open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bodil

**Bodil** og **Bodhild** er eit kvinnenamn som kjem frå norrønt *Bóthildr*. *Bót* tyder *betring, hjelp* og *-hild* tyder strid. Forma *Bodhild* er kjend frå mellomalderen, forma *Bodil* frå 1500-talet, **Bol** er ei norsk dialektform.

Bodil har namnedag 17. juni.

## Bruken av namnet i Noreg
I folketeljinga frå 1801 var det om lag 800 kvinner som vart manntallsførte med namna *Bodil, Bodild, Bodhild, Boel* eller *Bol*. Dei fleste var oppførte med namneforma *Boel*. Nær alle med skrivemåten *Bol* budde i Strandebarm. Dette tyder ikkje at namnet berre fanst der, manntallsførarane kan ha hatt ulik praksis når dei høyrde målføreformer av namn; mange kan òg ha vald å normalisere til ein dansk skrivemåte.

I teljinga frå 1900 var det om lag 250 med desse namneformene, om lag 150 av desse manntallsførte med forma *Bol* eller *Boel*.

Populariteten til namnet steig kraftig ut over 1900-talet, med ein topp i tida rundt den andre verdskrigen. Sidan har namnet vore mindre bruka.

I 2007 hadde 6349 norske kvinner Bodil og 172 Bodhild som første fornamn; 29 skreiv seg for Boel.

## Kjende namneberar
* Bodil Ipsen (1889-1964), dansk skodespelar
* Bodil Cappelen (f. 1930), norsk kunstnar
* Bodil Niska (f. 1954), norsk jazzmusikar
* Bodil Arnesen (f. 1967), norsk operasongar

## Kjelder
*Olav Veka 1991: Namneboka, Det Norske Samlaget

## Bakgrunnsstoff

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Arne Hjeltnes

**Arne Hjeltnes** () er ein norsk fjernsynspersonlegdom og forfattar som først og fremst er kjend som programleiar for «Gutta på tur»-konseptet saman med Bjørn Dæhlie, Vegard Ulvang og Arne Brimi som gjekk på TV 2 frå 1994.

Som son av ein lege har han budd på ni ulike stader i Noreg, men vert nok først og fremst samanbunde med Voss grunna dialekten hans.

Hjeltnes har ein mindre eigarpost i Kagge forlag.

I ungdommen var Hjeltnes leiar i Voss Unge Høgre. Våren 2010 kom han tilbake til politikken som landsmøtevald medlem av sentralstyret til Høgre. 

## Bibliografi
* *Den sumaren eg fylte diesel* (1993, 1998)
* *549 tv-heltar frå Lille Rosin til Harry Klein* (1994)
* *Utan mat og drikke* (1995)
* *Når skaldyret vaknar* (1995)
* *Turen går til utlandet* (1996)
* *Gutta på tur* (1997)
* *Gutta på tur* (1999)
* *Mysterier fra fortiden* (2001)
* *Guttas greatest* (2001)
* *Barn – ingen hindring* (2002), med Cathrine Gehrken
* *Yst!* (2003)
* *En snømann går i land* (2004)
* *Alt for Noreg*, fagbok, Kagge Forlag (2006)
* *Ivar Nimme* (2010)
* *Nye og gamle dikt i skjønn forening : 39 år med dikt*, lyrikk, Kagge Forlag (2013)
* *Stupetårnet*, roman, Kagge Forlag (2014)
* *Ein mann å halda i*, lyrikk, Kagge Forlag (2015)

## Prisar og utmerkingar
* Kringkastingsprisen for 2003

## Kjelder
Arne Brimi

**Arne Brimi** () er ein norsk meisterkokk frå Vågå. Brimi er mest kjend frå fjernsynsprogrammet «Gutta på tur» på TV2, der han har ført sjalottlauken inn i det norske kjøkkenet. Brimi er utnemnd til æresdoktor ved Universitetet for miljø- og biovitskap. Han har også gjeve ut fleire kokebøker og er kjend for koplinga mellom mat, natur og helse.

Arne Brimi var i 1987 den første norske kokken som deltok i kokkane sin uoffisielle verdsmeisterskap Bocuse d’Or, men han kom ikkje til finalen.

I dag driv Arne Brimi matstaden Vianvang.

I 2005 blei han utnemnd til riddar av St. Olavs Orden for innsatsen sin for norsk matkultur.

## Bøker av Arne Brimi
* *Tid til overs - Matfilosofi fra Vianvang*
* *Brimis beste*
* *Den opprinnelege smaken*
* *Norges nasjonalretter*
* *Nordiske nasjonalretter*
* *Europeiske nasjonalretter*
* *Det høieste høie*
* *Utan mat og drikke*
* *Norwegische Naturküche*
* *Norwegian national recipes*
* *A taste of Norway*
* *Frå Lom til Lyon*

## Bakgrunnsstoff
*Arne Brimi
14/88

**14/88** er eit uttrykk som vert bruka av nynazistar. 14 refererer til 14 Words, som er eit slagord skrive av nynazisten David Lane, og 88 er bokstav nr. 8 (H) i alfabetet to gonger, som er ei forkorting for *Heil Hitler*. Andre forkortingar er 18 (AH) for *[[Adolf Hitler]]* og 28 (BH) for *[[Blood & Honour]].*
Hjartelyd

**Hjartelyden** er lyden av hjartet som slår, normalt lyden av hjarteklaffane som lukkar. Men også blodstraumen kan gje lyd, særleg når han er turbulent eller har høg hastigheit.
Vlorë

**Vlorë** (gresk Αυλών, *Avlón* eller Αυλώνα, *Avlóna*) er ein kommune og den nest største hamnebyen i Albania etter Durrës og er hovudsete i regionen med same namn. Kommunen Vlorë ligg sørvest i Albania og grensar i nord til regionen Fier.

## Geografi
Vlorë ligg på ei høgd nær Avlonabukta, ei vik i Adriahavet som nesten er heilt omringa av fjell. Hamna er den beste langs kysten av Albania, og den som ligg nærast Italia. Ho er verna av øya Saseno og Glossaneset.

Byen har ein fin utsjånad med minaretar og palass med hagar og olivenlundar rundt. Valonia, eit material som ein brukar ved garveri, er frøgøymet til ei eikenøtt som veks i området, og som har fått namnet sitt frå byen.

## Soge
Vlorë er ein av dei eldste byane i Albania og vart grunnlagd på 500-talet fvt. som ein gresk koloni kalla Aulōn, og ein av tre slike koloniar langs kysten av Illyria. Han vart første gong nemn Klaudios Ptolemaios (Geographia, III, xii, 2). Andre geografiske dokument, slik som Peutinger sin «Tabula» og «Synecdemus» av Hierocles nemnar òg byen. Byen vart ei viktig hamn i Romarriket, då han var ein del av Epirus Nova.

Den 28. november 1912 utropte Ismail Qemali albansk sjølvstende i Vlorë.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at dei tidlegare bykommunane Vlorë og Orikum vart slått saman med landkommunane Qendër Vlorë, Novoselë og Shushicë. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Vlorë.

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Vlorë. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Vlorë.

## Folketal

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer dels på «[[:en:Vlorë|Vlorë]]» frå , den 30. august 2016.*  

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Vlora kommune, offisiell side (albansk og delvis engelsk) 
* Byen Vlora (albansk) 
* Bilete av Vlorë (albansk) 
* Bilete av Vlora
Elbasan

**Elbasan** (albansk *Elbasan* eller *Elbasani*) er ein by og ein kommune i Albania, og er administrasjonssenteret til regionen med same namn. Elbasan ligg sentralt i landet ved elva Shkumbin og er ein av dei største byane i Albania med om lag 115&nbsp;000 innbyggjarar i kommunen (2023). Kommunen, som i nord grensar til regionen Tirana, har eit areal på 872 kvadratkilometer.

## Historie
Det var romarane som grunnla byen og bygde festningar her, men det var først på 1600-talet at byen utvikla seg frå ei festning (El Basan), bygd av den tyrkiske sultanen Mehmed II i 1466.

Fram til Den andre verdskrigen var Elbasan ein av dei finaste ottomanske byane i Albania, med ei blanding av bygningar frå Austen og mellomalderen , smale brusteinsgater og ein stor basar der ein framleis kunne høyre tyrkisk. Innanfor bymurane var det eit eige kristent område, i utkanten av byen eit vlacher-distrikt og fleire fine moskear og islamske bygningar. På denne tida var det om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar i byen.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Elbasan vart slått saman med landkommunane Labinot-Fushë, Labinot-Mal, Gjinar, Shushicë, Gjergjan, Funarë, Shirgjan, Tregan, Gracen, Bradashesh, Zavalinë og Papër. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Elbasan.

## Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var den dåverande bykommunen Elbasan hovudstad i distriktet Elbasan. Den dåverande bykommunen omfatta berre sjølve byen Elbasan.

## Folketal

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Elbasan-distriktet, offisiell side på albansk 
* Bilete
* elbasani.com
* Fotballaget i Elbasan
Nynazisme

**Nynazisme** er ei nemning på grupper som held oppe nazistisk ideologi og delvis praksis i etterkrigstida, det vil seie etter 1945, då Hitler-regimet fall. Nynazistar vil gjerne òg leggje stor vekt på historie-revisjonisme, det vil seie holocaustfornekting og generell apologi for Nazi-Tyskland. Tilsvarande grupper i høve til regima til Francisco Franco og Benito Mussolini, kan kallast ny-fascistiske. På den ekstreme høgresida finst det i mange land grupperingar med slike tendensar i ulik grad.
Kiss

***Kiss*** (eller **KISS**) er eit amerikansk hardrock-band skipa i 1973 av Gene Simmons, Paul Stanley, Peter Criss og Ace Frehley i New York. Gruppa kjennemerka seg ved utrerte klede, sminka fjes og sceneførestillingar med mellom anna flammesluking, blodspytting og rykande gitarar. Kiss har selt meir enn 80 millionar plater verda over.

## Album
* *[[Kiss (album)|Kiss]]*
* *Hotter Than Hell*
* *Dressed To Kill*
* *Alive*
* *Destroyer*
* *Rock and Roll Over*
* *Love Gun*
* *Alive II*
* *Gene Simmons*
* *Paul Stanley*
* *Ace Frehley *
* *Peter Criss*
* *Dynasty*
* *Unmasked*
* *Music from The Elder*
* *Creatures of the Night*
* *Lick It Up*
* *Animalize*
* *Asylum*
* *Crazy Nights*
* *Hot in the Shade*
* *Revenge*
* *Alive III*
* *KISS Unplugged*
* *Carnival of Souls: The Final Sessions*
* *Psycho Circus*
* *The Box Set*
* *KISS Symphony: Alive IV*
* *Sonic Boom*

## Bakgrunnsstoff
* Kissonline.com - Offisiell nettstad
* Kissarmynorway.com - Norsk fanside
Det islandske flagget

**Det [[Island|islandske]] flagget** er blått med ein kvitkanta raud kross. Det vart offisielt flagg 19. juni 1915, men hadde vore brukt uoffisielt sidan 1913. Som i flagga til dei andre nordiske landa vert den nordiske krossen nytta. Før dette flagget vart laga var eit flagg med kvit kross på blå duk i bruk, men det var aldri godkjend av dei danske styresmaktene.

Statsflagget er utan riksvåpen, men har splitt. Island har ikkje militære styrkar og har heller ikkje noko orlogsflagg. Frå statsflagget vert det danna andre statstjenesteflagg, slik som tollflagget. Dette har ein sylv T i det øvste feltet ved stonga. Presidentenflagget har riksvåpenet i senteret av krossen. 

## Kjelder

* Icelandic National Flag frå Statsministerens kontor
----
*Denne artikkelen byggjer på «Islands flagg» henta frå Wikipedia på bokmål 12. februar 2007. 

## Bakgrunnsstoff
Omvikdalen

**Omvikdalen** er eit dalføre i Kvinnherad kommune i Vestland.

Dalen ligg på søraustsida av Hardangerfjorden om lag 4 km sør for Rosendal. Han er ein typisk U-dal graven ut av isen, om lag 5 km lang og 1 km brei. I den flate dalbotnen ligg ei breavsett morene som elva etter kvart har grave ut til terrassar. På begge sider av dalen går fjella opp mot 1000 meter over havet. Fylkesveg 500 (tidlegare riksveg 48) går gjennom bygda, og det går veg opp dalen til Matre og inn mot Folgefonna.

Ved sjøen ligg Dimmelsvik, den gamle tingstaden for området, med tinghuset. Her var også handelsstad. Dimmelsvik er også postadressa for bygda. Lenger opp i dalen ligg forfattaren Jens Tvedt sin barndomsheim, med ei samling av bøkene hans. I bygda finn ein også Nistovetunet og Bakkastova, to gamle røykstover, eigde av Sunnhordland museum.

I dag er bygda eit viktig jordbruksområde, med vekt på mjølkeproduksjon og sauedrift.

Bygda har eigen barneskule og barnehage.
Andorransk geografi

Andorra er med ei flatevidd på 468 km² eitt av verdas minste land. Mesteparten av Andorra er kupert fjellterreng, og landet har ein gjennomsnittshøgd over havet på 1&nbsp;996 meter. Tre smale dalar går saman til Valiraelva, som er det lågaste punktet i Andorra med 870 meter over havet. Elva går vidare inn i Spania.

Landet har eit temperert klima, men noko lågare temperaturar enn grannelanda på grunn av høgda, så det kjem gjerne snø om vinteren. Sommaren er derimot tørr og varm.

; Posisjon:
: Sørvest-Europa, mellom Frankrike og Spania
; Koordinatar:
: 
; Kartreferanse:
: Europa
; Flatevidd:
:* Totalt: 468 km²
:* Land: 468 km²
:* Vatn: 0 km²
; Landegrenser:
:* Totalt: 120,3 km
:* Grenseland: Frankrike 56,6 km, Spania 63,7 km
; Kystlinje:
: 0 km (omgitt av land)
; Klima:
: Temperert; kalde vintrar med snø, og varme, tørre somrar. 
; Terreng:
: Kupert fjellterreng med smale dalar
; Høgder:
:* Lågaste punkt: Riu Runer 840 m
:* Høgaste punkt: Coma Pedrosa 2&nbsp;946 m
; Naturressursar:
: Vasskraft, mineralvatn, tømmer, jernmalm, og bly. 
; Arealbruk:
:* Dyrkande jord: 2,2 %
:* Permanente avlingar: 0 %
:* Permanente beite: 45 %
:* Skogområde: 35 %
:* Andre: 16 % (1998 estimat)
; Naturskadar:
: Laviner, snøras
; Miljøspørsmål:
: Avskoging; overbeiting av fjellbeite fører til erosjon, luftforureining, kloakkbehandling og disponering av fast avfall. 
; Internasjonale miljøavtalar:
:* Medlem av: Miljøfarleg avfall

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Geography of Andorra|Geography of Andorra]]» frå ,  den 12. februar 2007.*
Valira

**Valira** er ei elv i Andorra med ei lengd på 44 km, og ei av sideelvene til Segre, som igjen er ei av sideelevene til Ebre (Ebro). Ho munnar ut i Segre i La Seu d'Urgell.
Coma Pedrosa

**Coma Pedrosa** er det høgaste punktet i Andorra. Det ligg nordvest i miniputtlandet i Pyreneane med ei høgd på 2&nbsp;942 m. Den næraste landsbyen er Arinsal i La Massana.

Fjelltoppen er eit populært mål for fjellklatrar. Han er ikkje teknisk vanskeleg, men anstrengande. Fleire små fjellvatn og tjern ligg i fjellsida, til dømes Estanys de Baiau, som ligg på vestsida av fjellet på den spanske sida av grensa. 

## Bakgrunnsstoff
* Fjellturar i Andorra 
* Tur på Coma Pedroas
Corto Maltese

**Corto Maltese** er ein teikneseriefigur skapt av den italienske kunstnaren Hugo Pratt.

Han vart fødd i Valletta på Malta 10. juli 1887. Faren var ein sjømann frå Cornwall, mora ein trollkunnig sigøynar frå Gibraltar.

Corto Maltese vart sjølv sjømann, og opplever eventyr i mange verdsdelar i tida om lag 1900 til 1925.

Han er ein fri person, utan band til nasjonar, religionar eller ideologiar, men med godhug for den fattige og undertrykte.

## Kjelder
Namibørkenen

**Namibørkenen** er ein ørken i Namibia og ein del av nasjonalparken Namib-Naukluft, som er ein av dei største i Afrika. Namnet «Namib» kjem frå namaspråket. Ørkenen dekkjer eit område på om lag 50&nbsp;000 km², og strekkjer seg 1&nbsp;600 km langs kysten av Atlanterhavet i Nambia, som er kalla opp etter ørkenen. Frå aust mot vest strekkjer ørkenen seg 50 til 150 km. Namibørkenen strekkjer seg òg inn i sørvestlege område av Angola.

Området er rekna for å vere den eldste ørkenen i verda, og har vore uttørka eller delvis uttørka dei siste 80 millionar åra. Området er tørt på grunn av den kalde Benguelastraumen, som går langs kysten av Sørvest-Afrika. Den kjølige havoverflata kjøler ned lufta over slik at ho søkk, og dermed motverkar skydanning og nedbør. Området har mindre enn 10 mm nedbør i året, og er nesten heilt aude.

Ein har derimot fleire uvanlege plante- og dyreartar i ørkenen. Ein av desse er *[[Welwitschia mirabilis]]*, ein av dei mest uvanlege artane. *Welwitschia* er ein slag busk, men har berre to lange reim-forma lauv, som han har gjennom heile levetida. Desse lauva kan verte fleire meter lange, og er krokete og vridde på grunn av ørkenvinden. Pælerota til busken utviklar seg til ei flat, konkav skive gjennom levealderen. *Welwitschia* er kjend for å kunne overleve i dei ekstremt tørre forholda i Nambiørkenen, og for stundom tilført fukt frå havtåke.

Sjølv om ørkenen stort sett er utilgjengeleg og ikkje folkesett, finst det enkelte busetnader ved Sesriem, nær Sossusvlei og ei stor gruppe sanddyner som er opp mot 340 meter høge og dei høgaste sanddynene i verda. Det komplekse og regelmessige sanddynemønsteret har trekt til seg geologar i lange tider, men dei er framleis lite forstått. 

Vekselverknaden mellom den fuktige havlufta via sørlege vindar og den tørre lufta frå ørkenen skapar ofte tåke og kraftige straumar, noko som ofte har ført til at skip har mista retninga og forlist. I lag med Skjelettkysten lenger nord, er området kjend for mange skipsforlis. Nokre av skipa ligg opp til 50 meter inn på land, sidan ørkenen sakte kryp vestover i havet. 

Namibørkenen er eit viktig område for utvinning av wolfram, salt og diamantar.

Ein kan nå ørken med småfly frå Windhoek (hovudstaden i Namibia, om lag 480 km aust for midten av ørkenen), Swakopmund og Walvis Bay i den nordlege enden av ørkenen, eller på land via grusvegar. 

## Kjelder
* *National Geographic*, Januar 1992, s. 54-85.
* Sanddynemønster i Namibørkenen frå NASA Earth Observatory 
* Namib-Naukluft fotogalleri 
* Namibørkenen fotogalleri 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Namib|Namib]]» frå ,  den 12. februar 2007.*
Kristian Ødegård

**Bent Kristian Ødegård** () er ein norsk programleiar og regissør frå i Oslo. Han er kjend for å ha stått bak serien *Nissene på låven* på TVNorge og for si etterlikning av Roald Øyen i rolla som programleiar for påske- og julenøttene på TV 2. Han vart for fullt kjend då han vann Ødegård *[[Skal vi danse]]* på TV2 i 2006. I tillegg er han kjend for sitt samarbeid med Dag Otto Lauritzen i programma *På hjul med Dag Otto*, *På tur med Dag Otto,* *Huskestue* og *Kompani Lauritzen*.

## Bakgrunn
Kristian Ødegård vaks opp i Oslo. I ein alder av åtte byrja han på danskeskule. Han er utdanna ved Lambertseter videregående skole, Luftforsvarets befalsskole frå 1993 til 1994 og Westerdals reklameskole frå 1996 til 1998.

I samband med produksjonen av *Nissene på låven* i 2001, stifta Ødegård selskapet Seefood TV saman med Espen Eckbo og Aleksander Herresthal.

I 2006 var Ødegård med som kjendisdeltaker i underholdningsprogrammet *[[Skal vi danse]]* på TV 2. Ødegård vann konkurransen og året etter vart han programleiar for det samme programmet saman med Guri Solberg. Ødegård har òg vore programleiar for *[[Gullfisken]]* og ei rekkje andre arrangement. 

Frå 2010 sykla Ødegård rundt i Europa saman med Dag Otto Lauritzen i programmet *På hjul med Dag Otto*, frå og med tredje sesong endra dei namnet til *På tur med Dag Otto*.

## TV-produsent
* *[[Nissene på låven]]*, TVNorge 2001
* *[[Nissene bak låven]]*, TVNorge 2002
* *[[På klozz hold]]*, TVNorge, 2002
* *[[Tonight med Timothy Dahle]]*, TV 2 2003
* *[[TV 2-nøttene]]*, TV 2 2004–2008
* *[[Jul i Tøyengata]]*, TVNorge 2006
* *[[Lille Nøtteaften]]*, TV 2 2006–2008
* *[[Nissene over skog og hei]]*, TVNorge 2011

## Programleiar
* *[[Nissene på låven]],* TVNorge, 2001
* *[[TV 2-nøttene]],* TV 2, 2004–2008
* *[[Lille Nøtteaften]]*, TV 2 2007–2008
* *[[Skal vi danse]],* TV 2, 2007–2010
* *[[Gullfisken]],* TV 2, 2008
* *[[På hjul med Dag Otto]],* TV 2, 2010 og 2013
* *[[På tur med Dag Otto]],* TV 2, 2014–2018
* *[[Huskestue]]*, TV 2, 2015–2022
* *[[Kompani Lauritzen]]*, TV 2, 2020–2022

## Prisar
* Gullblyanten, gull i samfunnsinfo, 1999, sølv i interaktive medier, 2000
* Aftenpostens revypris, 2000
* *Nissene på låven* nominert til Amandaprisen 2002 i klassen beste dramatiske fjernsynsproduksjon
* Gullrutennominert for beste humorprogram, *[[TV 2-nøttene]]*, 2005 og 2006
* Gullruten 2016 i klassen beste mannlige programleder for *Huskestue*
### Nominasjonar
* Nominert til Gullruten 2018 i klassen beste mannlige programleder for *Huskestue*
* Nominert til Gullruten 2019 i klassen beste programleder sammen med Dag Otto Lauritzen for *[[På tur med Dag Otto]]*
* Nominert til Gullruten 2022 i klassen publikumsprisen sammen med Dag Otto Lauritzen for *[[Kompani Lauritzen]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristian Ødegård|Kristian Ødegård]]» frå ,  den 6. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Kristan Ødegård - Fjernsynsprodusent og tulleprogramleiar
David Livingstone

**David Livingstone** (fødd 19. mars 1813 i Blantyre ved Glasgow i Skottland, død 1. mai 1873 i Chitambo ved Bangweulusjøen) var ein skotsk misjonær og afrikaforskar. 

Sitatet «*Dr. Livingstone, I presume?*» (Dr. Livingstone, formodar eg?) skriv seg frå då oppdagaren Henry Morton Stanley etter lang tid med leiting trefte på Livingstone i 1871 i Ujiji ved Tanganyikasjøen.

Stanley klarte ikkje å overtale Livingstone til å reise heim til Storbritannia saman med han. David Livingstone døydde to år etter. Lokalbefolkninga gravla hjarte hans i Afrika, etter Livingstone sitt eige ynskje. Dei øvrige jordiske leivningane frå han vart tekne til England og gravlagt i Westminister Abbey i London.
Elin Sogn

**Elin Siobhan Sogn** () er ein norsk skodespelar fødd i Belfast i Nord-Irland.

Sogn blei først kjend gjennom rolla som Julie Anker-Hansen i såpeserien *[[Hotel Cæsar]]* på TV 2.

Scenedebuten hennar kom i 1997 på Den Nationale Scene som den unge jenta i *Nora Scheherazades drømte liv*.

## Teater

## Film og fjernsyn
David Lane

**David Eden Lane** () var ein ny-nazistisk leiar og forfattar frå Iowa i USA. Han var ein av grunnleggjarane av organisasjonen The Order, og forfatta «14 Words», ei slags truvedkjenning for kvite rasistar. Han var også medlem av John Birch Society, Ku Klux Klan og Aryan Nation.

Lane blei dømd for medverknad til drapet på radioprataren Alen Berg. Han døydde medan han sona ei fengselsstraff på 190 år i Terre Haute i Indiana.
James Hetfield

**James Alan Hetfield** () er ein musikar frå USA. Han er vokalist i heavy metal-/ thrash metal-gruppa Metallica, og har vore med der frå starten av.
Andreas Baader

**Andreas Bernd Baader** () var ein sentral person i den venstreorienterte terrororganisasjonen Rote Armee Fraktion (RAF), òg kjend som *Baader-Meinhof-banden*. 

Andreas Baader, Ulrik Meinhof og Gudrun Ensslin var dei mest sentrale personane ved skipinga av RAF i 1968. Gjennom 70-talet gjennomførte dei fleire store terroraksjonar, mellom anna flykapring, brannar og kidnappingar.

Andreas Baader var i fengsel fleire gonger. Til slutt vart han i 1977 dømd for fleire drap, drapsforsøk og for å ha vore med å stifta ein terrororganisasjon. Baader døydde i fengselet seinare same år, etter å ha vorte skoten. Forklaringa frå offisielt hald var at han og Jan-Carl Raspe hadde teke sjølvmord. Irmgard Möller, ein annan RAF-medlem som sat inne saman med dei, vart funnen med fire knivstikk, men overlevde. Ho hevdar at dødsfalla var utanomrettslege avrettingar.
Boyle-Mariotte-lova

**Boyle-lova** eller **Bolye-Mariotte-lova** er ei lov i fysikken som seier at produktet av trykket, t, og volumet, v av ein gass ved konstant temperatur er konstant.

:PV = k

Lova er oppkalla etter engelskmannen Robert Boyle, som kom fram til forholdet i 1660 og av franskmannen Edmé Mariotte som kom fram til det same resultatet uavhengig av Boyle i 1676. Lovene vert ofte kalla Boyle-lova i England og Mariotte-lova i Frankrike. 

Lova kan utleiast frå idealgasslova 

:PV = nRT. 

Lova gjeld i røynda berre for ein idealgass, men kan nyttast for verkelege gassar ved lågt trykk (under nokre få atmosfærar). 

## Kjelder
*
Erfjord kommune

**Erfjord** var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Rogaland fylke. Kommunen vart oppretta då Jelsa kommune vart delt i to 1. januar 1914. Erfjord hadde 617 innbyggjarar ved opprettinga. 

1. januar 1965 vart Erfjord slegen saman med Sand og Suldal kommunar og delar av Jelsa og Imsland til den nye Suldal kommune. Erfjord hadde på dette tidspunktet 610 innbyggjarar.

## Bakgrunnsstoff
*
Tinglysing

**Tinglysing** er ei offentleg registrering av dokument om eigedomsrett, bruksrett, panterett og andre rettar i fast eigedom. I registeret har kvar eigedom i landet eit grunnboksblad der dokumenta vert noterte. Ansvaret for tinglysinga har lege hos sorenskrivarkontora i mange hundre år, men er nyleg overført til Statens Kartverk på Hønefoss. 

Ålmenta skal langt på veg kunne stole på det eigartilhøvet og dei hefta som grunnboka viser. Tinglysing er såleis eit viktig verktøy for omsetnad og finansiering av fast eigedom.

* Reglane om tinglysing finst i Lov om tinglysing av 07.06.1935 og tilhøyrande føresegner.

* Reglane om kostnadene ved tinglysing finst i Lov om rettsgebyr av 17.12.1986 og Lov om dokumentavgift av 12.12.1975.
Astrid Krog Halse

**Astrid Krog Halse** () var ein norsk lærar og lyrikar, som er kjend for dikt på meldalsmål. 

Astrid Krog Halse var fødd inn i ein lærarfamilie. Som vaksen arbeidde ho  òg som lærar, først på Ørlandet og i Hommelvika, før ho slo seg til ro ved Strindheim skole i Trondheim.

## Verk
Krog Halse skreiv dei fleste dikta i tida si i Trondheim, men dei var sterkt påverka av oppveksten i Meldal. Debuten kom i 1961 med diktsamlinga *Marimesse*. I alt gav ho ut elleve diktsamlingar for born og vaksne, nokre av dei var gitt ut privat. Ho las sjølv fleire av dikta sine i *Ønskediktet* medan dette programmet gjekk i NRK radio. Ho fekk Meldal kommune sin kulturpris i 1998. *Målet hennar mor*, dikt i samling, kom på eit lokalt forlag i 2000. Ho har også skrive barneskodespel og lokalhistorie frå Meldal.

Mange av dikta har gode kjelder i dialekt og historie i Meldal. Meldalsdialekten høyrer til gruppa indre sørtrøndermål.

Dikta varierer mellom naturskildringar, dystre eller muntre historier, regler eller personlege tema. Dikta har bunde, taktfast form og har inspirert mange musikarar til tonesetting.

Musikkgruppa Gåte sette musikk til fleire av tekstane hennar. Mange andre komponistar og musikarar har også sett toner til dikta til Astrid 
Krog Halse. Eit utval av desse er medteke under.

## Privat
Halse var svigerdotter til forfattaren Leif Halse.

Dei siste åra av livet levde Krog Halse på Ranheim sjukeheim i Trondheim.

## Diktsamlingar
* 1961 - *Marimesse*, debut
* 1964 - *Løssi-natta*
* 1966 - *Gull over gråstein*
* 1968 - *Trettondagskvelden*
* 1969 - *Oska og elden*
* 1970 - *Dolsi Dalom: åt bånnom*
* 1973 - *Storofsin*
* 1974 - *Ante i Åsa*, barnedikt
* 1975 - *Myrull*
* 1982 - *Medaldal med segn og soge*
* 1994 - *Gardgras*
* 2000 - *Målet hennar mor*, inneheld alle dikta hennar nb.no Utvalde dikt er illustrert av Kai Krog Halse

## Tonesettingar (utval)
* 2022: Ronny Kjøsen og Ingrid Storlimo, Advent (single)
* 2013: Marthe Belsvik Stavrum: «Eg siglar min båt» på CD-en *Speilets tale*
* 2012, 2015: Heidi Skjerve, i alt 6 tonesettingar: 3 på CD-en *Vegen åt deg*, 2 på CD-en *Jazz frå skogom*, 1 på CD-en *Still*.
* 2008: Wenche Hovstein Olsen: 5 tonesettingar
* 2008, 2015, 2020: Karstein Mauset, i alt 14 tonesettingar: 4 på CD-en *Bastuba* (med Perikom), 3 på CD-en *Flomål* (med Perikom), 7 på CD-en *Fredlaus*
* 2003-2005: Gåte: I alt 6 tonesettingar på CD-ane *Gåte*, *[[Jygri]]* og *[[Iselilja]]*
* 1990? Ronny Kjøsen: 3 tonesettingar/arrangement
* 1985-1990: Laila Fagerhaug Grut, i alt 23 tonesettingar: Dei fleste på kassettane *Låt og Olåt*, *Kåsså Råsså* og *Ante i Åsa*
* 1982-1985: Tor Haldberg: 22 tonesettingar
* 1970-1979: Per Hjort Albertsen: 8 tonesettingar, 5 på CD-en *Selected Works* i 2013
* 1970: Geirr Tveitt: Eg møte deg alder, på CD-en *Tonen* med Birgitte Grimstad.
* 1964-1976: Sigmund J. Stai: 7 tonesettingar
* 1961: Paul Okkenhaug: No kime' alle klokkun

## Kjelder

*Diktinga lever vidare , Avisa Sør-Trøndelag
*
*Sunndal folkebibliotek  og Sør-Fron bibliotek
*Wangsmo antikvariat - 2
Nervesystemet

**Nervesystemet** til eit dyr samordnar muskelaktivitet, overvakar organa, tek imot og sender vidare meldingar frå sansesystema, og startar handlingar. 

## Nervesystemet hos virveldyr

Nervesystemet hos virveldyr blir ofte delt inn i sentralnervesystemet (CNS) og det perifere nervesystemet (PNS). Sentralnervesystemet består av hjernen og ryggmergen, medan det perifere nervesystemet består av alle dei andre nevronane som ikkje er med i sentralnervesystemet — størstedelen av det ein til vanleg kallar nervar.

Det perifere nervesystemet delar ein inn i det somatiske nervesystemet og det autonome nervesystemet. Det somatiske nervesystemet er ansvarleg for å samkjøra rørslene til kroppen og å ta imot inntrykk utanfrå. Det autonome nervesystemet er den ufrivillige delen av nervesystemet, der alle prosessar i indre organ blir styrt. 

Det autonome nervesystemet er delt inn i det sympatiske nervesystemet og det parasympatiske nervesystemet. Det sympatiske nervesystemet svarer på stress og truande farar ved å auka blodtrykk og puls, skapa ei kjensle av opphissing, og gjera andre fysiske endringar. Det parasympatiske nervesystemet er aktivt når eit individ kviler og kjenner seg avslappa, og er ansvarleg for oppgåver som samantrekking av pupillar, senking av puls, utviding av blodkar og stimulering av fordøyelse og forplantingsorgan.
Slimål

**Slimål** (*Myxine glutinosa*), også kalla **pirål** og **sleipmark**, er ein fisk som lever i saltvatn. Han er ein rundmunn i klassen slimålar, og ikkje i nær slekt med europeisk ål.

## Utsjånad
Slimålen er som vaksen 35 til 60&nbsp;cm lang, rosafarga og utan skjel. Han har ikkje eigentlege finnar, mein ein hudfold langsetter bakkroppen. Langs buken har han slimkjertlar og rundt munnen har han fire tentaklar. Augene er tilbakedanna, og med nedsett funksjon. Slimålen er hermafroditt fram til kjønnsmodning. Befruktinga skjer truleg utvendig, og yngelen klekkast utan larvestadie.

## Habitat
Han finst langs heile norskekysten, og elles i det nordlege Atlanterhavet, på eit djup frå 20-40 meter og ned til 600, i ekstreme tilfelle 2000 meter. Slimålen lever på blaut botn, der han ofte grev seg ned. Han vil ha temperatur under 10 grader og vatn med 32 promille salt.

Han lever hovudsakleg av åtsel, mellom anna av daud og halvdaud fisk, og er difor ein plage i botngarn og liner kor han går på fanga fisk. Han et også børstemark, havsniglar og anna.

Kjøttet er velsmakande, men ikkje bruka i Noreg.

## Kjelder

* Store Norske Leksikon
* Frank Emil Moen: *Dyreliv i havet. Nordeuropeisk marin fauna*. Internettutgåva 
* Forskningsnytt  frå NTNU
* Om slimål på Newton
Jerevan

**Jerevan** er hovudstaden og den største byen i Armenia. Han ligg ved elva Hrazdan, og er det administrative, kulturelle og industrielle senteret i landet. 

I dag har byen litt over éin million innbyggjarar i 2022.

## Namn
Jerevan blir skrive Երեւան eller Երևան med armensk skrift, İrəvan på aserbajdsjansk og Ереван på russisk. Ein kan stundom skriva namnet som *Erevan* med latinske bokstavar, og byen er tidlegare blitt kalla *Erebuni* og *Erivan*.

## Historie
Soga om Jerevan går heilt tilbake til 700-talet fvt., då den urartuiske festninga Erebuni vart bygd i 782 fvt. Byen låg langs Silkevegen, den viktigaste handelsruta mellom Europa og Asia, og var derfor strategisk viktig. Jerevan har vore kontrollert av både arabarar, persarar og Det osmanske riket før Russland annekterte byen i 1828. Mellom 1917 og 1991 var byen ein del av Sovjetunionen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gjumri

**Gjumri** (armensk Գյումրի) er ein by nordvest i Armenia, og den største byen og hovudstaden i provinsen Sjirak. Han ligg om mlag 120 km frå hovudstaden Jerevan og med eit innbyggjartal på 150&nbsp;917 (2001), er han den nest største byen i Armenia.

Namnet på byen har vorte endra mange gonger gjennom historia. Han vart først kalla Kumayri eller Gjumri, så Aleksandropol (gresk Αλεξανδρουπολις, russisk Александрополь, 1840-1924), så Leninakan (russisk Гюмри, 1924-1990), så Gjumri igjen.

## Historie

Greske kolonistar i antikken grunnla sannsynlegvis byen på 400-talet fvt., men ein annan teori er at kimmeriarar grunnla byen 300 år tidlegare, sidan dei erobra området i 720 fvt. og at byen opphavleg heitte Kumayri. Byen byrja derimot ikkje å vekse før russarane bygde ei festning her i 1837.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gjumri|Gjumri]]» frå ,  den 13. februar 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* www.gyumricity.am
* Surp Amenaprkich-katedralen i Gjumri
Waffen-SS

**Waffen-SS** var den militære greina av NSDAP-organisasjonen Schutzstaffel (SS). Kjernen til det framtidige Waffen SS vart skapa i Berlin i 1933 med etableringa av ei spesiell *Stabswache* (stabsvakt), og etter dette *SS-Verfügungstruppe* i 1938. Under andre verdskrig blei Waffen-SS i stor grad bruka som ein elitestyrke. Heinrich Himmler var som *[[Reichsführer-SS]]* øvstkommanderande gjennom heile krigen.

## Norsk deltaking
Over fire tusen nordmenn var med i Waffen SS, og mange av dei kjempa på austfronten.
## Kjente soldater i Waffen-SS
*Gerhard Bremer
*Sepp Dietrich
*Herbert Otto Gille
*Kurt Meyer
*Joachim Peiper
*Otto Skorzeny
*Felix Steiner

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Om Waffen-SS i ''Norsk krigsleksikon''
* Om Waffen-SS (på engelsk)
* Einingar i Waffen-SS 
* Nordmenn i Waffen-SS
* «Norske Waffen-SS-frivillige og folkemord» - kronikk av Bernt Rougthvedt og Terje Emberland
* Norske frontkjemparar i tysk teneste (på engelsk)
Ski-VM 2007

**Verdsmeisterskapen i Nordiske greiner 2007** vart arrangert i Sapporo i Japan i perioden 22. februar–4. mars 2007. Meisterskapen var det 47. ski-VM i historia. Det vart konkurrert i tre greiner, langrenn, hopp og kombinert. På VM-programmet var det lista opp 18 øvingar og det vart dermed delt ut 54 medaljar totalt: 18 gull, 18 sølv og 18 bronsar. Noreg vann 16 medaljar totalt og vart beste nasjon under meisterskapen.

Opningsseremonien og sprintkonkurransane i langrenn og kombinert vart avvikla i og ved *Sapporo Dome*, eit innadørs idrettsannleg for fotball. Hoppbakken Miyanomori, bygd i 1970 i forkant av Vinter-OL 1972, vart brukt til skihopping i normalbakke og i kombinert. Hopprenna i storbakke, både spesielt hopprenn og kombinertrenn, føregjekk i Okurayama-bakken. Shirahatayama var ei opptil 25 km lang langrennsløype.

## Langrenn menn
### Sprint, klassisk stil



**Dato**: 22. februar 2007



### 15 km fristil



**Dato**: 28. februar 2007



### 30 km duathlon



**Dato**: 24. februar 2007



### 50 km fellesstart, klassisk stil



**Dato**: 4. mars 2007



### Sprintstafett



**Dato**: 23. februar 2007



### 4 x 10 km stafett



**Dato**: 2. mars 2007



## Langrenn kvinner
### Sprint, klassisk stil



**Dato**: 22. februar 2007



### 10 km fristil



**Dato**: 27. februar 2007



### 15 km duathlon



**Dato**: 25. februar 2007



### 30 km fellesstart, klassisk stil



**Dato**: 3. mars 2007



### Sprintstafett



**Dato**: 23. februar 2007



### 4 x 5 km stafett



**Dato**: 1. mars 2007



## Kombinert
### Normalprogram (normalbakke & 15 km)



**Dato**: 3. mars 2007



### Halvprogram (storbakke & 7,5 km)



**Dato**: 23. februar 2007



### Lagkonkurranse



**Dato**: 25. februar 2007



## Skihopping
### Normalbakke



**Dato**: 3. mars 2007



### Storbakke



**Dato**: 24. februar 2007



### Lagkonkurranse, storbakke



**Dato**: 25. februar 2007



## Medaljeoversyn

## Den norske VM-troppen
**Langrenn kvinner**
* Marit Bjørgen
* Ella Gjømle
* Astrid Uhrenholdt Jacobsen
* Therese Johaug
* Betty Ann Nilsen
* Vibeke Skofterud
* Kristin Størmer Steira
* Kristin Stemland

**Langrenn menn**
* Anders Aukland 
* Lars Berger
* Ole Einar Bjørndalen
* Frode Estil
* Tor Arne Hetland
* Odd-Bjørn Hjelmeset
* Tore Ruud Hofstad
* Petter Northug
* Eldar Rønning
* Jens Arne Svartedal
* Simen Østensen

**Skihopping**
* Anders Bardal
* Tom Hilde
* Anders Jacobsen
* Roar Ljøkelsøy
* Sigurd Pettersen

**Kombinert**
* Håvard Klemetsen
* Iver Markengbakken
* Magnus Moan
* Espen Rian
* Jan Schmid
* Petter Tande
Obtest

**Obtest** er eit band frå Litauen som spelar ei form for folk metal. Då bandet byrja å spela saman i 1992 heldt dei seg til death metal-sjangeren, men utvikla seg etter kvart til eit svartmetallband. Sjølv kallar dei musikken sin for «heidensk krigsheavy metal». Musikken deira kan kanskje best definerast som melodisk heavy metal, med ein vokaltype som er noko glottal og unik. Det var mellom anna denne vokaltypen som har gjort at bandet ikkje har fått stor oppslutning i Noreg.

Tekstane deira er på litauisk, og dei har eit gjennomgåande tema som tar for seg krigar, legender, mytologi, og gamal baltisk naturreligion.

## Medlemmer

* Sadlave - Gitar
* Baalberith - Vokal
* Demonas - Bassgitar
* Insmuth - Trommer
* Enrikas Slavinskis - Gitar

## Utgjevne plater

* Oldness coming (Demo, 1995)
* Live at Poltergeist (Demo, 1995)
* Prieš Audrą (Demo, 1995)
* **Tūkstantmetis** (CD, 1997)
* 9 9 7 (EP, 1998)
* Prisiek (EP, 2001)
* **Auka Seniems Dievams** (CD, 2001)
* Dvylika JuodVarnių (EP, 2003)
* Tvynei (Video/VHS, 2004)
* **Iš Kartos Į Kartą** (CD, 2005)
**Prieš Audrą* (mini-LP, 2006)
**Gyvybės medis* (album, 2008)

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

* Bandets heimeside
* Encyclopaedia Metallum
Ostrakisme

**Ostrakisme** (frå gresk *ostrakon*, 'leirtavle') var ein skikk i det gamle Aten, landlysing i 10 år av uynskte politikarar og samfunnsborgarar etter folkerøysting.

Dette var ikkje nokon straff eller hadde noko med rettsvesen å gjera, det heldt at nokon fekk mobilisert eit fleirtall til å ynskje vedkommande ut av byen. Medan det i nokre høve var tydeleg at det var retta sinne mot den som blei forvist, kunne prosessen også brukast som eit verktøy for å unngå politiske konfliktar eller bli kvitt ein person som ein trudde kunne bli ein tyrann.
Norsk Luthersk Misjonssamband

**Norsk Luthersk Misjonssamband** (**NLM**) er ein norsk lekmannsorganisasjon som reknar seg sjølv som å vere «i kyrkja, men ikkje under kyrkja». Med dette meinast at organisasjonen er sjølvstyrande – og ikkje reknar seg sjølv for å vere underlagt korkje staten eller biskopane.

## Historie

Organisasjonen vart skipa i 1891 for å senda misjonærar til Kina, då under namnet «Det norske Kinamissionsforbund» folkeleg omtala som «Kinamisjonen». Opptakten til skipinga av organisasjonen fann stad i Bergen kvar nokre kvinner som hadde «fått stor naud» for Kina og kinesarane kontakta forkynnaren Johannes Brandtzæg og fekk han med på å skipa organisasjonen. Brandtzæg vart òg organisasjonens første generalsekretær.

## Nye arbeidsmarker

Då organisasjonen nærma seg 60 års alder, like etter andre verdskrigen, vart arbeidet i Kina stogga, grunna kommunistane si maktovertaking der, og ein laut finna nye arbeidsmarker. Etiopia vart tidleg vald – men organisasjonen heldt fram arbeidet både i Hongkong og på Taiwan i tillegg til å byrja utstrekt arbeid i fleire afrikanske land – og i Sør-Amerika. 
Sidan arbeidet i Kina tok slutt vart det også naturleg for organisasjonen å endra namn – og dermed vart namnet Norsk Luthersk Misjonssamband teke i bruk. NLM er i dag ein av Europas største misjonsorganisasjonar.

## Misjon

Totalt har Norsk Luthersk Misjonssamband kring 200 misjonærar som arbeider aktivt i elleve land i tre verdsdelar. Sentralt i arbeidet står evangelisering av «unådde folkeslag», men ein brukar òg ressursar på hjelpearbeid innanfor helse, jordbruk og skule.

## Fakta

Organisasjonen sin logo er ein globus med overliggande kross – og mottoet er «Verda for Kristus». Organisasjonen sin visjon er at Bibelens bodskap skal verta formidla til menneske i utlandet – så vel som i Noreg. Arbeidet i Noreg er utstrekt – med ei lang rekke emissærar som reiser over heile landet.
Arbeidet i Noreg er knytt saman av kring 3000 foreiningar og forsamlingar delt over 16 krinsar. Innanfor dette nettverket driv ein barnelag, juniorklubbar, ungdomslag, kor, misjonsforeiningar, kvinneforeiningar og mannsforeiningar. 

Organisasjonen driv og – anten åleine eller saman med andre – 25 skoler frå grunnskulenivå og helt opp til høgskulenivå. 
Vidare driv organisasjonen 33 leirstader, 38 barnehagar og fire nærmiljøsentra, eitt bokforlag og eitt musikk/media-forlag.
Gjennom dotterorganisasjonen Norea Mediemisjon driv dei ei rekkje lokalradioar og eit omfattande internasjonalt radioarbeid som vert sendt over hele verda. 
Organisasjonen gjev vidare ut bladet *Utsyn* og gratismagasinet *Yapa*. 
På internett driv dei ungdomsportalen dittparadis.no og nettmagasinet *Frukt*, og ein medieklubb for born som vert kalla Superblink.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Damplokomotiv

**Damplokomotiv** er ein type lokomotiv som vert driven av ein dampmaskin. Dei fyrste damplokomotiva kom i drift på 1800-talet, og spela ei viktig rolle for den industrielle revolusjonen. Damplokomotivet blei brukt som transport, som skulle gjere det enklare og raskare å frakte varer til andre stader.

## Sjå òg
* Dampbåt
* Jarnveg

## Bakgrunnsstoff
Ramiro Corrales

**Ramiro Corrales** () er ein amerikansk fotballspelar med meksikansk bakgrunn, som spelar på venstrekanten for San Jose Earthquakes. Corrales kom til Brann frå Ham-Kam føre 2007-sesongen.

Han starta si profesjonelle fotballkarriere i Major League Soccer-klubben San Jose Earthquakes i 1996. I november 1997 gjekk han til den no nedlagde Miami Fusion, og berre et halvt år etter dette gjekk han til MetroStars, der han spelte mykje. I 2001 gjekk han tilbake til San Jose Earthquakes.

Corrales har spelt fire landskampar for det amerikanske a-laget, og  ein del kampar for aldersbestemte landslag.

Han signerte for Ham-Kam 26. november 2004. Vårsesongen 2005 blei øydelagt grunna for lite trening, men han spelte seg etter kvart inn som fast venstreback, og starta i alle kampane i haustsesongen. Han blei kåra til årets Ham-Kam-spelar i 2006 av både Hamar Arbeiderblad og supporterane på klubben si eiga heimeside.
World Rally Championship

**Verdsmeisterskapen i rally** (World Rally Championship, WRC) er ein meisterskap over fleire rundar som vert arrangert av FIA. Ved enden av kvar sesong vert det kåra beste førar og beste produsent. Førarmeisterskapet og produsentmeisterskapet er separate meisterskap, men basert på det same poengsystemet. Det første Rally-VM blei arrangert i 1973. I 2009 skal det køyrast 12 runder før det vert kåra ein samanlagtvinnar.

## Historie
Verdsmeisterskapet i Rally vart starta i 1973, med 13 rallyløp, der somme av dei tidlegare hadde vore del av *International Championship for Manufacturers* som eksisterte i tre år frå 1970. Det første WRC-løpet var det 42. Monte Carlo Rally som starta den 19. januar 1973 og varte i 10 dagar med 18 etappar på om lag 420&nbsp;km til saman. Vinnaren vart franskmannen Jean-Claude Andruet i ein Alpine-Renault. Alpine-Renault vann fabrikkmeisterskapet overlegent dette førse året, medan førarresultata ikkje talde offisielt før i 1977.

## Oversikt over VM-rundane i 2009

## Tidlegare vinnarar

## Bakgrunnsstoff
* World Rally Championship
* Petter Solbergs offisielle hjemmeside
* Rally Norway
Thomas Numme

**Thomas Numme** () er ein norsk programleiar som mellom anna var med å leia talkshowet *[[Senkveld med Thomas og Harald]]* som gjekk på TV 2 saman med Harald Rønneberg frå 2003 til 2018.

## Bakgrunn
Han er son av Yngvar Numme, artisten frå humorgruppa *[[Dizzie Tunes]]*. Han voks opp i Sandefjord, og var som ungdom ein lovande handballspelar, men måtte avslutte karrieren sin grunna mykje skade og sjukdom. 

Thomas Numme har ei radioutdanning frå Høgskulen i Volda. 

Thomas Numme debuterte i riksmedia som programleiar og reportar i radioprogrammet *[[Holger Nielsens Metode]]* på NRK P3. Etter dette var han programleiar for barne-TV-programmet *[[Nå er det nå]]*, og etter dette for NRK-programmet *Trigger* saman med Solveig Kloppen. I januar 2003 vart Numme og makkeren hans, Harald Rønneberg, programleiarar for den nye fjernsynssatsinga *[[Fjernsynsprogrammet Idol|Idol]]* på TV2. Det blei en stor suksess, og frå hausten 2003 var radarparet programleiarar for *Senkveld med Thomas og Harald* på TV 2.

Numme bur i dag i Oslo saman med kona Annette Walther og deira tre born.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Thomas Numme i plan-b.no
Harald Rønneberg

**Harald Johnstein Rønneberg** () er ein norsk programleiar som er mest kjend frå fjernsynsprogrammet *[[Senkveld med Thomas og Harald]]* på TV 2. Rønneberg var å sjå på fjernsyn for første gong i januar 2003 då han saman med Thomas Numme leia første sesong av songkonkurransen *[[Fjernsynsprogrammet Idol|Idol]]*. Hausten same år fekk han, saman med makkeren sin Thomas Numme, oppgåva med å leie TV 2 sitt nye fredagsprogram, *[[Senkveld]]*. Dei to leia programmet fram til 2018.

Rønneberg har vunne Gullruten fem gongar, mellom anna for beste mannlege programleiar i 2006 og publikumsprisen i 2004.

## Kjelder
Grunnrente

**Grunnrente** er eit samfunnsøkonomisk omgrep for fortenesta ein får av å eige jord/grunn. Mellom økonomane som har studert dette fenomenet er David Ricardo, Harold Hotelling, Henry George og Karl Marx. Omgrepet grunnrente kan òg nyttast om fortenesta ved å eige andre ressursar; i desse tilfella kan ein alternativt nytte omgrepet **ressursrente**. Grunnrenta kan ha ulike årsaker, og fleire typar grunnrente kan eksistere samtidig.

## Ricardorente
Ricardiansk grunnrente eller Ricardorente er ein type grunnrente som kjem av at ikkje alle einingane av ein ressurs har same kvaliteten. David Ricardo, som omgrepet har fått namn etter, knytte omgrepet til landbruksproduksjon. 

Dersom etterspørselen etter landbruksprodukt aukar, må ein ta i bruk stadig nytt, men mindre produktivt, areal for å dekkje etterspørselen. For at dette skal vera lønsamt må dermed prisen på landbruksprodukta stige. Likevekta oppstår der marginalkostnadene ved det siste jordstykket er lik prisen. På dei mest produktive areala, vil kostnadene dermed vera lågare enn prisen, og eigarane av desse får ein reinprofitt, nemleg grunnrenta. 

## Hotellingrente
Hotellingrente oppstår dersom det er absolutt knappheit av ein ressurs, og blir derfor òg kalla knappheitsrente. Omgrepet har fått namn etter den amerikanske økonomen Harold Hotelling. Denne typen grunnrente kan til dømes oppstå for betinga fornybare ressursar, som fisk. Her er det omsynet til framtidig ressursutnytting som kan gjera at prisen er høgare enn marginalkostnaden, fordi høgare uttak no fører til tapt framtidig inntekt. 

## Kjelder
* Brekke, Kjell Arne (2002) *Forvaltning av naturressurser* i Rødseth og Riis (red.) *Markeder, ressurser og fordeling*, 1. utg. 3. oppl. 2002, Gyldendal Norsk Forlag.

## Sjå òg
* Monopolrente
* Rente
* Løn
* Georgisme
Nina Hagen

**Nina Hagen** () er ein tysk songar.

Ho blei fødd som Catharina Hagen i Aust-Berlin. Faren Hans Hagen (Hans Oliva) var manusforfattar og mora Eva-Maria Hagen skodespelar og songar. Faren sin foreldre, begge jødar, var blitt drepne i konsentrasjonsleiren Sachsenhausen. 

Foreldra skilde lag då Catharina Hagen var to år gammal, og ho såg faren berre sjeldan i oppveksten. Då ho var elleve gifta mora seg med Wolf Biermann, ein artist med opprørske idear som påverka henne. Som tolvåring blei ho utvist frå den offiselle sosialistiske ungdomsorganisasjonen Freie Deutsche Jugend, og blei i staden med på politiske protestar mot dei austtyske styresmaktene. Frå ho var seksten framførte Hagen musikk med fleire grupper. 

Etter at Wolf Biermann blei nekta å koma inn i Aust-Tyskland igjen etter å ha vitja Vest i 1976 blei, flytta også kona og stedottera etter. Hagen vitja London og blei kjend med pønkarar som The Slits og Sex Pistols. Ho grunnla Nina Hagen Band i 1977, og debutalbumet deira frå 1978 fekk merksemd både i Aust-Tyskland og i utlandet. Gruppa hadde ein hardrockstil medan Hagen veksla mellom ein vakker operaaktig songstil og meir gjennomtrengande hyl.

## Diskografi
* 1978 *Nina Hagen Band*
* 1979 *Unbehagen*
* 1981 *Nunsexmonkrock*
* 1983 *Angstlos*
* 1984 *Fearless*
* 1985 *In Ekstasy*
* 1985 *In Ekstase*
* 1988 *Nina Hagen*
* 1991 *Street*
* 1993 *Revolution Ballroom*
* 1995 *Freud Euch*
* 1996 *Beehappy*
* 1999 *Om Namah Shivay *
* 2000 *Return Of The Mother*
* 2002 *Live in Krefeld*
* 2002 *Om Namah Shivay / 1008 Indian Nights Live*
* 2003 *Nina Hagen Big Band Explosion*
* 2006 *Irgendwo Auf Der Welt*
* 2010 *Personal Jesus*
* 2011 *Volksbeat*

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nina Hagen|Nina Hagen]]» frå , den 2. juni 2010.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Octavia Sperati

**Octavia Sperati** er eit band frå Bergen som spelar heavy metal. Musikken byggjer på sjangeren doom metal, med tunge gitarriff og ein meir ethereal-inspirert vokal. Bandet har gjeve ut to album (*Winter Enclosure*, (2005), og *Grace Submerged*, (2007)) i tillegg til ein EP (*Guilty* (2002).

Albumet *Winter Enclosure* (2005) vekte stor interesse, og har hausta gode kritikkar og høge terningkast.Eit særmerke ved denne gruppa er at ho er samansett av nesten berre kvinnelege musikarar, noko som er svært uvanleg i denne sjangeren.

Med den store suksessen i Noreg fekk bandet også interesse i utlandet, og etter ein kort konserttur i Noreg heiv dei seg med som oppvarming for Cradle of Filth og Paradise Lost allereie hausten 2005. Dei hadde sjølve i sluttan av 2007 ein turné i Storbritannia.

## Medlemmer
* Silje Wergeland - Song
* Bodil Myklebust - Gitar
* Gyri S. Losnegaard - Gitar
* Trine C. Johansen - Bassgitar
* Tone Midtgaard - Tangentar
* Christoffer Risbakk Vegsund - Trommer
Talet 64

**Talet 64** (**sekstifire**) er eit partal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 63 og før talet 65.

Ordenstalet som svarar til talet sekstifire er **sekstifjerde** (**64.**).