open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sjtip

**Sjtip** (makedonsk Штип) er ein by og ein  kommune i regionen Aust i Nord-Makedonia, den største byen i den austlege delen av Nord-Makedonia.

Kommunen har eit areal på 583,24&nbsp;km² og hadde 44&nbsp;866 innbyggjarar ved folketeljinga i 2021.

I 2021 hadde kommunen 44&nbsp;866 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 42&nbsp;000 innbyggjarar. Om lag 90 % av innbyggjarane er makedonarar.

Sjtip ligg der dalane Lakavitsa, Ovtsje Pole og Kotsjani møter kvarandre. Byen har eksistert i minst 2000 år. Dei to elvane Bregalnitsa og Otinja renn gjennom sentrum av byen. Åsen Issar med ei festning frå tidleg mellomalder på toppen ligg ruvar over byen, som ofte vert kalla «Byen under Issar».

Dei omliggande områda har lide på grunn av avskoging og dette har ført til lokale klimatiske endringar. Temperaturane om sommaren har vorte høgare (40&nbsp;°C er ikkje uvanleg) og vintrane har vorte kaldare.

Sjtip er eit kulturelt og økonomisk senter i austlege delar av Nord-Makedonia og er den største tekstilprodusenten i landet. I tillegg har han eit universitet, Gotse Deltsjev universitet i Sjtip.

## Busetnader i kommunen
Dei største busetnadene i kommunen var:

## Bakgrunnsstoff
* Den offisielle nettstaden til kommunen 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Štip|Štip]]» frå , den 2. februar 2008.* 

## Referansar
Struga

**Struga** (makedonsk Струга; albansk *Strugë*) er ein by og ein kommune i regionen Sørvest i Nord-Makedonia. Kommunen fekk sitt noverande omfang i 2004, då dei tidlegare kommunane Delogozjdi, Labunisjta, Lukovo og Velesjta vart innlemma i kommunen.

Kommunen har eit areal på 483&nbsp;km². I 2021 hadde kommunen 50&nbsp;980 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 15&nbsp;009 innbyggjarar.

Struga ligg ved Ohridsjøen. Elva Svarte Drin renn ut frå Ohridsjøen ved Struga og deler byen i to.

Turisme er ei viktig næring i byen, men Struga er noko rolegare enn den større byen Ohrid som ligg lenger aust på kysten av Ohridsjøen.

## Busetnader i kommunen
Dei største busetnadene i kommunen var:

## Bakgrunnsstoff
* Attraksjonar i Struga
* Struga på makedonija.name
* Turistportal for Struga 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Struga|Struga]]» frå , den 2. februar 2008.* 

## Referansar
Kotsjani

**Kotsjani** (makedonsk Кочани) er ein by og ein kommune i regionen Aust i Nord-Makedonia, den største byen i den austlege delen av Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei to tidlegare kommunane Kotsjani og Orizari.

Kommunen har eit areal på 375,44&nbsp;km². I 2021 hadde kommunen 31&nbsp;602 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 24&nbsp;632 innbyggjarar.

Kotsjani er eit senter for risproduksjon i landet og er kjend for dei geotermiske kjeldene rundt byen. Han ligg 120&nbsp;km frå Skopje, aust i landet. Nord for byen ligg fjellet Osogovo, og i sør ligg Platsjkovitsa.

## Busetnader i kommunen
Dei største busetnadene i kommunen var:

## Bakgrunnsstoff
* Kotsjani på discoverkocani.com 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kočani|Kočani]]» frå ,  den 2. februar 2008.*  


## Referansar
Comino

**Comino** (maltesisk *Kemmuna*) er ei øy i Dei maltesiske øyane i Malta mellom øya Malta og Gozo i Middelhavet. Ho har eit areal på 3,5&nbsp;km². Ho er kalla opp etter urta karve (*kummin*) som ein gong blømde på øya. Comino er kjend som ein roleg og isolert stad. Det bur berre åtte personar på øya. I dag er Comino eit sjøfuglreservat og naturreservat. Administrativt høyrer øya til kommunen Għajnsielem på Gozo.

Comino er ein populær opptaksstad for filmmakarar og er mellom anna med i filmane *[[filmen Troja|Troja]]*, *[[Filmen Greven av Monte Cristo frå 2002|Greven av Monte Cristo]]* og *[[Filmen Swept Away|Swept Away]]*. 

## Historie
Comino har vore busett av bønder sidan romartida, men har i lange tider vore tynt folkesett eller heilt forlate. 
   
Den ulendte kystlinja er dekt av kalksteinsklipper med mange djupe grotter som var populære hos sjørøvarar og folk på plyndringstokt i mellomalderen. Grottene var ofte utgangspunkt for plyndringstokt mot båtar som reiste mellom Gozo og Malta. I seinare år nytta Maltesarordenen øya som jaktmark og rekreasjon. Riddarane verna godt om det lokale dyrelivet, som bestod av villsvin og hare, og folk som vart teke i å jakte på dyra kunne få straff som galeislave i tre år.

På 1500- og 1600-talet vart villfarande riddarar sett i fengsel eller eksil på Comino. Riddar som var dømd for mindre lovbrot vart stundom sett til å bemanne St. Maria-tårnet. 

## St. Maria-tårnet

I 1416 bad maltesarane kongen deira Alfonso V av Aragon om å byggje eit tårn på Comino for å halde utkikk etter potensielle invasjonar eller plyndringstokt. To år seinare vart det lagt ei avgift på importert vin for å reise midlar til dette prosjektet. Pengane gjekk derimot i kassen til kongen og det skulle ta to hundre år før tårnet vart reist.

Til slutt, i 1618 vart St. Maria-tårnet (maltesisk *it-Torri ta' Santa Marija*) reist av Maltesarordenen etter ordre frå stormeister Wignacourt. Det vart teikna av den maltesiske arkitetekten Vittorio Cassar. Tårnet ligg på sørkysten av øya og var ein del av ei rekkje tårn for å forsvare Dei maltesiske øyane. Tårnet ligg 80 meter over havet og er sjølv 12 meter høgt med om lag 6 meter tjukke murar. Tårnet står opp ein 8 meter høg sokkel. I krisetider var det opp til 60 soldatar stasjonert her. I dag er tårnet militær eigedom på Malta og vert nytta som utkikkspunkt mot smuglarar og ulovleg jakt på trekkfuglar i området. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Comino|Comino]]» frå , den 2. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
The Flaming Lips

**The Flaming Lips** er eit alternativt rockeband frå USA. Bandet blei starta i Oklahoma City i 1983 og har gitt ut elleve album. I 1995 fekk dei sin til no einaste slager, med songen «She Don't Use Jelly», medan albuma *[[The Soft Bulletin]]* frå 1999 og *[[Yoshimi Battles the Pink Robots]]* frå 2002 har gitt bandet mykje bra kritikk og gode salstal.

I 1997 gav dei ut albumet *[[Zaireeka]]*, som hadde fire cd-ar. Meininga var at ein skulle spele dei fire cd-ane på fire separate cd-spelarar samtidig.

I 2005 gjorde dei eit cover av songen «Bohemian Rhapsody» av Queen til albumet *[[Killer Queen: A Tribute to Queen]]*.

## Medlemar
* Wayne Coyne, vokal og gitar
* Michael Ivins, bass
* Steven Drozd, trommer

### Tidlegare medlemar
* Mark Coyne, vokal
* Richard English, trommer
* Nathan Roberts, trommer
* Jonathan Donahue
* Ronald Jones

## Diskografi
### Album
* *[[Hear It Is]]* (1986)
* *[[Oh My Gawd!!!]]* (1987)
* *[[Telepathic Surgery]]* (1989)
* *[[In a Priest Driven Ambulance]]* (1990)
* *[[Hit to Death in the Future Head]]* (1992)
* *[[Transmissions from the Satellite Heart]]* (1993) 
* *[[Clouds Taste Metallic]]* (1995)
* *[[Zaireeka]]* (1997)
* *[[The Soft Bulletin]]* (1999) 
* *[[Yoshimi Battles the Pink Robots]]* (2002) 
* *[[At War with the Mystics]]* (2006)
* *[[Embryonic]]* (2009)
* *[[The Terror]]* (2013)
* *[[Oczy Mlody]]* (2017)
* *[[King's Mouth]]* (2019)

### EP-ar og singlar
* «The Flaming Lips» (1984)
* «Drug Machine» (1988) 
* «Unconsciously Screamin'» (1991)
* «Yeah, I Know It's a Drag... But Wastin Pigs Is Still Radical» (1991) 
* «She Don't Use Jelly» (1993) 
* «Due to high expectations... The Flaming Lips are Providing Needles For Your Balloons..» (1994)
* «Turn It On» (1995)
* «Bad Days» (1995)
* «This Here Giraffe» (1996) 
* «Brainville» (1996)
* «Race For the Prize» (1999) 
* «Waitin' for a Superman» (1999) 
* «Do You Realize??» (2002) 
* «Yoshimi Battles the Pink Robots part 1» (2003) 
* «Fight Test» (2003) 
* «Ego Tripping at the Gates of Hell EP» (2003)
* «The Golden Path» (med Chemical Brothers) (2003) 
* «Mr. Ambulance Driver» (2005)
* «The W.A.N.D.» (2006)

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:The Flaming Lips|The Flaming Lips]]» frå , den 3. februar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Maltesarordenen

**Maltesarordenen** (Den suverene militære hospitallerordenen av Sankt Johannes av Jerusalem av Rhodos og av Malta, *Sovrano Militare Ordine Ospedaliero di San Giovanni di Gerusalemme di Rodi e di Malta*) er ein geistleg riddarorden som i dag fungerer som ein veldedig organisasjon. Ordenen hevdar suverenitet og har permanent observatørstatus i SN.

## Historie

:*Sjå òg [[Johannittarordenen]]*.

Ordenen oppstod i Jerusalem under namnet Johannittarordenen som ein av dei tre store riddarordenane under krosstoga; dei to andre var Tempelriddarordenen og Den tyske riddarorden. Etter at riddarordenane vart pressa ut av Palestina slo ordenen seg ned på Rhodos i 1309 og virka der til dei vart drive ut av den osmanske sultanen Suleiman sin hær i 1522. Etter Rhodos flakka ordenen rundt om i Europa før han fekk etablere seg på Malta i 1530 etter ordre frå paven og spanskekongen. Som leige for øya skulle ordenen gje kongen ein maltesarfalk kvart år på allehelgensdag. Ordenen regjerte på Malta fram til han vart kasta ut av Napoleon Bonaparte i 1798.

Maltesarordenen har i dag hovudkvarter med ekstraterritoriell status i Roma.

## Styre
Ordenen sitt overhovud er Stormeisteren, som vert vald på livstid. Stormeisteren vert assistert av Det suverene rådet, som vert vald av Generalkapittelet, ordenen si lovgjevande forsamling. Generalkapittelet har møte kvart femte år; på kvart møte vert alle medlemmene av Det suverene rådet vald. Rådet består av seks medlemmer og fire embetsmenn: Storkommandøren, Storkansellisten, Storhospitalleren og Forvaltaren av hovudkassen. Storkommandøren er ordenen sin øvste religiøse embetsmann og fungerer som interimsfullmektig når Stormeisteren sitt embete er ledig. Storkansellisten har ansvar for administrasjonen av ordenen. Storhospitalleren koordinerer ordenen si humanitære og veldedige verksemd. Forvaltaren av hovudkassen er ordenen sin finanssjef.

Ordenen sine finansar vert granska av Revisornemnda, som består av ein president og fire rådsmedlemmer, alle vald av Generalkapittelet. Ordenen si dømmande fullmakt vert utøvd av domstolar med dommarar utnemnd av Stormeisteren og Det suverene rådet.

## Medlemmer

Ordenen tar i utgangspunktet berre opp adelege medlemmer, men har i nyare tid gjort visse unntak frå dette. Han har hatt nokre få norske medlemmer, m.a. den romerske greven Christopher de Paus. Eit moderne norsk medlem er Janne Haaland Matlary, som vart utnemnd til *Dame* av ordenen. Andre europeiske medlemmer inkluderer keisar Otto I av Austerrike, Otto von Habsburg, Franz von Papen, Luigi Parrilli og Reinhard Gehlen, amerikanske medlemmer inkluderer Gerald Ford og Frank Sinatra.

## Internasjonal organisasjon
Malteaerordenen er til stades i 54 land. Ordenen er organisert i seks storprioriar, fire underprioriar og 45 nasjonalforbund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maltesarordenen|Maltesarordenen]]» frå , og «[[:en:Knights Hospitaller|Knights Hospitaller]]» frå  den 3. februar 2008.*  
 


## Bakgrunnsstoff
*Offisielt nettstad
*The Knights of Malta  - Artikkel frå KM Magazine
*Palazzo Malta
TSV Schwieberdingen

**TSV Schwieberdingen** er ein tysk fotballklubb frå Schwieberdingen, i den sørtyske delstaten Baden-Württemberg. Laget spelar heimekampane sine på Felsenberg-Arena. Fotball er den største idretten innan klubben, men klubben har i tillegg aktivitet innan handball, judo, friidrett, svømming, bordtennis og turn.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
VfB Stuttgart

**VfB Stuttgart** er ein tysk fotballklubb frå Stuttgart, hovudstaden i den sørtyske delstaten Baden-Württemberg. Laget spelar heimekampane sine på Mercedes-Benz Arena, eit stadion som vart opna i 1933 og som har plass til 60&nbsp;449 tilskodarar. Klubben spelar i kvite drakter, med ein brei, raud tversgåande stolpe over brystet.

VfB Stuttgart hadde vel 45&nbsp;000 medlemmer i 2011. 

## Merittar
* Tysk seriemeister (5): 1950, 1952, 1984, 1992, 2007
* Tysk Vizemeister (4): 1935, 1953, 1979, 2003
* Vinnar av DFB-Pokal (3): 1954, 1956, 1997
* DFB-Pokal-finalist (2): 1986, 2007
* Tysk supercup-vinnar (1): 1992

## Spelarstall
(2020/21-sesongen)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Cominotto

**Cominotto** (maltesisk *Kemmunett*), stundom kalla *Cominetto*, er ei øy i Dei maltesiske øyane i Malta. Ho ligg om lag 100 meter frå den større øya Comino. Øya er ikkje busett og har eit areal på 0,25 km². 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cominotto|Cominotto]]» frå ,  den 3. februar 2008.*
Arild Feldborg

**Arild Feldborg** () var ein norsk revyforfattar og kringkastingsmann.  

Feldborg var fødd i Wien. Han var utdanna cand. oecon. i 1934 og virka som forfattar mellom anna ved Chat Noir frå tidleg på 1930-talet, ofte i samarbeid med Bias Bernhoft. 

Feldborg var motstandsmann under den andre verdskrigen, og stasjonert i Stockholm.  Etter krigen vart han knytt til NRK frå 1947; som redaksjonssjef frå 1955 til 1982, og vart ein sentral medarbeidar innan NRK si underhaldningsavdeling, Radioteatret (redaksjonssekretær 1973-82) og revyteater. Han har også skrive fleire høyrespel og bridgebøker. 

Arild Feldborg døydde i Bærum.

## Manuskript til [[Radioteatret]]
**Oppfordring til Mord* (1955).  Med fleire forfattarar.
**Fredløs blant de døde* (1956).  Med Torolf Elster, Odd Eidem, André Bjerke og Waldemar Brøgger.  Kriminalstafett #4.
**Inspekt&oslash;r Snusens memoarer* med Arve Opsahl (1960, 62)
**Døren*, radioserie med Einar Sissener.
**Hallo Perle* (1961).  
**[[Knut Gribb]] 100 &aring;r* (1964).  
**Parkinson I* og *II* (1961), samt *III* (1963). 
**Mowglis s&oslash;nn vender tilbake* (1963).  
**Man&oslash;ver mord* (1967).  Med Gunnar Hagen Hartvedt
**Malkersaken* (1968).
**[[Barkbiller]]* (1982)
**[[Justismord]]*
**Mord i [[Stortinget]]*
**Spionen* (1985).  Med Michael Grundt Spang

## Manuskript
**Å* i revyen *Det hendte i går* (1938).  Songtekst.  Med Bias Bernhoft.
**Norge, våkn opp* framført av Lalla Carlsen (1934).  Antifascistisk songtekst.
**Eg heiter Kari Steensdotter* framført av Kari Diesen i *Korken Smeller* (Chat Noir, 1938).  Med Bias Bernhoft.
**Penere og penere* framført av Einar Rose (1936).  Songtekst om Mussolinis åtak på Etiopia.
**Bursda'n min* framført av Einar Rose (1939).  Songtekst mot det tyske regimet.
**Orfeus i undergrunnen* (1940).  Operette.
**[[Norge i rødt, hvitt og blått]]* (1942). Songtekst. Med Finn Bø.
*Kampen om tungtvannet (1946).  Hovudskribent blant fleire.
**Folkehjemmet*.  Radioserie med Rolf Just Nilsen og Ragnhild Michelsen, utgjeve som ei rekkje EP p&aring; 1960-talet
**Operasangeren* framført av Rolf Just Nilsen i *S&aring; lenge lykken varer* (Chat Noir, 1958).
*Televimsen (1963).  TV-serie.
**Radio Skagerak* (1965).  Radioserie og EP.
*Stanisław Lem, *Eksisterer De, herr Johns?* (1978).  Omsetjing.
**Mannfolk* (Oslo Nye Teater, 1978). Komedie.

## Bokutgjevingar
*Charles H. Goren, *Bridge i et n&oslash;tteskall* (Aschehoug, 1962).  Omsetjing.
**Inspekt&oslash;r Snusens memoarer* (Helge Erichsens forlag, 1961).  Nyutgåve i (1995).  
**Nye snuserier* (1962)
**Bridge med Arild Feldborg* (Aschehoug, 1965).  Nyutgåve som *Bridge fra begynnelsen* (1978).
**Malkersaken* (1969). Med Michael Grundt Spang
**Humor i Norge* (Den norske bokklubben, 1974).  
**Damms Kryssordløser* (Damm, 1982)
**Hjernejogg* (1989)

## Utmerkingar
*Leonardstatuetten 1980

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Arild Feldborg|Arild Feldborg]]» frå ,  den 3. februar 2008.*
Gozo

**Gozo** (maltesisk *Għawdex*) er ei øy i Dei maltesiske øyane i Middelhavet i landet Malta. Ho er den nest største øya i øygruppa etter sjølve øya Malta. Samanlikna med naboøya er Gozo meir landleg og kjend for dei vakre åsane. 

Eit populært kallenamn på Gozo er «Kalypsoøya», som kjem av staden Ogygia i det greske mytologiske diktet Odysseen. I segna vert øya styrt av nymfen Kalypso som heldt helten i diktet som ein kjærleiksslave i sju år. Ein meiner at Gozo er same stad som Ogygia.

Sjølve øya har i dag kring 31&nbsp;000 innbyggjarar (heile Malta har 402&nbsp;000) og innbyggjarane kallar seg *gozitanarar*. Ho har mange historiske stader som templa Ġgantija, som er den eldste frittståande bygningen og ein av dei eldste religiøse bygningane i verda.

## Historie
Gozo har vore busett sidan år 5000 f. Kr. då bønder frå Sicilia i nord kryssa havet til øya. . Desse folka var truleg ein del av den innfødde sicanistamma på Sicilia. Enkelte forskarar meiner at dei første kolonistane kom frå Agrigento-området sidan ein har funne same type keramikk på desse to stadane frå *[[Għar Dalam]]*-perioden. Dei nådde Gozo før Malta, sidan øya ligg nærare Sicilia, og ein meiner at dei budde i grotter i utkanten av dagens St. Lawrence.

Gozo var ein viktig stad for kulturell evolusjon og seint i steinalderen vart Ġgantija-templa bygd. Desse vert rekna som dei eldste frittståande strukturane i verda, i tillegg dei eit av dei eldste religiøse byggverka, sjølv eldre enn pyramidane i Egypt og Stonehenge.Det maltesiske namnet på templa tyder «som høyrer til gigantane» fordi ei segn på Gozo seier at templa vart bygd av gigantar. Ein annan viktig arkeologisk stad på Gozo er steinsirkelen Xagħra frå steinalderen. 

I juli 1551 invaderte og plyndra osmanarane og barbareskpiratane under Turgut Reis og Sinan Pasha Gozo og tok dei fleste innbyggjarane, om lag 5000, som slavar og førte dei til Tarhuna Wa Msalata i Libya. Gozo vart så busett igjen mellom 1565 og 1580 av folk frå sjølve Malta og overteke av Maltesarordenen.

Historia til Gozo er sterkt knytt til maltesisk historie, sidan Gozo har vore styrt av Malta i lange periodar, bortsett frå ein kort periode då dei fekk sjølvstyre av Napoleon etter han erobra Malta mellom 28. oktober 1798 og 5. september 1800.

## Demografi
I 2005 hadde øya 31&nbsp;053 innbyggjarar, der 6&nbsp;414 bur i hovudbyen Victoria, òg kalla Rabat. Summarisk fødselsrate var 7,93, langt lågare enn 9,59 for Malta. 

## Geografi

Gozo har eit areal på 67 km² og ligg om lag 6 km nordvest for det næraste punktet på øya Malta. Ho har ei oval form og er 14 km lang og 7,25 km brei. 

Ein av dei flottaste stadane på Gozo er Ramlabukta, med raudoransje sand og krystallklårt turkis vatn. Ei anna flott strand er San Blas like i nærleiken.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gozo|Gozo]]» frå , den 3. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Fredrik Wandrup

**Fredrik Wandrup** () er ein norsk journalist og forfattar. Han har arbeidd som journalist i *[[Dagbladet]]* sidan 1976, der han har arbeidd som mellom anna utanriksreporter og featureskribent. I tillegg har han meldt bøker, teikneseriar, film og musikk. I dag er han ansvarleg litteraturdekninga i avisa.
 
Som forfattar har Wandrup skrive fleire biografiar, mellom andre om Jens Bjørneboe, Olaf Bull og kronprins Haakon. Han er tilhengar av James Bond, og har også skrive ein «guide» til han og verda hans, *James Bond: mannen som erobret det tyvende århundret*. Hausten 2006 debuterte han som romanforfattar med kriminal-/spenningsromanen *Svart poker* om reklamemannen Benjamin Brenner, som motvillig vert innblanda i planlegginga av eit ran, og seinare vert driven på flukt til Kambodsja og Vietnam. Wandrup sjølv kallar boka «en noir-inspirert blanding av Tintin og Tarantino».

## Bibliografi
* *Jens Bjørneboe: mannen, myten og kunsten*, biografi (Gyldendal, 1984)
* *Jukebox: Rocktekster i utvalg*, lyrikk (saman med Rolf Lie, Bokklubbens lyrikkvenner, 1985)
* *Oslo sett fra luften*, flyfoto (saman med Tor Selstad, Mortensen, 1986)
* *Olaf Bull og hans samtid: en uro som aldri dør*, biografi (Gyldendal, 1995)
* *Haakon: Et portrett av kronprinsen som ung mann*, biografi (Gyldendal, 1998)
* *James Bond: mannen som erobret det tyvende århundret*, om James Bond (Gyldendal, 1999)
* *Tom Martinsen/Rolf M. Aagaard*, biografi (medforfattar, Labyrinth Press, 2003)
* *Svart poker*, kriminal-/spenningsroman (Aschehoug, 2006) 

## Prisar
* 1995: Riksmålsforbundets litteraturpris, for *Olaf Bull og hans samtid: en uro som aldri dør*

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Om Wandrup på Gyldendal
* Om Wandrup på Aschehoug
Marit Kaldhol

**Marit Kaldhol** () er ein norsk lyrikar og forfattar.

Kaldhol er utdanna lærar, og har undervist i grunnskulen og den vidaregåande skulen. Ho var med på å danne Møre og Romsdal Forfattarlag i 1983, og var i fleire år leiar i laget. Ho blei i 1999 medlem av Norske Barne- og Ungdomsbokforfatteres litterære råd, og var i perioden 2001&ndash;03 rådets nestleiar, og leiar frå 2002 til 2005.

Ho debuterte i 1983 med diktsamlinga *Lattermilde laken*, og har seinare gidd ut lyrikk, barnebøker, ungdomsbøker, romanar og novellesamlingar. Kaldhol vart tildelt Nynorsk barnelitteraturpris i 2015 for boka *Zweet*. 

## Bibliografi
* *Lattermilde laken* &ndash; diktsamling (1983)
* *Maria* &ndash; roman (1985)
* *Farvel Rune* &ndash; barnebok (1986) (illustrert av Wenche Øyen)
* *Vi kan dele* &ndash; barnebok (1988) (illustrert av Ingri Egeberg)
* *Og låste med ein hengelås* &ndash; barnebok (1991) (illustrert av Dag Fyri)
* *Alt skal sjå ut som fløyel* &ndash; diktsamling (1993)
* *Alle vi* &ndash; novellesamling (1993)
* *På vegen står ei jente med kniv* &ndash; barnebok (1995) (illustrert av Anne Knutsdatter Wille)
* *I huda er gud ein munn* &ndash; roman (1997)
* *Ordet er ei bru* &ndash; aktivitetshefte for ungdomsskulen om Tarjei Vesaas (1997)
* *Har du peiling på fisk?* &ndash; ungdomsbok (1999)
* *Frø* &ndash; diktsamling (1998)
* *Ein augneblink, kanskje to* &ndash; ungdomsbok (2001)
* *Stilk med to. Dikt for unge* &ndash; diktsamling (2002)
* *Den tause rosa går forbi* &ndash; diktsamling (2002)
* *Innbrotstjuven. Ni forteljinger om Peder* &ndash; (2004)
* *Den einaste kjolen* &ndash; diktsamling (2005)
* *Reisa til H.* &ndash; barnebok (2005) (illustrert av Justyna Nyka)
* *Blondene gir seg ikkje* &ndash; roman (2006)
* *Kino* &ndash; novellesamling/ungdomsbok (2006)
* *Ho som ror* &ndash; dikt, ungdom, (2007)
* *Stripekalven* &ndash; biletbok (2008)
* *Søkeord: ayotzintli* &ndash; barnebok (2010]
* *Darwins sporvar* &ndash; roman (2012)
* *Det skulle vere sol, vi skulle reise til Lódz* &ndash; roman (2014)
* *Zweet* – ungdomsbok (2015)

### Drama
* *Vesle Wolfgang* &ndash; Barnetimen for dei minste, NRK (1999)
* *Fuglen flyg gjennom hjartet* &ndash; drama for ungdom (2003) 
* *Engel, pengel* &ndash; drama for mindre barn (2005)

## Prisar
* Premio Europeo Pier Paolo Vergario 1987
* Deutsche Jugendliteraturpreis 1988, for *Abschied von Rune* (*Farvel Rune*), saman med Wenche Øyen
* Ålesund bys kunstnerpris 1995
* Samlagsprisen 2001
* Kultur- og kirkedepartementets litteraturpris for barne- og ungdomslitteratur 2006, for *Kino*
* Kultur- og kirkedepartementets litteraturpris for barne- og ungdomslitteratur 2010, for *søkeord: ayotzintli*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marit Kaldhol|Marit Kaldhol]]» frå ,  den 3. februar 2008.*  
 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Bøker av Marit Kaldhol digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
* Det Norske Samlaget: Marit Kaldhol
* Dagbladet: Marit Kaldhol
STS-110

**STS-110** var ei romferd til den internasjonale romstasjonen med den amerikanske romferja *[[romferja Atlantis|Atlantis]]*. Romferja vart skoten opp den 8. april 2002 klokka 20:44 UTC frå rampe 39-B ved Kennedy Space Center, og landa ved romsenteret den 19. april 2002 klokka 16:26 UTC.

Hovudmålet med romferda var å frakte det sentrale rammeverksegmentet S0 og *Mobile Transporter* (MT), ein sentral del av det skjenebaserte vedlikehaldssystemet Mobile Base System, opp til romstasjonen. Systemet gjer det mogleg for robotarmen Canadarm2 å bevege seg langs heile rammeverket som held romstasjonen saman.
STS-71

**STS-71** var ei oppskyting i det amerikanske romferjeprogrammet, den fjortande med romferja «Atlantis».

«Atlantis» blei den første romferja som kopla seg saman med  romstasjonen Mir. 

Norman Thagard blei skoten opp med Sojuz TM-21 og landa med STS-71.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:STS-71|STS-71]]» frå ,  den 24. mai 2017.*
STS-29

**STS-29** var ei romferd arrangert av NASA med romferja «Discovery». Romferja blei skoten opp den 12. januar 1989 og landa 18. januar same året. STS-29 var den 28. romferda til NASA og den åttande til «Discovery».
STS-63

**STS-63** var den 67. flyginga i det amerikanske romferjeprogrammet og den tjuande i for romferja «Discovery». Ferda gjekk til den russiske romstasjonen Mir for å førebu den første tilkoplingar, som skulle skje med STS-71. I lasterommet på romferja bar ein ein Spacehab-modul.

Eileen M. Collins blei gjennom denne flyginga den første kvinnelege piloten i romferjeprogrammet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:STS-63|STS-63]]» frå ,  den 24. mai 2017.*
STS-96

**STS-96** var ei flyging i det amerikanske romferdprogrammet, utført med romferja «Discovery» til den internasjonale romstasjonen. Romferja hadde med seg Spacehab-modulen. Ho blei skoten ut frå Kennedy Space Center i Florida den 27. mai 1999.
Øya Malta

**Malta** er den største av Dei maltesiske øyane i Republikken Malta. Malta ligg midt i Middelhavet, like sør for Italia og nord for Libya. Ho har eit areal på 246 km² og om lag 357&nbsp;000 innbyggjarar (90 % av heile landet). Hovudstaden i landet, Valletta, ligg på øya. Landskapet er dominert av låge åsar og sletter i fleire nivå. 
 
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malta Island|Malta Island]]» frå , den 3. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Uetersen

**Uetersen** er ein by i Tyskland i delstaten i Schleswig-Holstein med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i *[[landkreis]]en* Pinneberg, om lag 30 km nordvest for byen Hamburg. 

## Venskapsbyar
*  Wittstock/Dosse, Brandenburg, Tyskland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Uetersen|Uetersen]]» frå ,  den 26. april 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
St. Paulus-øya

**St. Paulus-øya** er ei flat lita øy (eller faktisk to småøyar i høg sjø) utanfor øya Malta. Ho har ikkje vore busett på mange år. 

I år 60 gav den romerske guvernøren i Palestina, Porcius Festus, Paulus lov til å reise frå Caesarea Maritima til Rome for å stille for retten for kjetteri føre keisar Nero. Han vart plassert på ein handelsgallei i lag med mange andre folk, inkludert venene evangelisten Lukas og Aristarcus. Dei gjekk om bord i eit større skip på Kreta og på reisa her i frå kom dei ut for eit uvêr. Paulus skal ha roa alle om bord og fortalte at dei snart skulle kome trygt til land. I følgje Apostelgjerningane dreiv dei i land ved øya Melita og innbyggjarane der tok godt vare på dei og alle om bord i skipet vart redda. Enkelte hevdar at det var på St. Paulus-øya at skipet dreiv i land.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:St Paul's Island|St Paul's Island]]» frå , den 3. februar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

* Diskusjonar om Paulus nådde Malta i det heile tatt og kor dei evt. dreiv i land 
* Kyrkjer og monument tileigna Paulus
Dei maltesiske øyane

**Dei maltesiske øyane** er ei øygruppe i Middelhavet som dannar staten Malta. Den største øya er sjølve øya Malta og Gozo. Andre øyar i øygruppa er Comino (*Kemmuna*), Cominotto (*Kemmunett*, ikkje busett), Filfla (ikkje busett), Fungus Rock (*Il-Ġebla tal-Ġeneral*, ikkje busett), Manoel (som har brusamband til byen Gżira på Malta) og St. Paulus-øya (ikkje busett).  Dei maltesiske øyane har vore ein sjølvstendig republikk sidan 1974.  Administrasjonssenteret og senter for handel og kultur er hovudstaden Valletta på austkysten av Malta.

Dei maltesiske øyane er hovudsakleg romersk-katolsk og Paulus og Jomfru Maria vert rekna som vernehelgenar.

## Liste over øyane
Dette er ei liste over Dei maltesiske øyane:

* Comino
* Cominotto
* Delimara
* Filfla
* Fungus Rock
* Għallis 
* Gozo
* St. Paulus-øya
* Malta
* Manoel
* Qawra 
* Xrob l-Għaġin Island

## Sjå òg
* Malta

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maltese Islands|Maltese Islands]]» frå ,  den 3. februar 2008.*
Ġgantija

**Ġgantija** (eller *Ggantia*) er eit megalittisk tempelområde på øya Gozo i Middelhavet ved Malta. Dei to templa Ġgantija var reist i steinalderen (omkring 3600-2500 f.kr.). Med ein alder på meir enn 5500 år er Ġgantija-templa dei eldste frittståande strukturane, og dei eldste religiøse byggverka i verda, til og med eldre enn pyramidane i Egypt og Stonehenge. Templa høyrde til truleg ein fruktbarheitskult som dyrka Modergudinna og det er funne mange kvinnefigurar som ein meiner høyrde til kulten. 

På maltesisk tyder Ġgantija 'som høyrer til gigantane', og ei lokal segn på Gozo seier at det var gigantar som bygd tempelet i gammal tid. 

Ġgantija-templa vart gravne ut i 1827 av John Otto Bayer. Då han reiste frå Gozo vart ikkje templa haldne ved like og dei vart gradvis dekte med jord igjen. I 1980 vart Ġgantija-templa plasserte på UNESCO si verdsarvliste og templa vart igjen restaurert. 

## Bakgrunnsstoff
* heritagemalta.org 
* gozo.gov.mt om Ġgantija

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ġgantija|Ġgantija]]» frå ,  den 3. februar 2008.*  
 


### Fotnotar
Ramlabukta

**Ramlabukta** er ei bukt på nordsida av øya Gozo på Malta i enden av ein frodig dal. Landsbyen Xaghra ligg oppfor denne dalen og det tar om lag 40 minutt å gå frå landsbyen til bukta. Ein kan òg nå bukta frå landsbyen Nadur. 

Stranda i bukta er vid og dekt av ein gyllen, raudleg sand, som ein ikkje finn andre stader på Gozo og Malta. Det maltesiske namnet er Ir-*Ramla il-Ħamra*, som tyde «Den raude sandete stranda». Stranda er omgjeve av åsar på begge sider der mange lokale bønder har frukthagar. Det ligg restar frå romartida ved stranda og den kjende Kalypsogrotta ligg på vestsida av ho. I følgje segna var det ved denne grotta at nymfa Kalypso heldt Odyssevs fanga i sju år Odysseen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ramla Bay|Ramla Bay]]» frå , den 3. februar 2008.*
Djuphavsgigantisme

**Djuphavsgigantisme** eller **abyssal-gigantisme** er ein tendens mange djuphavsartar har til å veksa til større storleikar enn gruntvasslektningane sine. Døme på dette er kjempeblekksprutane *Architeuthis* og fiskeslaget sildekonge, som begge veks til godt over 10 meter på det største.

Ein veit ikkje kva djuphavsgigantismen kjem av. Ein av teoriane går på at stor storleik kan vera ei tilpassing til sparsame matressursar - at dyra utset seksuell modning og såleis får ei lengre vekstperiode. Andre teoriar meiner det kan vera ei tilpassing til det høge trykket eller dei låge temperaturane i miljøet.

Eit døme på djuphavsgigantisme som har blitt forklart er den me finn hjå kjemperøyrmakken *Riftia pachyptila*. Denne lever nær hydrotermiske skorsteinar («hydrothermical vents»), og veks seg såleis stor fordi han har eit enormt energitilfang.
Tralling

**Tralling**, **tulling**, eller **hulling**, tyder til vanleg å framføre ein slått eller ein annan melodi utan instrument. I Hallingdal blir dette kalla å *Låte med kjafte*. Teknikken er utbreidd over heile verda, men er avpassa etter lokale skikkar.

I trallinga vert det nytta eit sett med meiningslause stavingar og lydar for å markere slåtten. Eit slåttestev høyrer ofte, men ikkje alltid til. Stavingane som oftast vert nytta i norsk folkemusikk krinsar mykje kring "su" og "du" og "dei", slik at ei tralla frase kan sjå slik ut i skrift: *Sudeli-dudeli-dei* eller *sua-dua-dei*. Konsonanten L vert ofte nytta som grunnlag for songen.

Den som trallar ein slått freistar ofte å ta etter spelemannen si bogeføring og takt, og konsonantane blir ofte nytta for å merke ut strokskift. 

Det vert og tralla i høve bånsull og huving.

Sjå og scatsong.
Bias Bernhoft

**Tobias Brodtkorb Bernhoft**, kjend som **Bias Bernhoft** () var ein norsk songar og revyforfattar.

## Karriere
Bernhoft var fødd  på Mjølfjell. Han debuterte som revysongar i 1926, og avslutta karrieren med å skriva tekstar til Jens Book-Jenssen i 1974. Gjennom hundreåret var han ein av dei viktigaste bakmennene i norsk revy, og skreiv for og/eller samarbeida med Arild Feldborg, svigersonen Bjørn Sand, Leif Juster, Einar Rose, Lalla Carlsen, Elisabeth Granneman, Kari Diesen, Wenche Myhre, Dizzie Tunes og Dag Frøland. Mellom Bernhoft sine kjende revyviser kan nemnast «Karl Johan og jeg» og «Omatt og omatt». Bias Bernhoft døydde i Oslo.

TV-portrettet *Teksten var av Bias Bernhoft* vart sendt i NRK i 1965. I det private dreiv han frå 1928 ein tobakksforretning på Majorstuen i Oslo. Denne vert i dag (2008) driven av dotter hans, Unni Bernhoft Sand, som også har ei fortid på «dei skrå breiddene». Bias Bernhoft vart tildelt Leonardstatuetten i 1973.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bias Bernhoft|Bias Bernhoft]]» frå ,  den 3. februar 2008.*
Innhavet på Gozo

**Innhavet**, stundom kalla **Qawra** på maltesisk, er ein lagune på øya Gozo i Middelhavet. Opninga ut mot havet er berre ein smal naturleg boge.

Han vart naturleg danna der ei forkasting i kalksteinen hadde danna ei havgrotte der taket seinare kollapsa.

På eine sida av lagunen er det steinstrand med fleire fiskarhytter. Båtane er ofte trekt opp på stranda. Botn av lagunen består stort sett av grus og småstein og er opp til 35 meter djup. Jacques Cousteau sa at Innhavet på Gozo var av hans ti favorittdykkestader.

På rolege dagar kan fiskebåtane, kalla *luzzijiet* på maltesisk, gå gjennom opninga. Stundom kjem det òg båtar med turistar gjennom bogen på veg til Fungus Rock og ein annan stor naturleg boge i nærleiken kalla Asurvindauget.

## Bakgrunnsstoff
* Turistinformasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inland Sea, Gozo|Inland Sea, Gozo]]» frå ,  den 3. februar 2008.*
Asurvindauget

**Asurvindauget** (maltesisk *Tieqa Zerqa*) var ein naturleg boge på Malta. Bogen var forma som eit bord over sjøen og var ein av dei mest vitja attraksjonane på Dei maltesiske øyane. Bogen var særleg spektakulær om vinteren når bølgjene vaska høgt opp på innsida av bogen. Innhavet på Gozo og Dwejrabukta, der Asurvindauget ligg, vart danna for millionar av år sidan, då to kalksteinsgrotter kollapsa. Bogen kollapsa den 8. mars 2017 etter ei tid med kraftig uvêr og kuling.

Dwejra er ein turistlandsby som høyrer til kommunen St. Lawrence på Gozo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Azure Window|Azure Window]]» frå , den 3. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Armierbukta

**Armierbukta** (maltesisk *Bajjet l-Armier*) er ei bukt ved Mellieħa på Malta. Armierbukta består av to strender, den største heiter Armier og den andre Litlearmier. Vatnet i bukta er krystallklårt. Bukta ligg rett ovanfor Comino. 

Ved Armierbukta ligg det fleire naust som maltesarane nyttar som sommarbustader. Det er òg nokre kioskar rundt bukta, men utan trafikk er det generelt rolege omgjevnader ved bukta. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Armier Bay|Armier Bay]]» frå , den 3. februar 2008.*
Kine Hellebust

**Kine Hellebust** () er ein norsk skodespelar, songar og forfattar. 

## Karriere
Etter eksamen artium ved Harstad gymnas i 1974, gjekk ho dramalina ved Sund Folkehøgskole, og i 1976 vart ho immatrikulert ved Universitetet i Trømsø. Her tok ho òg forfattarstudiet i 2002/03.

Frå midten av 1970-talet har ho vore songar og skodespelar; først på Hålogaland teater, sidan i Tramteateret, hatt gjesteengasjement på  ABC-teateret og Torshovteateret. Med Tramteateret vart ho kjend for fjernsynssjåarane i serien *Serum-serum* 1980, men fjensynsdebuten sin hadde ho sju år tidlegare, som vokalist i det første fjernsynsprogrammet NRK Troms sende frå Lyngskroa, Oteren (1972). 

Saman med Tramteatret har ho medverka på 6 platealbum *Back to the `80s* (1980), *Tramteatret* (1981), *Pelle Parafins bøljeband* (1982), *Dagbladets sommerkassett* (1982), *B-by livet går sin gang* (1984), *Randi og Ronnis restaurant* (1986), og saman med  Anders Rogg har ho gjeve ut to, *Fra innsida* (1984) og *Mot yttersida* (1987). Songen *Det hainnle om å leve* er den største suksessen hennar.  Ho har òg gjeve ut ein CD med tekstar av Guttorm Lyshagen *Kom rekk meg handa* (1992), ein CD som markerte Hellebusts 25 års jubileum som artist *Det hainnle om å leve - mellom anna* (1993), og ein CD med eiga tonesetting til tekstar av salmediktaren  Elias Blix (2001).

Kine Hellebust er styremedlem i Nynorsklaget, styreleiar i Nordnorsk forfatterlag og Kulturbingen.  Ho har mottatt Leif Justers ærespris, Jens Book-Jenssens minnepris, Nordisk grafisk unions kulturpris, Gammleng-prisen i 1999 i klassen viser, og Blix-prisen same året.

## Bibliografi:
### Barnebøker
**Ho Anne og den forsvunne nøkkelen* (1998)
**Ho Kirsti og eg * (2005)

### Dokumentarbøker
**Tett på Troms* (2006) 
**Vel blåst* - Forsvarets musikkorps Nord-Noreg 100 år, ett av dem i bilder (2011)
 
### Skodespel
**Kjervikmordet* (2003)
**Hjørnestein og porcelæn* (2004)
**Kjære Bambino* (2009) - saman med Mari Hagen

### Fjernsynserie
**Fia i Filmhuset* (2001) - saman med Beate Hårstad Jensen

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Kine Hellebust hjå Nasjonalbiblioteket
* Utgjevingar av Kine Hellebust i BIBSYS Ask
Grand Harbour

**Grand Harbour** (maltesisk *Il-Port il-Kbir*) er ei naturleg hamn på øya Malta. Han har vore nytta som hamn sidan minst romartida. Den naturlege hamna har vorte kraftig utbetra med brygger og kaianlegg, og i tillegg er det bygd kraftige festningsverk. 

Hamna munnar ut mot nordaust og er avgrensa i nord av St. Elmo-neset og er vidare verna av ein molo. I sør grensar hamna til Ricasolineset. Nordvestkysten er forma av Scebarrashalvøya, der byen Valletta ligg. På andre sida av denne halvøya ligg ei anna naturleg hamn, Marsamxett hamn. Den største vassvegen som munnar ut i Grand Harbour held fram innover i landet nesten heilt til Marsa. 

### Historie
Grand Harbour var basen til Maltesarordenen i 268 år og etter dei forsvann var han ein strategisk base for britane i om lag 170 år. Seint på 1500-talet vart hamna øydelagd av ein kraftig tornado som tok livet av 600 menneske og øydela ein handelsflåte. Området var åstad for harde kampar under omleiringa av Malta i 1565 då Det osmanske riket prøvde å kaste ut Maltesarordenen. Heile området vart kraftig bombardert av aksemaktene under omleiringa av Malta i 1940 under den andre verdskrigen. Målet var kaianlegga og militærinstallasjonane rundt hamna, men samstundes vart store delar av Valetta og områda rundt råka med store sivile tap. 

Hamna er framleis aktiv, men etter at britane forsvann frå området er ho ikkje lenger militært viktig. Ein stor del av den kommersielle skipsfarten vert no handsama av den nye frihamna ved Kalafrana, så Grand Harbour er i dag mykje rolegare enn gjennom første halvdel av 1900-talet.

### Bakgrunnsstoff

* Grand Harbour på guidetomalta.net 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Harbour|Grand Harbour]]» frå , den 3. februar 2008.*
Distrikt på Malta

Malta er delt inn i 13 forskjellige **distrikt**. Kvart av dei består av ei gruppe busetndarder. Dei 13 distrikta på Malta er: 

## 1. distrikt

* Valletta (Città Umillisima}
* Floriana
* Ħamrun
* Pietà og Gwardamangia
* Del av Santa Venera

## 2. distrikt

* Birgu {Città Vittoriosa}
* Bormla {Città Cospicua)
* Isla (Città Invicta)
* Żabbar (Città Hompesch}
* Kalkara
* Xgħajra

## 3. distrikt

* Żejtun {Città Belog}
* Fgura
* Marsaskala

## 4. distrikt

* Gudja
* Marsa
* Paola
* Santa Luċija
* Tarxien

## 5. distrikt

* Birżebbuġa
* Għaxaq
* Marsaxlokk
* Mqabba
* Qrendi
* Safi
* Żurrieq og Bubaqra

## 6. distrikt

* Qormi {Città Pinto}
* Kirkop
* Luqa
* Santa Venera, den andre delen som ikkje ligg i 1. distrikt

## 7. distrikt

* Mdina {Città Notabile}
* Żebbuġ i Malta {Città Rohan}
* Siġġiewi {Città Ferdinog}
* Attard
* Dingli

## 8. distrikt

* Balzan
* Birkirkara og Fleur de Lys
* Iklin
* Lija

## 9. distrikt

* Iklin, delen som ikkje er i 8. distrikt
* Msida
* San Ġwann og Kappara
* Ta' Xbiex

## 10. distrikt

* Gżira
* Pembroke
* San Ġiljan og Paceville
* Sliema
* Swieqi, Ibraġ og Madliena

## 11. distrikt

* Mosta
* Mtarfa
* Rabat i Malta

## 12. distrikt

* Għargħur
* Mellieħa
* Mġarr
* Naxxar
* San Pawl il-Baħar

* Għajnsielem, Gozo og Comino

## 13. distrikt

* Rabat, Gozo {Città Victoria}
* Fontana
* Għarb
* Għasri
* Kerċem og Santa Luċija, Gozo
* Munxar og Xlendi
* Nadur
* Qala
* San Lawrenz
* Sannat
* Xagħra
* Xewkija
* Żebbuġ på Gozo og Marsalforn
Ballutabukta

**Ballutabukta** er ei bukt på nordaustkysten av Malta mellom byane Sliema og San Ġiljan. Ho er ein populær stad for bading, dykking og vassport og er omringa av kaféar og judastre. Horisonten er dominert av den nygotike soknekyrkja og Ballutabygningane på austsida. På sørsida ligg Le Méridien St. Julian's Hotel, bygd på 1700-talet.
Fungus Rock

** Fungus Rock** (maltesisk *Il-Ġebla tal-Ġeneral*, «Generalen si klippe»), er ein holme av kalkstein som stikk 60 meter opp av havet ved inngangen til ein nesten sirkelforma svart lagune i Dwejra på øya Gozo ved Malta. Holmen høyrer til kommunen St. Lawrence.

Ein general i Maltesarordenen oppdaga visstnok ei sjeldan rotfrukt, *Fucus coccineus melitensis*, kalla Maltasopp, på toppen av klippa. Planta vert feilaktig kalla ein sopp. Ein meinte at den illeluktande planta visstnok skulle ha medisinske eigenskapar og riddarane nytta han som blodstillande middel og for å kurere dysenteri. Han var så dyrverdig at han ofte vart gjeve som ei verdifull gåve til adelsfolk og andre vitjande på Dei maltesiske øyane. Stormeister Pinto la forbod mot å gå i land på holmen i 1746 og dei som braut forbodet vart straffa med tre år som galleislave for riddarane. For å verne om holmen og planta vart det derfor plassert ei vakt her og bygd ei vaklande taubanekorg til klippa frå fastlandet som ligg 50 meter unna. Seinare vart det derimot oppdaga at Fucus coccineus melitensis ikkje har nokon medisinske eigenskapar i det heile tatt.

I dag er Fungus Rock framleis eit naturreservat, men kystlinja nær klippa og sjøen rundt er fritt tilgjengeleg for både badeturistar og dykkarar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fungus Rock|Fungus Rock]]» frå , den 3. februar 2008.*
IMac

**iMac** er ein serie stasjonære datamaskinar av merket mac (opphavleg Macintosh) produsert av Apple. Dette var den første maskinen som som kom etter at Steve Jobs vart administrerande direktør for Apple. Dette var ei heilt ny retning for Apple.  Modellen frå 2007 er utforma med all hardware bak den breie flatskjermen innramma av eit stativ . Maskinene fåast i 20" og 24" versjonar. Alle iMacane er designa av Jonathan Ive. iMac er ein av Apples største suksessar og har framleis svært sterke salstal, men må sjå seg slått av den berbare MacBooken.

Da den vart avløyst av den nest siste modellen i iMac-serien som har alt innebygd i sjølve LCD-eininga. 6. september 2006 vart denne igjen avløyst av dagens modell. Denne har stort sett same utsjånad, men er ganske så annleis på innsida. Den har mellom anna ny prosessorarkitektur, Intel Core 2 Duo-prosessorar som køyrer på 1,83 GHz, 2,0 GHz og 2,16 GHz, og oppgraderbar til 2,33 GHz med  17", 17"/20" og 24" store skjermar.

## Modellar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:IMac|IMac]]» frå ,  den 3. februar 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* iMac ved apple.com
Sildekonge

**Sildekonge** (*Regalecus glesne*) er ein stor fisk som høyrer til bandfiskane. Arten lever pelagisk og finst på mellombels djupt hav over heile verda. Det norske namnet sitt har han fått fordi han i folketrua tidlegare vart sett på som høvding over sildestimane.

Arten er særs sjeldan stort sett over heile utbreiingsområdet sitt. Han har difor liten økonomisk tyding, sjølv om kjøtet skal smaka særs godt.

## Kjenneteikn
Sildekongen er lang, smal og bandforma. Fargen er lyst sølvblank med raude finnar. Hovudet er lite, med ein tannlaus munn som kan krengast ut.

Ryggfinnen går langsetter heile ryggen og består av 10-15 harde finnestråler og opp mot 300 blaute. Dei fremste finnestrålane sit heilt framme med hovudet og er særs lange. Desse har vore med på å gje dyret namnet sitt, sidan dei kan sjå ut som ei krone. Ryggfinnen elles vert nytta til framdrift, ein reknar med at dyret sin kropp ligg i om lag 45 gradars vinkel frå retninga han sym. 

Sildekongen har elles korkje skjel eller gattfinne, og i dei lange bukfinnane er det berre èi finnestråle. Desse inneheldt kjemiske sanseceller og vert truleg brukt i næringssøk. Brystfinnane og halefinnen er òg små.

Sildekongen kan bli opp til sju meter lang med ei vekt på 272 kg. Ein trur mange forteljingar om sjøorm baserer seg på observasjonar av arten, særleg sidan mange myter skildrar ormen med raud man.

## Levesett
Me veit særs lite om biologien til sildekongen. Dei lever i dei frie vassmassane ned til 1 000 m, med hovudtyngda av bestanden mellom 300 og 500 meter. Skadde eller sjuke fisk vert stundom observert så grunt som opp til 20 m, og driv stundom i land. Det latinske artsnamnet *glesne* kjem frå Glesvær, der det første vitskapleg skildra eksemplaret vart funne.

Undersøkingar av mageinnhald har vist at sildekongen stort sett et små krepsdyr som kril, i tillegg til litt fisk og blekksprut. Funn av egg og larvar i Middelhavet tyder på at gytetida er tidleg på vinteren.

## Kjelder
* Jonsson, Bror: «Båndfisker» i *Norges Dyr*, Cappelen 1992
* FishBase

## Bakgrunnsstoff
*
Maltesisk geografi

Malta er ei øygruppe av kalkstein i Middelhavet, om lag 93 km sør for Sicilia i Italia, og om lag 300 km nord for Afrika. Berre dei tre største øyane er busett, øya Malta, Gozo og Comino. Av andre øyar finn ein Cominotto, Filfla og St. Paulus-øya. Landet dekkjer eit areal på om lag 316 km². Fleire bukter ligg langs kysten på øyane og fungerer som gode naturlege hamne. Landskapet er kjenneteikna av låge åsar og sletter i fleire nivå. Det høgaste punktet er Ta' Dmejrek på 253 meter over havet på øya Malta. Hovudstaden Valletta, ligg òg på denne øya. 

**[[Geografiske koordinatar]]:** 

## Klima
Malta har eit middelhavsklima (Köppen si klimaklassifisering Csa), med milde, regnfulle vintrar og varme, tørre somrar. Plantene går aldri i dvale, sjølv om planteveksten kan stoppe opp i kort periodar under unormalt kalde vintrar og tørre, varme somrar kan få plantene til å visne. Det er i røynda berre to årstider på øyane og dei er derfor populære turistmål i dei tørre månadane. Kraftig vind om våren kan derimot kjennast kald ut på Malta. 

Vassforsyningane er eit problem på Malta sidan sommaren både er utan regn og den tida på året med størst vassforbruk. Regnet om vinteren kjem ofte i form av kraftige regnbyer der vatnet renn rett ut i havet og ikkje samlar seg opp på overflata. Malta er avhengig av grunnvatn for å få ferskvatn. 

I january 2007 valde International Living Malta som det landet med best klima i heile verda.

Den lågaste temperaturen nokon gong vart registrert i januar 1905 med 1,1&nbsp;°C. Den høgaste temperaturen nokon gong er på 43,8&nbsp;°C i august 1999. Snø er så godt som ukjend på Malta, men det vart registrert snøflak i lufta i februar 1895, januar 1905 og mars 1949.

## Areal og grenser
**Areal:**
*totalt:*
316 km²
*land:*
316 km²
*vatn:*
0 km²

**Landegrenser:**
0 km

**Kystlinje:**
140 km

**Maritime krav:**
*tilstøytande sone:*
24 nautiske mil (44 km)
*kontinentalsokkel:*
200 m djup eller til djup som kan utnyttast
*økonomsisk sone:*
25 nautiske mil (46 km)
*territorialfarvatn:*
12 nautiske mil (22 km)

## Naturressursar og arealbruk
**Naturressursar :**
Kalkstein, salt, dyrkbar mark

**Arealbruk:**
*dyrkbar mark:*
38 %
*permanente avlingar:*
3 %
*permanente enger:*
0 %
*skogområde:*
0 %
*anna:*
59 % (1993 est.)

**Irrigert land:**
10 km² (1993 est.)

**Naturfarar:**
Ingen

## Miljø
**Miljøproblem:**
* Særs avgrensa naturlege ferskvassressursar. 
* Aukande tillit til avsalting
* Uregulert jakt på trekkfuglar

**Miljøvernsavtalar:**
*delaktig i avtalar som omhandlar:*
Luftforureining, klimaendringar, ørkenspreiing, utryddingstrua dyreartar, havrett, marin dumping, forbod mot atomprøvesprengingar, vern av ozonlaget, skipsforureining, våtmarksområde. 
*signert, men ikkje ratifisert:*
Biologisk mangfald, Kyotoavtalen

## Kjelder