open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elgesem

**Elgesem** er ein grunnkrins som ligg på Haukerød i Sandefjord kommune i Vestfold. Området ligg langs raet som går gjennom Vestfold. 

Her finst det eit gravfelt som er eit av Sandefjords mest framtredande fornminne. Funn i gravfeltet viser at det har vore busetjingar frå minst år 500 f.Kr. her. Gravfeltet slik det framstår i dag, består av 8 gravhaugar og ei 45 meter lang skipsforma steinsetting. 

Gravfeltet vart arkeologisk utgrave av Nicolay Nicolaysen i 1870, og freda same år.

Feltet har sannsynlegvis opphavleg innehalde mellom 20 og 30 gravhaugar. I tillegg er det òg funne ei mengd umerka graver i området. Mange av desse er forsvunne som ei følgje av busetnad, dyrking og vegbygging. Gravene som er undersøkt har avdekt funn frå ca. år 500 f.Kr. til ca. år 1000 e.Kr, altså frå jernalderen.

Blant tinga som vart funne, var ein runestein med inskripsjonen «alu» som kan tyda 'øl'. Dette er det vanlegaste ordet på runesteinar, og det viser sannsynlegvis til rolla øl spelte i ulike ritual i fortida, til dømes gravøl og barsel («barns-øl»). Runesteinen i granitt er 172 cm høg, 90 cm brei og ca. 18 cm tjukk. Han er datert til første halvdel av 400-talet e.Kr. Steinen er no i Vikingskipshuset på Bygdøy.

Steinsettinga er 40 meter lang og 7 meter brei, og består av 21 steinar av opphavleg 38. Steinane i stamnane er 1,85 meter og 2,5 meter høge.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elgesem|Elgesem]]» frå ,  den 23. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* ''Elgesem-steinen'', artikkel hos Store norske leksikon
* Runene: det første skriftspråket, om runer og runesteinar, artikkel hos Norgeshistorie.no
* Vilhelm Møller: Gravfeltet og steinkretsen på Elgesem, artikkel hos Sandefjord bibliotek/Sandar historielag
Flatdalsteinen

**Flatdalsteinen** er ein runestein frå Flatdal kyrkje i Seljord kommune i Telemark. Steinen låg på kyrkjegarden, rett utanfor kordøra. Han er første gong skildra i presten Hans A. Wille sin sjølvbiografi frå 1765. Innskrifta vart avteikna av M.A. Arendt i 1804. Steinen vart overteken av Foreningen til norske Fortidsminnesmerkers Bevaring, som i 1864 gav han til Universitetets Oldsaksamling. I dag er steinen magasinert ved Kulturhistorisk museum.

Innskriften er:

: **ok mote ræistrunarþesar uktbiþrþørsalmakankuþ at hantake uiþsalmakas er þese stein likribir**

På norrønt vert det:

*Ogmundr reist rùnar þessar, ok biđr þess almàtkan Guđ, at hann taki viđr sàl Gamals, er þessi steinn liggr yfir.*

Og på moderne norsk:

«Ogmund rista desse runene, og ber den allmektige Gud at han vil ta imot Gamals sjel, han som denne steinen ligg over.»

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flatdalsteinen|Flatdalsteinen]]» frå ,  den 23. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Runesteinen frå For kyrkje

**Runesteinen frå For kyrkje** er ein likstein frå mellomalderen frå Stod i Steinkjer kommune i Trøndelag.

Steinen er skildra av Ole Worm i 1643. Seinare vitja Gerhard Schøning For kyrkje i 1775, og Lorentz Diderik Klüwer i 1823. Begge freista å finna att steinen, men utan resultat. Men i 1863 vart ein av bygningane på prestegarden riven, og då kom steinen til rette att. Han hadde vore brukt i grunnmuren på huset. Steinen er i dag på NTNU Vitskapsmuseet i Trondheim.

Steinen er ca. 190 cm lang og er ornert med eit krossmotiv i midten. Innskrifta er ført på langs kanten. Aslak Liestøl si tolking er:

: **her:hui**l
: **r sra .l. metter:prester:faþer:ma**
: **rgar...**
: **... þsallæ iui rani akku biþir**
: **ter fi - rrits - olhan**
: **þorsstain gerþemi**

På norrønt vert det: *Hèr hvilir Sira Klemetr prestr, fađur Margar(eta).* *... Biđiđ Pater Noster fyrir sàl hans. þorstain gerđi mik*.

På moderne norsk vert det: «Her kviler Sira Klemet prest, far til Margareta ... Be fadervår for hans sjel. Torstein gjorde meg».

## Sjå også
*For kyrkje

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runesteinen frå For kyrkje|Runesteinen frå For kyrkje]]» frå ,  den 23. november 2019.*  
 

## Litteratur

*
Verdipapir

**Verdipapir** er dokument som representerer eit økonomisk verd. Aksjar, obligasjonar og derivat er døme på verdipapir.

## Kjelder
*
Just Ear-rings

***Just Ear-rings*** er debutalbumet til det nederlandske Nederbeat-bandet The Golden Earrings, utgjeve i 1965.

På denne tida heitte bandet The Golden Earrings, med både ein artikkel i starten og ein ekstra s til slutt. Plata består av beatmusikk liknande gruppene i den britiske bølgja med påverknad frå The Who, The Rolling Stones, The Kinks, The Zombies og The Hollies. I følgje Allmusic tok dei bitar av stilartane til desse banda og skapte ein stil som var kraftfull, melodiøs og fengjande. The Golden Earrings skreiv nesten alle songane sine sjølv, på ei tid då britiske band ofte spelte mange coverversjonar. 

George Kooymans og Peter De Ronde spelte begge gitar, medan Rinus Gerritsen spelte bass og Jaap Eggermont trommer. Vokalisten i bandet på denne tida var Frans Krassenburg.  Allmusic skreiv òg at «om *Just Earring* berre hadde blitt spelt inn av eit britisk band, er sjansane gode for at gruppa hadde fått sin første hitt i Amerika mykje tidlegare - albumet er sanneleg på nivå med det meste av det dei britiske banda som storma dei amerikanske listene på den tida, og om det tok lengre tid for Amerika å varme opp til rock and roll, er dette morosame saker som svingar i alle slags tidssonar». 

## Innhald
Alle songane er skrivne av Gerritsen og Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
### Musikarar
*George Kooymans - gitar, vokal
*Rinus Gerritsen - bass, klaverinstrument
*Jaap Eggermont - trommer
*Frans Krassenburg - vokal
*Peter de Ronde - rytmegitar

### Teknisk
*Fred Haayen - produsent
*mostremarkable (Almere) - design

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Just Ear-rings|Just Ear-rings]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
George Kooymans

**George Jan Kooymans** () er ein nederlandsk gitarist og songar. Han er mest kjend for arbeidet sitt med den nederlandske rockgruppa Golden Earring, som vart skipa av Kooymans då han var berre 13 år gammal i 1961 i lag med venen Rinus Gerritsen. Kooymans skreiv «Twilight Zone», den einaste topp 10-singelen deira på amerikanske ''Billboard'' Hot 100. Songen gjekk òg til topps på *Billboard* Top Album Tracks-lista.

Kooymans skreiv og produserte òg for andre artistar. I 2017 og 2018 gav han ut to album som medlem av Vreemde Kostgangers, ei nederlandskspråkleg supergruppe han skipa med Henny Vrienten (bassist i Doe Maar) og visesongaren Boudewijn de Groot. 

## Diskografi
### Soloalbum
**Jojo* (1971)
**Solo* (1987)
**On Location* (som **Kooymans-Carillo** med Frank Carillo) (2010)

### Singlar
*«Lovin' and Hurtin'» / «For Gail» 1971
*«Lost For Love» / «The Devil Rides Again Tonight» 1987
*«The Beat Goes On» / «Again» 1987
*«World of Our Own» / «All Things Are Light» 1987

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:George Kooymans|George Kooymans]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rinus Gerritsen

**Marinus Gerritsen** () er ein nederlandsk bassist mest kjend som medlem av Golden Earring, som han var med å skipe i lag med venen George Kooymans i 1961. Han har òg vore produsent for artistar som Herman Brood. 

Steve Harris i Iron Maiden reknar Gerritsen som ei viktig insspirasjonskjelde.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rinus Gerritsen|Rinus Gerritsen]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jaap Eggermont

**Jacobus Johannus «Jaap» Eggermont** () er ein nederlandsk musikar og produsent. Han er mest kjen som produsent for Stars on 45-prosjektet.

Frå 1965 til 1969 var han trommeslagar i det nederlandske rockebandet Golden Earrings. Etter han slutta i bandet vart namnet på bandet endra til Golden Earring, Eggermont vart så plateprodusent. Han har arbeidd med artistar som Sandy Coast, Earth and Fire og Livin' Blues.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jaap Eggermont|Jaap Eggermont]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Winter-Harvest

***Winter-Harvest*** er det andre studioalbumet til det nederlandske beatbandet Golden Earrings, gjeve ut i 1967.

Alle dei 14 songane på albumet var originalar, hovudsakleg skrivne av bassisten Rinus Gerritsen og gitaristen George Kooymans og utforska musikalske retningar dei ikkje hadde prøvd ut før. Gerritsen byrja å spele klaverinstrument i tillegg til bass på denne plata.. 

Allmusic skreiv: «The Golden Earrings hadde tydelegvis sjølvtillit til å prøve nye ting då dei spelte inn *Winter Harvest*, og med god grunn -- dei høyrdest bra ut på *[[Just Ear-rings]]*, men dei var strammare og skarpare her, og trefte ein meir konsistent groove og gjorde det meste ut av mogelegheitene i studio.»

## Innhald
Alle songar skrivne av Gerritsen and Kooymans.

## Medverkande
*Frans Krassenburg - vokal
*George Kooymans - gitar, vokal
*Rinus Gerritsen - bass, piano
*Jaap Eggermont - trommer

;Andre medverkande
*Cees Schrama - piano, orgel, vibrafon
*Fred Haayen - produsent

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Winter-Harvest|Winter-Harvest]]» frå ,  den 23. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Samiske stadnamn i Russland

**Samiske stadnamn i Russland** er stadnamn i Russland som har ei samisk form som skil seg frå den russiske eller norske. Nokre av stadnamna kan visa til geografiske område som også dekker område utanfor Russland.

## Stadar

## Kjelder
Verdscupen i alpine greiner 1975/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 1975**-sesongen tok til 4. desember 1974 i Val-d’Isère i Frankrike og vart avslutta 25. mars 1975 i Gherdëina i Italia. Turneringa omfatta 23 renn og 26 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 7 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 8 utforrenn, 1 parallellrenn og 3 kombinasjonstevlingar, dei siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn.

Annemarie Moser-Pröll frå Austerrike var i ei klasse for seg og vann verdscupen på suverent vis. Hanni Wenzel frå Liechtenstein vart nummer 2 og Rosi Mittermaier frå Vest-Tyskland nummer 3.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Utfor

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 1974/75|Alpiner Skiweltcup 1974/75]]» frå ,  den 24. november 2019.*
Miracle Mirror

***Miracle Mirror*** er det tredje studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1968. 

Rytmegitaristen Peter De Ronde hadde slutta i gruppa innan dette albumet vart spelt inn, og frontmannen og songaren Frans Krassenburg var blitt erstatta av Barry Hay. Som dei to førre albuma deira, *[[Just Earrings]]* og *[[Winter Harvest]]* reflekterte *Miracle Mirror* tydeleg det som gjekk føre seg i det britiske musikkmiljøet på denne tida med mykje preg av psykedelisk rock, og til dels folkrock i musikkstilen deira. 

## Mottaking
Allmusic skreiv om albumet: «Om du kan nemne ei lydmessig nyskaping frå 1967, så var det truleg ein stad på *Miracle Mirror*, men det som ikkje hadde endra eg for The Golden Earrings var den solide låtskrivinga til bassisten Rinus Gerritsen og gitaristen George Kooymans og den solide jobben dei gjorde i studio. Sjølvtilliten og kjensla av eventyrlyst som var på dei to første albuma, var i full blomst her, og om det er augneblink på *Miracle Mirror* som høyrest noko pretensiøse ut i dag, var instinkta til Golden Earrings stort sett heilt riktig det meste av tida, og dette albumet har klart tidstesten betre enn mange andre verk frå den første syre-tida.»

## Innhald
Alle songane er skrivne av Gerritsen og Kooymans.

## Medverkande
*George Kooymans — gitar, vokal
*Rinus Gerritsen — bass, klaverinstrument
*Barry Hay — gitar, fløyte, vokal
*Jaap Eggermont — trommer

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Miracle Mirror|Miracle Mirror]]» frå ,  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Barry Hay

**Barry Andrew Hay** () er ein nederlandsk musikar, mest kjend som solovokalist og frontmann i det nederlandske rockebandet Golden Earring.

## Biografi
Hay vart fødd i Faizabad i India til ei nederlandsk-jødisk mor, Sofia Maria fødd Sluijter og ein skotsk offiser, Philipp Aubrey Hay. Han flytta til Nederland åtte år gammal for å bu med mora og voks opp i Amsterdam og seinare Haag, og gjekk på ein engelsk kostskule.

Etter han var ferdig på skulen tok han fag på Det kongelege kunstakademiet i Haag. Sommaren 1967 vart han med i Golden Earrings og erstatta Frans Krassenburg. Hay skapte somme av plateomslaga til bandet.

Han gav òg ut tre soloalbum. *Only Parrots Frogs and Angels* (1972) og *Victory of Bad Taste* (1987) selde begge dårleg. *The Big Band Theory* (2008) finst berre på nettet.

I 1994 song han solovokal og spelte fløyte på Ayreon-songen «Sail Away to Avalon,» ein singel frå debutalbumet deira, *[[The Final Experiment]]*.

I 2001 flytta Hay frå Haag og attende til Amsterdam, men var òg mykje på Curaçao der han hadde sitt eige radioprogram. I 2000-åra hadde Hay den nederlandske stemma til Rock Zilla i teikneserien til Gene Simmons, *[[My Dad The Rock Star]]* og deltok i ein reklamefilm for solbriller.

I 2016 gav Hay ut eit album med sideprosjektet Flying V Formation og ein sjølvbiografi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Barry Hay|Barry Hay]]» frå ,  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
On the Double

***On the Double*** er det fjerde studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut som eit dobbeltalbum i 1969. 

Det var det siste albumet dei gav ut under namnet Golden Earrings, før dei droppa s-en i namnet, og det siste med trommeslagaren Jaap Eggermont, som slutta i bandet for å bli plateprodusent. 

## Mottaking
Allmusic skreiv om albumet: «Det er berre vanleg, sein 60-tals rock, men absolutt betre enn dei fleste andre ikkje-engelsktalande land gjorde på den tida. Det skil seg derimot ikkje særskild mykje ut. Det er nokre riff-prega songar som hintar om retninga dei kom til å ta inn i 1970-åra. Her er akustiske viser, folkrock, hardrockande poprock, pompøs rock med element av klassisk musikk, soulpop og ein sjølvmedviten varieté-parodi.» 

## Innhald
Alle songane er skrivne av Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
*George Kooymans - gitar, vokal
*Rinus Gerritsen - bass, klaverinstrument
*Barry Hay - fløyte, rytmegitar, vokal
*Jaap Eggermont - trommer

;Andre medverkande
*Fans Mijts - orkesterarrangement
*Cees Schrama - klaverinstrument
*Niko Venneker - saksofon 

;Teknisk
* Fred Haayen - produsent
*Gerard Beckers - lydteknikar
* Bary Hay - design 
*Ronnie Herts og Claude van Heye - fotografi

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:On the Double (album)|On the Double (album)]]» frå ,  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Eight Miles High av Golden Earring

***Eight Miles High*** er det femte studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1969. Det var det første albumet dei gav ut med det nye namnet Golden Earring (tidlegare Golden Earrings) og det einaste albumet deira med trommeslagaren Sieb Warner. 

Tittelsporet på albumet, «Eight Miles High», er ein song av The Byrds frå 1966. Denne er drege ut til 19 minuttar og tar opp heile side to av plata. På somme konsertar i USA kunne denne songen vere heile 45 minuttar lang. Det er uansett det lengste sporet Golden Earring gav ut. Musikalsk er plata prega av acid rock og psykedelisk rock. Songen «Song of a Devil's Servant» var alt gjeve ut på føregangaren *[[On the Double]]* (1969), men har her ei meir psykedelisk kjensle. 

Albumet vart spelt inn i løpet av fem dagar i Olympic Studio i London. 

## Innhald
Alle songane er skrivne av Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
*George Kooymans – gitar, vokal
*Rinus Gerritsen – bass, klaverinstrument
*Barry Hay – fløyte, rytmegitar, vokal
*Sieb Warner – perkusjon, trommer

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eight Miles High (album)|Eight Miles High (album)]]» frå , og «[[:nl:Eight Miles High (album)|Eight Miles High (album)]]» frå  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Heilage Cecilia

**Heilage Cecilia** er ein kristen helgen som leid martyrdøden tidleg på 200-talet, truleg i år 230. Ho er vernehelgen for musikarar og blinde.

Cecilia er rekna som helgen i katolsk og ortodoks kristendom og i delar av den anglikanske kyrkja. Minnedagen hennar er 22. november.

## Biografi
Det finst ikkje sikre historiske opplysingar om Cecilia. Det kan ha levd fleire personar med dette namnet i antikken som blei æra som heilage i den tidlege kyrkja. Helgensoga som ettekvart blei fortald om Cecilia seier at ho kom frå ein kristen senatorfamilie i Roma, og blei gift bort til ein heidensk adelsmann, Valerianus, som ho overtalte til å leva i eit kysk samliv ved å fortelja at ein engel vakta over kroppen hennar. Etter at maken blei kristna av pave Urban I skal paret ha blitt krona med roser og liljer av engelen. Ifølgje den same soga skal paret ha lidd martyrdøden seinare under kristenforfølgingane. Bødlane mislukkast i å drukna henne i badet hennar, og halshogg henne i staden.

Før ho døydde, og medviten om at ho snart kom til å døy, skal Cecilia ha ordna det slik at heimen hennar blei gjort om til ein stad for gudstenester.

Leivningane hennar blei først lagde i Sankt Calixtus katakomber, der Urban I skal ha teke dei. Sidan 800-talet har relikviane hennar vore i basilikaen Santa Cecilia i Trastevere i Roma.

## Framstilling og tilknyting

Cecilia er blitt feira som helgen sidan omlag 300-talet.

Sidan renessansen har Cecilia ofte blitt framstilt med eit orgel ein bratsj eller eit anna musikkinstrument i bildekunst.

## I kulturen

I 1855 skreiv komponisten Charles Gounod ei messe til Sankta Cecilia.

*Den katolske kyrkja i Sverige nytte ei songbok som heiter *Cecilia*.
*Lotta Pedersen og Göran Folkestad kom på andre plass i Melodifestivalen 1984 med songen «Sankta Cecilia». 
Kor som syng kyrkjemusikk kan ha namn etter heilage Cecilia, som «Ceciliakören» i Svenska kyrkan.

## Kjelder

*
*
*
* *The Book of Saints: A Dictionary of Servants of God*. 6th ed. London: Cassell 1994. 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saint Cecilia|Saint Cecilia]]» frå , og «[[:sv:Cecilia (helgon)|Cecilia (helgon)]]» frå  den 24. november 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
Cecilie Enger

**Cecilie Enger** () er ein norsk forfattar frå Asker. Ho er mag.art. med faga norsk, historie og journalistikk. Ho jobbar som journalist i *[[Dagens Næringsliv]]*. Ho forfattardebuterte i 1994 med romanen *Nødvendigheten*, ein roman ho fekk Nota Bene Bokpris for i 1995. For den sjølvbiografiske romanen *Mors gaver* fekk ho Bokhandlerprisen i 2013.

## Bibliografi

* 1994 *Nødvendigheten* (roman)
* 1996 *Ytterpunkt* (roman)
* 1999 *Kjell Aksel – en snauklippet historie* (barnebok)
* 2000 *Brødrene Henriksen* (roman)
* 2003 *Se i nåde* (roman)
* 2007 *Himmelstormeren* (roman)
* 2011 *Kammerpiken* (roman, Gyldendal)
* 2013 *Mors gaver* (roman, Gyldendal)
* 2017 *Pust for meg* (roman, Gyldendal)
* 2021 *Det hvite kartet* (roman)
* 2023 *Ett minutts stillhet* (roman) Gyldendal.

## Prisar og utmerkingar

* Nota Bene Bokpris 1995
* Neshornet, Klassekampens kulturpris 2007
* Amalie Skram-prisen 2008
* Bokhandlarprisen 2013

## Kjelder


* Presentasjon av Cecilie Enger i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cecilie Enger|Cecilie Enger]]» frå ,  den 24. november 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

* Cecilie Enger i NRK Forfattar
* Første kapittel av Brørne Henriksen frå Dagbladet.
* Kvifor vart byrjinga på ''Sjå i nåde'' slik? Cecilie Enger til Magasinet
*
Cesar Zuiderwijk

**Cornelis Johannes «Cesar» Zuiderwijk**, () er ein nederlandsk trommeslagar, mest kjend som medlem i det nederlandske rockebandet Golden Earring sidan 1970.

## Biografi
Zuiderwijk byrja å spele gitar som barn, men byta til trommer då han var 14 år gammal. Han var i ungdomsåra trommeslagar i ei rekkje band, frå René & His Alligators, til Hu & the Hilltops og Livin' Blues.

Han vart spurt om å erstatte Sieb Warner i Golden Earring i 1970. Sidan den gongen har han vore fat medlem av bandet. 

I september 1992 spelte Zuiderwijk og hans Golden Earring i lag med minst tusen andre trommeslagarar på «Radar Love» i Maasvlakte i Rotterdam. I 1999 vart han invitert av War Child til å lære barn i den bosniske byen Mostar om å spele trommer. I 2000 drog han på turné med Percossa Percussion då Golden Earring tok eit års pause. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cesar Zuiderwijk|Cesar Zuiderwijk]]» frå ,  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Golden Earring av Golden Earring

***Golden Earring*** er det sjette studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1970. Fansen har ofte omtalt det som *Wall of Dolls* etter biletet på framsida av omslaget. Dette er det første Golden Earring-albumet med trommeslagaren Cesar Zuiderwijk som medlem. Alle dei fire medlemmane som var med i bandet på denne tida er framleis medlemmar i bandet. 

Gruppa gjekk her mot ein post-psykedelisk FM-rock med eit markant element av hardrock. Fleire av songane har atmosfæren og dei utførlege arrangementa ein assosierer med progressiv rock men likevel med nokså stramme arrangement og utan særleg lange songar.. Fleire av songane, som «Big Tree, Blue Sea» har fløyte og stil som kan minne om Jethro Tull. 

Singelen «Back Home» vart ein av dei største hittane deira i heimlandet Nederland. Hausten 1970 låg albumet på toppen av den nederlandske albumlista i seks veker. I Japan vart albumet gjeve ut med tittelen *Back Home*, og eit anna plateomslag.

## Mottaking
Allmusic var lunken til albumet og skreiv: «Det største problemet for gruppa på dette stadiet er tekstane: 'I'm Gonna Send My Pigeons to the Sky' er eit ærleg, men sløvt forsøk på ein protestsong som ikkje seier noko særleg i det heile tatt og dei mektige riffa på 'The Loner' vert oppvegd av ein teikneserieaktig og melodromatisk tekst. Den sterke musikken og dei dugande musikarane veg dels opp for dette problemet og Golden Earring er framleis eit stramt, melodiøst album som er verdt tida til ein kvar Golden Earring-fan.»

## Innhald
Alle songane er skrivne av Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
*George Kooymans – gitar, vokal
*Rinus Gerritsen – bassgitar, klaverinstrument
*Barry Hay – fløyte, vokal, saksofon
*Cesar Zuiderwijk – trommer

## Teknisk
*Produsent: Fred Haayen
*Lydteknikar: Albert Kos
*Fotografi: Claude Van Heye
*Design:  Ron Seubert

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Golden Earring (album)|Golden Earring (album)]]» frå ,  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Seven Tears

***Seven Tears*** er det sjuande studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1971. Albumet kom ikkje ut i USA. 

Golden Earring heldt fram å utvikle ei særeigen blanding av hardrock og progressiv rock. Songen «This Is the Other Side of Life» opnar med ei baklengsmelding som seier «That is the other side of life» med nederlandsk aksent. 

Albumet nådde andreplassen på den nederlandske albumlista. 

## Mottaking
Allmusic skreiv om albumet: «Det største problemet denne gongen er at den dristige sjangerhoppinga ikkje alltid fører til sterke songar. Trass i dette syner *Seven Tears* at bandet er villig til å ta ein risk i å omforme kombinasjonen av dei forskjellige elementa til ein heilt unik stil. Når alkymien fungerer er resultatet ganske så bra. 'The Road Swallowed Her Name' blandar effektivt tunge gitarriff ala Black Sabbath med psykedeliske tekstar og perkusjon. Høgdepunktet på albumet er 'She Flies on Strange Wings', ein episk kunstrocksong som kombinerer heavy metal-aktige vers med meir flytande refreng og ein draumande midtre del som minnar sterkt om Pink Floyd.»

## Innhald
Alle songane er skrivne av Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
*George Kooymans - gitar, vokal
*Rinus Gerritsen - bassgitar, klaverinstrument
*Barry Hay - fløyte, vokal
*Cesar Zuiderwijk - trommer

## Teknisk
*Produsent: Fred Haayen
*Lydteknikar: Albert Kos og Pieter Nieboer
*Fotografi og design: Jan Bogaerts
*Innsidefotografi: Claude Van Heye

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seven Tears|Seven Tears]]» frå , og «[[:nl:Seven Tears (album)|Seven Tears (album)]]» frå  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cécile

**Cécile** eller **Cecile** er eit kvinnenamn som er ei fransk form av Cecilie. Cecil er ei engelsk mannleg form av namnet, og Cecily ei kvinneleg.

## Kjende namneberarar
* Cécile Mendelssohn Bartholdy (1817–1853), kona til komponisten Felix Mendelssohn Bartholdy
* Cécile Bruyère (1845–1909), fransk benediktinarnonne og klostergrunnleggjar
* Cécile Chaminade (1857–1944), fransk komponist og pianist
* Cécile Vogt (1875–1962), tysk-fransk medisinar
* Cécile Tormay (1876–1937), ungarsk forfattar 
* Cécile Ines Loos (1883–1959), sveitsisk forfattar
* Cécile DeWitt-Morette (1922–2017), fransk  fysikar
* Cécile Lowenthal-Hensel (1923–2012), tysk historikar
* Cécile Aubry (1928–2010), fransk skodespelar
* Cécile Guillame (1933–2004), fransk kunstnar
* Cécile Vassort (f. 1941), fransk skodespelar
* Cécile Wajsbrot (f. 1954), fransk forfattar
* Cécile Kyenge (f. 1964), italiensk politikar (Partito Democratico) 
* Cécile Nowak (f. 1967), fransk judo-utøvar
* Cécile Verny (f. 1969), jazzsongar
* Cécile Bois (f. 1971), fransk skodespelar
* Cécile Schortmann (f. 1971), tysk journalist 
* Ce’Cile (fødd Cecile Charlton, 1974) jamaikansk reggae- og dancehall-songar
* Cécile de France (f. 1975), belgisk skodespelar
* Cécile Bähler (f. 1981), sveitsisk programleiar
* Cécile Pieper (f. 1994), tysk hockeyspelar
* Cécile McLorin Salvant (f. 1989), USA-amerikansk jazzsongar
Together av Golden Earring

***Together*** er det åttande studioalbumet til det nederlandske rockebandet Golden Earring, gjeve ut i 1972. Albumet kom ikkje ut i USA, men nådde femteplassen på den nederlandske albumlista.  

Albumet vart spelt inn i Island Studios i London i løpet av dei to første vekene av mars 1972. 

## Mottaking
Allmusic skreiv om albumet: «*Together* representerer eit viktig steg framover for Golden Earring. I motsetnad til dei tidlegare utgjevingane deira er ikkje songane her anten rein rock eller progressiv, men i staden er det vanskeleg å sjå skiljelinjene mellom kvar sjanger, som gjev songane sin eigen unike smak. Arrangementa er stramme og vanlegvis er det meir enn eit fengjande *hook*. Resultatet er det første verkeleg konsistente albumet deira. Det negative med *Together* er at sjølv om songane alle er solide og arrangementa er interessante, er dei noko mindre eventyrlystne enn på tidlegare album. Resultatet er at songane aldri klarar å nå dei maniske høgdene til tidlegare klassikarar.»

## Innhald
Alle songane er skrivne av Kooymans utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
*George Kooymans - gitar, vokal
*Rinus Gerritsen - bassgitar, klaverinstrument
*Barry Hay - fløyte, gitar, saksofon, vokal
*Cesar Zuiderwijk - trommer

## Production
*Produsent: Fred Haayen
*Lydteknikar: Frank Owen
*Mastering: Hans Brethouwer
*Fotografi: Frits Van Swoll

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Together (Golden Earring album)|Together (Golden Earring album)]]» frå , og «[[:nl:Together (Golden Earring)|Together (Golden Earring)]]» frå  den 24. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cecily

**Cecily** er eit kvinnenamn som er ei engelsk form av Cecilie. Cecil er ei mannleg form av namnet. Cécile er ei fransk form.

## Kjende namneberarar

* Cecily Neville, hertuginne av York (1415–1495), mor til to engelske kongar, Edvard IV og Rikard III. 
* Cecily Bonville, 7. baronesse Harington (1460–1529), engelsk adelskvinne
* Cecily of York (1469–1507), syster av kong Edvard V av England
* Cecily Lefort (1900–1945), britisk agent
* Cecily Norden (1918–2011), sørafrikansk forfattar og ryttar
* Cecily Adams (1958–2004), USA-amerikansk skodespelar, casting director, and lyricist
* Cecily Brown (f. 1969), britisk målar
* Cecily von Ziegesar (f. 1970), USA-amerikansk forfattar
* Cecily Strong (f. 1984), USA-amerikansk skodespelar og komikar
* Cecily O'Neill, USA-amerikansk teaterpedagog
* Cecily Polson, australsk skodespelar

## Sjå òg
* Cicely
Ishockey-VM 1985

**Verdsmeisterskapen i ishockey 1985** vart arrangert i Praha i Tsjekkoslovakia i tida frå 17. april til 3. mai 1985. Meisterskapen vart avvikla med innleiingsrunde der dei åtte deltakarlanda møttest til innbyrdes oppgjer. Dei fire beste laga i innleiingsrunda gjekk vidare til eit meisterspel der laga møttest på ny før medaljestriden var avgjort, alle laga starta då utan poeng.  Dei fire laga med færrast poeng i innleiingsrunda tok med derimot med seg  alle poenga frå innleiingsrunda inn i eit nedrykksspel.

Arrangørlandet Tsjekkoslovakia lukkast vinne verdsmeisterskapen for sjette gong. 
Canada tok sølv og Sovjetunionen bronse. 

## Innleiingsrunda

## Meisterspelet

### Tsjekkoslovakia sitt meisterlag
Målvakter: Jiří Králík, Jaromír Šindel 
Forsvarar: Drahomír Kadlec, Miloslav Hořava, Eduard Uvíra, Jaroslav Benák, Antonín Stavjaňa, František Musil, Radoslav Svoboda 
Løparar: Vincent Lukáč, Dárius Rusnák, Igor Liba, Jiří Hrdina, Vladimír Růžička, Pavel Richter, Jiří Lála, Dušan Pašek, Jiří Šejba, Oldřich Válek, Vladimír Kameš, Michal Pivoňka, Petr Rosol.

## Nedrykkingsspelet

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1985|Världsmästerskapet i ishockey för herrar 1985]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Handball-EM 1994 for kvinner

**Europameisterskapen i handball 1994 for kvinner**, den aller fyrste i sitt slag, vart avvikla i tida 6. til 25. september 1994 i Tyskland. 12 land var kvalifisert og deltok i turneringa.

Danmark vann meisterpokalen etter finalesiger 27 – 23 over arrangørlandet Tyskland. Noreg kom på bronseplassen. 

### Turneringa
Meisterskapen vart arrangert med gruppespel à seks lag i to grupper. Deretter var det semifinalar med dei to beste laga i avdelingane, og til sist bronsefinale og finale. Gruppespelkampane fann stad Bonn, Magdeburg, Oldenburg og Waiblingen, finalerunda i Berlin.

### Semifinalane
* Danmark – Ungarn 29 – 28 eeo
* Tyskland – Noreg 22 – 18

### Bronsefinalen
Noregs lag tok kommandoen i bronsekampen, der særleg Ingrid Steen og målvakta Cecilie Leganger utmerkte seg. Ved pause leia Noreg 10 – 6, sidan kontrollerte laget kampen inn til siger 24 – 19. Ingrid Steen vart toppskårar med 10 susarar, vidare stod Tonje Sagstuen og Marte Eliasson for kvar sine 3 skåringar, Hege K. Kvitsand, Tonje Larsen og Kari Solem fann vegen til nettmauskane 2 gongar kvar, Susann Goksør og Kristine Moldestad skåra kvar sitt mål, Siri Eftedal og Kristine Duvholt kom ikkje på skåringslista, ei heller målvakta Monica Løken. Kjersti Grini, Mona Dahle og Annette Skotvoll stod over bronsefinalen.

### Finalen
Finalen fann stad i Berlin framom 4&nbsp;000 tilskodarar. Danmark vann EM-pokalen med 27 mål mot 23, etter å ha leia 14 – 13 ved pause. I det danske mannskapet fann ein, mellom andre, målvaktene Lene Rantala og Susanne Munk Lauritsen, rykkromspelarane Anne Dorthe Tanderup, Anja Andersen, Camilla Andersen, kantspelarane Janne Kolling og Anette Hoffmann, samt linjespelaren Tonje Kjærgaard.

## Kjelder
*Arbeiderbladet 26. september 1994
Vladimír Růžička

**Vladimír Růžička** () er ein tsjekkisk tidlegare ishockeyspelar og seinare -trenar frå Most. Han vart i 1985 verdsmeister med Tsjekkoslovakia og i 1998 olympisk meister med Tsjekkia.

Høgrevengen Růžička var sentral på Tsjekkoslovakia sitt ishockeylandslag i tida 1983-89. Han var med å vinne VM-sølv i 1983 og i 1985 VM-gull på heimebane. Elles sikra han seg ein OL-bronse i 1984 og to VM-bronsar (1987-89). Etter ti sesongar i tsjekkoslovakisk toppserie, åtte av dei HC Litvinov, reiste han vinteren 1989/90 til Nord-Amerika. Perioden 1990-94 gjorde han tenestes i tre klubbar i National Hockey League, lengste tida i Boston Bruins. Frå hausten 1994 til han la opp i 2000 var han aktiv i Slavia Praha i heimlandet Tsjekkia. Under Vinter-OL 1998 i Nagano gjorde Růžička comeback og var med å føre Tsjekkia sitt ishockeylandslag til landets hittil einaste OL-triumf.

Růžička var landslagssjef då Tsjekkia vann Ishockey-VM 2005.

## Bakgrunnsstoff
*
Snow White and the Seven Dwarfs

***Snow White and the Seven Dwarfs*** (norsk tittel: *Snehvit og de syv dvergene*) er ein USA-amerikansk animert musikal-fantasyfilm frå 1937, produsert av Walt Disney Productions og opphavleg utgjeven av RKO Pictures. 

Filmen er basert på det tyske eventyret Snøkvit av Grimm-brørne og er den første animerte langfilmen frå Disney. Filmmanusskriptet vart utvikla av Dorothy Ann Blank, Richard Creedon, Merrill De Maris, Otto Englander, Earl Hurd, Dick Rickard, Ted Sears og Webb Smith.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Ryen

**Ryen** er eit strøk i Oslo. Strøket ligg til dels i bydel Østensjø og til dels i bydel Nordstrand.

## Namnet

Strøket er oppkalla etter gamle Ryen gard, som vart riven i 1983, og låg omtrent der Ryenhjemmet ligg i dag. Namnet Ryen er truleg avleitt av **Rugvin** (enga der ein dyrka rug).

## Historie
Tidlegare var Ryen ein del av *Oslohverfi* (= Oslogrenda, mellomaldernamnet på distriktet ved Østensjøvannet), og Ryen gard kan vere så tidlig bygd som omkring år 500.

Ein oldtidsveg gjekk opp dei bratte bakkane til Ryen gard. Vegen vart framkjøm for sledar etter at det på 1700-talet vart sprengt bort noko fjell i dalsøkket ved Ryenberget. Speidarar vart sende opp i Ryenberget i 1200, då bøndene på Austlandet reiste seg mot kong Sverre. Det høgaste punktet kalla løytnant Vibe "Ryen Borg" på kartet sitt i 1838, og tidlegare stod det ein varde i nærleiken. Det vert difor gått ut i frå at fjellet  var eit viktig militært punkt for Oslo. Toppen heiter framleis *Ryen varde* i dag.

Eit av Oslos vegknutepunkt er Ryenkrysset. Like i nærleiken ligg t-banestasjonen Ryen stasjon. T-banen har dei austlege vognhallane sine på Ryen.

## Sjå òg

* Ryenlokket
* Ryenberget skule

## Referansar
Böle

**Böle** er eit stadnamn som kan visa til:

* Böle (*Pasila*), ein bydel i Helsingfors i Finland
* Böle, ein tettstad i Piteå kommune i Sverige

## Sjå òg
* Bôle
Runesteinen ved Froland kyrkje

**Runesteinen ved Froland kyrkje** i Aust-Agder, er ein stein som opphavleg stod ute på kyrkjegarden i Froland. Han er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 84205.

Steinen er første gong omtalt av biskop Wegener i 1639, og han laga då òg ei teikning av innskrifta. Etter dette veit ein ikkje meir om steinen før i 1845, då Morten Dedekam fann «en runestein i en trapp som fører fra kirkegården ned mot elva». Steinen var tydelegvis slegen sund for å brukast som trappetrinn, og berre ein av delane er bevart. Ut frå teikninga til Wegener manglar i dag ti av runene. 

Deretter forsvann steinen att. Klokkaren fann han på nytt i 1897, då i kyrkjegardsmuren. Året etter vart steinen sett inn i våpenhuset i kyrkja, der han står den dag i dag. Innskrifta er:

: **h e r l i (k a) þ (o) l æ f a r s u n (k) u n s a b i r t i**

På norrønt vert det: Hér liggr þorleifr, son Gunnars á Birta

Og på moderne norsk: «Her ligg Torleif, son av Gunnar på Birte»

«Birte» kan sannsynlegvis vise til Birtevatn i Fyresdal.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runesteinen ved Froland kyrkje|Runesteinen ved Froland kyrkje]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur
*Magnus Olsen: Norges innskrifter med de yngre runer, bd. III, Aust-Agder, Vest-Agder og Rogaland. Oslo 1954 s. 3 - 9.
Fåbergsteinen

**Fåbergsteinen** er ein runestein ved Fåberg kyrkje i Lillehammer kommune i Oppland. Han er registrert av Riksantikvaren med ID nr. 58558.

Gerhard Schøning nemnde i 1775 tre bautasteinar ved kyrkja, men han har tydelegvis ikkje vore merksam på noka innskrift. Fåbergsteinen var truleg ein av dei tre steinane. Runeinnskrifta er første gong skildra av Christian C.A. Lange, som i 1833 fortalde at steinen stod rett sør for kyrkja, ved landevegen. Omkring 1865 var Sophus Bugge på staden og undersøkte innskrifta. Han kunne då konstatera at den øvste delen av steinen var slegen av og hadde vorte borte. I 1870 kom den manglande delen til rette att, og vart gjeven til Universitetets Oldsaksamling. I 1891 vart dei to delane skøytte saman att, og den komplette steinen vart sett opp att på Lillehammer. Likevel var det mange i Fåberg som ynskte å få steinen attende, og i 1928 vart han sett opp ved Fåberg kyrkje, ikkje langt frå der han opphavleg hadde stått. 

Innskrifta er blitt datert til ca. 1050.

Magnus Olsen tolka innskrifta slik:

: **ruar raisti stain þana aftir alui faþur sin**

På norrønt er det: *Hróarr reisti stein þenna eptir Ǫlvi fađur sinn*

Og på moderne norsk: «Roar reiste denne steinen etter Olve, sin far». 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fåbergsteinen|Fåbergsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Galtelandsteinen

**Galtelandsteinen** er ein runestein frå byrjinga av 1000-talet frå Evje i Evje og Hornnes kommune i Agder. Han stod truleg opphavleg  ikkje langt unna det store gravfeltet på Verksmoen utanfor Evje sentrum. Steinen vart første gong skildra av biskop Thomas Wegner i 1639, og var då intakt. Seinare vart steinen slått sund, men mesteparten av innskrifta er bevart:

: **arn (stin) risti þi(na) iftir bior (s)un sin (sa uar)tuþr iliþi þ(a)s knursoti iklat inis ko(þ)**

På moderne norsk er dette: 
: Arnstein reiste denne steinen til minne om Bjor, son sin; han døydde i hæren då Knut angreip England. *Ein er Gud*

Innskrifta viser truleg til Knut den mektige sin invasjon av England i 1015. Steinen er blitt tolka som eit vitnesbyrd om at kristendomen hadde fått fotfeste i Noreg allereie før Olav den heilage. 

Fragmenta av steinen er tekne vare på ved Kulturhistorisk museum (KHM) i Oslo. Gravfeltet på Verksmoen blei utpeikt som tusenårsstaden til Evje og Hornnes kommune, og i det høvet blei det laga ein kopi av Galtelandsteinen som blei reist på staden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Galtelandsteinen|Galtelandsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Galtelandsteinen på Digitalt Museum
Runesteinane frå Gjerde kyrkje

**Runesteinane frå** **[[Gjerde kyrkje]]** i Etne kommune i Hordaland er to runesteinar frå høvesvis sein vikingtid og tidleg mellomalder.

## Gjerde I
Steinen er første gong nemnt av antikvar Ole Worm. Han låg då som terskelstein ved inngangen til kyrkjegarden. Slik låg han fram til 1826 då biskop Jacob Neumann fekk sendt han til Bergens Museum.  Steinen er i dag magasinert ved Universitetsmuseet i Bergen. Innskrifta er:

: **arlantr:ris(t):runar:þisa(r):**
: **after:alui:faþur+**

På norrønt er det: *Erlendr reist rúnar þessar eptir Ǫlvi fađur*.

På moderne norsk blir det: «Erlend rista desse runane etter Olve, far (sin)».

Wilhelm Koren Christie og fleire med han meinte at denne steinen har tilknyting til ein av ganske få historisk kjende personar frå byrjinga av 1000-talet. I Snorres saga om Olav den heilage opptrer stormannen *Erlend frå Gerdi*. Han fall i kampen mot Olav på Stiklestad. Magnus Olsen følgjer denne tolkinga og daterer steinen til ca. 1020.

## Gjerde II
Denne steinen vart skildra av Christie før 1833, han låg då i kyrkjegardsmuren. I 1833 vart han henta ut og sendt til Bergens Museum. Innskrifta er:

: **ketil:seti:stein:þena:eptir:fin:mak:sin**

På norrønt er det: Ketil setti stein þenna eptir Finn, måg sin.

På moderne norsk vert det: «Ketil sette denne steinen etter Finn, mågen sin». *Måg* vert brukt i vidare tyding enn i dag, det kan tyda svoger, svigerfar eller svigerson. Runene vert datert til ca. 1100.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runesteinene fra Gjerde kirke|Runesteinene fra Gjerde kirke]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Granavollen runestein

**Granavollen runestein** er ein runestein som står på austsida av Nikolaikyrkja på Granavollen i Gran kommune i Oppland fylke. Nikolaikyrkja er òg kjent som den eine av dei to Systerkyrkjene på Gran. I runologien er steinen kjent som *N63 Gran kyrkje I*.

Teksta på steinen er frå sein vikingtid, rundt 1050, og er til minne om ein bror av søskenflokken som fekk teksta rissa inn.

På steinen står det:
᛫ᛋᛦᚿᛁᚱ᛬ᛆᚢᚿᛆᚱ᛬ᚱᛦᚴᛁᚢ᛬ᚱᛁᛋᚦᛐᚢ᛬

—(ᚠ)ᛐᛁᚱ᛬ᛆᚢᚠᛆ᛬ᛒᚱᚢᚦᚢᚱ᛬ᛋᛁᚿ᛬ᚼᛁᛆᛚᛒᛁ᛬

ᚴᚢᚦ᛫ᛋᚮᛚ᛫ᛆᚢᚠᛆ 
På norrønt blir dette: 

: *Synir Aunar rykiu reistu (ep)tir Aufa bróðdur sinn. Hjalpi Gud sál Aufa*

Dette kan bli omsett til:

: *Aun R...s søner reiste (steinen) etter Aufi,  bror sin. Gud hjelpa Aufis sjel.*

## Sjå òg

* Dynnasteinen

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Granavollen runestein|Granavollen runestein]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

*
Grindheimsteinen

**Grindheimsteinen** er ein runestein frå Grindheim kyrkje i Etne kommune i Hordaland.

Steinen er første gong nemnt i eit brev frå biskop Paaske til Ole Worm i 1626, her har han òg laga ei teikning av innskrifta. Steinen låg då i kyrkjegardsmuren. Wilhelm Koren Christie rapporterte i 1837 at steinen enno låg der, og steinen vart undersøkt av Oluf Rygh i 1866. I 1905 vart han henta ut frå muren og reist opp att inntil nordveggen av kyrkja. Innskrifta er:

: **þormoþr:r(a)isti: st(a)in:þana**

: **aftir:þormoþ:suiþanta:foþur:sin**

På norrønt vert det: þormóđr reisti steinn þenna eptir þormóđ svìđanda, fǫđur sinn.

På moderne norsk vert det: «Tormod reiste denne steinen etter Tormod Svidande, far sin». Runene vert datert til midten eller slutten av 1000-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grindheimsteinen|Grindheimsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
Hønensteinen

**Hønensteinen** var ein runestein som vart funnen ein gong før 1817 på garden Hønen i Norderhov på Ringerike (garden heiter no Ringvoll), like ved Norderhov kyrkje. Steinen gjekk tapt ein gong etter 1825. Runene er av same type som dei på Dynnasteinen, noko som daterer innskrifta til ca. 1040.

I 1823 vart steinen avteikna og skildra av antikvaren Lorentz Diderik Klüwer. Han skildrar funnstaden som ein svær gravhaug som skal ha lege i området mellom Tanberggardane og Hønen. Steinen hadde lege rett under markoverflata, og han var to alen lang, åtte tommar brei og fire tommar tjukk. Runene var rissa inn langs den eine sidekanten, dei var svakt innteikna, men Klüver fekk laga ei god avteikning. Rapporten til Klüwer, som låg oppbevart på ved Bergen Museum, kome bort ein gong på 1830-talet. Heldigvis fekk Wilhelm F.K. Christie høve til å ta ein avskrift av Klüver sitt manus før det forsvann. Ut frå dette har Sophus Bugge tolka innskrifta til:

: Ùt ok vitt ok þurfa
: þerru ok àts
: Vinlandi à isa
: i òbugd at kòmu
: auð mà illt vega
: [at] deyi àr

Bugge si omsetjing var:

:*De kom udi (i Havet) og over store Strækninger og trængende til Klæde at tørre sig paa og til Mad bort imod Vinland op paa Ise i Ubygden. Ondt kan tage Lykken bort, saa man dør tidlig.*

Sophus Bugge si tolking vekte oppsikt, og eggja blant anna Fridtjof Nansen til å spekulera på norrøn busetjing i Vinland. Andre var ikkje fullt så entusiastiske, og trekte fram dei viktige kjeldekritiske argumenta mot å stola for mykje på teksta. I 1951 presenterte Magnus Olsen si tolking av innskrifta, òg etter manuskriptet til Christie:

: **utuk uit urba þiruu(k) as uin ka(lt) a isa inbuk þa þk(ua)mn auþmilt uika tani ar**

På norrønt skulle dette verta, ifølgje Olsen: 

: Ut ok vitt ok þurfa
: þerri ok áts
: vindkalda á ísa
: i óbygd at koma.
: Auð má illt vega,
: at deyi ár

Omsett til moderne norsk skulle dette verta:
:*Ut (mot vest) og fjernt (over havet) og trengende til håndklede og mat kom de inn (til land) opp på vindkalde iser, (fram) i ubygd. Ondt at man skal dø tidlig - kan ta lykken bort.*

Med «ubygd» meiner Olsen at ein heller burde tolka det som austkysten av Grønland.

Biletkunstnaren Harald Vibe (1877–1965) skreiv ein artikkel om denne steinen, på side 30 i det lokalhistoriske tidsskriftet *Heftet Ringerike* i 1954. Innskrifta har mange gonger vorte trekt fram i samband med problematikken kring kontakten med Vinland, men ho vert generelt  sett på som sterkt omdiskutert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hønensteinen|Hønensteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  

## Litteratur

*
Hårbergsteinen

**Hårbergsteinen** er ein runestein frå Hårberg i Rissa kommune i Trøndelag.
Steinen stod opphavleg i tunet på Hårberg, men vart på eit ukjend tidspunkt lagt som vegdekke i hovudvegen, som gjekk gjennom tunet. Deretter vart steinen teken opp og brukt som bygningsstein i ein fjøsmur. I 1927 vart fjøset rive, steinen vart teken ut og innskrifta vart oppdaga. Theodor Petersen ved Vitskapsmuseet vart varsla, han kom ut til Hårberg og fekk teke ei førebels skildring av steinen. I 1956 vart steinen henta inn til museet, der han enno er ein del av samlingane. 

Teksta er:

: **utar raisti stain aft(ir) ..(au)rn fauþur sin**

På norrønt er det: Óttar reisti stein eptir Ǫrn (eller Bjǫrn), fađur sin

På moderne norsk vert dette: «Ottar reiste stein etter Ørn (eller Bjørn), far sin». 

Innskrifta er frå midten av 1000-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hårbergsteinen|Hårbergsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  
 
## Litteratur

*
Kjøleviksteinen

**Kjøleviksteinen** er ein runestein frå garden Kjølevik i Strand kommune i Ryfylke i Rogaland.

I 1878 fann den unge læraren på Idse, Torgils Didriksen Hillesland, runesteinen i Kjølevik. På bakgrunn av funnet skreiv han eit brev til antikvar Nicolay Nicolaysen med opplysning om at det fanst ein runestein i området. Agronom Anda tok æra for funnet i 1882. Runesteinen låg då som overliggar i inngangen til ein potetkjellar på garden, men han fekk vita at steinen opphavleg hadde stått på ei gravrøys saman med ein annan stein. Om det òg hadde vore innskrift på denne steinen er uklart, og det har ikkje vore mogleg å finna han att. 

Steinen vart kjøpt inn av Universitetets Oldsaksamling, og sommaren 1883 vart han send til Kristiania. Her stod Steinen i mange år i foajeen i Historisk museum, men i 1999 vart han flytt til foajeen i det nye Universitetsbiblioteket i Georg Sverdrups hus på Blindern. I 1982 vart ein kopi av steinen sett opp ved Vatland grendehus ved Kjølevik.

Innskriften er ein av dei få med eldre runer, språket er urnordisk, og daterer innskrifta til folkevandringstida, ca. 400-450: 

: **hadulaikaR ek hagustaldaR hlaiwido magu minino**

På moderne norsk vert det: *Hadulaik*. *Eg Hagustald haugla sonen min*. Ein går frå ut at Hadulaik er namnet på sonen, men det har òg vore antydd at han  kan vera runeristeren.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjøleviksteinen|Kjøleviksteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*
Knestangsteinen

**Knestangsteinen** er ein runestein frå garden Knæstang i Norderhov i Ringerike kommune i Buskerud.
Hausten 1939 vart det funne ei steinhelle med runeinnskrift på Knæstang. Konservator Sverre Marstrander ved Universitetets Oldsaksamling drog ut for å henta steinen og undersøkja funntilhøva. Funnstaden låg i dyrka mark, men ikkje langt frå eit gammalt vegfar. Steinen er i dag magasinert ved Kulturhistorisk museum. Han inneheld fire separate innskrifter:

**Knestang 1** er ei kort innskrift der runa **þ** er den einaste som kan identifiserast.

**Knestang 2** består av fire runer:  **f u þ o**

**Knestang 3**  består av fem runer:  þ e (t) h (?**)**

**Knestang 4** er ei lengre innskrift som kjem frå andre halvdel av 1100-talet:

: **sim(e)on risti runar þa æs þeir foru bali ouk kolbiorn mnaþ þorbini s(e)ndi mani**

På norrønt vert det:

*Simeon risti rúnar, þá es þeir fòru, Balli ok Kolbjǫrn. Man náđ Þorbinni sendimani.*

Og på moderne norsk:

Simeon rista runar då dei fòr, Balle og Kolbjørn. Dei har nok nådd (dvs. møtt) Torbjørn sendemann.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Knestangsteinen|Knestangsteinen]]» frå ,  den 25. november 2019.*  

## Litteratur

*