open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Odra i Spania

**Odra** er ei elv i Spania. Elva har utspring nord i fjellet Amaya i provinsen Burgos. Ho renn så sørover til ho munnar ut i Pisuerga. Den største sideelva hennar er Brullés med ei lengd på 66 km og eit nedslagsfelt på 798 km².
Esla

**Esla** er ei elv i Spania og den største sideelva til Douro. Ho spring ut i Dei kantabriske fjella om lag 1500 meter over havet. Ho er om lag 285 km lang og fører om lag 303 m³/s vatn. Elva har eit nedslagsfelt som dekkjer 16&nbsp;163 km², når ho munnar ut i Douro fører ho meir vatn enn denne elva gjer. 

Romarane kalla elva Asturo. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:es:Esla|Esla]]» frå , den 10. mai 2009.*
Huebra

**Huebra** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Douro. Elva har utspring i Escurial de la Sierra i Salamanca. Ho er 123 km lang og har eit nedslagsfelt på 2881 km². Elva fører om lag 307 hm³ vatn per år.
Misjonsbodet

**Misjonsbodet** er det oftast brukte namnet på den siste talen Jesus frå Nasaret heldt for læresveinane sine. Talen vert gjerne rekna som programerklæringa for all kristen misjon. Misjonsbodet finst i noko ulike versjonar i Det Nye Testamentet. Talen består delvis av eit oppdrag til læresveinane og delvis av lovnader knytt til gjennomføringa av oppdraget.

## Innhaldet i oppdraget.

Den oftast siterte versjonen av talen er frå Evangeliet etter Matteus: «Eg har fått all makt i himmelen og på jorda. Gå difor ut og gjer alle folkeslag til læresveinar, med di de døyper dei til namnet åt Faderen og Sonen og Den Heilage Ande, og lærer dei å halda alt det som eg har bode dykk. Og sjå, eg er med dykk alle dagar så lenge verda står.»

Opp gjennom historia har dei fleste kyrkjesamfunn sett på dette som tre sentrale oppgåver i misjonen deira: 1) Forkynna for alle folkeslag. 2) Døypa dei som tek imot bodskapen. 3) Undervisa.

Det mest radikale i denne talen var bodet om å gå til alle folkeslag. Jødedommen var på den tida på mange måtar ein etnosentrisk religion, som i hovudsak inkluderte menneske som var fødde inn i religionen. Ved å by at bodskapen skulle forkynnast for alle menneske uansett nasjonalitet, opna høvet seg for at kristendommen kunne gå frå å vera ei jødisk sekt, til å bli ein verdsomfattande religion.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Misjonsbudet|Misjonsbudet]]» frå ,  den 10. mai 2009.*
Gullruten 2007

**[[Gullruten]] [[2007]]** vart delt ut i Grieghallen i Bergen, fredag den 11. mai 2007. TV 2-programmet Gyldne tider vann si tredje pris, medan Kjell Kristian Rike og Jon Herwig Carlsen vart tildelt heidersprisen. Utdelinga vart leia av Dorthe Skappel og overført direkte på TV 2. 

## Vinnarar
Jan Fischer

**Jan Fischer** () er ein tsjekkisk økonom og statistikar som var statsminister i Tsjekkia frå 8. mai 2009 til 28. juni 2010.

Fischer vart fødd i Praha i ein jødisk familie. Han fullførte utdanninga si ved det økonomiske universitetet i Praha i 1974. Frå 1980 til 1989 var han medlem i Det tsjekkoslovakiske kommunistpartiet. Etter studiet jobba han i det tsjekkoslovakiske statistiske sentralbyrået, som han var leiar for frå 1990 til splittinga av landet i 1993. I april 2003 vart han leiar for det statistiske sentralbyrået i Tsjekkia (*Český statistický úřad*).

Etter at regjeringa til Mirek Topolánek fall i mars 2009 fekk Fischer i oppdrag å skipa ei partiuavhengig regjering av ekspertar, som skal styra fram til det blir halde nyval i oktober 2009. Regjeringa vart innsett den 8. mai. Fischer overtok dermed òg den rullerande stillinga som formann for Det europeiske rådet fram til 30. juni 2009.

Fischer er gift og har tre born.
Philippe Verdelot

**Philippe Verdelot** () var ein fransk komponist som levde det meste av livet sitt i Firenze, og er kalla «Madrigalens far» (ei nemning han deler med Constanzo Festa). Verdelot var og aktiv i lokal politikk, og skreiv mellom anna musikk til tekster av Niccolo Machiavelli. Han skal ha mist livet under Omlegringa av Firenze i 1430. 

## Liv

Ein veit ikkje stort om ungdomsåra til Verdelot. Han vart fødd i Les Loges i Frankrike, men kom tidleg til Italia, der han budde resten av livet. Den første tida har han truleg vore i Venezia, men kom sidan til Firenze, der han vart kapellmeister. I 1526 arbeidde han i lag med Machiavelli om skodespelet *[[La Mandragola]]*, der Verdelot tonesette songane. Desse songane er rekna som dei tidlegaste innanfor madrigalsjangeren. 

Politisk stødde Verdelot opp under den florentinske republikken, men næra og sympati for Girolamo Savonarola. Då Machiavelli vart tvungen i eksil, reiste Verdelot etter. At han stødde opp under Savonarola er kjend frå salmeutsetjinga In Domine Speravi, ein salme som var grunnlag for den siste preika Savonarola heldt før han vart brend. Det er rekna med at Verdelot miste livet i Omlegringa av Firenze i 1530, eller i pestbølgja som følgde snart etter denne. Nokre har rekna det som truleg at Verdelot kom seg unna og rømde til Venezia, der dei skal ha funne far etter han i 1540. I tiåret etter 1530 vart det prenta ei rekkje madrigalsamlingar etter han. Opplysningar om at han var daud med visse, finst i eit skrift frå 1552. 

Verdelot er rekna som far til madrigalen, og skreiv oftast i ein oversiktleg homofon stil, med nokre polyfone innslag, og lite av ordmåling. Dei fleste songane hans er for fem eller seks stemmer. Han skreiv og nokre motettar og messer. Songane hans vann stor åtgaum på grunn av prentekunsta, og vart spreidd over heile Europa.
Ole Danbolt Mjøs

**Ole Danbolt Mjøs** () var ein norsk lege og leiar for Den norske Nobelkomité. Han var professor dr.med., og var rektor ved Universitetet i Tromsø 1989-95. Han var Nobelkomiteens leiar frå 2003 til 2008, og leia Utvalet for høgre utdanning («Mjøs-utvalet») 1998-2000. 

## Utmerkingar
* Kommandør av St. Olavs Orden
* Kommandør av Finlands løves orden.
* Tildelt Petter Dass-medaljen i 2004.
* Målblomen i 2009.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 10. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Målblome til Ole D. Mjøs
Toget Royal Blue

**Royal Blue** var eit passasjertog som frå 1890 til 1958 gjekk i ruta mellom New York City og Washington D.C.. Toget var flaggskipet til Baltimore and Ohio Railroad (B&O), som òg brukte namnet om det oppgraderte passasjertilbodet på ruta. I tidsrommet mellom 1890 og 1917 blei linja då kalla **Royal Blue Line**.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Toget Royal Blue|Toget Royal Blue]]» frå ,  den 10. mai 2009.*
Katedralen

**Katedralen** er ein isfylt canyon med bratte fjellveggar på nordvestsida av Jøkulkyrkja i Mühlig-Hofmannfjella i Dronning Maud Land. Han vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto av den norske antarktisekspedisjonen (1956–60).
 
## Kjelder
Ars antiqua

**Ars antiqua** eller og **ars vetus** ('den gamle kunsta') er nemninga på ei musikalsk stilretning som rådde grunnen særleg i fransk musikk i perioden frå 1170 til om lag 1310, då stilen vart avløyst av ars nova. Den førande skoleringa innanfor stilen er oftast kalla Notre Dame-skolen, av di det var ved katedralen Notre Dame i Paris at stilen vart halden i hevd, og vart spreidd. Nemninga dekkjer berre kyrkjemusikken i perioden, og tek ikkje med trubadur eller trouvére-musikken, som var verdsleg. Stilen er kjend for å ha skapt motetten. 

Dei fleste komponistane som skreiv innanfor ars antiqua er anonyme. Berre to namn er kjende: Léonin og Perotin. Det vart skrive mykje ny musikkteori på denne tida, då ein utforska nye rytmer og fleirstemmig song. 

Stilen er oftast delt opp i tidleg gotikk og høg-gotikk. Tidleg gotikk rådde fram til om lag 1260, medan høg-gotikken rådde grunnen fram til 1310. I den første tida var det organum og conductus som var mest nytta, medan desse veik for framvoksteren av motetten i den seinare perioden. Den førande komponisten i seinstilen var Petrus de Cruce. 

Då ars nova-stilen voks fram, gjekk ars antiqua av moten heller snøgt, men vart ei tid forsvart av mellom andre Jacob av Liége, som gjekk hardt ut mot den nye stilen. For Jacob var den gamle stilen *musica modesta* ('sømeleg musikk'), medan den nye stilen var «usømeleg».
La-La-La-Lies

«**La-La-La-Lies**» er ein rockesong av det engelske bandet The Who som var den fjerde på debutalbumet deira *[[albumet My Generation|My Generation]]* i 1965. Han var skriven av Pete Townshend.

Han blei spelt inn 10. november det året i IBC Studio A i London.
11. november 1966 vart han gjeven ut på singel av Brunswick Records som The Who då ikkje lenger hadde kontrakt med. Dette vart gjort av produsenten på songen, Shel Talmy, som eigde rettane til songen, midt i ein rettstri med bandet, for å konkurrere med singlar som bandet sjølv ønskte å gje ut. Singele nådde topp 20 i Sverige, men gjekk ikkje inn på lista i Storbritannia.  

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:La-La-La-Lies|La-La-La-Lies]]» frå ,  den 13. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*The Who sin singeldiskografi
The Kids Are Alright

«**The Kids Are Alright**» er ein song av det engelske rockebandet The Who skriven av Pete Townshend. Songen vart gjeven ut på debutalbumet deira *[[albumet My Generation|My Generation]]* (1965). Denne og tittelsporet på albumet vart nærast kjenningsmelodiane til bandet og for modrørsla i England i 1960-åra. Han vart seinare tittelen på ein dokumentarfilm om bandet frå 1979. 

Den amerikanske utgåva av songen inneheld ein forkorta gitarsolo. 

Songen er spelt inn av andre band som The Queers, Goldfinger, Eddie and the Hot Rods, The Pleasers, Dropkick Murphys, Hi-Standard, Green Day, Pearl Jam og Belle & Sebastian.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Kids Are Alright (song)|The Kids Are Alright (song)]]» frå , den 10. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* The Kids Are Alright lyrics
Rio Avia

**Avia** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Miño med ei lengd på 36,7 km. Ho spring ut i Serro do Suído om lag 880 meter over havet ved Fonte Avia. Ho renn gjennom den kunstige innsjøen Albarellos, mellom kommunane Leiro, Boborás og Avión. Etter denne innsjøen renn ho vidare til Boborás og gjennom Ribadavia. 

Av sideelvar finn ein Maquiáns, Viñao og Arenteiro. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Avia River|Avia River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Sar

**Sar** er ei elv i Galicia i Spania. Elva spring ut nær Santiago de Compostela og renn over 30 km gjennom A Maía-dalen før ho munnar ut i Rio Ulla nær Padron.

Pomponius Mela nemner elva (*Sars*) i *De situ orbis libri III*. Den galisiske lokale diktaren Rosalia de Castro skreiv eit samla verk kalla *En las Orillas del Sar* («Ved breidda av Sar») på kastiljansk spansk. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sar River|Sar River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Sil

**Sil** er ei elv i Galicia i Spania og ei av sideelvane til Miño. Ho er 228 km lang. Sil spring ut i Dei kantabriske fjella og renn gjennom provinsane León og Ourense. Den største byen langs Sil er Ponferrada. Sil munnar ut i Miño oppfor Ourense.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sil River|Sil River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Ulla

**Ulla** er ei elv i Galicia i Spania. Ho renn frå Monterroso til Ría de Arosa.

Elva er 132 km lang og har eit nedslagsfelt på 2764 km².

## Bakgrunnsstoff
Anllóns

**Anllóns** er ei elv i Galicia i Spania. Ho spring ut i Xalofjella, om lag 400 meter over havet, og munnar ut i Ria de Corme y Lage. Ho er 54,4 km lang og renn gjennom kommunane Cabana de Bergantiños, Carballo, Cerceda, Coristanco og Ponteceso. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anllóns River|Anllóns River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Lérez

**Lérez** er ei elv sørvest i Galicia i Spania. Ho munnar ut i Atlanterhavet ved Pontevedra, der ho dannar eit estuar (ria). Ho har ei lengd på 60 km og spring ut i Serra do Candán i fjellet San Bieito i kommunen Aciveiro (Forcarei). Lérez renn gjennom kommunane Forcarei, Cerdedo, Campo Lameiro, Cotobade og til slutt Pontevedra.

Dei største sideelvane hennar er Salgueiro, Cabaleiros, Rio Grande, O Castro, Quireza, Tenorio og Almofrei.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lérez River|Lérez River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Eo

**Eo** er ei elv nordvest i Spania. Ho er 91 km lang og estuaret hennar dannar grensa mellom regionane Galicia og Asturias. Elva er kjend for laksefiske. 

## Bakgrunnsstoff
* Río Eo 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eo River|Eo River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Nalón

**Nalón** er ei den lengste elva i den autonome regionen Asturias i Spania med ei lengd på 153 km. Elva spring ut i León og munnar ut i Biscayabukta i Atlanterhavet ved San Esteban de Pravia. Av sideelvar finn ein Narcea.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nalón River|Nalón River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Narcea

**Narcea** er ei elv i Asturias i Spania. Ho er ei av sideelvane til Rio Nalón. Elva er 97 km lang og har ei middelvassføring på 43,41 m³/s. Nedslagsfeltet hennar dekkjer 1135 km². 

Elva spring ut i nasjonalparken Parque Natural de las Fuentes del Narcea y de Ibias nær Ibias.
Rio Sella

**Sella** er ei elv nordvest i Spania. Ho renn gjennom regionen Asturias frå Picos de Europa til Atlanterhavet i Ribadesella. Årleg den første lørdagen i august vert det halde ein kanokonkurranse i elva.

Elva er 56&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 1246&nbsp;km².
Hardanger Folkemuseum

**Hardanger Folkemuseum** er eit museum som ligg på Utne, ytst på Folgefonnhalvøya. Det vart skipa i 1911. Det er del av Hardanger og Voss museum.

Muséet har temautstillingar rundt Hardanger sin kultur og historie, og dessutan varierande kunstutstillingar.

Noko av det muséet viser fram, er ei gjenskaping av eit klyngjetun frå tida før 1800-talet, ein gamaldags frukthage, eit gamalt skulehus frå Djønno, ei samling av bunader, hardingfeler, naust og ein landhandel. Det er Hardanger Folkemuseum som eig friluftsmuséet Skredhaugen utanfor Lofthus, og muséet samarbeider med Agatunet. 

Muséet har ope heile året.

## Kjelder
* Hardanger Folkemuseum si nettside
Rio Deva

:*Sjå òg [[Deva i Baskarland]]*

**Deva** er ei elv nord i Spania som renn gjennom dei autonome regionane Cantabria og Asturias før ho renn saman med Cares og munnar ut i Biscayabukta i Atlanterhavet der dei dannar estuaret Tina Mayor, som er den naturlege grensa mellom Asturias og Cantabria.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Deva River|Deva River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Cares

**Cares** er ei elv nord i Spania, som renn gjennom dei autonome regionane Asturias og León før ho renn saman med Rio Deva og munnar ut i Biscayabukta i Atlanterhavet. Her dannar dei estuaret Tina Mayor som er ei naturleg grense mellom Asturias og Cantabria. 

Cares er mest kjend for ei smal og spektakulær kløft som ho dannar gjennom Picos de Europa, ein av dei største geografiske attraksjonane i Asturias. Elva er òg kjend for den rike laksebestanden.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cares|Cares]]» frå , den 11. mai 2009.*
Saja

**Saja** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Cantabria og ut i Biscayabukta. Delar av elva renn gjennom Saja-Besaya naturpark.

Kjelda til Saja ligg 1700 meter over havet og ho renn raskt gjennom ein bratt V-dal dei første kilometrane. Etter landsbyen Fresneda vert dalen vidare og elva dannar ei elveslette. 

Sidan delar av elva er verna har ho god vasskvalitet frå kjelda til Santa Lucía-brua. Frå her er vernet dårlegare og vasskvaliteten vert gradvis dårlegare. Nedanfor Besaya er ho mykje forureina..

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saja River|Saja River]]» frå , den 11. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gándara

**Gándara** (òg kalla *Soba*) er ei elv nord i Spania. Ho renn gjennom den autonome regionen Cantabria og munnar ut i Asón. Elva er 18 km lang. Gándara har gode høve for aurefiske. 

Elva har fått namn etter sletta der ho oppstår, La Gándara, nedanfor Becerral-klippa. Ho renn frå vest til aust fram til Bolea og Regules-brua, der ho vender nordover. Seinare renn ho austover igjen. I somme område dannar elva fossefall. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gándara|Gándara]]» frå , den 11. mai 2009.*
Asón

**Asón** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Cantabria og munnar ut i Biscayabukta ved byen Colindres, der ho dannar esturaret Santoña. Elva er 39 km lang.
Pas

**Pas** er elv i regionen Cantabria nord i Spania. Elva spring ut i Castro Valnera og munnar ut i Santanderbukta i Biscayabukta. Elva er 57 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 649 km².
Pisueña

**Pisueña** er ei elv nord i Spania i området kalla Grøne Spania. Ho renn gjennom den autonome regionen Cantabria og er ei av sideelvane til Pas.

Elva er 36 km lang og har eit nedslagsfelt på 201 km².
Nervión

**Nervión** er ei elv nord i Spania som renn gjennom byen Bilbao og ut i Biscayabukta. Den siste del av elva vert òg kalla Bilbaoestuaret frå staden der Ibaizabalkanalen munnar ut i elva og ut til havet.

## Geografi
Elva er 72&nbsp;km lang frå kjelda ved grensa mellom provinsane Burgos og Alava til havet og renn frå sør til nord. Like etter kjelda dannar elva ein 300 meter høg foss i Delikakløfta (Alava) og renn inn i provinsen Bizkaia etter å ha passert byen Orduña. Ho renn inn i Alava igjen gjennom byane Amurrio og Llodio. Elva renn så igjen inn i Bizkaia fram til ho munnar ut i Biscayabukta. Ho renn inn i storbyområdet til Bilbao ved Ugao-Miraballes. Tidvatnet påverkar elva 15&nbsp;km innover frå munningen, ved gamlebyen i Bilbao.

Dei største sideelvane hennar er: 
* Frå vest:Cadagua og Galindo.
* Frå aust: Arratia, Ibaizabal og Asua.

Ibaizabal vert stundom rekna som ei like viktig elv, så systemet vert ofte kalla Nervion-Ibaizabal og den siste delen berre *Bilbaoestuaret*. Elva har eit nedslagsfelt på 1900&nbsp;km².

### Kontrovers
Trass i at det spanske namnet er mykje i bruk i dag, er det tradisjonelle namnet på strekket mellom estuaret og Basauri, der både Ibaizabal og Nervión renn, *Ibaizabal* (som tyder «vid elv» på baskisk) i følgje historiske kjelder frå 1000-talet. Forfattaren Miguel de Unamuno (1864-1936) frå Bilbao, og borgarmeisteren i Bilbao, Javier Ybarra (1913-1977), kalla begge elva *Ibaizabal*. Geologiske og hydrologiske data støttar òg dette.

## Historie og økonomi

Frå antikken har Orduñapasset knytt indre område av Spania til Nerviondalen og vore økonomisk viktig. I mellomalderen var elva den naturlege grensa mellom herredømet Biscaya og grevskapet Castilla, og skatten vart innkravd her. Gjennom hundreåra har Nerviondalen vore ein viktig transportveg mellom Bilbao og resten av Spania. Jernbanen til Bilbao vart bygd gjennom dalen i 1870.

Samstundes utvikla Bilbao seg til eit viktig handelssenter med ei av dei viktigaste hamnene på nordkysten av Spania. Hamna ligg 15&nbsp;km oppover i elva.

I dag er ikkje Nervión like økonomisk viktig, sidan det er bygd ei ny hamn ute ved kysten.

## Miljø

Etter eit hundreår med intens industriaktivitet ved elva, særleg dei siste 25&nbsp;km av ho, var elva økologisk død med oksygennivå 20 % under det normale, og var ei av dei mest forureina elvane i verda. I 1990 sette dei lokale styresmaktene i gang planar for å betre tilhøva i elva, noko som har ført Nervion til ei langt reinare elv som igjen har fått eit rikt dyreliv.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nervión|Nervión]]» frå , den 11. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cadagua

**Cadagua** eller **Kadagua** er ei elv nord i Spania og drenerer området Encartaciones frå Valle de Mena til Barakaldo og Bilbao, der ho dannar grensa mellom desse kommunane. Ho munnar ut i Bilbaoestuaret. Elva renn òg gjennom byen Balmaseda.

Elva har fått namn etter ein liten landsby der den øvste kjelda hennar ligg. Landsbyen Cadagua ligg i Valle de Mena omgjeve av La Peña-fjella. 

Fire små vasskraftverk produserer elektrisitet i Cadagua. Fram til slutten av 1900-talet var òg fleire møller i drift langs elva. 

Cadagua er eit selskap som er kalla opp etter elva. Selskapet planlegg og byggjer vassreinsanlegg for å betre miljøet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cadagua River|Cadagua River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Ibaizabal

**Ibaizabal** er ei elv nord i Spania som munnar ut i Bilbaoestuaret. Ho er 43 km lang frå kjelda ved Elorrio til Nervion, og renn gjennom byane Durango og Amorebieta og munnar ut i Nervion ved Basauri. Samløpet mellom elvane er like før dei munnar ut i Biscayabukta ved Bilbao. Det vert hevda at Nervion i røynda er ei sideelv til Ibaizabal og ikkje omvendt. Dette kjem av at somme hevdar Ibaizabal fører meir vatn enn Nervion (sjå namnekontrovers). 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ibaizabal|Ibaizabal]]» frå , den 11. mai 2009.*
Oria

**Oria** er ei elv i Baskarland i nord i Spania. Ho er ei av fleire elvar som munnar ut i Biscayabukta og den største elva i rpovinsen Gipuzkoa med ei lengd på 75 km og eit nedslagsfelt på 882,5 km². Alle desse elvane er relativt korte. Elva spring ut i ei høgd på 1260 meter over havet. I dei nedre delane av elva når tidvatnet innover elva til Usurbil. Dette siste strekket er prega av mange myrområde langs breidda, men i det siste er mange av dei drenert og omgjort til jordbruksland. 

Elva spring ut sør i kommunen Zegama og drenerer vatn frå nordaustsida av fjellkjeda Aizkorri. Den første byen ho renn gjennom er Zegama, og andre byar langs elva er Gipuzkoa, Beasain, Ordizia, Tolosa, Andoain, Lasarte-Oria, Usurbil og til slutt Orio ved munningen. Frå Lasarte-Oria til Orio går kystvegen N-634 langs elva. 

## Sideelvar
Fleire mindre elvar renn ut i Oria. Dei største av desse er Leitzaran i Andoain og Araxes i Tolosa.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oria River|Oria River]]» frå , den 11. mai 2009.*
Urola

**Urola** er ei elv i Guipuzcoa i regionen Baskarland nord i Spania.

Elva er berre 59,3 km lang og renn frå kjelda i Aitzkorrifjella nær byen Legazpi til Biscayabukta ved Zumaia. Ho renn gjennom byane Azkoitia og Azpeitia.

Oret *urola* kjem frå dei baskiske orda *Ur* og *Ola*, som tyder «vatn» og «fabrikk», og refererer til vassmøllene som har stått ved elva sidan mellomalderen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Urola|Urola]]» frå , den 11. mai 2009.*
Urumea

**Urumea** er ei elv i regionen Baskarland nord i Spania. Ho er ei av fleire relativt korte baskiske elvar som munnar ut Biscayabukta og er mest kjend for å renne gjennom byen San Sebastian. Ho er 59,4 km lang frå kjelda i kommunen Goizueta. Middeltemperaturen hennar er 13,5&nbsp;°C og vassføringa varierer gjennom året, men er mindre enn andre elvar i Gipuzkoa. 

Den nedre delen av elva har breie, flate breidder som høver godt for jordbruk og urban utvikling. Dette har ført til at det meste av nedslagsfeltet hennar er busett i Gipuzkoa, og inneheld over 200&nbsp;000 innbyggjarar. Dei største byane ved elva er Hernani, Astigarraga og Donostia. 

Vasskvaliteten i elva er forholdsvis god, trass i at kvaliteten vert noko dårlegare nær munningen ved byen Donostia. I seinare tid har styresmaktene gjort forsøk på å reinse vatnet, og resultatet har vorte særs bra. Derfor er fiskelivet i elva stabilt og inneheld i dag fem artar, laks, aure, *ezkailu* (*[[Phoxinus]] phoxinus*), smerling og ål.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Urumea|Urumea]]» frå ,  den 11. mai 2009.*
Rio Arandilla

**Arandilla** er ei elv søraust i provinsen Burgos i Spania og ei av sideelvane til Duero. Elva er 36 km lang. 

Ho renn gjennom byane 
* Arandilla
* Baños de Valdearados 
* Brazacorta 
* Coruña del Conde 
* Fresnillo de las Dueñas 
* Hontoria de Valdearados 
* Peñaranda de Duero 
* Quemada 
* San Juan del Monte 
* Tubilla del Lago 
* Vadocondes 
* La Vid y Barrios 
* Zazuar
Deva i Baskarland

**Deva** (baskisk *Deba Ibaia*, spansk *Rio Deva*) er ei elv i regionen Baskarland nord i Spania. Ho spring ut i Arlaban i provinsen Araba og munnar ut i Biscayabukta i provinsen Gipuzkoa. 

Elva er 58 km lang og drenerer eit område på 518 km².
Rio Duratón

**Duratón** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Duero. Ho spring ut i Sierra de Somosierra i kommunen Somosierra. Elva er 106 km lang og munnar ut i Duero ved Peñafiel. Munningen på elva er 25 meter brei. Duraton drenerer eit område på 1487 km².
Esgueva

**Esgueva** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Pisuerga. Elva spring ut nær Peña Cervera i provinsen Burgos og er 116 km lang. 

Elva drenerer eit område på 1016 km².
Rio Francia

**Francia** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Rio Alagón med ei lengd på 25 km. Kjelda hennar ligg 1350 meter over havet i Valle de Lera (Sierra de Francia). Ho munnar ut i Alagón i ei høgd på 420 meter over havet. 

Elva har gjeve namn til fjellkjeda Sierra de Francia, som ligg sør for Salamanca. Del av elva renn gjennom *Las Batuecas-Sierra de Francia naturpark*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Francia River|Francia River]]» frå ,  den 11. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bergens kalvskinn

**Bergens kalvskinn** er ei jordebok over geistlege gods i Bergen bispedømme rundt 1350. Handskriftet ligg i Riksarkivet i Oslo.

## Litteratur
* Høgvard, Dag (2006) *Matrikkelen - offentlige eiendomsnummer i 300 år*. Tidskriftet Kart og Plan nr 1 2006, Fagbokforlaget.

## Bakgrunnsstoff
* Bjöggynjar Kalfskinn i digital utgåve
* Ole-Jørgen Johannessen: «Bergen kalvskinn» i Medieval Nordic Text Archive
Nivelle

**Nivelle** (baskisk *Ugarana* eller *Urdazuri*) er ei 41 km lang elv i Baskarland langs grensa mellom Frankrike og Spania. Ho renn frå søraust til nordvest og berre 7 km av ho er kan nyttast til skipsfart. Elva oppstår frå fleire elvar i Urdazubi (Navarra), og går langs den spansk-franske grensa ved Dantxarinea etter 14 km. Elva munnar ut i Biscayabukta ved Saint-Jean-de-Luz. 

Området elva renn gjennom har eit mildt klima (middeltemperatur på 14&nbsp;°C) påverka av fuktige luftmassar frå havet. Dette fører til ein nedbørnormal på 2000 mm årleg i nedslagsfeltet. Stundom, som i 2007 og 1983, har elva gått over breiddene sine etter kraftig nedbør. Mange landsbyar har då vorte hardt råka. Det har lenge vore eit ønske om å bygge ei demning for å regulere elva å hindre framtidige flaumepisodar. Middelvassføringa i elva er 5 m³/s ved Saint-Pée-sur-Nivelle.

Elva er rik på aure, særleg i dei øvre delane. I dei nedre delane av elva finn ein òg laks og stamsild. 

## Sjå òg
* Slaget ved Nivelle 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nivelle River|Nivelle River]]» frå , den 11. mai 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** http://www.geoportail.fr 
** Nivelle i databasen til Sandre
Rio Oja

**Rio Oja** er ei elv i provinsen La Rioja nord i Spania. Ho renn gjennom Ojadalen gjennom byen og kommunen Ezcaray. Ho har gjeve namn til den kjende vinen Rioja DO. Escarez er heimstad for det kjende vingarden Marquez de Riscal som går tilbake til 1800-talet. 

Elva er ei av sideelvane til Rio Tirón og er om lag 65 km lang.
Matjessild

**Matjessild** er feit vårsild tillaga etter gamal nederlandsk tradisjon. Namnet kjem frå det nederlandske ordet *matjesharring*. *Harring* tyder sild, og *matjes* tyder jomfrueleg. Dette fordi ein skulle bruke sild som ikkje var kjønnsmoden.
 
Før nedfrysing vart ein del av produksjonen, vart Nordsjøsild eller Islandssild som var fanga tidleg på sommaren, salta i tønner. Ho vart heller lint salta, gjerne 17 - 18 kg salt på 100 kg sild. Silda vart gana. Då vart tokn og magesekk fjerna. Silda vart lagd i jamne lag i tønna med salt mellom kvart lag. Etter salting vart tønna oppfylt med saltlake på 17 - 18 %. Etter eit halvt døger vart tønna attslegen. Det var meir tidkrevjande for fiskarane å salte ei tønne matjessild enn å salte til spekesild. Den svake saltinga gjorde at matjessildtønnene tolde lite varme.

I dag vert kjøle- og fryseteknikk nytta under produksjonen av matjessild. Det er mykje den feite nordsjøsilda som vert nytta. Ho kan ha opp til 24% feitt. Ombord i snurpefartyet vert silda nedkjølt i sjøvatn til - 1,3 grader. På fabrikken vert ho gana og lagt i lake. Ved ganinga vert bukspyttkjertelen att i silda. Enzym frå den verkar på sildekjøtet og er med på modningsprosessen. Etter eit døger i saltlaken er matjessilda ferdig og vert nedfrosen.

Nederland får ein stor del av matjessilda produsert i Noreg. Dei meiner at det er det som er den verkelege matjessilda. Sild under same namn produsert i Sverige, Danmark eller Tyskland vert rekna som etterlikning.

Matjessild vert brukt både til middag, lunsj og fingermat.

## Kjelder
Rio Tirón

**Tirón** er ei elv nord i sentrale område av Spania og ei av sideelvane til Ebro. Ho er 65 km lang og spring ut i Sierra Fresnada. Elva renn gjennom provinsen La Rioja, og munnar ut i i Ebro i nærleiken av Cerro de la Mota.
Tormes

**Tormes** er ei elv i Spania. Ho spring ut i Prado Tormejón i Gredosfjella i Navarredonda de Gredos i provinsen Ávila. Ho renn gjennom provinsane Avila og Salamanca, og munnar ut i Duero i kommunen Villarino of Airs. Elva er 284 km lang. På grunn av dei varierande nedbørmengdene i området tørka elva tidlegare inn om sommaren, og mot slutten av 1960-åra vart det derfor dammen Santa Teresa bygd. Denne har ein kapasitet på 496 millionar kubikkmeter vatn som gjer at elva har vatn om sommaren og hindrar flaum i elva om vinteren. 

I tillegg finst dammane Villagonzalo og Almendradammen. 

## Stader langs elva
Frå nord til sør: 
* Salamanca
* Santa Marta de Tormes
* Guijuelo
* Navamorales 
* Losar
* Avila
* Navacepeda de Tormes

## Sideelvar
* Zurguén
* Corneja 
* Almar 
* Aravalle 
* Becedillas 
* Caballeruelo 
* Alhándiga 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:River Tormes|River Tormes]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Set

**Set** er ei elv i Catalonia nordaust i Spania og er ei av sideelvane til Segre, som igjen er ei av sideelvane til Ebro. Elva spring ut i Llenafjella i ei høgd på 950 meter over havet. Set er 45 km lang.
Tajuña

**Tajuña** (frå latin *Tagonius*) er ei elv sentralt i Spania, som renn gjennom provinsane Guadalajara og Madrid. Ho er ei av sideelvane til Jarama som igjen er ei av sideelvane til Tajo. Ho spring ut nær byen Maranchón (Guadalajara) ved ein stad kalla *Fuente del Carro* nær landsbyen Clares. Nær kjelda renn ho gjennom eit landskap som består av høge lyngheier, gjennom djupe dalar som består av leire, mergel og dolomitt. Det ligg eit reservoar i elva, *La Tajera*, nær Cifuentes. Ho renn gjennom landsbyane Brihuega og Renera i Guadalajara og renn inn i provinsen Madrid ved Ambite. Ho renn så nær Orusco, Carabaña, Tielmes, Perales de Tajuña og Morata de Tajuña før ho munnar ut i Jarama nær Titulcia.

## Klima
Nedslagsfeltet har middelhavsklima og vert tørrare nær Jarama. Det meste av nedbøren i området kjem om hausten og vinteren. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tajuña River|Tajuña River]]» frå , den 11. mai 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Den spanske utgåva av artikkelen
Tumbafrailes

**Tumbafrailes** er ei kort elv i Spania. Ho renn gjennom sentrale område av provinsen Salamanca og er ei av sideelvane til Huebra, som igjen er ei av sideelvane til Duero. Tumbafrailes renn gjennom landsbyane Buenamadre og Boadilla. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Río Tumbafrailes|Río Tumbafrailes]]» frå ,  den 11. mai 2009.*
Aboño

**Aboño** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Kjelda til elva ligg i Llanera og ho munnar ut i Biscayabukta etter berre 10 km.
Rio Acebo

**Acebo** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Ho er berre 5 km lang og munnar ut i Biscayabukta. Ho spring ut ved Las Coronas.
Aller i Asturias

**Aller** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Aller er ei av sideelvane til Rio Nalón. Ho spring ut i Dei kanatabriske fjella. Elva er 42 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 280 km². 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:es:Río Aller|Río Aller]]» frå , den 11. mai 2009.*
Rio Cabra

**Cabra** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. 

Kjelda til elva ligg ved Pico Areños i Llanes og etter berre 5 km munnar ho ut i Biscayabukta.
Rio Caudal

**Caudal** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Ho er ei av sideelvane til Rio Nalón og er 18 km lang. 

Elva spring ut i Sovilla i Mieres og renn gjennom eit gruveområde. Ho munnar ut i Nalon nær Soto de Ribera.
Rio Cubia

**Cubia** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Elva er ei av sideelvane til Rio Nalón frå venstre og spring ut i fjella Sierra de Porcabezas, 1300 meter over havet. Elva er 41 km lang og drenerer eit område med areal på 210 km². 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:es:Río Cubia|Río Cubia]]» frå , den 11. mai 2009.*
Dobra

**Dobra** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Dobra er ei av sideelvane til Sella og har ei lengd på 23 km. Kjelda hennar ligg i Dei kantabriske fjella.
Rio Esva

**Esva** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Elva spring ut ved Tineo og etter 35 km munnar ho ut i Biscayabukta. 

Elva har ei middelvassføring på 10,65 m³/s og drenerer eit område på 450 km².
Rio Ibias

**Ibias** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias og Galicia. Ho er ei av sideelvane til Rio Navia og spring ut i Naturparken Fuentes del Narcea, Degaña og Ibias, 1600 meter over havet. Elva er 55 km lang.
Rio Navia

**Navia** er ei elv nord i Spania som renn gjennom dei autonome regionane Asturias og Galicia.

Kjelda til elva ligg nær byen Lugo og etter nesten 100 km munnar ho ut i Biscayabukta.
Rodil

**Rodil** er ei elv nord i Spania som renn gjennom den autonome regionen Asturias. Ho er ei av sideelvane til Eo og munnar ut i henne nær Cabaceira. Kjelda til Rodil er nær Baos i Lugo.
Leitzaran

**Leitzaran** eller **Leizaran** er ei elv og ein dal i Baskarland i Spania. Ho er ei av sideelvane til Oria frå høgre. 

Leitzaran har kjelde i kommunen Leitza i Navarra og er 42 km lang. Ho renn inn i Guipuscoa ved Urto. Elva drenerer kommunane Areso, Berastegi, Elduain, Villabona, Urnieta og Andoain og har eit nedslagsfelt på 124,02 km², der 69,72 km² av dette høyrer til Guipuscoa.

## Valle de Leizaran
I Gipuzkoa vert nedslagsfeltet hennar kalla Valle de Leizaran (Leitzarandalen) og er stort sett forma av Macizo de Cinco Villas, som hovudsakleg er skifer og kalkstein frå karbontida. Leitzaran er meanderande. 

## Verna biotop
Breidda av Leitzaran og sideelvane Ubaran (Ubane) og Malo har vore ein verna biotop sidan 29. september 1995. Det totale arealet 0,74 km². Det finst ingen busetnader i dette området, men likevel mange spor etter menneske frå førhistorisk tid. 

## Industri
Utanfor dei verna områda finn ein noko industri, mellom anna masomnar som har nytta seg av elva. I sjølve dalen finst mineral. Tidlegare har det vore vassmøller i drift ved elva og det finst i dag eit par små vasskraftverk. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leitzaran|Leitzaran]]» frå , den 11. mai 2009.*
Onyar

**Onyar** er ei elv nordaust i Spania som renn gjennom den autonome regionen Catalonia. Ho spring ut i Guilleries (Pyreneane) og munnar ut i Ter ved byen Girona.

Elva er 34 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 340,7 km². 

## Sideelvar
* Riera Gotarra 
* Bogantó
Rio Grande i Lugo

**Rio Grande** er ei elv i Spania. Ho renn gjennom provinsen Lugo i den sjølvstyrte regionen Galicia. Ho spring ut i Trabadafjella, og renn så nordover til Lourenzá og til slutt Ribadeo.
Urdaibai

**Urdaibai** er eit estuar og eit biosfærereservat i Bizkaia i regionen Baskarland i Spania. Estuaret vert òg kalla Mundaka- eller Gernikaestuaret

Urdaibai ligg ved kysten av Biscayabukta nord i Spania. Urdaibai dekkjer eit område på 220 km² og området har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar, dei fleste av dei i byane Bermeo og Gernika. Området har mange små elvar som munnar ut i dei salte myrområda som er omgjeve av høge klipper. Det omliggande landområdet består av beitemark, treklynger med eik, lauvskog og plantasjar med barskog. Kystlandskapet er dekt med steineik og jordbærtre. 

Det er dokumentert 615 artar karplanter og 318 virveldyr, 245 av desse fuglar, i Urdaibai.

I området finst spor frå førhistorisk tid romartida og mellomalderen. Mellom anna ligg Santimamiñegrotta her, med funn frå moustérienkulturen til jernalderen.

Økonomien i området er basert på metallurgi, fiske, jordbruk og skogbruk. Det finst òg ein viktig turistsektor, hovudsakleg sentrert rundt dei lokale strendene. Mundaka trekker òg til seg mange surfarar frå heile verda. 

## Kart

Fil:Urdaibai.svg|Plasseringa til Urdaibai biosfærereservat i Bizkaia.
Fil:Urdaibai detalle.png|Kart over reservatet
Fil:Urdaibai.png|Fysisk kart


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Urdaibai|Urdaibai]]» frå ,  den 11. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Official Urdaibai biosfærereservat
**Offisiell side for Bizkaia
Bilbaoestuaret

**Bilbaoestuaret** (spansk *Ría de Bilbao*, baskisk *Bilboko Itsasadarra*) er eit estuar danna av elvane Nervion, Ibaizabal og Cadagua, som drenerer det meste av Bizkaia og delar av Alava i regionen Baskarland i Spania. Det er eit stort estuar som er 16 km langt og strekkjer seg frå Bilbao til Bilbao Abra-bukta. Dette gjer at det er mogeleg for havgåande skip å nå hamna i Bilbao, men dei siste åra har hamna i sjølve Bilbao vorte ombygd til bustadområde, medan ein har bygd ei ny hamn heilt ute ved kysten ved Santurtzi og Zierbena. 

Nedanfor Bilbao deler estuaret storbyområdet til Bilbao. På venstresida ligg Barakaldo, Sestao, Portugalete og Santurtzi og på høgresida ligg Erandio, Leioa og Getxo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Estuary of Bilbao|Estuary of Bilbao]]» frå ,  den 11. mai 2009.*  


## Bakgrunnsstoff

* Bilbao Ria 2000
Alfabiafjella

**Alfabiafjella** er ei fjellkjede på Mallorca som ligg i kommunen Fornalutx. Det høgaste punktet i fjellkjeda er 1067 meter over havet. Fjellkjeda skil byane Sóller og Burnyola
Eiksund

**Eiksund** er ei bygd i Ulstein kommune. Bygda ligg på sørenden av Hareidlandet.

Frå 1837 var Eiksund ein del av Herøy kommune. Den 1. januar 1964 vart Eiksund flytta til Ulstein saman med øya Eika, som ligg rett sør for Eiksund. Eika og Eiksund hadde då 222 innbyggjarar til saman.
. Pr 01.01.2014 var innbyggjartalet 316. 

Fylkesveg 653 mellom Europaveg 39 i Furene i Volda og Garnes i Ulstein går gjennom Eiksund. Fram til 23. februar 2008 var Eiksund ferjestad for ferjesambandet til Rjånes i Ørsta. Då vart ferjesambandet nedlagt, og samferdsleminister Liv Signe Navarsete opna Eiksundsambandet til fastlandet med mellom anna verdas djupaste vegtunnel, Eiksundtunellen, som har lågaste punkt 287 meter under havoverflata.

Eiksund skule vart nedlagt i 2007. Barneskuleelevane går no ved Haddal skule. 

Eiksund har eige postnummer, 6068 EIKSUND.

## Fotnotar
Sierra de Ancares

**Sierra de Ancares** er ei fjellkjede i Spania som strekkjer seg sørvestover frå Dei kantabriske fjella i Asturias.

Ancares dannar grensa mellom dei autonome regionane Galicia og León. Ein av kommunane i Galicia i Os Ancares er kalla opp etter fjella. 

Det høgaste fjellet er Cuiña (1987 moh.).

I dette området av Spania finst fleire isolerte samfunn som var heilt avskorne frå resten av omverda fram til det vart bygd vegar hit på midten av 1900-talet. Typiske byggverk i området vert kalla palloza.


File:Ancares lucenses (Lugo, Galicia, España) 09.JPG |Sierra de Ancares (Lugo)
File:Ancares lucenses (Lugo, Galicia, España) 06.JPG|Sierra de Ancares (Lugo)
File:Sierra de los Ancares (León, España) - lago en el camino hacia el Cuiña.JPG|Sierra de Ancares (León)
File:Sierra de los Ancares (León, España) - vistas subiendo al Pico Miravalles.jpg|Sierra de Ancares (León)


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sierra de Ancares|Sierra de Ancares]]» frå , den 11. mai 2009.*
STS-125

**STS-125**, også kjend som **HST-SM4** (Hubble Space Telescope Servicing Mission 4), er ei romferd med romferja Atlantis som vart skoten opp den 11. mai 2009. Målet for romferda er det aldrande romteleskopet Hubble som får sitt femte og siste vedlikehald, før James Webb-teleskopet vert skoten opp tidlegast 2013.

Dette var den trettiande erda til romferja Atlantis. Den førre var STS-122, som i februar 2008 frakta den europeiske Columbus-modulen til den internasjonale romstasjonen. STS-125 er den einaste bemanna romferda sidan Columbia-ulykka som ikkje går til konstruksjonen av romstasjonen.

## Romteleskopet Hubble

Astronautane om bord på Atlantis skulle over 5 planlagde romvandringar installere nye instrument og reparere eksisterande instrument om bord, i tillegg til å skifte batteri og innstallere nye gyroar. Servicing Mission 4 (SM4), var det siste vedlikehaldet for romteleskopet Hubble.

## STS-400 Launch On Need

Dette er første gongen sidan 2001 at to romferjer står på oppskytingsplatform 39-A og 39-B samstundes. Romferja Endeavour vil stå klargjord på 39-B, medan Atlantis er i verdsrommet.
Skulle det skje noko med Atlantis som hindrar mannskapet i å returnere til jorda med romferja, kan ein ikkje søkje naudhamn i den internasjonale romstasjonen, ettersom den går i ei anna bane.
Difor står romferja Endeavour klargjord til utskyting. Oppdagast det skadar på Atlantis som gjer det umogleg for mannskapet å returnere trygt attende til jorda, kan mannskapet evakuerast over til Endeavour. Vert ein slik redningsaksjon naudsynt, får den ferda tildelt namnet STS-400. Går alt som normal, så vil Endeavour istaden flytte til plattform 39A for den neste planlagde ferda til den internasjonale romstasjonen.

## IMAX-film
I samarbeid med Warner Bros. Pictures og IMAX Corporation har NASA hatt med eit IMAX 3D kamera med på romferja . Denne skal opp til Hubble for å filme vedlikehaldet av teleskopet. IMAX har lagd ei rekkje filmar som handlar om verdsrommet, som Destiny in Space frå 1994 som og inneheld klipp frå Hubble.

## Mannskap på STS-125
Talet i parantes viser talet på romferder for kvar astronaut, denne romferda inkludert.

* Scott D. Altman (4) - Kommandør
* Gregory C. Johnson (1) - Pilot
* Michael T. Good (1) - Ferdspesialist
* K. Megan McArthur (1) - Ferdspesialist
* John M. Grunsfeld (5) - Ferdspesialist
* Michael J. Massimino (2) - Ferdspesialist
* Andrew J. Feustel (1) - Ferdspesialist

### Referansar




## Bakgrunnsstoff

* STS-125/HST-SM4 side hjå NASA.GOV
* Hubble Servicing Mission 4 på ESA/Hubble side
Sierra de Aralar

**Sierra de Aralar** er ei fjellkjede nord i Spania som grovt sett skil provinsane Gipuzkoa og Navarra. Fjellkjeda er populært for turgåing og andre utandørsaktivitetar.

Ho dekkjer eit areal på 208&nbsp;km² og består av eit karstmassiv med mange forskjellige steinformasjonar, raviner og grotter som er kjelde til mange baskiske segner, folketru og soger. Mange av desse sogene vart samla av antropologen Jose Miguel Barandiaran, som vart fødd i området i byen Ataun. Kalksteinformasjonane dannar mange holrom og kammer fylte med vatn, og nokre av desse er opne for turistar, som *Mendukillo*-grotta ved landsbyen Astitz.

I tillegg finst mange små dolmenar, steinsirklar og andre førhistoriske spor i området, 17 i Gipuzkoa og 44 i Navarra. Desse har støtta opp om den mytiske karakteren området har hatt for det baskiske folket.

Helgenskrinet *[[Aralarko San Migel]] Santutegia* (*Santuario de San Miguel de Aralar* på soansk) frå 900-talet, husar ein kjend statuett av St. Mikael, og ligg i sørenden av massivet nær byen Uharte-Arakil.

## Fjelltoppar
Dei viktigaste fjelltoppane er:

* Aldaon (1411 moh.)
* Artubi (1262 moh.)
* Artxueta (1343 moh.)
* Balerdi (1195 moh.)
* Beoain (1359 moh.)
* Ganboa (1412 moh.)
* Irumugarrieta (1431 moh.)
* Pardarri (1393 moh.)
* Putterri (1299 moh.)
* Uarrain (1346 moh.)
* Txindoki eller *Larrunarri* (1346 moh.). Dette er det mest kjende og mest vitja fjellet i fjellkjeda.

## Plante- og dyreliv
Vegetasjonen i området består hovudsakleg av bøk og er typisk for atlanterhavssida av Den iberiske halvøya.

Av dyreliv finn ein bisamspissmus, lammegribb, alpekråke, ringdue, salamander, snømarkmus og svartspett.

Delen av fjellkjeda som ligg i Gipuzkoa har vore ein del av eit naturreservat sidan 1994. Det dekkjer eit område på 10,97&nbsp;km².

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon om fjella på navarra.com.
* Artikkel om turistiar i Aralarfjella

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aralar Range|Aralar Range]]» frå , den 11. mai 2009.*
Identitet

**Identitet**, av det latinske pronomenet *idem*, som tyder 'den same', er eit omgrep for å karakterisere likskap. 

Omgrepet vert bruka om absolutt likskap: Å fastslå identitet mellom to omgrep vil seie å prove at to omgrep er fullstendig like; å fastslå identiteten til ein person vil seie å prove at personen er den same som ein person vi veit kven er. Personar kan bruke pass eller legitimasjon for å prove sin eigen identitet. 

Omgrepet vert òg bruka meir relativt om ein sum av element som gjev ein person, ein organisasjon eller eit samfunn eigenart (særhått). 

## Bakgrunnsstoff

*Identitet (Thomas Hylland Eriksen)
*
Tranefuglar

**Tranefuglar** (Gruiformes) er ein biologisk orden med over 150 fugleartar samla i fem familiar. Artane er morfologisk mangfaldige med geografisk spreiing.
 
Tradisjonelt har Gruiformes samla ei rekkje vadefuglar og terrestriske familiar som ikkje synast å passe inn i andre ordenar. I ein kjerne kjem 14-15 artar av store traner, over 130 artar mindre rikser, samt familiar med ein til tre artar som symjeriksene, og trompetfuglane. Ei rekkje andre fuglar har vore plassert her mest av omsyn til ein plass å ha dei, dette har ført med seg at den utvida ordenen Gruiformes har mangla karakteristisk apomorfi. Nyare studiar indikerte at desse sære medlemmene ikkje var knytt til traner og andre kjerneartar i ordenen. Derfor har mesittar og trappar vorte løfta til sine eigne respektive biologiske ordenar, springvaktlar er sett inn i Charadriiformes, vade-, måse- og alkefuglar. 

## Familiar
* Riksefamilien, Rallidae: ca. 135 artar små til mellomstore fuglar med kort og rund kropp.
* Dunrikser, Sarothruridae: ni artar små rikseliknande fuglar med korte halar, degraderte, lette, dunaktige fjører. Lever i Afrika sør for Sahara og på Madagaskar.
* Symjeriksefamilien, Heliornithidae: tre artar tropiske fuglar i tre ulike verdsdelar, Afrika, Asia og Amerika høvesvis. Dei liknar rikser.
* Riksetranefamilien, Aramidae: ein vassfugl som ser ut som ei stor rikse, men er skjelettmessig nærare traner. Arten finst hovudsakleg i våtmarker i varme delar av Amerika,
* Trompetfuglfamilien, Psophiidae: Dei tre artane av trompetfuglar liknar tamhøns i storleik. Dei er runde i kroppsforma. Nebbet er kort og kraftig, hals og føter er lange. Leveområde er skogshabitat i Orinocobassenget og Amazonasbassenget.
* Tranefamilien, Gruidae: Traner er 15 artar langhalsa fuglar spreidd på alle kontinent unntatt Sør-Amerika og Antarktis.

## Kjelde