open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Men in Black

**Men in Black** er ein amerikansk film frå 1997 som handlar om romvesen. Regissøren er Barry Sonnenfeldt og i hovudrollene spelar Tommy Lee Jones og Will Smith. Filmen var basert på ein teikneserie med same namnet, der *Men in Black* var ein organisasjon som jobba med å overvaka utanomjordiske vesen på jorda og å skjerma verda frå å vita om at dei fanst.

Oppfølgjaren *Men in Black II* kom ut i 2002, og *Men in Black 3* i 2012. I tillegg gjekk det ein animasjonsserie om Men in Black frå 1997 til 2001 på amerikansk fjernsyn. Suksessen med å laga ein film av teikneserie var noko av det som inspirerte Marvel til å vurdera samarbeid med Columbia Pictures. Dette resulterte seinare i filmen Spiderman (2002). 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Men in Black (film)|Men in Black (film)]]» frå ,  den 2. desember 2013.*
Olympiastadion i Helsingfors

**Helsingfors Olympiastadion** er Finlands største stadion og ligg i bydelen Tölö, om lag to kilometer frå bysentrum i Helsingfors. Olympiastadion var hovudstadion under Sommar-OL 1952.

### Arkitektur
Den funksjonalistiske bygningen vart teikna av arkitektane Yrjö Lindegen og Toivo Jäntti. Eit 72 meter høgt tårn er olympiastadion sitt særmerk og ope for gjester.

### Arrangement
Olympiastadion var hovudstadion under Sommar-OL 1952. Sidan har det vorte brukt til idrettsarrangement og som konsertarena. I perioden 1939–64 vart arrangert fem VM på skøyter og tre EM på skøyter. Mellom dei store friidrettsarrangementa på stadion har vore EM i friidrett 1971, VM i friidrett 1983, EM i friidrett 1994, VM i friidrett 2005, og EM i friidrett 2012. Finlands landslag i fotball spelar kampane sine her.

### Soge
Olympiastadion vart bygt i perioden 1934-38, med håp om å få tildelt dei olympiske sommerleikane 1940. Grunna andre verdskrigen vart leikane avlyst. Frå 1994 til 1999 var stadion ombygt og tilskodarkapasiteten redusert frå 70&nbsp;000 til 40&nbsp;000. Før euro vart innført som valuta i Finland var olympiastadion avbilda på 10-markseddelen, saman med langdistanseløparen Paavo Nurmi.

## Kjelder
* Heimeside for Olympiastadion (engelsk)
*
Det ungarske flagget

**Det ungarske flagget** er ein trikolor med tre vassrette striper i raudt, kvitt og grønt (rekna ovanfrå og ned). 

Dette flagget vart fyrst ført på banen før og under revolusjonen i 1848. Det raude symboliserer styrke, det kvite trufastheit og det grøne står for vona. Flagget har vore offisielt i bruk sidan 1957. 

Under Stalin-tida (1948-56) hadde flagget eit våpenskjold med raud stjerne i midten. Dette vart klipt ut under revolusjonen i 1956, og seinare har flagget med eit hól i midten blitt ståande som symbol på oppreisten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det ungarske flagget|Det ungarske flagget]]» frå ,  den 2. desember 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
Eyvind Fjeld Halvorsen

**Eyvind Fjeld Halvorsen** () var ein norsk filolog.

Eyvind Fjeld Halvorsen vart cand.philol. i 1947, og reiste deretter på studieopphald i Paris to år. I 1949 tok han til å undervisa i norrøne studiar ved University of Glasgow, og blei verande der til 1954, då han vart dosent i norrøn filologi ved Universitetet i Oslo. I 1959 vart han dr.philos, med avhandlinga *The Norse Version of the Chanson de Roland* om Rolandskvadet. Frå 1962 blei han utnemnd av universitetet til professor i norrøn filologi. Denne stillinga heldt han i nøyaktig 30 år, og han var også dekanus for det historisk-filosiske fakultetet frå 1964-69. Han har skrive ei rekkje artiklar for *[[Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder]]*. 

Eyvind Fjeld Halvorsen fekk mykje å seia for utviklinga av det norske skriftspråket på 1900-talet. I trettiårsperioden frå 1958-1988 veksla han mellom å vera formann og viseformann i Norsk språknemnd, som blei til Norsk språkråd i 1972. Han sat også i Stadnamnutvalet.

Eyvind Fjeld Halvorsen var medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi frå 1961.

## Kjelde

### Fotnotar
Dislokasjon i geologi

**Dislokasjon** er ei eldre nemning nytta i geologi for geologiske prosessar som forkasting, folding og overskyvingar som fører til at større bergartsmassar skiftar plass. 

## Kjelder
*Dislokasjon: geologi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/dislokasjon%2Fgeologi.
Ole Erichsen

**Ole Erichsen** () var ein norsk konditor, fabrikkeigar og politikar for Høgre frå Trondheim.

## Liv og gjerning
Erichsen tok eksamen ved kjemilinja ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt i 1881. Han arbeidde deretter som konditor i faren sitt konditori i Trondheim, åra 1884-86 gjekk han i konditorlære og arbeidde på ein sjokoladefabrikk i Düsseldorf. I 1886 tok han over Erichsens konditori i Trondheim og E. Erichsens Dampchokolade- & Sukkervarefabrik etter faren Ernst Erichsen, og drev familiefirma fram til sonen Odd Erichsen tok styringa i 1920. Ole Erichsen var delaktig i oppstartinga av hermetikkfabrikken Trondhjem Preserving Co., Trondhjems Aktiebryggeri A/S og Nidar Chokoladefabrik A/S, og var styreformann i fleire industrielle foretak.

Erichsen var medlem av Trondheim bystyre frå 1897 til 1922, og var varaordførar 1911–1912. Elles var han styremedlem i Den Norske Fællesforening for Haandværk og Industri frå 1898, medlem av arbeidsutvalet i Norsk Arbeidsgiverforening, formann i Trondhjems Håndverks- og Industriforening i 12 år, medlem av Norges Husflidsråd 1910-25, formann i Norske Konditorers Landsforening frå 1917.

Dei to stortingsperiodane 1906-09 og 1913-15 representerte Erichsen valkrinsen «Bratøren og Ihlen» på Stortinget. I fyrste perioden, då han hadde sete i næringskomite nr 2, vart han vald på programmet til Samlingspartiet, i den andre perioden møtte han for partiet Høgre og var medlem av justiskomite nr 2 og av tollkomiteen.

Han var riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden frå 1947 og riddar av Dannebrogordenen, og vart tildelt Kongens fortenestemedalje i gull.

## Kjelder

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Erichsen|Ole Erichsen]]» frå ,  den 1. desember 2013.*
Lidar kyrkje

**Lidar kyrkje**  er ei langkyrkje i Øystre Slidre kommune i Innlandet. Kyrkja var mørkebrun i byrjinga og fekk utvendig panel og kvitfarge i 1956.

Kyrkjegarden vart innvigd i 1902.

## Litteratur
* 
* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* 
*
Endre Lekve

**Endre Torkelsson Lekve** () var ein norsk ingeniør frå Ulvik, leiande innanfor ingeniørfaget i Finland i 1860-70-åra. Thorbjørn Lekve var bror hans.

Lekve var son til ein gardbrukar på garden Nedre Lekve i Ulvik. Sjølv gjekk han på underoffisersskulen i Bergen, der han vekte merksemd med sine givnader. Åra 1856–59 studerte han ved den den tekniske høgskulen Polytechnikum i Hannover, der han gjekk ut med ein framifrå eksamen. I 1860 vart han tilsett som professor i bygningsfag på den Tekniska högskolan i Helsingfors. Lekve vann eit stort ry som lærar i ingeniørvitskap og som praktisk ingeniør.

Lekve, som var gift med ei finlandssvensk kvinne, døydde i Helsingfors då han var 49 år gammal, fleire år etter kona var død. Eit stipendfond som ber namnet hans vart oppretta av studentane hans.

## Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Thorbjørn Lekve

**Thorbjørn Torkelsson Lekve** () var ein norsk ingeniør frå Ulvik. Han var ein leiande jarnvegskonstruktør, særleg kjend som den fyrste overingeniøren for Bergensbanen. Endre Lekve var bror hans.

### Liv og gjerning
Lekve var son til ein gardbrukar på Nedre Lekve i Ulvik. Sjølv reiste han til Helsingfors i 1863 og studerte i tre år ved høgskular i byen, der broren var professor i bygningsfag. Han heldt fram studiane i Zürich 1866–69. Deretter deltok han ute i felten på jarnvegsanlegg i Austerrike, sidan på Østfoldbanen. År 1877 vart Lekve overlærar i bygningsfag på Kristiania tekniske skole, der han i tre år stod for eit reformarbeide som bar frukt. Frå 1880 var han medlem av den tekniske undervisningskommisjonen, som mellom anna planla den seinare tekniske høgskulen i Trondheim. I 1891 vart han leiar for den tekniske revisjonen i Arbeidsdepartementet, der han gjorde eit grunnleggande arbeid.

Lekve var mellom dei fyrste som orda frampå om ein jarnveg mellom Kristiania og Bergen. Han tok aktivt del i førebuingane til banen, og vart den fyrste overingeniøren då det i 1894 vart vedteke å bygge Bergensbanen. 

Den norske Ingeniør- og arkitektforening reiste i 1908 ein bautastein på Finse til minne om Thorbjørn Lekve.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Thorbjørn Lekve|Thorbjørn Lekve]]» frå ,  den 2. desember 2013.*
Volbu kyrkje

**Volbu kyrkje**  er ei langkyrkje i Øystre Slidre kommune i Innlandet. Kyrkja avløyste ei stavkyrkje frå mellomalderen som er minna med eit lite museum attmed kyrkja.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* 
* 

## Fotnotar
Tisleidalen kyrkje

**Tisleidalen kyrkje**  er ei langkyrkje i Nord-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart oppført i 1957 og innvigd i 1958. Kyrkjegarden vart teken i bruk i 1949.

## Litteratur
* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* 
* Nord-Aurdal kommune
*
Strand kyrkje i Nord-Aurdal

**Strand kyrkje**  er ei krosskyrkje i Nord-Aurdal kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart oppført på Svenes i 1735, og Svenes-namnet vert framleis brukt for soknet og ofte òg for kyrkja. I 1860 vart kyrkja flytta til Strand og fekk si noverande form. Somt av inventaret er frå ei stavkyrkje som ho avlølyste i 1735.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Oppland fylke (Riksantikvaren, 2016), s. 102
Reidar Liaklev

**Reidar Kristofer Liaklev** () var ein skeiseløpar, fødd og død på Jaren, som i 1948 vart olympisk meister på 5&nbsp;000 meter og europameister. Året etter vart han norsk meister. Han representerte Brandbu Idrettsforening.

Liaklev fekk sitt gjennombrot i 1947-sesongen då han vart nummer fire i verdsmeisterskapen på skeiser. I OL-sesongen 1948 vann langdistansespesialisten Liaklev OL-gullet på 5&nbsp;000 meter i St. Moritz. Eit par veker etter vinterleikane vann Liaklev EM-tittelen under europameisterskapen på skeiser på Hamar med over eitt tidspoeng til svensken Göthe Hedlund. Liaklev vart norsk meister i 1949 framom trønderane Sverre Farstad og Hjalmar Andersen. I 1950-sesongen, hans siste, kom han på tredjeplass i noregsmeisterskapen, men vart i europameisterskapen slått einast av Hjalmar Andersen, som på olympiastadion i Helsingfors tok den fyrste av tre strake EM-titlar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Reidar Liaklev|Reidar Liaklev]]» frå ,  den 2. desember 2013.*
Veslehjernen

**Veslehjernen** (latin: **cerebellum**) er den delen av hjernen som ligg bak og under bakhovudlappen av storhjernen. Veslehjernen har å gjere med balanseevna, koordinasjonen og reguleringa av muskelverksemda. Veslehjernen styrer så lette ting som å løfte eit glas til munnen, så utan denne delen av hjernen, ville det ikkje vore lett for eit menneske å fungere.

## Kjelde
Kimmeridge-skifer

**Kimmeridge-skifer** eller **Draupneskifer** er ein bergart av skifer som vart danna i sein jura ved at gytje som var rik på organisk materiale vart herda. Han vart så dekt med tjukke, yngre sediment og har vorte ein viktig kjeldebergart for olje og gass i Nordsjøområdet.

Kimmeridgeleire eller Kimmeridge Clay er ein geologisk formasjon som dekker store delar av Europa. Leira er ei mørk, marin leire som vart avsett i juratida. Leira har og skiferen har namn etter landsbyen Kimmeridge på Dorset-kysten i Sør-England. I Dorset er leira òg godt kjend i Jurassic Coast der ho er del av verdsarva. Kimmeridgeleira opptrer derfrå og vidare nordaustover til East Anglia.

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Kimmeridge Skifer. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Kimmeridge-skifer.
* Askheim, Svein. (2009, 13. juni). Kimmeridge Clay. I Store norske leksikon. Henta 9. februar 2014 frå http://snl.no/Kimmeridge_Clay.
Arne Olaus Fjørtoft Garborg

**Arne Olaus Fjørtoft Garborg** (), gjerne tiltalt som «Tuften», var ein norsk bibliotekar, skodespelar og forfattar, tilsett på Universitetsbiblioteket i Oslo. Han arbeidde med å samanfatta bibliografien til far sin, Arne Garborg.

Han var einebarn av Arne og Hulda Garborg. Barndomen hans er mykje omtala i foreldras dagbøker, brev og avisartiklar. Han var oppkalla etter faren og etter «Noregs første sosialist», Olaus Fjørtoft. 

Han var med i teatertruppen Det norske spellaget, forlauparen til Det norske Teatret, først som skodespelar og i 1912 som teatersjef.

Arne O. Garborg tok over barndomsheimen Labråten i Hvalstaddalen i Asker kommune, der han budde saman med kone og barn. Huset er i dag museum. Her heng Gustav Wentzel sitt måleri *Tuften på ski*.

## Bibliografi
* Norske aviser, 1763-1920. Fortegnelse over aviser som finnes i Universitetsbiblioteket og andre samlinger (Oslo. Universitetsbibliotekets årbok. 1923. pt. 2.)
Kongsberg–Bamblefeltet

**Kongsberg–Bamblefeltet** er eit kompleks av sterkt omdanna grunnfjellsbergartar langs sørlandskysten frå Kristiansand til Langesund, og langs vestsida av Oslofeltet til Randsfjorden. Feltet består særleg av bandgneisar og amfibolittar, men òg kvartsittar, kalksteinar og yngre granittar. Det er jernførekomstar ved Arendal i Arendalsfeltet, nikkel ved Flåt, som vert vunnen ut i Flåt nikkelgruver, apatitt i Bamble ved Bamblefeltet og kobolt i Modum som vart nytta i Modum Blåfarveværk. Sølvførekomstane på Kongsberg som vart vunne ut i Kongsberg Sølvverk ligg i Kongsberg–Bamblefeltet, men er av yngre opphav.

## Kjelder
*Kongsberg–Bamblefeltet. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/Kongsberg%E2%80%93Bamblefeltet.
Kvitskriuprestan

**Kvitskriuprestan** (eller **Kvitskriuprestein**) er eit fenomen av jord- og steinsøyler, såkalla jordpyramidar i Uldalen, ein sidedal til Gudbrandsdalen, i Sel kommune.

Dette er eit naturfenomen som oppstår når regnvatn skyl bort hardpakka morenematerial i moreneryggen, men etterlèt seg søyler der store steinar ligg som paraplyar og vernar dei underliggande massane mot regn. I tillegg har sola bidrege til å gjere overflata hardare og meir motstandsdyktig, på same måte som med soltørka leire. Dei høgaste søylene er rundt seks meter og er rekna å vere ca. 200 år gamle. «Prestane» trekkjer seg stadig lenger oppover dalsida sidan dei eldste fell overende i fronten medan nye vaskast fram av regnvatn lenger oppe.

Sjølv om det finst fleire små førekomstar av dette fenomenet i området rundt «Kvitskriuprestan», er dette eit fenomen som ikkje finst andre stader i Nord-Europa. Fenomenet finst likevel fleire stader i Alpane. Denne naturtypen er ført opp i «Norsk raudliste for naturtypar» som *kritisk truga* (CR).

Kvitskriuprestan vart freda som naturminne 24. juni 1977, så alle former for hærverk er forbode. Det er òg forbode å passere gjerdet som er sett opp for å verne søylene.

Det er skilta til Kvitskriuprestan frå E6. Siste del av vegen er bomveg. Frå vegen må ein gå kring hundre meter oppover for å komme til Kvitskriuprestan.

## Namnestrid
Det er ein pågåande strid om kva det offisielle stadnamnet skal vere. Det offisielt vedtekne namnet er per mars 2008 *Kvitskriuprestan*, men lokale ynskjer skrivemåten *Kvitskriuprestein*.

Forma *Kvitskriuprestein* er ein skrivemåte som attgjev den lokale uttala, medan *Kvitskriuprestan* ligg nærare norsk rettskriving (jf Lov om stadnamn: «Skrivemåten skal følgje gjeldande rettskrivingsprinsipp for norsk (…)»).

Skiltet til vegvesenet på staden seier *Kvitskriuprestene*. På vegvisingsskilt ved avkjøring frå E6 er namnet likevel skrive som *Kvitskriuprestein*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvitskriuprestan|Kvitskriuprestan]]» frå ,  den 3. desember 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Om Kvitskriuprestein frå www.otta2000.com
*Kvitskriuprestin  Høyskolebeskrivelse med bildeforklaring.
Kjelsåsitt

**Kjelsåsitt** er ein mørk, grovkorna djupbergart. Han består av monzonitt eller monzodioritt av permtida og ligg i Oslofeltet. Han er kalla opp etter Kjelsås i Sørkedalen. Bergarten syner overgang til larvikitt.

## Kjelder
*Kjelsåsitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/kjels%C3%A5sitt.
Kjemisk forvitring

**Kjemisk forvitring** er ein type naturleg forvitring av bergartar og mineral som skjer ved oppløysing av minerala eller at minerala omdannar seg. 

Kjemisk forvitring skjer gradvis og som regel nær jordoverflata. I denne prosessen er oksidasjon og hydrolyse dei viktigaste prosessane. 

Den kjemiske forvitringa løyser ut kalsiumion og andre ion i overflatevatnet. 

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Kjemisk Forvitring. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/kjemisk_forvitring.
Klastisk

**Klastisk** er eit omgrep nytta i geologien om noko som består av fragment. Omgrepet vert nytta om ein sedimentær bergart som består av brotstykke og korn frå andre bergartar, ført til avsetningsstaden med vatn, vind eller is. 

Døme på slike bergartar er sandstein og leirskifer.

## Kjelder
*Klastisk. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/klastisk.
Vladimir Dratsjov

**Vladimir Petrovitsj Dratsjov** () er ein russisk-kviterussisk, tidlegare skiskyttar frå Petrozavodsk, som etter tur representerte høvesvis Sovjetunionen, Russland og frå 2002 Kviterussland. Dratsjov vann fire VM-gull i løpet avtida 1996-2000, to individuelt og ei kvar i stafett og for lag.

## Aktiv
Dratsjov var nær 28 år gammal då han fekk sin internasjonale meisterskapsdebut under vinterleikane på Lillehammer. Han tapte kampen om bronsemedaljen på 10 km mot landsmannen Sergej Tarasov med 1,5 sekund og vart nummer fire i øvinga. Seinare i olympiaden gjekk han inn til sølv med Russland sitt stafettlag, saman med same Tarasov og med den olympiske meisteren på distansen, Sergej Tsjepikov, samt Valerij Kirijenko. Etter OL på Lillehammer vann han ein sølvmedalje, då under VM i skiskyting 1994 i den såkalla lagøvinga.

VM i skiskyting 1996 vart ein stor suksess for Dratsjov, han vart verdsmeister på 10 km og i 4 x 7,5 km stafett. Etter dei to andre øvingane fekk han sølvmedaljar; på 20 km fann han sin overmann i Sergej Tarasov, medan Kviterussland vann lagøvinga. Dratsjov vann også verdscupen i skiskyting for 1996. I olympiasesongen 1998 fekk han to bronsemedaljar med Russland. Under vinter-OL i Nagano gjekk han på stafettlaget, medan han under VM 1998 i Hochfilzen var ein av dei fire russarane som vann medalje den siste gongen lagøvinga stod på programmet.

Dratsjov skifta statsborgarskap i 2002 og byrja tevle for Kviterussland. I sin fyrste sesong for sitt nye land gjorde han mange gode løp i verdscupen og vart nummer to, etter Ole Einar Bjørndalen, i verdscup-turneringa 2003. Mellom 1994 og 2003 vann Dratsjov totalt 15 enkeltrenn i verdscupen.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Nr 4 på 10 km og sølvmedalje i stafett
*VM i skiskyting 1994 i Canmore: Sølvmedalje i lagøvinga 
*VM i skiskyting 1995 i Antholz: Nr 5 på 20 km
*VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Gullmedalje på 10 km, sølvmedalje på 20 km og gullmedalje i stafett
*VM i skiskyting 1997 i Osbrlie: Nr 11 på 10 km
*Vinter-OL 1998 i Nagano: Bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1998 i Pokljuka: Gullmedalje på jakstart, bronsemedalje i lagøvinga 
*VM i skiskyting 1999 i Oslo og Kontiolahti: Sølvmedalje i fellesstart og i stafett
*VM i skiskyting 2000 i Lahti og Oslo: Gullmedalje i stafett, nr 18 på 10 km
*VM i skiskyting 2003 i Khanty-Mansijsk: Bronsemedalje i stafett, nr 5 på 10 km
*VM i skiskyting 2004 i Oberhof: Nr 12 på 20 km

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
* Uladzimir Drachou, *olympedia.org*
Ulnes kyrkje

**Ulnes kyrkje** er ei langkyrkje frå 1250 i Nord-Aurdal kommune i Innlandet fylke. På 1700-talet var kyrkja så forfallen at ho vart teken ut av bruk, og i 1730-åra sa biskop Peder Hersleb at ho var «som en stenhob». Etter det vart kyrkja sett i stand, og mykje av inventaret er frå 1700- og 1800-talet.

## Litteratur
* 
* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* Kunsthistorie.com
* 
* Nord-Aurdal kommune
*
Bruflat kyrkje

**Bruflat kyrkje**  er ei krosskyrkje i Etnedal kommune i Innlandet fylke. Det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* 
* 

## Fotnotar
Nord-Etnedal kyrkje

**Nord-Etnedal kyrkje**  er ei langkyrkje frå 1866 i Etnedal kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart bygd om noko i 1960–63.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Harald Hvattum: Nord-Etnedal kyrkje 1866-1991 (Etnedal sokneråd, 1991)
* «Norges kirker»
* 
*
Reinli kapell

**Reinli kapell**  eller **Reinli nye kyrkje**  er ei langkyrkje i Sør-Aurdal kommune i Innlandet. Kyrkja vart oppført og teken i bruk i 1964, men vigslinga skjedde i mai 1965. Kapellet avlastar Reinli stavkyrkje, som ikkje toler vinteroppvarming så godt.

Dette er ei slags arbeidskyrkje med kyrkjesal i øvste etasje og andre rom i etasjen under.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
*
Leirskogen kyrkje

**Leirskogen kyrkje**  er ei langkyrkje frå 1924 i Sør-Aurdal kommune i Innlandet. Sakristiet er frå 1934.

Kyrkjestova nordvest for kyrkja er frå 1993.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* «Norges kirker»
* 
* Kunsthistorie.com
* Lokalhistoriewiki
*
Joe Abercrombie

**Joe Abercrombie** () er ein britisk fantasy-forfattar og filmklippar. Han er mest kjend for trilogien *[[Den første loven]]*.

## Bibliografi
### Romanar
*Trilogi 
***Sverdet alene* (Mai 2006)
***Before They Are Hanged* (Mars 2007)
***Last Argument of Kings* (Mars 2008)
*Standalone-verk
***Best Served Cold* (Juni 2009)
***The Heroes* (Januar 2011)
***Red Country* (Oktober 2012)
### Noveller
**The Fool Jobs* 
**Yesterday, Near A Village Called Barden*
**Freedom!*
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe Abercrombie|Joe Abercrombie]]» frå ,  den 3. desember 2013.*  
 
* http://www.joeabercrombie.com/books/
Bagn kyrkje

**Bagn kyrkje**  er ei krosskyrkje frå 1736 i Sør-Aurdal kommune i Innlandet.

Det har tidlegare stått ei stavkyrkje aust for dagens kyrkje.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Norges kirker»
* 
*
Begnadalen kyrkje

**Begnadalen kyrkje**  er ei langkyrkje frå 1964 i Sør-Aurdal kommune i Innlandet. Kyrkja avløyste ei Grosch-kyrkje som brann i 1957.

## Kjelder
* «Norges kirker»
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Sira i Flekkefjord

**Sira** er ein tettstad i Flekkefjord kommune i Agder. Tettstaden har 577 innbyggjarar per 1. januar 2012, og ligg ved fylkesgrensa til Rogaland nær Europaveg 39 omtrent 19 kilometer nord for kommunesenteret Flekkefjord. Sira har namnet frå elva Sira (Sirdalselva), som er utbygd for kraftproduksjon av Sira-Kvina Kraftselskap.

## Kjelder
Bhimbetka

**Bhimbetka** er ein arkeologisk funnstad i den indiske delstaten Madhya Pradesh. I Bhimbetka finst fleire naturlege holer og hellerar der det er blitt laga ei rekkje holemåleri frå steinalderen og fram til historisk tid. Bhimbetka blei utnemnd til verdsarv av UNESCO i 2003.

Namnet «Bhimbetka» (devanagari भीमबेटका) skal koma frå «Bhimbaithka», 'sitjestaden til Bhima', og viser til ein gudehelt frå det episke verket *[[Mahabharata]]*. Bhimbetka ligg nær Narmadaelva ved foten av Vindhyafjella, 45 km sør for Bhopal. Holene er danna i sandstein og er omgjevne av tjukk skog med eit rikt plante- og dyreliv. Dette området er no verna som Ratapani Wildlife Sanctuary. 

Holemåleria viser menneske i ulike samanhengar og dyr som nashorn, bjørn, hjortar, geiter og storfe. Ifølgje UNESCO skildrar bileta eit liv som liknar det tradisjonelle jakt- og sankesamfunnet til urfolket ved Bhimbetka. Andre typar måleri viser ryttarar til hest, på kamel og elefant, religiøse eller mytologiske motiv og ein scene tolka som dans der ein musikar ser ut til å bruka ei timeglastromme, noko som også er utbreidd i dagens India.

Busetjinga av holene er ført tilbake til sein acheuléen i eldre steinalder med ubroten busetnad fram til sein mellomsteinalder.

Den eldste historiske nedteikninga om holene stammar frå 1888, då dei blei omtalte som ein gammal buddhistisk stad. I 1957 blei dei oppdaga av arkeologen V.S. Wakankar. To stader blei gravne ut av Bajpai, Pandey og Gour i 1971. Til saman er det funne og nummerert 754 bustader med måleri i over 500 av dei. Dei eldste arkeologiske laga i holene, og moglegvis måleria tilknytte dei, er blitt datert til å vera over 100&nbsp;000 år gamle.


Cave Painting - Celebration.jpg|Dansebildet
Bhimbetka rock paintng1.jpg|Jaktande menneske og dyr
Putlikarar Painted Rock Shelters, Madhyapradesh, India.JPG|Krigar på kamel
Rock painting, Bhimbetka, Raisen district, MP.jpg|Menneske og elefantar
Hunting painting at Bhimbetka.jpg|Jegerar eller krigarar til hest


## Kjelder

*Bhimbetka, Auditorium Cave, Madhya Pradesh: Acheulian Petroglyph Site, c. 200,000 - 500,000 BP, originsnet.org
*Bhimbetka rock shelters, britannica.com
*Rock Shelters of Bhimbetka, unesco.org
Knoll i geologi

Ein **knoll** eller **nodul** (av norrønt for «bergknaus») er i geologi eit mineral eller eit mineralaggregat forma som ein ein rund, oval eller uregelmessig klump. Dei vert anten danna ved utfelling frå vatn eller ved konkresjon, der dei vert fortreng av sedimenta dei ligg i. 

Ein kan òg finne knollar i vulkanske bergartar, men då har lavaen rive med seg bitar av berggrunnen han trengde gjennom. Døme på dette er peridotitt-knollar.

Nodular er òg eit samleomgrep for kuleforma utfellingar i metall, som til dømes grafitt i støypejarn. 

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Knoll: geologi. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/knoll%2Fgeologi.
*Noduler: metallurgi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/noduler%2Fmetallurgi.
Acheuléen

**Acheuléen** er ein av dei tidlege kulturane i eldre steinalder. Han tok til for rundt 1,7 millionar år sidan og varte til ca. 250&nbsp;000 år før notida. Kulturen er namnsett etter funnstaden Saint-Acheul ved Amiens nordvest i Frankrike.

Acheuléen er rekna som den andre fasen av kjernekulturane i tidleg eldre steinalder. Han følgde oldowan og blei avløyst av clactonien. Funn med små lokale variasjonar er gjort i store område av Afrika, Vest- og Sør-Asia og Mellom- og Sør-Europa. Reiskapar frå denne kulturen blei truleg laga av begge dei tidlege mennesketypane *[[Homo erectus]]* og *[[Homo heidelbergensis]]*.

Ei oval handøks er den karakteristiske reiskapen for denne perioden. Denne typen øks er gjennomgåande flatare og betre tilhogd enn tidlegare. Dei fleste funna omfattar også mindre reiskapar, som skraparar, spissar og knivar laga av avslåtte og retusjerte flintskiver. Dette viser at flekketeknikken også var i bruk i acheuléen.

Kulturen blei oppdaga av Jacques Boucher de Crèvecoeur de Perthes på 1830-talet, då han undersøkte avsetningar frå elva Somme. Funna frå acheuléen viste at menneske hadde levd i Europa mykje tidlegare enn ein før hadde trudd.

## Kjelder

*«Acheuléen» (6. august 2013), *Store norske leksikon*. Henta 4. desember 2013.
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Acheuléenkulturen|Acheuléenkulturen]]» frå ,  den 4. desember 2013.*  


## Bakgrunnsstoff
Aleksandr Popov

**Aleksandr Vladimirovitsj Popov** () er ein russisk tidlegare skiskyttar frå Tobolsk som konkurrerte for Sovjetunionen og Kviterussland. Mellom 1987 og 1997 vann han fire VM-gull i lagøvinga og ein olympisk gullmedalje i stafett, samt fire sølvmedaljar og to bronsemedaljar i stafett i ulike VM og OL-arrangement. Individuelt fekk han med seg ein sølvmedalje frå 20 km i VM 1991. Sidan 1999 har han vore hovudtrenar for det kviterussiske skiskyttarlandslaget.

## Aktiv
Popov gjekk i åra 1987-92 på fem av dei seks siste stafettlaga som Sovjetunionen stilte med i den årlege verdsmeisterskapen i skyting, eller i dei olympiske leikane. Desse meisterskapane gav han ein olympisk meisterskapstittel i 1988, og fire ulike VM-sølv. I dei individuelle tevlingane i dei same meisterskapane lukkast han lite, fyrst under verdsmeisterskapen 1991 blanda han seg inn i medaljekamp. På 20-kilometeren i Lahti fekk han VM-sølv, fem sekund føre Eirik Kvalfoss på bronseplass og eit lite halvminutt bak Mark Kirchner som representerte Tyskland.

Frå 1992 og fram til 1998 gjekk Popov inn til ei rad fjerdeplassar i OL og VM-samanheng, både i individuelle øvingar, men særleg i stafettar. Likevel fekk han med seg eit OL-sølv i stafett 1992 og to bronsemedaljar i same; 1995 og 1996.

I 1989, hans beste sesong i verdscupen i skiskyting, vart Popov nummer to samanlagt etter Eirik Kvalfoss. Også i 1987 og 1992 var han høgt plassert i totalen i verdscup-turneringa.

Frå og med 1993-sesongen tevla han for Kviterussland.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*VM i skiskyting 1987 i Lake Placid: Sølvmedalje i stafett og nr 12 på 20 km
*Vinter-OL 1988 i Calgary: Gullmedalje i stafett og nr 12 på 20 km
*VM i skiskyting 1989 i Feistritz: Sølvmedalje i stafett og nr 8 på 10 km
*VM i skiskyting 1991 i Lahti: Sølvmedalje både på 20 km og i stafett
*Vinter-OL 1992 i Albertville: Nr 4 på 20 km og sølvmedalje i stafett
*VM i skiskyting 1993 i Borovets: Nr 14 på 20 km og nr 4 i stafett
*Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Nr 4 på 20 km og nr 4 i stafett
*VM i skiskyting 1995 i Antholz: Nr 6 på 10 km og bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1996 i Ruhpolding: Nr 7 på 20 km og bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1997 i Osrblie: Nr 4 i stafett og nr 18 på 10 km
*Vinter-OL 1998 i Nagano: Nr 4 i stafett

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Gjøl

Ei **gjøl** er ei vassamling på myr. Gjøler er danna sekundært – altså i ettertid - i motsetnad til myrtjønner, som er danna primært. Ordet «gjøl» er eigentleg ei svensk term; i Noreg er også «høl» nytta om slike vass-samlingar.

## Kjelder

* Asbjørn Moen og Liv S. Nilsen: Botaniske verneverdier for slåttemyr og forslag til skjøtsel av kulturlandskap vest for Rosåsen, Høylandet
* A. Moen og T.Ø. Olsen: Myrundersøkelser i Sogn og Fjordane, s. 9
Lattesteinar

**Lattestein** eller berre **latte**  eller **latde** er ein type oppreist stein med ein halvkuleforma stein lagt oppå. Denne typen stein har historisk vore utbreidd blant chamorrotalande folk i Stillehavet, og er kjend frå mesteparten av Marianane. I moderne tid er steinane blitt eit symbol på identitet blant chamorroane, og brukt i fleire ulike samanhengar.

## Konstruksjon

Ein har laga lattesteinar av kalkstein, basalt og sandstein. Pilarane kan vera rundt 60 meter til tre meter høge, og smalnar mot toppen. Små og middels store pilarar blei krona med eit halvrundt stykke korall, medan store pilarar, som på Rota-øya, kunne ha utskorne steinkroner.

Den største lattesteinen som framleis står er 5 meter og står på Tinian.  Steinar funne på Rota ville vore 8 meter høge om dei hadde stått oppreist. Den høgaste pilaren funne her er 34 tonn medan den største krona er 22 tonn.

## Galleri

Latte stones in Hagatna.jpg|Lattesteinar i Latte Stone Park i Hagåtña på Guam.
Taga Latte Stone Quarry, Rota.jpg|Latteuttak med halvferdige lattesteinar.
Flag of the Northern Mariana Islands.svg|Ein lattestein er del av flagget til Nord-Marianane.


## Sjå òg
*Moai
*Raisteinar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Latte stone|Latte stone]]» frå ,  den 4. desember 2013 og 8. april 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*From the Ancient Past: The Latte Stones of Guam , ns.gov.gu
Rasjonelt fjøsstell

***Rasjonelt fjøsstell*** er namnet på ein norsk farse, forfatta av Hulda Garborg i 1896. Det stod på repertoaret til Det norske spellaget, forlauparen til Det Norske Teatret. Det vart plukka opp av ungdomslaga og er eit av dei mest spelte stykka i norsk teaterhistorie.

Rasjonelt fjøsstell ironiserer over ei brytningstid i norsk landbruk. Det handlar om livet på ein norsk bondegard, der hovudpersonen Inger, litt meir lærd enn dei andre, ønsker å innføra den nye tida - jenter med kort hår som ikkje vert skittent, og menn som er åndelege snarare enn fysiske.

I 2013 blei det av *[[Morgenbladet]]* tatt med i Norsk dramakanon.

## Bakgrunnsstoff
* ''«Rationelt Fjøsstell». En Kommedie-Akt'' hjå Nasjonalbiblioteket
Frank Ullrich

**Frank Ullrich** () er ein tysk, tidlegare skiskyttar frå Trusetal i Thüringen, i 2013 sjefstrenar for Tysklands landslag i langrenn. Mellom 1978 og 1983 vann han fem individuelle VM-gull og eitt OL-gull i skiskyting, samt fire VM-gull i stafett. I alt vann Ullrich 18 medaljar (10-6-2) i dei internasjonale skiskyttar-meisterskapane i perioden 1976-83. Heile si tid som aktiv representerte han Aust-Tyskland.

## Aktiv
18 år gammal fekk Ullrich plass på DDR sitt lag som under vinter-OL 1976 tok bronse i 4x7,5 km stafett, ein prestasjon som Ullrich og DDR gjentok i same øvinga i VM 1977 på Vingrom. Frå 1978-sesongen, den fyrste det vart arrangert verdscup i skiskyting, var Ullrich i fem år jamnt over den beste skiskyttaren i verda. Han vann verdscupen i skiskyting både i 1978, 1980, 1981, 1982 og vart nummer to i 1979 og tre i 1983.

I verdsmeisterskapen 1978 gjekk Ullrich til topps på 10 km og i stafett med DDR, på 20 km tok han sølvmedaljen bakom Odd Lirhus frå Voss. Ullrich og DDR fekk nye gullmedaljar då dei i 1979 forsvarte VM-titlane på 10 km og i stafett. I 1980 vann han gullmedaljen på 10 km under OL i Lake Placid, og tok i tillegg sølv på 20 km og bronse på stafetten.

Ullrich vann så i 1981 for fjerde gong på rad 10 km i den årlege internasjonale meisterskapen. Deretter vann han 20 km i VM for fyrste gongen i 1982, ei bragd han gjentok i 1983. Han deltok i vinter-OL 1984, der han måtte nøye seg med femte plass på 20 km. På den svært spennande stafetten i same OL feila Ullrich på ankeretappen då fire mann var inne samtidig på siste ståandeskyting. Dermed vart DDR nummer fire, medan Noregs lag vann spurten mot Vest-Tyskland om sølvmedaljen.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*Vinter-OL 1976 i Innsbruck: Bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1977 i Vingrom: Bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1978 i Hochfilzen: Gullmedalje på 10 km og i stafett, sølvmedalje på 20 km 
*VM i skiskyting 1979 i Ruhpolding: Gullmedalje på 10 km og i stafett
*Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Gullmedalje på 10 km, sølvmedalje på 20 km og i stafett
*VM i skiskyting 1981 i Lahti: Gullmedalje på 10 km og i stafett, sølvmedalje på 20 km 
*VM i skiskyting 1982 i Minsk: Gullmedalje på 20 km og i stafett, sølvmedalje på 10 km 
*VM i skiskyting 1983 i Antholz:Gullmedalje på 20 km og sølvmedalje i stafett
*Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Nr 5 på 20 km

## Trenar
Ullrich var trenar for fyrst Aust-Tyskland sitt landslag i skiskyting frå 1987. Frå 1998 var han hovudtrenar for Tyskland sitt landslag for menn, ein posisjon han hadde til 2010. I 2012 tok han over som sjef for Tyskland sitt langrenns-landslag etter Jochen Behle.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Klaus Siebert

**Klaus Siebert** () var ein tysk skiskyttar og seinare -trenar som tevla for Aust-Tyskland. Han vart verdsmeister på 20 km i 1979, og vann to VM-gull i stafett med DDR i høvesvis 1978 og 1979. I tida 1975-79 sikra Siebert seg sju VM-medaljar (3-1-3) i skiskyting. Han vann verdscupen i skiskyting for 1979-sesongen.

## Aktiv
Siebert var knapt 20 år gammal då han tok bronsemedaljen på 10 km under VM 1975 i Antholz. To år seinare tok han den fyrste av fire strake stafettmedaljar med DDR, ein bronsemedalje. I dei to nestkomande verdsmeisterskapane, 1978 og 1979, vart han verdsmeister i 4 x 7,5 km stafett, begge gongane saman med Manfred Beer, Frank Ullrich og Eberhard Rösch. Attåt fekk han i 1978 ein VM-bronse på 10 km, medan han i 1979 vart verdsmeister på 20 km framom Aleksandr Tikhonov frå Sovjetunionen og norske Sigleif Johansen. Den individuelle VM-tittelen han vann i 1979 var høgdepunktet i hans skiskyttar-karriere. Same sesongen gjekk han heilt til topps i verdscupen i skiskyting, ei turnering der han både året i førevegen og året etterpå måtte sjå seg slått av ein mann, landsmannen Frank Ullrich.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*VM i skiskyting 1975 i Antholz: Bronsemedalje på 10 km
*VM i skiskyting 1977 i Vingrom: Bronsemedalje i stafett, nr 12 på 10 km
*VM i skiskyting 1978 i Hochfilzen: Gullmedalje i stafett, bronsemedalje på 10 km 
*VM i skiskyting 1979 i Ruhpolding: Gullmedalje på 20 km og i stafett
*Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Sølvmedalje i stafett, nr 4 på 10 km

## Trenar
Etter at han la opp som skiskyttar, arbeidde Siebert som trenar. Mellom andre trena han Ricco Gross i fleire år. Perioden 2002-05 var han landslagstrenar i skiskyting for Austerrike. Deretter var han hovudtrenar for det kinesiske landslaget 2006-08. Frå 2008 til 2014 var han landslagstrenar for Kviterussland.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
## Bakgrunnsstoff
*
Bedroom

**«Bedroom»** (engelsk for *Soverom*) er ein song av den svenske songaren Alvaro Estrella frå 2014. Songen er skriven av Jakke Erixson, Jon Bordon, Lauren Francis og Kristofer Östergren.

«Bedroom» deltok i den fyrste semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
Nordsinni kyrkje

**Nordsinni kyrkje**  er ei lafta krosskyrkje i Nordre Land kommune i Innlandet. Kyrkja vart innvigd på Haugner i 1758. Vegen gjennom bygda vart lagt om i 1793, og drøyt hundre år seinare vart kyrkja flytta ned i dalbotnen og innvigd på nytt 9. november 1898.

## Kjelder
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Nordre Land kommune
*  
*
Songbird av Ellen Benediktson

**«Songbird»** (engelsk for *Songfugl*) er ein song av den svenske songaren Ellen Benediktson frå 2014. Songen er skriven av Sharon Vaughn, Johan Fransson, Tim Larsson og Tobias Lundgren.

«Songbird» var med i den fyrste semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
Mark Kirchner

**Mark Kirchner** () er ein tysk tidlegare skiskyttar og langrennar frå Neuhaus am Rennweg i Thüringen. Han har vunne fire individuelle VM-gull og eitt individuelt OL-gull, tre VM-gull i stafett og lagtevlingar, samt eitt OL-gull i stafett. I alt vann han 14 VM- og Ol-medaljar.

## Aktiv
### Skiskyting
Kirchner vart juniormeister individuelt allereie i 1988. To år seinare, før han var ute av junioralderen, vart han verdsmeister på 10 km under verdsmeisterskapen i skiskyting 1990 i Oslo. I same meisterskapen tok han ein gullmedalje i lagøvinga med DDR-mannskapen. Året etter sigra Kirchner i alle tre tevlingane under VM 1991 i Lahti.

Kirchner tok også medaljar i samtlege tre øvingar under vinter-OL 1992 i Albertville. Han vann gullmedaljen på 10 km og på stafetten gjekk han for det tyske vinnarlaget, dessutan tok han sølv på 20 km. I 1993 vann han 10-kilometeren i fjerde meisterskapen på rad. Under OL på Lillehammer i 1994 deltok Kirchner på det vinnande tyske stafettlaget, sameleis i VM 1995. Men korkje i 1994 eller -95 nådde han opp i medaljestriden i dei individuelle øvingane. I 1997 tok han si 14. og siste OL- eller VM-medalje, då han deltok på Tyskland sitt lag i lagøvinga.

Kirchner vann fem individuelle renn i verdscupen i skiskyting. Sesongane 1991 og 1993 kom han på andreplass i verdscup-turneringa, bakom høvesvis Sergej Tsjepikov og Mikael Löfgren.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*VM i skiskyting 1990 i Oslo: Gullmedalje på 10 km og i lagøvinga
*VM i skiskyting 1990 i Kontiolax: Bronsemedalje i stafett
*VM i skiskyting 1991 i Lahtis: Gullmedalje både på 10 km, 20 km og i stafett
*Vinter-OL 1992 i Albertville: Gullmedalje både på 10 km og i stafett, sølvmedalje på 20 km
*VM i skiskyting 1993 i Borovets: Gullmedalje på 10 km, bronsemedalje i stafett
*Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Gullmedalje i stafett, nr 7 på 20 km
*VM i skiskyting 1995 i Antholz: Gullmedalje i stafett, nr 15 på 20 km
*VM i skiskyting 1997 i Osrblie: Sølvmedalje i lagøvinga

### Langrenn
Kirchner deltok i langrenn i eit par sesongar etter han slutta å satse på skiskyting. Mellom anna gjekk han sisteetappen for Tyskland på 4 x 10 km stafett under Ski-VM 1999 i Ramsau, og kom på fjerdeplass.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff

*
Haugner kyrkje

**Haugner kyrkje**  er ei langkyrkje i Nordre Land kommune i Innlandet fylke. Kyrkja er oppført på den gamle kyrkjestaden for Nordsinni kyrkje, som vart flytta ned i dalbotnen i 1898. Det kom først eit klokketårn i 1900, så eit gravkapell i 1938, og dette vart utvida og vigsla til kyrkjebruk i 1950.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Nordre Land kommune
* 
*
Survivor av Élena Paparízou

**«Survivor»** (engelsk for *Overlevande*) er ein song av den gresk-svenske songaren Élena Paparízou frå 2014. Songen er skriven av Bobby Ljunggren, Henrik Wikström, Karl-Ola Kjellholm og Sharon Vaughn. 

«Survivor» var med i den fyrste semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. 

## Kjelder
*
Østsinni kyrkje

**Østsinni kyrkje**  er ei lafta langkyrkje frå 1877 i Nordre Land kommune i Innlandet. Det sentrale inventaret vart laga av Lars Pinnerud til den førre kyrkja i 1725.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Nordre Land kommune 
* 
*
Vølstad kyrkje

**Vølstad kyrkje**  er ei lafta langkyrkje frå 1959 i Nordre Land kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart teikna av Per Nordan og ligg om lag sju kilometer opp i åsen frå hovudkyrkja i soknet, Østsinni.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Nordre Land kommune 
* 
*
Knollekalk

**Knollekalk** er ein bergart som består av lyse knollar av kalkstein i ein mørkare skifer. Knollane ligg tett i knollekalk, men når dei ligg meir spreidde vert bergarten kalla knolleskifer. 

Bergarten er danna ved at kalk- og leirerikt slam på havbotn er vorte avsett vekselvis. 

Bergarten er vanleg i Oslofeltet, særleg frå kambrosiluravleiringane frå ordovicium.


Knotenkalk wildenfelser zwgeb.jpg|Polert knollekalk frå Wildenfelser Zwischengebirge i Sachsen.
Rosso Verona.jpg|Knollekalk frå Sant’Ambrogio i Valpolicella i provinsen Verona, ca. 18 × 14 cm


## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Knollekalk. I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013.
Komatiitt

**Komatiitt** er ein olivinrik lavabergart, skildra som ein ny vulkansk bergartstype frå Sør-Afrika i 1969. Slike bergarter er seinare påvist i prekambriske område ei rekkje stader i verda. Frå Noreg er det kjent førekomstar i det såkalla Karasjok-grønsteinsbelte.

## Kjelder
*Komatiitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/komatiitt.
Konglomerat i geologi

**Konglomerat** er ein sedimentær bergart som består av avrunda material som rullestein og grus, samankitta av leire, kalk, kisel eller rust. Konglomerat blir danna av strand- eller elveavsettingar, i nokre tilfelle av morenegrus (morenekonglomerat eller tillitt). Om fragmenta består av same type bergart, får ein eit *monogent* eller *monomikt* konglomerat, og om dei er ulike bergartar blir det kalla polygent eller polymikt. I fjellkjedestrøk, der bergartene har vore utsett for svært høgt press og omdanning, er dei opphavleg rundvorne elementa i konglomerata ofte pressa ut til linser og lange stavar (til dømes Bygdin-konglomeratet). 

## Sjå òg
*breksje
*basalkonglomerat
## Kjelder
*
Konglomerat

**Konglomerat** er ei samanhoping eller samanblanding av ueinsarta bestanddelar. 

*Konglomerat i geologi
*Konglomerat i økonomi
Konglomerat i økonomi

Eit **konglomerat** er ei gruppe av føretak med seg i mellom ulike verksemder. Denne føretaksideen spreidde seg til Europa frå USA etter andre verdskrigen. Fordelane vart rekna å ligge i at den langsiktige lønsemda til føretaket skulle auke gjennom risikospreiing til ulike føretaksområde. Konglomereringa førte ofte til at dei administrative kostnadene auka. Sidan 1970-talet er derfor mange konglomerat delt opp.

Eit konglomerat kan òg vere når ei mengd statar eller liknande arbeider saman for å til dømes oppnå eit handelsmonopol eller danne ein handelskonføderasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Konglomerat (økonomi)|Konglomerat (økonomi)]]» frå ,  den 5. desember 2013.*
Berlinerkrans

**Berlinerkrans** er bakverk forma som ein ring lagd i sløyfe. Dei er typiske julekaker, og blir ofte rekna som ein av «dei sju slaga». Deigen er laga av ei blanding av rå og kokte eggeplommer, sukker, mjøl, og smør, og berlinerkransane er typisk pynta med perlesukker.

## Bakgrunnsstoff
*Berlinerkranser. Oppskrift ved tine.no
*Berlinerkranser. Oppskrift ved frutimian.no
*Kokosmakroner og berlinerkranser. Oppskrift ved tv2.no

## Kjelder

*
*Dagens juleoppskrift: berlinerkrans, NRK Østfold (10.12.2012), nrk.no
Glow av Manda

**«Glow»** (engelsk for *Glød*) er ein song av den den svenske songaren Manda frå 2014. Songen er skriven av Joy Deb, Linnéa Deb, Melanie Wehbe og Charlie Mason. 

«Glow» var med i den andre semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. 

## Kjelder
*
Efter solsken

**«Efter solsken»** (svensk for *Etter solskin*) er ein song av den musikkgruppa Panetoz frå 2014. Songen er skriven av Johan Hirvi, Mats Lie Skåre, Nebeyu Baheru, Njol Badjie og Pa Modou Badjie. 

«Efter solsken» var med i den andre semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark. 

## Kjelder
*
Terminalemulator

Ein **terminalemulator**, **terminalapplikasjon**, eller **[[Teleprinter|tty]]** er eit program som emulerer ein dataterminal innanfor eit anna grafisk system. Vanlegvis blir ordet nytta synonymt med kommandolinjeskalet eller ein tekstterminal, men *terminal* dekkjer teknisk sett alle fjernterminalar, inkludert grafiske brukargrensesnitt. Ein terminalemulator i eit grafisk brukargrensesnitt blir ofte kalla eit **terminalvindauge**.

Eit terminalvindauge gir brukaren tilgang til ein tekstterminal og alle applikasjonane, som t.d. program med kommandolinjegrensesnitt og tekstgrensesnitt. Desse kan køyra anten på same maskina, eller på ei anna maskin over telnet eller ssh. På Unix-liknande operativsystem er det mogleg å ha eitt eller fleire terminalvindauge kopla til den lokale maskina.