open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paleogeografi

**Paleogeografi** er læra om geografiske tilhøve i tidlegare geologiske periodar. Ordet kjem frå geografi ved å setje til forstavinga *paleo*, frå gresk *palaios* = *gammal*.

Omgrepet vert i hovudsak nytta om studiet av tidlegare landformer, sjølv om det òg kan omfatte andre geografiske aspekt. Avgrensa til studiet av landformer er omgrepet ekvivalent med *paleogeomorfologi*, frå geomorfologi.

Kontinentaldrift skaper kontinuerlege endringar i form og utstrekking på hav og kontinent, studert i fagfeltet platetektonikk. Endringar i klimatilhøve
vil kunne føre med seg endringar i det globale havnivået, samt påverke landskapsformene på mange andre måtar. Vulkanisme kan føre til valdsame og plutselege endringar i landskapet. Geologiske prosessar som landheving og sedimentasjon kan byggje nye landskapsformer, medan erosjon vil virke nedbrytande.

Studiet av paleogeografi spelar ei viktig rolle både i geologi og i geofysikk. I oljeleiting er paleogeografi viktig både for å lokalisere potensielle kjeldebergartar og potensielle oljereservoar. I oljeutvinning vert paleogeografi nytta til å kartleggje strøymingseigenskapar til bergartane i reservoaret.

Forstavinga *paleo* vert ofte nytta i ulike samansettingar for å omtale tidlegare landskapsformer. Døme på dette er *paleo-elveterassar*, *paleo-strandlinje* og *paleo-landskap*.

## Sjå òg
* Paleoklima
* Paleomagnetisme
* Paleontologi

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Paleogeografi|Paleogeografi]]» frå , den 9. september 2010.*
Paleoklimatologi

**Paleoklimatologi** er vitskapen om klimatiske tilhøve i tidlegare periodar av utviklinga til jorda. Dei viktigaste hjelpemidla ein har for å seie noko om dette er fossil og sedimentære bergartar, som morenekonglomerat, som vert avsett under istider, bauxitt-laterittbergartar, som vert danna i tropisk klima og saltavsettingar, som vert danna i tørt klima. 

Ein kan studere iskjerner frå Antarktis eller Grønland for å finne ut om tidlegare klima i den nyare delen av historia vår. I tillegg kan ein studere oksygenisotopar,  plankton i borekjerner frå verdshava og breidda på årringar i trestammer. 

## Kjelder
Pentti Eskola

**Pentti Eelis Eskola** () var ein finsk geolog og petrolog. Han vart professor ved Helsingfors universitet i 1924. 

Han er kjend for dei grunnleggjande arbeida han gjorde over metamorfe bergartar og skreiv mellom anna *The Eclogites of Norway* i 1921. Han vart utnemnd som æresdoktor ved Universitetet i Oslo i 1938.

## Kjelder
Olaf Holtedahl

**Olaf Holtedahl** () var ein norsk geolog som var professor i geologi ved Universitetet i Oslo frå 1920 til 1955. Han leia institutt for historisk geologi. Sonen hans Hans Gurstad Holtedahl var òg ein kjend geolog. 

## Karriere
Holtedahl tok doktorgraden i 1913 og vart dosent ved Universitetet i Oslo i 1914. Frå 1920 til 1956 var han professor ved universitetet. Dei første geologiske arbeida hans var over kambrosiluren i Oslofeltet. I 1909 til 1911 var han på ekspedisjonar til Svalbard og frå 1914 til 1917 utforska han geologitilhøva i Finnmark, før han i 1918 arbeidde på Bjørnøya. I 1920 utførte han ei klassisk undersøking over isavsmeltinga på Romerike. I 1921 leia han ein norsk ekspedisjon til Novaja Zemlja og var frå 1927 til 1928 med på dei antarktiske ekspedisjonane til Lars Christensen. Frå desse ekspedisjonane redigerte han dei vitskaplege resultata. 

I 1931 vart det oppdaga fossil frå permtida i Oslofeltet, og han reiste attende til studiet av strukturar og vulkanske bergartar her. Han gav ut eit detaljert kartverk over den norske kontinentalsokkelen i 1940 og han gjorde òg seinare bidrag til den marine geologien, mellom anna om Vest-Grønland i 1970. 

Han publiserte mange vitskaplege verk, mellom anna *Norges Geologi* (1953, omsett til russisk) og *Geology of Norway* (1960). Han gav òg ut populærvitskaplege arbeid, som *Vår forunderlige klode* (1942), *Hvordan landet vårt ble til* (3. utg. 1968), *Fra naturens store verksted* (4. utg. 1967). 

Det er få geologar som har medverka meir enn han til å utvide kunnskapen vår om geologien i Noreg og polarområda. Han var i hovudsak feltgeolog og var kjend for å vere allsidig og ha ein enorm arbeidsevne. 

## Bibliografi
* *Hvordan landet vårt ble til; en oversikt over Norges geologi*. Ny omarbeidd utg. Oslo. Cappelen. 199 s. 1951.
* *Norges geologi*. To bind. 1953.
* *Geology of Norway* (red.) 1960.

## Priser og utmerkingar (utval)
*1951 – Wollastonmedaljen

Bukta Holtedahl Bay i Antarktis er kalla opp etter han.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Olaf Holtedahl – utdypning (NBL-artikkel) snl.no
Springfrø

**Springfrø** er ei plante i springfrøslekta i springfrøfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. 
Planta er kring 50 cm høg, og har gjennomskinleg stengel og spreidde blad. Hangande gule blomstrar som minner litt om ein maskeblomster eller ein orkide. Modne kasplar eksploderer og kastar ut frøa når noko kjem innåt. Springfrø bBlømer kring juli månad på fuktige stader i skugge. Planta finst i Noreg på delar av Austlandet, nord på Vestlandet, på Møre, i Trøndelag og Nordland.

## Kjelder
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Springkorn|Springkorn]]» frå ,  den 9. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
Permeabilitet

**Permeabilitet** kan vise til:

* Magnetisk permeabilitet, graden av magnetisering av eit materiale i respons til eit ytre magnetisk felt.
* Permeabilitet i geologi, eit mål for kor gjennomtrengeleg eit materiale er
* Permeabilitet i biologi, mål for kor gjennomtrengeleg til dømes ein cellemembran er. 

Noko som er permeabel er gjennomtrengeleg. Ein skiljevegg er permeabel når ein gass eller ei væske kan diffundere gjennom han.
Petrogenese

**Petrogenese** er ein del av petrologien som omfattar opphavet og danninga til bergartane. Særskild gjeld dette magmatiske bergartar og dei prosessane som endrar samansettinga til magmaen. 

## Kjelder
P-bølgje

**Primærbølgjer** eller **P-bølgjer** er ei form for elastiske bølgjer eller seismiske bølgjer, som kan forplante seg gjennom gassar )som lydbølgjer), faste stoff og væsker, inkludert jorda. P-bølgjer vert skapt av jordskjelv og registert av seismometer.

## Sjå òg
* S-bølgje
* Lamb-bølgjer
* Love-bølgjer
* Overflatebølgjer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:P-wave|P-wave]]» frå ,  den 9. september 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Animerte seismiske bølgjer
Roderick Murchison

Sir **Roderick Impey Murchison** () var ein skotsk geolog som først skildra og utforska silursystemet. 

Han var direktør for Geological Survey of Great Britain frå 1855 til 1871. Undersøkingane hans over silur- og devonsystema vart avgjerande for utviklinga av stratigrafien. I 1844 oppdaga han mellom anna at sedimenta i Oslofeltet var folda og at dei høyrte til silursystemet. Denne oppdaginga sette i gang den moderne utforskinga av området. 

Hovudverket hans er *The Silurian System* frå 1839.

## Kjelder
Helikoid straum

**Helikoid straum** er ein korketrekkar-liknande vasstraum i ein meander og eit døme på ein sekundær straum.

Helikoid straum er ein medverkande faktor til at det oppstår utglidande bakkar og elveklipper i ein meanderande del av ei elv. Den helikoide rørsla i straumen medverkar til prosessar knytte til hydraulisk verknad og korrasjon på utsida av meanderet, og fører sediment over botnen av meanderen mot innsida.

## Sjå òg
*Laminær straum
*Turbulent straum
*Baer-lova
*Sekundær straum

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Helicoidal flow|Helicoidal flow]]» frå ,  den 10. september 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Journal of Geophysical Research, Volume 107 (2002)
Meander

**Meander** eller **elvesving** er ein spesiell type elvebuktingar som blir danna i elvar på svært svakt hellande underlag.
Nemninga *meander* har opphav i namnet på den sterkt slynga elva Menderes eller Büyük Menderes, antikkens Maiandros (latin: Mæander) i Anatolia i Tyrkia. Denne elva er 450&nbsp;km lang og munnar ut i Egearhavet.

Meanderar kan danna kroksjøar eller meandersjøar når elveløpet tek ein ny veg og etterlèt ei stille (eit tidlegare elveløp), som blir tetta i eine eller begge endar

## Meandersvingingar

Meander skildrar tendensen vatnet har til å renne i spiral når det renn langsamt og uhindra på svakt skrånande underlag. Ei elv som flyt gjennom ein vid dal eller flat snever vil tendere til å følgje og danne ein meanderkurs sidan han lagrar sediment og må svinge utanom desse, og får såleis eit «slangemønster» eller gjentekne boga løp i konvekse og konkave linjer. Eit døme på slike meanderelvar er Mississippielva i USA.

Ein elvemeander blir danna sidan elva flyt raskare på utsida av kanten av ei lita kurve og saktare på innsida av kurva. Avsettingar av sediment skjer på innsida av kurven sidan elva, som flyt sakte, ikkje fraktar sediment, men dyttar dei føre seg. Der elva renn i sand kan han utvikle eit meandermønster. I meanderløpet eroderer elva i yttersvingane og avset materialet i innersvingane. På den måten flyttar elveleiet seg frå side til side i dalbotnen.

Over tid kan slike meandrar føre til at nokre svingar går heilt rundt og møter seg sjølv. Det vil då bli starten på ein ny meander, og dessutan vil det tidlegare elveløpet tette seg til og danne ein c-forma innsjø - kalla ein *meandersjø* eller ein *[[kroksjø]]*. Slike kroksjøar kan vere knytte til elva gjennom eit smalt tilløp i den eine enden (Synneren og Juveren i Ringerike kommune og Finna i Lom kommune er døme på slike kroksjøar), men dei kan òg tettast heilt til i begge endar (Lamyra i Ringerike er eit døme på ein slik kroksjø). Spesielt er dette godt synleg i dei øvre løpa til Amazonaselva.

Mange stader i verda vert det bygd demningar og dike for å hindre elvar i å meandrere.

## Sjå òg
* Elv
* Innsjø
* Våtmarksområde

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Meander|Meander]]» frå ,  den 10. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
Langmuirsirkulasjon

**Langmuirsirkulasjon** er ein vinddriven spiralsirkulasjon i havet der aksen er nesten parallell til vinden. Irving Langmuir oppdaga dette fenomenet då han la merke til striper av tang i Sargassohavet i 1938.

Sirkulasjonen ligg 15° til høgre for vindretninga på den nordlege halvkula. og spiralen dannar divergens- og konvergensband ved overflata. I konvergenssonane vil flytande tang, skum og avfall samle seg og danne slike band som Langmuir la merke til i 1938. Ved overflata vil sirkulasjonen setje i gang ein straum frå divergenssonen til konvergenssonen og avstanden mellom desse er frå 15 til 300 meter. Under konvergenssonane vil det oppstå smale jettar nedover, og denne straumen er om lag like kraftig som overflatestraumen. Forplantinga strekkjer seg vanlegvis frå nokre meter til fleire titals meter nedover, men går ikkje gjennom pyknoklinen. Oppvellinga er generelt svakare og finst i breiare band under divergenssonen. 

I ein observasjon gjort med vindstyrke på 14&nbsp;m/s var den horisontale avstanden mellom cellene 20 meter, og den maksimale vertikale straumen var 18 cm/s. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Langmuir circulation|Langmuir circulation]]» frå ,  den 10. september 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Sonoraørkenen

**Sonoraørkenen** (stundom òg kalla **Gilaørkenen**) er ein nordamerikansk ørken i sørvest i USA og nord i Mexico. Han strekkjer seg seg frå USA til Mexico og dekker store delar av delstatane Arizona og California og dessutan den meksikanske delstaten Sonora. Ørkenen er ein av dei varmaste og største i verda med eit areal på 311&nbsp;000 km². I ørkenen er det ein unik variasjon i flora og fauna, som saguarokaktusen.

Sonoraørkenen ligg heilt nord for Californiabukta, frå det nordaustlege Baja California gjennom søraustlege delar av California og søraust av Arizona til austlege delar av Sonora. Han går gjennom område som Bajo Colorado-dalen, el Vizcaíno og Sonorasletta. 

## Bakgrunnsstoff
Det meksikanske platået

**Det sentrale meksikanske platået**, òg kalla **Meksikansk Altiplano** eller **Altiplanicie Mexicana**, er eit stort tørt til halvtørt platå som dekkjer det meste av det nordlege og sentrale Mexico. Det er i snitt 1825 meter over havet og strekkjer seg frå grensa til USA i nord til Cordillera Neovolcánica i sør, og grensar til Sierra Madre Occidental i vest og Sierra Madre Oriental i aust. Ei låg fjellkjede frå aust til vest i staten Zacatecas deler platået i ein nordleg og sørleg del. Desse to delane, som vert kalla Mesa del Norte og Mesa Central, vert no av geografar generelt rekna som delar av det same platået. Det meksikanske platået er hovudsakleg dekt av ørkenar og stepper med furu- og eikeskogar rundt fjellkjedene. 

## Geografi

Mesa del Norte eller det nordlege platået er i snitt 1100 meter over havet og strekkjer seg sørover frå elva Rio Grande (Río Bravo del Norte) gjennom delstatane Chihuahua, Coahuila, Durango, Zacatecas og San Luis Potosí. Forskjellige smale, isolerte ryggar kryssar Mesa del Norte og ein finn òg fleire søkk i regionen. Den største av desse er Bolsón de Mapimí. Río Bravo del Norte og sideelva Río Conchos drenerer delar av det nordlege platået, mog Río Pánuco og sideelvane hennar drenerer det søraustlege hjørnet. Begge elvane renn ut i Mexicogolfen. Mykje av det nordlege platået består av endorheiske nedslagsfelt, som ikkje renn ut i noko hav. Chihuahuanørkenen strekkjer seg over dei nordlege områda av det nordlege platået, medan Meseta Central matorral dekkjer dei sentrale områda og Den sentralmeksikanske matorralen strekkjer seg frå den sørlege delen av det nordlege platået og over det sørlege platået. 

Mesa Central eller det sørlege platået ligg høgare enn den nordlege delen, i snitt 2000 meter over havet. På det sørlege platået finn ein mange dalar som opphavleg vart danna av gamle innsjøar. Det strekkjer seg gjennom delstatane Aguascalientes, Jalisco, Zacatecas, Guanajuato, Querétaro, México og Hidalgo. Fleire av dei viktigaste byane i Mexico, som Mexico City og Guadalajara ligg i dalar på det sørlege platået. Mykje av det sørlege platået vert drenert av Río Grande de Santiago og sideelevane hennar, som Río Lerma, som renn austover og ut i Stillehavet. Sideelvane til Río Pánuco drenerer den austlege delen av det sørlege platået. Den sentralmeksikanske mattoralen dekkjer det meste av det sørlege platået med dei subtropiske Bajío-skogane i dei lågareliggande område i Lerma–Río Grande de Santiago.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mexican Plateau|Mexican Plateau]]» frå ,  den 10. september 2010.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Ricketts, Taylor H., Eric Dinerstein, David M. Olson, Colby J. Loucks, et al. (1999). *Terrestrial Ecoregions of North America: a Conservation Assessment.* Island Press, Washington DC.



## Bakgrunnsstoff
* Mexican Plateau, Mexico City Region . Image Science and Analysis Laboratory, NASA-Johnson Space Center. 18 Mar. 2005. *Earth from Space - Image Information*.
Gunn Olsen

**Gunn Olsen** () var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho var vararepresentant til Stortinget i perioden 1993&ndash;1997, og sat som fast stortingsrepresentant frå Telemark frå 1997. Olsen vart attvald i 2009, men tidleg i perioden måtte ho trekkje seg fordi ho var vorten alvorleg sjuk. Ho døydde av kreft 61 år gamal i 2013.

Gunn Olsen gjekk ut av Kragerø Handelsskole i 1969, og arbeidde deretter som kontorfullmektig i 21 år, fram til 1990. Ho hadde styreverv i mellom anna Kragerø Elektrisitetsverk og Sannidal og Skåtøy Sparebank. Olsen hadde ei lang lokalpolitisk forankring, ho var medlem av fylkestinget frå 1983 og var fylkesvaraordførar i Telemark i åra 1990&ndash;1995.

## Stortingskomitear
*2009&ndash;2013 medlem i Familie- og kulturkomiteen.
*2005&ndash;2009 medlem i Helse- og omsorgskomiteen.
*2005&ndash;2009 medlem i Valkomiteen.
*2005&ndash;2009 medlem i Fullmaktskomiteen.
*2001&ndash;2005 medlem i Sosialkomiteen.
*1997&ndash;2001 medlem i Samferdselskomiteen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gunn Olsen|Gunn Olsen]]» frå ,  den 10. september 2010.*  


## Bakgrunnsstoff
* Stortinget.no - Biografi
Sigvald Oppebøen Hansen

**Sigvald Oppebøen Hansen** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Telemark i 1993. Ved stortingsvalet 2009 vart han vald på nytt for fjerde gong.

Oppebøen Hansen har gjennomgått handelsskole og Postskolen, og arbeidde i Posten frå 1969 til 1993. Han var i åra 1979–83 medlem av utval og kommunestyre i Nissedal, og leiar av helse- og sosialutvalet i kommunen. Vidare sat han i Telemark fylkesting frå 1983 til 1993, då han vart vald inn på Stortinget fyrste gong.

## Stortingets presidentskap
* 1997&ndash;2001 - varasekretær i Odelstinget.
* 2001&ndash;2005 - sekretær i Odelstinget.
* 2005&ndash;2009 - første varapresident i Odelstinget.

## Stortingskomitear
* 1993&ndash;1997 - medlem i Kontroll- og konstitusjonskomiteen.
* 1993&ndash;1997 - varamedlem i Valkomiteen.* 2005&ndash;2009 - medlem i Næringskomiteen.* 1997&ndash;2001 varamedlem i Den utvida utanrikskomiteen.
* 1997&ndash;2001 - medlem i Valkomiteen.
* 2001&ndash;2005 - medlem i Kommunalkomiteen.
* 2001&ndash;2005 -  medlem i Valkomiteen.
* 2001&ndash;2005 -  medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen.
* 2009&ndash;2013 - medlem i Justiskomiteen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigvald Oppebøen Hansen|Sigvald Oppebøen Hansen]]» frå ,  den 10. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Stortinget.no - Biografi
National Weather Service

**National Weather Service** (**NWS**) er ein av dei seks vitskaplege direktorata i den amerikanske etaten National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA). NWS har til oppgåve å skaffe meteorologiske, hydrologiske og klimatiske utrekningar og åtvaringar for USA og områda til landet og tilstøytande havområde for å verne liv og eigedom og fremje den nasjonale økonomien.

Dette blir oppnådd gjennom eit nettverk av nasjonale og regionale senter, og over 120 lokale vêrvarslingskontorer. Sidan NWS er eit offentleg direktorat, er dei fleste tenestene gratis tilgjengeleg.

## Organisasjon
* National Weather Service
**Chief Information Officer
***National Centers for Environmental Prediction (NCEP)
****Aviation Weather Center
*****21 Center Weather Service Units
****Climate Prediction Center
****Environmental Modeling Center
****Hydrometeorological Prediction Center
****Ocean Prediction Center
****NCEP Central Operations
****Space Environment Center
****Storm Prediction Center
****Tropical Prediction Center
*****National Hurricane Center
*****Tropical Analysis and Forecast Branch
*****Technical Support Branch
**Chief Financial Officer
**Operational Systems
**Hydrologic Development
**Science and Technology
***Programs and Plans
***Meteorological Development Laboratory
**Climate, Water and Weather Services
***122 Vêrvarslingskontor 
***6 regionale klimasenter
***13 elvevarslingssenter

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Geir Bekkevold

**Geir Jørgen Bekkevold** () er ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Han vart vald inn på Stortinget frå Telemark i 2009. Han er utdanna teolog frå Det teologiske Menighetsfakultet, og arbeidde som prest i Skien da han vart vald inn på Stortinget på eit utjamningsmandat.

## Stortingskomitear
* 2009&ndash;2013: Medlem av Kommunal- og forvaltingskomiteen

## Kjelder

* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Geir Bekkevold|Geir Bekkevold]]» frå ,  den 10. september 2010.*
Irene Lange Nordahl

**Irene Lange Nordahl** () er ein norsk politikar frå Senterpartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Troms i 2009.

## Stortingskomitear
* 2009&ndash;2013: Medlem av Næringskomiteen

## Bakgrunnsstoff
* Biografi frå stortinget.no
Harald T. Nesvik

**Harald Tom Nesvik** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han har sete på Stortinget for Møre og Romsdal sidan 1997. Den 13. august 2018 vart han utnemnd til fiskeriminister i regjeringa Solberg.

## Bakgrunn
Frå Ålesund VGS har han grunnkurs frå kontorlinja 1982–1983, VKI frå rekneskapslinja 1983–1984, og VKII frå EDB-linja 1984–1985. Nesvik har teke eksportmarknadsføring for fiskeri ved Møre og Romsdals fiskeritekniske høgskole 1991–1993.

Nesvik har arbeidd som instruktør ved Parken helsestudio 1988–1990, dørvakt i Activ vaktselskap 1988–1995, og som seljar ved Moa Elektromarked frå 1995 (permisjon frå 1997).

## Politikk
Nesvik vart utnemnd til fylkesmann i Møre og Romsdal med tiltreding i 2019, men valde å seia frå seg embetet. Han gjekk heller til ei stilling som sjef for informasjon og samfunnskontakt i brønnbåtreiarlaget Sølvtrans i Ålesund. Denne stillinga sa han opp då han fekk spørsmål om å verta fiskeriminister.

### Stortingskomitear
*1997&ndash;2001: Medlem i Sosialkomiteen
*1997&ndash;2001: Varamedlem i Valkomiteen
*2001&ndash;2005: Medlem i Sosialkomiteen
*2001&ndash;2005: Medlem i Valkomiteen
*2005&ndash;2009: Leiar i Helse- og omsorgskomiteen
*2005&ndash;2009: Varamedlem i Valkomiteen
*2009&ndash;2013: Medlem i Næringskomiteen
*2009&ndash;2013: Varamedlem i Valkomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harald T. Nesvik|Harald T. Nesvik]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*Biografi ved Stortinget.no
Elisabeth Røbekk Nørve

**Elisabeth Røbekk Nørve** () er ein norsk politikar frå Høgre. Frå 1997 til 2001 var ho vararepresentant til Stortinget frå Møre og Romsdal. Ho vart vald inn på Stortinget for perioden 2001–2005. I perioden 2005–2009 var ho 1. vararepresentant, og møtte fast på Stortinget frå 3. desember 2007 for den avdøde stortingsrepresentanten Petter Løvik. I 2009 vart Nørve på nytt vald inn på eige mandat.

Nørve har teke Handelsskole redusert fagkrets ved Latinskolen Ålesund, Reiselivskole NKI, Folkeuniversitetet og Interiørkonsulent NKI, Folkeuniversitetet. Nørve har ein lang og variert yrkespraksis innan ulike serviceyrke, frå hushjelp i åra 1965-1966 til butikkansvarleg og sjølvstendig næringsdrivande. I tillegg har ho vore rådgjevar for Møre og Romsdal NHO.

Nørve gjekk av som 1. nestleiar i Møre og Romsdal Høgre den 8. mars 2009, eit verv ho hadde hatt sidan 2004. I perioden frå oktober 2007 til 9. mars 2008 var ho fungerande leiar i fylkesforeininga.

## Stortingskomitear
*2001-2005 medlem av Sosialkomiteen
*2001-2005 medlem av Fullmaktskomiteen
*2001-2005 varamedlem av Valkomiteen
*2007-2009 medlem av Næringskomiteen
*2009-2013 medlem av Næringskomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elisabeth Røbekk Nørve|Elisabeth Røbekk Nørve]]» frå ,  den 10. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
*Høyre - Biografi
Oskar Grimstad

**Oskar Jarle Grimstad** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Han har sete på Stortinget for Møre og Romsdal sidan 2009, og har tidlegare vore 4. vararepresentant 1997–2001 og 2005–2009. Grimstad sat i sentralstyret til Framstegspartiet 1999–2009, og er talsmann for vasskraft og fornybar energi. Han har også vore medlem av Hareid kommunestyre og gruppeleiar i Møre og Romsdal fylkesting. Grimstad har yrkesbakgrunn frå næringslivet.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Energi- og miljøkomiteen
*2009–2013 medlem i Valkomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oskar Grimstad|Oskar Grimstad]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Oskar Grimstad hos Stortinget
Jenny Klinge

**Jenny Klinge** () er ein norsk politikar frå Senterpartiet. Ho har vore stortingsrepresentant for Møre og Romsdal sidan 2008, først som fast møtande vara og frå 2009 på fast plass.

## Politisk virke
I Surnadal var Klinge kommunestyre- og formannskapsmedlem 1999–2007, varaordførar 2003–2007, medlem i kulturstyret 1999–2003, og leiar i ungdomsrådet 1999–2003. Ho var medlem av Møre og Romsdal fylkesting 2003–2007, og i kraft av dette medlem av fylkeskulturutvalet og fylkesrådet for funksjonshemma. Leiar i Surnadal Senterparti 2002–2004.

Klinge møtte fast på Stortinget som vararepresentant for Eli Sollied Øveraas frå november 2006 til juli 2007, og frå april 2008 til september 2009. Klinge var då medlem i Stortingets transport- og kommunikasjonskomité, og var ein av saksordførarane for Nasjonal transportplan. I inneverande stortingsperiode er ho justispolitisk talsperson for Senterpartiet og medlem i Stortingets justiskomité.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Justiskomiteen
*2007–2009 medlem i Transport- og kommunikasjonskomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jenny Klinge|Jenny Klinge]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Jenny Klinge hos NRK
Tucson

**Tucson** (uttale ) er den nest største byen i delstaten Arizona i USA. Han er òg sete for Pima-fylket («county»).

## Geografi
Byen har eit areal på 505,3 km², og ligg 728 meter over havet. Han er omgjeve av fem fjellkjeder – Santa Catalina-fjella og Tortolita-fjella i nord, Santa Rita-fjella i sør, Rincon-fjella i aust og Tucson-fjella i vest. Byen ligg langs Santa Cruz-elva, eit elveleie som er tørt mesteparten av året, men som det tidvis strøymer vatn gjennom i kortare periodar under monsunen.

Tucson ligg langs motorvegen I-10 som går til Phoenix og Los Angeles i nordvest, og til El Paso og Jacksonville i aust. Motorvegen I-19 startar i Tucson og går ned til Nogales ved grensa til Mexico.

## Historie

Tucson vart truleg først vitja av paleo-indianarane, som kom dit for rundt 12&nbsp;000 år sidan. Nyare arkeologiske utgravingar ved Santa Cruz-elva har funne ein landsby som er 4&nbsp;000 år gammal. Frå rundt 1200 f.kr til 50 e.kr dreiv dei lokale innbyggjarane med jordbruk. Dei hadde omfattande vatningsanlegg, og planta mais, bønner og andre vekstar. I tillegg sanka dei lokale vekstar og drev med jakt. Hohokam-indianarane budde i området rundt 600–1450 e.kr

Jesuittmisjonæren Eusebio Francisco Kino kom til dalen i 1692 og stifta misjonsstasjonen San Xavier del Bac i 1700. Den spanske krona etablerte eit fort i området i 1775, og byen vart kalla «Tucson». Tucson vart ein del av Mexico etter at Mexico vann sjølvstende frå Spania i 1821. Etter Gadsden-kjøpet i 1853 vart Tucson ein del av USA. Frå august 1861 til midten av 1862 var Tucson hovudstaden for The Confederate Territory of Arizona. Fram til 1863 var Tucson og resten av Arizona ein del av New Mexico Territory. Frå 1867 til 1889 var Tucson igjen hovudstad, og då for Arizona Territory.

University of Arizona som ligg i Tucson vart stifta i 1885.

I 1900 budde det 7&nbsp;531 menneske i Tucson. Folkesetnaden auka gradvis til 13&nbsp;913 i 1910, 20&nbsp;292 i 1920, og 36&nbsp;818 i 1940.

## Klima
Tucson har i hovudsak to årstider, sommar og vinter. Sommaren i Tucson varar typisk frå mai til oktober. Tucson har òg monsun som vanlegvis startar i byrjinga av juli og varar i omtrent åtte veker. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tucson|Tucson]]» frå ,  den 10. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Rigmor Andersen Eide

**Rigmor Andersen Eide** () er ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Ho har sete på Stortinget for Møre og Romsdal sidan 2009. Før dette var ho 2. vararepresentant sidan stortingsvalet 2001, og møtte på Stortinget i lengre tid. Eide har hatt ei rekkje lokalpolitiske verv i Ålesund og Møre og Romsdal, og var gruppeleiar i Møre og Romsdal fylkesting 2007–2009. Ho har bakgrunn som dagleg leiar i Maritimt Forum Nordvest.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Næringskomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rigmor Andersen Eide|Rigmor Andersen Eide]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Rigmor Andersen Eide hos Stortinget
Mette Hanekamhaug

**Mette Hanekamhaug** () er ein norsk politikar frå Framstegspartiet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Møre og Romsdal i 2009, og er dermed Stortingets yngste 
representant. Ho er medlem i Stortingets kyrkje-, utdannings- og forskingskomité.

Hanekamhaug gjekk først medier og kommunikasjon ved Romsdal VGS. Ho er seinare utdanna marknadsøkonom og innan PR og kommunikasjonsleiing frå Handelshøgskolen BI. I tillegg har ho ex.phil., ex.fac. og kurs i tverrkulturell kommunikasjon frå Høgskolen i Telemark. Hanekamhaug var prosjektmedarbeidar i *d:mo* i 2003, butikkmedarbeidar i *Til Bords* 2004–2006, og medarbeidar i *JCP eventbyrå* 2008–2009.

Ho var formann i Molde FpU 2003–2005. Studieleiar i Møre og Romsdal FpU 2004–2005, politisk nestformann 2005–2006, og formann i 2006. Hospitant i stortingsgruppa til Framstegspartiet 2007–2008. Medlem av Møre og Romsdal fylkesting og varamedlem av Molde kommunestyre frå 2007 til innvalet på Stortinget.

21. september 2009, under finteljinga av stemmene frå stortingsvalet, vart det meldt at Hanekamhaug likevel ikkje hadde fått plass på Stortinget, men at Møre og Romsdals utjamningsmandat heller gjekk til Torgeir Dahl (H). Om lag ein time seinare viste dette seg å vere ein reknefeil frå Telemark som hadde gjort utslaget, og Hanekamhaug var dermed inne på Stortinget att.

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mette Hanekamhaug|Mette Hanekamhaug]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
*** oppgav desse kjeldene: *

## Bakgrunnsstoff
*Mette Hanekamhaug hos Stortinget
Leidnerflaske

Ei **leidenflaske** er eit apparat som «lagrar» statisk elektrisitet mellom to elektrodar på innsida og utsida av flaska. Apparatet vart funne opp av både den tyske presten Ewald Georg von Kleist den 11. oktober 1744 og av den nederlandske vitskapsmannen Pieter van Musschenbroek frå Leiden (Leyden) i 1745–1746, uavhengig av kvarandre. Oppfinninga vart kalla opp etter byen. Dette var den opphavleg utgåva av ein kondensator. Leidenflaska vart nytta til å utføre mange tidlege eksperiment innan elektrisitet, og oppdaginga var særs viktig for det vidare studiet av fagfeltet. Tidlegare måtte forskarar nytte store kondensatorar for å lagre ladning. Leidenflaska var eit langt meir kompakt alternativ. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 10. september 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Tarjei Westby

**Tarjei Westby** () er ein norsk skodespelar frå Nesoddtangen i Akershus. Han er kjend frå rolla som *Georg Anker-Hansen Jr.* i TV 2-dramaserien Hotel Cæsar. Han har hatt rolla sidan mai 2009.

Westby har tidlegare spelt i diverse kort- og novellefilmar, og var også med i TV Norge sin realityserie *Grease*.
Jonsokkoll

**Jonsokkoll** er ei fleirårig plante i lepeblomsterfamilien. Arten har utbreiing ligg innanfor Europa.
Planta vert kring 10 cm høg, og har kortskafta rosettblad og tettblada stengel som ein firkanta pyramide. Alle støtteblad er lengre enn blomstrane. Jonsokkoll er oftast ullhåra, men stundom snau. Han blomstrar kring juni månad i bakkar og skogkantar. 

Jonsokkoll er heimleg og finst i Noreg nord til Finnmark. På Hardangervidda er han funnen opp til 1390 m.

## Kjelder




----

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Blåsuga|Blåsuga]]» frå ,  den 10. september 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Skyvedekke

**Skyvedekke** eller **skyveforkasting** er ei stor plate- eller kileforma bergmasse som er vorten forflytta (overskyvd) langs ei tilnærma horisontal eller nesten horisontal forskyvingsflate. Dette kan medføre at han blir liggande oppå yngre bergartar. 

I Noreg finst det store skyvedekke i Den kaledonske fjellkjeda, og til dømes er Jotundekket ei meir enn 10 km tjukk skive av prekambriske djupbergartar som er skyvd fleire hundre kilometer og no ligg oppå yngre sandstein, skifer og fyllitt. 

## Kjelder
Skyveflak

Eit **skyveflak**, **dekkeflak** eller berre **flak**, eller **nappe**, er ein mindre del av eit større skyvedekke i ei fjellkjede. Skyveflaka er delar av bergrunnen som er flytta oppover og utover langs underordna rørslesoner (skyveforkastingar) innanfor det større dekket. 

Dei vert ofte kartlagde regionalt og får ofte formelle namn etter ein karakteristisk geografisk lokalitet. På same måte som med skyvedekke kan flaka verte erodert ned slik at berre restane av dei stikk opp som isolerte klipper. Erosjonen kan òg grave ut «hol» i dekkeflaket, slik at underliggande berggrunn, som til dømes djupareliggande flak eller berggrunnen som opphavleg var der, kjem fram som eit tektonisk vindauge. 

## Kjelder
Steinar Foslie

**Steinar Foslie** () var ein norsk geolog, frå 1916 og fram til han døydde var han statsgeolog. Mikael Foslie var far hans. 

Foslie vart bergkandidat frå Universitetet i Oslo i 1909. Åra 1912-13 studerte han gruvedrift i Sverige, Tyskland, Austerrike og Ungarn. I 1917 var han på ei granskingsferd i Sibir. Seinare studerte han malmgeologi i Spania og Canada, og vart ein meisterleg malmgeolog. Mellom hans viktigaste verk er *Syd-Norges gruber og malmforekomster* frå 1925, *Norges svovelforekomster* (1926), *Melkedalens grube i Ofoten* (1946), samt *Håfjellsmulden og dens sedimentære jern- og manganmalmer* frå 1949.

Han kartla store område geologisk, særleg i Nord-Noreg og i Grongfeltet. I 1941 gav han ut kartlegginga over Tysfjord, året etter over Hellemobotn og Linnajavre. 

## Kjelder
**[[Norsk Allkunnebok]]*. IV, bandet. 1953
*
Steinar Skjeseth

**Steinar Skjeseth** () var ein norsk geolog. 

Skjeseth vart statsgeolog i Noregs geologiske undersøkingar i 1950, og frå 1963 vart han professor ved Noregs landbrukshøgskule. I 1980 vart han tilknytt Institutt for georessurs- og forurensningsforskning (seinare Jordforsk). 

Han oppretta det første vassboringsregisteret i landet og skreiv mange populær artiklar og bøker om geologien og grunnvasstilhøva i landet. *Norge blir til* var ei bok som kom ut i store opplag. Han var òg ein populær foredragshaldar og i 1989 fekk han Landbruksdepartementets populærvitskapleg pris og i 1990 Kongens fortenestmedalje i gull for informasjonsarbeidet sitt innan geologien.

## Kjelder
Solblom

**Solblom** er ei urt i korgplantefamilien. Arten si utbreiing ligg innanfor Europa.
Planta vert kring 40 cm høg, og har smalt eggforma blad. Stengel og blad korthåra. Seks cm brei korg med kjertelhåra dekkblad. Blomstrar kring juni månad i eng- og lyngmark. 

## Utbreiing i Noreg
Solblom veks vilt i Noreg nord til Romsdal og Sør-Trøndelag, og han er knytt til gammal kulturmark. Solblomen trivst best på ugjødsla slåtteenge og beitemark, eventulet i glissen skog, med svakt sur jord. Arealet av kulturmark knytt til utmarksslåttar og skogsbeite har gått kraftig attende dei siste femti–seksti åra, og solblomen har gått kraftig attende i utbreiing. Han vart karakterisert som sterkt truga på Norsk raudliste for artar 2021.

## Økologi
Med solblomen følgjer den vesle sommarfuglen solblomengmøll. Han er utelukkande knytt til solblom, og kan følgjeleg leve berre der det veks solblom.

## Bruk

Solblom inneheld eterisk olje og har vore brukt som medisinplante. Spritekstrakt av planten har vore bruka på kroniske katarrar, mot muskelsmerter og på sår. Medisinen må brukast med varsemd, på opne så kan han gi verk. Planten skal også ha vore bruka mot kolikk (trommesjyke, fylla) hos kyr. 

Planten har mange dialektnamn, mange av dei har bakgrunn i tradisjonell bruk av planten. Ove Arbo Høegh nemner lokale namn som slåttmann, slåtteblom, nyseblomst, hestafivel, sankthansblom, rosseblom, stokksvæve, tobaksrose, tobaksoleie, snusblad, ølkong og fyllegras.

## Kjelder
* Svensk Wikipedia.
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
* Skog og Landskap om solblom 
* Hans Børli-selskapet
Tellef Dahll

**Tellef Dahll** () var ein  norsk geolog. 

Han tok cand.min. i 1846 i Christiania og vart i 1850 bestyrar av Neskilens jerngruver ved Arendal. I 1861 vart han geschworner i vestre sønnafjelske distrikt og i 1872 bergmeister på same stad. Etter at Noregs geologiske undersøkingar vart skipa i 1858, leia han saman med Theodor Kjerulf den geologiske kartlegginga av Noreg. Først arbeidde han på Sørlandet og seinare i Nord-Noreg. Han oppdaga mellom anna apatittførekomstane i Bamble, gullet i Finnmark, kolet på Andøya og nikkelførekomstane på Senja. 

Han gav ut mange geologiske kart og vitskaplege arbeid. Han representerte Bratsberg amt på Stortinget i 1865-1866.

## Verk
* *Mineralogiske Iagttagelser omkring Arendal og Kragerø* (sm.m. David Forbes), i NMfN 8, 1855, s. 213–229
* *Profile durch die Gegend von Skien, Porsgrund und Langesund*, i NMfN 9, 1856, s. 306–333
* *Om Tellemarkens Geologie*, i NMfN 11, 1861, s. 137–172
* *Om Kongsbergs Ertsdistrikt* (sm.m. Th. Kjerulf), i NMfN 11, 1861, s. 173–207
* *Om Jernertsenes Forekomst ved Arendal, Næs og Kragerø* (sm.m. Th. Kjerulf), 1861
* *Geologisk Kart over det søndenfjeldske Norge omfattende Christiania, Hamar og Christiansands Stifter* (sm.m. Th. Kjerulf), 1866
* *Geologisk Kart over Det nordlige Norge*, 1879

## Kjelder
Alamo-nedslaget

**Alamo-nedslaget** eller **The Alamo Impact** er eit nedslagskrater i Nevada i USA. Krateret oppstod då ein komet trefte det som då var eit gruntvassområde på kontinentalsokkelen for om lag 367 millionar år sidan. Nedslaget førte til ein tsunami på opp mot 300 meters høgd. Krateret som oppstod på havbotn hadde ein diameter på 50-80 km, og ein trur at kometen må ha hatt ein diameter på minst 1 km. 

Nedslaget er eit av dei mest tydelege som finst på jorda i dag, og dermed eit av dei mest nøyaktig daterte nedslagshendingane. Det skjedde i alderen frasnium i devontida, for om lag 367 millionar år sidan. Sjølv om omfanget av nedslaget er tydeleg nok, veit ikkje nøyaktig kvar nedslaget var, eller den nøyaktige diameteren til krateret. 

Nedslaget er kalla opp etter byen Alamo i nærleiken av nedslagskrateret. 

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Alamo bolide impact|Alamo bolide impact]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 
*
Thorolf Vogt

**Thorolf Vogt** () var ein norsk geolog og son av Johan Herman Lie Vogt. 

Han var professor i mineralogi og geologi ved NTH frå 1929 til 1958. Han arbeidde særleg innan malmgeologi og geologien til fjellkjedene i Noreg. Han deltok og leia vitskaplege ekspedisjonar til Svalbard og Grønland.

## Kjelder
*
Thomas Barth

**Thomas «Tom» Fredrik Weiby Barth** () var ein norsk mineralog, krystallograf, petrograf og geolog. Han var far til Fredrik Barth. 

Han tok doktorgraden i 1927 og arbeidde ved Universitetet i Leipzig frå 1927 til 1929, då han flytta til Geophysical Laboratory i Washington D.C.. Her var han fram til 1936. Frå 1937 til 1946 var han professor ved Universitetet i Oslo, og frå 1946 til 1949 professor i geokjemi ved University of Chicago. Han flytte då heim att og vart bestyrar ved Mineralogisk-geologisk museum i Oslo, fram til 1966. 

Barth var ein internasjonalt særs engasjert forskar med særleg interesse for korleis bergartar oppstår. Han gjekk inn for granittiseringsteorien og utarbeida ein metode for bruk av feltspata til å avgjere kva temperatur bergartane oppstod under. Læreboka hans *Theoretical Petrology* (1952), vart omsett til mange språk og nytta over heile verda. 

Det står ein byste av professor Barth i Mineralogisk-geologisk museum i Oslo, utført av bilethoggaren Arne Durban. 

## Verk
* *Die Pegmatitgänge der kaledonischen Intrusivgesteine im Seiland-Gebiete* (doktoravhandling), DNVA Avh. I 1927 nr. 8, 1927
* *Kalk- und Skarngesteine im Urgebirge bei Kristiansand, i Neues Jahrbuch für Mineralogie* B.B. 57A, 1928, s. 1069–1108
* *Die Entstehung der Gesteine. Ein Lehrbuch der Petrogenese* (saman med C. W. Correns og P. Eskola), Berlin 1939 (opptrykk 1970)
* *Island*, 1941
* *Volcanic geology. Hot springs and Geysirs of Iceland*, Washington D.C. 1950
* *Theoretical Petrology. A textbook on the origin and the evolutiuon of rocks*, New York 1952 (2. utg. 1962)
* *Feldspars*, London 1969

## Kjelder
Trysilmeteoritten

**Trysilmeteoritten** er ein steinmeteoritt som fall ned i Trysil morgonen den 21. juni 1927. Det var mogeleg å sjå meteoritten som ei eldkule med ein brei, flammande hale og røykstripe etter seg frå Hvaler i ytre Oslofjorden til Trysil. Lyset var så kraftig at det overgjekk sola. 

Seinare vart det funnen ein meteoritt litt sør for garden Barflo i Drevdalen. Meteoritten hadde trengt 16 cm ned i lyngtorva og brote sunt mot ein stein og vorte kasta opp att. Trysilmeteoritten består i dag av to større stykke og ein mindre bit. 

Meteoritten er klassifisert som ein olivin-hypersthenchondritt  og den opphavlege vekta var om lag 640 gram. I dag er det største stykket utstilt ved Geologisk museum i Oslo.

## Kjelder
Variasjonsdiagram i geologi

Eit **variasjonsdiagram** er eit diagram som syner den kjemiske variasjonen i ein magmatisk bergartsserie. Ein kan skape diagrammet ved til dømes å plotte veksprosent av eit oksid av eit hovudgrunnstoff (til dømes Na2O, CaO, Al2O3) mot vektprosent av silika (SiO2). Ein nyttar slike diagram til å syne genetiske slektskap mellom bergartane og greie ut om eventuelle prosessar som har påverka bergartsserien. 

## Kjelder
*
Varmekjelde

**Varmekjelder** er stader der varmt grunnvatn kjem opp av bakken. Vatnet vert til dømes varma opp av vulkansk aktivitet. Om vatnet vert så varmt at det kokar vert det kalla ein geysir.

Dei fleste varmekjeldene finst i Yellowstone nasjonalpark i USA, som har 62 % av alle varmekjeldene i verda. Det finst òg mange varmekjelder på Island, men ein finn dei elles generelt over heile verda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Varmekilde|Varmekilde]]» frå ,  den 10. september 2010.*
Tore Gjelsvik

**Tore Gjelsvik** () var ein norsk geolog, forskar og direktør for Norsk Polarinstitutt. Under andre verdskrigen spelte han ei sentral rolle i den norske motstandsrørsla.

## Biografi
Gjelsvik var utdanna cand.real ved Universitetet i Oslo. Han vart dr.philos i 1953.

Under den tyske invasjonen av Noreg i 1940 deltok han i kampane i Østfold. Gjelsvik var blant dei første som byrja å organisere motstandsgrupper. I oktober 1940 organiserte han sambandet mellom den første større motstandsgruppa, R-gruppa i Oslo, og kontaktane til denne landet rundt. Han vart sentral i Sivorg, og hadde kontaktar med Milorg og XU. I 1943 vart han medlem av Koordiasjonskomiteen (KK) og etterkvart leiar for sekretariatet. Under den tyske opprullinga av motstandsorganisasjonane i 1944 arbeidde han med å sikre og gjenopprette kontaktnettverka. Han var sentral i kampen mot Arbeidstenesta, der han var pådrivar for ein meir aktiv innsats frå motstandsrørsla og vann gehør for dette. Hausten 1944 var han ein av berre fire gjenverande medlemmar av KK. I januar 1945 vart han nesten teken av Statspolitiet, men klarte å flykte over grensa til Sverige med skotsår i skuldra. Han var kort tid etter tilbake i Noreg, og deltok saman med Alf Sanengen frå KK i [[Hjemmefrontens Ledelse]]. Etterkvart leia han òg sekreteriatet her.

Gjelsvik arbeidde som geologisk konsulent 1945–52 og statsgeolog 1952–59. I denne perioden arbeidde han òg for SN. Frå 1960 til han vart pensjonert i 1983 var han direktør for Norsk Polarinstitutt. Han hadde ei sentral rolle i oppbygginga av Norges Hjemmefrontmuseum, og sat i museet sitt råd frå 1962 til staten overtok drifta i 1995.

## Bibliografi
**Oversikt over bergartene i Sunnmøre og tilgrensende deler av Nordfjord* &ndash; (1951)
**Metamorphosed dolerites in the gneiss area of Sunnmøre on the west coast of Southern Norway* &ndash; (1952)
**The differentiation and metamorphism of the west Norwegian dolerites* &ndash; (1960)
**Utforskningen av kontinentalsokkelen i Barentshavet - fra Fridtjof Nansens tid til i dag* &ndash; (1976)
**Hjemmefronten* &ndash; motstandsarbeidets historie (1977)
**Fram over Polhavet* &ndash; (1993)
**Snart kommer vår dag* &ndash; erindringer fra krigsårene (1999)

## Verv
*1965–1983 – Medlem av Det interdepartementale Polarutvalg
*1972–1983 – Medlem av Polarrådet
*1963–1964 – Formann i Norsk Geologisk Samskipnad
*1962–1965 – Formann i Det norske geografiske selskap
*1962–1973 – Formann i rådet til Norsk Hjemmefrontmuseum
*1974–2006 – Medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi
*1985–1997 – Formann i Framkomiteen

## Utmerkingar
*Riddar 1. klasse av St. Olavs Orden (1975)
*Kommandør av St. Olavs Orden (1984)

Gjelsvik mottok òg fleire utanlandske ordenar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tore Gjelsvik|Tore Gjelsvik]]» frå ,  den 10. september 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Norsk Krigsleksikon om Tore Gjelsvik
Tynnslip

Eit **tynnslip** er eit tynt, om lag 0,03 mm tjukt, snitt av ein bergart eller eit mineral, som er montert på eit objektglas med eller utan dekkglas over. Når laget ikkje er tjukkare enn dette er dei fleste bergartsdannande mineral gjennomsitkige, slik at det er mogeleg å bestemme minerala ut frå dei optiske eigenskapane deira ved hjelp av eit polarisasjonsmikroskop. I tillegg kan ein studere tekstur og mineralorientering. 

## Kjelder
Sousse

**Sousse** (arabisk **سوسة** **Susa**), 140 km sør for hovudstaden Tunis, ligg på Tunisia sin austkyst, og er det viktigaste knutepunktet i Tunisia for landtransport. Økonomien i byen er basert på transportutstyr, matvarer, olivenolje, tekstilar og turisme. 

Byen har rundt 220&nbsp;000 innbyggjarar (2005) og provinsen Sousse har 546&nbsp;413 innbyggjarar (2004).

Medinaen i Sousse er ein uvanleg godt bevart gamal bydel, som blei verdsarvområde i 1988. Ein medina er ein bydel med tett murbebyggelse. Slike bydelar finst i fleire nordafrikanske land, som regel bygde under den muslimske ekspansjonen på 800-talet.

Medinaen i Sousse blei bygd under Aghlabiddynastiet, som herska i eit område som delvis tilsvarar det noverande Tunisia mellom 800 og 909. Byen var del av eit forsvarssystem langs middelshavskysten, og har framleis intakt ein kasbah, ein stormoské, vollar, ein *Bu Ftata moské* og medinaen.

## Kjelder
Marimjelleslekta

**Marimjelleslekta** (*Melampyrum*) er ei biologisk slekt i snylterotfamilien med cirka 20 artar. Dei finst i den nordlege tempererte sonen.

Desse artane veks vilt i Noreg:
* Stormarimjelle (*M. pratense*), livskraftig (LC)
* Småmarimjelle (*M. sylvaticum*), livskraftig (LC)
* Blåmarimjelle (*M. nemorosum*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2018
* Kammarimjelle (*M. cristata*), sterkt truga (EN) i Raudlista 2021

I Sverige og Danmark finn vi òg:
* Åkermarimjelle (*M. arvense*)

## Kjelder




----
*Svensk Wikipedia.
Axel Thallaug

**Axel Andreas Thallaug** () var ein norsk jurist og Høgre-politikar frå Lillehammer. Far hans var kjøpmann og brukseigar.

Thallaug vart student frå Lillehammer skole i 1884 og cand. jur. i 1889. Han var i 1890 fullmektig hos byfuten i Hamar og 1890-91 hos sorenskrivaren i Nord-Gudbrandsdal og 1891-94 hos sorenskrivaren i Sør-Gudbrandsdal. Frå 1894 var han overrettssakførar i Lillehammer.

Thallaug var medlem av bystyret i Lillehammer frå 1894, ordførar 1896-97, 1903-04 og 1912-22. Han var styreformann i Lillehammer bryggeri og brenneri, samt nestformann i De Sandvigske Samlinger. Elles var han oppteken av fredssaka, deltok i Paris-delegasjonen i 1904 og på fleire interparlamentariske konferansar i utlandet i åra før 1914.

Frå 1903 til 1918 var Thallaug stortingsrepresentant for Høgre. Han representerte den fyrste valperioden byane Hamar, Lillehammer og Gjøvik, ved seinare val representerte han i tillegg til dei tre mjøsbyane også Kongsvinger. Han var medlem av protokollkomiteen 1903-06, formann i 1906. Frå 1906 var han jamt medlem av Lagtinget, visepresident 1910-12. Elles stadig medlem av konstitusjonskomiteen frå 1906, nestformann frå 1909. I 1907 var han medlem av komiteen om reguleringa av Mjøsa, 1910-15 av valkomiteen. År 1906 var han medlem av Stortinget sin deputasjon ved kryninga av den nye kongen i Trondheim. I 1914 var han formann i Stortinget sin jubileumskomite i høve 100-årsfeiringa av den norske grunnlova.

Medlem av Nobelkomiteen frå mars 1931 til desember 1933.

Thallaug vart tildelt 7. juni-medaljen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Tore Nordtun

**Tore Nordtun** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget frå Rogaland i 1993. Han var ordførar i Stavanger frå 1990 til 1993. Ved stortingsvalet 2009 vart Nordtun vald for sin femte periode.

## Stortingskomitear
* 1993–97: medlem i finanskomiteen
* 1993–97: varamedlem i den utvida utanrikskomiteen
* 1997–2001: leiar i energi- og miljøkomiteen frå 23. mars 2000
* 1997–2001: medlem i den utvida utanrikskomiteen frå 22. mars 2000
* 1997–2001: medlem i finanskomiteen til 22. mars 2000
* 1997–2001: medlem i valkomiteen
* 2001–05: medlem i finanskomiteen
* 2005–09: andre nestleiar i energi- og miljøkomiteen
* 2005–09: varamedlem i valkomiteen
* 2009–: medlem av utanriks- og forsvarkomiteen

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi