open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kathrin Schmidt

**Kathrin Schmidt** () er ein tysk forfattar. 

## Liv og virke
Kathrin Schmidt blei fødd i Gotha, der ho budde dei fyrste barneåra. Frå 1964 budde ho i Waltershausen. Etter Abitur (vidaregåande skule) studerte ho psykologi frå 1976 til 1981 ved universitetet i Jena. Deretter var ho vitskapleg assistent ved universitetet i Leipzig.  Ho har vore barnepsykolog ved sjukehuset i Rüdersdorf, og ved barne- og ungdomsvernet i Berlin-Marzahn. 

Schmidt studerte litteraturvitskap frå 1986 til 1987 ved Johannes R. Becher-instituttet i Leipzig. Etter at muren fall arbeidde ho ved Runden Tisch i Aust-Berlin. Frå 1990 til 1991 var ho redaktør i kvinnetidsskriftet *Ypsilon*, og arbeidde til 1993 som vitskapleg medarbeidar i Berliner Institut für Vergleichende Sozialforschung. Sidan 1994 har ho arbeidet som frilansforfattar, og er medlem av PEN Tyskland.

Kathrin Schmidt byrja å skriva og offentleggjera lyrikk allereie som ung. Dikta hennar peiker seg ut med streng metrikk, kraftfullt sanseleg språk og ein hyppig bruk av ordspel. Romanane hennar er blitt samanlikna med verka til Günter Grass og Irmtraud Morgner.

Den største suksessen hennar til no er romanen *Du stirbst nicht*. Denne skildrar sjukdommen og rekonvalesensen til forfattaren Helene. Etter eit slaganfall må ho arbeida med den manglande kontrollen sin over kroppen, og læra seg språket på nytt. 

I 2009 vann Katrhin Schmidt Den tyske bokprisen for *Du stirbst nicht*.

## Verk i utval

;Diktsamlingar
* *Kathrin Schmidt.* *Poesiealbum (Lyrikreihe),* 179. Ausgabe. Berlin 1982.
* *Ein Engel fliegt durch die Tapetenfabrik*. Neues Leben, Berlin 1987, ISBN 3-355-00382-4.
* *Flußbild mit Engel*. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1995, ISBN 3-518-11931-1; Lyrikedition 2000, München 2000, ISBN 3-935284-14-4.
* *Go-In der Belladonnen*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2000, ISBN 3-462-02933-9.
* *Totentänze.* Mit Karl-Georg Hirsch. Leipzig 2001.
* *Blinde Bienen*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2010, ISBN 978-3-462-04193-4.
* *waschplatz der kühlen dinge.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2018, ISBN 978-3-462-31812-8.
* *sommerschaums ernte.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2020, ISBN 978-3-462-05390-6.

;Romanar
* *Die Gunnar-Lennefsen-Expedition.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 1998, ISBN 978-3-442-73583-9.
* *Koenigs Kinder.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2002, ISBN 3-462-03129-5.
* *Seebachs schwarze Katzen.* Kiepenheuer & Witsch, Köln 2005, ISBN 3-462-03612-2.
* *Du stirbst nicht*, Kiepenheuer & Witsch, Köln 2009, omsett til norsk av Ute Neumann, med tittelen *Du skal ikke dø, Gyldendal (2011)* ISBN 9788202326647
* *Du stirbst nicht*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2009, ISBN 978-3-462-04098-2.
* *Kapoks Schwestern*. Kiepenheuer & Witsch, Köln 2016, ISBN 978-3-462-04924-4.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kathrin Schmidt|Kathrin Schmidt]]» frå ,  den 2. oktober 2023.*
Gheorgheni

**Gheorgheni** (ungarsk *Gyergyószentmiklós*, tysk *Niklasmarkt*) er ein by i Harghita fylke i Romania.

## Busetnader

Gheorgheni er ein *[[municipiu]]* (større bykommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Gheorgheni|Gheorgheni]]» frå , den 2. oktober 2023.* 

### Referansar
Schwabmünchen

**Schwabmünchen** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Bayern i Tyskland, 24 km sørvest for Augsburg. Kommunen omfattar 55,5 km² og har eit folketal på knapt 15&nbsp;000.

Byen ligg 558 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwabmünchen|Schwabmünchen]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Königsbrunn

**Königsbrunn** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Bayern i Tyskland, om lag 10 km sør for Augsburg. Kommunen omfattar 18,4 km² og hyser på 28&nbsp;000 ibuarar.

Byen ligg 516 meter over havet og er i praksis ein forstad til Augsburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Königsbrunn|Königsbrunn]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nuku Hiva

**Nuku Hiva** er ei øy og ein kommune i Marquesasøyene i Fransk Polynesia. Folketeljinga i 2017 viste eit innbyggartal på 3 120. Administrasjonssetet  er Taiohae, der 2 183 av innbyggarane på øya held til.

Øya har ei flatevidd på 387 km². Ho er den største av Marquesasøyene og tilhøyrer den nordlege gruppa av øyar. Det høgaste punkt er fjellet Tekao på 1224 moh.

Flyplassen ligg på nordsida av øya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Nuku Hiva|Nuku Hiva]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*
Karianne Bråthen

**Karianne Berntine Bråthen** () er ein norsk politikar som var ordførar 2015-19 i Øksnes. Sidan 14. oktober 2021 møter ho på Stortinget som fyrste vararepresentant frå Nordland for Arbeidarpartiet.

Bråthen var medlem i Øksnes kommunestyre frå 2011. Perioden mellom 2015 og 2019 var ho ordførar, måtte deretter overlate ombodet til John Danielsen frå Senterpartiet.

Då Bjørnar Skjæran vart statsråd i Støre-regjeringa, rykte Bråthen inn på Stortinget. Ho er medlem i Næringskomitéen.

## Kjelder

*
Politikaren Frode Jacobsen

**Frode Jacobsen** () er ein politikar frå Oslo. Han er sidan 2021 fyrste vararepresentant for Arbeidarpartiet frå Oslo, har møtt fast sidan Jonas Gahr Støre vart vald til statsminister 14. oktober 2021.

## Karriere
Jacobsen arbeidde i unge år som journalist i Aktuelt Perspektiv, i A-pressen og i Arbeiderbladet. Frå 1993 var han sekretær for Oslo-byråden Gro Balas. Våren 1995 gjorde avisa VG det kjent at Jacobsen stod bak eit titals falske kurssøknader til Oslo kommune medan han var økonomiansvarleg for AUF i Oslo. Han var permittert eit halvt års tid, før han byrja att i si stilling som byrådssekretær. Nokre månader i 1997 var Jacobsen politisk rådgjevar for finansministeren, Jens Stoltenberg. Same hausten fekk han jobb som rådgjevar for Arbeidarpartiet si bystyregruppe i Oslo. Frå 1999 var Jacobsen sjølv bystyremedlem i Oslo, sat som leiar av kontrollutvalet til 2015. Etter kommunevalet 2015 var han gruppeleiar for bystyregruppa då Arbeidarpartiet danna byråd med Sosialistisk Venstreparti og Miljøpartiet dei Grøne.

På Stortinget er Jacobsen sidan juli 2023 nestleiar i Kontroll- og konstitusjonskomitéen, 2021–2023 var han medlem i Finanskomiteen.

## Kjelder

*
Aasiaat Museum

**Aasiaat Museum** (grønlandsk ) er eit museum i Aasiaat i Qeqertalik kommune på Grønland.

## Historie
Arbeidet med å oppretta museet tok til på slutten av 1960-talet, då det blei drøfta å omdanna huset til den tidlegare kvalfangstkapteinen Frederik Lynge til eit museum. I april 1977 blei museumskomiteen skipa. Museet blei til slutt opna den 3. desember 1978 på staden, som har nummeret B-404. Sommaren 1986 blei det rekruttert ein museumskurator, og museet blei kvalifisert til å motta finansiering frå Naalakkersuisut. I 2002 flytta museet til den noverande plasseringa si ved B-24. Det bygget hadde tidlegare husa kolonistyraren.

## Utstillingar
Museet har permanente utstillingar og mellombelse utstillingar. Utstillingane viser historiske gjenstandar frå Grønland.

Utstillinga omfattar:

* Inuittiske jaktreiskapar
* To umiaqar, ein av selskinn og den andre av duk
* Ei grønlandsk hundeslede
* Eit torvhus, som er ein modell av korleis grønlandske heimar såg ut på slutten av 1800-talet og byrjinga av 1900-talet
* Tradisjonelle klede som viser manns- og kvinneklede

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aasiaat Museum|Aasiaat Museum]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Grønlands Statistik

**Grønlands Statistikk** (grønlandsk ) er den sentrale statistiske organisasjonen på Grønland. Han arbeider under den grønlandske regjeringa, i samarbeid med finansministeriet. Organisasjonen har hovudkvarter i den grønlandske hovudtaden Nuuk. Han blei grunnlagd 19. juni 1989 av den grønlandske regjeringa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grønlands Statistik|Grønlands Statistik]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*
Bălan i Hargitha

**Bălan** (ungarsk *Balánbánya*, tysk *Kupferbergwerk*) er ein by i Harghita fylke i Romania, heilt omslutta av landkommunen Sândominic.

## Busetnader

Bălan er ein *[[oraș]]* (mindre bykommune) med den eine busetnaden:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Bălan|Bălan]]» frå , den 3. oktober 2023.* 

### Referansar
Bălan

**Bălan** er namnet på fleire stader i Romania:
* Bălan i Hargitha, mindre bykommune (*oraș*) i Hargitha fylke
* Bălan i Sălaj, landkommune (*comună*) i Sălaj fylke
Ditrău

**Ditrău** (ungarsk *Ditró* eller *Gyergyóditró*) er ein kommune i Harghita fylke i Romania.

## Busetnader

Ditrău er ein *[[comună]]* (landkommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Comuna Ditrău, Harghita|Comuna Ditrău, Harghita]]» frå , den 3. oktober 2023.* 

### Referansar
Remetea

**Remetea** er namnet på fleire stader i Romania:
* Remetea i Bihor, landkommune (*comună*) i Bihor fylke
* Remetea i Harghita, landkommune (*comună*) i Harghita fylke
* Remetea i Târgu Mureș, busetnad i bykommunen (*municipiu*) Târgu Mureș i Mureș fylke
Suseni

**Suseni** er namnet på fleire stader i Romania:
* Suseni i Argeș, landkommune (*comună*) i Argeș fylke
* Suseni i Bolintin-Vale, busetnad i landkommunen (*comună*) Bolintin-Vale i Giurgiu fylke
* Suseni i Hargitha, landkommune (*comună*) i Hargitha fylke
* Suseni i Mureș, landkommune (*comună*) i Mureș fylke
* Suseni i Runcu, busetnad i landkommunen (*comună*) Runcu i Gorj fylke
* Suseni i Zlatna, busetnad i landkommunen (*comună*) Zlatna i Alba fylke
Knut J. Nerheim

**Knut Jonsson Nerheim** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Tresfjord i Romsdal.

Nerheim tok over Jogarden på Nerem i Tresfjord etter far sin. Trass i at han ikkje hadde anna formell utdanning enn folkeskule, fekk han mange tillitsverv i heimbygda og Romsdal. Såleis var han formann i det kommunale elektrisitetsverket og i forliksrådet, styreformann i Vestnes Sparebank, samt medlem i ymse representantskap og styre. I tida 1905 til 1919 var han medlem i Tresfjord heradsstyre, ordførar i treåsperioden 1914-16. Etter stortingsvalet 1917 var han varamann for Iver A.R. Ræstad, møtte såleis på Stortinget i ein del av 1920-sesjonen. På ny heradsstyremedlem 1925-27.

## Kjelder

*Sunnmørsposten 1. november 1927
Neusäß

**Neusäß** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Bayern i Tyskland, 4-5 km nordvest for sentrum av Augsburg. Kommunen omfattar 25,2 km² og hyser kringom 23&nbsp;000 ibuarar.

Byen ligg 485 meter over havet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Neusäß|Neusäß]]» frå ,  den 4. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Schrobenhausen

**Schrobenhausen** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Bayern i Tyskland, ei 30 km sørvest for Ingolstadt. Kommunen hyser 17&nbsp;754 ibuarar (2022) og omfattar 75,3 km².

Byen ligg 409 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schrobenhausen|Schrobenhausen]]» frå ,  den 4. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Goiás

**Goiás** er ein delstat i Brasil. Han grensar mot Tocantins i nord og med klokka mot delstatane  Bahia, Minas Gerais, Mato Grosso do Sul og Mato Grosso‎. Han omkrinsar dessutan det meste av området til Det føderale distriktet i Brasil. Delstadshovudstaden er Goiânia. 

Med 7,2 millionar innbyggjarar er Goiás den 11. mest folkerike delstaten i landet. Han har den niande største økonomien blant brasilianske føderative einingar. Staten har 3,3 % av den brasilianske folkesetnaden og er ansvarleg for 2,7 % av det brasilianske BNP.

## Historie
Historia til Goiás går tilbake til byrjinga av 1700-talet, med pionerar som kom frå São Paulo. Rio Vermelho-regionen var den første som vart kolonisert, der Vila Bua (seinare døypt om til Goiás) vart grunnlagd. Utviklinga og busetjinga av staten fann stad på ein meir intensivert måte, frå 1930-talet med grunnlegginga av den nye hovudstaden Goiânia, og spesielt med bygginga av Brasília på 1950-talet.

Folkesetnaden har vakse raskt, spesielt i urbane område som Goiânia. Goiás har historisk tyding ettersom han vart utforska av europearar på 1600-talet og var ein stad for gullfunn. Han vart ein delstat i 1889 og var seinare vertstad for Det føderale distriktet med hovudstaden, Brasília. Setet for den føderale regjeringa vart offisielt flytta til Brasília i 1960. Goiânia er i dag den største byen i delstaten og eit industri- og kultursenter. 

I 1988 vart den nordlege delen av Goiás skilt ut for å danne delstaten Tocantins.

## Geografi
Goiás er prega av eit landskap av *chapadões-*platå med ei høgd som varierer frå 750 til 900 meter over havet. Det høgaste punktet er Pouso Alto, som når 1 676 meter i Chapada dos Veadeiros. I Emas nasjonalpark i Mineiros kommune er det mogleg å observere den typiske faunaen og floraen frå regionen. I Chapada dos Veadeiros nasjonalpark er hovudattraksjonane canyonar, dalar, stryk og fossefall. Andre attraksjonar inkluderer den historiske byen Goiás og dei varme kjeldene i Caldas Novas.

Nedbørfeltet for tre store elvesystem dekker Goiás: Paranaíba i sør, sideelvar til São Francisco-elva i aust, og Araguaia- og Tocantins-elvane i nord. Dei fleste elvene i delstaten er ikkje farbare. Regionen har eit tropisk klima med tydelege regn- og tørkesesongar, og landskapet består av skogsavanne og tropiske skogar langs elvane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen inneheld omsett tekst frå «[[:en:Goiás|Goiás]]» frå , den 4. oktober 2023*

## Bakgrunnsstoff

*
Brad i Romania

**Brad** (ungarsk *Brád*, tysk *Tannenhof*) er ein by i Hunedoara fylke i Romania.

## Busetnader

Brad er ein *[[municipiu]]* (større bykommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Brad (oraș)|Brad (oraș)]]» frå , den 4. oktober 2023.* 

### Referansar
Lupeni

**Lupeni** (ungarsk *Lupény*, tysk *Schylwolfsbach*) er ein by i Hunedoara fylke i Romania.

## Busetnader

Lupeni er ein *[[municipiu]]* (større bykommune) med den eine busetnaden:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Lupeni|Lupeni]]» frå , den 4. oktober 2023.* 

### Referansar
Coloradopartiet

**Coloradopartiet**, eigentleg *Asociación Nacional Republicana (ANR)*, men mest kjent under namnet *Partido Colorado*, er eit politisk parti i Paraguay. Partiet blei skipa den 11. september 1887 av Bernardino Caballero.

Coloradopartiet styrte landet i periodane 1887–1904 og 1946–2008. Frå 1947 til 1962 var partiet det einaste tillatne partiet i Paraguay og utgjorde, saman med militæret, grunnlaget for Stroessner-regimet. 

I presidentvalet i april 2008, tapte presidentkandidaten til partiet Blanca Ovelar kampen mot Fernando Lugo. Dimed blei eit 62 år langt hegemoni brote, noko som var verdsrekord (to år lengre enn Kinas kommunistparti).

I 2018 vann Mario Abdo Benítez frå Coloradopartiet presidentvalet, og i 2023 blei han avløyst som president av Santiago Peña, som også stilte for Coloradopartiet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Coloradopartiet|Coloradopartiet]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Sântandrei

**Suseni** er namnet på fleire stader i Romania:
* Sântandrei i Bihor, landkommune (*comună*) i Bihor fylke
* Sântandrei i Simeria, busetnad i landkommunen (*comună*) Simeria i Hunedoara fylke
Det føderale distriktet i Brasil

**Det føderale distriktet i Brasil** (portugisisk *Distrito Federal*) er ei av 27 føderative einingar i landet. Ho er den minste brasilianske føderale eininga og den einaste som ikkje har nokon kommune, men er delt inn i 33 administrative regionar. Den føderale hovudstaden i Brasil, Brasília, som også er regjeringssetet i det føderale distriktet, ligg innanfor territoriet til Det føderale distriktet. Det føderale distriktet er nesten fullstendig omgjeve av delstaten Goiás, men det deler ei kort grense med Minas Gerais.

## Historie
Den første hovudstaden i Brasil var Salvador i Bahia. Frå 1763 overtok Rio de Janeiro. Ideen om å flytte den føderale hovudstaden frå Rio de Janeiro til det indre av Brasil går tilbake til slutten av 1800-talet.

Avgjersla om å byggje Brasília som den nye hovudstaden vart tatt i 1955. I april 1960 overtok Brasília rolla frå Rio de Janeiro som føderal hovudstad i Brasil.

## Geografi
Det føderale distriktet er relativt stort, med eit areal på 5802 km2, tilsvarande 60 % av arealet til Rogaland fylke. Klimaet er eit tropisk savanneklima, med ein tydeleg våt og tørr sesong.
Bygginga av Paranoá-sjøen bidreg til å redusere tørke- og brannrisiko i den tørre årstida.

## Politisk struktur
Det føderale distriktet er styrt av ei organisk lov i staden for ei statsforfatning.
Det har eit lovgjevande kammer, den utøvande makta blir halden av guvernøren.

Ein del av budsjettet til det føderale distriktet kjem frå eit konstitusjonelle fond, med ein stor del avsett til offentlege tryggingsutgifter.

## Kjelder

* *Denne artikkelen inneheld omsett tekst frå «[[:en:Federal District (Brazil)|Federal District (Brazil)]]» frå , den 4. oktober 2023*

## Bakgrunnsstoff

*
Pui

**Pui** (ungarsk *Urikány* eller *Hobicaurikány*) er ein kommune i Hunedoara fylke i Romania.

## Busetnader

Pui er ein *[[comună]]* (landbykommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Comuna Pui, Hunedoara|Comuna Pui, Hunedoara]]» frå , den 4. oktober 2023.* 

### Referansar
Bento

**Bento** (弁当 eller べんとう), også kalla **obento**, er ein japansk matpakke. Tradisjonelt sett inneheld ein bento ris, kjøtt eller fisk, og dessutan sylta eller kokte eller steikte grønsaker som ein siderett. Bento-boksar kan vera laga av alt frå billeg eingongsmateriale til kunstferdig lakkerte boksar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bento|Bento]]» frå ,  den 4. oktober 2023.*
Ünal Üstel

**Ünal Üstel** () er ein tyrkisk-kypriotisk politikar som frå 12. mai 2022 har vore statsminister i den ikkje-anerkjende republikken Nord-Kypros.

## Biografi
Üstel er fødd i Páfos og utdanna ved det odontologiske fakultetet ved universitetet i Istanbul i 1983. Etter studia vende han tilbake til Nord-Kypros, der han blei vald inn i parlamentet i 1991 frå valkrinsen Kyrenia (Girne) for det (tyrkisk-)nasjonalistiske, konservative partiet Det nasjonale einskapspartiet (Ulusal Birlik Partisi, UBP). I 2001 og 2002 var han visepresident i parlamentet. Han blei attvald i 2003, 2009 og 2013. I perioden frå april 2011 til juni 2013 var han statsråd for turisme, kultur, ungdom og miljø i regjeringa til İrsen Küçük, før han igjen blei visepresident i parlamentet frå 4. september 2013 til 9. oktober 2015.

Frå 20. februar 2021 til 5. november 2021 var Üstel helseminister i regjeringa til Ersan Saner. Etter at Faiz Sucuoğlu danna ny regjering i november 2021 blei Üstel innanriksminister frå 21. februar 2022.

Den 12. mai 2022 blei Üstel utnemnd til statsminister og danna eiga regjering.

Üstel er gift og har to barn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ünal Üstel|Ünal Üstel]]» frå ,  den 3. oktober 2023.*
Nash Motors

**Nash Motors Company** var ein USA-amerikansk bilprodusent i Kenosha i Wisconsin. Selskapet var sjølvstendig frå oppstarten i 1916 til 1937. Frå 1937 til 1954 dreiv Nash Motors vidare som ei avdeling av konsernet Nash-Kelvinator Corporation.

Nash introduserte i 1938 eit bilvarme- og ventilasjonssystem som framleis vert brukt. Bilprodusenten tok i 1941 i bruk den såkalla unibody-konstruksjonen og monterte i 1950 setebelte i bilane.

I 1954 slo Nash Motors og Hudson Motors seg saman og danna American Motors Corporation. Under bilmerket AMC var bilfabrikken i Kenosha i drift til 1957.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nash Motors|Nash Motors]]» frå ,  den 5. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Kenosha

**Kenosha** er ein by lengst søraust i delstaten Wisconsin i USA, administrasjonssete for Kenosha County. Folketalet er kring 100&nbsp;000, noko som gjer byen til den fjerde mest folkerike i Wisconsin. Kenosha ligg på sørvestbreidda av Michigansjøen, om lag midtvegs mellom Chicago og Milwaukee. Hovudvegen Interstate 94 gjev Kenosha samband med begge storbyområda.

Kenosha var i lang tid eit industrisenter. Store bilfabrikkar dreiv den lokale økonomien størstedelen av 1900-talet. Den siste av desse fabrikkane vart lagt ned i i 1980-åra. Gradvis gjekk byen over til eit tenestebasert næringsliv. Hovudkontora til verktøyprodusenten Snap-on Inc. og kledefirmaet Jockey International ligg i Kenosha.

Filmskaparen Orson Welles var frå Kenosha.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kenosha, Wisconsin|Kenosha, Wisconsin]]» frå ,  den 5. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Schwabach

**Schwabach** er ein by og ein kommune i forbundslandet Bayern i Tyskland, 20-25 km sør for Nürnberg. Kommunen omfattar 40,8 km² og har eit folketal på 41&nbsp;000. Byen ligg 326 meter over havet, omgjeven av skog på fleire kantar.

Schwabach er kjent for bruken av bladgull, ein bruk som går om lag 500 år attende.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwabach|Schwabach]]» frå ,  den 5. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Neuburg an der Donau

**Neuburg an der Donau** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Bayern i Tyskland, ei 30 km vest for Ingolstadt. Kommunen hyser 30&nbsp;000 ibuarar (2022) og omfattar 75,3 km².

Byen ligg i hovudsak på sørbreidda av Donau.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Neuburg an der Donau|Neuburg an der Donau]]» frå ,  den 5. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sofia Virta

**Sofia Marjanna Virta** () er ein finsk politikar for Dei Grøne. Ho har vore partileiar i Dei Grøne sidan 2023, og vart vald inn på den finske riksdagen frå Egentliga Finlands valkrins sidan 2019.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Rullebane

**Rullebane** er eit område som luftfartøy kan nytta til å ta av og landa på ved ein flyplass. Ein rullebane kan ha fast dekke (betong, asfalt) eller laust (grus, gras).

Lengda på rullebanar blir som regel oppgitt i meter etter oppmoding frå den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart (ICAO), men eininga fot blir framleis brukt for mange rullebanar i Nord-Amerika.

## Nummerering

På dei fleste rullebanar kan ein utføra avgang og landing i to retningar, og i luftfarten blir dette vist til med eit tosifra tal som gjev den magnetiske retninga til banen på eit 360-graders kompass avrunda til næraste 10 heile grader og deretter dividert med 10 (viss 0 så bruker ein 36). Til dømes vil ei baneretning på 268 grader bli avrunda til 270 og angitt som 27. Nokon rullebaner kan ha restriksjonar på avgang og/eller landing i visse retningar.

Ved bruk av bane 18, blir det landa frå nord mot sør (sør er 180 grader). Den motsette baneretninga er 36 (landing mot nord, 360 grader). Vidare blir dette følgd for ein bane som ligg aust-vest &#x2013; bane 09 ved avgang og landing mot aust og bane 27 ved avgang og landing mot vest. Dersom det er to parallelle rullebanar, skil ein dei frå kvarandre ved at det blir det lagt til ein «L» (for «left») på banen til venstre, og «R» (for «right») på banen til høgre. Til dømes har dei to parallelle rullebanane på Oslo lufthamn, Gardermoen nummera 01L/19R og 01R/19L. Der det er tre parallelle banar blir det lagt til ein «C» (for «centre») på banen i midten, dette ser ein til dømes ved Schiphol lufthamn i Amsterdam. Er det fire eller fleire rullebanar er det vanleg å forskyva talet eit hakk på nokre av banane, til dømes er det fire parallelle nord-sør rullebanar i Denver, og dei er nummererte 16R/34L, 16L/34R, 17L/35R og 17R/35L.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Rullebane|Rullebane]]» frå ,  den 5. oktober 2023.*
Enki

**Enki** (sumerisk *dEN*.KI(G)) er ein gud i sumerisk mytologi som seinare blei kjend som *Ea* i akkadisk og babylonsk mytologi. Han var opphavleg ein vernar for byen Eridu, men innverknaden frå kulten hans spreidde seg over heile Mesopotamia og til kanaanittane, hettittane, hurrittane og andre kulturfolk i Midtausten og Levanten. Han blei sett på som ein skapargud, særleg ein gud for handverk (*gašam*); ugagn; vatn, havvatn, ferskvatn (*a, aba, ab*), intelligens (*gestú*, bokstaveleg «øyre»), fruktbarheit, sæd, magi og skapinga (*Nudimmud: nu*, likskap, *dim mud*, brygga øl). Han var assosiert med dei sørlege banda av stjernebildet kalla Eas stjerne, men også med stjernebildet *AŠ-IKU* (Pegasus). Ved byrjinga av det andre tusenåret f.Kr. blei han tidvis referert til i skrivinga av det numeriske ideogrammet for «40», tidvis referert til som hans «heilage nummer». Planeten Merkur, som er knytt til den babylonske Nebo (son av Marduk) blei i sumersk tid identifisert med Enki.

Det er samla eit stort tal myter om Enki frå mange stader, frå sørlege Irak til kysten av Midtausten. Han opptrer i dei eldste bevarte kileskriftinskripsjonane over heile regionen og var framtredande frå tredje millennium f.Kr. og fram til hellenistisk tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Enki|Enki]]» frå ,  den 5. oktober 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Jacobsen, Thorkild (1976): *Treasures of Darkness; A History of Mesopotamian Religion*, Yale University Press, London, New Heaven, ISBN 0-300-02291-3.
* Bottero, Jean (2004): *Religion in Ancient Mesopotamia*, University of Chicago Press, ISBN 0-226-06718-1.
* Kramer, Samuel Noah (1998): *Sumerian Mythology: A Study of Spiritual and Literary Achievement in the Third Millennium B.C.*, University of Pennsylvania Press; revidert utg., ISBN 0-8122-1047-6.
* Kramer, S.N.; Maier, J.R. (1989): *Myths of Enki, the Crafty God*, Oxford.
* Galter, H.D. (1981): *Der Gott Ea/Enki in der akkadischen Überlieferung*, Graz.
* Espak, Peeter (2010): ''The God Enki in Sumerian Royal Ideology and Mythology'' (PDF). Dissertationes Theologiae Universitatis Tartuensis 19, Tartu: Tartu University Press, ISBN 978-9949-19-522-0

## Bakgrunnsstoff
Fetești

**Fetești** er ein by i Ialomița fylke i Romania.

## Busetnader

Fetești er ein *[[municipiu]]* (større bykommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Fetești|Fetești]]» frå , den 5. oktober 2023.* 

## Referansar
Căzănești i Ialomița

**Căzănești** er ein by i Ialomița fylke i Romania. Căzănești vart oppretta som bykommune (*oraș*) i 2004.

## Busetnader

Căzănești er ein *[[oraș]]* (mindre bykommune) med den eine busetnaden:

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Căzănești|Căzănești]]» frå , den 5. oktober 2023.* 

## Referansar
Øksnesbåten

**Øksnesbåten** vart funnen i ein gravhaug på Øksnes prestegard i Øksnes kommune  i Vesterålen i Nordland fylke. Båten vart funnen under torvstikking i ei myr i 1934. Det er så langt den einaste kjende båtgrava i myr i Nord-Noreg.

Båten, som er frå 8-900 talet, har vore 8-10 meter lang. Han er bygd i klinkbyggingsteknikk, der alle bordgangane er sydde saman med furutæger. I saumhola er det tetta og forsterka med trenaglar. Det har ikkje vorte funne båtsaum av jarn.

Samansauminga av båtborda har gjort at Øksnesbåten lenge har vorte rekna som bygd i samisk båtbyggartradisjon. Men sidan syteknikkar òg er brukt i norrøn båtbygging, og gravhaugen er på norrønt vis, kan det ikkje seiast noko sikker om etnisiteten til båtbyggarane.

## Kjelder
Penzberg

**Penzberg** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Bayern i Tyskland, om lag 50 kilometer sør for München. Kommunen hyser 16&nbsp;729 ibuarar (2022) og omfattar 25,7 km². Byen ligg 596 meter over havet.

Gruvedrift var dominerande næring i hundrevis av år. I dag er den sveitsiske lækjemiddel-produsenten Roche den sentrale sysselsetjaren i kommunen.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Penzberg|Penzberg]]» frå ,  den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Schongau

**Schongau** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Bayern i Tyskland, drygt 50 kilometer sørvest for München. Kommunen hyser 12&nbsp;648 ibuarar (2022) og omfattar 12,3 km². 

Mest heile byen ligg på vestbreidda av elva Lech, 710 meter over havet. Gamlebyen er godt bevart, bymuren nesten fullstendig bevart.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schongau|Schongau]]» frå ,  den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Fukuoka

**Fukuoka** er ein storby i Japan, hovudstad i eit prefektur med namn etter byen. Byen ligg ved Hakatabukta på nordvestkysten av Kyushu-øya og har 1&nbsp;639&nbsp;832 ibuarar (2023). I storbyomrpådet kring Fukuoka bur det 5,11 millionar menneske.

Fukuoka er den største byen på Kyushu og den femte mest folkerike i Japan. Nest etter Yokohama er han den største hamnebyen i landet, der det vert utskipa kol, maskinar, porselen, papirvarer, trevarer og mjøl. Næringslivet i byen omfattar kjemisk, grafisk, elektronisk, næringsmiddel-, tekstil-, papir-, bomulls- og metallindustri. Fukuoka er elles eit regionalt kultur- og handelssenter med universitet, fleire høgskular, museum og kulturattraksjonar.

I bydelen Hakata er ei internasjonal lufthamn, jarnbanestasjon med høghastigheitstog og hamn for hydrofoilbåt som går til Busan i Sør-Korea.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Narges Mohammadi

**Narges Mohammadi** () er ein iransk menneskerettsaktivist. 6. oktober 2023 vart ho kunngjord som vinnar av Nobels fredspris i 2023, for kampen sin mot undertrykking av kvinner i Iran og si rolle for menneskerettar og fridom for alle.

## Bakgrunn
Mohammadi vart fødd i Zanjan i Iran, og vaks opp i byane Qorveh, Karaj og Oshnavia. Ho er utdanna fysikar frå Imam Khomeini International University, og jobba som ingeniør i Teheran fram til ho vart sparka på politisk grunnlag i 2010. I mange år har ho kjempa mot fengsling av politiske fangar utan rettargang, og for rettane til kvinner i Iran, og har vorte dømt til fengselsstraff og reiseforbod for dette. Mohammadi er aktiv i Defenders of Human Rights Center i Iran, og i Iran National Peace Council. Ho vart arrestert i september 2011, og dømt til fengsel i 11 år for propaganda mot staten. Per oktober 2023 har ho vorte fengsla 13 gongar, og dømt 5 gongar. Til saman er ho dømt til 31 år i fengsel og 154 piskeslag. Per oktober 2023 sitt ho i Evin-fengselet, som vert rekna som det mest berykta fengselet i Iran.

Mohammadi er gift med journalisten Taghi Rahmadi, som òg er menneskerettsaktivist, og per 2023 bur i eksil i Frankrike. Dei har to born saman, som bur med faren sin i Frankrike.

## Prisar og utmerkingar
Mohammadi vart tildelt Per Anger-prisen i 2011. I 2023 vart ho tildelt Olof Palme-prisen og Nobels fredspris.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Industri- og Næringspartiet

**Industri- og Næringspartiet** (**INP**) er eit politisk parti i Noreg som blei skipa på Vemork på Rjukan den 29. februar 2020. Det skildrar seg sjølv som sentrumsorientert. Ungdomsorganisasjonen til partiet er *Industri- og Næringspartiet Ungdom* (INPU).

I oktober 2022 hadde Industri- og Næringspartiet  medlemmar, og i august 2023 hadde medlemstalet passert 11 600. Partileiar er Owe Ingemann Waltherzøe.

Industri- og Næringspartiet samla dei naudsynte  underskriftene frå røysteføre nordmenn og blei registrert som nasjonalt politisk parti av Brønnøysundregistra 6. mai 2020.

## Program og ideologi
Industri- og Næringspartiet plasserer seg sjølv i det politiske sentrum. Partiet har ingen uttalt ideologi, men har kalla seg eit sentrumsorientert moderat parti med verdiar frå både høgre- og venstresida i det politiske landskapet. Partiet legg «sunn fornuft», demokrati, rettferd og utvikling av norsk næring til grunn for sin politikk. Partiet er motstandar av norsk EU-medlemskap, EØS-avtalen, vindkraft og elektrifisering av sokkelen. Partiprogrammet blei utarbeida med utgangspunkt i forslag frå medlemmar av Facebook-gruppa til INP. Partiet heitte, i utviklingsfasen, kun "Industripartiet (IP)", men endra tidleg namn til dagens "Industri- og næringspartiet (INP)".

Då det nye partiet skulle presentere seg for den norske ålmenta, lanserte det slagorda «Stabilitet og forutsigbarhet» og «Utvikling, ikke avvikling». INP kunngjorde at det blant anna ville arbeide for å hindre ei avgrensing av olje- og gassnæringa og for betre rammevilkår for næringslivet generelt.

## Fusjon med Helsepartiet
31. januar 2023 vedtok Helsepartiet å fusjonere med Industri- og Næringspartiet. Helsepartiet slutta dimed som sjølvstendig parti.

## Valgresultat
Industri- og Næringspartiet stilte lister i alle fylke fyrste gongen ved stortingsvalet 2021. 

I kommunestyre- og fylkestingsvalet 2023 stilte partiet lister i 138 kommunar. Partiet fekk ei nasjonal oppslutning på 3,0 %, og totalt 239 kommunestyrerepresentantar fordelt på 115 kommunar. Partiet fekk si høgaste oppslutning i Vega kommune med 28,5 % og blei der det nest største partiet, bak Arbeidarpartiet. Partiet blei største parti i Vanylven kommune, med 19,1 % av røystene.

I fylkestingsvalet fekk Industri- og Næringspartiet 4,3 % av røystene. Partiet hadde størst oppslutning i Telemark og Vestland, med høvesvis 6,7 % og 6,1 % av røystene.

## Meiningsmålingar
Industri- og Næringspartiet blei målt til 3,5 % oppslutning på landsbasis i partibarometeret til VG 14. mars 2023, og ville fått to representantar på Stortinget.

INP blei i august 2023 målt over sperregrensa tre gongar. Partiet fekk 4,6 % oppslutning på InFacts augustmåling, like før Norstat publiserte sitt partibarometer, der INP fikk 4,8 %. Målinga til Sentio er partiets hittil høgaste, på 5,1 %.

## Partileiing
Owe Ingemann Waltherzøe er per januar 2023 partileiar, Joar Nesse er 1. nestleiar og Finn Arne Follestad er 2. nestleiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Industri- og Næringspartiet|Industri- og Næringspartiet]]» frå ,  den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* 
*
Helsepartiet

**Helsepartiet** var eit norsk politisk parti som blei skipa 8. oktober 2016 og registrert i Brønnøysundregistra i januar 2017. Den 31. januar 2023 vedtok Helsepartiet å fusjonere med Industri- og Næringspartiet (INP), og slutta dimed som eit sjølvstendig parti.

Partiet blei starta av Lise Askvik. Partiet hadde fylkeslag i alle fylke og i fleire kommunar, og var blokkuavhengig. Politikken til partiet gjekk fram av prinsipprogrammet til partiet, stortingsprogram og resolusjonar og vedtak på årlege landsmøte. 

## Historie
Helsepartiet arbeida blant anna for systemendringar i helse- og omsorgssektoren, og ønskte å erstatte den økonomisk funderte helseforetaksmodellen med ein demokratisk styrt forvaltingsmodell med all helseadministrasjon på eit nivå.

Då partiet blei skipa, blei følgjande saker vektlagde:

* bevare lokalsjukehus med akuttkirurgi og fødeavdelingar i heile landet
* sikre befolkninga rettstryggleik
* sikre befolkninga pasientskadeerstatning
* sikre befolkninga immunterapi og andre gjennombrotsbehandlingar
* leggje ned det statlege organet Beslutningsforum for nye metoder, og
* verne varslarar

Etter landsmøtet i 2020 utvida Helsepartiet politikken sin til å dekkje alle sektorar og departement. Politikken til partiet bygde på helseomsyn og argumentasjonen at inga investering løner seg meir enn helse. Resonnementet kvilte på premisset til regjeringa om at 75 prosent av den norske nasjonalformuen blir utgjort av arbeidsevna til framtidige innbyggjarar.

Ved landsmøtet i 2021 tok legen Erik Hexeberg over som leiar av Helsepartiet. Lise Askvik heldt fram som nestleiar.

Slagordet til Helsepartiet i 2021 var «For et friskere Norge!»

### Oppslutning ved val
Ved stortingsvalet 2017 stilte Helsepartiet vallister i alle fylke bortsett frå Møre og Romsdal. Partiet fekk på landsbasis  røyster (0,4 %).

Ved kommunestyrevalet 2019 stilte Helsepartiet liste i elleve kommunar og åtte fylker, og fekk vald inn tre kommunestyrerepresentantar: to i Vanylven kommune i Møre og Romsdal og ein i Arendal. Totalt fekk partiet  røyster ved kommunestyrevalet og  røyster ved fylkestingsvalet.

Helsepartiet stilte til val i alle dei 19 valkrinsane i landet i 2021, og fekk  røyster (0,2 %).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helsepartiet|Helsepartiet]]» frå , den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Feministisk initiativ

**Feministisk initiativ** (forkorta **FI-Norge** eller **F!**) er eit norsk politisk parti som baserer seg på feminisme.

Feministisk initiativ blei stifta 23. mars 2015 i Bergen etter inspirasjon frå arbeidet til Feministiskt initiativ i Sverige. Partiet definerer seg sjølv som blokkuavhengig og omtalar seg som eit feministisk parti som arbeidar for likestilling, og mot all form for undertrykking og diskriminering av kvinner.

Feministisk initiativ stilte lister til kommune- og fylkestingsvala i 2015 (Bergen/Hordaland og Oslo) og 2019 (Oslo), men fekk ikkje inn nokon representantar. Under Stortingsvalet 2017 fekk partiet 696 røyster, og blei ikkje representert på Stortinget. Partiet stilte igjen ved Stortingsvalet 2021, der det mottok 275 røyster.

## Styre
Talsperson for Feministisk initiativ i 2017 var Cathrine Linn Kristiansen i Oslo og Sunniva Schultze-Florey i Bergen. Begge var då fyrstekandidat på kvar si valliste.

Ved årsmøtet 30. april 2022 valde Feministisk initiativ å gå over til hierarkisk styre. Partiet valde samstundes å spisse politikken sin endå meir retta for kvinner i nytt partiprogram for 2022–2023.

Per mars 2023 er leiar og talsperson for Feministisk initiativ Jannicke Unsgaard, og nestleiar er Silje Olsen. Partisekretær for partiet er Ulla Lise Johansen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Feministisk initiativ|Feministisk initiativ]]» frå , den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Blaženko Lacković

**Blaženko Lacković** () er ein kroatisk tidlegare handballspelar frå Novi Marof. Han vart verdsmeister 2003 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag. Vinnar av EHF-meisterligaen 2013. Lacković var venstre rykkromspelar.

## Karriere
### Landslagsspel
Lackovic var ein sentral spelar på Kroatia sitt landslag, skåra mange mål med sine harde skot og kraftige spenst. Åra frå 2003 til 2013 sanka han VM-gull, OL-gull, to VM-sølv og like mange EM-sølv, ein medaljehaust som innom eitt år vart avslutta med bronsemedalje i EM, OL og VM. Han deltok i 195 av Kroatia sine landskampar og skåra 571 mål.

### Klubbspel
Lackovic spelte frå 2001 i tre år for RK Zagreb i heimlandet. Sidan gjorde han teneste i tyske Flensburg-Handewitt i fire sesongar, der han var med å vinne pokalfinalen i 2005 og tape finalen i EHF-meisterligaen i 2007. Sommaren 2008 flytta Lacković til HSV Hamburg. Her vart han vinnar av pokalfinlen 2010, bundesligaen 2011 og meisterligaen i 2013. 2014-16 spelte han for det makedonske laget Vardar. Med Vardar vart han makedonsk dobbelmeister i 2015. I februar 2016 byrja han spele for THW Kiel i Tyskland. Etter i 2017 å ha vorte tysk pokalvinnar for tredje gong, med tre ulike lag, fór Lacković sommaren 2017 tilbake til HSV Hamburg, ein klubb som då ikkje lengre deltok i øvste bundesliga. Aktiv til 2020.

### Merittar
*Handball-VM 2001 for menn: Nr 9
*Handball-EM 2002 for menn: Nr 16
*Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
*Handball-EM 2004 for menn: Nr 4
*Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
*Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania 
*Handball-EM 2006 for menn: Nr 4
*Handball-VM 2007 for menn: Nr 5
*Handball-EM 2008 for menn: Sølvmedalje, tap mot Danmark
*Sommar-OL 2008: Nr 4
*Handball-VM 2009 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
*Handball-EM 2010 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
*Handball-EM 2012 for menn: Bronsemedalje
*Sommar-OL 2012: Bronsemedalje
*Handball-VM 2013 for menn: Bronsemedalje
*Vinnar av EHF-meisterligaen: 2013 for HSV Hamburg
*Kroatisk seriemeister: 2002, 2003, 2004 for RK Zagreb 
*Kroatisk cupmeister: 2003, 2004 for RK Zagreb 
*Tysk seriemeister: 2011 for HSV Hamburg
*Tysk pokalmeister: 2005 for Flensburg-Handewitt
*Tysk pokalmeister: 2010 for HSV Hamburg
*Tysk pokalmeister: 2017 for THW Kiel 
*Makedonsk seriemeister: 2015 for Vardar
*Makedonsk cupmeister: 2015 for Vardar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Blaženko Lacković|Blaženko Lacković]]» frå ,  den 7. oktober 2023.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blaženko Lacković|Blaženko Lacković]]» frå ,  den 7. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Gravina in Puglia

**Gravina in Puglia** er ein by og ein kommune i regionen Puglia i Italia. Kommunen hyser kringom 43&nbsp;000 ibuarar og omfattar 381,3 km². Byen Gravina ligg 338 meter over havet, om lag 50 kilometer sørvest for Bari.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gravina in Puglia|Gravina in Puglia]]» frå ,  den 7. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ngombi

**Ngombi** er eit tradisjonelt musikkinstrument frå Sentral-Afrika. Det er ei bogeharpe.

## Land

* Den sentralafrikanske republikken
* Ekvatorial-Guinea
* Republikken Kongo
* Gabon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ngombi|Ngombi]]» frå ,  den 7. oktober 2023.*
Partiet Sentrum

**Partiet Sentrum** er eit norsk politisk parti. Partiet blei oppretta av fleire tidlegare fylkestoppar frå Kristeleg Folkeparti, avhopparar frå Sosialistisk Venstreparti, Arbeidarpartiet, Høgre og Miljøpartiet Dei Grøne, i lag med tidlegare byråd for Arbeidarpartiet i Oslo Geir Lippestad. Ungdomsorganisasjonen til partiet er Unge Sentrum. Partileiar er Geir Lippestad, mens Anders Møller-Stray er generalsekretær.

I partiplattforma har Partiet Sentrum vedteke å vere eit blokkuavhengig sentrumsparti som legg berekraftsmåla til SN og menneskerettsfråsegna til grunn. Partiet er livssynsope.

Partiet Sentrum ønskte regjeringsskifte etter stortingsvalet 2021. Partiet fekk  røyster (0,3 % oppslutning).

## Politisk plattform
I partiplattforma definerer Partiet Sentrum seg som eit blokkuavhengig sentrumsparti som legg berekraftsmåla til SN og menneskerettsfråsegna til grunn. Partiet skildrar seg vidare som livssynsope. Det har vidare programfesta støtte til LHBT+-rettar, medrekna styrking av helsetilbod og rettar for transpersonar. Partileiar Geir Lippestad har uttalt at «transpersoner i Norge er en marginalisert og sårbar gruppe (...) det er manglende aksept for gruppen som er utfordringen».

## Meiningsmålingar
Partiet Sentrum sikra seg i desember 2020 nok underskrifter til å stille med lister i alle fylke til stortingsvalet 2021. I meningsmålingar vinteren 2020/21 blei partiet målt til mellom 0,0 og 0,7 prosents oppslutning.

Norstat gjennomførte våren 2021 ei landsdekkjande undersøking på oppdrag frå Partiet Sentrum, for å svar på korleis partiet låg an før stortingsvalet 2021. 2 % av dei 1000 spurte svara «ja» på spørsmålet om dei vurderte å røyste på partiet ved valet til hausten. 9 % svara «kanskje», og 13% svara «veit ikkje».

## Val
Ved stortingsvalet 2021 fekk Partiet Sentrum  røyster. Det gav ei oppslutning på 0,3 %.

Ved kommunestyrevalet 2023 fekk partiet  røyster, og sju representantar valde inn. I Oslo stilte partileiar Geir Lippestad som fyrstekandidat. Han blei vald inn i Oslo bystyre som den einaste representanten for partiet. Lippestad og partiet fekk kritikk for fokuset dei hadde hatt på veljarar i muslimske miljø i valkampen, særleg etter at dei fekk støtte frå den kontroversielle islamske organisasjonen Islam Net. På slutten av valkampen gjekk byrådsleiar Raymond Johansen ut med kritikk av Lippestad og Partiet Sentrum sin flørt med Islam Net og kalla han «kynisk, og i verste fall farlig».

I fylkestingsvalet 2023 fekk partiet  røyster, men ingen representasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Partiet Sentrum|Partiet Sentrum]]» frå , den 6. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Ivano Balić

**Ivano Balić** () er ein kroatisk tidlegare handballspelar frå Split. Han vart verdsmeister 2003 og olympisk meister 2004 med Kroatia sitt landslag. Balić vart i 2003 og 2006 kåra til verdas beste handballspelar av IHF (Det internasjonale handballforbundet). Han var midtre rykkromspelar.

### Landslagsspel
Balić var spelstyrar når laget hans var i angrep. I så måte var han ein særs sjeldan einar, kåra til bestemann i fem landslags-turneringar i rad: EM og OL 2004. VM 2005, EM 2006 og VM 2007. Omframt VM-gull og OL-gull var han med på å vinne to VM-sølv, to EM-sølv, OL-bronse og EM-bronse. Under europameisterskapen i Noreg i 2008 vart han toppskårar, saman med danske Lars Christiansen og franske Nikola Karabatić. Åra frå 2002 til 2012 deltok Balić i 198 landskampar og skåra 535 mål.

### Klubbspel
Balić spelte for det kroatiske topplaget RK Metković frå 2001 til 2004. I hans fyrste sesong på laget gjekk det til topps i både den nasjonale cupen og i serien, men grunna bruk av ein ureglementert spelar vart seriemeister-tittelen tildelt RK Zagreb. Frå 2004 gjorde han teneste i spanske Portland San Antonio. Med laget frå Pamplona vann han den spanske handballserien i 2005. Året etter tok han og laget seg til finalen i meisterligaen, der det vart tap mot Ciudad Real. I 2008 returnerte Balić til Kroatia, der han spelte på meisterlaget RK Zagreb. Dei neste fire åra sigra laget i såvel serien som i cupen. Kort før 2012/13-sesongen tok til, slutta han seg til spanske Atlético Madrid. Før klubben slo seg konkurs i 2013, var Balić med på å vinne den spanske kongepokalen. Frå 2013 til han la opp i 2015, var Balić aktiv for tyske HSG Wetzlar.

### Merittar
*Handball-EM 2002 for menn: Nr 16
*Handball-VM 2003 for menn: Gullmedalje, siger over Tyskland
*Handball-EM 2004 for menn: Nr 4
*Sommar-OL 2004: Gullmedalje, siger mot Tyskland
*Handball-VM 2005 for menn: Sølvmedalje, tap mot Spania 
*Handball-EM 2006 for menn: Nr 4
*Handball-VM 2007 for menn: Nr 5
*Handball-EM 2008 for menn: Sølvmedalje, tap mot Danmark
*Sommar-OL 2008: Nr 4
*Handball-VM 2009 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
*Handball-EM 2010 for menn: Sølvmedalje, tap mot Frankrike
*Handball-VM 2011 for menn: Nr 5
*Handball-EM 2012 for menn: Bronsemedalje
*Sommar-OL 2012: Bronsemedalje
*Kroatisk cupmeister: 2002 for RK Metković
*Kroatisk cupmeister: 2009, 2010, 2011 og 2012 for RK Zagreb
*Kroatisk seriemeister: 2009, 2010, 2011 og 2012 for RK Zagreb 
*Spansk seriemeister: 2005 for Portland San Antonio
*Spansk cupmeister: 2013 for Atlético Madrid

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ivano Balić|Ivano Balić]]» frå ,  den 8. oktober 2023.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ivano Balić|Ivano Balić]]» frå ,  den 8. oktober 2023.*
Saarlouis

**Saarlouis** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Saarland i Tyskland, ei 15 km nordvest for Saarbrücken. Kommunen hyser kringom 35&nbsp;000 og omfattar 43,3 km².

Ein bilfabrikk med fleire tusen tilsette, eigd av Ford Motor Company, dominerer næringslivet i kommunen.

Oskar Lafontaine er frå Saarlouis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Saarlouis|Saarlouis]]» frå ,  den 8. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Dillingen/Saar

**Dillingen/Saar** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Saarland i Tyskland, ei 20 km nordvest for Saarbrücken. Kommunen omfattar 22,1 km² og har eit folketal på kringom 20&nbsp;000. Byen Dillingen ligg på austbreidda av elva Saar.

Smelting av jarn (Dillinger Hütte) og metallindustri har i lang tid vore ei viktig næring.

Toneskaparen Siegfried Alkan var frå Dillingen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dillingen/Saar|Dillingen/Saar]]» frå ,  den 8. oktober 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*