open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Augusto César Sandino

**Augusto Nicolás Calderón Sandino** () var ein nicaraguansk motstandsleiar. Han leidde i 1927-1933 motstanden mot det militære nærværet til USA i Nicaragua. Han var hovudinspirator for FSLN, som gjennomførte ein revolusjon i Nicaragua i 1979.

Sandino vart fødd som uekte son av ein landeigar og ei bondejente. Fram til han var 26 år gammal dreiv han for det meste med jordbruksarbeid. Utover i 20-åra tok han arbeid som funksjonær i fleire USA-eigde selskap i Mellom-Amerika. i 1923 kom han til Mexico, der han arbeidde som mekanikar i eit USA-eigd oljeselskap. På den tida gjekk det føre seg arbeidskampar mot dei amerikanske selskapa. Den sterkt nasjonalistiske og fiendtlege haldninga til USA ser ut til å ha vore medverkande til hans seinare politiske haldningar.

I 1926 reiste han attende til Nicaragua og slutta seg til motstanden mot USAs militære nærvær. Då Sandino kom til Nicaragua heldt det akkurat på å bryte ut eit nytt liberalt opprør. Sandino organiserte og væpna derfor ei gruppe av gruvearbeidarar, som slutta seg til det liberale opprøret. Opprørarane, som hadde fått støtte av Mexico, var nær ved å ta hovudstaden Managua då USA intervenerte på dei konservative si side. Sandinos troppar var dei einaste som ikkje å slutta seg til den påfølgjande forsoninga mellom USA og dei liberale opprørarane i 1927.

Sandino oppretta bondekooperativar i Nueva Segovia og heldt fram med motstanden, som vert sett på som det fyrste dømet på geriljakrig i Latin-Amerika. Etter at USA hadde forlate landet og gjeve det sikkerheitsmessige ansvaret vidare til Nasjonalgarden i 1933, underteikna han ein fredsavtale. Leiaren for Nasjonalgarden, Anastasio Somoza Garcia, såg likevel på Sandino som ein makttrussel. Etter eit møte i februar 1934 vart han derfor arrestert og drepen av Nasjonalgarden.

## Kjelder
* Sandino, Augusto Cesar i *[[Pax Leksikon]]*.
* 
## Fotnotar
Ola Bøe

**Ola Bøe** () var ein spelemann frå Vestre Slidre i Valdres. Han budde mange år i Oslo og var aktiv i Laget for folkemusikk saman med Kjetil Løndal og Torleiv Bolstad.

Ola vart fødd i Mogrend'n i Vestre Slidre, som son av Per Bøe og Rangdi Jakobsdotter. Per døydde tidleg, men Rangdi var god til å hulle slåttar, og ein eldre bror, Jørgen, spela og fele. Slike fekk Ola inn spel frå han var liten. Elles vart Ola lært opp av Andres Øde, Alf Moe og Olav Moe. Spelemannen Knut Sjåheim var halvbror av bestefar hans, og noko av spelet herfrå gjekk og i arv til Ola. 

Ola Bøe kom til Oslo i 1935, og fekk snart mykje å gjera i Valdreslaget i Oslo. Her spela han mykje til dans i tida etter andre verdskrigen. Han heldt ei rekkje kurs i Valdres-spel, og lærte mellom anna opp yngre spelemenn som Harald Røine, Bernt Balchen jr. og Trygve Bolstad. 

Ola Bøe vann Landskappleiken på Geilo i 1969, med ei fele han hadde lånt av Odd Bakkerud. Elles spela Ola på ei fele han hadde laga sjølv, og det kunne stundom ta noko tid før Ola og fela hans kom på lone, som det heiter. Etter det spela han som ein foss. Han vann kongepokalen i 1973, søttiårsdagen til Laget for folkemusikk. 

Frå 1953 var Ola Bøe og mykje innom Folkemusikkhalvtimen, og gjorde ei rekkje opptak for NRK i åra etter. Ola kunne mange slåttar med alderdommeleg dåm på sjeldne felestille, noko Rolf Myklebust gav han særleg ros for. Ola hadde eit særmerkt «upolert» spel. Elles kunne han stundom høyrast vrang ut, og var stundom ute etter å lure programleiarane ut på ville vegar med vendingane sine. Desse uttrykka er seinare mykje sitert: «E ska spela ei springar dei sea Styggen sko ha hulla då'n begrov more sine. E vait ikkje um det e sant, e. Ko tru'ru?»

Ola Bøe fekk Vestre Slidres Kulturpris i 1982.
Ola Grihamar

**Ola Grihamar** () var ein spelemann frå Vang i Valdres. 

Ola tok ved fela då han var om lag 13 år gamal. Det var stor givnad i slekta, og to av brørne hans spela og fele. Spel fekk han hjå Lars Svien og Andris Skogstad mellom andre, men og hjå Ivar Ringestad i Vestre Slidre, og Johan Henrik Kvam, son av spelemannen Trond Eltun. Seinare var han og hjå Olav Moe. 

Frå Vang er det stutt veg over til Lærdal, og Ola reiste ofte over fjellet og møtte spelemenn der. Han var og saman med spelemenn på Voss. 

Ola Grihamar sat inne med ei særmerkt grein av valdresspelet. Slåttane som var nytta i Vang fanst ikkje ofte andre stader, og formene skilde seg frå dei lengre ned i Valdres. Han spela inn for NRK fleire vender, og det vart og gjort opptak med han til Norsk Folkemusikksamling. Han laga og feler sjølv, og handla feler. 

Ola Grihamar var med og skipa Valdreskvelven spel og dansarlag i 1962, eit lag som framleis held det gåande i Vang. Han var ikkje mykje med på kappleik, men kom opp i A-klassa på Landskappleiken i 1957. Han var elles mykje nytta som kappleiksdommar.

Elles var Ola ei drivande kraft bak restaureringa av Øye Stavkyrkje, og var med på nybygginga av Tomaskyrkja på Filefjell. Han sat som formann i soknerådet i fleire vender.
Sonora

**Sonora** er ein delstat i den nordvestlege hjørnet av Mexico. Hovudstaden og største byen er Hermosillo. Han har eit areal på 179 503 km². 

Sonora grensar til USA (Arizona og New Mexico) i nord, Chihuahua i aust, Sinaloa i sør og Baja California i nordvest. Den vestlege kysten strekkjer seg langsmed Californiabukta.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Grindsdalen

**Grindsdalen**, eller **Huksdalen** er eit dalføre i Sogndal kommune i Vestland. Gjennom dalen renn Grindselvi. Det går veg inn dalen frå garden Huke, og ein traktorveg eit lite stykke inn dalen frå Grinde.

## Stølar
Eit stykke fram i dalen ligg Skitstølen på vestsida av elva. Oppe i lia i aust, om lag like langt framme, ligg Marsete og langt oppe mot fjellet i vest ligg Dalsbotn. Om lag halvvegs framme i dalen ligg Seljevollen, og oppe i lia i aust om lag like langt framme ligg Dalsete. Oppe i lia i aust over Gildalsbrekka ligg Nyastølen og i Gildalen i vest ligg Gildal. Lengst framme i dalen, under fjellet Stav, ligg Stavsete.

## Sidedalar og sideelver
Ved Skitstølen renn elvene Skitstøla og Gåsedøla inn i hovuddalen frå vest. Under Dalsete renn bekken Dalseta inn i hovuddalen. Ved Gildalsbrekka byrjar Gildalen, med elva Gildøla, i vest, og dei to bekkane Nyastøla renn ned i dalen frå aust. Vidare framover hovuddalen renn Stavseta.

## Grindsdalen eller Huksdalen?
Vestsida av dalen heiter Grindsdalen, medan austsida av dalen heiter Huksdalen. Vegen inn dalen går på Huksdalssida, men kryssar elva over til Grindsdalen ved Myklebru. Berre namnet Grindsdalen står på kartet.

## Kraftutbygging
Sognekraft har søkt om konsesjon til å bygge Leikanger kraftverk i Henjaelvi og Grindselvi.
Rjukandefossen i Sogndal

**Rjukandefossen** er ein foss i Henjadalen i Sogndal kommune i Vestland. Den ligg omtrent 300 meter heimom Flotande. Rukandefossen vil bli sterkt berørt om Sognekraft får konsesjon til å byggje Leikanger kraftverk. 

Rukandefossen er ein av dei største fossane med fritt fall i Henjadalen. Ein foss i Reisetao har høgre fall, men er mykje mindre og har lågare vassføring. Ein foss ved Sygna ullvarefabrikk er den største fossen i vassdraget, men har ikkje fritt fall.
Fylkesveg 21 i Oppland

**Fylkesveg 21 i Oppland** går mellom Bjørgeseter og Bjørgeseter stasjon i Lunner kommune. Vegen er 760 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bjørgeseter
*Endepunkt Bjørgeseter stasjon

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 22 i Oppland

**Fylkesveg 22 i Oppland** går mellom Harestua og Harestua stasjon i Lunner kommune. Vegen er 330 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Harestua
*Endepunkt Harestua stasjon

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 16 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 16|fylkesveg 16 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 16 i Oppland** går mellom Strekan og Sand i Lunner kommune. Vegen er 20,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Strekan
* Stasjonsvegen til Harestua stasjon (0,3 km)
* Arm Vestbygdvegen frå Harestua til  Harestua vest (0,7 km)
* til Bjørgeseter stasjon (0,8 km)
*  Grua sør
*  Grua sør
* Myllavegen frå Grua til Tresliperiet
* frå Hovland til  Løken (4,5 km)
*Arm til   Heimdal (60 m)
*Arm Roalinna frå Kildal til Roa stasjon (1,0 km)
* Oppdalslinna frå Sand til  Stadum i Gran kommune
* Sandsvegen frå Lunner rådhus til  Olum i Jevnaker kommune
*   Sand

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 20 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 20|fylkesveg 20 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 20 i Oppland** går mellom Hovland og Løken i Lunner kommune. Vegen er 4,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Hovland
* Løken

## Bakgrunnsstoff
Dagfinn Mannsåker

**Dagfinn Mannsåker** () var ein norsk historikar og riksarkivar.

Mannsåker vart fødd i Ullensvang, der far hans, Jon Mannsåker, var både prest og skulestyrar på Hardanger Folkehøgskule. Han voks opp fyrst her, sidan på Voss etter at familien flytte dit i 1928. I 1955 fekk Mannsåker graden Dr.philos. på avhandlinga *Det norske presteskapet i det nittande hundreåret. Sosialhistoriske studiar.* Mannsåker vart lektor i den høgare skulen 1954–59, universitetslektor i historie ved Universitetet i Oslo 1959–65 og riksarkivar 1965–82. Han var redaktør for *[[Historisk Tidsskrift]]* i mange år, og medarbeidar i fleire andre tidsskrift, i *[[Norsk Biografisk Leksikon]]* og *[[Norsk Allkunnebok]]*. 

Dagfinn Mannsåker var ein aktiv målmann. Han var i åra 1958-1961 formann i Bærum mållag, og i 1960-1964 leiar i Kringkastingsringen. 

Dagfinn Mannsåker var bror til statsråd Bergfrid Fjose.

## Utgjevingar (utval)

* *Jacob Aall: liv og gjerning før 1814*, hovudfagsoppgåve i historie, Oslo, 1944.
* *Det norske presteskapet i det nittande hundreåret. Sosialhistoriske studiar.* 1954.
* *Norsk samfunnslære*, saman med Hans Aarnes. 1956.
* *Norsk samfunnslære for realskolen/realskulen*. saman med Hans Aarnes. 1959.
* *Nyare forsking omkring 1814*, i heftet *1814 og 1884*, Oslo 1968.
* *Diskresjonsspørsmål og personvern i lokalhistoria*, i *Heimen*, 1977
* *Dei religiøse folkerørslene og samfunnet ca. 1750 - 1850*, i *Streiftog i Kirkehistorien*, Oslo 1996.
* *Vegen til Kringsjå. Byggesaka til Riksarkivet fram til 1965*, i *Arkivmagasinet* 1/1998

## Kjelder
* Skanna kyrkjebøker i Ullensvang for 1916.
* Store Norske Leksikon om Mannsåker.
* *Minnetale av Magne Skodvin*, Det Norske Videnskaps-Akademis årbok 1995
Kumbrisk

**Kumbrisk** (engelsk nemning *Cumbric*) var eit brittonsk keltisk språk som var sentrert i Cumbria, som har gjeve det namnet. Det vart snakka på låglandet sør i Skottland og heilt ned til Manchester i England. Området vart tidlegare i oldtida referert til som *Y Gogledd Hen*. Kumbrisk vart tidlegare omtalt som nordwalisisk og kornisk språk som sørwalisisk (eller vestwalisisk). Språka var difor særs like.

Dei gammalbrittonske dialektane byrja å bli delt i eigne språk på 500-talet og kumbrisk som eige språk var allereie utdøydd på 1000-talet, eller kanskje så seint som på 1200-talet. På denne tida er det mogleg at kumbrisk hadde grammatikalsk rørt seg ganske langt vekk frå walisisk, og utvikla seg til eit eige mål, ikkje forståeleg for walisisktalande. Det er mogleg at kumbrisk på høgda av utbreiinga si vart talt av rundt 30 000 menneske.

Dei største problema notidige lingvistar har med språket er at kumbrisk kan ha vore ei rein dialekt av walisisk og stort sett ikkje så ulikt. Dei gamle, nordbritiske kongedøma Rheged, Strathclyde, Elmet og Gododdin snakka alle gammalwalisisk, men på eit tidspunkt meinte mange lingvistar at dette språket var ulikt og uforståeleg for walisisktalande.
Jørund Mannsåker

**Jørund Mannsåker** () var ein norsk filolog og omsetjar. Far hans var Jon Mannsåker.

Mannsåker vart fødd i Ullensvang, men flytte i løpet av barndomen til Voss fordi faren hadde fått stilling der som kapellan. Han voks opp både i Ullensvang, Voss og Oslo, og fekk graden cand.philol. i 1947 med ei oppgåve om norsk utvandrarlitteratur. Han tok seinare opp att det same emnet i doktoravhandlinga si frå 1971: *Utvandringa til Nord-Amerika i norsk skjønnlitteratur*. Mannsåker var sendelektor i norsk ved fleire utanlandske universitet: i Groningen i Nederland, i Uppsala i Sverige og ved St. Olaf College, Minnesota, USA. Han arbeidde også som konsulent for forlaga Gyldendal og Samlaget, og som omsetjar.

I 1978 fekk Mannsåker *Kirke- og undervisningsdepartementets oversetterpris* i 1978 for lyrikkboka *"Eg har ikkje bedt om å få koma"* av finsk-svenske Antti Jalava, som Mannsåker omsette til nynorsk.

## Kjelder

* Skanna kyrkjebøker for Ullensvang i 1920.
* Wikipedia på bokmål om Jørund Mannsåker.
* Liste over litteraturprisar for barne- og ungdomslitteratur.
Folk og fortid i Hol

**Folk og fortid i Hol** er ei bygdebok i sju band, skriven og redigert av brørne Lars Reinton og Sigurd Reinton. Desse tok utgangspunkt i nedskrifter og samlingar gjort av faren, som var folkeskolelærar og lokalhistorikar i Hol. Bygdeboka er rekna som den mest noggranne i sitt slag, og eit mønster for andre bygdebøker i Hallingdal og elles. Siste band vart utgjeve i 1975. I seinare år har det vore arbeidd med oppdatering av verket, slik at Sæterdalen og Dagali og vert rekna med. Desse områda vart ikkje rekna til Hol politisk før i 1944. 

### Inndeling

Dei to første banda tek for seg generell bygdesoge, frå tidleg tid og fram til forfattarane si samtid. Her finn ein kyrkjesoge, skolesoge, kulturhistorie og draktskikk, og folkemusikksoga for Hol. Dei neste fem banda er vigd gardshistorie, og er samla under nemninga "ætt og eige". Her går forfattarane systematisk fram, grend for grend og vald for vald, frå grensa mot Ål og opp mot Hardangervidda:

* Mogrenda i Hol vald for vald
* Holet vald for vald
* Hovet vald for vald
* Sudndalen og Raggsteindalen vald for vald

* Kvisla vald for vald
* Lio vald for vald
* Ustedalen vald for vald
* Skurdalen kjem i band sju, delt inn etter valda gardane er skilde frå i Kvisla og Lio.
Ustedalen

**Ustedalen** er ein hengedal øvst i Hallingdal, som er danna av elva Usta. Dalen strekkjer seg frå om lag Ustaoset og nedetter til Kvisla, der landskapet fell bratt ned mot Mogrenda, og Usta møter vassdraget frå Hovet ved Hagafoss.

Reint teknisk er Ustedalen ei sidedal i Hallingdal, og gardsbruket her har vore fjellgardar med skrinn jord og mykje småfe. Gardane i dalen er heller gamle, og mange er rydda alt i tidleg historisk tid. Dei eldste gardane har einstaka namn som Rygg, Foss eller Tufto, alle opphav til store vald eller grender. Lengst opp i dalen har det vore sanka myrmalm, og segner fortel at det har vore hovdingar og slag på Ustedalsfekjo ikkje langt frå Tufto.

Ustedalen var likevel tilatterliggjande heilt til Bergensbanen vart lagt gjennom dalen frå Hol. Bøndene i Ustedalen gjekk saman om å få dette til, og banen førte til auka ferdsle og turisme, og framvokster av tettstaden Geilo kring stasjonen med same namn.

Ustedalen er delt i tre vald: Kvisla, Lio og sjølve Ustedalen der Geilo ligg. Sidedalar til Ustedalen er Budalen og Havsdalen under Hallingskarvet.
Inge Mannsåker

**Inge Mannsåker** () var ein norsk prest og forfattar. Forfattarskapen hans omfattar m. a. arbeid med forholdet mellom trua og fornufta, rusproblematikk, konfliktløysing i små og store tilhøve, både lokalt i stab og kyrkjelyd og i internasjonale tilhøve. 

Mannsåker vart fødd i Ullensvang, men voks opp både der, på Voss og i Oslo. Mannsåker har vore sokneprest og prost i Rana, kapellan i Ås med Bjørnebekk kursted for alkoholikarar, hovudprest ved Ullevål sjukehus i Oslo og sokneprest i Frogner. Over ei årrekkje har han hatt styreverv i Den Norske Helsingforskomite for menneskerettar, og delteke i konfliktløysande arbeid i Europa og Amerika. 

I bøkene sine har Mannsåker vore oppteken av å klargjera mandatet til tanken i leitinga etter tru og livsverdiar. Han sluttar seg til Blaise Pascal sine ord om at "Det er hjarta som oppfattar Gud, og ikkje forstanden". 
Far til Inge Mannsåker var Jon Mannsåker.

## Utgjevingar
 
* *"Gud, hvor er du? om redelig tvil og levedyktig tro samt tretten meditasjoner"* (Luther Forlag, 1997) 
* *"Å vokse til ansvar. Etiske synspunkter på behandling av alkoholisme"* (Tanum/Norli 1978) 
* *"En kort bok for de travle om veier til vekst i stab og menighet"* (Peter Møller Krohn Forlag 1993) 
* *"Oppbrudd og hjemkomst. Hva livet lærte meg."* (Lunde Forlag 2003) 
* *"Hverdag og evighet. En kjærlighetssaga"*, (saman med journalisten Anne Marie Mannsåker 2005) 
* *"Åpent mysterium. Om troen, hjertet og forstanden.",* (Kolofon 2006)
* "*Opna hjartans dør: dikt og meditasjoner. Gjerne til høgtlesing, men helst til ettertanke.*" (Kolofon 2008)
* *"Tider skal koma"* utgitt i 2009. 

## Kjelder

* Skanna kyrkjebøker for Ullensvang i 1922
* Biografi på sidene til Bokkilden.
* Mo Menighhetsblad oktober 2008, med dikt av Mannsåker.
Aspergers syndrom

**Aspergers syndrom** eller **aspergersyndrom** (ofte forkorta *AS* eller *asperger*; stundom skrive *Asperger syndrom*) er ein mild variant innan autismespekteret. Syndromet viser seg i form av låg eller manglande interesse for og/eller forståing av det daglegdagse sosiale samspelet mellom menneske, kombinert med tydeleg avgrensa og sterkt fokuserte interesser og/eller vanar. 

*Hemmande trekk* for personar med AS er gjerne ha vanskar med sosial omgang og ikkjeverbal kommunikasjon, og personar med AS vil ofte slite med konsentrasjonsvanskar i faglege eller sosiale samanhengar som ligg utanfor fokuset deira. Typiske *ressurstrekk* ved AS er ein fokuseringsevne som i nokre fall kan føre med seg uvanlege evner, kunnskapar og innsikt innan visse område eller fag.

## Bakgrunnsstoff
*
Fylkesveg 35 i Oppland

**Fylkesveg 35 i Oppland** går mellom Raknerud og Helgumsdalen i Gran kommune. Vegen er 4,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Raknerud
* Helgumsdalen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 37 i Oppland

**Fylkesveg 37 i Oppland** går mellom Knarud og Hilden i Gran kommune. Vegen er 5,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Knarud, kommunal veg til   Kittelsrud (4,5 km)
* Hilden

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 38 i Oppland

**Fylkesveg 38 i Oppland** går mellom Hilden og Prestkvern i Gran kommune. Vegen er 3,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Hilden
* Prestkvern → 

## Bakgrunnsstoff
Ustedalsfekjo

**Ustedalsfekjo** eller **Ustedalsfekjadn** er ei slette ovanfor garden Tufto i Ustedalen nordom Geilo. Staden er rekna som heimstad for ei rekkje lokale segner, og i same område har det vore vunne ut myrmalm. Namnet viser til at Fekjadn ligg attmed Ustedalsfjorden der Usta renn ned i fjorden. 

### Slaget på Ustedalsfekjo

Den vanlege segna er knytt til ei trefning mellom to kongar. Den eine er kalla Islands-kungjin i segnene, den andre har ikkje namn. Islands-kungjin er rekna som ein inntrengjar i segnene, og dei to hovdingane møttest på Ustedalsfekjo og heldt eit langt slag. Etter segna laut Islands-kungjin gje seg, og drog seg ned til garden Isungset. Her døydde han, fortel segna. 

Segnene er ikkje historisk klåre, og informanten til nedskrifta sluttar slik:

*Dæ ha vore moro å veta noko lite meir um kosslein dæ gjekk te, å kor dei komo ifrå, å ko mange dei vore og alt slikt, men d`æ ikji nokon sum veit dæ no, må veta, for dæ æ so mykji lengji sea. Ha dei visst dæ, dei so skrivo desse gamle bøkadn um alle kongadn å kjempudn, so ha dei vel sett dæ inn i, men dei kunna kje veta greie på alle ting, dei held, må veta.* (Nedskriven av Ivar Aasen. Informant truleg Sander Røo).

Kjelde: Leiv Heggstad, Eventyr og segner på målføre.
Fylkesveg 52 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 52|fylkesveg 52 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 52 i Oppland** går mellom Framstad og Amundrud i Gran kommune. Vegen er 6,9 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla *fylkesveg 55 i Oppland*.

## Kommunar og knutepunkt

* Framstad
* Amundrud → 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 56 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 56|fylkesveg 56 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 56 i Oppland** går mellom Ringstad og Lynnebakken i Gran kommune. Vegen er 3,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Ringstad
*Endepunkt Lynnebakken

## Bakgrunnsstoff
Det konservative partiet i Storbritannia

**Det konservative partiet** (engelsk tittel *The Conservative and Unionist Party*) er det største partiet på høgresida i britisk politikk. Det konservative partiet har røter i det historiske Tory-partiet, som blei grunnlagt i 1678. På grunn av dette kallar ein framleis ofte partiet for *Tory Party*, medan medlemmene kan kallast *Tories.* Det konservative partiet var i regjering i Storbritannia i to tredjedelar av 1900-talet, men var i opposisjon til Labour i 13 år frå 1997 til 2010. Frå 2010 regjerte det i koalisjon med Liberaldemokratane. I 2015 danna det ei fleirtalsregjering. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Asalapodja

**Asalapodja** eller **dhamma-dagen** er ei theravada-buddhistisk høgtid til minne om Buddha si første preike om den gylne middelvegen. Preika skal ha vore halden i parken Sarnath i Varanasi, og markerer byrjinga på sanghaen, den buddhistiske «samlinga» eller «samfunnet» av asketar eller truande. Dagen kan markerast ved å gje offer i buddhisttempel og høyra preiker. 

Asalapodja fell på den femtande dagen for den veksande månen i den åttande månaden. I vestleg tidsrekning vil dette ofte vera i juli. Dagen er ein uposatha, kviledag. I Thailand er han ein offentleg høgtidsdag. 

Dagen etter asalapodja tek tilbaketrekkingstida vassa til.

## Kjelder
* Roger Whiting, *Religions for today*. Nelson Thornes, 1991

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Asalapuja|Asalapuja]]» frå , den 6. juli 2009.* 
 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 58 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 58|fylkesveg 58 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 58 i Oppland** går mellom Jarhaug og Fagertun i Gran kommune. Vegen er 3,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Jarhaug
* Fagertun

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 92 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 92|fylkesveg 92 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 92 i Oppland** går mellom Bilitt og Fredheim i Østre Toten kommune. Vegen er 7,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bilitt
* frå Kapp til  Festiviteten (5,2 km)
* Fredheim

## Bakgrunnsstoff
Hulda

**Hulda** er eit kvinnenamn med fleire moglege opphav. Det kan koma frå norrøne *Hulð*, ‘løynd, skjult’, 
*hollr*, ‘huld, trufast’ eller svensk *huld*, ‘søt, elskeleg’ eller frå hebraisk , ‘røyskatt’.

Hulda har namnedag den 7. juli i Noreg og den 8. september i Sverige.

Namnet finst også i den nederlandske forma Holda med den opphavlege tydinga 'gøymd', og i kjæleforma Ulla. Ein finn det også som del i samansette namn, som mannsnamnet Huldar og kvinnenamna Huldeborg, Huldis og Huldrika.

Namnet er brukt i Bibelen gjennom profeten Hulda.

I norrøn mytologi var Huld, nemnd i *[[Ynglingesoga]]*, ei volve eller seidkvinne som drap den svenske sogekongen Vanlande på magisk vis.

## Namneberarar
* Hulda Grønneberg (1844–1924), norsk målar
* Hulda Didrichsen (1878-1961), dansk skodespelar
* Hulda Garborg (1862–1934), norsk forfattar og kulturformidlar, fødd Karen Hulda Bergersen
* Hulda Malmström (1874–1928), svensk skodespelar og songar
* Hulda (1881–1946), islandsk forfattar, fødd Unnur Benediktsdóttir Bjarklind
* Hulda Lütken (1896–1946), dansk forfattar
* Hulda Johansen (1918-1985), norsk songar av romanifolket

## Kjelder
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hulda|Hulda]]» frå , den 6. juli 2009.* 
 
* For bruk av Hulda i Bibelen: Sjå 2. kongebok, kap. 22, vers 14 og 2. krønikebok, kap. 34, vers 22.
Håvard

**Håvard** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne *Hávarðr* er sett saman av av *hǫð*, 'strid' eller *hár*, 'høy', og *vǫrðr*, 'vernar'. Håvard har namnedag den 7. juli.

Namnet er kjend frå folkemusikken gjennom songen «Eg heiter Håvard Hedde» og «Håvardsdraumen».

## Namneberarar
* Håvard Gibøen (1809–1873), norsk spelemann
* Håvard Rem (f. 1959), norsk forfattar
* Håvard Syvertsen (f. 1962), norsk forfattar
* Håvard Flo (f. 1970), norsk fotballspelar og trenar
* Håvard Solbakken (f. 1973), norsk langrennsløpar
* Håvard B. Øvregård (f. 1975), norsk målmann
* Håvard Nørjordet (f. 1979), norsk forfattar
* Håvard Bøkko (f. 1987), norsk skeiseløpar

## Kjelder
*
Fylkesveg 112 i Oppland

**Fylkesveg 112 i Oppland** går mellom Fiskevoll og Lier i Vestre Toten kommune. Vegen er 3,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Fiskevoll
* Lier

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 113 i Oppland

**Fylkesveg 113 i Oppland** går mellom Nerset i Østre Toten kommune og Børsvollsvea i Vestre Toten kommune. Vegen er 4,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Nerset

* Børsvollsvea

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 114 i Oppland

**Fylkesveg 114 i Oppland** går mellom Fall i Søndre Land kommune og Raufoss i Vestre Toten kommune. Vegen er 28,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Fall sør
*Arm frå Fall til  Fall nord (0,8 km)
* Valdresbanen
* frå Lortvika til Honerud (3,7 km)
* Honerud

* frå Gotterud til  Reinsvoll (2,9 km)
* Raufoss

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 115 i Oppland

**Fylkesveg 115 i Oppland** går mellom Reinsvoll og Helset i Vestre Toten kommune. Vegen er 6,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Reinsvoll stasjon
* Reinsvoll
* Nordset
* Helset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 117 i Oppland

**Fylkesveg 117 i Oppland** går mellom Einavoll og Eina stasjon i Vestre Toten kommune. Vegen er 15,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Einavoll
*Eina
* 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 129 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 129|fylkesveg 129 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 129 i Oppland** går mellom Østrønningen og Vestrum i Søndre Land kommune. Vegen er 2,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Østrønningen
*Endepunkt Vestrum

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 130 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 130|fylkesveg 130 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 130 i Oppland** går mellom Hov stasjon og Hevopp i Søndre Land kommune. Vegen er 11,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Hov stasjon
* Valdresbanen
* Bergegarda
*Endepunkt Hevopp

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 132 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 132|fylkesveg 132 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 132 i Oppland** går mellom Kronborg i Søndre Land kommune og Gjøvik rådhus i Gjøvik kommune. Vegen er 33,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kronborg
* frå Solvang til  Gry i Nordre Land kommune (6,7 km)

*Arm frå Seval til  Borgen (1,6 km)
*Arm frå Mustad til  Mustadhaugen (0,3 km)
* Haug
* Åsvegen frå Fredheim til  Vardal ungdomsskole (1,2 km)
* Hans Mustads Gate/Marcus Thranes Gate
* Gjøvik rådhus

## Bakgrunnsstoff
InkaLill

**InkaLill** eller **Ingalill Røsberg** () er ein norsk teikneserieskapar som er mest namngjeten for fantasyteikneseriane sine. InkaLill er oppvaksen i Ullensvang i Hardanger, men bur på Flatåsen i Trondheim, og er medlem av *Trondheimstegnerne*.

Ho er utdanna biletkunstnar ved *Statens handverks- og kunstindustriskule* 1977 – 79 og Statens Kunstakademi 1979 – 83. Utover teikneseriearbeidet sitt arbeider InkaLill også som illustratør.

InkaLill har mellom anna laga teikneseriane *Eldflygaren* (gjekk som føljetong i Norsk Barneblad), *Felina*, *Ridderne av Dor* og *Miranda*.

Fantasy-serien *Ridderne av Dor* vart i åra 1992–2000 utgjeven i 7 bind av Bladkompaniet. Til då var dette den største satsinga på albumutgjevnad av ein ny, norsk teikneserie.

*Miranda* er eitt av dei mest ambisiøse norske teikneserieprosjekta nokonsinne; eit fantasy-epos i 24 bind med høg kvalitet; også når det gjeld trykk og innbinding. Det var opphavleg meininga at *Miranda* skulle koma ut to gonger i året, og dermed gjennomførast på tolv år. Våren 2009 var foreløpig seks bind utgjevne på *Westwind forlag*, seks år etter det fyrste bindet frå 2003.

## Utmerkingar

* Sproingprisen 1992, for Hjertets knekt (Ridderne av Dor 1)
* Kultur- og kirkedepartementets tegneseriepris for barne- og ungdomslitteratur 1995, for Felina
* Sproingprisen 1996, for Lovens bokstav (Ridderne av Dor 4)
* Kultur- og kirkedepartementets tegneseriepris for barne- og ungdomslitteratur 1997, for Keiser Overall (Ridderne av Dor 5)
* Kultur- og kirkedepartementets tegneseriepris for barne- og ungdomslitteratur 2000, for Tidens trapp (Ridderne av Dor 7)
* Kultur- og kirkedepartementets tegneseriepris for barne- og ungdomslitteratur 2003, for Fargenes mester (Miranda 1)

## Kjelder

* Artikkelen byggjer på «InkaLill» frå , den 7. juli 2009.
* Liste over litteraturprisar for barne- og ungdomslitteratur
* InkaLill sine heimesider
* Teikneserieblogg av InkaLill
* Intervju med InkaLill på adressa.no
Fylkesveg 134 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 134|fylkesveg 134 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 134 i Oppland** går mellom Solvang i Søndre Land kommune og Gry i Nordre Land kommune. Vegen er 6,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Solvang

* Gry

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 138 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 138|fylkesveg 138 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 138 i Oppland** går mellom Grime skole og Hornslien i Søndre Land kommune. Vegen er 2,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Grime skole
*Endepunkt Hornslien

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 2394

**Fylkesveg 2394** går mellom Rødnes og Haga i Søndre Land kommune. Vegen er 2,1 km lang og kryssar den nordre delen av Randsfjorden på Flubergbrua.

Fram til 2019 vart vegen nemnd *Fylkesveg 139 i Oppland*.

## Kommunar og knutepunkt

* Rødnes
* Flubergbrua (359 m)
* Haga

## Fotnotar
Fylkesveg 140 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 140|fylkesveg 140 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 140 i Oppland** går mellom Lortvika og Honerud i Søndre Land kommune. Vegen er 3,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Lortvika
*Amsrud
* Honerud

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 148 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 148|fylkesveg 148 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 148 i Oppland** går mellom Breiskallen i Vestre Toten kommune og Ringen i Gjøvik kommune. Vegen er 9,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Breiskallen

* frå Åndalen til  Dybdalsbakken (4,3 km)
* Ringen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 149 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 149|fylkesveg 149 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 149 i Oppland** går mellom Ringen og Bybrua i Gjøvik kommune. Vegen er 0,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Ringen
* frå Ringen til  Breiskallen i Vestre Toten kommune
* Bybrua

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 150 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 150|fylkesveg 150 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 150 i Oppland** går mellom Dybdalsbakken og Åndalen i Gjøvik kommune. Vegen er 4,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Dybdalsbakken
* Åndalen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 151 i Oppland

**Fylkesveg 151 i Oppland** går mellom Sjåheim og Vardal Ungdomsskole i Gjøvik kommune. Vegen er 6,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sjåheim
* frå Tobru til  Elvedalen
* frå Bybrua til  Ringen
* Åsvegen frå Vardal ungdomsskole til  Fredheim (1,2 km)
* Vardal ungdomsskole

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 154 i Oppland

**Fylkesveg 154 i Oppland** går mellom Vardal ungdomsskole og Fredheim i Gjøvik kommune. Vegen er 1,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Vardal ungdomsskole
* Fredheim

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 155 i Oppland

**Fylkesveg 155 i Oppland** går mellom Elvedalen og Tobru i Gjøvik kommune. Vegen er 11,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Elvedalen
* Nordenga
* Haug
* Tobru

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 156 i Oppland

**Fylkesveg 156 i Oppland** går mellom Redalen og Bråstad i Gjøvik kommune. Vegen er 9,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Redalen
* frå Vang til Skyberg
* Bråstad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 157 i Oppland

**Fylkesveg 157 i Oppland** går mellom Vang og Skyberg i Gjøvik kommune. Vegen er 14,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Vang
* Nordenga
*Endepunkt Skyberg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 159 i Oppland

**Fylkesveg 159 i Oppland** går mellom Lindheim og Kjærringelv i Gjøvik kommune. Vegen er 7,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Lindheim
* Kjærringelv

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 160 i Oppland

**Fylkesveg 160 i Oppland** går mellom Roli og Grøtterud i Gjøvik kommune. Vegen er 18,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Roli
* frå Karmel til  Ramsrud
*Arm frå Rusten til  Elvedalen (1,5 km)
* Grøtterud

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 162 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 162|fylkesveg 162 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 162 i Oppland** går mellom Nykirke i Gjøvik kommune og Snertin i Nordre Land kommune. Vegen er 21,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Nykirke

* frå Gry til  Solvang i Søndre Land kommune (6,7 km)
* Snertin

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 164 i Oppland

**Fylkesveg 164 i Oppland** går mellom Karmel og Ramsrud i Gjøvik kommune. Vegen er 7,1 km lang.

## Kommunar og knutepunk

* Karmel
*Arm frå Hanssvea til  Smedmoen (1,5 km)
* Ramsrud

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 166 i Oppland

**Fylkesveg 166 i Oppland** går mellom Sigstadplassen og Klomsteinroa i Gjøvik kommune. Vegen er 8,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sigstadplassen
* frå Ramsrud til  Karmel
*Endepunkt Klomsteinroa

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 167 i Oppland

**Fylkesveg 167 i Oppland** går mellom Biri og Kråkeberg i Gjøvik kommune. Vegen er 4,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Biri
*Endepunkt Kråkeberg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 170 i Oppland

**Fylkesveg 170 i Oppland** går mellom Hellerud og Åsroa i Gjøvik kommune. Vegen er 4,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Hellerud
*Endepunkt Åsroa

## Bakgrunnsstoff
Baja California

**Baja California** (uttalt ˈbɑːhɑː kælɨˈfɔrnjə) er ein delstat i Mexico som er både den nordlegaste og den vestlegaste delstaten i landet. Hovudstaden er Mexicali og største byen er Tijuana.

Baja California grensar til California i USA i nord, Sonora i nordaust, Californiabukta i aust, Baja California Sur i sør, og Stillehavet i vest.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Fylkesveg 172 i Oppland

**Fylkesveg 172 i Oppland** går mellom Hunndalen og Bråstadberget i Gjøvik kommune. Vegen er 7,8 km lang.

Trase: Raufossvegen – Hans Mustads Gate – Marcus Thranes Gate – Trondheimsvegen.

## Kommunar og knutepunkt

*   Ås bru, Hunndalen
* Odnesvegen frå Vardal ungdomsskole til  Sjåheim
*  frå Brusvehagen til  Blili i Vestre Toten kommune
* Hunnsvegen
*Arm Bråstadgutua frå Bråstad bru til  Bråstad (0,4 km)
* frå Bråstad bru til  Redalen → 
* Bråstadberget

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 186 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 186|fylkesveg 186 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 186 i Oppland** går mellom Elverom og Hugulia i Nordre Land kommune. Vegen er 18,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Elverom
* frå Veisten til Dokka bru
* frå Fagerlund til Synnseter Fjellstue (19,3 km)
*Endepunkt Hugulia

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 187 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 187|fylkesveg 187 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 187 i Oppland** går mellom Kolbjørnshus og Sandmoen i Nordre Land kommune. Vegen er 9,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kolbjørnshus
*Endepunkt Sandmoen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 189 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 189|fylkesveg 189 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 189 i Oppland** går mellom Tomlevoll og Nordgardane i Nordre Land kommune. Vegen er 4,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Tomlevoll
* frå Leppa bru til Loengsbygda
*Endepunkt Nordgardane

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 191 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 191|fylkesveg 191 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 191 i Oppland** går mellom Leppa bru og Loengsbygda i Nordre Land kommune. Vegen er 10,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Leppa bru
*Arm frå Svingstad til  Ankaltrud (2,6 km)
*Endepunkt Loengsbygda

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 193 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 193|fylkesveg 193 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 193 i Oppland** går mellom Dokka Mølle og Veisten i Nordre Land kommune. Vegen er 19,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Dokka Mølle
* frå Harstad til Sjåheim (13,9 km)
* Sjåheim
* Veisten

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 194 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 194|fylkesveg 194 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 194 i Oppland** går mellom Harstad og Sjåheim i Nordre Land kommune. Vegen er 13,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Harstad
* Sjåheim

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 196 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 196|fylkesveg 196 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 196 i Oppland** går mellom Fagerlund og Synnseter Fjellstue i Nordre Land kommune. Vegen er 19,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Fagerlund
*Kommunal veg frå Synnseter Fjellstue til  Oppsjøhytta (3,7 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 199 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 199|fylkesveg 199 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 199 i Oppland** går mellom Skinnerli og Skartlia i Nordre Land kommune. Vegen er 3,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Skinnerli
*Endepunkt Skartlia

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 200 i Oppland

:*Sjå òg [[fylkesveg 200|fylkesveg 200 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 200 i Oppland** går mellom Kinn og Vinjar i Nordre Land kommune. Vegen er 5,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kinn
* Vinjar

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 219 i Oppland

**Fylkesveg 219 i Oppland** går mellom Solbraut (Bagn) i Sør-Aurdal kommune og Bruflat i Etnedal kommune. Vegen er 13,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Solbraut (Bagn) → ,  til Islandselv (7,4 km)
*Bagn
* frå Breidablikk til  Madslangrud i Etnedal kommune (15,3 km)

* Valdresbanen
* Tonsåsen
* Vold ved Bruflat → 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 2446

**Fylkesveg 2446** går mellom Bagn i Sør-Aurdal kommune og Hådem i Nord-Aurdal kommune. Vegen er 23,7 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 220 i Oppland.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 2448

**Fylkesveg 2448** i Innlandet går mellom Hoffsvingen og Stavedal i Sør-Aurdal kommune. Vegen er 6,4 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 221 i Oppland.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder
Harald Huysman

**Harald Huysman** () er ein tidlegare motorsportførar frå Noreg. Huysman konkurerte blant anna i Formel Ford, Britisk Formel 3 og Indy lights. I etterkant av si eiga karriere, har Huysman vore manager for briten Jenson Button.

## Bakgrunnsstoff
* Harald Huysman Karting
* Rudskogen Motorsenter
* Huysman Nystuen Partners
Scunthorpe

**Scunthorpe** (populært kalla *Scunny*, eller ironisk *Sunny Scunny*) er ein by i Lincolnshire i England. Han er administrasjonssenter for North Lincolnshire, og har litt over 80&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen er kjend som *the Industrial Garden Town*, «den industrielle hagebyen», fordi han på trass av å vere tungt industrialisert har hatt mange store hagar i sentrale område. Framleis er stålindustriselskapet Corus den største arbeidsgjevaren i området, men sysselsettinga i industrien har gått attende dei seinare åra. Industrien har sett sine spor, og byen er rekna som ein av dei tyngst dioxinforgifta i heile Storbritannia.

Byen har fotballaget Scunthorpe United, kalla "The Irons", som spelar i Championship, og har Glanford Park som si bane. Klubben har fostra både Ray Clemence og Kevin Keegan, og Ray Clemence er no ein av direktørane i klubben.

I *[[Domesday Book]]* (1086) er staden nemnd som *Escumestorp*, norrønt for «Skumas bruk».

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Rauno Aaltonen

**Rauno August Aaltonen** () er ein tidlegare motorsportførar frå Finland. Aaltonen konkurrerte i verdsmeisterskapen i Rally på 1970-talet og det europeiske rallymeisterskapet som han vann i 1965. Han vann òg det nasjonale meisterskapet i Finland i 1961 og 1965. Rauno Aaltonen er mest kjend for meritta sine innan rallysporten, men var òg ein habil motorsyklist.

## Bakgrunnsstoff
* Aaltonen hjå RallyBase.nl
Heming Unge

**Heming Unge** er ein segnfigur kjend gjennom norske folkeviser og segner. 

 Visa om Heming og Harald kongen er fyrste gong kjend nemnd av Tormod Torfæus på 1700-talet, men vi finn forteljinga som ligg til grunn for visa att i dei islandske handskriftene *[[Hauksbók]]* og *[[Flateyjarbók]]*. I denne Hemingtåtten får vi høyre at Heming, son til Aslak på Torgar, vart fostra opp hos eit par gamle samar. Kongen nøydde Aslak til å hente Heming, og han vil prøve guten i idrett. Fyrst skal han prøve seg i bogeskyting, Hemning måtte skyte ei nøtt ned av hovudet til bror sin. Andre idrettar dei prøvde seg i var kappsymjing og skirenning.

Visa «Heming og gyvri» handlar om Heming som ein eventyrhelt som bergar ei jomfru frå trolla. Også denne visa var kjend av Torfæus. 

Visene om Heming Unge er kjende frå Færøyane og frå ulike stader i Noreg. Segnene er kjende frå Island og Noreg. Sidestykke til forteljinga finn vi i det Saxo Grammaticus omkring år 1200 skreiv om Harald Blåtann og Toke. Bogeskyttersegnene er kjende frå England alt omkring år 800, dei var kjende i Noreg i vikingtida, og vandra vidare austover til Finland og og sør gjennom Tyskland til Sveits. Her finn vi segna att i den internasjonalt meir kjende Wilhelm Tell-segna. Forteljingane om den gode symjaren finn vi att i soger og Olav Tryggvason. Skiløparsegna er truleg opphavleg norsk.

Ivar Aasen har nedteikna segna om då Heming kom rennande utfor Øyfjellet i Vefsn. Denne Heming budde på garden Kulstad. Han hadde ei ski det ikkje fanst maken til, ho var så brei at ein kunne stå på ho med begge føtene. Per Sveinsson Ørjedal (1833-1919) meinte han hadde sett denne skia på kyrkjeloftet i Dolstad kyrkje rundt 1850, då han gjekk til konfirmasjon.
 

## Kjelder
* Knut Liestøl og Moltke Moe 1922: *Norske Folkevisor*
* Sophus Bugge 1858/1971: *Gamle norske Folkeviser*. 
* Reidar Svare 1973: *Frå gamal tid : Tru og tradisjon* (Vefsn bygdebok særbind II)

### Referansar
Dannevirke på New Zealand

**Dannevirke** (dansk for 'dansk skaparverk' eller 'dansk verk') er ein landleg tenesteby i regionen Manawatu-Wanganui på New Zealand. Det er den største byen og administrasjonssenter i distriktet Tararua, det austlegaste av distrikta i regionen Manawatu-Wanganui. Det omliggjande området har vorte utvikla til eit jordbruksland med vekt på mjølkeproduksjon og sauehald, som no er hovudnæringsgreiner for dei om lag 6 000 innbyggjarane i byen.

## Historie
Byen vart grunnlagd 15. oktober 1872 av danske, norske og svenske innvandrarar, tilhengjarar av skandinavismen, som kom til hamnebyen Napier og drog innover i landet. Nybyggjarane, som kom til landet under ei tilrettelagt innvandring, lovregulert i *Public Works Act*, skipa den første busetnaden sin i ein rydning i skogområdet som var kalla *Seventy Mile Bush*. 

Dannevirke, som byen fekk namn etter, var ei større dansk festningslinje frå vikingtida, og var eit stort kjenslemessig symbol for danskane på 1800-talet, særleg etter at ho var fallen i hendene på tyskarane under den andre slesvigske (dansk-tyske) krigen i 1864 - ei nyleg inntroffen og smertefull hending for desse nybyggjarane. 

Busetnaden fekk tidleg kallenamnet «svillebyen», etter som byen produserte totara-sviller til jarnvegen. På ei tid hadde området 50 sagbruk i drift. Etter at den naturlege skogen var rydda, vart landet brukt som beiteområde for husdyr.

## Anna
Den australsk politikaren og tidlegare førsteministeren i Queensland, Johannes Bjelke-Petersen, var fødd i Dannevirke.

Antipoden til Dannevirke ligg nær Getafe sentralt i Spania.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dannevirke|Dannevirke]]» frå , den 7. juli 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside til Tararua District Council
* Lokalside til GenWeb
* Te Ara Encyclopedia of New Zealand
Synne

**Synne** er eit kvinnenamn, danna som ei kortform av Synnøve. Leddet *Synn-* viser til sola. Synne har norsk namnedag den 8. juli.

## Namneberarar
* Synne Skouen (f. 1950), norsk komponist
* Synne Sæther Mæhle (f. 1973), norsk rettsvitar
* Synne Sun Løes (f. 1975), norsk forfattar
* Synne Vorkinn (f. 1998), norsk songar og låtskrivar

## Kjelder

*
Rasmus Flo

**Rasmus Flo** () var ein norsk lærar, filolog og målmann. Gjennom arbeidet sitt med den fyrste nynorsknormalen, fekk han stor innverknad på utviklinga av skriftspråket.

## Liv og gjerning
Rasmus var bondeson frå bygda Flo i Stryn kommune i Nordfjord. 20 år gammal gjekk han ut frå seminaret på Stord. Han livnærte seg som lærar medan han las seg fram til artium (1873) og i 1881 til filologisk embetseksamen. 1878-85 var han lærar på Kongsvinger mellomskule, så eitt år vikar på Tromsø høgre skule og deretter to år lærar på Valdres kommunale mellomskule. ”Han høvde elles ikkje godt til aa vera skulemeister”, skriv Halvdan Koht, og han fekk vanskar med å få seg arbeid.

I studentåra stod Flo nær Olaus Fjørtoft, delte hans meiningar og målsyn. Liksom Fjørtoft skreiv han på bygdemålet, lett tiljamna og mest mogleg lydrett. Sidan nærma han seg Aasen si norm, men kutta vekk forelda bøyingsendingar og somme daude konsonantar.

I 1892 fekk Moltke Moe han med i arbeidet med Nordahl Rolfsen si lesebok. Flo hjelpte Moe med stilføring og rettskriving i nynorskutgåva av Rolfsens lesebok, eit arbeid han høvde særs godt til med sansen hans for naturleg stil. Steinar Schjøtt fekk òg hjelp av Flo med omsetjing til den nye utgåva si av Snorre Sturlasons kongesoger. Flo omsette mange av skaldekvæda i verket. Flo stod dess vidare bak tyngste arbeidet med band to og tre av Austlids lesebok.

Både gjennom leseboka (Rolfsens) og arbeid for Det Norske Samlaget fekk Flo innverknad på utviklinga av nynorsk skriftspråk. Han var med i den fyrste rettskrivingsnemnda for nynorsk (1899). I hovudsak var det han som sette opp framlegget til fleirtalet i nemnda (Flo og Arne Garborg), den såkalla midlandsnormalen. Flo skal ha vore den einaste som fekk rette på språkføringa til Garborg.

Flo var med i Det Norske Samlaget sist styre 1894-1903. Same året han kom inn i styret tok han på seg å redigere forlaget sitt nystarta tidsskrift Syn og Segn. Han var styrar frå fyrste heftet av Syn og Segn til han døydde. I tidsskriftet skreiv han om mange slags emne, både segngransking, samfunnsvitskap, sjelelære, naturfag og geologi. Flo omsette elles ei av barnebokforfattaren Frederick Marryat sine bøker (Styrmann Stav, 1900).

Flo levde eit kravlaust liv i små kår, han døydde i Kristiania (Oslo).

## Skrifter
* Rasmus Flo:*Gamle skaldar og kvad*. 1902
* M. Hægstad, A. Garborg, R. Flo:*Framlegg til skrivereglar for skularne*. Kristiania, 1906

## Kjelde
* Halvdan Koht: *Norsk vilje*. Norges Boklag. 1933
Ingebrigt Fjørtoft

**Ingebrigt Andreas Fjørtoft** () var ein norsk døvelærar og styrar for Kristiania offentlege døveskule 1891-1912. Han var fødd og oppvaksen i Haram på Sunnmøre, døydde i Oslo.

Fjørtoft var ein dei fremste i striden for talemetoden i døveopplæringa, skreiv mange artiklar om emnet, gav ut lesebøker for døveskulen og ei bibelsoge som vart nytta i mange folkeskular. Han skipa det første kurset for å utdanne lærarar for døveskulen 1907-09.

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok, IV. Bandet*. 1952.
Vassa

**Vassa** (pali *vasso*, sanskrit *varsja*, 'regn') er nemninga på den buddhistiske skikken for vandrande munkar med å halda seg i ro under regntida, tre månader frå rundt juni til oktober. Tilbaketrekkinga skal ha blitt innført av Buddha sjølv, delvis fordi reise var vanskeleg på denne tida, og delvis fordi ein gåande munk kunne skada mykje spirande liv på denne tida. Medan vassa er ei viktig tid innan theravada-buddhisme, er skikken lite utbreidd innan mahayana. 

Under vassa held munkar og nonner seg éin stad, og kan driva med mykje konsentrert meditasjon. Nokre stader, til dømes i Thailand, kan også lekfolk gå i kloster og leva etter munkereglane i denne tida. Andre kan la vera å eta kjøt, drikka alkohol eller røyka, noko likt kristne former for faste.

Vassa tek til dagen etter fullmåne i den åttande månaden av måneåret, dagen etter asalhapodja. Førstedagen av vassa blir feira gjennom gåvegjeving til lokale tempel. Dette kan vera eit festleg høve, som i den veldige lysfesten i Ubon Ratchathani i Thailand. Tida tek slutt med høgtida kathina, i Laos og Thailand også wan awk pansa/pavarana.

Skikken med å slå seg ned éin stad førte først til faste samlingsstader og seinare til opprettinga av faste buddhistkloster.
Nokre retningar innan mahayana, som zen og tibetansk buddhisme, kan ha former for tilbaketrekking til andre tider enn vassa-tida.

## Kjelder

* «vassa». *A Dictionary of Buddhism*. Red. Damien Keown. Oxford University Press, 2003. Oxford Reference Online. 7. juli 2009.
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vassa|Vassa]]» frå , den 7. juli 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Laurent Aïello

**Laurent Aïello** () er ein tidlegare motorsportførar frå Fontenay i Frankrike.

Aïello har blant anna køyrd Formel 3000, DTM og BTCC. I 1998 vann han 24-timarsløpet i Le Mans, saman med Allan McNish og Stéphane Ortelli i ein Porsche 911 GT1. Aiello har køyrd Le Mans to gongar seinare og enda begge gongane på på andre plass.
NSÍ Runavík

**NSÍ Runavík** (**Nes Sóknar Ítrottarfelag**) er ein fotballklubb frå tettstaden Runavík på øya Eysturoy på Færøyene. Klubben blei skipa i 1957 og speler heimekampane sine på Runavík Stadion.