open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johan Kirksæter

**Johan Kirksæter** () var ein norsk urmakar, emissær og stortingsmann frå Hemne i Sør-Trøndelag.

Kirksæter var son til ein gardbrukar og urmakar. Han tok eksamen ved underoffiserskulen i Trondheim i 1877 og var underoffiser i fleire år. Perioden 1884-1900 var han urmakar i Trondheim. I 1904 vart han emissær for godtemplarordenen. Deretter var han såkalla storsekretær og forretningsførar for same frå 1909, etter to år gjekk han tilbake til arbeidet som emissær for ordenen.

Kirksæter var 4. representant til Stortinget frå Trondheim og Levanger 1900-03, medlem av næringskomite nr 2. Han representerte Venstre. Valbolken 1906-09 møtte han i 1908 tida 11. januar-20. mars og frå 8. august for Magnus Halvorsen, medlem av næringskomite nr 1. Kirksæter var elles medlem av formannskapet i Trondheim by 1898-1902 og 1904-??

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Sei doch nicht so eifersüchtig

**«Sei doch nicht so eifersüchtig»** (tysk for 'Ikkje ver så sjalu') er ein song av Lys Assia frå 1956.

I Concours Eurovision 1956, den sveitsiske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, deltok Assia med heile fem songar. «Sei doch nicht so eifersüchtig» starta som nummer to, etter Jo Roland med «Vendredi» og før Lys Assia og Quinteta Radiosa med «Das alte Karussell». Kor mange poeng bidraget fekk er ikkje kjend. Det einaste ein veit er at dette bidraget ikkje vart vald ut til å representere Sveits i Eurovision Song Contest 1956.
 
## Kjelder
*
MS «LCG (L) 681»

**MS «LCG (L) 681»** var eit landgangsfartøy bygt i Storrbitannia i 1945 for Royal Navy. I 1947 vart ho kjøpt av HSD i Bergen og omdøypt «LCG (L) 681» Tanken var å byggje om til bilferje, men det vart aldri gjort. 

I 1949 vart han seld til Henrik Nergaard i Bergen og nytta som lekter. Han vart selt vidare i 1951 til Sivert Bakke, og året etter opphogd i Belgia. 

## Kjelder
* Skipet.no
Matthias Buse

**Matthias Buse** () er ein tysk, tidlegare skihoppar frå Zittau i Sachsen, som representerte Aust-Tyskland. Han vart verdsmeister i normalbakken under VM 1978 i Lahti, og fekk sølvmedalje med Aust-Tyskland i laghopping under VM 1984 i Engelberg.

### Aktiv
Buse debuterte i den tysk-austerrikske hoppveka i romjula 1976, utan å markere seg. Han kom tilbake til Oberstdorf nøyaktig eitt år seinare og gjekk heilt til topps i rennet. Buse hoppa godt også i dei andre hoppveke-tevlingane og kom på andreplass samanlagt, men var langt bakom vinnaren, Kari Ylianttila frå Finland. I ski-VM i Lahti same sesongen vann Buse rennet i normalbakken og vart nummer fire i storbakken. Buse deltok også i hoppveka 1978/79 og vart som best nummer fem i Garmisch-Partenkirchen.

Buse kom på sjetteplass i hoppvekerennet i Bischofshofen i 1981, og vart samanlagt nummer åtte i hoppveka 1980/81. I 1982-sesongen kom han på tredjeplass i eit verdscuprenn i Sapporo. Han vart nummer sju i storbakken, Holmenkollbakken, i ski-VM 1982 og nummer 13 i normalbakken. Under Vinter-OL 1984 i Sarajevo vart han nummer 21 i storbakken. Buse avslutta med å vinne ein sølvmedalje i lag med Ulf Findeisen, Klaus Ostwald og Jens Weissflog under ski-VM 1984 i Engelberg. 

Han la opp i 1984.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
*Resultatoversikt hos FIS 
*Buses profil på Sports-reference.com
Le bohémien

**«Le bohémien»** er ein song av Lys Assia.

I Concours Eurovision 1956, den sveitsiske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, deltok Assia med heile fem songar. «Le bohémien», framført saman med Quinteta Radiosa, starta som nummer sju, etter Jo Roland med «La ballade des bonnes années» og før Jo Roland med «Les deux coquins (L'argent et l'amour)». Kor mange poeng bidraget fekk er ikkje kjend. Det einaste ein veit er at dette bidraget ikkje vart valt ut til å representere Sveits i Eurovision Song Contest 1956.
 
## Kjelder
*
MS «Sunnhordland» (1943)

**USS «PCE 830»** er eit motorskip bygt i 1943 for US Navy i USA som som eskortefartøy. Skipet vart innkjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD) i 1947 og bygt om for passasjer og godstrafikk og døypt **«Sunnhordland»**. Skipet er framleis i cruisefart i Finland under namnet **«Kristina Brahe»**. Ho gjer korte turar på 2-5 dagar i Austersjøen og på Saimen.

## Historie

Skipet vart levert som **USS «PCE 830»** for US Navy i 1943. I juni same året vart ho overført til The Royal Navy og omdøypt **«HMS Kilchrenan»**. I 1946 vart ho levert attende til US Navy og fekk namnet **USS «Kilchrenan»**. 

I 1947 kjøpte HSD i Bergen skipet for ombygging ved Bergens mek. Verksted. Skipet var klar for fart i juni 1949 som **«Sunnhordland»**. Skipet gjekk i rute for HSD til mars 1974, då det vart seld til Oy Fagerlines Ab i Helsingfors/Ristiina i Finland. Ho fekk då namnet MS «Kristina Brahe». I 1985 fekk ho ny motor og året etter vart ho seld til Rannikkolinjat Oy i Kotka. Ho fekk ny eigar i 1991 då ho vart seld til Kristina Cruises Ltd. i Kotka. I august 2010 vart ho seld til Saimaan Matkaverkko Oy og er framleis i trafikk mellom hamner ved Saimen og ved Finskebukta unner namnet *MS «Brahe»*

## Kjelder
* Skipet.no
Jochen Danneberg

**Jochen Danneberg** () er ein tysk, tidlegare skihoppar frå Halberstadt, som representerte Aust-Tyskland. Han vann den tysk-austerrikske hoppveka både i 1976 og 1977. Hans største enkeltbragd er OL-sølvet i normalbakken frå OL 1976 i Innsbruck. Danneberg vart austtysk meister i normalbakken i 1976 og 1979.

## Aktiv
Danneberg debuterte i hoppveka 1972/73 med ein femteplass under nyttårshopprennet i Garmisch-Partenkirchen. Under hoppveka året etter fekk han med seg to niandeplassar, medan han i januar 1975 som best nådde å verte nummer sju i Innsbruck.

Danneberg vann hoppvekerennet i Innsbruck i 1976, han fekk då i alt tre pallplasseringar i hoppveka, der han til sist stod som sigerherre. Nokre veker etter deltok han i hopptevlingane under vinter-OL i nemnde Innsbruck. Her vann Danneberg sølvmedaljen i normalbakken, bakom landsmannen Hans-Georg Aschenbach, rennet fann stad i Seefeld. Danneberg vart så nummer fire i storbakken Bergisel i sjølve Innsbruck. Seinare i OL-sesongen vann han hopprennet i Svenska skidspelen framom norske Johan Sætre, eit renn som vart avvikla over ein omgang.

Også i 1977 vart Danneberg vinnar av hoppveka. Han vann rennet i Garmisch-Partenkirchen og kunne også klive på pallen i to andre hoppvekerenn. Nyårsdag 1978 makta Danneberg å kopiere sigeren i Garmisch-Partenkirchen frå året i førevegen. Han vart så nummer åtte i begge renna under ski-VM 1978 i Lahti. Danneberg oppnådde to pallplassar i enkeltrenn i hoppveka 1978/79, samanlagt vart han nummer tre i hoppveka.

Danneberg vann opningsrennet i hoppveka i Oberstdorf i desember 1979, føre Hubert Neuper frå Austerrike. Seinare i sesongen gjekk det mindre bra, og under vinter-OL 1980 i Lake Placid kom han på 20. plass i normalbakken. Han la opp i 1981.

## Bakgrunnsstoff
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
*
Dieter Neuendorf

**Dieter Neuendorf** () var ein tysk skihoppar frå Ruhla i Thüringen og som representerte Aust-Tyskland. Han fekk sølvmedaljen under i normalbakken under ski-VM 1966, dessutan vann han Holmenkollrennet i 1965 og gjekk til topps i tre ulike renn i den tysk-austerrikske hoppveka.

## Aktiv
Neuendorf deltok i vinter-OL 1964 og kom på femteplass i normalbakken, medan han vart nummer åtte i storbakken. I 1965 vann Neuendorf Holmenkollrennet 1,2 poeng framom Lars Grini, som sette bakkerekord med 89,5 meter. Tidlegare i same sesongen vart Neuendorf nummer tre i Lahti, bakom vinnaren Torgeir Brandtzæg og Bjørn Wirkola.

Neuendorf deltok i den tysk-austerrikske hoppveka 1965/66 og vart nummer to, med 866,5 poeng mangla han tre poeng samanlikna med vinnaren, Veikko Kankkonen frå Finland. Neuendorf vann rennet i Innsbruck og sikra seg to andre pallplasseringar. Under VM 1966 i Oslo tok han sølvmedaljen i normalbakkerennet. Då var han den einaste som gav Bjørn Wirkola reell kamp om VM-tittelen. I storbakken vart han nummer 18.

Neuendorf vann opningsrennet i hoppveka 1966/67 og vart til sist nummer tre i hoppveka, den gongen då Bjørn Wirkola sikra seg sin fyrste hoppveketriumf etter å ha vunne dei tre siste renna i hoppveka. Også året etter vann Neuendorf opningsrennet i Oberstdorf og han vart nummer tre samanlagt, knapt tre poeng bak Jiří Raška, men heller langt bak hoppvekevinnaren Wirkola. Seinare i 1968 vart han nummer sju i normalbakken og 15 i storbakken under vinter-OL i Grenoble.

Han vart austtysk meister i begge bakketypane i 1965, samt i normalbakken i 1967. I 1971 la han opp som aktiv hoppar og var sidan hopptrenar.

## Kjelder

* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
*
MS «Bremnes» (1949)

**MS «Bremnes»**, no **MS «Bremnesing»**, er eit motorskip bygt i 1949. Skipet gjekk i rutefart for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD).

I mars 1949 vart skipet levert frå Mjellem & Karlsen  i Bergen for HSD. Det gjekk i rute til 1978 då det vart omdøypt «Bremnesingen». I oktober 1978 vart det seld til Tartan Arrow (Marine) Ltd. i London og er framleis i drift i dag (2011). 

## Kjelder
* Skipet.no
MS «Kvinnherad»

**MS «Kvinnherad»** er eit motorskip bygd i 1950 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap. Skipet gjekk i rutefart for HSD til 1957 då det vart selt til Ofotens Dampskipsselskap (ODS) og tok namnet **MS «Tranøy»**. Seinare har ho òg hatt namna **MS «Brand VII»** (1965–1988) og **MS «Rygerfjord»** (1988-til i dag).

Sidan ei ombygging i 1995 har «Rygerfjord» vore hotell, losji og resturantskip på Söder Mälarstrand i bydelen Södermalm i Stockholm. 
Skipet vart levert til HSD i mai 1950 og selt til A/S Ofotens Dampskibsselskap i Narvik i juni 1957. Ho fekk då namnet «Tranøy». I 1961 fekk skipet ny motor og i 1965 fekk ho namnet  «Brand VII». Skipet vart i 1968 selt til A/S Brand-Båtane i Sykkylven/Ålesund. Skipet vart seld vidare til Aanen Nilsen Shipping A/S i Veavågen/Kopervik i april 1981 og til L. Rødne & Sønner A/S i Sjernarøy/Kopervik i februar 1988 og fekk då namnet «Rygerfjord». Skipet vart seld til AB Skogsflyg Cassel Aero i Stockholm i juni 1995. Ho vart då lagt opp i Stockholm som flytande hotell. I 2001 vart ho seld til Rygerfjord Shipping AB i Stockholm. Skipet vart stroke frå Lloyds i 2010. 

## Kjelder
* Skipet.no
MS «Lønningdal II»

**M/S «Lønningdal II»** er eit motorskip bygt i 1932 for Engel H. Lønningdal P/R i Os/Bergen og var sidan i flåten til  Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD) frå 1951 til 1967. 

## Historie

Skipet vart levert i 1932 frå Skaalurens Skibsbyggeri i Rosendal til Engel H. Lønningdal i Os. Ho gjekk i fast rute Bergen-Fusa-Hardanger-Odda og konkurrerte med HSD sine ruter i området. I 1938 fekk ho ny motor. 

Under andre verdskrigen vart ho rekvirert av tyskarane og nytta som transportskip mellom Molde og Åndalsnes. Ho kom attende til Bergen 3. august 1945. Hausten 1945 vart ho leigd ut til Det Midthordlandske Dampskibsselskab, som hadde tapt eit fartøy i Fusa, og vart nytta i ruta Bergen-Os-Tysnes. Lønningdal II gjekk attende til ruta Bergen-Fusa-Hardanger-Odda i desember 1947 då Midthordlandske fekk det nye skipet sitt MS «Midthordland». Skipet vart ombygd i 1948. 

3. januar 1952 vart det seld til Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap (HSD) som gav ho namnet **«Bjoa»** 1. mars 1952 og nytta ho i lokal fraktefart mellom Bergen og Sunnhordland. I 1962 vart ho lagt i opplag i Bergen og i oktober 1967 vart ho selt til Jørgen Jørgensen i Tysse i Samnanger og rigga ned til lekter og tønnelager. I 1969 vart ho sterkt skadd i ein brann nær Gaupholm i Samnanger, kondemnert og søkkt av eigaren. 

## Kjelder
* Skipet.no
* Lønningdal II på warsailords.com
Skaalurens Skibsbyggeri

**Skaalurens Skibsbyggeri** var eit allsidig skipsbyggeri i Rosendal i Kvinnherad som vart skipa i 1855. Gjennom fire generasjonar vart det drive bygging av trebåtar, fram til 1955 då ein starta å byggje skip med stålskrog her. Verftet vart lagt ned på byrjinga av 1980-talet.
Av skip som vart bygd hjå Skaaluren finn ein dampskipet «Colibri» (1888), skonnerten «Ideal» (1903), skuleskipet «Brand IV» (1938), forskingsskipet «Fridtjof Nansen» (1955) og mineleggjaren «Vale» (1977).

Skaalurensamlinga er i dag eit museum der ein kan sjå korleis dei gamle skutene vart laga og verktøyet som vart nytta. 

## Historie
Verftet vart starta av Tørris Knudsen Nes (seinare Tørris Skaaluren), som bygde den første jekta si i låven. Han festa grunn i Skålafjæro og sakte vaks skutebygginga hans i låven til eit lite skipsverft. Han levde frå 1822 til 1907. Etter han overtok Knut Skaaluren (1849-1911), Tørris Skaaluren (1885-1955) og Knut Skaaluren (1916-1996).
Den fyrste båten som verftet har registrert byggjenummer på, var ei treskøyte i 1865, namnet er ikkje kjent. I 1980 var verftet i gang med byggjenummer 233, ein kjemikalietankar. 

## Bakgrunnsstoff
Wenche Skaaluren, kona til Knut, har skrive tre bøker om verftet og livet rundt:

* «Verven og vi - Skaalurens Skibsbyggeri A/S 1855-1980», 1980
* «Minneboka mi», 2007
* «Ei soge om treskipsbygging i åra 1855-1955», 2009
MS «Ullensvang»

**M/S «Ullensvang»** var eit motorskip bygt i 1952 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskibsselskap. Skipet gjekk i rutefart for HSD til 1980 i kombinert laste og passasjertrafikk.

## Historie
Skipet vart levert frå Bergen Mekaniske Verksted i juni 1952. Ho vart i flåten til HSD fram til juni 1980, då det vart seld til Baltic Coaster Association i Georgetown på Caymanøyane. I 1982 vart ho seld vidare til Albert A. Selby i Bridgetown på Barbados og ho fekk namnet «Stella S II». Skipet vart overført til Roseau i Dominica i 1990 og i 1996 seld til Benedict McLawrence her. Ho fekk då namnet «Anestine Mac». I desember 2000 vart ho sett på stranda ved Charlestown på Nevis som vrak.

## Kjelder
* Skipet.no
Marshallesisk

**Marshallesisk** er eit austronesisk språk i den  som blir snakka på Marshalløyane og på Nauru.
Det er offisielt språk på Marshalløyane, saman med engelsk.

Språket har to hovuddialektar, den vestlege som blir tala i Ralik-kjeda og den austlege som blir tala i Ratak-kjeda. 

Ordet «bikini» kjem frå marshallesisk. Det stammar frå *pikinni*, det lokale namnet på Bikiniatollen, og tyder 'kokosnøttstad'.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marshallesisk|Marshallesisk]]» frå ,  den 22. desember 2012.*
Triceps

**Triceps** (frå latin «trehovda») kan vise til to ulike musklar:

* *[[Musculus triceps brachii]]* - den trehovuda albogestrekkaren. 
* *[[Musculus triceps surae]]* - den trehovuda oklestrekkaren, ein samanslått leggmuskel av *musculus soleus* og *musculus gastrocnemius*.
Identitet av Adrian Lulgjuraj og Bledar Sejko

**«Identitet»** (albansk for *[[Identitet]]*) er det albanske bidraget i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, framført på albansk av Adrian Lulgjuraj og Bledar Sejko. Songen er skriven av Bledar Sejko.

## Festivali i Këngës në RTSH 51
I Festivali i Këngës në RTSH 51, den albanske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013, vann songen finalen med 67 poeng.

## Eurovision Song Contest 2013
### Semifinale 2
Songen vil starte som nummer 14, etter Noreg med «I Feed You My Love» av Margaret Berger og før Georgia med «Waterfall» av Nodiko Tatishvili og Sopho Gelovani.

## Kjelder
* 
*
Adrian Lulgjuraj

**Adrian Lulgjuraj** () er ein albansk songar. Saman med Bledar Sejko og songen «Identitet» vann han Festivali i Këngës në RTSH 51. Han fekk dimed representere Albania i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adrian Lulgjuraj|Adrian Lulgjuraj]]» frå ,  den 23. desember 2012.*  
 

## Fotnotar
Nikifóros Bithoúlkas

**Nikifóros Bithoúlkas** (), kjend som **Nikifóros**, er ein gresk songar. Han deltok i den andre sesongen av *[[X Factor Hellas|The X Factor]]* på ANT1.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:uk:Нікіфорос|Нікіфорос]]» frå ,  den 23. desember 2012.*
Hans T. Gunheim

**Hans Torkildsson Gunheim** () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Nes i Telemark. Han var tingmann for partiet Venstre.

Gunheim var son til ein gardbrukar. Han gjekk ut frå Solum lærarskole i 1866 og var i 1867 lærar i Modum og 1868 i heimbygda. Åra 1870-75 var han på ny lærar i Modum, der han frå 1871 dreiv garden Bergan.

Gunheim var medlem av heradsstyret i Modum i om lag 28 år, nokre år som ordførar. Han var også skulestyreformann, medlem av amtsutvalet og valmann. I fleire år var han formann i Buskerud Venstre.

Gunheim var 1. varamann frå Buskerud til Stortinget 1892-94, og møtte heile perioden i staden for Christoffer Jellum. Han var då medlem av kyrkjekomiteen. Valperioden 1898-1900 var han 3. representant frå same amtet, med sete i kyrkjekomiteen.

Sommaren 1925 døydde han på garden sin i Modum.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Gjermund Grivi

**Gjermund Nilsson Grivi** () var ein norsk sakførar, gardbrukar, sorenskrivar og stortingsmann frå Bø i Telemark. Han var sentral då venstrelag vart skipa i Bø i Telemark i 1893, og representerte partiet på Stortinget i til saman 18 år.

## Liv og gjerning
Grivi var son til lensmannen i Bø i Telemark. Han vart student i 1886 og cand. jur. fem år seinare. Frå 1891 var han overrettssakførar og frå 1894 i tillegg brukar av farsgarden. Grivi var medlem av heradsstyret i ei rekke år, ordførar 1898-1915. Perioden 1915-36 var han sorenskrivar for Nedre Telemark.

I 1913 vart han medlem av Vassdragskommisjonen, ein posisjon han hadde til 1920. Under striden om konsesjonslovene var Grivi ein leiande talsmann mot at utanlandsk kapital skulle få makt.

Perioden 1903-06 var Grivi 2. representant frå Bratsberg amt på Stortinget. Frå 1906 til 1912 representerte han einmannskrinsen Austre Telemark. Alle dei ni fyrste åra på tinget hadde han plass i Konstitusjonskomiteen, frå 1908 var han sekretær i komiteen. Stortingsperioden 1910-12 var han sekretær i Reguleringskomiteen og medlem av Fullmaktskomiteen. Han var deretter stortingsrepresentant i tre åtskilde periodar; 1916-18, 1922-24 og 1928-30. Perioden 1916-18 var han formann i Landbrukskomiteen og to sesjonar medlem i Utanrikskomiteen, samt odelstingspresidemt 1916-17. Han var formann av Skog- og vassdragskomiteen 1922-24 og medlem av Utanrikskomiteen 1923-24. I sin siste bolk på Stortinget var han medlem av Skog- og vassdragskomiteen.

Grivi var også formann i mottakingskomiteen då Kong Haakon skulle presenterast for Stortinget i 1905. Han var også ein sterk pådrivar for å få jarnbanen om Bø og ikkje direkte frå Gvarv til Lunde, (denne strekninga vart populært kalla Grivisvingen). Grivi var leiar av Stortinget si fråhaldsgruppe 1910-12, og heile tida ein aktiv målmann.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Johan Albert Hoff

**Johan Albert Svendsen Hoff** () var ein norsk pressemann og stortingsmann frå Sandsvær i Buskerud. Han representerte partiet Venstre.

Hoff var son til ein gardbrukar. I sine yngre år gjekk han to kurs på folkehøgskular. Han vart redaksjonssekretær i Drammen i 1891, året etter fekk han stilling som redaktør av avisa «Tunsbergeren» i Tønsberg. Hoff var medlem av Tønsberg bystyre 1898-1907 og frå 1911, og var ei tid varaordførar.

Hoff representerte bykrinsen Tønsberg på Stortinget perioden 1906-09. Han var då medlem av militærkomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Jørgen Jorde

**Jørgen Jensen Jorde** () var ein norsk gardbrukar, sakførar og stortingsmann frå Nes i Hallingdal. Han var medlem av Venstre.

Jorde var son til ein gardbrukar. Åra 1877-79 var han heradskasserar, dei neste to åra var han utskiftingsassistent. Dernest las han til artium og vart student i 1883 og sidan cand. jur. i 1889. Han overtok farsgarden i Nes i 1884 og busette seg på denne etter han var ferdig med studiane. Ved sidan av gardsdrifta var praktiserte han som overrettssakførar. Frå 1911 var han aktor ved meddoms- og avhøyrsrettar.

Jorde var medlem av heradsstyret i Nes frå 1886, i fleire år var han ordførar. Elles styreformann i den lokale sparebanken frå 1904. Jorde var einmannskrinsen Hallingdal sin representant til Stortinget i perioden 1906-09. Han var medlem av fullmaktskomiteen og av protokollkomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Johan Hyggen

**Johan Gundersen Hyggen** () var ein gardbrukar og stortingsmann frå Røyken i Buskerud. Han var medlem av Venstre. Andreas Guttormsen Egge var farbror hans.

Hyggen var son til ein gardbrukar og tok over farsgarden i 1882. I yngre år gjekk han Sagatun Folkehøyskole. Han var medlem av heradsstyret i Røyken i mange år og formann i skulestyret. Hyggen var einmannskrinsen Buskerud sin representant til Stortinget i perioden 1906-09. Der var han medlem av næringskomite nr 1.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Lekter nr. 3

**Lekter «Nr. 3»** var den første byggekontrakten for A/S Stord og vart levert for Kullkompaniet af 1871 i Bergen. Dette var eit pioneroppdrag for verftet og fleire av dei tilsette tok Veritas sitt sertifikat i sveising

Det vart skrive byggekontrakt 18. august 1943. Lekteren skulle nyttast til frakting av kol og liknande i Bergen hamn. Lekteren vart sjøsett hausten 1943. Gudmor var Borghild Onarheim. 

Lekteren vart klassifisert Det Norske Veritas for slep innaskjers og vart levert frå A/S Stord i januar 1944. Kullkompaniet af 1871 hadde lekteren fram til 1964, då Stord Verft A/S kjøpte lekteren attende. Lekteren vart kjøpt for å transportere 100 katodekassar produsert ved verftet for Sør-Norge Aluminium på Husnes og kassane vart lasta ombord på lekteren og slept over fjorden til Husnes. 

I 1981 vart lekteren selt til Elias Stokken i Sagvåg på Stord. Stokke nytta lekteren til ymse slepeoppdrag, mellom anna for Stord Verft. I 1986 vart lekteren selt vidare til Godøysund Fjordhotell i Tysnes kommune ved Leif Einar Nilsen. Lekteren vart per november 1999 framleis på Tysnes og nytta som gatekjøken og kai. 

## Kjelder
**Hvor ble båtene av?* - Aker Stord
Andreas Nilsen Fjeld

**Andreas Nilsen Fjeld** () var ein norsk snikkar, gardbrukar og stortingsmann frå Modum. Han var tingmann for partiet Venstre.

Far til Fjeld forpakta eit gardsbruk i Modum. Sjølv lærde han seg til snikkar i Drammen åra 1869-73. Dei tre neste åra gjekk han i lære utanlands, i København, Hamburg og Berlin. Tida 1877-97 var han arbeidsformann ved Sjåstad Trevarefabrikk i Lier. Han kjøpte garden Fjell i Lier i 1882, der han satsa sterkt på hagebruk.

Fjeld representerte Buskeruds amt og partiet Venstre på Stortinget i perioden 1898-1900. Han var medlem av sosialkomiteen. Fjeld var også medlem av heradsstyret i Lier, og han var formann i «arbeidskomiteen for boligbanken med flere hverv».

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Annæus Schjødt

**Annæus Johannes Schjødt** () var ein norsk jurist og stortingsmann frå Kristiania. Han var medlem av Venstre.

Schjødt var son til ein sakførar. Sjølv vart han student i 1875 og cand. jur. i 1880. 1881-82 var han kopist i Marinedepartementet, deretter i tre år fullmektig på kontoret til advokat Emil Stang den eldre. Frå 1885 var han høgsterettsadvokat. Tida 1917 til han døydde var han regjeringsadvokat.

Han var medlem av fleire sentrale utval, så som militærkommandokommisjonen av 1897, den parlamentariske arbeidarkommisjonen 1902-04, og av den skandinaviske obligasjonskomiteen 1902-04 og 1910.

Schjødt representerte Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger på Stortinget frå 1895 til 1900. I den fyrste perioden, 1895-97, var han medlem av næringskomite nr 1, i den andre perioden var han formann i sosialkomiteen og medlem av fullmaktskomiteen. År 1900 var han president i Odelstinget.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Christian P. Storjord

**Christian Angell Pedersson Storjord** () var ein norsk gardbrukar, kommunemann og stortingsmann frå Beiarn i Nordland. Han var venstremann.

Storjord var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han 1867-68 på Nordland amt sin landbruksskule. Frå 1869 var han i to år gardsstyrar på Løvøy i Steigen, deretter to år i same stilling på prestegarden i heimbygda Beiarn. I 1873 overtok han farsgarden og dreiv denne sidan.

Storjord var medlem av heradsstyret i Beiarn 1876-1910, i 20 av dei 35 åra var han ordførar. Tida 1881-88 var han også kommunekasserar. Elles var han forlikskommissær, styreformann for Saltens fiskeriselskap og sat òg i mange andre framskotne posisjonar.

I alle stortingsbolkane frå 1889 til -97 var Storjord varamann til Stortinget for Venstre i Nordland. Perioden 1906-09 var han Søndre Salten krins sin representant på Stortinget. Han var då medlem av landbrukskomiteen. Grunna sjukdom, møtte han ikkje i 1909-sesjonen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Det Midthordlandske Dampskibsselskab

**Det Midthordlandske Dampskibsselskab** var eit ruteselskap på Vestlandet. Selskapet trafikkerte strekninga Bergen-Os-Fusa-Tysnes. Selskapet fusjonerte inn i Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap 1. januar 1962.

## Skip sigd av Det Midthordlandske Dampskibsselskab

*Ufullstendig liste*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det Midthordlandske Dampskipsselskap|Det Midthordlandske Dampskipsselskap]]» frå ,  den 23. desember 2012.*
Gerard James Borg

**Gerard James Borg** er ein maltesisk låtskrivar frå 1900-talet. Han har skrive fleire malteiske bidrag til Eurovision Song Contest.

## Bidrag i Eurovision Song Contest

### Bidrag som ikkje vann ein nasjonal uttaking

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gerard James Borg|Gerard James Borg]]» frå ,  den 23. desember 2012.*
MS «Melanddrott»

**M/S «Melandrott»** var ein sjøbuss bygt for Alversund og Manger Dampbåtlag og levert frå A/S Stord i 1948.

## Historie
Skipet vart sjøsett 13. april 1948 og døypt av fru Fånesen. Båten vart klassifisert av Skipskontrollen og kunne ta 281 passasjerar. Systerskipet MS «Midthordland» vart levert året før frå same verft.

M/S «Melandrott» gjekk inn i ei av dei travlaste rutene til selskapet: Bergen-Frekhaug-Salhus-Isdalstø-Kvamsvåg og attende. I tillegg til mange fastbuande var det mykje hyttefolk som reiste frå byen til landet.

I 1951 vart selskapet slått saman med Lindås-Masfjorden Dampbåtlag til Bergen-Nordhordland Trafikklag. Skipet heldt fram i same ruta.

Selskapet vart òg nytta til rundturar. Til dømes vart «Melanddrott» i juni 1959 nytta på turar frå Bergen til Lysøen og Lerøyosen. Turen tok fem turar og kosta berre 5 kr.

Då det vart sett inn ferjer på strekninga Steinestø-Knarvik og vegane vart utbetra, vart det langt færre passasjerar for dei tradisjonelle rutebåtane, og i august 1973 vart «Melandrott» teke ut av ruta si. Skipet vart lagt i opplag i Florvåg. Hovudmotoren var utsliten og det ville kosta kring ein halv million kroner å få reparert motoren. Styret i selskapet valde derfor å selje fartøyet.

I september 1974 vart båten seld til Mr. Mallion G. Ashford i Kent i England, som tok han til River Midway ved Rochester på sørsida av Themsen. Her vart han ombygd til pub- og restaurantskip og fekk namnet «Ferry-Boat Inn». I 1975 var han flytta til Marry Port i Cumbria i Irskesjøen.

Skipet vart hogd opp i 1977.

## Kjelder

*
Alværsund & Mangers Dampskibsselskab

**Alværsund & Mangers Dampskibsselskab** var eit dampskipselskap skipa den 17. mai 1895. Det bygde vidare på dampskipselskapet som Seimstrandens Meieri skipa i 1891. 

Seimstrandens Dampskibsselskab bygde den einaste båten sin i 1891 som fekk namnet DS «Seimstrand». Ho gjekk åleine som mjølkebåt frå Seim fram til 1895. Då Alværsund & Mangers Dampskibsselskab vart skipa tok dei over «Seimstrand», og bygde same året den fyrste dampbåten DS «Manger». «Manger» forliste derimot alt i 1910, då ho vart rent i senk av DS «Sogn» utanfor Helleneset. Selskapet bygde òg DS «Alværsund» i 1900. 

I 1951 vart selskapet slått saman med Lindås-Masfjorden Dampbåtlag til Bergen-Nordhordland Trafikklag.

## Flåte
* DS «Manger» (1895-1910)
* DS «Alværsund» (1900-1918)
* DS «Herløfjord» (1907-1950)
* DS «Manger» (1911-1951)
* DS «Seimstrand» (1914-1951)
* DS «Alversund» (1926-1951)
* DS «Radøy» (1930-1940)
* DS «Varden» (1934-1949)
* DS «Holsenøy» (1941-1949)
* DS «Frekhaug» (1941-1942)
* MS «Fjordbussen» (1947-1951)
* MS «Fjordbussto» (1947-1951)
* MS «Melanddrott» (1948-1951)
* MS «Sæbø» (1949-1951)

## Kjelder
*Alværsund & Mangers Dampskibsselskab
Lindås-Masfjorden Dampbåtlag

**Lindås-Masfjorden Dampbåtlag** var eit reiarlag som dreiv lokalruter i Nordhordland og i Gulen. Det vart skipa i 1880 som *Lindås-Masfjorden Dampskibselskab*, men skifta namn i 1931. I 1951 slått saman med Alværsund & Mangers Dampskibsselskab til Bergen-Nordhordland Trafikklag. 

I Gulen hadde selskapet faste ruter til Furnes, Fivelsdal, Halsvik og Byrknes. 

## Flåten
# DS «Nordhordland» (1880-1908
# DS «Horden» (1885-1938)
# DS «Rolf» (1895-1921)
# DS «Masfjord» (1907-1944)
# DS «Lindaas» (1909-1951)
# DS «Austrheim» (1913-1951)
# MS «Lygra» (1935-1951)
# DS «Masfjord» (1946-1951)
# DS «Matredal» (1946-1951)

## Kjelder
* Sogn og Fjordane fylkesleksikon
* Flåteliste
Tiwi

**Tiwi** (uttalt )
er eit australsk språk som er tala av tiwiar frå Nordterritoriet i Australia. Tiwiane kjem frå øyane Bathurst og Melville like nord for kysten av Austalia. 

Tiwi er eit isolert språk og er tradisjonelt polysyntetisk, det vil seie at enkeltord kan vera bygde av svært mange morfem. Språket har eit hundretals nominalar (noko liknande substantiv og adjektiv) som kan setjast saman med verb, ofte i ei ganske ulik form frå sine usamansette former. Språkkontakt med europeiske språk (engelsk) har ført til store endringar i språket, slik at moderne tiwi er mykje meir analytisk enn det tradisjonelt
le polysyntetiske språket, i tillegg til endringar i ordtilfanget. I ei undersøking frå 1993 snakka berre folk over 55 år tradisjonell tiwi, medan alle under 30 år snakka moderne tiwi.

## Døme
Døma under viser skilnaden mellom tradisjonell og moderne tiwi:

:**Tradisjonell tiwi**
:a-mpi-ni-watu-wujingi-ma-jirrikirnigi-yangurlimay-ami
:ho-NPST-LOC-morgon-DUR-COM-lys-gå-MOV
:*Ho (sola) skin der borte om morgonen*
: (Bokstaveleg *ho går der borte om morgonene med lys*)

:**Moderne tiwi**
:japinari wokapat a-mpi-jiki-mi kutawu with layt
:morgon går    ho-NPST-DUR-gjera der med lys

Eit anna døme på tiwi er stadnamnet *Wurrumiyanga*, som tyder 'staden der sikadane bur'.

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Tiwi|Tiwi]]» frå ,  den 24. desember 2012.*  
 

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Tiwi language|Tiwi language]]» frå ,  den 19. oktober 2013.*
MS «Espenes»

**M/S «Espenes»** var ein fiskebåt bygd for Trygve Vangberg i Oslo. Skroget vart bygt i tre av skipsbyggar Sauholmen og Sønn i Berggrend i Fusa kommune i Hordaland, medan resten av skipet vart bygd på A/S Stord. 

## Historie
Skroget vart sjøsett på seinsommaren 1945, men var ikkje heilt vellukka. Det var noko grunt og evjebotn, slik at skroget sette seg fast i evja. Ein måtte derfor ha hjelp til å få det laust. Skroget vart så slept til Stord, der båten vart gjort ferdig. I desember 1945 var fiskebåten klar til å gå på fiske, klassifisert av Det Norske Veritas. 

20. november 1946 kjøpte Partrederiet Terje Johansen i Jennestad i Sortland fiskebåten som no fekk namnet **MS «Vardholm»**. «Vardholm» fekk ny motor i 1957 og igjen i 1964.

21. februar 1977 vart båten kjøpt av P/R Torbjørn Havbakk, og 13. april 1978 vart han kjøpt på auksjon av Jahn Holthe i Rødseidet. På grunn av økonomiske problem overtok Abelvær Slipp og Mekaniske Verksted båten. 

Vinteren 1980 vart det brann i Vardholm i Lofoten. Vardholm var fullstendig utbrent og vart kondemnert. 

## Kjelder
*
Warlpiri

**Warlpiri** er eit australsk språk som blir tala i av rundt 3000 menneske i Nordterritoriet i Australia. Det høyrer til den ngarrkiske greina av pamanyunganske språk. Warlpiri er i dag eitt av dei største  urfolksspråka i Australia målt i talet på brukarar.

## Fonologi
Tabellane under viser lydsystemet til warlpiri. Symbol i vinkelparentes (t.d. ) er slik dei ser ut i ortografien, medan symbol i hakeparentes (f.eks. ) er fonane skrive med IPA.

### Vokalar
Warlpiri har eit vokalsystem som minnar om det i klassisk arabisk; tre vokalar i tillegg til at lengden er avgjerande, noko som gjev totalt seks vokallydar.

### Konsonantar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Warlpiri|Warlpiri]]» frå ,  den 24. desember 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Warlpiris grammatikk, eksempler og språklige studier
MS «Balholm»

**M/S «Balholm»** er ein båt bygt for Fylkesbåtane i Sogn og Fjordane bygt ved A/S Stord. Skipet gjekk i fart i indre Sognefjorden frå 1949 til 1974. 

## Historie
Skipet vart sjøsett 23. juli 1948 og døypt av fru Røsberg. Båten vart klassifisert i Skipskontrollen for 276 passasjerar og levert til Fylkesbåtane 26. april 1949. 

Ho vart sett inn i ruta Flåm-Høyanger med korrespondanse i Flåm med tog til Oslo. Om sommaren gjekk ho i rute Flåm-Fjærland med mange utanlandske turistar. 

Då det kom fleire hurtigbåtar kvar dag frå Bergen til Årdalstangen, endra trafikkmønsteret seg og «Balholm» låg i opplag om vinteren. Om sommaren vart ho derimot nytta i ruta Flåm-Gudvangen. Då bilferja kom på same ruta vart det slutt for sjøbussen. 

I september 1974 vart ho kjøpt av Tartan Arrow Ltd. i London og skifta namn til «Tartan Arrow V». I 1976 vart båten kjøpt av ein reiar i Nord-Irland og fekk no attende det gamle namnet sitt, «Balholm». I 1977-1979 låg båten i Nord-Irland og fungerte som hovudkvarter for ein yachtklubb. 

26. januar 1979 forsvann «Balholm» under mystiske omstende. Avisa Sunday Express skreiv 11. februar 1979 følgjande: «M/S Balholm kom i vanskar utanfor kysten av Pembrokeshire. Ho dreiv hjelpelaus omkring. Dei seks personane ombord vart teken ombord i ein livbåt etter at dei hadde klart å ankre opp båten. Neste dag var båten forsvunne. Ingen kunne gje noko rimeleg forklaring på kvar M/S Balholm hadde teke vegen.»

## Kjelder
*
Nordiske greiner under vinter-OL 1972

**Nordiske greiner** på ski under Vinter-OL 1972 i Sapporo bestod av ti øvingar. Tre av øvingane var for kvinner, alle i langrenn, medan resten var for menn. Mennene tevla både i langrenn, kombinert og skihopping.

## Medaljar

## Kombinert
### Menn




Dato: 5. februar

## Langrenn

### Kvinner

#### 5 km





Dato: 9. februar

#### 10 km





Dato: 6. februar

#### 3 x 5 km stafett





Dato: 12. februar

### Menn

#### 15 km




Dato: 7. februar

#### 30 km




Dato: 4. februar

#### 50 km




Dato: 10. februar

#### 4x10 km stafett




Dato: 13. februar



## Skihopping
### Menn
#### Normalbakken




Dato: 6. februar

#### Storbakken



Dato: 11. februar
MS «Fru Inger»

**MS «Fru Inger»** var ein kystrutebåt levert for Fosen Aktie Dampskibsselskap frå A/S Stord i 1950. 

## Historie
M/S «Fru Inger» vart sjøsett 26. august 1949, døypt av fru Storli. Båten vart klassifisert av Det Norske Veritas for innaskjersfart og kunne ta 497 passasjerar. Skroget vart bygt ekstra kraftig, særleg forskipet, fordi båten skulle segle i særskild verharde område. 

Skipet vart levert til Fosen Dampskipselskap den 10. juni 1950 og gjekk inn i ruta Trondheim-Hitra-Frøya. 

Det grunnstøytte den 18. februar 1953 ved Hestvika og fekk store skadar. Reparasjonen tok tre månader. «Fru Inger» fekk ny motor 1. mai 1968 og fortsette i same ruta fram til 1973. Reisemønsteret hadde då endra seg i løpet av åra. Folk køyrte i større grad med privatbilar i tillegg til at hydrofoilbåtane kom til området. «Fru Inger» vart derfor lagt i opplag. 

## Seinare historie
13. mai 1974 kjøpte Alf Nepstad i Bergen skipet, og i desember 1976 vart det selt til Dansk Norsk Skips A/S i Fredrikstad, men var framleis registrert i Bergen. 

24. oktober 1977 vart skipet selt til ein kjøpar i Panama og registrert under Vest-Tyskland. Skipet vart observert på vestkysten av USA i 1985, og hadde då namnet California Rose, og igjen i 1992 i Santa Monica i California. 
Det figurerte både i *[[Falcon Crest]]* og i *[[A-Team]]*. 

I 2000 spora Tore Strømøy opp båten i programmet *[[Tore på sporet]]*. Han lette lenge før han fann ho att i Mazatlán i Mexico. Båten var i særs dårleg stand og mellom anna fullstendig ribba for inventar og utstyr, men motoren var framleis intakt. Båten var eigd av ei kvinne som dreiv ei fiskeindustribedrift. Ho hadde planar om å bygge båten om til fiskefabrikkskip, men då pengane tok slutt vart skipet lagt i opplag. 

Den vidare lagnaden til skipet er ukjend. 

## Kjelder
*
Høstadfunnet

**Høstadfunnet** er eit arkeologisk funn i Golåsmyra på garden Høstad på Byneset, vest for Trondheim i 1899. Arbeidaren Knud Byahagen fann 13 gjenstandar av tre då han grov i torva. I dag er 11 av desse bevart ned NTNU Vitskapsmuseet.  Funnet i myra er ein av dei mest sjeldsynte treskattane i Nord-Europa. Ved hjelp av C-14 metoden har ein tidfesta fleire av gjenstandane til rundt 800 f. Kr. Av dei 11 godt bevarte gjenstandane er det 10 koppar eller kar og ein skammel. Det er to større fat, ein stor bolle og sju mindre skåler. Fleire av gjenstandane er utskorne. Den mest dekorerte er skammelen.

## Referansar
Gauldalsraset

**Gauldalsraset** var eit sand- og grusras med ei påfølgjande flaumkatastrofe i Gauldalen i 1345. Raset og oversymjinga blir ofte omtala som noregshistorias største naturkatastrofe. Ifølgje islandske kjelder skal skredet ha gått på krosssmessedag, 14. september, 1345. Det finst ikkje mange kjelder frå denne tida som nemner raset. Den første kjelda, Skålholtannalen, som er skrive tre år etter raset og to andre kjelder, lagmannsannalen og Flatøyannalen, inneheld informasjon om hendinga. I tillegg har munnleg tradisjon og geologiske tolkningar vore med på å forklare hendinga.

Ifølgje dei gamle kjeldene gjekk raset ved Kvasshylla, eller garden Haga, tre km nord for Støren. Raset demte opp Gaula og danna ein innsjø, somme gonger omtala som Hagavatnet, som strekte seg 14 kilometer opp i dalen til Bones. Oppover dalen vart 25 gardar oversumde og heilt øydelagde. Til slutt raste demninga som må ha vore mellom 30&nbsp;m og 40&nbsp;m høg og store mengder lausmassear og vatn oversumde dalen helt ned til Melhus. Over 50 gardar og sju kyrkjer skal ha blitt øydelagde av raset og oversymjinga og over 500 menneske omkom.

Nyare overslag syner at det med stort sannsyn har gått ras ved Kvasshylla for så lenge sidan. Overslaga syner at raset måtte ha vore på minst 45 millionar kubikkmeter dersom det er sant at innsjøen strekte seg heilt opp til Bones. Demninga må ha vore minst 33&nbsp;m høg for at innsjøen skulle ha strekt seg så langt opp i dalen. Gauldalsraset var likevel ikkje like stort som Verdalsraset, men mange fleire omkom i Gauldalen.

Kvifor så mange omkom, kan kan hende setjast i samanheng med at det var midt i ei pilegrimslei. Ei av dei eldste kjeldene nemner faktisk at det var om lag 250 vegfarande og over 250 fastbuande som miste livet i raset. Raset i Gauldalen omfatta eit mykje større område enn Verdalsraset. Heile dalen frå Bones langt opp i dalen og heilt ned til Melhus var øydelagt, hovudsakleg på grunn av flaumen etter at demninga brast.

Det har vorte hevda at raset var eit leirras, men ei avhandling publisert i 2001 påviser at det var sand og grus som rasa ut.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gauldalsraset|Gauldalsraset]]» frå ,  den 17. januar 2013.*  

## Litteratur
*

## Bakgrunnsstoff
*Flomkatastrofen i Gauldalen i 1345 – Norsk Skogmuseum
*Flomkatastrofen i 1345  – Norsk Skogmuseum
Musculus teres major

**Musculus teres major** (frå latin *teres* – «rund», *major* - «stor»), på norsk somtid òg kalla **den store runde muskelen**, er ein rund skuldermuskel som går frå nedst på skulderbladet og til øvst på overarmsbeinet. Han er innervert av *[[nervus subscapularis|n. subscapularis]]* og innoverroterer overarmsbeinet. 

Han er òg med på å forme den bakre aksillefolden saman med ''m. latissimus dorsi'' og ''m. teres minor'' og dannar den nedre begrensinga av det laterale og mediale aksillehòlet.

## Fleire bilete

Fil:Teres major muscle back.png|*M. teres major* sett bakfrå.
Fil:Teres major muscle animation.gif|*M. teres major* sin posisjon er vist i raudt i denne animasjonen.
Fil:Arm muscles back numbers.png|Musklar på dorsalsida av skulderbladet og ''m. triceps brachii'':#3 ''m. latissimus dorsi''#5 *m. teres major*#6 ''m. teres minor''#7 ''m. supraspinatus''#8 ''m. infraspinatus''#13 det lange hovudet til ''m. triceps brachii''


## Sjå òg
*''M. teres minor''

## Bakgrunnsstoff
Musculus teres minor

**Musculus teres minor** (frå latin *teres*, «rund» og *minor*, «liten»), på norsk somtid òg kalla **den vesle runde muskelen**, er ein rund og tynn skuldermuskel som går frå lateralkanten på skulderbladet til den store beinknuten på overarmsbeinet. Han er innervert av *[[nervus axillaris|n. axillaris]]* som kjem direkte fra armnerveflettverket *[[plexus brachialis]]* og utoverroterer, adduserer og stabilierer overarmsbeinet. 

Han er ein av dei fire musklane i skuldermansjetten. Han er òg med på å forme den bakre aksillefolden saman med ''m. latissimus dorsi'' og ''m. teres major''. I tillegg er han den øvste begrensinga ved det laterale og mediale aksillehòlet. 

## Fleire bilete

 File:Teres minor muscle animation2.gif|*M. teres minor* er vist raudt i denne animasjonen.
 Image:Shoulder joint.svg|Skildring av skulderleddet. 
 Image:Shoulder joint back-en.svg|Skildring av skulderleddet (bakfrå). 
 Image:Gray521.png|Blodårene som ligg på skulderbladet. Her ser ein òg det mediale og laterale aksillehòlet som *m. teres minor* er med på å forme.
 Image:Gray818.png|Nerveforsyninga til skulder og arm.
 File:Teres minor muscle.JPG|*M. teres minor* er vist i denne skulderdisseksjonen.


## Sjå òg
*''M. teres major''

## Bakgrunnsstoff
Armnerveflettverk

**Armnerveflettverket** (på latin *plexus brachialis*, *plexus* - «flettverk», *brachialis* - «som høyrer til overarmen») er eit flettverk av ryggmergsnervane som kjem ut frå ryggmergssegmenta C5 til Th1. Etter at dorsal- og ventralrøtene frå ryggmergen har gått saman, går dei saman og dannar tre *trunki*, deretter tre *fasculi* og nervane som kjem ut er ''n. axillaris, ''n. radialis, n. ulnaris, ''n. musculocutaneus'' og ''n. medianus''. 

Nervane frå armnerveflettverket gir motorisk informasjon til armen og sensoriske signaler att til sentralnervesystemet. Det tilsvarande nerveflettverket for underekstremiteten er sakralnerveflettverket, *plexus sacralis*. 

## Bakgrunnsstoff
*Snl.no - Armnerveflettverk
Musculus rhomboideus major

**Musculus rhomboideus major** (på latin *rhomboideus* - «rombeforma», *major* - «stor»), på norsk somtid òg kalla **den store rombemuskelen**, er ein flat og brei muskel som går frå skulderbladet til ryggsøyla, og knyter med det overekstremiteten til kroppen. Han spring ut frå den andre til femte ryggtaggen i brystkasseregionen, *processi spinosi Th2-Th5*, og festar på den nedste delen av skulderbladet sitt mediale kant, *margo medialis scapulae pars inferior*. 

Saman med ''m. rhomboideus minor'' dreg han skulderbladet medialt når ein adduserer og ekstenderer overarmsbeinet, noko som hjelper til med å senke skulderleddpanna, *fossa glenoidalis*, til den nøytrale posisjonen til leddpanna. Rhomboideus-musklane held og skulderbladet pressa mot brystkassa. 

## Sjå òg
*''M. rhomboideus minor''
Musculus rhomboideus minor

**Musculus rhomboideus minor** (på latin *rhomboideus* - «rombeforma», *minor* - «liten»), på norsk somtid òg kalla **den vesle rombemuskelen**, er ein liten og flat muskel som går frå skulderbladet til ryggsøyla, og knyter med det overekstremiteten til kroppen. Han spring ut frå den sjuande  ryggtaggen i halsregionen til den første taggen i brystkasseregionen, *processi spinosi C7 - Th1*, og festar på skulderbladet sin mediale kant, *margo medialis scapulae*, over festet til *[[musculus rhomboideus major|m. rhomboideus major]]*. Han er innervert av *[[nervus dorsalis scapulae|n. dorsalis scapulae]]*. 

Han ligg under ''m. levator scapulae'' og over ''m. rhomboideus major'', og desse trekkjer skulderbladet oppover og medialt, og dei held og skulderbladet pressa mot brystkassa. 

## Fleire bilete

Fil:Rhomboid minor muscle animation small.gif|*M. rhomboideus minor* er vist i raudt i denne animasjonen.
Fil:Gray521.png|Karforsyninga og musklane som ligg kring skulderbladet.


## Sjå òg
*''M. rhomboideus major''
Brystkasse

Ei **brystkasse** (på gresk *thorax*), på norsk òg kalla **toraks** er innanfor menneskeanatomi den delen av kroppen som ligg mellom nakken og abdomen. Ribbeina, brystbeinet og ryggsøyla dekkjer dei indre organa i brysthòla, *cavum thoracis*, og fordi mellomgolvet er kuppelforma vil og øvste del av buken vere ein del av brystkassa. Mellomgolvet skil brysthòla frå bukhòla.

Brystkassa har to opningar. Den øvste som er avgrensa av dei første ribbeina, *[[brystbein|manubrium sterni]]* og ryggsøyla, og er kalla den vesle brystopninga, *apertura thoracis superior*. Den nedste opninga er avgrensa av kostalbogen, brystbeinspissen, *processus xiphoideus*, og ryggsøyla og er kalla den store brystopninga, *apertura thoracis inferior*.

## Bakgrunnsstoff
*Snl.no - Brystkassen
Smålänningens jul

**Smålänningens jul** er eit svensk julehefte som først kom ut i 1925. Det blir gitt på Smålänningens förlag og distribuert av Fem Förlag. Det inneheld for ein stor del korte historier av kjente svenske forfattarar som Vilhelm Moberg og Ivar Lo-Johansson.  Innhaldet er ofte knytt til jul eller vinter. Ofte er det jakthistorier frå Sverige, men òg frå Canadas villmark. 

I tillegg til historiene kan det vere dikt, kryssord og teikneseriar.

## Kjelder
* Smålänningens jul, 2012
Rhomboideus

**Rhomboideus** (frå latin «rombeforma») kan vise til to ulike musklar på skuldra:
* ''M. rhomboideus major''
* ''M. rhomboideus minor''
Värmländsk Kultur

**Värmländsk Kultur** eit tidskrift som blir gitt ut av Föreningen Värmländsk Kultur i Karlstad i Sverige. Det kom første gong ut i 1980 og kjem normalt ut med 6 nummer i året. Av desse er det eit dobbeltnummer.

## Bakgrunnsstoff
* Tidskriftet si heimeside
Musculus levator scapulae

**Musculus levator scapulae**, (frå latin, *levator* - «løftar», *scapulae* - «som høyrer til skulderbladet»), på norsk somtid òg kalla **skulderbladløftaren**, er ein ryggmuskel som går mellom skulderbladet og ryggsøyla. 

## Utspring og feste
Han spring ut frå halstverrtaggane sine bakre knutar på dei fire øvste halsvirvlane, *tuberculus posterior processi transversi vertebrae C1-C4*. Han festar seg på den øvre kanten og mediale hjøret av skulderbladet, *margo superior et angulus mediale scapularum*. 

## Innervasjon
Han er innervert frå spinalnervar frå fjerde og femte ryggmergsegment, og ofte av ein grein frå ''n. dorsalis scapulae'' som kjem frå armnerveflettverket, *plexus brachialis*.

## Rørsle
*M. levator scapulae* sin hovudrørsle er å løfte skulderbladet opp og medialt. Når skulderbladet er stabilisert av andre skulderbladsmusklar vil kontraksjon av muskelen føre til at nakken blir bøygd mot den sida kor muskelen trekkjer seg saman.

## Fleire bilete

Fil:Levator scapulae muscle animation small2.gif|*M. levator scapulae* vist som ein raud muskel på skjelettet.
Fil:Gray385.png|Halsmuskulaturen sett frå sida.
Fil:Anterior region of neck.JPG|*M. levator scapulae* er vist i denne disseksjonen av halsen. 


## Kjelder

## Sjå òg
*''M. rhomboideus major''
*''M. rhomboideus minor''
Søtpotet

**Søtpotet** (*Ipomoea batatas*) er ei fleirårig, krypande urt som høyrer til vindelfamilien. Ho liknar på potet, men er ikkje av same familie, derimot av same orden; Solanales. Rotkonollane har ei avlang form og er ofte større enn potetknollane, med raudrosa eller kvitt skal og kvitt eller gult fruktkjøt. Søtpoteta har ein søtleg smak og er rik på mellom anna A-, C- og E-vitaminar. Søtpoteta vert tillaga på same måten som poteta.

Søtpoteta har truleg sitt opphav i Sør-Amerika, der ho har vorte odla fram gjennom kanskje 5&nbsp;000 år. I Polynesia er det opplysningar om at søtpoteta har vore dyrka der allereie kringom 1250. Planta vart introdusert i Kina i 1694. I dag vert søtpoteter dyrka i land med tropisk og varmt temperert klima, dersom tilgangen på vatn er tilstrekkeleg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sötpotatis|Sötpotatis]]» frå ,  den 26. desember 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff