Forgassarmotor

**Forgassarmotorar** er stempelmotorar med innvendig forbrenning, der flytande drivstoff vert omdanna til gass og blanda med innsugingslufta før den brennbare gassen vert ført inn i forbrenningskammret (sylinderen). Det flytande drivstoffet vert omdanna til gassform i forgassaren, som er plassert på innsugningsmanifolden. Før forgassaren står det eit luftfilter, som fjernar støvpartiklar frå lufta. Forgassarmotorar kan vera firetaktsmotorar eller totaktsmotorar. Firetakts forgassarmotorar vert ofte kalla Ottomotorar.

## [[Termodynamisk syklus]]

Dei aller fyrste forgassarmotorane arbeidde etter Lenoir-syklusen, men etter at Christian Reithmann i 1860 laga den fyrste firetaktsmotoren har firetakts forgassarmotorar arbeidd etter Beau de Rochas-syklusen. Etter at Dugald Clerk i 1888 laga ein totaktsmotor som nytta trykket i veivhuset til å fylla sylinderen har òg totakts forgassarmotorar arbeidd etter Beau de Rochas-syklusen.

## Kompresjonstilhøve
Kompresjonsforholddet kan ikkje vera for høgt, etter som gassblandinga i sylinderen då vill ta til å sjølvtenna og gje motorbank. Etter som ulike drivstofftypar har ulike oktantal må kompresjonsforholdet avpassast etter drivstofftypen. Parafinmotorar kan ha så lågt kompresjonsforhold som 4,5:1, medan eldre motorar beregna på lågoktan bensin kunne ha kompresjonsforhold frå 6,5:1 til 7:1. Moderne bensinmotorar har ofte kompresjonsforhold på 8:1 til 10:1 og nokre rasermotorar som nyttar spesialdrivstoff kan ha kompresjonsforhold heilt opp til 12:1. Verkningsgraden aukar når kompresjonsforholdet aukar og forgassarmotorar har lågare verkningsgrad enn dieselmotorar, som har opp til dobbelt så stort kompresjonsforhold som bensinmotorar.

## Drivstoff
Forgassarmotorar kan vera bensinmotorar eller parafinmotorar. Den vanlegaste typen drivstoff er bensin, men i perioden frå 1. verdskrig og fram til 1950-talet var parafin eller traktorbensin ofte nytta som drivstoff for traktormotorar, på grunn av at det ikkje var avgift på parafin.

## Tenning
Forgassarmotorar syg inn ei brennbar blanding av drivstoff og luft, som vert sett fyr på av ein elektrisk gneiste. Dette vert ofte kalla *framandtenning*. For at gneisten skal kunna setta fyr på gassen kan ikkje forholdet drivstoff/luft vera for lågt. Forgassarmotorar har difor eit spjeld i forgassaren (gasspjeldet), eller i innsugningsmanifolden på direkteinnsprøyta motorar, som struper innløpet og avgrensar kor mykje brennbar gass som vert sleppt inn i sylindrane. Dette står i sterk kontrast til direkteinnsprøyta motorar, der det berre er drivstoffmengda som vert variert. 

For å generera ein elektrisk gneiste vert tennpluggane kopla til ein høgspenningsgenerator på rett tidspunkt.
Høgspenning vart generert ved å lagra elektrisk energi i ein spole når det flyt ein elektrisk straum i ein krins og så prutseleg bryta krinsen ved å opna ein brytar (*stiftane*). Når krinsen vert broten tek den elektriske energien den vegen som har minst impedans, som er gapet mellom stiftane på tennpluggen. Tidlegare vart det nytta ein roterande *fordelar* med ein brytar som slutta/braut den elektriske krinsen og kopla til rett tennplugg. Men på moderne forgassarmotorar vert det nytta elektronisk tenning, som er både er meir nøyaktig og meir påliteleg.

## Soge
Det var Jean-Joseph Étienne Lenoir som i 1863 utvikla ein forgassar og gjorde det mogleg å nytta flytande drivstoff. Det var òg Lenoir som i 1876 tok til å nytta elektriske tennpluggar for å tenna den brennbare gassblandinga i sylinderen, men Alessandro Volta hadde nytta ein elektrisk gneiste til å setta fyr på brennbar gass alt i 1780. 

## Utbreiing

Fram til slutten av 1970-talet var så godt som alle personbilar utstyrte med bensinmotorar. Før 1950-talet hadde òg mange nyttekøyretøy, som lastebilar, anleggsmaskinar og traktorar, bensinmotorar, men dieselmotorar tok etter kvart over i tyngre køyretøy. Frå 1950-talet tok dei meir effektive dieselmotorane over for drivkjelde i tunge køyretøy.

Med nokre få unntak nyttar alle motorsyklar og mopedar bensin som drivstoff. Det same gjeld hagebruksreiskapar, små innanbords båtmotorar, påhengsmotorar, propellfly og så vidare.

## Sjå òg
* Gassmotor
* Bensinmotor
* Parafinmotor
* Innsprøytingsmotor