open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Black Magic Woman

«**Black Magic Woman**» er ein song skriven av Peter Green og spelt inn og gjeve ut av Fleetwood Mac på singel i 1968. Han kom året etter ut på samlealbuma *[[English Rose av Fleetwood Mac|English Rose]]* (USA) og *[[The Pious Bird of Good Omen]]* (UK), i tillegg til *[[Vintage Years av Fleetwood Mac|Vintage Years]]*. I 1970 vart han ein klassisk hit for Santana, sungen av Gregg Rolie. Santana-versjonen nådde fjerdeplassen i USA og Canada, og var med på albumet *[[Abraxas av Santana|Abraxas]]*. 

## Fleetwood Mac-versjonen
Sjølv om songen ikkje var like populær som Santana-versjonen to år seinare, vart «Black Magic Woman» ein ganske populær bluesrock-song med ein 37. plass på den britiske singellista. Han vart spelt på konsertane til Fleetwood Mac i mange år, sjølv etter Green slutta i bandet, og vart då ofte sungen av Danny Kirwan. Bandet minna ofte publikum på at det var ein Fleetwood Mac-song før det vart ein stor hit for Santana. 

### Struktur
Songen går i d-moll og verset følger ein 12-takts akkordprogressjon som vekslar mellom d-moll7, a-moll7 og g-moll7, og instrumenteringa består av vokal, to gitarar, bassgitar og trommer. Han er homofonisk, stemma og sologitaren tar leiande roller. Songen går i 4/4-takt, før han bryt ut i ein shuffle-takt etter siste verset. 

Den originale innspelinga til Peter Green med Fleetwood Mac vart spelt med gitarar som vart stemt litt under vanleg tonehøgd, truleg for å vere stemt i lag med eit piano eller ein annan gitar i studioet (slik The Rolling Stones ofte gjorde). 

## Santana-versjonen

### Bakgrunn
Santana-versjonen vart spelt inn i 1970 som ein medley med Gábor Szabó sin «Gypsy Queen» frå 1966, ei blanding av jazz, ungarsk folk og latinamerikansk rytmar. Songen vart ein av dei største hittane til Santana og singelen nådde fjerdeplassen på ''Billboard'' Hot 100 i januar 1971. Allbumet *[[Abraxas av Santana|Abraxas]]* gjekk heilt til topps på albumlista og hadde i 1986 seld til fire gonger platina. 

### Struktur
Songen følgjer generelt den same strukturen som Fleetwood Mac-versjonen, men med ein noko anna akkordsekvens (Dm7– Am7–Dm7–Gm7–Dm7–Am7–Dm7). Han er ei blanding av blues, rock, jazz, 3/2 afro-cubansk son-clave og «latinsk» polyrytme, med conga, timbales og anna perkusjon, i tillegg til orgel og piano.

## Andre versjonar
I 2005 vart songen spelt av den tidlegare Thin Lizzy-gitaristen Snowy White på albumet *[[The Way It Is av Snowy White|The Way It Is]]*. I 1996 vart songen òg spelt av Gary Hoey på albumet *Bug Alley*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Black Magic Woman|Black Magic Woman]]» frå ,  den 12. mai 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Need Your Love So Bad

«**Need Your Love So Bad**», stundom kalla «**I Need Your Love So Bad**», er ein bluessong først publisert i 1955 og skriven av Mertis John Jr.

Den første innspelinga av songen vart gjort av den yngre broren til Mertis John, Little Willie John og gjeven ut på King Records. Singelen til Willie John nådde femteplassen på Billboard R&B-lista i 1956 Og B-sida «Home at Last» nådde sjetteplassen på same lista. Songen har ei AABA-form og ein harmonisk struktur som var typisk for ein R&B-ballade, og «Need Your Love So Bad» er blitt skildra som «ei intens bøn om kjærleik [...] ganske annleis ein vanleg R&B-ballade.

B.B. King spelte inn songen i desember 1967 kalla «I Need Your Love» for albumet ''Lucille''. Fleetwood Mac spelte så inn songen og gav han ut på singel som nådde 31. plassen på UK Singles Chart i august 1968. Andre artistar som har spelt inn songen er mellom andre David Byron, Whitesnake, Gary Moore (på hyllestalbumet *[[Blues For Greeny]]*), Irma Thomas, Buddy Guy, Joe Cocker, Bonnie Lee, Bonnie Tyler, Eva Cassidy, Deborah Bonham, Sting, The Allman Brothers Band, Pee Wee Crayton og Robert Palmer.

Det vert ofte feilaktig sagt at det var Little Willie John som skreiv songen. Eit døme på dette er på Fleetwood Mac-albumet *[[The Pious Bird of Good Omen]]* i 1969. 

Little Willie John-versjonen av songen vart nytta i filmen *[[filmen Wonder Boys|Wonder Boys]]* i 2000. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Need Your Love So Bad|Need Your Love So Bad]]» frå ,  den 12. mai 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Carl Bonnevie

**Carl Emil Christian Bonnevie** () var ein norsk embetsmann og politikar for Arbeidarpartiet. Jacob Aall Bonnevie var far hans.

Bonnevie var fødd i Trondheim og utdanna seg til cand.jur. i 1904. Deretter arbeidde han som sakførarfullmektig i Moss frå 1905 og fullmektig i Vinger og Odalen frå 1906. I tida 1907-10 var han overrettssakførar i Kristiania, og så engasjert i Salten som politimann og sorenskrivar frå 1910-15.

Perioden 1915-18 var Bonnevie statsadvokat i Smaalenene og Hedmark, samt i Oslo. I 1919 fekk han arbeid i den norske legasjonen til Berlin og Wien, der han vart verande til 1923. Sidan var han byrettsdommar i Oslo til 1929, og deretter sorenskrivar i Lofoten til 1936. Bonnevie var sidan lagmann i Agder 1936-45 og i Eidsivating 1945-51. Han var i 1950-51 fyrstelagmann for Borgarting.

Bonnevie var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet i valperiodane 1913-15 og 1934-36. Den fyrste bolken representerte han bykrinsen Bodø og Narvik og var sekretær i Justiskomite nr 1, i den andre bolken representerte han Nordland fylke og var medlem av Justiskomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Primærsuksesjon

**Primærsuksesjon** er eit uttrykk frå glasiologi og økologi for flora og fauna etter at ein isbre har trekt seg tilbake. Breen etterlèt seg eit område utan planteliv og dyreliv. Ikkje lenge etter at isen er borte, vil dei første plantene etablera seg, og etter kvart vil fleire arter av planter og dyr koma til. Ein økologisk suksesjon som startar «på berr bakke» blir kalla ein **primærsuksesjon** eller *primær suksesjon.* Primærsuksesjonar opptrer òg blant anna etter vulkanutbrot, etter leirras og jordskred og på tørrlagd innsjøbotn eller havbotn. Økologiske suksesjonar som ikkje startar på berr bakke, er **sekundærsuksesjoner** eller *sekundære suksesjonar.* Gjengroing av ein innsjø og endringane som skjer når eit åkerstykke vert liggjande brakt, er døme på sekundære suksesjonar.

## Kjelder
* 
----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Primærsuksesjon|Primærsuksesjon]]» frå ,  den 13. mai 2015.*
Artistnamn

**Artistnamn** er eit løyndenamn brukt av ein offentleg utøvar som ein musikar, skodespelar eller andre. Eit artistnamn er ofte meir velklingande, lettare å hugsa eller meir glamorøst, tiltalande eller leikent enn det eigentlege namnet til beraren. Andre grunnar til å ta artistnamn kan vera å skilja offentleg opptreden og privatliv.

Tilnamna til idrettsfolk kan i nokre høve bli eit slags artistnamn. Dette er særleg kjend frå brasiliansk fotball.

## Nokre døme
Artistnamna til nokre kjende artistar følgd av fødenamn.

### Musikarar
*Alice Cooper – Vincent Damon Furnier
*Billie Holiday – Eleanora Fagan Gough
*Bob Dylan – Robert Zimmerman
*Bono – Paul Hewson
*Dean Martin – Dino Crocetti
*Elton John – Reginald Dwight
*Eminem – Marshall Bruce Mathers
*George Michael – Georgios Kyriacos Panayiotou
*Lady Gaga – Stefani Joanne Angelina Germanotta
*Ringo Starr – Richard Starkey
*Sid Vicious – John Simon Richie
*Tina Turner – Anna Mae Bullock

### Skodespelarar
*Audrey Hepburn – Edda Kathleen van Heemstra Hepburn-Ruston
*Boris Karloff – William Pratt
*Cary Grant – Archibald Alexander Leach
*John Wayne – Marion Michael Morrison
*Judy Garland – Frances Gumm
*Marilyn Monroe – Norma Jean Mortenson (Norma Jean Baker)
*Marlene Dietrich – Maria Magdalena Dietrich von Losch
*Yves Montand – Ivo Livi

### Idrettsutøvarar
*Pelé – Édson Arantes do Nascimento
*Ronaldinho – Ronaldo de Assis Morreira
*Rocky Graziano – Thomas Rocco Barbella

### Teiknarar
*Hergé – Georges Remi
*InkaLill - Ingalill Røsberg

## Sjå òg
*Bandnamn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Artistnamn|Artistnamn]]» frå ,  den 13. mai 2015.*
Fabrizio Donato

**Fabrizio Donato** () er ein italiensk tidlegare friidrettsutøvar som i hovudsak tevla i tresteghopp, men også i lengdehopp. Han vart europameister i tresteghopp i 2012, og tok OL-bronse same sesongen. Donato har den italienske rekorden i tresteg både utandørs, 17,60 meter, og innandørs (17,73 m).

## Aktiv
I juni 2000 sette Donato italiensk rekord med 17,60 meter under eit stemne i Milano, han forbetra dermed Paolo Camossi sin gamle landsrekord med 31 cm. Om hausten same året deltok han i sine fyrste sommarleikar i Sydney, men var langt unna ein plass i finalen. Året etter vann han trestegtevlinga under Mellomhavsleikane med eit hopp på 17,05 m.

I 2002 vart Donato nummer fire under europameisterskapen med 17,15 meter, to cm bak hans årsbeste. Korkje under friidretts-VM 2003 eller OL 2004 nådde han finalen i spesialøvinga.

Han vann tresteg-tevlinga ved Europacupen i friidrett i 2006, med 16,99 meter. Men han klarte ikkje å kome mellom dei tolv EM-finalistane i Göteborg same sesongen. Han deltok både ved Sommar-OL 2008 og VM 2009, begge gongane utan å nå finalen. I 2009 vann han EM innandørs i Torino. Her hoppa han 17,59 meter, ny meisterskapsrekord, og slo toaren Viktor Jastrebov med 34 cm. Ved innandørs-EM 2011 i Paris hoppa Donato heile 17,73 meter, ny italiensk rekord. Med det hoppet sikra han seg sølvmedaljen, franske Teddy Tamgho sette ny innandørs verdsrekord med 17,92 m.

2012-sesongen vart ein jubelsesong for 36 år gamle Donato. Han vann eit suverent EM-gull i Helsingfors med eit vinnarhopp på 17,63, og fem veker seinare tok han i London bronsen i OL-tevlinga etter å ha landa på 17,48 m. 

Donato har vunne 13 italienske mestertitlar i friidrett.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (16,34 m – nr 25)
*EM 2002 i München: Nr 4 – 17,15 m
*VM i 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (16,63 m -nr 13)
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (16,45 m -nr 21)
*EM 2006 i Göteborg:  Utslått i kvalifiseringa (16,66 m -nr 16)
*VM 2007 i Osaka: Utslått i kvalifiseringa (16,20 m -nr 32)
*OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (16,70 m – nr 21)
*VM 2009 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa (15,81 m -nr 41)
*EM 2010 i Barcelona: Nr 9 – 16,54 m
*VM 2011 i Daegu: Nr 10 – 16,77 m
*EM 2012 i Helsingfors: Gullmedalje – 17,63 m, framom Sheryf El-Sheryf (17,28 m)
*OL 2012 i London: Bronsemedalje – 17,48 m, bakom Will Claye (17,62 m)
*VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (16,53 m -nr 15)
*EM 2014 i Zürich: Nr 7 – 16,66 m
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i kvalifiseringa (16,54 m=nr 17)
*EM 2018 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa (16,15 m=nr 20)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Fabrizio Donato|Fabrizio Donato]]» frå ,  den 10. mai 2015.*  
 
*
Svartryggkolibri

**Svartryggkolibri** (*Ramphomicron dorsale*) er ein mellomstor kolibri med sterkt avgrensa utbreiing høgt i Sierra Nevada de Santa Marta, langt nord i Colombia.

## Skildring
Svartryggkolibrien er ein kolibri med stor kjønnsdimorfisme, hannen har uvanleg mørk overside og mørkst hovud, hofuglen er metallisk grasgrøn på oversida. Begge kjønn har gråleg, flekkete underside, der hannen er langt mørkare enn hoa. Hannen har iriserande strupe-bryst skjold i lyst olivengrønt. Begge kjønn har vengefjører med mørk overside, nebbet er mørkt, noko nedkurva og relativt kort. Halen er kløfta, lillasvart og nokså lang. Kroppslengde deira er ca. 9 til 10 centimeter, og vekta ca. 3,5 gram.

Leveområdet deira ligg høgt, over 2000 moh. heilt opp til 4600 moh. Habitatet er fuktig dvergskog og alpin páramo med fjellvegetasjon. Dei lever av nektar og beitar på blomar på plantar av fleire familiar mellom anna maurefamilien, lyngfamilien og klokkefamilien. Ein har funne at dei gjer sesongbaserte vertikale trekk mot lågare høgd i mai til juni månad.

Det finst ikkje kjent estimat for bestanden, han er uvanleg i utbreiingsområdet og klassifisert av IUCN som sterkt truga, EN.

## Kjelder

* Züchner, T. and P. F. D. Boesman (2020). *Black-backed Thornbill (Ramphomicron dorsale)*, version 1.0. I Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, og E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.blbtho1.01 
*BirdLife International (2023) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-backed-thornbill-ramphomicron-dorsale/text Ramphomicron dorsale]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Bilete av hannfugl flickr.com, henta 14. mai 2015
Ulrike Meyfarth

**Ulrike Nasse-Meyfarth** () er ein tysk tidlegare høgdehoppar frå Frankfurt am Main som tevla for Vest-Tyskland og vart olympisk meister både i 1972 og 1984, samt europameister i 1982.

## Aktiv
Allereie som 15-åring hevda Meyfarth seg i landstoppen i høgdehopp i Vest-Tyskland. Både i 1971 og 1972 vart ho nummer to i den vesttyske meisterskapen. Dermed kvalifiserte ho seg som den tredje vesttyske kvinnelege høgdehopperen til Sommar-OL 1972 i München.

Meyfarth var ei av få kvinner som nytta seg av teknikken som USA-amerikanaren Dick Fosbury hadde introdusert i Mexico-leikane fire år tidlegare, den såkalla Fosbury-flop. Med eit entusiastisk heimepublikum fobetra Meyfarth i OL-finalen si eiga bestenotering på 1,85 m til både 1,87 og 1,90 m. Det heldt til gullmedalje framom Bulgarias Jordanka Blagojeva og førehandsfavoritten, austerrikske Ilona Gusenbauer. Meyfarth stoppa ikkje der, men la lista på verdsrekordhøgda 1,92 m og smaug seg over. Meyfarth er til dags dato (2015) den yngste gullmedaljøren i ei individuell friidrettsøving.

Etter OL-triumfen var Meyfarth omfatta av enorm interesse frå både media og publikum. Ho vart nummer sju i høgdetevlinga ved friidretts-EM 1974 og mislukkast i Sommar-OL 1976, der ho rauk ut i kvalifiseringa.

Etter trenar- og klubbyte framom 1978-sesongen vart Meyfarth nummer fem under EM i friidrett 1978 med ny vesttysk rekord på 1,95 m. I juli 1980 greidde ho for fyrste gong å hoppe over 2 meter, men sidan Vest-Tyskland boikotta sommarleikane i Moskva fekk ho ikkje høve til å delta.

I EM 1982 i Aten vann Meyfarth gullmedaljen og forbetra verdsrekorden til 2,02 m. Året etter tok ho i Helsingfors sølvmedaljen i den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett, etter ein tett duell med sovjetiske Tamara Bykova. 21. august 1983, under eit friidrettsstemne i London, hoppa både Meyfarth og Bykova den nye verdsrekordhøgda 2,03 m. Fire dagar seinare forbetra Bykova rekorden med endå ein centimeter.

Under Sommar-OL 1984 i Los Angeles deltok Meyfarth for siste gong i ei stor meisterskapstevling. Ved å ta seg over 2,02 m sikra ho seg gullmedaljen framom italienske Sara Simeoni. 12 år etter München-leikane vann Meyfarth dermed sitt andre OL-gull.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1972 i München: Gullmedalje – 1,92 m, framom Jordanka Blagojeva (1,88 m)
*EM 1974 i Roma: Nr 7 – 1,83 m
*OL 1976 i Montreal: Utslått i kvalifiseringa
*EM 1978 i Praha: Nr 5 – 1,91 m
*EM 1982 i Aten: Gullmedalje – 2,02 m, framom Tamara Bykova (1,97 m)
*VM 1983 i Helsingfors: Sølvmedalje – 1,99 m, bakom Tamara Bykova (2,01 m)
*OL 1984 i Los Angeles: Gullmedalje – 2.02 m, framom Sara Simeoni (2,00 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ulrike Nasse-Meyfarth|Ulrike Nasse-Meyfarth]]» frå ,  den 14. mai 2015.*
Jurij Bilonoh

**Jurij Hryhorovytsj Bilonoh** () er ein ukrainsk tidlegare kulestøytar frå Bilopillja i Sumy. Han vart europameister i øvinga i 2002. To år seinare vann han gullmedaljen i kulestøyt under Sommar-OL 2004 i Aten, men etter ein retest i av urinprøva frå 2004 i 2012 vart det funne spor etter det syntetiske anabole steroidet oxandrolon. Han vart dermed fråteken den olympiske meistertittelen.

## Aktiv
Bilonog vann kuletevlinga under universiaden 1995. Våren 1997 sikra han seg ein EM-tittel innandørs då han i Paris vann etter kula landa på 21,02 meter, landsmannen Oleksandr Bahatsj vart nummer to med 20,94 m. Same året vart Bilonoh nummer fire då VM i friidrett fan stad i Aten. Med eit lengstestøyt på 20,92 m tok han bronsemedaljen ved EM i friidrett 1998 i Budapest, bakom Bahatsj og tyske Oliver-Sven Buder. I 1999 kom Bilonoh på femteplass med 20,60 m i VM i Sevilla, og same plasseringa fekk han ved dei olympiske leikane i Sydney i 2000.

Etter ein sjetteplass i friidretts-VM 2001 i Edmonton vann Bilonoh gullmedaljen under europameisterskapen 2002 i München, vinnarstøytet målte 21,37 meter. Året etter vann han ein bronsemedalje i innandørs-VM i Birmingham. Også under VM i friidrett 2003 i Paris/Saint-Denis fekk han ein bronsemedalje, med 21,10 m kom han bakom Andrej Mikhnevitsj og USA-amerikanske Adam Nelson på resultatlista.

Ved dei olympiske leikane 2004 i Aten vart kuletevlinga avvikla på på antikk grunn i Olympia. Både Bilonoh og Adam Nelson søytte 21,16 meter, men sidan Bilonoh også to gongar nådde 21,15 m vart han kåra til olympiameister. Under VM 2005 i Helsingfors vart han nummer fire, deretter vart han sjettemann i EM 2006 i Göteborg. Den sistnemnda plasseringa fekk hanogså under Sommar-OL 2008 i Beijing.

### Doping
Etter at Den internasjonale olympiske komiteen (IOK) i 2012 testa dopingprøva frå OL 2004 med forbetra metodar, vart det funne spor av oxandrolom-metabolitt. IOK annullerte då alle Bilonoh sine resultat i tidsrommet 18. august 2004 til 17. august 2006, inkludert OL-sigeren.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1997 i Aten: Nr 4 – 20,26 m
*EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 20,92 m
*VM 1999 i Sevilla: Nr 5 – 20,60 m
*OL 2000 i Sydney: Nr 5 – 20,84 m
*VM 2001 i Edmonton: Nr 6 – 20,83 m
*EM 2002 i München: Gullmedalje – 21,37 m
*VM i 2003 i Paris: Bronsemedalje – 21,10 m
*OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 21,16 m (annullert i 2012)
*VM i 2005 i Helsingfors: Nr 4 – 20,89 m (annullert i 2012)
*EM 2006 i Göteborg: Nr 6 – 20,32 m (annullert i 2012)
*OL 2008 i Beijing: Nr 6 – 20,63 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jurij Bilonoh|Jurij Bilonoh]]» frå ,  den 13. mai 2015.*
Man of the World av Fleetwood Mac

«**Man of the World**» er ein song av Fleetwood Mac frå 1969, skriven av vokalisten og sologitaristen Peter Green. Han kom først ut som singel i fleire land i 1969, og vart sidan gjeven ut på *[[Greatest Hits av Fleetwood Mac (1971)|Greatest Hits]]* i 1971. Han vart seinare gjeven ut i 1992 i plateboksen *[[25 Years – The Chain]]*, og på samlealbuma *[[The Very Best of Fleetwood Mac]]* og *[[The Best of Peter Green's Fleetwood Mac]]*. Ein litt annleis versjon av songen vart gjeven ut i 1998 på samleplata *[[The Vaudeville Years]]*.

## Komposisjon og utgjeving

«Man of the World» er ein song om ein mann som har alt han ønskjer seg, utanom kvinna i hans liv. Songen går i D-dur og endar på ein D stor sekst-akkord.

Singelen nådde andreplassen på den britiske singellista den 7. juni 1969, og låg i alt 14 veker inne på lista. Han nådde òg topp 5 i Noreg og Irland og ein 12. plass i Nederland den 26. april 1969. 

Han vart ikkje gjeven ut som singel i USA før 1976, på DJM Record. B-sida var då ein annan song. Han har òg blitt gjeven ut i mange andre land som ein 'Golden Oldies'-singel.

### Opphavleg B-side («Somebody's Gonna Get Their Head Kicked In Tonite»)
Den første B-sida til den originale «Man of the World»-singelen var «Somebody's Gonna Get Their Head Kicked In Tonite», tilskriven Earl Vince and the Valiants – men i røynda Fleetwood Mac under eit anna namn. Songen vart skriven og sungen av Jeremy Spencer, det einaste medlemmet i bandet som ikkje var med på A-sida. Songen vart sidan spelt av det tidlege, britiske punkbandet The Rezillos på debutalbumet *[[Can't Stand the Rezillos]]*.

## Andre stader
Songen vart nytta av Ian Broudie som grunnlaget for songen «I Wish I Was in Love» på The Lightning Seeds-albumet *[[Tilt av Lightning Seeds|Tilt]]*. Denne songen står oppført med Peter Green som medlåtskrivar. 

Songen vart nytta i filmen *[[filmen Loser|Loser]]* i 2002 og filmen *[[The Damned United]]* i 2009.

Ein versjon av songen vart nytta i ein reklamekampanje mot alkohol og bilkøyring i Irland i 2000 og 2002. 

Songen vart òg nytta for *[[This is England '86]]* under avsluttinga av den første episoden i september 2010. 

Midge Ure spelte inn ein versjon av songen for albumet *10* i 2008.

## Medverkande
*Peter Green – vokal, gitar
*Danny Kirwan – gitar
*John McVie – bassgitar
*Mick Fleetwood – trommer
*Jeremy Spencer – vokal, gitar (berre B-sida)

## Lister
* Storbritannia - 2. plass
* Noreg - 4. plass
* Irland – 5. plass
* Sør-Afrika – 11. plass
* Nederland – 12. plass
* Sverige – 12. plass
* Tyskland – 23. plass. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Man of the World (song)|Man of the World (song)]]» frå ,  den 14. mai 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Ramsar

**Ramsar** (, også romanisert som **Rāmsar** og **Rānsar** og tidlegare også kalla **Sakht sar**) er ein by i Iran ved kysten av Kaspihavet. Han er fylkeshovudstad for Ramsar-fylket i provinsen Mazandaran.  Ved folketeljinga i 2006 hadde han eit folketal på 31&nbsp;659.

Innbyggjarar i Ramsar talar det nordvestiranske språket gilaki.
Staden er kjend for å ha ei av dei høgaste bakgrunnsstrålingane på jorda.

## Stad
Ramsar er den vestlegaste byen og fylket i Mazandaran. Han har kyst mot Kaspihavet i nord, Gilan-provinsen i vest, Qazvin-provinsen to i sør og Tonekabon i aust.

## Næringsliv
Ramsar er ein populær kystby for iranske turistar. Staden har også varme kjelder, skoga i Alborz-fjella, ferieslottet til den siste sjahen av Iran og Hotel Ramsar. 27 km sør for Ramsar, i Alborzfjella, ligg landsbyen Javaher Deh som også er ein viktig attraksjon.

## Ramsar-konvensjonen
Ramsar-konvensjonen om vern av våtmarksområde blei underskriven i Ramsar i 1971. Avtalen mellom ulike statar dekkjer vern av og samarbeid om våtmakr, med over 1&nbsp;920 stader på rundt 1&nbsp;680&nbsp;000 km² inkluderte på Ramsar-lista over våtmarksområde med internasjonal tyding.

## Radioaktivitet

Talesh Mahalleh-distriktet i Ramsar er det mest radioaktive folkesette området i verda ein kjenner, på grunn av radiumhaldige varme kjelder i området og lokale byggjemateriale derfrå. Dei rundt 2000 innbyggjarane frå distriktet og andre høgradioaktive område mottek ein gjennomsnittleg årleg strålingsdose på 10 mGy per år, ti gonger meir enn den tilrådde grensa til ICRP for kunstig radioaktiv stråling. 
## Bilde

Rostam Ramsar.jpg|Statue av Rostam framfor Ramsar gamle hotell.
Ramsar-shah-table.JPG|Skrivebordet til Mohammad Reza Shah
جنگل دالیخانی .jpg|Dalikhani-skogen
جواهرده.jpeg|Javaher Deh


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ramsar|Ramsar]]» frå ,  den 14. mai 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Turisme i Ramsar
* Radioaktivitet i Ramsar's radioactivity
Hjelmkolibriar

**Hjelmkolibriar** (*Oxypogon*) er ei biologisk slekt i kolibrifamilien, Trochilidae. Dei fire artane i slekta lever i Colombia og Venezuela. Føretrekte, naturlege habitat er subtropiske eller tropisk høgtliggande grassletter, kjent som páramo. I år 2014 vart tre underartar anerkjente som nye artar i slekta.

## Skildring
*Oxypogon*-slekta vart først skildra av den franske ornitologen Auguste Boissonneau i 1840. Ein studie av mitokondriell DNA av kolibriar viser at slekta er nærast nærskyld til stolakolibri, *Oreonympha nobilis*, og brunkronenålkolibri,  *Chalcostigma ruficeps*. Den andre medlemmen av slekta *[[Chalcostigma]]* låg utanfor gruppa, noko som indikerer at taksonomi av *Chalcostigma* kanskje treng gjennomgang i framtida.

Den vanlegaste arten, kvitskjegghjelmkolibri, *Oxypogon lindenii*, måler 114 mm i lengd, det er ein liten kolibri med ein svært kort, 8 mm lang nebb. Vaksne hannar har ein særeigen peikande svart fjørtopp og rufsete kvitt skjegg. Andletet og kinna er gråsvarte, ramma inn av den kvite fjørtoppen, kvitt skjegg og krage. Undersida er kjedeleg grøngrå. Hoa manglar skjegget og fjørtoppen.

Hjelmkolibriar lever i nordlege Andes, ein art i høgder på 3600-4500 moh. i Venezuela, og  tre artar Colombia, 3200-5200 moh. Hovedhabitat er páramo, men dei kan trekke ned til tregrensa utanom hekkesesongen.

Alle artane kviler ofte på steinblokker og vandrar mellom lågblomstrande buskar, dei kan vitjar blomar av slektene *[[Espeletia]]*, *[[Echeveria]]*, *[[Siphocampylus]]*, *[[Castilleja]]* and *[[Draba]]*.

Alle fire hjelmkolibriar har hekkesesongen i regntida, og hekkar i *[[Espeletia]]*-plantar, eller byggjer reir i ein bratt fjellskrent.

## Artslista
***Oxypogon*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:
* Okerhjelmkolibri, *Oxypogon stuebelii*, Buffy Helmetcrest, A. B. Meyer, 1884, (VU)

* Blåskjegghjelmkolibri, *Oxypogon cyanolaemus*, Blue-bearded Helmetcrest, Salvin & Godman, 1880, (CR)

* Kvitskjegghjelmkolibri, *Oxypogon lindenii*, White-bearded Helmetcrest, Parzudaki, 1845, (LC)

* Grønskjegghjelmkolibri, *Oxypogon guerinii*, Green-bearded Helmetcrest, Boissonneau, 1840, (LC)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bearded helmetcrest|Bearded helmetcrest]]» frå ,  den 11. august 2023.*  
  
* Collar, N.J. & Salaman, P. 2013. *[http://www.proaves.org/wp-content/uploads/2013/12/The-taxonomic-and-conservation-status-of-the-Oxypogon-helmetcrests.pdf The taxonomic and conservation status of the Oxypogon helmetcrests]*.  Conservación Colombiana 19: 31-38.

;Referansar 

## Bakgrunnsstoff

* Blog med bilete av tre av artane som syner variasjon i drakt og strupefarge Henta 14. mai 2015
AB Partner

**AB Partner** var eit svensk føretak som produserte motorsager. Historia til føretaket starta i 1949, då AB Bergborrmaskiner, som produserte fjellborrmaskinar, tok til å produsera den fyrste svenske einmannsmotorsaga, under namnet «Be-Bo». Denne saga var svært lik den canadiske saga Hornet DJ-3500H, med hadde kraftigare motor. Sjølv om saga hadde ein masse på 20,5&nbsp;kg vart ho godt motteken, og vart produsert fram til 1955.

I 1955 gjekk AB Bergbormaskiner saman med Göteborgs lättmetallgjuteri AB, under namnet «AB Partner», og det vart  bygd ein ny fabrikk i Mölndal, der ein forbetra modell kalla Partner C6 vart produsert. Både Be-Bo og Partner C6 hadde veivakselen plassert på langs, og kjeda vart driven via eit vinkelgir. Det vart nytta flottørforgassar, og når saga skulle nyttast for felling vart sverdet rotert 90°, slik at forgassaren framleis stod i same vertikale stilling.

I 1958 tok produsksjonen av Partner R11 til. Dette var ei mykje lettare sag, med direktedrift av kjeda. Seinare kom det fleire forbetra modellar: R12 (1962), R14 (1964), R16 (1967), etc. I 1978 vart Parner og Jonsereds oppkjøpt at Electrolux, som òg kjøpte Pioner året etter. Varemerket Partner vart nytta fram til 2000, då det vart utfasa.

## Galleri

Fil:Partner C6 vsf.JPG|Partner C6
Fil:Partner R11 vs.JPG|Partner R11
Fil:Partner R12 vs.JPG|Partner R12


## Referansar
Iryna Jatsjanka

**Iryna Jatsjanka** () er ein kviterussisk tidlegare friidrettsutøvar frå Homel som tevla i diskoskasting for både Sovjetunionen og frå 1993 for Kviterussland. Ho vart verdsmeister i øvinga i 2003.

## Aktiv
Gjennom 20 sesongar, 1990-2009, nådde Jatsjanka diskosfinalen i 15 internasjonale meisterskapar; europameisterskap, verdsmeisterskap og olympiske leikar. Ho vann si fyrste medalje då ho i 2000 under dei olympiske sommarleiane i Sydney slengde diskosen 65,20 m, noko som heldt til bronse.

Under VM i friidrett 2003 i Paris/Saint-Denis gjekk Jatsjanka sigrande ut av ein tett kamp om gullmedaljen, sterkt truga gjennom heile tevlinga av dei greske kvinnene Anastasia Kelesidou og Ekaterini Vongoli. Vinnarkastet målte 67,32 m, 18 cm over Kelesidou sitt bestekast, med Vongoli vel halvmeteren bakom Jatsjanka.

Den 31. juli 2004 forbetra Jatsjanka sin personlege rekord til 69,14 m i ei tevling i Minsk. Få veker seinare deltok ho i Sommar-OL 2004 i Aten. Med eit kast på 66,17 m kopierte ho plasseringa i forrige OL og vart tildelt ein ny bronsemedalje.

Jatsjanka la opp i 2010, nærare 45 år gammal.

### Doping
Den 5. desember 2012 vedtok IOK, etter nye testar av urinprøvene frå Sommar-OL 2004, å stryke Jatsjanka sitt resultat frå Aten-OL. Dermed mista ho bronsemedaljen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1990 i Split: Nr 5 – 65,16 m
*VM 1991 i Tokyo: Nr 7 – 64,92 m
*OL 1992 i Barcelona: Nr 7 – 63,74 m
*VM 1995 i Göteborg: Nr 9 – 60,48 m
*OL 1996 i Atlanta: Nr 12 – 60,46 m
*VM 1997 i Aten: Nr 5 – 62,58 m
*EM 1998 i Budapest: Nr 8 – 61,20 m
*VM 1999 i Sevilla: Nr 9 – 62,99 m
*OL 2000 i Sydney: Bronsemedalje – 65,20 m
*VM 2001 i Edmonton: Nr 9 – 59,45 m
*VM i 2003 i Paris: Gullmedalje – 67,32 m, framom Anastasia Kelesidou (67,14 m)
*OL 2004 i Aten: Bronsemedalje – 66,17 m (annullert i 2012)
*EM 2006 i Göteborg: Nr 10 – 59,65 m
*VM 2007 i Osaka: Nr 10 – 62,63 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 11 – 59,27 m
*VM 2009 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa

## Merknadar

## Referansar

 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Iryna Jattschanka|Iryna Jattschanka]]» frå ,  den 14. mai 2015.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Iryna Yatchenko|Iryna Yatchenko]]» frå ,  den 14. mai 2015.*  
 
*
Blåskjegghjelmkolibri

**Blåskjegghjelmkolibri**, *Oxypogon cyanolaemus*, er ein kritisk truga kolibriart som lever høgtliggande del av i sentrale Sierra Nevada de Santa Marta langt nord i Colombia. Det var ingen kjente observasjonar av arten etter 1946 fram til i mars 2015 då tre individ av arten blei oppdaga av forskarar frå stifinga ProAves medan dei dokumenterte nedbrenning av habitat for denne arten.

## Skildring
Blåskjegghjelmkolibri har kroppslengd på rundt 12 centimeter. Dette er ein av fire *[[Oxypogon]]*-kolibriar, hannfuglar av alle artane har slekta sin særmerkte bakoverpeikande fjørkam og skjegg, litt varierande frå art til art. Sett fram frå, er det sentrale, iriserande partiet i strupeskjegget i fargene lilla-blått. Blåskjegghjelmkolibri har mørkt hovud som er omkrinsa av lys, nesten kvit krage, fjørtoppen er mest i kvitt, men har òg svarte fjører. Undersida er lys gulbrun med mørkare flekker, oversida er mørkare olivengrøn. Nebbet er kort og rettpeikande.  Halen, som er relativt kortare enn hos andre *Oxypogon*-artar, har ytre halefjører som er lys gulbrune til kvite. Saman med den blålilla farga i det iriserande strupeområdet, omkrinsa av kvite fjører, er det karakteristiske for arten den relativt lyse undersida og den kvite halen. Hofuglen liknar hannen, men manglar fjørtopp på hovudet, manglar skjegget og har elles bleikare fjørdrakt.

Heile utbreiingsområdet for denne arten ligg i sentrale del av Sierra Nevada de Santa Marta. Det finst lite informasjon om biologien for arten.

Storleiken på populasjonen er estimert til færre enn 250 modne individ. Han er kategorisert som kritisk truga, CR.

## Kjelder

*Collar, N.J. & Salaman, P. 2013. *[http://www.proaves.org/wp-content/uploads/2013/12/The-taxonomic-and-conservation-status-of-the-Oxypogon-helmetcrests.pdf The taxonomic and conservation status of the Oxypogon helmetcrests]*.  Conservación Colombiana 19: 31-38.
* del Hoyo, J., Collar, N., Kirwan, G.M., Sharpe, C.J. & Boesman, P. (2015). *[http://www.hbw.com/node/467202 Blue-bearded Helmetcrest (Oxypogon cyanolaemus)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 16. mai 2015 
*BirdLife International (2022) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/blue-bearded-helmetcrest-oxypogon-cyanolaemus/text Oxypogon cyanolaemus]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 20. mai 2022

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Okerhjelmkolibri

**Okerhjelmkolibri**, *Oxypogon stuebelii*, er ein fugl i kolibrifamilien og er endemisk for eit lite område i den sentrale *cordillera* i Andes, i grenseområde mellom Tolima-departementet og dei små departementa Caldas, Risaralda og Quindío i Colombia.

## Skildring
Som andre *[[Oxypogon]]*-kolibriar har hannfuglar av denne arten særmerkt litt rufsete fjørkam og skjegg. Sett fram frå, er det sentrale, iriserande partiet i strupeskjegget i fargene grønt, brunt og lilla, sistnemnte mest framtredande og nedst. Okerhjelmkolibri har mørkt hovud som er omkrinsa av lys, gulbrun krage. Undersida er lys kanelbrun, oversida er mørkare olivengrøn til brunleg. Det svarte nebbet er kort og rettpeikande.  Hofuglen liknar hannen, men manglar fjørtopp på hovudet og manglar skjegget. Det karakteristiske for okerhjelmkolibri er at har kortare fjørtopp på hovudet enn dei andre artane i slekta, og at fjørtoppen er i brunt og svart der dei andre artane har svart og kvite parti fjører. Denne arten måler frå rundt 12 centimeter i kroppslengd, som dei andre i slekta.

Heile utbreiingsområdet for denne arten ligg i Los Nevados nasjonalpark, som er 583 km2. Habitatet ligg høgt, over 3500 moh., i fuktig páramo-vegetasjon der dei beitar på blomar på *[[Espeletia]]*-plantar. Dietten er insekt og nektar.

Storleiken på populasjonen er estimert til under 1000 individ, og er trudd å vere stabil trass trugsmål frå nedbrenning av vegetasjon når areal for jorddyrking blir utvida.

## Kjelder

* del Hoyo, J., Collar, N., Sharpe, C.J., Kirwan, G.M. & Boesman, P. (2015). *[http://www.hbw.com/node/467204 Buffy Helmetcrest (Oxypogon stuebelii)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 16.  mai 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22726810 Oxypogon stuebelii]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 16.  mai 2015
*Collar, N.J. & Salaman, P. 2013. *[http://www.proaves.org/wp-content/uploads/2013/12/The-taxonomic-and-conservation-status-of-the-Oxypogon-helmetcrests.pdf The taxonomic and conservation status of the Oxypogon helmetcrests]*.  Conservación Colombiana 19: 31-38.

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av ''Oxypogon stubelli'' på Flickr.com   Henta 16.  mai 2015
Per Oscar Andersen

**Per Oscar Andersen** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Oslo, der faren dreiv eit boktrykkeri. Sjølv var han i alle sine aktive år medlem av Idrettsforeningen Ørnulf. 

Andersen vann sju individuelle noregsmeisterskap på bane og seks i stafett i åra frå 1924 til 1928. Han vart tildelt kongepokalen under noregsmeisterskapen 1927 etter dobbeltsigeren på 100 meter og 200 meter. I begge løpa tangerte han meisterskapsrekordane.

Andersen tangerte den norske rekorden på 100 meter på 10,7 to gongar før han i 1927 senka den til 10,5 sekundar. Tida, som vart oppnådd i ein triangellandskamp mellom Danmark, Noreg og Sverige i København, var samstundes ny nordisk rekord. I same landskampen vann Andersen 400 m på 49,3 sekundar. 10,5 vart ståande som norsk rekord i elleve år før Erik Sjøvall forbetra den med eitt tidels sekund i 1938.

På 200 meter vart Andersen den fyrste nordmann under 22 sekundar då han 18. september 1926 flytta rekorden frå 22,1 til 21,6 sekundar. Året etter tangerte han 200 meter-rekorden, fyrst i 1939 senka Haakon Tranberg den norske rekorden til 21,5. Grunna sjukdom trekte Andersen seg tilbake i 1928, og tevla aldri sidan.

### Medaljar i norske meisterskap
*1924: Bronsemedaljar på 100 m (11,8) og 200 m (23,4)
*1925: Bronsemedalje på 200 m - 23,4
*1926: Gulllmedaljar på 100 m (10,9) og 200 m (22,2)
*1927: Gulllmedaljar på 100 m (10,8) og 200 m (22,2) - Kongepokal

To gullmedaljar i lengde utan tilløpp og eitt gull i høgde utan tilløp.  

## Kjelder
**Raskest, høyest, lengst i 100 år*. 1986

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Per Oscar Andersen|Per Oscar Andersen]]» frå ,  den 16. mai 2015.*
Olav Sunde

**Olav Sunde** () var ein norsk spydkastar frå Oslo. Han vann ein OL-bronse i øvinga i 1928 og tok ni NM-titlar.

## Aktiv
Sunde, som var son til innflyttarar frå Stryn, faren var lærar, melde seg inn IK Tjalve og tevla for denne klubben i alle sine aktive år. Frå 1927 til 1937 vann han ni av dei elleve norske meistertitlane i spydkasting, åra 1929 og -32 deltok han ikkje.

Sunde vann bronsemedaljen under Sommar-OL 1928 i Amsterdam med eit kast på 63,97 meter. Svenske Erik Lundquist vart olympisk meister med 66,60 m, olympisk rekord, framom Béla Szepes frå Ungarn som fekk notert 65,26 m. Sunde forbetra elles den norske spydrekorden til 65,28 m i OL-sesongen.

Sunde sette sin åttande og siste noregsrekord i spydkast under landskampen mot Sverige på Bislett stadion 19. juni 1932. Med 67,04 meter vann han ein suveren siger, noregsrekorden stod seg i 14 år. Sunde var norsk flaggberar under Sommar-OL 1932 i Los Angeles, der Noreg stilte med fem utøvarar. I OL-tevlinga enda han elles niandeplass med eit kast på 60,81 meter.

### Medaljar i norske meisterskap
*1925: Sølvmedalje - 100,48 m (med begge hender)
*1926: Sølvmedalje - 109,71 m (med begge hender)
*1927: Gullmedalje - 61,66 m (med beste hand)
*1928: Gullmedalje - 62,21 m
*1930: Gullmedalje - 65,11 m
*1931: Gullmedalje - 63,25 m
*1933: Gullmedalje - 62,98 m
*1934: Gullmedalje - 63,06 m
*1935: Gullmedalje - 63,09 m
*1936: Gullmedalje - 64,22 m
*1937: Gullmedalje - 61,20 m
*1939: Sølvmedalje - 61,20 m

## Kjelder
**Raskest, høyest, lengst i 100 år*. 1986

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olav Sunde|Olav Sunde]]» frå ,  den 16. mai 2015.*
Kenan Evren

**Kenan Evren** () var ein tyrkisk general som frå 1980 til 1989 var den sjuande presidenten i Tyrkia. Han tok makta gjennom å leie eit militærkupp i 1980.

Den 18. juni 2014 dømde ein tyrkisk rett han til livsvarig fengsel, og degraderte han frå general i høren til meinig soldat. Han vart dømt for å ha leia miltærkuppet i 1980, og ha hindra folkestyret ved å avsetje statsminister Süleyman Demirel, oppløyse parlamentet og senatet, samt opphevde grunnlova.

Evren, som var fødd i Alaşehir, døydde ved eit militærsjukehus i Ankara.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kenan Evren|Kenan Evren]]» frå ,  den 16. mai 2015.*
Husqvarna Group

**Husqvarna Group** er eit svensk føretak som produserer motorsager, steinsager, minitraktorar, grasklipparar, o.l.

## Soge

Husqvarna Vapenfabriks AB tok til å produsera gevær i 1689. I perioden 1978 til 2006 var Husqvarne eit dotterselskap under Electrolux, men har frå 2006 vore eit sjølvstendig aksjeselskap.

I perioden 1896 til 1963 produserte Husqvarna trøsyklar. I perioden 1903 til 1986 produserte dei motorsyklar, og var spesielt kjende for terrengmotorsyklane sine. Dei produserte mellom anna motorsyklar med autmatgir for det svenske forsvaret. I 1965/66 gjekk Husqvarna og Monark-Cresent inn ein avtale, der dei vart samde om at Husqvarna skulle ta over motorsagproduksjonen til Monark-Cresent, mot at Monark-Cresent tok over produksjonen av påhengsmotorar og syklar frå Husqvarna, men Husqvarna heldt fram med å produsera mopedar fram til 1967. I juni 2007 køpte BMW Motorrad rettane til motorsykkelmerket Husqvarna, og i 2013 overtok det austerrikske føretaket Pierer retten til varemerket Husqvarna for motorsyklar. Husqvarna har òg produsert vedomnar og kjøleskap.

## Produkt

Husqvarna har mange fabrikkar og lagar mange forskjellige produkt.

### Motorsager

Husqvarne tok til å produsera motorsager i 1958, då dei kom på marknaden med modellen Alska I, som det vart laga berre 100 av. I 1950 kom A90, som hadde direktedrift. Seinare kom det mange forbetra modellar. Motorsagprodusenten Johnsereds, som i perioden 1979 til 2006 var eit dotterselskap under Electrolux, er no ein del av  Husqvarna, og i dag produserer Husqvarna motorsager som dei sel under varemerka *Husqvarna* og *Jonsereds*. Det vert òg produsert ryddesager. I 1970 kjøpte Husqvarna Tandsbys mekaniska verkstad, som produserte motorsager og ryddesager under varemerket «Companion».

### Hagemaskinar
Husqvarne produserer minitraktorar, grasklipparar, grastrimmarar, hekksakser, lauvblåsarar, jordfresarar, snøfresarar, osb.

### Steinsager
Husqvarne ein storprodusenet av ulike steinsager.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Grønskjegghjelmkolibri

**Grønskjegghjelmkolibri** (*Oxypogon guerinii*) er ein kolibri som er endemisk for den austlege 'cordillera' av colombiansk Andes, frå Cundinamarca nordover til området aust for Bucaramanga i Santander-departementet.

## Skildring

Grønskjegghjelmkolibrien er ein mellomstor kolibri, ca. 12 centimeter i kroppslengd. Vekta varierer mellom 4,4 og 6,2 gram der hannfuglar har størst masse. Som andre *[[Oxypogon]]*-kolibriar har hannfuglar av denne arten ein særmerkt, rufsete fjørkam og skjegg, men denne arten har grøn farge i det sentrale, iriserande partiet i strupeskjegget. Det mørke hovudet er omkrinsa av lys, gulbrun krage. Undersida er lys brun, oversida er mørkare olivengrøn. Det svarte nebbet er kort og rettpeikande.  Det karakteristiske for *O. guerinii* er den grøne farga i skjegget og at undersida er jamt farga brun utan sjatteringar. Hofuglen liknar hannen, men manglar fjørtopp på hovudet og manglar skjegget.

Utbreiingsområdet for grønskjegghjelmkolibrien ligg høgt i den austlege fjellkjeda av Andes, habitatet finst over 3000 moh. og opp til 5200 moh., der han er knytt til *[[Espeletia]]*-plantar. Dietten er insekt og nektar.

Hekking skjer ofte i underheng ved fossar eller i elvebankar. Storleiken på kullet er to egg som hofuglen rugar i ca. 22 dagar. Ungane er flygedyktige etter 35 til 38 dagar.

Storleiken på populasjonen er ikkje estimert, men er trudd å vere minkande. Han vanleg i delar av utbreiingsområdet og er klassifisert som livskraftig (LC) av IUCN.

## Kjelder

*Collar, N.J. & Salaman, P. 2013. *[http://www.proaves.org/wp-content/uploads/2013/12/The-taxonomic-and-conservation-status-of-the-Oxypogon-helmetcrests.pdf The taxonomic and conservation status of the Oxypogon helmetcrests]*.  Conservación Colombiana 19: 31-38.
* Züchner, T., P. F. D. Boesman, C. J. Sharpe, G. M. Kirwan, og A. Bonan (2020). *Green-bearded Helmetcrest (Oxypogon guerinii)*, version 1.0. I Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, og E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.gnbhel1.01
*BirdLife International (2023) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/green-bearded-helmetcrest-oxypogon-guerinii/text Oxypogon guerinii]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Laksestørje

**Laksestørje** (**Lampris guttatus**) er ein djuphavsfisk. Fisken har ei gjennomsnittleg lengd på 1 m og ein masse på 4 kg, og nokre kan koma opp i ei lengd på 2 m. Dei held til på ei djupn på 50 til 200 m og finst i dei fleste hav med temperatur på over 10 °C.

## Endoterm
Forskarar har nettopp oppdaga at denne fisken er endoterm, dvs. at han har høgare kroppstemperatur enn vatnet der han lever . Nokre fiskar, som til dømes tunfisk, kan auka temperaturen mellombels medan dei jaktar, men laksestørja har høgare temperatur i heile kroppen.

## Referansar
Jonsereds Fabrikers AB

**Jonsereds Fabrikers AB** er eit svensk føretak som held til i Jonsered i Västra Götalands län. Føretaket tok til som eit partnarskap, for så å halda fram som eit familieføretak og deretter som eit aksjeselskap. Det vart så kjøpt opp av Electrolux, og deretter splitta opp og seld til fleire ulike føretak.

## Soge
Jonsereds Fabrikers AB vart stifta på 1830-talet, av skotten William Gibson, som saman med svogeren sin, ingeniøren Alexander Keiller, dreiv eit spinneri i Göteborg. Dei var på utkik etter ein stad å bygga ein ny segldukfabrikk og til det trong dei ei elv med nok vassføring til å driva fabrikken. I 1832 kjøpte dei *Jonsereds [[Settegård|Säteri]]* ved Säveån og grov ein kanal frå vatnet Aspen till Säveån. I 1833 byrja dei bygginga av fabrikken, som fungerte som spinneri, støyperi, mekanisk verkstad og segldukfabrikk. I 1939 trekte Keiller seg ut av føretaket og Gibson heldt fram åleine. I 1848 fekk føretaket namnet William «Gibson & Söner». Då William Gibsons døydde i 1857 tok den eldste son hans, som òg heitte William, over drifta og føretaket gjord om til aksjeselskap, under namnet «Jonsereds Fabrikers AB». Dei fyrste åra vart elva nytta for transport til og frå fabrikken, men i 1956 vart det opna ein jarnbane mellom Göteborg og Jonsered. 

Føretaket tok etter kvart til å produsera mange ulike produkt: støypegods, flatjarn, plogar, utstyr for gassverk, brannslangar, kaffikverner, handdukar, osb. På 1850-talet vart produksjonen utvida til verktøymaskinar, og i 1962 vann dei ein pris i London for maskinane sine. På 1950-taket tok dei òg til med produksjon av tømmerkraner og motorsager.

I 1979 vart Jonsereds oppkjøpt av Electrolux, som hadde kjøpt Husqvarna og Partner året før. I 2006 vart Husqvarna skild ut som eige føretak, og motorsagproduksjonen vart overført dit. Jonsereds er i dag ein del av Nordic Shelter Solutions (NSS Sverige AB), under varemerket «Hallbyggarna-Jonsereds», som driv med sal av presenningar og lagerhallar. Hiab produserer tømmerkranar under varemerket Jonsereds.

## Motorsager

I 1954 starta Jonsereds produksjon av den norske motorsaga Comet, med gløderøyrmotorar, som Rasmus Wiig hadde utvikla. Johnsereds kalla sagene «Raket» i staden for «Comet». Den fyrste Jonsereds-produserte modellen var XA Raket. Seinare kom modellane XA 19, XC, og deretter ein versjon med elektrisk tenning, kalla model D . Gløderøyrmotorane nytta råolje, men vart starta på propangass, som vart oppbevart i bøyla. Men i streng kulde sokk trykket på propangassen og sagene vart vaskelege å starta. Eksosen frå råoljemotoren var òg plagsam. Jonsereds utvikla difor nye sager med totakts bensinmotor. Den fyrste bensindrivne saga XB kom i 1957, men det synte seg at motoren var for svak, så ho vart erstatta med den noko kraftigare XD i 1958. Seinare vart det utvikla meir moderne modellar. I dag er det Husqvarna som eig rettane til å nytta varemerket Jonsereds på motorsager, og dei marknadsfører morsager og ryddesagene sine både som Husqvarna og som Jonsereds. Dei nyttar og merkenamnet Jonsereds for minitraktorar, grasklipparar og snøfresarar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Łobez

**Łobez** (tysk *Labes*, latinsk *Lobesia*) er ein by som ligg sør i Polen.

## Innbyggjarar

ImageSize = width:420 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
  id:linegrey2 value:gray(0.9)
  id:linegrey value:gray(0.7)
  id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
  id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:1000 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
  color:cobar width:20 align:center
  bar:1680 from:0 till:800
  bar:1740 from:0 till:1191
  bar:1749 from:0 till:1339
  bar:1831 from:0 till:2443
  bar:1861 from:0 till:4756
  bar:1895 from:0 till:5187
  bar:1925 from:0 till:5994
  bar:1933 from:0 till:6947
  bar:1939 from:0 till:7310
  bar:1945 from:0 till:1710
  bar:1946 from:0 till:4144
  bar:1957 from:0 till:6026
  bar:1970 from:0 till:7355
  bar:1990 from:0 till:10953

PlotData=
  textcolor:black fontsize:S
  bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
  bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
  bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
  bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
  bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
  bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
  bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
  bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
  bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
  bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
  bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
  bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
  bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
  bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
  

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
GAFFA

**GAFFA** er eit reindyrka musikkmagasin som dekkjer den norske musikkscena frå nord til sør – frå pop til svartmetall. Forutan norske artistar er det òg fokus på den internasjonale scena sett med norske auge, dette gjennom nyhende, meldingar, intervju, artiklar og bilete. GAFFA opna heimesida si 20. oktober 2011, og i februar 2012 følgde det trykte magasinet, som vert distribuert gratis over heile Noreg.

GAFFA har eksistert i Danmark sidan 1983, og når kvar månad ut til meir enn 300.000 lesarar via sitt gratismagasin og heimesida GAFFA.dk. GAFFA har alltid hatt sterk fokus på nordisk musikk, og byrja ekspansjonen sin til Norden med lansering i Sverige i 2010, der det på kort tid, nett som med Danmark, er skapt stor kjennskap og ein solid brukarskare.

## Bakgrunnsstoff
* GAFFA.com
* GAFFA.dk
* GAFFA.se