open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ma'agan Michael

**Ma'agan Michael** (hebraisk skrift מַעֲגַן מִיכָאֵל, tyder Michael-ankerplassen) er ein kibbutz i Israel. Han er den største kibbutzen i landet med eit folketal på over 1&nbsp;400 innbyggjarar (utanom innhenta arbeidskraft), og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune.

## Geografi

Kibbutzen ligg 30&nbsp;km sør for Haifa og 70&nbsp;km nord for Tel Aviv nær Middelhavet vest for Karmelberget. I sør ligg kibbutzen Ma'ayan Zvi og i nord Taninimelva. Han ligg nord for den store arabiske landsbyen Jisr az-Zarqa.

Den opphavlege staden var ein vindfull, trelaus sandsteinsås (eolianitt). Noko av dette landområdet var ein del av den tørrlagte Kabarra-sumpen. Dei nærliggande Timsah-kjeldene, som er kjelda til Taninimelva, er ein av die få lokale kjeldene for brakkvatn for dei mange fiskedammane kring kibbutzen.Nahal Taninim naturreservat ligg sør for kibbutzen og her ligg ein gammal romersk dam og akvedukt, som er restaurert.

## Historie
Ma'agan Michael vart grunnlagd den 25. august 1949 av ei gruppe på 154 medlemmar og 44 barn, som slo seg saman i 1942, dei fleste frå Den hebraiske speideren. Han fekk namnet *Ma'agan* (*ankerplass*) fordi dei ønskte å leve av fiske, og *Michael* etter Michael Polak, som donerte pengar til Palestine Immigrant Colonization Association (PICA).

Gruppa hadde først base i ein mellombels Jewish Agency-leir i Pardes Hanna, der dei lærte seg det dei trengde for å skape ein sjølvstendig busetnad, mellom anna korleis dyrke sitruslundar og halde kyr, får og høns.

Etter kvart fekk gruppa med seg yngre emigrantar frå Tyskland og Austerrike. Gruppa vart verande i Pardess Hanna fram til slutten av andre verdskrigen, medan fleire medlemmar vart sende utanlands som sendebod. Andre vart med i Den jødiske brigaden, Palmach, arbeidde i andre kibbutzar, i Daudehavsverket i Sdom, eller i den nyoppretta våpenindustrien.

I 1946 flytta hovudkvarteret til Haganah gruppa til ein mellombels stad i Rehovot. Denne busetnaden vart nytta som dekke for ein løynd undergrunnsfabrikk som produserte 9mm-ammunisjon til Sten-maskinpistolar. I denne perioden levde medlemmane i kibbutzen eit dobbeltliv for å skjule den ulovlege våpenfabrikken frå dei britiske styresmaktene. I 1948 vart fabrikken flytta til det nyoppretta Military Industries (TAAS). Staden i Rehovot er i dag bevart som *Ayalon Museum*.

Det meste av jordbruksområdet til kibbutzen var tørrlagt land frå Kabarra-sumpen, som vart drenert i 1920-åra med støtte frå baron Rothschild og utført av jødiske pionerar og lokale beduinar. Eit lite myrområde er att, og vert nytta som beitemark for hestar og som naturreservat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ma&#39;agan Michael|Ma&#39;agan Michael]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Ma'agan Michael
Nahsholim

**Nahsholim** (hebraisk skrift נַחְשׁוֹלִים, tyder 'Tidvassbølgjene') er ein kibbutz og ein feriestad ved kysten, nord i Israel. Han ligg nær Zikhron Ya'akov og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 399.

Kibbutzen vart grunnlagd i 1948 på landområdet til arabiske landsbyen al-Tantura. Ein glasflaskefabrikk vart grunnlagd der av baron Rothschild i 1891. I dag ligg det eit arkeologisk museum her med lekamar funne i utgravingar ved Tel Dor sidan 1980. Her finn ein òg mange lekamar som mennene til Napoleon etterlet seg her i 1799.

Kibbutzen dyrkar bananar, avokado og bomull, og held fisk i fiskedammar. Han driv òg ein plastikkfabrikk som produserer vatningsutstyr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nahsholim|Nahsholim]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Feriestaden
Neve Yam

**Neve Yam** (hebraisk skrift נְוֵה יָם, tyder 'Sjøheimen') er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg kring 20&nbsp;km sør for Haifa og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 206.

Kibbutzen vart grunnlagd i 1939 av medlemmar av Gordonia ungdomsrørsle, og tener som base for Palyam. I nærleiken ligg ein geysir som sprutar sjøvatn når havet er uroleg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neve Yam|Neve Yam]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sdot Yam

**Sdot Yam** (hebraisk skrift שְׂדוֹת יָם, tyder Sjøslettene) er ein kibbutz i Haifa distrikt i Israel ved kysten av Middelhavet.

Han vart grunnlagd i 1936 og flytta til den noverande staden på sørsida av den gamle byen og dei arkeologiske ruinane av Caesarea, i 1940. Kibbutzen høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune, og hadde eit folketal på 682 i 2006.

## Historie

Sdot Yam vart grunnlagd i 1936, i regionen Krayot, like sør for Haifa. Han vart grunnlagd etter ønske frå David Ben-Gurion i tida då britane nekta jødar å kome inn i Palestina. Samfunnet baserte seg tilsynelatande på fiske, men var i røynda ein base for Palyam for å smugle inn ulovlege emigrantar.

I 1940 vart kibbutzen flytta til den noverande staden sør for Caesarea. Dei nye innbyggjarane var ein gar'in frå Mahanot HaOlim ungdomsgruppe.

## Økonomi
Kibbutzen baserte seg opphavleg på fiskeri, men heller i dag meir mot jordbruk. Her er det banan-plantasjar, avokadotre og mjølkekyr. Den største arbeidsgjevaren i kibbutzen er Caesarstone Sdot-Yam Ltd..

Turisme er òg ei stor næring i kibbutzen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sdot Yam|Sdot Yam]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad 
*Hannah Senesh-huset
Metakarpofalangealledd

**Metakarpofalangealledda** (*articulationes metacarpophalangeae*), ofte forkorta til **MCP-ledda**, er dei ledda som koplar mellomhandsknoklane til falangane i fingrane. Dei dannar med andre ord fingerknokane mellom handa og fingrane. Desse eggledda blir forma ved at leddknokane i mellomhandsbeina fyller ut innoverkrumminga i den proksimale enden av grunnfalangane. Unnataket er grunnleddet i tommelfingeren, som er eit hengselledd.

## Struktur

### Leddband
Av leddband i fingrane finn ein volarplatene i interfalangeal- og metakarpofalangealledda og kollateralligamenta i metakarpofalangealledda.

### Dorsale overflater
Dei dorsale leddoverflatene er kledd med utvidingar av ekstensorsenene, i tillegg til noko laust bindevev som festar seg til dei djupe overflatene av senene i knoklane.

## Funksjon
Rørsle i desse ledda skjer gjennom fleksjon, ekstensjon, adduksjon, abduksjon og sirkumduksjon. Abduksjon og adduksjon er i stor grad avgrensa, og er umogeleg når fingrane er forma som ein knyttneve.

Musklane som styrer fleksjon og ekstensjon er:

## Klinisk relevans
Leddbetennelse i metakarpofalangealleddet er eit kjenneteikn ved leddgikt, til skilnad frå osteoartritt, som kjenneteiknar dei ytre interfalangealledda.

## Andre dyr
Kodeledd er det tilstavarande leddet hjå mange firbeiningar, særleg hestar og hovdyr.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Metacarpophalangeal joint|Metacarpophalangeal joint]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Ein Karmel

**Ein Carmel** (hebraisk skrift עֵין כַּרְמֶל, tyder Karmelkjelda) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær Atlit og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 417.

Kibbutzen vart grunnlagd i 1947 av tidlegare innbyggjarar i Ein HaYam og Ramat Rachel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ein Carmel|Ein Carmel]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
HaHotrim

**HaHotrim** (hebraisk skrift הַחוֹתְרִים, tyder 'Roarane') er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær Tirat Carmel og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2012 hadde han eit folketal på 631.

## Historie
Kibbutzen vart starta opp i desember 1941 då eit arbeidsselskap vart starta opp nær Kiryat Haim av emigrantar frå Tsjekkoslovakia og Tyskland. Kibbutzen vart grunnlagd i 1952 på landområdet til ein avfolka arabisk landsby kalla Al-Tira i juni 1948.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:HaHotrim|HaHotrim]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
HaBonim i Israel

**HaBonim** (hebraisk skrift הַבּוֹנִים, **Byggjarar**) er ein moshav shitufi nord i Israel. Han ligg 5&nbsp;km sør for Atlit og 3&nbsp;km nord for kibbutz Nahsholim og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 259.

## Historie
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av HaBonim-rørsla på landområde som høyrte til den avfolka palestinske landsbyen Kafr Lam. Dei første innbyggjarane kom frå Storbritannia og Sør-Afrika. Han vart nasjonalt kjend 11. juni 1985 på grunn av HaBonim-katastrofen, då ein buss og eit tog kolliderte, og 22 menneske mista livet, 19 av dei skulebarn. Det vart reist eit minnesmerke ved skinneovergangen.

## Landemerke

Aust i moshaven ligg ruinane av mellomalderborga Cafarlet, som stundom vert kalla *HaBonimborga*.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:HaBonim, Israel|HaBonim, Israel]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Cafarletborga  på Gemsinisrael.com
Bat Shlomo

**Bat Shlomo** (hebraisk skrift בָּת שְׁלֹמֹה, tyder 'Salomons dotter') er ein moshav nord i Israel. Han ligg på sørsida av Karmelberget nær Binyamina og Zikhron Ya'akov, og vart opphavleg bygd på 8068 mål land. Han høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 1947 hadde han eit folketal på 100. I 2006 hadde han eit folketal på 424.

Landsbyen vart grunnlagd i 1889 som ein dotterbusetnad til Zichron Ya'akov, betalt av baron Rothschild, og vart kalla opp etter Betty Salomon, dotter til Salomon Mayer von Rothschild (onkelen til baronen). I 1951 vart ein moshav grunnlagd av transilvanske og jemenittiske emigrantar frå den originale landsbyen.
Landsbyen hadde opphavleg tenkt å livnære seg på vindruer, men dette vart aldri noko av.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bat Shlomo|Bat Shlomo]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Beit Hanania

**Beit Hanania** (hebraisk skrift בֵּית חֲנַנְיָה, tyder 'Hananiahuset') er ein moshav nord i Israel. Han ligg like sør for Karmelberget nær Zikhron Ya'akov og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 687.

Moshaven vart grunnlagd i 1950 av Palestina Jewish Colonization Association (PICA) og emigrantar frå Aust-Europa. Han vart kalla opp etter Hanania Gottlib, ein leiar i PICA.

Israel nasjonalsti går gjennom moshaven. Ein akvedukt bygd i tida til Hadrian ligg ved inngangen til landsbyen, medan Taninimelva naturreservat ligg i nærleiken. Taninimelva flyt gjennom parken, som er kalla opp etter alligatorar (hebraisk skrift תנינים, *Taninim*) som fram til byrjinga av 1900-talet heldt til i den nærliggande Cabra-sumpen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beit Hanania|Beit Hanania]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dor i Hof HaCarmel

**Dor** (hebraisk skrift דּוֹר) er ein moshav nord i Israel. Han ligg nær Zikhron Ya'akov og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 343.  Moshaven vart grunnlagd på landområdet til den avfolka palestinske landsby Tantura, aust for den gamle landsbyen, i 1949.

Moshaven vart grunnlagd av jødiske innvandrarar frå Hellas, som seinare fekk selskap av jødiske flyktningar frå Irak. Han vart kalla opp etter den gamle fønikiske byen Dor, som var busett av Manasse-stamma i israelittisk tid. Byen er nemnt i Bibelen, i Josvas bok 17:11 og 1. Krønikebok 7:29. Han vart kalla opp etter Tantura etter den arabiske erobringa. Den antikke byen Dor låg på ein tell nord for dagens  moshav, oppom kibbutz Nahsholim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dor, Israel|Dor, Israel]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
*
Ein Ayala

**Ein Ayala** (hebraisk skrift עֵין אַיָּלָה, tyder Hjortekjelda) er ein delvis felles moshav nord i Israel. Han ligg ved foten av Karmelberget kring 20&nbsp;km sør for Haifa og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 789.

## Historie
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av emigrantar frå Tsjekkoslovakia. I følgje Benny Morris, høyrte landområdet til den avfolka palestinsk-arabiske landsbyen Ayn Ghazal, men Walid Khalidi skriv at dette ikkje er korrekt.

I dag er er gardsbruk hovudnæringa til moshaven, hovudsakleg dyrking av grønsaker og frukt. Mange av innbyggjarane arbeider òg i Haifa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ein Ayala|Ein Ayala]]» frå ,  den 8. april 2015.*  
 
*
*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Eggledd

Eit **eggledd** (*articulatio ellipsoidea*) er ei oval leddflate, ein sokalla kondyle, som fyller ei elliptisk krumming for å danne eit ledd. Desse ledda kan røre seg langs to plan gjennom fleksjon, ekstensjon, adduksjon, abduksjon og sirkumduksjon. Dei er eit toaksa ledd, det vil seie at det kan røre seg framover, bakover og sidelengs, men ikkje rotasjonelt kring ein akse.

Døme på eggledd er handleddet (radiokarpalleddet), metakarpofalangealleddet og metatarsofalangealleddet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Condyloid joint|Condyloid joint]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Megadim

**Megadim** (hebraisk skrift מְגָדִים, tyder 'Det beste') er ein moshav nord i Israel. Han ligg ved middelhavskysten nær Atlit og hovudveg 4, kring 12 kilometer sør for Haifa og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 789.

Han vart grunnlagd i 1949 av emigrantar frå Nord-Afrika og Egypt. Namnt er eit ord frå Bibelen, nemnt i Femte mosebok 33:13 : «Måtte Herren velsigna hans land med **det beste** frå himmelen, med dogg...» og i Høgsongen 4:13; «Vokstrane dine er ein paradishage av granateple og **herleg** frukt, hennabuskar og nardusplanter.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Megadim|Megadim]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Geva Karmel

**Geva Carmel** (hebraisk skrift גֶּבַע כַּרְמֶל, tyder Karmelåsen) er ein moshav nord i Israel. Han ligg nær Atlit og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 851.

Moshaven vart grunnlagd i 1949 av emigrantar frå Tunisia og Tyrkia, inkludert Moshe Sardines, som einare var medlem av Knesset for Mapai.

Moshaven vart bygd aust for landsbyen al-Sarafand, og kalla opp etter og bygd på landområdet til den avfolka palestinske landsbyen Jaba', kring 1&nbsp;km nordvest for landsbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Geva Carmel|Geva Carmel]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*
*
Kerem Maharal

**Kerem Maharal** (hebraisk skrift כֶּרֶם מַהֲרַ"ל, tyder Maharal-vingarden) er ein moshav nord i Israel. Han ligg nær Atlit og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 566.

Moshaven vart grunnlagd i 1949 av ei gruppe jødiske holocaustoverlevande, opphavleg frå Tsjekkoslovakia, som immigrerte til Israel med hjelp av Aliya-rørsla etter andre verdskrigen. Han vart bygd på landområdet til den avfolka palestinsk-arabiske landsbyen Ijzim, som vart erobra av IDF i Operasjon Shoter under den israelske sjølvstendekrigen.  Han vart kalla opp etter den legendariske rabbien Judah Loew ben Bezalel frå 1500-talet, òg kalla «Maharal».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kerem Maharal|Kerem Maharal]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Atlit

**Atlit** (hebraisk skrift עַתְלִית) er ein kystby sør for Haifa i Israel. Han var opphavleg ein utpost for krossfararane som fall i 1291. Den moderne landsbyen vart grunnlagd i 1903 med støtte frå baron Edmond de Rothschild. Folketalet er i dag 5&nbsp;797. Atlit interneringsleir ligg i nærleiken.

## Historie

Atlit har spor etter busetnader sidan tidleg i bronsealderen. Krossfararane bygde Chateau Pelerin, eit av dei største festningsverka i Det heilage landet, og ein av dei siste gjenverande utpostane til krossfarane som stod i mot åtak frå Baibars. Atlit vart verande hos krossfarane fram til 1291. Ruinane av borga står framleis. 

I 1881 noterte Survey of Western Palestina at det fanst ein liten arabisk landsby her med leirhytter og eit folketal på 200. I 1903 bygde jødiske nybyggjarar ein landsby i nærleiken dei òg kalla Atlit. Under Palestinamandatet, vart arabiske og jødiske landsbyar statistisk rekna som same landsby. I 1938 var det 508 arabarar og 224 jødar. Den arabiske folkesetnaden minka kraftig i 1940-åra på grunn av sal av landområde, så i 1944-1945, var det berre 150 arabarar att der (90 muslimar og 60 kristne) i lag med kring 510 jødar. Kvifor dei gjenverande arabarane drog i 1948 er ukjend.

Atlit fekk status som lokal kommune i 1950, men i 2004 vart han ein del av Hof HaCarmel regionale kommune.

Atlit interneringsleir vart nytta av dei britiske styresmaktene til å halde jødiske emigrantar til Palestina. Dette er i dag eit musen i Ha'apala. Ein base for Israel sin marinekommando ligg i nærleiken.

## Venskapsbyar
* Nardò (Italia)

## Sjå òg
*Atlit marinebase

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Atlit|Atlit]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ein Hod

**Ein Hod** (hebraisk skrift עֵין הוֹד) er ein fellesbusetnad nord i Israel. Han ligg sør for Karmelberget og søraust for Haifa nord i Israel og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2008 hadde han eit folketal på 559.

Landsbyen ligg i ei åsside mellom olivenlundar, med utsyn over Middelhavet og ei krossfararborg frå 1100-talet. Før den arabisk-israelske krigen i 1948 låg den palestinske landsbyen Ein Hawd der Ein Hod no ligg. Dei fleste arabiske innbyggjarar vart forflytta som følgje av krigen, men somme vart verande att og slo seg ned i nærleiken, og danna ein ny landsby, som òg heiter Ein Hawd. Etter eit mislukka forsøk på å starte ein moshav på staden vart Ein Hod ein kunstnarkoloni i  1953.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ein Hod|Ein Hod]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*
*[[Meron Benvenisti|Benvenisti, Meron]], Maxine Kaufman-Lacusta (translator)  (2002), [http://books.google.com/books?id=7itq6zYtSJwC Sacred Landscape: The Buried Historie of the Holy Land Since 1948], ISBN 0-520-23422-7, ISBN 978-0-520-23422-2  376 pages   s.&nbsp;193–195.
**alternative link: [http://www.ucpress.edu/books/pages/8205/8205.ch05.html  Sacred Landscape: The Buried Historie of the Holy Land since 1948.]  s.&nbsp;193–195.
*
*
*
*
*
*Mülinen, Egbert Friedrich von  1908,  * Beiträge zur Kenntnis des Karmels* «Separateabdruck aus der Zeitschrift des Deutschen Palëstina-Vereins Band XXX (1907) Seite 117-207 und Band XXXI (1908) Seite 1-258.» 
* (winner of the 1999 [[Albert Hourani Book Award]])
*Velde, Carel Willem Meredith van de  (1854): * Narrative of a Journey Through Syria and Palestina in 1851 and 1852.*  VOL I.*
 

## Bakgrunnsstoff
*Velkomen til 'Ayn Hawd
*Ein Hod kunstnarlandsby - offisiell side
*Janco Dada Museum
Ein Hawd

**Ein Hawd** (arabisk عين حوض; hebraisk skrift עין חוד) er ein arabisk landsby nord i Israel. Han ligg nær Haifa og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 65.

## Historie
Landsbyen vart grunnlagd etter den arabisk-israelske krigen i 1948 då 35 medlemmar frå familien Abu al-Hija frå den avfolka landsbyen Ein Hawd (no kalla Ein Hod) kom attende til landsbyen etter å ha kome ut frå israelske fengsel. Dei nekta å forlate området og slo seg ned på landområdet til landsbyen. Her grunnla dei ei ny landsby. I starten godkjende israelske styresmakter namnet Kfar Abu al-Hija. I 1978 kravde innbyggjarane å få attende namnet Ein Hawd. Forsøk på å flytte dei var mislukka og dei fekk til slutt israelsk borgarskap. Den nye landsbyen vart ikkje anerkjend i starten, men i 1992 vart han registrert som ein arabisk landsby. I 2005 vart Ein Hawd fullt ut anerkjent og vart mellom anna kopla til det isrealske straumnettet.

I 1978 byrja landsbyen å fjerne gjerda som israelske styresmakter hadde sett opp kring landsbyen i 1964 og bygde 24 nye hus.

Etter Ein Hawd vart anerkjend av dei israelske styresmaktene vart han ein del av Hof HaCarmel regionale kommune. 

## Sjå òg
* Arabiske stader i Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ein Hawd|Ein Hawd]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Kfar Galim

**Kfar Galim** (hebraisk skrift כְּפַר גַּלִּים, tyder Bølgjelandsbyen) er ein kostskule og ungdomslandsby nord i Israel. Han ligg nær Tirat Carmel og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 288.

Skulen vart grunnlagd i 1952 av Haifa kommune og departementet for immigrasjon.

Kfar Galim driv ein ungdomsskule, ein vidaregåande skule, ein høgskule og ein gard. Han har òg sovesalar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Galim|Kfar Galim]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Nir Etzion

**Nir Etzion** (hebraisk skrift נִיר עֶצִיוֹן, tyder *Etzion-enga*) er ein religiøs moshav shitufi nord i Israel. Han ligg mellom Ein Hod og Ein Hawd nær Atlit og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2007 var folketalet 877.

Landsbyen vart grunnlagd i 1950 som ein kibbutz av flyktningar frå Kfar Etzion og Be'erot Yitzhak (som var fanga av jordanske og egyptiske soldatar under den arabisk-israelske krigen i 1948) i tillegg til Holocaust-overlevande og medlemmar av *Ahdut* og *Tikva* kvutzot. Han vart kalla opp etter Kfar Etzion.

I 1953 vart han omgjort til ein moshav shitufi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nir Etzion|Nir Etzion]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Ofer

**Ofer** (hebraisk skrift עֹפֶר, tyder 'Hjortekalv') er ein moshav nord i Israel. Han ligg sør for Haifa og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 402.

Moshaven vart grunnlagd i 1950 av emigrantar frå India og Iran. Namnet kjem frå Ayn Ghazal (tyder *[[Hjorte]]kjelda*), den avfolka arabiske landsbyen som eigde landområdet moshaven vart bygd på. Jordbruksinntektene kjem frå kvegdrift, sauehald og høns, i tillegg til at det vart dyrka grønsaker og blomar. Noko av inntektene kjem òg frå turisme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ofer|Ofer]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Tzvi Sitrin

**Kfar Tzvi Sitrin** (hebraisk skrift כפר צבי סיטרין, tyder Zvi Sitrin-landsbyen), òg kalla **Beit Tzvi** (hebraisk skrift בֵּית צְבִי, tyder Zvi-huset) er ein teknisk høgsukle og landsby nord i Israel. Han ligg nær hovudveg 4 og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 540.

Landsbyen vart grunnlagd i 1953 som ein profesjonell religiøs skule, og vart kalla opp etter Zvi Sitrin, ein leiar i Hapoel HaMizrachi i USA. Dei neste åra vart området kjøpt av Lev Leviev, og vart nytta som ein skule og yeshiva kalla «Or Avner» etter faren til Leviev. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Tzvi Sitrin|Kfar Tzvi Sitrin]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Meir Shfeya

**Meir Shfeya** (hebraisk skrift מֵאִיר שְׁפֵיָה) er ein ungdomslandsby og jordbrukskostskule nord i Israel. Han ligg nær Zikhron Ya'akov og høyrer til Hof HaCarmel regionale kommune. I 2006 budde det 300 studentar her.

## Historie

Landsbyen vart grunnlagd i 1891 som ein moshava like ved Zikhron Ya'akov. Namnet er ein kombinasjon av Meir, kalla opp etter Amschel Mayer (Meir) Rothschild, bestefaren til baron Rothschild, og ei forvansking av Shveia, ein nærliggande landsby.
 
I 1904 grunnla Israel Belkind, som starta Bilu, ein skule i landsbyen, som tok inn foreldrelaus ungar frå Kishinev-pogromen. Dette gjorde han til den første ungdomslandsbyen i landet. Han kalla staden *Kiryat Sefer*.

I 1917 vart Herzliya hebraiske vidaregåande skule mellombels flytta til landsbyen fordi jødane vart drivne ut frå Tel Aviv og Jaffa under fyrste verdskrigen. Fyrste verdskrigen etterlet mange foreldrelause barn i Jerusalem. Ein jenteskule kalla *Alizas omsorgssenter* vart grunnlagd på staden.

Landsbyen vart nytta som treningsbase for Hagana på grunn av den avsidesliggande plasseringa i fjella. I 1957 vart han driven i lag med staten og har sidan den gong eksistert som ein ungdomslandsby.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meir Shfeya|Meir Shfeya]]» frå ,  den 8. april 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
*Meir Shfeya Youth Village Ministry of Education
Menashe regionale kommune

**Menashe regionale kommune** (hebraisk skrift מועצה אזורית מנשה, *Mo'atza Azorit Menasheh*) er ein regional kommune nær byen Hadera nord i Israel. Han ligg på kystsletta sør i Haifa distrikt.

## Busetander
Denne regionale kommunen 21 busetnader innanfor grensene sine:

**Kibbutzar**
*Barkai 
*Ein Shemer 
*Gan Shmuel
*Kfar Glikson
*Lahavot Haviva 
*Magal 
*Ma'anit 
*Metzer 
*Mishmarot
*Regavim
**Moshavar**
*Ein Iron 
*Gan HaShomron 
*Kfar Pines
*Maor 
*Mei Ami 
*Sde Yitzhak 
*Talmei Elazar 
**Arabiske landsbyar**
*al-Arian 
*Meiser 
*Umm al-Qutuf
**Andre landsbyar**
*Alonei Yitzhak
*Sha'ar Menashe

## Sjå òg
* Wadi Ara

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Menashe Regional Council|Menashe Regional Council]]» frå ,  den 8. april 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Metatarsofalangealledd

**Metatarsofalangealledda** (*articulationes metatarsophalangeae*) er dei ledda som koplar mellomfotsknoklane i føtene til grunnfalangane i tærne. Det er ein type eggledd, det vil seie at dei er samansett av elliptiske eller runde leddflater (i mellomfotsknoklane), som sameinar med innoverkrumminga i grunnfalangane.

Volarplatene og kollateralligamenta utgjer leddbanda i desse ledda.

Ledda kan røre seg gjennom fleksjon, ekstensjon, adduksjon, abduksjon og sirkumduksjon.

## Sjå òg
* ilk

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Metatarsophalangeal articulations|Metatarsophalangeal articulations]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Bjoneroa

**Bjoneroa** er ei bygd i Gran kommune i Innlandet med om lag 500 ibuarar. Bygda ligg på vestsida av Randsfjorden, der Bjonevassdraget renn ut i innsjøen. Landskapet er dominert av skogkledde åsar som når opptil 400 meter over havet. 

Bygdesenteret ligg der riksveg 245 møter fylkesvegen over til Ådal. Her er både Sørum kyrkje, Bjoneroa skole, eldresenter, kulturbygg med både bibliotek og symjehall, brannstasjon, samt butikk og bensinstasjon. 

Mange i bygda pendlar til arbeid i grannekommunane Jevnaker og Ringerike. I bygda er folk sysselsett i offentlege yrke, noko skogbruk og landbruk, samt sesongbasert turisme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjoneroa|Bjoneroa]]» frå ,  den 8. april 2015.*
Ingdalen kyrkje

**Ingdalen kyrkje**, tidlegare Ingdalen kapell,er ei langkyrkje frå 1960 i Orkland kommune, Trøndelag fylke. Bygget er ei trekyrkje og har 140 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var John Tverdahl.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Jacobabad

**Jacobabad** (urduskrift *جیکب آباد*) er ein by i den pakistanske provinsen Sind. Han er administrasjonssenter for Jacobabad distrikt og Jacobabad taluka. Byen blei grunnlagd av den britiske generalen John Jacob i 1847 ved ein eksisterande landsby. Byen ligg nær grensa til Balochistan. Jernbanelinja til Pakistan Railways og ei rekkje vegar går gjennom byen.

## Geografi

Jacobabad har varmt ørkenklima (*BWh* i Köppen si klimaklassifisering) med særs varme somrar og milde vintrar. Gjennomsnittstemperaturen om sommaren, oppgjeven i 1875, var 37&nbsp;°C. Den høgaste temperaturen ein har målt her er 52,8&nbsp;°C, medan den lågaste er -3.9&nbsp;°C. Området har lite nedbør, og det meste fell i monsuntida frå juli til september.

## Historie
Byen blei grunnlagd i 1847 på staden der landsbyen Khangarh låg. General John Jacob, kommandanten av Sind Horse, grunnla byen og var opphav til namnet. Han døydde her i 1858, og er minna ved Victoria Tower sentralt i byen. 

I Britisk India var Jacobabad administrasjonssenter for Upper Sind Frontier District i Bombay Presidency og ein stasjonsby for Quetta-linja til jernbaneselskapet North-Western Railway. Jacobabad er kjend for sitt historiske fesjå som blei grunnlagd av britane for å få tak i gode hestar til kavaleriet sitt

## Samferdsle
Jacobabad er i dag eit jernbaneknutepunkt på linja mellom Rohri og Quetta.

Byen har ein flyplasss som ligg på grensa mellom Sindh og Balochistan. Denne huser også ein militærflyplass, Shahbaz Air Base, som blei brukt under Operation Enduring Freedom campaign in Afghanistan og også skal ha vore brukt til droneåtak mot mål i Dei føderalt styrte stammeområda nordvest i Pakistan.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jacobabad|Jacobabad]]» frå ,  den 9. april 2015.*
Lensvik kyrkje

**Lensvik kyrkje** er ei langkyrkje frå 1863 i Orkland kommune, Trøndelag fylke. Bygget er i tre og har 230 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Christian Grosch og byggmeister var Steffen Andersen Røe. Ho vart innvia av biskop Andreas Grimelund 26. oktober 1863.

Preikestolen er frå innviingsåret. Døypefonten er frå 1936 og er laga av treskjærar Ole K. Åsmul. Altartavla er frå 1935, er teikna av John Tverdahl og skåre ut av Ole K. Åsmul.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Harald U. Lied

**Harald Ulfert Lied** () var ein norsk gardbrukar og politikar, fødd i Sarpsborg i Østfold, oppvoksen i Gjøvik. I tida frå 1973 til 1989 representerte han Oppland og partiet Høgre på Stortinget.

Lied gjekk Gjøvik gymnas åra 1942-45. Dei to neste åra gjekk han på landbruksskule, fyrst  Vinterlandbruksskolen og så Hvam landbruksskole. Etter han tok eksamen ved skogskulen på Brandbu i 1951, arbeidde han i fem år som skogassistent, tre av åra ved Svenska Cellulosa AB i Sollefteå. Frå 1956 til -58 styrte han skogsdrifta på garden til faren. Deretter var han sjølv gardbrukar på garden Berg i Gjøvik kommune fram til 1990. Han var medlem av bystyret i Gjøvik frå 1968 til 1973.

Hausten 1973 lukkast Lied og Høgre å vinne den sjuande og siste Opplands-plassen på Stortinget, sidan vart han attvald tre gongar. Dei tok fyrste fireårsperiodane var han medlem i Landbrukskomitéen, dei to siste av Utanriks- og konstitusjonskomitéen, perioden 1981-85 sat han som sekretær i denne. I tillegg var han medlem av Valkomiteen 1973-85, samt visesekretær i Stortinget i fire sesjonar; 1975-79.

Lied var medlem av sentralstyret i Høgre i tre periodar; 1968-74, 1976-78 og 1981-87. Elles var han  aktiv i Europabevegelsen i ei rekke år.

## Kjelder
*Stortinget.no - Biografi
Gunnar Johnsen

**Gunnar Johnsen** () var ein norsk pressemann og Høgre-politikar frå Oslo.

Johnsen tok examen artium i 1944 og studerte filologi ved Universitetet i Oslo 1946-49. Deretter var han journalist i Sandefjords Blad. Via Høgres Pressebyrå vart han i 1954 tilsett som politisk journalist i Drammens Tidende og Buskeruds Blad, politisk redaktør 1961-77 og sjefredaktør i avisa frå 1977 til 1992.

Johnsen var medlem av Drammen bystyre 1959–63 og av Drammen skulestyre 1960–72, medlem av Buskerud fylkesskulestyre 1964–75. Han var medlem av landsstyret og sentralstyret i Høgre 1968–78 og formann i Buskerud Høgre 1970–78.

Han representerte Buskerud og Høgre på Stortinget 1973–77, men sa frå seg attval då han vart boden stillinga som sjefredaktør i Drammens Tidende og Buskeruds Blad. På Tinget var han medlem av Forsvarskomiteen.

## Kjelder
*
André Bucher

**André Bucher** () er ein sveitsisk tidlegare friidrettsutøvar frå Neudorf i Luzern som tevla på mellomdistansane. Hans største triumf var sigeren på 800 meter under VM 2001 i Edmonton. Same sesongen vann han ein del av hovudpremien i Golden League-turneringa. Også bestetida 1,42,55 presterte han i 2001-sesongen.

## Aktiv
Bucher deltok i Sommar-OL 1996 på spesialdistansen 800 meter, der han vart slått ut i semifinalane. Også i VM 1997 rauk han ut i semifinalane. I EM i friidrett 1998 i Budapest tok han seg greitt til finalen på 800 m, der han vann sølvmedaljen med sveitsisk rekordtid, 1.45,04, tyske Nils Schumann vann tevlinga. Nummer to på 800 m vart han også i unversiaden 1999, medan han i verdsmeisterskapen same året enno ein gong vart utslått i semfinalane.

Under dei olympiske sommarleikane 2000 vart André Bucher nummer fem i 800-finalen, i eit løp der han i siste sving vart mykje forstyrra av italienaren Andrea Longo, så mykje at italienaren vart diskvalifisert.

Bucher feira sin største triumf i 2001 då han vart verdsmeister på 800 m. Under meisterskapen i Edmonton var han heilt suveren, dei andre medaljevinnarane kom i mål kring ni tidels sekund bak. Vel ei veke etter VM-triumfen sprang han i Zürich i mål på rekordtida 1.42,55, sveitsisk rekord til denne dag (2015). Gjennom 2001-sesongen vann han fem av 800-meterløpa i Golden League-stemna og dermed ein del av hovudpremien. Til sist i sesongen sigra han i IAAF-finalen.

Frå 2002 vart Bucher meir og meir plaga av ulike slitasjeskadar. Han lukkast likevel kapre sølvmedaljen på 800 under EM i friidrett 2002 i München, eit reint lureløp som vart vunne av Wilson Kipketer som representerte Danmark. 2005-sesongen vart Buchers siste som toppidrettsutøvar.

Både 2001 og 2002 vart Bucher vald til årets idrettsutøvar i Sveits.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i semfinalane (1,46,41 =nr 11)
*VM 1999 i Aten: Utslått i semfinalane (1.46,88 =nr 14)
*EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 1.45,04
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i semfinalane (1.48,07 =nr 19)
*OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 1.45,40
*VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 1.43,70
*EM 2002 i München: Sølvmedalje – 1.47,43
*VM 2003 i Paris: Utslått i semfinalane (1.46,67 =nr 11)
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (1.47,34)
*VM 2005 i Helsingfors: Utslått i kvalifiseringa (1.47,97)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:André Bucher|André Bucher]]» frå ,  den 8. april 2015.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:André Bucher|André Bucher]]» frå ,  den 8. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*André Bucher ved IAAF.org
Fingerknok

**Fingerknokar**, eller berre **knokar**, er leddknokar som blir forma av ledda i fingrane. Fingerknokane er særskild synlege når ein knyter handa for å forme ein knyttneve. Ordet er kognat med liknande ord i andre germanske språk, til dømes «knokkel» (nederlandsk) og «knöchel» (tysk). Fingerknokane er danna av metakarpofalangealledda og interfalangealledda i fingrane.

Lyden som kjem når ein knekk knokar oppstår truleg fordi synovialvæska blir skoten inn i vakuumet som oppstår etter leddforskyvinga.

Menneske har normalt 28 fingerknokar, 14 i kvar hand. Kvar av fingrane har tre knokar, medan tomlane har to.

## Sjå òg
* knokejern

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Knuckle|Knuckle]]» frå ,  den 9. april 2015.*
Tom Odell

**Thomas Peter Odell** () er ein engelsk songar og låtskrivar. Han gav ut debut-EP-en sin *Songs from Another Love* i 2012. Tidleg i 2013 vann han BRITS kritikarpris. Debutalbumet hans *Long Way Down* gav han ut 24. juni 2013.
Andesrikse

**Andesrikse** (*Rallus semiplumbeus*) er ei rikse som er endemisk for Colombia. Ho har utbreiing i páramo-myrer, savannar og våtmarker i departementa Cundinamarca og Boyacá i austlege Andes, ikkje langt frå Bogotá.

Dette er ein lita til mellomstor rikse, 25–30&nbsp;cm i lengd, som er skifergrå frå sidene av andletet og bakover til buken. Halsen og brystet er òg i bleikgrått. Bakre del av flankene er svart med noe irregulære, kontrastrike, kvite tverstriper. Oversida er olivenbrun til raudbrun. Beina og nebbet har avdempa raudfarge.

Dei beitar gjerne i vassige habitat, så dietten er variert og sett saman av virvellause dyr, blautdyr og insekt, makk, rumpetroll, og froskar. Dei kan òg ta plantemateriale. Normalt har dei habitatet i høgder frå 2500 moh. opp til 4000 moh., i utbreiingsområdet er dette både páramo-myrer og savannar.

Andesrikse er venteleg monogame og dannar territorium. Forplantingsbiologien er ikkje kjent.

Denne riksearten har ein estimert populasjon på totalt 1500-3750 og er minkande. Han er klassifisert som sterkt truga (EN) fordi utbreiiingsområdet ikkje er større enn 730 km2 og habitatet framleis blir innskrenka og utarma.

## Kjelder

* del Hoyo, J., Collar, N. & Christie, D.A. (2014). *[http://www.hbw.com/node/53623 Bogota Rail (Rallus semiplumbeus)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 9. april 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22692482 Rallus semiplumbeus] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. april 2015

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Departement i Colombia

Colombia er ein einskapleg republikk danna av trettito **[[departement]]**, (spansk: 'departamentos') og eit hovudstadsdistrikt (Distrito Capital). Kvart departement har ein guvernør (gobernador) og eit styre (Asamblea departamental), begge valde ved folkerøysting for ein fireårsperiode. Guvernøren kan ikkje velgast att i påfølgjande periodar. Departement er dei administrative hovudinndelingane av landet og blir gjevne ei viss grad av sjølvstyre.

Departement er danna av ei gruppering av kommunar (municipios). Kommunestyret blir leidd av ordføraren (alcalde) og blir administrert av eit kommunestyre (Concejo kommunal), som begge veljast for fire år av gongen.

Hovudstadsdistriktet er hovudstaden i landet, Bogotá. Bogotá er dels avhengig av Cundinamarca-departementet som omgjev byen.

;Urfolksterritorium
Colombias urfolksterritorium er oppretta etter avtale mellom regjeringa og dei einskilde urfolkssamfunn. I tilfelle kor urfolksterritorium dekker meir enn eit departement eller ein kommune, vil lokale styresmakter i fellesskap forvalte urfolksråda for slike territorium, som  fastsett i artikkel 329 og 330 av grunnlova i Colombia. Urfolksterritorium kan òg ha karakter av kommune viss dei oppfyller krava i loven. Ein finn dei fleste urfolksterritorium i departementa Amazonas, Cauca, La Guajira, Guaviare og Vaupés.

## Oversyn over alle departementa

Klikk i kartet for å åpne artikkelen for eit departement.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Departments of Colombia|Departments of Colombia]]» frå ,  den 9. april 2015.*  
  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Kuleledd

**Kuleledd** (*articulatio sphaeroidea*) er synovialledd der leddflata på ein rund knokkel fyller søkket i ein annan. Den fjerne knokkelen kan dreie rundt fleirfaldige aksar frå eit felles midtpunkt, langs fleire plan og i mest alle retningar.

Ein **enartrose** (*articulatio cotylica*) er ein type kuleledd der leddpanna dekker meir enn halve leddhovudet. Hofteleddet er ein enartrose.

Døme på kuleledd finn ein i hofta, der lårbeinshovudet kviler i den koppaktige leddpanna til bekkenet, og i skulderleddet i skuldra, der humerushovudet kviler i *[[cavitas glenoidalis]]* på skulderbladet. Det kan nemnast at skuldra også inneheld sternoklavikularleddet, som er eit sadelledd.

## Fleire bilete

Fil:Kugelgelenk.jpg|Hofteleddet. Ein kan sjå at leddpanna i bekkenet (acetabulum) strekker seg forbi ekvator i lårbeinshovudet (>180 °), så dette kuleleddet blir gjerne kalla ein enartrose.
Fil:Gray327.png|Skuldra sett frå framsida. Skulderbladet til høgre og overarmsbeinet til venstre. Mellom desse ligg ein stor leddpose, som verkar som ei pute mellom knoklane.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ball and socket joint|Ball and socket joint]]» frå ,  den 9. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Sadelledd

Eit **sadelledd** eller **salledd** (*articulatio sellaris*) er eit ledd der dei motståande leddflatene er innbyrdes konkavokonvekse. Ledda kan røre seg på same måte som eggledd, nemleg gjennom fleksjon, ekstensjon, adduksjon, abduksjon og sirkumduksjon, men ikkje aksialt. Sadelledd er eit toaksa ledd, det vil seie at det kan røre seg langs sagittalplanet og frontalplanet.

Døme på sadelledd er grunnleddet i tommelen, handleddet og sternoklavikularleddet.

## Fleire bilete

Fil:909 Types of Synovial Joints.jpg|Handleddet er eit sadelledd (vist nedst til venstre)


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saddle joint|Saddle joint]]» frå ,  den 9. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Hengselledd

**Hengselledd** eller **ginglymus** (*articulatio ginglymus*) er eit ledd der dei motståande leddflatene er forma på ein slik måte at dei berre kan røre seg langs éin akse og i eitt plan. Leddflatene er bundne saman av sterke kollateralligament.

Døme på hengselledd er interfalangealledda i hendene og dei i føtene, og leddet mellom overarmsbeinet og olbogebeinet. Kneleddet og ankelleddet er også hengselledd, men til dels avvikande fordi desse kan dreie og flytte seg sidelengs. Kneet er også det største hengselleddet i menneskekroppen.

Hengselledd og glideledd er sylindriske ledd, det vil seie at dei kan røre seg langs ein enkelt akse, og i tillegg dreie rundt han. Hengselledd liknar på sadelledd, men har mindre rørslefridom.

Andre ting som verkar som eit hengselledd er dørhandtak, skapdører og hundeluker.

**Spiralledd** eller **skrueledd** er ein type hengselledd der høgda og djupna i dei motståande leddflatene saman former delar av ein spiral.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hinge joint|Hinge joint]]» frå ,  den 9. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Glideledd

Eit **glideledd** (*articulatio trochoidea*) er eit synovialledd der aksen i den konvekse leddflata ligg parallelt med lengdeaksen til knokkelen. Både glideledd og hengselledd er sylindriske ledd.

Glideledd kan røre seg gjennom rotasjon, protraksjon, retraksjon, fleksjon, ekstensjon, adduksjon og abduksjon. Desse rørslene kan vere *eksterne*, til dømes når ein dreier armen utover, eller *interne*, som når ein dreier armen innover.

Døme på glideledd er *[[articulatio radioulnaris proximalis]]*, *[[articulatio radioulnaris distalis]]* og *[[atlantoaksialledd|articulatio atlantoaxialis mediana]]* (atlantoaksialleddet).

Kuleledd kan rotere og røre seg i alle retningar, til skilnad frå glideledd, som berre kan rotere.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pivot joint|Pivot joint]]» frå ,  den 9. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Sogn prosti

**Sogn prosti** er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Prostiet femner kommunane Vik, Sogndal, Aurland, Lærdal, Årdal og Luster. Prosten har sete på Stedje.

Prostiet vart oppretta i 2013 då Ytre Sogn prosti vart lagt ned. Vik og Balestrand vart då overførte til Indre Sogn prosti, som samstundes bytte namn til Sogn prosti.

Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja. Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn.

## Sokn
Det er 28 sokn i prostiet (2014).

* Arnafjord sokn
* Balestrand sokn
* Borgund sokn i Sogn
* Dale sokn i Sogn
* Feios sokn
* Fet og Joranger sokn
* Fjærland sokn
* Flåm sokn
* Fortun sokn
* Fresvik sokn
* Gaupne sokn
* Hafslo sokn
* Hauge sokn
* Jostedal sokn
* Kaupanger sokn
* Leikanger sokn
* Nedre Årdal sokn
* Nes sokn i Sogn
* Norum sokn
* Nærøy sokn i Sogn
* Solvorn sokn 
* Stedje sokn 
* Tønjum sokn 
* Undredal sokn
* Vangen sokn 
* Vangsnes sokn
* Vik sokn 
* Øvre Årdal sokn

## Sjå òg
* Kyrkjer i Noreg etter kommune	

## Bakgrunnsstoff
* Nettsida til Den norske kyrkja

## Kjelder
Klo

**Klo** er ei hylseforma horndanning ytst på endefalanksen til krypdyr, fuglar og pattedyr. Ho kan verna tærne, gje støtte og elles brukast som forsvars-, gripe-, klatre- eller gravereiskap. 

Den kvelva faste overflaten på kloa blir kalla kloplata. Den mjukare undersida blir kalles klosålen og går over i tåballen bak. Overhudsområdet som kloa er ein del av, og staden ho blir danna frå, er klosenga. Klorota er dekt av ein liten hudfold, slik at det blir danna ein klovoll og ein klofals.

Hjå mange pattedyr kan kloa få ei ulike utforming, samstundes som ho held på den prinsipielle bygnaden. Kloa til apar og menneske er til dømes avflata til ein nagl som stikk ut frå ein naglefals og ligg på ei nagleseng. Hovdyr har klør omdanna til hóvar eller klauvar. Her er ho tjukk og  sterkt kvelva frå side til side slik at ho omslutter heile tåenden som ein hornkapsel. Sidene (hornveggen) er lik kloplata og botnen (hornsåle og stråle) lik klosåle og tåballe. Tærne kviler vanlegvis bere med tåballene mot underlaget, men hos hovdyra tek alle tre del i understøttinga.

Enkelte padder har også byrjingar på klodanning.

## Kjelder

*«Klo: zoologi» (14. februar 2009). *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 9. april 2015.

## Bakgrunnsstoff
Dykkarsjuke

**Trykkfallsjuke**, ofte kalla **dykkarsjuke**, er ein tilstand som kan råka dykkarar om dei stig opp frå større djupner for raskt til at gass som nitrogen, som kroppen har teke opp i større mengder, kan frigjerast trygt frå vevet. Ved trykkfallsjuke vil gassen danna bobler vevsvæska og blodet som kan setja seg fast i små blodårer og gje skader. Sjølv om tilstanden er vanlegast ved dykking, kan han også oppstå på grunn av andre store, raske trykkforandringar, som ved romvandringar eller under flyging med rask oppstiging utan trykkabin. 

Symptom på trykkfallsjuke er smerter, særleg leddsmerter. Ein kan også få kløe og utslett. Ved alvorlege tilfelle kan nervesystemet påverkast, og ein kan oppleva lamming i armar og bein. Bobler i hjernevevet eller arteriar i hjerne kan føra til at ein pasient blir svimmel, svimer av eller frå krampe. Blodsirkulasjonen kan også hemmast av stor bobledanning i blodårene til hjarte og lunger og gje ein livstruande tilstand. Lungesprenging kan gjera at ein pasient opplever svie i brystet, blir kostpusta, hoster og får aukande åndenaud.

Ein førebyggjer typisk trykkfallsjuke ved å stiga sakte og trinnvis. Ein kan også redusera faren for sjukdommen ved å pusta inn rein oksygen før trykkfallet. Det er store individuelle skilnader for å ha risiko for å utvikla trykkfallsjuke, og sjukdommen kan til dømes oppstå om ein stig (til dømes ved å flyga) kort tid etter dykking.

Sjukdommen kan behandlast ved rekompresjon i eit overtrykkskammer og hyperbar oksygenbehandling (tilførsle av rein oksygen med overtrykk). Enkel oksygentilførsel og væsketilførsel kan også vera til hjelp ved mindre alvorlege tilfelle, eller hjelpa til med å gjera seinare trykkammerterapi meir vellukka.

## Kjelder
*Waaler, Bjarne A. «Dykkersyke»  (29. mai 2013). *Store norske leksikon*. 
*Hauge, Anton. «Dykkersyke» (23. april 2013). *Store medisinske leksikon*.
----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Decompression sickness|Decompression sickness]]» frå ,  den 8. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*«Vil komme til bunns i dykkersykemysteriet», NRK.no
Den iranske kalenderen

**Den iranske kalenderen** (persisk ), også kjend som **den persiske kalenderen** eller **jalalikalenderen**, er ein solkalender som blir brukt i Iran og Afghanistan. Han er basert på observasjonar og ikkje reglar, og kvart år startar derfor ved vårjamndøgn slik det inntreff ved 52,5° aust, altså i Teheran og i Kabul. Dette gjer kalenderen meir nøyaktig etter sola sine rørsler enn den gregorianske kalenderen, men samstundes er det vanskelegare å rekne ut kva år som blir skottår. 

Persarane har gjennom heile den kjende historia si vore opptatt av å ha eit godt kalendersystem. Dei var blant de første kulturane som tok i bruk ein solkalender framfor ein månekalender eller eit hybridsystem. 

Den 21. februar 1911 vedtok det andre persiske parlamentet å bruke solår og -månader i offisielle samanhengar. 31. mars 1925 vart kalenderen slik den no er utforma innført ved lov av same parlament. Loven spesifiserer at ein nyttar den islamske æraen, med start i 622 (året Muhammed reiste frå Mekka til Medina), at første vårdag er årets første dag, og at talet på månader og talet dagar i kvar måned. Tolvårssyklane i den sino-uighurske kalenders, som vart brukt av mange, vart avskaffa ved same lov. 

Afghanistan tok i bruk kalenderen i 1957. Dei har same tal dagar i månadene, men andre namn for månadene; i staden for dei persiske namna nyttar dei dei arabiske namna for stjerneteikna. Pashtotalande nyttar sine namn på stjerneteikna som namn på månadene.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Iransk kalender|Iransk kalender]]» frå ,  den 10. april 2015.*