open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Menhir

**Menhir** er den franske og engelske arkeologiske nemninga på slike reiste steinar frå forhistorisk tid som på norsk vanlegvis vert kalla bautastein. Men ordet menhir (og menhirar) vert òg nytta i norsk arkeologisk samanheng, men då helst om dei store bautasteinane og bautasteinrekkjene som finst i Bretagne i Nordvest-Frankrike, og som vert tidfesta til yngre steinalder.

Det er språket i Bretagne som har gjeve opphavet til nemninga menhir, som kjem seg av bretonsk *maen*, som tydar stein, *hir*, som tydar lang, altså *lang stein*. Det skal visstnok ha vore den franske forfattaren Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret som var den fyrste som bidrog til å gjere «menhir» til eit vanleg kjend omgrep for desse bautasteinane ved å nytte ordet i verket *Origines gauloises. Celles des plus anciens peuples de l'Europe puisées dans leur vraie source ou recherche sur la langue, l'origine et les antiquités des Celto-bretons de l'Armorique, pour servir à l'histoire ancienne et moderne de ce peuple et à celle des Français* («Gallarane sitt opphav. [...]»), utgjeve mellom 1792 og 1796.

 Kerloas aus West.jpg|Menhir de Kerloas i kommunen Plouarzel (Finistère), sett frå vest, 9,5 meter høg. Han skal ha vore 12 meter høg før lynet slo ned i han på 1700-talet.
 Kerloas aus Nord.jpg|Menhir de Kerloas sett frå nord
 Grand Menhir, Locmariaquer .jpg|Grand menhir brisé d'Er Grah, Locmariaquer (Morbihan)
 Menhir Kerhouezel .jpg|Menhir de Kerhouezel i kommunen Porspoder (Finistère)
 Menhire von Kergadiou.jpg|Den «Liggjande menhir» og den «Ståande menhir» i Kergadiou (Finistère)
 Kergadiou 2.jpg|Den «Liggjande menhir» i Kergadiou 
 Traonigou.jpg|Menhire i Traonigou, (Finistère)


## Bakgrunnsstoff
*Om megalittane og «megalittismen» («megalittkulturen») i Morbihan i Frankrike (fransk eller engelsk)

## Sjå òg
*Bautastein
*Megalitt
Sputnik Planitia

**Sputnik Planitia** (tidlegare **Sputnik Planum**) er ei isslette på dvergplaneten Pluto. Sletta er rik på nitrogen, og det er vorte observert noko som kan vera isbrear av frose nitrogen som har utlaup i Sputnik Planitia.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Georges Pompidou

**Georges Jean Raymond Pompidou** () var ein fransk politikar. Han var statsminister 1962–1968, og deretter president 1969–1974.

Pompidou var tilsett i Rothschild bank, der han vart utnemnd til generaldirektør i 1956. Mellom 1959 og 1962 var Pompidou medlem av *Konstitusjonell Råd i Frankrike*. Mellow 1962 og 1968, under regjeringa til Charles de Gaulle, var Pompidou statsminister i Frankrike. Så, i det franske presidentvalget i 1969, vart Pompidou vald til fransk president.

Pompidou døydde under presidentperioden sin, den 2. april 1974.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Langesundsfjordens indremisjonsselskap

**Langesundsfjordens Indremisjonsselskapet** er den minste av dei tre misjonsorganisasjonane som 1. januar 2001 gjekk saman i misjonsverksemda som fekk namnet Normisjon.

Langesundsfjordens Indremisjonsselskap hadde hovudsakleg verksemdområda sine knytt til byar og bygder kring Langesund og Langesundsfjorden. Selskapet hadde hovudkontor i misjonshuset «Hauges Minde» i Skien. Etter fusjonen har ytremisjonsarbeidet fått større fokus.

Langesundsfjordens Indremisjonsselskap vart etter fusjonen av Santalmisjonen og Indremisjonsselskapet tilgodesett med økonomiske ressursar og ein eigen regionsadministrasjon med base i Skien. Den tidlegare regionseininga «TeVeBu» (Telemark-Vestfold-Buskerud) vart dermed stykka opp slik at Telemark vart utskilt som eigen administrativ region med eige styre.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Langesundsfjordens indremisjonsselskap|Langesundsfjordens indremisjonsselskap]]» frå ,  den 7. desember 2015.*
Ligeia Mare

**Ligeia Mare** er ein innsjø i nordpolområdet til saturnmånen Titan. Han er den nest største kjende innsjøen på Titan, etter Kraken Mare. Ei meir enn 400 km lang elv munnar ut i Ligeia Mare, og på observasjonstidspunktet såg ho ut til å vera fylt med væske.

På det djupaste kan Ligeia Mare vera opp til 200 meter djup.

## Kjelder
Auberge av Chris Rea

***Auberge*** (fransk for «vertshus») er det ellevte studioalbumet til Chris Rea, gjeve ut i 1991. Albumet, og tittelsongen, var knytt til bilen Caterham Super Seven, som han eigde, og som han kalla «Blue Seven». Bilen er med på omslaget, illustrert i eit oljemåleri av den kjende motorkunstnaren Alan Fearnley. Fleire av songane på albumet refererer til bilen, det same gjer musikkvideoen av songen. I 2005 selde Rea bilen på ein auksjon. *Auberge* nådde toppen på albumlista i Storbritannia i 1991. Tittelsporet vart òg ein av dei største hittane hans med ein 16. plass på den britiske singellista. Andre songar som kom ut som singlar frå albumet var «Heaven», «Looking for the Summer» og «Winter Song». Ein annan song, «And You My Love», sjølv om han ikkje vart gjeven ut som singel, vart ein stor favoritt hos fansen til Rea og vart mykje spelt på konsertane hans.

## Innhald

*«Winter Song» var ikkje med på den originale utgjevinga, men vart gjeven ut som ein eigen singel i november 1991. Han var med på seinare CD-utgåver.*

## Salstrofé

## Medverkande
* Chris Rea - gitar, slidegitar, klassisk gitar, hammondorgel, munnspel
* Anthony Drennan - gitar, dobro
* Robert Ahwai - bass
* Max Middleton - piano, strykearrangement
* Tim Sanders - tenorsaksofon
* Simon Clarke - altsaksofon, barytonsaksofon
* J. Neil Sidwell - trombone
* Rick Taylor - trombone
* Roddy Lorimer - trompet, valthorn
* Paul Spong - trompet, valthorn
* Nick Hitchens - tuba
* Martin Ditcham - perkusjon, trommer
* Carol Kenyon - korvokal
* Linda Taylor - korvokal
* Gavyn Wright - dirigent
* The Kick Horns - blåsearrangement

### Teknisk
* Jon Kelly - produsent
* John Mackswith - lydteknikar
* Justin Shirley-Smith - lydteknikar
* Russell Shaw - lydteknikar
* Willie Grimston - produksjonskoordinering
* Alan Fearnley - måleri

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Auberge (album)|Auberge (album)]]» frå ,  den 7. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Roddy Lorimer

**Roddy Lorimer** () er ein skotsk musikar som har spelt med mange forskjellige artistar, som Blur, Gene, The Rolling Stones, The Who, The Style Council, Eric Clapton, Suede, Supergrass, Beyoncé, Jamiriquai, Dr John, The Waterboys, Nik Kershaw og Bruce Foxton. Han er for tidsa medlem i blåserekkja Kick Horns.

## Karriere

Lorimer studerte trompet ved Royal Scottish Academy of Music and Drama i Glasgow. Ein kan tydeleg høyre den klassiske musikkbakgrunnen hans på The Waterboys-singelen «The Whole of the Moon», som seinare vart ein av dei største suksessane til bandet. Lorimer har òg bidrege på ei anna Waterboys-innspeling, eit arrangement av W.B. Yeats-diktet «The Stolen Child».

Roddy Lorimer, har som ein del av the Kick Horns, turnerte i Nord-Amerika og Storbritannia med The Who i 1989. Verdsturnear med Eric Clapton i 1993 – 96 og seinare ein europeisk turne med Clapton Band i 2006. Han var medlem av Pete Townshend-bandet Deep End (1985), eit kortvarig superband med Pink Floyd-gitaristen David Gilmour. Gruppa bestod òg av trommisen Simon Phillips, bassist Chucho Merchan, perkusjonisten Jody Linscott, klaverspelaren John 'Rabbit' Bundrick, munnspelspelaren Peter Hope Evans, vokalistane Billy Nicholls, Cleveland Watkiss og Chyna. 

Han turnerte mykje i 1980- og tidleg i 1990-åra med The Waterboys.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roddy Lorimer|Roddy Lorimer]]» frå ,  den 7. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kick Horns

**Kick Horns** er ei britisk blåserekkje, basert i London.

Dei har spelt på «Green Light» av Beyoncé, «Let Me Go» av Maverick Sabre, *[[Once Upon a Time in the West av Hard-Fi|Once Upon a Time in the West]]* av Hard-Fi og singelen «Wings» av Little Mix. Dei har turnert mykje med Eric Clapton og spelt på albuma hans *[[From the Cradle]]* og *[[Back Home]]*. I tillegg har dei spelt mykje på konsertar med The Who, The Waterboys, Baaba Maal, Deacon Blue og den tyske superstjerna Westernhagen. 

Dei har spelt på *[[Steel Wheels]]* av The Rolling Stones, *White City* av Pete Townshend og *[[About Face]]* av David Gilmour, *[[Connected]]* av the Stereo MCs, *[[Modern Life is Rubbish]]*, *[[Parklife]]* og *[[The Great Escape]]* av Blur, *[[Anutha Zone]]* av Dr. John og *[[Want One]]* av Rufus Wainwright. Andre artistar dei har spelt med er the Beautiful South, the Spice Girls, Jamiroquai, Chris Rea, S Club 7, Spiritualized, Groove Armada, Gabrielle, Supergrass, Verve, Dodgy, Primal Scream, Finley Quaye, China Crisis og Erasure. 

Dei har spelt med fleire afrikanske artistar som Baaba Maal, Oumou Sangare, Maryam Mursal, Cheb Khaled, Faudel og Rachid Taha.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kick Horns|Kick Horns]]» frå ,  den 7. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*Diskografi
*The Kick Horns på AllMusic
Russell Shaw

**Russell Shaw** er ein  britisk komponist og lyddesigner. Han er kjend for arbeidet sitt med mange videospel, særleg dei designa av Peter Molyneux.
Han har vore BAFTA-nominert, fleire gonger, for musikken til *Fable, Fable II* og *Fable III*.

## Biografi
Shaw byrja å spele musikk då han var fem år gammal og fekk ein gitar av onkelen. Han lærte seg sjølv å spele og spelte i forskjellige band seint i 1970- og tidleg i 1980-åra. Etter kvart ønskte han å bli plateprodusent. Etter å ha fått opplæring ved SAE London i midten av 1980-åra vart han leigd inn av Gerry Anderson (frå Thunderbirds) for å styre platestudioet hans, og spele inn lydar for forskjellige TV-show. som Terrahawks, Dick Spanner og Space Precinct. 

Kring 1990 gjekk Shaw attende til musikkproduksjon og arbeidde for StreetSounds. På denne tida spelte han òg mykje videospel på ein Atari ST, som han òg nytta til å lage musikk med.  

I 1992 fekk han vite at Peter Molyneux sitt Bullfrog Productions var på utkikk etter ein lydspesialist for å legge på lyd i spela deira, og Shaw fekk jobben. I Bullfrog Shaw komponerte han musikk for mange av spela deira, som strategispela *[[videospelet Syndicate|Syndicate]]*, Theme Park, Magic Carpet og *[[Dungeon Keeper]]*. I 1997 slutta Peter Molyneux i Bullfrog og skipa Lionhead Studios, og Shaw følgde med han. 

Det første prosjektet hans då var musikken til Black & White. Shaw var fan av ambient techno, og komponerte ein mediterande og avslappande lydspor innan denne sjangeren. Musikken vart godt motteken av nettstader som IGN og Gamespot. Black & White vart følgd opp med Fable i 2004. Danny Elfman vart henta inn til å lage kjenningsmelodien, medan Shaw lagde meir tradisjonell orkestermusikk for sjølve spelet. Musikken fekk god kritikk og Shaw skreiv òg musikk til oppfølgjaren. Sidan laga han musikk til Fable III og Fable the Journey, før han slutta i Lionhead for å skipe sitt eige selskap i 2012. 

Shaw har nyleg skrive musikk til Fable Legends med Philharmonia Orchestra, i 2015. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Russell Shaw (composer)|Russell Shaw (composer)]]» frå ,  den 7. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*MobyGames 
*Profil på OverClocked ReMix
*Imdb
Troll forsikring

**Troll Forsikring AS** er eit norsk skadeforsikringsselskap som tilbyr forsikring til privatpersonar og næringsliv i Noreg. Største aksjonær er BRAS Kapital og Canica.

## Historie
Troll Forsikring vart skipa i 2007 etter eit initiativ av Stein Erik Hagens investeringsselskap Canica som ein utfordrar til dei 4 store (Gjensidige, If Skadeforsikring, Tryg Forsikring og Sparebank1 Forsikring. Troll Forsikring er eit rent nettselskap der tanken er å utvikle nettløysingar som gjer det enkelt å vere kunde.

## Logo
Logoen til Troll Forsikring viser enden av halen til eit troll i kvitt på ein blå bakgrunn.

## Fakta
* Tilsette: 33 pr 1. desember 2015
* Produkt: Alle typar ting- og personforsikringar for privat- og bedriftsmarknaden. 
* Verksemda har konsesjon frå Finanstilsynet og er medlem av garantiordningen for forsikringsselskaper.

## Kjelder
*Selskapets LinkedIn-profil
*Troll Forsikring si oppføring i Brønnøysundregisteret

## Bakgrunnsstoff
*
Kraken Mare

**Kraken Mare** er ein innsjø i nordpolområdet til saturnmånen Titan, og den største innsjøen på heile månen. Han har truleg ei størstedjupn på 160 meter. Mogelege bylgjer med ei høgd på 1,5 centimeter og ein fart på 0,7 meter per sekund har vorte observerte på Kraken Mare.

Kraken Mare vart observert med Cassinin-radaren for siste gongen 21. august 2014. Under desse observasjonane vart det observert noko på yta til Kraken Mare som ikkje var der under observasjonane 23. mai 2013. Endringa vert tolka som bylgjer eller flytande materiale.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Laksjmana

**Laksjmana** er ein hinduguddom og figur i eposet *[[Ramayana]]*. Han er bror og nær ven av helten Rama. Laksjmana er også kjend som Lakshman(a),  Soumitri og Bharatanuja.


Rama Lakshmana.jpg|Illustrasjon som viser Rama til venstre og Laksjmana til høgre.


## Kjelder
Carnacmegalittane

**Carnacmegalittane**, fransk: **alignements de Carnac** (Carnac-rekkjene), er lange rekkjer av oppsette store bautastein såkalla megalittar eller menhirar, med innslag av megalittiske gravkonstruksjonar (dolmar og ganggraver), som ligg i kommunen Carnac i département du Morbihan i Bretagne i Nordvest-Frankrike. Dette komplekset er rekna for å vere dei mest imponerande og sjåverdige megalittmonumenta i verda, med nesten 4000 oppsette stein på ei strekning på meir enn fire kilometer mellom la baie de Plouharnel (Plouharnel-bukta) og elva Trinité-sur-Mer. Dei markerar i røynda møtet mellom to ulike terrengområde, eit kystområde i sør og eit innlandsområde i nord. Det er mogleg at rekkjene opphavleg har nådd fram til elva Crach, og vil då ha vore om lag åtte kilometer lange.

For å verne og teke vare på steinsettingane og området dei ligg i, har området vore stengd for publikum om sommaren frå 1991, men vert framleis halde ope om vintaren. Det synte seg at den frie tilgangen til området i sommarhalvåret førte til øydeleggingar og veltingar av menhirane og slitasje på terrenget.

## Steinrekkjene
Det er fire steinrekkjesystem i Carnac, som alle hovudsakleg er orientert i vest-austretninga: *Le Ménec*, *Kermario*, *Kerlescan* og *Le Petit Ménec*. Hovudretninga er frå sør-vest til nord-est (N 65°), ettersom talet på menhirar aukar mot aust. *Le Ménec* er 1165 meter lang og hundre meter brei og inneheld 1099 menhirar i elleve liner, med ein fire meter høg stein som den høgste. Le Ménec held fram mot sør-vest som ein cromlec, som er nemninga for ein sirkel av reiste steinar, og denne cromlech'en er framleis på 71 steinblokker, jamvel om dei nokre av dei ligg i landsbyen Ménec. I aust ligg det og ein cromlech, strekt øydelagt. *Kermario*, med gigantsteinen le Manio, er den mest kjende og mest vitja av Carnac-rekkjene, ettersom det er her ein finn dei største megalittanen eller menhirane, til saman 982 menhirar i ti liner. *Kerlescan* inneheld 540 menhirar fordelt på tretten liner over eit areal på 3,50 hektar. I enden ligg ein *cromlech* på 39 menhirar. Kerlescan-rekkjene held fram gjennom ein skog.

## Tidfesting
Steinrekkja Kermario, som truleg er av same alder som steinrekkja Kerlescan, ser ut til å vere bygd over gravhaugen *le Manio*, som er tidfesta til 4000-3500 år før Kr.f, og ein trur at bygginga av steinrekkjene elles har skjedd litt tidlegare i yngre steinalder.

## Fortnotar

## Bakgrunnsstoff
*Om steinrekkjene i Carnac (på engelsk)
*Om megalittane og «megalittismen» («megalittkulturen») i Morbihan (fransk eller engelsk)
Carnac

**Carnac**, bretonsk: **Karnag**, er ein kommune i departementet Morbihan nord-vest i Frankrike, kjend for megalittmonumenta i området. Carnac er òg kjend som eit område med gode badestrender.

## Bakgrunnsstoff
Sjøar på Titan

**Sjøane på Titan** er fylte med hydrokarbon, som etan og metan. Utanom jorda er Titan den einaste kjende verda i solsystemet med væskefylte sjøar på yta. Dei aller fleste sjøane finst i den nordlege halvkula til Titan: berre 3 prosent av all væska på yta til Titan ligg utanfor eit område på . Meir enn 1,6 millionar kvadratkilometer av titanyta er dekt av væske, noko som svarar til nesten to prosent av heile ytearealet til Titan.

Desse sjøane på Titan har fått namn:

## Kjelder
John Mackswith

**John Anthony Mackswith** () er ein engelsk lydteknikar. 

Sidan seint i 1960-åra har han vore lydteknikar på mange kjende innspelingar ved Landsdowne Studios & Utopia Studios i London og forskjellige studio i Israel, New York, Canada og Nederland.

## Diskografi

### Som lydteknikar
* 1966: «Art Gallery» – The Artworks 
* 1967: «Let's Go to San Francisco» – The Flower Pot Men
* 1967: «A Walk In The Sky» – The Flower Pot Men 
* 1968: «The Voice and Writing of Raymond Froggatt» – Raymond Froggatt 
* 1969: «Where Do You Go To (My Lovely)?» – Peter Sarstedt 
* 1969: *Peter Sarstedt* – Peter Sarstedt 
* 1969: *As Though It Were A Movie* – Peter Sarstedt 
* 1969: *[[A Way of Life av The Family Dogg|A Way of Life]]* – The Family Dogg 
* 1971: *[[Coming from Reality]]* - Sixto Rodriguez
* 1972: *[[Grave New World]]* – Strawbs
* 1973: «Sugar Baby Love» – Rubettes
* 1975: *L'Ete Indien (Africa) / Moi J'Ai Dit Non* – Joe Dassin 
* 1978: *The Roger Whittaker Christmas Album * – Roger Whittaker 
* 1978: *PS* – Peter Sarstedt 
* 1979: *[[Knock on Wood av Amii Stewart|Knock on Wood]]* – Amii Stewart
* 1983: *[[Deep Sea Skiving]]* - Bananarama.
* 1985: *Politics of Existing* – Paul Young 
* 1990: *[[Auberge av Chris Rea|Auberge]]* – Chris Rea

## Filmar

### Som lydteknikar
* 1987: (Film) *[[Withnail and I]]* – David Dundas & Rick Wentworth 
* 1995: (TV) *[[The Infiltrator]]* 
* 2000: (TV) *This Is Personal: The Hunt for the Yorkshire Ripper*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Mackswith|John Mackswith]]» frå ,  den 7. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Opptog

**Opptog** er ei gruppe folk som følgjer ei rute ved eit særskild høve, til dømes ei feiring, ei høgtid eller anna markering. Meir formelle opptog kan ein kalla paradar eller prosesjonar.
Opptog kan utførast av visse grupper, som barn, militære, medlemmer av laug, fagforeiningar eller andre lag, som kan gå eller marsjera sjølve, ri på dyr eller førast framover av ulike fargreier. Flagg, faner og figurar er vanlege å ha med for å markera høvet. Ved nokre opptog er dekorerte vogner, bilar eller lasteplan ein viktig del. I tillegg til det visuelle har lydar som rop, song, musikk og perkusjon gjerne også ein plass i opptoget.

Opptog kan finna stad ved ei rekkje ulike høve, som festivalar, karneval og andre religiøse høve, nasjonaldagar, sigrar, jubileum og liknande offisielle merkedagar, markeringar som første mai, kvinnedagen eller pridefestivalar, eller ved meir private tilstellingar som bryllaup og festar.

## Kjelder

*
Mediekompasset

**Mediekompasset** (tidlegare **Avis i Skolen**) er eit utdanningsprosjekt retta mot å læra om rolla til pressa i eit demokratisk samfunn.
Det vart etablert i 1970 av *Norske Avisers Landsforening*, som i dag heiter Mediebedriftenes Landsforening (MBL).

Avis i Skolen var både ein undervisingsmetode og eit middel i undervisinga til å auka kunnskapane til elevane og interesser for nyhendestoff.

Målet var å auka interessa for og nytta av aviser blant barn og unge i grunnskulen og dei vidaregåande skulane. Dei ynskte òg å gjera ungdom vant til å lesa avis, og det vart oppfordra til å bruka avis som hjelpemiddel i undervisinga.

Dei fleste MBL-medlemmane har ein eigen Avis i Skolen-kontaktperson som er ansvarleg for tiltak i eiga avis.

Avis i Skolen har 35 instruktørar rundt i landet som arrangerer kurs for opptil 7 500 lærarar og foreldre i året.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Avis i Skolen|Avis i Skolen]]» frå ,  den 8. desember 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
* Avis i Skulen  
* Avis i Skulen Hordaland 
* Avis i Skulen Agder
Stortingsrepresentantar 1969-1973

**Stortingsrepresentantar 1969-1973** er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1969 til 30. september 1973. Stortinget hadde totalt 150 representantar, fordelt med 74 til Arbeidarpartiet, 29 til Høgre, 20 til Senterpartiet, 14 til Kristeleg Folkeparti og 13 til Venstre.

Åtte av Venstre-representantane braut med partiet, og møtte frå 9. desember 1972 som representantar for det nyskipa partiet Det Nye Folkepartiet.

## Aust-Agder

## Vest-Agder

## Akershus

## Bergen

## Buskerud

## Finnmark

## Hedmark

## Hordaland

## Møre og Romsdal

## Nordland

## Oppland

## Oslo

## Rogaland

## Sogn og Fjordane

## Telemark

## Troms

## Nord-Trøndelag

## Sør-Trøndelag

## Vestfold

## Østfold
Kylie Christmas

***Kylie Christmas*** er det trettande studioalbumet og det første julealbumet til den australske songaren Kylie Minogue. Det vart gjeve ut 13. november 2015 av Parlophone. *Kylie Christmas* inneheld tretten spor og tre bonusspor, både coverversjonar og originale songar.

## Bakgrunn og innspeling
Minogue hadde tidlegare gjeve ut ei innspeling av «Santa Baby» i 2000 som dukka opp på singelen hennar «Please Stay», ei innspeling av «Let It Snow» i 2010, og to EPar i 2010 med tittelen *[[A Kylie Christmas]]* og *[[A Kylie Christmas|A Christmas Gift]]*.

Minogue har nemnd i intervju at ho blei inspirert av ein samtale då ho feira jula Los Angeles i California i 2014. Ho nemnde ideen for medarbeidarane sine i juni 2015, og kort tid etter var arbeidet i gang.

*Kylie Christmas* inneheld både klassiske julesongar og nyskrive materiale. Den amerikanske gitaristen og produsenten Nile Rodgers og systera til Kylie, Dannii Minogue, vart rapportert å vera i arbeid på albumet, men *[[The Sun]]* hevda at ho hadde spelt inn «halvparten av albumet».

## Sporliste

## Utgjevingshistorie

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kylie Christmas|Kylie Christmas]]» frå , den 8. desember 2015.*
** oppgav desse kjeldene:*
 

## Bakgrunnsstoff
*Den offisielle nettsida for Kylie Minogue
Esperanza Aguirre

**Esperanza Fuencisla Aguirre y Gil de Biedma** (), grevinne av Murillo, er ein spansk jurist og politikar for Partido Popular, eit konservativt politisk parti i Spania. Ho var spansk minister for utdanning og forsking i perioden 1996-1999, president for overhuset i parlamentet i Spania i perioden 1999-2002 og president for den autonome regionen Madrid (Comunidad de Madrid) i åra 2003-2012. Ho er fødd i Madrid.

## Bakgrunnsstoff
*Presidenta de la Comunidad de Madrid: Biografi
Sal til dyr

**Sal** er ei innretning til å leggje på ryggen til ridedyr eller transportdyr for anten å nyttast som sete for ryttaren (ridesal) eller for å feste og frakte varer på ryggen av dyret (pakksal og kløvsal, eller berre kløv). Salar gjer det lettare for ryttaren eller lasta å sitja trygt på dyret, og kan ha ulike utformingar etter bruk.
Salen og utstyret som høyrer til, vert kalla saltøy. Utforminga av salar er avhengig av bruksområde og tradisjon. 

## Utforming
Salar til bruk på hest er laga av ein salbom av tre, metall eller glasfiber utstyrt med puter som ligg inn på hesteryggen på kvar side av ryggraden, og slik skånar ryggraden for å bli skada av tyngda til ryttaren eller lasta. Ofte er det nytta eit underlagsdekken under salen. Salen er festa til ryggen på hesten ved hjelp av ein salgjord, ei brei reim av lær eller tekstil som går under buken på hesten. Sjølve setet og salkappene, som gjerne er laga av lêr, er festa til salbommen, der òg stigbøylane er festa ved hjelp av bøyelreimane. Stigbøylane er dei metallbøylane på kvar side som ryttaren har føtene i (og som har gjeve namn til den liknande knokkelen i øyret hjå pattedyr).

Sal for kamelar og dromedarar er tilpassa puklane til desse dyra.
Større salar kunne ha overbygg. Liknande salar finn ein også for elefantar, tidlegare mykje brukt i India under namnet hauda (howdah). Desse har som regel plass til to eller fleire personar.

## Historie
Hestesalen oppstod truleg på dei asiatiske steppene, der ein også fann opp stigbøyelen og komteselen.
Han var ein viktig teknologi til bruk i krigføring og riddarkamp i mellomalderen, fordi han gjorde at krigarar sat mykje støare på hesten.

Moderne hestesalar har to hovudutformingar. Westernsal har høg forsvissel som ein kan festa tau i og høg bakbom som gjev god støtte. Den engelske salen er lettare og flatare, og er vanleg til moderne sportsriding, turriding, dressurriding og sprangriding, og er utvikla med opphav i den salen som vart nytta under jakt med hest i England. Det finst også ein noko tyngre sal som blir kalla militærsal eller ungarsk sal som er noko brukt til turriding.


Fil:Bos grunniens at Yundrok Yumtso Lake.jpg|Jakokse med sal med stigbøylar i Tibet.
Fil:Mongolian-horse.jpg|Hest med sal i Bat Ülziy Sum i Övörkhangay Aymag i Mongolia.
Fil:Tushetian horse.jpg|Hest med sal i Georgia.
Fil:Chinese saddle, Ming dynasty, Wanli period (1572-1620), wood and lacquer.JPG|Sal av tre med lakkdekor frå perioden 1572-1620 (Mingdynastiet) i Kina.
Fil:Meharis.jpg|Kamelar med sal i provinsen Ghardaïa i Algerie.
HEBERTO COLUMBA JIMNEZ.jpg|Salmakar med westernsal.


## Sjå òg
*Riding
*Kløv

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

*snl.no:Sal
Santa Baby

**«Santa Baby»** er ein amerikansk julelåt frå 1953. Songen blei skriven av Joan Javits (niesa til senatoren Jacob K. Javits) og Philip Springer, og først spelt inn av Eartha Kitt. Han er ei humoristisk ønskjeliste til julenissen (Santa Claus) frå ei kvinne som fortel at ho har vore svært snill og ønskjer seg dyre og luksuriøse gåver som pelsverk, pynt frå Tiffany's, ein ring, ein yacht, ein kabriolet, ein sjekk, ein bustad eller tilmed ei platinagruve.

## Eartha Kitt

Eartha Kitt gjorde fleire innspelingar av songen. Den første  blei utført med Henri René og hans orkester i New York i juli 1953. Ho blei gjeven ut av RCA Victor Records med katalognummer 20-5502 (i USA) og av EMI på merket His Master's Voice label som katalognummer B&nbsp;10728. Songen var ein stor hitt for Kitt, som tok han opp att i filmen *New Faces* frå 1954. I endå ei innspelling for Kapp Records i 1963 brukte ho eit raskare tempo (Madonna si populære innspeling frå 1987 frå velgjerdsalbumet *A Very Special Christmas* følgjer denne versjonen). Kitt spelte også inn ein oppdatert versjon av songen 1954 med ny tekst og tittelen «This Year's Santa Baby», utan å oppnå kommersiell suksess.

Songen er blitt brukt i filmar som  *[[Driving Miss Daisy]]* (1989), *[[Mixed Nuts]]* (1994), *[[Elf (2003)|Elf]]* (2003) og *[[Boynton Beach Club]]* (2005).

## Andre innspelingar
«Santa Baby» er blitt spelt inn og framført av ei rekkje artistar, mellom anna Sharon Feingold Pink Martini, Maria Muldaur, Everclear, RuPaul, Mariah Carey, Kate Ceberano, Homer & Jethro, Taylor Horn, Raini Rodriguez, Shakira, Madonna, Jhene, Macy Gray, Natalie Merchant, Cynthia Basinet, Faith Evans, Gino Frisella, Boney James, Kylie Minogue, Girls' Generation, Ste van Holm, The Pussycat Dolls, LeAnn Rimes, VersaEmerge, Kellie Pickler, Lynn Anderson, Paloma Faith, Taylor Swift, The Dollyrots, Colbie Caillat, Sugababes, Chris Mitchell, The Swingle Singers, Ariana Grande med Elizabeth Gillies, Halie Loren, Debby Ryan, Trisha Paytas og Melanie Saunders (under artistnamnet Melody).

I desember 2000 nådde Kylie Minogue sin versjon av songen 76. plass på den britiske topplista gjennom nedlastingar. Songen var først blitt gjeven ut som ei b-side til singelen «Please Stay». 23. desember 2010 sleppte Kylie ein musikkvideo for «Santa Baby» på YouTube. Song var også med på julealbumet hennar *[[Kylie Christmas]]* frå 2015. Minogue sin versjon av songen er med i filmen *[[The Holiday]]* frå 2006. 

I 2011 spelte Michael Bublé inn ein versjon av songen med noko endra tekst for julealbumet sitt *Christmas*. Teksten er omforma til å bli sungen av ein mann, med formuleeringar som «Santa buddy» og «Santa pally».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa Baby|Santa Baby]]» frå ,  den 10. desember 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Lunar Reconnaissance Orbiter

**Lunar Reconnaissance Orbiter** (**LRO**) er ein NASA-romsonde som går i bane kring månen. Sonden returnerer data om månen i form av mellom anna temperaturskilnader, høgoppløyselege fargebilete og UV-albedo.

LRO vart skote opp 17:32 lokal tid 18. juni 2009 i lag med Lunar Crater Observation and Sensing Satellite.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
Klaus Johan Myrvoll

**Klaus Johan Myrvoll** () er ein norsk forskar og målaktivist som har vore kjend for sitt kompromisslause høgnorsksyn. Myrvoll er tilsett som førstelektor ved Institutt for lingvistiske og nordiske studier ved Universitetet i Oslo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Klaus Johan Myrvoll|Klaus Johan Myrvoll]]» frå ,  den 5. juni 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Klaus Johan Myrvoll får førsteprisen i humanistisk klasse hos Unge Forskere
* &ndash;Vi var fanga av systemet. Dag og Tid 6. desember 2003.
* Jamstellingsvanvitet. Universitas 5. mars 2003.
Gjev ikkje glans og gull og prakt

**«Gjev ikkje glans og gull og prakt»** er ei norsk gjendikting av julesongen **«Julvisa»** av den finske diktaren Zacharias Topelius frå 1887, også kjend som «Giv mig ej glans, ej guld, ej prakt» etter opningsorda. Julesalmen vart første gong trykt i bladet *JulQvällen* som blei gjeve ut av Publicist-klubben. Han inngår i fjerde bind av Topelius' *Samlade skrifter.* Melodien til salmen blei komponert av Jean Sibelius i 1909. Teksten blei omsett til finsk i 1909 under tittelen «Ei valtaa, kultaa, loistoa». Songen er blant dei mest populære julesongane i Finland. Han blei omsett til norsk av Arve Brunvoll i 1995 og  står som nr. 57 i Norsk salmebok 2013. 

## Kjelder


----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gjev ikkje glans og gull og prakt|Gjev ikkje glans og gull og prakt]]» frå ,  den 12. desember 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Topelius vackra julsånger, blant dei Giv mig ej glans, ej guld, ej prakt framført av Radions svenska barnkör
Fattigmann

**Fattigmann**, også kjend som **fattigmannsbakkels**, er eit av dei tradisjonelle sju slaga til jul. Kaka er laga av egg, sukker, fløyte, kveitemjøl, kardemomme og konjakk. Ingrediensane blir blanda til ein elastisk deig som blir kjevla ut og skoren i bitar som så blir frityrsteikte. 

Fattigmann stammar truleg frå Italia, der det er ganske vanleg å steika kaker i olje eller smult. Nokre stadar i Italia heiter tilsvarande kaker «cenci fritti», som tyder frityrkokte filler. 

Norske utvandrarar tok med seg tradisjonen til USA på 1800-talet og byrjinga av 1900-talet, der kaka no er kjend som «futimonbuckles».

Fattigmann er òg ein tradisjonsrik julebakst i Sverige (klenäter), Danmark (klejner) og på Island (kleinur).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fattigmann|Fattigmann]]» frå ,  den 12. desember 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Oppskrift på fattigmann &#x2013; mineoppskrifter.no
Tigging

**Tigging** eller å **tigge** (av norrønt *þiggja*, 'få, ta imot') er det å be andre om noko, anten til seg sjølv eller til eit godt føremål. Synet på tigging varierer mellom kulturar og situasjonar. Medan det kan finnast forbod mot det nokre stader, kan det andre stader vera utbreidd og verka i system med almissegjeving. Denne kan vera knytt til religion eller generell velgjerd.

I Noreg var tigging forbode under nemninga «betleri» under Lausgjengarloven, som var verksam frå 1900 til 2006. 

## Sjå òg
* Almisse
* Fattigdom
* Tiggarmunk
* Velgjerdsarbeid

## Kjelder

*
*

## Bakgrunnsstoff
Henrik Christiansen (f. 1996)

**Henrik Christiansen** () er ein norsk symjar. Han tok femte plass i VM på 800 meter fri i 2015 med tida 7.45,66 og sette ny norsk rekord. Han sette norsk rekord på 400 meter fri under Kortbane-EM i Israel i 2015 og tok fjerde plass. Den nye rekorden lyder 3.40,32. Han sette då norsk og nordisk rekord på 1500 meter fri på 14.23,60 og tok bronse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Henrik Christiansen (svømmer)|Henrik Christiansen (svømmer)]]» frå ,  den 10. desember 2015.*
Parque nacional natural Sumapaz

**Parque nacional natural Sumapaz** er ein  colombiansk naturpark på 1540 kvadratkilometer, skipa i 1977. Han dekker delar av tre departement i Colombia, dette er Cundinamarca,  Meta og han går òg litt inn i Huila. Parken ligg like sør for Bogotá, D.C., i den austlege fjellkjeda av Andes. Høgdeprofilen trekkjer seg frå 1500 m opp til ei høgd på 4360 moh. Lufttemperaturen varierer mellom 2° og 19° C. Landskapet er prega av planteartar i slekta *[[Espeletia]]*. I tillegg til  vern av fauna og flora i parken, skal han òg verne arkeologiske funn frå tida før tilkoma av spanske conquistadorar.

Tallause *[[innsjø|lagunas]]*, som samlar vatn frå mange små elver, ligg innanfor grensene til Parque nacional natural Sumapaz. Innsjøane er vidare kjelder til større elvesystem.

## Fauna og flora
Flora utgjer i tillegg til representantar for slekta *[[Espeletia]]* frå korgplantefamilien, også 40 til 50 cm høge grasartar frå slekta *[[Paspalum]]*. Utanom desse finst tallause andre planteartar. Det er til dømes funne 55 representantar for korgplantefamilien,  20 for grasfamilien, 15 i  skjermplantefamilien, 14 i rosefamilien og 12 i brunrotfamilien ved Chisacá-sjøen åleine. Faunaen omfattar forutan mange froskar, reptil og fugleartar, òg pattedyr som til dømes puma og tigerkatt.

Parken er heimen til det største verna habitatet i Colombia av den sjeldne fjelltapir. Ca. 600 kvadratkilometer innanfor parken passar andestapiren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Parque Nacional Natural Sumapaz|Parque Nacional Natural Sumapaz]]» frå ,  den 12. desember 2015.*  
  
* 
* Pedraza Peñalosa, Luisa Paola: * Las Plantas con Flores de los alrededores de la laguna de Chisacá *. Bogotá 2000th
;Referansar
Zacharias Topelius

**Zacharias Topelius** eller Zachris Topelius () var ein finlandssvensk forfattar, bladmann og historikar. Han var professor i historie ved Helsingfors universitet. Gjennom ei rekkje dikt i romantisk stil, eventyrforteljingar, skulebøker, historiske spenningsromanar og presseverksemda si vart Topelius svært viktig i finsk samfunns- og kulturliv.

Han er mellom anna kjent for *Fältskärns berättelser* (5 band, 1853–67), som med patriotisk begeistring skildrar finsk og svensk historie frå Gustav II Adolf til Gustav III.

## Prisar og utmerkingar (utval)
* 1873: Kungliga priset

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zacharias Topelius|Zacharias Topelius]]» frå ,  den 12. desember 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Biografi (på engelsk) 
* Biografi (på finsk)
* Forfattarpresentasjon hos Projekt Runeberg (på svensk)
Stortingsrepresentantar 1981-1985

**Stortingsrepresentantar 1981-1985** er ei liste over stortingsrepresentantane i valperioden 1. oktober 1981 til 30. september 1985. Stortinget hadde totalt 155 representantar, fordelt med 66 (65 før omval) til Arbeidarpartiet, 53 (54 før omval) til Høgre, 15 til Kristeleg Folkeparti, 11 til Senterpartiet, 4 til Sosialistisk Venstreparti, 4 til Framstegspartiet og 2 til Venstre.

I valkrinsen Buskerud vart det halde omval, eit omval som førte til at Arbeidarpartiet vann eit mandat og Høgre tapte eit.

## Aust-Agder

## Vest-Agder

## Akershus

## Buskerud
### Før omval

### Etter omval

## Finnmark

## Hedmark

## Hordaland

## Møre og Romsdal

## Nordland

## Oppland

## Oslo

## Rogaland

## Sogn og Fjordane

## Telemark

## Troms

## Nord-Trøndelag

## Sør-Trøndelag

## Vestfold

## Østfold
Vanguard TV3

**Vanguard TV3** var den fyrste amerikanske freistnaden på å skyta opp og plassera ein satellitt i bane kring jorda. Føremålet med satellitten var å røyna ut evnene til ein tretrinns oppskytingsrakett og å studera påverknadene frå rommiljøet på ein satellitt og systema hans i bane kring jorda. Satellitten skulle òg gje geodetiske målingar gjennom analyse av banen hans.

## Oppskyting
Vanguard TV3 vart freista skoten opp med ein Vanguard-rakett 6. desember 1957 frå Cape Canaveral i USA. Ved oppskyting byrja raketten å stiga, men omtrent 2 sekund etter lettinga miste raketten kraft og byrja å setja seg til att på oppskytingsrampa. Medan han sette seg ned gjekk det hòl på drivstofftankane, og desse eksploderte. Raketten vart øydelagd av eksplosjonen og oppskytingsrampa vart sterkt skadd. Vanguard TV3-satellitten vart kasta bort medan han framleis sende ut vardesignal, men han var skadd og kunne ikkje brukast om att. Vanguard TV3 er i dag plassert på Smithsonian Air and Space Museum.

Den nøyaktige årsaka til ulukka er ikkje kjend; truleg var det ein drivstoffslekkasje mellom drivstofftanken og rakettmotoren, mogelegvis grunna ei laus kopling i ei drivstoffline eller lågt trykk i drivstofftanken som gjorde at noko av det brennande drivstoffet i utstøytingskammeret kunne koma attende til drivstofftanken.

## Satellitten
Vanguard TV3 vog 1,36 kilogram og var forma som ei aluminiumskule 15,2 centimeter i diameter - nesten identisk til den seinare Vanguard 1. Satellitten hadde med seg ein 10 milliwatts 108 megahertz-sendar som gjekk på eit kvikksylvbatteri, og ein 5 milliwatts 108,03 megahertz-sendar som fekk straum frå seks solsellepanel monterte på satellittkroppen. Seks stutte antenner stakk ut frå kulekroppen til satellitten.

Sendarane var tenkte i hovudsak for å senda attende tekniske data og sporingsdata, men kunne og brukast til å finna det totale elektroninnhaldet mellom satellitten og bakkestasjonen. Satellitten hadde i tillegg to termistorar for å måla den indre temperaturen for å kunna vurdera dugleiken til varmevernet til satellitten.

## Sjå òg
* Vanguard 1

## Kjelder
* ''Vanguard TV3'' - NSSDC
Sumapaz (fleirtyding)

**Sumapaz**  kan vise til: 
* Bydelen Sumapaz i Bogotá, hovudstaden i Colombia

*Sumapaz-provinsen, ein provins i Cundinamarca-departementet, Colombia
*Sumapaz-elva
*Sumapaz páramo, eit landskapsområde med páramo-våtmarker søraust for Bogotá
*Parque nacional natural Sumapaz, ein naturpark med areal i Bogotá og tre departement i Colombia:  Cundinamarca,  Meta  Huila.
Sumapaz-provinsen

**Sumapaz-provinsen** er ein av 15 provinsar i Cundinamarca-departementet, Colombia. Han grensar til Soacha-provinsen i nordaust, til Tequendama-provinsen i nordvest, til Tolima-departementet i vest og til bydelen Sumapaz i Bogotá i aust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sumapaz Province|Sumapaz Province]]» frå ,  den 13. desember 2015.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Sumapaz

**Sumapaz** er den 20. bydelen (*localidad*) i Bogotá, hovudstaden i Colombia. Det er den største av bydelane i Bogotá med flatevidda på 727,44 km2, og dannar eit smalt nord-sørareal, frå utkanten av det urbane området av byen i nord og sørover innanfor grensene til Cundinamarca-departementet mot grensene til Meta i aust og Huila lengst sør. Denne bydelen av Bogotá er landleg. Folkesetnaden var 5667 i 2007. Næringsvegar er jordbruk og husdyrhald.

## Historie
Området var eit viktig pilegrimsmål for muisca-urfolk i førkolumbisk tid, ettersom gudinna Bachue vart trudd å vere neddukka i Iguaque-innsjøen. Det vart oppdaga av Nicolás de Federman på leiting etter El Dorado på 1500-talet.

Sumapaz har vore scene for fleire bygdekonfliktar, inkludert dei i 1928 og 1946. *[[La Violencia]]* frå 1948 gav opphav til danninga av geriljagrupper enno til stades i Colombia. Ved byrjinga av 2000-talet, tok den colombianske hæren territorium frå geriljarørsler som ein del av ein anti-geriljastrategi til president Álvaro Uribe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sumapaz|Sumapaz]]» frå ,  den 13. desember 2015.*
God's Great Banana Skin

***God's Great Banana Skin*** er det 12. studioalbumet til Chris Rea, gjeve ut i 1992. Albumet kom ikkje ut i USA, men somme av songane kom seinare ut på den amerikanske utgåva av det neste albumet til Rea, *[[Espresso Logic]]*.

Songen «Too Much Pride» vart nytta i den erotiske thrilleren *[[filmen Cold Sweat (1993)|Cold Sweat]]* frå 1993.

## Innhald

## Salstrofé

## Medverkande
*Chris Rea - vokal, gitar, produsent
*Robert Ahwai - gitar
*Sylvin Marc - bass
*Max Middleton - piano, klaverinstrument
*Martin Ditcham - trommer, perkusjon
*Val Chalmers - korvokal
*Emma Whittle - korvokal
*Neil Amor - lydteknikar
*Simon Wall - assisterande lydteknikar, assisterande produsent
*Chris Welch - illustrasjonar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:God&#39;s Great Banana Skin|God&#39;s Great Banana Skin]]» frå ,  den 13. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Espresso Logic

***Espresso Logic*** er det 13. studioalbumet til Chris Rea, gjeve ut i 1993. Den amerikanske utgåva av albumet er heilt forskjellig frå dei andre utgåvene, og det inneheld to songar («God's Great Banana Skin» og «Miles Is A Cigarette») frå det førre albumet til Rea, *[[God's Great Banana Skin]]* (som ikkje kom ut i USA), i tillegg til «If You Were Me», ein song spelt inn med Elton John i 1993 for albumet hans *[[Duets av Elton John|Duets]]*. Omslaget på den amerikanske utgåva var det same som på den britiske singelen «Espresso Logic». Songen «Julia» var tileigna dottera Julia Christina, som var fire år gammal då albumet kom ut. 

## Innhald

### Europeisk utgåve

### Amerikansk utgåve

## Salstrofé

## Medverkande
*Chris Rea - vokal, gitar, steelgitar, slidegitar, orgel, produsent
*Robert Ahwai - gitar
*Sylvin Marc - bass
*Max Middleton - piano, klaverinstrument
*Davy Spillane - sekkepipe
*Pete Beachill - trombone
*Dave Stewart - trombone
*Martin Ditcham - trommer, perkusjon
*Elton John - vokal
*Val Chalmers - korvokal
*Linda Taylor - korvokal
*Emma Whittle - korvokal
*Tommy Willis - gitarteknikar
*Neil Amor - lydteknikar
*Stuart Epps - lydteknikar
*Paul Mortimer - lydteknikar
*Simon Wall - assisterande lydteknikar
*Willie Grimston - koordinering

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Espresso Logic|Espresso Logic]]» frå ,  den 13. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
The Best of Chris Rea

***The Best of Chris Rea*** er det andre samlealbumet til Chris Rea, gjeve ut i 1994.

«You Can Go Your Own Way» og «Tell Me There's a Heaven» vart gjevne ut som singlar seint i 1994 for å marknadsføre albumet. 

«Three Little Green Candles» er eit bonusspor som kom ut litt tidlegare på singelen «You Can Go Your Own Way».

## Innhald

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Best of Chris Rea|The Best of Chris Rea]]» frå ,  den 13. desember 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Venus Express

**Venus Express** var ein ESA-romsonde som gjekk i bane kring Venus. Ferda vart rekna som avslutta i desember 2014 etter at ein miste normal kontakt med sonden 28. november same året.

Venus Express vart skoten opp 9. november 2005 frå Bajkonur-kosmodromen i Kasakhstan, og gjekk inn i bane kring Venus 11. april 2006. Venus Express var basert på teknologien til Mars Express og Rosetta-sonden. Ei av oppdagingane til Venus Express var mogelege spor etter nyleg vulkansk aktivitet på Venus.

I den siste delen av ferda vart banen til Venus Express lægja slik at friksjon frå venusatmosfæren gradvis gjorde banen til sonden endå lægre. Etter kvart gjekk Venus Express som venta tom for drivstoff og kunne ikkje lenger orientera seg mot jorda for å kommunisera. Sonden kunne heller ikkje lenger hevja banen sin og ville gå tapt i venusatmosfæren.

## Kjelder
Ranger-programmet

**Ranger-programmet** var den fyrste freistnaden til USA på å ta nærbilete av yta til månen. Ranger-sondane var utforma til å fly rett ned mot måneyta medan dei tok bilete fram til dei slo ned i yta.

Kvar Ranger-sonde hadde seks kamera om bord. Kameraa var like med unnatak av skilnader i eksponeringstid, synsfelt, linser og avlesingstid. Bileta frå dei vellukka Ranger-sondane var betre enn jordbaserte bilete med ein faktor på 1000, og synte at det ville verta ei utfordring å finna ein jamn landingsstad for Apollo-programmet.

## Kjelder
* ''Ranger to the Moon (1961 - 1965)'' - NSSDC

## Bakgrunnsstoff
Kardemomme

**Kardemomme** er ei fleirårig urt i ingefærfamilien med frø som blir brukt som krydder.
Arten stammar frå Malabarkysten sør i India. Ein dyrkar kardemomme særleg i Sri Lanka, Søraust-Asia, Jamaica, Guatemala og Australia.
## Skildring

Frå ein jordstengel veks det opp 4–5 m høge bladberande skot og 0,5 m høge blomstrande skot. Blada er lansettforma og mørkegrøne på oversida og lyst grøne på undersida. Blomane sit i klasar og er røyrforma, usymmetrisk bygde, med grønkvite kronblad og begerblad. Den iaugefallande delen av blomen består av ein omdanna kvit pollenberar med djupraude striper. Frukta er ei treromma kapselfrukt med brune til svarte, aromatiske frø. 

## Bruk
Kardemomme er eit urgammalt krydder med eit ujamnt geografisk forbruksmønster. Nesten halve verdsproduksjonen blir brukt i den nære Austen, særleg Saudi-Arabia, og i Skandinavia. Innan arabisk matlaging blir kardemommem særleg brukt til å smaksetja kaffi, og i indisk blir krydderet tilsett te, karriblandingar og til å tyggjast saman med betelblad. I skandinavisk mattradisjon blir kardemomme brukt i bakverk og enkelte kjøtrettar. 

Kardemommeolje blir brukt i enkelte likørar.

Andre krydder med kardemomme i namnet er mellom anna siamkardemomme, javakardemomme, bastardkardemomme og svart kardemomme frå slekta *[[Amomum]]*.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Romsonden Akatsuki

**Akatsuki** ('daggry' på japansk) er ein JAXA-sonde som går i bane kring Venus. Hovudraketten til sonden fungerte ikkje då sonden skulle plassera seg i bane kring Venus i desember 2010, og fyrst på den andre freistnaden 7. desember 2015 gjekk Akatsuki inn i bane kring Venus.

Sonden har mellom anna som mål å studera dynamikken i venusatmosfæren og å leita etter spor etter vulkansk aktivitet og lyn på Venus.

Akatsuki vart skoten opp 20. mai 2010 frå Tanegashima med ein H-IIA-rakett.

## Kjelder
Solselle

**Solseller** eller **solceller** er elektroniske einingar som kan konvertera energien i solljos til elektrisk energi gjennom den fotovoltaiske effekten.

Den fyrste fotovoltaiske modulen vart bygd ved Bell Laboratories i 1954 og vart kalla eit *solbatteri*, men det var mest ein kuriositet sidan det var dyrt i produksjon. I 1960-åra byrja romindustrien å gjera den fyrste seriøse bruken av solseller for å gje straum til romfartøy. Gjennom romprogramma vart solselleteknologien betra og produksjonskostnadene gjekk ned. Under energikrisa i 1970-åra fekk sollselleteknologi merksemd som ein måte å produsera straum nede på jorda òg.

I dei siste åra har solselleteknologien hatt ei rask utvikling, og det har vore ei aukande bruk av solceller både i stor skala og for individuelle husstandar. Denne auken i popularitet kan tilskrivast fleire faktorar, inkludert reduserte kostnader, forbetra effektivitet og ei større bevisstheit om behovet for fornybar energi.

Solseller eller solceller er elektroniske einingar som kan konvertera energien i solljos til elektrisk energi gjennom den fotovoltaiske effekten. Når sollys treffer solcellepanelet, absorberer solcellene solenergien og frigjør elektroner, som deretter strømmer gjennom ledninger og produserer elektrisk strøm.. Solceller kan monterast på taket av bygningar eller integrerast i solcellepanel og solcelleparkar for å generera straum i større mengder.

Ein annan fordel med solceller er deira evne til å fungere i avsidesliggande område utan tilgang til straumnettet. Dette gjer solceller spesielt verdifulle for elektrifisering av landlige område og område i utviklingsland. Solceller blir også brukt i ulike bærbare elektroniske einingar som ladearmar, kalkulatorar og solcelleladarar.

Som ein fornybar energikjelde har solceller potensialet til å redusera avhengigheita av fossile brensel og bidra til å bremse klimaendringane. I tillegg kan dei bidra til å skape arbeidsplassar i solenergibransjen og stimulera økonomisk vekst.

Solceller er ein viktig del av den globale overgangen til meir bærekraftig energiproduksjon, og det blir gjort kontinuerlege forskings- og utviklingsarbeid for å forbetra solcelleteknologien ytterligare. Med stadig framgang kan solceller potensielt bli ein enda meir kostnadseffektiv og vanleg energikjelde i framtida.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Luna 1

**Luna 1** var ein sovjetisk romsonde og det fyrste romfartøyet til å nå månen. Sonden vart skoten opp 2. januar 1959 frå Bajkonur-kosmodromen. Han passerte mindre enn 59 985 kilometer frå måneyta 4. januar etter ei reise på 34 timar. Deretter gjekk sonden inn i bane kring sola, mellom banane til jorda og Mars. Det vert rekna at sonden eigentleg hadde som mål å slå ned i måneyta.

3. januar oppskytingsåret ved ein avstand på 113 000 kilometer frå jorda sleppte sonden ut ei sky av natriumgass. Skya glødde oransje og var synleg over Indiahavet som ei stjerne med tilsynelatande storleiksklasse 6, slik at astronomar kunne spora sonden. Utsleppet fungerte òg som ei utrøyning av åtferda til gass i verdsrommet.

Luna 1 gav dei fyrste målingane av solvinden og fann at månen ikkje hadde noko magnetfelt.

## Kjelder
* ''Luna 1''  - NSSDC

## Bakgrunnsstoff