open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Runeinnskriftene på Hennøy

**Runeinnskriftene på Hennøy** er i alt ni runeinnskrifter på ei steinblokk på Hennøya i Bremanger kommune i Vestland. Blokka ligg i ei sørvendt vik på vestsida av øya. Vika ligg ut mot eit trongt sund mellom øya og fastlandet. Dette har opp gjennom tida vore ein mykje brukt ankerplass.

Sommaren 1925 var Johs Bøe ved Vingen for å dokumentera helleristingane der. Han fekk då høyra om runane på Hennøya og laga eit notat om dei. Det var først i 1935 at han og Magnus Olsen fekk høve til å reisa ut og registrera innskriftene.

### Innskrift I
Består av eitt ord:

: **þorþr**

Dette er mannsnamnet *Tor*.

### Innskrift II
Denne er også berre eitt ord:

: **atres**

Det er mannsnamnet *Anders*.

### Innskrift III

: **her:lago:þeir men er komo af**

: **risa lade meþ loþnu skipi af (g)ulli**

: **ok þet er i þessum steini**

På norrønt er det: Hér lágu þeir menn, er kómu af Risalandi međ hlǫđnu skipi af gull. *Ok þat er i þessum steini*.

På moderne norsk blir det: «Her låg dei mennene som kom frå Risaland med skipet lasta med gull. Og det (gullet) er i denne steinen».

### Innskrift IV
Dette er ei særs fragmentarisk innskrift. Den einaste bevarte delen av innskrifta er:

: **...þerunar þæ...**

*Rúnar þessar*..., dvs. «Desse runene....»

### Innskrift V
Òg denne er særs fragmentarisk:

: **...aik... ortir:ra...**

Denne innskrifta er ikkje tydd.

### Innskrift VI

: **ræist:ramr:iotun:runar**

«Den ramme jotunen reiste runene.» (*Ram* i tydinga vond, frekk.) Magnus Olsen meiner innskriften henspiller på trollet i Hornelen, som ligg rett nord for Hennøya.

### Innskrift VII
Denne inskrifta er også eit fragment:

: **...ok hænta...**

Denne innskrifta er ikkje tydd.

### Innskrift VIII
Innskrifta er skadd ved at eit hjørne av steinen er slegen av. Slutten av teksta manglar.

: **ǫmotr:ræist:þeir:...þo:sa...**

På norrønt: Ǫgmundr reist. þeir liđu .*..* På moderne norsk vert det: «Ogmund rista (runene). Dei fòr ...»

### Innskrift IX
Òg på denne innskrifta manglar slutten:

: **samađr:resti:runar:þæsar er uas utanb ...**

På norrønt er det: *Sá mađr risti runar þessar, es vas útanb ...* «Den mannen rista runer som var utanb...»

Ristingane er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 66762.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runeinnskriftene på Hennøy|Runeinnskriftene på Hennøy]]» frå ,  den 25. november 2019.*  

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Raya and the Last Dragon

***Raya and the Last Dragon*** er ein animert fantasyfilm av Walt Disney Animation Studios. Han er den 59. langfilmen som er laga av studioet, og er regissert av Paul Briggs og Dean Wellins, i samarbeid med John Ripa. Filmmanuset er laga av Adele Lim.

Filmen hadde premiere den 12. mars 2021 i USA.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
;Norske filmmeldingar 
* Filmdagbok (4/6)
*NRK P3 Filmpolitiet (4/6)
Kvammesteinen

**Kvammesteinen** var ein stor runestein som stod på Kvamme i Vik kommune i Vestland fylke. Biskop Niels Paaske omtalte steinen og teikna av runene på han i 1626. Steinen stod nede ved sjøen, skreiv Paaske, ikkje langt frå naustet, men var velta då han skildra han. Han skreiv òg at han var sju sjællandske alen høg, det vil seia omtrent 4,4 meter. 
Steinen har med andre ord vore ein av dei høgaste runesteinane i landet. Etter 1626, året for Paaske si skildring, er det ingen som har kunna gje noka forklaring på kva som har skjedd med steinen. Det har vore gjort mange forsøk på å finna steinen, eller fragment av han, men forgjeves. Paaske fekk heldigvis teikna av runene:

: **krimr:birsa:sunr:risti:stin:þinat:þu(r) ...**

: **katis:sunar:is:hir:uas:haukuin:is:stina:sia:st...**

På norrønt vert det: *Grímr Bersason reisti stein þenna at þor (...) son Ketilssonar, es hér vas hoggvin es steinn sjá stendr.*

På moderne norsk er det: «Grim Bersason reiste denne steinen etter Tor (...) son av (...) Ketilsson, som vart hogd [ned] her der denne steinen står». 

Runene er frå tidleg 1000-tal. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvammesteinen|Kvammesteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*  Artikkelen oppgir flere kilder, fra 1626 til 1947.
Disneytoon Studios

**Disneytoon Studios**, opphavleg **Disney MovieToons**, var eit amerikansk animasjonsstudio som produserte animerte langfilmar, hovudsakleg «rett på video»-filmar, men òg einstaka filmar som i si tid var vist på kino. Studioet var ei avdeling av Walt Disney Animation Studios, som begge vart del av Walt Disney Studios, ei avdeling av The Walt Disney Company.

Studioet produserte 47 langfilmar, som starta med *[[DuckTales the Movie: Treasure of the Lost Lamp]]* i 1990. Den siste filmen det produserte var *[[Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast]]* i 2015.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

*
Verdscupen i alpine greiner 1974/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 1974**-sesongen tok til  tok til 8. desember 1973 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 10. mars 1974 i Vysoké Tatry i dåverande Tsjekkoslovakia. Turneringa omfatta 21 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 7 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn og 7 utforrenn. Alle renna fann stad i Europa.

Piero Gros frå Italia sikra seg FIS-pokalen framom landsmannen Gustav Thöni, medan Hansi Hinterseer frå Austerrike vart tredjemann i turneringa.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1973/74|Alpiner Skiweltcup 1973/74]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Verdscupen i alpine greiner 1974/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1974**-sesongen tok til 6. desember 1973 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 8. mars 1974 i Vysoké Tatry i dåverande Tsjekkoslovakia. Turneringa omfatta 17 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 6 slalåmrenn, 6 storslalåmrenn og 5 utforrenn. Alle renna fann stad i Europa.

Annemarie Moser-Pröll frå Austerrike var i ei klasse for seg og vann verdscupen på suverent vis. Landskvinna Monika Kaserer vart nummer 2 og Hanni Wenzel frå Liechtenstein kom på tredjeplassen.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1973/74|Alpiner Skiweltcup 1973/74]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Morkensteinen

**Morkensteinen** var ein runestein frå garden Morken, som ligg ca. to kilometer søraust for Manger kyrkje ved Radøyveien i Radøy kommune i Hordaland.

Steinen vart første gong skildra av Frantz Wolf i 1810, som fortel at han stod «i en Biergkløft». Seinare vart steinen studert av både Wilhelm F.K. Christie og biskop Jacob Neumann. I 1868 fortel Nicolay Nicolaysen at steinen ca. 20 år tidlegare var vorten slegen i stykke og brukt til å byggja ein potetkjellar. Ingen har sidan funne noko spor etter steinen. Med Christies teikning som basis har språkforskaren Magnus Olsen tolka innskrifta:

: **pal reist runar þesar umþrinink**

På norrønt vert det *Páll reist runar þessar um þrining*.

På moderne norsk vert det «Pål reiste desse runene ved Trinitatis» (dvs. treeiningssundag; første sundag etter pinse.)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Morkensteinen|Morkensteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Nerheimsteinen

**Nerheimsteinen** er ein runestein frå Ølen i Vindafjord kommune i Rogaland.

Steinen vart første gong skildra av Wilhelm F.K. Christie i 1841, då låg han som klopp over ein bekk på garden Nerheim. Året etter kom grunneigaren med steinen til Bergen og selde han til Christie for «2 Speciedaler og en Pot Brændevin». Christie sørgde så for å få steinen til Bergens Museum. Steinen er rikt dekorert med dyreornamentikk, og innskrifta er:

: **ormorgun:(h)iltarsungærimek**

På norrønt vert det: *Ormr Gunnhildarson gerđi mek*.

På moderne norsk vert det: «Orm Gunnhildson gjorde meg». 

Innskrifta er datert til slutten av 1000-talet. Dekoren på steinen er truleg noko eldre enn innskrifta.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nerheimsteinen|Nerheimsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Oddasteinen

**Oddasteinen** var ein runestein frå Odda kyrkje i Ullensvang.

I 1649 skildra prost Gert H. Miltzow denne steinen, som hadde lege på kyrkjegarden og som han hadde fått flytta inn i kyrkja. Ved skildringa la Miltzow ei teikning av innskrifta. I 1830 kunne likevel Jens Edvard Kraft rapportera at steinen ikkje lenger var å finna, korkje inne i eller utanfor kyrkja. Ifølgje Miltzow si skisse skal innskrifta ha vore:

: **...tn:artiþ:inkibiarkar:er:primr:**

: **nottom:firi:mariu:messo:i:fostu:**

På norrønt vert det: Á*rtiđ Ingibjargar er þrimr nóttum fyrir Maria messu í fǫstu*.

Og på moderne norsk: «Ingebjørgs sjelemessedag er tre netter før Mariamesse i fasta». 

Runene vert datert til mellomalderen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oddasteinen|Oddasteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Oddernessteinen

**Oddernessteinen** er ein runestein frå Oddernes kyrkje i Kristiansand i Vest-Agder. Steinen stod opphavleg rett austom kyrkja, men vart i 1990 flytta inn i våpenhuset. Han er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 43167.

Steinen vert først omtalt i 1639, då biskop Wegner vitja staden. Han var då på oppdrag frå Ole Worm, som førebudde verket *Monumenta Danica*, og han gav ei skildring av steinen med teikning av dei to innskriftene.

Begge innskriftene er skrive med den yngre runerekkja, og dei er datert til ca. 1030-1040. Den eine innskriften (N209) er rista på den eine flatsida av steinen, og er nesten utviska. Det kan lesast:

: **....ur- (n)iriþs| |sun is| |st(a)in sa**

Dette vert tolka som  .*.. Neriðs son er steinn sá*, på moderne norsk vert det «Etter (NN) Nerids son er denne steinen», eventuelt «Til minne om Tore Neridsson er denne steinen».

Den andre innskrifta på smalsida av steinen (N210) er mykje lengjer, og er betydeleg meir oppsiktsvekkande:

: **aRintr × karþi × kirkiu × þesa × kosunr × olafs × hins × hala × a oþali × sinu**

Worm tolka delar av denne teksta, nemleg *Olafs hins halte* som «Olav den heilage», og dette vert attgjeve i *Monumenta Danica*. I 1805 var Martin Friedrich Arendt ved Oddernes, og gav ei fullstendig lesing av teksta: Eyvind gerði kirkiu þessa, guðsonr Olafs hin helga, à oðali sinu; på moderne norsk: «Eivind gjorde denne kyrkja, gudsønn av Olav den heilage, på sin odel». Denne tolkinga fekk støtte av autoritetar som Sophus Bugge og Magnus Olsen. Andre har likevel tolka nøkkelordet *halt* annleis, og meiner det kan ha ein anna tyding enn heilag. Med det verta inntrykket rokka av at Olav den heilage har vore inne i biletet her. Enno er tolkinga av denne innskrifta omdiskutert.

## Kjelder

* 


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oddernessteinen|Oddernessteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Opedalsteinen

**Opedalsteinen** er ein runestein frå Opedal i Ullensvang herad i Hordaland.

I prost Gert Miltzow sitt verk *Presbyterologia* frå 1679 omtalar han to liksteinar frå Opedal kyrkjegard, den eine med runeinnskrift. I 1825 freista biskop Jacob Neumann å finna att runesteinen, men forgjeves. I 1890 vart steinen likevel funnen av sokneprest Johannes Brochmann. Han låg då som trappestein føre inngangen til ein bygning på staden, og var temmeleg nedslite. Brochmann sørgde for å få sendt steinen til Bergens Museum. Innskrifta er freista tydd fleire gonger, dette er tolkinga til Aslak Liestøl (d. 1983):

: **(ar)tiþæirikser:þa: er fimno(tom) er**

På norrønt vert det: Á*rtiđ Eiriks er þá er fimm nóttum er *.*...*

På moderne norsk vert tolkinga: «Eiriks sjelemesse er når (det) er fem netter (før eller etter ein ukjend dato)».

Runene vert daterte til mellomalderen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Opedalsteinen|Opedalsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  

## Litteratur

*
Reistadsteinen

**Reistadsteinen** er ein runestein funnen ved Reistad på Hidra i Flekkefjord kommune i Agder.

Steinen vart funnen ved nydyrking av ei myr rundt 1850. Han vart lagt saman med annan rydningstein i ei rydningsrøys, og der vart han liggjande nokre år. Så var det at nokon la merke til skriftteikn som var hogd inn på den eine sida. Det vart konstatert at det var ei innskrift i den eldre runerekkja. Då vart steinen teke hand om, frakta til Kristiania og sett opp i Universitetshagen. I dag er han magasinert ved Kulturhistorisk museum. 

Innskrifta er m.a. tolka til:

: **yðingr ek vakr nam reit**

Som på moderne norsk blir: *Yding*. *Eg Vakr har teke jorda til eige.*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Reistadsteinen|Reistadsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Marry Áilonieida Somby

**Marry Ailonieida Somby** eller *Marry Aslaksdatter Somby* () er ein norsk samisk forfattar, teaterarbeidar og biletkunstnar, fødd i Sirma (Sirbmá) i Tana og busett i Tromsø.

Somby debuterte i 1976 med *Ámmul ja alit oarbmælli*, som var den første barneboka skriven på samisk. Boka kom på norsk året etter med tittelen *Ammul og den blå kusinen*. Samiske myter og folketru er sentrale tema i barnebøkene hennar, som har kome ut både på norsk og nordsamisk. I tillegg til barnebøker har Somby også skrive prosa og poesi for vaksne, og ho har laga fleire teaterstykke. Ho var tidleg oppteken av det globale urfolksperspektivet og budde i fleire år blant urfolk i Nord-Amerika. Ein kan sjå påverknaden frå dette opphaldet i fleire av verka hennar. 

Somby var ein av initiativtakarane til å stifta Samisk forfatterforening i 1979.

Somby og illustratøren Biret Máret Hætta blei nominerte til Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris for det samiske språkområdet i 2016 for boka *Čerbmen Bizi – Girdipilohtta* (2013). Boka blei omsett til norsk av Somby med tittelen *Reinkalven Lille Bizi – den flygende pilot* (2014).
## Bibliografi
* *Ráiddostallan * (1983) / *Raiden går* (1993)
* *Solens datter : et samisk eventyr* / *Beaivváš nieida* (1990) (*også svensk utgave*)
* *Uhcastáloš * (1993)
* *Guovžža gazza ; ja Guovssahasa lávlla* (1993)
* *Krigeren, elskeren og klovnen = Mu apache ráhkesvuohta* (1994), dikt, samisk og parallelltekst
* *Ráhkisvuođa soahki*. Beaivváš sámi teáhter , 1996
* *Samisk skyggespill*. Med Anne Helgesen. Dukketeatermanus, 1998
* *Okto = Alene; et drama om [[John Andreas Savio]]*. Beaivváš sámi teáhter , 2002
* *Bajándávgi * (2004)
* *Onkel Gunnar koker saus* (2012)
* *Čerbmen Bizi : girdipilohtta* (2013)
* *Stáinnak : mánaid/nuoraidromána* (2016)
* *Beaivváš mánát = Leve blant reptiler* (2020)

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marry Ailonieida Somby|Marry Ailonieida Somby]]» frå ,  den 25. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* somban.com: ''portretter og bokomslag''
* Birkeland, Risa, Vold. *Norsk barnelitteraturhistorie*. 2. utg. Samlaget, 2005 ISBN 82-521-5933-8
* Morten Haugen (red.). *Barnas forfatterleksikon*. Damm, 2003
* Marry Áilonieida Somby i SNL
 

## Bakgrunnsstoff
*Presentasjon av Marry Ailonieida Somby i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
Ryensteinen

**Ryensteinen** er ein runestein frå garden Ryen i Tveit i Kristiansand kommune i Vest-Agder.

Steinen er første gong nemnt i eit brev til Selskabet for Norges Vel frå Nicolay Wergeland i 1811, han hadde då rett nok ikkje sett den med eigne auge. I 1862 meldte Nicolay Nicolaysen at steinen var slegen sund for å mura opp ein skorstein på garden. I 1868 vart muren riven, fragmenta av steinen tekne ut og sende til Universitetets Oldsaksamling. I dag er dei magasinert ved Kulturhistorisk museum. Innskrifta er fragmentarisk, men det som kan lesast er:

: **... i n k u n a r : r a i s t i : s t a i n : þ a n a b r u þ u r s i n**

På norrønt vert det: ...ein Gunnarr reisti stein þenna (at) bróđur sin

Og på moderne norsk: « ...ein Gunnar reiste denne steinen til bror sin»

Innskrifta er gjort med såkalte «man-jærske runar» og vert datert til siste halvdel av 900-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ryensteinen|Ryensteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Magnus Olsen: Norges innskrifter med de yngre runer, bd. III, Aust-Agder, Vest-Agder og Rogaland. Oslo 1954 s. 68 - 73.
*
Skafsåsteinen

**Skafsåsteinen** er ein runestein ved Skafså kyrkje i Tokke kommune i Telemark. Steinen vert datert til ca. 1100.

Steinen er skildra av Hans Jacob Wille i 1790, han stod då ved kyrkjedøra. Same stad stod han då Sophus Bugge vitja staden på 1860-talet. Han kunne då konstatera at steinen ikkje stod der han hadde stått då runene vart rista, og at det ikkje var mogleg å finne den opphavlege staden. I 1892 opplyste Oluf Rygh at steinen låg nede, det gjorde han òg då Magnus Olsen undersøkte han i 1923. I dag er steinen sett opp inne i våpenhuset i kyrkja.

Innskrifta er:

: **arnkairs sunir ris(?)u eluþesa (eft)ir þiuþulb (b)roþor koþmontr rist runar þesar auk þeir ontor mrs(?)**

Omsett til norrønt vert det: *Arngeirs synir reistu hellu þessa eptir þjóđolf brođur*. *Guđmundr reist runar þessar ok þeir Ǫndottr*.

Og på moderne norsk: «Arngeirs søner reiste denne hella etter Tjodolf bror (deira) . Gudmund rista desse runene, han og Ondott.» 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skafsåsteinen|Skafsåsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Skeisteinen

**Skeisteinen** er ein runestein som står på Molandsmoen, ca. to kilometer nord for Moland kyrkje i Fyresdal i Telemark. Han har ID nr. 127468 i kulturminnedatabasen til Riksantikvaren.

Molandsmoen er ein flat furumo, og her var det gamle *[[skeid]]et* - staden der folk heldt på dei gamle tradisjonane med hestekappløp og -kampar. Den første skildringa av dette er ved biskop Niels Glostrup ved ei visitasferd i 1618. Tradisjonen vert òg skildra av presten H.J. Wille i 1786. Han nemner òg at plassen der hestekampene fann stad var avgrensa av fire reiste steinar. To av desse steinane er verna, den eine av dem er runesteinen. Innskrifta er:

: **þorolv rit**
: **saskal raþa ru(nar)**
: **er l(e)r stirebs**

På norrønt vert det: þorolfr reit sá skal ráda runar, er lér stígreips.

På moderne norsk vert det: «Torolv skreiv. Den skal rå (desse) runer, som låner stigbøyle (til ein annan)».

Magnus Olsen (d. 1963) argumenterte for at dette går attende på ein gammal straffemetode som er mest kjend som «tremerr». Der vert den som skal straffast sett overskrevs på ein trebukk, med vekter på føtene, og er nøydd til å sitja der for ei viss tid. Vektene vert kalla «stigbøyler», og det er dei det etter Olsen si meining blir sikta til i innskrifta. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skeisteinen|Skeisteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* 
*
Runesteinane i Skjeberg kyrkje

**Runesteinane i Skjeberg kyrkje** er to runesteinar i yttermuren på Skjeberg kyrkje i Sarpsborg kommune i Østfold.

## Skjeberg kyrkje I
Dette er ein firkanta stein som står i sørmuren på koret. Steinen er første gong nemnt i eit brev frå sokneprest Andreas Mørch i 1810. I 1816 var M.F.Arendt på staden og laga ei avteikning. Innskrifts vart undersøkt nærare av Oluf Rygh i 1899, og tolkinga hans er:

: **þetta hus er u(i)**

: **kt dtrotne uaro(m)**

: **ok mođor hans marie**

: **ok petre postola**

På norrønt vert det: *þetta hús er vigt Drótni várum ok mođur hans Maríu ok Pétri postola*.

I moderne norsk vert det: «Dette hus er vigd vår Herre og mor hans  Maria og apostelen Peter».

Runene skriv seg frå siste halvdel av 1200-talet.

## Skjeberg kyrkje II
Steinen er mura inn i sørausthjørnet av kyrkja. På toppen er det hogd ut eit mannshovud mot aust, på sørsida står innskrifta:

: **stein þenna gærđe**

: **botolfr steinmeistaræ**

På norrønt vert det: *Stein þenna gerđi Botolfr steinmeistari*

Og på moderne norsk: «Denne steinen vart gjort av Botolv steinmeister».

Som Skjeberg kyrkje I er òg denne innskrifta frå seint 1200-tal.

## Sjå også
*Runesteinar i Noreg

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runesteinene i Skjeberg kyrkje|Runesteinene i Skjeberg kyrkje]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 

## Litteratur

*
Skollevollsteinen

**Skollevollsteinen** er ein runestein med yngre runer frå rundt å 1000, funnen på Skollevoll på Lista. Han vart første gong skildra av biskop Wegener i 1639, då låg han som klopp over ein bekk på garden.  Frå 1865 har steinen vore i samlinga til Universitets Oldsaksamling (no Kulturhistorisk museum) ved Universitetet i Oslo. Steinen er 1,9 meter lang og har ei innskrift med 56 runer i den yngre runerekkja:

: **ranuauk:raisti:stain:aftir:akmunt hrabisum:uar sin:skokr:b[arþi]**

På moderne norsk vert det: «Rannveig reiste [denne] stein etter Oddmund Ravnsson, mannen sin. Skog rista [runene].»

## Sjå også
*Runesteinar i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skollevollsteinen|Skollevollsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*Skollevollsteinen

## Bakgrunnsstoff

* 
* Museumsnr C3612 , katalogtekst  i Portalane til universitetsmusea unimus.no
Skrivarberget på Stjørdal

**Skrivarberget** er ein sørvend bergvegg med runer ved gardane Bø og Ystines i Stjørdal kommune i Trøndelag. Han er registrert med nr. ID 56427 i Kulturminnearkivet til riksantikvaren.

Innskriftene er frå 1000- og 1100-talet, og vart undersøkte av Lorentz Diderik Klüwer i 1815, og Martin Friedrich Arendt i 1817. Staden vart undersøkt på nytt av Oluf Rygh i 1864 og -96, og av Aslak Liestøl i 1956. Tolkingane her er etter Liestøl si undersøking.

**Innskrift I**

: **biarurn(u) iftr ristu ru(nar):þisar**

: **rutsm(a)urkum:uisa:birt(a)lt**

På norrønt er det: *Biǫrnulfr ristu rúnar þesar*. *Ruþs mǫrkum visa bert at.*

På moderne norsk: «Bjørnulf rista desse runene. Rudsmarkene viser dei tydeleg til». Antakeleg har denne ristninga og den følgjande å gjera med eit eigedomsskifte e.l.

**Innskrift II**

Denne innskrifta er registrert av både Klüwer og Rygh, men er ikkje funnen att.

: **(b)irkr(a)ukþair**

som vert tolka til: *Bergr ok þeir ristu rúnar þessar*.
*þeir* i dette tilfellet viser attende til innskrift I der Bjørnulf var runeristaren. Meininga vert altså: «Berg og Bjørnulf rista desse runene».

**Innskrift III**

: **undir austanu(æ)r þre orf er gul g..(y)..ninalna (n)iþr**

På norrønt vert det: *Undin austanverđi horf er gull geymt niu alnar niđr*.

Og på moderne norsk: «Under det austre hjørnet er gull gøymt ni alen ned (dvs. under jorda)».

**Innskrift IV**

Ei fragmentarisk innskrift:

: **ohr...**

Kan ikkje tolkast.

**Innskrift V**

Nok ei fragmentarisk innskrift:

: **.. istrunar ...**

Tyder: «... reist runer ...»

**Innskrift VI**

Denne innskrifta vart første gongen påvist av Liestøl i 1956:

: **her er fefolgu tuntirst .. ni þess(um).**

På norrønt er det: *Her er fé folgit undir steini þessum*.

Som på moderne norsk vert: «Her er gods gøymt under denne steinen.» 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skrivarberget (Stjørdal)|Skrivarberget (Stjørdal)]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Stangelandsteinen

**Stangelandsteinen** er ein runestein som opphavleg stod på garden Stangeland, som i dag er ein bydel i Sandnes kommune i Rogaland. 

I 1649 skildra biskop Wegner ein stor runestein som stod på ein gravhaug på Stangeland. Diverre er han ikkje meir spesifikk når han fortel kvar denne steinen stod, for i 1745 skriv amtmannen Bendix de Fine:

: «Over Stangelands Aaen i Høylands Sogn ligger en Baute-Steen, som til forn har staaet oppe paa en høy ved Lande-Vejen.»

Slik låg han framleis, som klopp over bekken, i 1810. Men i 1888 meldte professor Oluf Rygh at steinen var reist att. Etter det vart steinen flytta på nytt og stod i mange år føre hovudbygninga på Skeianetunet i Sandnes sentrum. Her vart steinen undersøkt av Magnus Olsen i 1951. Han noterer i rapporten at steinen er forvitra i overflata, og er i dårleg stand. 

Ved ny inspeksjon i 1991 vart det konstatert av steinen då var i alarmerande grad forvitra, flak hadde allereie falle av, og delar av innskriften stod i fare for å forsvinna. Den vart henta inn til Arkeologisk museum i Stavanger for stabilisering av tilstanden og generell konservering. Det vart vedteke å setja opp steinen i Sandnes att, men han var enno svært utsett for vidare forvitring. Av den grunnen vart han sett opp att ved inngangen til Sandnes rådhus, der han kunne stå trygt under tak.

Innskrifta er:

: **þurbiurn:skalt:raista:stinþanaft:**

: **siu:þuris:sun:sin:isa:tanmarku:fil**

På moderne norsk vert det: «Torbjørn Skald reiste denne steinen etter Sjø-Tore, sonen sin, som fall i Danmark.»

Magnus Olsen daterer runene til siste halvdel av 900-talet. Han meiner steinen kanskje kan knytast til kong Harald Gråfell si ferd  til Danmark i 970, og at Sjø-Tore har vore ein av dei mange norske som vart drepne saman med Harald i bakhaldet i Limfjorden. Stangelandsteinen er dermed ein av dei særs få runesteinane i Noreg som kan setjast inn i ein konkret historisk kjend kontekst.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stangelandsteinen|Stangelandsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Filmen Soul

***Soul*** (norsk tittel: *Sjel*) er ein dataanimert langfilm frå Pixar Animation Studios, distribuert av Walt Disney Studios Motion Pictures. Han er regissert av Pete Docter, produsert av Dana Murray og dei engelske røystene til hovudrollene er spelte av Jamie Foxx, Tina Fey, Questlove, Phylicia Rashad og Daveed Diggs.

Filmen vart tilgjengeleg på strøymetenesta Disney+ den 25. desember 2020.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Bogerud

**Bogerud** er ein drabantby (bustadsstrøk) søraust for Østensjøvannet og har namnet sitt etter Bogerud gard.
## Historie

Utbygginga av Bogerud kom etter at Østensjøbanen vart forlengd til Bøler i 1958 under prossessen med forlenginga til Bogerud og Skullerud i 1967. OBOS og Ungdommens selvbyggerlag stod for utbygginga av bustadsstrøket. Arkitektane bak bygginga var Thomas Tostrup og Tage Westh Christensen. Den norske Eterfabrikken vart grunnlagd på Bogerud i 1900. Sjølve garden tilhøyrde Laurentius kyrkje og hospital til han vart delt i 1831. Nordre Bogerud som vart frådelt i 1840 følgde seinare med i Bøler område. Søndre Bogerud eksisterer framleis som dagheim.

### Etymologi
Namnet Bogerud kjem frå gardsnamnet Bogerud gard, der *Bogerud* kan ha opphav frå norrønt *bugr*, som tyder bog, bukt eller krok. Eventuelt kan bakgrunn for namnet vera ryddinga av bøketre, frå dansk *bøg*, eller *bog*. Andre staving rud frå norrønt *ruð*, har tydinga nyrydningsgård.

## Busetnad
Bogerud «sentrum» utgjer i hovudsak nokre få butikkar. Dei fleste av desse tilhøyrer Bogerudsenteret, som består av Bogerud Tekstil, Kiwi, eit tannlegesenter, sosialkontor, frisørsalong, blomsterbutikk, renseri og eit apotek. Bogerud T-banestasjon er like ved senteret, der det i tillegg er ein Narvesen og ein innvandrarbutikk. 

Dei største gatene på Bogerud er Martin Linges veg, Paal Bergs veg, Bogerudveien og Stallerudveien. Barn som veks opp på Bogerud, går anten på Rustad eller Nøklevann barneskule. På Skullerud ungdomsskule vert desse blanda saman.

Som i dei fleste av drabantbyane i Oslo til aust er Bogerud prega av eit fleirkulturelt miljø, med mange barn og vaksne frå ulike land. I 2018 vart Bogerud gard og Bogerudsletta barnehage bygde om til ein stor og felles miljøbarnehage med solcellepanel på taket.

## Kjende personar med tilknyting til Bogerud

* Rapartisten Arif
* Fotograf Dag Thorenfeldt
* Historikar Lars Thue
* Professor emeritus Magnus Ulleland, i romansk (italiensk) filologi ved Universitetet i Oslo, kunstmalar og namngjeten for omsettinga si av Dantes Den gudommelige komedie.
* Føretakseigar og gründer Egil Undrum med stort lokalt engasjement.

## I populærkulturen

* Hovudpersonane i filmen Lasse & Geir er busette på Bogerud.

## Sjå òg

*Bogerud stasjon

## Referansar




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bogerud|Bogerud]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Filmen Onward

***Onward*** (norsk tittel: *Fremad*) er ein amerikansk dataanimert urban fantasyfilm produsert av Pixar Animation Studios for Walt Disney Pictures. Filmen er regissert av Dan Scanlon, produsert av Kori Rae og dei engelske røystene til hovudrollene er gjevne av Tom Holland, Chris Pratt, Julia Louis-Dreyfus og Octavia Spencer. *Onward* går føre seg i ei forstads fantasy-verd, og følgjer to alvebrør som drar på «eit tokt» for å finne ein trolldom som kan bringe den avlidne faren deira attende.

Filmen hadde verdspremiere den 21. februar 2020 under Berlin International Film Festival, og vart utgjeven i Noreg den 6. mars 2020. Han fekk hovudsakleg positive omtalar frå kritikarar og har tent inn over 68&nbsp;millionar US-dollar verda over.

## Handling
I ei verd folkesett av fabelvesen er magi daglegdags og magiutøvarar høgt vyrda. Sidan magien er vanskeleg å meistre, samtidig som teknologiske framsteg gjer liva til innbyggjarane enklare, blir bruken av magi etter kvart gløymd bort.

I ein epoke som svarer til moderne tid, bur to alvar i tenåra i byen New Mushroomton: Iandore «Ian »Lightfoot, som manglar sjølvtillit av mangel på ein farsfigur, og Barley Lightfoot, storebroren til Ian og ein ihuga rollespel- og historiefanatikar som lengtar etter å dra på ordentleg eventyr. Faren deira, Wilden, døydde av sjukdom kort tid bør Ian vart fødd og brørne bur saman med mora si, Laurel.

På 16-årsdagen til Ian gjev Lauren brørne ei gåve frå Wilden: Ein magisk stav, ein sjeldan edelstein og eit brev som skildrar ein «visitas-trolldom» som kan gjenopplive Wilden for eitt døgn. Barley prøver å kaste trolldommen til inga nytte, men Ian lukkast med det seinare den kvelden. På grunn av innblanding frå Barley blir berre den nedre halvparten av kroppen til Wilden danna att før edelsteinen smuldrar opp. For å bøte på mistaket drar brørne på «eit tokt» for å finne ein annan edelstein for å kunne utøve trolldommen om att. Mora deira finn ut at gutana er forsvunne kort etter og drar for å leite etter dei.

## Rolleliste

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Toy Story 4

***Toy Story 4*** er ein amerikansk dataanimert filmkomedie produsert av Pixar Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Det er den fjerde filmen i *Toy Story*-serien og var regissert av Josh Cooley frå eit filmmanus av Andrew Stanton og Stephany Folsom.

Handlinga i filmen følgjer *[[Toy Story 3]]*, der sheriff Woody, Buzz Lightyear og dei andre leikevenene deira bur med den nye eigaren sin, Bonnie. Filmen hadde norsk kinopremiere den 6. september 2019.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Incredibles 2

***Incredibles 2*** (norsk tittel: *De utrolige 2*) er ein amerikansk dataanimert superheltfilm produsert av Pixar Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Han er oppfølgjaren til *[[The Incredibles]]* frå 2004 og er regissert av Brad Bird.

Filmen hadde norsk kinopremiere den 24. august 2018.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Samica

***Samica*** er ein fleirspråkleg og tverrvitskapleg skriftserie som tek for seg språk, litteratur og kultur i Sápmi (Sameland). Han er blitt gjeven ut av Albert-Ludwigs-Universität Freiburg i Tyskland sidan 2014. Redaktørane er litteratur- og kulturforskaren Thomas Mohnike ved Strasbourg universitet og språkforskarane Michael Rießler og Joshua Wilbur ved Freiburgs universitet.

Samica inneheld litterære tekster i opphavleg språkdrakt eller omsetjing, populærvitskaplege tekstar og læremateriale. Tekstane kan vera på tysk, samiske eller andre nordiske språk.

## Historie
Skriftserien blei grunnlagd i 2014 som oppfølgjar til *[[Kleine saamische Schriften]]*, som vart publisert av Humboldt-universitetet i Berlin. Michael Rießler har også vore redaktør siden starten av den skriftserien.

Bidrag til finansiering av Samica sine einskilde utgåver vart gjort av m.a. Finska litteratursällskapet, Arjeplog kommune, det norske Sametinget og Norwegian Literature Abroad.

## Oversyn over skriftene

# *Grüße aus Lappland* / Nils-Aslak Valkeapää, oms. Johanna Domokos & Gruppe Bⁱ. - Freiburg : Skandinavisches Seminar der Albert-Ludwigs-Universität Freiburg. 2014. ISBN 978-3-9816835-0-9 
# *[[Pitesamisk]] ordbok : Samt stavningsregler* / Joshua Wilbur (red.) - Freiburg : Skandinavisches Seminar der Albert-Ludwigs-Universität Freiburg. 2014. ISBN 978-3-9816835-1-6
# *[[Skoltesamisk]]e tekster fra Neiden* (under utgjeving, 2019)
# *Worte verschwinden / fliegen / zum blauen Licht : Samische Lyrik von [[Joik]] bis Rap* / Johanna Domokos, Michael Rießler & Christine Schlosser (red.), oms. Christine Schlosser - Freiburg : Skandinavisches Seminar der Albert-Ludwigs-Universität Freiburg. 2019. ISBN 978-3-9816835-3-0 (Tittelen, fritt omsett: «ord forsvinner/ flyr/ til det blå lyset»)
# *[[Johan Turi]] : Ein Bühnenstück mit einem Joik von Áilloš* / Harald Gaski & Gunnar H. Gjengset, oms. Tatjana Krzemien, Anna-Sophia Mäder & Michael Rießler - Freiburg : Skandinavisches Seminar der Albert-Ludwigs-Universität Freiburg. 2019. ISBN 978-3-9816835-4-7

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Samica|Samica]]» frå ,  den 26. november 2019.*
Erwin Schulhoff

**Erwin Schulhoff** () var ein tsjekkisk komponist og pianist. 

Schulhoff var fødd i Praha i ein tysk jødisk familie. Pianisten og komponisten Julius Schulhoff var ein grandonkel.
Antonín Dvořák oppmuntra Schulhoff til å studera musikk, og han blei elev ved Konservatoriet i Praha som tiåring.

I byrjinga var han inspireret av Claude Debussy, Richard Strauss og Alexander Scriabin. Seinare slo han over i ein neoklassisk stil med element frå jazz og samtidige danserytmar. 

Han skreiv seks symfoniar i svært blanda stil, to operaer, to ballettar, ein klaverkonsert, to strykekvartettar og eit jazz-oratorium. Han etterlèt seg to ufullende symfoniar. 

Schulhoff døydde i Holocaust. Han skal ha døydd av tuberkulose i den tyske konsentrasjonsleiren Wülzburg i Bayern i 1942.

## Selected works

**5 Etudes de jazz* for piano (c.1910–1920)
*Violin Sonata No. 1, Op.7 (1913)
*Piano Concerto No. 1, Op.11 (1913)
**Divertimento for strykekvartett* (1914)
*Cellosonate (1914)
*Strykekvartett No. 0, Op.25 (1918)
**Sonata Erotica* for solo kvinnerøyst (1919)
**Fünf Pittoresken* for piano (1919)
* *Symphonia Germanica* (1919)
*Suite for kammerorkester (1921), opphavleg kalla *In the New Style*, seks dansar
**Ogelala*, ballett (1922)
**Die Wolkenpumpe* (1922), songar for bariton, fire treblåsarar og perkusjon
**Bassnachtigall* for kontrabassun (1922)
*Pianokonsert "alla Jazz" (1923)
**Fem stykke for strykekvartett* (*Fünf Stücke für Streichquartett*) (1923)
*Strykesekstett (1920–24)
*Strykekvartett No. 1 (1924)
*Pianosonate No. 1 (1924)
*Strykekvartett No. 2 (1925)
*Concertino for fløyte, fiola og kontrabass (1925)
*Symfoni No. 1 (1925)
*Pianosonate No. 2 (1926)
*Pianosonate No. 3 (1927)
*Violinsonate No. 2 (1927)
*Sonate for fløyte og piano (1927)
*Dobbelkonsert for fløyte, piano og orkester (1927)
**6 Esquisses de jazz* for piano (1927)
*Konsert for strykekvartett og treblåsarorkester (1930)
**Flammen*, opera (1927–29)
**Hot Sonate* for altsaksofon og piano (1930)
**Suite dansante en jazz* for piano (1931)
*Symfoni No. 2 (1932) 
**Das kommunistische Manifest*, oratorium (1932)
* *Orinoco* (1934), foxtrot
*Symphony No. 3 (1935)
**HMS Royal Oak* (1935), jazzoratorium for forteljar, sopran, tenor, blanda kor og syfhonisk jazzorkester, etter ein tekst av Otto Rombach
*Symfoni No. 4 (1937)
*Symfoni No. 5 (1938–39)
*Symfoni No. 6 *Svobody* for kor og orkester (1940)
*Symfoni No. 7, berre pianodel skriven (1941–42)
*Symfoni No. 8, ufullendt, berre pianodel skriven (1941–42)
*Divertimento for obo, klarinett og basun
*Suite for fiolin og piano
*Variations over eit original Dorian-tema og fugato, op. 10, tema, 15 variasjonar og fuge 

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Erwin Schulhoff|Erwin Schulhoff]]» frå  og «[[:en:Erwin Schulhoff|Erwin Schulhoff]]» frå ,  den 26. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Francis Poulenc

**Francis Jean Marcel Poulenc** () var ein fransk komponist og pianist. 

Poulenc var fødd i Paris. Han fikk den første pianoundervisinga av mor si allereie som fireåring, i 1904. Ti år seinare studerte han med den spanske pianisten Ricardo Viñes, som var ein god ven av Claude Debussy og Maurice Ravel. Poulenc hadde suksess i 1917 med *Rapsodie Nègre*, og han var medlem av den unge franske komponistgruppa «Les Six», som blei danna like etter første verdskrigen. I 1924 oppnådde han vidare åtgaum med balletten *Les Biches*, som blei uroppført av Sergej Djagilev sitt dansekompani Ballets Russes.

Poulenc er også kjend som korkomponist, både av sakral og profan musikk, gjennom verk som  *Quatre motets pour un temps de pénitence* (Fire pinsemotettar, 1938-39), *Quatre motets pour le temps de Noël* (Fire julemotettar, 1951-52), *Figure humaine* (1943) og *Un soir de neige* (1944).

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Francis Poulenc|Francis Poulenc]]» frå ,  den 26. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Verkliste (engelsk):
Julegrøss

**Julegrøss** er ein tradisjon med å formidla skumle forteljingar i tilknyting til jula. Skikken er utbreidd i den engelsktalande verda.

Forteljingar om gjengangarar og overnaturlege har lenge vore knytt til jula i engelsk tradisjon.
I viktoriatida gav ei rekkje forfattarar ut slike forteljingar. Nokre av dei hadde juletema, som *[[Eit juleeventyr]]* av Charles Dickens frå 1843. Andre blei delte i jula, som i juleutgåver av bladet *[[All the Year Round]]*, gjeve ut av Dickens og med bidrag av mellom anna  Elizabeth Gaskell og Wilkie Collins, og av M.R. James, som fortalde ei ny spøkelsesforteljing til utvalde gjestar kvar julaftan. Henry James si forteljing *[[The Turn of the Screw]]* frå 1898 har ei rammeforteljing som seier at det blir fortald på julaftan.
Seinare blei det vanleg å senda dramatiseringar av slike forteljingar på britisk fjernsyn i jula, som i *[[A Ghost Story for Christmas]]*.

Skikken har alltid stått sterkare i Storbritanna enn i USA, men den amerikanske julesongen «It's the Most Wonderful Time of the Year» frå 1963 nemner «scary ghost stories» som ein tradisjon saman med «caroling out in the snow.»
Det er også blitt laga fleire grøssarfilmar med juletema, som *Black Christmas* (fleire filmar), *[[Gremlins]]* (1984) og *Krampus* (2015).

## Sjå òg
*Påskekrim
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Ghosts on the Nog. The great English tradition of Christmas ghost stories i *The Paris Review*
* 10 great Christmas horror films, bfi.org.uk
Moontan

***Moontan*** er det niande studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1973. Det inneheld radiohitten «Radar Love», og vart kåra til det niande beste nederlandske popalbumet gjennom tidene av lesarane av musikkmagasinet *Oor* i 2008. I spesialutgåva til Q & Mojo kalla *Pink Floyd & The Story of Prog Rock*, er albumet på 32. plassen på lista deira kalla «40 Cosmic Rock Albums». Moontan er det mest suksessrike albumet dei gav ut i USA, der det selde til gullplate.

«Vanilla Queen» samplar rollefiguren til Marilyn Monroe i *[[filmen There's No Business Like Show Business|There's No Business Like Show Business]]*.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Hay og Kooymans utanom der andre er nemnde.

### Originalplate (europeisk utgåve)

### Amerikansk utgåve

## Medverkande
* George Kooymans — gitar, vokal
* Rinus Gerritsen — bass, klaverinstrument
* Barry Hay — fløyte, vokal
* Cesar Zuiderwijk — trommer
* Eelco Gelling — gitar
* Bertus Borgers — saksofon

;Andre medverkande
* Patricia Paay — vokal

## Teknisk
* Produsent: Golden Earring
* Leiande produsent: Fred Haayen
* Lydteknikar: Pieter Nieboer
* Arrangør: Golden Earring

## Salslister
**Album** — Billboard (USA) 

**Album** — RPM Magazine (Canada) 

**Singlar** — Billboard (USA)

**Singlar** — RPM (Canada)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moontan|Moontan]]» frå ,  den 26. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Onward

**Onward** eller **onwards** kan vise til:

* Filmen Onward, ein amerikansk dataanimert langfilm frå 2020
* Songen Onward, ein song av den engelske rockegruppa Yes
Filmen Coco

***Coco*** er ein dataanimert fantasyfilm frå Pixar Animation Studios. Han er regissert av Lee Unkrich, produsert av Darla K. Anderson og dei engelske røystene til hovudrollene er spelte av Anthony Gonzalez, Gael García Bernal, Benjamin Bratt, Alanna Ubach, Renée Victor, Ana Ofelia Murguía og Edward James Olmos. Handlinga følgjer 12-åringen Miguel som ved eit mistak endar opp i dei daudes land, der han søkjer hjelp frå sin avlidne tippoldefar for å returnere til dei levande att og kunne reversere bannlysinga familien hans har av musikk.

Filmen hadde premiere 22. november 2017 i USA og i Noreg den 2. februar 2018.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Stedjesteinen

**Stedjesteinen** er ein runestein som står ved Stedje kyrkje i Sogndal kommune i Sogn og Fjordane.

Steinen er nemnd første gong i 1626, i eit brev frå soknepresten Niels Paaske. Han stod då antakeleg på høgda nord for kyrkja. Ein gong etter det skal han ha vorte teke ned og brukt i grunnmuren på eit hus i nærleiken. I 1837 rapporterte Wilhelm F.K. Christie at grunneigaren, sorenskrivar Knagenhjelm, hadde teke steinen fram att og flytta han opp til den opphavlege plassen ved kyrkja. I 1859 vart han flytt til frukthagen ved Nedre Stedje. Foreningen til norske Fortidsmindesmærkers Bevaring oppmoda til eigaren å flytta steinen attende, noko som etter kvart vart gjort i 1877. Dette året gjorde Bendix E.R. Bendixen ei grundig undersøking av innskrifta:

: **olafrkununkrskautmilistæinaþe(s)a**

På norrønt vert det: Ó*lafr konungr skaut milli steina þessa*.

På moderne norsk vert det: «Kong Olav skaut mellom desse steinane».

## Skadeverk
Vinteren 2012 vart steinen skadd under snøbrøyting. Sogndal kommune vart ilagd bot, og måtte kosta på restaurering av steinen og vernebygg.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stedjesteinen|Stedjesteinen]]» frå ,  den 26. november 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Runesteinen på Stedje. leksikon.fylkesarkivet.no
Patricia Paay

**Patricia Anglaia Margareth Paaij** (), mest kjend som **Patricia Paay**, er ein nederlandsk songar, radioprogramleiar, glamourmodell og fjernsynskjendis. Musikkarrieren har vart i over fire ti år og ho har ofte vore på nederlandsk fjernsyn og i nederlandsk tabloidmedia. 

I 1984 vart Paay den første glamourmodellen i den nederlandske utgåva av *[[Playboy]]*. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Patricia Paay|Patricia Paay]]» frå ,  den 26. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Radar Love

«**Radar Love**» er ein song av det nederlandske rockebandet Golden Earring. Singelutgåva av «Radar Love» nådde tiandeplassen på *[[Cash Box]]* Top 100-lista og 13. plassen på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* i USA. Han nådde òg topp 10 i mange andre land, som Storbritannia, Canada, Australia, Tyskland og Spania.

Songen er ein av dei mest kjende til bandet og er fleire gonger blitt kåra til ein av dei beste køyresongane. 

## Andre versjonar
Songen er blitt framført av fleire andre artistar og band, som Tribe 8, Ministry, Omen, U2, R.E.M., Ian Stuart Donaldson, Sun City Girls, White Lion, Blue Man Group, James Last, NWOBHM band Aragorn, Nine Pound Hammer og Joe Santana. White Lion-utåva nådde 59. plassen på *Billboard* Hot 100.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Radar Love|Radar Love]]» frå ,  den 26. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Verdscupen i alpine greiner 1973/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1973**-sesongen tok til 7. desember 1972 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 23. mars 1973 på Heavenly Mountain i delstaten California i USA. Turneringa omfatta 24 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 8 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn og 8 utforrenn.

Annemarie Pröll frå Austerrike var i ei klasse for seg og vann verdscupen på suverent vis. Landskvinna Monika Kaserer vart nummer to og Patricia Emonet frå Frankrike kom på tredjeplassen.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1972/73|Alpiner Skiweltcup 1972/73]]» frå ,  den 26. november 2019.*
The Black Cauldron

***The Black Cauldron*** (norsk tittel: *Taran og den sorte gryte*) er ein amerikansk fantasyfilm frå 1985, produsert av Walt Disney Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Han er den 25. animerte langfilmen frå Disney og er laust basert på den første av to bøker i *The Chronicles of Prydain* av Lloyd Alexander, ein serie av fem romanar som er basert på walisisk mytologi.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Eelco Gelling

**Eelco Gelling** () er ein nederlandsk bluesgitarist. Gelling spelte med Cuby + Blizzards som han skipa i lag med Harry Muskee, fram til 1976.

I 1977 vart han medlem av Golden Earring, som han alt hadde spelt med i fleire år. Han vart først fulltidsmedlem på albumet *[[Contraband]]*. Han slutta under ein turné i USA etter *[[Grab it for a Second]]*. Attende i Nederland vart han medlem av Muskee Gang, men fekk sparken under ei innspeling og drog til Den Haag for å bli med i Freelance band. Han spelte så i fleire andre band før han i eit par år hadde sitt eige band, The Eelco Gelling Band.

## Diskografi

### Cuby and the Blizzards
** Desolation * - 1966 
** Praise The Blues* -  1967 med Eddie Boyd
** Groeten Uit Grollo* -  1967 
** Trippin' Thru' A Midnight Blues* -  1968 
** Live! At Düsseldorf* -  1968 med Alexis Korner 
** On The Road* -  1968 
** Cuby's Blues* -  1969 
** Appleknockers Flophouse* -  1969 
** Too Blind To See* -  1970 
** King Of The World* -  1970 
** Simple Man* -  1971 
** Sometimes* -  1972 
** Ballads* -  1973 
** Afscheidsconcert* -  1974 
** Kid Blue* -  1976 
** Old Times Good Times* -  1977 
** The Forgotten Tapes* -  1979 
** Featuring Herman Brood Live* -  1979 
** Blues Traveller* -  2000 

### Red White 'n Blue
** Red White 'n Blue* -  1975 

### Golden Earring
** [[Contraband]]* -  1977 
** Live* -  1977 
** [[Grab It for a Second]]* -  1978 

### [[Freelance Band]]
** Rough 'n' Tough* -  1980 

### [[Harry Muskee|Muskee Gang]]
** Rimshots In The Dark* -  1986 

### [[Blues Connection]]
** Featuring Eelco Gelling* -  1988 

### Soloalbum
** The Missing Link* -  2000 

### [[Eelco Gelling Band]]
- * On The Road* -  2005 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eelco Gelling|Eelco Gelling]]» frå ,  den 26. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Bertus Borgers

**Bertus Borgers** () er ein nederlandsk saksofonist.
Han var fødd i Vessem.

## Diskografi
*Mr. Albert Show – *Mr. Albert Show* (1969)
*Mr. Albert Show – *Warm Motor* (1970)
*Golden Earring - *[[Moontan]]*
*Bertus Borgers – *Demo '74* (1974)
*Sweet d'Buster] – *Sweetd'Buster* (1977)
*Sweet d'Buster – *Friction* (1978)
*Sweet d'Buster – *Gigs* (1979)
*Sweet d'Buster – *Shot into the Blue* (1979)
*Herman Brood & his Wild Romance \ Sweet d'Buster \ Bintangs – *Alive and Kickin *(LP1980)
*Sweetd 'Buster – *Gigs* (1988)
*Bertus Borgers & The Groove – *Live* (1991)
*Bertus Borgers – *Cool in July* (1992)
*Sweet d'Buster – *Magic Moments* (1992)
*Bertus Borgers – *Antwerpse Sessie* (2001)
*Bertus Borgers & The Foyer Rockband – *Z.G.A.N.* (2003)
*The Mr. Albert Show – *Mr. Albert Show* (2003)
*The Mr. Albert Show – *Warm Motor* (2003)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bertus Borgers|Bertus Borgers]]» frå ,  den 26. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
The Rescuers Down Under

***The Rescuers Down Under*** (norsk tittel: *Bernard og Bianca i Australia*) er ein amerikansk animert eventyrfilm frå 1990, produsert av Walt Disney Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Han er den 29. animerte langfilmen frå Disney og oppfølgjaren til 1977-filmen *[[The Rescuers]]*. Filmen går føre seg i australsk outback, og handlar om musene Bernard og Bianca som reiser til Australia for å redde guten Cody frå ein vondkyndt krypskyttar, som er ute etter ein utryddingstruga rovfugl.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
1995-filmen Pocahontas

***Pocahontas*** er ein amerikansk animert dramafilm frå 1995, produsert av Walt Disney Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Han er den 33. animerte langfilmen frå Disney og utgjeven i perioden kjend som Disney-renessansen. Filmen er laust basert på historia om den amerikanske urfolkkvinna Pocahontas.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
1998-filmen Mulan

***Mulan*** er ein amerikansk animert eventyrfilm frå 1998, produsert av Walt Disney Animation Studios og utgjeven av Walt Disney Pictures. Han er den 36. animerte langfilmen frå Disney og utgjeven i perioden kjend som Disney-renessansen. Filmen går føre seg i Kina under Han-dynastiet, der Fa Mulan, dotter av den aldrande krigaren Fa Zhou, kler seg ut som ein mann for å ta plassen til far sin under ei verneplikt for å kontre ein invasjon av hunarar.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*