautern, der han fekk sparken 9. februar 2008.

## Aktiv spelar
Som aktiv fotballspelar spela han på midtbanen. Han har spela 83 landskampar i perioden 1987 til 1998. Han blir m.a. hugsa for utlikningsmålet på Wembley mot England i VM-kvalifiseringa i 1992, men særleg for sigersmålet (straffespark) mot Brasil i VM i 1998 som gav Noreg plass i åttandedels-finalen. 

Han spela nokre kampar dei første åra som trenar.

## Karriere som spelar
*(oppdatert 9. februar 2008)*



## Karriere som trenar

Som trenar for Vålerenga, vann Rekdal seriegull i sesongen 2005. Rekdal valde å forlate klubben i august 2006, etter eige utsegn fordi han «ikkje gidd å dra heile landet rundt for å verte pissa på.»
I sesongen 2006/07 hadde Rekdal eit mislukka forsøk på å redde belgiske Lierse frå nedrykk.
Sidan 2008 har han vore trenar for Ålesund FK, og høgdepunktet i Ålesund er cupcullet frå 2009, då Ålesund slo Molde på straffer i finalen.

## Kjelder

* 


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjetil Rekdal|Kjetil Rekdal]]» frå , og «[[:en:|Kjetil Rekdal]]» frå  den 10. mai 2006.*
Mahogni

**Mahogni** er namnet på trevirke som er kjenneteikna av ein vakker raudbrun farge når det er polert.
Dei fleste trea som blir kalla mahogni høyrer til mahognifamilien (Meliaceae).
Mahogni er lett å bearbeida og motstandsdyktig mot termittåtak og vatn, noko som gjorde at ein tidlegare brukte det til å laga møbler og båtar. I dag er dei fleste former for mahogni verna som truga artar av CITES-avtalen.

Namnet «mahogni» blei først brukt om to tretypar i den nye verda; vestindisk mahogni eller cuba-mahogni (*[[Swietienia]] mahagoni*) frå Karibia og hondurasmahogni (*Swietienia macrophylla*) frå Sentral- og Sør-Amerika. Seinare er det òg blitt brukt om liknande treslag frå både Afrika og Asia, som *[[Khaya]] ivorensis*, *Khaya senegalensis* og nokre artar i slekta *[[Carapa]]* frå Afrika, indisk mahogni om fleire artar frå slekta *[[Toona]]*, kvit mahogni av kasjutre (*Anacardium occidentale*) og australsk mahogni,  av *Eucalyptus marginata*.

## Kjelder
Gardar i Etnedal

Liste over gardar i Etnedal kommune, ordna etter gardsnummer.

### Nordre Etnedalen

* 27. Skår
* 28. Berge m/ Hagasetlien
* 29. Hagaseth m/ Hagasethlien øvre
* 30. Bergsbakkene
* 31. Steinset
* 32. Ton østre
* 33. Higdem
* 34. Solbrekken øvre
* 35. Solbrekken nedre

### Bruflat

* 112. Hestekind nordre
* 113. Langedal
* 114. Graneim
* 115. Solbjør
* 116. Espeseth
* 117. Kringli
* 118. Li
* 119. Li søndre
* 120. Byffellien
* 121. Bakke
* 122. Purkestad
* 123. Kleivgård
* 124. Flågeim
* 125. Solbjør
* 126. Lunde
* 127. Finstuen
* 128. Madslangrud
* 129. Markestad
* 130. Prestøen
* 131. Hovde
* 132. Haug nedre
* 133. Haug øvre
* 134. Berg
* 135. Hestkinn søndre
* 136. Breien
* 137. Fjeld nordre
* 138. Fjeld mellem
* 139. Fjeld søndre
* 140. Bruflat
* 141. Espelien øvre
* 142. Espelien nedre
* 143. Jensvalsøen eller Oreøen
* 144. Midtbøen
* 145. Øvre Markestad eller Lierskog
* 146. Bergstølskogen
* 147. Østre Blesaskogen
* 148. Tokøen
* 149. Bergstølen
* 150. Gjærliseteren

## Kjelde
* Matrikkelutkastet av 1950

## Sjå òg
* Gardar i Oppland fylke
Glåmos

**Glåmos** er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Sør-Trøndelag fylke. Kommunen vart oppretta i 1926 då Røros vart delt i fire (Brekken, Glåmos, Røros og Røros landsokn). Glåmos hadde ved opprettinga 983 innbyggjarar.

1. januar 1964 vart dei fire kommunane på nytt slegne saman til ein kommune med namnet Røros. Glåmos hadde på dette tidspunktet eit folketal på 700.
Strømm

**Strømm** er ein tidlegare sjølvstendig kommune som har høyrt til både Buskerud og Vestfold fylke. Strømm vart skipa som Strømm formannskapsdistrikt i 1837, men alt i 1838 slegen saman med Svelvik, og under namnet Svelvik formannskapsdistrikt vart området overført frå Buskerud amt til dåverande Jarlsberg og Larvik amt (Vestfold).

I 1845 vart Strømm og Svelvik delte i to sjølvstendige kommunar: Strømm (Strømmen) med 794 og Svelvik med 1&nbsp;201 innbyggjarar.

1. januar 1964 vart Strømm og Svelvik på nytt slegne saman til ein kommune med namnet Svelvik. Strømm hadde ved samanslåinga 2&nbsp;618 innbyggjarar.

Jacob Modalsli var frå Strømm.

## Kjelder
Gardar i Lesja

Liste over gardsnamn på gardar i Lesja kommune i Oppland fylke, ordna etter gardsnummer.

### Lesjaskog

* 1. Stueflotten
* 2. Bjorlien
* 3. Rånå
* 4. Einbu nordre
* 5. Kvam nordre
* 6. Kvam søndre
* 7. Einbu søndre
* 8. Lien
* 9. Øverlien
* 10. Enstad lille
* 11. Enstad store
* 12. Slette
* 13. Skotte
* 14. Sæter nordre
* 15. Sæter søndre
* 16. Bjølverud nordre
* 17. Bjølverud søndre
* 18. Brandlien
* 19. Brandlistuen
* 20. Mærrasletten
* 21. Bryggen
* 22. Blonkeberget
* 23. Sletten nordre
* 24. Sletten søndre
* 25. Tandsæteren nordre
* 26. Tandsæteren søndre
* 27. Sandgro
* 28. Gravset
* 29. Pladsen
* 30. Løkken
* 31. Knipstuen
* 32. Knipen nordre
* 33. Knipen søndre
* 34. Doset nordre
* 35. Doset søndre
* 36. Doset lille
* 37. Myren nordre
* 38. Lesja verk
* 39. Torsplassen
* 40. Endresplassen
* 41. Fransplassen
* 42. Morken nordre
* 43. Morken mellem
* 44. Morken søndre
* 45. Nygården
* 46. Sandan
* 47. Flatrusten
* 48. Rise

### Lesja

* 49. Leirmoen nordre
* 50. Leirmoen søndre
* 51. Mosenden
* 52. Mosendsletten
* 53. Aavangen
* 54. Vangen
* 55. Leirmoen nedre
* 56. Rise
* 57. Motterud
* 58. Sæterjordet søndre
* 59. Skrøien
* 60. Kjelshus
* 61. Stavheim nordre
* 62. Stavheim søndre
* 63. Hagen
* 64. Hoset
* 65. Bjøkne
* 66. Holen nordre
* 67. Holen søndre
* 68. Nordrehus
* 69. Nørstegård
* 70. Flitti
* 71. Skarphol
* 72. Torhol
* 73. Brennjord
* 74. Rudi
* 75. Brennjordhaugen
* 76. Brenna
* 77. Breigutu
* 78. Svartbrenna søndre
* 79. Svartbrenna nordre
* 80. Kloppådalen
* 82. Herrasletten
* 83. Lyftingmo nedre
* 84. Lyftingmo mellem
* 85. Lyftingmo øvre
* 86. Nilsplassen
* 87. Kålådalen
* 88. Avdem lille
* 89. Avdem store
* 90. Tynnøl (Tøndevold)
* 91. Lia
* 92. Siem
* 93. Bellen
* 94. Nord-Hole nordre
* 95. Nord Hole søndre
* 96. Steine
* 97. Hogsvål
* 98. Kolstad store
* 99. Kolstad lille
* 100. Hage
* 101. Hages - Tande
* 102. Lesja prestegård
* 103. Nest - Tande
* 104. Tande store
* 105. Sør - Hole nordre
* 106. Sør - Hole Neristuen
* 107. Holsbrekken
* 108. Flagestad
* 109. Hatrem Oppigård
* 110. Hatrem Nerigård
* 111. Hauge
* 112. Ølstad
* 113. Sili
* 114. Uleteig
* 115. Kaarbø
* 116. Augaard
* 117. Bø - Sørigård
* 118. Bø - Nordigård
* 119. Isaksbø
* 120. Selsjord
* 121. Hovauk
* 122. Holåker
* 123. Nyjagen
* 124. Håkestad
* 125. Hådi
* 126. Bottem Nordigård
* 127. Bottem Oppigård
* 128. Bottem Nerigård
* 129. Bottem Sørigård
* 130. Teigen nedre
* 131. Teigen øvre
* 132. Brekken
* 133. Rolstad nordre
* 134. Rolstad søndre
* 135. Nørstebø Nordistuen
* 136. Skålgård
* 137. Nørstebø Neristuen (Tjuk)
* 138. Sørunggård
* 139. Ommundgård
* 140. Sønstebø
* 141. Joramoen
* 142. Brenna
* 143. Joramoen
* 144. Klukstadløkken
* 145. Einbu
* 146. Nøisom
* 147. Brendhaugen
* 148. Norderhusgrinden
* 149. Vangløkken
* 150. Tanktomten

## Kjelder
* Matrikkelutkastet av 1950

## Sjå òg
* Gardar i Oppland fylke
Gardar i Time

Liste over gardsnamn på gardar i Time kommune i Rogaland fylke, ordna etter gardsnamn. Gardsnummeret er oppgjeve.

* Auglend i Time, gnr. 9
* Breilia i Time
* Brekko, gnr. 36
* Bryne, gnr. 1
* Eikeland
* Fjermestad
* Fosse
* Fotland
* Frøyland
* Garborg, gnr. 62
* Garpestad
* Grødem
* Hadland i Time, gnr. 37
* Haugland nera 
* Haugland øvra
* Helland nera
* Helland øvra
* Herigstad
* Hognestad, gnr. 9
* Holen
* Høyland i Time
* Håland i Time
* Håland øvra
* Kalberg nora
* Kalberg søra
* Kartavoll
* Kvernaland
* Lende i Time
* Line i Time
* Lye
* Løge austre
* Løge vestre
* Mauland
* Mellemstrand
* Mossige
* Netland
* Njå
* Norheim
* Oma litla
* Oma stora
* Ree i Time
* Rossaland
* Salen
* Seland i Time
* Serigstad
* Sikvaland
* Sjelset
* Skrudland
* Skårland
* Steinsland
* Taksdal
* Tegle
* Time nera
* Time øvra
* Tjensvoll i Time
* Tjåland
* Tunheim i Time
* Undheim litla
* Undheim stora
* Vestly i Time
* Øygard i Time
* Årrestad
* Åsen i Time
* Åsland i Time

## Kjelder
* Birger Lindanger og Jørg Erik Vaula: *Time gard og ætt band I*, Stavanger 2004. ISBN 82-7096-360-7
* Matrikkelutkastet av 1950

## Sjå òg
* Gardar i Rogaland fylke
Likbrenning

**Likbrenning**, **kremering** eller **kremasjon** er ein skikk som går ut på at kroppen til den avlidne vert brent opp &mdash; anten på bål eller i ein kremasjonsomn. Likbrenning har vore nytta i mange ulike kulturar kringom i verda i meir enn 20 000 år. Men ikkje før på midten av 1800-talet byrja ein å byggje særskilde omnar for å kremere dei avlidne i.I dag er likbrenning særleg vanleg blant hinduar og sikhar, der brenning på bål framleis er skikken, men likbrenning er òg vanleg blant kristne og humanetikarar, der brenninga går føre seg i krematorium. Innanfor jødisk og muslimsk tradisjon unngår ein derimot kremering.

Vanlegvis, til dømes i Europa, er likbrenning (kremering) eit alternativ til å jordfeste den avlidne ubrent i ei kiste som vert grave ned i jorda på ei kyrkjegard eller ein gravlund, altså eit område innretta til føremålet. Likeeins vert òg leivningane etter dei kremerte, den såkalla oska, som vert plassert i ei urne på krematoriet, i dei fleste høve grave ned i jorda på ein offentleg gravplass. Men i mange land er det òg reglar som gjev høve til å strø oska ut i sjø eller hav, eller over land på stader der dette ikkje er til ulempe eller verker støytande for andre, eller urna med oska kan setjast andre plassar til minne om den avlidne. Såleis er urnene med oske etter komponisten Edvard Grieg og hans hustru plassert i eit rom i ein bergskrent på eigedomen *[[Edvard Grieg Museum Troldhaugen|Troldhaugen]]* som dei hadde på Hop i Bergen, no museum.

I Noreg vart retten til kremasjon fremma av såkalla *kremasjons- eller likbrendingsforeninger* frå slutten av 1800-talet, med Bergens Likbrendingsforening i brodden. Denne foreininga hadde arbeidd for saka frå 1893. Arkitekt Schak Bull var den fyrste leiaren av denne foreininga, og det vesle som finst av arkivmateriell etter foreininga vart funne mellom dei arkivsakene har etterlet seg, og som er teke vare på av Bergen Byarkiv.

Ei *Lov om Ligbrænding* vart vedteke 11. juni 1898, men dei fyrste åra måtte lika sendast til Göteborg i Sverige for å verte kremerte. Det fyrste krematoret i Noreg vart teke i bruk på Møllendal i Bergen i 1907, teikna av arkitekt Schak Bull, som òg teikna fleire andre viktige bygg i Bergen.

## Sjå òg
* Enkjebrenning

## Bakgrunnsstoff
*For norske tilhøve: Lov om gravplasser, kremasjon og gravferd (gravferdsloven).
*Bergen Byarkiv om kremasjon.
Kuvlungane

**Kuvlungane** var ei gruppe i den norske borgarkrigstida. Kuvlungane vart danna i 1184, og hadde Jon Kuvlung som hovding. Jon hadde vore munk på Hovedøya og namnet kuvlung var eit spottenamn birkebeinarane nytta om flokken (norrønt språk: kufl tyder munkehette). Kuvlungane vart slegne av kong Sverre ved Bergen i 1188 der Jon Kuvlung fall.
Lendmannspartiet

**Lendmannspartiet** er ei nemning på ei gruppering i borgarkrigstida i Noreg. I tida etter 1150-åra ynskte dei å innføra einekongedøme etter europeisk modell. Gruppa vart utgjort av kyrkja og ein del mektige lendmenn. Ein leiande person innan grupperinga var Erling Skakke.