open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eiler Prytz

**Eiler Hagerup Krog Prytz** () var ein norsk embetsmann og stortingsmann frå Hadsel i Nordland. Han møtte på Stortinget frå Nordlands amt i tida frå 1857 til 1866.

Prytz var son til ein fut. Medan han var kopist 1838-42 i eit departement i Christiania, tok han norsk juridisk eksamen i 1840. Frå 1849 var han underrettssakførar i Bodø, og i tida 1852-58 sorenskrivar i Helgeland, med bustad i Alstahaug. Han heldt fram som fut 1858-70 i Helgeland. I 1870 flytta han til hovudstaden og arbeidde som kopist Finansdepartementet i tjue år. 

Prytz representerte Nordlands amt på Stortinget 1859-60, 1862-63, Omframtstortinget 1864, og Stortinget 1865-66. Han var medlem 1859-60 og sekretær 1865-66 i Næringskomite nr 1 og i 1862-63 medlem av Justiskomite nr 1. I 1864 var han sekretær i komiteen om å senke innsjøen Øyeren, og i 1865-66 hadde han sete i Lagtinget.

Han døydde i Kristiania, 88 år gammal.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914    
*
Børge Olsen-Hagen

**Børge Olsen-Hagen** () var ein norsk journalist og politikar frå Stavanger. Han vart stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet i åra 1925-1936, vald frå kjøpstadene i Vest-Agder og Rogaland.

Olsen-Hagen var son til ein lokomotivførar. Etter han var ferdig med folkeskulen arbeidde han i tekstilindustrien, før han gjekk han Stavanger kommunale handelsskole. Deretter var han handelsbetjent og handelsreisande, til han åra 1909-11 dreiv eiga klesforretning i heimbyen. I 1911 fekk han stilling som redaksjonssekretær i avisa *[[1ste Mai]]*, og frå 1920 til 1936 var han redaktør i avisa. Frå 1916 var han med i Stavanger bystyre og formannskap. Han var i ni år medlem av skulestyret i Stavanger, også med i fattigstyret.

Både i 1921 og i 1924 vart Olsen-Hagen dømd og fengsla for å ha oppfordra til militærstreik. Då han i 1924 vart vald til stortingsrepresentant frå kjøpstadene i Vest-Agder og Rogaland, sat han i Botsfengselet. Han sona framleis då det nye Stortinget skulle opnast på nyåret. Det førte til eit hardt press mot statsminister Johan Ludwig Mowinckel, og regjeringa Mowinckel gav difor Olsen-Hagen nåde i januar 1925 slik at han kunne møte i Stortinget.

Olsen-Hagen vart attvald både i 1927, 1930 og 1933. Arbeidarparti-mannen var i alle år medlem i Militærkomiteen, som sekretær 1931-33 og nestformann 1934-36. Han var elles medlem av Den parlamentariske valordningskomiteen av 1927 og Den parlamentariske valordningskomiteen av 1935.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Henrik Lassen

**Henrik Andreas Zetlitz Lassen** () var ein norsk lege frå Stavanger som representerte Stavanger og seinare også Haugesund på Stortinget i tre valperiodar i tida frå 1862 til 1876.

Lassen var son til ein meklar. Etter preliminæreksamen 1835 tok han norsk medisinsk eksamen i 1839. Han var privatlege 1840-47 i Svelvik og distriktslege 1847-56 i Vestre Råbyggjelag, med bustad i Bygland. Frå 1856 til 1876 var han privatlege i heimbyen Stavanger, der han i tillegg var lege ved sjukehuset i byen frå 1862 og styrar av sinnssjukeasylet frå 1871. I 1876 flytta han til Lillehammer og var distriktslege i Fåberg i elleve år.

Lassen var medlem av Stavanger bystyre frå 1858 til han flytta frå byen i 1876, ordførar 1860-68. Han var stortingsmann frå Stavanger i 1862-63, medlem av Justiskomite nr 2, og på Omframtstortinget 1864. Også i 1865-66 representerte han heimbyen på Tinget, då medlem i Militærkomiteen. Han sa nei til attval i 1867, men vart kåra til fyrste varamann då valmenn frå valkrinsen Stavanger og Haugesund møttest til valting hausten 1873. Då den valde representanten, Thomas S. Falck vart permittert etter 1874-sesjonen, møtte Lassen på Stortinget i 1875 og 1876, medlem i Vegkomiteen.

Han døydde på Lillehammer.  

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Arne Magnussen

**Arne Magnussen** () var ein norsk postmann, politikar og byråkrat frå Moss. I periodane 1919-27 og 1931-1933 var han stortingsmann for både Arbeidarpartiet og Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti.

Magnussen var son til ein lærar. Han byrja arbeide i Postvesenet i 1899, der han hadde stilling som postbod, postassistent og i tida 1916-33 som postekspeditør. Med offentleg stipend studerte han poststellet i Sverige, Danmark og Tyskland, og med midlar frå eit legat fekk han også studere svensk og dansk sosialpolitikk.

Ved sidan av postyrket jobba Magnussen frå 1912 for arbeidaravisa Moss Socialdemokrat, frå 1913 som redaktør. Då det etter 1918 braut ut indre strid i Arbeidarpartiet markerte han seg på høgrefløya i partiet. Han starta i 1920 Ekstrabladet og seinare Moss Arbeiderblad, ei avis som var talerøyr for Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti, etter at det partiet vart skipa i 1921. Han var redaktør i avisa til 1933.

Magnussen var ein sentral person i styringa av Moss i over tre tiår. Han var medlem av formannskapet og bystyret frå 1910 til 1933, ordførar 1922-25 og varaordførar i 1916-18 og 1930-33. Heile denne tida hadde han ei lang rekke kommunale verv, som medlem av skulestyret, fattigstyret, leiar av krinssjukekassa, medlem i Ferjekomiteen Horten-Moss av 1928 og i styret for Våk skolehjem. Frå 1933 var Magnussen borgarmeister/rådmann i Moss til han vart avsett i 1944, men fekk tilbake stillinga i januar 1946.

Magnussen representerte i valperioden 1919-21 kjøpstadene Moss og Drøbak på Stortinget, vald for Arbeidarpartiet. Frå 1922 til 1927 representerte han kjøpstadene i Østfold og Akershus fylke, det vil seie Fredrikshald, Sarpsborg, Fredrikstad, Moss og Drøbak, men då vald for NSA (sosialdemokratane). Etter å ha vore ute or Stortinget ein periode, kom han tilbake som representant for det samla Arbeidarpartiet perioden 1931-33. På Stortinget var Magnussen 1919-21 og 1925-27 sekretær i Universitets- og fagskulekomiteen, 1922-24 sekretær i Konstitusjonskomiteen og 1931-33 medlem i Protokollkomiteen. Han medlem av Riksretten 1926-27.

## Kjelder
*
David Weidemann

**David Christopher Weidemann** () var ein norsk lege som representerte Holmestrand på stortinga 1842 og 1865-66.

Weidemann var fødd i Borgund på Sunnmøre, då faren Lauritz Weidemann var sorenskrivar der. Han vart student i 1819, og budde på 1820-talet i hovudstaden. Der var han åra 1825-29 kandidat ved «den midlertidige fødselsstiftelse», og i 3½ år fattiglege i Christiania. Ferdig utdanna cand.med. i 1827.

I 1829 flytta Weidemann til Holmestrand og budde der resten av livet. Han var bylege i lang tid. Både i 1839-40 og 1848 var han ordførar for bystyret. Som styreformann i den lokale sparebanken spela han ei avgjerande rolle då Holmestrands bad vart bygt.

Weidemann var stortingsrepresentant frå Holmestrand både i 1842 og i 1865-66. I 1842 var han medlem i Militærkomiteen, medan han i 1865-66 hadde plass i Gasje- og pensjonskomiteen og i Lagtinget.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Einar Lea

**Einar Hagbarth Martin Lea** () var ein norsk marinbiolog og biometrikar frå Stavanger. Han var særleg kjend for si forsking på sild.

Etter eksamen artium ved Stavanger katedralskole i 1906 studerte Lea både kjemi, zoologi og botanikk ved Universitet i Kristiania. I perioden 1909-17 arbeidde han i fiskeridirektør Johan Hjort si havforskingsgruppe i Bergen. Her oppdaga Lea nye måtar i å fastsette alderen til ein fisk, og viste korleis ein bestand varierer i storleik. Gjennom den såkalla Lea-Dahls-metoden undersøker ein skjella for å fastsette alderen på fisken, medan Lea si metode frå 1929 vert nytta for å bestemme kvar fisken kjem frå.

I 1930 flytta Lea til Oslo og vart Hjort sin assistent ved bio-laboratoriet på Universitetet i Oslo. Her utvikla han måtar i å merke fisk på. I 1944 tok han over sjefsstillinga ved Havforskingsinstituttet i Bergen. Han vart kjend for eit større publikum gjennom foredrag i NRK Radio, til dømes «Foran vintersildfisket».

Han døydde i Oslo.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Kristoffer Jakobsson Nordhassel

**Kristoffer Jakobsson Nordhassel** var ein norsk gardbrukar og «strandfut» på Lista i Vest-Agder.

Han tok over farsgarden Nordhassel i 1638. Sist i 1650-åra samla han folk og fekk dei med på å skrive klagebrev om skattlegginga til kongen. For dette vart han fengsla og dømd i 1659. Han braut ut or fengslet og reiste til København og la saka fram for kongen. Herredagen 1661 handsama domen, og dømde han til straffarbeid på Akershus festning. Han slapp fri i 1662 og «freista då å samla bøndene til motstand mot arb. til landkommisjonen». I 1674 overlet han garden på Lista til sonen.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Andreas Liset

**Andreas Sivert Mathias Danielsson Liset** () var ein norsk lærar og ungdomslagleiar frå Rovde på Sunnmøre.

Liset var frå garden Litjerovde i Rovde. Etter han tok lærarskuleeksamen i 1893, skulte han to år i Herøy og eitt år i Rødøy. Frå 1896 underviste han i skulen på Stord. I tida 1914-31 var han tilsett ved Sunnhordland Folkehøgskule.

Liset var ein mykje aktiv kar i ungdomslags- og målrørsla, og var formann i fleire lag der han hadde vore sentral i skipinga. Frå 1911 til 1922 var han formann i Hordaland ungdomslag. Han var elles styremedlem både i Gula Tidend og i Vestlandske Mållag. Elles redigerte han bladet Halsnøy kloster.

Han døydde på Halsnøy i Kvinnherad.

## Kjelder
**[[Norsk Allkunnebok]]*. VIII. bandet. 1957
Alfred Løvvik

**Alfred Hartvig Løvvik** () var ein norsk bankmann og målmann frå Høle i Rogaland.

Løvvik var son til ein handelsmann. Etter å ha utdanna seg på fylkesskule og handelsskule, fekk han i 1925 stilling på hovudkontoret til Stavanger og Rogalands Bank. Frå 1929 var han sjef på den same banken si avdeling i Flekkefjord.

Løvvik var formann i BUL Stavanger 1926-29. I Flekkefjord var han aktiv for Noregs Ungdomslag og Noregs Mållag, særleg kva gjaldt forretningsmessige og organisatoriske saker. Formann i Flekkefjord skulestyre frå 1951.

## Kjelder
* Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Alfred Espe

**Alfred Espe** () var ein norsk lærar og historikar. Han var frå Jostedal i Luster kommune. Espe arbeidde fleire stader som lærar før han vart tilsett som lærar i Lærdal i 1968. Han vart tilsett som bygdebokredaktør i Lærdal 1975 og gav ut 5 bind av Lærdal bygdebok.

I 2002 vart etterlatne skrifter etter Espe gjevne ut i boka *Jostedalen frå istid til sjølveigartid*.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*

### I bøker - eit utval
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
* Gravminner i Norge

## Bakgrunnsstoff
* Om Alfred Espe i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Haakon Bugge Mahrt

**Haakon Bugge Mahrt** (), opphavleg **Haakon Olsen**, var ein norsk forfattar og pressemann frå Vardø.

Haakon Olsen var son til ein kjøpmann i Vardø. Han tok utdanning i Paris i siste halvdelen av 1920-åra, med eksamen frå Sorbonne-universitetet i 1928. Mahrt debuterte i 1931 med essaysamlinga *Modernisme*. I dei neste åra gav han ut fleire romanar og novellesamlingar, til dømes novellesamlinga *Kjære Europa* i 1932 og romanen *Orkanen* i 1936. Boka om *Dikteren og eventyreren [[Arthur Rimbaud]]* kom ut i 1945, og den psykologiske krigsromanen *Bitter té*  i 1946.

Frå 1946 til 1971 arbeidde Mahrt med pressesaker ved den norske ambassaden i Paris. I denn perioden skreiv han ei barnebok, og ein roman med handling lagd til 1700-talet; *Rømlingen fra Vardøhus*, utgjeven i 1961.

Mahrt er gravlagd i Oslo.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
*Store norske leksikon
Henrik Finch

**Henrik Fredrik Finch** () var ein norsk lærar for dauve, fødd og død i Trondheim. Han la ned stor innsats i arbeidet for dei dauve.

Finch var son til ein lækjar. Han var i 1875 lærar ved Trondheim offentlige skole for døve, og forstandar for skulen frå 1878. Finch var ein hovudmann bak den organisasjonsplanen for dauveskulane som Stortinget vedtok i 1891.

Han levde ugift.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1953
Musikkorps

**Musikkorps** er større musikkgrupper eller orkester som hovudsakleg bruker blåseinstrument og slagverk. 
Det finst tre hovudtypar musikkorps: janitsjarkorps, brassband og marsjeringsband. I Noreg har ein berre janitsjar og brass, medan marsjeringsband er meir vanleg i USA. Norges Musikkorps Forbund (NMF) er ein organisasjon for og av musikkorpsa. Den vart stifta i 1918. 

## Historie
Korpsbevegelsen kom til Noreg i 1860-åra. I byrjinga fekk berre menn deltake, og det første guttekorpset kom ikkje før i 1901. I 1956 fekk norske jenter offisielt lov til å deltake.

## Sjå òg
*Buekorps
*Drillkorps

## Bakgrunnsstoff
Harald Bakke

**Harald Sigvard Bakke** () var ein norsk lektor, politikar og riksmålsmann frå Halden. Han representerte partiet Høgre på Stortinget i tida 1925-36.

Bakke var son til ein gardbrukar. Han tok examen artium ved Fredrikshalds skole i 1902 og  pedagogisk eksamen i 1911. I 1912 vart han cand.philol. med historie, engelsk og norsk frå Det Kongelige Frederiks Universitet i hovudstaden.

Skuleåret 1906/07 var Bakke styrar av Randsfjord private middelskole. Dei neste fem åra underviste han på Sandnes middelskole, før han i 1912/13 var lærar ved Storms skole i Stavanger. Frå 1913 til 1934 var han adjunkt og lektor ved Haldens skole. I 1934 flytta han til Oslo og vart lektor ved Foss skole. Under andre verdskrigen fungerte han som rektor ved Hegdehaugen skole i Oslo.

Bakke var med i formannskapet i Halden i heile 18 år; 1916-34. Åra 1919-25 var han medlem av skulestyret i byen. Frå 1925 til 1936 var han stortingsrepresentant frå kjøpstadene i Østfold og Akershus fylke. Sesjonen 1925-27 var han medlem i Protokollkomiteen, deretter formann i same komiteen 1928-33. Sesjonane 1934-35 var han medlem i Kyrkje- og skulekomiteen. I 1936 vart han overført til Sosialkomiteen.

Bakke var styremedlem i Smaalenenes Amtstidende og i Halden Elektrisitetsverk. Elles var han aktiv på fleire felt, særleg i Riksmålsforbundet. Han var viseformann i forbundet 1938-39 og formann 1939-45.

I 1945 vart Bakke suspendert frå lektorstillinga då han hadde vore medlem i Norges Lærersamband etter læraraksjonen i 1942, og mogleg sympati med okkupasjonsmakta.

Bakke skreiv fleire små verk med lokalhistorie og bedriftshistorie.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Kristian Ørud

**Kristian Ørud** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Østre Toten. Han var ordførar i Østre Toten åra 1923-25 og stortingsmann frå Oppland fylke og for Bondepartiet i tida 1922–36.

Han voks opp på garden Ørud, som faren hadde kjøpt i 1879. Etter han hadde gått to år på amtsskulen og teke kurs ved landbrukshøgskulen på Ås, tok han over farsgarden i 1904 og dreiv garden i lang tid.

Ørud var medlem av heradsstyret frå 1913 til 1928, perioden 1923-25 var han ordførar. Då Bondepartiet vart skipa i 1920, gjekk han i bresjen for det nye partiet i Oppland, og var fylkesformann for Oppland bondeparti i heile 17 år; 1921-38. Valperiodane 1922-24 og 1925-27 var han fyrste varamann til Stortinget frå Oppland, og møtte bolkevis i fem av  dei seks stortingssesjonane. Frå 1928 til 1936 hadde han fast tingplass. Til 1933 var han medlem i Post-, telegraf- og kystfartkomiteen, medan han i 1934-36 var medlem i Militærkomiteen.

I 1939 vart Ørud utnemnd til styrar av Noregs Bank si avdeling på Gjøvik, ei stilling han hadde til 1945. Han var medlem av Nasjonal Samling, og kom i 1945-46 under etterforsking. Saka var ikkje ferdig etterforska då han døydde.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Torstein Brynjulvsson Nordadal

**Torstein Brynjulvsson Nordadal** () var ein norsk gardbrukar i Sauherad i Telemark.

Nordadal var ein «føregangsmann i jordbruket». Han var ein «vyrd mann» som jamnt låg i strid med lokale styresmakter; prestar, futar og di liknande. Ei mengd soger er samla om korleis han handterte stridane, mellom andre av Rikard Berge. I samtida var han særleg kjend for å ha vorte dømd for å ha brote kyrkjefreden i Nes kyrkje.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Jon Laberg

**Jon Laberg** () var ein norsk lærar, lokalhistorikar, statsstipendiat og Venstre-politikar. Han var i oppveksten busett på Ornes i Luster kommune. Laberg hadde eksamen frå Balestrand lærerskole 1876 og frå Stord lærarskule. Han arbeidde som lærar fleire stader: i Hoddevik på Stad i Selje kommune 1876-1878, i Erdal i Lærdal 1878-1883, ved Kalmargaten skole for psykisk utviklingshemma i Bergen 1883-1886, og han var overlærar ved Bergens folkeskole 1886-1926.

Jon Laberg er kjend som bygdebokskrivar i Sogn. Han skreiv sitt første større bygdehistoriske arbeid i 1915 med bygdebok for Hafslo, som utkom i 1926. Seinare kom bøker om Luster 1926,  Årdal 1932, Balestrand 1934, Jostedal 1936-1948 (trykt i Tidsskrift utgitt av Historielaget for Sogn, nr 10/1939, nr 11/1944 og nr 13/1948) , Lærdal og Borgund 1938. Han begynte også på arbeidet med *Bygdabok for [[Vik i Sogn]]*, men han rakk ikkje å fullføra det. Laberg var den første bygdebokskrivaren i Sogn og Fjordane som tok med opplysningar om fattigstell, husmenn og tenarhald på gardane. Han var med å skipa Historielaget for Sogn i 1909, og vart den første æresmedlemen i laget.
Laberg skreiv også skulehistorie frå Bergen.

Han representerte Venstre i Bergen bystyre 1888-1921, var varaordfører i to år og skulestyreformann i ti år. Laberg var vararepresentant til Stortinget 1895-1900. Han var statsstipendiat frå 1917. 
Laberg vart tildelt Borgerdådsmedaljen og Klostermedaljen, som er høgaste utmerkinga til fråhaldsrørsla.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 

## Bakgrunnsstoff
* Om Jon Laberg i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Johan Undrum

**Johan Undrum** () var ein norsk lensmann og stortingsrepresentant frå Undrumsdal i Våle i Vestfold. Han møtte på Stortinget for partiet Høgre og valkrinsen Østfold i åra frå 1931 til 1940.

Undrum var son til ein styrmann, og gjekk på Jarlsberg og Larviks amtsskole i 1897/98. Frå 1898 var han lensmannsbetjent i Ramnes, og fungerande lensmann 1900-03. Åra 1904-06 var han lensmannsfullmektig i Sem, før han i januar 1907 vart lensmann i Svelvik og Strøm. Den 1. oktober 1915 skifta han beite og var sidan lensmann i Skjeberg.

Perioden 1910-15 var Undrum medlem i Svelvik kommunestyre, medan han 1919-22 og frå 1925 var med i Skjeberg heradsstyre. I Svelvik var han styreformann i den lokale sparebanken, og i Skjeberg var han formann i forliksrådet og medlem i soknerådet.

Valperioden 1925-27 var Undrum 2. varamann frå Østfold, og møtte då nokre veker i 1926. Ved stortingsvalet hausten 1930 vart han vald inn på Tinget for Høgre, attvald 1933 og 1936. Han var 1931-33 medlem i Lovkomiteen, og frå 1934 nestformann i Protokollkomiteen til vart permittert i februar 1940, ein liten månad før han døydde. Undrum var sentralstyremedlem i Høgre i tida 1928-33.

## Kjelder
*
Timandus Løberg

**Timandus Jonas Løberg** () var ein norsk lege frå Kongsberg. Han var stortingsrepresentant frå Bergen i tre valperiodar i tida 1865-76. Ole Løberg var ein eldre bror.

Far til Timandus Løberg var bokhaldar ved Kongsberg sølvverk. Sjølv vart han student i 1838 og cand.med. i 1845. Same året byrja han som lege i Bergen, frå 1849 underlege ved Lungegaardshospitalet og St. Jørgens hospital. I 1857 vart han lege ved pleiestiftelse for spedalske nr 1. Året etter vart han tilsett som overlege for den spedalske sjukdom i «søndre distrikt», frå 1863 for heile Noreg, heile tida med base i Bergen. Frå 1875 var han direktør ved Rikshospitalet i Kristiania til like før han døydde i 1882.

Løberg var stortingsmann 1865-66 og 1871-76 frå Bergen, heile tida medlem i Budsjettkomiteen. Han var i 1872 med i stortingsdeputasjonen ved tusenårsfeiringa i Haugesund. Frå 1866 til -75 var han medlem av Bergen bystyre i tida 1866-75, fem av åra i formannskapet. Løberg var elles formann i ein offentleg kommisjonen som skulle kom med framlegg til tiltak for vårsildfiskarane. Og 1877-80 var han medlem i byggjenemnda for eit nytt rikshospital.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Jet Li

**Li Lianje** (), kjend som **Jet Li**, er ein kinesisk filmskodespelar, regissør og produsent. Han er også kampsportutøvar og tidlegare wushumeister.
Han har også teke singaporsk statsborgarskap.

Etter å ha trekt seg tilbake frå wushu som nittenåring gjorde Jet Li  det stort som skodespelar med filmar som *[[Shaolin Temple (1982)|Shaolin Temple]]* (1982),  ''Hero'', (2002) og filmserien  *[[Once Upon a Time in China]]*, der han spelte folkehelten Wong Fei-hung.
Li si første rolle i ein ikkje-kinesisk film var som skurk i *[[Lethal Weapon 4]]* (1998), og hans første hovudrolle i ein Hollywood-film var som Han Sing i *[[Romeo Must Die]]* (2000). Han har spelt inn ei rekkje actionfilmar, som *Le Baiser mortel du dragon* og *Unleashed* av Luc Besson, *[[The One (2001)|The One]]*  (2001) og *[[The Forbidden Kingdom]]* (2008) med Jackie Chan, dei tre *[[The Expendables]]*-filmane med Sylvester Stallone, og i tittelrolla i *[[The Mummy: Tomb of the Dragon Emperor]]* (2008).

## Bakgrunn

Jet Li blei fødd i Beijing som den yngste av to gutar og to jenter. Faren døydde då han var to, og familien hadde det vanskeleg.
Då han var åtte blei wushu-talentet hans oppdaga på sommarskule, og han byrja å trena.
Etter tre år med trening under Wu Bin og Li Junfeng, vann Li eit av femten gull for Beijing Wushu Team. Han konkurrerte mot vaksne frå han var svært ung, og vann første gong som tolvåring. Han trekte seg tilbake då han var nitten.

Li har meistra fleire wushu-stilar, særleg *changquan* (nordleg langneve-stil) og *fanziquan* (fallande neve). Han har også lært former som *baguazhang*, *[[tai chi chuan|taijiquan]]*, *xingyiquan*, *zui quan*, *yingzhaoquan* og *tanglangquan*. Han lærte ikkje *nanquan* (sørleg neve) ettersom treninga berre fokuserte på nordlege Shaolin-stilar. Han har også trent hovudvåpena i  wushu, som *sanjiegun*, *gùn*, *dao*, *jian* og fleire andre.
Meistringa av autentiske kampformer bidrog til Jet Li si ber;mming i heimlandet og i verda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jet Li|Jet Li]]» frå ,  den 2. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Thomas W. Schwartz

**Thomas Werner Schwartz** () var ein norsk trelasthandlar frå Drammen som representerte Fredrikstad på Stortinget i tida 1868-76. Johan Jørgen Schwartz var ein eldre bror.

Thomas W. Schwartz slo seg opp med trelasthandel i Fredrikstad, der han kjøpte Selbak dampsag og høvleri. Han var medlem av bystyret i fleire år, var forlikskommissær og styremedlem i sparebanken.

Schwartz var stortingsmann frå Fredrikstad i 1868-69, 1871-73 og 1874-76. I 1868-69 var han sekretær i Kyrkjekomite nr 2, og 1871-76 medlem i Budsjettkomiteen, samt 1874 medlem i Jarnbanekomiteen.

Schwartz døydde i Larvik.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Hilmar Strøm

**Hilmar Martinus Strøm** () var ein norsk embetsmann frå Trondheim som møtte på Stortinget i tida 1859-66, der han representerte Ålesund og Molde.

Strøm var son til ein kjøpmann i Trondheim. Han vart student i 1838 og cand.jur. frå universitetet i Christiania i 1845. Åra fram til 1850 var han sorenskrivarfullmektig i Lofoten, og deretter kopist i Justisdepartementet i sju år. I 1857 søkte han seg til Ålesund, der kona Anne Margrete Rønneberg, eldste dotter til den rike Carl Elias Rønneberg, var frå. Han var så byfut i Ålesund i tolv år, før han avslutta arbeidslivet som sorenskrivar i Karmsund i tida 1869-91.

Strøm representerte bykrinsen Ålesund på Stortinget 1859-60, då han var sekretær i Bankkomiteen. Sidan vart han vald til stortingsmann frå bykrinsen Ålesund og Molde. Han var 1862-63 medlem i Protokollkomiteen, møtte på Omframtstortinget 1864 og sat både i Lagtinget og var medlem i Bankkomiteen i 1865-66. I 1874 var han medlem av ein kongelege kommisjon om lensmannløner.

Strøm døydde i Stavanger.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Adolph Prante

**Adolph Jørgen Prante** () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Bergen som møtte på Stortinget i tida 1859-66.

Prante var son til ein kjøpmann, og dreiv sjølv i handelsbransjen. Dessutan var han lærar ved latinskulen og handelsskulen i Bergen. Han var medlem av bystyret i Bergen.

På tingsamlingane 1859-60, 1862-63, Omframtstortinget 1864 og Stortinget 1865-66 var Prante ein av fire representantar frå Bergen by. Han var medlem 1859-60 av Budsjettkomiteen, sekretær 1862-63 i Næringskomite nr 1, medlem 1862-63 av Matrikkellovkomiteen og 1865-66 av Konstitusjonskomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Niels Mathiesen

**Niels Mathiesen** () var ein norsk handelsmann frå Porsgrunn som var stortingsmann 1862-69.

Mathiesen var son til ein skipper. Sjølv var han kjøpmann i heimbyen frå ung alder. Frå 1855 til 1886 var han medlem av bystyret i Porsgrunn, størstedelen av tida sat han i formannskapet.
Han var ordførar i til saman elleve år i tida 1861-84.

Mathiesen var valmann ved mange stortingsval. Han representerte heimbyen Porsgrunn på Stortinget 1862-63, Omframtstortinget 1864, og stortinga 1865-66 og 1868-69. Ved begge dei to siste tingsamlingane var han medlem av Vegkomiteen, medan han i 1862-63 var medlem av Protokollkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Oddrunn Marie Eiriksdotter Dyrdal

**Oddrunn Marie Eiriksdotter Dyrdal** () er ein norsk forfattar. Ho er frå Sogndal.

## Bibliografi
### Bøker
*

### Lydbøker
*

### I tidsskrift - eit utval
*Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Biblioteka i Sunnfjord
Olai Fauske

**Olai Fauske** () var ein norsk portrett- og prospektfotograf.  

Fauske var fødd på garden Fauske i dåverande Naustdal kommune.
Han døydde i Førde.

## Arbeid
I 1905 gjekk Fauske i lære hos fotograf Otto Talle i Bergen. Same år etablerte han seg som fotograf på heimstaden. I 1912 etablerer han seg med atelier i Førde og grunnlegg firmaet *O. Fauske*. Fauske reiste mykje rundt og fotograferte i heimbygda og områda rundt - for det meste prospektkort og portrett. Sambygdingar og andre frå Sunnfjord som hadde utvandra til USA var ein viktig del av Fauske sitt kundegrunnlag. Firmaet vart etter Fauske døydde overteke av Tom Vassdal.

## Fotoarkivet
Både negativarkivet, bedriftsarkivet og gjenstandar etter Olai Fauske er bevart. Negativarkivet omfattar kring 8000 negativ, og er tilgjengeleg på nett hos Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane. Gjenstandar frå Fauske sitt atelier i Førde er bevart ved Sunnfjord Museum.

## Bakgrunnsstoff
; Litteratur 
* Bonge, Susanne (1980): *Eldre norske fotografer. Fotografer og amatørfotografer i Norge frem til 1920.* Bergen. ISBN 82-7130-014-8
* Reiakvam, Oddlaug (1997): *Bilderøyndom, røyndomsbilde. Fotografi som kulturelle tidsuttrykk.* Oslo. ISBN 82-521-5032-2
* Tyssen, Asbjørn (2016): "Modernist og norskdomsmann. Olai Fauske 1887-1944". *Kjelda*, nr. 2. ISSN 0803-9682

; Nettlenkjer 
* Olai Fauskes negativarkiv ved Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Olai Fauske på Flickr
* Bedriftsarkivet etter Olai Fauske
* Omtale av Olai Fauske i Fotografregisteret
Dunderlandsdal-ulukka

**Dunderlandsdal-ulukka** var ei bussulukke som fann stad den 5. juli 1948 då ein buss køyrde av vegen og enda opp i Ranelva i Dunderlandsdalen nord for Mo i Rana. 
Med 16 omkomne er Dunderlandsdal-ulukka den norske bilulukka etter krigen som har hatt høgast tap av menneskeliv.

Av dei 21 som var ombord, mista 16 personar livet. Dei døde var alle sørsamar på veg heim til Helgeland og Nord-Trøndelag etter stiftingsmøtet til Norske Reindriftsamers Landsforbund i Tromsø. Fire av dei blei aldri funne. Ulukka fann stad etter at det venstre framhjulet til bussen eksploderte, og køyretøyet hamna i den flomstore elva.

Det blei sett opp ein minnestein ved ulykkesstaden i 1950.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dunderlandsdal-ulukka|Dunderlandsdal-ulukka]]» frå ,  den 2. mars 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Bare fem kom hjem i live, NRK.no
Svein Sæter

**Svein Sæter** () er ein norsk forfattar, kåsør, dramatikar, omsetjar og journalist, son av Einar Sæter.

Svein Sæter har skrive meir enn 20 sakprosabøker med stor spennvidde, men ofte med historiske tema. Han skriv også musikkteater, i samarbeid med komponistar som Jo Inge Nes, Per Husby og Frode Alnæs. Sæter er ein mykje bruka kåsør, og har besøkt fleire hundre skular for Den kulturelle skolesekken, pluss mange bibliotek, kulturfestivalar med meir. Han intervjuar ofte andre forfattarar på scena, mellom anna for Bjørnsonfestivalen. Sæter var sentral i å byggje opp kulturfestivalen Vårsøghelga i heimkommunen Surnadal, og var styreleiar der i mange år.

Svein Sæter har vore journalist og redaktør i avisa Driva og journalist i Dag og Tid. Sia 1997 er han forfattar og frilansar på heiltid, og driv Blomsterhaug forlag saman med kona Anita Land. Sæter har også redigert mange bøker og antologiar for andre forlag, både sakprosa og skjønnlitteratur. Han har omsett ei rekkje bøker frå svensk.

## Bibliografi (utdrag)
* Bondelandet (med Aina Edelmann). Samlaget, 1994
* XU. I hemmeleg teneste 1940-45 (med Einar Sæter). Samlaget, 1995. Ny utgåve 2007
* Kamp og kroner. Felleskjøpet Østlandet 1896 – 1996
* Lang dags ferd mot napp. Fagbokforlaget/Oktopax, 1997
* Hans Hyldbakk. Samtale med ein 100-åring (med Einar Sæter). Samlaget, 1998
* Ekstreme eventyr. Gyldendal, 2000
* Seterliv (med Karoline Daugstad). Samlaget, 2001
* På rett kjøl. Vaagland båtbyggeri 75 år, 2002
* A-laget. Norges 25 største fotballspillere gjennom tidene (med Johan Øiestad). Damm, 2005
* I god jord. Norsk senter for økologisk jordbruk 1986 - 2006
* Spion i Hitlers rike. Damm, 2006
* Operatøren. Knut Hauglands egen beretning. Cappelen Damm, 2008
* Draumen om Abebe Bikila. Reisebrev frå Etiopia. Samlaget, 2009
* Napp i øst og vest (med Trond Andersson). Blomsterhaug, 2010
* Kongen av Spitsbergen. Einar Sverdrups kamp for gruvene og mot Nazi-Tyskland. Samlaget, 2016

**Musikkteater:**
* I begynnelsen var fallet, 2000. Musikk: Jo Inge Nes
* Gull av hav, 2001. Musikk: Frode Alnæs
* Strålar mellom fjell, 2001. Musikk: Per Husby
* Kreft for faen!, 2012. Musikk: Lars Ramsøy-Halle, Peter Wergeni, Jo Inge Nes, Øystein Sandbukt, Audun Skorgen
* Det femte brevet, 2014. Musikk: Jo Inge Nes

## Prisar
* Målprisen frå Nordmøre Mållag, 2006. 
* Kleivaprisen, Surnadal kommunes kulturpris, 2009.
* Kuliprisen frå Nordmøre Historielag, 2012.

## Kjelder
*Presentasjon av Svein Sæter i Forfatterkatalogen på Norsk Forfattersentrums nettsider, og på sidene til Samlaget og Gyldendal.
Rolf Olsen

**Rolf Olsen** () var ein norsk sakførar og forfattar, fødd i Bergen. Han var stortingsrepresentant frå Risør i tida 1854-64. Andreas Olsen var far hans og Thorvald Olsen ein bror.

Rolf Olsen vart student frå Skien skole i 1836 og cand.jur. i 1842. Han var kopist i Indredepartementet frå 1846 til han i 1852 slo seg ned i Risør som underrettssakførar, sidan overrettssakførar. I 1863 tok han over sorenskrivarembetet i Gauldal, døydde i Trondheim året etter.

Olsen redigerte *Nationalbladet* frå 1852, og fekk elles publisert artiklar i ymse andre aviser. Han skreiv også fleire skodespel, av desse vart særleg «Anna Kolbjørnsdatter» frå 1853 godt motteke. Elles markerte han seg som meldar av den nasjonale litteraturen.

Olsen representerte Risør på Stortinget 1854, 1857, 1859-60, 1862-63 og på begge omframtstortinga 1858 og 1864. I 1854 var han medlem i Konstitusjonskomiteen og komiteen om stortingsbygninga, og sat i Lagtinget. Han heldt fram som medlem i komiteen om stortingsbyginga så lenge han var stortingsmann, og både i 1857, 1859-60 og 1862-63 var han sekretær i Konstitusjonskomiteen. Elles var han formann 1862-63 i Trykkekomiteen og 1864 sekretær om Schelde-tollen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Claus Christian Olrog

**Claus Christian Olrog** () var ein norsk byråkrat og tollar frå Kristiansand som representerte byen på Stortinget i tre periodar i tida 1859-69.

Olrog var son til ein skipsmålar. Etter han vart student i 1825 utdanna han seg til cand.jur. ved universitetet i Christiania i 1830. Han arbeidde i Finansdepartementet frå 1831, fyrst som kopist, sidan fullmektig og deretter byråsjef frå 1838 og ekspedisjonssekretær frå 1842. I 1847 fekk han stillinga som tollinspektør i Kristiansund, før han same jobben i heimbyen Kristiansand i 1852.

Olrog var medlem av bystyret i Kristiansand i tida 1853-80. Han var stortingsmann frå Kristiansand i 1859-60, 1862-63, 1868-69 og på Omframtstortinget 1864. Også til Stortinget 1865-66 vart han vald til å representere valkrinsen, men sa frå seg valet. På Stortinget var han alle sesjonane formann i Tollkomiteen. Olrog var elles medlem i Tollkommisjonen av 1839 og kommisjonen om skipsmålingar frå 1867.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Morten Smith-Petersen

**Morten Smith-Petersen** () var ein norsk skipsreiar og politikar frå Grimstad. Han var ein føregangsmann i sjøforsikringa i Noreg, og var stortingsmann frå valkrinsen Arendal og Grimstad i fleire valperiodar i tida 1857-71.

Smith-Petersen var son til ein kjøpmann og skipsreiar. Etter han hadde vorte cand.jur. i 1839, reiste han heim til Grimstad og dreiv trelastforretninga og reiarlaget etter den avdøde faren, til han tok over eiga frå mora. I 1848 kjøpte han Hasseldalen skipsverft og skapte, utifrå dei verksemdene han rådde over, det største reiarlaget i Grimstad og eit av dei største i Noreg. Han stod bak grunnlegginga av Grimstad sparebank, og var fyrste styreformannen i banken 1841-57. I 1854 skipa han Agder assuranseforeining og styrte selskapet i mange år. Ti år seinare stod han i spissen då Det norske Veritas vart etablert i 1864, og var styrar i selskapet frå 1867.

Smith-Petersen var medlem 1851-66 av bystyret i Grimstad, og ordførar i fleire år. Han møtte på Stortinget 1857 som varamann for Christian Stephansen, då medlem i Tollkomiteen. På stortinga 1859-60, 1865-66, 1868-69 og 1871 hadde Smith-Petersen fast plass frå Arendal og Grimstad. På alle desse tingsamlingane var han medlem av Lagtinget og i Tollkomiteen, sekretær 1859-60 og formann 1865-66 og 1871 i Tollkomiteen. Elles medlem 1865-66 i Traktatkomiteen, 1868-69 i Røysterettskomiteen og 1871 i Valkomiteen. Stortingsmann Smith-Petersen høyrde til den liberalistiske krinsen kring Anton Martin Schweigaard, og var ein skarp motstandar mot statlege inngrep i skipsfarten. Han var medlem i to kongelege kommisjonar, i 1867 om «marinens beholdninger» og 1869 om det sjømilitære korps.

År 1868 vart Smith-Petersen utnemnd til riddar av St. Olavs Orden.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Norsk biografisk leksikon
Statsråd Thomas Fasting

**Thomas Fasting** () var ein norsk sjøoffiser og statsråd. Han var leiar av sjøforsvaret våren 1814, statsråd utan portefølje 13. oktober til 4. november same år, medlem av statsrådavdelinga i Stockholm i sju periodar mellom 1817–1836, og minister for sjøforsvaret i åtte periodar mellom 1815–1839, i tillegg leiar for departementet for hæren i 1828–30 og 1832–33.

Før han starta sin politiske løpebane hadde han vore knytt til den danske marinen i 25 år, mellom anna som sjef på orlogsfartøyet «Ærøe» i Dansk Vestindia. Han hadde også vore deltakar under slaget på reden i København i 1801.

Fasting var innehavar av Dannebrogordenen og Sverdordenen.

## Statsrådpostar
* 13. oktober 1814 supplert inn i statsrådet etter at Christian Frederik hadde lagt ned krona; utan portefølje; tredde attende 4. november etter kongevalet
* Frå 31. mars 1815; sjef for det nyoppretta Marinedepartementet
* Frå november 1817; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå desember 1818; sjef for Marinedepartementet
* Frå mai 1820; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå august 1821; sjef for Marinedepartementet
* 1.–21. mai 1824; også sjef for Revisjonsdepartementet
* Frå august 1824; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå 16. september 1825; sjef for Marinedepartementet
* Frå september 1826; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå oktober 1826; sjef for Marinedepartementet
* Frå desember 1828; også sjef for Armédepartementet
* Frå januar 1830; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå januar 1831; sjef for Marinedepartementet
* Frå august 1832; også sjef for Armédepartementet
* Frå juli 1833; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå september 1834; sjef for Marinedepartementet
* Frå juni til november 1836; ved statsrådavdelinga i Stockholm
* Frå desember 1836; sjef for Marinedepartementet
* Avskjed frå statsrådet 17. oktober 1839

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thomas Fasting|Thomas Fasting]]» frå , den 5. mars 2017, [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Thomas_Fasting&oldid=16789547 revisjon 16789547]*
Toralf Westermoen

**Toralf Westermoen** () var ein norsk industrileiar og stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti, fødd i Landvik i Aust-Agder. Gjennom sitt leiarskap i verftsnæringa i Vest-Agder var han ein sentral aktør i utviklinga av og bygginga av hurtigbåtar i Noreg.

### Næring
Westermoen var son til ein gardbrukar og båtbyggjar. I yngre år tok han del i båtbyggjarverksemda, og gjekk handelsskule. Han starta i 1948 opp A/S Westermoen Båtbyggeri og Mek. Verksted i Mandal, og var direktør i firmaet til 1961, deretter administrerande direktør ved Westermoen Hydrofoil A/S til 1971 og til sist i selskapet Westamarin, også desse heimehøyrande i Mandal.

Westermoen Båtbyggeri byrja utvikle ein snøggåande motortorpedobåt tidleg i 1950-åra. Det resulterte i konstruksjonen «Nasty», grunnlaget for den såkalla Tjeld-klassen av motortorpedobåtar. I tida 1957-71 vart bygt 42 båtar i denne klassen, båtar med ei toppfart på i kring 45 knop. Halvparten av Tjeld-båtane vart eksportert til Tyskland, Tyrkia, Hellas og USA.

Westermoen gav så Harald Henriksen i oppdrag i å utvikle ein ny hurtigbåt med katamaranskrog. Han utvikla den såkalla westamaranen, ein båt men plass til fleire passasjerar og med enklare vedlikehald enn hydfrofoilbåten. Verksemda A/S Westermoen Båtbyggeri og Mek. Verksted er i dag vidareført gjennom selskapet Umoe Mandal.

### Politikk
Westermoen var medlem i Mandal bystyre i åra 1956-63. Frå 1969 til 1981 møtte han på Stortinget frå Vest-Agder, vald for Kristeleg Folkeparti. Fram til 1979 var han medlem i Industrikomiteen, dei to siste sesjonane sat han i Forsvarskomiteen. Lokalt hadde han ei rad styre- og tillitsverv både i næringslivet, samfunnsstyringa og i kristelege lag.

## Kjelder
*Stortingsbiografi

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Toralf Westermoen|Toralf Westermoen]]» frå ,  den 5. mars 2017.*
Jens Marcussen den eldre

**Jens Marcussen** () var ein norsk skipsreiar og handelsmann frå Dypvåg i Aust-Agder, som representerte partiet Venstre på Stortinget i perioden 1916-18. Han var farfar til Jens Marcussen den yngre.

Marcussen var son til ein skipsreiar. Han gjekk Tvedestrands skule og arbeidde i åra 1875-80 i ulike forretningar i Arendal. Frå 1880 dreiv han ulike forretningar frå farsgarden Askerøy, som han overtok i 1882. Omframt handel dreiv han skipsreiarlag, med både seglskip og dampbåtar. På Gjeving sette han i gang med båtbygging, ein klemmefabrikk og eit tresliperi.

Frå 1910 til -15 var Marcussen ordførar i Dypvåg. Valperioden 1916-18 møtte han på Stortinget frå einmannskrinsen Holt, vald for Venstre. Elles var han formann eller medlem i ei rekke lokal utval i Dypvåg og i Aust-Agder, mellom dei likningsnemnda i Dypvåg og i fylkesskattestyret.

## Kjelder
*Stortingsbiografi 
*Gravminne
Demilitarisert sone

**Demilitarisert sone** (engelsk *demilitarized zone*, *DMZ* eller *DZ*) er eit område der ulike statar eller militærmakter er blitt einige om å forby militær aktivitet, personell eller installasjonar. Slike soner kan vera striper eller [de facto]-[grenser som skil stridande partar, eller dei kan vera område erklærte som forskingsområde, som Antarktis og verdsrommet (meir enn 160 km frå jordoverflata).

Kjende døme på demilitariserte soner er området rundt Rhinen som bleo demilitarisert gjennom Versailles-traktaten i 1919 (og re-militarisert av Tyskland i 1936), sonen mellom Nord- og Sør-Korea etter Koreakrigen, og  mellom Nord-Vietnam og Sør-Vietnam etter Den første indokinesiske krigen. Det fanst også demilitariserte soner på kvar side av grensa mellom Noreg og Sverige, frå Svinesund i sør til 61°N, etter Unionsoppløysinga i 1905 og fram til 1993, då dei to landa avskaffa henne gjensidig. 

Sjølv om mange demilitariserte soner også er nøytrale territorium, finst det også tilfelle der ei sone blir verane demilitarisert sjølv om ein stat får full kontroll over henne. Dette betyr at den normale retten til å ha militære middel i sona er sette ut av kraft. Det finst også fleire døme på at demilitariserte soner har blitt naturreservat, ettersom landet der er for farlig for bygging og mindre utsett for menneskeleg forstyrring.

## Døme på demilitariserte soner
### Afrika
*Det ligg ei demilitarisert sone mellom det nordlege Marokko og dei spanskkontrollerte byane Ceuta og Melilla. Marokko har aldri anerkjent at byane er del av Spania.

### Europa
*Den demilitariserte sona på Kypros deler den sjølverklærte tyrkiske republikken Nord-Kypros frå Republikken Kypros. Sona blei oppretta av SN i 1974 etter den tyrkiske invasjonen av Kypros.

*Åland er ei sjølvstyrt øygruppe på finskekysten. Åland blei ei demilitarisert sone i 1856, ein status som blei bekreftet i 1921 etter ein svensk intervensjon i 1918 i samband med den finske borgarkrigen.

*Det ligg eit nøytralt territorium mellom den britiske kronkolonien Gibraltar og Spania.

### [[Asia]]
*Mellom Kuwait og Irak.
*Den koreanske demilitariserte sona mellom Nord-Korea og Sør-Korea. 
*Mellom Golan-høgda og Syria.

### [[Antarktis]]
*Artikkel 1 i Den antarktiske traktaten forbyr militær aktivitet på Antarktis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Demilitarisert sone|Demilitarisert sone]]» frå ,  den 6. mars 2017.*
Sametingspresidentar

Dette er ei liste over **sametingspresidentar** i Sametinget i Noreg. Tinget vart offisielt opna av kong Olav V 9. oktober 1989. Den fyrste sametingspresidenten var Ole Henrik Magga, som satt frå 1989 til 1997. Per 2021 har det vore seks sametingspresidentar; éin av dei (Aili Keskitalo) har hatt vervet tre gongar.

## Liste

## Sjå òg
* Ordførarar i Sametinget (Sverige)
* Sametingspresidentar i Finland (Finland)

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Historikk , Sametinget.no
The Other Sides – Elvis Worldwide Gold Award Hits Vol. 2

***The Other Sides – Elvis Worldwide Gold Award Hits Vol. 2*** er eit samlealbum av Elvis Presley gjevne ut 1. august 1971. Det selde til gullplate 15. juli 1999 hos Recording Industry Association of America.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Other Sides – Elvis Worldwide Gold Award Hits Vol. 2|The Other Sides – Elvis Worldwide Gold Award Hits Vol. 2]]» frå ,  den 7. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



*The Other Sides - Elvis Worldwide Gold Award Hits Vol. 2 - Sergent.com.au
*
I Got Lucky

***I Got Lucky*** er eit samlealbum av Elvis Presley. Albumet kom ut i oktober 1971 og var oppfølgjaren til *[[C'mon Everybody av Elvis Presley| C'mon Everybody]]* med resten av songane frå filmusikk-EP-ane frå dei same fire filmane som det første samlealbumet, i tillegg til ein song som ikkje tidlegare var gjeven ut verken på album eller i film. Albumet selde til gullplate 6. januar 2004 og platina den 15. september 2011 hos RIAA i USA.

## Innhald

 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:I Got Lucky|I Got Lucky]]» frå ,  den 7. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



*
Elvis sings The Wonderful World of Christmas

***Elvis sings The Wonderful World of Christmas*** er eit musikkalbum frå 1971 av Elvis Presley. Det var det andre og siste julemusikkalbumet til Presley, og kom ut i oktober 1971. Ein singel frå albumet, «Merry Christmas Baby»/«O Come All Ye Faithful», kom ut i november same året. Albumet vart ein bestseljar som toppa Billboard Holiday Albums Chart, og ville ha gått høgt inn på Billboard 200, men frå 1963 til 1973 vart ikkje julemusikkalbum tekne med på denne lista. Albumet selde ikkje like godt som det første julemusikkalbumet til Presley, *[[Elvis' Christmas Album]]*. I løpet av åra har det likevel seld godt, og oppnådde gullplate 4. november 1977, platina 1. desember 1977, 2x platina 20. mai 1988 og 3x platina 15. juli 1999 hos RIAA i USA.

Fleire av songane på albumet vart publiserte av songforlaget til Elvis Presley, som «Holly Leaves and Christmas Trees», «I'll Be Home on Christmas Day», «If I Get Home on Christmas Day» og «On a Snowy Christmas Night». Presley vert akkompagnert av The Imperials Quartet på dei fleste songane.

På seinare utgåver av albumet vart songen «Blue Christmas», som vart spelt inn 27. juni 1968, lagt til albumet. Songen var tidlegare gjeven ut på albumet *[[Elvis (NBC TV Special)|Elvis]]*.

## Innhald
### Originalutgåve

### Follow That Dream-utgåver

## Medverkande
*The Imperials Quartet - kor

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elvis Sings The Wonderful World of Christmas|Elvis Sings The Wonderful World of Christmas]]» frå ,  den 7. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Iivo Niskanen

**Iivo Henrik Niskanen** () er ein finsk langrennar frå Oulu som vart olympisk meister i lagsprint i 2014 og verdsmeister på 15 km i 2017.

Niskanen fekk sitt gjennombrot under Vinter-OL 2014, der han vann gullmedalje på parstafetten i lag med Sami Jauhojärvi og vart fjerdemann på 15 kilometer. Han tok sin fyrste verdenscupsiger då han vann 15 km klassisk stil i Kuusamo 30. november 2014. To år seinare vann han 15 km klassisk i Kuusamo for andre gong, hans andre triumf i eit verdscuprenn. Under Ski-VM 2017 i Lahti fekk han og Sami Jauhojärvi bronse på parstafetten, to dagar før han sikra seg gullmedaljen på 15 km etter eit framifrå løp.

Også den eldre systera Kerttu Niskanen har hevda seg i toppen av internasjonale langrennstevlingar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Iivo Niskanen|Iivo Niskanen]]» frå ,  den 7. mars 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Karin Vatne

**Karin Vatne** () er ein norsk lyrikar frå Skjolden i Luster i Sogn og Fjordane.  I 2008 gav ho ut diktsamlinga *Nedtur*.
## Bibliografi
### Bøker
* 
## Kjelder
*
Knut Johannesson Skaale

**Knut J. Skaale**, også kalla «Jøra-Knuten», (fødd Knut Johannesson) () var ein norsk fartøybyggjar frå Rosendal i Kvinnherad kommune i Hordaland. Skaale bygde om lag hundre fartøy før han døydde. Han er mest kjend for å ha konstruert jakta «Gjøa», som Roald Amundsen brukte då han segla Nordvestpassasjen tidleg på 1900-talet.

## Biografi
Knut J. Skaale blei fødd på Nes i Rosendal og var son til fartøybyggjar Johannes Jørgensson. Han flytta seinare til Skaala som han sistpå skreiv seg. Kallenamnet «Jøra-Knuten» fekk han fordi han var frå Jørgens-tunet, som var ei vanleg nemning av personar i Kvinnherad. Skaale byrja som læregut hjå Tørris Skaaluren då han var 16 år gamal, og var nokre år i lære. Skaale bygde deretter sin eigen verv attmed Tørris i dagens Skålevika, der han konstruerte alle fartøya sine. I tillegg dreiv han med eit større rydningsarbeid på faren sin gard. Skaale gifta seg med Anna Farteinsdotter og dei fekk éin son, Knut K. Skåla.

## Gjøa
Skaale bygde «Gjøa» etter tinging frå nordlandsskippar Asbjørn Sexe frå Ullensvang, som trengte ei ny jakt. I denne perioden blei Skaale og Sexe godt kjend, og dei korresponderte med kvarandre via brev om skuta og anna virke i kvardagen. Både kona og faren til Skaale blei med i arbeidet med å byggje skuta; blant anna høvla kona delar av kjølen på ho. Han fann mykje av tømmeret ved Bjørgane i Ølve, men masta og rundholtane fekk han hogga på Varaldsøy. Skuta stod klar i 1872 og dei døypte ho «Gjøa» etter kona til Sexe. I 1887 vart ho seld til ein selfangar i Nord-Noreg og det vart lagt ishud på ho. Roald Amundsen kjøpte deretter skuta i 1901 til bruk som ekspedisjonsskip i Arktis.

## Død
I klokkarboka frå Kvinnherad sokn 1873–1900 står det at Skaale døydde av leversjukdom den 05.01.1900 og blei jordfesta den 12.01.1900.

## Referansar


## Litteratur
* Nerhus, Hans. Kap. II. I *”Gjøa” : vår verdskjente minneskute*. Oslo: Forlaget form og farge, 2. oppl., 1981.
* Statsarkivet i Bergen, klokkerbok for Kvinnherad prestegjeld nr. A2, Kvinnherad sokn 1873–1900.
* Vaage, Erling. «Nyreisingstid 1850–kring 1900». I *Kvinnherad band 1, bygdesoga*. Rosendal: Kvinnherad bygdeboknemd, 1972.