open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Storhøi

**Storhø**, **Storhøi**, **Storhøa** eller **Storhøe** er namnet på fleire fjell i Noreg: 

* Storhøa i Rauma (1921 moh), Rauma kommune i Romsdal. 
* Storhøi i Lesja (1868 moh), Lesja kommune i Oppland. 
* Storhøi i Jotunheimen (1780 moh), Lom kommune i Oppland. 
* Storhøi er den høgaste toppen på Trihøene (1728 moh), Skjåk kommune i Oppland
* Storhøe ved Fokstugu (1707 moh), Dovre kommune i Oppland.
* Storhøe i Folldal (1605 moh) i Folldal kommune i Hedmark. 
* Storhøa i Østerdalen (1518 moh) Alvdal og Rendalen kommune i Hedmark
* Storhøi i Vågå (1458 moh og 1382 moh), Vågå kommune i Oppland. 
* Storhøa i Folldal (1454 moh), Folldal kommune i Hedmark. 
* Storhøe på Dovrefjell (1453 moh), Dovre kommune i Oppland. 
* Storhøa ved Gråhøin (1445 moh), Sør-Fron og Gausdal i Oppland
* Storhøa i Sør-Fron (1420 moh), Sør-Fron kommune i Oppland. 
* Storhøa er ein topp på Risberget (1391 moh), Oppdal i Sør-Trøndelag.
* Storhøi på Dovrefjell (1359 moh), Lesja og Dovre kommune i Oppland
* Storhøi i Sel (1349 moh), Sel kommune i Oppland
* Storhøi er ein topp på Bringsfjellet (1205 moh) i Vågå kommune i Oppland. 
* Storhøa i Oppdal (1167 moh) i Oppdal kommune i Sør-Trøndelag
* Storhø i Rennebu (1004 moh), Rennebu kommune i Sør-Trøndelag
Eleanor Roosevelt

**Eleanor Roosevelt** () var ei amerikansk førstedame som var gift med president i USA Franklin D. Roosevelt. Eleanor Roosevelt gjorde ein viktig innsats som mellom anna sosial reformator og forfattar, og var ein markert feminist. Etter at President Roosevelt døydde var ho sterkt engasjert i dei sameinte nasjonane (SN).

Eleanor Roosevelt var niese av tidlegare president Theodore Roosevelt.

## Bakgrunnsstoff
* White House First Ladies' Gallery
* Eleanor Roosevelt quotes 

; Litteratur 
* Roosevelt, Eleanor: *The Autobiography of Eleanor Roosevelt*, Da Capo Press ed., 1992, paperback, 439 pages, ISBN 0-306-80476-X, dacapopress.com
* Roosevelt, David B.: *Grandmère: A Personal History of Eleanor Roosevelt*, Warner Books, 2002, Hardcover, 256 pages, ISBN 0-446-52734-3
Stygghøin

**Stygghøin** er eit fjellmassiv i Dovre kommune i Innlandet. Den høgaste toppen er Nordaustre Stygghøin som har ei høgd på 1858 meter over havet og som er det 345. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Andre toppar i massivet: 
* Søre Stygghøin (1851 moh. - primærfaktor 220 m)
* Midtre Stygghøin (1727 moh. - primærfaktor 50 m)
* Sørvestre Stygghøin (1718 moh. - primærfaktor 110 m)
* Vestre Stygghøin (1711 moh. - primærfaktor 95 m)

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Heimdalshøe

** Heimdalshøe ** er eit fjell i Vågå og Nord-Fron kommune i Innlandet fylke. Det har ei høgd på 1843 meter over havet og er det 381. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet er det høgaste i Nord-Fron kommune. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Tarsis på Mars

**Tarsis** eller **Tharsis** eir eit enormt vulkansk platå nær ekvator på Mars. Det ligg ved den vestre enden av Valles Marineris. Namnet kjem frå Bibelen, der Tarsis var namnet på landet som var det vestlegaste punktet i den kjende verda.

Storleiken til Tarsis har hatt mykje å seia for geologien på Mars. Tarsis er omgitt av eit ringforma topografisk søkk som blir kalla Tarsis-trauet. På motsett side av planeten ligg ein mindre bulk kalla Arabia Terra som kan ha blitt forma som eit resultat av vekta av Tarsis.

Dei store mengdene av karbondioksid og vassdamp som kan ha blitt utgassa frå Tarsis-magmaen kan òg ha hatt mykje å seia for Mars sine våtare epokar.

Nord for Tarsis ligg den spesielle skjoldvulkanen Alba Mons.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* NASA-bilete og animasjon av Tarsis-regionen i sanne fargar
Blu-ray Disc

**Blu-ray Disc** (forkorting **BD**) er eit optisk lagringsmedium utvikla av ei gruppe elektronikkselskap, først og fremst for avspeling av høgoppløyst film. Blu-ray konkurrerte med HD-DVD om å verte den neste standarden for optiske medium, det vil seie etterfølgjaren til DVD. Etter at Toshiba 19. februar 2008 uttalte at dei avslutta satsinga si på HD-DVD, var det Blu-ray som vart denne etterfølgjaren.

Namnet *Blu-ray Disc* kjem frå den blåfiolette laserljoset som vert nytta til lesing og skriving til platene. 

## Lagringsplass
På grunn av laseren si bølgjelengde (405&nbsp;nm), som er kortare enn bølgjelengda til laseren i ein DVD-lesar/brennar kan ein lagre mykje meir data på den same fysiske storleiken. Dagens plater (2011) kan innehalde opp til 25 gigabyte på eitt lag, og upp til 50 gigabyte på to. 

## Regionkoding
Regionskodinga på Blu-ray er delt i tre regionar:
* Region A: Amerika, Søraust-Asia, Taiwan, Japan, Hong Kong, Macau og Korea.
* Region B: Europa, Afrika og Sørvest-Asia, Australia og New Zealand
* Region C: Sentral-Asia, Sør-Asia, Kina og Russland

## Sjå og
* HDTV
* Holographic Versatile Disc (HVD)

## Referansar

## Kjelder
* *Denne artikkelen byggjer på sida «[[:nb:Blu-ray Disc|Blu-ray Disc]]» frå , 18. september 2011.*

## Bakgrunnsstoff
* Blu-ray vs. HD-DVD, cdfreaks.com
Høgtunga i Romsdal

** Høgtunga ** er eit fjell i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1912 meter over havet og er det 278. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Storvasshornet

** Storvasshornet ** er eit fjell i Fjord kommune i Møre og Romsdal. Det er ein austleg utlaupar av fjellmassivet Skorene, og har ei høgd på ca. 1650 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Storbreen

:*Sjå òg: [[Storbreen på Svalbard]]*

**Storbreen** er ein isbre i Fjord kommune på Sunnmøre. Det høgaste punktet på breen er om lag 1330 meter over havet, men han er omkransa av høge fjell. I sør ligg ein fjelltopp på 1741 meter over havet, som er den 610. høgaste fjelltoppen i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Hellevassfonni

**Hellevassfonni** er ein isbre på Hallingskarvet i Hol kommune i Buskerud. Han ligg like vest for Folarskardnuten og fjelltoppane rundt breen strekkjer seg opp til ei største høgd på 1885 meter over havet.
Tharsis Montes

**Tharsis Montes** er ei kjede av tre vulkanar på Tharsis-platået på Mars.

Kjeda består av, ifrå nord mot sør: Ascraeus Mons, Pavonis Mons og Arsia Mons. Ein annan vulkan, solystemets høgaste, Olympus Mons, ligg nordvest for Tharsis-vulkanane.


Fil:Arsia Mons mosaic.jpg| Arsia Mons, den sørlegaste vulkanen i Tharsis Montes *Bilete: NASA/JPL/Arizona State University*
Fil:Pavonis Mons PIA05243.jpg|Pavonis Mons, den midterste vulkanen i Tharsis Montes. *Bilete: NASA/JPL/Malin Space Science Systems*
Fil:Ascraeus Caldera Wall PIA05977.jpg|Kalderaen til Ascraeus Mons, den nordlegaste vulkanen i Tharsis Montes. *Bilete: NASA/JPL/Malin Space Science Systems*


## Bakgrunnsstoff

* Tharsis Montes hos Google Mars
Tove-Lise Torve

**Tove-Lise Torve** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet som har vore ordførar i Sunndal kommune og stortingsrepresentant.

Torve vart fødd på Sunndalsøra. Ho har vore nestleiar i Møre og Romsdal Arbeidarparti, og for kvinnenettverket i Møre og Romsdal Arbeidarparti. Ho vart vald til ordførar i Sunndal kommune i Møre og Romsdal for perioden 2007-2011.

Tove-Lise Torve vart vald inn på Stortinget i 2009, og gjekk då av som ordførar i Sunndal. Ved valet var ho Arbeiderpartiet sin 3. kandidat i fylket.

Torve er utdanna sjukepleiar.

## Stortingskomitear
* 2009–2013: Medlem i Justiskomiteen

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tove-Lise Torve|Tove-Lise Torve]]» frå , den 29. april 2008.*

## Bakgrunnsstoff
* Tove-Lise Torve hos TV 2
Folkevise

**Folkevise** (av tysk *Volkslied*) er ein song som lever eller har levd på folkemunne, eller som er skriven for dette. Omgrepet som vart lansert av filosofen og litteraturkritikaren Johann Gottfried Herder i 1770. Etter Herder sitt syn var ikkje poesi først og fremst knytt til den klassiske, litterære tradisjonen, men noko som fanst i «øyre og hjarte». Termen *folkevise* representerte eit paradigmeskifte i synet på poesi. Omgrepet gav i sin tur opphav til ord som folkemusikk, folkekultur, folkedikting osb.

Omgrepet folkevise har vore brukt på ulike måtar:
#Opphavleg vart «folkevise» nytta om songar som gav uttrykk for det nasjonale særpreget og for *folkelynnet* (folkesjela, *Volksgeist*). Diktarar kunne som folkets utvalde òg lage nye folkeviser. I den eldste, prenta norske folkeviseboka, *Samling af Sange, Folkeviser og Stev i Norske Almuedialekter* frå 1840, er omgrepet brukt på denne måten, og songar av både Hans Hanson, Hans Allum og Edvard Storm er tatt med.
#Rundt 1840 var omgrepet i ferd med å få nytt innhald. Heretter blei ordet brukt om anonyme songar, som var blitt overleverte i munnleg tradisjon. Dermed vart det mogeleg å dra ein grense mellom dei anonyme folkevisene og litterære viser med kjend opphav. Etter kvart blei likevel omgrepet *folkevise* i praksis berre brukt om den visegruppa vi no kallar balladar eller mellomalderballadar. I Danmark nyttar ein omgrepet slik enno.
#Kring 1970 var det ein del forskarar som meinte at kravet om anonymt opphav skapte ein kunstig grense. Om forfattaren eller komponisten er kjend eller ei, spelar mindre rolle for den einskilde songaren. Den store forskjellen går mellom viser som har fått popularitet og har blitt munnleg tradert og dei songane som berre har eksistert på papir eller gjennom hermetiske innspelingar. Desse forskarane nytta omgrepet på alle viser som hadde blitt tradert munnleg. Kjenneteiknet på munnleg tradisjon er at songane finst i fleire variantar.
#I songbøker og ved fonogram er det vanleg å nytte *folkevise* copyrightteknisk om gamle songar ein ikkje kjenner opphavet til.
#I nyare tid har folkeminnegranskarar og nytta omgrepet *folkesong* om songaktivitetar. I dette dømet er det tenkt på song versus profesjonell song, og som ikkje retter seg mot publikum, men som vert songen for eigen skyld. Slik song vert også kalla allmennsong.

## Bakgrunnsstoff
*Norsk visearkiv
Storsteinsfjellet

**Storsteinsfjellet** er eit fjell i Narvik kommune i Nordland. Det har ei høgd på 1893 meter over havet og er det 298. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Storsteinsfjellet er det høgaste punktet i Narvik kommune. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Ludo

**Ludo** er eit klassisk familiespel for to til fire spelarar.  Spelnamnet «Ludo» tyder ’eg spelar’ på latin. Ludo byggjer på det indiske spelet patsjisi. Det vart patentert i 1896  i England.

Kvar spelar har fire brikker som han ved hjelp av terningskast skal flytte frå ein heimebase til eit mål i sentrum av spelet. For å flytte ein spelar ut frå heimebasen til spelebanen, må han slå terningkast seks. 

Om ei brikke landar på eit felt der det står ei brikke av ein annan farge frå før, vert brikka som står på feltet slått inn, og må starte på nytt frå heimebasen.  Dersom brikka landar på eit felt der det står ei brikke av same farge, dannar dette tårnet ein blokade som andre spelarar ikkje kan slå inn eller passere.

Mot slutten av spelet, må spelaren følgje talet på terningaugo nøyaktig for å flytte brikka i mål, elles vert brikka ståande. Vinnaren er den som først får fire brikker i mål.  

## Variantar
Norges ludoforbund lanserte på slutten av 1970-talet eit regelsett som vart utgjeve i heftet *Ludo utan tårer*. 

Sentralt her var 
*bruk av «røroskonvensjonen» i hurtigludo, noko som inneber at spelaren kan velje om han vil bruke oversida eller undersida av terningen (1 eller 6, 2 eller 5, 3 eller 4).  
*Fram til spelaren har fått ei brikke ut på spelebanen, har han tre kast i kvar runde.
*Partalstårn fungerer som blokade, men kan ikkje flyttast under eitt
*Ekstrakast for kastet 6 (ved bruk av «røroskonvensjonen» gjeld den valde verdien av 1 eller 6)
*Ekstrakast for å slå inn brikke av annan farge.
Scrabble

**Scrabble** er eit brettspel der deltakarane skal lage ord ut av bokstavar dei får utdelt. Bokstavane står på 98 bokstavbrikker som vert lagde ut på eit kvadratisk brett med 225 felt.

Spelet byrjar med at spelarane trekkjer om tur – spelaren som trekkjer brikka nærast A i alfabetet, byrjar. Denne brikka vert så lagd attende, før spelarane trekkje sju 7 bokstavar som han kan bruke til å skrive ord på to eller fleire bokstavar. Når han har lagd eit ord på brettet, trekkjer han like mange nye brikker som han har lagt ut. 

Dei brikkene han legg ut skal saman med brikker som alt er lagde, danne meiningsgjevande ord. 

Kvar bokstav har sin poengverdi. Poengverdiane varierer frå land til land – til dømes gjev C-brikka 3 poeng i engelsk Scrabble, 4 poeng i tysk, 8 poeng i dansk og 10 poeng i norsk. 

Spelet vert seld i meir enn 120 land i 29 språkvariantar. I mange land er det nasjonale tevlingar i scrabblespel. I Noreg vert spelet utgjeve av Mattel. 

## Reglar for norsk Scrabble
Etter regelheftet skal berre ord som står i ei stor norsk ordbok, og bøyingsformer av desse orda, godkjennast. Mange vel likevel å godta ordsamansetjingar som ikkje er å finne i ei ordbok. 

Kvar bokstavbrikke er oppført med eit poengtal. Spelaren får poeng for kvart ord han legg ut frå poengtalet som er knytt til kvar bokstav. Vanlege bokstavar, som A og E, gjev eitt poeng, medan sjeldnare bokstavar, som Y og Æ, gjev seks poeng. Bokstavane Q, X og Z er ikkje med. Nokre felt på brettet gjev dobbel eller trippel poengverdi for bokstavane som ver lagde på feltet. Andre felt gjev dobbel eller trippel poengsum for orda som felta inngår i.

* *1 poeng:* A (7×), D (5×), E (9×), I (5×), L (5×), N (6×), R (6×), S (6×), T (6×)
* *2 poeng:* F (4×), G (4×), K (4×), M (3×), O (4×)
* *3 poeng:* H (3×)
* *4 poeng:* B (3×), J (2×), P (2×), U (3×), V (3×), Å (2×)
* *5 poeng:* Ø (2×)
* *6 poeng:* Y (1×), Æ (1×)
* *8 poeng:* W (1×)
* *10 poeng:* C (1×)

## Strategi
Dersom ein spelar legg ut alle sju brikkene i ein gong, får han ein bonus på 50 poeng. Dette er lettast tidleg i spelet.

Elles er dei stutte tobokstavsorda limet mellom ord som vert lagde inntil kvarandre. Difor er det ein god strategi å lære seg mange tobokstavsord. Det er òg lurt å lære seg nokre ord med C eller W, dette er ord folk ikkje brukar så mykje til kvardags, og bokstavane gjev mange poeng.

## Bakgrunnsstoff
* Mattel: Scrabble
Kyrkjedørsnuten

**Kyrkjedørsnuten** er eit fjell i kommunane Hol kommune i Buskerud og Ulvik i Vestland. Det har ei høgd på  meter over havet og er det 491. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg

## Kjelder
Danica Patrick

**Danica Patrick** () er ein amerikansk motorsportutøvar som køyrer i den amerikanske IndyCar-serien. 

Danica Patrick er fødd i Beloit og voks opp i Roscoe i Illinois. Ho er av norsk avstamming på morssida. 

Patrick fekk utmerkinga Rookie of the Year i både 2005 Indianapolis 500- og 2005 IndyCar Series-sesongen. 
Med sigeren sin i Indy Japan 300 i 2008 vart Patrick den første kvinna som hadde vunne eit løp i IndyCar-serien.

I mai 2006 gav ho ut ein sjølvbiografi, *Danica: Crossing the Line*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Danica Patrick|Danica Patrick]]» frå ,  den 18. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

* Danica Patrick sin offisielle nettstad 
* Biografi på Team Honda IRL-nettside
* Karrierestatistikk
* Danica Patrick sin weblog på GoDaddy.com
Svein Holden

**Svein Holden** () er ein norsk advokat frå Fredrikstad. Sidan 2006 har han vore statsadvokat. 

Han var aktor i rettssaka mot tidlegare direktør i FC Lyn Oslo, Morgan Andersen.

## Bakgrunnsstoff
Vikingskip

**Vikingskip** er ei samlenemning brukt om båtar frå vikingtida (800–1050 e. kr.) og eit par hundre år vidare.
Vi ser lett for oss lange og smale skip med drakehovud i stamnane. Det var få som var slik utstyrde. Dei tilhøyrde hovdingar og kongar.

## Båt eller skip
Det er i dag er vanleg å skilje mellom båt og skip. Ved studiar av arkeologiske funn prøver ein å finne ut kva farkosten har vorte brukt til. Konstruksjon og dimensjonar kan fortelje oss mykje. 

Båtar, dei mindre farkostane, har hovudsakleg vorte brukt  til fiske, lokal transport, og varefrakt i mindre skala. Skip har vore havgåande. Lengda er ofte ein avgjerande faktor. Det har i Norden vore ein del usemje mellom forskarar om kvar ein skal setje grensa. 

Fordi skipa er så ulikt konstruert kan lenda vere ein unøyaktig indikator. Skutane kan vere lange eller korte, og det kan skilje mange meter mellom  farkostar som er bygde for like mange mann. Nokre meiner at talet på rom og plass til roarar bør indikere eit skilje. Båtar har mindre enn 10 rom.

Ein definisjon som det ser ut til å vere ein del semje om, er at farkostar over 15 meter vert kalla skip. I tillegg til lengda må ein og vurdere  til konstruksjon og bruksområde.

## Eigenskapar
Dei fleste skipa var bygde for å vere sjødyktige og sterke, med god lasteevne. 
Det kan setjast opp nokre felles eigenskapar for desse skipa: 
*Klinkbygde skrog.
* Kraftig, grunn kjøl.
* Styreåre festa bak på styrbord side..
*Høge stamnar.
* Ei mastr.

*Framdrift med råsegl og årar.

*Opne båtar

*Smekre skrog som gjekk lett i sjøen.

Kjennskapen til vikingskip har vi for det meste frå arkeologiske funn, mest i gravhaugar. Det kan vere alt frå skip som er heller heile, til mindre fragment og båtdelar. Nokre av desse funna er utgravne og sett til utstilling. Nokre er og rekonstruerte og det er bygde kopiar som er meir eller mindre autentiske.

## Ulike typar vikingskip

Hovudskiljet er mellom frakteskip og krigsskip. Frakteskipa, og kalla handelsskip, er romslege, grove og robuste. Dei har lita besetning. Krigsskipa, og kalla langskip, er konstruert smalare. Det er behov for stor fart, og det må vere lett å kome på land. Dei har rom til mange mann.

Når ein skil mellom ulike typar skip ser ein på kor store dei var og kva bruk dei hadde.
*Ulike typar langskip  
**Leidangskip  
**Busse   
**Skeid
**Snekke   
**Sud   
**Drake  
*Ulike handelskip 
**Knarrar - større skip som var spesialbygde til å segla på havet. 
**Karve - mindre båtar ein kunne segla med i skjergarden, sjølv om dei òg kunne brukast til langferd over havet. 
**Byrding  
*Andre skip 
**Skute  
**Ferje  

Vikingskipa var vakre, men solide farkostar som ein kunne segla jorda rundt med om ein ville. Båtforma inspirerte mellom anna arkitektane bak idrettshallen Vikingskipet på Hamar.

## Vidkjende vikingskip
*Gokstadskipet
*Ormen Lange, skipet til Olav Tryggvason
*Osebergskipet
*Tuneskipet

## Kjelder

* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff

* Vikingskip
*Vikingskip frå sagalitteraturen 
*Kvalsundskipet i vikingskip.com
Ulrik Jensestogun

**Ulrik Jensestogun** () eller òg **Ulrik i Jensestogun** (Ulrik Olsen), var ein norsk spelemann frå Aurdal i Valdres. 

Ulrik vart fødd i Jensestogun, som han tok namn etter, og var son av kommandersersjant og bonde Ole Eriksson og kona Thora Olsdotter Kjørstad. Ulrik fatta tidleg interesse for felespel, og vart rekna som spelemann frå han var femten år. Han var i lære hjå Bendik i Nøen, som hadde spel beinveges frå Jørn Hilme. Elles for Ulrik så langt som til Kongsberg i unge år, men her vart han sjuk av nervefeber og laut oppgje tanken om å drive gard. 

Etter Bendik i Nøen hadde Ulrik mykje godt hilmespel, men var og i kontakt med spelemenn frå Hallingdal og bytta slåttar med dei. Han var og i lag med spelemenn lenger sør i Valdres, mellom dei Ellef Tollefsrud frå Begnadalen. 

Attåt det gamle valdres-spelet, var Ulrik kjend som ei rik kjelde for runddansspel. Han fekk mange av desse slåttane frå gudbrandsdølen Eivind Bolleng. Ulrik vart notekyndig, og det finst ei heil notebok etter han, med salmar, viser og runddansar. Både Arne Bjørndal og Catharinius Elling skreiv ned stoff etter han. Av andre som har vore innom til Ulrik, lyt ein nemne forfattaren Knut Hamsun. 

Ulrik nytta ein alderdommeleg teknikk, truleg arva frå Bendik i Nøen, som kravde kjappe kast med stutt feleboge (Rundboge). Denne teknikken var og vanleg i Hallingdal på same tid.

Då Ulrik Jensestogun døydde, skreiv Olav Moe minneorda over han:

:*Den som fekk høve til å høyra Ulrik Jensestuen i hans ljose timar, når fingrane sveipte som silkesnorar over gripebrettet, når bogen liksom vogga seg i agelaus eggjande takt, og tonane som sylvklåre doggperlor sildra frå strengen, han vil alltid bera eit hugvarmt minne om kunstnaren, eit minne som aldri kan døy. Det var kunst av allerfinaste slag.*

Hardingfeleverket har trykt om fem slåttenedskrifter etter Ulrik Jensestogun, fire av dei ved Arne Bjørndal.
Nordre Saulo

**Nordre Saulo** eller **Nuarrtasávvlo** (pitesamisk), normert til **Nuorttasávllo** (lulesamisk), er eit fjell på grensa mellom Saltdal kommune i Nordland og Arjeplogs kommun i Norrbottens län i Sverige. Det har ei høgd på 1768 meter over havet og er det 545. høgaste fjellet i Noreg av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet ligg rett aust for Øvre Doarrovatnet og heng saman med Nuort Saulo på austsida av grensa, der det høgaste punktet er 1316 moh. Litt lengre sør, på sørsida av vatnet Mavasjaure og aust for grensa til Sverige, ligg Årjep Sávllo, eller Søndre Saulo.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

## Kjelder
Knutshøa

:*Eit 1&nbsp;517 meter høgt fjell på sørsida av [[Gjende]] i [[Jotunheimen]] ber òg namnet *'Knutshø**''

**Knutshøa''' er eit fjell i Oppdal i Trøndelag. Det har ei høgd på 1&nbsp;690 meter over havet og er det 800. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Knutshøa består av tre toppar. Søre Knutshøa er den høgste med 1&nbsp;690 moh, medan Nordre Knutshøa er 1&nbsp;684 moh og Midtre på 1&nbsp;617 moh. 

Etter at botanikaren Matthias Numsen Blytt vitja området i 1836 fekk Kongsvoll-Knutshø-området ry for å ha ein særs artsrik flora. Sidan reiste ei mengd forskarar og amatørar hit, og den tidvis intense botaniseringsaktiviten førte til at området i 1911 blei det første i Noreg som fekk status som botanisk verneobjekt. I dag er Knutshø Sør-Norges mest kjente plantefjell.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg

## Referansar
Langebottfjellet

**Langebottfjellet** er eit fjell i Ål og Hemsedal kommune i Buskerud. Fjellet har to markante toppar med ei høgd på 1685 meter over havet og desse er dei 827. høgaste fjella i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Vestre Langebottfjellet ligg midt på kommunegrensa, medan Midtre Langebottfjellet berre ligg i Hemsedal. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Skoddenose

** Skoddenose ** er ein fjelltopp i den austlege delen av Reineskarvet i Ål kommune i Buskerud. Den har ei høgd på 1682 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Glattestein

Ein **glattestein**,eller *slikjistein* vert brukt til å glatte klede. Han vert brukt til å glatte ut finare tekstilar som kvitsaum og dukar etter stryking. Han har særleg vorte brukt til å glatte ut saumar, og har og vorte kalla *saumglattar*.

Ein har gjort gravfunn av steinar brukte til dette formålet. Den eldste ein kjenner til er i frå ei kvinnegrav frå om lag 400 f.Kr. Då kunnskapen om å lage glas kom til Norden, på 1600-talet,vart glattesteinen oftast laga av mørkt glas. Han er då forma som ei sirkelrund skive med tverrmål på 6 - 9 cm. Nokre har eit handtak av glas. Andre kan vere felte inn i eit trestykke. 
Glattesteinar vart produserte ved glasverk i Noreg frå midten av 1700- til midten av 1800-talet. Dei har vorte ekspoterte til Danmark

Glattesteinen vart brukt uoppvarma på kledet. Under klede brukte ein gjerne ei glatt plate av, til dømes, sletthøvla eik eller bøk. Ofte var desse glatte trestykka dekt med lêr.Det er og gjort gravfunn av slike plater som er laga av kvalbein.
Denne reiskapen har vorte brukt parallelt med mangletre, rulle og strykejarn.

Slike glattarar kunne og lagast av marmor eller hardt tre. Dei var gjerne fint utskorne.

## Kjelder
* Harald Kolstad:*Gamle redskaper Små antikviteter*. N.W.Damm & SØN AS. 2002. ISBN 82-496-0445-8
* Ewa Kewenter: LIN & LINNE Seder och bruk. Stockholm 1999
* Fylkesarkivet for Sogn og Fjordane
* Helgeland Museum
Storebottskarvet

**Storebottskarvet** er eit fjell i Ål og Hemsedal komune i Buskerud. Det har ei høgd på 1719 meter over havet og er det 681. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Julsennose

**Julsennose** (også *Julsennosi*, historisk: *Julsengnøset*) er eit fjell i Hol kommune i Buskerud. Det har ei høgd på  meter over havet. Det er det 944. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg

## Kjelder
Nupsfonn

**Nupsfonn** er ein isbre i Ullensvang i Vestland. Breen ligg på Hardangervidda og ligg på vestsida av Nupsegga. Store Nupsfonn er det høgaste punktet på breen med ei ei høgd på 1652 meter over havet. Dette er det 984. høgaste punktet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Blåhornet

** Blåhornet i Geiranger** er eit fjell i Stranda kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1667 meter over havet og er det 900. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Fotturen til Blåhornet startar nede ved Geirangerfjorden ved garden Homlung. Ein går i skog i bratt lende forbi Homlungsætra og kjem opp i Skagedalen, som ein går inn etter så langt at ein kjem forbi Blåhornet på høgre sida. Siste stykket går ein i jamn stiging opp sørvestsida mot toppen.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Kvigtinden

**Kvigtinden** (sørsamisk: *Voenjelensnjurhtjie*) er eit fjell i Grane og Hattfjelldal kommune i Nordland, midt i Børgefjell nasjonalpark. 

Det har ei høgd på 1699 meter over havet og primærfaktor på 1160. Kvigtinden er det høgaste fjellet i dei to kommunane.

Det er det 764. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

## Kjelder
Børgefjell

**Børgefjell**, sørsamisk *Byrkije*, er eit fjellområde i indre område sør på Helgeland i Nordland og nordlege område av Trøndelag. Fjellområdet ligg i kommunane Grane og Hattfjelldal i Nordland og Røyrvik i Trøndelag. Børgefjell nasjonalpark utgjer ein del av fjellområdet. Det høgaste punktet er Kvigtinden på 1699 meter over havet.

Det har vore samisk reindrift i området i minst 500 år, og det finst fleire samiske kulturminne som bustader og fangstanlegg her. Rundt byrjinga av 1800-talet byrja også norske gardbrukarar å slå seg til her.

Børgefjell blir framleis brukt til tamreindrift. Vest-, aust- og søromåda av den noverande nasjonalparken blir mest brukt til sommarbeite, medan nordområda kan vera beite heile året.

## Kjelder
Ascraeus Mons

**Ascraeus Mons** er den nordlegaste av tre vulkanar kjende som Tharsis Montes på Tharsis-platået nær ekvatoren til Mars. Sør for vulkanen ligg Pavonis Mons og den sørlegaste vulkanen i vulkankjeda, Arsia Mons. Den høgaste vulkanen i solsystemet, Olympus Mons, ligg nordvest for Ascraeus Mons.

Ascraeus Mons vert rekna for å vera ein av dei høgaste vulkanane på Mars. Toppen rekk omtrent 18&nbsp;km over nullhøgdnivå på Mars og opplever eit atmosfæretrykk på mindre enn 0,8 mbar (80 Pa). Vulkanen er 460 kilometer i diameter.

## Fotnoteliste
Lináisen

**Lináisen** er ein isbre på grensa mellom Noreg og Sverige. I Noreg ligg breen i Fauske kommune i Nordland.
Brigde

Eit **brigde** tyder som oftast eit omskifte eller ei endring. Ordet skriv seg frå gamalnorsk *brigdi*, som og tyder omskifte eller brot. Ordet har vore nytta slik i ulike norske dialektar, og derifrå fann det vegen attende til nynorsk. Her kan det og tyde skilnader i målføre mellom dei ulike landsdelane (målbrigde).

Brigde er og eit verb, som tyder å skifte om på noko, eller endre på det. Ordet er etymologisk skyldt verbet *å brette*. I Telemark og Hallingdal kunne ordet og tyde å drepa eller slakte ("dog sjælden og som forældet". Aasen). Ivar Aasen fann ordet mange stader i Noreg, og nyttar døme frå Hardanger, Nordhordland, Sogn, Sunnmøre, Telemark og Hallingdal. 

I Slåtteteori er brigde nytta om overgangar mellom ulike vek der vekavgrensinga ikkje er tydeleg. 

Kjelde: Ivar Aasen: *Norsk ordbok*.
Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

Dette er ei liste over alle **[[fjell i Noreg|fjella i Noreg]]** med primærfaktor på minst 1000 meter. Primærfaktor er eit mål på kor mykje ein fjelltopp hevar seg i høve til terrenget omkring. 

84 fjell i Noreg har primærfaktor som er høgare enn 1000 meter. Galdhøpiggen har ein primærfaktor på 2370 meter, noko som er størst i Noreg og heile Skandinavia. Det næraste fjellet som er høgare enn Galdhøpiggen, såkalla *parent mountain*, er Tatrafjella i Polen. Den horisontale avstanden frå Galdhøpiggen til det høgare punktet i Tatrafjella er 1570 km. Avstanden frå ein fjelltopp til eit høgare punkt i terrenget rundt vert kalla sekundærfaktoren. Medan mange av dei aller høgaste fjella i Noreg ligg i Jotunheimen, Rondane og på Dovrefjell er det få av desse med på denne lista. Troms er mest representert på lista, og særleg området rundt Lyngenhalvøya har mange fjell med stor primærfaktor. 

Berre fjell på det norske fastlandet er med på lista. Beerenberg på Jan Mayen har ein primærfaktor på 2277 meter, noko som hadde kvalifisert til ein andreplass på lista. 

## Kjelder

* Toppomania.info  som har nytta følgjande kjelder:
** Norge 1:50 000-kart
** Kunnskapsforlagets Store Norgesatlas.
** Norgesglasset til Statkart
Botnkrona

** Botnkrona ** er det høgaste fjellet på øya Alsta i Alstahaug kommune i Nordland. Det har ei høgd på 1072 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Stickney-krateret

**Stickney-krateret** er det største krateret på marsmånen Fobos. Det ligg på 5°S 55°V på Fobos og utgjer med sine ni kilometer i diameter ein stor del av månen si overflata. Krateret er namnsett etter Chloe Angeline Stickney Hall, kona til Asaph Hall, oppdagaren av Fobos. Inne i Stickney-krateret ligg eit mindre krater som er danna av eit seinare nedslag.

Grøfter og kraterkjeder som tilsynelatande strålar ut ifrå Stickney har leidd til teoriar om at nedslaget som laga krateret nesten øydela månen. Forsking gjort ved hjelp av Mars Express-sonden indikerer at dette ikkje er tilfelle og at dei har blitt danna av materiale kasta av Mars under nedslag på planetoverflata. Kraterveggane til Stickney har ein tydeleg lineær tekstur som skuldast ras i kratersidene.

## Biletgalleri


Fil:Phobos_Full.png|Stickney-krateret (til venstre), med grøfter som strålar ut ifrå det
Fil:Stickney PIA01333.jpg|Stickney-krateret, øvst, fotografert av Mars Global Surveyor
Fil:Phobos-viking1.jpg|Montasje av tre individuelle bilete tekne av Viking 1-sonden 19. oktober 1978


## Fotnoteliste
Botnafjellet

** Botnafjellet ** er eit fjell i Gloppen kommune i Vestland. Det har ei høgd på 1572 meter over havet.

Fjellet er det niande største i landet ut frå primærfaktor. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Blåtinden

**Blåtinden** er namnet på fleire fjell i Noreg:

* Blåtinden på Dyrøya i Øksnes (562 moh)
* Blåtinden på Hareidlandet (697 moh) 
* Blåtinden i Målselv (1378 moh)
* Blåtinden i Norddal (1664 moh)
* Blåtinden på Uløya (1142 moh)
* Blåtinden i Vestnes (1166 moh)
Stortinden

** Stortinden ** er eit fjell i Tromsø kommune i Troms. Det har ei høgd på 1320 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Arnøyhøgda

** Arnøyhøgda ** er det høgaste fjellet på Arnøya i Skjervøy kommune i Troms. Den 1168 meter over havet høge fjelltoppen ligg aust på øya, der han reiser seg over garden Lauksletta og Lauksundet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Lenangstindane

**Lenangstindane** er eit fjellmassiv i Lyngsfjellan i Tromsø kommune i Troms. Store Lenangstiden når opp til 1625 meter over havet, Austre Lenangstinden 1575 moh, medan Litle Lenangstinden er 1100 moh.

Fjellet er det fjerde høgaste i landet ut frå primærfaktor. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Didnojiehkki

** Didnojiehkki ** er ein isbre i Storfjord kommune i Troms fylke. Det høgaste punktet på breen er 1560 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Breidtinden på Senja

**Breidtinden på Senja** er det høgaste fjellet på øya Senja i Troms. Toppen ligg i Senja kommune. Fjellet ligg inst i Mefjorden. 

Breidtinden har ei høgd på 984 meter over havet i følgje Statens kartverk, Norgesglasset. Nettstaden Toppomania oppgir 1017 m, men utan å belegge det med noko kjelde.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

## Bakgrunnsstoff
* Toppomania har fine bilete av Breidtinden, vitja 16. mai 2009
Trollfjellet

** Trollfjellet ** er det høgaste fjellet på Tjeldøya og i Tjeldsund kommune i Nordland. Det har ei høgd på 1010 meter over havet.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Apollinaris Patera

**Apollinaris Patera** er ein skjoldvulkan på Mars. Han ligg på den sørlege halvkula nær ekvator, sør for skjoldvulkanen Elysium Mons på Elysium Planitia og nord for Gusev-krateret.

Apollinaris Patera er omtrent fem kilometer høg med ein grunndiameter på 296 km. Kalderaen har ein diameter på omtrent 80 km. Sjølve vulkanen er rundt tre milliardar år gamal eller meir.

Vulkanen blei namnsett i 1973 etter eit oppkome av varmt vatn på eit fjell nordvest for Roma i Italia. 

## Fotnotar
Eidshornet

** Eidshornet ** er eit fjell på grensa mellom kommunane Stranda og Fjord i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1629 meter over havet. Fjellet ligg på nordsida av Geirangerfjorden og vest for øvste enden av Eidsdalen. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Trollvasstinden i Volda

** Trollvasstinden ** er eit fjell i Volda kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1285 meter over havet. Fjellet ligg mellom Dalsbygda i Dalsfjorden og Kile i Bjørkedalen.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Dominans

**Dominans** (òg *sekundærfaktor*, på engelsk *topographic isolation* ) er den horisontale avstanden frå ein fjelltopp til det næraste punkt som er høgare i terrenget. «Dominante» fjelltoppar ligg altså langt frå eit høgare punkt i terrenget og kan derfor ofte by på god utsikt. Ein forholdsvis låg fjelltopp med stor sekundærfaktor kan ha langt betre utsikt enn ein høgare topp med liten sekundærfaktor.

Utsiktsarealet frå ein fjelltopp er ikkje nødvendigvis proporsjonal med dominansen, men høgare dominans gjev som regel større utsiktsareal enn lågare.

Som eining for dominans nyttast oftast kilometer.

## Sjå òg
*Skardhøgd
Fjell i Noreg med størst sekundærfaktor

Dette er ei liste over **[[fjell i Noreg]] med størst [[sekundærfaktor]]**. Sekundærfaktor er eit mål på den horisontale avstanden frå ein fjelltopp til eit punkt som ligg høgare i terrenget. Samanlikna med både dei høgaste fjella i landet og fjella med størst primærfaktor ligg fjella på lista mykje meir jamnt fordelt gjennom landet. Færrast finn ein likevel i den sørlege delen av landet. Vestfold, Rogaland og Oslo er einaste fylke som ikkje er representert. 

Galdhøpiggen som høgaste fjell i Noreg og Skandianvia har naturleg nok den største sekundærfaktoren. Denne er på 1570 km, som er avstanden til Tatrafjella i Polen som ligg høgare. 

## Kjelder

* Toppomania.info  som har nytta følgjande kjelder:
** Norge 1:50 000-kart
** Kunnskapsforlagets Store Norgesatlas.
** Norgesglasset til Statkart 
** «Vägatlas över Sverige» og Fjällkartan frå Lantmäteriet
** «Suomi Finland» av Lantmäteristyrelsen.
Høgder i Østfold

Dette er ei liste over dei 25 **høgaste fjella i [[Østfold]]** med primærfaktor på minst 50 meter. 

## Kjelde
* Toppomania.info  som har nytta følgjande kjelder:
** Norge 1:50 000-kart
** Kunnskapsforlagets Store Norgesatlas.
** Norgesglasset til Statkart
Machiguengaer

**Machiguengaer** (òg kalla *matsigenka*, *matsigenga*) er ei folkegruppe som lever i peruansk del av regnskogen i Amazonas. Busetnadene ligg i Calca-provinsen og La Convención-provinsen i Cuzco-regionen og i Manú-provinsen i Madre de Dios ved elvane Urubamba, Camisea, Picha, Manú, Timpia, Tigompinia, Kompiroshiato og Mishagua.

*Machiguenga* er òg namnet på språket deira, eit språk av den sørlegr arawak-familien i nærast slektskap med språket til nomatsiguengafolket og til asháninkafolket.

Machiguengaene lever av svibruk, jakt og fiske. Dei haustar maniok, ein annan rotfrukt *sachapapa*, *pituca*, søtpotet, jordnøtter, mais og bananar. I nyare tid har dei dessutan dyrka kaffi og kakao for sal.

Etter at Martín García Loyola først starta med misjonering i 1572, har det vore stadige freistnadar på misjonering blant machiguengafolket opp gjennom hundreåra utan suksess. I gummiboomen mot slutten av 1800-talet vart folket utsett for slaveri, massakrar og sjukdommar som malaria og koppar som reduserte stoleiken på folkesetnaden. Frå ca.1940 var malaria utrydda samstundes som folket opplevde auka kolonisering frå nybyggarar av quechuaer frå Andes som var sponsa av styresmakta. Denne utviklinga vart styrkt i 1958 då vegen til Koribeni vart ferdig og frå 1962 då ei ny bru var klar. 

Petroleumsverksemda har vore den sterkaste trusselen mot machiguengafolket etter ca. 1980.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Machiguenga|Machiguenga]]» frå ,  den 1. mai 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Perú ecológico: Machiguenga (spansk)
Čohkarášša

** Čohkarášša** er eit fjell i Porsanger kommune i Finnmark. Det har ei høgd på 1139 meter over havet og er det fjerde høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet er òg det høgaste i kommunen.

## Sjå òg
* Fjell i Finnmark
Middagsfjellet i Finnmark

** Middagsfjellet ** er eit fjell i kommunane Kvænangen i Troms og Loppa i Finnmark. Det har ei høgd på 1071 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i Finnmark av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Finnmark
Vossakasso

**Vossakasso** er ei bakmontert kasse som vert nytta for å samla opp og transportera graset frå ein forhaustar i. Ho er festa på trekkramma til forhaustaren og vert nytta der det er for bratt til å nytta tilhengar. Ho har om lag same breidd som ein traktor og ein trekanta profil, sett frå sida. Bakluka i kassa er hengsla i overkant, og vert opna av tyngda av graset når låset blir opna. Når kassa er tom stengjer luka automatisk.

Vosakasso har gjort det mogleg å mekanisera siloslåtten der det ellers ville ha vore vanskeleg å nytta forhaustar. Forsøk utført ved Landbruksteknisk institutt (LTI) har vist at Vossakasso kan vera like effektiv som tilhengar når avstanden til siloen er kort.
 
Vosakasso kom på marknaden i 1972 og vart produsert av HMR Voss AS (før sept. 2004 *Hordaland Mekaniske Verksted*) på Voss. I september 2004 vart Hordaland Mekaniske Verksted AS ein del av HMR Group, og skifta namn til HMR Voss AS. Produksjonen var lagt ned i 2006, men teken opp att i 2013. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstof
* ''Vossakasso i bruk'' ved Yotubube

## Sjå òg
*Vossavinsjen
Kistefjell

**Kistefjell** er eit fjell i Bardu og Målselv kommune i Troms. Det har ei høgd på 1633 meter over havet og er det 14. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Troms
Vassdalsfjellet

**Vassdalsfjellet** er namnet på fleire fjell i Noreg: 

* Vassdalsfjellet i Luster
* Vassdalsfjellet i Troms
Norfolkøya

**Norfolkøya** (engelsk *Norfolk Island*, norfuk *Norfuk Ailen*) er ei øy i Stillehavet som ligg mellom Ny-Caledonia og New Zealand. Øya utgjer eit sjølvstyrt australsk territorium, saman med to mindre øyar. Arealet er 34,6 km² og folketalet 2 188 i 2021. 

## Soge
Storbritannia byrja kolonisera øya i 1788, og grunnla hovudstaden Kingston. 
Norfolkøya produserte lenge mat og tømmer for Australia, men øya blei tømd for folk i 1814 då det ikkje lenger var bruk for desse varene. I 1825 blei ho gjort om til straffekoloni for fangar som allereie var blitt transporterte til Australia. Norfolkøya var kjend som «helvetet i Stillehavet», og blei avskaffa i 1855.

Om lag halvparten av ibuarane på Norfolkøya stammar frå Pitcairn, ei befolkning danna av mytteristar frå det britiske skipet «Bounty» og polynesiarar frå Tahiti. I 1856 blei heile befolkninga på 194 personar flytta til Norfolkøya, då Pitcairn var blitt overfolka. Nokre av dei vende attende til Pitcairn kort tid etter, men størstedelen blei verande på Norfolkøya.

Øya styrte seg sjølv fram til 1896, då ho blei underlagt den britiske kolonien New South Wales og seinare Australia. I 1979 blei øya eit sjølvstyrande territorium under australske *Norfolk Island Act*.

## Bilete

Araucaria heterophylla Norfolk Island 2.jpg|Kystutsyn med stovegran (*Araucaria heterophylla*).
Norfolk Island Emily Bay.jpg|Emily Bay.
Norfolk Island jail7.jpg|Gamle fengselsbygningar i Kingston.


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Marsfjell etter høgd

Dette er ei liste over **marsfjell etter høgd**. Høgdene er målt i forhold til Mars-datum; standard nullhøgdnivå på Mars, definert etter atmosfæretrykk og planetradius. Lista har ikkje med høgd over kringliggjande terreng.

* Eit **Mons** er eit fjell som kan vera av vulkansk opphav eller ikkje
* Eit **Patera** viser til ein vulkan som ikkje er så høg samanlikna med diameteren
* Høgda til *Mons*-fjella er det høgaste punktet (16 pikslar/grad) på fjellet
* Høgda til *Patera*-fjella er snitthøgda til det grunne tallerkenforma nedsøkket (sjølve "patera"-trekket) på toppen

Merkt i feit og kursiv skrift er ekstremalpunkt på jorda. Deira høgd er oppgit i meter over havet.

## Sjå òg

* Marsfjell
* Marskrater

## Kjelde

* *Denne artikkelen byggjer på artikkelen [[:en:List of mountains on Mars by height|List of mountains on Mars by height]] på [[:en:|Engelsk Wikipedia]] som oppgav *'United States Geological Survey data files megt90n000eb.img and megt90n000eb.lbl*' som kjelde.* 

## Bakgrunnsstoff

* Olympus Mons, Arsia Mons og Alba Patera: «Viking Orbiter Views of Mars» av Viking-banesondane.
* Ascraeus Mons: «Malin Space Science Systems Release No. MOC2-950» bilete ifrå Mars Global Surveyor.
* Pavonis Mons: «Malin Space Science Systems Release No. MOC2-481» bilete ifrå Mars Global Surveyor.
* Elysium Mons: Malin Space Science Systems - bilete ifrå Mars Global Surveyor.
Serigstad Maskinverksted

**Serigstad Maskinverksted** vart til ved at Anders Serigstad i 1864 innreidde ein verkstad på garden Serigstad på Jæren. I byrjinga laga han reiskap til eige bruk, men etter kvart tok han til å laga treskeverk, halmristarar og andre reiskap for sambygdingane sine. Det åt på seg og i 1892 bygde han ny verkstad . I 1910 tok son hans, Jens, over og i 1913 byggde *Serigstad Maskinversksted* ny verkstad på Bryne og i 1915 vart det bygd støyperi. 

Førtaket laga gjødselpumper, hakkelsesmaskinar og støypegods for andre føretak. Rundt 1950 tok Brødrene Moi på Orre til å laga gravemaskinar. Maskina, som vart kalla *Moldvarpen*, var ei vinsjmaskin, og Serigstad vart underleverandør av mellom anna vinsjhus og tromlar. 

I 1958 fekk Serigstad tilbod om å produsera ein frontmontert forhaustar som var utvikla ved Landbrukshøgskulen på Ås. Etter å ha laga eit par prototypar utvikla dei ein sidemontert forhaustar som kom på marknaden i 1960. Dette vart eit viktig produkt både for Serigstad og for norsk jordbruk. Serigstad har sidan produsert over 32000 fôrhaustarar.

I 1968 vart Serigstad Maskinverkstad omgjordt til aksjeselskap. Hovudproduktet var forhaustarar og i perioden 1972 til 1982 låg produksjonen på godt og vel 1350 einingar i året . I 1979 kjøpte Serigstad Hedmark Jaerstøperi på Elverum. Utover 1980-talet vart det gjort store innvesteringar og utvikla nye produkt. I 1986 tok produksjonen av finsnittarar til og i 1989 var turen komen til rundballepresser. 

På 1990-talet var det stagnasjon i jordbruket og salet svikta. Føretaket hamna i eit økonomisk uføre og vart splitta opp i **Serigstad Jernstøperi**, **Serigstad Agri AS** og **Serigstad Maskinering AS** . Serigstad Maskinering AS vart seinar kjøpt av Bryne Mekanikk. Serigstad Agri produserer framleis jordbruksmaskinar.

## Kjelder
Aallejegaejsie

**Aallejegaejsie** er eit fjell i Lierne kommune i Trøndelag. Det har ei høgd på 1285 meter over havet og er det 12. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet ligg ved svenskegrensa, og grenserøys nr. 180 ligg på fjellet. 

Namnet er sørsamisk og tyder «Hellertind».

## Sjå òg
* Fjell i Nord-Trøndelag

## Kjelder
### Fotnotar
Sålekinna

** Sålekinna ** er eit fjell i Os og Tolga kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1595 meter over havet og er det 21. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Fjellet er òg det høgaste i Os kommune. 

## Sjå òg
* Fjell i Hedmark
1003 Lilofee

**1003 Lilofee** er ein hovudbelteasteroide som er kring 33 kilometer i diameter. Han blei oppdaga den 13. september 1923 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Tyskland.
Asteroiden blei kalla opp etter ein nøkkeaktig skapning () i Mummelsee i Schwarzwald.

## Kjelder
Kistenuten

** Kistenuten ** er eit fjell på grensa mellom kommunane Ullensvang i Vestland, Vinje i Telemark og Suldal i Rogaland. Det har ei høgd på 1647 meter over havet og er det nest høgaste fjellet i Rogaland av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Hordaland
* Fjell i Rogaland
* Fjell i Telemark
Knoda

**Knoda**, også skrive *Knodo* og *Knøda*, er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland. Det har ei høgd på 1542 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i Rogaland av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Rogaland

## Kjelder
Kaldafjellet

** Kaldefjellet ** er eit fjell i Suldal kommune i Rogaland og Bykle kommune i Agder. Det har ei høgd på 1480 meter over havet og er det 18. høgaste fjellet i Rogaland og det fjerde høgaste i Aust-Agder av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Rogaland
* Fjell i Aust-Agder
Daudmannsskardet

** Daudmannsskardet ** er eit fjell i Sirdal kommune i Agder. Det har ei høgd på 1265 meter over havet og er det 13. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. Sjølve fjelltoppen ligg sør for skaret. 

## Sjå òg
* Fjell i Vest-Agder
Brandsnutane

** Brandsnutane ** er eit fjell i Bykle kommune i Agder og Tokke kommune i Telemark. Det har ei høgd på 1496 meter over havet og er det nest høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Aust-Agder
Rauberflaket

** Rauberflaket ** er eit fjell i Larvik kommune i Vestfold, Siljan kommune i Telemark og Kongsberg kommune i Buskerud. Det har ei høgd på 584 meter over havet og er det femte høgaste fjellet i Vestfold av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Vestfold
De brendte åsane

** De brendte åsane** (lokal uttale *de brænte åsæne*, også skrive *De brendte åsene*) er eit fjell i Larvik kommune i Vestfold. Det har ei høgd på 538 meter over havet og er det 11. høgaste fjellet i fylket av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Vestfold

## Kjelder

*Fakta om stedsnavn. Ditt søk: De brendte åsane, statkart.no
Barlindhøgda

** Barlindhøgda** er ein ås i Oslo kommune. Åsen har ei høgd på 524 meter over havet, og er det 11. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Oslo
Middagskollen i Oslo

** Middagskollen** er eit fjell i Oslo kommune. Det har ei høgd på 520 meter over havet og er det 14. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Fjell i Oslo
Barlindåsen

** Barlindåsen** er ein ås i Lillomarka i Oslo kommune. Høgda er på 407 meter over havet, og åsen er det 25. høgaste fjellet i Oslo av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Åsen er etter måten lang og smal, og går i retninga nord-sør. Austgrensa for Maridalen landskapsvernområde fylgjer åsen. Langs åsryggen går det ein stig. Fleire stader er det godt utsyn mot vest og sør, mellom anna mot Maridalsvatnet og Oslo by.  

## Sjå òg
* Fjell i Oslo
Lushaugen

** Lushaugen** er eit fjell på grensa mellom Gran kommune i Innlandet og Hurdal kommune i Akershus. Det har ei høgd på 812,16 meter over havet og er det nest høgaste fjellet i Akershus av fjella med primærfaktor på minst 50 meter, berre 13 cm lågare enn det høgaste, Fjellsjøkampen på 812,29 m. 

## Sjå òg
* Fjell i Akershus
Rognhaugen

** Rognhaugen** er eit fjell i Gran kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 720 meter over havet. 

## Sjå òg
* Fjell i Oppland