open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Myrmarihand

**Myrmarihand** (*Anacamptis palustris*) er ei plante i narrmarihandslekta *Anacamptis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Myrmarihand var tidlegare knytt til vårmarihandslekta *Orchis* med namnet *Orchis palustris*, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta *Anacamptis*.

## Utbreiing
I Norden finst myrmarihand (svensk namn *kärrnycklar*) berre på Gotland. Arten har gått mykje attende på grunn av tørrlegging av myr, og er rekna som sårbar (VU) i Sverige.

I Belgia er arten (som *Orchis palustris*) rekna som regionalt utdøydd i Flandern.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Julija Stupak

**Julija Sergejevna Stupak**, fødd **Belorukova** () er ein russisk langrennar frå Sosnogorsk. Ho vart olympisk meister i 4 x 5 km stafett under Vinter-OL 2022. I perioden 2017-22 var ho med om å vinne to VM-sølv, tre OL-bronsar og ein VM-bronse i ulike stafett-tevlingar. I verdscupen i langrenn stod Stupak per 1.3.2022 bokført med tre individuelle sigrar i verdscuprenn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Julija Sergejewna Stupak|Julija Sergejewna Stupak]]» frå ,  den 28. februar 2022.*
Salepsrot

**Salepsrot** (*Anacamptis pyramidalis*) er ei plante i narrmarihandslekta *Anacamptis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Salepsrot var tidlegare den einaste arten i slekta *Anacamptis*, men no er fleire artar flytta over frå vårmarihandslekta *Orchis*.

## Utbreiing
I Sverige finst salepsrot (svensk namn *salepsrot*) på Öland, der han har vore i tilbakegang, og på Gotland, der han er ganske vanleg. Arten er i Sverige rekna som livskraftig (LC).

I Danmark (dansk namn *horndrager*) er han berre kjend frå nokre få spreidde funnstader, og er klassifisert som sårbar (VU).

Salepsrot (engelsk namn *pyramidal orchid*) er vanleg over det meste av Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *püramiid-koerakäpp*) veks salepsrot på Saaremaa med berre eit par registrerte funn på fastlandet. Arten har status som sårbar (VU).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *hondskruid*, fransk namn *orchis pyramidal*) sjeldan i Nederland og er først og fremst å finne i Limburg og i dynelandskapet nær kysten. I Flandern i Belgia er han svært sjeldan, men i Vallonia er han ganske vanleg i Famenne og Gaume i søraust. I den nederlandske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC, *thans niet bedreigd*), I Belgia er han rekna som nær truga (NT, *bijna in gevaar*) i Flandern og sårbar (VU, *vulnérable*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Salepsrot kan danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med brudespore (*Anacamptis pyramidalis* × *Gymnadenia conopsea* eller ×*Gymnanacamptis anacamptis*). Hybriden er observert sporadisk i England.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Ema Klinec

**Ema Klinec **() er ein slovensk skihoppar frå Kranj. Ho vart verdsmeister i normalbakke under Ski-VM 2021 i Oberstdorf, i den same meisterskapen vann ho sølv i lagtevlinga. Per 1.3.2022 hadde Klinec 15 individuelle pallsplasseringar i verdscupen i skihopping, men berre ein triumf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ema Klinec|Ema Klinec]]» frå ,  den 28. februar 2022.*
Myklerud skole

**Myklerud skole** er ein barneskule som ligg på Fagerstrand i Nesodden kommune. Skuleåret 2021/22  hade skulen omlag 270 elevar.

## Bakgrunnsstoff
Nesodden kommune. Skoleportal
Vårmarihand

**Vårmarihand** (*Orchis mascula*) er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Vårmarihand kan bli kring 30 centimeter høg og har eit aks med purpurraude blomar, som har ei stor tredelt leppe med store «venger». Den indre delen av leppa er gjerne lys, ofte nesten kvit. Arten blømer i mai og er ein av våre tidlegaste orkidear.

## Systematikk
I Baltikum er det omtalt ein underart ved sidan av nominatunderarten (ssp. *mascula*):
* ''O. mascula'' ssp. ''speciosa'' (òg kalla ssp. *signifera*) 

## Utbreiing
Vårmarihand toler meir tørke enn dei fleste orkideer, men treng kalkrik jord. I Noreg veks han i hovudsak i kystnære område nord til Troms. Vårmarihand er i raudlistevurderinga (2021) rekna som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (LC) (svensk namn: *Sankt Pers nycklar*), i Danmark (LC) (dansk namn: *tyndakset gøgeurt*), i Finland (NT) (finsk namn: *miehenkämmekkä*) og på Færøyane (CR) (færøysk namn: *kalmansbørkubóndi*).

Vårmarihand (engelsk namn: *early purple orchid*) er vanleg over det meste av Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *jumalakäpp*) veks vårmarihand mest på øyane og vest på fastlandet. Han er rekna som nær truga (NT). I Latvia (latvisk namn *vīru dzegužpuķe*) veks arten spreidd på fukteng og er klassifisert som sjeldan (kategori 3 – *samazinās*). I Litauen (litauisk namn *vyriškoji gegužraibė*) veks arten spreidd, mest i nordvest. Han er rekna som sårbar (VU).

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *mannetjesorchis*, fransk namn *orchis mâle*) vilt i Nederland berre i Limburg. I Belgia er han svært sjeldan i Flandern, noko vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*). I Belgia er han rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*) i Flandern og nær truga (NT, *espèce quasi menacée*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Hybriden mellom vårmarihand og alpenøklar (*Orchis mascula* × *spitzelii* eller *Orchis* ×*petterssonii*) er lista opp i  svenske *Artfakta*, men det er uvisst om hybriden verkeleg er observert. I England er det påvist at vårmarihand kan danne hybridar med purpurnøklar (*Orchis mascula* × *purpurea*), registrert i Kent.

Vårmarihand kan òg danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med narrmarihand (*Anacamptis morio* × *Orchis mascula* eller ×*Anacamptorchis moriorides*). Hybriden er observert sporadisk i England og Wales, medan det er uvisst om ei registrering i Småland i Sverige er reell.

## Kommuneblome
Det er framlegg om at vårmarihand skal vere kommuneblome for Austevoll kommune.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Ai-Petri

**Ai-Petri** er eit fjell i Krimfjella i Ukraina som strekker seg 1234 meter over havnivået.

## Bakgrunnsstoff
Vårmarihandslekta

**Vårmarihandslekta** (*Orchis*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
Opphavleg var vårmarihandslekta ei slekt med meir enn 1000 artar på verdsbasis, og med mange artar i Noreg. Etter kvart er mange grupper skilde ut som eigne slekter. Artane med forgreina rotknoll vart først skilde ut til slekta *Dactylorchis*, seinare *Dactylorhiza*. Seinare er både narrmarihandslekta (*Anacamptis*, ein art i Noreg) og krutbrennarslekta (*Neotinea*, ingen artar i Noreg) skilde ut. På verdsbasis er det no berre eit tjuetalls arter att i slekta, og berre ein art, vårmarihand, er representert i Noreg. Nokre til er å finne elles i Norden.

## Etymologi
Namnet *Orchis* kjem frå det greske ordet *órkhis* (όρχις), som tyder testikkel.

## Artar i Noreg
Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:

*vårmarihand (*O. mascula*)

Arten er på Norsk raudliste for artar (2021) rekna som livskraftig (LC).

I tillegg finst desse artane elles i Norden:

*johannesnøklar (*O. militaris*), i Sverige (LC), Danmark («sjælden») og Finland (EN)
*purpurnøklar (*O. purpurea*), i Danmark (NT)
*alpenøklar (*O. spitzelii*), i Sverige (VU)

På Dei britiske øyane finst dessutan:

**[[Orchis anthropophora|O. anthropophora]]*, i England (EN)
**[[Orchis simia|O. simia]]*, i England (VU)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Johannesnøklar

**Johannesnøklar** (*Orchis militaris*) er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
I Sverige finst johannesnøklar først og fremst på Öland og Gotland, der han er ganske vanleg, og arten har òg nokre funnstader på fastlandet. Arten (svensk namn *johannesnycklar*) er rekna som livskraftig (LC).

I Danmark er arten (dansk namn *ridder-gøgeurt*) berre kjend frå ein einskild funnstad i utkanten av København. Han er ikkje raudlistevurdert, men skildra som «sjælden».

I Finland har arten (finsk namn *soikkokämmekkä*) nokre få spreidde funnsteder i det sørlige delen av landet, og arten er rekna som sterkt truga (EN).

Johannesnøklar (engelsk namn *military orchid*) veks heilt søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), det same som lokalt i England.

I Estland (estisk namn *hall käpp*) veks johannesnøklar mest på øyane og vest på fastlandet, noko meir spreidd i sør. Han er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *bruņcepuru dzegužpuķe*) er arten i tilbakegang og er klassifisert som sjeldan (kategori 3 – *samazinās*). I Litauen (litauisk namn *šalmuotoji gegužraibė*) er arten og i sterk tilbakegang og finst no mest i den nordlege delen av landet. Han er rekna som sterkt truga (EN).

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *soldaatje*, fransk namn *orchis militaire*) i Nederland mest i Limburg. I Belgia veks han spreidd og er sjeldan både i Flandern og i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sårbar (VU, *kwetsbaar*). I Belgia er han rekna som nær truga (NT, *bijna in gevaar*) i Flandern og sterkt  truga (EN, *en danger*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
I England har johannesnøklar danna hybridar med *[[Orchis simia]]* (*Orchis militaris* × *simia* eller *Orchis* ×*beyrichii*). Hybriden har vore påvist i Oxfordshire, men foreldreartane finst ikkje lenger i same område. Det har òg vore rapportert om hybridar i England med purpurnøklar (*Orchis militaris* × *purpurea* eller *Orchis* ×*hybrida*). I Benelux er dette truleg den vanlegaste hybriden, men i Nederland berre i Limburg. I mange tilfelle kryssar han seg tilbake med opphavsartane.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Purpurnøklar

**Purpurnøklar** (*Orchis purpurea*) er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
I Danmark finst arten (dansk namn *stor gøgeurt*) først og fremst på Møn og kring Lillebælt. Han er rekna som nær truga (NT).

Purpurnøklar (engelsk namn *lady orchid*) veks søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN), lokalt i England sårbar (VU).

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *purperorchis*, fransk namn *orchis pourpre*) i Nederland berre i Limburg. I Belgia veks han spreidd og er svært sjeldan i Flandern, litt vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*). I Belgia er han rekna som sterkt truga både i Flandern (EN, *bedreigd*) og i Vallonia (EN, *en danger*). I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
I England er det påvist at purpurnøklar kan danne hybridar med vårmarihand (*Orchis mascula* × *purpurea*) og med *[[Orchis anthropophora]]* (*Orchis anthropophora* × *purpurea*, òg kalla *Orchis* ×*macra*), båe registrerte i Kent. Det har òg vore rapportert om hybridar med *[[Orchis simia]]* (*Orchis purpurea* × *simia* eller *Orchis* ×*angusticruris*) og johannesnøklar (*Orchis militaris* × *purpurea* eller *Orchis* ×*hybrida*). Den siste er truleg den vanlegaste hybriden i Benelux, men i Nederland berre i Limburg. I mange tilfelle kryssar han seg tilbake med opphavsartane.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Alpenøklar

**Alpenøklar** (*Orchis spitzelii*) er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
I Sverige finst arten (svensk namn *alpnycklar*) berre på Gotland. Han er rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Hybriden mellom alpenøklar og vårmarihand (*Orchis mascula* × *spitzelii* eller *Orchis* ×*petterssonii*) er lista opp i  svenske *Artfakta*, men det er uvisst om hybriden verkeleg er observert.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Krutbrennar

**Krutbrennar** (*Neotinea ustulata*) er ei plante i krutbrennarslekta *Neotinea* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Krutbrennar var tidlegare rekna til vårmarihandslekta *Orchis* med namnet *Orchis ustulata*, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta *Neotinea*.

Arten har to økotypar som skil seg frå kvarandre i storleik og blømingstid. Båe varietetane er kjende frå Danmark og Storbritannia:
**N. ustulata* var. *ustulata* blir opptil 30 cm høg og blømer frå april til tidleg i juni
**N. ustulata* var. *aestivalis* blir 30–80 cm høg og blømer frå slutten av juni til august

## Utbreiing
I Sverige (svensk namn *krutbrännare*) finst arten først og fremst på Öland og Gotland, der han er ganske vanleg, og arten har òg nokre funnstader på fastlandet. Arten er rekna som livskraftig (LC).

I Danmark (dansk namn *bakkegøgeurt*) har krutbrennar vore kjend frå ein funnstad nord på Jylland. Arten er rekna som kritisk truga (CR) og blømer ikkje årvisst.

Krutbrennar (engelsk namn *burnt orchid*) veks spreidd i England og Wales, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN). Lokalt er han sterkt truga (EN) i England og kritisk truga (CR) i Wales.

I Estland (estisk namn *tõmmu käpp*) veks krutbrennar spreidde stader på øyane og i nord og er rekna som sterkt truga (EN). I Latvia (latvisk namn *deguma dzegužpuķe*) er arten sjeldan og er klassifisert som sårbar (kategori 2 – *retas sugas*). I Litauen (litauisk namn *smulkiažiedė gegužraibė*) har arten berre nokre få veksestader med små populasjonar og er rekna som kritisk truga (CR).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *aangebrande orchis*, fransk namn *orchis brûlé*) borte frå dei siste veksestadene i Limburg i Nederland, sist funnen der i 1952. I Flandern i Belgia var han borte alt før år 1900, medan han framleis har eit par veksestader i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som regionalt utdøydd (RE, *verdwenen uit Nederland*). I Belgia er han rekna som regionalt utdøydd (RE, *regionaal uitgestorven*) i Flandern og kritisk truga (CR, *menacé d'extinction*) i Vallonia. I Luxembourg er han òg rekna som regionalt utdøydd (RE).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Krutbrennarslekta

**Krutbrennarslekta** (*Neotinea*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har krutbrennarslekta vore ei slekt med berre ein art, men ein handfull artar som tidlegare var i vårmarihandslekta *Orchis*, er no flytta over hit.

Slekta har ingen artar i Noreg, men ein art er å finne elles i Norden:

*krutbrennar (*N. ustulata*), i Sverige (LC) og Danmark (CR)

Ein annan art er å finne på Dei britiske øyane:

**[[Neotinea maculata|N. maculata]]*, i Irland (NT)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Kvitkurle

**Kvitkurle** (*Pseudorchis albida*) er ein plante i&nbsp;kvitkurleslekta *Pseudorchis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Kvitkurle er ei lita gulgrøn plante som kan blir om lag 25 centimeter høg. Planta har små kvite blomar med tredelt leppe i eit smalt aks. Sideflikane på leppa er smalare og kortare enn midtfliken.

## Systematikk
Kvitkurle var tidlegare knytt til slektsnamnet *Leucorchis*, men blir no rekna til slekta *Pseudorchis*. Kvitkurle og den nære slektningen fjellkvitkurle har til tider vore rekna som eigne artar under dei to slektsnamna, til andre tider som underartar, då med kvitkurle som nominatunderarten ssp. *albida*.

## Utbreiing
I Noreg veks kvitkurle helst på gammal beitemark og slåttemark i høgareliggjande område, men har òg funne seg til rette i somme lågareliggjande habitat. Arten har eit tyngdepunkt i Midt-Noreg. Planta står på Norsk raudliste for artar, og er i 2021 oppgradert frå nær truga til sårbar (VU). 

Arten finst òg i Sverige (status EN, svensk namn *vityxne*) og i Danmark (*sjælden*, dansk namn *hvid sækspore*).

Kvitkurle (engelsk namn *small white orchid*) veks spreidde stader på Dei britiske øyane, mest i nord, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU). Lokalt er han sårbar (VU) i England og i Skottland, men kritisk truga (CR) i Wales. I Irland er arten verna gjennom forskrifta *Flora (Protection) Order, 2015*, og på den irske raudlista har han status som sårbar (VU).

I Benelux var arten (nederlandsk namn *witte muggenorchis*, fransk namn *orchis blanc*) i Nederland berre å finne i Limburg, sist sett der i 1908. I Belgia finst han ikkje i Flandern, men i Vallonia er han svært sjeldan i dei nordaustlege Ardennane. I den nederlandske raudlista er arten rekna som regionalt utdøydd (RE, *verdwenen uit Nederland*). I Belgia er han rekna som kritisk truga (CR, *menacé d'extinction*) i Vallonia. I Luxembourg finst han ikkje.

## Hybridar
Kvitkurle kan danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med brudespore (*Gymnadenia conopsea* × *Pseudorchis albida* eller ×*Pseudadenia schweinfurthii*), registrert i Sverige og på Dei britiske øyane i Yorkshire og Skottland. På Orknøyane er det òg registrert ein intergenerisk hybrid med flekkmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *maculata* × *Pseudorchis albida* eller ×*Pseudorhiza bruniana*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Fjellkvitkurle

**Fjellkvitkurle** (*Pseudorchis straminea*) er ei plante i&nbsp;kvitkurleslekta *Pseudorchis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Fjellkvitkurle er ei lita gulgrøn plante som kan blir om lag 20 centimeter høg. Planta har små kvite blomar med tredelt leppe i eit smalt aks. Dei tre flikane på leppa er jamstore.

## Systematikk
Fjellkvitkurle var tidlegare knytt til slektsnamnet *Leucorchis*, men blir no rekna til slekta *Pseudorchis*. Fjellkvitkurle og den nære slektningen kvitkurle har til tider vore rekna som eigne artar under dei to slektsnamna, til andre tider som underartar, då med fjellkvitkurle som underarten ssp. *straminea*.

## Utbreiing
I Noreg veks fjellkvitkurle helst på gammal beitemark og slåttemark i høgareliggjande område. Planta er i raudlistevurderinga (2021) rekna som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *fjällyxne*), i Finland (VU, finsk namn *tunturivalkokämmekkä*), på Færøyane (*sjáldsom*, færøysk namn *hvitgult hjúnagras*),, på Island (LC, islandsk namn *hjónagras*) og på Grønland (LC, dansk namn *satyrblomst*, grønlandsk namn *isigammaasat*).

## Hybridar
Fjellkvitkurle kan danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med brudespore (*Gymnadenia conopsea* × *Pseudorchis straminea*). Han er registert nokre stader i Noreg og i Sverige.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Erik Valnes

**Erik Valnes** () er ein norsk langrennar frå Sørreisa. Han vart verdsmeister 2021 og olympisk meister 2022 i lagsprint, begge gongane i spann med Johannes Klæbo. Under Ski-VM 2021 tok han sølvmedaljen i den individuelle sprint-tevlinga, nemnde Klæbo vann rennet. Valnes er medlem i Bardufoss og Omegn Idrettsforening. 

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2020: Nr 6 på 30 km og i sprint i Drammen
*Ski-NM 2021: Gull på 30 km og sølv i sprint i Trondheim
*Ski-NM 2022: Gullmedalje på sprinten i Harstad 
*Ski-NM 2023:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Erik Valnes|Erik Valnes]]» frå ,  den 1. mars 2022.*
Kvitkurleslekta

**Kvitkurleslekta** (*Pseudorchis*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har kvitkurleslekta berre dei to artane som lever i Noreg. Dei var tidlegare knytte til slektsnamnet *Leucorchis*, men blir no rekna til slekta *Pseudorchis*.

## Etymologi
Namnet *Pseudorchis* er laga ut frå det greske førestavinga psevdo- (ψευδο-), som tyder falsk, og slektsnamnet *Orchis*, altså «falsk orkidé».

## Artar i Noreg
Artsdatabanken opererer med to artar i Noreg:

*kvitkurle (*P. albida*)
*fjellkvitkurle (*P. straminea*)

Av desse er kvitkurle teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Alina Pasj

**Alina Ivanivna Pasj** () er ein ukrainsk songar, rappar og skodespelar. Ho deltok i den sjette sesongen av ukrainske *X Factor*. I 2022 vann ho den ukrainske songtevlinga ''Vidbir 2022'' med songen «Shadows of Forgotten Ancestors», og ho skulle representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2022. På grunn av strid rundt ei reise til russisk-annekterte Krim, valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget.

## Bakgrunn
Pasj vart fødd i Busjtyno i Zakarpatska oblast i 1993. Som 17-åring i 2010 deltok ho i TV-programmet *Karaoke na majdani*, og 2015 vart ho nasjonalt kjend då ho kom på tredjeplass i den sjette sesongen av ukrainske *X Factor*. I 2019 gav Pasj ut sitt fyrste studioalbum, *Pintea: Hory.* Albumet gav henne to nominasjonar til den ukrainske musikkprisutdelinga YUNA, og ho vann i klassen beste hiphophit. Pasj mottok òg M1 Music Award-nominasjonar og opptredde på Atlas Weekend-festivalen.

I juni 2019 gav Pasj ut albumet *Pintea: Misto*. To år etter følgde det tredje albumet hennar *Rozmova*, som gav henne to YUNA-nominasjoner.

### Eurovision Song Contest 2022
Pasj deltok i *Vidbir 2022*, det ukrainske svaret på norske Melodi Grand Prix. Vinnaren av *Vidbir* får representere Ukraina i Eurovision Song Contest. Pasj deltok med låten «Shadows of Forgotten Ancestors». Songen vann juryavstemminga og vart nummer to i telefonavstemminga, og vann *Vidbir 2022* samanlagt. Han skulle dimed representere landet i Eurovision Song Contest 2022 i Torino. Få dagar etter sigeren vart det likevel strid rundt eit besøk Pasj hadde hatt på russisk-annekterte Krim i 2015. I Ukraina er det strenge reglar for innreise til Krim, blant anna må ukrainarar søke om innreise, og innreisa må skje via Ukraina.

Pasj leverte inn dokumentasjon på at ho hadde reist inn via Ukraina, men kringkastaren Suspilne meinte dokumentasjonen var fabrikkert. Til slutt valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget om å representere Ukraina i Eurovision Song Contest, og kommenterte at ho «ikkje ville ha denne virtuelle krigen og hatet. Den viktigaste krigen no er den ytre, den som kom til landet mitt i 2014» – med tilvising til krigen i Aust-Ukraina. Hendinga skjedde òg midt under den spente krisa mellom Russland og Ukraina, der Russland hadde deployert store styrkar langs grensa til Ukraina.

## Diskografi

### Studioalbum

* 2019 – *Pintea: Hory*
* 2019 – *Pintea: Misto*
* 2021 – *Rozmova*

### EP-ar

* 2020 – *Amerikraine Dream*
* 2021 – *Norov*

### Singlar

* 2018 – «Bitanga»
* 2018 – «Oinagori»
* 2019 – «Oboloka» (med Born Dirty)
* 2019 – «Ne pyly» (med Freel)
* 2020 – «Vysokomirni»
* 2020 – «Ne vpasty» (med Anja Sapajeva)
* 2020 – «Amaga» (med T-Zhuk)
* 2020 – «N.U.M.»
* 2021 – «Molytva»
* 2021 – «Palayu» (med Kretsjet og Donn & Osmon)
* 2021 – «Motanka»
* 2022 – «Shadows of Forgotten Ancestors»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alina Pasj|Alina Pasj]]» frå ,  den 1. mars 2022.*
Harald Østberg Amundsen

**Harald Østberg Amundsen** () er ein norsk langrennar frå Asker. Han vann bronsemedaljen på 15 km under Ski-VM 2021 i Oberstdorf, bakom landsmennene Hans Christer Holund og Simen Krüger. Amundsen er medlem i Asker Skiklubb.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2020: Sølvmedalje på 15 km i Drammen
*Ski-NM 2021: Bronsemedalje på 15 km i Trondheim
*Ski-NM 2022: Sølvmedalje på 10 km og på 30 km i Gran
*SKi-NM 2023: Gullmedalje på 15 km

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Harald Østberg Amundsen|Harald Østberg Amundsen]]» frå ,  den 1. mars 2022.*  
*
Gyda Westvold Hansen

**Gyda Westvold Hansen** () er ein norsk kombinertrennar. Under Ski-VM 2021 i Oberstdorf vann ho gullmedaljen i kombinert-tevlinga, den fyrste gongen kombinert stod på programmet i ein verdsmeisterskap. Per 1. mars 2022 hadde Hansen vunne seks individuelle tevlingar i verdscupen i kombinert. Ho er medlem i IL Nansen og syskenbarn til Therese Johaug.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gyda Westvold Hansen|Gyda Westvold Hansen]]» frå ,  den 1. mars 2022.*
Brudesporeslekta

**Brudesporeslekta** (*Gymnadenia*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har brudesporeslekta nokre titals artar, der fleire tidlegare underartar har fått status som sjølvstendige artar. I&nbsp;svært mange klassifiseringar, mellom anna i Sverige og Finland, er svartkurle (*Nigritella nigra*) og andre artar i svartkurleslekta *Nigritella* innlemma i brudesporeslekta, men i Artsdatabanken har ein vald å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt.

## Etymologi
Namnet *Gymnadenia* er laga ut frå dei greske orda gymnós (γυμνός), som tyder naken, og adénas (αδένας, gammalgresk ἀδήν), som tyder kjertel.

## Artar
Artsdatabanken opererer med to artar i Noreg:

*brudespore eller engbrudespore (*G. conopsea*)
*praktbrudespore (*G. densiflora*)

Av desse er praktbrudespore teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

I Norden finst elles:
*duftspore (*G. odoratissima*), i Sverige (NT)

Dersom ein innlemmar svartkurle i *Gymnadenia*, slik det er gjort i den svenske klassifiseringa, vil hybriden mellom brudespore og svartkurle framstå som ein art i brudesporeslekta, *G.* ×*runei*. Når ein har valt å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt, slik Artsdatabanken har gjort, blir dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) som får eit eige slektsnamn, ×*Gymnigritella*:
*brudekurle eller raudkurle (×*Gymnigritella runei*, [*Gymnadenia runei*]), endemisk for Sverige (NT)

På Dei britiske øyane finst òg:
*grannbrudespore (*G. borealis*), truleg endemisk (LC)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Duftspore

**Duftspore** (*Gymnadenia odoratissima*) er ei plante i brudesporeslekta *Gymnadenia* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
I Sverige finst duftspore (svensk namn *luktsporre*) på Gotland og på nokre få spreidde funnstader på fastlandet. Arten er Sverige rekna som nær truga (NT).

Arten finst òg i Estland (estisk namn *lõhnav käoraamat*), der han veks mest i nord og på Saaremaa. Han er rekna som sårbar (VU). I Litauen (litauisk namn *kvapusis plauretis*) vart han første gong funnen i 1979 og er kjend frå ein enkelt lokalitet sør i landet. Han er rekna som kritisk truga (CR).

I Benelux har tidlegare registreringar av arten (nederlandsk namn *welriekende muggenorchis*, fransk namn *orchis odorant*) i Nederland synt seg å vere hybridar mellom brudespore og artar i marihandslekta. I Flandern i Belgia er han ikkje registrert, medan det finst nokre få funn i Vallonia. I den belgiske raudlista for Vallonia er arten rekna som kritisk truga (CR, *menacé d'extinction*). I Luxembourg er han rekna som regionalt utdøydd (RE).

## Hybridar
Hybriden mellom duftspore og brudespore (*Gymnadenia conopsea* × *odoratissima* eller *Gymnadenia* ×*intermedia*) har vore registrert i Sverige.

Duftspore kan òg danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med skogmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *fuchsii* × *Gymnadenia odoratissima*), som òg er registrert i Sverige.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Brudekurle

**Brudekurle** (×*Gymnigritella runei*) eller **raudkurle** er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Ein reknar med at arten har oppstått gjennom hybridisering mellom brudespore og svartkurle. Dersom svartkurle blir rekna inn i brudesporeslekta *Gymnadenia*, får hybriden det vitskaplege namnet *Gymnadenia* ×*runei*. Dersom svartkurle ikkje blir innlemma i *Gymnadenia*, men blir ståande i svartkurleslekta *Nigritella*, slik Artsdatabanken har vald, er dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med det vitskaplege namnet ×*Gymnigritella runei*.

## Utbreiing
I Sverige finst brudekurle (svensk namn *brudkulla*) berre på nokre få funnstader i fjellområda i Norrland. Arten er i Sverige rekna som nær truga (NT).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Gymnadenia conopsea ssp. alpina

***Gymnadenia conopsea'' ssp. ''alpina*** er ei plante i&nbsp;brudesporeslekta *Gymnadenia* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho finst ikkje i Noreg.

## Systematikk
Det som elles har blitt rekna som varieteten *Gymnadenia conopsea* var. *lapponica* er i den finske klassifiseringa no rekna som underarten ssp. *alpina*.  I *WFO – The World Flora Online* er planta ikkje rekna som ein eigen underart, men som eit synonym for arten.

## Utbreiing
Planta er i Suomen Lajitietokeskus (Finlands Artdatacenter) rekna som ein underart av brudespore, med det finske namnet *lettokirkiruoho*. I Finland finst underarten i den nordlige delen av landet. Han er rekna som livskraftig (LC).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Håvard Taugbøl

**Håvard Solås Taugbøl** () er ein norsk langrennar frå Lillehammer. Han vann bronsemedaljen på sprintdistansen under Ski-VM 2021 i Oberstdorf. Taugbøl, som er medlem i Lillehammer Skiklub, har vunne eitt individuell renn i verdscupen i langrenn, sprinttevlinga i Dresden i desember 2021.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2015: Nr 9 på 50 km i Harstad
*Ski-NM 2016: Bronsemedalje i sprint i Tromsø
*Ski-NM 2017: Bronsemedalje i sprint på Gran
*Ski-NM 2018:
*Ski-NM 2019: Bronsemedalje i sprint i Meråker
*Ski-NM 2020: Sølvmedalje i sprint i Drammen
*Ski-NM 2021: Nr 5 i sprint i Trondheim
*Ski-NM 2022: 
*Ski-NM 2023:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Håvard Solås Taugbøl|Håvard Solås Taugbøl]]» frå ,  den 1. mars 2022.*
Jens Oftebro

**Jens Christian Lurås Oftebro** () er ein norsk kombinertrennar frå Bærum. Han vann sølvmedaljen i tevlinga med storbakke-hopping under Vinter-OL 2022, året før tok han bronsemedaljen i tevlinga med hopping i normalbakken under Ski-VM 2021. Både under verdsmeisterskapen 2021 og dei olympiske leikane i 2022 var han med i dei norske mannskap som vann gull i lagtevlinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jens Oftebro|Jens Oftebro]]» frå ,  den 1. mars 2022.*
Svartkurle

**Svartkurle** (*Nigritella nigra*) er ei plante i&nbsp;svartkurleslekta *Nigritella* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Svartkurle kan bli vel 20 centimeter høg. Planta har eit kuleform aks med mørkt brunraude blomar.

## Systematikk
Det har vore diskutert om svartkurle og andre artar i slekta *Nigritella* skal innlemmast i brudesporeslekta, slik det er gjort i mange klassifiseringer, men ein har så langt valt å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt. Mellom anna i Sverige og i *Plants of the World Online* har ein innlemma svartkurle i brudesporeslekta med namnet *Gymnadenia nigra*.

## Utbreiing
Svartkurle er ei svært sjeldan plante som berre finst i Noreg og Sverige. I Noreg er hovudutbreiinga i grenseområdet mellom Innlandet og Trøndelag, med eit par funnstader noko lenger sør og på eit avgrensa område i Nordreisa i Troms. Svartkurle er totalfreda i Noreg og klassifisert på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN). Som ein av svært få artar er han og verna som prioritert art gjennom eiga forskrift.

I Sverige er svartkurle (svensk namn *brunkulla*) rekna som sterkt truga (EN).

## Hybridar
Svartkurle kan danne ein hybrid med brudespore:
*brudekurle eller raudkurle (×*Gymnigritella runei*, [*Gymnadenia runei*]), endemisk for Sverige (NT)

Dersom ein innlemmar svartkurle i brudesporeslekta *Gymnadenia*, slik det er gjort i den svenske klassifiseringa, vil hybriden mellom brudespore og svartkurle framstå som ein art i brudesporeslekta, *G.* ×*runei*. Når ein, slik Artsdatabanken har gjort, vel å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt, blir dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) som får eit eige slektsnamn, ×*Gymnigritella*:

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Svartkurleslekta

**Svartkurleslekta** (*Nigritella*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
I svært mange klassifiseringar, mellom anna i Sverige, Finland og *Plants of the World Online*, er svartkurleslekta *Nigritella* innlemma i brudesporeslekta *Gymnadenia*. I Artsdatabanken og i Norsk flora har ein vald å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt.

Den sjeldne arten brudekurle eller raudkurle, som berre finst i Nord-Sverige, er av hybrid opphav mellom svartkurle og brudespore. Når svartkurleslekta ikkje blir innlemma i *Gymnadenia*, slik Artsdatabanken har vald, blir dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) som då får eit eige slektsnamn, ×*Gymnigritella*.

## Artar i Noreg
Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:

*svartkurle (*N. nigra*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN).

I Norden finst elles ein art av hybrid opphav mellom svartkurle og brudespore:
*brudekurle eller raudkurle (×*Gymnigritella runei*, [*Gymnadenia runei*]), endemisk for Sverige (NT)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Fjellkurleslekta

**Fjellkurleslekta** (*Chamorchis*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar
Fjellkurleslekta har ein einaste art, som lever i Noreg:

*fjellkurle (*C. alpina*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som nær truga (NT).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Sibirnattfiol

**Sibirnattfiol** (*Lysiella oligantha*) er ei plante i&nbsp;sibirnattfiolslekta *Lysiella* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Sibirnattfiol er ein av våre minste orkidear, som berre blir om lag 10 centimeter høg. Blomane er grønkvite i eit kort, ope aks. Ved bakken veks det eit par grønkvite blad. 

## Systematikk
I Noreg blir sibirnattfiol rekna til slekta *Lysiella*, som har tre artar på verdsbasis. I nabolanda og i mange andre klassifiseringar blir arten rekna å høyre til nattfiolslekta *Platanthera*, slik ein tidlegare gjorde i Noreg. Her heitte han *P. parvula*, og skifta så fleire gonger mellom *P. oligantha* og *P. obtusata* ssp. *oligantha* før han fekk det noverande namnet. Desse to siste namna er i dag i bruk høvesvis i Finland og i Sverige. 

I *Field Guide to the Orchids of Europe and the Mediterranean* (2019), *Plants of the World Online* og *WFO – The World Flora Online*  bruker ein namnet *P. oligantha*, medan *P. obtusata* blir rekna som ein reint nordamerikansk art.

## Utbreiing
Sibirnattfiol er sjeldan, og veks på kalkrik grunn på nokre få funnstader frå Nord-Troms til Porsanger. Sibirnattfiol er freda, og står på Norsk raudliste for artar som sterkt truga (EN). 

Arten finst òg i Sverige (status EN, svensk namn *lappfela*) og i Finland (CR, finsk namn *pikkulehdokki*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Sibirnattfiolslekta

**Sibirnattfiolslekta** (*Lysiella*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
Det er usemje mellom forskarar om tilhøvet mellom nattfiolslekta *Platanthera* og andre nærståande slekter. I Noreg er sibirnattfiolslekta *Lysiella* og islandsnattfiolslekta *Limnorchis* skilde ut som eigne slekter. I nabolanda og i mange andre klassifiseringar blir båe desse og fleire rekna å høyre til nattfiolslekta *Platanthera*, slik ein tidlegare gjorde i Noreg. 

## Artar i Noreg
Slik sibirnattfiolslekta *Lysiella* er klassifisert i Noreg, har ho tre artar på verdsbasis. Ein av desse veks i Noreg:

*sibirnattfiol (*L. oligantha*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Nattfiolslekta

**Nattfiolslekta** (*Platanthera*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
Det er usemje mellom forskarar om tilhøvet mellom nattfiolslekta *Platanthera* s.s. (*sensu stricto* – i snever meining) og andre nærståande slekter. I Noreg er sibirnattfiolslekta *Lysiella* og islandsnattfiolslekta *Limnorchis* skilde ut som eigne slekter. I nabolanda og i mange andre klassifiseringar blir båe desse og fleire rekna å høyre til nattfiolslekta *Platanthera* s.l. (*sensu lato* – i vid meining), slik ein tidlegare gjorde i Noreg.

## Artar i Noreg
Artsdatabanken opererer med desse artane og underartane i Noreg:

*nattfiol (*P. bifolia*)
**heinattfiol (*P. bifolia* ssp. *bifolia*)
**skognattfiol (*P. bifolia* ssp. *latiflora*)
*grov nattfiol (*P. chlorantha*)

I Noreg rekna til ei eiga slekt:
*sibirnattfiol (*Lysiella oligantha*, *[Platanthera oligantha]*)

Elles i Norden finn vi (i Noreg rekna til ei eiga slekt):
*islandsnattfiol (*Limnorchis hyperborea*, *[Platanthera hyperborea]*), på Island (LC) og på Grønland (LC)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Žan Kranjec

**Žan Kranjec** () er ein slovensk alpin skirennar frå Ljubljana. Han vann sølvmedaljen i storslalåm under Vinter-OL 2022.

Kranjec hadde per 1.3.2022 åtte pallplasseringar i verdscupen i alpine greiner, samtlege i storslalåm. Hans to triumfar i øvinga kom i høvesvis Saalbach 19. desember 2018 og i Adelboden 11. januar 2020.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Žan Kranjec|Žan Kranjec]]» frå ,  den 2. mars 2022.*
Clément Noël

**Clément Noël** () er ein fransk alpin skirennar frå Ventron i Vosges. Han vart olympisk meister i slalåm under Vinter-OL 2022, framom austerrikaren Johannes Strolz og med norske Sebastian Solevåg på tredjeplassen.

Noël er slalåm-spesialist. I tida frå januar 2019 til desember 2021 sigra han i 9 slalåmrenn i verdscupen i alpine greiner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Clément Noël|Clément Noël]]» frå ,  den 2. mars 2022.*
Fjellkurle

**Fjellkurle** (*Chamorchis alpina*) er ei plante i&nbsp;fjellkurleslekta *Chamorchis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Fjellkurle er ei lita plante, som berre blir om lag 10 centimeter høg. Planta har blomar i grønt eller brunt i eit lite aks, som kan minne om ei lita grønkurle. Ved bakken veks det ein krans av smale blad rett opp, slik at dei når opp til eller over blomane. 

## Systematikk
Fjellkurle er den einaste arten i slekta.

## Utbreiing
Fjellkurle veks på kalkrik grunn i fjellet, gjerne på reinrosehei. Eit sørleg utbreiingsområde omfattar dei nordlege delane av Jotunheimen, Trollheimen og Dovrefjell nord til Snåsa. Lenger nord er planta meir vanleg, og veks frå Hattfjelldal til Varangerhalvøya. Frå 2021 er ho komen med på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT). 

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *dvärgyxne*) og i Finland (EN, finsk namn *tunturiorho*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Heinattfiol

**Heinattfiol** (*Platanthera bifolia* ssp. *bifolia*) er ei plante i&nbsp;nattfiolslekta *Platanthera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien).

## Utsjånad
Dei to underartane av nattfiol liknar mykje på kvarandre. Heinattfiol har noko kortare spore enn skognattfiol, slik at han sjeldan stikk ut av akset på den andre sida. Dei fremre kronblada i blomen er ikkje fullt så lange og tynne som hos skognattfiol.

## Utbreiing
Ettersom inndelinga av nattfiol i to underartar er ganske ny, har dei to underartane ikkje vore registrerte separat tidlegare. Ein gjennomgang av herbariemateriale har vist at heinattfiol lever spreidd rundt i det meste av landet. Dei få funna som er registrerte etter 2010, tyder òg på god spreiing av funna.

I&nbsp;Norsk raudliste for artar (2021) er underarten vurdert som livskraftig (LC).

Underarten finst òg i Sverige (status NT, svensk namn *ängsnattviol*) og i Danmark (NT, dansk namn *bakke-gøgelilje*).

På Dei britiske øyane er det ikkje skild mellom underartane. Det er det heller ikkje i Baltikum eller i Benelux.

## Hybridar
Det er gjort funn av hybridar mellom nattfiol og grov nattfiol (*Platanthera bifolia* × *chlorantha* eller *Platanthera* ×*hybrida*) i Vestfold, utan at det er klarlagd kva for ein underart av nattfiol som er involvert. Hybriden er truleg oversett. Hybriden med heinattfiol (*Platanthera bifolia* ssp. *bifolia* × *chlorantha*) er registrert fleire stader i det sørlege Sverige, og i Danmark er båe underartane representerte i hybridane. På Dei britiske øyane er hybriden kjend frå spreidde lokalitetar, men det er ikkje skild mellom underartane. Det same gjeld i Estland og Litauen og i Benelux.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Islandsnattfiol

**Islandsnattfiol** (*Limnorchis hyperborea*) er ei plante i islandsnattfiolslekta *Limnorchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
I Noreg blir islandsnattfiol rekna til slekta *Limnorchis*, som har nokre titals artar på verdsbasis, men berre denne eine utanom Nord-Amerika. I nabolanda og i mange andre klassifiseringar blir arten rekna å høyre til nattfiolslekta *Platanthera* med namnet *P. hyperborea*.

## Utbreiing
Arten er ganske vanleg både på Island og Grønland, og arten er rekna som livskratig (LC) båe stadene. Det islandske namnet er *friggjargras*, det danske *grønlandsk gøgelilje* og det grønlandske *asiarpak*.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Johan Clarey

**Johan Clarey** () er ein fransk alpin skirennar frå Tignes i Savoie. Han vann sølvmedaljen i utfor-tevlinga under Vinter-OL 2022. I 2019 kom han på delt andreplass i super-g-tevlinga ved VM i alpine greiner 2019, ni hundredels sekund attom gullvinnar Dominik Paris.

Clarey tevla i verdscupen i alpine greiner frå 29. november 2003. Han har aldri vunne eit verdscuprenn. Per 1.3.2022 stod han med fem andreplassar som best, fire i utforrenn og ein i super-g.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Johan Clarey|Johan Clarey]]» frå ,  den 2. mars 2022.*
Feittblad

**Feittblad** (*Liparis loeselii*) er ei plante i feittbladslekta *Liparis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho er regionalt utdøydd (RE) i Noreg.

## Utbreiing
Arten var kjend frå nokre få lokalitetar på rikmyrer i låglandet ved Oslofjorden, men vart sist observert i 1936. Ved sidan av attgroing av myrer var uvettig innsamling frå botanikarar ein medverkande årsak til at arten gjekk ut.

Feittblad (svensk namn *gulyxne*) blir rekna som sårbar (VU) i Sverige.

I Danmark (dansk namn *mygblomst*) er arten berre kjend frå nokre få spreidde stader og er rekna som sterkt truga (EN).

I Finland (finsk namn *kiiltovalkku*) er det no truleg berre att ein einaste lokalitet på Åland, og arten er klassifisert som kritisk truga (CR).

Feittblad (engelsk namn *fen orchid*) veks heilt aust i England og i Wales. Arten  er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN). Lokalt er han sterkt truga (EN) i England og kritisk truga (CR) i Wales.

I Estland (estisk namn *soohiilakas*) veks feittblad spreidde stader over det meste av landet og er rekna som sårbar (VU). I Latvia (latvisk namn *lēzela lipare*) veks arten ganske spreidd, mest i låglandet ved kysten. Han er klassifisert som sjeldan (kategori 3 – *samazinās*). I Litauen (litauisk namn *dvilapis purvuolis*) veks arten no særleg i søraust og i vest. Han er rekna som sårbar (VU).

I Benelux har arten (nederlandsk namn *groenknolorchis*, fransk namn *liparis de Loesel*) tidlegare vore funne over store delar av Nederland, men finst no berre i sanddyner ved kysten og i Zeeland. I Flandern i Belgia fanst han før ved kysten, men har no berre ein vekstestad i Kempten. Han kan òg kanskje finnast nord-aust i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*). I Belgia er han rekna som kritisk truga i Flandern (CR, *ernstig bedreigd*) og i Vallonia (CR, *menacé d'extinction*). Han finst ikkje i Luxembourg.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Wild Dances

**«Wild Dances»** (ukrainsk Дикі танці, *Dyki tantsi*) er ein song som vann Eurovision Song Contest 2004 for Ukraina. Songen vart framført av den ukrainske popstjerna Ruslana, som hadde skrive han saman med Oleksandr Ksenofontov, Jamie Maher, Michael Fayne og Sjerena Dugani. Dette var den fyrste sigeren til Ukraina i Eurovision Song Contest, og songen fekk ein viss kommersiell suksess etter den internasjonale finalen.

## Eurovision Song Contest
Ukraina debuterte i Eurovision Song Contest i 2003, og som i debutåret valde den ukrainske kringkastaren NTU artist og song internt. Kanalen fekk ei av dei største popstjernene i landet, Ruslana, til å representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2004 i Istanbul i Tyrkia. 

Etter 14. plassen året før, måtte Ukraina kvalifisere seg via semifinalen onsdag 12. mai. Der var «Wild Dances» det 11. bidraget ut på scena av 22 bidrag. Songen enda opp på ein andreplass og kvalifiserte seg dimed til finalen laurdag 15. mai. I finalen var Ukraina det tiande landet ut på scena av 24 deltakarar. Den energiske danseframføringa skilde seg ut, og songen enda opp med å vinne heile tevlinga i hard konkurranse med Serbia og Montenegro og Hellas. «Wild Dances» fekk 280 poeng, som var ny poengrekord. Denne rekorden heldt seg i to år, inntil finske Lordi fekk 292 poeng med «Hard Rock Hallelujah». «Wild Dances» fekk poeng frå 34 av de 36 landa som deltok i tevlinga. Noreg gav 7 poeng til Ukraina.

## Songen

«Wild Dances» er skriven av Oleksandr Ksenofontov, Jamie Maher, Michael Fayne og Sjerena Dugani, i tillegg til Ruslana sjølv. Det fyrste verset er på engelsk, mens det andre er på ukrainsk. «Wild Dances» vart dimed den fyrste vinnarsongen i Eurovision Song Contest som delvis vart sungen på eit anna språk enn berre engelsk etter at språkregelen vart teken bort i 1999. 

Songen vert også hugsa på grunn av sin energiske koreografi og for det spesielle lêrantrekket Ruslana hadde på seg under framføringa.

«Wild Dances» har blitt sungen på vietnamesisk av den vietnamesiske popstjerna Hồ Quỳnh Hương. Ruslana sin versjon av songen var også ein del av lydsporet til spelet *Grand Theft Auto IV* frå 2008. Den amerikanske gymnasten og verdsmeisteren Jordyn Wieber har også fortalt at ho brukar den energiske songen som treningsmusikk. 

Singelen var også ein del av samlealbumet *The Very Best of Eurovision* som vart utgjeve i samband med 60-årsjubileet til Eurovision Song Contest i 2015.

## Listeplasseringar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wild Dances|Wild Dances]]» frå ,  den 2. mars 2022.*
Feittbladslekta

**Feittbladslekta** (*Liparis*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Slekta er ikkje lenger representert i Noreg etter at feittblad er regionalt utdøydd (RE) i Noreg.

## Utbreiing
Slekta har fleire hundre artar spreidd over alle verdsdelar. Berre ein art lever i Norden:

*feittblad (*L. loeselii*), i Noreg regionalt utdøydd (RE),, men finst i Sverige (VU), Danmark (EN) og Finland (CR).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Plantearten norne

**Norne** (*Calypso bulbosa*) er ei plante i norneslekta *Calypso* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
Norne er den einaste arten i slekta. Norne finst i den nordlige delen av Sverige og Finland, og arten er båe stader rekna som sårbar (VU). Det svenske namnet er *norna* og det finske *neidonkenkä*.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Adrian Sejersted

**Adrian Smiseth Sejersted** () er ein norsk alpin skirennar frå Asker, medlem i Stabæk IF. Lotte Sejersted er syster hans. 

Han vann NM-gull i utfor i 2012 og 2014. Ved junior-verdsmeisterskapen 2014 i Jasná i Slovakia vart han fyrstemann i utforrennet og andremann i super-kombinasjonen. I 2016-sesongen sikra han seg gullmedaljen i super-g-øvinga ved noregsmeisterskapen. Hans første pallplass i verdscupen i alpine greiner kom då han i Val-d’Isère den 12. desember 2020 vart nummer 2 i ei super-g-tevling. Under Vinter-OL 2022 rende han inn til fjerdeplass i super-g.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Adrian Sejersted|Adrian Sejersted]]» frå ,  den 3. mars 2022.*