open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svartinka

**Svartinka** (*Coeligena prunellei*) er ein kolibri med utbreiing i Andes i sentrale Colombia.

## Skildring
Svartinkaen er ein stor kolibriart, ca. 13,5 centimeter i kroppslengd, inkludert ca. 3 centimeter svart nebb. Kroppsmassen er opp mot 7 gram. Som namnet ymtar om er heile fjørdrakta mørk, lillasvart med ein fint avgrensa, kort, kvit krageflekk på sidene av halsen. Begge kjønna har strupeflekken, som er i grønblått. Hannen har ein særmerkt metallisk blå flekk på skuldrene, hoa sin flekk er mindre framtredande. Hoa har dessutan enda lengre nebb enn hannar.

Utbreiingsområdet er på vestsida av den austlege fjellkjeda av Andes gjennom Colombia, frå område like sørvest for Bogotá i sør, nordover langs fjellkjeda gjennom departementa Cundinamarca og Boyacá til noko sør for byen Bucaramanga i Santander-departementet. Her er habitata i fuktig alpin skog, t.d. eikeskog (*[[Quercus humboldtii]]*). Høgda er ca. 1000 til 2800 moh. Føda inkluderer nektar frå blomar på ei rekkje ulike planteartar inkludert fuksiaartar, og dei tar dessutan små leddyr.

Storleiken på populasjonen er dårleg kjent, men er estimert å ligge i området rundt 11&nbsp;250 individ inkludert ungfuglar. Bestanden minkar og arten er klassifisert som sårbar av BirdLife International.

## Kjelder

* Macana, D. C. and J. E. Zuluaga-Bonilla (2020). Black Inca (Coeligena prunellei), version 1.0. In Birds of the World (T. S. Schulenberg, Editor). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.blainc1.01 
*BirdLife International (2023) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/black-inca-coeligena-prunellei/text Coeligena prunellei]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Bilete frå Flickr.com
*
Chlorostilbon

***Chlorostilbon*** er ei biologisk slekt av kolibriar i familien Trochilidae. Slekta er ein del av ei større gruppe Trochilini («smaragdar»). 
Artane i denne slekta har rette nebb, dei fleste med svart nebb der glansbuksmaragd er eit unnatak med raudt nebb. Hannane er samla sett i iriserande grøn, gyldengrøn eller blågrøn fjørdrakt, og hos einskilde artar er halen og / eller halsen blå. Hoene har kvitaktig til grå underside, kvite fjørtuppar på halen og kvit post-okulær strek, strek bak auget.
 
## Artslista
Trochilini er nyleg (2023) revidert, og slekta *Chlorostilbon*, slik som lista i *[[IOC World Bird List]]*, har minka i talet på artar frå 16 til 10. 
Per 2023 er det lite samsvar mellom dei ulike listeautoritetane i synet på plassering av  «smaragdar» i slektene.

***Chlorostilbon*** i rekkjefølgje etter 
*IOC World Bird List* V13.1, 2023, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*: 

* Hagesmaragd, *Chlorostilbon assimilis*, Garden emerald, Lawrence, 1861, (LC)
* Svartnebbsmaragd, *Chlorostilbon melanorhynchus*, Western emerald, Gould, 1860
* Raudnebbsmaragd, *Chlorostilbon gibsoni*, Red-billed emerald, (Fraser, 1840), (LC)
* Blåhalesmaragd, *Chlorostilbon mellisugus*, Blue-tailed emerald, (Linnaeus, 1758), (LC)
* Chiribiquetesmaragd, *Chlorostilbon olivaresi*, Chiribiquete emerald, Stiles, 1996, (LC)
* Glansbuksmaragd, *Chlorostilbon lucidus*, Glittering-bellied emerald, (Shaw, 1812), (LC)
* Koparsmaragd, *Chlorostilbon russatus*, Coppery emerald, (Salvin & Godman, 1881), (LC)
* Smalhalesmaragd, *Chlorostilbon stenurus*, Narrow-tailed emerald, (Cabanis & Heine, 1860), (LC)
* Grønhalesmaragd, *Chlorostilbon alice*, Green-tailed emerald, (Bourcier & Mulsant, 1848), (LC)
* Korthalesmaragd, *Chlorostilbon poortmani*, Short-tailed emerald, (Bourcier, 1843), (LC)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Gustaf Holm & Co AB

**Gustaf Holm & Co AB** var eit svensk føretak, stifta i 1878, som heldt til i Göteborg. Føretaket dreiv opphavleg med eksport av trevarer, og seinare med matvarehandel og spedisjon. I 1938 vart Gustaf Holm & Co AB generalagent for bergbormaskinar produserte av det engelske føretaket Warsop Petrol Drill & Tools Ltd . Ein av dei beste kundane var det svenske forsvaret, som kjøpte store mengde Warsop bergbormaskinar. Då 2. verdskrig braut ut oppstod det problem med leveransane, og Gustaf Holm & Co AB tok til å produsera Warsop bergbormaskinar på lisens i Sverige. I 1947 stifta Gustaf Holm & Co AB eit dotterselskap, som dei kalla AB Bergborrmaskiner. Det føretaket bygde ein fabrikk i Mölndal, der bergbormaskinarne vart produserte.

## Referansar
Snezana Pajkić

**Snežana Pajkić** () er ein serbisk tidlegare friidrettsutøvar frå Ćuprija som tevla for Jugoslavia. Ho vart europameister på 1500 meter i 1990. 

### Aktiv
Pajkić var eit stort talent på mellomdistansane. I junioralderen sanka ho fire internasjonale medaljar på 1500 m; bronse og sølv i Junior-VM 1986 og -88, samt gull i Junior-EM 1987 og 1989. 

Enno ikkje fylte 20 år vann Pajkić 1500-meteren under EM i friidrett 1990, på det som då framleis var jugoslavisk heimebane i Split. Med tida 4.08,12 viste ho austtyske Ellen Kießling og sveitsiske Sandra Gasser til høvesvis sølv- og bronseplass, begge slått med eit halvt sekund.

I 1991-sesongen sette Pajkić personleg rekord på 800 meter med 2.01,78. Deretter forsvann ho frå internasjonal friidrett.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Snezana Pajkić|Snezana Pajkić]]» frå ,  den 14. juni 2015.*
AB Bergborrmaskiner

**AB Bergborrmaskiner** var eit svensk føretak i Mölndal, stifta som eit dotterselskap av Gustaf Holm & Co AB i 1947. Fjellboremaskinar hadde tidlegare vore produserte på lisens, men AB Bergborrmaskiner tok etter kvart til å produsera eigne maskinar. Produksjonen av fjellboremaskinar heldt fram til 1961, då produksjonen vart lagt ned på grunn av av dårleg etterspurdnad.

## Motorsagproduksjon
I 1948 fekk moderselskapet Gustaf Holm & Co AB førespurdnad om å produsera motorsager frå eit skogsselsksap som dei leverte boremaskinar til. Då salgssjefen til Gustaf Holm & Co AB i 1949 vitja Canada merkte han seg med den nye einmannsmotorsaga DJ-3500H, utvikla og produsert av Hornet Industries Ltd. Han kjøpe ei av desse sagene og tok med til Sverige, der konstruksjonen var grundig studert av AB Bergborrmaskiner. Georg Larsson, som var sjefsingeniør hjå AB Bergborrmaskiner, konstruerte så ei ny motorsag, som var svært lik Hornet DJ-3500H, men forskjellig nok til at dei ikkje kunne klagast for å ha kopiert saga. Medan motoren til Hornet DJ-3500H hadde eit slagvolum på 100 cm², hadde den nye saga eit slagvolum på 125 cm². Det vart fyrst produsert nokre prototypesager, som vart testa ut i eit knapt halvår. Etter nokre forbetringar vart saga sett i serieproduksjon i 1949. Sagene vart marknadsførte under merkenamnet «Be-Bo», som var ei avstutting av Bergborrmaskiner. I fylgje  vart saga kalla modell A, men det er ikkje kjent at det vart marknadsført nokon modell B. Sagene vert difor som oftast berre kalla Be-Bo.

Be-Bo var mykje lettare enn tomannssagene som var vanlege på denne tida, med unnatak av Jo-Bu Senior. Saga var dessutan robust, så salet gjekk bra. I 1951 starta difor Gustaf Holm & Co AB enda eit dotterselskap, Göteborgs Lättmetallgjuteri AB, i Mölndal, som produserte støypte lettmetalldelar til Be-Bo. I 1955 gjekk AB Bergbormaskiner saman med Göteborgs Lättmetallgjuteri AB, under namnet AB Partner, og det vart  bygd ein ny fabrikk i Mölndal, der ein forbetra modell kalla Partner C6 vart produsert.

## Referansar
Göteborgs Lättmetallgjuteri AB

**Göteborgs Lättmetallgjuteri AB** var eit tidlegare dotterselskap til Gustaf Holm & Co AB i Göteborg. Føretaket vart stifta i 1947, heldt til i Mölndal, og produserte lettmetalldelar for motorsaga Be-Bo som AB Bergborrmaskiner produserte.
Avinor

**Avinor AS** vart skipa 1. januar 2003 som eit aksjeselskap eigd fullt ut av den norske staten under Samferdsledepartementet. Avinor har som oppgåve å eige og drive lufthamner i Noreg. Selskapet har òg ansvaret for tryggings- og navigasjonsinstallasjonar av ulike slag, som radarar, radiofyr, fjernstyrte basestasjonar for flyradiosambandet, og kontrollsentralar.

Avinor AS har teke over oppgåver som tidlegare låg under det statlege Luftfartsverket. I samband med at Avinor AS tok over drifta av lufthamnene og det som høyrer med dette, vart Luftfartstilsynet skipa for å take seg av alle tilsyns- og forvaltingsfunksjonane i som låg til det gamle Luftfartsverket.

Avinor AS er den største lufthamneigaren i landet, og har ansvaret for drifta av 43 av dei, inklusive 12 som ligg under Forsvaret. Inntektene kjem frå den kommersielle verksemda på flyplassane, og frå luftfartavgifter som flyselskapa må betale for å nytte lufthamnene eller òg for å fly i det luftrommet som Noreg har kontrollen over. Dei få lufthamnene i Noreg som går med overskot, subsidierer dei fleste andre lufthamnene som Avinor AS eig, av di dei går med større eller mindre underskot. Lufttrafikktenesta vert drive til sjølvkost, men kostnadene ved tryggleiksarbeidet vert dekt ved å krevje inn avgifter.

Torp Sandefjord lufthamn er ei av få norske lufthamner som ikkje er drivne av Avinor.

## Kjelder
Lettmetall

**Lettmetall** er ei fellesnemning for metall med låg atomvekt, det vil seie låg relativ molekylmasse. Som lettmetall vert som oftast rekna dei metalla som har ein tettleik som ikkje er høgare enn 4 500 kg/m3, men dette er ikkje ei fast og eintydig grense mot andre metall, dei såkalla tungmetalla.

Dei viktigaste lettmetalla til teknisk bruk er aluminium, magnesium og titan. Desse metalla og legeringane har god fastleik i høve til tettleiken, og er ofte motstandsdyktige mot korrosjon.

## Oversyn over lettmetall
* Aluminium
* Beryllium
* Kalsium
* Kalium
* Litium
* Magnesium
* Natrium
* Titan
Warsop Petrol Drill & Tools Ltd

**Warsop Petrol Drill & Tools Ltd** var eit engelsk føretak som produserte fjellboremaskinar. Dei fyrste boremaskinane til førtaket vart produserte rundt 1870, og var dampdrivne. Den fyrste maskina med bensinmotor vart produsert i 1903. I 1928 tok dei til å nytta totaktsmotorar i bormaskinane sine. Desse boremaskinane var einmannsmaskinar og dei vart produserte til litt innpå 1960-talet. Warsop var eit familiefirma fram til 1960. I 1961 gjekk det, saman med felire føretak, inn i Fram Group, som vart stifta det året. Det restrukturerte føretaket tok til å produsera platevibratorar, pumper, etc. Fram Group vart kjøpt opp og restane av Warsop og dei andre førtaka i gruppa vart  etter kvart fragmenterte og kvarv or soga.

## Referansar
Platevibrator

**Platevibrator**, også kalt **platekompaktor** eller **«hoppetusse»**, er ei maskin med ei vibrerande plate, driven av ein motor, som vert nytta for å pakka saman grus i samband med byggearbeid eller vegarbeid. Maskinane er som oftast små, slik at dei er lette å koma til med der større maskinar, som vegvalsar, ikkje kan nyttast. Operatøren går attom maskina og styrer med eit styre.
Folk ved fjorden

***Folk ved fjorden*** er ein prisløna norsk dokumentarfilm av Øyvind Sandberg. Filmen gjev eit varmt portrett av menneske som lever på tradisjonelt vis i Lindås i Nordhordland i moderne tid. «Folk ved fjorden» vart ein svært populær kinofilm i Noreg og gjekk på kino i Bergen eit heilt år etter premieren. På NRK er han sett av over 600 000 tilskodarar.

## Innhald
Filmen presenterer Magnhild Dyrdal som bur i Dyrdal langs Austfjorden saman med mor si, Maria, på over 90 år. Magnhild driv gard åleine, held sau og geit og lagar heimelaga spekepølser og annan tradisjonsmat. Ole Hjelmås driv garden sin på Hjelmås langs Osterfjorden åleine. Han overtok garden som 17-åring då faren døydde i 1958. Ole har framleis storfe og kjenner dyra ut og inn, men uttrykkjer at han er usikker på kor lenge han kan halda fram. Filmen følgjer begge gardsbruka i eitt år. 

Livsstilen som Ole og Magnhild representerer, er i ferd med å døy ut. Regissøren Øyvind Sandberg har sjølv budd i 50 år på Hjelmås, og har kjent Ole Hjelmås gjennom heile den tida. Han tok til å dokumentera den tradisjonelle livsstilen hans då han skjøna at det gjekk mot slutten.

## Mottaking
Filmen hadde premiere under BIFF, Bergen internasjonale filmfestival i 2011, 17.-24. oktober. Filmen hadde svært gode publikumstal på norsk kino; i januar 2012 var det 17.000 som hadde sett filmen på kino, og han tiltrekte seg publikum frå fleire aldersgrupper, også bebuarar på aldersheimar. Han gjekk samanhengjande på Bergen kino i eit heilt år, og vart synt der for siste gong 21. oktober 2012. Alt i alt blei filmen sett av over 31 000 tilskodarar i heile landet.

Under BIFF 2011 vann Folk ved fjorden prisen for *norsk dokumentar* på 25 000 kroner. Ved mottakinga sa Sandberg: «Dei representerer noko verdifullt som me er i ferd med å mista fordi me vassar i pengar  og kan kasta og kjøpa nytt heile tida. Eg håpar det er noko ved historiene deira som kan få folk til å tenkja seg litt om. Dette er ein pris vel så mykje til det flotte livet Magnhild og Ole lever.» Under utdelinga av Amandaprisen 2011 vann «Folk ved fjorden» prisen for beste dokumentar.

## Fotnotar
Karl Johan Grane

**Karl Johan Grane** () var ein norsk skomakarmeister, lærar og fagbokforfattar frå Askvoll kommune i Sunnfjord. Han var lærar ved Statens håndverks- og kunstindustriskole og  Statens teknologiske institutt, redaktør i Norsk Skomaker-tidende 1923-1932 og skreiv fleire fagbøker.

## Bibliografi
* 
* 
* 
* 

## Referansar

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
*[Artiklar om Karl Johan Grane i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane](https://vestland.bib.no/cgi-bin/websok-fjognedok?mode=vt&eccl=((Karl+Johan+Grane*))+eller+((karl+johan*+grane*))&st=p)
Luftfartsverket

**Luftfartsverket** var ei forvaltingsverksemd under Samferdsledepartementet som tidlegare stod for luftfartsmessig infrastruktur i Noreg, det vil seie drifta av lufthamner (flyplassar) og lufttrafikktenester. Frå 1. januar 2000 vart Luftfartsverket delt ved at Luftfartstilsynet vart skipa for å ta seg av oppgåvene som ikkje hadde å gjere med med eigarskapet og difta av flyhamnar og det som høyrer med til dette. Luftfartsverket vart lagt ned som forvaltingsverksemd frå 1. januar 2003, og oppgåvene lagt til det nyskipa aksjeselskapet Avinor AS med staten ved Samferdsledepartementet som einaste eigar.

Forløparen til Luftfartsverket var Luftfartsdirektoratet, som vart skipa som eit frittståande direktorat under Samferdsledepartementet i 1946, etter å ha vore eit organ under Forsvarsdepartementet med namnet Norges luftfartsstyre. I 1978 vart namnet på Luftfartsdirektoratet endra til Luftfartsverket.

## Kjelder
Vulkanen Pele

**Pele** er ein vulkan på jupitermånen Io. Med ein massiv raudfarga ring av avsetjingar er han det mest tydelege vulkanske området på Io. Ringen med avsetjingar har ein diameter på over 1 300 kilometer. Temperaturar opp mot 1 027 °C er vortne målte i lavaen til Pele.

## Kjelder
* ''PIA09257: Io in Motion'' - NASA Photojournal
* ''PIA02510: Pele's Glow'' - NASA Photojournal
Johan Peter Gjertsen

**Johan Peter Gjertsen** () var ein norsk-amerikansk prest frå Atløy i Askvoll kommune i Sunnfjord.

Gjertsen var prest, lærar, lensmann, handelsmann og sterkt engasjert i fråhaldssaka. Han emigrerte til USA i 1864.

## Bibliografi
### Bøker
* 

## Referansar

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
*Om Johan Peter Gjertsen i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Øyvind Sandberg

**Øyvind Sandberg** () var ein norsk journalist og filmregissør frå Bergen, busett på Hjelmås i Lindås. Han dreiv filmselskapet Øy-Film saman med kona si, Jorunn Botne, og produserte ei rekkje dokumentarfilmar. Han vart særleg kjend for filmen *[[Folk ved fjorden]]*, som han vann Amandaprisen for i 2012.

## Karriere

Øyvind Sandberg kom frå ein filminteressert familie. Faren Håkon og onkelen Sverre laga dei årlege filmane *Streiftog i Bergen* frå 1960-talet og utover, også saman med Øyvind. Han var òg med i barne-TV-serien ''To hus tett i tett'' der han spelte «Onkel Øyvind på Øyna».

Øyvind Sandberg studerte film ved høgskulen i Volda og litteratur ved Universitetet i Bergen, og jobba ei tid som journalist i Latin-Amerika. Han tok til å laga dokumentarfilmar på 1970-talet og debuterte med «En reise til ishavet» i 1978. Tema i filmane dreide seg ofte om livsstilar og yrke o.l. som ikkje blir vidareført og går mot slutten. Sjølv omtala han den felles tematikken i filmane sine som «Livsstil på hell», noko som også er tittelen på ein av filmane hans. Mange av filmane var portrett der han løfta fram kvardagsmenneske, deira tankar, verdiar og livsfilosofi.

«Å seile sin egen sjø» (2002), som handlar om norsk kystliv, vann fleire prisar, mellom anna på Tromsø Internasjonale Filmfestival. *Folk ved fjorden* (2011) vann både prisen for *norsk dokumentar* ved Bergen internasjonale filmfestival 2011 og Amandaprisen for beste dokumentar.

Sandberg sjølv blei kåra til «Bergens beste bergensar» av Bergens Tidende i 2012.

## Filmografi

### Dokumentarar

* 1978: *En reise til ishavet* – 17 min.
* 1985: *Kom ut og lek, da vel!* – 23 min.
* 1989: *Livsstil på hell* – 29 min.
* 1994: *Ålefiskerne* – 24 min.
* 1995: *Laksefiskerne* – 21 min.
* 1999: *Elmer og Blomsterbåten* – 35 min.
* 2002: *Å seile sin egen sjø* – 90 min.
* 2006: *Kabal i hjerter* – 60 min.
* 2007: *Konsert for tre hester i to takter* – 28 min.
* 2010: *Stunden kommer kanskje aldri tilbake* – 23 min.
* 2011: ''Folk ved fjorden'' – 61 min.

### Andre filmar

* 1990: *Ove Morgendrømmer* (barnefilm) 22 min. 
* 1992: *Soria Moria* (kortfilm) 13 min. 
* 1997: *Rått egg og sardinolje* (barnefilm) 11 min. 
* 2000: *Napp* (kortfilm) 5 min. 
* 2004: *Bare en kvist* (barnefilm) 4 min. 

## Kjelder

* Øyvind Sandberg sin filmografi på nettsidene Øy-Film.
Amazilia

***Amazilia*** er ei biologisk slekt av kolibriar i underfamilien Trochilinae. Dei lever i Sentral-Amerika og vestlege Colombia og Ecuador.

Slekta *Amazilia* vart introdusert i 1843 av den franske naturforskaren René Lesson. Lesson hadde brukt amazilia i 1827 som det spesifikke tilnamnet til amaziliakolibrien som no er den einaste arten plassert i slekta *[[Amazilis]]*. 
Typearten vart deretter utpeika som kanelkolibri, *Amazilia rutila*.
Slektsnamnet *Amazilia* kjem frå inkaheltinna i romanen *Les Incas, ou la destruction de l'Empire du Pérou* av Jean-François Marmontels.

Tidlegare inkluderte denne slekta mange fleire artar. Ein molekylær fylogenetisk studie publisert i 2014 fann at den store slekta var polyfyletisk. I den reviderte klassifiseringa for å lage monofyletiske slekter vart artar flytta
til *[[Leucolia]]*, *[[Saucerottia]]*, *[[Amazilis]]*, *[[Uranomitra]]*, *[[Chrysuronia]]*, *[[Polyerata]]*, *[[Chionomesa]]*, *[[Elliotomyia]]* og *[[Chlorestes]]*. 

## Skildring
Dette er mellomstore kolibriar, kroppslengda er ca. 9 til 11 centimeter inkludert nebbet. Dei fleste har raud farge i nebbet, oftast i undernebbet, men hos nokre artar òg gjennom heile nebbet unntatt tuppen som alltid er mørk. Alle manglar sterkt iriserande strupeflekk som ein finn i mange andre kolibrislekter.

## Artslista
*Amazilia* i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V13.1, 2023, med norske artsnamn etter *Norske navn på verdens fugler*. IUCN kategori er etter *HBW and BirdLife Taxonomic Checklist*.

* Kanelkolibri, *Amazilia rutila*, Cinnamon hummingbird, (Delattre, 1843), (LC)
:Lever mot stillehavskysten av Sentral-Amerika, nokre på nordaustre Yucatánhalvøya. 
* Yucatánkolibri, *Amazilia yucatanensis*, Buff-bellied hummingbird, (Cabot, S, 1845), (LC)
:Hekkar og overvintrar på Yucatánhalvøya og mot golfkysten av Mexico, delar av populasjonen overvintrar nordvestover i sørvestlege USA.
* Rusthalekolibri, *Amazilia tzacatl*, Rufous-tailed hummingbird, (de la Llave, 1833), (LC)
:Lever frå Mexico gjennom Sentral-Amerika og i vestre delar av Colombia og Ecuador.
* Honduraskolibri, *Amazilia luciae*, Honduran emerald, (Lawrence, 1868), (VU)
:Finst sparsamt i Honduras.
* Mangrovekolibri, *Amazilia boucardi*, Mangrove hummingbird, (Mulsant, 1877), (EN)
:Finst i mangrovar på stillehavskysten av Costa Rica.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Tore Ulstein

**Tore Ulstein** () er ein norsk næringslivsleiar. Han er styreleiar i Ulstein Group og styremedlem i fleire bedrifter i Ulstein Group og Ulsmo, styreleiar i SINTEF og styremedlem i GC Rieber AS. Han er medlem av Ordensrådet for St. Olavs Orden, Rådet og kontrollkomiteen i Stiftelsen DNV, senterstyret i SFI Move og rådsmedlem for det Nasjonale Eksportrådet. Tore Ulstein er son av Ulstein Group sin tidlegare konsernsjef, Idar Ulstein (1934–2012).

Han har doktorgrad innan marin hydrodynamikk frå NTNU, ei sivilingeniørgrad frå NTNU og diplom frå Massachusetts Institute of Technology (MIT). Han har arbeidd som førsteamanuensis II ved NTNU.

Før Tore Ulstein blei styreleiar for Ulstein Group var han i fleire år nestleiar i styret, og han har også hatt fleire leiande stillingar i konsernet, blant anna visekonsernsjef og administrerande direktør i Ulstein Design & Solutions AS og Ulstein Verft AS. Han har hatt ei rekke verv i nærings- og organisasjonsliv. Han var president i NHO frå 2013 til 2017. Han har vore styreleiar i NORCE, medlem i Divisjonsstyret for Innovasjon, medlem i Norges Tekniske Vitenskapsakademi, medlem av Study Program Council for Marine Engineering, medlem av styringskomiteen for GCE Maritime, medlem av Norsk Industris Maritime Innovasjonsutvalg og  medlem av DNVs Nordic Committee for Safety at Sea.
Bjerkely folkehøyskole

**Bjerkely folkehøyskole** er ein kristen folkehøgskule som ligg på Arneberg i Åsnes kommune i Innlandet. Skulen ligg landleg til, nær tettstaden Flisa og mellom Elverum og Kongsvinger. Bjerkely fokuserer spesielt på visuelle emne og har plass til rundt 90 elevar i året.

Skulen har fire internatbygningar med til saman 66 rom. Internata ligg ved hovudbygget, som har matsal, stove, administrasjon, gymsal og undervisningsrom.

Bjerkely vart etablert i 1918, og er ein sjølvstendig stiftelse knytt til Normisjon. Skulen er også knytt til Informasjonskontor for kristen folkehøgskole

#### Linjefag ved skulen i 2015:
* Foto
* Gründer
* Kreativ Livslære
* Spillutvikling
* Tegneserie
* Tegneserie 2

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
Trussamfunn

**Trussamfunn** er ei gruppe kjenneteikna av ei sams tru, som regel innan ein viss religion. Det kan visa til større og mindre religiøse grupper, som kyrkjelydar, kyrkjesamfunn eller andre grupper.

## Norske tilhøve
I Noreg har omgrepet «trussamfunn» eller «trudomssamfunn» vore nytta sidan 1970 for å visa til organiserte grupper som kan få statleg støtte om dei oppfyller krava i *Lov om trudomssamfunn*.

Det er vanleg å skilje mellom trussamfunn og livssynssamfunn, slik at omgrepet livssyn og livssynssamfunn berre dekkjer dei sekulære (ikkje-religiøse) livssyna. Men i prinsippet kan eit livssynssamfunn («trudomssamfunn») definerast som ei organisert gruppe av personar med i hovuddrag same synet på om det eksisterer ein eller fleire guddommar eller ikkje, med same synet på menneskelivet og på lagnaden etter livet, og så bortetter, og soleis femner om både sekulære og religiøst forankra livssyn og livssynsgrupper. Human-Etisk Forbund vert soleis ofte rekna som eit livssynssamfunn som utgjer ein motsetnad til eit trussamfunn, samstundes som forbundet òg er eit «trudomssamfunn» som får statleg stønad i samsvar med *Lov om trudomssamfunn*.

## Kjelder
*«Trossamfunn» (15. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 17. juni 2015.

## Bakgrunnsstoff
*Lov om trudomssamfunn og ymist anna. (lovdata.no)
*Internettsidene til Samarbeidsrådet for tros- og livssynssamfunn.
Trollabotsvotni

**Trollabotsvotni** er ei rekkje på fire små innsjøar i Sogndal kommune i Vestland. Dei ligg i dalen Trollabotn, ein sørleg sidedal til Risbotndalen på Gaularfjellet, og er ein del av Gaularvassdraget. Kvart av vatna ligg i ein markert botn, frå  til 865 meter over havet og er knytt saman med korte men strie elver. Det nedste vatnet har utløp ned til Risbotndalen og Risbotnvatnet.

## Innsjødata
Krateret Åsgard

**Åsgard** er ein nedslagsstruktur på jupitermånen Callisto. Strukturen har ein diameter på kring 1 700 kilometer og er ein av dei største nedslagsstukturane på Callisto. Han har eit lyst sentrum som er omgjeve av avbrotne ringar.

Strukturen er namnsett etter Åsgard frå norrøn mytologi.

## Kjelder
* ''PIA01648: Impact Craters on Icy Callisto: Doh Crater and Asgard'' - NASA Photojournal
Prøvelauslating

**Prøvelauslating** går ut på at ein person som er dømd til fengsel kan sleppe ut ifrå fengsel før straffa er sona heilt ferdig der.

## Prøvelauslating i Noreg
Prøvelauslating vart prøvd i Noreg for første gong i 1900.

Kriminalomsorga *skal ikkje* beslutte prøvelauslating om omstenda etter ei totalvurdering ikkje gjer ei lauslating tilrådeleg. Det skal særleg leggjast vekt på korleis den dømde ter seg under gjennomføring av straffa, og om det er grunn til å tru at den dømde vil gjere *nye straffbare handlingar* i prøvetida.
 
Kriminalomsorga *kan* lauslate ein dømd person på prøve når personen, medrekna mogeleg varetektsfengsling, har gjennomført to tredelar av straffa og minst 60 dagar. Personar som er dømde i utlandet til fengsel i meir enn 21 år, og som er overførte til Noreg for å sone straffa si, kan prøvelauslatast etter å ha vore fengsla i meir enn 14 år.

Lauslating *kan* skje *før* to tredjedelar av straffa, men den dømde må ha *særleg gode grunner for det* og det er difor vanskeleg å få det.

Den som har vore utsett for brotsverk i straffesaka *kan* etter nærare reglar, varslast dersom prøvelauslating vert bestemt. 

Prøvetida sluttar på det tidspunktet fengselsstraffa ville vore ferdig sona.

Bryt den lauslatne vilkåra for lauslatinga, vil det få konsekvensar, mellom anna kan det tyde at retten bestemmer at resten av straffa skal sonast i fengsel.  
 
I Straffegjennomføringslova av 2001 §§42, 43 og 44 står nærare reglar for prøvelauslating.

## Kjelder
 

## Bakgrunnsstoff
*Kriminalomsorga om prøvelauslating
Loke Patera

**Loke Patera** er ein vulkan på jupitermånen Io. Han er den mest kraftige vulkanen på månen og har vore aktiv sidan minst 1979 då han vart oppdaga av ein Voyager-sonde. Truleg er det ein lavasjø i vulkanen.

Loke Patera er namnsett etter Loke frå norrøn mytologi.

## Kjelder
* ''PIA02595: Io's Loki in Infrared: Hot Edge '' - NASA Photojournal

## Bakgrunnsstoff
Gish Bar Patera

**Gish Bar Patera** er ei vulkansk grop på jupitermånen Io. Ho har dimensjonane 106,3 kilometer gonger 115,0 kilometer. Vulkansk aktivitet er vorte oppdaga fleire gonger i denne landforma.

## Kjelder
* ''PIA03884: Recent Eruption at Gish Bar Patera on Io '' - NASA Photojournal
Gujranwala

**Gujranwala** (urduskrift ) er ein pakistansk industriby som ligg i Gujranwala distrikt i Panjab. Han er den sjuande folkerikaste av storbyområda i Pakistan, og er ein av dei raskaste veksande byane i landet. Gujranwala ligg 226 meter over havet. Han grensar mot Ghakhar Mandi, Alipur Chatha, Kamonke og fleire mindre byar og landsbyar.

## Historie
Namnet «Gujranwala» viser til at byen blei bygd av gurjarar. Namnet blir også knytt til riket Gurjara-Pratihara.
Ifølgje *[[Imperial Gazetteer of India]]* blei byen omdøypt Khanpur av sansi-jattar frå Amritsar som slo seg ned, men det eldre namnet overlevde.

Gujranwala blei viktig under framveksten av Sikh-riket på 1700-talet. Han var fødestaden til grunnleggjaren av riket, Ranjit Singh, og hovudstad for føregjengarane hans, faren Maha Singh og farfaren Tsjarat Singh.
Sikh-leiaren Hari Singh Nalwa reiste mykje av den «nye» byen. 

Området kom under britisk styre i 1848. I 1881 blei det bygd ei jernbanelinje langs hovudvegen Grand Trunk Road som band saman Gujranwala med andre byar i Panjab og letta handel.

## Klima
Gujranwala har steppeklima (BSh etter Köppen si klimaklassifisering). Om sommaren (juni til september) kan temperaturen koma opptil 36&nbsp;°C. Dei kaldaste månadane er som regel november til februar, då gjennomsnittet klan ligga på 7&nbsp;°C. Månadane med høgast nedbør er som regel juli og august, når monsunen kjem til Panjab. I dei andre månadane er gjennomsnittleg nedbør rundt 25&nbsp;mm. Dei tørraste månadane er som regel november til april, med lite nedbør.

## Kulturarv i Gujranwala

Bara Dari, Sheran Wala Bagh...JPG|Baraari i Sherawala-hagen
Main Building of Main City Railway Station, Gujranwala.jpg|Jernbanestasjonen i Gujranwala
PSX 20140918 163127.jpg|Mariakyrkja (St. Mary's Catholic Church) i Buttranwali
University of the Punjab, Gujranwala Campus 1.jpg |Universitetet i Panjab, Gujranwala
Nmgc.jpg|Krigsminnesmerket Nishan-E-Manzil


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gujranwala|Gujranwala]]» frå ,  den 18. juni 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Gujranwala Chamber of Commerce & Industry
* sgc.edu.pk
* Article on Gujranwala from the 1911 Encyclopædia Britannica
Nicolas av Sverige

**Nicolas Paul Gustaf** () er prins av Sverige, hertug av Ångermanland og sonen til prinsesse Madeleine av Sverige og Christopher O'Neill. Han er medlem i Den svenske kongefamilien og er nummer seks i den svenske tronfylgja.

## Titlar, tiltaleformer, dekorasjonar og våpenskjold
### Titlar og tiltaleformer

* **15. juni 2015–idag**: Den høgvørde prins Nicolas Paul Gustaf av Sverige, hertug av Ångermanland

## Fotnotar
Betty Cuthbert

**Elizabeth «Betty» Cuthbert** () var ein australsk  sprintar som vann fire olympiske gullmedaljar, den einaste som har vunne gull i både 100 meter, 200 meter og 400 meter sprint. Cuthbert sette heile 18 verdsrekordar i sprint i løpet av karrieren sin.

Under Sommar-OL 1956 i Melbourne sprang 18 år gamle Cuthbert seg inn til tre olympiske gullmedaljar: 100 meter, 200 meter og 4 x 100 meter stafett. Dette var den første store internasjonale meisterskapen ho deltok i.

I 1958 sette Cuthbert to nye verdsrekordar. Ho deltok også i Sommar-OL 1960 men grunna skade rauk ho ut or forsøksheat til 100 meter. To år seinare var ho med på å vinne gullmedalje for det australske kvinnelaget i sprintstafett i samveldeleikane i Perth. Derifrå konsentrerte ho seg om distansen 400 meter. Sommar-OL 1964 i Tokyo var dei fyrste olympiske leikane der 400 meter sprint var med i programmet. Her vann Cuthbert sin fjerde olympiske gullmedalje ved å slå britiske Ann Packer med to tidelar. Etter Tokyo-leikane la ho opp.

Betty Cuthbert budde i Vest-Australia, der ho siste åra leid av sjukdommen multippel sklerose.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Betty Cuthbert|Betty Cuthbert]]» frå ,  den 17. juni 2015.*

## Fotnote
Sarno

**Sarno** er ein by og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen har 31&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 40&nbsp;km². Byen ligg ved foten av Appenninane, 30 meter over havet, og 20 kilometer nordaust for provinshovudstaden Salerno. Elva Sarno har sine kjelder i nærleiken av byen Sarno, ei elv som gjennom ein kanal renn ut i Middelhavet ved Pompeii.

Næringslivet i Sarno er mykje basert på produksjon av papir, bomull, silke, lin og hamp.

Den 5. mai 1998 omkom 161 menneske i eit jordskjelv som råka Sarno og delar av grannekommunane Quindici, Siano og Bracigliano.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sarno (Kampanien)|Sarno (Kampanien)]]» frå ,  den 17. juni 2015.*
Krateret Pwyll

**Pwyll** er eit nedslagskrater på jupitermånen Europa med ein diameter på 26 kilometer. Det vert rekna som kan henda eit av dei yngste ytetrekka på Europa. Den lyse kvite fargen på materialet som strålar ut frå krateret kan tyda på at dette materialet er sett saman av små ferske partiklar av vassis.

## Kjelder
* ''PIA01211: Pwyll Crater on Europa '' - NASA Photojournal
Ron Clarke

**Ronald William Clarke** () var ein australsk friidrettsmann og eit av tidenes største idrettsnamn innan mellom- og langdistanseløp. Han sette heile 17 verdsrekordar i løpet av karrieren sin.

## Karriere

I 1956 var det Ron Clarke som tende den olympiske elden under dei olympiske leikane i Melbourne, men han var ikkje god nok til å koma med på OL-laget det året.

Ron Clarkes einaste OL-medalje kom frå sommar-OL 1964 i Tokyo, der han tok bronse på 10 000 meter. Han deltok også i 5000 meter og maraton, men kom på niande plass i begge øvingane. 1965 vart eit toppår for Clarke der han sette 12 verdsrekordar, 9 av dei i løpet av 21 dagar. Ein av desse rekordane sette han i dei aller fyrste Bislett Games, der han sprang 10 000 meter på 27,39.4. Han forbetra med det sin eigen rekord med 34,8 sekund og blei samtidig den fyrste i verda til å springa 10 000 meter på under 28 minutt.

I 1968 deltok Ron Clarke i sommar-OL 1968 i Mexico by, men dei store prestasjonane hans var fråverande der. Den tynne lufta gjorde at han fekk pustevanskar under 10 000 meter; han kom seg over målstreken til ein sjetteplass, men kollapsa og fekk skadar på hjartet. På 5000 meter, nokre dagar etterpå, enda han på femteplass.

Clarke har også vore politikar etter idrettskarieren tok slutt. Han har m.a. vore ordførar i Gold Coast i Queensland.

Ron Clarke vart tildelt Bislett-medaljen i 1968.

## Kjelder

* Daneshmand, Erli Berg (17.06.15), Bergens Tidende: Bislett-legenden Ron Clarke er død.  

### Fotnotar
Signe Eimind Olseth

**Signe Eimind Olseth** () var ein norsk forfattar frå Askvoll kommune i Sunnfjord. Olseth gav ut tre romanar og var redaktør av bladet til Det Hvite Bånd.  

Busett i Stavanger.

## Bibliografi
* 
* 
* 

## Referansar

## Kjelder
* 
*Slekt og data

## Bakgrunnsstoff
*
Krateret Mead

**Mead** er eit nedslagskrater på Venus med ein diameter på 275 kilometer. Det er det største kjende nedslagskrateret på Venus.

## Kjelder
* ''PIA00148: Venus - Mead Crater'' - NASA Photojournal
Ope innhald

**Ope innhald** viser til kreativt arbeid som andre har løyve til å kopiere eller omforme. Omgrepet er ein neologisme skapt av David Wiley i 1998. Wikipedia er eit døme på eit verk som har ope innhald.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Open content|Open content]]» frå ,  den 19. juni 2015.*
Eboli

**Eboli** er ein by og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen har 39&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 137,6 km². Byen ligg på sørsida av Sele-dalen, 145 meter over havet.

Eboli er kjend som eit senter for landbruk, i særleg grad for sin olivenolje og mjølkeprodukt. Ein mozzarella-ost laga av mjølk frå vassbøffel er vide kjend. 

Ein stor innandørs-arena, PalaSele, med plass til 8&nbsp;000 tilskodarar er bygd i Eboli.

I fylgje ei lokale seiandesegn stoppa Jesus i Eboli. Den italienske forfattaren Carlo Levi nytta uttrykket «Jesus stoppa i Eboli» på ein roman der han skreiv om den vedvarande armoda i det aller sørlegaste Italia i byrjinga av det 20. hundreåret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eboli (Kampanien)|Eboli (Kampanien)]]» frå ,  den 18. juni 2015.*
Anna Vårdal Søfteland

**Anna Vårdal Søfteland** () var frå Askvoll kommune i Sunnfjord. I 1966 ga ho ut erindringsboka *Som menneske til menneske* der Vårdal Søfteland fortel om opplevingar frå andre verdskrigen. Ho gifta seg i Os i Hordaland og budde like ved fangeleiren Ulven.

## Bibliografi
* 

## Referansar

## Kjelder
* 
* 
* Gravminner i Norge
Anders Madsen Gil

**Anders Madsen Gil** () var ein norsk forkynnar og forfattar frå Askvoll kommune i Sunnfjord.

Anders Madsen Gil var den første som ga ut bøker på Lunde forlag i Bergen.
Han gav ut om lag 20 bøker - mange av dei med religiøst innhald.

## Bibliografi
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Referansar

## Kjelder
*
* 

## Bakgrunnsstoff
* Artiklar om Anders Madsen Gil i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
*
Pagani i Salerno

**Pagani** er ein by og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen har 36&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 12 km². Pagani ligg 15 kilometer vest for provinshovudstaden Salerno.

Byen er mest kjend for festen til ære for Madonna del Carmine, og som årleg vert halden fyrste søndag etter påske. Frå heile Italia kjem turistar for å delta i feiringa og for å be til helgenen.

Pagani er elles eit mål for pilegrimar som ærar helgenen Alfonso dei Liguori, grunnleggjaren av rørsla redemptoristane, som frå 1775 til han døydde i 1787 budde her. Leivningane etter han vert oppbevart i kyrkja Basilica Sant’Alfonso i Pagani.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Pagani (Kampanien)|Pagani (Kampanien)]]» frå ,  den 18. juni 2015.*
Agropoli

**Agropoli** er ein hamneby og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen har 21&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 32,8 km².

Byen ligg ved Tyrrenhavet. Kommunen omfattar elles ti landsbyar (frazioni).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Agropoli|Agropoli]]» frå ,  den 18. juni 2015.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Gargrave

**Gargrave** er ein stor landsby og eit sivilt sokn (*civil parish*) i Craven i North Yorkshire i England. Staden har 1&nbsp;764 innbyggjarar (2001).

Litt sør for byen ligg ruinane av ein romersk villa som no er kjend som Kirk Sink. Villaen var dekorert med mosaikk med tessellering, og kan ha tilhøyrd ein britisk-romersk familie.

Herskapshuset Gargrave House frå 1917 blei teikna av den kjende skotske arkitekten James Dunn.

## Transport

Byen ligg ved elva Aire og Leeds og Liverpoolkanalen, ei ferdselsåre som tidlegare var viktig for transport og i dag mest blir brukt til turisme.

Den travle hovudvegden A65, som går frå Leeds til Kendal i Lake District, går gjennom landsbyen. Gargrave jernbanestasjon gjev samband med Leeds i aust og Morecambe og Carlisle i vest. Gargrave har også bussamband til Skipton, Settle, Malham, Barnoldswick og Preston.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gargrave|Gargrave]]» frå ,  den 18. juni 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Gargrave ved britishlistedbuildings.co.uk
Malham

**Malham** er ein landsby og eit sivilt sokn (*civil parish*) i Craven-distriktet i North Yorkshire i England. Han er nemnd i *[[Domesday Book]]* som «Malgun», eit namn som tyder 'busetnad ved grusstad'. Soknet har rundt 150 innbyggjarar.

Malham ligg i Malhamdale, den øvre delen av elvedalen til Aire, i Yorkshire Dales. Turistattraksjonar i nærleiken er mellom anna Malham Tarn, Malham Cove og Gordale Scar. Staden er eit viktig mål for fotturismar.

Malham Show er ei årleg hending i august som omfattar fesjå, andre utstillingar og oppvisingar knytt til landbruk og lokalt kulturliv og tevlingar som dragkamp og motbakkeløp. Eit anna arrangement er Malham Safari, i mai, der innbyggjarane og landsbyskulen lager utandørsskulpturar som blir sett opp rundtom Malham.

## Kjelder

*«An introduction to Malham», malhamdale.com
*«Malham Show», malhamdale.com
*«Malham Safari Trail "Pennine Pantomine" 23rd May - 27th May 2015», malhamdale.com
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malham|Malham]]» frå ,  den 19. juni 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
Fesjå

**Fesjå** er ei offentleg utstilling av husdyr, i første rekkje storfe og småfe. Ordet kan vera avleidd frå engelsk *cattle-show*, og skal først ha blitt brukt og gjort kjend av forfattaren A.O. Vinje.

Ein byrja å halda utstillingar av husdyr i Noreg i 1850-åra. Fesjåa var svært viktige for husdyral. Etter andre verdskrigen har fesjå mistet mykje av tydinga for alsarbeidet, men har framleis ein stor sosial og kulturberande funksjon.
Nokre norske fesjå er Dyrsku'n i Seljord og Dyrskuet i Lyngdal.

I overført tyding kan «fesjå» visa til ulike oppvisingar, både med postiv og negativ tyding.

## Kjelder
Capaccio

**Capaccio** er ein by og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen, som omfattar 11 små og større landsbyar, har over 22&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 113 km².

Capaccio ligg i ei åsside, 441 meter over havet, om lag 50 km sør for provinshovudstaden Salerno. Ein stor del av ibuarane i kommunen bur på ei stor slette nedanfor byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Capaccio|Capaccio]]» frå ,  den 18. juni 2015.*
Abraham Loftheim

**Abraham Loftheim** () var ein norsk sakprosaforfattar frå Loftheim i Askvoll kommune. Loftheim skreiv tre band av bygdesoga til Askvoll.

## Bibliografi
* 
* 
* 

### I tidsskrift - eit utval
*Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
* Om Abraham Loftheim i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
*
Verona Rupes

**Verona Rupes** er ei klippe på uranusmånen Miranda. Ho er estimert til å vera kring 5 kilometer høg. 

## Kjelder
* ''PIA00044: Miranda High Resolution of Large Fault'' - NASA Photojournal
Levanger Fotballklubb

**Levanger Fotballklubb** er ein fotballklubb stifta i 1996. Klubben vart stifta som ein overbyggingsklubb for dei lokale laga Nessegutten og IL Sverre. Frå og med sesongen 2010 vart Skogn IL teken opp som samarbeidsklubb på lik linje med Sverre og Nessegutten. 

I 2014 rykka klubben opp til OBOS-ligaen. I 2020 spela Levanger Fotballklubb i 2. divisjon avdeling 2 (2020).
Tayibe

**Tayibe** (òg skrive *Taibe*, *Taibeh* eller *Tayiba*; arabisk الطيبة *aṭ-Ṭayyibah&#x202f;*; hebraisk skrift טַיִּבָּה) er ein arabisk by sentralt i Israel, 12&nbsp;km aust for Kefar Sava. I 2011 hadde han eit folketal på 38&nbsp;575. Tayibe er ein del av Triangelet. I 2001 hadde byen 100 % arabarar (99,7 % muslimar), utan jødisk folkesetnad.

## Historie
Ein landsby kalla Tayyibat al-Ism stod på lista over land som vart gjeve av sultanen  Baibars til amirane sine i 1265–1266, kring 500 år etter arabarane erobra Palestina. Under mamelukkane var landsbyen nemnt i dokument som refererer til waqfen av moskeen i Hebron.

Under osmansk styre syner skattelista frå 1596 at landsbyen høyrte til Bani Sab *[[nahiya]]*. Han hadde eit folketal på 50 hushaldningar («khana») og 5 ungkarar, alle muslimar, som betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar (inkludert gura, melonar, bønner, grønsaker etc.), oliventre, bikubar og geiter.

Den franske oppdagaren Victor Guérin skildra staden som ein landsby sør for Fardisya, medan «Survey of Western Palestina» mot slutten av 1800-talet skildra Tayibe som: «ein stor, spreidd landsby øvst i ei li, hovudsakleg bygd av stein. Han er forsynt av cisterner og omringa av olivenlundar.»

I folketeljinga i 1931 hadde Tayibe 2&nbsp;944 innbyggjarar i 658 hus, alle muslimar. Talet kan ha inkludert to beduinstammer som heldt til i nærleiken.

I 1945 var folketalet 4&nbsp;290 arabarar, medan landarealet var 32&nbsp;750 dekar, i følgje ei offisiell landmåling. Dette inkluderte somme nærliggande arabiske samfunn. Av dette var 559 for sitrus og bananar, 3&nbsp;180 plantasjar og irrigert land, 23&nbsp;460 for korn, medan 281 dekar var klassifisert som utbygde område.

Under den arabisk-israelske krigen i 1948 erobra israelske styrkar landområdet kring byen, men ikkje sjølve byen. Tayibe vart overført til Israel som ein del av våpenkvileavtalen med Jordan. I følgje David Gilmour, «var innbyggjarane rasande over at Abdullah I av Jordan berre hadde gjeve byen til Israle, men var glad for at dei fekk landområdet sitt attende. Men eigedomslova av 1950, som fekk tilbakeverkande kraft, vart nettopp laga for ta seg av saker som denne. Sjølv om dei ikkje hadde flytta frå landsbyen, vart innbyggjarane erklært fråverande og landområdet deira som fråflytta eigedom. I følgje landsbybuarane tapte dei kring 3/4 av landområdet sitt.»

Tayibe fekk lokal kommunestatus i 1952. I 1990 fekk han bystatus.

## Idrett
Hapoel Tayibe F.C. er ein fotballklubb i Tayibe. I 1996 vart han den første israelsk-arabiske klubben som spelte i den øvste divisjonen i Israel.

## Landemerke
Ei gammal eik i Tayibe vart erkært den største i Israel. Eika har ein omkrins på 690 centimeter. I følgje ei lokal segn er det ein engel som vaktar over treet og hemnar skadar på treet. Det er sagt å vere 1&nbsp;400 år gammalt, men dette er ikkje vitskapleg bevist.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tayibe|Tayibe]]» frå ,  den 19. juni 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*
*Gilmour, David (1983):  *Dispossessed. The Ordeal of the palestinarar*. Sphere books, Storbritannia, ISBN 0-7221-3842-3
*
*
*
*
*
*
*
 

## Bakgrunnsstoff
*Velkomen til Tayyiba
Guadalajara

**Guadalajara** kan visa til:

*Byen Guadalajara i Jalisco i Mexico
*Byen Guadalajara i Spania
*Provinsen Guadalajara i Spania
*Byen Guadalajara de Buga i Colombia, sjå Buga
Tira i Israel

**Tira** (arabisk الطـّيرة, *al-Tira*, hebraisk skrift טִירָה, tyder «Fortet» er ein hovudsakleg arabisk by i Det sentrale distriktet i Israel. Mot slutten av 2009 hadde byen eit folketal på 22&nbsp;600. Han er ein del av Triangelet, ei samling av israelsk-arabiske byar og landsbyar nær Den grøne linja.

Tira ligg nær Kfar Saba, ein større jødisk by, og er velkjend i området for den vekentlege utandørsmarknaden, i tillegg til sin arabiske mat.

## Historie
På 1100-talet, under krossfarane, vart landsbyen eigd av Johannesordenen. Han vart leigd ut til Robert av Sinjil og arvingane hans. På 1300- og 1400-talet var Tira stoppestad på vegen mellom Gaza og Damaskus, og det vart bygd ein khan.

Seint på 1800-talet vart Tira skildra som: «Ein lett synleg landsby på ein knaus på ei slette, omgjeve av oliven, med ein brunn på vestsida.»

I folketeljinga i 1931 hadde Tira 380 busette hus og eit folketal på 2&nbsp;190 muslimar og to kristne. I 1945 hadde han 3&nbsp;180 arabiske innbyggjarar, som i alt eigde 26&nbsp;803 dekar land.

## Venskapsbyar
Tira er venskapsby med:
* Burg bei Magdeburg i Tyskland.

## Sjå òg
* Arabiske stader i Israel

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tira, Israel|Tira, Israel]]» frå ,  den 19. juni 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*
*
*Hartmann, Richard (1910): *[http://menadoc.bibliothek.uni-halle.de/dmg/periodical/titleinfo/64048 Die Straße von Damaskus nach Kairo]* Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft › Bd. 64  (Sitert i Petersen, 2001)
*
*
*


## Bakgrunnsstoff
*Velkomen til Tira
Yavne

**Yavne** (hebraisk skrift יַבְנֶה), stundom skrive Jamnia, er ein by i Det sentrale distriktet i Israel. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå (CBS), hadde byen på slutten av 2009 eit folketal på 33&nbsp;000.

## Historie

Yavne var ein av dei store antikke byane på den sørlege kystsletta, 20&nbsp;km sør for Jaffa, 15&nbsp;km nord for Ashdod og 7&nbsp;km aust for Middelhavet. Det er gjort utgravingar på ein gammal haug ved byen. I somme tider, særleg i bysantinsk tid, spreidde busetnaden seg over sletta og åsane kring haugen.

Det vart gjort utgravingar i 2001 som avdekte fleire gravplassar ved nordsida av haugen. Dei fleste av daterte til seinare jernalderen. Ei grav vart funnen å vere frå seint i bronsealderen.

Bibelen refererer til *Yavne'el* (Josva 15:11; 2 Krøn. 26:6-8) (stundom skrive som *Jebneel*), ein grenseby mellom stammeområda til Juda og Dan. I romartida vart byen kalla *Iamnia*, òg skrive **Jamnia**. Han gjekk i arv frå kong Herodes til systera Salome. Då ho døydde gjekk han til keisar Augustus som tok landsbyen som sin private eigedom, ein status byen hadde i minst eit hundreår.

Etter øydelegginga av Det andre tempelet i 70 evt., flytta Yochanan Ben Zakkai sanhedrinen til Yavne. Somme forskarar trur det såkalla Jamnia-rådet møttes der. Sanhedrinen drog frå Yavne til Usha i 80 evt. og kom attende til 116 evt.

Krossfararane kalla byen *[[Ibelin]]* og bygde ei borg der i 1141. Namnet kjem frå adelsfamilien Ibelin, som var viktig i kongedømet Jerusalem og seinare i Kongedømet Kypros. Ibelin vart erobra av Saladin i 1187. Utgravingar vest for haugen har avdekt 53 krossfararmyntar frå 1100- og 1200-talet.

Maqam Abu Hurayra, skildra som «eit av dei finaste mausolea med kuppel i Palestina», ligg i Yavne. Sidan 1100-talet har det vore kjend som grava til Abu Hurairah, ein følgjesvein (sahaba) til den islamske profeten Muhammed. Etter 1948 vart heilagdomen teken av over av sefardiske jødar som trur grava er gravstaden til rabbien Gamaliel av Yavne.

Før Israel vart grunnlagd, låg den arabiske landsbyen Yibna der.

### Utdanning
I følgje CBS var det i 2001 16 skular og 7&nbsp;445 elevar i Yavne.

## Økonomi

Store selskap som er basert i Yavne er mellom andre Ormat Industries, Aeronautics Defense Systems, Avisar og Orbotech.

## Idrett
Maccabi Yavne er den største fotballklubben i byen. I 1980-åra spelte klubben i den øvste divisjonen og i 1985 vann dei Toto-cuppen. I dag spelar dei i Liga Leumit. Basketballaget Elitzur Yavne spelar i Liga Leumit frå 2007.

## Venskapsbyar
Yavne er venskapsby med:
* Le Raincy i Frankrike
* Speyer i Tyskland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yavne|Yavne]]» frå ,  den 19. juni 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Kommuneside
*Tel Yavne