open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fylkesveg 86 i Oppland

**Fylkesveg 86 i Oppland** går mellom Valle i Østre Toten kommune og Helsetsvingen i Vestre Toten kommune. Vegen er 8,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Valle
* frå Fagerlund til  Andersgard
* frå Grimstad til  Viker

* Helsetsvingen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 88 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 88|fylkesveg 88 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 88 i Oppland** går mellom Grimstad og Viker i Østre Toten kommune. Vegen er 1,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Grimstad
* Sogstad
* Viker

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 79 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 79|fylkesveg 79 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 79 i Oppland** går mellom Talstua og Kvigstad i Østre Toten kommune. Vegen er 5,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Talstua
* Kvigstad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 89 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 89|fylkesveg 89 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 89 i Oppland** går mellom Raufoss i Vestre Toten kommune og Solvang i Østre Toten kommune. Vegen er 14,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Raufoss → 
*  Landheim

* Haug
* Solvang

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 80 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 80|fylkesveg 80 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 80 i Oppland** går mellom Kvigstadenga i Østre Toten kommune og Ås i Vestre Toten kommune. Vegen er 8,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kvigstadenga
* frå Narum bru til  Håjen (4,2 km)
* Kolbu

* Ås

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 91 i Oppland

**Fylkesveg 91 i Oppland** går mellom Festiviteten og Kapp i Østre Toten kommune. Vegen er 5,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Festiviteten
* Kapp på Toten

## Bakgrunnsstoff
Børøyholmen fyrstasjon

**Børøyholmen fyrstasjon** er eit fyr som ligg i Trondheimsleia ved Hestvika nordaust for Hitra i Trøndelag. 

Fyret vart oppretta i 1874. I 1970 vart det bygd nytt lyktehus like ved og det gamle fyret vart ute av drift. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
*
Kvannhovden fyrstasjon

**Kvannhovden fyrstasjon** er eit fyr som ligg nordvest på Hovden, 15 km nordvest for Florø i Kinn kommune, Vestland. 

Fyret vart oppretta i 1895 og fyrlykta tent 5. november 1895. Fyret hadde i vanleg veikelampe og først i 1932 vart denne oppgradert til ei langt kraftigare glødepære. Fyret står på ein karakteristisk knaus på Hovden og lyshøgda er 40 meter over havet. 6. januar 1918 gjekk «Olga» på grunn i nærleiken av fyret. 

Etter den andre verdskrigen vart det tilsett ein fyrassistent og bygd eigen assistentbustad. I 1960 fekk fyret to elektriske generatorar. Frå 1968 vart fyrstasjonen ein tørnstasjon. Fyret vart automatisert og avbemanna i 1980. 

Fyret er eigd av Kystverket, men stiftinga Over Stokk og Stein tek seg av vedlikehaldet og driv utleige av fyret med høve for overnatting. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* Stavang, Harald J.: *Flora - kulturhistorisk vegvisar*. s. 270. Florø 1999.
Litteratur:
* Seim, Einar: *Fyrar og farljos*. Udatert, ikkje prenta.
* Bremanger Sogelag: *Gamalt frå Bremanger*. Førde 1981.
Skoppum

**Skoppum** er ein tettstad i Horten kommune i Vestfold. Staden har  og ligg sju kilometers køyring frå Horten sentrumm.

Her ligg barneskulen Lysheim skole, Skoppum arbeidskyrkje og Skoppum stasjon på Vestfoldbanen.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Åsgårdstrand

**Åsgårdstrand** er ein tettstad sør i Horten kommune i Vestfold.  Åsgårdstrand var tidlegare eigen kommune og har òg hatt status som ladestad. Tettstaden har  og ligg ved Oslofjorden. Noko av busetjinga sør i tettstaden ligg i Tønsberg kommune.

## Historie
Åsgårdstrand vart ladestad frå 1650 under Tønsberg. I 1660 vart Åsgårdstrand overført til å liggje som ladestad under Holmestrand. I 1752 fekk ladestaden privilegium til å drive handel med innanlandske varer. Frå byrjinga av 1800-talet var Åsgårdstrand ei livleg utføringshamn for trelast, mellom anna til Nederland. Handelen stagnerte då seglskutetida tok slutt.

Staden vart etter kvart kjend som sentrum for kunstnarar og sidan 1880-åra har ei rekkje kunstnarar søkt til Åsgårdstrand, mellom dei Edvard Munch, Christian Krohg og Hans Heyerdahl. Kunstnarane verdsette det særmerkte ljoset i Åsgårdstrand.

Åsgårdstrand kommunen vart oppretta som Åsgårdstrand formannskapsdistrikt i 1837. Kjøpmann og skipsreidar Anders Riddervold vart då vald til fyrste ordførar i Åsgårdstrand.

Åsgårdstrand har vore ein populært ferie- og badestad sidan 1920-åra. Både dronning Juliana av Nederland, den verdskjende italienske tenoren Formici, og prominente gjester frå Oslo og andre med god råd kom til eit av dei fire hotella i byen kvar sommar. Sommargjester er framleis med på å prege byen.

1. januar 1965 vart Åsgårdstrand og Borre kommunar, samt ein del av Sem (126 innbyggjarar frå Stang) slegne saman til Borre kommune. Åsgårdstrand hadde ved samanslåinga 488 innbyggjarar og var då Noregs minste kommune. Borre kommune er sidan slegen saman med Horten kommune.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

Delar av artikkelen byggjer på «Åsgårdstrand» henta frå Wikipedia på bokmål 12. oktober 2008.
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Åsgårdstrand på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Sletringen fyrstasjon

**Sletringen fyrstasjon** er eit fyr som ligg utanfor Titran på Frøya i Sør-Trøndelag. 

Det første tårnet her vart bygd i 1899, medan det noverande tårnet i støypejern vart bygd i 1923. Det står på ein høg sokkel av betong, liknande Geitungen fyrstasjon i Rogaland og Makkaur fyrstasjon i Finnmark. Tårnet har ei høgd på 45 meter og er det høgaste i landet. Fyrmeistarbustaden ligg inne i sjølve tårnet. Den franske lynblinklinsa frå 1923 er framleis i drift. 

I 1968 vart det sett inn tyfon som tåkesignal og denne er framleis bevart, men ikkje i bruk. Rundt fyret ligg eit maskinhus, uthus og naust og ein sirkelforma betongmur

Fyret vart avbemanna og automatisert i 1993 og er i dag freda etter lov om kulturminne. Likevel har fyret forfalle og har sidan mars 2008 vore ut av drift.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

### Kjelder i tekst

## Bakgrunnsstoff
*
Kya fyrstasjon

**Kya fyrstasjon** er eit fyr som ligg på ein holme langt til havs utanfor Buholmråsa fyrstasjon i Osen kommune i Trøndelag. Fyret er det nordlegaste på Fosen. 

Fyrtårnet er eit 22,5 meter høgt sylindrisk støypejernstårn på ein høg sokkel av hogd stein. Den opphavleg 2. ordens lynblinklinsa er byta ut med ei mindre, fast linse. I tårnet finst ein liten bustaddel. I tillegg til tårnet finst eit naust, ein landing og ein skjenelagd gangveg. Fyrstasjonen har vanskelege landingstilhøve og naustet er forma får å gje sjøen minst mogeleg motstand. Kya er ein av dei mest vêrharde stasjonane langs norskekysten. 

Fyrstasjonen vart automatisert og avfolka i 1958 og er i dag freda etter lov om kulturminne. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Terningen fyrstasjon

**Terningen fyrstasjon** er eit fyr som ligg i Trondheimsleia på ei øy mellom fastlandet og Hitra ved innløpet til Hemnfjorden i Trøndelag. 

Fyret står om lag 1,2 km sørvest for Jøsnøya. Fyrstasjonen vart oppretta i 1833. Fyret består av eit tolv meter høgt betongtårn og har ei lyshøgd på 17,8 meter over havet. Dette gjev ei lysvidde på 13,4 nautiske mil. Fyret vart avbemanna og automatisert i 1991. 

Terningen fyr vert i dag vedlikehalde av Terningens Venner og vert leigd ut for overnatting. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
*
Sula fyrstasjon

**Sula fyrstasjon** er eit fyr som ligg ved fiskeværet Sula i Frøya kommune i Trøndelag. 

Fyrstasjonen er ein del av ei rekkje fyrstasjonar langs Trøndelagskysten i lag med Vingleia, Finnvær og Halten fyrstasjon. Det vart bygd to fyrtårn her i 1793 og 1804. Det noverande åttekanta tårnet i betong vart ført opp i 1909. Det vart då sett inn ei 2. ordens fransk lynblinklinse som framleis er i bruk. 

I tillegg til fyrtårnet finst bustad, uthus, naust og landing. Fyret vart automatisert i 1974. Hausten 2005 vart fyret kjøpt av stiftinga Sula Fyr, som har restaurert stasjonen og leiger fyrbustaden ut til overnattingsgjester. 

## Klima
Meteorologisk institutt hadde ein vêrstasjon på Sula fyr frå desember 1932 til desember 1974. Denne vart flytta eit stykke bort frå fyret i 1975 og ligg i dag 5 meter over havet. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 
*
Vingleia fyrstasjon

**Vingleia fyrstasjon** er eit fyr som ligg på Skarvflesan nord for Mausundvær i Frøya kommune i Trøndelag fylke. Namnet kjem truleg av uttrykket «leia som er utsett for vind».

Fyret vart oppretta i 1921, og er ein del av fyrkjeda i øyrekka utanfor Frøya, med Sula fyr i sør, så Vingleia fyr, Finnvær fyr og lengst i nord Halten fyr.

Fyret vart avbemanna og automatisert i 1985, og erstatta av ei ny fyrlykt tett inntil det gamle fyret. Det vert i dag leigd ut som overnattingsplass i sommarhalvåret.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* fyr.no
*
Finnvær fyrstasjon

**Finnvær fyrstasjon** er eit fyr som ligg på Valøya nordvest for Froan i Frøya kommune i Trøndelag fylke. 

Fyret vart oppretta i 1912, og er ein del av fyrkjeda i øyrekka utanfor Frøya, med Sula fyr i sør, så Vingleia fyr, Finnvær fyr og lengst nord Halten fyr.

Fyrbygningen er ein trebygning kledd med eternitt og har eit lågt taktårn i nordvest. Tett ved den gamle fyrbygningen ligg maskinhus og uthus, samt tufter etter fjøs, trapper og veg ned til landing og naust. Mykje av det eldre fyrtekniske utstyret er bevart, men då fyret vart avbemanna og automatisert i vart det erstatta av eit glasfibertårn like ved. 

Området ligg i Froan naturreservat som er verna etter lov om naturvern, medan sjølve fyrstasjonen er freda etter lov om kulturminne. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
*
Kodal

**Kodal** er ein tettstad, ei bygd og eit kyrkjesokn i Sandefjord kommune i Vestfold.
Tettstaden har  og ligg elleve kilometers køyring sør for tettstaden Andebu.

Høyjord, Kodal og Andebu utgjorde tidlegare Andebu kommune, som 1. januar 2017 blei slått saman med Stokke og Sandefjord kommunar.

Her ligg barneskulen Kodal skole, og staden har daglegvarebutikk, bensinstasjon, barnehage og idrettsanlegg. Kodal kyrkje frå kring år 1100, ligg på Prestebøen 2,5 km nordvest for sentrum i tettstaden.

## Geologi
Ved Kodal finst ein større jern- og fosforførekomst. Han har oppstått i tilknyting til nefelinsyenittar i Oslofeltet og består av ein fosfatrik bergart med mykje av dei jern- og titanrike minerala ilmenitt og ilmenomagnetitt. Bergarten, som er ein alkalipyroksenitt, er tidlegare vorte kalla *jacupirangitt*. Malmressursane er rekna til å vere 100 millionar tonn.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Buholmråsa fyrstasjon

**Buholmråsa fyrstasjon** er eit fyr som ligg vest av Sætervik i Osen kommune i Trøndelag. Fyret er med på å markere sørenden for det opne havområdet Folda.

Fyret vart oppretta i 1916 og har ei høgd på 23,5 meter. Fyret lys 17,1 nautiske mil. Sjølve fyrtårnet er i støypejern og er måla raudt med eit kvitt belte. I 1965 vart det oppretta radiofyr med ei rekkevidde på 1,13 nautiske mil og morseteikn *B*. 

Den opphavlege linsa er framleis i bruk. Fyrstasjonen vart utsett for flyåtak under den andre verdskrigen og har derfor bygningar frå to periodar. Området er fuglelivsfreda etter lov om naturvern, medan sjølve fyrstasjonen er freda etter lov om kulturminne. 

## Klima
Meteorologisk institutt har hatt ein vêrstasjon på Buholmråsa fyr sidan november 1965. Stasjonen ligg 18 meter over havet og har synopnummer 01259. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Skoltesamisk fonologi

**Skoltesamisk fonologi**, eller **skoltesamisk lydlære**, er grammatikken til språklydane i skoltesamisk.

## Vokalar

Skoltesamisk har eit rikt vokalsystem, med 10 vokalar fordelt over 4 ulike opningsgradar. Alle vokalane kan i tillegg vere korte eller lange. 

Vokalane kan danne 12 ulike diftongar. Alle diftongane er fallande. Dei har enten *i*, *u* eller *e* som initial vokal. Åtte av diftongane dannar to parallelle system, der dei høge vokalane *i* og *u* har dei fremre og midtre halvtronge og halvopne vokalane *e, ɛ, ɘ, ɐ* som andre komponent.

Vokalane kan også vere korte eller lange, sjølv om det ikkje kjem fram av skriftspråket.

## Konsonantar

Konsonantane i skoltesamisk går fram av denne tabellen. Skriftspråket sin versjon av lydane står i parantes.

:¹Ustemde klusilar og affrikatar blir uttala aspirert etter vokalar og sonorante konsonantar.
:²Stemde klusilar og affrikatar blir uttalt svakt stemd.
:³Lyden / x / har også allofonen [ h ] initialt.

Konsonantane kan vere både korte og lange (geminatar) ordmedialt og -finalt, begge er vanlege. Konsonantlengd er det mogleg å skilje også i konsonantrekkjer, ikkje berre mellom vokalar: *kuõskkâd* ’røre’ : *kuõskam* ’eg rører’.

## Suprasegmental fonologi

Ein suprasegmental fonologisk prosess er ein prosess som involverer meir enn eitt segment, dvs. meir enn ein lyd.
### Skoltesamisk stavingsstruktur

Den sentrale suprasegmentale prosessen i skoltesamisk er palatalisering. Stavingar kan vere palataliserte eller upalataliserte. Viss dei er palatalisert er dei markert med palataliseringsteiknet ʹ mellom kjerne (vokal) og koda (utlyd) i stavinga.

## Litteratur
* Feist, Tim (2015): *.* *Mémoires de la Société Finno-Ougrienne 273*.
Halten fyrstasjon

**Halten fyrstasjon** er eit fyr som ligg på Store Reinsøy i det avfolka fiskeværet Halten i Frøya kommune i Trøndelag fylke. 

Fyrstasjonen vart oppretta på Halten i 1875 og er ein del av fyrkjeda i øyrekka utanfor Frøya, med Sula fyr i sør, så Vingleia fyr, Finnvær fyr og Halten fyr lengst nord.

Stasjonen består av eit 29,5 meter høgt steintårn som vart flytt frå Lista fyrstasjon, der det opphavleg var eitt av tre fyrtårn der bygd i 1853. Det var opphavleg planlagt at Halten fyr skulle vere eit tvillingfyr, men dette vart det ikkje noko av sidan den fyrtekniske utviklinga gjorde dette unødvendig. 

Lykta har ein lysstyrke på 1&nbsp;080&nbsp;000 candela og ei lysvidde på 17,5 nautiske mil.

Mykje av originalt interiør og eksteriør er bevart på fyret.

Fyret er freda etter lov om kulturminne.

## Klima
Meteorologisk institutt har hatt ein vêrstasjon på Halten fyr sidan september 1983. Stasjonen ligg 16 meter over havet og har synopnummer 01240. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 
*
* eklima
Brian Cowen

**Brian Cowen**, irsk **Brian Ó Comhain** () er ein irsk politikar som var statsminister i republikken Irland frå 7. mai 2008 til 9. mars 2011. Han var leiar for partiet Fianna Fáil.

## Liv og virke
Cowen vart fødd i Tullamore i County Offaly og voks opp i Clara. Faren, Bernard Cowen, var òg parlamentsmedlem for Fianna Fáil. Brian Cowen studerte jus ved University College i Dublin og vart advokat. Etter at faren hans døydde uventa i 1984 vart Brian Cowen vald inn i parlamentet i suppleringsvalet, og overtok dermed faren sin plass som parlamentsmedlem (*Teachta Dála*). Som 24-åring var han den yngste parlamentsmedlemen i den perioden. Han beheldt plassen som parlamentsmedlem fram til 2011.

I 1992 fekk Cowen sin første statsrådspost, som arbeidsminister. Då ei ny koalisjonsregjering vart danna i 1993 vart han energiminister. Frå 1994 til 1997 sat Fianna Fáil i opposisjon. Då partiet igjen vann regjeringsmakta vart Cowen først helse- og barneminister (1997-2000), så utanriksminister (2000-2004) og finansminister (2004-2008). Etter at Cowen vart nestleiar for Fianna Fáil i 2002 var han sett på som ein sterk kandidat til å følgja etter Bertie Ahern som partileiar og statsminister. Ahern kunngjorde i april 2008 at han ville gå av som partileiar og statsminister etter ein finansskandale. Partiet valde Cowen som etterfølgjaren hans, og han overtok som statsminister 7. mai 2008. I regjeringa hadde han først med to mindre parti som koalisjonspartnarar – Green Party (*Det grøne partiet*) og det liberale Progressive Democrats (*Progressive demokratar*). Partiet Progressive Democrats vart oppløyst i 2009, og Cowen sin koalisjon heldt fram med berre Fianna Fáil og Dei grøne. Etter at Irland vart ramma hardt av den internasjonale finanskrisa i 2008 og 2009, mista Cowen og Fianna Fáil mykje støtte. Cowen vart utfordra som partileiar og gjekk av som partileiar i januar 2011, og dagen etter trekte Dei grønne seg frå regjeringskoalisjonen. Cowen utlyste nyval og erklærte at han ville trekkja seg frå politikken. Han sat som statsminister til 9. mars, då Enda Kenny frå partiet Fine Gael, som vann valet, tok over.

## Privatliv

Brian Cowen er gift med Mary Molloy og har to døtrer.

Cowen har tidlegare spelt gælisk fotball.  Han har innrømt overfor pressa at han røykte marihuana i studenttida.

## Kjelder
Agdenes fyrstasjon

**Agdenes fyrstasjon** er eit fyr som låg ved Trondheimsfjorden i Orkland kommune i Trøndelag. 

Fyret vart oppretta i 1804 og nedlagd i 1984 då ei 12 meter høg fyrlykt vart plassert på Ringflua like nedanfor den gamle fyrstasjonen. 

Fyrstasjonen er den eldste i Trondheimsområdet. Den gamle fyrstasjonen vart renovert i 2005-2006 og vert i dag leigd ut til overnattingsgjester. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* Lighthouses of Norway
Kjeungskjær fyrstasjon

**Kjeungskjær fyrstasjon** er eit fyr som ligg i Bjugnfjorden i Ørland kommune i Trøndelag. 

Den 20,6 meter høge fyrbygningen er åttekanta og står på eit lite skjer utanfor Ørlandet. Fyret er bygd i 1880, men vart gjort høgare i 1906 med lykta plassert på taket. Naustbygningen er bygd tett inntil tårnet. Bustaden på stasjonen er ein del av sjølve fyrtårnet. Det opphavlege franske linseapparatet er framleis i bruk. Kjerungskjær vart automatisert og avfolka i 1987. 

Området som fyrstasjonen ligg i er fuglelivsfreda etter lov om naturvern. Som ein særs særprega fyrstasjon er fyret freda etter lov om kulturminne. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
François Fillon

**François Fillon** () er ein fransk politikar som var statsminister i Frankrike frå 17. mai 2007 til 10. mai 2012.

Fillon vart fødd i Le Mans i departementet Sarthe. Han vart først vald inn i parlamentet for det konservative partiet Union pour un Mouvement Populaire (UMP) i 1981. Han var ordførar i kommunen Sablé-sur-Sarthe frå 1983 til 2001.

Han var statsråd frå 1993 til 1995. I 2002 vendte han tilbake til regjeringa som sosialminister fram til 2004, deretter utdanningsminister til 2005. Deretter vart han sett ut av regjeringa og vart vald som senator for departementet Sarthe. Han var politisk rådgjevar for Nicolas Sarkozy under presidentvalkampen hans. Då Sarkozy vart president utnevnde han Fillon som statsministeren sin.

Fillon er gift med Penelope Kathryn Clarke frå Wales. Dei har fem born.

## Bakgrunnsstoff
Nikola Špirić

**Nikola Špirić** () er ein bosnisk-serbisk politikar som var statsminister i Bosnia-Hercegovina frå 2007 til 2012. Han er medlem i partiet Savez nezavisnih socijaldemokrata (*Alliansen av uavhengige sosialdemokratar - SNSD*).

Nikola Špirić vart fødd i Titov Drvar (noverande Drvar) i Bosnia i det dåverande Jugoslavia. Han studerte økonomi ved universitetet i Sarajevo og har doktorgrad i økonomi. Frå 1992 har han vore økonomiprofessor ved universitetet i Banja Luka.

1. november 2007 gjekk Špirić av som statsminister i protest mot parlamentariske reformer som den internasjonale administratoren for Bosnia-Hercegovina, Miroslav Lajčák, tvinga gjennom. Špirić meinte at reformene vil redusera innflytelsen til dei bosniske serbarane. Krisa vart løyst, og Špirić vart nominert på nytt til statsministerposten 10. desember og stadfesta i stillinga 27. desember.

Špirić er gift. Kona er bosniak og kjem frå Tuzla.
Asenvågøy fyrstasjon

**Asenvågøy fyrstasjon** er eit fyr som ligg aust på Asen, om lag 9 km nordvest for Lysøysund i Ørland kommune i Trøndelag. 

Fyret stod ferdig i 1921 og vart oppretta for å sikre trafikken under sildefisket mellom Stoksund og Lysøysundet. Fyret har ei unik hamn der ein kan legge til uansett vêr. 

6. oktober 1975 vart fyret avbemanna og automatisert. Stiftinga Frohavet har i dag teke over drifta av fyret og om sommaren er det i periodar omvising på fyret.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
*
Pascal Couchepin

**Pascal Couchepin** () er ein sveitsisk politikar. Han vart med i den sveitsiske regjeringa, Føderasjonsrådet, i 1998. I 2003 og igjen i 2008 hadde han den rullerande posten som president i Sveits. Han kjem frå den franskspråklege delen av Sveits. Han representerer det liberale partiet Det frisinna demokratiske partiet.

Couchepin vart fødd i Martigny i kantonen Valais. Han fullførte jusutdanning ved universitetet i Lausanne i 1968. I 1979 vart han vald inn i parlamentet i Sveits. Frå 1989 til 1996 var han parlamentarisk leiar for partiet sitt. 11. mars 1998 vart han vald inn i Føderasjonsrådet. Frå 1998 til 2002 var han finansminister, frå då av innanriksminister.

Couchepin er gift med Brigitte Rendu, frå Frankrike. Dei har tre born.
Vear

**Vear** er ein tettstad i Tønsberg kommune i Vestfold. Staden har  og ligg mellom Vestfjorden og Akersvannet.

Her ligg Vear arbeidskyrkje.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Litani

Eit **litani** (frå gresk *litaneia* 'bøn om hjelp') er ei kyrkjebøn som blir vert sungen eller lesen skiftevis slik at ein eller to leier bøna, medan kyrkjelyden fell inn i eit fast omkved. 

Litaniet spelar ei viktig rolle i gudstenester i den ortodokse kyrkja. Også i Den katolske kyrkja vert det bruka forskjellige litani. I lutherske kyrkjer har litaniet ein mindre framtredane plass. I Den norske kyrkja vert ei avkorta utgåve av det katolske allehelgenslitaniet bruka som kyrkjebøn i fastetida og på bots- og bededag. Dette litaniet står i Norsk salmebok på nr. 951. På dei følgjande nummera har salmeboka andre litani som kan brukast ved visse høve. 

## Kjelder:
* *Kristen sang og musikk*, Runa forlag, 1962 (red. Lars Aanestad, Karsten Ekorness, Sigurd Lunde og Johan B. Straume)
Bergen fallskjermklubb

**Bergen fallskjermklubb**' (BFSK) er ein fallskjermklubb med base på Flesland, utanfor Bergen. BFSK sitt fyrste hopp vart gjort 25. august 1971. 

Klubben eig eit Cessna 182 frå 1974 som ber namnet Malvin. Flyet fekk ny motor i 1999.

## Bakgrunnsstoff
* Bergen Fallskjermklubb (BFSK) si heimeside
Krysantemum

**Krysantemum** (vitskapleg namn *Chrysanthemum*, frå gresk *khrysos*, 'gull', og *anthemon*, 'blom') er ei planteslekt av fleirårige blomar med rundt 30 artar som er utbreidde som hage- og prydvekstar. Staudane har ein oprett vekst, djupt innskårne blad og store blomsterhovud med kvite, gule eller rosa randkroner og gule skivekroner. Det finst krysantemum i Europa, Asia og Nord-Amerika, men tyngdepunktet er i Aust-Asia. Her har dei også ei viktig kulturell stilling.

Fleire delar av veksten blir brukt i asiatisk matlaging, særleg blomane, som blir brukt til å laga krysantemumte og som smaksetjar i andre tetypar og i  den koreanske risvinen *[[gukhwaju]]*. Stilkane kan kokast eller dampast og brukast som grønsaker, og blir særleg nytta i kinesisk mat.

I Japan er blomen knytt til keisaren, og ein finn krysantemum i tittelen  og våpenskjoldet hans, og som offisielt japansk symbol i fleire andre samanhengar. I Kina var han ein av «dei fire edle» (saman med bambus, orkidé og plommeblom). Kvit krysantemum er her knytt til sorg, noko ein også finn i Japan og fleire europeiske land, der han er knytt til død berre nytta i gravferder og til å pynta graver.

## Artar


*Chrysanthemum aphrodite*
*Chrysanthemum arcticum*
*Chrysanthemum argyrophyllum*
*Chrysanthemum arisanense*
*Chrysanthemum boreale*
*Chrysanthemum chalchingolicum*
*Chrysanthemum chanetii*
*Chrysanthemum cinerariaefolium*
*Chrysanthemum coronarium*
*Chrysanthemum crassum*
*Chrysanthemum glabriusculum*
*Chrysanthemum hypargyrum*
*Chrysanthemum indicum*
*Chrysanthemum japonense*
*Chrysanthemum japonicum*
*Chrysanthemum lavandulifolium*
*Chrysanthemum mawii*
*Chrysanthemum maximowiczii*
*Chrysanthemum mongolicum*
*Chrysanthemum morifolium*
*Chrysanthemum morii*
*Chrysanthemum okiense*
*Chrysanthemum oreastrum*
*Chrysanthemum ornatum*
*Chrysanthemum pacificum*
*Chrysanthemum potentilloides*
*Chrysanthemum segetum*
*Chrysanthemum shiwogiku*
*Chrysanthemum sinuatum*
*Chrysanthemum vestitum*
*Chrysanthemum weyrichii*
*Chrysanthemum yoshinaganthum*
*Chrysanthemum zawadskii*


### Galleri

**[[Art]]ar**

fil:Chrysanth coronarium.JPG|*Chrysanthemum coronarium*
fil:Chrysanthemum indicum1.jpg|*Chrysanthemum indicum*
fil:Chrysanthemum japonense1.jpg|*Chrysanthemum japonense*
fil:Chrysanthemumleucanthemum.jpg|*Chrysanthemum leucanthemum*
fil:Chrysanthemum nangkingense.jpg|*Chrysanthemum nangkingense*
fil:Chrysanthemum pacificum1.jpg|*Chrysanthemum pacificum*
fil:Chrysanthemum zawadskii2.jpg|*Chrysanthemum zawadskii*

**[[Hybrid]]ar**

fil:Chrysanthemum x aphrodite2.jpg|*Chrysanthemum x aphrodite*
fil:Chrysanthemum x grandiflorum 03.jpg|*Chrysanthemum x grandiflorum*
fil:Chrysanthemum morifolium cvs2.jpg|*Chrysanthemum x morifolium*


## Galleri

fil:Imperial Seal of Japan.svg|Det japanske statsvåpenet, og våpenskjoldet til keisaren av Japan, er ein stilistert krysantemum.
fil:Chr natsume.jpg|Krysantemumdekorasjon på sida og lokket av ein japansk tebolle (*natsume*).
fil:Chrysanthemum show, 1925 Nov 5. (4).jpg|Krysantemumutstilling i New York i 1925.
fil:Chrysanthemum Doll and Flower Festival 08.JPG|Dokker delvis laga av krysantemum under ein festival i Gifu i Japan.


## Bakgrunnsstoff
Rødberg tåkeklokke

**Rødberg tåkeklokke** er ei tåkeklokke som ligg i Stadsbygd i Indre Fosen kommune i Trondheimsfjorden i Trøndelag. 

Opphavleg låg **Rødberg fyrstasjon** på same staden, oppretta i 1881. Fyrstasjonen vart derimot lagt ned i 1902, og tåkeklokka sett opp i 1919. Tårnet har same konstruksjon som tåkeklokkene ved Oslofjorden, med eit sveitserstilpreg. 

Fyrstasjonen var opphavleg ei fyrlykt som var vorte flytta frå Glåpen fyr og plassert på hjørnet av postkontoret på staden. I 1902 vart fyret nedlagd og det vart sett opp ei ny fyrlykt på moloen like ved. 

Klokka er i dag eigd av Rissa Kystmuseum og er i stor grad intakt. På grunn av dette er klokka òg freda etter lov om kulturminne. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Drive My Car

«**Drive My Car**» er ein song skrive av Paul McCartney og John Lennon, gjeve ut av The Beatles på albumet *[[Rubber Soul]]* i 1965. Den livlege og muntre songen er opningssporet på dette albumet.

## Tekst
Forteljaren i songen vert fortald av ei kvinne at ho kjem til å bli ei kjend filmstjerne og ho tilbyr han å verte sjåføren hennar, og legg til «and maybe I’ll love you.» Då han svarar med at «prospects are good», så svarar ho at «working for peanuts is all very fine/but I can show you a better time». Han godtar forslaget hennar, men ho innrømmer at ho ikkje har bil, men «found a driver and that’s a start».

I følgje McCartney var «Drive my car» ein gammal eufemisme i blues for sex.

## Komposisjon
McCartney og Lennon skreiv songen heime hos Lennon etter at McCartney kom til Lennon med delar av melodien. Det opphavlege refrenget starta med «You can buy me diamond rings», ein setning som hadde vorte nytta i liknande form to gonger før i «Can’t Buy Me Love» og «I Feel Fine». Lennon likte ikkje teksten. Dei valde å skrive teksten på ny og etter ei lang stund kom dei fram til «drive my car»-temaet.

## Innspeling
«Drive My Car» vart spelt inn ved Abbey Road Studios den 13. oktober 1965 i det som vart den første innspelingsdagen til the Beatles som strekte seg over midnatt. McCartney arbeida tett med George Harrison og la ned det grunnleggande rytmesporet og dei spelte dei same linjene på bass og gitar, etter forslag frå Harrison. Harrison hadde lytta til Otis Redding sin «Respect» på denne tida og som følgje av dette hadde meir «Drive My Car» botn enn tidlegare Beatles-songar med ein tung bass liknande Memphis-stilen.

McCartney spelte òg gitarsoloen, sjølv om Harrison komponerte riffet som underbygger versa.

## Medverkande

*Paul McCartney: solovokal, piano, sologitar og bass
*John Lennon: solovokal og kubjølle.
*George Harrison: rytmegitar og støttevokal
*Ringo Starr: trommer og tamburin

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Drive My Car|Drive My Car]]» frå ,  den 12. oktober 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Turner, Steve. *A Hard Day's Write: The Stories Behind Every Beatles' Song*, Harper, New York: 1994, ISBN 0-06-095065-X

## Bakgrunnsstoff
*The Beatles Bible: Drive My Car
Zinaida Greceanîi

**Zinaida Greceanîi** () er ein moldovisk politikar og var statsminister i Moldova frå 31. mars 2008 til 14. september 2009. Ho er den første kvinnelege statsministeren i landet. Ho er medlem i Partidul Comuniştilor din Republica Moldova (‘Kommunistpartiet til Republikken Moldova’).

Greceanîi vart fødd i Tomsk oblast i Sibir i Den russiske føderasjonen i det dåverande Sovjetunionen. Foreldra hennar hadde vorte deportert dit i Stalin-tida. På slutten av 1960-talet fekk familien venda tilbake til Moldova. Ho studerte økonomi ved universitetet i Chișinău. Frå 1974 til 1994 jobba ho med finansspørsmål i lokaladministrasjonen i Briceni-regionen i Moldova.

Ho var visefinansminister frå 2000 til 2001 og første visefinansminister frå 2001 til 2002. President Vladimir Voronin utpeika ho til finansminister i februar 2002. 10. oktober 2005 vart ho første visestatsminister.

Etter at statsminister Vasile Tarlev gjekk av 19. mars 2008 utpeika president Voronin Greceanîi som statsminister. Regjeringa hennar vart godkjend av parlamentet med 56 av 101 røyster 31. mars. Greceanîi sa at regjeringa hennar ville ha hovudfokus på «frie media, ein aktiv dialog med det sivile samfunnet og uavhengige domstolar.»

Greceanîi er gift og har to born.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zinaida Greceanîi|Zinaida Greceanîi]]» frå ,  den 13. oktober 2008.*
Øystein Rian

**Øystein Rian** () i Lillehammer) er ein norsk historikar og professor ved Universitetet i Oslo. Spesialområda hans er dansketida frå 1500 til 1814 med vekt på politisk, sosial og regional historie. Han har utgjeve fleire bøker og publikasjonar, er redaktør av Historisk tidsskrift og foredragshaldar i NRKs populærvitskaplege radioserie P2-akademiet.

Øystein Rian er medlem i Det norske vitenskapsakademi og Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab.

Han er veslebroren til den tidlegare høgrepolitikaren og Tromsøordføraren Erlend Rian.

## Bibliografi
Øystein Rian har mellom anna skrive desse bøkene:

* 1975: *Jens Juels stattholderskap 1618-29 : en studie i stattholderembetets kompetanse og funksjoner*
* 1980: *Vestfolds historie: grevskapstiden 1671-1821*
* 1995: *Den nye begynnelsen : 1520-1660* - bind 5 i *Ascheougs Norgeshistorie*
* 1997: *Bratsberg på 1600-tallet : stat og samfunn i symbiose og konflikt*
* 1997: *Den aristokratiske fyrstestaten : 1536-1648* - bind 2 i *Danmark-Norge 1380-1814*
* 2002: *Norge i dansketiden* 
* 2002: *Nasjonal identitet i dansketiden*
* 2003: *Embetsstanden i dansketida* 
* 2003: *Maktens historie i dansketiden*
* 2005: *Reformasjonstiden som katastrofe i Norgeshistorien*

Rian har vore bidragsytar og medforfattar i fleire antologiar og historieverk.
 
## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon ved Universitetet i Oslo
Nowhere Man

«**Nowhere Man**» er ein song av The Beatles frå albumet *[[Rubber Soul]]* i 1965. Songen er tilskriven Lennon/McCartney men vart nesten utelukkande skrive av John Lennon. Han vart spelt inn 21.-22. oktober 1965. Han var ein av dei første Beatles-songane som ikkje handla om romantikk eller kjærleik og markerer ei meir filosofisk-retta låtskriving hos Lennon. Han varte gjeve ut på singel 15. februar og nådde førsteplassen i Canada og tredjeplassen på Billboard Hot 100 i USA.

Songen er nytta i animasjonsfilmen *[[filmen Yellow Submarine|Yellow Submarine]]* (1968) med The Beatles.

## Medverkande
*John Lennon &ndash; vokal, akustisk rytmegitar, sologitar (solo)
*Paul McCartney &ndash; bassgitar, harmonivokal
*George Harrison &ndash; sologitar, harmonivokal
*Ringo Starr &ndash; trommer
:Personell per Ian MacDonald

## Salslister og salstrofé

### Vekeslister

### Salstrofé

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nowhere Man (song)|en:Nowhere Man (song)]]» frå , den 12. oktober 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** 
** Turner, Steve. *A Hard Day's Write: The Stories Behind Every Beatles' Song*, Harper, New York: 1994, ISBN 0-06-095065-X

## Bakgrunnsstoff
* The Beatles Bible: Nowhere Man
Melsomvik

**Melsomvik** er ein tettstad i Sandefjord kommune i Vestfold. Staden har  og ligg ved Melsombukta i Vestfjorden, tre kilometers køyring austom tettstaden Stokke.

Her ligg Melsom videregående skole og Melsomvikkyrkja.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Storevar

**Storevar** er ei bygd i Sandefjord kommune i Vestfold. Staden er rekna som ein del av tettstaden Melsomvik og ligg ved Tønsbergfjorden, tre kilometer sørom Melsomvik.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Kyrkjelyd

Ein **kyrkjelyd** (av norrønt *lýðr*, 'folk') er folk som er til stades ved ei gudsteneste i kyrkja eller som soknar til ei kyrkje.

I den siste tydinga kan ordet brukast i ei vid tyding, og omfatte alle medlemmene i soknet, eller det kan brukast i ei snevrare tyding, om ein «kjernekyrkjelyd», det vil seie dei personane som plar søkje til kyrkja eller som er aktive innan det kristelege arbeidet i kyrkjelyden.

Orda *forsamling* eller *menigheit* blir, etter mønster frå svensk og dansk, ofte brukt synonymt med omgrepet kyrkjelyd.
Michelle av The Beatles

«**Michelle**» er ein ballade av The Beatles, hovudsakleg skrive av Paul McCartney. Songen vart gjeve ut på *[[Rubber Soul]]* i 1965. Songen skil seg ut frå dei fleste andre Beatles-songar ved at delar av teksten er på fransk.

## Komposisjon
«Michelle» spring ut frå den franske Left Bank-kulturen i tida då McCartney budde i Liverpool. McCartney var i denne tida på ein fest med kunststudentar då ein student med bukkeskjegg og stripete t-skjorte song ein fransk song. McCartney skreiv ein parodi på songen for å underhalde venene sine med fransk-liknande liksom-ord i staden for verkelege ord. Songen vart stadig teke fram på festar fram til 1965 då John Lennon førslo at McCartney gjorde ein skikkeleg song av han som kunne nyttast på *Rubber Soul*.

McCartney valde å halde seg til den franske stilen og bad Jan Vaughan, ein fransk lærar og kona til ein gammal ven, om å gje han eit fransk namn og ei setning som rimte. Vaughan kom med «Michelle, ma belle» og etter eit par dagar spurte McCartney ho om ho kunne setje om setninga «these are words that go together well» — *sont des mots qui vont très bien ensemble.* Då McCartney spelte songen for Lennon førelo Lennon mellompartiet med «I love you». Lennon var inspirert av ein song han hadde høyrt kvelden før, Nina Simone si innspeling av «I Put a Spell on You», som nyttar same frase, men med trykk på siste ordet, «I love *you*».

## Utgjevng
«Michelle» vann Grammy Award for Song of the Year i 1967.

## Andre versjonar
Songen var ein stor hitt i 1966 med Overlanders, som spelte inn songen etter at Beatles sjølv ikkje ville gje han ut på singel i Storbritannia og USA. Begge versjonar vart derimot gjeve ut i enkelte land, som Noreg der begge to gjekk heilt til topps. The Beatles si utgåve erstatta Overlanders si utgåve på toppen av lista tidleg i 1966 og låg på førseplassen i heile ni veker. Den same songen låg altså til saman ti veker samanhengande på toppen av VG-lista.

«Michelle» vart òg gjeve ut av David and Jonathan, som fekk ein liten hit med songen i 1966.

Songen er òg spelt av Ben Harper i reggae-stil og av the Four Tops, Tommy Emmanuel og Booker T. & the MGs.

## Salslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michelle (song)|Michelle (song)]]» frå ,  den 12. oktober 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

### Andre kjelder

## Bakgrunnsstoff
* The Beatles Bible: Michelle
If I Needed Someone

**«If I Needed Someone»** er ein song av The Beatles som vart gjeven ut første gong på albumet *[[Rubber Soul]]* i 1965. Songen var skriven av George Harrison og spelt inn mellom 16. oktober og 18. oktober 1965.

## Inspirasjon
Songen var tungt influert av musikken til den amerikanske gruppa The Byrds. Etter sigande sendte Harrison songen til Jim McGuinn med beskjeden «Dette er for Jim» sidan gitarriffet i «If I Needed Someone» var basert på McGuinn sitt riff i songen *The Bells of Rhymney*. Introduksjonen og capoet i songen var òg særs like Byrds. Pussig nok var The Byrds eigen bruk av elektrisk 12-strengars gitar influert av George Harrison sin bruk av eit tilsvarande instrument i filmen *[[filmen A Hard Day's Night|A Hard Day's Night]]*.

Harrison har sjølve skrive om songen at «'If I Needed Someone' er som ein million andre songar skrive rundt D-akkorden. Om du flyttar fingeren din rundt får du fleire små melodiar og nokre gongar får du fleire små sjukdommar. Den gitarlinja, eller variasjonane av han, finst i mange songar og det overraskar meg at folk framleis finn nye kombinasjonar av dei same tonane.» 

Versa har tunge harmoniar med John Lennon si stemme høgast, noko høgare enn Harrison si i miksen.

## Musikarar

* John Lennon — harmonistemme, rytmegitar
* Paul McCartney — harmonistemme, bassgitar
* George Harrison — dobbelspora hovudstemme, sologitar
* Ringo Starr — trommer, tamburin
* George Martin — harmonium (orgel)

## Andre versjonar
Harrison inkluderte songen på sitt *[[Live In Japan]]*-album frå 1992 der han og Eric Clapton hadde langt lengre gitarspel mellom versa. Harrison si stemme er òg mykje meir prominent enn på Beatles-originalen.

Clapton spelte òg ein kort versjon av songen på hyllestkonserten «Concert For George» i 2003.

«If I Needed Someone» var den første songen frå George Harrison som vart ein hitsong for ei annan gruppe. Det var The Hollies si utgåve som nådde 20. plass på den britiske hitlista i januar 1966. Harrison sine nedlatande kommentarar til pressen førte til sinte ordvekslingar mellom dei to britiske gruppene.

## Kjelder
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:If I Needed Someone|If I Needed Someone]]» frå , den 12. oktober 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** MacDonald, Ian (1995). *Revolution In the Head: The Beatles' Records og the Sixties*. Vintage. ISBN 0-7126-6697-4.
*** Harrison, George (1980). *I Me Mine*. Simon og Schuster. ISBN 0-671-42787-3.
*** Hammond, Ian. «The Harrisong, Part IV». Vitja 19. oktober 2005.


## Bakgrunnsstoff
* Teksten 
* Alan W. Pollacks sin analyse av «If I Needed Someone»
Sem i Tønsberg

**Sem** er ein tettstad i Tønsberg kommune i Vestfold. Ein mindre del sør i tettstaden ligg i Sandefjord kommune. Sem var tidlegare også ein kommune. 
Tettstaden har .

Her ligg Sem fengsel. Sem kyrkje og Jarlsberg flyplass ligg nordaust/aust for tettstaden.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Sem på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Barkåker

**Barkåker** er ein tettstad med  i Tønsberg kommune i Vestfold. Staden ligg austom Europaveg 18, sju kilometers køyring nordom Tønsberg sentrum. Vestfoldbanen går gjennom staden, men Barkåker stasjon er stengd.

Her ligg barneskulen Barkåker skole og eit idrettsanlegg.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Årøysund

**Årøysund** er ein tettstad i Færder kommune i Vestfold. Staden har  og ligg søraust på øya Nøtterøy. ved det smale Årøysundet mellom Nøtterøy og Nordre Årøy. SSB reknar alt det tettbygde området sør/søraust på Nøtterøy til Årøysund, inkuldert Torød og Kjøpmannskjær og anna busetjing ved Vrengensundet. Det er mange fritidsbustader i området.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Ådne

**Ådne **eller** Aadne** er ei norsk dialektform av mannsnamnet Arne, som kjem frå det norrøne ordet for 'ørn'.

Det er over 890 som heiter Ådne i Noreg (SSB 2008). I 2006 fekk 22 gutebarn namnet, som 0,07 % av totalen, medan rundt 0,0&nbsp;4 % av alle menn heitte Ådne. Namnet har ikkje fastsett ein norsk namnedag.

## Kjende namneberarar
* Ådne Espeland, grunnleggar av fabrikken som produserer Jæder-sylte
* Aadne Eivindson Garborg (1851-1924), kjend som forfattaren Arne Garborg
* Ådne Søndrål (f. 1971), norsk skøyteløpar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ådne|Ådne]]» frå , den 13. oktober 2008.* 
 
* Statistisk Sentralbyrå

## Bakgrunnsstoff
* Aadne Eivindson Garborg hos Kulturnett
Forradalen

**Forradalen** ligg i Stjørdal kommune. Dalen ligg nord for hovuddalføret Stjørdalen og er til dels parallell med dette. Forradalen er folkesett ei mil oppover. Elva *Forra*, som renn ut frå innsjøen Feren i Meråker, renn gjennom dalen og møter Stjørdalselva ved Hegra. Vegsamband gjennom dalen frå Hegra og oppover, og frå Vigdenes ei mil oppe i dalen over åsen til Flora i Stjørdalen.
Helgeroa/Nevlunghamn

**Helgeroa/Nevlunghamn** er ein tettstad i Larvik kommune i Vestfold. Tettstaden har  og ligg søraust i kommunen og fylket.
Helgeroa ligg ut mot Langesundsfjorden, medan Nevlunghamn ligg på Skagerrakskysten. 

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Helgeroa

**Helgeroa** er ei bygd sørvest i Larvik kommune i Vestfold, på austsida av Langesundsfjorden. SSB reknar i sin statistikk Helgeroa og Nevlunghamn som ein samanhengande tettstad. Tettstaden Helgeroa/Nevlunghamn har  

.

Om sommaren er Helgeroa ein populær feriestad med mellom anna Blokkebukta badestrand og tre campingplassar. Tidlegare var det losstasjon her. I Helgeroa har Sjøkartverket ein målestasjon for vasstand med opplysninger frå attende til 1965. 

Det går ferje som tek passasjerar og syklar frå Helgeroa via Arøya til Langesund på vestsida av fjorden. 

Helgeroa hamn ligg i le for Skagerrak på nordsida av rullesteinstangen Mølen. Frå Mølen går det store raet med Ravegen gjennom Vestfold. På grunn av vanskeleg terreng, mellom anna i Langangen, var det lenge overgang frå landevegs- til sjøvegstransport i Helgeroa. Frå Helgeroa vart reisande ført med båt anten innover Langesundsfjorden og Frierfjorden eller vestover til byane på Agder. 

Før Brevikbrua vart opna i 1961 var ferjestrekninga Langesund-Helgeroa eit viktig samband for landevegstrafikk mellom Austlandet og Sørlandet.

Anjushuset ligg i Helgeroa. 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helgeroa|Helgeroa]]» frå , den 13. oktober 2008. Der vart denne kjelda gjeven:*
  
* Om Helgeroa på nettstaden helgeroa.no

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Helgeroa på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
EFTA

**Det europeiske frihandelsforbundet** (engelsk **European Free Trade Association**, forkorta **EFTA**) blei oppretta i 1960. I dag er Island, Liechtenstein, Noreg og Sveits medlemar, og generalsekretæren er Henri Gétaz.  

## Soge
Det opphavlege grunnlaget for EFTA var Stockholmkonvensjonen som berre omhandla frihandel. Noreg og Sveits var med og skipa frihandelsforbundet saman med Storbritannia, Danmark, Sverige, Austerrike og Portugal.
Den 21. juni 2001 underskreiv dei fire siste EFTA-landa Vaduzkonvensjonen som er grunnlaget for samarbeid på ei lang rekkje område. EFTA er inspirert av EU, men har i mindre grad eit inngripande samarbeid.

## Organisering
EFTA har frihandelsavtaler mellom medlemslanda og andre statar, inkludert EU. Avtala mellom EFTA og EU vert kalla EØS, Sveits er likevel ikkje med i denne avtala.

Offisielt har EFTA berre eit organ. Det er Rådet som kjem saman på ministernivå to gonger i året, og på ambassadørnivå omtrent kvar fjortande dag. Alt som blir sagt i Rådet blir skrive ned ord for ord.

EFTA har likevel mange uformelle styringsorgan: 

* «Deputies» står for den verkelege styringa av arbeidet i Genève og kjem saman nesten dagleg når det er som mest travelt i førebuingar til ministermøta. 
* «Den faste komitéen» i Brussel har om lag dei same oppgåvene, men då i forhold til EU-samarbeidet.

EFTA-sekretariatet har ingen rett til å gjera vedtak. Det blir leia av ein generalsekretær.
EFTA-domstolen er i motsetnad til EFTA ein internasjonal organisasjon. Domstolen har domsmyndigheit over Noreg, Island og Liechtenstein.

## Medlemar

## Internasjonale frihandelsavtaler

## Generalsekretærar

## Kjelder
Kvelde

**Kvelde** er ein tettstad i Larvik kommune i Vestfold. Staden har  og ligg ved Numedalslågen, kring to mils køyring nordom Larvik sentrum.

Her ligg Kvelde kyrkje frå 1871 og barne- og ungdomsskulen Kvelde skole. 
Staden har òg daglegvarebutikk, bensinstasjon, jarnvarebutikk, grendehus, bedehus, fotballbane og to barnehagar. 
Verksemdene Kvelde Mølle og Knaskerøtter held til her.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Svarstad

**Svarstad** ein tettstad i Larvik kommune i Vestfold. Tettstaden ligg ved Numedalslågen, om lag 46 kilometer nord for kommunesenteret Larvik og 11 kilometer sør for Hvittingfoss i Kongsberg kommune. Svarstad har  og var administrasjonssenteret i den tidlegare kommunen Lardal.

Den viktigaste næringsverksemda i Svarstad er trevareindustri, mellom anna sagbruk og ferdighusproduksjon. Tettstaden har ein daglegvarebutikk. Utanfor tettstaden ligg Svarstad skisenter, med fem større skibakkar og to mindre retta mot ungar. Sentralt i tettstaden ligg skogfeltet Holemyra som blir brukt til turområde. På Svarstad står Svarstad kyrkje, ei langkyrkje av grovt tømmer frå 1657.

Frå Bommestadkrysset ved europaveg 18 går fylkesveg 40 til og gjennom tettstaden, og vidare til Kongsberg og Geilo.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Svarstad på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Verningen

**Verningen** er ein tettstad i Larvik kommune i Vestfold. Staden har  og ligg sju kilometers køyring nordaust for Larvik sentrum, på austsida av Numedalslågen og sør for Europaveg 18.

Her ligg barneskulen Rødbøl skole. 

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»
Tan

**Tan** har fleire tydingar: 

* gammal japansk arealeining. Han er lik 0,1 cho = 10 se = 300 bu = 992 m².
* symbol for den trigonometriske funksjonen tangens. 
* kaninrasen **[[kaninrasen tan|Tan]]**, ein kaninrase som stammar frå England.
* Den kinesiske oldtidsstaten staten Tan.
Yli

**Yli** er ein tettstad i Notodden kommune i Telemark fylke. Staden har  og er eit bustadområde på vestsida av Heddøla, seks kilometers køyring vest for Notodden sentrum.

Her ligg barneskulen Yli skule.

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»
Herre i Bamble

**Herre** er ein tettstad i Bamble kommune i Telemark. Staden har  og ligg ved Herreelva, på vestsida av Frierfjorden.

Herre har lange tradisjonar som sagbruks- og industristad. Det fyrste sagbruket skal ha starta opp allereie kring år 1500. 
På Herre ligg Herre kyrkje frå 1905, og grunnskulen Herre skole.
Industriområdet Rafnes ligg ved tettstaden.

## Folketalsutvikling

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»

## Bakgrunnsstoff
* Om Herre på nettstaden til Bamble kommune
Kil i Kragerø

**Kil** er ein tettstad i Kragerø kommune i Telemark fylke med , om lag 10 kilometer vestom Kragerø by. Opphavleg var han ein strandstad ved nordenden av Kilsfjorden, men har seinare breidd seg nord- og vestover langs fylkesveg 363 fram til Humlestad og Lofthaug ved E18. Før kommunesamanslåinga i 1960 var Kil sentralstad i Sannidal kommune.

## Folketalsutvikling

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»
Sneltvedt

**Sneltvedt** er ein tettstad i Skien kommune i Telemark. Staden har  og ligg fem kilometers køyring aust for Skien sentrum. Sneltvedt er eit bustadområde og forstad til Skien.

Her ligg barneskulen Sneltvedt skole. Staden har også bedehus

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»
Hoppestad

**Hoppestad** er ein tettbygd stad i Skien kommune i Telemark. Staden ligg ved Hoppestadelva, seks kilometers køyring nordom Skien sentrum. 
Brattsbergsbanen går gjennom Hoppestad, men sidan 2004 har toga ikkje lenger stoppa på Hoppestad stasjon.
Grenland golfklubb har golfbanen sin ved tettstaden.

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Telemark»