open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Cheynies

**Cheynies** er ei gruppe grunner og skjer mellom Oxna og Hildasay i Shetlandsøyane. Dei har vorte kraftig eroderte gjennom historisk tid og nokre av øyane er framleis landfaste med kvarandre ved lågvatn. Dei utgjer om lag 20 hektar.

## Skipsforlis
I september 2005 gjekk skipet «Anglian Sovereign» på grunn ved øyane og mista store mengder diesel som gjekk utover over 200 fuglar.. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cheynies|Cheynies]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Colsay

**Colsay** er ei folketom øy utanfor sørvestsida av Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland. Fora Ness ligg i sør, på andre sida av Muckle Sound. Det høgaste punktet på øya ligg 44 meter over havet og det står ein gammal varde på toppen. 

Øya høyrer til soknet Dunrossness, 13 km nordvest for Sumburgh Head. Ho vart nytta mykje til beitemark for sau. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cheynies|Cheynies]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Guillaume

**Guillaume** er eit fransk mannsnamn med opphav i det germanske namnet *Wilhelm*, og svarer soleis til det norske førenamnet Vilhelm.  Namnet *Wilhelm* er samansett av *will*, 'vilje', og *helm*, 'hjelm, vern'.

Ettersom namnet *Guillaume* er ei romansk versjon av namnet *Wilhelm*, er dei historiske personane som på norsk er kjende under namnet *Wilhelm*, kjende under namnet *Guillaume* i dei fransktalande landa. Til dømes er *Guillaume le Conquérant* den same normanniske erobrarkongen som er kjend som Wilhelm Erobraren i Noreg, *Guillaume IV du Royaume-Uni* den same som Vilhelm IV av Storbritannia, og *Guillaume II d'Allemagne* den same som Wilhelm II av Tyskland. 

*Guillaume* er òg nytta som etternamn. Eitt av fleire døme er Charles Édouard Guillaume (1861-1938), ein sveitsisk fysikar som fekk Nobelprisen i fysikk i 1920. Dessutan finst *Guillaume* i geografiske namn som  i *Sillé-le-Guillaume*, ein kommune i departementet Mayenne i Frankrike.

### Dei ulike variantane av førenamnet i dei romanske språka

* Aragonsk: Guillén
* Katalansk: Guillem
* Spansk: Guillermo
* Fransk: Guillaume
* Normannisk (Ancien normand): Williame
* Franc-comtois: Vuillaume
* Italiensk: Guglielmo
* Mellomalderlatin: Willelmus
* Latin: Gulielmus
* Oksitansk: Guilhèm
* Portugisisk: Guilherme

### Dei ulike variantane av førenamnet i dei germanske språka

* Tysk: Wilhelm
* Engelsk: William, frå normannisk *Williame*
* Dansk: Vilhelm
* Norsk: Vilhelm, Vilhjelm
* Islandsk: Vilhjálmur
* Nederlandsk: Willem
* Svensk : Vilhelm, Wilhelm

### Dei ulike variantane av førenamnet i dei keltiske språka
* Bretonsk : Gwilherm
* Goideliske språk (gælisk) : Liam
* Walisisk : Gwilym

## Sjå òg
* Vilhelm
Dore Holm

**Dore Holm** er ei lita, men massiv øy sør for Eshaness og vest for Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland.

Ho er kjend for den naturlege bogen som ein kan sjå om ein vandrar langs kysten mellom Tangwick og Stenness.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dore Holm|Dore Holm]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Tekst frå Shetlopedia
East Linga

**East Linga** er ei av Shetlandsøyane og ligg mellom Whalsay i vest og Grif Skerry i aust.

## Geografi og geologi
Berggrunnen på øya består av gneis med granittårer.

Det er mange skjer i sundet sør for Whalsay og East Linga. I desember 2008 vart det oppdaga leivningane etter atten gråsel på øya, somme av dei slått i hel. Ein mann vart sikta for hendinga. I følgje Scottish Natural Heritage vert det fødd kring 30 gråsel på East Linga kvart år.

Den mindre Calf of Linga ligg nord for East Linga og er landfast med East Linga ved lågvatn. West Linga ligg på andre sida av Whalsay.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:East Linga|East Linga]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
East Burra

**East Burra** (norrønt *Barrey*) er ei øy i Scalloway Islands, som høyrer til Shetlandsøyane i Skottland. Ho har brusamband til West Burra.

Med eit areal på 5&nbsp;km² er ho den 11. største av Shetlandsøyane.

East Burra har langt færre innbyggjarar enn West Burra og ingen større busetnader. I staden er busetnadane spreidd rundt på øya i små grender. Ein har funne spor frå yngre steinalder på øya, og i tillegg er ho kjend for sjøgrottene.

East Burra er landfast med Shetland Mainland via West Burra og Trondra og ei rekkje bruer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:East Burra|East Burra]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Burwick Holm

**Burwick Holm** er ei lita øy utanfor vestkysten av Shetland Mainland i Shetlandsøyane. Ho ligg i vika Bur Wick nær Scalloway.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burwick Holm|Burwick Holm]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Bruray

**Bruray** er ein av dei tre øyane i Out Skerries i Shetlandsøyane. Den austlegaste busetnaden i Skottland ligg på denne øya. 

Mellom Bruray og Housay ligg North Mouth og South Mouth.

## Infrastruktur
Skerries Bridge vart bygt i 1957 og gjorde Bruray landfast med den større naboøya Housay

Den minste skulen i Skottland ligg på Bruray.

Øya vert stundom råka av vassmangel. Det er lite torv på Out Skerries, så innbyggjarane har fått løyve til å kutte torv på Whalsay.

Det går ferje frå Out Skerries til Vidlin og Lerwick på Shetland Mainland, samt fly frå Tingwall med Loganair. 

## Bakgrunnsstoff
*Undiscovered Scotland om The Out Skerries

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bruray|Bruray]]» frå ,  den 23. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Feechopf

**Feechopf** er ein 3&nbsp;888 meter høg fjelltopp i Mischabelmassivet i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i fjellrekka som skil dalane Mattertal og Saastal i kantonen Valais.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Feechopf|Feechopf]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Stellihorn

**Stellihorn** er eit 3&nbsp;436 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet reiser seg, relativt isolert frå andre fjell, aust for den kunstige innsjøen Mattmarksee i øvre delen av dalen Saastal i kantonen Valais.

Fjelltoppen kan nåast, frå dammen ved det oppdemde vatnet, på om kring fire timar. Turen går langs vestryggen av fjellet. På ferda går ein over fortoppen Stelli, før det til sist krevst litt klatring til hovudtoppen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Stellihorn|Stellihorn]]» frå ,  den 23. mars 2010.*
Fish Holm

**Fish Holm** er ei lita øy 2 km aust for Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland. Ho ligg nær Mossbank.

Det høgaste punktet på øya ligg 20 meter over havet og ho ligg 1,5 km sør for Samphrey i Yell Sound.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fish Holm|Fish Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Shetlopedia
Grif Skerry

**Grif Skerry** er ei lita øy aust for Whalsay i Shetlandsøyane. Namnet kan kome frå norrønt eller norn for «djuphavsskjeret».

Øya er ikkje busett, sjølv om det er nokre bygningar her. Desse er stort sett fiskarhytter og restar etter ein fiskestasjon, der fiskarar kunne søke ly under uvêr.

## Geografi
Det er nokre grotter på øya. Swarta (som tyder «svart») og Longa Skerries ligg utanfor øya. Dei næraste større øyane er East Linga og Whalsay. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grif Skerry|Grif Skerry]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Grunay

**Grunay** er ei folketom øy i Out Skerries, den austlegaste delen av heile Shetland i Skottland.

Det står eit fyrvaktarhus på øya for fyret på naboøya Bound Skerry. Dette huset har stått tomt sidan fyret vart automatisert i 1972.

Eit bombefly av typen Blenheim IV frå No. 404 Squadron RCAF styrta på sørsida av øya morgonen 21. februar 1942, kanskje etter å ha vorte treft av fienden utanfor kysten av Noreg. Det vart plassert ein minneplakett på staden i 1990 av nevøen til ein av dei tre som omkom.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grunay|Grunay]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gruney

**Gruney** er ei lita, folketom øy i Shetlandsøyane i Skottland. Ho ligg nord for Northmavinehalvøya på Shetland Mainland og mellom desse ligg Gruney-sundet.

Ein bestand av stormsvale held til på Gruney, som ein av berre to på Shetland. Det er ikkje eit nasjonalt naturreservat, men styresmaktene har ein avtale med eigarane om forvalting av øya. Det står òg eit fyr på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gruney|Gruney]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Hascosay

**Hascosay** (norrønt *Hafskotsey*) er ei lita øy mellom Yell og Fetlar i Shetlandsøyane i Skottland.

## Geografi
Berggrunnen på øya er grov glimmerhaldig gneis.

Øya har fleire små vatn, men saltsprøyten gjer at dei ikkje er ferske.

Øya har eit areal på 2,75&nbsp;km².

## Historie
I 1841 budde det 42 menneske på øya, men dette hadde falle til 13 ti år seinare. 20 år seinare stod øya folketom. Landeigaren Arthur Nicholson, som hadde kjøpt øya, hadde tvangsflytta busetjarane på delar av Fetlar og det er mogeleg at innbyggjarane på Hascosay flytta sjølv i påvente av at dei òg kom til å verte tvangsflytta.

## Dyreliv
Øya har status som *[[Special Area of Conservation]]* (særskild verneområde) på grunn av dei store områda med urørt torvmyr. Her finst òg ein del oter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hascosay|Hascosay]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sedevacantisme

**Sedevacantisme** er ei form for katolisisme. Nemninga har opphav i ordet 'sedesvakans' som ordrett tyder 'Stolen er ledig'. Stolen det er snakk om er Paven sin stol i Vatikanet og er eit språkleg bilete for paveembetet. I dag er dei fleste som reknar seg som sedevacantistar motstandarar av Det andre Vatikankonsilet frå 1960-talet. Dei meiner at dette kyrkjemøtet ikkje var legitimt eller katolsk og at alle som har vore pavar under og etter dette møtet ikkje har vore sanne pavar.

## Bakgrunnsstoff
*Adoremus in Aeternum
* Kvitekristkvinne
Hildasay

**Hildasay** (norrønt *Hildasey*), òg kalla *Hildisay*, er ei folketom øy vest for Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland.
 

## Geografi
Hildasay har eit areal på 1,08 km² og det høgaste punktet ligg 32 meter over havet. Ho bestrå av raudgrøn granitt (epidotisk syenitt) som i mange år vart brote ut.

På sørsida finn ein to viker, Cusa Voe og Tangi Voe. Det ligg ei mindre øy Linga like søraust for Hildasay. Ei lang rekkje skjer og holmar ligg nordvest for øya.

## Historie
Øya har kanskje fått namn etter den norrøne krigsgudinna.

Hildasay har stått utan busetnad sidan seint på 1800-talet, men så seint som i 1891 hadde øya 30 innbyggjarar. Tidlegare var næringa på øya mellom anna sildekonservering og bryting av granitt. Ein kan framleis sjå restane etter ei jernbanelinje frå dagbrotet til hamna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hildasay|Hildasay]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gloup Holm

**Gloup Holm** er ei lita øy i Shetlandsøyane i Skottland, nord for Yell.

## Geografi
Gloup Holm ligg nær North Heaps på Yell, nær Gloup.

På nordsida finn ein klipper som the Clapper, Eagle Stack og Whilkie Stack. I sørvest ligg Bagi Stack.

Øya er i privateige.

## Historie
Gloup Holm har fått namnet sitt frå landsbyen Gloup og Gloup Voe på Yell. Desse namna kan kome frå norrønt for «kløft».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gloup Holm|Gloup Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Forewick Holm

**Forewick Holm** (òg kalla *Forvik Island*) er ei lita øy i Sound of Papa i Shetlandsøyane i Skottland mellom Papa Stour og Sandnesshalvøya. 

## Plassering
Øya ligg om lag 200 meter sør for neset Forewick Ness på Papa Stour og 1,5 km nord for Melby på Sandnesshalvøya.

Den vesle holmen Scarf's Head er landfast med Forewick Holm ved lågvatn.

## Namn
Øya heiter offisielt *Forewick Holm* men eigaren Stuart Hill gav ho namnet *Forvik Island*, som på norsk tyder «sauevik-øya». *Wick* er ei anglisering av *vik*.

## Historie
Ein kjenner ikkje til at det har vore permanent busetnad på øya nokon gong, noko storleiken på berre 1 hektar har gjort sitt til. Det er likevel spor etter ein sirkelforma konstruksjon heilt søraust på øya, som kan vere alt frå ein saueinnhegning til ein bygning frå piktisk tid.

SS «Highcliffe» forliste ved øya den 6. februar 1940. Skipet og lasta vart øydelagd, men ingen liv gjekk tapt.

21. juni 2008 erklærte Stuart Hill at Forvik skulle vera ein britisk kronkoloni og dermed ein uavhengig administrasjon, ei av dei britiske øyane, utan å vera del av Storbritannia eller EU.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Forewick Holm|Forewick Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* www.forvik.com.
* Forvik Island på Shetlopedia.
* Stuart Hill erklærer sjølvstende  frå *Shetland News*
Holm of Noss

**Holm of Noss** eller **Cradle Holm** er ei lita øy i Shetlandsøyane. Det høgaste punktet på øya er om lag 48 meter over havet.

## Geografi
Ho er ei flat øy med vertikale sider og ligg like ved øya Noss. Sundet mellom desse er berre 20 meter breitt. Både Holm of Noss og  nærliggande Faedda Ness på Noss har mange grotter. 

## Historie
Det andre namnet på øya, *Cradle Holm*, kjem frå ein liten taubane som brukte å gå mellom øya og Noss i rund 200 år frå 1600-talet til 1864. Det vart sagt at banen var stor nok til å bere ein mann og ein sau.

I 1864 fekk landeigaren Walker fjerna taubanen fordi ho ikkje var trygg, og fekk reist ein mur på naboklippa på Noss. Bonden som skal ha bygt den opphavlege taubanen skal ha vunne eit veddemål om at han ikkje ville klare å klatre opp klippa, men døydde kort tid etter at taubanen var ferdig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Holm of Noss|Holm of Noss]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Horse Holm

**Horse Holm** eller *Horse Island*, lokalt berre kalla *Da Holm*, er ei lita øy i Shetlandsøyane i Skottland. Ho vart nytta som méd for lokale fiskarar og ligg om lag 2,3 km vest for Sumburgh Head ved sørenden av Shetland Mainland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horse Holm|Horse Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Tekst frå Shetlopedia
Housay

**Housay**, òg kalla **West Isle**, er ei av tre øyar i Out Skerries, den austlegaste delen av Shetlandsøyane. Ho har kring 50 innbyggjarar. 

## Geografi

Housay har den mest komplekse geologien på Out Skerries, med granitt i Mio Ness heilt sørvest, kalkstein på sørsida og store konsentrasjonar med gneis og skifer.

Housay består av fleire små halvøya, og den største av dei peikar sørvestover og er over 1,5 km lang. I nord strekkjer seg eit anna nest seg nordover og svingar sørvestover, parallelt til den større halvøya. Mellom desse ligg West Voe.

Øya er omgjeve av fleire staurar, mellom anna Hevda Stacks i nord og Stack a Mooth & Stack a Pillar i sør. Det finst òg ei sjøgrotte i sør, og Da Steig er ei kollapsa grotte, mellom øya og Mio Ness

Mellom Housay og Bruray ligg North Mouth og South Mouth.

Øya vert stundom råka av vassmangel. Det er lite torv på Out Skerries, slik at innbyggjarane på øya har fått rettar til å skjere torv på Whalsay.

## Historie
Dei mange norrøne stadnamna indikerer at øya har vore busett sidan minst den tid, om ikkje enno tidlegare. 

Øya hadde flest innbyggjarar i 1891, då nesten 90 menneske budde her. I dag er det kring halvparten så mange att, 50 innbyggjarar i 2001.

## Infrastruktur
På øya finst postkontor, ein av to butikkar på Out Skerries, ei kyrkje og eit samfunnshus. 

Skerries Bridge vart bygt i 1957 mellom Housay og Bruray.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Housay|Housay]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lamba i Shetlandsøyane

**Lamba** er ei folketom øy i Yell Sound i Shetlandsøyane. Ho ligg 1,5 km nord for innløpet til Sullom Voe. Det høgaste punktet på øya er 35 meter over havet og ho har eit areal på 0,43 km². Ved innløpet til Sullom Voe står eit 27 meter høgt fyrtårn, og like ved står ei radiomast.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lamba (island)|Lamba (island)]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Huney

**Huney** er ei folketom øy aust for øya Unst i Shetlandsøyane i Skottland. Ho ligg om lag 1 km sørvest for Balta og har eit areal på berre 0,2 km². Når lågvatnet er særs lågt er Huney landfast med Unst via ein sanddekt tombolo kalla Yei of Huney.

Under den første verdskrigen sokk den britiske ubåten HMS «E49» i sundet mellom Hunsey og Balta og alle mann gjekk tapt. Dette skjedde 12. mars 1917. Ubåten var på veg ut Balta Sound på patrulje då ho trefte ei sjømine lagt ut av den tyske ubåten SM «UC-76». Vraket har status som ei krigsgrav.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Huney|Huney]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sedesvakans

**Sedesvakans** eller **Sede vacante** eller er ei nemning på perioden når eit (geistleg) embetssete står tomt (*vakant*) i påvente av val eller oppnemning av ein ny person. Det blir brukt særleg om bispesete i perioden mellom to biskopar, men kan òg brukast om andre embete. 

## Den heilage stolen
 

Om pavestolen bruker ein omgrepet i perioden frå ein pave døyr og til ein ny pave er vald. Blant dei katolske bispeembeta er paveembetet eit særtilfelle, fordi pavane med nokre ytst få unntak sit inntil dei døyr, slik at det oppstår sedesvakans. For andre bispesete enn Roma skal biskopen normalt få avløysing når helsa byrjar å svikte eller han oppnår ein viss alder. Dersom perioden med sedesvakans vert lengre enn nokre veker, går han over til å vere eit interregnum. Hovudskilnaden er at under ein vakans er dei aller fleste styrefunksjonar sett ut av spel, medan under eit interregnum må fleire funksjonar fyllast på irregulært vis. Siste gongen Den katolske kyrkja erklærte interregnum, var perioden frå 10. november 1241 til juni 1243. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sedesvakans|Sedesvakans]]» frå , den 24. mars 2010.*
Langa i Shetlandsøyane

**Langa** er ei folketom øy utanfor Hildasay i Shetlandsøyane i Skottland. Ho må ikkje forvekslast med dei mange øyane som heiter Linga ved Shetland. 

## Historie
Namnet kjem truleg frå *langey* som er norrønt for «langøy».

Øya hadde ni innbyggjarar i 1841 og 13 i 1881, men vart fråreist i 1890-åra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Langa, Shetland|Langa, Shetland]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Linga ved Muckle Roe

**Linga** er ei lita, folketom øy, 1 km aust for Muckle Roe i Shetlandsøyane i Skottland. Øya er omtrentleg sirkelforma og det høgaste punktet på øya ligg 69 meter over havet. Ho har eit areal på 0,70 km².

## Geografi
Linga er nesten heilt sirkelforma med ein topp på midten. Ho ligg mellom innløpet til Olna Firth og Gon Firth på vestkysten av Shetland Mainland. I nord ligg Delting på Mainland og Mainland ligg òg i sør og aust. Papa Little ligg i sørvest og Mavis Grind i nord. 

Det ligg ei grunne, Groin Baa, nord for Linga. 

Øya består av gneis og skifer, med noko kvartsitt og pelitt. Landskapet består av ujamnt gras og lyngheier.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Linga, Muckle Roe|Linga, Muckle Roe]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Étang Saumâtre

**Étang Saumâtre** (også kjend som **Azueisjøen**) er den største innsjøen i Haiti. Han ligg søraust i landet og grensar til Den dominikanske republikken. Nemninga *saumâtre* refererer seg til at vatnet i innsjøen er salt (*eau saumâtre* tyder *brakkvatn*). Saltsjøen har eit areal på rundt 170 km², og ligg 29 km aust for hovudstaden Port-au-Prince, i det fruktbare låglandet Plaine du Cul-de-Sac. Innsjøen er 29 km lang og på det meste 9,7 km brei, og er heimstad for over 100 artar av sjøfugl, flamingo og spisskrokodille. Han er såleis ein av få innsjøar i verda med ein så rik fauna. Fargen på innsjøen er ein intens blåtone, og han er omgjeven av kratt og kaktus.

Sjølve innsjøen er del av ei kjede saltsjøar i sprekkedalen som er kjend som Cul-de-Sac i Haiti og Hoya de Enriquillo i Den dominkanske republikken. Fordi dalen tidlegare var eit marint sund, ligg fleire delar av han under havnivået. 

## Kjelder
*«Etang Saumâtre» på Wikipedia på engelsk, innhenta 23. mars 2010.
*«Saumâtre, Étang» i *The Columbia Gazetteer of North America*. (Columbia University Press, 2000) http://www.bartleby.com/69/7/S07107.html
Chaîne de la Selle

**Chaîne de la Selle** er ei fjellkjede i Haiti. Delar av henne er Pic la Selle, som er det høgste punktet i Haiti på 2&nbsp;680 moh. Pic la Selle ligg i La Visite National Park søraust i landet.

## Kjelder
*«Chaîne de la Selle» på Wikipedia på engelsk, innhenta 24. mars 2010.
Linga ved Samphrey

**Linga** er ei øy i Shetlandsøyane i Yell Sound.

## Geografi
Linga er eit veldig vanleg namn på Shetland, og kjem av det norrøne namnet for «lyngøy». Denne Linga ligg ikkje langt frå Firth og Firths Voe i vest. Fish Holm ligg i nord og Lunna Ness i aust. 

Linga består av grov gneis med noko granitt. Ho er om lag 0,43 km² og det høgaste punktet ligg 40 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Linga, Samphrey|Linga, Samphrey]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yell Sound

**Yell Sound** er eit sund mellom øyane Yell og Shetland Mainland på Shetland. Det dannar grensa mellom Mainland og North Isles og det ligg mange småøyar der. Sullom Voe er ein arm av Yell Sound med ein stor oljeterminal. 

Det går ferjer til North Isles over sundet. Her er kraftige tidvasstraumar og ofte dårleg vêr. Mange skip har forlist i sundet og det er derfor bygt mange fyr for å hjelpe skipa trygt gjennom. Yell Sound er så vidt nemnd i *Orkneyinga saga* frå mellomalderen og på 1800-talet var det ein kort velståande periode med tang og tare-industri. Kommersielt fiske har lenge vore ei av hovudnæringane i området og delar av sundet har status som *[[Special Area of Conservation]]* (særskild bevaringsområde) for å verne om det lokale dyrelivet. 

Det norrøne namnet på sundet var *Alasund*, men ein kjenner ikkje til den opphavlege tydinga av namnet.

Av øyar i sundet finn ein mellom anna Gruney, Muckle Holm, Little Holm, Bigga, Brother Isle, Lamba, Orfasay, Little Roe, Samphrey, Uynarey, Fish Holm, Linga, Setter Holm, Sinna Skerry og Wether Holm.

## Sjå òg
* Balta Sound
* Bluemull Sound

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yell Sound|Yell Sound]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Balta Sound

**Balta Sound** er ei vik på austsida av Unst i Shetlandsøyane i Skottland. Øya Balta ligg ute i vika og gjev vika ly for Nordsjøen i aust. 

Busetnaden vest for vika heiter Baltasound.

12. mars 1917, under den første verdskrigen gjekk den britiske ubåten HMS «E49» på ei sjømine og sokk med alle mann om bord. Vraket vert i dag rekna som ei krigsgrav.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Balta Sound|Balta Sound]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Bluemull Sound

**Bluemull Sound** er eit sund mellom Unst og Yell i Shetlandsøyane i Skottland. Det går ferjesamband mellom øyane over sundet. Cullivoe ligg på Yell-sida. Øya Linga ligg i sundet. 

I 2016 opna eit tidvasskraftverk drive av Nova Innovation sett opp i sundet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bluemull Sound|Bluemull Sound]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Burra Voe

**Burra Voe** (norrønt *Borgavagr*, «borgvågen») er ei skjerma vik (voe) på søraustsida av øya Yell.

Landsbyen Burravoe ligg på nordsida av Burra Voe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burra Voe|Burra Voe]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** http://shetlopedia.com/Burra_Voe
Linga ved Yell

**Linga** er ei lita, folketom øy i Bluemull Sound i Shetlandsøyane i Skottland.  Ho er ei av mange øyar ved Shetland med dette namnet. Øya er 0,45 km² stor og det høgaste punktet ligg 26 meter over havet. 

## Geografi
Linga består av grov glimmer-skifer og gneis.
Øya ligg aust for Yell, nær landsbyen Gutcher. Mellom Linga og Yell ligg Linga Sound. Øya Unst ligg i nordaust. Sound Gruney, Urie Lingey ligg i søraust og Hascosay i sør. 
Det er lite ferskvatn på øya. 

## Historie

Det vert sagt at Jan Tait frå Fetlar ein gong heldt ein bjørn på øya og at dette vert minnast i stadnamnet Bear's Bait. Jan skal ha kome frå Noreg, der han vart stilt for tinget for ha teke livet av nokon, men han fekk nåde fordi han hadde fanga denne bjørnen, som hadde skapt problem i lengre tid.

Det står eit tomt kapell på øya. 

## Dyre- og planteliv
Til å vere ei øy som på norrønt heitte «lyngøya», veks det særs lite her. Ein finn noko oter, lomvi og sel på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Linga, Yell|Linga, Yell]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Linga

**Linga** kan syne til
* Linga i Victoria, ein by i Australia

## Skotske øyar
Mange skotske øyar heiter Linga, som kjem av det norrøne namnet for 'lyngøy'. Stundom vert namna òg skrivne *Lingay* og *Lingeigh* i Hebridane). 

### Shetland
* Linga ved Hildasay 
* Linga ved Muckle Roe 
* Linga ved Samphrey
* Linga ved Vaila 
**Linga Skerries
* Linga ved Vementry
* Linga ved Yell
* West Linga
** Calf of Linga ved West Linga 
*** Little Linga ved West Linga 
***Calf of Little Linga
* East Linga
** Calf of Linga ved East Linga 
* Linga Skerries i South Nesting Bay utanfor Shetland Mainland
* Urie Lingey utanfor Fetlar

### Orknøyane
* Linga Holm
* Little Linga ved Stronsay
* Linga Skerries

### Hebridane
* Lingay ved Fiaray 
* Lingay ved Killegray
* Lingeigh i Bishop's Isles, før for Barra
* Lingay ved Wiay utanfor Benbecula

* Langay eller Langaigh, ei lita øy nord for Lingay ved Killegray i Sound of Harris
* Lingay Fhada nord for Fuiay og Barra
* Garbh Lingay nord for Fuiay og Barra
* Lingeam

## Må ikkje forvekslast med
* Linggaøyane i Indonesia
Linga ved Hildasay

**Linga** er ei lita øy utanfor Hildasay i Shetlandsøyane. Ho er ei av Scalloway Islands. 

Mellom Linga og Hildasay ligg Hogg of Linga, Hogg of Hildasay og the Skerry.

På 1800-talet var Linga busett.

Papa og Oxna ligg nokre kilometer lenger sør. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Linga, Hildasay|Linga, Hildasay]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Flotta i Shetlandsøyane

**Flotta** er ei øy sørvest for Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland. Namnet kan kome frå det norrøne *flatey* som tyder «flat øy». Det høgaste punktet på øya er berre 10 meter over havet. Øya ligg i Weisdale Voe, sør for Greena.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flotta, Shetland|Flotta, Shetland]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Greena

**Greena** er ei lita øy vest for Shetland Mainland i Shetlandsøyane. Ho er berre kring 10 meter høg på det høgaste og ligg nord for Flotta. Øya ligg i Weisdale Voe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Greena|Greena]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Venables, Ursula & Llewellyn, *Tempestuous Eden*, Museum Press, London 1952.
Green Holm

**Green Holm** er ei lita, folketom øy, om lag 500 meter nord for Burra Ness på nordenden av øya Burra i Shetlandsøyane i Skottland. Øya ligg på vestsida av hovudleia inn mot Scalloway på Shetland. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Green Holm|Green Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Busta Voe

**Busta Voe** er ei vik nord på Shetland Mainland i Shetlandsøyane. Ho ligg mellom landsbyen Brae og øya Muckle Roe. Inst i vika ligg Delting Marina and Boating Club.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Busta Voe|Busta Voe]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** http://shetlopedia.com/Busta_Voe
West Voe of Sumburgh

**West Voe of Sumburgh** er den sørlegaste vågen på Shetland Mainland i Shetlandsøyane. Han ligg mellom Sumburgh Head og neset Scat Ness.

På vestsida av vågen ligg busetnaden Scatness, og på austsida den kjende arkeologiske staden Jarlshof.

Utanfor innløpet til vågen, forbi Sumburgh Head, ligg tidvasstraumen Sumburgh Roost.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Voe of Sumburgh|West Voe of Sumburgh]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**http://shetlopedia.com/West_Voe_of_Sumburgh
Hoy i Shetlandsøyane

**Hoy** (eller *Háey*,  norrønt for 'høg øy') er ei lita øy i Weisdale Voe i Shetlandsøyane i Skottland. I nærleiken ligg dei mindre øyane Hoggs of Hoy og Junk. Sound of Hoy ligg mellom Hoy og Strom Ness-halvøya på Shetland Mainland. Det høgaste punktet på øya ligg 35 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hoy, Shetland|Hoy, Shetland]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lady's Holm

**Lady's Holm** ere i øy utanfor South Mainland i Shetlandsøyane. Ho må ikkje forvekslast med Maiden Stack, som òg vert kalla «Frau Stack»

Øya ligg vest for Scat Ness og landsbyen Scatness, eit nes på Shetland Mainland og  den vesle øya Little Holm ligg like ved.

Sumburgh Airport ligg om lag 1,5 km mot nordaust. 

Øya er 21 meter over havet på det høgaste og på toppen står ein varde.

Øya vart tradisjonelt nytta som beitemark for sau.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lady&#39;s Holm|Lady&#39;s Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Little Holm ved Scatness

**Little Holm** er ei lita øy vest for South Mainland i Shetlandsøyane. Ho ligg nær Scatness og Lady's Holm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Holm, Scatness|Little Holm, Scatness]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* [Shetlopedia](http://shetlopedia.com/Little_Holm_(Scatness))
Little Roe

**Little Roe** er ei øy i Yell Sound i Shetlandsøyane i Skottland. 

## Historie
Namnet på øya har norrønt opphav, frå *Rauðey Litla*, som tyder «den vesle raude øya». 

I 1841 budde det 11 menneske på øya, alle i same huset. Det er bygt ei fyrlykt på øya. 

## Geografi og geologi
Namnet på øya kjem av den raude granitten ho består av. Øya ligg like aust for Northmavine ved innløpet til Sullom Voe.
Lamba ligg i nord og Uynarey, Brother Isle og Bigga mellom øya og Yell

## Dyreliv
Det finst ein del oter på øya, og lundefugl og havsvale hekkar her. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Roe|Little Roe]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lunna Holm

**Lunna Holm** er ei lita øy nær Lunna Ness på Shetland Mainland i Shetlandsøyane i Skottland. Det høgaste punktet på øya ligg 27 meter over havet.

Det står eit fyr på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lunna Holm|Lunna Holm]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
** Shetlopedia
Orfasay

**Orfasay** er ei øy i Shetlandsøyane i Skottland.

## Geografi
Orfasay er ei tidvassøy i Yell Sound, og er landfast med Yell ved lågvatn. Dette ser ein att i namnet på øya, som kjem frå det norrøne *Orfyrisey*, som tyder ‘tidvassøy’.

Øya ligg ved innløpet til Hamna Voe og Cuppister i Yell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Orfasay|Orfasay]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Oxna

**Oxna** er ei øy i Scalloway Islands, nordvest for Burra i Shetlandsøyane i Skottland. Oxna har eit areal på 0,68 km². 

Øya har ikkje vore busett sidan den første verdskrigen, men det står eit hus på øya som framleis vert nytta som fritidsbustad. 

Øya Papa ligg nokre hundre meter aust for Oxna. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oxna|Oxna]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Little Holm i Yell Sound

**Little Holm** er ei lita øy i Yell Sound i Shetlandsøyane. Ho ligg mellom Northmavine og Yell. Det står eit fyr på øya. 

I 1983 fjerna Royal Navy materiell frå området og bombelaget deira oppdaga eit ukjend skipsvrak i nærleiken. Ein veit framleis ikkje kva skip det er.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Holm, Yell Sound|Little Holm, Yell Sound]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Muckle Holm i Yell Sound

**Muckle Holm** er ei lita øy i Shetlandsøyane. Ho ligg i Yell Sound, nær Northmavine. Det høgaste punktet på øya ligg 23 meter over havet. 

Det står eit fyr på øya, som først vart tent i 1976.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Muckle Holm, Yell Sound|Muckle Holm, Yell Sound]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Papa Little

**Papa Little** er ei øy i Shetlandsøyane i Skottland. 

Øya ligg utanfor Aith Voe i nordvest ved Shetland Mainland, sør for Muckle Roe. Ho er stort sett torvdekt og har ikkje vore bsuett sidan 1840-åra.

Namnet på øya tyder *den vesle øya til [[papar]]* (i motsetnad til Papa Stour). Paparar var gæliske eremittar eller munkar som drog så langt nord som til Island.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Papa Little|Papa Little]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Fattigdomsgrense

Ei **fattigdomsgrense** er det inntektsnivået der grensa går mellom å ha råd til å kjøpe alle ressursane som krevst for å overleve eller ikkje. Folk som har ei inntekt under fattigdomsgrensa har per definisjon inga disponibel inntekt.

Kvar denne grensa går er eit omdiskutert emne, men ein vanleg internasjonal definisjon på ekstrem fattigdom er å leve på under éin USA-amerikansk dollar om dagen, eller nærare bestemt 1,08 USD justert etter kjøpekraftspariteten i 1993. I 2008 auka Verdsbanken grensa til 1,25 USD.

## Sjå også
*fattigdom

## Kjelder
*«Fattigdomsgräns» på Wikipedia på svensk, innhenta 24. mars 2010.

### Referansar
Papa i Shetlandsøyane

**Papa** er ei folketom øy i Scalloway Islands i Shetlandsøyane i Skottland. 

Papa ligg nordvest for Burra og aust for Oxna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Papa, Shetland|Papa, Shetland]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Scalloway Islands

**Scalloway Islands** er ei øygruppe i Shetlandsøyane utanfor Scalloway på sørvestsida av  Shetland Mainland.

Øyane i gruppa er: 
* Burra (to øyar med brusamband mellom seg)
** West Burra
*** Kettla Ness, landfast til West Burra via ein tombolo
** East Burra
* Hildasay/Hildesay
* Linga (må ikkje forvekslast med mange andre Shetlandsøyar med same namn)
* Oxna
* Papa
** West Head of Papa (tidvassøy)
* South Havra
* Trondra (brusamband til Mainland og Burra)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Burra

**Burra** (norrønt *Barrey*) er namnet på to øyar i Shetlandsøyane, West (753 innb.) og East Burra (66 innb. ). Ei bru knyter dei to bruene saman, i tillegg til at det går bru vidare til Shetland Mainland via Trondra. Øyane er ein del av Scalloway Islands

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burra|Burra]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
North Havra

**North Havra** (norrønt *Hafrey*, 'havøya') er ei lita øy sørvest for Shetland. Ho er 30 meter høg på det høgaste.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:North Havra|North Havra]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Sound Gruney

**Sound Gruney** (frå engelsk for 'sund' og norrønt for 'grøn øy') er ei av Shetlandsøyane i Skottland. Ho er ei folketom øy som ligg mellom Fetlar i sør og Unst i nord. Øya Yell ligg mot vest. Daaey ligg søraust, Urie Lingey aust og Wedder Holm nordaust for øya. 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

*Sound Gruney i *[[Gazetteer for Scotland]]*
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sound Gruney|Sound Gruney]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
North Isles

**North Isles** er dei nordlege øyane i Shetlandsøyane i Skottland. Hovudøya i gruppa er Yell, Unst og Fetlar. Stundom vert øyane i Yell Sound rekna med i denne gruppa.

Yell og Unst er den nest største og den tredje største øya av Shetlandsøyane, og den tredje og fjerde mest folkerike. Samla dannar dei eit større areal enn resten av Shetlandsøyane (utanom Mainland).

## Geografiske ytterpunkt
I gruppa finn ein de nordlegaste punktet i Storbritannia og Shetland ved Out Stack nær Muckle Flugga og den nordlegaste busetnaden Skaw på Unst.

På Fetlar finn ein òg dei austlegaste punkta i Skottland, med unntak av Out Skerries og det meste av Fetlar og Unst er mindre enn 350&nbsp;km frå Noreg.

Ein kan reise direkte nordover frå Out Stack til Nordpolen utan å treffe andre landmassar.

Her finn ein òg det nordlegaste slottet (Muness Castle), det nordlegaste postkontoret (Baltasound), det nordlegaste fyret (Muckle Flugga), den nordlegaste vegen, det nordlegaste bryggeriet (Valhalla Brewery), den nordlegaste kyrkja (Haroldswick Methodist Church), den nordlegaste ferjeruta (Gutcher (Yell) til Belmont (Unst)) og den nordlegaste «skogen» (nær Baltasound) i Storbritannia

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:North Isles|North Isles]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
West Head of Papa

**West Head of Papa** er ei lita tidvassøy utanfor Papa i Shetlandsøyane og ei av Scalloway Islands. Det høgaste punktet på øya ligg 21 meter over havet.. East Head of Papa er ein del av sjølve Papa, så det er mogeleg at West Head kan ha vorte ei øy i løpet av nyare historie. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Head of Papa|West Head of Papa]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
St Ninian's Isle

**St Ninian's isle** er ei lita øy i Shetlandsøyane i Skottland. Ho er landfast til Shetland Mainland via den mest aktive tomboloen i Storbritannia. Tomboloen vert lokalt kalla ein *ayre*, som kjem av det norrøne for 'grusstrand', og er 500 meter lang. Bortsett frå ved særs høg flo ligg sandbanken over havnivå. St. Ninian er derfor i røynda ei halvøy. Den næraste busetnaden er Bigton på South Mainland.

## Historie
Som namnet tyder på har øya hatt samband til kyrkja, og som andre øyar på Shetland, Orknøyane og Hebridane har ho hatt samband med irske munkar. Øya har derimot ei historie som strekkjer seg langt lengre bak enn til kristen tid, og det er funne graver frå yngre steinalder innanfor murane til kapellet på øya. 

Kapellet er frå 1100-talet og er framleis synleg nær tomboloen. Kapellet er tileigna vernehelgenen til Shetland, den mystiske St. Ninian frå Galloway. Under ei utgraving i 1958 fann ein keltisk sølv frå 700-talet i ein treboks under kapellet. Ein trur at det har vorte stolen under eit vikingtokt. Ein har òg funne restar av eit før-norrønt kapell, som indikerer at irske munkar kan ha vore her. 

Den siste familien som budde på øya forlet øya i 1796. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St Ninian&#39;s Isle|St Ninian&#39;s Isle]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Bilete av skatten på St Ninian's Isle, National Museums Scotland
*Shetland Museum - Bilete av skatten 
*St Ninian's Isle - Shetland Heritage
*Bilete av skatten
Isle of Stenness

**Isle of Stenness** er ei øy i Shetlandsøyane. Ho ligg nordvest for Shetland Mainland i  Northmavine.

Ho skjermar den gamle fiskelandsbyen Esha Ness på fastlandet. Skerry of Eshaness og Dore Holm ligg like ved. 

Joan Grigsby slo leir her i 1933 og skreiv boka *An Island Rooin* om dette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isle of Stenness|Isle of Stenness]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Unst

**Unst** er ei av North Isles i Shetlandsøyane i Skottland. Ho er den nordlegaste av dei busette øyane i Dei britiske øyane og den tredje største av Shetlandsøyane etter Shetland Mainland og Yell. Ho har eit areal på 120 km².

Unst består stort sett av grassletter og kystklipper. Den største landsbyen er Baltasound, som tidlegare var den nest største sildehamna etter Lerwick. I dag ligg det eit bryggeri, eit fritidssenter og ein flyplass ved landsbyen. Andre busetnader på øya er Uyeasound, med Greenwell's Booth (eit hansatisk varehus) og Muness Castle (frå 1598), og Haroldswick, som har eit båtmuseum og eit kulturarvsenter. 

## Historie

Ein kjenner ikkje til opphavet til namnet Unst, men det verkar å ha eit før-norrønt opphav.

Det vert stadig drive arkeologiske utgravingar på øya i dag og ein har mellom anna grave ut tre langhus frå vikingtida. Ein kjenner til 30 langhus på øya. 

Den 7. januar 2007 vart Unst råka av eit jordskjelv som målte 4,9 på richterskalaen.

## Geografi og geologi
Øya har mange av titlane som går for å vere dei nordlegaste i Storbritannia. Den vesle busetnaden Skaw nordaust på øya er til dømes den nordlegaste busetnaden i Storbritannia. Muckle Flugga fyr, like nord for Unst, er det nordlegaste fyret, og like nord for der igjen ligg Out Stack, det nordlegaste landfaste punktet i heile Storbritannia. 

Vestlandet i Noreg ligg kring 300 km mot aust. 

Øyane Unst og Fetlar består hovudsakleg av ultramafisk og mafisk lavabergartar som forma til ein ofiolitt, ein del av oseanskorpa frå Iapetushavet, som vart øydelagd under den kaledonske orogenesen. 

Det var ein gong fleire kromittbrot på Unst. Til ein av desse gjekk den no nedlagde Hagdale Chromate Railway frå 1907 til 1937.

## Transport

Det går ferjer frå Belmont på øya til Gutcher på Yell og Oddsta på Fetlar.

Øya er kjend for busskuret på øya, kalla Bobby's Bus Shelter, det vert møblert og pynta på kvart einaste år med sofa, fjernsyn, datamaskin og andre hushaldningsting. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Unst|Unst]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* unst.org
Urie Lingey

**Urie Lingey** er ei folketom øy på Shetland. Ho ligg mellom Fetlar og Unst. Yell ligg i vest. Daaey ligg i søraust og Sound Gruney i vest. Wedder Holm ligg nordaust for øya.

Urie Lingey ligg 1&nbsp;km nord for Urie Ness ved Fetlar, som har gjeve henne namnet. Lingey tyder 'lyngøya'.

## Kjelder

*Urie Lingey i *[[Gazetteer for Scotland]]*
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Urie Lingey|Urie Lingey]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Shetlopedia
Neue Deutsche Härte

**Neue Deutsche Härte** (forkorta **NDH**, tysk for 'ny tysk hardleik') er ein musikkstil innan industriell musikk som voks fram i Tyskland og Austerrike frå midten av 1990-talet med inspirasjon frå mellom anna industrimetall, heavy metal/hardrock og elektronisk musikk. Det internasjonalt mest framgangsrike bandet er Rammstein.

## Artistar

* ASP
* Bettelprinz
* b.o.s.c.h.
* Butzemann
* Dark Diamonds
* Dein Feuer
* Dementi
* Der Bote
* Die Allergie
* Die Apokalyptischen Reiter
* Die Vorboten
* die!
* Dossche
* Eisbrecher
* Eisenherz
* Eisheilig
* Erzwerk
* Etwas Dein
* Exfeind
* Extramensch
* Fleischmann
* Frau Falter
* Haertefall
* Hämatom
* Hammerschmitt
* Hanzel und Gretyl
* Heldmaschine
* Herren
* Hertzton
* Herzbruch
* Herzer
* Herzparasit
* In Extremo
* In Viro
* Joachim Witt
* Kind Tot
* Knorkator
* Krankheit
* L'Âme Immortelle
* Leichenwetter
* Letzte Instanz
* Maerzfeld
* Megaherz
* Menschenwahn
* Niederschlag
* nulldB
* Omega Lithium
* Oomph!
* Ost+Front
* Peragon
* Projekt Mensch
* Pronther
* Rammstein
* Rinderwahnsinn
* Ruoska
* Samsas Traum
* Schacht
* Scherbentanz
* Schlafes Bruder
* Schlagwerk
* Schock
* Schockraum
* Schwarzer Engel
* Schweisser
* Seelenzorn
* Silberschauer
* Stahlhammer
* Stahlmann
* Stark Treiben
* Stimmkraft
* Stoneman
* Subway to Sally
* Tanzwut
* Treibhaus
* Üebermutter
* Umbra et Imago
* Unheilig
* Untoten
* Von Den Ketten
* Weissglut
* Weto

## Sjå ogso
* Sjangrar innan elektronisk musikk
Le Pleureur

**Le Pleureur** er eit 3&nbsp;704 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg i kantonen Valais, på fjellryggen mellom dalane Val di Bagnes og Val d’Herens.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Le Pleureur|Le Pleureur]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
Haaf Gruney

**Haaf Gruney** er ei lita øy nordaust i Shetlandsøyane.

## Geografi og geologi
Øya ligg mellom Unst og Fetlar. Mellom øya og Yell ligg ei lita øygruppe med småøyar, mellom anna Linga, Sound Gruney, Urie Lingey, Daaey og Wedder Holm. Uyea ligg òg vest for øya. 

Det var tidlegare eit krombrot på øya.

## Historie
Namnet på øya kjem frå det norrøne *hafgröney*, *gröney* som tyder «grønøya». Haaf tyder «hav» og er sett føre for å skilje ho frå ei nærliggande øy som heiter Sound Gruney.

### Ei reise til Karmøy
Den 4. august 1745 rodde to jenter frå Uyea til denne øya for å mjølke kyrna som beita her. Dei vart råka av eit kratig uvêr og båten deira vart ført til havs og så heile vegen over til Karmøy i Noreg. Jentene enda opp med å gifte seg her og etterkomarane deira finst her framleis.

## Dyreliv
Haaf Gruney er eit nasjonalt naturreservat på grunn av stormsvalen som hekkar her. 

Øya vert ikkje lenger nytta til beite, men det lever oter og sel der. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haaf Gruney|Haaf Gruney]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Industrimetall

**Industrimetall** er ein brei definisjon på fleire forskjellige sjangrar innanfor elektronisk og eksperimenterande musikk. Nemninga vart fyrst teken i bruk i 1970-åra for å kunne skildra den unike lyden (på den tida) som kjennetegnar kunstnarar som utgav musikken sin på Industrial Records.

*Throbbing Gristle
*Einsturzende Neubauten
Uyea

**Uyea** er namnet på fleire øyar i Shetlandsøyane:

* Uyea ved Unst
* Uyea ved Northmavine

Uyeasound er ein landsby på Unst nær Uyea.

Det er òg ei Uynarey i Shetlandsøyane.
Uyea ved Northmavine

**Uyea** er ei folketom tidvassøy nordvest for Shetland Mainland i Shetlandsøyane. Uyea ligg utanfor Northmavinehalvøya og ein kan nå øya til fots ved lågvatn. Det høgaste punktet på ligg 70 meter over havet, og ho har eit areal på 0,45 km². 

Det er fleire naturlege bogar langs den klippete kysten, samt fleire utfordrande klatreruter. Rundt øya ligg skjera Big Nev, Dorra Stack, Little Nev, Out Shuna Stack, Robert Irvine's Skerry og The Burrier.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uyea, Northmavine|Uyea, Northmavine]]» frå ,  den 24. mars 2010.*  


## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Uyea
Stockhorn

**Stockhorn** er ein 3&nbsp;532 meter høgt fjell kantonen Valais i Sveits. Fjelltoppen ligg mellom isbreen Triftjigletscher, som går heilt mot toppen av fjellet, og breen Gornergletscher. Stockhorn er det austlegaste punktet på fjellryggen som går frå Zermatt over Riffelhorn og Gornergrat. I aust skil Stockhornpass (3&nbsp;387 moh.) Stockhorn frå Weissgrat.

Om kring 1200 meter vest for toppunktet ligg ende stasjonen for kabelbanen Stockhorn. Denne går frå Zermatt til 3&nbsp;405 moh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Stockhorn|Stockhorn]]» frå , den 24. mars 2010.*
Uynarey

**Uynarey** er ei øy i Shetlandsøyane i Yell Sound, like nord for Bigga og aust for Brother Island. Ho er eit fuglereservat.

Namnet har norrønt opphav og tyder 'ærerik øy'. Dette kan syne til at ho har hatt samband med irske munkar. 

## Geografi
Det ligg ei lita vik på austsida av øya, Haa Geo, og ei grotte i vest. Nordenden vert kalla the Niv. Øya er om lag 800 meter lang. 

Berggrunnen består av gneis og kvartsitt. Øya har bratte sider og er kring 30 meter høg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uynarey|Uynarey]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Petit Combin

**Petit Combin** er ein 3&nbsp;663 meter høg fjelltopp nord for  Grand Combin i Wallis-Alpane i Sveits.

Petit Combin ligg mellom breen Corbassièrebreen i aust og dalen 'Val d'Entremont' i vest. Grensa mellom kommunane Bagnes og Liddes går over toppen. Toppen er omkransa av bratte brear på nord- og austsida (Petit-Combin-Gletscher og Follâts-Gletscher), og av bratte bergveggar på 'Aiguilles-de-Boveire' i vest. Lendet er slakare mot sør og fjelltoppen Combin de Corbassière.

Petit Combin er ofte turmål for brevandrarar, sommar som vinter. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Petit Combin|Petit Combin]]» frå ,  den 24. mars 2010.*
West Burra

**West Burra** er ei av Scalloway Islands i Shetlandsøyane i Skottland.  Ho har brusamband til East Burra. Med eit areal på 7,43 km² er ho den ellevte største av Shetlandsøyane. 

## Geografi
Den sørvendte sandstranda ved Meal er ein populær badeplass. Ved sørenden av West Burra ligg Kettla Ness med imponerande klipper. Ho er landfast til West Burra via ein grus- og sandtombolo. 

West Burra er landfast med Shetland Mainland via Trondra og ei rekkje bruer. 

### Busetnader
Hamnavoe er den største busetnaden på øya. Ein annan busetnad er Bridge End, kalla opp etter staden der brua går til East Burra.

## Historie
Namnet Papil sør på West Burra er ein norrøn referanse til *[[papar]]*, irske munkar. Ein har funne restar av ei gammal kyrkje samt ein runestein som i dag står på Shetland Museum.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Burra|West Burra]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*