open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Innsjøen Kilpisjärvi

**Kilpisjärvi** (eller *Gilbbesjävri*, nordsamisk: *Gilbbesjávri*) er ein innsjø på grensa mellom Finland og Sverige. Han ligg i den nordvestre delen av Enontekis kommune ved staden Kilpisjärvi i den *finske armen* i Lappland i det nordvestlegaste Finland. På den svenske sida ligg sjøen i Kiruna kommun i Norrbottens län (Lappland). 

Kilpisjärvi ligg i Dei skandinaviske fjella. På den finske sidan ligg fjelltoppane rundt 300–550&nbsp;meter, og på den svenske sidan rundt 300&nbsp;meter over vassflata. Strendene er tørre, karrige og steinete. Det mest kjente fjellet ved sjøen er Saana.

Kilpisjärvi er todelt, og vert delt av eit sund ved *Salmivaara* i den nordlege (øvre) *Ylinen Kilpisjärvi* (nordsamisk: *Bajit Gilbbesjávri*) og i den sørlege (nedre) *Alanen Kilpisjärvi* eller *Alajärvi* (*Vuolit Gilbbesjávri* eller *Vuolle-Gilbbesjávri*). Innsjøen har utløp gjennom Könkämä älv, Muonio älv og endeleg Torne älv til Bottenviken.

Kilpisjärvis samanlagte overflate utgjer 37&nbsp;kvadratkilometer. Den største djupna på 57&nbsp;meter ligg i den sørlege delen. I den nordlege delen er den største djupna på 47&nbsp;meter. Gjennomsnittleg djupne er 19,5&nbsp;meter. Innsjøen er islagt til slutten av mai og sjøen frys til i byrjinga av november.

## Fiskebestand
Harr, røye, sik og aure er dei viktigaste fiskeartane i Kilpisjärvi. Siken er utplassert i sjøen. Kilpisjärvi er ikkje eit godt fiskevatn. eit teikn på detta ser ein i den årlege sportsfiskekonkurransen *Vain kaksi kalaa (Berre to fiskar)*, som vert arrangert i byrjinga av mai. Trass i deltakartalet på fleire tusen våren 2006, resulterte konkurransen i null fanga fisk som oppfylte måla i høve til konkurransereglane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kilpisjärvi (innsjø)|Kilpisjärvi (innsjø)]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kiltijärvi

**Kiltijärvi** er rekna for å vere ein del av busetnaden Vettasjärvi i Gällivare kommun, Norrbottens län i Sverige.

Kiltijärvi ligg ved ein innsjø med same namn. Rundt innsjøen er det hytter, der dei  fleste ikkje er busett heile året. Innsjøen Kiltijärvi er ca. 3 hektar, med friskt, rent vatn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kiltijärvi|Kiltijärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Kultsjön

**Kultsjön** er ein lang og smal innsjø i Vilhelmina kommun i Lappland i Sverige. Sjøen ligg overfor Malgomaj, og mellom Saxnäs, Fatmomakke og Marsfjället.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kultsjön|Kultsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Labbas

**Labbas** er ein innsjø ved Sundnäs i Arjeplog kommun i Sverige. Innsjøen ligg 488 meter over havet, og er kjent for godt fiske av røye. Astrid Lindgren brukte òg Labbas som namn i Ronja Røverdatter, etter å visstnok ha funne namnet i eit bilatlas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Labbas|Labbas]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ladtjojaure

**Ladtjojaure** (nordsamisk: *Láddjujávri*) er ein avlang innsjø i dalføret Ladtjovagge i Kiruna kommun og Gällivare kommun, omtrent midt mellom Nikkaluokta og Kebnekaise fjellstasjon. Sommarstid går det båttrafikk på innsjøen, som forkortar gangstrekninga til fjellstasjonen med cirka 6 km for ein som vandrar frå Nikkaluokta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ladtjojaure|Ladtjojaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Laisan

**Laisan** er ein lang og smal innsjø i Arjeplog kommun i Norrbottens län i Sverige. Innsjøen ligg 424 meter over havet, og er 35 km lang.  Gjennom han flyt Laisälven. Ved austsida av Laisan ligg Laisvall og Laisvallby, og på motsett side ligg Västra Laisvall og Gidde.

I Laisan finst det abbor, harr, røye, sik og aure. Sjøen er kjend for harrfiske.

Sjøen har ein økologisk status som «god», men er påverka av noko kjemisk forureining.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Laisan|Laisan]]» frå ,  den 14. juni 2012 og 22. september 2019.*  
 
; Referansar
Luossajärvi

**Luossajärvi** (nordsamisk *Luossajávri*) er ein drygt 260 hektar stor innsjø i Kiruna, ved den sørvestlege sida til Luossavaara. Gruveselskapet LKAB har suksessivt tømt den sørlege delen av innsjøen for å kunne bryte av den såkalla sjømalmen, den delen av malmåra som strekkjer strekker seg under sjøbotnen. Dei tørrlagte områda består i dag for det meste av myr.

## Miljøproblem
Den gjenverande delen av Luossajärvi si kjemiske samansetning viser stor påverknad frå gruveverksemda. Innsjøen har høge verdiar av sulfat-, nitrat- og nitridion. Dei høge sulfatverdiane tyder på omfattande forvitringsprosesser av framfor alt karbonat- og sulfidalltid materie. Det er òg høge verdiar av kopar i innsjøen på grunn av lekkasjar frå dammane til Viscariagruva.

## Fiske
Luossajärvi er ein fiskevenlig innsjø, og kvar vinter vert det halde pilketevlingar ute på isen. Luossajärvi tyder «Laksesjø», noko som kjem av den tidlegare rike aurebestanden i innsjøen (auren tilhøyrer laksefamilien). Ting har likevel endra seg, og av dei opphavlege fiskeslaga i innsjøen, som omfatta åbor, aure og gjedde, er det berre åboren att. Det blir sett ut ein del fisk i innsjøen, i eit forsøk på å få etablert nye bestandar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luossajärvi|Luossajärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Kiruna, 100-årsboken* ISBN 91-630-9371-5
Lutaure

**Lutaure** er ein innsjø nord for Adolfsström i Arjeplog kommun, Norrbottens län i Sverige. Lutaure grenser mot nasjonalparken Pieljekaise. Kungsleden passerer langs austsida av sjøen. Lutaure er kjent for bra fiske, spesielt aure og aure, og det vert drive hytte- og båtutleige i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lutaure|Lutaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Malgomaj

**Malgomaj** er ein innsjø i Västerbottens län som har Ångermanälven som tilførsleelv. Innsjøen ligg 341 meter over havet.

Malgomaj har eit areal på 81 kvadratkilometer, er 117 meter djup og er omkring 40 km lang.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malgomaj|Malgomaj]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Gordon-øya

**Gordon-øya** (spansk *Isla Gordon* er ei chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg nordvest for Hoste-øya, og er ikkje busett.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gordon Island|Gordon Island]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Málmiesjávrrie

**Málmiesjávrrie** (svensk *Malmesjaure*) er ein innsjø nord for Moskosel i Arvidsjaur kommun i Sverige. Innsjøen er i røynda ei oppdemming av Abmoälven. Ved innsjøen er det ein flybase frå andre verdskrigen, som var ein av mange små flybasar som skulle kunne ta imot fly under beredskapsåra og under den kalde krigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malmesjaure|Malmesjaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Svenska flygvapnets krigsflygbaser
Malåträsket

**Malåträsket** er ein lang og smal innsjø i den sørlege delen av Lappland, og ein del av Malån-vassdraget. Innsjøen ligg i ei høgd på 315 meter over havet, og har eit overflateareal på 7,15 km².

Tettstaden og kommunesenteret Malå ligg ved nordbreidda av innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malåträsket|Malåträsket]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Laitaure

**Lájtávrre** eller **Laitaure** er ein innsjø Jokkmokk kommun i Lappland i Sverige. Laitaure vert danna av elva Rapaätno, og ligg sør for nasjonalparken Sarek. Innsjøen ligg i ei høgd på 498 meter over havet. Kungsleden har sommarstid båtskyss over Lájtávrre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Laitaure|Laitaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Lillsaivis-sjøen

**Lillsaivis** er ein innsjø i Lappland i Sverige, i den sørlege delen av Gällivare kommun. Vassflata ligg 276 meter over havet.

Ved innsjøen finst gamle samiske offerplassar, som vart gravne ut av arkeologen Gustaf Hallström i 1915. Ved nordaustbreidda til innsjøen ligg tettstaden Lillsaivis. Drenering skjer gjennom Saivisbäcken, som går ut frå nordsida, ved Lillsaivis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lillsaivis (innsjø)|Lillsaivis (innsjø)]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Pjesker

**Pjesker** er ein innsjø og ein tettstad i den søraustlege delen av Norrbottens län i Sverige. Innsjøen ligg på grensa mellom Arvidsjaur kommun i Lappland og Piteå kommun i Norrbotten. Innsjøen har eit overflateareal på ca. 11 km², og ligg 342 meter over havet. Største djupne er på ca. 20 meter. Viktige fiskeartar i innsjøen er åbor, gjedde, mort, lake og aure.

Namnet «Pjesker» er av samisk opphav, og skal tyde noko slikt som ‘delt sjø’, eller ifølgje andre kjelder ‘klippesjøen’.

Innsjøen har gjeve namn til busetnaden langs sjøen, som har vore her sidan midten av 1700-talet. Samar har derimot hatt buplassar i området lenge før dette. Per 2010 budde det kring 50 menneske i busetnaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pjesker|Pjesker]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Radnejaure

**Radnejaure** eller **Råneträsk** er ein innsjø i Lappland i Sverige. Radnejaure ligg sørvest for Dundret i Gällivare kommun, og er kjeldesjøen til Råneälven. Sjøen har eit overflateareal på ca. 10 km², og djupna varierer frå 7 til 11 meter. Viktige fiskebestandar i innsjøen er gjedde, åbor, mort, sik og harr.

Det er òg eit fritidsområde rundt sjøen, med kring 70 fritidsbustader.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Radnejaure|Radnejaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Seljordormen

**Seljordormen** er eit folklorisk vesen i Seljordsvatnet i Seljord kommune i Telemark.

Soger om ormen i Seljordsvaten går hundreår tilbake. Den eldste nedskrivne omtalen av skapningen er frå 1750, då ormen skal ha kvelva eit flyttelass som Gunleik Andersson Verpe frå Bø rodde over sjøen frå Ulvenes til Nes. I 1786 skildra Hans Jacob Wille dyret i boka *Beskrivelse over Sillejords Præstegield i Øvre-Tellemarken i Norge*: «Den gaaer under Vandet, som en Aal, og for endeel Aar siden hug den en Mand i sin store Taae, medens han barbenet vadede over Laxhøl Elven.»
Seinare har det vore fleire rapportert observasjonar, som regel i den varmaste tida om sommaren.

Seljordsormen, som i nyare tid har fått kjælenamnet «Selma», blir i dag brukt aktivt i marknadesføringa av kommunen for turistar og vitjande. Sidan 1989 har ormen også pryda kommunevåpenet til Seljord. Våpenet er utforma av Trygve Magnus Barstad.

## Sjå òg
* Nessie
* Storsjöodjuret

## Referansar
Ildefonso-øyane

**Ildefonso-øyane** (spansk: *Islas Ildefonso*) er ei lita chilensk øygruppe langt sør i øygruppa Eldlandet. Øyane ligg 60 km vest for Hermite-øyane og Kapp Horn og 27 km sør for Hoste-øya. 93 km sør-søraust for øyane ligg Diego Ramírez-øyane, dei sørlegaste øyane i Sør-Amerika. Administrativt høyrer dei til provinsen Antártica Chilena i Región de Magallanes y de Antártica Chilena.

Øyane består av ni staurar fordelt på to grupper. Samanlagt måler landområdet om lag 200 m2, men meir enn halvparten av dette består av den største av dei. Øyane er bratte og berglendte og dekte med tussokgras. 

Ildefonso-øyane er eit viktig hekkeområde for fuglar. Over 86 000 par med klippehopparpingvin lever her og ein har registrert over 47 000 hekkande par av svartbrynalbatross. Elles husar øyane gråhovudalbatross, magellanpingvin, knoppskarv og grålire.

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ildefonso Islands|Ildefonso Islands]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Londonderry-øya

**Londonderry-øya** (spansk *Isla Londonderry*) er ei chilensk øy i øygruppa Eldlandet vest i Beagle-kanalen. 

Øya har truleg fått namnet sitt fordi kapteinen på HMS Beagle, Robert FitzRoy var ein etterkomar etter markien av Londonderry. Nord for øya ligg O'Brien-øya, i nordvest ligg Stewart-øya og aust for øya ligg Cook-øya i Eldlandet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Londonderry Island|Londonderry Island]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Stewart-øya

**Stewart-øya** (spansk *Isla Stewart*) er ei chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg nordvest for den større Londonderry-øya og nord for den vesle Gilbert-øya. Øya er ikkje busett.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Isla Stewart (Chile)|Isla Stewart (Chile)]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Gable-øya

**Gable-øya** (spansk *Isla Gable*) er ei lita argentinsk øy i øygruppa Eldlandet. Gable-øya ligg i Beagle-kanalen, om lag 300 meter frå Storøya i Eldlandet og 1,5&nbsp;km frå Navarino-øya i Chile. Litt lengre austover i kanalen ligg dei tre omstridde chilenske øyane Picton, Lennox og Nueva. Øya er utan fast busetnad.

Gable-øya er hovudsakleg skogdekt. Drumlinar frå siste istid har forma små lagunar på øya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gable Island|Gable Island]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Puerto Toro

**Puerto Toro** er ein liten fiskarlandsby i Chile aust på Navarino-øya i Eldlandet. Han ligg på 55°05′00″S 067°04′30″W, og er difor rekna for å vera den sørlegaste aktive busetnaden på jorda. 

Staden vart grunnlagt i 1892 under gullrushet i Eldlandet. Sidan den tid har folketalet sokke kraftig, men enno i 2002 budde det 36 menneske i Puerto Toro. Administrativt ligg han i provinsen Antártica Chilena i Región de Magallanes y de Antártica Chilena.

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Puerto Toro|Puerto Toro]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Beaglekanalen

**Beaglekanalen** er eit 240 km langt sund som skjer tvers gjennom øygruppa Eldlandet frå Atlanterhavet til Stillehavet. Kanalen skil Storøya i Eldlandet frå fleire mindre øyar som Picton, Lennox og Nueva, Gable-øya, Navarino-øya, Hoste-øya, Londonderry-øya, O'Brien-øya og Stewart-øya. Den austlege delen av kanalen utgjer landegrensa mellom Chile og Argentina medan den vestlege delen høyrer til Chile åleine.

## Skildring

Beaglekanalen, Drakesundet og Magellansundet er tre moglege ferdsalternativ for skip i trafikk mellom Atlanterhavet og Stillehavet utan å runda Kapp Horn. Av desse er Drakesundet det breiaste og difor den mest brukte leia.

Beaglekanalen er berre 5 km brei på sitt smalaste. Han strekkjer seg frå øya Nueva i aust til Cook-bukta i vest. Den sørvestlege greina går mellom Hoste-øya og Gordon-øya før ho munnar ut i Cook-bukta. Den nordvestlege greina går inn i Darwinsundet mellom Gordon-øya og Storøya. Darwinsundet knyter seg til Stillehavet via to kanalar: O'Brien-kanalen og Ballenero-kanalen, som går på kvar si side av O'Brien-øya.

## Namn

Kanalen er blitt oppkalla etter skipet HMS «Beagle» som dreiv hydrografisk utforsking av området frå 1826 til 1830. Skipet blei seinare kjend for Charles Darwin, som blei med skipet frå 1833.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beagle Channel|Beagle Channel]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Rautasjaure

**Rautasjaure** (nordsamisk *Rávttasjávri*) er ein innsjø sør for Torneträsk i Kiruna kommun i Sverige. Vassflata ligg 560 meter over havet, og han ligg i ein djup dal, omgjeve av fjell som strekkjer seg ca. 1000 meter over innsjøen. Rautasjaure har utløpet sitt lengst mot aust, via Rautas älv, som der danner eit utløp som gjeve svake straummer i delar av innsjøen. *Rávttasjávri* tyder «fjellrøyesjøen», noko som syner til dei rike førekomstane av røye i innsjøen. 

*Jámikasuolu*, som tyder 'dei døde si øy', er ei øy i Rautasjaure der samer tidlegare gravla døde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rautasjaure|Rautasjaure]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Rissajaure

**Rissajaure** (tyder *Sjøen som gnistrer som eld*) eller **Trollsjön**, (nordsamisk: *Rissájávri*) er ein klårvassjø og ein steril fjellsjø i Kiruna kommun i Lappland i Sverige. Ein kan sjå botnen på innsjøen, trass i djupna på 36 meter. Siktdjupna er truleg større, men kan ikkje stadfestast. Rissajaure ligg 815 meter over havet, lengst inn i dalføret Kärkevagge ved foten av Låktatjåkka og Vassejietnja, oppdemd av ein høg mur av store steinblokker. Utløpet frå innsjøen er underjordisk, og munnar ut i bekken Kärkejokk på motsett side av den naturlege steinmuren, og heldt fram ned dalføret.

Rissajaure består av smeltevann frå de omliggande isbreene. Innsjøen er isbelagt til eit stykke ut på sommaren, og er berre  isfri tre månader i året.

Namnet **Kärkevaggepadajaure** vert òg nytta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rissajaure|Rissajaure]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Vattenkemi i sjöar i Abiskoområdet
Cook-øya i Eldlandet

**Cook-øya i Eldlandet** (spansk *Isla Cook* eller *Isla London*) er ei mindre chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg vest for Gordon-øya og aust for den større Londonderry-øya. Øya høyrer også til Alberto de Agostini nasjonalpark.

Øya vart oppkalla etter kaptein James Cook. Cook vitja aldri øya sjølv, men sigla forbi øya den 19. desember 1774. Bukta han då passerte gjennom fekk seinare namnet Cook-bukta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cook Island, Tierra del Fuego|Cook Island, Tierra del Fuego]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
O'Brien-øya

**O'Brien-øya** (spansk *Isla O'Brien* er ei lita chilensk øy i øygruppa Eldlandet. Øya ligg i Beagle-kanalen, sør for Storøya i Eldlandet, nord for Londonderry-øya og Cook-øya i Eldlandet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Isla O'Brien|Isla O'Brien]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Saggat

**Saggat**, òg kalla **Saggatjaure** og **Sakkat**, er ein innsjø i Jokkmokk kommun, Norrbottens län i landskapet Lappland i Sverige. Innsjøen har eit areal på 35 km² og ligg 302 meter over havet.

Vest for innsjøen ligg Kvikkjokk. Innsjøen har bratte strender. På byrjinga av 1900-talet var innsjøen 83 meter djup. Saggat har utløpet sitt gjennom Lilla Luleälven.

## Bakgrunnsstoff
Skalka

**Skalka** (nordsamisk *Skalkajaure*) er ein innsjø i Jokkmokk kommun i Norrbottens län i Lappland i Sverige. Vassflata ligg 295 meter over havet, og har eit areal på ca. 46 km². Sjøen vert drenert gjennom Lilla Luleälven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skalka|Skalka]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Soutujärvi

**Soutujärvi** (samisk: *Savdijávri*) er ein større innsjø i den nordlege delen av Gällivare kommun, som ligg langs E10. Namnet Soutujärvi vert  òg stundom nytta som eit felles omgrep for tettstadane Skaulo og Puoltikasvaara, som ligg ved innsjøen; det felles  samfunnshuset for desse heiter til dømes *Soutujärvi Folkets Hus*. Namnet Soutujärvi er ei forfinsking av det samiske namnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Soutujärvi|Soutujärvi]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Soutujärvis hembygdsförening
Stora Lulevatten

**Stora Lulevatten** er ein regulert innsjø i det nordlege Lappland i Norrbottens län i Sverige. Innsjøen ligg 372 meter over havet, og har eit areal på 135-155 km². Innsjøen er oppdemt av Porjus kraftverk. 

Stora Lulevatten ligg i dei to kommunane Jokkmokk og Gällivare. Luleälven renn gjennom innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stora Lulevatten|Stora Lulevatten]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Storavan

**Storavan** er ein regulert innsjø i Arjeplog kommun i Norrbottens län, i landskapet Lappland i Sverige. Innsjøen renn ut i Skellefteälven. Storavan er den minste av dei tre store innsjøane i vassdraget til Skellefteälven; dei andre to er Uddjaure og Hornavan. Innsjøen har eit areal på 172 km² ved normalt vassnivå, og ligg 419 meter over havet. Største djupne er 21 meter.

Før siste istid hadde innsjøen truleg utløpet sitt ved den djupe Avavika, og rann vidare til Bottenvika via Byskeälven. Det noverande elveutløpet er ein kort veg ned til innsjøen Naustajaure som vert kalla *Bergnäsälven*. Fossen i Bergnäsälven er ein populær stad for fritidsfiskarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storavan|Storavan]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Storuman-sjøen

**Storuman** er ein 173 km² stor innsjø i landskapet Lappland i Sverige. Umeälven går gjennom innsjøen, som er 139 meter på det djupaste. Ved søraust-enden av innsjøen ligg tettstaden Storuman.

Innsjøen består av to lett fråskilde delar. Den ca. 30 km lange nordvestre delen er smal og svingete, og er omgjeven av 400-500 meter høye, bratte fjellsider. Her er innsjøen opptil 112 meter djup, med ei breidd på 500 meter. Den søraustlege delen av innsjøen er opptil 6 km brei, med nesten jamne kystlinjer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storuman (innsjø)|Storuman (innsjø)]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Storvindeln

**Storvindeln** er ein 55&nbsp;km²  stor innsjø i Sorsele kommun, i den midterste delen av Lappland i  Västerbottens län i Sverige. Han ligg 342 meter over havet. Vindelälven renn gjennom innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storvindeln|Storvindeln]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Suobbatträsket

**Suobbatträsket** eller **Suppatsjaure** er ein innsjø sør i Gällivare kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 282 meter over havet. Ved nordsida av innsjøen ligg Suobbat, ein busetnad med færre enn 25 innbyggjarar. Dreneringa av innsjøen går gjennom Vitåbäcken, som i sin tur renn ut i Vitån i landskapet Norrbotten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Suobbatträsket|Suobbatträsket]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Cerro Sombrero

**Cerro Sombrero** (spansk for «Hatteåsen») er ein chilensk landsby vest på Storøya i Eldlandet. Administrativt høyrer han under provinsen Tierra del Fuego i Región de Magallanes y de Antártica Chilena. I 2002 registrerte ein 687 fastbuande i Cerro Sombrero. 

Staden vart grunnlagt i 1958 som senter for det nasjonale petroleumsselskapet i Chile, ENAP. Staden har både gymnas, symjehall, botanisk hage, kino, kyrkje, sjukehus, flyplass, lagerhus, supermarknad, restaurant, overnattingshus og bensinstasjon samt ENAP-kontor.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cerro Sombrero|Cerro Sombrero]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Sädvvájávrre

**Sädvvájávrre** (eldre skrivemåte *Sädvajaure*) er ein innsjø langs den øvste delen av Skellefte älv i Arjeplog kommun i Norrbottens län i Sverige.

På sørsida av Sädvvájávrre fanst det i åra mellom 1635 og 1659 eit støyperi som høyrte til Nasafjälls silververk. Store delar av furuskogen rundt innsjøen vart avvirka gjennom denne industriepoken, og er framleis ikkje i den opphavlege tilstanden sin. Det lokale kyrkjesoknet *Silbojokks församling* hadde eit forsamlingslokale ved støyperiet, og dei fortsette verksemda si òg etter nedlegginga av støyperiet. Silvervägen følgjer nordbreidda av Sädvvájávrre, medan nasjonalparken Pieljekaise ligg på sørsida.

## Vassmagasin
Sädvvájávrre vert nytta som vassmagasin for langtidsregulering av vasskraftsproduksjonen i den relativt utbygde Skellefte älv. Innsjøen har i fleire gonger blitt regulert, i åra 1942, 1953 og 1985. Vassivået varierer mellom 460,7 og 477 meter over havet. Volumet er 605 millionar m³.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sädvvájávrre|Sädvvájávrre]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Storjuktan

**Storjuktan** (sørsamisk *Stuora Sjukta*) er ein innsjø i Sorsele kommun i Lappland i Sverige, og den største innsjøen langs Juktån. Sjøen er nærare 30 km lang, og har eit overflateareal på 55 km². Han er regulert for vasskraftføremål, der vassflata varierer i høgd mellom 398 og 412 meter over havet. Heile innsjøen ligg innanfor Sorsele kommune.

## Regulering
I desember 1961 fekk Vattenfall konsesjon til å regulere Storjuktan. Anleggsarbeidet vart likevel starta i mars 1960. Mot slutten av 1961 vart oppdemminga starta, der Storjuktan og Fjosoken vart sameint i ein og same innsjø, med ei lengd på om lag 60 kilometer. Ovanfor Åbacka måtte det byggjast ny bru over Juktån. Reguleringshøgda til vassmagasinet vart på 14 meter, og volumet 575 millionar kubikkmeter.

Busetnadane Juktå, Juktnäs og Åbacka vart omtrent heilt lagt under vatn, og 34 familiar flytta frå området. Som erstatning planla Vattenfall oppføringa av 16 jordbrukseigedomar på Galgatmyran ved Rankbäcken, der familiane vart tilbode å flytte. Berre tre eigedomar vart teke i bruk, då dei fleste av dei råka ordna seg sjølv med erstatningane dei hadde fått utbetalt frå Vattenfall. 

Vatnet frå den regulerte Storjuktan vart opphavleg utnytta ved pumpekraftverket ved Juktans kraftstasjon, som produserte elektrisk energi då behovet var størst. Frå Storjuktan vart vatnet pumpa opp til Blaiksjön drygt 200 meter høgare opp. Etter å ha passert turbinane, vart vatnet leia anten over til Storuman i Ume älv, eller tilbake til Storjuktan. då straummarknaden vart avregulert, var ikkje dette lengre lønsamt, og Juktan vart bygd om til eit vanleg kraftverk. Eit nytt tilløpsrøyr vart sprengt frå Storjuktan, der vatnet renn gjennom turbinen og vidare ut i Storuman. Det nye anlegget stod klårt 1996. Dei gamle pumpefunksjonane kan likevel takast i bruk igjen dersom straummarknaden skulle bli regulert igjen. Den noverande årsproduksjon til Juktan er 90 GWh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storjuktan|Storjuktan]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Storsaivis-sjøen

**Storsaivis** (lulesamisk *Stuor Saivets*) er ein innsjø i Lappland i Sverige, heilt sør i Gällivare kommun. Innsjøen ligg 280 meter over havet, og avstanden frå nordenden til sørenden er  ca. 4,5 km.

Innsjøen er inndelt i ein større nordleg del, og ein mindre sørleg del, og er avdelt av ein odde, der ein finn tettstaden Storsaivis. Midt i innsjøen ligg øya *Storholmen*.

Storsaivis vert drenert gjennom ein liten bekk rett aust for *Järpudden*. Bekken går til nabovatnet i nord, Lillsaivis. Langs nordvestbreidda går Länsväg BD 813.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storsaivis (innsjø)|Storsaivis (innsjø)]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Cordillera Darwin

**Cordillera Darwin** er ei fjellkjede i Chile på den vestlege delen av Storøya i Eldlandet. Fjellkjeda har fått namn etter Charles Darwin og ligg i Alberto de Agostini nasjonalpark. I fjellkjeda ligg Monte Darwin på 2468 moh.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cordillera Darwin|Cordillera Darwin]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Tjeggelvas

**Tjeggelvas** er største innsjøen langs Pite älv, og ligg i Arjeplog kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen er ca. 30 km lang, og opptil 30-40 meter djup. Innsjøen er rik på røye, aure, harr og sik.

Ved Tjeggelva ligg Örnvik, der det er eigen campingplass for jakt- og fisketuristar. Utanfor Örnvik ligg klippeøya *Paktesuolo*, som trass det karrige inntryket ho lett gjev, innehar ein rik flora.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tjeggelvas|Tjeggelvas]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Tjålmejaure

**Tjålmejaure** er ein innsjø i Arjeplog kommun i Norrbottens län i Sverige.

Innsjøen ligg 750 meter over havet, og er på alle sider omgjeve av høge, bratte fjelltoppar, Svaipa (Sveipa) på 1430 meter i nord, Tjekam på 1175 meter i nordvest, og Gavasvare på 1031 meter i søraust. Tjålmejaure har eit overflateareal på omtrent 7,5 km², og innsjøen ligg like over tregrensa. Innsjøen er delt i omtrent to like store delar, sameint med ein smal kanal, der begge delane har kvart sitt utløp som går saman i Gavasjaure, som ligg ligg aust for innsjøen. Tjålmejaure er ein del av Ume älv-vassdraget, då Gavasjaure vert drenert via Barasjåkkå ut i Laisälven, som er ei sideelv til Vindelälven, som sjølv er sideelv til Ume älv.

Vatnet i Tjålmejaure er, trass i at han ikkje er særleg djup, vegetasjonsfattig, noko som skuldast steinbotnen. Innsjøen har omtrent 75 øyar og holmar i varierande storleikar. Vernande buktar og dei omkringliggande våtmarksområda har skapt gode vilkår for eit rikt fugleliv. Bergand, sjøorre, svartand og havellen er eit vanleg syn her, medan siland, temmincksnipe og storlom opptrer som par noko sjeldnare. Av vegetasjon her er det raud jonsokblom, svarttopp, rosenrot og murar, og i den sørlege delen av innsjøen òg primula.

Tjålmejaure er verna våtmarksområde i høve til Ramsar-konvensjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tjålmejaure|Tjålmejaure]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alberto de Agostini nasjonalpark

**Alberto de Agostini nasjonalpark** er ein nasjonalpark i den chilenske delen av Eldlandet. Parken dekkjer 14 600 km2, dvs. den chilenske delen av Storøya i Eldlandet, Gordon-øya, Cook-øya i Eldlandet, Londonderry-øya og delar av Hoste-øya. Den viktigaste attraksjonen i parken er fjellkjeda Cordillera Darwin.

Parken vart oppretta i 1957 og er kalla opp etter Alberto Maria De Agostini, ein italiensk misjonær og oppdagingsreisande.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alberto de Agostini National Park|Alberto de Agostini National Park]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Cabo de Hornos nasjonalpark

**Cabo de Hornos nasjonalpark** er ein nasjonalpark som ligg heilt i sør i Eldlandet i Chile. Verneområdet dekkjer 631 km2 og omfattar Hermite-øyane og Wollaston-øyane. Ei av Hermite-øyane er Hornos-øya som har Kapp Horn som sin sørspiss. Parken vart oppretta i 1945.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cabo de Hornos nasjonalpark|Cabo de Hornos nasjonalpark]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Vegårshei skule

**Vegårshei skule** er den einaste skulen i Vegårshei kommune. Det går om lag 300 elevar frå 1-10.klasse. Skulen ligg i Myra ved sida av Vegårsheihallen og skibakken. Skulen har ein kjempefin plass rett ved skogen. Rektor ved skulen er Odd Arne Eliassen.
Danmarks Nationalbank

**Danmarks Nationalbank** er sentralbanken i Danmark. Nasjonalbanken blei skipa i 1818, som eit resultat av at staten gjekk konkurs i 1813 (Statsbankerotten). Hovudlovheimelen for dagens sentralbank er frå 1936, då den nye sentralbankloven blei vedteken. Sentralbanksjefen per juni 2012 er Nils Bernstein. 

Dagens Nationalbank har desse hovudoppgåvene:

* Sikra stabile prisar, det vil seia å oppnå låg inflasjon. Ifølgje eigen nettstad gjer nasjonalbanken dette ved å innretta pengepolitikken etter ein fast kronekurs i høve til euroen.
* Sikra betalingar. Nasjonalbanken skal sikra avviklinga av kontante og elektroniske betalingar. Banken opplyser at han gjer det ved at han gjev ut setlar og mynter og sørgjer for at pengeinstitutta kan avvikla innbyrdes betalingar.
* Stabilitet i det finansielle systemet. Nasjonalbanken overvaker finansiell stabilitet og betalingssystem, produserer finansiell statistikk og forvaltar statleg gjeld.

Sidan Danmark er medlem av EU, er også sentralbanken medlem av Det europeiske systemet av sentralbanker (ESSB) og eurosamarbeidet. På denne måten har banken innverknad på pengepolitikken og den økonomiske politikken både i Danmark og i EU.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Danmarks Nationalbank|Danmarks Nationalbank]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Nynorsk på Vegårshei

Vegårshei kommune var tidlegare ein nynorskkommune.

## Nynorsksoga på Vegårshei
På slutten av 1800-talet begynte alle skulekrinsane på Vegårshei med nynorsk i skulen. Nynorsken stod sterkt i kommunen heilt til om lag 1990-talet, då tilflyttarane begynte å komme. Dei kunne ikkje nynorsk og fekk med seg mange nok til å få nøytral kommune i staden for nynorskkommune. 

## Likskap mellom dialekten og nynorsk
Nokre døme er: 
* Jau, heiter, skule, fekk, heilt, ein.

## Bakgrunnsstoff
Magnhild Selås - fyrsteamanuensis ved Høgskulen i Bergen
Diego Ramírez-øyane

**Diego Ramírez-øyane** (spansk *Islas Diego Ramírez*) er ei lita chilensk øygruppe som ligg om lag 100 km sør for Kapp Horn i Eldlandet og 93 km sør-søraust for Ildefonso-øyane.  Diego Ramírez-øyane er det sørlegaste punktet i Sør-Amerika.

Administrativt høyrer øyane inn under provinsen Antártica Chilena i Región de Magallanes y de Antártica Chilena, den sørlegaste regionen i Chile. Øyane ligg i to grupper med eit 3 km breitt sund i mellom. Dei største av øyane er Bartolomé-øya og Gonzalo-øya; dei ligg begge i den sørlegaste gruppa. Aguila-holmen utgjer det aller sørlegaste punktet i Sør-Amerika.

Ein meteorologisk stasjon nordaust på Gonzalo-øya er bemanna. Bortsett frå det er øyane utan busetnad.

## Historie

Øyane vart oppdaga den 12. februar 1619 under *Garcia de Nodal-ekspedisjonen*. Denne var blitt til på ordre av kong Filip III av Spania og hadde til oppgåve å kartleggja farvatnet mellom Atlanterhavet og Stillehavet sør for Kapp Horn. Øyane fekk namn etter kosmografen på ekspedisjonen, Diego Ramírez de Arellano.  Ved oppdaginga galdt Diego Ramírez-øyane som den sørlegaste landområdet som nokonsinne var blitt registrert. Øyane heldt på denne posisjonen fram til Sør-Shetlandsøyane vart oppdaga i 1775.

Chile overtok eigarskapen over øyane etter at landet vart ein sjølvstendig stat i 1818. Den chilenske regjeringa leigde ut øyane til Pedro Pablo Benavides i 1892. Han fekk bu på øyane og leva av fiske i byte mot at han bygde eit fyrtårn, ei hamn og ein skulebygning der. Leigekontrakten gjekk seinare over til andre. 

I 1957 oppretta den chilenske marinen ein meteorologisk stasjon nordaust på Gonzalo-øya som framleis er i aktivt i bruk.

## Dyreliv
Øyane er eit viktig hekkeområde for fugl, m.a. svartbrynalbatross, svartflekkalbatross, gråhovudalbatross, klippehopparpingvin og sørkjempepetrell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diego Ramírez Islands|Diego Ramírez Islands]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Vassijaure-sjøen

**Vassijaure** (nordsamisk: *Vássejávri*) er ein alpin innsjø som ligg mellom Riksgränsen og Vassijaure i Kiruna kommun i Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 463 meter over havet, og er 5,3 km lang. Dreneringa av innsjøen går via ei elv der vatnet etterkvart hamnar i Torneträsk. Vassijaure er vanlegvis isfri i midten av juni, og frys til igjen i oktober eller november. I innsjøen er der sik, røye, aure, lake og ørekyte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vassijaure (innsjø)|Vassijaure (innsjø)]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Vastenjaure

**Vastenjaure** er den nest største innsjøen i Padjelanta nasjonalpark i svensk Lappland. Vastenjaure ligg 547 meter over havet og har eit areal på 89&nbsp;km². På det djupaste er han 134 meter og Vastenjaure er dermed den sjette djupaste innsjøen i Sverige. Ved sjøen ligg samebyen Vastenjaure. Innløpet skjer frå elvane Virihaure og Låddejåkkå. Innsjøen er ikkje regulert, og har sitt utløp til Akkajaure via Vuojatätno, og inngår i nedslagsfeltet til Lule älv. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vastenjaure|Vastenjaure]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Klampenborg

**Klampenborg** er ein forstad til København som ligg ved Øresund mellom Taarbæk og Skovshoved opp mot Dyrehavsbakken. I Klampenborg ligg mellom anna Bellevue strand, Bellevue Teatret, Klampenborg galoppbane og Bellavista bustadområde. Staden har eigen stasjon på Kystbanen, med samband til S-banen, lokaljernbanen i københavnområdet.

Det første kurbadet i Danmark, Klampenborg Vandkur- Brønd- og Søbadeanstalt, opna her i 1845. Jernbanestasjonen opna i 1864.
Frå 1896 til 1973 blei det populære Bellevue Strandhotel drive her.

## Bakgrunnsstoff
* Klampenborg Galopbane
* Gentofte Kommune

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Klampenborg|Klampenborg]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Jevhen Khatsjeridi

**Jevhen Hryhorovytsj Khatsjeridi**, () er ein ukrainsk fotballspelar. I 2016 spela han i forsvar for Dynamo Kiev i den ukrainske fotballigaen og for Ukraina sitt landslag.

Khatsjeridi debuterte for Ukraina sitt A-landslag 10. oktober 2009 i ein heimekamp mot England.
Jevhen Selin

**Jevhen Serhijovytsj Selin** () er ein ukrainsk fotballspelar. I 2012 spelte han i forsvar for Vorskla Poltava i den ukrainske fotballigaen. Han har òg landskampar for Ukraina.

Selin debuterte for Ukraina sitt A-landslag 7. oktober 2011 i ein privatlandskamp heime mot Bulgaria, der han skåra eitt mål. Han var med i Ukraina sin tropp til fotball-EM på heimebane i 2012.
Oleh Husiev

**Oleh Anatolijovytsj Husiev**, () er ein ukrainsk fotballspelar. I 2012 spela han på midtbanen for Dynamo Kiev i den ukrainske fotballigaen og for Ukraina sitt landslag.

Husiev spelte i om lag ein tredel av kampane då Dynamo Kiev vart seriemeistrar i Ukraina i 2009. Han debuterte på Ukraina sitt A-landslag 20. august 2003 i ein privatlandskamp mot Romania. Han var med i Ukraina sin tropp til fotball-VM i 2006 og fotball-EM på heimebane i 2012.
Anatolij Tymosjtsjuk

**Anatolij Oleksandrovytsj Tymosjtsjuk** () er ein ukrainsk fotballspelar. I 2016 spela han i forsvar for Qajrat i den kasakhstanske fotballigaen og for Ukraina sitt landslag.

Tymosjtsjuk har vunne ei rekkje titlar for klubblag: Han vann seriemeisterskapen i Ukraina med Sjakhtar Donetsk i 2002, 2005 og 2006, serien i Russland med Zenit St. Petersburg i 2007 og 2015 og Bundesliga i Tyskland med Bayern München i 2010 og 2013. Han debuterte for Ukraina sitt A-landslag i 2000 og spelte sin landskamp nummer 100 ti år seinare, 11. oktober 2010 i ein privatlandskamp mot Brasil. Han har rekorden i landskampar for Ukraina, med 142 per 13. juli 2015. Tymosjtsjuk vart kåra til årets ukrainske fotballspelar i 2002, 2006 og 2007. Han er Ukraina sin landslagskaptein under fotball-EM i 2016
Zahl

**Zahl** er eit slektsnamn av tysk opphav. Namnet er danna av middelhøgtysk *zagel*, 'hale' eller frå eit samansett namn danna med dette ordet, til dømes *Hasenzahl*, 'harehale'. Namnet kan også koma av det asjkenasiske personnamnet Tsal, ei kjæleform for Betzalel, eller frå det tyske ordet *Zahl* som tyder 'tal'.

Slekta Zahl i Nordland er frå Danmark. Der i landet finst fleire landsbyar med namnet Sahl/Sall. Ein av dei første kjende her i landet var Niels Jensen Zahl (Saell) i Vadsø, sorenskrivar i 1620-åra.

## Kjende namneberarar
* Erasmus Zahl (1826-1900), norsk væreigar
* Kai Zahl (f. 1932), norsk musikar
* Vivian Zahl Olsen (f. 1942), norsk biletkunsntar
* Cato Zahl Pedersen (f. 1959), norsk skiløpar
* Jan Zahl (f. 1969), norsk forfattar
* Geir Zahl (f. 1975), norsk musikar

## Stader i Danmark
* Sahl (Holstebro), landsby
* Sahl (Viborg), landsby
* Sahl kyrkje (Holstebro), kyrkje
* Sahl kyrkje (Viborg), kyrkje
* Sahl sokn (Holstebro), sokn
* Sahl sokn (Viborg), sokn
* Sall

## Kjelder

*Zahl Family History ved ancestry.com. Ancestry.com oppgav kjelda *Dictionary of American Family Names*, Oxford University Press, ISBN 0-19-508137-4.
Sérac

**Séracs** er tårn av breis som dannar seg der terrenget under isbreen knekk av og blir brattare. Dei oppstår ved ein kombinasjon av strekk-krefter på langs og på tvers av breens sin fallretning, og finst derfor mest saman med eller nær bresprekkar.

På dei høgaste fjella i Himalaya kan séracs bli meir enn 200&nbsp;meter høge. Dei er svært frykta av fjellklatrarar, då dei styrtar saman utan forvarsel. 

Den sørlege oppstigninga til Mount Everest gjennom Khumbubreen er eit kjent døme på ei klatrerute som er utsett på grunn av séracs. På desse 600 høgdemetrane har om lag 20 klatrarar mista livet på grunn av bresprekkar og samanrasande séracs.

Eit anna døme er K2 sin frykta *Bottleneck* («flaskehalsen») på om lag 8200 moh.

Horace-Bénédict de Saussure tok i 1779 i bruk namnet «sérac» etter ein kvit mysost med same namn som er vanleg i Alpane.

## Referansar

## Kjelder
Denne artikkelen er omsett frå «» på , den 15. juni 2012.

## Bakgrunnsstoff
Taras Mykhalyk

**Taras Volodymyrovytsj Mykhalyk** () er ein ukrainsk fotballspelar. I 2012 spela han i forsvar for Dynamo Kiev i den ukrainske fotballigaen og for Ukraina sitt landslag.

Mykhalyk vart seriemeister i Ukraina med Dynamo Kiev i 2007 og 2009. Han debuterte for A-landslaget 15. august 2006 mot Aserbajdsjan.
Vettasjärvi-sjøen

**Vettasjärvi** er ein innsjø i Gällivare kommun i Norrbottens län i Lappland i Sverige. Innsjøen er ca. 7 km frå nord til sør, og er ca. 1,5 km brei på det breiaste. Langs innsjøen ligg tettstaden Vettasjärvi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vettasjärvi (innsjø)|Vettasjärvi (innsjø)]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Virihaure

**Virihaure** er den største innsjøen i Padjelanta nasjonalpark i svensk Lappland. Innsjøen ligg 579 meter over havet og har eit areal på 108&nbsp;km². På det djupaste er han 138 meter og Virihaure er dermed den femte djupaste innsjøen i Sverige. Ved innsjøen ligg dei to samelandsbyane Staloluokta og Arasluokta. Innløpet skjer frå elvane Miellädno og Stalojåhkå. Innsjøen er ikkje regulert, har utløpet sitt i elva Vastenjaure og inngår i Luleälven-vassdraget. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Virihaure|Virihaure]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Never Enough

**«Never Enough»** er ein song av Emin feat. Molly McQueen, gjeven ut på albumet *[[After The Thunder]]*. Songen er skriven av Ben Adams og Mark Read.

«Never Enough» vart framført på engelsk av Emin feat. Molly McQueen som pausenummer i finalen i *[[Eurovision Song Contest 2012]]* i Baku i Aserbajdsjan.

## Fotnotar

## Kjelder
* Emin-music: Eurovision 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Emin Agalarov|Emin Agalarov]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Virisen

**Virisen** er ein innsjø langs Vapstälven (forløperen til Vefsna, på svensk side av grensa mellom Noreg og Sverige), som ligg på grensa mellom kommunane Storuman og Vilhelmina i Västerbottens län, Lappland i Sverige.

Virisen er det største uregulerte aurevatnet i Västerbottens län, og produserer på grunn av storleiken stor fisk. Det er òg eigen røyebestand i innsjøen.

Ved nordbreidda av Virisen  er der ein busetnad med same namn, som fekk vegsamband først i 1991.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Virisen|Virisen]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Virisens fjällgard
Vittangijärvi

**Vittangijärvi** er ein innsjø nord for Jukkasjärvi i det såkalla Norra triangeln, i Kiruna kommun i Lappland i Sverige. Ved innsjøen er der ein no forlaten busetnad, grunnlagt på 1800-talet av Fredrik Johansson Pessa frå Tengeliö.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vittangijärvi|Vittangijärvi]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Jason Bateman

**Jason Bateman** () er ein filmskodespelar frå Rye i New York, Sambandsstatane. Han er mest kjend for å spela i fjernsynsseriane Arrested Development.

## Bakgrunnsstoff

*
Vojmsjön

**Vojmsjön** er ein innsjø i Lappland i Sverige, nord for Vilhelmina. Innsjøen har eit varierende overflateareal, frå 63 til 86&nbsp;km², og ligg ca. 420 meter over havet. Innsjøen er kring 130 meter djup, og elva Vojmån renn gjennom han.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vojmsjön|Vojmsjön]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Yli Lompolo

**Yli Lompolo** (*Yli Lombolo*) er ein grunn innsjø vest for bydelen Lombolo i Kiruna. Innsjøen grenser i sør og sørvest til våtmark, og i nord mot E10.

Yli Lompolo har tilførsel frå Luossajärvi via Luossajoki i nord, og vert drenert via Luossajoki til Ala Lompolo i sør. Sidan innsjøen er så grunn (gjennomsnittsdjupna er ca. ein meter) består botnen først og fremst av såkalla erosjon- og transportbotn, noko som medfører at partikler ikkje sedimenterer og blir på botnen særleg lenge, men driv vidare nedstraums.

Fram til 1954-55, då eit renseverk vart bygd, mottok innsjøen det kommunale avløpsvatnet via Luossajoki. Avløpsvatnet var ureinsa og inneheldt dessuten høge verdiar av tungmetall, særskild kvikksølv, med gruveverksemda i Kiirunavaara ved Luossajärvi. Det er framleis høge verdiar av kvikksølv i innsjøsedimenta.

Begge Lompolo-sjøane er hekkeplassar for mange fuglar, blant dei horndykkar og lappfiskand. Òg songsvane og ender pleier å halde til i vatnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yli Lompolo|Yli Lompolo]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Överst-Juktan

**Överst-Juktan** er ein innsjø øvst i Juktån i Sorsele kommun i Västerbottens län i Sverige. Innsjøen ligg innanfor naturreservatet Vindelfjällen. Overflatearealet er 23&nbsp;km².

## Busetnad ved Överst-Juktan

Det første nybygget ved Överst-Juktan var Åkernäs, som må ha vore sett opp av samen Lars Mårtensson. Saman med Viktoriakyrkan utgjer Åkernäs Riksintresse för kulturmiljövården. Den øvrige busetnaden består av Skirknäs, Holmvik, Ájvák og Slätvik. Berre Åkernäs og Skirknäs har vegsamband.

## Fiske
Överst-Juktan er, nest etter Virisen, den største uregulerte innsjøen med røye i Västerbottens län. Det vert òg fanga aure her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Överst-Juktan|Överst-Juktan]]» frå ,  den 15. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***
Armsjön

**Armsjön** er ein innsjø på grensa mellom landskapa Medelpad og Hälsingland i Sverige, ca. 20 km sør for Sundsvall, og i nærleiken av Bottenhavet. Vassflata ligg, ved normal vasstand, 64 meter over havet, og har eit overflateareal, målt saman med Skarhålssjön, på 14 km². Elva frå innsjøen munnar ut i Bottenhavet.

På 1950-talet utførte dr. Puke ved Uppsala universitet ei kartlegging for sivilforsvaret over kva innsjøar som kunne vere eigna som drikkevassreservoar ved ein eventuell atomkrig, og Armsjön var den innsjøen som vart oppført som reinast av dei oppmålte innsjøane. Den største djupna i innsjøen er 24 meter, og ligg i den sørlege delen. Det er sett ut fleire fiskeartar i innsjøen, mellom anna aure, røye og sik, men bestand av gjedde har gjort arbeidet vanskeleg. I eit tilfelle på 1980-talet vart det sett ut 13 500 aureyngel i innsjøen og dei tilløpande elvane. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Armsjön|Armsjön]]» frå ,  den 15. juni 2012.*
Kärrsjön

**Kärrsjön** er to innsjøar ved sidan av kvarandre, på Södertörn i Stockholms län, og i landskapet Södermanland, i Sverige. Den nordlege Kärrsjön (svensk *Norra Kärrsjön*) ligg på grensa mellom kommunane Botkyrka og Huddinge, den sørlege Kärrsjön (svensk *Södra Kärrsjön*) ligg kring to kilometer lenger sør, i Haninge kommun.

Den nordlege innsjøen ligg i Tyresån-vassdraget, medan den sørlege har drenering mot Stormossen og innsjøen Getaren. Begge blir passert av Sörmlandsleden, og det går her ein trepromenade mellom begge innsjøane. Næraste knutepunkt langs Sörmlandsleden er i vest Lida friluftsgard, i aust torpet Paradiset, i nordvest Flemingsbergs stasjon (Stockholm Sør) og Huddinge Station.

Ved den sørlege Kärrsjøen, og dessutan i Bockån fire kilometer lenger vest, lever det bever. Sjølv om synet av bever ikkje er vanleg, kan ein finne spor av dei i form av mengder av felte tre, og då spesielt ved Bockån og ved sørlege Kärrsjön. 

## Bakgrunnsstoff
*Kärrsjön  Tyresåns vattenvårdsförbund
*Kärrsjön Huddinge naturguide
Lycksjön

**Lycksjön** er ein innsjø i Haninge kommun i Stockholms län i Sverige. Innsjøen grenser i aust til Tyresta nasjonalpark.

Lycksjön har eit overflateareal på 0,21 km², og ligg 23,3 meter over havet. Gjennomsnittsdjupna er 4,1 meter, og innsjøen inneheld om lag 850 000 m³ vatn. Største djupne er målt til 12,4 meter, og innsjøens strandlinje er på 3,4 km.

Lycksjön inngår i Tyresån-vassdraget, og utgjer kjelda til Vendelsån, som munnar ut i Drevviken. Innsjøen er relativt skåna for forsuring.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lycksjön|Lycksjön]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Lycksjön Tyresåns vattenvårdsförbund
Långsjön i Hanveden

**Långsjön** er ein innsjø på grensa mellom kommunane Huddinge og Haninge sør for Stockholm i Södermanland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på ca. 70 mål, og har ei breidd beståande av steinheller, til dels mosegrodde. Innsjøen ligg 81 meter over havet, og største djupna er mælt til 11,8 meter. Voluma til innsjøen er ca. 420 000 m³.

Innsjøen sin langsmale nordlege del har vakse igjen, og består i dag for det meste av tettvokst siv.

Heile innsjøen ligg innanfor Natura 2000-området «Hanveden» (som utgjer ein liten del av det relativt store skogsområdet Hanveden på Södertörn). Innsjøen sin nordvestlege del, Huddinge-delen, ligg dessutan innanfor Paradisets naturreservat.

Långsjön blir passert av Sörmlandsleden og av «Sameslingan», ein tursti tilhøyrande Paradisets naturreservat. Det er ein rasteplass med gapahuk vest for innsjøen.

Andre innsjøar i Hanveden-området inkluderer: Svartsjön, Trehörningen, Tornbergssjön, Ormputten, Ådran og Öran.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Långsjön (Hanveden)|Långsjön (Hanveden)]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*Om Långsjön, på Huddinge kommuns webbplats
Dammträsk

**Dammträsk** er ein liten innsjø i Haninge kommun i landskapet Södermansland i Sverige. Innsjøen inngår i Tyresån-vassdraget, og har samband med Drevviken nedstraums. Innsjøen har noko forureining av næringssalt frå Haninge. Innsjøen har eit overflateareal på  0,9 hektar, og overflata ligg 33 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dammträsk|Dammträsk]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Dammträsk Tyresåns vattenvårdsförbund
Drevviken

**Drevviken** er ein innsjø omtrent midt i Stockholms län, på sentrale Södertörn. Innsjøen har eit areal på kring fem kvadratkilometer. 

Innsjøen Drevviken er i dag delt mellom kommunane Huddinge, Haninge, Tyrsö og Stockholm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Drevviken|Drevviken]]» frå ,  den 15. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Drevviken-Långsjöns Fiskevårdsförening