open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Håkon Wergeland

**Håkon Wergeland** () var ein norsk prest og skulestyrar frå Byrknesøy i Gulen kommune.

Wergeland var son til ein lærar. Han vart cand.theol. i 1902. Wergeland var styrar på Viken kristelege ungdomsskule på Gjøvik frå 1902-1911, rektor ved Notodden lærerskole 1911-1936, ungdomsprest i Oslo 1937-1938 og rektor på Kristiansand lærerskole 1938-1948. Wergeland var to gonger aktuell kandidat til å verte biskop i Den norske kyrkja.

## Bibliografi
### Bøker
*
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistorisk litteratur Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
*Om Håkon Wergeland i Allkunne
*Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978
Wilhelm Bødal

**Wilhelm Bødal** () var ein norsk lærar og forfattar frå Loen i Stryn kommune. Han tok artium ved Firda gymnas, gjekk på Stord lærarskule, Statens lærarskule i forming i Oslo og han tok vidareutdanning i historie, samfunnsfag, norsk og engelsk. Bødal var lærar i Stryn frå 1951, frå 1962 ved Stryn ungdomsskule. Han har gjeve ut fleire romar og forteljingar, både for vaksne og barn, og delvis med historisk tilsnitt, m.a. «I skyggen av Ramnefjell» i 1968. Han gav også ut to diktsamlingar.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*

*

*

*

*

*

*
### I bøker - eit utval
*
*

### I tidsskrift - eit utval
*Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
* Om Wilhelm Bødal i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
*Wilhelm Bødal i Allkunne 
*Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
Thea Floer Kulseng

**Thea Floer Kulseng** () er ein norsk barneartist frå Harstad. Ho vann den norske delen av konkurransen Melodi Grand Prix Junior 7. november 2015 i Oslo Spektrum med songen *Du gjør mæ så glad*. Songen handla om besteveninna til Thea, Vilde, som Thea hadde kjend sidan barndommen.

## Kjelder
Trumpler 14

**Trumpler 14** er ein open stjernehop som ligg kring 8 000 lysår unna i stjernebiletet Kjølen. Hopen er rekna for å vera 500 000 år gamal og har ein av dei høgste konsentrasjonane av massive ljossterke stjerner i heile Mjølkevegen.

## Kjelder
* ''Hubble Unveils a Tapestry of Dazzling Diamond-Like Stars'' - HubbleSite
VM i skiskyting 1995

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1995**, den 30. i rekka, vart avvikla i Antholz i Italia i tida 14. – 19. februar 1995. Det var fjerde gongen verdsmeisterskapen vart arrangert i den sørtirolske kommunen.

Meisterskapen omfatta åtte tevlingar, to individuelle øvingar for begge kjønn og ein stafett og ei lagøving, også det for begge kjønn.

Frankrike vart beste land i meisterskapen, med flest både gullmedaljar og medaljar totalt, høvesvis tre og åtte. Noreg vann to gullmedaljar, begge kom i dei to lagtevlingane. 20 utøvarar reiste heime med ein gullmedalje, ingen av dei med to. Dei franske kvinnene Anne Briand og Corinne Niogret fekk kvar sine gull-, sølv- og bronsemedaljar.

## Menn
### 10 km Sprint



**Dato**: 18. februar 1995


### 20 km



**Dato**: 16. februar 1995


### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 19. februar 1995


### Lagtevling





## Kvinner
### 7,5 km Sprint



**Dato**: 18. februar 1995


### 15 km



**Dato**: 16. februar 1995



### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 19. februar 1995


### Lagtevling





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1995|Biathlon-Weltmeisterschaften 1995]]» frå ,  den 21. januar 2016.*
Patrice Bailly-Salins

**Patrice Bailly-Salins** () er ein fransk tidlegare skiskyttar frå Morez i Franche-Comté som i 1994 vann verdscupen i skiskyting, og året etter vart verdsmeister i sprintøvinga.

Bailly-Salins debuterte i verdscupen i 1988. Han tok steget opp i verdseliten i 1992-sesongen, mellom anna ved å vinne 20 km i Pokljuka. Det var hans fyrste av sju rennsigrar i verdscupen i åra fram til 1995. Til saman oppnådde han 11 pallplasseringar i verdscuprenn. 

Under vinterleikane på Lillehammer i 1994 gjekk han den andre etappen på det franske laget som vann bronse i 4 x 7,5 km stafett. Året etter sikra dei same fire utøvarane; Lionel Laurent, Bailly-Salins, Thierry Dusserre og Herve Flandin, sølvmedalje til Frankrike i VM-stafetten i Antholz. I same meisterskapen, VM i skiskyting 1995, vann Bailly-Salins gullmedaljen i 7,5 km sprint i ein sekundstrid med tre andre utøvarar. Trass i at han måtte ut i ein strafferunde slo han andremann, russaren Pavel Muslimov, med 1,9 sekund. Både sølv- og bronsevinnar hadde ti treff.

Etter 1995-sesongen hamna Bailly-Salins oftast langt nede på resultatlistene, og han la opp etter OL-sesongen 1998.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Patrice Bailly-Salins|Patrice Bailly-Salins]]» frå ,  den 21. januar 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Ringaren i Notre Dame

***Ringeren i Notre Dame*** eller ***Notre Dame de Paris*** er ein roman av den franske forfattaren Victor Hugo. Boka vart skriven i 1831, og har i tillegg til å verta rekna mellom verdsklassikarane òg nytt stor suksess som musikal.
Ludwig Erhard

**Ludwig Wilhelm Erhard** () var ein tysk politikar for kristelegdemokratane (CDU) og samfunnsøkonom. Han var forbundskanslar (statsminister) i forbundsrepublikken Vest-Tyskland frå 1963 til 1966. Frå 1949 til 1963 var han næringsminister i Vest-Tyskland, og gjennom den rolla han då spelte fekk han tilnamnet far til det tyske såkalla «Wirtschaftswunder» og grunnla den sosiale marknadøkonomi, som til dags dato er styrande for det økonomiske systemet i Tyskland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ludwig Erhard|Ludwig Erhard]]» frå ,  den 21. januar 2016.*
Olav A. Loen

**Olav Andreasson Loen** () var ein norsk bonde og forfattar frå Loen i Stryn. Han skreiv også under pseudonymet **Olav Alvheim**.

:*Olav A. Loen er bonde, diktar og granskar. Han har skrive romanar og noveller, skodespel og dikt, dessutan fleire lagsskrifter og utgreiingar om lokalhistoriske emne. I fjor kom ei bok med utgreiingar om ei rad med nynorske diktarar, som kanskje ikkje høyrer til dei store, men som må vere med om biletet av nynorsk litteratur skal bli fullstendig og sant. Såleis har Olav A. Loen vore verksam på mange område. Til dette kjem at han har teke mange tak i lag, organisasjonar og bygdepolitikk. Garden har og kravt sin mann. Om Olav A. Loen kan det ordet høve, at den som har mykje å gjere, han får og mykje gjort.*
::Reidar Djupedal

Han var formann i Firda Ungdomslag 1950-1955. Han tok også initiativet til Årbok for Nordfjord i 1951, og var redaktør for årboka fram til 1979. Loen har ein stor og variert litterær produksjon. I 1970 gav han ut boka *Bygda gav diktarsyn*, ei samling av 25 korte forfattarbiografiar.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Av Olav A. Loen i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
* Av Olav Alvheim i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990
* Om Olav A. Loen i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
VM i skiskyting 1993

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1993** fann stad i Borovets i Rila-fjella i Bulgaria i tida 9. og 14. februar 1993.

Stafettevlinga for kvinner omfatta for fyrste gong fire løparar på laget og lengda på kvar etappe var auka frå 5 til 7,5 km.

## Menn
### Sprint 10 km



**Dato**: 13. februar 1993


### 20 km



**Dato**: 11. februar 1993


### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 14. februar 1993


### Lagtevling 20 km



**Dato**: 9. februar 1993 


## Kvinner
### 7,5 km sprint



**Dato**: 13. februar 1993


### 15 km



**Dato**: 11. februar 1993


### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 14. februar 1993


### Lagtevling 15 km



**Dato**: 9. februar 1993


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1993|Biathlon-Weltmeisterschaften 1993]]» frå ,  den 22. januar 2016.*
Flekkstrupejuvel

**Flekkstrupejuvel** (*Lampornis viridipallens*) er ein fugl i kolibrifamilien med leveområde i Sentral-Amerika.

## Skildring
Dette er ein mellomstor kolibri, ca. 11 til 12 centimeter med rettpeikande svart nebb. Fjørdrakta til vaksne fuglar har ei klår grøn overside med lysare grå til kvit underside, vengene og stjerten er mørke. Som andre *[[Lampornis]]*-kolibriar i Mellom-Amerika, har begge kjønn ei karakteristisk kvit stripe frå auga ned mot skuldra i kontrast til eit mørkt felt på undersida av stripa. Hofuglar har kvit strupe, hannfuglar har blågrøne iriserande flekker i strupeområdet og har elles grøne flekker nedover kroppssidene.

Flekkstrupejuvelar lever i høgder mellom 900 og 2700 moh. i fuktig skog i relativt avgrensa habitat; i vestlege Honduras og nordlege El Salvador, i sørvestlege Guatemala og litt inn i sørlege Mexico.

Populasjonen er estimert til å ligge mellom 50&nbsp;000 og 500&nbsp;000 individ, og er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som livskraftig.

## Kjelder

* Züchner, T. & Boesman, P. (2016)  *[http://www.hbw.com/node/55519 Green-throated Mountain-gem (Lampornis viridipallens)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2015). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 23. januar 2016 
*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22687672 Lampornis viridipallens] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 23. januar 2016

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Mikael Löfgren

**Erik Mikael Löfgren** () er ein svensk tidlegare skiskyttar og -trenar frå Torsby i Värmland.

Löfgren enda som andremann i verdscupen i skiskyting 1992, trass i at han ikkje vann eit einaste renn. Året vann han verdscupen, også då utan å vinne eit renn.

Under Vinter-OL 1992 i Albertville tok Löfgren to bronsemedaljar, fyrst på sprinten over 7,5 km og sidan i 4 x 7,5 km stafett.

Etter at han la opp som aktiv utøvar i 1998 var han trenar for det svenske juniorlandslaget. og deretter for USA sitt skiskyttarlandslag. Frå 2008 til 2012 var han landslagssjef i skiskyting for Noreg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mikael Löfgren|Mikael Löfgren]]» frå ,  den 22. januar 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
VM i skiskyting 1991

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1991**, den 26. i rekka, vart avvikla frå 19. til 24. februar 1991 i Lahti i Finland. Det var tredje gongen Lahti var arrangørstad for eit skiskytings-VM.

Tyskland vann fire av dei åtte tevlingane, medan Noreg tok flest medaljar med sine åtte (1-3-4). Mark Kirchner, som representerte Tyskland, vann tre gullmedaljar og var den store forgrunnsfiguren i meisterskapen. Sovjetunionens Jelena Golovina fekk to gull i stafett- og lagtevlingane, samt ein bronse i 7,5&nbsp;km sprint.

## Menn
### Sprint 10 km



**Dato**: 19. februar 1991

### 20 km



**Dato**: 24. februar 1991

### 4 × 7,5 km stafett



**Dato**: 23. februar 1991

### Lagtevling 20 km



**Dato**: 21. februar 1991

## Kvinner
### Sprint 7,5 km



**Dato**: 19. februar 1991

### 15 km



**Dato**: 24. februar 1991

### 3 x 5 km stafett



**Dato**: 23. februar 1991

### Lagtevling 15 km



**Dato**: 21. februar 1991

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1991|Biathlon-Weltmeisterschaften 1991]]» frå ,  den 23. januar 2016.*
Wilfried Pallhuber

**Wilfried Pallhuber** () er ein italiensk tidlegare skiskyttar frå Rasen ved Antholz i provinsen Bolzano som vann fire VM-gull i tida 1991-97.

## Karriere
Den 18. mars 1990 overraska det italienske laget i 4 x 7,5 km stafett stort då VM-stafettten vart arrangert i finske Kontiolahti. Stafettevlinga var ei av øvingane som vart utsett då VM i skiskyting 1990 fann stad i Minsk i februar månad, og i staden sett på programmet under verdscuprenna i Kontiolahti i midten av mars. Etter at Pieralberto Carrara hadde opna for Italia, la Pallhuber og Johann Passler grunnlaget for at Andreas Zingerle kunne føre Italia til sin fyrste VM-triumf i skiskyting, med over to minuttars margin til sølvvinnarane frå Frankrike.

Året etter, under VM i skiskyting 1991 i Lahti, var Pallhuber med i det italienske mannskapet som vart verdsmeistrar i lagtevlinga på 20 km, dei andre på laget var Hubert Leitgeb, Gottlieb Taschler og Simon Demetz. Men sidan fleire land satsa lite på lagtevlinga, var det ein større prestasjon når staettheltane frå 1990; Pallhuber, Passler, Carrara og  Zingerle vann ein ny gullmedalje i 4 x 7,5 kilometer stafett då VM i skiskyting 1993 fann stad i Borovets i Bulgaria.

Pallhubers største stund i skiskyting kom då han lukkast vinne 7,5 km sprint i VM i skiskyting 1997 i Osrblie i Slovakia, knapt 17 sekund føre landsmannen René Cattarinussi. 

Pallhuber deltok i verdscupen i skiskyting frå 1988 til 2007. Han vann sin fyrste av seks verdscupsigrar då han på tampen av 1992-sesongen gjekk til topps på 7,5 km sprint i Novosibirsk. Sidan vann han eitt verdscuprenn i kvar av sesongane 1993, 1944 og 1995, i tillegg til to i 1997. I sin poengmessig beste sesong, 1993-sesongen, enda han på tredjplass i verdscupen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wilfried Pallhuber|Wilfried Pallhuber]]» frå ,  den 23. januar 2016.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Høystål

**Høystål**, eller berre **stål**, er eit rom for høy på låven. Andre namn på stål er *bròt* eller *golv*. Dei ulike ståla på låven vart som oftast avdelte av reisverket. Ofte var det fleire stål på kvar side av låvebrua, slik at det vart lett å velta høyet ned i dei ulike ståla.

## Referansar
Almost Grown

«**Almost Grown**» er ein song skrive og spelt av Chuck Berry. Han vart gjeven ut som ein dobbel A-side-singel med «Little Queenie». Songen er med i filmen *[[American Graffiti]]* frå 1973. Etta James og Harvey & the New Moonglows, med ein ung Marvin Gaye, syng korvokal på songen. 

Songen gjekk inn på den amerikanske singellista på 32 .plassen og tredjeplassen på R&B-lista.

## Innhald
# «Almost Grown»
# «Little Queenie»

## Andre versjonar
David Bowie spelte songen for BBC den 3. juni 1971. For denne innspelinga, hadde Bowie med seg fleire vener, og det var barndomsvenen Geoffrey Alexander som song på innspelinga. Bowie fortsette å spele denne songen dei neste månadane, før han byta han ut med ein annan Chuck Berry-låt, «Around and Around»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Almost Grown (song)|Almost Grown (song)]]» frå ,  den 23. januar 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Flekkbrystjuvel

**Flekkbrystjuvel** (*Lampornis sybillae*) er ein fugl i kolibrifamilien og er endemisk for området Sentral-Amerika med utbreiing i både Honduras og Nicaragua.

## Skildring

Flekkbrystjuvelar er 11 til 12 centimeter i kroppslengd, har rettpeikande svart nebb og gjennomgåande grøn overside med lysare underside, mørke venger og hale, som typisk i *[[Lampornis]]*-slekta. Ein finn dessutan den karakteristiske kvite stripa frå auga ned mot akslene i kontrast til eit mørkt felt på undersida av stripa, som dei andre i slekta. Det som er særmerkt for flekkbrystjuvelar er for hannfuglar glitrande grøn strupe, elles grøn underside, for hofuglar utvaska raudbrunt i strupeområdet og grøne fjører i undersida.

Flekkstrupejuvelar lever i høgder mellom 1400 og 2200 moh. i fuktig skog i relativt avgrensa habitat; i Honduras og litt inn i nordvestlege Nicaragua.

Populasjonen er ikkje estimert, arten er skildra som vanleg i utbreiingsområdet. Han er klassifisert som livskraftig.

## Kjelder

* Chai, P., Kirwan, G.M. & Boesman, P. (2016)  *[http://www.hbw.com/node/55520 Green-breasted Mountain-gem (Lampornis sybillae)]* I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 24. januar 2016 
*BirdLife International (2016) Species factsheet: Lampornis sybillae. Henta frå http://www.birdlife.org den 5. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
VM i skiskyting 1990

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1990**, den 25. i rekka, vart avvikla på tre ulike stader i tida frå 20. februar til 18. mars 1990. Mesterskapen var opphavleg tildelt Minsk i Sovjetunionen. Snøtilhøva var der så dårlege at etter normalprogrammet, 20 km for menn og 15 km for kvinner, var gjennomført, vedtok ein å flytte dei attståande meisterskapstevlingane til Oslo. Før ein fekk fullført den siste VM-øvinga i Holmenkollen, 4 x 7,5 km stafett for menn, la skodda seg så tett at utøvarane ikkje såg blinkane. Dermed vart stafetten avbroten midtvegs, då Noreg låg i tet. VM-stafetten vart så til sist avvikla under verdscuprenna i Kontiolahti i Finland ei veke seinare.

Sovjetunionen sine utøvarar dominerte meisterskapen og vann fire gullmedaljar av totalt ni medaljar. Med tre gullmedaljar og eitt sølv vart sovjetiske Svetlana Davidova den store forgrunnsfiguren i meisterskapen, austtyske Mark Kirchner tok to gull og ein bronse. Deltakarar frå ni land vann ein eller fleire medaljar.

=MINSK=
## Menn
### 20 km



**Dato**: 20. februar 1990


## Kvinner
### 15 km



**Dato**: 20. februar 1990


=OSLO=
## Menn
### Sprint 10 km



**Dato**: 10. mars 1990


### Lagtevling 20 km



**Dato**: 8. mars 1990


## Kvinner
### Sprint 7,5 km



**Dato**: 10. mars 1990


### 3 x 5 km stafett



**Dato**: 11. mars 1990


### Lagtevling 15 km



**Dato**: 8. mars 1990


=KONTIOLAHTI=
## Menn
### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 18. mars 1990


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1990|Biathlon-Weltmeisterschaften 1990]]» frå ,  den 24. januar 2016.*
Blåstjertkolibri

**Blåstjertkolibri** (*Saucerottia cyanura*) er ein fugl i kolibrifamilien og er endemisk for området Sentral-Amerika med Mexico.

## Skildring
Dette er ein kolibri på 9 til 10 centimeter i kroppsslengd. Fjørdrakta er grøn med koparfarga overgump og mørk, blå hale. Underartane har varierande mengd raudbrunt i vengefjør og overgump. Kjønna er nokså like.

Det finst tre åtskilde populasjonar av blåstjertkolibriar, ein i nordlege Costa Rica, ein i El Salvador, Honduras og Nicaragua og ein i sørlege Guatemala som òg strekkjer seg litt inn lengst sørvest i Mexico. Her lever dei i både tørr og våt skog. Føda er nektar med tillegg av insekt som dei fangar i lufta.

Populasjonen er estimert til under 50&nbsp;000 og arten er klassifisert som livskraftig.

## Kjelder

* Weller, A.A. & Boesman, P. (2016)  *[http://www.hbw.com/node/55509 Blue-tailed Hummingbird (Amazilia cyanura)]* I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 24. januar 2016 
*BirdLife International (2023) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-tailed-hummingbird-saucerottia-cyanura Saucerottia cyanura]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 5. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Bilete av blåstjertkolibri flickr.com
Anton Sjipulin

**Anton Vladimirovitsj Sjipulin** () er ein russisk skiskyttar frå Tjumen i Tjumen oblast, som var ankermann på Russland sitt lag som vann gullmedalja i 4 x 7,5 km stafett under Vinter-OL 2014 i Sotsji. Han har elles vunne to individuelle VM-sølv og like mange individuelle VM-bronsar i åra 2012-15, samt OL-bronse i stafett i 2010 og VM-sølv i same i 2011.

Frå januar 2011 til januar 2016 har Sjipulin vunne åtte individuelle renn i verdscupen i skiskyting. Han enda på andreplassen i verdscupen i skiskyting 2015, bak Martin Fourcade frå Frankrike. 

Også Sjipulins eldre syster, Anastasija Kuzmina, har vore skiskyttar på internasjonalt toppnivå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anton Sjipulin|Anton Sjipulin]]» frå ,  den 24. januar 2016.*
Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn

**Prins Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn** () var ein britisk prins, den fjerde sonen av kong Georg III og Charlotte av Mecklenburg-Strelitz. Han var far til dronning Victoria. 

Edward blei hertug av Kent og Strathearn og jarl av Dublin den 23. april 1799, same året som han blei øvstkommanderande for dei britiske styrkane i Nord-Amerika. 23. mars 1802 blei han utnemnd til guvernør av Gibraltar, ein tittel han heldt fram til han døydde. Hertugen blei utnemnd til feltmarskalk (*Field-Marshal of the Forces*) 3. september 1805.

Prins Edward var det første medlemmet av den britiske kongefamilien som budde i Nord-Amerika over ein lengre periode  (1791&ndash;1800). I 1794 blei han den første prisen til å vitja USA etter sjølvstendet. I nyare tid er han blitt omtalt som «far til den kanadiske krona» for innverknaden sin på utviklinga av Canada. Han skal også ha vore den første som nytta omgrepet «kanadiar» om både franske og engelske busetjarar i øvre og nedre Canada den 27. juni 1792, i eit forsøk på å roa opptøyar mellom dei to gruppene.

I 1818 gifta Edward av Kent seg med enkeprinsessa av Leiningen, Viktoria av Sachsen-Coburg-Saalfeld. Dei fekk ei dotter, den seinare dronning Victoria, som blei fødd i 1819. Mindre enn eit år seinare, den 23. januar 1820, døydde prinsen av lungebetennelse. Han blei gravlagd i St. George's Chapel ved Windsor Castle. Far hans, Georg III, døydde seks dagar seinare. Broren Vilhelm IV blei ny konge, men ettersom ingen av dei eldre brørne hadde overlevande ektefødde barn, blei Victoria dronning etter Vilhelm.

Fleire stader er kalla opp etter prinsen, mellom anna Prince Edward Island i Canada og Prince Edward Island, ei av Prince Edwardøyane, i Sør-Afrika.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn|Edward Augustus, hertug av Kent og Strathearn]]» frå ,  den 24. januar 2016.*  


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prince Edward, Duke of Kent and Strathearn|Prince Edward, Duke of Kent and Strathearn]]» frå ,  den 24. januar 2016.*
Blue Origin

**Blue Origin** er ei amerikansk romfartsverksemd. Ho vart grunnlagd av Jeff Bezos i 2000. Blue Origin er dei fyrste til å ha sendt den same raketten, ein New Shepard, to gonger over den offisielle grensa til verdsrommet (100 km).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Lampornis

***Lampornis*** er ei biologisk slekt av kolibriar i underfamilien Trochilinae. Dei har fellesnemninga 'juvel' på norsk. Artane i slekta har utbreiing i fjellområde frå Panamaeidet i sør gjennom Sentral-Amerika og nord til sørlege Mexico. Ein art, blåstrupejuvel, har utbreiing i område over 1500 moh. gjennom Mexico og litt inn i sørlegaste USA.

## Skildring
Dette er mellomstore til store (10–13&nbsp;cm) kolibriar med kort, svakt bua svarte nebb. Hannane har vanlegvis grøn overside, og ein glitrande, fargerik strupe, som er meir matt i  farga hos hoer. Hoene av nokre artar kan òg avvike vesentleg frå hannane i andre delar av fjørdrakta.
Hoer av juvelar er fullt ut ansvarleg for reirbygging og ruging. Hoa legg to kvite egg i eit djupt koppforma reir fora med plantefiber. Ruginga tar 15-19 dagar, og dei er flygedyktige innan 20-26 dagar.

Føda i denne slekta er nektar, tatt frå ei rekkje små blomar. Men som andre kolibriar, tar juvelar òg små insekt som ei viktig kjelde til protein.

## Artslista
***Lampornis*** i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.10 frå august 2015 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.     
* Flekkstrupejuvel, *Lampornis viridipallens*, Green-throated Mountain-gem, LC, Bourcier & Mulsant, 1846
:Honduras og litt inn i nordvestlege Nicaragua.

* Flekkbrystjuvel, *Lampornis sybillae*, Green-breasted Mountain-gem, LC, Salvin & Godman, 1892
:Vestlege Honduras og nordlege El Salvador, i sørvestlege Guatemala og litt inn i sørlege Mexico.

* Amestyststrupejuvel, *Lampornis amethystinus*, Amethyst-throated Hummingbird, LC, Swainson, 1827
:El Salvador, Guatemala, Honduras, og Mexico.

* Blåstrupejuvel, *Lampornis clemenciae*, Blue-throated Hummingbird, LC, Lesson, 1829
:Mexico og sørlegaste USA.

* Kvitbukjuvel, *Lampornis hemileucus*, White-bellied Mountain-gem, LC, Salvin, 1865
:Costa Rica og Panama.

* Purpurstrupejuvel, *Lampornis calolaemus*, Purple-throated Mountain-gem, LC, Salvin, 1865
:Sørlege Nicaragua, nordre Costa Rica og vestre Panama.

* Kvitstrupejuvel, *Lampornis castaneoventris*, White-throated Mountain-gem, LC, Gould, 1851
:Vestlege Panama.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mountaingem|Mountaingem]]» frå ,  den 24. januar 2016.*  
  
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Glysin

**Glysin** (avstytt **Gly** og **G**) er ei hydrofob aminosyre som ikkje er kiral. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GGU, GGC, GGA og GGG.

## Kjelder
VM i skiskyting 1989

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1989**, den 24. i rekka, fann stad i landsbyen Feistritz an der Drau i forbundslandet Kärnten i Austerrike i dagane 7. til 12. februar 1989. For aller fyrste gong vart meisterskapen for både og kvinner og menn avvikla på samwe staden og til same tid.

Ei ny øving, lagtevling med fire deltakarar på laget, stod på programmet for både menn og kvinner. Det enkelte laget gjekk i samla tropp, ein skyttar skaut om gongen og måtte gå eventuelle strafferundar før heile laget kunne gå vidare. Øvinga stod på VM-programmet til 1997.

Sovjetunionen og Noreg vann kvar sine sju medaljar av dei 24 som vart delt ut. Sovjetunionen tok flest gullmedaljar med tre stykke. Einast seks land fekk medalje.

## Menn
### Sprint 10 km



**Dato**: 11. februar 1989

### 20 km



**Dato**: 7. februar 1989

### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 12. februar 1989

### Lagtevling



**Dato**: 9. februar 1989

## Kvinner
### 7,5 km sprint



**Dato**: 11. februar 1989

### 15 km



**Dato**: 7. februar 1989

### 3 × 7,5 km stafett



**Dato**: 12. februar 1989

### Lagtevling



**Dato**: 9. februar 1989

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltmeisterschaften 1989|Biathlon-Weltmeisterschaften 1989]]» frå ,  den 25. januar 2016.*  
 
**Sportsboken 89-90*.
Tsvetana Krăsteva

**Tsvetana Krăsteva** er ein tidlegare skiskyttar frå Bulgaria.

Krăsteva var i siste delen av 1980-åra ein av dei beste kvinnelege skiskyttarane i verda. Ho deltok verdsmeisterskap frå 1986 og gjorde sine beste prestasjonar i 1989. Under VM i skiskyting 1989 i austerrikske Feistritz vann ho sølvmedaljen i 5 km sprint bakom norske Anne Elvebakk, og tok sølvmedaljen i stafetten saman med Marija Manolova og Nadezjda Aleksijeva. I den nye øvinga, lagtevlinga, enda ho og lagvenninnene Aleksijeva, Manolova og Iva Sjkodreva på fjerdeplassen.

Også i VM i skiskyting 1990 hamna Krăsteva på fjerdeplassar, fyrst i sprinten og så i stafetten. Derimot lukkast ho og dei same tre lagvenninnene å kapre bronsemedaljen i lagtevlinga, bakom Sovjetunionen og Vest-Tyskland. Ho la deretter opp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zwetana Krastewa|Zwetana Krastewa]]» frå ,  den 25. januar 2016.*
VM i skiskyting 1988

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1988**, den femte verdsmeisterskapen for kvinner, vart arrangert i Chamonix i Frankrike i tida 29. februar–6. mars 1988. Det var siste gongen kvinnene hadde ein eigen verdsmeisterskap. Mennene hadde ingen verdsmeisterskap den sesongen, som vanleg i eit OL-år.

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett, med vinnarar frå tre ulike land. Noreg tok fire medaljar, flest av dei fire landa som tok medalje.

### 5 km sprint




### 10 km




### 3 x 5 km stafett




## Kjelder

**Sportsboken 1988-89*.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltmeisterschaften 1988|Biathlon-Weltmeisterschaften 1988]]» frå ,  den 25. januar 2016.*
Life on Mars

**Life on Mars** kan syne til: 

## Film og TV
*''Life on Mars'', eit britisk fjernsynsdrama
*Life on Mars, ein episode i *[[The West Wing]]*

## Musikk
**Life on Mars*, eit album av den australske poprockduoen The Veronicas
**Life on Mars*, eit album av Dexter Wansel

### Songar
*Life on Mars?, ein song av David Bowie frå albumet *[[Hunky Dory]]* i 1971
*Life on Mars, ein song av Dexter Wansel
Alanin

**Alanin** (avstytt **Ala** og **A**) er ei hydrofob aminosyre. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GCU, GCC, GCA og GCG.

## Kjelder
VM i skiskyting 1987

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1987** for menn, den 23. i rekka, fann stad i Lake Placid i USA frå 12.-15. februar 1987, medan verdsmeisterskapen i skiskyting 1987 for kvinner, den fjerde i rekka, vart avvikla frå 25. til 28. februar 1987 i Lahti i Finland. I begge meisterskapane vart det tevla i to individuelle øvingar og ein stafett.

Aust-Tyskland vann alle dei tevlingane i mennene sitt meisterkap og tok i alt fem medaljar, like mange medaljar fekk Sovjetunionen. Til saman åtte land vann ein eller fleire medaljar i ein eller begge meisterskapane. Austtyske Frank-Peter Roetsch var den suverene einaren med tre gullmedaljar av tre mogelege.

## Menn
### 10 km sprint



**Dato**: 14. februar 1987



### 20 km



**Dato**: 12. februar 1987



### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 15. februar 1987



## Kvinner
### 5 km sprint



**Dato**: 27. februar 1987


### 10 km



**Dato**: 25. februar 1987


### 3 × 5 km stafett



**Dato**: 28. februar 1987


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltmeisterschaften 1987|Biathlon-Weltmeisterschaften 1987]]» frå ,  den 26. januar 2016.*  
 
**Sportsboken 87-88*.
Kaija Parve

**Kaija Parve** (), gift **Helinurm**, er ein tidligere skiskyttar frå Tallinn i Estland som representerte Sovjetunionen. Frå 1984 til 1988 vann ho to individuelle gullmedaljar i VM i skiskyting, samt fem strake stafettgull.

Parve deltok i 1984 i den aller fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting i franske Chamonix, der ho gjekk andre etappen for Sovjetunionen sitt gullag i 3 x 5 km stafett og vart nummer sju i 5 km sprint. Dei neste fire åra gjekk ho oftast andreetappen på Sovjetunionen sitt sigerrike stafettlag, alle fem gongane triumferte ho i lag med den vanlege ankerkvinna Venera Tsjernysjova, tre av åra var også Jelena Golovina med på gullrekka.

Under VM i skiskyting 1985 i sveitsiske Egg vann Parve også gull på 10 km og sølv på 5 km, på begge distansane med norske Sanna Grønlid som sterkaste konkurrent. Same sesongen enda ho på tredjeplass i verdscupen i skiskyting 1985. Også i 1986 vann Parve to gull i VM, omframt stafettgullet vann ho ein suveren siger i 5 km sprint. Under VM i skiskyting 1987 i Lahti fekk Parve gå Sovjetunionen inn til gull på ankeretappen 3 x 5 km stafett, elles fekk ho sølv på 10 km og hamna på fjerdeplassen på 5 km. I sitt siste verdsmeisterskap, i Chamonix i 1988, vann Parve sitt sjuande VM-gull med Sovjetunionen sitt stafettlag, i 5 km sprint vart ho ikkje betre enn nummer tolv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaija Parve|Kaija Parve]]» frå ,  den 26. januar 2016.*  
 
**Sportsboken 87-88*
Justus von Liebig

**Justus von Liebig** () var ein tysk kjemikar kjend som ein av grunnleggjarane av både landbrukskjemien og den organiske kjemien. Han utvikla mellom anna den laboratoriebaserte kjemiundervisinga og produkta kjøtekstrakt og bakepulver.

## Biografi
Justus von Liebig vart fødd i Darmstadt som son av ein kjemikar. Han vart tidleg interessert i kjemi, men slutta på gymnaset før han fekk artium. Etter å ha arbeidd litt på eit apotek, gjekk han over til assistent for far sin, og las kjemi. I 1820 byrja han studera på universitetet i Bonn, og sidan i Erlangen kor han tok doktorgraden i 1822. I 1824 vart han henta til universitetet i Giessen som kjemiprofessor. Her vart han verande til 1852 - då vart han professor i München.

## Organisk kjemi
Liebig utvikla ein metode som var god på å finna mengda karbon, oksygen og hydrogen i organiske sambindingar. Dette hjalp Liebig og studentane hans fastsetja formlane til mange stoff og stoffgrupper, mellom anna kloroform, aldehyd, alkohol og eterar.

## Landbrukskjemi
I 1840 kom Liebig med boka *Die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Agricultur und Physiologie*, kor han argumenterte for at kjemien var ein nyttig reiskap for å forbetra landbrukspraksisen. Han oppdaga at det fanst plantenæringsstoff naudsynte for vekst, og fann at nitrogen, fosfor, kalium, hydrogen, oksygen og karbon var slike. I boka vart minimumslova òg framheva og popularisert.

## Kjelder
Leusin

**Leusin** eller **leucin** (avstytt **Leu** og **L**) er ei hydrofob aminosyre. Ho er essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv ikkje kan produsera henne. Ho har kodona UUA, UUG, CUU, CUC, CUA og CUG.

## Kjelder
VM i skiskyting 1986

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1986** for menn, den 22. i rekka, fann stad i Oslo i Noreg frå 18. til 23. februar 1986, medan **verdsmeisterskapen i skiskyting 1986** for kvinner, den tredje i rekka, vart avvikla frå 13. til 26. februar 1986 i Falun i Sverige, i lag med juniorverdsmeisterskapen. I begge seniormeisterskapane vart det tevla i to individuelle øvingar og ein stafett.

Fem av dei seks gullmedaljane gjekk til utøvarar frå Sovjetunionen, som fekk i alt seks medaljar. Valerij Medvedtsev var den store forgrunnsfiguren med tre gull av tre mogelege.

## Menn
### 7,5 km sprint



Dato: 23. februar


### 20 km



Dato: 21. februar


### 4 x 7,5 km stafett





## Kvinner
### 5 km sprint



Dato: 15. februar


### 10 km



Dato: 14. februar


### 3 x 5 km stafett



Dato: 16. februar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1986|Biathlon-Weltmeisterschaften 1986]]» frå ,  den 27. januar 2016.*  
 
**Sportsboken 86-87*.
Siv Bråten Lunde

**Siv Bråten Lunde** () er ein norsk tidlegare skiskyttar som var medlem av Tingelstad Skiskyttarlag i Oppland.

Siv Bråten enda på andreplass i verdscupen i skiskyting 1983, den aller fyrste sesongen med skiskytingsrenn for kvinner. Landskvinna Gry Østvik vann pokalen. Både i 1985 og 1986 gjekk på dei norske laga som tok VM-sølv i 3 x 5 km stafett, individuelt var ho nummer seks både på 5 km og 10 km i VM 1984. Under VM i skiskyting 1986 i Falun vann ho sølvmedaljen på 10 km og fekk bronse i stafetten. I 1987 fekk ho, og lagvenninna Sanna Grønlid, si fjerde VM-medalje i stafett, ein bronsemedalje. Dagen før vart ho nummer fem på 5km sprint.

Siv Bråten Lunde vann tre NM-gull individuelt. Ho vann 10 km på Geilo i 1986 og vart dobbelmeister i Tromsø året etter.

Sidan 1986 er ho gift med Ola Lunde, landslagstrenar for Noreg nokre år på 1990-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Siv Bråten|Siv Bråten]]» frå ,  den 27. januar 2016.*  
 
**Sportsboken*, aktuelle årgangar.
Panduro Hobby

**Panduro Hobby AB** er ein svensk butikkjede som sel materiale og utstyr til hobbybruk. Kjeden har hovudkontor og sentrallager i Malmö, og butikkar i Sverige, Danmark, Noreg, Tyskland, Nederland og Belgia, og forhandlarar i Frankrike, Tyskland, Storbritannia, Finland og Island.

## Soga
Finsmeden Carlo Panduro, som var av spansk ætt, byrja laga eigne souvenirar og smykke i Danmark etter andre verdskrigen, og tok etter kvart til med sal frå eigen butikk, mellom anna av materiale til kunder som ynskte å laga ting sjølve. Sonen Jörgen Panduro utvikla veksemda og byrja levere til offentlege institusjonar. Han flytta til Sverige i 1962, og i august dette året opna han butikk i Södra Förstadsgatan i Malmö.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Serin

**Serin** (avstytt **Ser** og **S**) er ei polar aminosyre. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona UCU, UCC, UCA, UCG, AGU og AGC.

## Kjelder
Årets nynorskkommune

***Årets nynorskkommune*** er ein pris som blir delt ut årleg av Kommunal- og moderniseringsdepartementet. Kommunar som har nynorsk som tenestemål kan søkja på prisen. Føremålet med prisen er å fremja aktiv bruk av nynorsk i kommunale tenester, synleggjera nynorsk som en del av omdømearbeidet til kommunane og styrka plassen til nynorsk skriftspråk i samfunnet.

Prisen vart lansert i 2009 av Magnhild Meltveit Kleppa og gjev kommunen som vinn 100&nbsp;000 kroner.

## Vinnarar av ''Årets nynorskkommune''
* 2009 Stord kommune
* 2010 Seljord kommune
* 2011 Fjell kommune
* 2012 Sogn og Fjordane fylkeskommune
* 2013 Ørsta kommune
* 2014 Radøy kommune
* 2015 Førde kommune
* 2016 Time kommune
* 2017 Sveio kommune
* 2018 Vinje kommune
* 2019 Ålesund kommune
* 2020 Voss herad
* 2021 Ål kommune
* 2022 Vestland fylkeskommune

## Kjelder
Dialektprisen

***Dialektprisen*** er ein pris som blir delt ut årleg av Norsk Målungdom. Føremålet med prisen er å fremme bruk av dialekt i media og personar som ein reknar som språklege føredøme for ungdom.

Prisen har vore delt ut sidan 2001.

## Vinnarar av ''Dialektprisen''
* 2001 Tungtvann
* 2003 Filmen *[[United]]* v/regissør Magnus Martens
* 2004 Ravi
* 2005 Are og Odin
* 2006 Hopalong Knut
* 2007 Ingrid Bolsø Berdal
* 2008 Linda Eide
* 2009 Eli Kari Gjengedal
* 2010 Lars Vaular
* 2011 Therese Johaug
* 2012 Harald Rønneberg 
* 2013 Tønes
* 2014 NRK og TV 2s felles VM-studio for fotball-VM 2014
* 2015 Daniel Kvammen
* 2017 Silje Nordnes, Markus Neby og Ronny Brede Aase for P3morgen
* 2018 «Lohtepus» Leif Einar Lothe
*2019 «Helsesista» Tale Maria Krohn Engvik
*2020 Victor Sotberg
*2021 Kjartan Lauritzen
*2022 Karsten Warholm
*2023 Odd Nordstoga og Ingebjørg Bratland 
*2024 Synne Vo

## Kjelder
Treonin

**Treonin** (avstytt **Thr** og **T**) er ei polar aminosyre. Ho er essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv ikkje kan produsera henne. Ho har kodona ACU, ACC, ACA og ACG.

## Kjelder
Lysin

**Lysin** (avstytt **Lys** og **K**) er ei aminosyre som er positivt ladd ved nøytral pH. Ho er essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv ikkje kan produsera henne. Ho har kodona AAA og AAG.

## Kjelder
Arginin

**Arginin** (avstytt **Arg** og **R**) er ei aminosyre som er positivt ladd ved nøytral pH. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona CGU, CGC, CGA, CGG, AGA og AGG.

## Kjelder
Asparaginsyre

**Asparaginsyre** eller **aspartat** (avstytt **Asp** og **D**) er ei aminosyre som er negativt ladd ved fysiologisk pH. Ho er ikkje essensiell for menneske, noko som tyder at menneskekroppen sjølv kan produsera henne. Ho har kodona GAU og GAC.

## Kjelder
VM i skiskyting 1985

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1985** for menn, den 21. i rekka, fann stad i Ruhpolding i Vest-Tyskland frå 20. til 25. februar 1985, medan den andre verdsmeisterskapen i skiskyting for kvinner vart avvikla i perioden 12. til 17. februar 1985 i bygda Egg am Etzel i Sveits, samstundes med juniorverdsmeisterskapen i skiskyting. I begge seniormeisterskapane vart det tevla i to individuelle øvingar og ein stafett.

Utøvarar frå Sovjetunionen vann fire av dei seks tevlingane og tok i alt seks medaljar. Kaija Parve, som representerte Sovjetunionen, vann to gullmedaljar og ein bronse. Noreg vart nest beste land med ein gullmedalje og tre sølv.

## Menn
### Sprint 10 km



Dato: 16. februar 1985


### 20 km



Dato: 14. februar 1985


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 17. februar 1985


## Kvinner
### Sprint 5 km



Dato: 23. februar 1985


### 10 km





### 3 x 5 km stafett



Dato: 24. februar 1985


## Kjelder

**Sportsboken 85-86*.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltmeisterschaften 1985|Biathlon-Weltmeisterschaften 1985]]» frå ,  den 28. januar 2016.*
Eva Korpela

**Eva Korpela** (), fødd **Eva Lundgren**, er ein svensk tidlegare skiskyttar som vann verdscupen i skiskyting 1986 og og gjentok prestasjonen i 1987-sesongen. Ho vart verdsmeister på 10 km under VM i skiskyting 1986 i Falun og tok i alt sju VM-medaljar (1-3-3) i åra 1985 til 1988. Korpela var medlem av Sollefteå SK.

Korpela enda på andreplass i verdscupen i skiskyting 1985, einast norske Sanna Grønlid plukka fleire poeng. Same sesongen tok ho bronsemedaljen i 10 km under VM i skiskyting i sveitsiske Egg. Året etter tok ho gullet i same øvinga under VM 1986 på heimebane i Falun, der ho også vann sølv i 3 x 5 km stafett og bronse på 5 km. Gjennom både 1986-sesongen og den etterfylgjande sesongen gjekk ho til topps i verdscupen i skiskyting, framom høvesvis Sanna Grønlid i 1986 og Anne Elvebakk i 1987. I 1987 gjekk ho Sverige inn til sølv i VM-stafetten, året etter vart det i Chamonix VM-bronse på dei same tre svenske stafettkvinnene; Korpela, Inger Björkbom og Mia Stadig. På 5 km tok Korpela sølvmedaljen i Chamonix.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eva Korpela|Eva Korpela]]» frå ,  den 28. januar 2016.*
R.S. Thomas

**Ronald Stuart Thomas** (), betre kjend som **R.S. Thomas**, var ein walisisk lyrikar og prest. Tomas vart fødd i Cardiff i 1913 og voks opp på øya Holyhead som einaste son av ein sjøkaptein i ein engelsktalande heim. I 1936 blei han uteksaminert som prest i Den anglikanske kyrkja. Han gifta seg med kunstnaren Mildred Eldridge to år seinare og i løpet av livet kom han til å gjere presteteneste i fleire prestegjeld i heimlandet Wales, mellom anna i Manafon og Aberdaron. Som pensjonist busette han seg i ei lita hytte utan elektrisitet og moderne hjelpemiddel ytst på Lleyn-halvøya nordvest i Wales. I 1995 blei Thomas nominert til Nobelprisen i litteratur. I dag blir han saman med namnebroren Dylan Thomas rekna som den fremste lyrikaren i walisisk etterkrigstid.

Den litterære stilen hans er prega av ein klår og roleg tone kvar han skildrar naturen og menneska på landsbygda i Wales. Diktinga til Thomas er ofte prega av ein religiøs tematikk, der særleg kjensla av Guds fråvære står sentralt, eit fråvære som likevel inni mellom slær over i eit slags nærvære. Thomas var også ein aktiv fuglekikkar, og fuglar og dei årlege trekkreisene deira er eit motiv som kjem att i poesien hans. Etter kona Mildred sin død i 1991 kom han også til å skrive kjærleiksdikt vigde til henne. R. S. Thomas var også sterkt skeptisk til den teknologiske utviklinga i samtida, og seint i livet engasjerte han seg sterkt for walisisk språk og kultur, og gav uttrykk for nasjonalistiske haldningar. Trass i dette skreiv han berre ei bok på walisisk, sjølvbiografien *Neb* («Ingen» på walisisk), utgjeve i 1985. Jamvel om han var negativ til det moderne samfunnet, skreiv han frie vers, og let seg inspirere av modernistiske forfattarar som til dømes amerikanske Wallace Stevens.

Av diktsamlingar kan ein mellom anna nemne *The Stones of the Field* (1946), *Song at the Year's Turning* (1955), *The Bread of Truth* (1963), *Frequencies* (1978) og *Collected Poems*, utgjeve i 1995. 

R.S. Thomas er attdikta på norsk av Henning Kramer Dahl i *Efter Jeriko* (1990) på Solum Forlag, og av Hans Johan Sagrusten i *Ein stad mellom tvil og tru: Dikt i utval* på Efrem Forlag (2013).

## Kjelder
*
*Lærø, Ø. (2013) «Etterord. Orda er ikkje lenger stigen» i – Thomas, R. S. *Mellom tvil og tru: Dikt i utval* (s. s. 117-147). Efrem: Follese
*Sagrusten, H. J. (2013) «Forord» i – Thomas, R. S. *Mellom tvil og tru: Dikt i utval* (s. 9-12). Efrem: Follese.
Sellekjerne

**Sellekjernen** eller **cellekjernen** er den største organellen i eukaryote seller. Han er avgrensa frå resten av sella med ein dobbel membran, og innheld DNA-et til sella i form av kromosom. I tillegg har han mange porar som gjer det mogeleg med transport inn og ut av organellen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
VM i skiskyting 1998

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1998**, den 33. i rekka, omfatta dei to øvingane som ikkje stod på OL-programmet i skiskyting. Jaktstart for kvinner og menn vart avvikla i Pokljuka i Slovenia den 8. mars 1998, medan lagtevlingane gjekk av stabelen i Hochfilzen i Austerrike den 15. mars 1998. Det er siste gongen ei lagtevling har vorte arrangert.

## Menn
### 12,5 km jaktstart






### Lagtevling






## Kvinner
### 10 km jaktstart






### Lagtevling






## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1998|Biathlon-Weltmeisterschaften 1998]]» frå ,  den 29. januar 2016.*
Hildegunn Fossen Mikkelsplass

**Hildegunn Fossen Mikkelsplass** () er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Sigdal. I tida 1991-98 var ho med å vinne to sølvmedaljar og like mange bronsemedaljar i lagtevlingar og 4 x 7,5 km stafett i ulike VM i skiskyting. Ho er gift med langrennaren Eilif K. Mikkelsplass, bror til Pål Gunnar Mikkelsplass, og busett i Nesbyen.

### Aktiv
Saman med Synnøve Thoresen, Signe Trosten og Unni Kristiansen tok Fossen VM-bronsen i 15 km lagtevling under VM i skiskyting 1991 i Lahti. Tre år seinare tok ho og lagkameratane eit steg over til sølvplass på pallen, då same øvinga vart avvikla med ein separat verdsmeisterskap i Canmore i mars 1994.

Den 10. desember 1994 vann Fossen i Bad Gastein sin einaste siger i verdscupen i skiskyting, ei sprinttevling. Under VM i skiskyting 1995 gjekk ho den andre etappen for det norske laget som hamna på bronseplass i 4 x 7,5 km stafett, dei hine kvinnene var Ann Elen Skjelbreid, Annette Sikveland og Gunn Margit Andreassen. Året etter vart ho nummer seks i 5 km sprint under verdsmeisteskapen i Ruhpolding, hennar beste individuelle prestasjon i eit VM eller OL. På tampen av 1998-sesongen sikra ho seg si fjerde VM-medalje då den norske kvartetten kom på tredjeplass i lagtevlinga under VM i Hochfilzen. Ho la deretter opp.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar.
VM i skiskyting 1994

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1994**, den 29. i rekka, fann stad i Canmore i provinsen Alberta i Canada den 15. og den 20. mars 1994. Meisterskapen omfatta einast lagtevlingane, sidan dei andre tre øvingane vart avvikla under dei olympiske leikane på Lillehammer i februar månad.

## Menn
### Lagtevling 10 km




## Kvinner
### Lagtevling 7,5 km




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1994|Biathlon-Weltmeisterschaften 1994]]» frå ,  den 30. januar 2016.*  
 
**Sportsboken 94-95*.
VM i skiskyting 1992

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 1992**, den 27. i rekka, fann stad i Novosibirsk i det austlege Russland heilt på tampen av sesongen. Meisterskapen omfatta einast lagtevlingane, sidan dei andre tre øvingane vart avvikla under dei olympiske leikane i Albertville i februar månad.

## Menn
### Lagtevling





## Kvinner
### Lagtevling





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 1992|Biathlon-Weltmeisterschaften 1992]]» frå ,  den 30. januar 2016.*