open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johannes Løkke

**Johannes Pettersen Løkke** () var ein norsk arbeidar og politikar frå Notodden. Han var ordførar i Notodden i over åtte år og stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet i fire år.

Far til Løkke var snikkar. Sjølv utdanna han seg til salmakar, sidan arbeidar og salmakar ved Norsk Hydros sekkefabrikk på Notodden frå 1921 til 1962.

Løkke engasjerte seg i arbeidarrørsla og var 1934-36 styremedlem i Norsk kjemisk industriarbeiderforbund. Lokalt var han formann i Hydroarbeidernes forening på Notodden i åtte år frå 1937. Frå same året var han også medlem i Notodden kommunestyre, ein posisjon han hadde til 1969, med unnatak for nokre av okkupasjonsåra. I 1944-45 sat Løkke i tysk fangeleir på Grini ved Oslo. Hausten 1945 vart han vald til ordførar i Notodden, eit verv han hadde til 1953. På Notodden leia han  fleire kommunale nemnder. Han var også formann i samferdselsnemnda i Telemark frå 1948, og ei tid med i Tilsynskommisjonen for Bratsbergbanen. Seinare var han styremedlem i Årdal og Sunndal Verk.

Stortingsperioden 1950-53 representerte Løkke dei åtte kjøpstadene i Telemark og Aust-Agder på Stortinget. Heile fireårsperioden var han medlem i Protokollkomiteen. Han nådde ikkje heilt opp i nominasjonen då ordninga med eigne valkrinsar for byane og kjøpstadene vart avvikla. Såleis vart han verande vararepresentant til Stortinget 1954-57.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
* 
* 
* 
* 
* 
*  «70 år»
Purgstall an der Erlauf

**Purgstall an der Erlauf** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Scheibbs i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 56 km² og i kring 5&nbsp;400 ibuarar. Landsbyen Purgstall ligg 299 meter over havet, 8 km nord om distriktshovudstaden Scheibbs.

Maskinkniv-produsenten Busatis høyrer heime i Purgstall. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Purgstall an der Erlauf|Purgstall an der Erlauf]]» frå ,  den 21. april 2019.*
C.L.R. James

**Cyril Lionel Robert James** ()  var ein trinidadisk-britisk kommunistisk tenkar, historikar og forfattar. Han var betre kjend som **C.L.R. James**, og skreiv også under pseudonymet  **J.R. Johnson**. Verka hans har hatt stor påverknad, særleg innan postkolonial litteratur og subaltern-studiar. 

James blei fødd på Trinidad og Tobago, som då var del av det britiske imperiet. Han flytta til England i 1932, først til småbyen Nelson i Lancashire og seinare til London. James blei aktiv i den trotskistiske verdsrørsla. 

I 1936 gav han ut *[[Minty Alley]]*, den første romanen av ein svart karibiar som kom ut i Storbritannia. 
Verket hans *[[World Revolution]]* frå 1937 tok for seg historia til den kommunistiske internasjonalen, og vekka debatt blant trotskistar. *The Black Jacobins* (1938), om den haitiske revolusjonen, er ein grunnleggjande tekst i litteraturen knytt til den afrikanske diasporaen.
James var også levande interessert av idrett, og var kjend for å skriva om cricket. *[[Beyond a Boundary]]* frå 1963, ei blanding av cricket-minne og sjølvbiografi, er blitt kalla den beste boka om idrett som nokonsinne er skriven.

## Kjelder

* Rosengarten, Frank, *Urbane Revolutionary: C. L. R. James and the Struggle for a New Society*, University Press of Mississippi, 2007. 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:C. L. R. James|C. L. R. James]]» frå , og «[[:en:|C.L.R. James]]» frå  den 21. april 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* The C.L.R. James Legacy Project - "Every Cook Can Govern: Documenting the life, impact & works of CLR James".
* The C L R James Internet Archive
* C L R James papers at the University of London
* "C. L. R. James: His Life and Work", *Urgent Tasks* – Number 12 (Summer 1981)
* CLR James Archive at libcom.org
* "A Menu Of Material Concerning The Late C. L. R. James".
MF «Sveio» (1975)

**MF «Sveio»**, frå 1975 til 1996 **MF «Røberg»**, er ei open pendelferje som vart bygd av Tromsø Skipsverft i 1975 og overlevert reiarlaget Nord-Ferjer for trafikk på sambandet mellom Sommerset og Bonåsjøen på europaveg 6.

«Røberg» trafikkerte også sambanda Bognes–Skarberget og Drag-Kjøpsvik-Skarberget før ho vart overført til Ofotens og Vesteraalens Dampskibsselskab. 

Den 24. januar 1996 vart ferja kjøpt av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap og omdøypt til MF «Sveio». Siden januar 2011 har «Sveio» gått på sambandet Fjelberg-Sydnes-Utbjoa-Skjersholmane-Borgundøy.

## Ferjesamband
*1975–1979: Sommerset-Bonåsjøen E6
*1979–1986: Bognes–Skarberget (E6)
*1986–desember 1989: Drag-Kjøpsvik-Skarberget
*Januar–juli 1990: Napp-Lilleeidet
*August 1990–desember 1995: Drag–Kjøpsvik Rv827
*Januar 1996–desember 2010: Husavik-Sandvikvåg
*Januar 2011– : Fjelberg-Sydnes-Utbjoa-Skjersholmane-Borgundøy 

## Kjelder
*Den tyske nettstaden Fjordfähren in Norwegen 
*Skipsregistrene

## Bakgrunnsstoff
* «Sveio» på marinetraffic.com
Elysium

**Elysion** eller **Elysium** er eit dødsrike i gresk og romersk mytologi. Dette er ein lukkeleg stad der ein rekna med at menneske som hadde døydd, og andre, kunne ha eit sorglaust tilvære som likna det gudane hadde.

Det blir også kalla «den elysiske sletta» eller «dei elysiske markene». Staden er nemnd i Ode til gleda og har gjeve opphav til gatenamnet Champs-Élysées i Paris.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elysium|Elysium]]» frå ,  den 21. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
* Burkert, Walter: *Greek Religion*, 1985.
MF «Bømlo» (1972)

**MF «Bømlo** var ei bilferje bygd i 1972 for Rutelaget Askøy-Bergen A/S som MF **«Herdla»**. Ferja vart seld til Danmark for opphogging i 2014. 

## Historie
MF «Herdla» var byggnummer 31 ved Løland Motorverkstad AS i Leirvik i Sogn. Ved overlevering var tonnasjen 871 bruttoregistertonn og 496 nettoregistertonn. Hovudmaskinen er ein sekssylindra totakts dieselmotor bygd av Wichmann Motorfabrikk AS på Rubbestadneset. 

Ferja byrja som ei «Askøyferje» som gjekk i rute frå Bergen til Kleppestø på Askøy frå 1972 til 1984. Det året vart ho seld til Fosen Trafikklag, som sette ho i ruta 
Sunde-Hemnskjel-Jøstenøya på Hitra med namnet «Ladejarl». Her gjekk ho i ti år fram til 1994. Etter er nokre år som reserverferje, vart ho seld til HSD, som gav ho namnet «Bømlo». Ho gjekk då i forskjellige ruter i Sunnhordland og Hardanger, mellom anna fire år i sambandet Halhjem-Våge på midten av 2000-talet, før ho vart reserverferje. 

Etter eit motorhavari i 2014 vart ho seld til Danmark for opphogging. 

## Ferjesamband
* 1972-1984:  Kleppestø på Askøy - Bergen
* 1984-1994: Sunde-Hemnskjel-Jøstenøya på Hitra
** I same periode var ho òg reserveferje på Flakk-Rørvik
* 1994-1996: Reserveskip
* 1997-2000: Buavåg-Langevåg
* 2000: Kinsarvik-Utne-Kvandal (sommarrute)
* 2001: Masfjorden-Duesund
* 2002: Hatvik-Venjeneset
* 2003-2006: Halhjem-Våge
* 2007-juni 2014: Reserveferje i Hordaland
** 2007-2008: Jondal-Tørvikbygd
** 2007-2010: Brimsnes-Bruravik (sommarrute)
** 2011: Jondal-Tørvikbygd

## Kjelder
*Den tyske nettstaden Fjordfähren in Norwegen
Altaisk

**Altaisk** eller **gorno-altaisk**, fram til 1948 kalla **ojrot** (ойрот), er eit nordaustleg tyrkisk språk og offisielt språk i republikken Altaj i Russland. Språket blir snakka av ulike folk i Altajfjella, som ojrat, teleut, kumandi og sjor.

Dei altaiske språka vert skrive med det kyrilliske alfabetet.

Altaisk må ikkje forvekslast med hypotesa om  den altaiske språkfamilien, som er hevda å omfatta tyrkiske, tungusiske og mongolske språk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Altaisk|Altaisk]]» frå ,  den 21. april 2019.*
Taispråk

**Taispråk** er ei undergruppe av tai-kadai-familien. Taispråka vert talt av den etniske gruppa tai, og omfattar dei meste brukte språka i tai-kadai-familien, blant anna thai i Thailand, lao i Laos, shan i Burma og zhuang i Kina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Taispråk|Taispråk]]» frå ,  den 21. april 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Ethnologue om tai-språk
MF «Folgefonn» (1998)

**MF «Folgefonn»** er ei bilferje bygd i 1998 for Hardanger Sunnhordlandske Dampskipselskap (HSD) (seinare Tide Sjø og Norled). «Folgefonn» vart bygt om til hybriddrift med batteri i 2012-2014 og vart heilt elektrisk i 2017. I dag går ho i ferjesambandet Jektevik–Nordhuglo–Hodnanes.

I 2017 vart skipet ombygd til å få elektrisitet frå land via elektromagnetisk induksjon til batteriet. Batteriet er 1 MWh, og lading i Jektevik skjer automatisk med 1,2 MW medan fortøyinga skjer med vakuum.

## Ferjesamband
*1998-2010: Hatvik–Venjaneset
*2010-2012: Gjermundshamn–Varaldsøy–Årsnes
*2012- : Jektevik–Nordhuglo–Hodnanes

## Kjelder
*Den tyske nettstaden Fjordfähren in Norwegen
Lianshan Zhuang og Yao

**Lianshan Zhuang og Yao** eller berre **Lianshan** (kinesisk 连山壮族瑶族自治县, pinyin *Liánshān zhuàngzú yáozú Zìzhxiàn*) er eit autonomt fylke i den kinesiske provinsen Guangdong. Det ligg i byprefekturet Qingyuan. Fylket grensar til Hunan i nord og Guangxi i vest. 

Fylket blei oppretta 26. september 1962.

Folkesetnaden var på  innbyggjarar i 1999.
Ein stor del av innbyggjarane er zhuang- og yaofolk. Dei har gjeve namn til fylket. Minoritetane utgjer ca. 65&nbsp;% av folkesetnaden, medan resten hovudsakleg er han-kinesarar.

## Samferdsle
Riksveg 323 i Kina går gjennom området. Han byrjer i Ruijin i provinsen Jiangxi, gjennom Guangdong og Guangxi og endar opp i Lincang i Yunnan, på grensa mot Burma.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lianshan (Qingyuan)|Lianshan (Qingyuan)]]» frå ,  den 22. april 2019.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lianshan Zhuang and Yao Autonomous County|Lianshan Zhuang and Yao Autonomous County]]» frå ,  den 22. april 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*  Nettsstaden til lokalregjeringa
Ragnvald Andersen

**Ragnvald Mikal Andersen** () var ein norsk arbeidsmann, stortingsrepresentant 1958-61 frå Bergen og for Arbeidarpartiet.

Far til Andersen arbeidde på eit skipsverft. Sjølv gjekk han teknisk kveldsskule i åra frå 1914 til -17 og arbeidde sidan over 50 år som skipsmekanikar. Han var 1920-69 tilsett ved A/S Mjølner i heimbyen.

I 1930-åra vart Andersen vald til fleire framståande verv i fagrørsla. Han var såleis formann 1938-45 i bedriftsklubben ved A/S Mjølner av Norsk Jern og Metall, og 1941-58 i avdeling 17 av Norsk Jern og Metall. År 1939 gjekk han også LO-skulen i Sørmarka ved Oslo. I tida 1949-65 var han medlem i representantskapet til LO. Andersen var òg formann 1939-40 i Årstad Idrettslag. Under 2. verdskrigen deltok han i motstandskampen og vart i 1945 tildelt Heimefrontens diplom og nål.

Dei åtte åra 1952-59 var Andersen medlem i Bergen bystyre. Valperioden 1958-61 representerte han Arbeidarpartiet på Stortinget, etter å ha vore vararepresentant den forrige fireårsperioden. 1961-65 var han på ny vararepresentant til Tinget.

I tida etter han pensjonerte seg frå mekanikaryrket, var Andersen engasjerte i pensjonistsaker. Mellom anna var han frå 1971 formann Hordaland fylkesforening av Norsk Pensjonistforbund og samstundes medlem i landsstyret i Norsk Pensjonistforbund til 1983, dei siste fem åra med plass i forbundsstyret til pensjonistforbundet.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Langenlois

**Langenlois** er ein by og ein kommune i Krems-Land i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 66,9 km² og i kring 7&nbsp;600 ibuarar. Byen Langenlois ligg  219 meter over havet.

Langenlois er vidkjend for sine vinmarker og sin vinproduksjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Langenlois|Langenlois]]» frå ,  den 22. april 2019.*
Barry Dransfield

**Barry Dransfield** () er ein engelsk visesongar, felespelar, cellist og gitarist. Han har spelt mykje som studiomusikar for mange andre artistar, og gjeve ut eigne album. *Rout of the Blues* (1971) vart i *[[Melody Maker]]* kåra til årets folkemusikkalbum. I motsetnad til mange fiolinistar spelar Dransfield vanlegvis med fele på brystet og ikkje under haka. 

I 1969 vart han og broren Robin Dransfield inviterte med i Ashley Hutchings sitt Steeleye Span, men avslo. 

Dransfield har skrive mykje musikk for film og fjernsyn. Han spelte rolla som blind felespelar i *[[filmen The Bounty (1984)|The Bounty]]* (1984) (med Mel Gibson og Anthony Hopkins). I 1986 byrja han å reparere fiolinar og celloar. 

## Diskografi

* *Rout of the Blues* (1970) (med Robin Dransfield)
* *Lord of All I Behold* (1971) (med Robin Dransfield)
* *[[Morris On]]* (1972) (med Ashley Hutchings, Richard Thompson, John Kirkpatrick med fleire)
* *Barry Dransfield* (1972)
* *[[The Fiddler's Dream]]* (1976) som medlem av bandet The Dransfields
* *Popular to Contrary Belief* (1977) (med Robin Dransfield)
* *Bowin' and Scrapin*' (1978)
* *Be Your Own Man* (1994)
* *Troubadours of British Folk, Vol. 1* (1995) (antologi)
* *Wings Of TheSphinx* (1996)
* *Unruly* (2005)

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
*
MS «Vingtor» (1990)

**MS «Vingtor»** er ein katamaran bygt i 1990 som MS «Pattaya Express» i Omastrand. 

## Historie
Då katamaranen var ferdigbygd vart han lasta om bord på MS «Paper Trader» for transport til Bangkok i Thailand og gjekk i rute mellom Bangkok og Pattaya frå 1991. Alt same året skifta båten namn til «Jet Cat». 

I mars 1996 vart katamaranen frakta med MS «Wiebke» attende til Noreg og Leirvik på Stord. Her vart han opprusta for 6 millionar kroner ved Oma Slipp på Leirvik. I mai 1996 vart katamaranen kjøpt opp av Hardanger Sunnhordlandske Dampskipsselskap (HSD) for 2,1 millionar USD og endra namn til «Vingtor». Båten gjekk i rutefart i Flaggruten for Tide Sjø. Ein føregangar på same ruta, ein hydrofoilbåt, hadde same namn.

22. juni 1998 kolliderte «Vingtor» med MS «Sunnhordland» i tett tåke ved Haugesund. Årsaka var feilmanøvrering av «Vingtor». Månaden etter, i juli 1998, assisterte «Vingtor» ein fritidsbåt som fekk motorstopp i kuling ved Rennesøy. 

21. mars 2001 kolliderte «Vingtor» med kaien i Kopervik etter propellstraum frå MS «Tjelden» og fekk store skadar i baugen. Seinare same året, 20. august, vart båten utsett for innbrot og hærverk i Stavanger, då varer for 6&nbsp;000 kroner vart stolen.

I januar 2010 vart båten seld til Hellas og omdøypt «Pugla Queen L». Ho gjekk då i rute mellom Kos og Syros i Hellas, og mellom Kos og Bodrum i Tyrkia. 

I juni 2013 vart båten selt vidare til Qatar med namnet «UCC Cat 1». Båten vart sist observert i Doha i 2014 og det er ukjend om han framleis er i drift. 

## Ruter i Noreg
* 22. mai 1996 - 24. august 1999: Flaggruten (Stavanger - Bergen)
* 27. august 1999 - Desember 1999: Bergen - Ølen
* 9. desember 1999 - mai 2001: Flaggruten (Stavanger - Bergen)
* 2. mai 2001 - 31. desember 2001: Flaggruten (Stavanger - Bergen) / Stavanger - Jørpeland
* 25. oktober 2002 - mai 2006: Flaggruten (Stavanger - Bergen)
* Mai 2006 - november 2008: Flaggruten (Stavanger - Bergen) / Stavanger - Jørpeland
* 26. november 2008 - 1. februar 2010: Flaggruten (Stavanger - Bergen)

## Kjelder
* Skipet.no

## Bakgrunnsstoff

* «Fjærlandsfjord» på marinetraffic.com
Aase Synnøve Falch

**Aase Synnøve Falch** () er ein norsk lyrikar og romanforfattar, busett i Tromsø.

Falch vaks opp i Nordreisa, og ho budde fleire år i Finnmark og Nordland før ho busette seg i Tromsø. Ho har arbeidd på skoleinternat, på sjukehus og reist i innan- og utenriksfart.

Falch debuterte med diktsamlinga *Vær og uvær i natur og sinn* på eige forlag i 2004, og i 2006 kom ho med den første romanen sin, *Blåkammerset*.

## Bøker
* *Vær og uvær i natur og sinn*, lyrikk, Faldi forlag (2004)
* *Folk æ møtte i drøm og virkelighet*, lyrikk, Faldi forlag (2005)
* *Blåkammerset*, roman, Nordnorsk forlag (2006)
* *I lyset fra ei måneskinnslampe*, roman, Nordnorsk forlag (2007)
* *Kittys hus*, roman, Falch Forlag (2008)
* *De kaller meg Ann : sju møter*, Falch Forlag (2009)
* *Dukkemennene*, roman, Margbok (2010)
* *Steinete stier*, roman, Falch Forlag (2016)
* *Det dages*, roman, Falch Forlag (2018)

## Referansar

## Kjelder
* Presentasjon av Aase S. Falch i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
Khristo Botev

**Khristo Botev** var ein bulgarsk forfattar og fridomskjempar som seinare er blitt rekna som bulgarsk nasjonaldiktar.

Han var med i den bulgarske frigjeringskomiteen i Bessarabia og arbeidde som journalist i Brăila. I 1875 kom dei samla patriotiske dikta hans ut i Bucureşti. Dei  fekk stor politisk tyding. Botev skreiv også lyrisk vemodige kjærleiksdikt.

Botev døydde i ei trefning mot tyrkarane.

## Kjelder
MF «Rosendal» (1975)

**MF «Rosendal» var ei bilferge bygd** i 1975 for Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane (FSF) som **MF «Stryn»**. Dei første ni åra gjekk ho i indre Sognefjorden i sambandet Kaupanger-Revsnes(-Årdalstangen. I 1984 vart ho flytta utover i Sognefjorden til sambandet Dragsvik-Vangsnes, der ho gjekk fram til 1993. 

Ferja vart då kjøpt av A/S Bergen-Nordhordland Rutelag og omdøypt «Seimstrand». Ho gjekk då i rute over Fensfjorden i sambandet Leirvåg-Sløvåg-Skipavik-Gråvik. I oktober 1998 vart ho kjøpt av HSD og omdøypt «Rosendal». Ho gjekk då i ruter i Sunnhordland. Den 27. juli 2010 grunnstøtte ferja ved Gjermundshavn på grunn av ein teknisk svikt i manøversystemet. Ingen personar vart skadd i ulukka. 

I 2011 vart ferja kjøpt av Torghatten Nord og byrja å gå i ruta Forøy-Ågskardet

## Ferjesamband
* 1975 - 1984: Kaupanger-Revsnes(-Årdalstangen
* 1984 - 1993: Dragsvik-Vangsnes (òg: Dragsvik-Hella og Hella-Vangsnes)
* 1993 - 1998: Leirvåg-Sløvåg-Skipavik-Gråvik
* 1998 - ?   : Skjersholmane-Utbjoa
* kring 2001 - august 2010:  Løfallstrand-Varaldsøy-Gjermundshamn
* August 2010 - desember 2010: Jektevik-Nordhuglo-Hodnanes
* 2011 - ?: Forøy-Ågskardet

## Kjelder
*Den tyske nettstaden Fjordfähren in Norwegen
MS «Draupner» (1999)

**MS «Draupner»** er ein katamaran, bygd hjå Austral Ships, Pty Ltd i Australia i 1999 for HSD Sjø saman med systerskipet MS «Sleipner». 

Båten er 42 m lang og 12,5 m brei. Byggekostnaden var 50 millionar kroner. Då båten var ny var det på andre dekk plass til 45 passasjerar i røykesalongen og 136 passasjerar utanom det. Tredje dekket hadde 26 plassar i VIP-salongen og 152 plassar til utanom. I alt hadde fartøyet sertifikat for 358 passasjerar.

## Historie
Skipet ankom Bergen som dekklast 6. mai 1999 og vart innført i Skipsregisteret 19. august same året. Dagen etter var det dåpsseremoni i Bergen og den 25. august 1999 gjekk jomfruturen til Stavanger. «Sleipner» gjekk så i Flaggruten mellom Bergen og Stavanger. 

Den 26. november 1999 grunnstøytte systerskipet MS «Sleipner» i dårleg vêr på Bloksene ved Ryvarden fyr i Sveio kommune i Hordaland og sokk. «Draupner» deltok i redningsarbeidet. På grunn av forliset vart «Draupner» sett i opplag ved Leirvik og sertifikatet vart mellombels Sjøfartsdirektoratet. 13. november 2000 vart fartøyet ombygd med vasstette skott. I februar 2001 vart fartøyet igjen lagt i opplag etter revisjon av Sjøfartsdirektoratet av «Sleipner»-forliset. I mai 2001 vart redningsutstyr oppgradert og skroget ombygd til dobbelt skrog ved Oma Slipp & Mekaniske Verksted på Stord. 

23. mai 2001 vart båten endeleg sett i Flaggruten att, men alt i august vart «Draupner» igjen teken ut av ruta på grunn av problem med flåtearrangementet. Dette vart utbetra ved Oma Slipp på Stord i oktober 2001, og i april 2002 vart ho attende i Flaggruten.  

11. februar 2003 mista fartøyet eine propellen under Stordabrua, og berre kort tid etter, 30. april 2003 fekk ho maskinstans og måtte slepast av MF «Strandebarm» til Buavåg på Bømlo. Nøyaktig eitt år seinare, 30. april 2004, var det MF «Strandebarm» som fekk motorstans og vart slept til Langevåg på Bømlo av «Draupner».  

«Draupner» hadde ein samanstøyt med kaien i Mosterhamn den 20. september 2005 etter ei feilrekning.  

I mars 2007 vart «Draupner» seld til Ustica Lines i Napoli i Italia for ein sum på kring 30 millionar kroner. Fartøyet vart då omdøypt «Ammari». Berre nokre månader seinare, i juli 2007, vart fartøyet seld vidare til Sercomisa på Ibiza i Spania og omdøypt «Espalmador Jet». Heiemhamna var Las Palmas, men ho vart sett i ruta Ibiza-Formentera. Året etter vart fartøyet seld til Trasmapi-Balearia, men fortsette i same ruta.  

I mai 2015 vart fartøyet seld til M.B. Kapetan Luka i Kroatia og omdøypt «Krilo Star». Fartøyet vart sett i ruta Split-Dubrovnik. 

I mars 2019 vart fartøyet seld til Chile og transportert frå Gibraltar som dekkslast på MS «Pacific Dawn» til Puerto Montt.  
 
## Ruter i Noreg
* 25. august 1999 - 26. november 1999: Flaggruten (Stavanger - Bergen)
* 27. november 1999 - 22. mai 2001: I opplag og ombygging
* 23. mai 2001 - 29. august 2001: Flaggruten (Stavanger - Bergen)
* 30. august 2001 - 25. april 2002: I opplag
* 26. april 2002 - 25. mars 2007: Flaggruten (Stavanger - Bergen)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Fartøyet på Marine Traffic
* Sleipner-kommisjonens sluttraport (NOU 2000:31)
MS «Utgar» (1981)

**MS «Utgar»** er ein motorbåt bygt i 1981 for Øygarden-Sotra Rutelag. Båten vart brukt i forskjellige ruter i Øygarden, Fjell kommune og Sotra med kopling til bussruter til og frå Bergen.

I mars 1992 vart båten overteken av Vest Trafikk, i august 2000 av HSD og i september 2007 seld til Actinor Bergen. 

Etter 2011 ein gong vart båten seld til Bergen Båtskole og ombygd til skulefartøy. Båten vart innreia med klasserom og moderne navigasjonsutstyr. 
 
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Fartøyet på Marine Traffic
DS «Oscar» (1827)

**DS «Oscar»** var eit norsk dampskip og det første skipet som gjekk i rutefart på Vestlandet. 

Dei første dampskiprutene i Noreg vart sette i gang av staten våren 1827 då hjuldamparane DS «Constitutionen» og DS «Prinds Carl» byrja å gå i rute mellom Oslo og Kristiansand. I 1825 vart det teke initiativ i Bergen om å skaffe eit dampskip som kunne trafikkere kysten på Vestlandet. «Oscar» vart bygt hos S. Owen i Stockholm og i april 1828 (andre kjelder seier hausten 1827) vart skipet sett i rute mellom Bergen og Kristiansand av Interessentselskabet Oscar. Dette vart det første privateigde dampskipet i landet. Ruta gjekk derimot dårleg og etter to år gjekk reiarlaget konkurs og måtte selje skipet. 

Dei nye eigarane sette det i ruta mellom Christiania og Larvik, men denne ruta òg gjekk dårleg og «Oscar» vart selt i 1830 til Lübeck. «Constitutionen» gjekk nokre år to turar frå Christiania til Bergen kvar sommar frå 1829 til 1839, ein i juni og ein i august. Utanom dette var det ingen dampskipsfart på Vestlandet mellom 1829 og 1841. I 1841 vart det statlege DS «Nordcap» sett inn i fart mellom Kristiansand, Bergen og Trondheim.

## Kjelder
DS «Bjørgvin» (1839)

**DS «Bjørgvin»** var ein norsk hjuldampar som gjekk i rute frå Lærdal til Stavanger via Bergen frå 1839. 

## Historie
Hovudpostruta mellom Bergen og Oslo gjekk frå Bergen med seglbåt til Lærdal, og så over Filefjell til Oslo. I slutten av 1830-åra byrja ein derfor å undersøkje høvet til å få til dampskipfart mellom Lærdal og Bergen og Stavanger. På denne tida var det berre DS «Constitutionen» som to gonger om sommaren gjekk i rute mellom Oslo og Bergen. 

Eit privat bergensselskap kjøpte ein dampbåt frå England som kom til Bergen i september 1839. Denne fekk namnet «Bjørgvin». For kvar tur fartøyet gjekk mellom Bergen og Stavanger, fekk selskapet 110 spesidalar i tilskot frå staten, men dei fekk ingenting for ruta til Lærdal. Då tilskotet seinare vart redusert til 150 spesidalar i året, måtte selskapet gje opp ruta i 1841.

I 1844 vart «Bjørgvin» kjøpt av nye eigarar, Herman Bredal og Jørgen Brunchorst, og fartøyet byrja på ny å gå i ruta Bergen-Lærdal. Skipet gjekk i denne ruta til ho forliste ved Skjerjehamn i Gulen kommune i 1855. Natt til 24. november eller desember 1855 gjekk fartøyet på eit skjer. Fartøyet tok inn vatn, men alle om bord, kring 60-70 personar, post og ein del av lasta, vart frakta i land ved hjelp av skipsbåten før skipet glei av grunna og sokk. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Puck

**Puck** kan visa til

* Puck i idrett, utstyr brukt til ishockey og liknande
* Bladet Puck, eit amerikansk vittigheitsblad som kom ut frå 1871 til 1918
* Puck i Sverige, eit svensk vittigheitsblad som kom ut frå 1901 til 1916
* ein figur i *[[Ein midtsommarnattsdraum]]* av Shakespeare
* Puk eller Puck i folketrua, ein ånd eller nisse også kjend som  Robin Goodfellow

;Geografi
* Puck i Polen, ein  hamneby tidlegare kjend som *Putzig*
* Gmina Puck, ei administrativ eining i Polen
* Powiat Pucki, ei administrativ eining i Polen
* Puckbukta i Polen
* Uranusmånen Puck

;Namn
**Puck** er eit slekstnamn og kan visa til:
* Alfred Puck (f. 1927), tysk ingeniør
* Manfred Puck (f. 1941), tysk badmintonspelar
* Peter Puck (f. 1960), tysk teineserieskapar
* Theodore Puck (1916–2005), USA-amerikansk genetikar og biofysikar
* Wolfgang Puck (f. 1949), austerriksk kokk
Bladet Puck

***Puck*** var eit amerikansk humorblad som kom ut frå 1871 til 1918.

## Historie
Vekebladet blei skipa av den austerriksk-fødde Joseph Keppler i St. Louis i Missouri. Det kom ut i engelsk- og tyskspråklege utgåver frå mars 1871. Etter fem år blei den tyske versjonen av *Puck* flytta til New York, der den første utgåva kom ut 27. september 1876. Den engelske versjonen følgde etter med si første utgåve derfrå den 14. mars 1877.

Den engelskspråklege versjonen av bladet fortsette å koma ut i over 40 år under ulike eigarar og redaktørar. I 1916 blei det kjøpt av selskapet til William Randolph Hearst, som hadde vore knytt til bladet i fleire år.  Bladet fortsette å koma ut i to år. Den siste utgåva kom ut 5. september 1918.

Eit typisk blad på 32 sider hadde ein politisk vitseteikning i fargar på framsida og ein ikkje-politisk teikning i fargar på baksida. I tillegg hadde det ei midtside i fargar, som oftast med politisk emne. Elles hadde det fleire humoristiske tekstar med illustrasjonar i svart-kvitt, ei side med leiarar som kommenterte saker i tida, og dei siste sidene var vigde reklame.

Namnet Puck kom frå alven Puck i skodespelet *[[A Midsummer Night's Dream]]* av Shakespeare. Som maskot for bladet blei Puck teikna som ein nesten naken gutunge eller putto på framsida av bladet, med sitatet «What fools these mortals be!» frå skodespelet. Denne figuren er også avbilda over inngangen til Puck Building i  Nolita i New York, der bladet blei laga.

### Kjende bidragsytarar
Gjennom åra tilsette *Puck* mange tidlege vitseteiknarar, som Louis Dalrymple, Bernhard Gillam, Livingston Hopkins, Frederick Burr Opper, Louis Glackens, Albert Levering, Frank Nankivell, J.S. Pughe, Rose O'Neill, Charles Taylor, James Albert Wales og Eugene Zimmerman. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Puck (magazine)|Puck (magazine)]]» frå ,  den 23. april 2019.*
Puck i idrett

**Puck** er ei hard, tjukk skive som blir brukt til ein del idrettar, særleg ishockey. Puckar er som regel svarte på farge og laga av gummi.
Dei er ofte merka med logoen til eit lag eller serien dei blir brukte i på ei eller begge sider. 
Pucken blir brukt nokså likt ein ball i ballspel, men sklir på underlaget i staden for å spretta. Før ein ishockeykamp frys ein pucken for å redusera spretting.

Ein standard ishockeypuck skal vera 7,62 cm (3 tommer) i diameter og 2,54 cm (1 tomme) tjukk. Vekta skal vera innanfor 156&ndash;170 g (5,5&ndash;6,0 ounces).

I tillegg til i ishockey bruker ein puckar i roller hockey (rulleskøytehockey) og undervasshockey.
Liknande skivar eller puckar blir også brukt i sport og spel som novuss, shuffleboard, bord-shuffleboard, boks-hockey og air hockey.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hockey puck|Hockey puck]]» frå , og «[[:nb:Puck|Puck]]» frå  den 23. april 2019.*
Syvert Messel

**Syvert Tobiassen Messel** ()  var ein gardbrukar og politikar frå Oddernes i Vest-Agder.

Far hans var gardbrukar, men døydde i ung alder. Sjølv gjekk Messel i tida 1912-17 både amtsskole, middelskole og underoffiserskule. Frå 1918 dreiv han farsgarden heil fram til 1964. Jamsides gjorde han militær karriere, steig frå fenrik i 1930 til kaptein  i 1947. Åra 1933-40 var han kvartermeister for Garden ved IR 7, medan han 1941-67 var likningssjef i Oddernes herad.

Messel var Venstre-mann og hadde plass i kommunestyret i Oddernes frå 1931 til -64, med unnatak for 1952-55. Han var  varaordførar 1934-45 og ordførar 1945-51 og 1958-64. Etter at Oddernes vart slått saman med Kristiansand frå 1965, var han med i Kristiansand bystyre til 1971. Messelt var formann i fylkestinget i Vest-Agder i 1947-49 og i perioden 1958-63. Ei tid var han òg medlem i fylkesskulestyret for Vest-Agder. Stortingsbolken 1950-53 representerte han Venstre på Stortinget, heile fireårsbolken var han medlem i Protokollkomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
MF «Fjordgar» (1967)

**MF «Fjordgar»** er ei bilferje bygt i 1967 som **MF «Torulf»**. 

Ferja vart opphavleg bygt for å gå i rute mellom Ulsteinvik, Torvik og Runde, og erstatta ei tidlegare ferje  med same namn. Etter at Herøybrua opna i 1976 gjekk ferja mellom Torvik og Runde fram til Rundebrua kom i 1982. Den siste strekninga «Torulf» trafikkerte under MRF-flagg var Molde – Bolsøya.

I januar 1990 vart ferja selt til Øygarden & Sotra Rutelag og omdøypt «Fjordgar». I 1992 vart ho overteken av Vest Trafikk og til slutt i august 2000 av HSD. Sidan vart reiarlaget omdøypt Tide Sjø og Norled. I heile denne perioden og fram til 31. desember 2011, gjekk ho i sambandet Klokkarvik-Lerøy-Bjelkarøy-Hjellestad.

I juli 2012 vart ferja seld til Nordic Jet Line i Finland og omdøypt **«Nordic Eider»**. Der var ho reserverferje og fraktebåt frå Kotka til Pyhtää. 
Seint i 2014 vart ho kjøpt attende til Noreg av Gulen skyss og fekk namnet **«Rosesund»**. Ho vart då reserveferje på Klokkarvik-Lerøy-Bjelkarøy-Hjellestad.

## Ferjesamband
* 1967 - 1968: Ulsteinvik-Torvik
* 1968 - 1976: Ulsteinvik-Torvik-Runde
* 1976 - 1982: Torvik-Runde
* 1983 - 1989: Molde-Bolsøya
* 1989 - desember 2011: Klokkarvik–Lerøy–Bjelkarøy–Hjellestad
* Juli 2012 - november 2014: Kotka - Pyhtää
* Sidan 2015: Reserveferje Klokkarvik–Lerøy–Bjelkarøy–Hjellestad

## Kjelder
*«Torulf» på Fjordfähren in Norwegen
Sunniva Gylver

**Sunniva Gylver** () er ein norsk prest som vart vigsla som biskop i Oslo bispedømme i 2025.

Gylver er også forfattar og har tidlegare vore programleiar for fleire livssynsprogram på TV 2 og NRK.

## Bakgrunn
Gylver er utdanna teolog ved Menighetsfakultetet og har i tillegg mellomfag i sosiologi. Frå 1997 til 2003 jobba ho som studentprest ved Høgskolen i Oslo. I 2003 vart ho tilsett som kapellan ved Grønland kyrkje i Oslo. I 2005 vart ho redaktør for bladet *[[Luthersk Kirketidende]]*, som vert utgjeve av Luther Forlag.

## Karriere i kyrkja
### Prest
Gylver byrja yrkeskarrieren som ungdomsprest i Røa og Voksen (1996–1997) og var deretter studentprest ved Høgskolen i Oslo (1997–2003). Ho vart tilsett som kapellan i Grønland menighet i Oslo Domprosti i 2003. 

I 2006 vart Gylver den første kvinnelege presten til å tala i ein norsk moské.

Då hp vart utnemnd til biskop i Oslo, var ho sokneprest i Fagerborg kyrkje.

### Biskop
5. desember 2024 vart Gylver vald til ny biskop i Oslo bispedømme. Ho vart vigsla 23. februar 2025 med kong Harald til stades.

## Programleiar, skribent og forfattar
I 1996 leidde Gylver livssynsprogrammet *[[Nåde den som tror]]* på TV 2. Ho fekk programleiaroppdraget på bakgrunn av at vart intervjua i fyrste sesong av programmet. Då gjorde hp så sterkt inntrykk på medprogramleiaren Espen Sletner at han tilbaud henne jobben då programleiaren Per Anders Nordengen fekk andre oppgåver. Ho leidde seinare to andre livssynsseriar, ein på TV 2 og ein på NRK. 

Ho gav ut boka* Åpen himmel* i 2000, og var medforfattar av *De store ordene* (2006) og *Kunsten å bruke følelser* (2007).

Gylver var redaktør for bladet *[[Luthersk Kirketidende]]* frå 2005 til 2014, og vore spaltist i *[[Aftenposten]], [[Vårt Land]]* og vekebladet ''Familien''.

Ho vart stipendiat ved MF vitenskapelig høyskole i 2013, og har verka som universitetslektor same stad.  

## Privatliv

Gylver var gift med kunstnaren Lars Kristian Gylver (1966-2021) frå 1988 til han døydde. Dei fekk tre born saman, blant dei miljøaktivisten Gina Gylver.

## Bøker
* 2000: *Åpen himmel*
* 2006: *De store ordene* – medforfattar
* 2007: *Kunsten å bruke følelser* – medforfattar
* 2009: *Søndager med Sunniva*
* 2019: *Tro på tvers* – medforfattar
* 2022: *Midt i alt som er*, Kagge forlag
* 2024: *Himmel på jord. Tanker for julen*, Kagge forlag – illustrert av Anne Kristin Hagesæther

## Fjernsynsseriar

* 1996: *Nåde den som tror* (livssynsserie), TV 2
* 1997: *Deilig er jorden* (livssynsserie), TV 2
* 1999: *Kassa blanka* (livssynsserie), NRK

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sunniva Gylver|Sunniva Gylver]]» frå ,  den 25. april 2019 og 26. april 2025.*
Aani Rysstad

**Aani Aanisson Rysstad** () var ein norsk gardbrukar, landhandlar og stortingsrepresentant frå Hylestad i Aust-Agder.

Rysstad var son til ein småbrukar og arbeidde i yngre år som ljåsmed. Sidan dreiv han gard og landhandel. Frå 1922 til 1955 var han medlem i Hylestad heradsstyre, ordførar 1934-47 og varaordførar 1937-40 og 1945-51. I Hylestad var han elles formann i arbeidsløysenemnda og i likningsnemnda. Rysstad var også formann for ei interkommunal nemnd som arbeidde for veg over heia til eit samband mellom Oslo og Stavanger, dessutan for Nemnda for Valle-Bykle og Hylestad for å få heiestrekningane tilbake til i kommunalt eige.

Stortingsbolken 1945-49 representerte han Arbeidarpartiet på Stortinget, der han var medlem i Justiskomiteen. Den neste fireårsperioden var han 1. vararepresentant frå den nye heile fylkeskrinsen Aust-Agder.

Rysstad var ein aktiv spelemann, mellom anna på munnharpe. Han var formann i Setesdal Spelemannslag perioden 1936-40 og seinare Norske Bygdekunstlag. I 1924 gav han ut boka *Lagnad. Folkelivsskildring frå Setesdal*.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Eggenburg

**Eggenburg** er ein by og ein kommune i distriktet Horn i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23,6 km² og i kring 3&nbsp;500 ibuarar. Byen Eggenburg ligg 329 meter over havet, ei 60 km nordvest om hovudstaden Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eggenburg|Eggenburg]]» frå ,  den 25. april 2019.*
Retz

**Retz** er ein by og ein kommune i distriktet Hollabrunn lengst nord i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 45 km² og i kring 4&nbsp;200 ibuarar. Vinbyen Retz ligg 252 meter over havet.

I nordaust deler kommunen grense med Tsjekkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Retz|Retz]]» frå ,  den 25. april 2019.*
Via Appia

**Via Appia** eller den appiske vegen var ein romarveg som utgjorde den viktigaste vegen sørover frå Roma. Han har namn etter Appius Claudius Caecus, som var censor i 312 f.Kr.

Appius Claudius Caecus anla det første stykket av vegen frå Roma til Capua, ei strekning på 211 kilometer. Kring 224 f.Kr. blei vegen forlenga til Brindisi (Brundisium) via Benevento (Beneventum) og Taranto. Heile vegen var dermed over 50 mil lang, med 192 kilometer brulagde. Frå 100-talet f.Kr. var heile strekninga brulagd.

Via Appia var den viktigaste blant dei romerske vegane, og blei difor kalla *regina viarum* «dronninga blant vegane». Den førte frå Roma over Capua til Brindisi.
Roma låg i sentrum av det største imperiet verda nokosinne hadde sett. Imperiet vart halde saman av eit enormt system av vegar, som strålte ut frå Roma. Den første romerske vegen som vart bygd var Via Appia, konstruert i 312 f.Kr. av konsulen Appius Claudius. Denne vegen demonstrerer konstruksjonsteknikkane som vart nytta for dei 290 000 km med romerske vegar som seinare vart bygd: Eit underlag av kompakt jord vart dekt med eit tynt lag av stein og mørtel. Over denne mørtelen låg eit gruslag, og på toppen av dette vart det lagt ut eit dekkja av steinheller. Ifølgje Preoccupies vart dei mangekanta steinhella på Via Appia sammenføyd med så stor omsut at «det såg ut som dei ikkje var lagast av menneske, men av naturen sjølv».

Via Appia forbatt Roma med Sør-Italia, og var sjølve hovudvegen mot Hellas og Austen. Restar av den 560 km lange vegen finst enno i dag i si opphavlege form. I romartida blei kriminelle krossfesta langs vegen. Over 6 000 blei avretta samtidig etter at slaveopprørleiaren Spartakus frå Spartakusopprøret vart overvunnen. Krossane stod med 70 meters mellomrom på kvar side av ei 200 km lang strekning av vegen. I dag ligg enno nokre av mausolea til rike romarar langs denne brusteinsdekka vegen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Via Appia|Via Appia]] frå Wikipedia på bokmål, versjonen frå 22. februar 2018*
Arnold Johansen

**Arnold Carl Johansen** () var ein norsk kjemikar og næringsdrivar frå Buksnes i Nordland. Han representerte Nordland fylke på Stortinget 1950-53, vald for Høgre.

Far til Johansen var kjøpmann. Sjølv tok han i 1920 eksamen ved kjemilinja til Norges tekniske høgskole i Trondheim. Frå 1921 var han driftsingeniør i Lofoten kemiske fabrikker, eit firma han overtok i 1937 og dreiv til det vart avvikla i 1940. Frå 1937 og livet ut var han elles medeigar og leiar av firmaet L. Blix & Co i Stamsund. Styreformann i Stamsund sparebank 1932-36 og 1954-57.

Johansen var medlem i Hol heradsstyre frå 1922 til 1950. Hausten 1949 vart han vald til stortingsrepresentant for Høgre og Nordland, fireårsbolken 1950-53 hadde han såleis sete i Sjøfarts- og fiskerikomiteen.
 
Johansen drukna under bading.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Folkets frigjeringshær

**Folkets frigjeringshær** er nemninga på dei væpna styrkane til Folkerepublikken Kina og det rådande partiet i riket, Kinas kommunistparti. Folkets frigjeringshær består av fem våpengreiner; Hæren, Marinen, Flyvåpenet, Rakettvåpenet og Strategisk hjelpestyrke. Styrkane i landet fordelar seg over fem ulike geografiske einingar. Folkets frigjeringshær er verdas største militære styrke, basert på det nest høgste forsvarsbudsjettet i verda.

Folkets frigjeringshær vert leia av det sentrale militærrådet. Frigjeringshæren og rådet er formelt sett underlagt prinsippet om sivil kontroll, men i praksis vert prinsippet gjennomført på eimn måte som sikrar kommunistpartiet full kontroll over styrkane. Øvstkommanderande er formannen i det sentrale militærådet, oftast generalsekretæren i Kinas kommunistparti. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:People's Liberation Army|People's Liberation Army]]» frå ,  den 25. april 2019.*
Søren Berg Moen

**Søren Berg Sørensen Moen** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Lenvik i Troms som vart vald til stortingsrepresentant hausten 1945.

Moen var son til ein småbrukar. Han gjekk i yngre år Troms fylkes landbruksskule på Gibostad og var sjølv gardbrukar frå 1930. Frå 1926 til han døydde var Moen med i Lenvik kommunestyre, ordførar 1935-40. Ved stortingsvalet hausten 1945 vart han vald til å representere Troms valkrins og Arbeidarpartiet på Stortinget. Sjukdom gjorde at han ikkje møtte på Stortinget i det heile, men var permittert til han døydde på Haukeland sjukehus i Bergen.

## Kjelder
Stortingsbiografi
Wolviston

**Wolviston** er ein landsby og eit *civil parish* (sivilt sokn) nord i England. Han ligg i Stockton-on-Tees borough i County Durham. Folketalet i distriktet ved folketeljinga i 2011 var 877.  Wolviston ligg nord for Billingham. 

Namnet stammar frå angelsaksisk tid. Ifølgje Victor Watts stammar det frå Wulfestun, eller Wulf sitt land, og var dermed namn på ein tidleg landeigar. Andre lokalhistorikarar har merka seg at det fanst ein lokal stormann som heitte Wolvis i angelsaksisk tid som budde i nærleiken, og meiner han kan ha vore opphav til namnet. 

Wolviston ligg nær Wynyard Hall, som historisk var familiesetet Londonderry-dynastiet. Denne familien åtte fleire gruver og ei hamn i County Durham. Den noverande Wynyard Hall blei bygd i 1848, og hadde fleire kongelege besøk dei neste hundre åra. 

Lansbyen har to pubar, Wellington Inn og The Ship. Landsbyen har også ein tradisjonell *[[green|village green]]* og ein andedam. Den lokale kyrkja er vigd sankt Peter.
Krigsminnesmerket i landsbyen minnar drepne frå Wolviston i begge verdskrigane.

Wolviston har godt vegsamband til Stockton-on-Tees, Middlesbrough og resten av Nordaust-England. Opphavleg gjekk hovudvegen A19 gjennom landsbyen, men på 1970-talet blei det bygd ei omkøyring i aust og på 1980-talet ei ny omkøyring i vest etter at den opphavlege omkøyringa blei plaga av mykje kø. Også  A689 pleide gå gjennom landsbyen, men blei erstatta av ei omkøyring i nord på 1970-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wolviston|Wolviston]]» frå ,  den 26. april 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Ingvald Svinsås-Lo

**Ingvald Svinsås-Lo** () var ein gardbrukar og politikar frå Meldal. Han var ordførar 1934-37 i Meldal kommune og stortingsrepresentant 1945-49 frå Sør-Trøndelag, vald for partiet Venstre.

Svinsås-Lo tok eksamen ved Sunnmøre småbrukarskule i 1917, og ved Sør-Trøndelag fylkes landbruksskole i 1919. Frå 1925 til 1959 dreiv han garden Lo i heimbygda.

Svinsås-Lo var medlem i Meldal kommunestyre 1928-40 og 1945-59, ordførar 1934-37. Til sine tider var han formann i bustadbanknemnda, jordstyret og skogrådet i Meldal kommune. Han var styremedlem 1938-60 i A/L Bøndernes Salgslag, dei siste 10 åra styreformann i salslaget. Også styremedlem 1938-67 i Meldal sparebank, styreformann 1958-67.

Hausten 1945 vart Svinsås-Lo vald til å representere Venstre og Sør-Trøndelag på Stortinget. På Tinget var han sekretær i Militærkomiteen. 

## Kjelder
*Stortinsbiografi
Pavel Nedvěd

**Pavel Nedvěd** () er ein tsjekkisk tidlegare fotballspelar frå Skalná i Karlovy Vary-regionen. Frå ein offensiv midtbaneposisjon hadde han suksess i heimlandet med Sparta Praha, og sidan med SS Lazio og Juventus i Italia. Nedvěd var elles sentral på det tsjekkiske landslaget då det var eit av Europas beste i åra før og etter 2000.

### Klubbspel
Nedvěd slo gjennom med Sparta Praha, ein klubb han spelte på i tida 1992-96. Her var han med om å vinne tre nasjonale seriemeisterskap og eitt nasjonalt cupmeisterskap. Sidan var han Lazio-spelar i fem år, 1996-2001, der han vann både nasjonale cupen og serien. Den 19. mai 1999 vart han matchvinnar då Lazio slo Real Mallorca med 2-1 i den aller siste finalen i cupvinnarcupen, eit møte som fann stad på Villa Park i Birmingham. Våren 2003 leidde Nedvěd Juventus fram til Meisterliga-finale mot AC Milan. Grunna mange gule kort måtte han stå over finalen, ein kamp som enda med Juventus-tap. Seinare i 2003 vart han kåra til Årets spelar i Europa. Nedvěd var aktiv i Juventus til 2009. Han var såleis ein av dei spelarane som heldt fram i klubben, etter at klubben i 2006 vart frådømt seriepokalen og sendt ned i Serie B.

### Landslagsspel
Nedvěd deltok i 91 landskampar for Tsjekkia i tida 1994-2006. I hans tredje landskamp, Nedvěds fyrste heile kamp i landslagsdrakta, vann Tsjekkia i Praha 2-0 over Noreg og kneip EM-plassen framfor det norske mannskapet. Sommaren 1996 var Nedvěd var ein dei fremste på det tsjekkiske laget som nådde finalen i europameisterskapen i England, der Tsjekkia tapte EM-finalen på «golden goal» mot Tyskland. Fire år seinare rauk Tsjekkia ut or EM i fotball 2000 tidleg i leiken. Frå hausten 2000 var Nedvěd Tsjekkias lagkaptein i 40 kampar. Under Fotball-EM 2004 i Portugal tok Tsjekkia seg til semifinalane. I semifinalen mot Hellas vart Nedvěd kneskadd, og måtte gå av bana. Hellas vann 1-0 og seinare europa-pokalen, medan Nedvěd fekk plass på All Star-teamet i turneringa. I november 2005 var han på plass då Tsjekkia kvalifiserte seg til verdsmeisterskapen i Tyskland, etter to 1-0-sigrar over Noreg. Nedvěd deltok i alle tre VM-kampane til Tsjekkia i 2006, alle tre med tap. Gjennom 12 år skåra han 18 landslagsmål.

### Merittar
*EM-sølv: 1996 med Tsjekkia
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1999 med SS Lazio
*Tsjekkoslovakisk ligameister: 1993 med Sparta Praha
*Tsjekkisk ligameister: 1994 og 1995 med Sparta Praha
*Tsjekkisk cupmeister: 1996 med Sparta Praha
*Italiensk seriemeister: 2000 med Lazio, 2002 og 2003 med Juventus
*Italiensk cupmeister: 1998 og 2000 med Lazio
*Finaletap i meisterligaen: 2003 med Juventus

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Pavel Nedvěd|Pavel Nedvěd]]» frå ,  den 26. april 2019.*  
 
*eu-football
Mens sana in corpore sano

**Mens sana in corpore sano** er eit latinsk uttrykk som tyder 'ei sunn sjel i ein sunn kropp' eller 'ei sunn sjel i ein sunn lekam'.

Uttrykket stammar frå satirane til Juvenal (10,356), og har den meir fullstendige forma *Orandum est ut sit mens sana in corpore sano* - 'ein må be om at sjela er sunn i ein sunn lekam'.

Det har vore brukt som motto for idrett.

## Kjelder
Trygg Trafikk

**Trygg Trafikk** (**TT**) er ein norsk medlemsorganisasjon som arbeider for auka tryggleik i trafikken. Trygg Trafikk er eit bindeledd mellom frivillige aktørar og offentlege styresmakter som har ansvaret for trafikktryggleik i Noreg. TT har fylkesavdelingar over hele landet.

TT blei skipa 1. juni 1956 under namnet Landsforeningen til fremme for Trygg Trafikk, på initiativ frå Samferdsledepartementet. 
Namnet blei endra til Landsrådet for Trygg Trafikk  i 1958, og til Trygg Trafikk i 1973.

Trygg Trafikk oppretta Barnas Trafikklubb i 1966. I 2009 blei denne lagt om i samband med utviklinga av to nye nettstader - barnastrafikklubb.no for barn frå 3 til 6 år, og trafikkogskole.no for barn i grunnskulen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trygg Trafikk|Trygg Trafikk]]» frå ,  den 27. april 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
*
St. Andrä-Wördern

**St. Andrä-Wördern** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Tulln i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 39,3 km² og nærare 8&nbsp;000 ibuarar. Landsbyen Wördern ligg 177 meter over havet.

Kurt Waldheim var fødd i landsbyen St. Andrä.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:St. Andrä-Wördern|St. Andrä-Wördern]]» frå ,  den 27. april 2019.*
Sieghartskirchen

**Sieghartskirchen** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Tulln i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 61,7 km² og i kring 7&nbsp;500 ibuarar. Landsbyen Sieghartskirchen har 2&nbsp;000 ibuar og ligg 205 meter over havet, ei 20 km vest om Wien.

Kjøtprodusenten Fleschwaren Berger med sine over 400 tilsette held til i Sieghartskirchen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sieghartskirchen|Sieghartskirchen]]» frå ,  den 27. april 2019.*
Wayuu

**Wayuu**, òg kalla *goajiro* (wayuu: 'wayuunaiki'), er eit språk blir snakka av 321&nbsp;000 innbyggarar av wayuu-folk i nordvestre Venezuela og nordaustlege Colombia på Guajira-halvøya.

Wayuu er eit av dei store arawakspråka. Dei to hovuddialektane er wüinpümüin og wopumüin, talt høvesvis nordaust og sørvest på halvøya. Desse dialektane er gjensidig forståelege ettersom dei er minimalt ulike. Dei fleste av dei yngre generasjonane av wayuu-folket snakkar flytande spansk i tillegg til wayuu, og då i størst grad i dei sørlege områda på halvøya. Det utdøydde guanebucan-språket kan faktisk ha vore ein dialekt av wayuu.

For å fremme tospråkleg utdanning blant wayuu-folk og andre colombianarar, kom Kamusuchiwo'u Ethno-pedagogisk senter eller Centro Etnoeducativo Kamusuchiwo'u opp for å skape den første illustrerte wayuunaiki-spansk, spansk-wayuunaiki ordboka.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wayuu language|Wayuu language]]» frå ,  den 27. april 2019.*  
----
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
*Ethnologue: Languages of the World, Eighteenth edition. Dallas, Texas: SIL International
Alle vegar fører til Rom

**Alle vegar fører til Rom** er eit  gammalt ordspråk kjend frå fleire europeiske språk. Det har usikkert opphav.

Det viser truleg til det vel utbygde romarvegsystemet som gjekk frå sentrum av Roma til alle deler av Romarriket i keisartida. Det kan også koma av at Roma blei rekna som sentrum for den kristne verda. Uttrykket finn ein mellom anna hjå Chaucer i 1391.

Omgrepet «Alle vegar fører  til Rom» kan òg brukast i situasjonar der ein meiner alle løysingar er like gode, eller alle framgangsmåter vil gje eit godt resultat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alle veier fører til Rom|Alle veier fører til Rom]]» frå ,  den 26. april 2019.*