Highway to Hell

***Highway to Hell*** er det sjette studioalbumet til det australske hardrockbandet AC/DC, gitt ut 27. juli 1979. Det er det første av tre album produserte av Mutt Lange, og det siste albumet med vokalisten Bon Scott, som døydde 19. februar 1980.

## Bakgrunn
I 1978 hadde AC/DC gitt ut fem album internasjonalt og turnert mykje i Australia og Europa. I 1977 landa dei i USA og byrja å opparbeida seg ein live-tilhengjarskare, nesten utan radiostøtte. Det siste albumet til bandet, live-albumet *[[If You Want Blood You've Got It|If You Want Blood]]*, hadde nådd 13. plassen i Storbritannia, og på dei to tidlegare albuma, *[[Let There Be Rock]]* frå 1977 og *[[Powerage]]* frå 1978, hadde bandet funne fram til sitt rasande, bluesbaserte hardrock-sound. Sjølv om den amerikanske avdelinga av Atlantic Records hadde avvist *[[Dirty Deeds Done Dirt Cheap]]* frå 1976, meinte dei no at bandet var klare til å slå gjennom i USA viss dei berre kunne jobba med ein produsent som kunne gi dei eit radiovenleg sound. Sidan den australske debuten *[[High Voltage (1975)|High Voltage]]* i 1975 hadde alle AC/DC-albuma vorte produsert av George Young og Harry Vanda. Ifølgje boka *AC/DC: Maximum Rock & Roll* var ikkje bandet begeistra for ideen, spesielt ikkje gitaristane Angus Young og Malcolm Young, som kjende ein sterk lojalitet til den eldre bror sin George:

Produsenten Atlantic sette bandet saman med var Sør-Afrika-fødde Eddie Kramer, mest kjent for det banebrytande arbeidet sitt som lydteknikar for Jimi Hendrix, men òg for megabanda Led Zeppelin og Kiss. Kramer møtte bandet i Criteria Studios i Miami, men etter alt å dømma kom dei ikkje overeins. Geoff Barton siterer Malcolm Young i magasinet *Guitar Legends*: «Kramer var litt av ein idiot. Han såg på Bon og sa til oss: 'Kan fyren din syngja?' Han sat kanskje bak knappane for Hendrix, men han er absolutt ikkje Hendrix, så mykje kan eg seia.» Tidlegare AC/DC-manager Michael Browning fortel i boka *Highway to Hell: The Life and Times of AC/DC Legend Bon Scott*, «Eg fekk ein telefon frå Malcolm i Florida som sa: 'Denne fyren er håplaus, gjer noko, han prøver å overtala oss til å spela inn den Spencer Davis-songen, 'Gimme Some Lovin',' 'I'm a Man,' eller kva det no var.» Browning vende seg til den Zambia-fødde produsenten Robert John «Mutt» Lange. Lange var mest kjent for å ha produsert Boomtown Rats-hitten «Rat Trap» og post-pub-rockband som Clover, City Boy, og Graham Parker. I 1979 sa vokalist Bon Scott til magasinet *[[RAM]]*: «Tre veker i Miami, og me hadde ikkje skrive noko med Kramer. Så ein dag sa me til han at me skulle ta ein fridag og ikkje bry oss om å komma inn. Det var ein laurdag, og me sneik oss inn i studioet og skreiv ned seks låtar, sende lydbandet til Lange og spurde: 'Vil du jobba med oss?'». Bandet hadde òg fått nytt management, sparka Michael Browning og tilsett Peter Mensch, ein aggressiv amerikanar som hadde vore med på å utvikla karrierane til Aerosmith og Ted Nugent.

## Innspeling
Innspelinga starta i Roundhouse Recording Studios i Chalk Farm nord i London i mars 1979. I boka *Highway to Hell* skriv Clinton Walker: «Bandet flytta praktisk talt inn i Roundhouse Studios i Chalk Farm og var det meste av tre månader der. Det var til å byrja med eit sjokk for AC/DC, som aldri tidlegare hadde brukt meir enn tre veker på eit album. Innspelingane for albumet – 15 timar om dagen, dag ut og dag inn, i over to månader - var slitsamt. Songar vart omarbeidde og omarbeidde.» Lange si kompromisslause tilnærming vart verdsett av bandet, som sjølv alltid hadde hatt ein solid arbeidsmoral. I ein artikkel av *[[magasinet Mojo|Mojo]]*-skribenten Sylvie Simmons uttalte Malcolm Young at Lange «likte enkelheita i eit band. Me var alle minimalistar. Me følte at det var den beste måten å vera på. Han visste at me alle var dedikerte, så han skjønte det på ein måte. Men han sørgde for at spora var solide, og han kunne høyra om ei skarptromme berre gjekk av.» I same artikkel legg Angus Young til: «Han var veldig nøye med lyden, med å finna rette gitarar og trommer. Han kunne nullstilla seg - og han var òg god på vokalsida. Sjølv Bon var imponert over korleis han fekk stemma si til å høyrast ut.» Turnémanageren Ian Jeffery, som var til stades under innspelingane, fortel:
I *AC/DC: Maximum Rock & Roll* skriv Arnaud Durieux at Lange, som var utdanna songar, viste Scott korleis han skulle pusta for å bli ein teknisk betre songar på songar som «Touch Too Much», og at han sjølv var med på korvokal og måtte stå på den andre sida av studioet fordi hans eiga stemme var så markant. Den melodiske korvokalen var eit nytt element i lydbiletet til bandet, men poleringa Lange tilførte, gjekk ikkje på kostnad av den karakteristiske knasinga til bandet, noko som gjorde både bandet og Atlantic Records nøgde på same tid.

Lange gav òg Angus nokre nyttige leksjonar og instruerte han i å spela soloane sine medan han sat ved sida av produsenten. Jeffrey hugsar: «Mutt sa: 'Sett deg her, så skal eg seia kva du skal spela'. Men han sat ved sida av Mutt, og Mutt tvinga han ikkje, han berre peika på gripebrettet og sa: 'Her, dette...' og 'Hold den...' og 'Gå inn i den...'. Det var soloen frå 'Highway To Hell'. Det var fantastisk! Og det fekk dei verkeleg til å bli merksame på Mutt òg. Han bad dei ikkje om å gjera noko han ikkje kunne gjera sjølv, eller gjekk i rette med dei og sa at det har vore feil tidlegare, ikkje noko sånt. Han masserte dei verkeleg inn i det som vart albumet.»

## Songar
Den mest kjende låten på albumet er tittelsporet. Heilt frå starten av mislikte Atlantic Records ideen om å bruka låten som albumtittel, noko Angus seinare sa til *[[Guitar World]]*-skribenten Alan Di Perna:
.

I eit intervju med Bill Crandall frå *[[Rolling Stone]]* i 2003 fortalde Angus om korleis songen vart til:

 
Orda til «Highway to Hell» fekk ein ny klang då Scott drakk seg i hel i 1980. Steve Huey frå AllMusic observerte det:

 
Tekstane til Scott på *Highway to Hell* handlar for det meste om begjær («Love Hungry Man», «Girls Got Rhythm»), sex («Beating Around the Bush», «Touch Too Much», «Walk All Over You») og festing på byen («Get It Hot», «Shot Down in Flames»). I sine memoarar om bandet frå 2006 avslører Murray Engelheart at Scott meinte at tekstane i songar som «Gone Shootin'» frå den førre *[[Powerage]]* var «rett og slett for alvorlege.»

«Touch Too Much» vart første gong spelt inn i juli 1977 med eit radikalt annleis arrangement og tekst enn på *Highway to Hell*. Den endelege versjonen vart framført av Scott og AC/DC på BBC-progammet *[[Top of the Pops]]* nokre dagar før songarne døydde i 1980. Låten «If You Want Blood (You've Got It)» lånte tittelen på livealbumet til bandet frå året før og stammar frå svaret Scott gav til ein journalist på Day on the Green-festivalen i juli 1978: På spørsmål om kva dei kunne forventa seg av bandet, svarte Scott «Blood».

Det innleiande gitarriffet i «Beating Around the Bush» har vorte omtalt av journalisten Phil Sutcliffe som «nesten ein hyllest... ein refleksjon, eg nølar med å sei ein kopi av  «Oh Well» av Fleetwood Mac.

På spørsmålet «Kva er den verste plata du nokosinne har laga?», svarte Angus i 1998: «Det er ein song på *Highway to Hell* som heiter 'Love Hungry Man' som eg må ha skrive etter ein kveld med dårleg pizza – det kan du klandra meg for.»

Den kanskje mest berykta låten på plata er «Night Prowler», hovudsakleg på grunn av assosiasjonen til seriemordaren Richard Ramírez. I 1985 byrja ei mykje omtalt drapssak å dreia seg om Ramírez, som var ansvarleg for meir enn 15 brutale drap, og dessutan ei rekkje valdtekter og drapsforsøk, i Los Angeles. Ramírez, som fekk tilnamnet «Night Stalker», var fan av AC/DC, spesielt «Night Prowler», og politiet hevda at han hadde late etter seg ei AC/DC-hue på ein av åstadene. Under rettssaka ropte Ramírez «Hail Satan» og viste fram eit pentagram rissa inn i handflata med tala 666 under. Dette førte til ekstremt dårleg publisitet for AC/DC, der foreldre i Los Angeles protesterte mot konsertar og album av bandet. I episoden av VH1-programmet *[[Behind the Music]]* om AC/DC hevda bandet at låten hadde fått ein mordarisk konnotasjon av Ramírez, men at han eigentleg handlar om ein gut som snik seg inn på soverommet til kjærasten om natta medan foreldra søv, trass i tekstar som «And you don't feel the steel, till it's hanging out your back». Dei siste orda som Scott seier i songen, og dermed på albumet, er «Shazbot, na-nu na-nu», frasar uttalt av hovudpersonen Mork (eit vitjande romvesen spelt av Robin Williams) i den populære amerikanske situasjonskomedien *[[Mork and Mindy]]*.

## Utgjeving
*Highway to Hell* vart opphavleg gitt ut 27. juli 1979 av Albert Productions, som lisensierte albumet til Atlantic Records for utgiving utanfor Australia, og det vart gitt ut på nytt av Epic Records i 2003 som ein del av *AC/DC Remasters*-serien. I Australia vart albumet opphavleg gitt ut med eit litt annleis plateomslag, med flammar og ei teikning av ein bassgitarhals lagt over det same biletet av bandet som vart brukt på det internasjonale omslaget. AC/DC-logoen er òg ein mørkare nyanse av raudbrun, men aksentane er litt lysare. Utgivinga i Aust-Tyskland hadde eit anna og mykje enklare design på framsida og baksida av albumet, tilsynelatande fordi styresmaktene ikkje var fornøgd med omslaget slik det vart gitt ut andre stader.

«Highway to Hell» er med i filmen *[[Final Destination 2]]* frå 2003 og *[[Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief]]* frå 2010. «If You Want Blood (You've Got It)» er med i filmane *[[Empire Records]]* (1995), *[[filmen The Longest Yard (2005)|The Longest Yard]]* (2005), *[[filmen The Dukes of Hazzard|The Dukes of Hazzard]]* (2005), *[[filmen Shoot 'Em Up|Shoot 'Em Up]]* (2007) og *[[Final Destination 5]]* (2011). «Walk All Over You» er med i 2010-filmen *[[filmen Grown Ups|Grown Ups]]*. «Touch Too Much» er med på soundtracket til videospelet *[[Grand Theft Auto IV: The Lost and Damned]]*, og han var òg temalåten for World Wrestling Federation Summarslam-arrangement i 1998.

## Mottaking

Albumet vart den første plata til AC/DC som nådde topp 100 på den amerikanske '''Billboard''' 200-lista, til slutt på 17. plassen, og det førte bandet inn i toppen blant hardrock-gruppene. Det er det nest mest selde AC/DC-albumet (etter *[[Back in Black]]*) og blir generelt rekna som eit av dei beste hardrockalbuma nokosinne. Den 25. mai 2006 vart albumet sertifisert med 7× platinaplate av RIAA.

Om albumet skreiv Greg Kot i *Rolling Stone*: «Låtane er meir kompakte, refrenga er feita opp av rugbylagharmoniar. Den beste augneblinken: Scott avsluttar den hoftevridende 'Shot Down in Flames' med ei kakling som er Wicked Witch of the West verdig.» I ein artikkel i *Rolling Stone* frå 2008 skreiv David Fricke: «Superprodusenten 'Mutt' Lange forma AC/DCs røffe granittrock til hitliste-smart boogie på dette albumet.» AllMusic kalla låten «Highway to Hell» for «ein av tidenes hardrock-anthems.» Albumet vart rangert på 199. plassen lista til *[[Rolling Stone]]* over dei 500 beste albuma gjennom tidene i 2003. Det var på 200. plassen på den reviderte lista frå 2012. Boka *The 100 Greatest Australian Albums* frå 2010 inkluderte *Highway to Hell* på topp&nbsp;50 (*Back in Black* var nr.&nbsp;2).

I 2013 gjekk AC/DC-fansen Steevi Diamant og Jon Morter (som stod bak ein Rage Against the Machine-kampanje på Facebook i 2009) i spissen for ein Facebook-kampanje for å gjera «Highway to Hell» til ein julesingle på UK Singles Chart, for å feira AC/DC sitt 40-årsjubileum og for å hindra at *[[The X Factor]]* skulle få endå ein nummer éin-hit. Kampanjen samla inn pengar til Feel Yourself, ein testikkelkreft-medvitsorganisasjon. Songen nådde fjerdeplass på Official Singles Chart for juleveka det året, noko som gjorde han til den første britiske topp 10-singelen nokosinne.

## Innhald

## Medverkande

**AC/DC**
*Bon Scott &ndash; solovokal
*Angus Young &ndash; sologitar
*Malcolm Young &ndash; rytmegitar, korvokal
*Cliff Williams &ndash; bass, korvokal
*Phil Rudd &ndash; trommer

**Teknisk**
*Produsent: Robert John «Mutt» Lange
*Studio: Roundhouse Recording Studios, London, England
*Lydingeniør: Mark Dearnley
*Miksestudio: Basing Street Studios, London, England
*Miksing: Tony Platt
*Assisterande lydteknikar: Kevin Dallimore
*Kunstnarisk leiar: Bob Defrin
*Fotografi: Jim Houghton

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Highway to Hell|Highway to Hell]]» frå ,  den 2. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*