open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jezioro Roś

**Jezioro Roś** (tysk *Roschsee*) er ein av Dei masuriske sjøane i Ermelandskmasuriske voivodskap i Polen. Den S-forma bresjøen har eit areal på 18,9&nbsp;km² og eit største djup på 31,8 meter. Swięcek og Konopka er elvar som renn ut i innsjøen, medan Pisa renn vidare. Den største busetnaden ved innsjøen er Pisz.
Asbjørn Kloster

**Asbjørn Olsson Kloster** () var ein norsk kvekarpredikant, -lærar, fråhaldsagitator og skipar av Det Norske Totalavholdsselskap.

Han vart fødd på garden Boknaberg i Bokn kommune, og i åtteårsalderen flytta han med familien til Rennesøy. Etter konfirmasjonen flytta han til Stavanger, der han arbeidde som handelsbetjent, fyrst hjå faren og seinare andre stader. I 1845 kom han i kontakt med kvekarar og fekk ei andeleg oppvakning som han sjølv tidfesta til 15. juni 1845. I 1846 vart han rekruttert til eitt års studie i England av tre kvekarar som på vitjing i byen. Studia var fyrst på ein landbruksskule og seinare på kvekarskule nær Carlisle.

Dei komande tretten år, leidde Kloster kvekarskulen i Stavanger. Etterkvart var det mange som søkte seg inn på skulen, og Kloster utarbeidde sjølv delar av undervisningstilfanget.

Kloster tok initiativ til skipinga av Den første norske avholdsforening, som fann stad 29. desember 1859 i Stavanger. I 1860 byrja Kloster å gje ut fråhaldsbladet som seinare fekk namnet *[[Menneskevennen]]*.

Det Kloster dreiv med representerer fleire trekk ved 1800-talet i Noreg, og den korte formelle utdaninga hans var karakteristisk for hans generasjon, men var samstundes ikkje noko hinder for rolla han spelte i framveksten av motkulturrørsla i Noreg.

Ein statue utført av Valentin Kielland vart reist over Kloster i Stavanger i 1912 på initiativ frå Idar Handagard. Kloster har biletet sitt på eit norsk frimerke frå 1959 (NK 474) og har ei gate på Storhaug kalla opp etter seg.

## Litteratur
* Fuglum, Per, *Asbjørn Kloster, pedagog, forkynner og avholdspioner*. Lunde, 2004 
* Fuglum, Per, «Asbjørn Kloster». I: *[[Norsk biografisk leksikon]]*. 2002
* Nag, Martin, *Asbjørn Kloster - folkebevegelser og alkohol* Rusmiddeldirektoratet, 1989
* Nag, Martin, *Nytt lys over Asbjørn Kloster og hans nærmiljø i Stavanger, Ryfylke og Christiania*. Kvekerforlaget, 1986
* Slapgard, Bjarne. *Asbjørn Kloster og kongstanken hans*. Rune forlag, 1959.
* Lindanger, Birger. «Bokn - gard og ætt». 2001. Bind 1, s.358.

## Kjelder
* Bakken, Ove; Sundet, Olav. *Idar Handgard - mannen og livsverket hans*. Globusforlaget 1944
* Artikkel på bm-wikipedia
Trafalgar Square

**Trafalgar Square** er ein stor plass i City of Westminster i London, bygd til minne om slaget ved Trafalgar i 1805. Den skulle eigentleg ha heitt *King William the Fourth's Square*, men George Ledwell Taylor føreslo *Trafalgar Square*.

## Bakgrunnsstoff
Grevskap

Eit **grevskap** var opphavleg eit område styrt av ein greve, og har seinare i større grad blitt knytt mest til tittel til greven. 

I det tysk-romerske riket fanst det fleire grevskap som var de facto-suverene statar inntil 1803. Fleire engelsktalande land bruker framleis *county*, 'grevskap', som namn eller tittel på administrative einingar.

I Noreg har det eksistert to grevskap: Laurvigen grevskap og Jarlsberg grevskap.
Nullmeridianen

**Nullmeridian** er den meridianen som lengdegradane blir rekna frå. Sidan 1884 har all lengdregradfastsetjing på jorda hatt Greenwich-meridianen som utgangspunkt, nullmeridian. Nullmeridianen går gjennom Greenwich-observatoriet i London, nærare bestemt hovudakselen på det store teleskopet i observatoriet. Lengdegradane rekna frå pol til pol er 20&nbsp;000 km.


fil:Greenwich observatory laser.jpg|Nullmeridianen markert som ei laserlinje frå Greenwich-obervatoriet.
fil:Meridian Line - East Grinstead.jpg|Fleire steinar markerer meridianen i East Grinstead i East Sussex.
fil:Arco del Meridiano de Greenwich en la AP-2.jpg|Nullmeridianen markert med ein boge over motorvegen  i Aragon i Spania.


## Bakgrunnsstoff
Greenwich

**Greenwich** (utt.  eller ) er eit område i det sør-austlege London. Det var opphavleg ein egen by, men er nå innlemma i London, og har gitt namn til bydelen Greenwich. Området er sterkt knytt til sjøfartshistoria til England, og blei på grunn av dei mange minna om dette som er bevarte der, plassert på verdsarvlista til UNESCO i 1997.

Namnet Greenwich stammar frå angelsaksisk *Grenewic* eller *Grenevic* som tyder 'grøn hamn'.

Old Royal Observatory frå 1675, som blei teikna av Christopher Wren, ligg i Greenwich og er i dag eit museum. Standardtida Greenwich Mean Time har namn etter nullmeridianen som går gjennom Greenwich. Royal Naval College som blei teikna av Inigo Jones og Christopher Wren stod ferdig i 1705. The Queen's House har sidan 1934 husa det nasjonale maritime museet i Storbritannia. Ved piren i Greenwich ligg den vidkjende klipperen Cutty Sark.

## Kjelder

*A.D. Mills, *Dictionary of English Place-Names*, Oxford University Press, andre utg. 1998.
*

## Bakgrunnsstoff

*
*Offisiell turistside
959 Arne

**959 Arne** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 30. september 1921 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.

Asteroiden er ein X-type-asteroide med ei særs lang rotatsjonstid på 123,7 timar. Han har namn etter Arne Asplind, sonen til den svenske astronomen Bror Asplind (1890–1954).

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=959 959 Arne - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*.
St. Pauls katedral

**St. Pauls katedral** er katedralen til den anglikanske biskopen av London. Den ligg på Ludgate Hill i City of London. Dagens katedral blir rekna for å vere den femte på staden, og blei bygd etter at ein eldre katedral blei øydelagt i bybrannen i 1666.
971 Alsatia

**971 Alsatia** er ein hovudbelteasteroide. Han har ein diameter på rundt 60 kilometer.

Asteroiden blei oppdaga den 23. november 1921 av Alexandre Schaumasse ifrå Observatoire de Nice. Han har fått namn etter den franske regionen Alsace.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=971 971 Alsatia - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
University of London

**University of London** er eit kollegieuniversitet i London i England. Det er eit av dei største universiteta i verda, med omkring 115&nbsp;000 studentar, det vil seie rundt 5 % av alle studentane i Storbritannia. Det er også fleire britiske universitet som nå er sjølvstendige, men som tidlegare var ein del av University of London.

## Bakgrunnsstoff

*
976 Benjamina

**976 Benjamina** er ein asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 27. mars 1922 av Benjamin Jekhowsky ifrå Observatoire astronomique d’Alger - Bouzaréah.

## Kjelder
* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=976 976 Benjamina - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
972 Cohnia

**972 Cohnia** er ein hovudbelteasteroide. Han har ein diameter på rundt 77 kilometer. 

Asteroiden blei oppdaga den 18. januar 1922 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Han er kalla opp etter den tyske astronomen Fritz Cohn. 

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=972 972 Cohnia - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Royal Albert Hall

**Royal Albert Hall** er eit konserthus i South Kensington i bydelen Kensington and Chelsea i London. Det er oppkalla etter prins Albert, ektefellen til dronning Victoria og blei innvia den 29. mars 1871. Royal Albert Hall ligg i «museumskvartera» omkring Kensington Gardens der ein også finn Victoria and Albert Museum, Natural History Museum og Science Museum.

På 1890-talet starta dei populære Proms-konsertane til dirigenten Henry Wood i Albert Hall. Desse blir framleis halde om sommaren, med den pompøse avsluttingskonserten *Last Night of the Proms* i september, som har eit fargerikt folkeliv med flag og banner som kan minne meir om eit idrettsarrangement enn ein konsert.

Albert Hall blir ofte brukt ved store musikkarrangement, og ikkje berre til klassisk musikk, men også store pop- og rockekonsertar har blitt haldne her gjennom åra. Publikumskapasiteten i den ovale arenaen er på inntil 9&nbsp;000 tilskodarar, men dagens tryggingsføresegner tillet ikkje at det blir slept inn meir enn 7&nbsp;000 tilskodarar.

Royal Albert Hall var arena då Storbritannia arrangerte Eurovision Song Contest 1968.
985 Rosina

**985 Rosina** er ein marskryssarasteroide. Det vil seia at banen hans i løpet av eit krinsløp kryssar banen til Mars. Han blei oppdaga den 14. oktober 1922 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.

## Kjelder
* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=985 985 Rosina - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
998 Bodea

**998 Bodea** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 6. august 1923 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.
Han er kalla opp etter den tyske astronomen Johann Elert Bode (1747–1826) etter forslag frå den svenske astronomen Bror Asplind.

## Kjelder

* 998 Bodea - baneparametrar hjå JPL
* Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»
Totalfråhald

**Totalfråhald** eller **totalavhald** tyder oftast fråhald frå all rusdrykk og rusgift. I Noreg har organisasjonar som Det Norske Totalavholdsselskap stått fremst i kampen for fråhald, og har vore ein del av motkulturrørsla.
DNT - Edru Livsstil

**DNT - Edru Livsstil,** tidlegare **Det Norske Totalavholdsselskap** (forkorta **[[DNT]]**), er ein norsk organisasjon som arbeider for totalfråhald frå alkohol og rusmiddel, og for fred og menneskeverd. DNT er den eldste fråhaldsorganisasjonen i Norden.

Organisasjonen vedtok på sitt landsmøte i 2015 å endre namn frå Det Norske Totalavholdsselskap til DNT - Edru Livsstil.

## Soge
Den første norske avholdsforening vart skipa av kvekaren og læraren Asbjørn Kloster i Stavanger i 1859. I 1875 vart DNT ein landsfemnande organisasjon under namnet han har i dag med Asbjørn Kloster som leiar. Hovudkontoret vart i Oslo og dei starta å gje ut medlemsbladet Menneskevennen.

Det Norske Totalavholdsselskabs Ungdom (DNTU), som vart skipa i 1924, slo seg saman med Noregs Godtemplar Ungdomsforbund (NGU) i 1992 og danna ungdomsorganisasjonen Juvente.

Det Norske Totalavholdsselskaps Barneforbund (DNTB) slo seg i 2009 saman med IOGT Junior, og skipa Junior- og barneorganisasjonen Juba.

## Sjå òg

* Juvente

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Kongsgård Elevmållag

**Kongsgård Elevmållag** eller **KEM** er skulelaget åt Norsk Målungdom på Stavanger Katedralskole i Stavanger som vart skipa i 2007. 

## Leiarar
* Inge Hatlestad 2007-2008
* Eva Holte Enoksen 2008-2009
* Sara Marie Niday 2009-2010
* Embla Isafold Stålesdóttir 2012-2013
* Håkon Johnstuen 2013-2014
* André Jonassen 2014-2016
* Åsta Dimmen Mong 2016-
439 Ohio

**439 Ohio** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 13. oktober 1898 av Edwin Foster Coddington ifrå Lick Observatory. Asteroiden har ein diameter på rundt 70 kilometer. Han har namn etter den amerikanske delstaten Ohio.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=439 439 Ohio - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
451 Patientia

**451 Patientia** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 4. desember 1899 av Auguste Charlois ifrå Observatoire de Nice.
Asteroiden har fått namn etter det latinske ordet for tolmod.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=451 451 Patientia - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
466 Tisiphone

**466 Tisiphone** er ein  asteroide i det ytre av hovudbeltet. Han blei oppdaga den 17. januar 1901 av Maximilian Franz Joseph Cornelius Wolf og Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=466 466 Tisiphone - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
469 Argentina

**469 Argentina** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 20. februar 1901 av Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl. Carnera kalla han opp etter Argentina, ettersom han var i Oncativo i Argentina på denne tida.

## Kjelder

* 469 Argentina - baneparametrar hjå JPL
* Oppdagarar og oppdagingsplassar i Engelsk Wikipedia sine asteroidelister. Listene baserer seg på Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»
472 Roma

**472 Roma** er ein  hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. juli 1901 av Luigi Carnera ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl. Han blei namngjeven av Antonio Abetti etter Roma i Italia, heimlandet til oppdagaren.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=472 472 Roma - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
475 Ocllo

**475 Ocllo** er ein marskryssarasteroide. Det vil seia at banen hans i løpet av eit krinsløp kryssar banen til Mars. Han blei oppdaga den 14. august 1901 av DeLisle Stewart ifrå Harvard College Observatory.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=475 475 Ocllo - baneparametrar hjå JPL]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281-1000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Gruppeteori

**Gruppeteori** er eit emne innan abstrakt algebra som studerer algebraiske strukturar kalla grupper. Ei gruppe er ei mengd *G* (*grunnleggande mengd*) som er lukka under ein binær operasjon som følgjer dei tre aksioma: 
# Operasjonen er assosiativ.
# Operasjonen har eit identitetselement. 
# Kvart element har eit inverst element.

Grupper er grunnlaget for meir kompliserte algebraiske strukturar som ringar, kroppar og vektorrom, og dukkar opp i alle område av matematikken. Gruppeteori kan brukast innan mange område i fysikk og kjemi, og kan spesielt nyttast i studiet av alle situasjonar som inneber symmetri.

Ordenen til ei gruppe er kardinaliteten til *G*; gruppa kan ha ein endeleg eller ein uendeleg orden. Klassifiseringa av endelege enkle grupper er ei stor matematisk bragd som vart fullendt på 1900-talet.
Brenda Song

**Brenda Song** () er ein amerikansk songar og skodespelar. 

## Filmografi

## Bakgrunnsstoff
* Brenda Song si heimeside 
* fan site
Southwark-katedralen

**Southwark-katedralen** (**St Mary Overie**) er ein anglikansk katedral i Southwark, London. Den ligg på sørbreidda av Themsen, nær London Bridge, og er sete for Southwark bispedømme. 

Jernbanelinja frå London Bridge-stasjonen til Cannon Street-stasjonen går rett utanfor katedralen, og blokkerer innsikta mot sørsida av katedralen.

Kyrkja blei bygd som ei soknekyrkje omkring 1220, med fleire ombyggingar fram til 1420. Den blei ein katedral først i starten av det 20. århundre, då det anglikanske bispedømmet Southwark blei oppretta. Dette er ein av to stader for anglikanske og katolske bispedømme som har same namn; det andre er Liverpool. I begge tilfella er det det katolske som er eldst, sjølv om det dreiar seg om ei nyetablering i moderne tid, då alle katolske bispedømme blei overtatt av Den engelske kyrkje ved reformasjonen. I begge tilfella er det også snakk om eit anglikansk bispedømme og eit katolsk erkebispedømme. 

Den første organisten etter at den blei oppgradert til katedral var dr. E.T. Cook, som i 1920-åra og 1930-åra hadde daglege konsertar på BBC Radio. 

I 2002 vann bispedømmet nybygg ved katedralen, kalla *Southwark Cathedral's Millennium Buildings*, ein pris for beste nye bygningar det året.
St. Georgs katedral

**St. Georgs katedral** i Southwark i London er domkyrkja til det katolske Southwark erkebispedømme. Den ligg på Lambeth Road, rett ovanfor Imperial War Museum. 

Den første katedralen stod ferdig i 1848, og var teikna av Augustin Pugin. Den blei sterkt skada under andre verdskrig, og den noverande katedralen blei innvigd i 1958. 

Katedralen har ein sterk kortrafisjon, med eit gute- og mannskor som syng under gudstenester på søndagar og festdagar, og eit jentekor som syng under ein av søndagsgudstenestene. 

London South Bank University nyttar kvar sommar katedralen til avslutningsseremonien sin. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
London lufthamn, City

**London lufthamn, City** (offisielt: *London City Airport*) ligg ca. 10 km aust for London City og 5 km frå det andre finanssentrumet i byen, Canary Wharf. Det er den nyaste lufthamna i byen og blei opna i 1987. Ruter herifrå er hovudsakleg med mindre fly berekna på forretningsreisande. Plassen blir nytta mykje av mindre private og charterfly.

Flyplassen er bygd på ein kai i hamneområdet i London, «Docklands».
London lufthamn, Stansted

**London lufthamn, Stansted** (offisielt *London Stansted Airport*, IATA: **STN**, ICAO: **EGSS**) er ein mellomstor flyplass med ein rullebane i Essex, omkring 48 km nord for London. Den er tredje travlaste flyplassen i området rundt London etter Heathrow og Gatwick. Fleire lågprisselskap som Ryanair og easyJet har basar på Stansted, og Volga-Dnepr har ofte ein stor Antonov An-124 ståande klar nordvest for rullebanen for å frakte store kolli. FedEx flyr mykje transatlantisk frakt til og frå Stansted.
London lufthamn, Gatwick

**London lufthamn, Gatwick** (offisielt: *London Gatwick Airport*, IATA: **LGW**, ICAO: **EGKK**) er den nest største flyplassen i London etter Heathrow, og den nest travlaste i Storbritannia i talet passasjerar. Den ligg i West Sussex, omkring 40 km sør for London og omtrent like langt frå Brighton.
Lambeth Palace

**Lambeth Palace** er den offisielle residensen til Erkebiskopen av Canterbury i London. Palasset ligg ved Themsen i Lambeth, ikkje langt frå Palace of Westminster. Det blei overtatt av erkebiskopen omkring år 1200. 

I moderne tid er palasset mest kjend for Lambeth Conference, ein konferanse for alle anglikanske biskopar, som blir halde kvart tiande år. 

## Bakgrunnsstoff
* Lambeth Palace official website
Westminsterkatedralen

**Westminsterkatedralen** er den hovudkyrkja for den katolske kyrkja i England, og er eit eksempel på nybysantinsk arkitektur frå 1900-talet. Arbeidet blei starta under erkebiskop Herbert Vaughan i 1894, og ennå arbeider ein med mosaikkutsmykkingane, då desse blir finansierte gjennom gåver til kyrkja. Ho blei innvia i 1910, og er dedisert til «Jesu Kristi mest dyrebare blod». Katedralen er sete for erkebiskopen av Westminster katolske erkebispedømme.

## Bakgrunnsstoff

* Westminster Cathedral 
* New Advent
* Bilde frå katedralen
Notting Hill

**Notting Hill** er ein stad i London, nær det nordvestlege hjørnet av Hyde Park i bydelen Kensington and Chelsea. Det er i dag kjend som eit fasjonabelt område, med store hus frå viktoriatida og eksklusive butikkar og restaurantar. Samstundes har området ein levande alternativ kultur, som blant anna er synleg i dei mange bruktbutikkane for musikk rundt Notting Hill Gate.

Området blei bygd ut på 1820-talet, og har frå den tid vore knytt til kunstnarar og «alternative» kulturar. I tida like etter andre verdskrigen var Notting Hill prega av billige og dårlege bustader, der husa var delte opp i små leilegheiter. Særleg blei Peter Rachman kjend som ein bustadhai i området. Mange karibiske innvandrarar slo seg ned i området på denne tida, og blei utsett for raistiske teddy boy-grupper i Notting Hill-opptøyane i 1958.

## Kultur
Den kjende bruktmarknaden Portobello Road Market blir halde kvar søndag i Notting Hill. Dette har blitt ein stor turistattraksjon i London.
 
Kvart år i august blir Notting Hill Carnival halde i bydelen. Dette er ein stor gatefestival og feiring av afro-karibisk kultur i Storbritannia. 
Karnevalet blei skipa i 1965. Karnevalet er kjend for opptod med fargerike karnevalsvogner og dansarar.

## Notting Hill i kulturen
Området er bakgrunn for romanar som *The Napoleon of Notting Hill* av G.K. Chesterton, *The Hopkins Manuscript* av R.C. Sherriff og *The Line of Beauty* av Alan Hollinghurst. Det blei internasjonalt kjend gjennom filmen *[[filmen Notting Hill|Notting Hill]]* med Julia Roberts og Hugh Grant i hovudrollene. Filmen viser mellom anna marknaden i Portobello Road og dei typiske felleshagene på plassane i Notting Hill. Butikken rollefiguren til Hugh Grant arbeider i var ein verkeleg bokhandel i Notting Hill. Andre filmar som har blitt laga her er *[[The Knack …and How to Get It]]* (1965), *[[Performance (1970)|Performance]]* (1970) med Mick Jagger, *[[Lava (2001)|Lava]]* (2001) og *[[Paddington (2014)|Paddington]]* (2014).

## Galleri

Notting Hill Carnival 2014 (3).JPG|Notting Hill Carnival 2014
Notting Hill Carnival 2013 1.JPG|Notting Hill Carnival 2013
St Michael's Church, Ladbroke Grove, Notting Hill.jpg|St Michael's Church i Ladbroke Grove i Notting Hill.
Tabernacle 1.jpg|Tabernacle, ei tidlegare kyrkje og no eit kulturhus.
Arundel Ladbroke gardens - geograph.org.uk - 837152.jpg|Arundel Ladbroke felleshage
Alice's, Junction of Portobello Road and Denbigh Close, London W11 - geograph.org.uk - 783790.jpg|Alice's på hjørnet av Portobello Road og Denbigh Close.


## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Notting Hill|Notting Hill]]» frå , og «[[:no:|Notting Hill]]» frå  den 23. juli 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
EMI

**EMI** er eit større plateselskap med hovudkontor i Hammersmith i London. Det opererer i meir enn 25 land over heile verda. Selskapet blei oppretta som **Electrical and Music Industries Ltd** i mars 1931, og var ei samanslåing av *Columbia Graphophone Company* og *Gramophone Company/HMV*. I 1955 kjøpte EMI opp Capitol Records, og kom seg på den måten inn på den amerikanske marknaden.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
FA-cupen

**FA-cupen** er det viktigaste cupmesterskapet i engelsk fotball, og den eldste fotballturneringa i verda. Den første finalen blei spelt i 1872. Finalen blir vanlegvis spelt på Wembley i London. 

## Tidlegare vinnarar av FA-cupen

### Resultat frå alle finalar

## Sjå også
*FA-cupfinalen i fotball 2004
Wembley stadion

**Wembley Stadium** er eit fleirbruksstadion i Wembley i den engelske hovudstaden London. Den ligg rett ved sida av Wembley Arena.

Wembley Stadium er ein av dei mest kjente stadiona i verda, og har vore det engelske nasjonalstadionet for fotball sidan 1923.

## Bakgrunnsstoff
Wembley Arena

**Wembley Arena** er ein konsert- og idrettsarena i Wembley, London. Den ligg rett ovanfor Wembley Stadium, og blei reist i 1934 for British Empire Games. Den var opphavleg ein symjehall, som sist blei nytta under Sommar-OL 1948.
Oxford Street

**Oxford Street** er ei av dei viktigaste handlegatene i London. Ho går frå Marble Arch ved nordvesthjørnet av Hyde Park, gjennom Oxford Circus og fram til St Giles Circus, i krysset med Charing Cross Road og Tottenham Court Road. Etter St Giles Circus fortset gata som New Oxford Street. På vestsida av Marble Arch heiter fortsetjinga av gata Bayswater Road. 
Heile gata er rundt  og ligg i City of Westminster. The road 

Oxford Street er den travlaste handlegata i Europa, med rundt ein halv million vitjande dagleg. I 2012 hadde ho rundt 300 butikkar. Offisielt er vegen ein del av hovudvegen A40 mellom London og Fishguard i Wales, men han har ikkje A40-skilt, og trafikken er vanlegvis avgrensa til bussar og drosjar.

Gata var opphavleg ein del av romarvegen Via Trinobantina mellom Essex og Hampshire via London. I mellomalderen var han kjend som Tyburn Road, og var kjend for offentleg henging av fangar ved Tyburn Gallows. Han blei kjend som Oxford Road og s[ som Oxford Street på 1700-talet, og byrja etterkvart endra karakter frå bustadsområde til handel. Stormagasin byrja prega gata frå byrjinga av 1900-talet, med Selfridges (som opna i 1909) som den mest merkbare. Under andre verdskrigen blei gata hardt bomba, og fleire bygningar, som John Lewis & Partners, blei totaløydelagde og måtte byggjast opp att frå grunnen.

## Verna bygningar
Oxford Street har fleire bygningar verna som *Grade II*. Fasaden til Oxford Circus undergrunsstasjon er også verna.


The Tottenham pub, Oxford Street, London, March 2015 01.jpg|Nr.&nbsp;6
Oxford Street, London.jpg|Nr.&nbsp;34 & 36
Oxford Street (8291033605) (2).jpg|Nr.&nbsp;35
147 Oxford Street (8291038587).jpg|Nr.&nbsp;147
Building on Oxford Street in the City of Westminster, London in spring 2013 (11).JPG|Nr.&nbsp;156–162
219 Oxford Street, W1 (geograph 4159851).jpg|Nr.&nbsp;219
313, Oxford Street W1.jpg|Nr.&nbsp;313
Oxford Street (25239724892).jpg|Nr.&nbsp;368–370


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oxford Street|Oxford Street]]» frå ,  den 28. desember 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Te Aroha

**Te Aroha** er ein landleg by i Thames Valley i regionen Waikato på New Zealand. Han ligg i distriktet Matamata-Piako. Innbyggjartalet var 3 768 ved folketeljinga i 2006. Byen ligg 53 km nordaust for Hamilton og 50 km sør for Thames. Namnet *Te Aroha* kjem av maorinamnet på fjellet Mount Te Aroha. I ei maoriforteljing klatra Rāhiri opp på fjellet og såg heimbygda si i det fjerne, og fekk ei kjensle av kjærleik (*aroha*) for henne. Namnet er ofte attgjeve på engelsk som *place of love* ('kjærleiksstaden').

## Næringsvegar
Te Aroha ligg midt i eit jordbruksområde med vekt på mjølkeproduksjon, og mykje av aktiviteten i byen dreier seg om tenesteyting til denne verksemda. Turisme er også veksande i byen. 

## Geografi
Waihouelva renn gjennom Te Aroha. I nærleiken, mot aust, ligg foten til fjellrekkja Kaimai Ranges, og byen ligg under det 952 meter høge fjellet Mount Te Aroha. Mot nord ligg det sumpaktige låglandet i Hauraki Plains. 
Sist på 1800-talet var Te Aroha ein kjend badeby dit folk drog for å «ta vatnet». Varme kjelder og mineralvasskjelder ligg i nærleiken av bysentrum, det same også verdas einaste naturlege varme sodavass-kjelde (Mokena).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Te Aroha|Te Aroha]]» frå , den 11. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden for Te Aroha
* Varme kjelder og spa i Te Aroha
* Nettstaden til Te Aroha Museum
Mikrolyd

**Mikrolyd** eller **mikroljod** inneber all høyrbar ljod (20 Hz til 20 kHz) og infrasonisk ljod (under 20 Hz, rytme), kortare enn musikalske toner og lengre enn eit sample eller mellom 10 millisekund og ein tiandedel av eit sekund.

## Kjelder
* Roads, Curtis (2001). *Microsound*. Cambridge: MIT Press. ISBN 0-262-18215-7.
Dampturbin

Ein dampturbin er ei mekanisk innretning som omformar termisk energi frå damp under trykk slik at den kan brukast til mekanisk arbeid.
Kristeleg Folkepartis Ungdom

**Kristeleg Folkepartis Ungdom** (**KrFU**)  er ungdomspartiet til Kristeleg Folkeparti (KrF). Det vart skipa i 1946. KrFU er eit kristendemokratisk parti som plasserer seg i sentrum av norsk politikk.

Ungdomspartiet er medlem av den Europeiske paraplyorganiasjonen YEPP, og samarbeider med sine nordiske søsterparti gjennom KDUN.

## Politikk
KrFU er eit kristendemokratisk parti. Den kristendemokratiske ideologien er ein sosial, verdiorientert ideologi som plasserer KrFU (saman med KrF) i sentrum av norsk politikk. KrFU er, som andre ungdomsparti, meir radikale enn sitt moderparti, og for KrFU gjeld det spesielt innan utvikling og miljø.

Viktige saker som karakteriserer KrFU:
* Grunnlovsfesting av retten til liv.
* Ansvarleg og radikal miljøpolitikk.
* Omfordeling av ressursane i verda, gjennom auka bistand, meir gjeldsslette og handel med utviklingsland.
* Eit likestilt samfunn der alle har like moglegheiter, uavhengig av kjønn, etnisk bakgrunn eller seksuell legning.
* Ein meir human og meir solidarisk flyktning- og asylpolitikk.

## Organiasjon
KrFU sin organisasjon er delt opp i tre ulike nivå; sentralleddet, fylkes- og lokallag.

Sentralleddet består av eit arbeidsutval, samansett av leiar og nestleiarar – og eit sentralstyre. Både sentralstyre og arbeidsutval blir valt på det årlege landsmøtet. KrFU har sitt landskontor i Øvre Slottsgate 18-20.

## Leiarar

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristeleg Folkepartis Ungdom|Kristeleg Folkepartis Ungdom]]» frå ,  den 11. mai 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Synthesizer

**Synthesizer** eller **synth** er eit elektronisk musikkinstrument som lagar ljod ved hjelp av analoge eller digitale elektroniske kretsar. Ein synthesizer inneheld komponentar som genererer, modifiserer, kontrollerer og kombinerer signal. Synthesizerar kan ha ulike utformingar, men ei tangentfjøl med pianotangentar og kontrollpanel er den vanlegaste. Dei kan også styrast frå andre intrumenttypar ved hjelp av MIDI. 

Dei første synthesizerane blei laga i 1950-åra og blei først brukt til kunstmusikk. Seinare fekk dei ein sentral plass i jazz og popmusikk. På 1970-talet blei synthesizerar i aukande grad brukt til pop- og rockemusikk, og på 1980-talet oppstod musikkforma synthpop.

## Historie
Dei fyrste kommersielle synthsizarane vart produsert av Robert Moog og selskapet Moog Music, som også fekk stor innverknad på synthesizerbruken. Den første moog-synthesizeren blei lansert i 1964. 

## Kjelder
*
Gjødselmygg

**Gjødselmyggar** (*Scatopsidae*) er ei gruppe flugeliknande myggar som helst lever i tilknytnad til møk og kompost. Familien omfattar ganske små insekt (om lag 0,5-4 mm) og lever over heile verda. Det er på verdsbasis skildra ein 350 artar fordelt på 30 slekter; 44 av desse er kjende frå Noreg.

Dei eldste gjødselmyggane me kjenner til er fossil frå krit-tida i Sibir.

## Kjenneteikn
Gjødselmyggar har robust kroppsbygnad med tydeleg runde hovud. Fargen er som regel einsfarga svart til brun, men dette varierer noko. Fest på dei to grunnleggjande antennesegmenta har dei 5-10 såkalla *flagellomerar* (trådforma antennesegment) i følehorna. Desse er korte, tjukke og klumpute og kan likna på ein stabel tallerkar. For dei fleste artane støyter augo over i kvarandre bak antennene.

Mellomkroppen til gjødselmyggen er noko forlenga, og til ein viss grad flatklemt frå sidene. Somme artar har særleg godt utvikla *coxa* (=«hoftefeste») på første beinpar. Hjå underfamilien *Aspistinae* går det ein tverrgåande kant på dette kroppsområdet. Vengjene har tydelege *costa*- og *radius*-årer, men har elles eit ganske utydeleg mønster. Korleis årene er lagt opp er viktige karakterar for å bestemma dyra til slekt.

Dei fleste artane har særskild utvikla kjønnsdelar. Det kan ofte vera naudsynt å kika på desse i mikroskop for å fastslå kva for art dyra høyrer til.

### Larvar
Larvane til gjødselmyggen er lange og har klart markerte hovud med sterk kitinisering. Munndelane er tyggande og raspande og følehorna er velutvikla, men augo manglar heilt. Dei har som larvar ni bakkroppssegment og tre mellomkroppssegment, hjå somme artar med børster. Fargen er kvit til lys grå.

## Levesett
Biologien til gjødselmyggen er generelt sett dårleg kjend. For dei kjende artane vert egga plasserte på fuktig substrat kort tid før hoa døyr. Larvane kan leva på mange ulike måtar, men mest vanleg er det at dei et på rotnande planterester. Det er òg kjend artar som lever på sopp, i gjødsel eller åtsel eller som parasittar hjå maur. Livssyklusen kan ta alt frå tre-fire veker til eit år avhengig av art.

## Kjelder

* Jensen, Lita Greve: *Gjødselmygg (Scatopsidae) - kompostbingens hemmelighet* i Insekt-Nytt #4 1999
Liadalsnipa

**Liadalsnipa** (924 moh.) er eit fjell i Ørsta på Sunnmøre. Det ligg like ved bygda Liadal ved Ørstafjorden. Båe dei vanlegaste rutene til toppen startar på garden Halse i Liadal. Det krev noko kliving for å kome til topps.

I 1940 vart det oppsett ei vindfløy på toppen av Liadalsnipa. Ei 7 meter lang metallpil vart montert på toppen av ein 6 meter høg stake. Den totale vekta var om lag 500 kg. 

I Norsk Landboeblad (red. Sivert Aarflot), nr 26 frå 1810, er der ein artikkel der det mellom anna er vist eit kart over Ørstafjorden og ei teikning av Liadalsnipa sett frå Hovdebygda. Som biletet nederst til høgre viser, blir fjellet her kalla «**Saalmunds-Nasa**» eller «**de Gamles Birkjin»**.

Frå andre kjelder er det òg kjent at ute frå øyane på Sunnmøre, der dette fjellet var, og framleis er, eit viktig méd og landemerke, vart det før i tida kalla «**Salmundnosa**».

## Kjelder

* Helge Standal, Jon Hagen, Gunnar Wangen: *Fotturar på Sunnmøre*. Iris Forlag 2000.
Jezioro Rusałka

**Jezioro Rusałka** er ein kunstig innsjø i Poznań i Polen med eit areal på 0,367 km². Han vart laga i 1943 då det vart bygd ei demning i elva Bogdanka. 


Fil:Poznan Strzeszynek -95-18.jpg
Fil:Poznan Strzeszynek -95-19.jpg
Fil:Poznan Strzeszynek 099-24.jpg
Skruven

**Skruven** (1584 moh.) er eit fjell som ligg på Sunnmøre. Toppen av fjellet ligg på grenselinja mellom kommunane Ørsta og Stranda. Fjellet, som har tre toppar med primærfaktor over 50 m, ligg aust for Norangsdalen i Ørsta, og vest for Moldskreddalane i Stranda.
Litje-Skruven er 1548 moh., medan ein namnlaus topp sør for denne er 1418 moh.

Fyrste kjende bestigninga vart føreteken av sunnylvingen Anders P. Haugen og briten W. J. Napier den 6. august 1887.
Solinasjøen

**Solinasjøen** (polsk *Jezioro Solińskie*) er ein kunstig innsjø i Bieszczadyfjella, i Lesko fylke i Subkarpatiske voivodskap i Polen.

Innsjøen vart danna i 1968 då Solinademninga vart bygd i elva San. Han har eit areal på 22&nbsp;km² og inneheld 472 millionar kubikkmeter vatn, noko som gjer han til den største kunstige innsjøen i landet.

Innsjøen er ein av dei største turistattraksjonane i området med landsbyar langs breiddene som Solina, Myczkowce og Polańczyk. Innsjøen er djup med klårt vatn og omgjeve av fjell.

Sidan byrjinga av 1970-åra har Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Turystyczne (offentleg turistforeining) hatt mange båtar på innsjøen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Solina|Lake Solina]]» frå , den 11. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* Solina kommune si heimeside
Ukiel

**Ukiel** (stundom kalla *Krzywe*) er ein innsjø i Pojezierze Olsztyńskie, nordvest i Olsztyn, mellom Dajtki, Gutkowo i Likusy i Polen.

Ukiel er den største innsjøen i Olsztyn. Det ligg pensjonat, hotell og ei kommunal strand ved innsjøen.
## Bakgrunnsstoff
* Biletgalleri

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Ukiel|Lake Ukiel]]» frå , den 11. mai 2008.*
Jezioro Mokre i Kujaviskpommerske voivodskap

**Jezioro Mokre** er ein innsjø i Polen i Kujaviskpommerske voivodskap, Mogileński fylke og Dąbrowa kommune. Innsjøen er omgjeve av jordbruksland. Det er fire landsbyar i nærleiken. Mokre, nye Pałucka, Obudno og Dąbrowa i Mogileński.
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wet Lake (Kuyavia-Pomerania Voivodeship)|Wet Lake (Kuyavia-Pomerania Voivodeship)]]» frå ,  den 11. mai 2008.*
Jezioro Mokre i Ermelandskmasuriske voivodskap

**Jezioro Mokre** er ein innsjø i Mrągowskiesjøane nær Krutyń i Ermelandskmasuriske voivodskap i Polen. Det er fem øyar i innsjøen. Innsøjen ligg i Mazurski landskapspark.
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wet Lake (Warmia-Masuria Voivodeship)|Wet Lake (Warmia-Masuria Voivodeship)]]» frå , den 11. mai 2008.*
Midtre Regndalstinden

**Midtre Regndalstinden** (1540 moh.) er eit fjell på Sunnmøre. Grannefjella Råna i nord og Urkedalstinden sør for Midtre Regndalstinden, ligg alle på grenselinja mellom kommunane Sykkylven og Ørsta. Regndalstindane er eit samlenamn på dei tre fjelltoppane. Regndalen, med Regndalsbreen, ligg aust for Midtre Regndalstinden og Råna.

Midtre Regndalstinden er lettast å nå langs same ruta (-ene) som ein nyttar til Råna. Frå Midtre Rengdalstinden er det ein lett tur til Råna.
Jezioro Słupeckie

**Jezioro Słupeckie** er ein kunstig innsjø i Polen som vart danna i 1955 i ei tidlegare torvmyr som eit fritidsområde. Han har eit areal på 2,58 km², er 3,6 km lang og 0,9 km brei. I sør ligg byparken Słupca, eit amfiteater, ein skytebane og to stadium. Innsjøen får vatn frå elva Meszna, og ligg utanfor byen Słupca. Dei seinare åra har byen utvikla seg kraftig på grunn av nærleiken til byen Poznań, og derfor har det byrja å dukka opp hus rundt innsjøen. 

Tidlegare var innsjøen ein populær badeplass, men dei seinare åra er vatnet vorte for forureina til dette. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Słupca Lake|Słupca Lake]]» frå , den 11. mai 2008.*
Śniardwy

**Śniardwy** (tysk *Spirdingsee*) er ein av Dei masuriske sjøane i Ermelandskmasuriske voivodskap i Polen. Han er den største innsjøen i Polen med eit areal på 113,8 kvadratkilometer. Han er 22,1&nbsp;km lang og 13,4&nbsp;km brei. På det djupaste er han 23 meter. Det er åtte øyar i innsjøen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 11. mai 2008.*
Blåtindane

**Blåtindane** (1288 moh.) er eit fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre. Fjellet, med to tvillingtoppar, ligg nord for Bondalen og sør for seterdalen Øyadalen.

Briten Charles W. Patchell og landsmannen John Simpson var på sør-toppen i 1895. Men sidan nord-toppen er den høgste, kan ikkje denne reknast som fyrstebestigning. Den same Patchell stod likevel for fyrstebestigninga, då han 21. august 1903 kleiv til topps saman med ein annan brite, W. P. Haskett-Smith.
Wigry

**Wigry** er ein innsjø nordaust i Polen i Podlasie-voivodskapet.

Wigry ligg i skogane i Augustów-villmarka og det veks tre langs om lag 80 % av breidda av innsjøen. Det er 19 mindre og større øyar i innsjøen og opp til 26 fiskeartar held til her, mellom anna gjedde, aure og åbor. Innsjøen og området rundt er ein del av Wigry nasjonalpark. Telting og grilling er berre lov ved visse stader. 

Det er populært med kanopadling i innsjøen og Wigry, i tillegg til elva Czarna Hańcza, er ein del av den kjende kanoløypa til Johannes Paul II.

## Sjå òg
* Augustówkanalen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wigry Lake|Wigry Lake]]» frå , den 11. mai 2008.*
Ytstenestinden

**Ytstenestinden** (1180 moh.) er eit fjell på ryggen Ytstenesegga i Ørsta på Sunnmøre. Fjellet ligg vest for Hjørundfjorden, nord for Ytre-Standal og i framkant av Molladalen.

Klatring må til skal ein nå til topps. Fyrstebestigninga fann stad den 15. august 1908. Britane A.W.S. Brown og Charles W. Patchell stod for denne.

Tinden har namn etter den fråflytta garden Ystenes [Ytstenes]. 

Ytstenestinden har sidan starten av 1900-talet også hatt namnet Slingsbys topp. Då i samanheng med to andre toppar tinderekka som ugjer Likkjedalstindane og Molladalstindane.
Jezioro Żarnowieckie

**Jezioro Żarnowieckie** er ein innsjø i Pommerske voivodskap i Polen. Han er 7,6 km lang, 2,6 km brei og har eit djup på 16 meter. Elva Piaśnica renn gjennom innsjøen. Żarnowiec atomkraftverk skulle opphavleg byggast ved sida av han.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Żarnowiec|Lake Żarnowiec]]» frå , den 11. mai 2008.*
Jezioro Zegrzyńskie

**Jezioro Zegrzyńskie** er eit reservoar i Polen, like nord for Warszawa. Han vart danna av ei demning i 1963 i den nedre delen av elva Narew (stundom kalla Bugo-Narew). Han har eit areal på om lag 33 km².

Sidan han ligg hovudstaden er han del av eit populært fritidsområde for innbyggjarane her. 

## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
* Kart frå mapa.szukacz.pl
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zegrze Reservoir|Zegrze Reservoir]]» frå , den 11. mai 2008.*
Nøytronstjerne

**Nøytronstjerner** er restane etter ein supernova av ei massiv stjerna av anten type II, type Ib eller type Ic. Modellar tilseier at nøytronstjerner for det meste er samansette av nøytron. Slike stjerner er veldig varme i tråd med Pauli sitt utelukkingsprinsipp av at nøytrona fråstøytar kvarandre. Ei typisk nøytronstjerna har ein masse mellom 1,35 og 2,1 solmassar med ein tilsvarande radius på mellom 20 og 10&nbsp;km. Nøytronstjerner har soleis ein totaltettleik på mellom 8,4 kg/m<sup>3</sup> og 1 kg/m3, noko som er samanliknbart med tettleiken til ein atomkjerne som er på 3 kg/m3. Tettleiken til ei nøytronstjerna aukar med djupn og varierer ifrå under 1 kg/m3 i skorpa til over 6 eller 8 kg/m3 djupare inne.

Dersom restmassen etter ein stjernedød er på 1,4 til 2 - 2,5 solmassar vil ei nøytronstjerna bli danna. Om restmassen er mindre vil det bli danna ein kvit dverg, og om han er større, eit svart hòl. Det finst teoriar om at ei kvarkstjerna kan bli danna av restmassar på over to til tre solmassar, men slike er enno ikkje påviste.



## Fotnotar

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neutron star|Neutron star]]» frå , den 11. mai 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* NASA måler tjukna til ei nøytronstjerneskorpa - Spacedaily
Grøtdalstindane

**Grøtdalstindane** er eit fjell på 1330 moh. i Ørsta på Sunnmøre. Det ligg på nordsida av Bondalen. Frå Standaleidet nord for fjellet ser ein Nøre Grøtdalstinden, men ikkje hovudtoppen. Fjelltoppane Blåtindane og Nøvedalstinden ligg i nærleiken. 

Britane W. Norman Ling og Harold Raeburn vitja toppen av Grøtdalstindane den 24. juli 1903.
Nøvedalstinden

**Nøvedalstinden** er ein 1244 moh høg fjelltopp i Ørsta på Sunnmøre. Nøvedalstinden har namn etter fjelldalen Nøvedalen, og er eit grannefjell til Grøtdalstindane. I Bondalen er det vanleg å kalle fjellet for Høgeristinden.

Britane A.W.S. Brown og Charles W. Patchell kleiv, som dei fyrste, til topps på Nøvedalstinden den 8. august 1908.
Doły Jasielsko Sanockie

**Doły Jasielsko Sanockie** (*[[Jasło|Jasielsko]]-[[Sanok|Sanockie]] [[dal]]ane*, *[[Jasło]]- og [[Sanok]]-dalane*, *Jasło-Sanok-bekkenet*) er ei fjellkjede som strekkjer seg mellom elvane Wisłoka og San på det vestlege karpatiske platået og Dei sentrale Beskidane i Polen. Dei har ei høgd på 250 til 500 meter over havet og ligg sør i Subkarpatiske voivodskap. *Doły* er den lågaste fjellkjeda i dei polske Karpatane. 

Fjellkjeda kan delast inn i Gorlickie-senkinga, Jasielskie-platået, Jasielsko – Krośnieńska-dalen og Bukowskie-platået. Dei strekkjer seg 100 km og har ei breidd på 18 km mellom Dei lågaste Beskidane i sør og eit platå i nord. 

Doły grenser i vest til dalen til elva Ropa, i aust til elva Wisłok og San, i sør til Dei låge Beskidane og i nord til Dynowskie-plaåtet der riksveg 28 går (frå Zator til riksgrensa ved Medyka). Den høgaste toppen er Dział (678 moh) ved elvane Tabor og Czarny Potok. I hovudsak er *Doły* låge med slake fjellsider, lange ryggar med flate toppar og enkelte toppar. Berre enkelte stader finn ein brattare terreng. Høgda på toppane varierer frå 350 til 650 meter over havet. 

## Historie
I 1854 starta det første oljefeltet i verda produksjon ved landsbyen Bóbrka nær Krosno.

## Inndeling
Det finst fleire variantar og definisjonar på kva område fjellkjeda utgjer. 
* Obniżenie Gorlickie
* Kotlina Jasielsko-Krośnieńską
* Pogórze Jasielskie 
* Pogórze Bukowskie 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Doły Jasielsko Sanockie|Doły Jasielsko Sanockie]]» frå , den 11. mai 2008.* 


## Galleri
Przełom Dunajca

**Przełom Dunajca** (slovakisk *Prielom Dunajca*; tysk *Dohnst-Schlucht*) er ei ravine som går gjennom Pieninyfjella sør i Polen og nord i Slovakia (Dunajec er grenseelva mellom dei to landa). Ravinen er ein av dei mest geologisk og geomorfologiske interessante strukturane og naturlege økosystema med lite menneskeleg påverknad. Området er ført opp på UNESCO si verdsarvliste i Polen.

Dunajec-ravinen er ein av dei største turistattraksjonane i Pieninyfjella. Det har vorte halde organiserte kanoturar her sidan tidleg på 1800-talet. Turen startar nær landsbyen Sromowce Kąty og endar ved feriebyen Szczawnica, 18 km lenger nede. Turen tar om lag 2-3 timar. Den andre delen av turen er berre 5 km lang og startar ved Szczawnica og endar ved byen Krościenko. Gjelet har sju store svingar. Dei omliggande fjellsidene stig 300 meter opp langs nesten heile ravinen. 

Ravinen er ein del av Pieniny nasjonalpark. Det unike plante- og dyrelivet i området kjem av at bergartane her består av kalkstein og dolomitt. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dunajec River Gorge|Dunajec River Gorge]]» frå , den 11. mai 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* UNESCO World Heritage List, Polen
* The Dunajec River Gorge in the Pieniny Mountains
* Przełom Dunajca (in Polish)
* Pieniny National Park's official website 
* Pieniny Mountains and Dunajec River Rafting at www.pieniny.us 
* Pieniny Mountains and the Dunajec Gorge at info-Polen.buffalo.edu
* River Dunajec at PieninyPortal.com
Kampen mot glemselen. Kunnskapsvakuum i mediesamfunnet.

**Kampen mot glemselen** av Odd-Bjørn Fure er ein pamflett som kom ut i 1997. Den rettar seg imot Hans-Fredrik Dahl for omtalen hans av David Irving.

Fure meiner den universitetsutdanna Dahl bryt med akademiske normer, mellom anna etteretteleg historieskriving, intellektuell orden og presisjon i omgrepsbruken. Han set og spørsmål rundt det han opplever som manglande kritikk av Dahl ifrå fagmiljøet.

Seinare sa Fure seg lei for det han oppfatta som norske historikarar sin evne til å forteie fortida. Noreg er ifølge Fure det einaste landet som ikkje har hatt ein einaste vitskapeleg studie rundt jødedeportasjonane og norsk deltaking på austfronten, noko som skuffa han.

## Kjelder