Harry Potter-universet

**Harry Potter-universet** er ei fiktiv verd i J.K. Rowling sin serie om Harry Potter.

## Geografi

Det er ikkje noko eige magisk land i *Harry Potter*-serien. Gompane (vanlege menneske) lever saman med trollmenn i skjul, og byen Galtvang skal vere den einaste byen i Storbritannia der det berre bur trollmenn.

## Blod-reinleik
### Gompefødt
*Gompefødt* (engelsk *muggleborn*) er eit uttrykk i trollmannsverda (i Harry Potter-bokserien) for hekser som har gompar som foreldre (umagiske foreldre), men likevel har fått magiske evner. Eit frekkare uttrykk for å vere gompefødd er *grums*, som er brukt som eit skjellsord, til dømes av familien Malfang. Gompefødde blir ofte sett ned på av fullblodsfamiliar, og nokon går så langt som å terrorisere gompefødde fordi dei meiner dei ikkje høyrer til i verda deira. Salazar Smygard meinte at berre «fullblods» trollmenn burde få studere magi på Galtvort, og var sterkt imot gompefødde.

Å vere gompefødd er ikkje unormalt i Harry Potter-universert, men er mindre vanleg enn halvblods og fullblods- hekser og trollmenn. Det er fleire gompefødte nemnt i bøkene, til dømes:
* Lilly Eving
* Hermine Grang
* Fredrik Fromm
* Dilton Fromm

### Halvblods
*Halvblods* (personar som har ein magisk forelder og ein umagisk, eller to magiske foreldre der den eine er gompefødd)
Å vere «halvblods» tyder at ein har ein mor eller far som er magisk (trollmann eller heks) og ein som er umagisk (gomp).

Døme på halvblodskarakterar er:
* Remus Lupus
* Severus Slur
* Harry Potter
* Tommy Ding
* Jokum Finnimann
* Fyrst Voldemort
* Ariana Humlesnurr
* Rosa Wiltersen
* Hugo Wiltersen

### Fullblods
Å vere *fullblods* er eit uttrykk i Harry Potter-serien som tydar å ha både mor og far som er magiske (trollmann eller heks). Enkelte trollmenn som Lucius Malfang bryr seg mykje om å vere fullblods og «rent blod».

Døme på karakterar som er fullblods er:
{{columns-list|4|
* Ronny Wiltersen
* Draco Malfang
* Lucius Malfang
* Andromeda Dult
* Rulle Wiltersen
* Kalle Wiltersen
* Molly Wiltersen
* Arthur Wiltersen
* Gulla Wiltersen
* Perry Wiltersen
* Fred Wiltersen
* Frank Wiltersen
* Nilus Langballe
* Bellatrix DeMons

### Gompeblod (futt)
Å vere «futt» er eit uttrykk brukt i Harry Potter-serien om ein som er son eller dotter av magiske (trollmenn eller hekser), men ikkje har arva nokre magiske krefter sjølv. Ofte vert futtar ein skam for fullblods-familiar, som kan vere veldig opptatt av «reint blod» og å vere fullblods. Karakterar i *Harry Potter*-verda som er eit futt er mellom anna Argus Nask.

## Økonomi
### Myntar

I trollmannsverda brukar ein sigd, fjong og galleoner som mynter. Mynter i den verkelige verda kallast gompepenger.

«Sigd», «fjong» og «galleon» på andre språk;
*Sigder
**Engelsk: *Sickles*
**Tysk: *Sickel*
**Italiensk: *Falci*
**Nederlandsk: *Sikkel*
**Polsk: *sykle* (flertall: *sykl*)
*Fjong
**Engelsk: *Knut*
**Bulgarsk: *кнут* (Knut)
**Fransk: *Noise*
**Moderne gresk: *&#924;&#945;&#963;&#964;&#943;&#947;&#953;&#959;*
**Hebrew: Goz
**Italiensk: *Zellino*
**Latin: *Knux* (gen. *Knucis*)
**Nederlandsk: *knoet*
**Polsk: *knut*
*Galleon
**Engelsk: *Galleons*
**Tsjekkisk: Galleony
**Nederlandsk: *Galjoenen*
**Fransk: *Gallions*
**Tysk: *Galleonen*
**Italiensk: *Galeoni*
**Spansk: *Galeones*
**Polsk: *galeony* (flertall: *galeon*)
**Portugisisk (Brasil): *Galeões*

## Spel og sport
### Rumpeldunk

**Rumpeldunk** (engelsk *Quidditch*) er eit ballspel utført på sopelimar. Det blir spelt med tre ballar (klabb, gullsnopp og sluff), sju spelarar og seks målstenger (tre på kvar side av banen). Kvart lag består av to knakkarar, ein speidar, ein målvakt og tre jagarar.

## Dyr og plantar
*For dyra i serien, sjå [[Vesen i Harry Potter-serien]]. *

*For meir om plantane, sjå [[Oppdikta plantar#J.K. Rowling sin Harry Potter-serie|Planter i Harry Potter]].*

Plantar i *Harry Potter*-serien kan brukast i eliksirar, som hindringar og har ofte spesielle effektar. Biologi-faget på Galtvort handlar mykje om magiske plantar.

## Aviser og magasin
### ''Aftenprofeten''
*Aftenprofeten* er den mest lesne avisa i det magiske samfunnet i England. Den journalistiske integriteten i avisa kan vere dårleg, og avisa har ord på seg for å vere meir interessert i høge salstal enn å vere sakleg og nøktern (det engelske namnet på avisa, *The Daily Prophet*, kan vere eit ordspel på ein del kjente engelske aviser). Avisa blir sterkt sensurert av magidepartementet.

### ''Gunnar Grump, den gale gomp på galeien''
*Gunnar Grump, den gale gomp på galeien* er ein teikneserie. Lite er kjent om han, anna enn at han er favorittserien til Ronny Wiltersen.

### ''Heks og Hør''
Bladet *Heks og Hør* (engelsk *Witch weekly*) er mest retta mot kvinner. Det inneheld mellom anna oppskrifter som Molly Wiltersen lagar mat etter.

### ''Kleggen''
Redaktøren i dette bladet er Xenofilius Lunekjær.

## Mat
### Sjokoladefrosk
Ein sjokoladefrosk er ein ekte frosk, berre at den er laga av sjokolade og derfor han bevege på seg. Med kvar sjokoladefrosk høyrer det med eit trollmannskort, som er populære samlekort i trollmannsverda.
På engelsk heiter sjokoladefrosker *Chocolate Frogs*.

### Bertram Butts allsmakbønner

Desse bønnene er det mange forskjellige smaker av, t.d. karamell, sjokolade og jordbær, men ogso lungemos, oppkast og øyrevaks.

På andre språk heiter «Bertram Butts allsmakbønner»;
*Engelsk: *Bertie Bott's Every Flavor Beans*
*Tsjekkisk: Bertíkovy fazolky tisíckrát jinak
*Fransk: *Les dragées-surprise de Berthie Crochue*
*Tysk: Bertie Botts Bohnen jeder Geschmacksrichtung
*Hebrew: *sukaryot bertie botts bekol hateaamim*
*Indonesisk: *Kacang Segala-Rasa Bertie Bott*
*Italiensk: *Gelatine Tutti I Gusti + 1*
*Spansk: *Grageas Bertie Bott de todos los Sabores*
*Nederlandsk: *Smekkies in alle smaken*
*Polsk: *fasolki wszystkich smaków Beritego Botta*
*Portugisisk(Brasil): Feijõezinhos de todos os sabores Bertie Bott's

## Kjelder
* Fullblods - norsk Harry Potter wikia
### Litteratur
* *Harry Potter og de vises stein* av J.K. Rowling.
* *Harry Potter og Mysteriekammeret* av J.K. Rowling.
* *Harry Potter og fangen fra Azkaban* av J.K. Rowling.
* *Harry Potter og ildbegeret* av J.K. Rowling.
* *Harry Potter og Føniksordenen* av J.K. Rowling.
* *Harry Potter og Halvblodsprinsen* av J.K. Rowling.