open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giétrobreen

**Giétrobreen** eller **Giétrozbreen** (fransk *Glacier du Giétro*) er ein 4&nbsp;km lang dalbre sørvest i Sveits. I 1818 brast ein bredam ved Giétrozbreen og førte til ein katastrofal flaum som er ei av dei mest kjende naturkatastrofane i Dei sveitsiske Alpane.

## Skildring
Giétrobreen ligg på nordsida av Wallis-Alpane i kantonen Valais. Han ligg i den øvre Bagnesdalen, sør for Martigny og Verbier. Han var 4,55&nbsp;km lang i 1979 og hadde då eit areal på 5,85&nbsp;km² (1979).

Breen for snø frå Mont Blanc de Cheilon (3870 moh) og La Ruinette (3875 moh). Den øvre delen av breen er relativt flat. Han fell nedover sida av Mont Rouge du Giétro og svingar seg så vestover mellom Le Pleureur og Mont Rouge. Den lågare delen har har ei helling på 40 % og dannar fleire store bresprekkar. Breen endar om lag 2600 moh. Delar av breen heng fast med Cheilonbreen via Col du Cheilon (3243 moh). Smeltevatnet frå breen hamnar i Mauvoisinsjøen (ein kunstig innsjø) og renn vidare til Dranse de Bagnes, ei sideelv til Rhone.

## Brekatastrofe

Giétrobreen har ført til mange dødsfall i dalen gjennom historia. Det første jökulhlaupet vart registrert i 1595 og førte til 140 dødsfall. Ein ny flaum skjedde i 1818 og tok livet av 44 menneske. I 1818 vart det bora eit hol i breen for å minke vassnivået i den oppdemde sjøen. 

Etter at isbreen auka i omfang, breidde isen seg nedover dalen mellom 1816 og 1818. Det oppstod ein bresjø som tømde seg den 27. mai 1817, utan at det gjekk liv tapt. Bresjøen oppstod på ny og hadde i april 1818 ei lengd på 2 km. Den 10. mai 1818 vart ingeniøren Ignace Venetz kalla til kantonen. For å stoppe det raskt stigande vatnet, valde han å bore eit hol i isen. Arbeidet byrja ein dag seinare. Fossen som oppstod ut holet eroderte kraftig på isen og morgonen den 16. juni byrja iskjegla å bryte saman og ut på ettermiddagen braut ho saman og 18 millionar kubikkmeter vatn strøymde nedover dalen. I løpet av ein halvtime var sjøen tømd.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giétro Glacier|Giétro Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Swisstopo maps
*Swissbreen monitoring network
Grand Désert

**Grand Désert** er ein 2&nbsp;km lang isbre (2005) i Rosablanche i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 1,89&nbsp;km². Smeltevatnet til breen gjev vatn til Lac du Grand Désert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Désert|Grand Désert]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Langbreen

**Langbreen** (tysk *Langgletscher*) er ein 6,6 km lang isbre (2005) i Bern-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 10,1 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lang Glacier|Lang Glacier]]» frå , den 5. november 2011.*
Limmernbreen

**Limmernbreen** (tysk *Limmernfirn*) er ein 3 km lang isbre (2005) i Glarus-Alpane i kantonen Glarus i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 2,09 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Limmern Glacier|Limmern Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Nedre Grindelwaldbreen

**Nedre Grindelwaldbreen** er den vestlege og største av to Grindelwaldbreear i Bern-Alpane, sør for Grindelwald. Den andre er Øvre Grindelwaldbreen.

Nedre Grindelwaldbreen dekte i 1973 eit areal på 20,8 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lower Grindelwald Glacier|Lower Grindelwald Glacier]]» frå , den 5. november 2011.*
Øvre Grindelwaldbreen

**Øvre Grindelwaldbreen** (tysk *Oberer Grindelwaldgletscher*) er ein av to dalbrear sør for Grindelwald på nordsida av Bern-Alpane i Kantonen Bern i Sveits. Den andre er Nedre Grindelwaldbreen. Isbreen er om lag 6 km lang og dekkjer nesten 10 km². 

Øvre Grindelwaldbreen stig opp frå eit stort snøfelt sør for Schreckhorn og nord for Wetterhorn. Bretunga er kring 1400 meter over havet og er ein av dei lågastliggande isbreane i Alpane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Upper Grindelwald Glacier|Upper Grindelwald Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Morteratschbreen

**Morteratschbreen** (retoromansk **Vadret da Morteratsch**) er den største isbreen i Berninafjella i Bündner-Alpane i Sveits.

Han er, like etter Pasterzebreen og Gepatschferner, den tredje største og etter volum (1,2&nbsp;km³) den mest massive breen i Dei austlege Alpane. Morteratschbreen er ein typisk dalbre med ein markant isfront. Akkumlasjonssonen ligg mellom toppane Piz Morteratsch, Piz Bernina, Crast' Agüzza, Piz Argient, Piz Zupò og Bellavista. Frå Piz Argient til iskanten i Val Morteratsch er den horisontale lengda kring 7 km, med ein høgdeskilnad på opp mot 2000 meter. I lag med Persbreen, som spring ut frå Piz Palü, og som møter Morteratsch like nedanfor steinformasjonen *Isla Persa* («Den tapte øya»), dekkjer breen eit areal på kring 16 km². Smeltevatnet frå Morteratschbreen vert drenert via Inn og Donau og ut i Svartehavet.

Det har vore årlege lengdemålingar av breen sidan 1878. For perioden fram til 1998 hadde breen trekt seg attende 1,8 km og i snitt om lag 17,2 meter per år. Frå 1999 til 2005 har breen trekt seg attende med 30 meter i året.

I løpet av måleperioden er det berre fire år der har isbreen rykt fram. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Morteratsch Glacier|Morteratsch Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Oberaarbreen

**Oberaarbreen** (tysk *Oberaargletscher*) er ein 4 km lang isbre (2005) i Bern-Alpane i kantonen Bern i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 5,82 km².

## Sjå òg
* Unteraarbreen

## Kjelder
* Aarbreane i Sveitsens topografisk atlas 1870–1922

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oberaargletscher|Oberaargletscher]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Palübreen

**Palübreen** (retoromansk *Vadret da Palü*) er ein 3,5 km lang isbre (2005) i Berninafjella i kantonen Graubünden i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,47 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Palü Glacier|Palü Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Paradiesbreen

**Paradiesbreen** (tysk *Paradiesgletscher*) er ein 2,27 km lang isbre (2007) i Dei lepontinske Alpane i kantonen Graubünden i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 3,99 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paradies Glacier|Paradies Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
ForeFront Records

**ForeFront Records** er eit USA-amerikansk, kristent plateselskap skipa i 1987 av Dan R. Brock, Eddie DeGarmo, Dana Key, og Ron W. Griffin. Det vart kjøpt opp av EMI i 1996 og er no ein del av *EMI Christian Music Group*.

## Artistar tilknytt ForeFront

* Abandon
* Audio Adrenaline
* The Benjamin Gate 
* Big Tent Revival
* Bleach
* dc Talk
* Guardian
* Larry Howard
* Iona 
* Kevin Max
* Lil iROCC
* Geoff Moore 
* The Normals
* Rebecca St. James
* Seven Day Jesus 
* Skillet
* Smalltown Poets 
* Stacie Orrico 
* TAIT
* TobyMac

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:ForeFront Records|ForeFront Records]]» frå ,  den 5. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Momingbreen

**Momingbreen** (fransk *Glacier de Moming*) er ein 3 km lang isbre (2005) i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,39 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moming Glacier|Moming Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Plaine Morte

**Plaine Morte** er ein isbre 2750 meter over havet i kantonen Bern i Sveits. Isfeltet dekkjer om lag 10 km² og ligg nedanfor fjellet Wildstrubel i Bern-Alpane. 

Området *Plaine Morte* har lett tilkomst frå Crans-Montana med kabelvogn og det er mogeleg å gå på langrenn her året rundt. Toppen av *Pointe de la Plaine Morte* har eit flott utsyn over Wallis-Alpane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Plaine Morte|Plaine Morte]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Porchabellabreen

**Porchabellabreen** (retoromansk *Vadret da Porchabella*) er ein 2 km lang isbre (2005) i Albulafjella i kantonen Graubünden i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 2,58 km².

Breen ligg ved foten av Piz Kesch og Piz Val Müra. Smeltevatnet er kjelde for elva *Ava da Salect* som  renn ut i Albulaelva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Porchabella Glacier|Porchabella Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Rhinbreen

**Rhinbreen** (tysk *Rheingletscher*) var ein isbre under den siste istida som danna Bodensjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rhine Glacier|Rhine Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rosenlauibreen

**Rosenlauibreen** (tysk *Rosenlauigletscher*) er ein 5 km lang isbre (2005) i Bern-Alpane i kantonen Bern i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,14 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rosenlaui Glacier|Rosenlaui Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
+ av Ed Sheeran

***+*** er debutalbumet til Ed Sheeran, utgjeve 9. september 2011 i Irland og 12. september 2011 i Storbritannia. 

## Sporliste

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:+ (album)|+ (album)]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Lego House

**«Lego House»** er ein singel av Ed Sheeran frå debutalbumet +. 

## Unser Star für Baku
I det tredje programmet i den tyske musikktevlinga Unser Star für Baku, som òg var den tyske uttakinga til Eurovision Song Contest 2012, framførte Katja Petri songen «Lego House». Ho enda på åttandeplass og gjekk vidare i tevlinga, men fekk ikkje representere Tyskland i Eurovision Song Contest 2012. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lego House (song)|Lego House (song)]]» frå ,  den 5. november 2011.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lego House|Lego House]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Silvrettabreen

**Silvrettabreen** (tysk *Silvrettagletscher*) er ein 3 km lang isbre (2005) i Silvrettafjella i kantonen Graubünden i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 3,35 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Silvretta Glacier|Silvretta Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Tiefenbreen

**Tiefenbreen** (tysk *Tiefengletscher*) er ein 2,5 km lang isbre (2005) i Urner-Alpane i kantonen Uri i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 3,16 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tiefen Glacier|Tiefen Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Tsijiore Nouvebreen

**Tsijiore Nouvebreen** (fransk *Glacier de Tsijiore Nouve*) er ein 4 km lang isbre (2005) i Bern-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 3,2 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tsijiore Nouve Glacier|Tsijiore Nouve Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Tsanfleuronbreen

**Tsanfleuronbreen** (fransk *Glacier de Tsanfleuron*) er ein 3,5&nbsp;km lang isbre (2005) vest i Bern-Alpane i kantonane Valais og Vaud i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 3,81&nbsp;km²

Det meste av breen vert nytta som eit skiområde og er betre kjend under namnet *[[Glacier 3000]]* eller *[[Glacier des Diablerets]]* (sistnemnde er i røynda ein mindre bre på toppen av Les Diablerets). Området har tilkomst frå Scex Rouge.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tsanfleuron Glacier|Tsanfleuron Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Swisstopo-kart
*Swissbreen monitoring network
Tschiervabreen

**Tschiervabreen** (retoromansk *Vadret da Tschierva*) er ein 4 km lang isbre (2005) i Berninafjella i kantonen Graubünden/Grisons i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,2 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tschierva Glacier|Tschierva Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Turtmannbreen

**Turtmannbreen** (tysk *Turtmanngletscher*) er ein 5 km lang isbre (2005) i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 5,91 km². Breen ligg nord for Bishorn og Weisshorn.

I ei høgd på 3256 meter over havet, i vestenden av breen, ligg Tracuithtytta (fransk *Cabane de Tracuit*). Hytta vert driven av Swiss Alpine Club (SAC), og er utgangspunkt for toppturar til Bishorn, Weisshorn og Les Diablons.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turtmann Glacier|Turtmann Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Vorabbreen

**Vorabbreen** (tysk *Vorabfirn*, retoromansk *Glatscher dil Vorab*) er ein 2&nbsp;km lang isbre (2005) i Glarus-Alpane i kantonane Glarus and Graubünden. Han ligg på austsida av Vorab, mellom 2600 og 3000 meter over havet. I 1973 hadde han eit areal på 2,17&nbsp;km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vorab Glacier|Vorab Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Aletschgletscher

**Aletschgletscher** eller **Grosser Aletschgletscher** i Sveits er den største og lengste isbreen i Alpane. Han ligg på sørskråningane i den austlege delen av Bern-Alpane, i kantonen Valais i Sveits.  I 2002 var breen 23,6 km lang, og dekte eit areal på 117,6 km². Han inneheld cirka 26,5 milliardar tonn is. Breen vert gjennom elva Massa drenert ned i Rhônedalen.

Heile området, inkludert andre mindre isbrear, er del av Jungfrau-Aletsch verneområde, eit område som i 2001 vart teke med på UNESCO si liste over naturarven i verda.

## Geografi
Aletschgletscher består av tre mindre brear som renn saman på Konkordiaplatz, der breen er nær ein kilometer djup. Han held deretter fram mot Rhônedalen og er kjelde til elva Massa.

Frå vest kjem breen Store Aletschfirn, som går langs nordfoten av Aletschhorn og Dreieckhorn. Aletschfirn vert danna rundt 3&nbsp;800 moh. Han er 9 km lang og gjennomsnitt ca 1,5 km bred. Aletschfirn flyt over skaret Lötschenlücke, og er knytt til Langgletscher, og deretter inn i dalen Lötschental.

Frå nordvest renn Jungfraufirn vidare rett over i sjølve Aletschgletscher. Jungfraufirn er den kortaste av dei tre isbreane som dannar hovudbreen. Han har opphav på sørskråninga av Mönch, under Jungfraujoch og på austskråninga av Jungfrau. Jungfraufirn er knapt 7 km lang. På sitt breiaste er han 2 km, og vidare nedover er han framleis vel kilomteren brei.

Frå nord renn Ewigschneefeld, som har sitt utgangspunktet på austskråninga av Mönch. Mellom Trugberg i vest og Fiescherhorn og Grünhorn i aust, flyt isbreen i ein sving vidare til Konkordiaplatz. Ewigschneefeld er ca 8 km lang og gjennomsnitt ca 1,2 km brei. Han munnar ut på Konkordiaplatz med eit brefall på 25-30 prosent, her er breen sterkt oppsprukken.

Aletschgletscher er meir enn 900 meter tjukk på Konkordiaplatz. Mot sør minkar tjukna til ca 150 meter. Karakteristiske trekk er dei to mørke moreneløypene, nesten i midten av Aletschgletscher,  som passerer Konkordiaplatz i heile si lengd. Dei er morenar, som skil isen frå kvar av dei tre hovudbreane. Den vestlege morenen vert kalla Kranzbergmoräne, den austlege er Trugbergmoräne.

Frå Konkordiaplatz flyt isen i ei breidde på ca 1,5 km, og med ei fart på opp til 180 meter pr år, mot søraust til Rhônedalen, mellom Dreieckhorn vest og Wannenhorn i aust. Han dreiar så i ein stor boge og vrir seg meir og meir mot sørvest, først langs fjellfoten av Eggishorn og så Bettmerhorn. Den nedre delen av Aletschgletscher er i stor grad dekt av lausmassar. Bretunga er i dag på rundt 1&nbsp;560 meter over havet, langt under den lokale tregrensa. Breen er kjelde til elva Massa, som etter å ha passert Massajuvet, og ha vorte nytta av eit vasskraftverk i Bitsch, renn ned i Rhône ved Naters.

Isbreen dekte i 1973 ei flatevidd på ca 128 kvadratkilometer, i 1863 rekna ein med at eit område på 163 kvadratkilometer var dekt av breen. Breen rakk då tre km lengre ned og var opp til 200 meter tjukkare enn i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Aletschgletscher|Aletschgletscher]]» frå ,  den 5. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Allalinbreen

**Allalinbreen** (tysk *Allalingletscher*) er ein 6 km lang isbre (2005) i Wallis-Alpane nær Allalinhorn i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 9,9 km². Breen grenser i vest til Allalinhorn, Rimpfischhorn og Strahlhorn. Han må ikkje forvekslast med Feebreen som ligg på nordsida av Allalinhorn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Brenaybreen

**Brenaybreen** (fransk *Glacier du Brenay*) er ein 6 km lang isbre (1973) i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 9,96 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brenay Glacier|Brenay Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Unteraarbreen

**Unteraarbreen** (*Unteraargletscher* på tysk) er den større av to kjelder til elva Aar i Bern-Alpane. Han oppstår frå Finsteraarbreen (nær Finsteraarhorn) og Lauteraarbreen (nær Lauteraarhorn) og flyt om lag 6 km mot aust, ned mot Grimselsee nær Grimselpasset. Totalt er breen like under 13 km lang og i 1973 dekte han eit areal på 29,48 km².
 
## Sjå òg
* Oberaarbreen
## Kjelder
*Swiss glacier monitoring network
* "Viatimages", Université de Lausanne/Bibliothèque nationale Suisse
** Carte du Glacier inférieur de l'Aar, levée en 1842, d'après les directions de m.Agassiz par Jean Wild, Ingénieur (Neuchâtel Public and University Library, cote: IGH Txt 129.6.3)
** Réseau trigonométrique de la carte du glacier inférieur de l'Aar (1847) (Neuchâtel Public and University Library, cote: IGH Txt 129.6.3)
** Carte du glacier inférieur de l'Aar (1844) (Neuchâtel Public and University Library, cote: BPUN Q 820 A)
* Unteraarbreen i Sveitsens topografisk atlas 1870–1922


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Unteraar Glacier|Unteraar Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Corbassièrebreen

**Corbassièrebreen** (*Glacier de Corbassière* på fransk) er ein dalbre i Grand Combin-massivet i Wallis-Alpane sørvest i Valais. Han er litt under 10 km lang og har ei breidde på kring 1 km i snitt. Breen dekkjer eit areal på kring 17 km².

Corbassièrebreen har opphav i nordsida av Grand Combin på over 4000 meter over havet. Bretunga endar kring 2300 meter over havet. 

På den høgre sida av den nedre delen av elva ligg fjellhytta François-Xavier Bagnoud (2645 moh) som er utgangspunkt for turar til breen og Grand Combin-massivet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Corbassière Glacier|Corbassière Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Ferpèclebreen

**Ferpèclebreen** (fransk *Glacier de Ferpècle*) er ein 6,5 km lang isbre (2005) i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 9,8 km.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ferpècle Glacier|Ferpècle Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Telemarkskøyring

**Telemarkskøyring** er ein skiteknikk som er brukt for å forsere bratt og snødekt terreng. Denne teknikken er karakterisert ved at bindinga er festa til skistøvelen berre ved tåa og har laus hæl som kan lyftast frå skia. Dette gjev stor rørslefridom, og er tydeleg i den karakteristiske telemarksstilen der ein fører tyngda på ytre ski, som vert ført fram slik at indre ski kjem i ei svak plogstilling. Knea vert deretter bøygde slik at hælen vert lyfta opp frå skia. 

Sondre Norheim frå Morgedal har medverka til å gjere telemarksvingen vidkjend sidan 1860-åra. Svingteknikken vart etter innføringa av alpine skibindingar, med hælen festa til skia, i hovudsak brukt i skirenn på fjell. Teknikken vart populær i Noreg frå 1980-åra, og fyrste noregscup vart arrangert i sesongen i 1984. Frå å ha vorte mest brukt utanfor preparerte skispor, er han no også vanleg å sjå i skitrekk. I dag har telemarkskøyring eigen komitè i Norges Skiforbund med offisielt NM frå 1994. Det har òg vore arrangert VM i telemarkkøyring, fyrst uoffisielt frå 1987 og sidan 1995 som offisielt VM.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Telemarkskjøring|Telemarkskjøring]]» frå ,  den 5. november 2011.*  
----

## Bakgrunnsstoff
*Norsk skieventyr, avdeling av Vest-Telemark museum 
*Video: Lynkurs i telemarkkøyring i laussnø
Griesbreen

**Griesbreen** (tysk *Griesgletscher*) er ein 5 km lang isbre (2005) i Dei lepontinske Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,23 km². I 2008 hadde eit areal på 5,26 km2.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gries Glacier|Gries Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Oberaletschbreen

**Oberaletschbreen** (tysk *Oberaletschgletscher*, tyder *Øvre Aletschbreen*) er ein dalbre på sørsida av Bern-Alpane i kantonen Valais. Han er 9 km lang med ei breidde på litt under 1 km og eit areal på kring 22 km². 

Oberaletschbreen strekkjer seg i to tilnærma like armar. den austlege starta på sørvestsida av Aletschhorn kring 3700 meter over havet, og går inn i den vestlege armen (Beichgletscher) i dalen ved foten av Nesthorn. Frå der flyt breen søraustover mot Aletschbreen utan å nå heilt bort. Bretunga endar kring 2150 meter over havet. Under den vesle istida på midten av 1800-talet var breen ein del av Aletschbreen.

Området kring Oberaletschbreen, i lag med Aletschbreen, vart erklært ein verdsarvstad i desember 2001.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oberaletsch Glacier|Oberaletsch Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Telemarksfe

**Telemarksfe** er den eldste kurasen i Noreg, stilt ut som eigen rase for fyrste gong i 1856 i Kviteseid i Telemark.

Kyrne er raudsida eller brannete, med lange vidstilte horn, og er basert på det lokale feet i Telemark med innkryssing av ayrshirefe. Rasen er typisk mjølkeku, med levande vekt på om lag 500 kg. Rasen har vore sett på som eit nasjonalsymbol og var lenge den mest utbreidde rasen i Noreg, særleg i fjell- og dalbygder på Austlandet, Voss og indre Hardanger. Rasen fekk eigen avlsorganisasjon frå 1921, og har i dag mellom 200 og 300 avlsdyr. 

Mjølkemengda frå telemarksfe ligg på om lag 4500 kg per år. Avlsarbeidet for telemarksfeet på 1800-talet vart leidd av statsagronomen Johan Lindeqvist.

## Kjelder
Findelbreen

**Findelbreen** (tysk *Findelgletscher*) er ein dalbre i Monte Rosa-massivet aust for Zermatt i Wallis-Alpane. Han er 8 km lang og dekkjer eit område på kring 19 km². 

Findelbreen starta ved Cima di Jazzi 3803 meter over havet, på grensa mellom Sveits og Italia. Frå der flyt breen vestover mellom Rimpfischhorn og Strahlhorn i nord og Stockhorn i sør. Bretunga ligg 2500 meter over havet. 

I oktober 2009 målte ei gruppe sveitsiske forskarar lengda til breen og samanlikna det med tidlegare målingar. Dei fann då ut at breen hadde mista 49 millionar kubikkmeter is og mista ein fjerdedel av overflatearealet sidan 1850. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Findel Glacier|Findel Glacier]]» frå ,  den 5. november 2011.*
Lik

**Lik** (av norrønt *lík*, 'skapnad; lekam, lik') er kroppen til eit menneske som har dødd, det vil seia at alle livsfunksjonar har opphøyrd. Ein skil gjerne mellom kroppen til døde menneske, som blir kalla lik, og til dyr, som blir kalla kadaver eller åtsel. Gamle, medherja lik kan også kallast kadavar, eller bli rekna som leivningar om dei er svært gamle.

Lik får som regel ei særskild behandling som reflekterer at dei er menneskelege, samstundes som dei ikkje er levande menneske lenger. Ein kan til dømes utføra visse personlege, religiøse eller tradisjonelle ritual i samband med dei, vaska, stella og kle dei dei eller dekka dei til, og til slutt sende ein endeleg stad, til dømes gravlagde, kremerte eller liknande. Ved nokre konfliktar kan lik bli vanæra av hat mot det den avdøde var eller stod for då han levde. Ein kan då til dømes nekta dei ei skikkeleg gravferd.

Det er også knytt til eit visst ubehag i høve til lik. Lik i romtemperatur vil byrja ein forråtningsprosess, og lik av folk som har døydd av ein smittsam sjukdom kan spreia smitte. Det å sjå og lukte lik kan også vera ei psykisk påkjenning. Derfor oppbevarer ein gjerne lik på ein stad som likhus, der ein held ein låg temperatur, eller balsamerer dei eller gravlegg dei kort tid etter at nokon har døydd. Vidare er det knytt mykje folketru og dikting til daudingar og til «levande døde», som draugar eller vampyrar.

## Kjelder

* 
* Arnfinn Pettersen, «Det blodsugende lik, eller: Vampyrens historie, fortalt baklengs» , forskning.no, 22. januar 2003
* Harald Aastorp, «Lik gir ingen stor smittefare» , forskning.no, 04. januar 2005

## Bakgrunnsstoff
* «Lik eller levninger?» ved forskning.no
OGAE Norway

**Den norske Grand Prix Klubben/OGAE Norway** er ein norsk Eurovision Song Contest fanklubb og medlem av OGAE. Fanklubben vart starta i 1995 og i Noreg vert han kalla *Den Norske Grand Prix Klubben*.

## Kjelder
*
*ogae.net
OGAE Sweden

**Melodifestivalklubben OGAE Sweden** er ein svensk Eurovision Song Contest-fanklubb og medlem av OGAE. Han blei skipa i januar 1985.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

*melodifestivalklubben.se
*ogae.net
A Kylie Christmas

***A Kylie Christmas*** er den femte EP-en til den australske songaren Kylie Minogue, utgjeve av Parlophone og EMI. EP-en vart utgjeven på iTunes med tittelen *A Kylie Christmas*  1. desember 2010 med to songar, og seinare med tittelen *A Christmas Gift* 21. desember 2010 med tre songar inkludert «Aphrodite» og «Can't Beat the Feeling» frå albumet *[[Aphrodite]]*.

## Sporliste
;*A Kylie Christmas*
#«Let It Snow» – 1:57
#«Santa Baby» – 3:22

;*A Christmas Gift*
#«Aphrodite» – 3:45
#«Can't Beat the Feeling» – 4:10
#«Santa Baby» – 3:22

## Utgjevingshistorie
****A Kylie Christmas***

****A Christmas Gift***

## Bakgrunnsstoff
*''A Kylie Christmas'' på Allmusic
Rhonebreen

**Rhonebreen** eller **Rhônebreen** (tysk *Rhonegletscher*) er ein isbre i Dei sveitsiske Alpane og kjelda til elva Rhone og ei av hovudkjeldene til Genfersjøen lengst aust i det sveitsiske kantonen Valais. Fordi breen ligg nær vegen Furkapasset har han lett tilkomst.

## Geografi
Rhonebreen er den største isbreen i Urner-Alpane. Han ligg på sørsida av fjellkjedal ved kjelda til Rhone. *Undri Triftlimi* (3081 moh) knyter han til Triftbreen. Breen ligg heilt nord i kantonen Valais, mellom Grimselpasset og Furkapasset i Oberwald kommune.  Dammastock (3630 moh) er den høgaste toppen oppfor breen.

## Utvikling

Fil:2010-10-10 Furka 035-by bohdan urbanowicz.jpg|2010
Fil:Glacier du Rhone.jpg|2008
Fil:Rhoneglacier.JPG|2005
Fil:Gletch und Rhonegletscher um 1900.jpeg|1900
Fil:Rhonegletscher1870.jpg|1870


The Rhonebreen is easily accessible so its evolution is observed since the 19th century. Thebreen lost ~1300 m during the last 120 years leaving back a track of naked stone.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rhone Glacier|Rhone Glacier]]» frå ,  den 6. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Rhonebreen 
* Rhonebreen  i NASA Earth Observatory
Saleinabreen

**Saleinabreen** (fransk *Glacier de saleina*) er ein 6,3 km lang isbre (2002) i Mont Blanc-massivet i kantonen Valais i Sveits. Han ligg nær Aiguille d'Argentière.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saleina Glacier|Saleina Glacier]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Au-halvøya

**Au-halvøya** er ei halvøy i Zürichsjøen i Au mellom Wädenswil og Horgen i Kantonen Zürich i Sveits.

Den om halv kvadratkilometer store halvøya er først nemnd i 1316 som «Owe» og høyrte då til leiinga i Tempelriddarordenen i Bubikon. Fram til 1835 høyrte han til den gamle republikken Zürich. 

Den tyske diktaren Friedrich Gottlieb Klopstock (1724–1803) skreiv om halvøya i 1750-åra i «Ode an den Zürichsee» (Ode til Zürichsjøen). 

## Galleri

Fil:Zürichsee - Halbinsel Au IMG 2209.JPG|Halvøya sett frå nord
Fil:Au Halbinsel - Zürichsee - Albis Baldern IMG 5318.jpg|Som sett frå nærliggande Felsenegg
Fil:Au Halbinsel - Schloss Au (Werdmüller Gut) IMG 6285 ShiftN.jpg|Werdmüller-huset (2010)
Fil:Au Halbinsel - Schloss Au (Werdmüller Gut) IMG 6329.JPG|Parken i Werdmüller-huset (*Schloss Au*)
Fil:Zürichsee - Halbinsel Au IMG 0857.JPG|
Fil:Zürichsee - Halbinsel Au IMG 1150.JPG|
Fil:Au Halbinsel IMG 6276.jpg|
Fil:Au Halbinsel IMG 6303.jpg|


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Au peninsula|Au peninsula]]» frå ,  den 6. november 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
* Vinmuseum (tysk)
* Landgasthof Halbinsel Au  (tysk)
Brissagoøyane

**Brissagoøyane** (italiensk: *Isole di Brissago*) er to øyar i Sveits del av Lago Maggiore, nær Ronco sopra Ascona og Brissago i Ticino.

På 1800-talet var dei eigd av den engelsk-irske Richard Fleming, som var gift med ei russiskfødd kvinne, Antonietta. Ekteparet utvikla hagane på øya. James Joyce vitja øya etter at Fleming var død og budde i huset som hadde vore hans. 


Fil:Villabrissagoinsel.jpg |Villa
Fil:Palmenwaldbrissagoinsel.jpg|Botanisk hage
Fil:Grandeisolabrissago.jpg|Grande Isola


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isole di Brissago|Isole di Brissago]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.isolebrissago.ch
* http://www.lago-maggiore-urlaub.de/brissago_bilder.htm
Trientbreen

**Trientbreen** (fransk *Glacier du Trient*) er ein 4,3&nbsp;km lang isbre (2007) i Mont Blanc-massivet i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 6,4&nbsp;km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trient Glacier|Trient Glacier]]» frå ,  den 6. november 2011.*
St. Petersinsel

**St. Petersinsel** eller **Île de St-Pierre** er ei halvøy i Bielsjøen i kantonen Bern i Sveits. Ho vart danna under den siste istida då Rhônebreen nådd e så langt som til Jurafjella.

På 1800-talet førte ingeniørarbeid i samband med vassforsyninga til Jura-området til at vassnivået i dei tre innsjøane i Seeland fall nok til at den tidlegare øya vart ei halvøy.

Munkar frå Cluniac-ordenen var dei første innbyggjarane på øya og bygde eit kloster her i 1127.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St. Petersinsel|St. Petersinsel]]» frå ,  den 6. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Ufenau

**Ufenau** er ei øy i Zürichsjøen i Sveits mellom Freienbach (0,9&nbsp;km unna) og Rapperswil (2,5&nbsp;km unna).

## Geografi

Ufenau ligg i Höfe i kantonen Schwyz. Øya har eit areal på 112&nbsp;645 m² med ei lengd 470 m frå aust til vest og 220 m frå nord til sør. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side (tysk)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ufenau|Ufenau]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Werd i Bodensjøen

**Werd** er ei den største øya i den vesle øygruppa Werdøyane vest i Bodensjøen like før Hochrhein forlet innsjøen. Han ligg i det sveitsiske området mellom Stein am Rhein og Eschenz.

## Historie
Werd var alt busett 5000 f.Kr. med styltehus. Ein har funne steinreiskapar frå mellomsteinalderen brukte av jeger-samlarar på øya. Mellom 1931 og 1935 vart det gjort utgravingar på øya under leiinga til Karl Keller-Tarnuzzer.

Vinteren 2005/2006 var tørr og vassnivået i Bodensjøen fall særs lågt. Dette avdekte store område ved breidda og nokre førhistoriske gjenstandar.

Sankt Othmar, den første abbeden i St. Gall-klosteret, vart send i eksil til Werd i 759. Han døydde på Werd den 16. november dette året. St. Othmar-kapellet på øya vart reist til minne om han på 1400-talet.

Øya er i dag eigd av benediktinske Einsiedeln-klosteret. Det vert i dag leigd ut til fransiskanarordenen.

## Øygruppe
Werd er den største øya i ei lita øygruppe. Ho har eit areal på 1,59 hektar og ligg i kommunen Eschenz. Ho er knytt til fastlandet via ei 125 meter lang trebru.

Dei to mindre øyane i gruppa ligg i kommunen Stein am Rhein i Kantonen Schaffhausen. Dei er ikkje busett og er ein del av eit natur- og fuglereservat.

## Galleri

Fil:Werdinsel Brücke.JPG|Brua over til fastlandet
Fil:Werdinsel Kapelle.JPG|Klosteret
Fil:Werdinsel Spirale.JPG|Spiralar i Rhinen før øya


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Werd (Lake Constance)|Werd (Lake Constance)]]» frå ,  den 6. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Heinz Finke: *Inselspaziergänge. Werd, Liebesinsel, Reichenau, Mainau, Dominikanerinsel, Lindau.*, 1991, ISBN 387685122X
* Karl Keller-Tarnuzzer: *Die Inselleute vom Bodensee*, 1935

## Bakgrunnsstoff
* Fransiskanarmunkar på øya Werd 
* Bilete: Werd sett frå lufta
Zinalbreen

**Zinalbreen** (fransk *Glacier de Zinal*) er ein 7 km lang isbre (2005) i Wallis-Alpane i kantonen Valais i Sveits. I 1973 hadde han eit areal på 15,4 km². Breen er kjelda til elva Navissence, som går gjennom ei grotte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zinal Glacier|Zinal Glacier]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Lützelau

**Lützelau** (gammalhøgtysk for «lita øy») er ei øy i Zürichsjøen i Sveits mellom Rapperswil (1,6&nbsp;km unna) og Freienbach (3,0&nbsp;km unna).

## Geografi
Lützelau ligg i Höfe i kantonen Schwyz. Sidan 1200-/1300-talet har høyrt til Rapperswil. Øya er 430 meter lang frå aust til vest og 150 meter frå nord til sør. 

## Historie
Øya var først nemnd i 741 då det låg eit nonnekloster her, som vart bygd av alemannisk adelskvinna Beata, dotter til Rachinbert og kona til Landolt. I år 744 vart klosteret seld til Einsiedeln kloster. Seint i mellomalderen selde Einsiedeln til hertugane av Rapperswil. Frå 1500-talet låg sjukehuset *[[Heiliggeistspital]]*, som frå 1810 var eit karantenesjukehus. Restane av det tidlegare klosteret frå 700-talet vart grunnlagd i 1964. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lützelau|Lützelau]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
Ägelsee i Zeiningen

**Ägelsee** (eller **Egelsee**) er ein liten innsjø i kommunen Zeiningen, kantonen Aargau i Sveits. 7500 m² av innsjøen er nauturreservat. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ägelsee (Zeiningen)|Ägelsee (Zeiningen)]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Ägerisee

**Ägerisee** er ein innsjø i kantonen Zug i Sveits. Dei to kommunane langs breidda er Oberägeri og Unterägeri. Hovudtilsiget er *Hüribach*, medan Lorze er utsiget. Sidan 1992 har innsjøen vorte nytta som vassreservoar. 

Slaget ved Morgarten fann stad i 1315 ved breidda av Ägerisee. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ägerisee|Ägerisee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Vassnivå i Unterägeri
Albignasjøen

**Albignasjøen** (tysk *Albignasee*, italiensk *Lago da l'Albigna*, retoromansk *Lägh da l'Albigna*) er ein reservoar i kanton i Graubünden i Sveits. Han ligg i kommunen Vicosoprano ei ei høgd på 2163 meter over havet sørvest i Bregagliadalen, nordaust Pizzo Cacciabella. Innsjøen har eit overflateareal 1,13 km². Utsiget er Albignaelva, ei sideelv til Meraelva, frå venstre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Albigna lake|Albigna lake]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Alplersee

**Alplersee** er ein innsjø i fjellsida til Rophaien nær Riemenstalden og Sisikon i Uri i Sveits.

Det er ein annan innsjø i kantonen Uri med same namn nær Unterschächen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alplersee|Alplersee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Alplersee (Riemenstalden)
Amperveilsee

**Amperveilsee** er ein innsjø oppfor Vals i kantonen Grisons i Sveits. 

Ein populær fjelltur starta ved Zervreila, passerer dei tre fjerntliggande innsjøane Guraletschsee, Amperveilsee og Selvasee og går ned mot Selva Alp til Vals. Vals er kjend for spa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amperveilsee|Amperveilsee]]» frå ,  den 6. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Amsoldingersee

**Amsoldingersee** er ein liten innsjø nær byen Amsoldingen, i øvre Gürbetal. Han ligg nær byen Thun i Sveits. Innsjøen har eit flateareal på 38 hektar, ei lengd på 1,1&nbsp;km og ei breidd på 500 m. Den største djupna er 14 meter. Han får vatn frå Rotmoos-Bach frå den mindre Uebeschisee.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amsoldingersee|Amsoldingersee]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Bachalpsee

**Bachalpsee** eller **Bachsee** er ein innsjø med eit areal på 8,06 hektar nær fjelltoppen First, som ein kan nå med ei kabelvogn oppfor Grindelwald i Bern Oberland i Sveits. Innsjøen ligg 2265 meter over havet og er delt av ein naturleg dam. Den minste delen av innsjøen ligg 6 meter lågare. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bachalpsee|Bachalpsee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Baldeggsjøen

**Baldeggsjøen** (tysk *Baldeggersee*) er ein innsjø i kantonen Luzern i Sveits. Innsjøen er om lag 5,2 km² og den største djupna er 66 m.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Baldegg|Lake Baldegg]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Bannalpsee

**Bannalpsee** er ein innsjø i Nidwalden i Sveits. Han har eit overflateareal 16 hektar. Det vart valt å bygge eit reservoar i 1934 og det stod ferdig i 1937. Reservoaret er styrt av Elektrizitätswerk Nidwalden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bannalpsee|Bannalpsee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Swissdams: Bannalp 
*Fabienne Künzli: {{PDF|Fischökologische Untersuchung in vier schwallbeeinflussten Schweizer Fliessgewässern|1.83&nbsp;MiB
Baslerweiher

**Baslerweiher** er eit kunstig vatn i Seewen i kantonen Solothurn i Sveits. Demninga vart bygd i 1870 som vassforsyning til Basel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baslerweiher|Baslerweiher]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
*Baslerweiher Seewen Tourism information
Bellacher Weiher

**Bellacher Weiher** (òg kalla *Bellacherweiher*, *Bellacher-Weiher* eller *Weier*) er ein liten innsjø i Bellach i kantonen Solothurn i Sveits. Han har eit overflateareal på 3,3 hektar. Innsjøen vart danna i 1548. Innsjøen og omliggande område er eit naturreservat. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bellacher Weiher|Bellacher Weiher]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.bellacherweiher.ch (tysk)
Bettenauer Weiher

**Bettenauer Weiher** (eller Bettenauerweier) er ein innsjø mellom Jonschwil og Oberuzwil i Kantonen St. Gallen i Sveits. Innsjøen vart danna på 1400-talet då det vart bygd ei demning. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bettenauer Weiher|Bettenauer Weiher]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Arnensee

**Arnensee** (fransk *Lac d'Arnon*) er ein innsjø i Kantonen Bern i Sveits. Innsjøen ligg i kommunen Gsteig er eit reservoar styrt av Romande Energie. Demninga vart bygd i 1942. Han har eit volum på 10,5 millionar kubikkmeter og eit overflateareal 0,456&nbsp;km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arnensee|Arnensee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*www.arnensee.ch
Arnisee

**Arnisee** er ein innsjø i Uri i Sveits. reservoar har tilkomst med ein hengebane frå Amsteg og Intschi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arnisee|Arnisee]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Lago Bianco

**Lago Bianco** er ein innsjø ved Berninapasset i Grisons i Sveits. Han har eit flatevidd på 1,50 km². Det noverande reservoaret vart danna då det vart bygd to demningar, Scala og Arlas, på staden der to naturlege innsjøar (*Lago Bianco* og *Lago della Scala*) låg.

## Galleri

Lago Bianco from Diavolezza.jpg|Lago Bianco frå kabelvogna Diavolezza
Lago bianco.jpg
Lago Bianco 2011.jpg|Lago Bianco i 2011.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lago Bianco|Lago Bianco]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Bichelsee

**Bichelsee** er ein innsjø i kantonen Thurgau i Sveits. Landsbyen Bichelsee i kommunen Bichelsee-Balterswil er kalla opp etter sjøen.  Han har ei flatevidd på 0,092 km², og 5/6 ligg i kantonen Thurgau, medan resten ligg i kantonen Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bichelsee (lake)|Bichelsee (lake)]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Blausee

**Blausee** er ein liten innsjø i Kanderdalen oppfor Kandergrund ved 887 meter over havet, nær elva Kander. Innsjøen høyrer til Bernese Oberland og har ei flatevidd på 0,64 ha. Ein kan nå innsjøen med buss frå togstasjonane i Frutigen eller Kandersteg og han er ein populær turistdestinasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blausee|Blausee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Blausee.ch turistinformasjon (tysk)
Lai Blos

**Lai Blos** eller **Lais Blos** er to små innsjøar i Alp Flix, 1960 moh, i Grisons i Sveits. Dei ligg nær Lai Neir. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lai Blos|Lai Blos]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Hans Aarnes

**Hans Daniel Aarnes** () var skribent, redaktør og forlagsmann. Han var fødd i Vestrefjord i Haram kommune på Sunnmøre. 

I ungdomen var Aarnes fiskar og sjømann nokre år. Som journalist og redaktør var han inn om fleire aviser og blad ulike stader i Noreg:
*Ålesund (*Aarvak* 1905-1911)
*Skien (*Norig* 1911-1913) 
*Odda (*Hardanger* 1913-1916)
*Bergen (*[[Gula Tidend]]* 1916-1920 og *[[Bondebladet]]* 1921-1923)
*Kristiansan (*[[Agder Tidend]]* 1923-1932)
*Oslo (*[[Nynorsk Vekeblad]]* -1942)

Aarnes var oppteken av å lære andre journalistikk. Etter eit studieopphald i USA starta han, som den første journalistopplæringa i Noreg,  Bladmannskulen i 1919. Han skreiv og fleire småbøker til bruk for journalistar. 

I 1940 starta Hans Aarnes Fonna Forlag. Han var sentral då dette forlaget starta å gi ut *[[Norsk Allkunnebok]]*, som kom i ti bind frå 1948-1966. Han var og drivkrafta bak dei nynorske teikneseriane *[[Vangsgutane]]* og *[[Ingeniør Knut Berg på eventyr]]*. I 1940 gav han ut *[[Den norske grunnlova|Grunnlov]] for kongeriket Noreg*, hans eiga omsetjing av Grunnlova til nynorsk.
Aarnes skreiv og gav ut skodespel og diktsamlingar, utan at han har vorte kjend for det.

## Kjelder
*Hans Aarnes. (2011-11-06) I Store norske leksikon.
Bommer Weiher

**Bommer Weiher** er ein innsjø nær Alterswilen i kommunen Kemmental i kantonen Thurgau i Sveits. Han har ei flatevidd på 0,15 km².
Bredtvet

**Bredtvet** (også Bredtveit og Bredtvedt) er eit område i bydel Bjerke i Groruddalen nordaust i Oslo. Staden er ein åsrygg som ligg mellom Veitvet i vest og Kalbakken i aust. Riksveg 4, Trondheimsveien danner grensa mot Rødtvet og Lillomarka i nord og over Østre Aker vei ligg bydel Alna i sør.

Bredtvet var tidlegare ein storgard, og best kjend som heimen til lekpredikanten Hans Nielsen Hauge tidleg på 1800-talet. På garden blei Bredtvet kyrkje bygd i 1977. Det er reist ein obelisk med minneplate over Hauge i kyrkjehagen.

Bredtveit kvinnefengsel ligg like nord for kyrkja. Bygget til den nedlagde Bredtvet vidaregåande skule ligg på sørsida av henne, medan Bredtvet kompetansenseter og Torshov kompetansesenter ligg mot søraust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bredtvet|Bredtvet]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Nora Foss Al-Jabri

**Nora Foss al-Jabri** () er ein norsk songar. Ho har norsk mor og irakisk far. 

Ho kom på tredjeplass i Norske Talenter 2008. 18. mari 2009 song ho «Over the Rainbow» på The Oprah Winfrey Show. I 2012 vann ho den fyrste delfinalen i Melodi Grand Prix med songen «Somewhere Beautiful» og gjekk vidare til finalen der ho enda på ein andreplass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nora Foss al-Jabri|Nora Foss al-Jabri]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Jakobinargauk

**Jakobinargauk** (*Clamator jacobinus*) er medlem av ordenen gaukefuglar med leveområde i Afrika og Asia. Han er delvis trekkfugl, og i India har han vore sett på som ein bodbringar for monsunregnet på grunn av tidspunktet for tilkoma. 

## Skildring
*Illustrasjon ved [[:commons:User:Shyamal|Wikimedia-brukar Shyamal]]* etter ukjent kjelde]]
Dette er ein mellomstor, ca. 33 cm, slank svart og kvit gauk med ein særeigen fjørtopp. Den kvite flekken på den svarte vengen og mønstret gjer han kjenneleg sjølv i flukt. I Afrika finst det to fargeformer, ei med kvit underside og ei med svart underside. Dei er svært vokale gjennom hekkesesongen. Ropa er ein serie av ringetonar 'sklir-sklir-ir, skliur, skliur', ropa frå fuglar av nominatforma er litt raskare og litt mildare enn frå dei andre underartane. Desse gaukane lever av insekt, inkludert hårete sommarfugllarver som dei plukkar opp frå nær eller på bakken. Nokre gonger et dei frukt.

Arten er ein reirparasitt og i India er verten i hovudsak timalartar i slekta *[[Turdoides]]*. Fargene på egga svarer til dei hos verten, typisk turkisblå. 

Jakobinargauken er mykje omtalt i den gamle indiske poesien som *chātak*. Ifølgje indisk mytologi har han eit nebb øvst på hovudet som ventar på regn for å sløkke tørsten.

## Utbreiing og habitat
Jakobinargauken er grovt rekna distribuert i Afrika sør for Sahara og India sør for Himalaya. Han finst òg på Sri Lanka og i delar av Myanmar. Innanfor Afrika, gjer i det minste nokre av fuglane vandringar, jamvel om arten er standfugl i det tropiske Afrika. Den austafrikanske populasjonen er trekkfuglar med trekkrute over det sørlege Arabia til India i april. Habitata er hovudsakleg i krevjande, tørr krattskog eller opent skogsterreng, men dei unngår område med tett skog eller ekstremt tørt miljø.

## Taksonomi
Tre underartar er anerkjente for jakobinargauk: *C. j. pica*, *C. j. serratus* og *C. j. jacobinus*. Utbreiing og trekk blant desse underartane er ikkje klårt dokumentert: dei to førstnemnte underartane, eller alle underartar er til stades i Afrika, *jacobinus* lever i sørlege India, og *serratus* er ein flyttfugl som hekkar i nordlege India om sommaren. 

## Kjelder

* *Første versjon av artikkelen byggjer på «[[:en:Jacobin Cuckoo|Jacobin Cuckoo]]» frå , den 6. november 2011*
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av jakobinargaukar hos Internet Bird Collection
Etangs de Bonfol

**Etangs de Bonfol** er ei rekkje vatn ved Bonfol i Kantonen Jura i Sveits. Dei største vatna er, étang du Milieu og Neuf-Etang. Dei er skilde med ei demning. 

Sidan 1962 har étangs de Bonfol vore eit naturreservat. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Etangs de Bonfol|Etangs de Bonfol]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Lac Brenet

**Lac Brenet** er ein innsjø i Vallée de Joux, kantonen Vaud, Sveits. Han ligg nord for Lac de Joux, berre 200 meter unna. Innsjøen ligg 1002 meter over havet og to meter lågare enn Lac de Joux. 

Innsjøen brukte å ha utsig via undergrunnen og vatnet dukka opp som kjelda til elva Orbe. I dag er innsjøen nytta som reservoar for eit vasskraftverk i Vallorbe.

Han må ikkje forvekslast med Lac des Brenets.
Lac de Bret

**Lac de Bret** er ein innsjø i kommunen Puidoux, i kantonen Vaud i Sveits. Han ligg nord for Genfersjøen. Den naturlege innsjøen er nytta som dirkkevatn for byen Lausanne. Den første dammen vart bygd i 1875 for å gje vatn til Lausanne-Ouchy-banen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lac de Bret|Lac de Bret]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Burgäschisee

**Burgäschisee** er ein innsjø nær Aeschi i Sveits, på grensa mellom kantonane Bern og Solothurn. Innsjøen har ei flatevidd på 21 hektar og den største djupna er 36 meter. 

I 1941 og 1943 vart vassnivået senka med to meter. Den noverande høgda er 465 meter over havet. 

## Bakgrunnsstoff
*Burgäschisee  (tysk)
Burgseeli

**Burgseeli** er ein innsjø i kantonen Bern i Sveits. Han har ei flatevidd på 5,25 hektar. Han ligg mellom Ringgenberg og Goldswil nord for Brienzsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burgseeli|Burgseeli]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Lago di Cama

**Lago di Cama** er ein innsjø i Camadalen, ein sidedal til Val Mesolcina i Grisons i Sveits. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lago di Cama|Lago di Cama]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Canovasee

**Canovasee** (retoromansk *Lag* eller *Leg da Canova*) er ein innsjø i Paspels i Grisons i Sveits. 

I 2004 vart filmen *First Love, Last Rites* av Susanne Kaelin frå 2006 filma ved innsjøen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Canovasee|Canovasee]]» frå ,  den 6. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
OGAE Second Chance Contest 1995

**OGAE Second Chance Contest 1995** (**OGAE SCC 1995**) vart den niande gongen OGAE Second Chance Contest vart arrangert. Tevlinga vart halden i Örebro i Sverige. Sverige vann tevlinga med songen «Det vackraste», sungen av Cecilia Vennersten.

For å kunne delta i OGAE Second Chance Contest 1995 måtte ein ha delteke i ein av dei nasjonale finalane i Eurovision Song Contest 1995, men hadde ein vunne ein nasjonal finale fekk ein ikkje delta.
 
## Bidraga
* Sverige vann tevlinga for sjette gong.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:OGAE Second Chance Contest 1995|OGAE Second Chance Contest 1995]]» frå ,  den 6. november 2011.*
Disco in Dream Tour

***Disco in Dream Tour*** var den første konsertturneen til den australske songaren Kylie Minogue. Han fann stad i samband med dei to første studioalbuma hennar,  *[[Kylie av Kylie Minogue|Kylie]]* (1988) og *[[Enjoy Yourself]]* (1989). Turneen byrja i Asia og fortsette til Europa, der han fekk tittelen **The Hitman Roadshow** og var sponsa av Coca-Cola.

## Speleliste
#«The Loco-Motion»
#«Got to Be Certain»
#«Tears on My Pillow»
#«Je Ne Sais Pas Pourquoi»
#«Made in Heaven»
#«Hand on Your Heart»
#«Wouldn't Change a Thing»
#«I Should Be So Lucky»

## Turnedatoar
;Disco in Dream

;The Hitman Roadshow

## VHS-utgjeving

Turneen vart utgjeven på VHS i april 1990 og inneheld ulike scener frå alle konsertar med ein dokumentar inn mellom spor. Videoen med tittelen *Kylie On the Go - Live in Japan* vart òg utgjeven i Japan på ein laserdisc.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad for Kylie Minogue
*''Disco in Dream / The Hitman Roadshow''