open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kapp

**Kapp** kan visa til:

* Kappestrid, særleg det å gå, springa, ri eller liknande om kapp, frå norrønt *kapp*, knytt til kamp.
* Avkappa endar av tømmer eller tre, frå verbet «å kappa».
* Ei rekke stader i verda:
** Tettstaden Kapp i Østre Toten
* Eit nes eller ein odde, avleidd frå latin *caput*, 'hovud', og kome til norsk gjennom tysk. «Kapp» er dermed del av ei rekke namn:
** Nordkapp
** Kapp Verde
** Kapp Horn
** Kapp Agulhas
** Kapp Enniberg
** Kapp det gode håp
** Kapp Morris Jesup
** Kapp Finisterre
** Kapp Farvel
** Kapp Dezjnjov
** Kapp Trafalgar
** Kapp Kanin
** Kapp Amsterdam
** Kapp Roca
** Sørkapp
* Kapp er også eit tysk etternamn, brukt av mellom anna:
** Andy Kapp (f. 1967), tysk curlar
** Artur Kapp (1878-1952), estisk komponist
** Colin Kapp (born 1928), britisk forfattar
** Eugen Kapp (1908-1996), estisk komponist
** Friedrich Kapp (1824-1884), tysk-amerikansk advokat, forfattar og politikar
** Wolfgang Kapp (1858-1922), aust-prøyssisk journalist som leia Kapp-kuppet, eit forsøk på å styrta Weimar-republikken.

## Sjå og
* Kaps
* Kappe
* Kappa
Kgalema Motlanthe

**Kgalema Motlanthe** () var president i Sør-Afrika frå 25. september 2008 til 9. mai 2009, og visepresident av African National Congress (ANC). Han overtok det som stod att av presidenskapsperioden til Thabo Mbeki då denne trekte seg.

Motlanthe blei fødd i Johannesburg som son av ein gruvearbeidar. Han tok del i studentopprør, fagforeiningsarbeid og kampen mot apartheid med ANC. I desember 2007 blei han visepresident i ANC. Motlanthe blei teken inn i regjeringa som minister utan portefølje i juni 2008, for å klargjera ein enklare overgang frå den Thabo Mbeki si avgåande regjering til den som blei vald i 2009.

Mothlanthe blei vald til ny president av den sørafrikanske folkeforsamlinga den 25. september og teken i eid same dag. 
Han fekk 269 av 351 gjevne stemmer. Kgalema Mothlante tok over etter at Ivy Matsepe-Casaburri hadde vore stadfortredande president i ein dag.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kgalema Motlanthe|Kgalema Motlanthe]]» frå , og «[[:en:|Kgalema Motlanthe]]» frå  den 26. september 2008.*
Det russiske imperiet

**Det russiske imperiet** (eldre russisk: Pоссійская Имперія, moderne russisk: Российская Империя) var ein stat som eksisterte frå 1721 til den russiske revolusjonen i 1917. Han etterfølgde Det russiske tsardømet, og vart etterfølgd av Sovjetunionen. Det var det andre største samanhengande imperiet verda hadde sett, berre det mongolske riket var større. På eit tidspunkt i 1866 strekte det seg frå Aust-Europa, gjennom Asia og inn i Nord-Amerika. På byrjinga av 1900-talet var Russland det største landet i verda. Det strekte seg då frå Nordishavet i nord til Svartehavet i sør, og frå Austersjøen i vest til Stillehavet i aust. Over dette enorme området var dei 176,4 millionar innbyggjarane spreidde. På denne tida var dette det tredje største folketalet i verda, etter Qing-dynastiet og Britisk India. I folkesetnaden var det stor skilnad både i økonomiske, etniske og religiøse faktorar. Regjeringa, som vart leidd av keisaren, var eit av dei siste absolutte monarkia som var att i Europa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Russian Empire|Russian Empire]]» frå ,  den 26. september 2008.*
Fleirsporsinnspeling

**Fleirsporsinnspeling** er ein metode for lydinnspeling som gjer at ein kan spele inn fleire forskjellige lydkjelder og danna ein heilskap. Veldig mykje av popmusikken er spelt inn med fleire spor. Dette gjer at ein artist til dømes kan spele inn på spor 2, medan han lyttar til spor 1. Ein kan så spele inn spor 3, medan ein lyttar til spor 1 og 2. Dei tre spora kan så spelast av samstundes som om dei hadde vorte spelt inn samstundes.

Stundom kan to spor miksast saman til eit spor, slik at det eine av dei to spora vert ledige. Beatles sin plateprodusent George Martin nytta seg av denne teknikken på fleire av albuma deira med berre firesporsopptakarar fram til åttesporsopptakarar vart tilgjengelege på White Album. The Beach Boys sitt *[[Pet Sounds]]* var eit av dei første albuma spelt inn med åttesporsopptakar (1965-1966).

Når innspelinga er ferdig vert alle spora «miksa saman» gjennom ein miksepult til ein to-spors stereoopptakar, som så kan kopierast og distribuerast. Film og DVD-musikk kan miksast til fire eller fleire spor, såkalla kringlyd (*surround-lyd*).

Prosessen vart funne opp og utvikla av gitaristen Les Paul i 1940-åra med økonomisk støtte og inspirasjon frå Bing Crosby og Ampex Corporation. Dette skapte den første 8-sporsopptakaren som nytta ein 1 toms tape.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Multitrack recording|Multitrack recording]]» frå ,  den 26. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Haakon Lie (1884-1970)

:*Sjå òg politikaren [[Haakon Lie]]*

**Haakon Lie** () var ein norsk forstmann og forfattar. 

Haakon Lie var fødd i Fyresdal som son av bonde, lærar og forfattar John Lie (1846-1916), og tok skogutdanning i Steinkjer i 1904 og ved Norges landbrukshøgskole til 1907. Han arbeidde som «amtsskogmester» i Romsdal 1908, som skogforvaltar og lærar ved Storhove landbruksskole 1910–1918, som skogforvaltar i Innherad og styrar for Statens skogskole i Steinkjer 1918–1923. Den lengste yrkesaktive tida hadde han som skogforvaltar i Sør-Gudbrandsdal 1923–1947, med base på Lillehammer, der han budde frå 1923 og ut livet.

Som lærar hadde Lie eit forstfagleg forfattarskap, med titlar som *Skogbrukets driftslære* og *Skogens fugler og insekter, lærebok for skogskolene*. Begge kom i fleire utgåver. Han skreiv òg nasjonaløkonomiske pamflettar om *[[skogsaka]]*, og om naturvern: *Skogens nationaløkonomiske betydning * (1916), *Fjeldskogen* (1925) og *Ormtjernkampen villmark* (1961). Han vann Melsom-prisen i 1950.

Den første barneboka han skreiv var *Ekorngutten* (1928), og han skreiv etterkvart åtte barnebøker. Han fekk Kyrkje- og undervisningsdepartementets premiering for tre av bøkene: *Villmark og villdyr* (1949), *Vegen til eventyret* (1960) og *I villdyrskog* (1961). Lies spesialsjanger var dyrefiksjonar med vekt på presisjon i det naturfaglege, og med ein forsiktig personifisering av hovudkarakterane. 

Den øvrige forfattarskapen hans omfattar romanar, dikt og høvesdikting. Lie veksla heile livet mellom bokmål og nynorsk, og utgav ofte paralellutgåver. Lie var den første som lanserte ideen om Birkebeinerrennet som eit historiemotivert skirenn. Dette gjorde han i ein avisartikkel i 1930.

Eit album der Haakon Lie sine dikt er tonesette, kom ut i 2005. Albumet het "Fivrelddans-Haakon Lie i ord og tonar" og bandet bak var Sugar Plum Fairies frå Fyresdal. Albumet resulterte i mykje radiospeling på NRK Telemark og Kulturprisen i Fyresdal i 2006.

## Kjelder:
Denne artikkelen byggjer på ei omsetjing av tisvarande artikkel på bokmålswikipeda, som oppgjev desse kjeldene:
* nettbirken.no: ''Birkebeinerrennet blir til ''; publisert 15.3.2007
* Torgeir Fryjordet. «Haakon Lie (1884-1970) : Fyresdøl, forstmann,naturvenn og forfatter». I: *Årbok for Norsk Skogbruksmuseum, nr 14*; 1996 (Inneheld bibliografi over Haakon Lies forfattarskap, av Morten Haugen)
* Birkeland, Risa, Vold. *Norsk barnelitteraturhistorie*. 2. utg. Samlaget, 2005 ISBN 82-521-5933-8

## Bakgrunnsstoff
* Bøker av Haakon Lie digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
Malstraumgalaksen

**Malstraumgalaksen** (katalogisert **M51** og **NGC 5194**) er ein vekselverkande spiralgalakse i stjernebiletet Jakthundane. Observasjonar av supernova SN 2005cs i Malstraumgalaksen i år 2005 har gjeve eit avstandsestimat på 23,4 millionar lysår. Eldre estimat har gjeve avstandar på 31 og 37 millionar lysår.

Malstraumgalaksen har ein mindre kompajonggalakse, NGC 5195, som har sett i gang stjernedanning i den større galaksen grunna gravitasjonspåverknaden han har.

## Oppdaging

Malstraumgalaksen blei oppdaga i oktober i 1773 av Charles Messier medan han observerte ein svak komet. Spiralstrukturen til galaksen blei først oppdaga av Lord Rosse i 1845, og galaksen blir av og til refert til som **Rosse sin galakse**. Kompanjonggalaksen blei oppdaga i 1781 av Pierre Méchain.

Malstraumgalaksen kan lett sjåast gjennom mindre teleskop.

## Bakgrunnsstoff

* Artikkel av Knut Jørgen Røed Ødegaard frå 2001 om Hubble-biletet av galaksen same år
* Hubble sitt siste og skarpaste bilete av galaksen frå 2005 
## Kjelder
Olav Hurum

**Olaf Andreasen Hurum** () var ein norsk lyrikar kjend som **Olav Hurum**.

Olav Hurum var fødd i Hole i Buskerud. Han flytta i ung alder til Kristiania (Oslo) og gav i alt ut to diktsamlingar: *Skogtyngd* i 1905 og *Dvergmaal* i 1907, begge på Olaf Norlis Forlag. Sjølv om målforma hans var bokmål, skreiv Olav Hurum alle dikta på nynorsk. Olav Hurum døydde av tuberkulose den 15. juli 1908 på Nordstrand i Oslo.
Harerug

**Harerug** (*Bistorta vivipara*, ev. *Polygonum viviparum* eller *Persicariaa vivipara*) er ein om lag 15 cm høg fleirårig plante i slireknefamilien. Han har ein mørk knebøygd jordstengel og ugreina stengel. Dei nedste blada er langskafta og lansettforma. Lenger oppe på stengelen er dei smalare og lysare og har kortare bladstilk. Blomsterstanden er eit aks der det sit kvite eller bleikraude blomstrar. Frukta er ei nøtt. Men sidan planten ofte har flest hanblomstrar vert det lite eller ingen frukt på akset. I staden har akset ofte mange yngleknuppar. Dei utviklar seg gjerne med grøne blad før dei dett av morplanten.

## Utbreiing
Harerug har ei sirkumpolar utbreiing, og er vanleg i alle nordområda.
Arten veks over mest heile Noreg. Han er ikkje vanleg i låglandet sør om Oslo. Han veks mellom vekslande vegetasjon, og høgt til fjells. På Galdhøpiggen er han funnen i 2280 meters høgd. Elles er han vanleg nord til Jan Mayen, Bjørnøya og Svalbard.  Utanom Noreg har planten sirkumboreal eller sirkompolar utbreiing.

## Bruk
Både jordstengelen, blada, fruktene og yngleknuppane er etande. Det er helst born som har brukt å ete harerug. Dei kan ha teke opp jordstengelen, putta yngleknuppane rett i munnen eller teke dei med inn og ete dei saman med mjølk. 

Tidlegare høyrer vi at planten har vore brukt som tilskot til mathaldet, helst då i dårlege år. Yngleknuppane har då vorte tørka, malne og brukt i brødet.

## Kjelder

*Johannes Lid: *Norsk og svensk flora* Det Norske Samlaget 1974 ISBN 82-521-0297-2
*Ørjan Nilsson: *Nordisk Fjellflora*. Oslo 1995
*Ove Arbo Høeg: *Planter og tradisjon*. Universitetsforlaget, 1975. ISBN 82-00-08930-4
Joe Meek

**Robert George Meek** eller **Joe Meek** () var ein plateprodusent og låtskrivar frå England og rekna som ein av dei første og mest oppfinnsame sjølvstendige produsentane i verda.

Den mest kjende songen han arbeidde på var hitten til The Tornados, «Telstar» i 1962, som var den første singelen av eit britisk band som gjekk til topps på den amerikanske singellista. Han låg òg fem veker på toppen av den britiske lista og Meek fekk ein Ivor Novello Award for produksjonen same året.

Andre store hittar som han arbeidde på var «Don't You Rock Me Daddy-O» og «Cumberland Gap» av Lonnie Donegan (som lydteknikar), «Johnny Remember Me» av John Leyton, «Just Like Eddie» av Heinz, «Angela Jones» av Michael Cox og «Have I the Right?» av The Honeycombs. Meek sitt konseptalbum *[[I Hear a New World]]* vert rekna som ein milepåle i moderne musikk for den nyskapande bruken av elektroniske lydar.

Joe Meek produserte òg musikk for filmar, mellom anna *Live It Up!* i 1963.

Perioden med kommersiell suksess som produsent var kortvarig og Meek fekk etter kvart stor gjeld og vart deprimert. 3. februar 1967 tok han livet av husvertinna si med ei hagle, før han skaut seg sjølv.

Meek var ein pioner innan musikkproduksjon. På ei tid då mange lydteknikarar gjekk kledd i kvite laboratoriefrakkar, spelte han inn musikk i sitt eige studio og var aldri redd for å manipulere lyden for å skape effektane han var ute etter. Då han spelte inn «Johnny Remember Me», var til dømes fiolinane plassert i trappene, trommerslagaren nesten på badet, og blåserekka stod i ein annan etasje. Han var av dei første som fysiske separerte instrumenta, og handsama instrument og stemmer med ekko og klang, og køyrte lydsignala gjennom sine eigne heimelagde elektroniske utstyr.

## Litteratur
* John Repsch: *The Legendary Joe Meek* (1989) ISBN 1-901447-20-0 
* Barry Cleveland: *Creative Music Production - Joe Meek's BOLD Techniques* (2001) ISBN 1-931140-08-1
* Nick Moran with James Hicks: "Telstar - The Joe Meek Story", (2007) ISBN 978-1-84002-588-0

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe Meek|Joe Meek]]» frå , den 27. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Tony Kent *Holloway Road Hit Factory* (Intervju 2007) www.redferns.com

## Bakgrunnsstoff
* BBC Music: Joe Meek
* Biografi av John McCready (Mojo Magazine) 
* Joe Meek: Portrait of a Genius feature
* Liste over innspelingar
Tenåringsidol

**Tenåringsidol** er ein kjendis med mange ungdomar, særleg tenåringar, blant fanskaren sin. Slike idol er ofte unge, men er ikkje nødvendigvis sjølv tenåringar. Ofte er eit tenåringsidol ein skodespelar eller ein popartist, men òg enkelte idrettsutøvarar kan vere tenåringsidol. Idolet kan vere populær hos berre tenåringar eller i alle aldersgrupper. 

Tenåringsidol vert ofte omtalt i tenåringsmagasin som *[[magasinet Topp|Topp]]*. 

## Historie
Eit tidleg kjent idol var pianisten Franz Liszt, som på 1840-talet tiltrekte seg så sterke beundrarar at omgrepet «Lisztomani» blei skapt for å skildra det. Tidleg på 1900-talet hadde operasongaren Geraldine Farrar ein stor tilhengjarskare av unge kvinner som blei kalla *Gerry-flappers*. Songaren Rudy Vallée, som hadde stor suksess i 1929 med hittar som «Honey» og «Deep Night», kan ha vore den første amerikanske popsongaren som hadde hundrevis av tenåringsjenter som fanar. Frank Sinatra var også eit tidleg tenåringsidol som tidleg i karrieren sin på 1940-talet appeller til såkalla *[[bobby soxers]]*. 

Den store populariteten til Elvis Presley og James Dean i 1950-åra førte til at smarte reklamepersonar gjekk inn for å skape tenåringsidol, som Frankie Avalon. Elvis Presley starta karrieren sin med å spele hard rhythm and blues og jazza country før managerane hans endra stilen hans og han vart meir popaktig. 

Tommy Steele, The Beatles og The Rolling Stones var tenåringsidol, særleg i starten av karrierane sine, men dei voks raskt ut av denne statusen, The Rolling Stones gjennom eit meir opprørsk image, og The Beatles gjennom meir utvikla musikk («vaksenmusikk»).

I 1980-åra vart musikkindustrien enno meir fokusert på å skape tenåringsidol. Med MTV i 1980-åra og gutegrupper i 1990- og 2000-åra har fenomenet halde fram. The Backstreet Boys, N'Sync og Westlife er forholdsvis nye døme på dette .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Teen idol|Teen idol]]» frå ,  den 27. september 2008 og 4. januar 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sandbumoen

**Sandbumoen** er ein tettstad i Sel kommune i Innlandet. Staden har , og ligg på austsida av Lågen i Gudbrandsdalen, åtte km. sørom Otta sentrum. Europaveg 6 går gjennom tettstaden, medan Dovrebanen går på hi sida av Lågen.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Dale i Sel

**Dale** er ein tettstad i Sel kommune i Innlandet. I 2020 hadde han 660 innbyggjarar.
Dale ligg vest for elva Otta i Ottadalen, tre kilometer vestom Otta sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Oppland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Musikkgruppa Gehenna

**Gehenna** er ei black metal-gruppe frå Stavanger, stifta i 1993.

## Medlemmar
* Dolgar - bass og vokal
* Sanrabb - gitar og vokal
* Kine - Synth
* Amok - gitar

## Bakgrunnsstoff
* Gehenna hos Encyclopaedia Metallum
Spirograftåka

**Spirograftåka** (katalogisert **IC 418**) er ei planetarisk tåke som ligg rundt 2000 lysår unna jorda i stjernebiletet Haren. Eit bilete teke av Hubble-teleskopet i 1999 viste at tåka hadde ein intrikat tekstur som ikkje kunne forklarast utan vidare.

## Kjelder
Bygda Sel

**Sel**, tidlegare kalla *Nord-Sel*, er ei bygd i Sel kommune i Innlandet fylke.
Han hadde tidlegare status som tettstad i Oppland fylke.

Sel ligg ved Lågen i Gudbrandsdalen nord i kommunen, 13 km. frå Otta sentrum. 
Dovrebanen går gjennom staden på vestsida av Lågen, medan Europaveg 6 går på austsida av elva. Fv438 går via Laurgård bru over Lågen på Sel.

Nord-Sel var tidlegare kommunesenter i Sel kommune, men etter at Dovrebanen kom og Otta stasjon blei gjort til knytepunkt mot Ottadalen og vidare vestover, overtok Otta som kommune senter.

På Nord-Sel er det ein butikk, bensinstasjon, kyrkje, eige idrettslag med fotball, ski og allidret, turlag, dansefestival, grendalag samt samfunnshus og park. Nord-Sel hadde og eige skule, Sel skule men, frå hausten 2019 blei elevane flytta over til Otta skulekrets. 

På Sel ligg Nord-Sel kyrkje frå 1932.

## Sjå òg
* Tettstader i Oppland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

## Bakgrunnsstoff
* Om Nord-Sel på nettstaden selhistorie.no
Lalm

**Lalm** er ein tettstad i Vågå kommune i Oppland i Innlandet fylke. Staden har .

Lalm ligg ved sørenden til Lalmsvatnet i Ottadalen, 14 km frå kommunesenteret Vågåmo.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden lalm.no
Vågåmo

**Vågåmo** er administrasjonssenter og største tettstad i Vågå kommune i nordre delen av distriktet Gudbrandsdalen i Oppland i Innlandet fylke. Han har  og ligg i Ottadalen, der elva Finna renn ut i Ottaelva like aust for Vågåvatnet, tre mil vestom byen Otta.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Vågåmo på nettstaden til Nasjonalbibliotektet
Dombås

**Dombås** er eit sokn og ein tettstad i Dovre kommune, nørdst i Gudbrandsdalen i Oppland i Innlandet fylke.

## Dombås sokn
*Domåsgrendi* og *Blestergrendi* høyrde opphavleg til Lesja sokn, men i 1861 blei dei overflytta til Dovre sokn. Etter etableringa av jernbanen og den etterfølgjande folkeauken på Dombås kom ønske om eiga kyrkje og i 1939 blei Dombås kyrkje vigsla. I seinare år har Dombås også blitt utskilt frå Dovre som eit sokn for seg sjølv, med om lag 1&nbsp;410 innbyggjarar (2013). Soknegrensa går omtrent langsmed Tungbekken og Hjellåi på høvesvis vestsida og austsida av Gudbrandsdalslågen.

## Dombås tettstad
Tettstaden Dombås ligg like aust for Gudbrandsdalslågen, og er med sine  den folkerikaste i kommunen. Han er eit trafikknutepunkt mellom Austlandet, Trøndelag og Vestlandet: Hovudårene mellom Oslo i sør og Trondheim i nord, E6 og Dovrebanen, blir her møtt av E136 og Raumabanen som kjem frå Romsdal i vest.

Tettstaden er opphavleg ein stasjonsby som voks fram etter at Dombås stasjon opna i 1913.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

### Fotnotar
Vingrom

**Vingrom** er ein tettstad i Lillehammer kommune i Innlandet. 
Staden har .

Vingrom ligg på vestsida av Mjøsa, ti km. sørom Lillehammer sentrum. Her ligg Vingrom kyrkje.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Jørstadmoen/Fåberg

**Jørstadmoen/Fåberg** var ein tettstad i Lillehammer kommune i Oppland fylke. Området ligg no i Innlandet fylke.

Det tettbygde området ligg like nordom Lillehammer by. Jørstadmoen ligg på vestsida av Gudbrandsdalslågen medan Fåberg ligg på austsida litt lenger nord. Elva Gausa renn ut i Lågen her.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Bergset

**Bergset** er administrasjonssenter i Rendalen kommune i Innlandet. Staden ligg ved elva Rena i Øvre Rendal.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Fiskevollen

**Fiskevollen** er eit fiskevær ved Sølensjøen i Rendalen kommune i Innlandet. Fiskevollen vert rekna for å vere det eldste innlandsfiskeværet i Noreg. Her arbeider framleis ein del fiskarar, men turisme er òg ein viktig næringsveg. Tidlegare var røyefisket på hausten det viktigaste, men no er det sik det vert fiska mest av.

Tilkomst til staden er på ein 30 km lang skogsbilveg frå Bergset.

## Kjelder
* Nettstaden fiskvollen.no
Fylkesveg 2204

**Fylkesveg 2204,** også kalla **Friisvegen**, går mellom Bø i Ringebu kommune og fylkesgrensa mot Hedmark. Vegen er 39,2&nbsp;km lang. Fram til 2019 hadde vegen namnet Fylkesveg 385 i Oppland.
## Kommunar og knutepunkt

* Bø
*Øksendalssetra  vinterstengd
* (Hedmark) vidare frå fylkesgrensa til  Hirmoen i Stor-Elvdal kommune (8,8&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Springaren Kristi Vangje

Springaren **Kristi Vangje** er rekna som ein typisk hallingspringar, med variantar i Numedal, Krødsherad og Valdres. I Hallingdal skriv slåtten seg frå spelemannen Ola A. Strand, som er rekna som hovudkjelda. Kristi Vangje var søster til far av Ola, og slåtten fekk namn etter Kristi av di ho totte svært godt om springaren, og lika å danse til han. Det er difor rineleg å tru at slåtten er knytt til strandaspelet, ein av dei to tradisjonslinene i Ål. På eldre dagar er det fortald at Kristi Vangje tok til tårene når slåtten vart spela. Det er strandavarianten av slåtten som ber namnet Kristi Vangje. 

Forma etter Ola Dekko er kalla *Hallingjenta*. Denne forma har og vore nytta i Krødsherad. Slåtten kom til Valdres med Ulrik Jensestogun, og springaren har namn etter han der. I Numedal er slåtten gjerne kalla *Ola Huken*. Det ser ut til at forma Hallingjenta med variantar har hatt større spreiing enn forma etter Ola A. Strand. Skilnaden på formene er at Dekkaforma byrjar på kvinten, medan Strandaforma byrjar på tersen. I dag er det likevel forma etter Ola A. Strand som er mest kjend. 

Slåtten er nok tolleg gamal, og har heime i Buskerud. I dag er det ikkje lett å finne ut om han opphavleg kom frå Hallingdal eller Numedal, sjølv om det er i Hallingdal ein finn flest former. 

### Variantgruppa

Slåttegruppa har katalognummer 503 i hardingfeleverket. Varianten frå Krødsherad er ikkje teken med i lista (ein variant av Hallingjenta). 

* a: *Kristi Vangje*, etter Kristian Øvrevollseie, Hol http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1492. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Øvrevollseie hadde slåtten etter Ola A. Strand frå Ål.

* b: *Kristi Vangje*, etter Sevat Sataøen, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1493. Nedskrift Eivind Groven 1963 etter opptak i NRK (G 1432, NRK magn. 1898). Sataøen hadde slåtten etter Ola A. Strand, Ål.

* c: *Springar etter [[Ola Dekko]]/Hallingjenta*, etter Sevat Sataøen, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1494. Nedskrift Eivind Groven 1963 etter opptak i NRK (G 1442, NRK magn. 1899). Sataøen hadde slåtten etter Ola Dekko, Ål. 

* d: *Springar*, etter Ulrik Jensestogun, Nord-Aurdal http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1495. Nedskrift Einar Övergaard 1892. Slåttenedskrifta er komen frå Uppsala Landsmålsarkiv. 

* e: *Springar etter Ulrik Jensestogun*, etter Olav Moe, Nord-Aurdal http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1496. Nedskrift Eivind Groven 1962 etter opptak i NRK (G 1397, NRK magn. 603).

* f: *Springar etter Ulrik Jensestogun*, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1497. Nedskrift Sven Nyhus 1974. Bolstad hadde slåtten etter Olav Moe.

* g: *Ola Huken*, etter Hellik Juveli, Flesberg http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1498. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Juveli hadde slåtten etter Ole Nærlieie frå Flesberg. Juveli hadde og ei form av slåtten han kalla *Ravnåsen*. Ola Huken var ein spelemann frå Flesberg som reiste til Amerika kring 1880. Ola Huken skulle ha lært slåtten av Jokum Ravnås.
Skinntrøya

«**Skinntrøya»** er ein springar som er mykje nytta til dans i Hallingdal og Valdres, der slåtten er kalla «Skraddarlåtten», «Krotakyr» eller «Dølehusen». Nemninga Krotakyr er frå Vang i Valdres, Dølehusen frå Bendik i Nøen. Springaren høyrer til det sentrale repertoaret i hallingdal og Valdres. Slåtten fekk namnet «Skinntrøya» etter at ei budeie dansa til slåtten utan å ta skinnkleda av (dei ho nytta i fjøset). Spelemannen den gongen var Myreguten (Ola J. Myro). Myreguten og Ola Dekko er dei sentrale kjeldene til slåtten i Hallingdal. I Valdres finst det dokumentasjon på han både i Vang og i Aurdal, noko som tyder på at springaren har vore nytta der alt på Jørn Hilme si tid eller før. Slåtten kom og til Krødsherad med Andres Vinna. 

## Variantgruppa

Slåtten har katalognummer 504 i hardingfeleverket. Variantgruppa tel tre slåttar frå Hallingdal, tre frå Valdres og ein frå Lærdal. Formene er svært like einannan, noko som tyder på at dei alle kjem frå same kjelda. Skilnaden er at formene frå Valdres byrjar på kvinten, medan dei andre byrjar på midtstrengene. Det er rimeleg å tenkje seg at dette er ein gamal sogneslått som har funne vegen over fjellet til Hallingdal. Varianten frå Sogn har tre vek der hallingvarianten har fire. Dette fjerde veket er eit vandretak som er sams meslåtten «Raske-Jørand», ein variant av springaren Jarand Skinnarland. Det er berre i Hallingdal dette taket er utvikla (som brigde mellom det opphavlege første og andre veket).

* a: *Skinntrøya*, etter Sevat Sataøen frå Ål. Nedskrift Eivind Groven 1963 etter opptak i NRK (G 1401, NRK magn. 1874). Sataøen hadde venteleg slåtten frå Myreguten. 

* b: *Skinntrøya*, etter Kristian Øvrevollseie, Hol. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Øvrevollseie hadde slåtten etter Sevat Sataøen. 

* c: *Skinntrøya*, etter Odd Bakkerud, Nes. Nedskrift Truls Ørpen 1949. Bakkerud hadde slåtten etter Kristen Eidal frå Nes.

* d: *Springar*, etter Per Sandnes, Lærdal. Nedskrift Arne Bjørndal (Bjørndal gamle slåttar hefte IV). Sandnes hadde slåtten etter Ola Sandnes, som hadde han frå Jens Fresvik frå Leikanger i Sogn. 

* e: *Skraddarlåtten*, etter John N. Dale, Øystre Slidre. Nedskrift Eivind Groven 1922 (G 498). Slåtten er kalla *Krotakyr* i Vang.

* f: *Gamle Sara*, etter spelemannen Andreas Hauge, Nord-Aurdal. Nedskrift Arne Bjørndal 1947 (B 2219). Bendik i Nøen kalla slåtten *Dølehusen*.

* g: *Skraddarlåtten*, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Sven Nyhus 1975. Bolstad hadde slåtten etter Nils Beitohaugen, Øystre Slidre. Slåtten slenger innpå ei form etter Andres Vinna frå Krødsherad (Ø 32).
.
With The Beatles

***With The Beatles*** er det andre albumet til The Beatles og vart spelt inn fire månader etter debutalbumet og gjeve ut 22. november 1963.

Albumet inneheld åtte originale komposisjonar og seks coverversjonar, hovudsakleg Motown- og R&B-hittar. Dei fleste songane på albumet vart gjeve ut i USA som *Meet the Beatles!* den 20. januar 1964, og songane som ikkje kom med her var med på deira neste amerikanske album *The Beatles' Second Album*.

I september 1965 hadde albumet seld ein million eksemplar, og vart det andre albumet i Storbritannia som gjorde dette (det første var musikken til musikalen *[[musikalen South Pacific|South Pacific]]*). Han låg på toppen av albumlista i Storbritannia i 21 samanhengande veker og avløyste *[[Please Please Me]]* slik at Beatles hadde halde topplassen i 51 veker på rad. Han nådde til og med 11. plass på «singellista» (fordi den britiske lista talde alle selde plater uansett format).

Musikkmagasinet Rolling Stone plasserte albumet på 420. plass på lista si få 2003 over dei 500 beste albuma gjennom tidene. På den oppdaterte lista frå 2012 var albumet ute av lista.

26. februar 1987 vart *With The Beatles* offisielt gjeve ut på CD i lag med tre andre Beatles-album.

## Innhald

## Medverkande

* John Lennon: Vokal, rytme- og akustisk gitar, munnspel, handklapping, nylonstrengar på «Till There Was You», Hammondorgel på «I Wanna Be Your Man» og tamburin på «Don’t Bother Me».
* Paul McCartney: Vokal, bass og handklapping, piano på «Little Child» og claves på «Don’t Bother Me».
* George Harrison: Vokal, solo- og akustisk gitar, handklapping, nylonstrengar på «Till There Was You».
* Ringo Starr: Trommer, tamburin, maracas, handklapping; vokal på «I Wanna Be Your Man» og bongo på «Don’t Bother Me».
* George Martin: arrangement, plateprodusent og miksing. Piano på «You Really Got a Hold on Me», «Money (That’s What I Want)» og «Not A Second Time».
* Norman Smith: Lydteknikar og miksar

## Salslister og salstrofé

### Salslister
;Album

;Albumspor

### Salstrofé

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:With The Beatles|With The Beatles]]» frå , den 28. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene: * 

## Bakgrunnsstoff
* Beatles comments on each song
* Recording data og notes on mono/stereo mixes og remixes
Otnes i Rendalen

**Otnes** er ein tettstad i Rendalen kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden har , og ligg på vestsida av Lomnessjøen, 15 km. sørom Bergset.

På Otnes ligg helse- og sosialsenteret med sjukeheim og helseadministrasjonen for kommunen. 
På sjukeheimen er det ei avdeling av Rendalen bibliotek. På Otnes ligg òg Ytre Rendal kyrkje, som er frå 1752. 

Staden har bensinstasjon og daglegvarebutikk. 

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* Nettstaden til Rendalen kommune 
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Otnes

**Otnes** kan vere fleire stader:
* Otnes i Rendalen
* Otnes i Halsa

**Otnes** kan òg tyde:
* Otnes kyrkje på Halsa

* Otnes live, eit underhaldningsprogram som vart send på TV3

* Otnes, Jon Bratt (1919-2004), ein norsk operasongar.
I Saw Her Standing There

«**I Saw Her Standing There**» er ein song skrive av John Lennon og Paul McCartney og er opningssporet på debutalbumet til The Beatles, *[[Please Please Me]]*, som kom ut 22. mars 1963.

I desember 1963 gav Capitol Records ut songen i USA som B-side til den første singelen på selskapet med The Beatles, «I Want to Hold Your Hand». Singelen gjekk til topps på den amerikanske lista den 18. januar 1964 og låg der i sju veker. I 2004 vart songen rangert på 139. plass av Rolling Stone på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene.

Songen var eit samarbeid mellom Lennon og McCartney, basert på ein ide av McCartney. Opphavleg vart songen kalla «Seventeen». McCartney innrømte at han tok basslinja direkte frå ein Chuck Berry-song kalla «I'm Talking About You».

Songen vart spelt inn i Abbey Road Studios den 11. februar 1963, som ein del av ein maraton der 10 av 14 songar på *Please Please Me* vart spelt inn. The Beatles var ikkje til stades då songen vart miksa 25. februar 1963,, som ikkje var uvanleg på denne tida.

På albumet startar songen med oppmuntrande «one-two-three-FAH!» av McCartney. Slike nedteljingar vart vanlegvis fjerna frå den endelege miksen, men produsent George Martin ønskte å ha han der for å skape den rette stemninga.

Carr og Tyler, i *The Beatles: An Illustrated Record*, hevda at songen var den tredje britiske rockesongen nokon gong etter Cliff Richard sin «Move It» og Johnny Kidd sin «Shakin' All Over».

## Medverkande
* Paul McCartney – solovokal, bass, klapping
* John Lennon – rytmegitar, harmonivokal, klapping
* George Harrison – sologitar, klapping
* Ringo Starr – trommer, klapping
:Per Ian MacDonald

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:I Saw Her Standing There|I Saw Her Standing There]]» frå , den 28. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene: *
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Koppang

**Koppang** er administrasjonssenter i Stor-Elvdal kommune i Innlandet. Tettstaden har , og ligg ved Glåma i Østerdalen. Frå Koppang er det kring ni mil sør til Elverum.

På Koppang er det daglegvarebutikkar, bensinstasjon, serveringsstader, hotel, bank, bilverkstad, sjukeheim, aldersheim og bibliotek. Her ligg òg Koppang stasjon på Rørosbanen, Flerbrukshallen Storstua med mellom anna kommunal kino, fotballbane, Koppang småkirke, Stor-Elvdal ungdomsskole med kommunal symjehall, barneskulen Koppang skole og Midt-Østerdal videregående skole Koppang.

Kaupangrmart'n vert arrangert på Koppang i juli kvart år.
 
## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* Nettstaden til Stor-Elvdal kommune 
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Koppang på nettstaden til Nasjonalbiblioteket.
Flokkdyr

**Flokkdyr** er dyr som har som naturleg levevis å leva saman i større grupper. Flokkdanninga er ein overlevingsstrategi som blir nytta både av rov- og byttedyr, og det finst mange døme blant fuglar, fiskar og pattedyr. Grupper av dyr kan omtalast med ulike namn, avhengig av dyretype, som *flokk, bøling, hop, klynge, rei, skare, stim* eller *sverm*.

Å leva i flokk kan gje fordelar, som til dømes at mange individ er på vakt mot farer, at ein samla kan verna seg mot andre dyr, eller at ein kan samarbeida innan flokken, slik flokkar av rovdyr som til dømes ulv og løver gjer i jakt på bytte. Flokkdyr har gjerne mange ulike måtar å kommunisera på, og ordnar seg ofte i hierarki.

Svært mange husdyr, som til dømes hest, hund, kyr, geit, sau, høns, er flokkdyr. Flokkinstinktet gjorde at dei kunne temjast i si tid, og gjer dei lette å gjeta.

## Døme på flokkdyr

Blant pattedyr:
*Elefantar
*Dei fleste hundedyr, som afrikansk villhund, dhol, hund og ulv
*Hest
*Kvalar og delfinar
*Kvegdyr som antilope, bison, geit, sau og storfe
*Primatar, som menneske og sjimpanse
*Reinsdyr

Blant fiskar (stimfisk):
*Lodde
*Sild

Blant fuglar:
*Due
*Høns

## Kjelder

*elefanter, snl.no
*- Homofile bra for flokken, forskning.no
*Sjelebot i fjøset , forskning.no
*Torsken kan gjenoppstå , forskning.no
*Taper på å fly i flokk , forskning.no
*Sau – et flokkdyr uten leder , bjorneparken.no
*Ulv (Canis lupus), nhm.uio.no
*Visste du at reinen er et flokkdyr , naturoppsyn.no
Rena

**Rena** er administrasjonssenter i Åmot kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Tettstaden har , og ligg i Østerdalen der elvene Glåma og Rena renn saman, 33 km nordom Elverum.

## Sjå òg
* Rena leir
* Rena stasjon
*Høgskolen i Innlandet
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Rena
Fylkesveg 1 i Oppland

**Fylkesveg 1 i Oppland** gjekk mellom Sløvika i Jevnaker kommune og Kittelsrud i Gran kommune. Vegen er 6,9 km lang.

I 2019 vart vegen erstatta av fylkesveg 2274 og fylkesveg 2278.

## Kommunar og knutepunkt

* Sløvika
* frå Velofoss til  Kjørrven i Lunner kommune

* Kittelsrud

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 3 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 3|fylkesveg 3 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 3 i Oppland** gjekk mellom Kjørrven i Lunner kommune og Velofoss i Jevnaker kommune. Vegen er 7,7 km lang.

2019 vart vegen erstatta av fylkesveg 2274 og fylkesveg 2278.

## Kommunar og knutepunkt

* Kjørrven
* frå Vestern til  Kalvsjø

* Velofoss

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 2280

**Fylkesveg 2280** (tidlegare fylkesveg 4 i Oppland) går mellom Olum i Jevnaker kommune og Rådhuset i Lunner kommune. Vegen er 8,2 km lang.

Før ny riksveg 35 vart opna mellom Jevnaker og Roa var vegen ein del av riksveg 242.

Fram til 2019 heitte vegen Fv4.

## Kommunar og knutepunkt

* Olum

*Arm frå Kalvsjø til  Skøyen (0,4 km) → 
* frå Kalvsjø til  Gruakollen (8,0 km) → 
*Arm til  Berge (0,2 km) → 
* Lunner rådhus →  

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5 i Oppland

**Fylkesveg 5 i Oppland** er ein tidlegare fylkesveg som gjekk mellom Kalvsjø og Vestern i Lunner kommune. Vegen var 9,7 km lang.

I 2019 blei vegen erstatta av fylkesveg 2282 og fylkesveg 2294.

## Kommunar og knutepunkt

* Kalvsjø
* Kalvsjø
* frå Kjørrven til  Velofoss i Jevnaker kommune
* frå Solvang til  Berge
* frå Lunner stasjon til  Volla (1,0 km)
* Vestern

## Kjelder
Fylkesveg 12 i Oppland

**Fylkesveg 12 i Oppland** går mellom Grua og Tresliperiet i Lunner kommune. Vegen er 3,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Grua
* Sveavegen frå Gruakollen til  Kalvsjø (8,0 km) → 
*Endepunkt Tresliperiet

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 2276

**Fylkesveg 2276** (tidlegare fylkesveg 2 i Oppland) går mellom Klinkenberg og Olarud i Jevnaker kommune. Vegen er 5,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Klinkenberg
*Kommunal veg frå Olarud til Grindvoll i Lunner kommune (0,8 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 13 i Oppland

**Fylkesveg 13 i Oppland** går mellom Gruakollen og Kalvsjø i Lunner kommune. Vegen er 8,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Gruakollen
* Kalvsjø

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 15 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 15|fylkesveg 15 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 15 i Oppland** går mellom Berge og Solvang i Lunner kommune. Vegen er 1,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Berge
* Haug
* Solvang

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 17 i Oppland

**Fylkesveg 17 i Oppland** går mellom Lunner stasjon og Volla i Lunner kommune. Vegen er 1,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Lunner stasjon
* Volla

## Bakgrunnsstoff
Lunner stasjon

**Lunner stasjon** er ein jarnbanestasjon på Gjøvikbanen ved Lunner i Viken fylke. Stasjonen vart oppretta som ein betent jarnbanestasjon for ekspedering av tog, reisande og gods i 1900, to år før opninga av Gjøvikbanen i 1902. Ekspedisjonsbygget er oppført i drakestil etter teikningar av arkitekten Paul Due.

Stasjonen vart gjord ubetent i 1985, og fekk ny status som haldeplass med lastespor i 1987. Alle persontog på Gjøvikbanen i begge retningar stoppar på Lunner i dag. Stasjonen ligg 280,9 moh og 61,13&nbsp;km frå Oslo S. Fylkesveg 17 i Oppland startar òg ved Lunner stasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lunner stasjon|Lunner stasjon]]» frå ,  den 29. september 2008. Der vart desse kjeldene gjevne:*
* Norsk Jernbaneklubb.no – Om Lunner stasjon
* jernbaneverket.no  – Om Lunner stasjon
* nsb.no – Om Lunner stasjon

## Bakgrunnsstoff
*
Innbygda i Trysil

**Innbygda** er administrasjonssenter i Trysil kommune i Innlandet. Tettstaden har , og ligg ved Trysilelva.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Innbygda på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Innbygda

**Innbygda** kan vere:

* Innbygda i Trysil &ndash; kommunesenteret i Trysil kommune i Hedmark
* Innbygda i Selbu &ndash; ei grend i Selbu kommune i Sør-Trøndelag
Ekstremvêret Agda

**Ekstremvêret Agda** var eit ekstremvêr som råka Møre og Romsdal og Sør-Trøndelag sør for Trondheimsfjorden den 14. januar 2003. Det var det første ekstremvêret av fem dette året, men det siste av to i løpet av vinteren 2002/2003. Det første ekstremvêret var Yrjan den 17. desember 2002. 

Agda gav full til sterk storm. Kraftigast vind vart målt på Kråkenes fyr ved Stad, med ein middelvind på 37,5 m/s, som er orkan. Svinøy fyr litt lenger nord målte 31 m/s, medan Ona fyr fekk 29 m/s, begge desse sterk storm. 

Alle hurtigbåtsamband i Møre og Romsdal stoppa opp, samt tre ferjesamband. Det vart registrert mindre skadar på bygningar åg ein seglbåt gjekk ned i ei småbåthamn.

## Kraftigast vind

## Fotnotar

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg
Ekstremvêret Bengt

**Ekstremvêret Bengt** var eit ekstremvêr som råka kysten og fjordane frå Tromsø til Vardø 28. oktober 2003. Ekstremvêret gjaldt høg vasstand. 

Bengt var det andre av fem ekstremvêr i 2003, og det første som kom etter sommaren. 

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg
Garn

**Garn** kan visa til:

* Fangstgarn er eit trådnett med større eller mindre masker som vert nytta til å fange fisk, dyr, fugl og gjenstandar. Eit garn kan vikle seg rundt det som skal fangast slik at det ikkje kan kome seg laus. Til dømes kan ein nytte fiskegarn til å fange fisk.
* Tekstilgarn er fiber som er laust spunne saman til ein tjukk tråd til bruk som strikkegarn eller heklegarn.
* Seglgarn vert også nytta som omgrep på hamptråd som vert nytta til for eksempel sying av segl til skip.
Ekstremvêret Yrjan

**Ekstremvêret Yrjan** var eit ekstremvêr som råka Vesterålen, Troms og Finnmark den 17. desember 2002. Dette vart det einaste ekstremvêret i 2002, men seinare på vinteren, i januar 2003, vart Midt-Noreg råka av ekstremvêret Agda. 

Troms og vestlege område av Finnmark observerte sterk storm, medan enkelte område i Aust-Finnmark fekk full storm og i Vesterålen liten storm, som ikkje karakteriserer til ekstremvêr. I indre område, som Narvik og Nordstraum i Kvænangen vart det observert sterk kuling, som er uvanleg her.

Hendinga fekk brei dekning i media, særleg i områda uvêret gjaldt for, og innbyggjarar i området var generelt godt førebudd. Det vart ikkje rapportert om skadar etter uvêret. Noko trafikkproblem vart det likevel og Hurtigruta låg vêrfast i Tromsø i fleire dagar. Fleire vegar stengd før uvêret slo til. 

## Kraftigast vind

## Kjelder

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg
Ekstremvêret Clara

**Ekstremvêret Clara** var eit ekstremvêr som råka områda frå Salten til Vest-Finnmark 3. desember 2003. 

Fleire ferjesamband i Nord-Noreg vart innstilt og E6 over Saltfjellet vart stengd. I tillegg var det problem med fleire flyavgangar i området. I Bodø blåste det full storm (26 m/s) og eit tak på eit folketomt hus vart rive av og råka to bilar. To kommunar i Nordland var mista straumen.

Kraftigast vind vart målt på Kråkenes fyr ved Stad, der vindstyrken var på 33 m/s (orkan). Nordøyan fyr målte 32 m/s (sterk storm), og Svinøy fyr og Sklinna fyr 31 m/s. På Sklinna vart det òg målt vindkast opp i 41 m/s. Dette vert derimot ikkje rekna som ekstremvêr på desse stadene. 

## Kraftigast vind
Kraftigast vind observert 4. desember 2003. 

## Fotnotar

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg
Heradsbygd

:*Sjå òg [[Heradsbygda i Ringerike]]*
----
 
**Heradsbygd** er ei bygd og tidlegare tettstad i Elverum kommune i Innlandet fylke. 
Staden ligg ved Glåma, 9&nbsp;km søraust for kommunesenteret Elverum.

I Heradsbygd ligg Heradsbygd kyrkje, samvirkelag med Bygg mix og postkontor, barneskulen Lillemoen skole og verksemdene Østlandske Kjøleservice og Hifi-Stasjonen.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Braskereidfoss

**Braskereidfoss** er ein tettstad i Våler i Innlandet fylke. Staden har  og ligg ved Glomma, seks km nordom kommunesenteret Våler.

På Braskereidfoss ligg barneskulen Nordhagen skole og Braskereid stasjon på Solørbanen.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fototgrafi frå Braskereidfoss på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Kjellmyra

**Kjellmyra** er ein tettstad i Åsnes kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden har  og ligg ved Flisaelva, 5&nbsp;km sørom Gjesåssjøen. Det er fire km frå Kjellmyra til kommunesenteret Flisa.

På Kjellmyra ligg bakeriverksemda Henriksens Bakeri, ei avdeling av Kjelstad Bakeri.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Lemju

**Lemju**, **Lemja** eller **Lema** (russisk Лемъю, Лемью, Лемья eller Лема) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho har ei lengd på 197 km og eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 

Dei størte sideelvane hennar er Kosiu, Lenaju, Dinju frå venstre, og Malaja Pera og Bolsjaja Pera frå høgre. 

Elva renn hovudsakleg austover og er særs svingete og munnar ut i Petsjora nær landsbyen Lemty. Tidlegare vart elva mykje nytta til tømmerfløyting.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Лемъю (река)|Лемъю (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Flisa

**Flisa** er administrasjonssenter i Åsnes kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Tettstaden har  og ligg like nordom der Flisaelva renn ut i Glomma.

Åsnes kyrkje ligg vel ein km. vestom Flisa sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fototgarfi frå Flisa på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Loktsjim

**Loktsjim**, **Loksjma**, **Lotsjkim** eller **Lektsjim** (russisk Локчим, Локшма, Лочким eller Лэкчим) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Vytsjegda frå venstre.

Elva har ei lengd på 272&nbsp;km og eit nedslagsfelt &nbsp;km². 53&nbsp;km frå munningen har elva ei middelvassføring på 51,6 m³/s. Elva frys til i slutten av oktober og vert isfri att i april.

Dei største sidelvane hennar er Baljo, Pevk, Vuktyl, Sol, Lopyo, Tsjed, Bolsjoj Pevk, alle frå venstre.

Elva startar søraust i Komi, nær grensa til Perm kraj. Elva renn først sørover, før ho tar ein stor sving vestover og nordover. Breidda av elva er særs myrlendt. Tidlegare vart elva nytta til tømmerfløyting.

Ved landsbyen Lopydino møter ho sideelva Lopju Loktsjim, og frå her og 153&nbsp;km ned til munningen kan ho nyttast til skipsfart. Lenger nede i elva ligg landsbyen Kortekeros og like etter munnar elva ut i Vytsjegda ved landsbyen Ust-Loktsjim.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Локчим (река)|Локчим (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Fylkesveg 14 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 14|fylkesveg 14 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 14 i Oppland** går mellom Stadum i Gran kommune og Sand i Lunner kommune. Vegen er 23,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Stadum
* Heierkleiva frå Kittelsrud til  Sløvika i Jevnaker kommune
* Gammevegen frå Raknerud til  Helgumsdalen (4,9 km)
* Vøyen
* frå Skjollabakken til  Hov (2,0 km)

* frå Svingen til fylkesgrensa ved Helleren →  (Akershus) til  Maura i Nannestad kommune → 
* frå Ulven til  Hovland (4,5 km) → 
* Sand →  

## Bakgrunnsstoff
Lopja

**Lopja** (russisk Лопья) er ei elv i Republikken Komi og Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Jozjnaja Keltma frå venstre. Ho spring ut sør i Komi og munnar ut Joznjana Keltma etter 139 km. Nedslagsfeltet hennar har eit areal på &nbsp;km².

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Лопья|Лопья]]» frå , den 29. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Luzaelva

**Luza** (russisk Луза) er ei elv i Kirov oblast, Republikken Komi og Vologda oblast i Russland og ei av sideelvane til Jug frå høgre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina. 

Ho er 574 km lang og har eit nedslagfelt på &nbsp;km². 99 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 117 m³/s. Ho frys til i slutten av oktober eller november og vert isfri att i april eller tidleg i mai. 

Dei største sideelvane hennar er Ula, Korzja, Sjeljug frå venstre, og Vaziug, Tylaj, Soksia, Sedka, Lopju, Tulom, Deb, Porub, Lekhta og Lala frå høgre. 

Ved elva ligg byane Luza og Lalsk.

Elva spring ut i Kirov oblast nær grensa til Republikken Komi, i nærleiken av landsbyen Oparino. Ho renn først mot nord, før ho svingar vestover. Elva er svingete og nokså stri, og det er bygd to vasskraftverk på elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Луза (река)|Луза (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Lyzja

**Lyzja** (russisk Лыжа) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho er 223 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Ho frys til i slutten av oktober eller tidleg i november og vert isfri att i månadsskiftet april - mai.

Dei største sideelvane hennar er Vadma frå venstre og Sigavej frå høgre.

Lyzja renn gjennom eit aude område i regionen Petsjorskaja grjada. Breidda av elva er særs myrlendt. Elva renn sakte og er særs svingete. Fleire små sideelva renn ut i Lyzja frå åsane langs Petsjora-ryggen. 

Ved munningen i Petsjora ligg landsbyen Ust-Lyzja.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Лыжа (река)|Лыжа (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Mezenskaja Pizjma

**Mezenskaja Pizjma** (russisk Мезенская Пижма) er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Mezen frå høgre. 

Ho har ei lengd på 236 km og eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 61 km frå munningen har ho ei middelvassføring på 41,9 m³/s.

Dei største sideelvane hennar er Jurva og Sjegmas, begge frå venstre. 
	
Mezenskaja Pizjma spring ut frå toppen av Tsjetlasskijtoppen i Timanskijfjella i Republikken Komi og renn etter kvart inn i Arkhangelsk oblast. Elva renn gjennom eit nesten aude område og breidda av ho er skogkledd. Elva renn sakte. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Мезенская Пижма|Мезенская Пижма]]» frå , den 29. september 2008.*