open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Diskografien til The Velvet Underground

Diskografien til det amerikanske rockebandet The Velvet Underground består av fem studioalbum, seks konsertalbum, 14 samlealbum, seks plateboksar og elleve singlar. 

## Album
### Studioalbum

### Konsertalbum

### Samlealbum

### Plateboksar

## Singlar

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Velvet Underground discography|The Velvet Underground discography]]» frå ,  den 20. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Den gylne vinkelen

**Den gylne vinkelen** (Ψ) er innan geometrien eit snitt av ein sirkel på 360 grader, der tilhøvet mellom to vinklar følgjer det gylne snittet. Om den store sirkelsektoren a og den mindre sirkelsektoren b blir dividerte blir kvotienten 1,618... = φ

Om a+b er omkrinsen på sirkelen og han blir dividert med den større delen a, er det det same som at den større delen a blir dividert med den mindre delen b.

:  \frac{a + b}{a} = \frac{a}{b}. 

Den gylne vinkelen er bestemd av vinkelen på den mindre sirkelsektoren, og blir rekna ut gjennom å dividera 360/2,618 som blir cirka 137,508°. 

Namnet kjem frå koplinga av vinkelen til det gylne snittet *&#x3C6;*. Den eksakte verdien på den gylne vinkelen er

: 360\left(1 - \frac{1}{\varphi}\right) = 360(2 - \varphi) = \frac{360}{\varphi^2} = 180(3 - \sqrt{5})\text{ grader}

:  2\pi \left( 1 - \frac{1}{\varphi}\right) = 2\pi(2 - \varphi) = \frac{2\pi}{\varphi^2} = \pi(3 - \sqrt{5})\text{ radianar}

## Avleiing
Det gylne snittet er ifølge definisjon over *&#x3C6;* = a/b

Lat no *&#x192;* vera snittet av bogelengda til sirkelskiva over den totale sirkelomkrinsen. Det gylne snittet kan derfor inkorporerast i formelen ifølge

:  f = \frac{b}{a+b} = \frac{1}{1+\varphi}.

Men ettersom

: {1+\varphi} = \varphi^2,

Så følgjer det at

:  f = \frac{1}{\varphi^2} 

Dette er det same som å seia at *&#x3C6;* 2 'tal gyle vinklar' får plass i ein sirkel.

Fraksjonen av ein sirkel som blir opptatt av den gylne vinkelen blir dermed

: f \approx 0.381966. \,

Den gylne vinkelen g kan deretter approksimerast i talet grader ifølge:

: g \approx 360 \times 0.381966 \approx 137.508^\circ,\,

Eller i radianar:

:  g \approx 2\pi \times 0.381966 \approx 2.39996. \,

## Den gylne vinkelen i naturen

Den gylne vinkelen speler ei viktig rolle i høve til phyllotaxis eller bladstilling; til dømes er vinkelen mellom respektive blad hjå ei sosikke omtrent den gylne vinkelen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gyllene vinkeln|Gyllene vinkeln]]» frå ,  den 20. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:* Engelsk Wikipedia
Heliotropisme

**Heliotropisme** (av gresk *[[helios]]*, 'sol', og *trope*, 'vending') er i botanikken ein eigenskap hjå plantar som går ut på at organa deira kan ta ei bestemt stilling vend mot sollyset. Dette kan vera særleg tydeleg hjå plantar i eit vindauge, der greinene strekker seg mot det innkomande lyset.

Den heliotropiske stillinga til ein plante blir bestemt av innfallsretninga til lyset. Greiner og bladskaft innrettar seg mot lyset i innfallsretninga, dei er positivt heliotropiska, medan bladskivene er diaheliotropiska, det vil seia at dei breier seg ut i eit plan som er vinkelrett mot det innfallande lyset, slik at dette i så høg grad som mogleg kjem bladet til gode. Klatrerøtene til eføy, *[[Ficus]]* og mange røter som høyrer til i jorda er negativt heliotrope ved at dei veks vekk frå det innfallande lyset.

Heliotropismen er knytt til rørslefenomen hjå plantene der den eine sida veks sterkare enn den andre. Ved positiv heliotropisme veks til dømes sida vend vekk frå lyset sterkare enn den som blir direkte treft av det. Hjå nokre plantar kan dei heliotropiske eigenskapane til organa veksla med utviklinga. Blomeskafta hjå murtorskemunn (*[[Cymbalaria muralis]]*) er til dømes positivt heliotropiske. Når frukta er utvikla, blir dei derimot negativt heliotropiske, slik at frukta blir bøygd vekk frå lyset og  inn mot sprekker i berg eller mur der planten gjerne veks.

Lysintensitet har stor tyding for heliotropiske rørslefenomenen. Ved svak belysing er vekstane positivt heliotropiske, ved for sterk belysing negativt heliotropiske, og om det er midt imellom har dei eit heliotropisk mellomstadium. Tendensen hjå plantar til å slik finna den best passande lysintensiteten er blitt kalla fotometri.

Heliotropisme er tendensen nokre plantar har til å vende seg mot eller bort fra lyset, medan fototropisme er sjølve evna nokre plantar har til å gjera det.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Heliotropism|Heliotropism]]» frå ,  den 20. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* Dictionary.com: ''heliotropism''
* Dictionary.com: ''phototropism''
* Nationalencyklopedin: ''heliotropism''
* Nationalencyklopedin: ''fototropism''
Fototropisme

**Fototroppsisme** viser til plantar sin respons på lys. Ordet kjem av gresk *foto*, som betyr 'lys', og *tropos*, 'å venda'. Som ordet antyder vender planten seg etter lyset. Dette er ein funksjon som blir styrt av nokre plantehormon kalla auxin. Forsøk med fototropisme førte til oppdaginga av plantehormon.

## Historie
Mekanismen bak fototroppsisme blei fyrste gang utforska i 1880 av Charles Darwin og sonen hans. Dei utforma ei rekke forsøk der dei skar toppen av nokre spirer og registrerte at desse ikkje lenger vende seg mot lyset. Dermed konkluderte dei at spissen av planten var kjelda til mekanismen, og dei avdekka no denne med høvesvis ein lysgjennomtrengeleg og ei ikkje-gjennomtrengeleg hette der ein kunne registrera at der lyset kunne komma inn vende planten seg etter dette, men elles skjedde det ikkje noko. Dei avdekka òg delen der bøyinga finn stad, men i dette tilfellet hadde ikkje avdekkinga nokon effekt. Dei påviste dermed at det var lyset som fekk planten til å venda seg og at signalet byrja i toppen.

I 1913 vidareførte den danske botanikaren Peter Boysen Jensen forsøka og skilde spissen frå resten av planten med ei gelatinblokk som eit stoff kan diffundera gjennom, i lag med ei glimmerplate, som er impermeabel. Dette forsøket viste at det var snakk om eit stoff som blei danna i spissen av ein plante og transportert nedover for å signalisera at planten skulle veksa.

Seinare forsøk gjort av nederlendaren Frits Went med meir avanserte teknikar stadfesta teoriane.

## Mekanisme
Auxinane blir produserte i skotspissane til ein plante på skuggesida og diffunderer ned til celler lenger nede i planten. Der påverkar dei hydrogenionkanalar, som drivne av ATP pumpar H+ inn i celleveggen, Dermed sitg surheita og fleire enzym som verkar best ved ved låg pH, forårsakar at mikrofibrilane som er vikla rundt cella blir omarrangerte, slik at cella kan bli lengre, men ikkje breiare. Deretter blir det danna nye celleveggkomponentar og nytt cytoplasma medan vatn kjem inn i den sentrale vakuolen ved osmose på grunn av at celleveggen er mindre motstandsdyktig, og forstørrer cella.

## Sjå òg
*Helitropisme
*Tropisme

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Fototropisme|Fototropisme]]» frå ,  den 20. mars 2022.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Tate Modern

**Tate Modern** i London er nasjonalmuseum for moderne kunst i Storbritannia. Saman med Tate Britain, Tate Liverpool, Tate St Ives og Tate Online er det ein del av gallerigruppa Tate. 

Museet held til i det tidlegare kraftverket Bankside Power Station, opphavleg teikna av Giles Gilbert Scott. Bygningen blei bygd i to etappar mellom 1947 og 1963, og var i bruk som kraftverk fram til 1981. Deretter blei han bygd om om av sveitsarane Herzog og de Meuron (Herzog & de Meuron) og opna som kunstmuseum den 12. mai 2000.

Tre store tidlegare oljetankar er gjort om til utstillingsrom. To av dei blir brukte til å syna fram live performancekunst og installasjonar, medan den tredje gjev bruksområde.

Tate-samlinga er permanent stilt ut i tredje og femte etasje i bygningen, medan fjerde etasje blir brukt til mellombelse utstillingar. Delar av andre etasje blir brukte til mindre utstillingar av samtidskunst. 

## Turbinhallen
Turbinhallen i fyrste etasje husa eingong generatorane til kraftstasjonen. No blir plassen brukt til bestillingsverk laga spesielt for Tate Modern, eitt kvart år. Følgjande kunstnarar har bidratt til turbinhallen:

* 2000 — Louise Bourgeois — *Maman*, *I Do*, *I Undo*, *I Redo*
* 2001 — Juan Muñoz — *Double Bind*
* 2002 — Anish Kapoor — *Marsyas*
* 2003 — Olafur Eliasson — *The Weather Project*
* 2004 — Bruce Nauman — *Raw Materials*
* 2005 — Rachel Whiteread — *Embankment*
* 2006 — Carsten Höller — *Test Site*
* 2007 — Doris Salcedo — *Shibboleth*
* 2008 — Dominique Gonzalez-Foerster – *TH.2058*
* 2009 — Miroslaw Balka - *How It Is*
* 2010 — Ai Weiwei - *Sunflower Seeds*
* 2011 — Tacita Dean - *Film*
* 2012 — Tino Sehgal - *These associations*
Sponsa av Hyundai:
* 2015 — Abraham Cruzvillegas - *Empty Lot*
* 2016 — Philippe Parreno - *ANYWHEN*
*  2017 — Superflex - *One Two Three Swing!*
*  2018 — Tania Bruguera - *10,148,451*
*  2019 — Kara Walker - *Fons Americanus*
* 2021 – Anicka Yi - *In Love With The World*
* 2022 – Cecilia Vicuña - *Brain Forest Quipu*
* 2023 – El Anatsui - *Behind the Red Moon*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tate Modern|Tate Modern]]» frå ,  den 20. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Pinatubo

**Pinatubo** er ein vulkan på øya Luzon i Filippinane. Han ligg 100 km nordvest for Manila i provinsen Pampanga.

Pinatubo er ein stratovulkan og er rundt 1760 meter høg. Namnet Pinatubo betyr 'som får til å veksa', og kjem kanskje av den fruktbare jorda rundt fjellet.

På 1500-talet trekte mange frå aeta-folkegruppa til Pinatubo under ekspansjonen til spanjolane. 

Pinatubo hadde eit veldig utbrot i juni 1991. Dette var eit av dei kraftigaste vulkanutbrota på 1900-talet. Utbrotet blir trass i følgjene sine rekna som eit godt døme på føregåande skadeførebyggande arbeid. Utbrotet førte til at 700 menneske omkom og at 100 000 blei heimlause. Om tidlegare utbrot finst det lite nøyaktig informasjon, men Pinatubo hadde truleg ikkje hatt noko større utbrot på over 400 år. Aeta-folket fortalde om at ein nokre gonger i tidlegare tider kunne høyra små eksplosjonar, noko som er vanleg i eit område med geotermisk aktivitet. 

Før utbrotet sørgde Det filippinske instituttet for vulkanologi og seismologi for at mange blei evakuerte. Dei erklærte eit 10 km breitt område rundt vulkanen som farleg. Det blei sett i gang eit stort arbeid for å evakuera folk. Ein gjorde det ein kunne for å gje beskjed om den overhengande faren. Mellom anna sørgde ein for å visa videoar av vulkanutbrot. Sidan så mange menneske blei evakuerte, klarte ein å unngå mykje skade.

Det første større utbrotet fann stad 12. juni. Ein opplevde at det regna sand ned over store landområde. Dette blei følgt av fleire jordskjelv og utbrot. Ei oske- og dampsøyle blei send 30 km opp i lufta. 20 millionar tonn svoveldioksid blei slynga ut i atmosfæren. Det blei meldt om at sand hadde falle ned så langt unna som i Vietnam. Utbrotet hadde til ei viss grad verknad på vêrforhold fleire stader. Svoveldioksid som samla seg i stratosfæren hadde innverknad på solstrålane og gjorde at det mange stader i verda blei nokre grader kaldare.

Eit utbrot følgde i august 1992. I dette utbrotet omkom omkring 70 personar. 

Av frykt for ras og flaum sørga ein i 2001 for å drenera bort ein del av vatnet som hadde samla seg i krateret.

I dag driv ein med symjing og padling med kajakk i kratersjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pinatubo|Pinatubo]]» frå ,  den 20. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Nokia Arena

**Nokia Arena** er ein innandørs fleirbrukshall i Tammerfors i Finland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nokia Arena|Nokia Arena]]» frå ,  den 21. mars 2022.*
Fuglemat

**Fuglemat** eller **fuglefrø** er mat gjeven til ville og tamme fuglar. Han kan innehalda ulike frø, nøtter, tørka frukt eller insekt, eller kraftfôr. Det meste av slik mat blir gjeven til fjørfe i jordbruket, som høns, ender og kalkun, men fuglemat blir òg gjeven til kjæledyr, fuglar i fangenskap eller gjeven til villfugl gjennom ulike former for fuglemating.

Fuglematblandingar kan ha ulike typar mat tilpassa ulike fuglar. Ulike fuglar kan til dømes vera kjøtetarar, planteetarar, insektetarar, nektaretarar og anna. Dei kan også føretrekke frø av ulik storleik, med eller utan skal.

Solsikkefrø tiltrekk seg ei stor mengd ulike fuglar, og er derfor vanlege å ha i fuglefrøblandingar. Fuglar kan plukka gjennom frøa for å finna typen dei vil ha, noko som kan føra til at ei stor mengd fell på bakken. Dette kan føra til sopp- og bakterivekst, eller at andre dyr kjem til for å eta frøa.

## Typar

### Naturlege typar

#### Frø
Svarte solsikkefrø er utbreidde som fuglemat ettersom dei tiltrekk seg ei mengd ulike fuglar, har eim stor del frøinnhald i høve til skalet, og har høgt feittinnhald, noko som særleg er viktig for fuglar om vinteren. Andre vanlege fuglefrø er ramtillablom (*Guizotia abyssinica*), hirse og safrantistel.

#### Anna
Ister og talg kan gjevast til insektetande fuglar. Kunstig nektar &#x2013; ganske enkelt sukkervatn &#x2013;  kan tiltrekka kolibriar. Brød og diverse kjøkkenavfall kan gjevast til ender og måkar, men dette kan nokre gonger føra til feilernæring for fuglane. Høns får gjerne mais, kveite, bygg, hirse og biprodukt frå kverning. Tamme papegøyar kan få frisk frukt, grønsaker og nøtter, i tillegg til frø.

Ein talgball er ei feittrik form for fuglemat meint som støtteforing for ville fuglar, særleg småfuglar, om vinteren. Ballen er vanlegvis litt mindre enn ein tennisball, men finst òg i større storleikar. Talgballar ein kjøpar i butikk er oftast runde og omgjevne av nett for enklare opphenging. Talgballen består av fuglefrø blanda med ei form av hardt feitt, til dømes talg eller kokosfeitt.

### Kraftfôr

#### Hushald
Kommersiell fuglemat for tamme og ville fuglar er utbreidde produkt, både som frøblandingar og med pellets.

#### Gardsbruk

Kommersielt fôr for fjørfe er ei vitskapleg utforma blanding som kan vera tilpassa kyllingar, eggleggjarar og så bortetter. Dei kan ha ulik konsistens, som pulver, smular eller pellets

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bird food|Bird food]]» frå ,  den 21. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Cornell Lab of Ornithology Food Preferences Chart
Mathias Normann

**Mathias Antonsen Normann**  () er ein norsk fotballspelar frå Svolvær. Han er midtbanespelar.

## Karriere
### Klubbspel
16 år gammal spelte Normann 5 seriekampar for Lofoten FK på nivå 4 i seriesystemet. Året etter skreiv han kontrakt med Bodø/Glimt. Sesongen 2015 var han aktiv for Alta IF på nivå 3. År 2016 spelte han seg til fast plass på eliteserielaget Bodø/Glimt. Våren 2017 fekk han kontrakt med engelske Brighton, men kom aldri på bana i kamp og spelte i staden for Molde FK frå hausten 2017 og halve 2018-sesongen. Frå hausten 2019 gjorde Normann teneste i FK Rostov i den russiske toppserien i to sesongar. Sesongen 2021/22 har Normann spelt for Norwich City, nyopprykka til engelske Premier League.

### Landslagsspel
Normann debuterte på det norske landslaget som innbytar den 5. september 2019. Den 8. oktober 2020 skåra han Noregs mål då landslaget på heimebane tapte EM-kvalifiseringskampen mot Serbia med 1–2. Per 1.1.2022 hadde han delteke i 11 landskampar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mathias Normann|Mathias Normann]]» frå ,  den 21. mars 2022.*  
*eu-football
Kristian Thorstvedt

**Kristian Thorstvedt** () er ein norsk fotballspelar, fødd i Stavanger. Han vart norsk meister med Viking FK i 2019 og belgisk cupmeister 2021 med KRC Genk. Erik Thorstvedt er far hans.

## Karriere
### Klubbspel
Thorstvedt er midtbanespelar og var aktiv for Viking på nivå 2 i 2018 og eliteserien i 2019. 8. desember 2019 var han med om å vinne cupfinalen på Ullevål stadion med 1–0 over FK Haugesund. Sidan nyåret 2020 har han kontrakt med den belgiske klubben KRC Genk. 25. april 2021 spelte han nesten heile kampen då Genk slo Standard Liège 2–1 i den belgiske pokalfinalen. 

### Landslagsspel
Thorstvedt fekk sin landslagsdebut 18. november 2020. I den såkalla naudlandslags-kampen var han innbytar då Austerrike og Noreg spelte uavgjort 1–1 i Wien. Per 1.1.2022 hadde han delteke i 11 kampar og skåra 3 landslagsmål.

### Merittar
*Norsk cupmeister: 2019 med Viking FK
*Belgisk cupmeister: 2021 med KRC Genk

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristian Thorstvedt|Kristian Thorstvedt]]» frå ,  den 21. mars 2022.*  
*eu-football
Bakersfield

**Bakersfield** er ein by i delstaten California i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1873, er fylkessete i Kern County. Bakersfield hadde 403&nbsp;455 ibuarar i 2020, nær 53 % av dei var spanskætta.

Landbruk og olje er dei to største næringane i Bakersfield.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bakersfield, California|Bakersfield, California]]» frå ,  den 21. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Fort Wayne

**Fort Wayne** er ein by i delstaten Indiana i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1829, er fylkessete i Allen County.  Fort Wayne hadde 263&nbsp;886 ibuarar i 2020.

Byen var ein dei store industribyane i det såkalla Rust Belt, framleis sysselset våpenindustrien mange menneske.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fort Wayne, Indiana|Fort Wayne, Indiana]]» frå ,  den 21. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Samisk sosiolingvistikk

**Samisk sosiolingvistikk** er den greina av samisk språkforsking som handlar om sosiolingvistiske tilhøve ved dei samiske språka. 

Fram til 1990-talet var fokuset innafor samisk sosiolingvistikk på språkskifte. Etter Fishmans *Reversing language shift* og Krauss' *The World's Languages in Crisis* frå 1991 og 1992 har fokuset innafor samisk sosiolingvistikk vore på revitalisering og vilkåra for denne revitaliseringa.

## Samisk kodeveksling og språkskifte

Eit sentralt namn her er Marjut Aikio.

## Samisk revitalisering
Sentrale namn her er Torkel Rasmussen, Jon Todal, Inger Johansen og Annika Pasanen.

## Referansar
* Dorian, Nancy C. 1981. Language death: the life cycle of a Scottish Gaelic dialect. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
* Fishman, Joshua A. 1991. Reversing language shift : theoretical and empirical foundations of assistance to threatened languages, Multilingual matters. Clevedon: Multilingual Matters.
* Krauss, Michael E. 1992. «The World's Languages in Crisis.» Language 68: 4–12

## Bibliografi

*  Aubert, V. (1978). Den samiske befolkning i Nord-Norge/The Lappish Population in Northern Norway. Artikler 107 (Oslo: Statistisk sentralbyra ̊/Statistics Norway).
* Aikio, Marjut. 1988. Saamelaiset kielenvaihdon kierteessä: kielisosiologinen tutkimus viiden saamelaiskylän kielenvaihdosta 1910-1980. Helsinki: Suomalaisen kirjallisuuden seura.
* Aikio, Marjut 1992: Are women  Innovators in the  shift to  a second language? A case study  of  Reindeer Sámi women and men. *Issue of International Journal of the Sociology of Language* 94:43-61.
* Aikio, Marjut, ja Anna-Riita Lindgren. 1973. Kieliraportit. Saamelaiskomitea. Vol. 46, Saamelaiskomitean mietintö : liite: tutkimusraportit. Helsinki: Valtioneuvosto. Valtion painatuskeskus.
* Friis, J. A. (1861). Ethnografisk Kart over Finmarken. No. 1􏰀5. 10 Bl. Udg. af Videnskabsselskabet i Christiania, med Bidrag af Oplysningsvæsenets Fond 1861􏰀62. 
* Helander, Liisa
* Johansen, Inger 2008:  "Det er ikkje berre berre å koma her å snakke samisk, liksom". Barrieren mange unge sørsamar opplever mot å snakke sørsamisk. *Målbryting* 9: 111-125.
* Pasanen, Annika 2015: Kuávsui já peeivičuovâ. 'Sarastus ja päivänvalo' : Inarinsaamen kielen revitalisaatio. Suomalais-ugrilainen seura ja Helsingin yliopisto
* Rasmussen, Torkel: “Go ealáska, de lea váttis dápmat” : davvisámegiela etnolingvisttalaš ceavzinnávccaid guorahallan guovtti gránnjágielddas Deanus ja Ohcejogas 2000-logu álggus. PhD-avhandling. UiT.
* Todal, Jon 2002: "-jos fal gáhttet gollegielat" : vitalisering av samisk språk i Noreg på 1990-talet. Universitetet i Tromsø.
Grøn ideologi

**Grønn ideologi** er ei samling politiske ideologiar som tar utgangspunkt i ei økologisk forståing av røyndommen. Begrepet økologisme er et delvis overlappende begrep. Dei fleste grøne ideologiar er antiautoritære og ikkjevaldelege.

Denne grøne ideologien (økologisme) er trua på at verken sosialismen eller kapitalismen er den rette vegen. Begge samfunnsformar er baserte på vekst, noko økologistane ikkje anerkjenner. Dei går i staden inn for berekraftig utvikling og økologi, og melder seg ut av den tradisjonelle politiske høgre/venstre-aksen. Dei trur på ein liten stat men sterke lokalsamfunn (i ulik grad), men meiner at ein skal bidrage til fellesskapet så alle kan realisera seg sjølv i balanse med naturen. Ideologien går inn for eit miljøvennleg og økologisk samfunn som er berekraftig men samstundes òg produktivt.

Grøn politisk tenking fekk fyrst innverknad som ei av fleire opprørsrørsler i 1960-åra. Med eit antiautoritært preg blei den radikale miljørørsla eit alternativ til dei marxistiske rørslene på denne tida, og tok mange element av anarkistisk tradisjon opp i seg.

Grønn ideologisk tradisjon var grunnlaget for dei økologiske partia som oppstod på 1980-talet, preget av tenkinga til blant andre Petra Kelly og Murray Bookchin.

I Noreg er grøn ideologi særleg eit grunnlag for Miljøpartiet De Grønne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Grøn ideologi|Grøn ideologi]]» frå ,  den 22. mars 2022.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grønn ideologi|Grønn ideologi]]» frå ,  den 22. mars 2022.*
Marcello Mastroianni

**Marcello Mastroianni** () var ein italiensk skodespelar, kjend for ei rekkje prisvinnande filmroller.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Mastroianni var fødd i Fontana Liri i Italia. Foreldra hans var fattige bønder. Under andre verdskrigen arbeidde han ein kort periode som teiknar, før han blei send til ein arbeidsleir av tyskarane. Han klarte å rømma, og heldt til resten av krigen i eit vindusrom i Venezia. Etter krigen drog han til Roma, der han på dagtid arbeidde som kontorist, og om kvelden byrja å spela teater.

### Filmskodespelar
Mastroianni hadde filmdebuten sin i 1947 i den italienske versjonen av Victor Hugo si *[[Les Misérables]]*. Frå midten av 1950-åra etablerte han seg som internasjonal stjerne. Han var minneverdig i Federico Fellini-filmen *[[La dolce vita]]* (1960). 

Han var gift med éi kvinne frå 1948 og fram til han døydde. Likevel hadde han fleire omtalte kjærleiksforhold. Mot slutten av 1960-åra med Faye Dunaway, som han trefte under innspelinga av *Et sted for elskende*. Åra 1971–1975 hadde han eit kjærleiksforhold til den franske skodespelaren Catherine Deneuve, som han fekk ei dotter med. 

## Filmar i utval

## Ærestilvisingar

### Vunne

* **David di Donatello**
** **Beste mannlege hovudrolle**
*** 1964 *I går, i dag, og i morgen*
*** 1965 *Ekteskap på italiensk*
*** 1986 *Ginger og Fred*
*** 1988 *[[Otsji tsjiornye|Sorte øyne]]*
*** 1995 *Sostiene Pereira*
** 1983 *Carrer David*
** 1995 **Spesial David**
** 1997 *Carrer David* (posthum)

* **Sølvbandet**
** **Beste mannlege hovudrolle**
*** 1955 *Giorni d'amore*
*** 1958 *Hvite netter*
*** 1961 *Det søte liv*
*** 1962 *Skilsmisse på italiensk*
*** 1986 *Ginger og Fred*
*** 1988 *[[Otsji tsjiornye|Sorte øyne]]*
*** 1991 *Verso sera*
** 1997 **Spesial Nastro d'Argento** (posthum)

* **Filmfestivalen i Venezia**
** **Gulløven**
*** 1990 *Ærespris*
** **Beste mannlege hovudrolle**
*** 1989 *Che ora è?*
** **Beste mannlege birolle**
*** 1993 *Un, deux, trois, soleil*

* **[[Filmfestivalen i Cannes]]**
** **[[Filmfestivalen i Cannes|Beste mannlege hovudrolle]]** 
*** 1970 *Dramma della gelosia (tutti i particolari in cronaca) *
*** 1988 *[[Otsji tsjiornye|Sorte øyne]]*

* **BAFTA-prisen**
** **Beste utanlandske mannlege hovudrolle**
*** 1963 *Skilsmisse på italiensk*
*** 1964 *I går, i dag, og i morgen*

* **[[Golden Globe]]**
** **Golden Globe for beste mannlege hovudrolle&amp;nbsp;– Filmmusical eller komedie**
*** 1962 *Skilsmisse på  italiensk*

* **[[César-prisen]]**
** 1993 Ærescésar

## Oscar-nominasjonar

* 1963 – Beste mannlege hovudrolle – *Skilsmisse på italiensk*
* 1978 – Beste mannlege hovudrolle – *En spesiell dag*
* 1988 – Beste mannlege hovudrolle – *[[Otsji tsjiornye|Sorte øyne]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marcello Mastroianni|Marcello Mastroianni]]» frå ,  den 22. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Nico

**Christa Päffgen** (), kjend under artistnamnet **Nico**, var ein tysk songar, låtskrivar, musikar, modell og skodespelarinne. Ho hadde roller i fleire filmar, inkludert Federico Fellini sin *[[La Dolce Vita]]* (1960) og Andy Warhol sin *[[Chelsea Girls]]* (1966).

Etter ynskje frå Warhol song ho på fire songar på debutalbumet til The Velvet Underground, *[[The Velvet Underground & Nico]]* (1967). Samstundeds starta ho ein solokarriere og gav ut *[[Chelsea Girl av Nico|Chelsea Girl]]*. Venen til Nico, Jim Morrison, føreslo at ho skulle byrje å skrive sine eigne songar. Ho komponerte så songar på eit harmonium, som ikkje var eit tradisjonelt rockeinstrument. John Cale frå The Velvet Underground arrangerte musikken for ho og produserte *[[The Marble Index]]*, *[[Desertshore]]*, *[[The End...]]* og fleire andre album. 

I 1980-åra turnerte ho mykje i Europa, USA, Australia og Japan. Etter ein konsert i Berlin i juni 1988 reiste ho på ferie til Ibiza og omkom i ei sykkelulukke.

## Diskografi

I følgje *The Great Rock Discography*:

### Studioalbum

### EP

### Konsertalbum

### Samlealbum

### Singlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nico|Nico]]» frå ,  den 22. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Sunday Morning av The Velvet Underground

«**Sunday Morning**» er ein song av The Velvet Underground. Det er opningssporet på debutalbumet deira *[[The Velvet Underground & Nico]]* frå 1967. Songen vart òg gjeven ut på singel i 1966. Songen er skriven i F-dur.

## Innspeling
Seint i 1966 var «Sunday Morning» den siste songen spelt inn for *[[The Velvet Underground & Nico]]*. Han vart tinga av Tom Wilson, som meinte albumet trengde ein song til med solovokal av Nico med potensiale om å bli ein suksessrik singel.

I november 1966 henta Wilson bandet til Mayfair Recording Studios på Manhattan. Songen vart skriven med røysta til Nico i tankane av Lou Reed og John Cale ein søndagsmorgon. Bandet hadde tidlegare spelt songen på scenen med Nico på vokal, men då det var tid for å spele inn songen, var det Lou Reed som song solovokal. Nico song i staden korvokal på songen.

Med mål om å skape ein hit for albumet, har «Sunday Morning» ein langt meir frodig og profesjonell produksjon enn resten av songane på albumet. Ideen om å bruke mykje celesta kom frå John Cale, som fann instrumentet i studioet og valde å bruke det på songen. Han spelte òg bratsj og piano og Sterling Morrison, som normalt var andregitarist, spelte bass, trass i at han mislikte instrumentet.

I følgje Reed vart temaet i songen føreslått av Andy Warhol. «Andy sa, 'Kvifor lagar du ikkje berre ein song om paranoia?' Eg tenkte det var glimrande så eg kom opp med 'Watch out, the world's behind you, there's always someone around you who will call... It's nothing at all' som eg kjenner er den ultimate paranoide saken å sei om at verda bryr seg nok til å sjå deg.»

## Mottaking
AllMusic-skribenten Mark Deming skreiv at songen er «draumande pop», den einaste songen av det slaget på albumet.

## Medverkande
* Lou Reed &ndash; solovokal, sologitar
* John Cale &ndash; celesta, bratsj, piano
* Sterling Morrison &ndash; bassgitar
* Maureen Tucker &ndash; perkusjon
* Nico &ndash; korvokal

## Coverversjonar
«Sunday Morning» har blitt spelt av mange band og artistar, som Rusty, Villagers, Bettie Serveert, Beck, Chris Coco & Nick Cave, Nina Hagen, James, Oh-OK, Elizabeth Cook, NY Loose, The Feelies, Orchestral Manoeuvres in the Dark, The Queers, Strawberry Switchblade, Wally Pleasant og Matthew Sweet & Susanna Hoffs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sunday Morning (The Velvet Underground song)|Sunday Morning (The Velvet Underground song)]]» frå ,  den 22. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Chula Vista

**Chula Vista** er ein by i San Diego County i delstaten California i USA. Byen hadde 275&nbsp;487 ibuarar 2020. Chula Vista vart skipa til by i 1911. 

Byen ligg om lag 12 kilometer sør om sentrum i San Diego by, og omtrent like langt frå landegrensa mot Mexico i sør.

Eitt av USA sine fem heilårsanlegg innretta mot deltaking i olympiske leikar ligg i Chula. Sondre Guttormsen sette her norsk rekord i stavhopp i 2021.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chula Vista, California|Chula Vista, California]]» frå ,  den 23. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Arlington i Texas

**Arlington** er ein by i Tarrant County i delstaten Texas i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1876, hadde 394&nbsp;266 ibuarar i 2020.

Arlington ligg om lag 20 km aust om Fort Worth og vel 30 km vest om Dallas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arlington, Texas|Arlington, Texas]]» frå ,  den 23. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sterling Morrison

**Holmes Sterling Morrison Jr.** () var ein USA-amerikansk gitarist, mest kjend som opphavleg medlem i rockegruppa The Velvet Underground, der han vanlegvis spelte elektrisk gitar, stundom bassgitar, og stundom song korvokal.

I motsetnad til bandkollegaene Lou Reed, John Cale, Maureen Tucker og Nico, gav aldri Morrison ut eit soloalbum eller gjorde innspelingar under sitt eige namn. Han var likevel eit viktig element av stilen til gruppa som ein gitarist med ein perkussiv og synkopiert spelestil og melodiske soloparti som gav ein kontrast til den improviserte rytme og sologitaren til Lou Reed.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sterling Morrison|Sterling Morrison]]» frå ,  den 22. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Laredo

**Laredo** er ein by i delstaten Texas i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1755, er fylkessete i Webb County. Laredo hadde i kring 262&nbsp;000 ibuarar i 2019, om lag 95 % er av spansk-amerikansk ætt.

Byen ligg på nordbreidda av Rio Grande, grenseelva mot Mexico.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Laredo, Texas|Laredo, Texas]]» frå ,  den 23. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Femme Fatale av The Velvet Underground

«**Femme Fatale**» er ein song av det amerikanske rockebandet The Velvet Underground frå debutalbumet *[[The Velvet Underground & Nico]]* frå 1967, med solovokal av Nico.

## Bakgrunn
Songen vart komponert i C-dur. Etter ønskje frå Andy Warhol skreiv frontmannen i bandet, Lou Reed, songen om Warhol-stjerna Edie Sedgwick. I følgje Reed sa Warhol då han spurte om kva han skulle skrive om ho: «Å syns du ikkje ho er ein *[[femme fatale]]*, Lou?», og Reed skriv så «Femme Fatale». 

Songen vart spelt inn med Nico på vokal i Scepter Studios i New York i april 1966 medan studioet var under bygging. Han vart gjeven ut som ei B-side til «Sunday Morning» i desember 1966. Året etter kom han ut på debutalbumet deira, *[[The Velvet Underground & Nico]]*. Eit konsertopptak frå 199 kom ut på *[[Bootleg Series Volume 1: The Quine Tapes]]* som kom i 2001.

## Mottaking
AllMusic-kritikaren Mark Deming meinte at «Femme Fatale» var blant dei fire beste songane på albumet. Den amerikanske journalisten Stephen Davis kalla «Femme Fatale» ein vakker song som syner dei levande, konfliktfylte og emosjonelle understraumane i 1966.
 
## Medverkande
* Nicosolovokal
* Lou Reedsologitar, korvokal
* John Calepiano, bass
* Sterling Morrisonsologitar, korvokal
* Maureen Tuckerskarptromme, tamburin

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Femme Fatale (song)|Femme Fatale (song)]]» frå ,  den 23. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Venus in Furs av The Velvet Underground

«**Venus in Furs**» er ein song av The Velvet Underground, skriven av Lou Reed og opphavleg gjeven ut i 1967 på albumet *[[The Velvet Underground & Nico]]*. Songen var inspirert av boka med same namn av Leopold von Sacher-Masoch, og inneheld seksuelle tema som sadomasochisme, bondage og underkasting.

«Venus in Furs» vart òg gjeven ut på singel ved fleire høve, som i 1988 i Storbritannia og som ein konsertsingel i Frankrike og Storbritannia i høvesvis 1993 og 1994. Denne konsertversjonen kom ut i 1993 på konsertalbumet *[[Live MCMXCIII]]*.

## Innspeling
«Venus in Furs» var ein av tre songar som vart spelt inn på ny i mai 1966 i TTG Studios i Hollywood, før han kom ut på den endelege miksen av *The Velvet Underground & Nico* (dei to andre var «Heroin» og «I'm Waiting for the Man»). Arrangementet består av den kakofoniske bratsjen til John Cale og gitaren til Lou Reed stemt i D G C F A C. Gitaristen Sterling Morrison spelte bass på songen, men i følgje Cale, som var den vanlege bassisten i bandet, likte ikkje Morrison å spele på instrumentet. Rytmen består av to basstrommer og ein tamburin, spelt langsamt av Maureen Tucker.

I essayet «Venus in Furs by the Velvet Underground» skriv Erich Kuersten: «Det er ingen intro eller oppbygging i songen. Sporet startar som om du opnar ei dør til ei dekadent  S&M/opium-bule i Marrakesh, eit blaff av luftkondisjonerte Midtausten-vondskap med ein støyande rytme som er den manglande koplinga mellom «Bolero» og Led Zeppelin sin versjon av 'When the Levee Breaks'».

## Medverkande
* Lou Reed – solovokal, sologitar, ostrichgitar
* John Cale – elektrisk bratsj
* Sterling Morrison – bass
* Maureen Tucker – tamburin, basstromme

## Alternative versjonar

### Ludlow Street Loft, juli 1965
Songen var ein av fleire tidlege songar som vart spelte inn av Lou Reed, John Cale og Sterling Morrison i loftsleilegheita si i Ludlow Street i juli 1965. Denne versjonen av songen har eit heilt anna arrangement enn det som kom ut på *The Velvet Underground & Nico*, og endar med det David Fricke kalla ein «naken, gammalengelsk sørgjesong» i platenotata for *[[Peel Slowly and See]]*. John Cale song solovokal på demoinnspelinga. 

### Scepter Studios, april 1966
Eit alternativt opptak av songen vart først spelt inn i Scepter Studios i New York City før han vart spelt inn på ny i Hollywood. Dette opptaket av songen vert framført kjappare og teksten varierer noko. 

### Konsertopptak
Konsertopptak av «Venus in Furs» kom ut på *[[Bootleg Series Volume 1: The Quine Tapes]]* (San Francisco, desember 1969) og på *[[Live MCMXCIII]]* (Paris, juni 1993).

## Ettermæle
«Venus in Furs» vert ofte rekna som ein av dei beste songane til bandet. I 2012 rangerte magasinet *[[magasinet Paste|Paste]]* songen på niandeplassen på lista si over dei 20 beste Velvet Underground-songane, og i 2021 plasserte *[[The Guardian]]* songen på tredjeplassen på lista si over dei 30 beste Velvet Underground-songane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Venus In Furs (song)|Venus In Furs (song)]]» frå ,  den 23. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
I'll Be Your Mirror

«**I'll Be Your Mirror**» er ein song av The Velvet Underground og Nico. Han kom ut i 1967 på debutalbumet *[[The Velvet Underground & Nico]]*. Han kom ut på singel eit år før i lag med «All Tomorrow's Parties» i 1966.

Lou Reed skreiv songen for Nico, som song solovokal. I følgje biografen Victor Bockris, kom inspirasjonen til songen etter at Nico kom til Reed etter ein konsert i 1965 og sa «Åh Lou, eg skal vere spegelen din.» Songen var ein av favorittsongane til Reed og lydteknikaren på *The Velvet Underground & Nico*, Norman Dolph.

Mark Deming i AllMusic skildra «I'll Be Your Mirror» som ein «undervurdert kjærleikssong.»

## Medverkande
* Nico – solovokal
* Lou Reed – sologitar
* John Cale – bassgitar
* Sterling Morrison – sologitar
* Maureen Tucker – tamburin

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:I&#39;ll Be Your Mirror|I&#39;ll Be Your Mirror]]» frå ,  den 23. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Durdle Door

**Durdle Door** er ein naturleg kalksteinboge på Jurassic Coast nær Lulworth i Dorset i England. Han er i privateiget til familien Welds, som eig 50 km² i Dorset under namnet Lulworth Estate, men er open for allmugen. Namnet «Durdle» kjem av det gamle engelske ord *thirl*, som betyr 'boring' eller 'å bora'.

Det er blitt spelt inn fleire filmar her, mellom anna *[[Nanny McPhee]]* og *Wilde*. Staden er òg blitt brukt til musikkvideoar som «Shout» av Tears for Fears og «Saviour's Day» av Cliff Richard.

Durdle Door ligg langs turstien South West Coast Path. Ein kan nå stranda til fots via ein sti og ei trapp.
Man of War Bay ligg like vest for bogen. Også denne har kalksteinsformasjonar kjende som Man O'War Rocks. I vest ligg det ei rekkje av små kalksteinskjer kjende som The Bull, The Blind Cow, The Cow og The Calf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Durdle Door|Durdle Door]]» frå ,  den 24. mars 2022.*
Rekonvalesens

**Rekonvalesens** (av re- og *convalescere*, latin for ‘kome til krefter’) er eit tidsrom etter sjukdom, skade eller kirurgiske inngrep der pasienten byggjer opp forma att. Denne perioden er gjerne prega av kvile, men i nyare tid har ein gått over til ein meir aktiv rekonvalesens.

Rekonvalesentheimar er helseinstitusjonar som har som formål å betra  funksjonsnivået til pasientar og bidra til å hindra tilbakefall av sjukdom eller skade.

## Kjelder
Sister Ray

«**Sister Ray**» er ein song av The Velvet Underground som avsluttar side to av albumet deira *[[White Light/White Heat]]* frå 1968. Teksten er skriven av Lou Reed medan musikken er komponert av John Cale, Sterling Morrison, Maureen Tucker og Reed.

Songen omfattar dopmisbruk, vald, homoseksualitet og transvettisisme. Reed sa om teksten: «'Sister Ray' vart gjort som ein spøk - nei, ikkje som ein spøk, men han har åtte rollefigurar og denne karen vert drepen og ingen gjer noko. Han var bygd kring ei soge eg skreiv om dette miljøet kring total utskeiing og forfall. Eg tenkjer på 'Sister Ray' som ein transvestittisk heroin-dealer. Situasjonen er ei gruppe dragqueens som tek med seg nokre sjømenn heim, pumpar dei med heroin og set i gang med ein orgie når politiet dukkar opp.» 

Med ei lengd på 17 minuttar og 29 sekund er det den lengste songen på *White Light/White Heat*, og tar opp det meste av side to av plata. Han i tillegg den lengste songen i heile studiodiskografien til Velvet Underground.

Rockekritikaren Lester Bangs skreiv i 1970: «Tidleg Velvet hadde den gode fornufta til å innsjå at uansett kva du kunne, var musikk med ein enkel grunnstruktur den beste. Dermed utvikla 'Sister Ray' seg frå eit mest grunnleggende funk-riff til sytten minutt inn i sterke lydstrukturar av utruleg kompleksitet.»

## Innspeling
«Sister Ray» vart spelt inn i eitt opptak. Bandet vart samd om å akseptere alle feil som kunne oppstå under innspelinga, og det resulteterte i 17 minuttar med improvisert materiale. Songen vart spelt inn med Reed på solovokal og gitar, Morrison på gitar og Tucker på trommer, medan Cale speler eit orgel gjennom ein forvrengd gitarforsterkar. Morrison sa han var overraska over volumet til orgelet til Cale under innspelinga og at han byta gitar-pickup på Fender Stratocaster-gitaren sin frå bru-stillinga til hals-stillinga for å få «meir trøkk». Det er òg ein song utan bassgitar fordi Cale, som vanlegvis spelte bass eller bratsj, spelte orgel på opptaket. 

Reed kalla songen «Sister Ray» som ei liten hyllest til Ray Davies i det britiske bandet The Kinks.

### Medverkande
* Lou Reed – solovokal, elektrisk gitar
* John Cale – Vox Continental-orgel
* Sterling Morrison – Fender Stratocaster elektrisk gitar
* Maureen Tucker – trommer

## Coverversjonar
*Jonathan Richman spelte ein del av «Sister Ray» på songen hans «Velvet Underground». Det har blitt hevda at Richman sin «Roadrunner» med forvrengd orgel (spelt av produsenten John Cale) og liknande akkordar, i stor grad er ei omarbeidd utgåve av «Sister Ray», sjølv om teksten handlar om noko heilt anna.
*Joy Division spelte ein forkorta versjon av songen på Moonlight Club i London den 2. april 1980. Ei innspeling av albumet finst på albumet *[[Still av Joy Division|Still]]* og vert rekna som ei mørkare utgåve av songen.
*New Order spelte ein sju minuttar lang versjon av songen på samleplata *Like a Girl I Want You to Keep Coming* frå 1989. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sister Ray|Sister Ray]]» frå ,  den 24. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pale Blue Eyes

«**Pale Blue Eyes**» er ein song skriven og sungen av Lou Reed og framført av The Velvet Underground. Han kom ut på albumet deira *[[The Velvet Underground av The Velvet Underground|The Velvet Underground]]* i 1969.

Trass i namnet, vart «Pale Blue Eyes» skriven om nokon med brune auge, som Reed skreiv i boka si *Between Thought and Expression*. Songen skal ha vore inspirert av Shelley Albin, den første kjærasten til Reed, som på den tida var gift med ein annan mann.

Lou Reed ønskte først å spele «Pale Blue Eyes» for den første samlinga til Velvet Underground i Fondation Cartier i 1990. Då nokon minna han om at han hadde skrive songen etter at John Cale slutta i bandet, sa Reed, «Då må det bli 'Heroin'».

## Medverkande
* Lou Reed – Solovokal, elektrisk gitar
* Doug Yule – bass, Hammondorgel, korvokal
* Sterling Morrison – elektrisk gitar, korvokal
* Maureen Tucker – tamburin

## Andre versjonar
«Pale Blue Eyes» har blitt spelt av mange andre artistar i tillegg til Lou Reed og Maureen Tucker frå Velvet Underground:

* Patti Smith framførte songen på scenen frå 1960-åra og gjennom 1970-åra. 
* Edwyn Collins spelte inn songen med Paul Quinn og gav han ut på singel i 1984. 
* R.E.M. spelte inn songen som ei B-side til singelen «So. Central Rain», gjeve ut i 1984 og sidan i 1987 på albumet deira *[[Dead Letter Office]]*.
* Marisa Monte spelte inn songen i 1994 på albumet hennar *[[Verde, anil, amarelo, cor de rosa e carvão|Verde, Anil, Amarelo, Cor de Rosa e Carvão]]* (a.k.a. *Rose and Charcoal*).
* Hole spelte inn songen på scenen på Whisky a Go Go i februar 1992 og frontkvinna Courtney Love introduserte han som «den originale new wave-songen». Hole si utgåve kom sidan ut på den første EP-en deira, *[[Ask for It]]* (1995).
* Alejandro Escovedo spelte eit konsertopptak av songen i ein duett med Kelly Hogan i 1999 på albumet *[[Bourbonitis Blues]]*.
* Counting Crows spelte songen fleire gonger i 2003 og seinare. 
* The Kills spelte inn songen i 2010 og gav han ut som B-side tidleg i 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pale Blue Eyes|Pale Blue Eyes]]» frå ,  den 25. mars 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
GPS Exchange Format

**GPX**, eller **GPS Exchange Format**, er eit XML-skjema designa som eit felles dataformat for GPS for ulik programvare. Det kan brukast til å skildra vegpunkt, spor og ruter. GPX er eit open filformat og kan brukast utan å betala lisens. Posisjonsdata (med moglegheit for høgde, tidspunkt og annan informasjon) blir lagra i taggar og kan utvekslast mellom GPS-utstyr og programvare.

## Einingar
Lengdegrad og breiddegrad blir uttrykte i desimalgrader og høgd i meter, begge ved hjelp av WGS 84. Dato og tid er ikkje lokale tidspunkt, men nyttar Coordinated Universal Time (UTC) i ISO 8601-formatet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:GPS Exchange Format|GPS Exchange Format]]» frå ,  den 25. mars 2022.*
Dobro

**Dobro** er eit varemerke som tilhøyrer Gibson Guitar Corporation og ein variant av eit amerikansk strengeinstrument skapt av det slovakisk-amerikanske brødreparet Dopyera i 1928. *Dobro* blir òg brukt som fellesnamn for instrument av denne typen. Det er eit av instrumenta i resonatorgitarfamilien, og er laga for å vera ein gitar som læt sterkt.

Den innebygde resonatoren sørger for at ein får høgt volum, og dermed kan høyrast i band med blåsarar og trommar. Dobro blei utvikla før den elektriske gitaren, og musikk blei spelt akustisk. Han blei straks populær innanfor Hawaii-musikken, og blei seinare tatt opp spesielt i country- og bluegrassmiljø. Elektriske instrument blir ikkje brukte i tradisjonell bluegrass, og innan denne sjangeren var Buck Graves tidleg ute. Han spelte dobro med Flatt & Scruggs frå 1956 til gruppa blei oppløyst i 1969.

Dobroen er forma som ein vanleg gitar og har som denne 6 strenger. Han finst i to utgåver: *Round neck* som ein speler som ein vanleg gitar, og *square neck*, som ein legg vassrett i fanget, og som blir spelt med stål. Dobroen har innebygd resonator (cone) som verkar som ein akustisk høgtalar.

Kjente utøvarar av instrumentet frå tidlege dagar er til dømes Mike Auldridge, Josh Graves, Brother Oswald og Tutt Taylor. I seinare tid er den kanskje best kjende utøvaren på verdsbasis Jerry Douglas. Instrumentet finst i ei mengd ensemble som speler amerikansk tradisjonsmusikk, frå Chicks (tidlegare Dixie Chicks, der Emily Robison speler dobro), via Alison Krauss si gruppe Union Station til Blue Highway.

I Noreg har instrumentet fått eit oppsving saman med den gryande interessa for akustisk musikk. Bluegrassband som Hemisfair og Ila Auto, for ikkje å utelata Øystein Sunde sitt Særs i Sløyd, er blant dei fremste innanfor sjangeren. Knut Hem og Stein Are Fevang er kjende norske dobrospelarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dobro|Dobro]]» frå ,  den 25. mars 2022.*
Meisterverk

Eit **meisterverk** eller **meisterstykke** (fransk *chef-d'oeuvre*, bokstaveleg talt «arbeidet til meisteren») viser i dag til eit verk som har hausta utbreidd heider og ros, særleg eit verk som blir sett på som det fremste verka til ein person i karrieren deira, eller til eit verk som viser eineståande kreativitet, dugleik, djupsinn eller utføring. Historisk sett var «meisterverk» eller «meisterstykke» eit omgrep brukt om eit prøvearbeid av ein særs høg standard, produsert av ein svein eller lærling, for å få medlemskap i eit laug eller akademi og den tilhøyrande nemninga «meister».

## Etymologi og omgrep
Ordet «meisterstykke »stammar truleg frå nederlandsk *meesterstuk* eller tysk *meiserstück*. Det norske ordet er samansett av «meister», gjennom norrønt *meistari* og mellomllågtysk *mēster*, frå latin *magister*, og «stykke», av norrønt *stykki*. Det engelske *masterpiece* kjem av den tyske eller nederlandske forma, og er å finna allereie i 1605 brukt utanfor laugsamanheng, då i eit stykke av Ben Jonson.

## Historie
Opphavleg viste «meisterstykke» til eit arbeid eller verk produsert av ein svein eller lærling som ynskte å bli handverksmeister i det gamle laugsystemet. Vedkomandes egnethet for medlemskap i lauget vart delvis avgjort på grunnlag av kvaliteten til meisterstykket, og viss han lykkast ville stykka behaldast av lauget. Dermed blei det lagt stor flid i å produsera eit stykke av høg kvalitet, uansett yrke (konfektmakar, malar, gullsmed, knivmakar, osb.). I mellomalderen var tittelen «meister» knytt til førenamnet til ein person med akademisk grad. Innan handverket var «meister» ei nemning for ein sjølvstendig drivande handverkar. For å kunna bli kalla som «meister» kravde ein av handverkarane i den gamle laugtida at dei hadde utført eit meisterstykke etter utstått svenne- og læretid, og talet handverksmeistrar var avgrensa. Kva meisterstykka i dei forskjellige faga skulle gå ut var det laugsskråa som bestemte. Meisterprøven opphøyrde då handverkslova oppheva lauga i 1839 og 1866; tittelen blei derimot halden på som ei nemning på ein sjølvstendig handverkar.

Mellom 1531 og 1572 i Nürnberg i Tyskland måtte lærlingar som ynskte å bli gullsmedmeistrar produsera ein «akeleiekopp» (som tok namnet grunna likskap i form med akeleieblomen), delar til ei stålforsegling, og gullringar sette med edelstener før dei kunne takast opp i lauget. Viss det ikkje lykkast å bli innlemma kunne dei fortsetja å arbeida for andre gullsmedar, men ikkje som meister sjølv. I nokre laug fekk ikkje lærlingar lov til å gifta seg før dei hadde oppnådd fullstendig medlemskap.

Praksisen med meisterstykke har halde fram i nokre moderne kunstakademi, der det generelle omgrepet for slike verk i dag er resepsjonsstykke. Royal Academy i London bruker omgrepet *diploma work*, og har teke inn ei stor samling diplomstykke som vilkår for medlemskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mesterverk|Mesterverk]]» frå ,  den 25. mars 2022.*