Wole Soyinka

**Akinwande Oluwole «Wole» Soyinka** () er ein nigeriansk dramatikar og teaterinstruktør. Han har òg har forfatta romanar, essays og dikt.

I 1986 fekk han Nobelprisen i litteratur av di han *«i ett brett kulturellt perspektiv och med poetiska övertoner gestaltar tillvarons drama.»* Takketalen, som han dediserte den sørafrikanske fridomskjemparen Nelson Mandela, var ein krass kritikk av apartheidpolitikken i Sør-Afrika.

## Liv
Soyinka blei fødd inn i ein fattig Joruba-familie. Begge foreldra var overtydde kristne, faren var rektor på ein folkeskole. Etter å ha fullført college i Ibadan studerte Soyinka ved universitet i byen frå 1952 til 1954, og frå 1954 til 1957 ved University of Leeds. Han avslutta med ein *Honours Degree* i engelsk litteratur og arbeidde etterpå som dramaturg og skodespelar ved Royal Court Theatre i London, men vendte seinare tilbake til Nigeria for å studere afrikansk drama. Han underviste ved universiteta i Lagos, Ibadan og Ife, der han fekk eit professorat i samanliknande litteraturvitskap i 1975.

Soyinka har spela ein viktig rolle i den politiske historia til Nigeria. I 1967, under den nigerianske borgarkrigen, dømde dei nigerianske styresmaktene han til einecelle etter at han freista å få i stand fred mellom dei stridande partane. 22 månader seinare blei han sleppt fri då det vart internasjonal merksemd om saka hans. I fengselet skreiv han dikt han gav ut som *Poems from Prison*. Seinare skreiv han om erfaringane frå fengselet i boka *The Man Died*.

Wole Soyinka har vore ein nådelaus kritikar av mange nigerianske regjeringar og ulike andre diktatur over heile verda, til dømes regimet til Robert Mugabe i Zimbabwe. Denne aktivismen har fleire gonger sett han i stor personleg fare, som under diktaturet til den nigerianske generalen Sani Abacha (1993 til 1998) då Soyinka gjekk i frivillig eksil. Han budde hovudsakleg i USA der han var gjesteprofessor ved fleire universitet. Sjølv om han vendte tilbake til Nigeria i 1998, heldt han fram med å arbeide i USA. I 2004 fekk han ein undervisningspost i samanliknande litteraturvitskap ved *Emory University* i Atlanta og har eit professorat i kreativ skriving ved Nevada-universitetet i Las Vegas.

## Verk

### Skodespel
**A Dance of the Forest*
**The Lion and the Jewel*
**The Road*
**Kongis Harvest*
**The Swamp Dwellers*
**The Strong Breed*
**Camwood on The Leaves*
**The Jero Plays*
**The Bacchae of Euripides*
**Madmen and Specialists*
**Death and the Kings Horseman*
**A Play of Giants*
**Opera Wonyosi*

### Romanar og memoarar
**The Interpreters*
**Season of Anomy*
**The Man Died*
**Ake, The years of Childhood*
**Isara*

### Essays
**Art, Dialogue and Outrage*

### Poesi
**Idanre and other Poems*
**A Shuttle in the Crypt*
**Mandelas Earth and other Poems*

### Norske omsettingar
* «Telefonsamtalen», novellei *Moderne afrikanske fortellere* (Pax, 1971)
* *Ake, en historie om en barndom*
* *Tolkene*

## Referansar

## Litteratur
* Bernth Lindfors: *Early Soyinka *, Trenton, N.J. [u.a.] : Africa World, 2008, ISBN 1-59221-652-8
* Gerd Meurer: *Journeys around and with Kongi - half a century on the road with Wole Soyinka : a pan-afropean or pan-eurafrican book*, Neumarkt : Reche, 2008, ISBN 978-3-929566-73-4
*Soyinka, Wole (Vol. 179): ''Introduction. Contemporary Literary Criticism. Red. Janet Witalec. Vol. 179. Gale Cengage, 2004. eNotes.com. 2006. 23. januar 2009
* Bankole Olayebi, *WS: A Life In Full*, Bookcraft, 2004 - illustrert biografi om Soyinka
* Yemi D. Ogunyemi, *The Literary/Political Philosophy of Wole Soyinka* (2001/2009).

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nobeltildelinga 1986 på nobelprize.org
* Wole Soyinka. All you want to know about.
* The Wole Soyinka Society
* Pidgin English in works of Wole Soyinka