Norsk raudliste, artsliste for fuglar

Som ein del av utgjevinga av norsk raudliste for artar vurderer Artsdatabanken  alle artar av etablerte hekkefuglar i Noreg mot kriterium for risiko for å døy ut frå Noreg. I 2021 blei totalt 234 fugleartar vurderte for Fastlands-Noreg, i tillegg til dei nemnde hekkeartane er einskilde andre mindre vanlege artar i Noreg òg vurderte. 

## Spreiing av fugleartar over raudlistekategoriar
:*For forklaring av kategoriane, sjå [[IUCN si globale raudliste]]  og [[Norsk raudliste for artar]]*
### Status 2021
* 62 artar er truga, eller 26 % av dei vurderte artane. Kategoriar:
** 11 artar er *Kritisk truga* – CR
** 18 artar er *sterkt truga* – EN
** 33 artar er *sårbare* – VU
* Andre raudlista kategoriar:
** 3 artar er *regionalt utdøydde* – RE
** 28 artar er *nær truga* – NT

* 141 artar er *livskraftige – LC*
* ikkje vurderte:
** 33 artar er lista som ikkje egna - NA, til dømes fordi dei ikkje er etablerte hekkefuglar, døme busksongar og isfugl, eller er frammande / innførte, døme: mandarinand

### Utvikling

## Liste over truga artar med kort grunngjeving
### ''Kritisk truga'' CR

Fil:Anser erythropus -WWT Slimbridge, Gloucestershire, England -head-8a, crop.jpg|**Kritisk truga** CR: Dverggås, *Anser erythropus*, svært få individ: estimert totalt 100 individ på Valdakmyra i 2020 inkludert hekkefuglar, og bestanden er trudd å minke |link=Dverggås
Fil:Corncrake2.jpg|**Kritisk truga** CR: Åkerrikse, *Crex crex*, svært få individ: færre enn 25 par hekkar i Noreg |link=Åkerrikse
Fil:Northern Lapwing new.jpg|**Kritisk truga** CR: Vipe, *Vanellus vanellus*, endra frå EN. Sterk reduksjon over siste tre generasjonar: bestanden i Noreg har minka med meir enn 80 % siste 18 åra |link=Vipe
Fil:Black-tailed Godwit Uferschnepfe.jpg|**Kritisk truga** CR: Svarthalespove, *Limosa limosa*, endra frå EN. Svært få individ: hekkepopulasjonen i Noreg er estimert til 34–64 individ |link=Svarthalespove
Fil:Chroicocephalus ridibundus 2012a.jpg|**Kritisk truga** CR: Hettemåse, *Chroicocephalus ridibundus*, endra frå VU. Sterk reduksjon over siste tre generasjonar: 10 000-14 000 individ i 2021, minkande med meir enn 80 % over 30 år |link=Hettemåse
Fil:Thick-billed_Murres_in_Alaska_refuge.jpg|**Kritisk truga** CR: Polarlomvi, *Uria lomvia*, endra frå EN. Sterk reduksjon over siste tre generasjonar: også liten bestand, estimat for populasjonen i 2014 var færre enn 200 individ |link=Lomvi
Fil:Common_Murre.jpg|**Kritisk truga** CR: Lomvi, *Uria aalge*, sterk reduksjon over siste tre generasjonar: hekkebestanden  i 2014 var trudd å vere ca. 34&nbsp;000 individ, han har gått tilbake med meir enn 80 % over dei siste 45 åra |link=Lomvi
Fil:Snowy Owl Barrow Alaska.jpg|**Kritisk truga** CR: Snøugle, *Bubo scandiacus*, endra frå EN. Svært få individ: Nomadisk levesett og færre enn 50 individ i årleg gjennomsnitt i Noreg |link=Snøugle
Fil:Sylvia nisoria.jpg|**Kritisk truga** CR: Hauksongar, *Curruca nisoria*, svært få individ: Under 5 hekkande par i Noreg i 2015, og minkande bestand |link=Hauksongar
Fil:Ortolan bunting in Sierra de Guara, Aragon, Spain.jpg|**Kritisk truga** CR: Hortulan, *Emberiza hortulana*, svært få individ: 14 hekkefuglar i 2018 |link=Hortulan
Fil:Kashiradaka-01.jpg|**Kritisk truga** CR: Viersporv, *Emberiza rustica*, svært få individ: Tre hekkande par funne i 2020 |link=Viersporv


### ''Sterkt truga'' EN

* Sædgås, (taigasædgås) *Anser fabalis*, endra frå VU
:Svært få individ: 60 til 120 per 2015 og ukjent utvikling

* Knekkand, *Spatula querquedula*
:Hekkebestanden er estimert til å ligge i bandet 50-250 individ

* Bergand, *Aythya marila*, endra frå VU
:Liten og minkande populasjon: 300 til 640 per 2015 og minkande med meir enn 20 % over to generasjoner

* Myrrikse, *Porzana porzana*
:Hekkebestanden er estimert til å ligge i bandet 50-250 individ, og det er ikkje informasjon om endring av populasjonen etter 2015

* Dvergdukkar, *Tachybaptus ruficollis*, endra frå VU
:Arten har mest sannlynleg færre enn 250 hekkefuglar i Noreg. 

* Storspove, *Numenius arquata*, endra frå VU
:Minkande populasjon, ned 50-80 % over 30 år

* Krykkje, *Rissa tridactyla*
:Minkande populasjon, ned 50-80 % over 30 år

* Makrellterne, *Sterna hirundo*
:Minkande populasjon, ned 50-80 % over 30 år

* Lunde, *Fratercula arctica*, endra frå VU
:Minkande populasjon, ned 50-80 % over 42 år

* Havhest, *Fulmarus glacialis*
:Minkande populasjon dei to siste generasjonane (50 år) og færre enn 2500 hekkefuglar

* Myrhauk, *Circus cyaneus*
:Liten hekkebestand, estimert til å ligge i bandet 50-250 individ

* Hubro, *Bubo bubo*
:Liten og minkande populasjon, ned 50-80 % over 33 år

* Lappsongar, *Phylloscopus borealis*
:Hekkebestanden er estimert til å ligge i bandet 50-250 individ

* Lappsporv, *Calcarius lapponicus*, endra frå VU
:Populasjonen er tiltakande minkande, ned 50-80 % over 10 år

* Slagugle, *Striendra uralensis*
:Færre enn 50 hekkefuglar i Noreg

* Skjeggmeis, *Panurus biarmicus*
:Færre enn 50 hekkefuglar i Noreg

* Svartraudstjert, *Phoenicurus ochruros*
:Færre enn 50 hekkefuglar i Noreg

* Svartstrupe, *Saxicola rubicola*
:Færre enn 50 hekkefuglar i Noreg, kan rekolonisere frå Storbritannia

### ''Sårbar'' VU

* Tundrasædgås, *Anser serrirostris*
:

* Stjertand, *Anas acuta*
:

* Stellerand, *Polysticta stelleri*
:

* Ærfugl, *Somateria mollissima*, endra frå NT
:

* Sjøorre, *Melanitta fusca*
:

* Svartand, *Melanitta nigra*
:

* Sivhøne, *Gallinula chloropus*
:

* Sothøne, *Fulica atra*
:

* Horndukkar, *Podiceps auritus*
:

* Dverglo, *Charadrius dubius*
:

* Brushane, *Calidris pugnax*, nedgradert frå EN
:

* Fiskemåse, *Larus canus*, endra frå NT
:

* Gråmåse, *Larus argentatus*, ny på lista år 2021
:

* Tjuvjo, *Stercorarius parasiticus*, endra frå NT
:

* Alke, *Alca torda*, nedgradert frå EN
:

* Gulnebblom, *Gavia adamsii*, endra frå NT
:

* Stormsvale, *Hydrobates leucorhous*
:

* Fiskeørn, *Pandion haliaetus*
:

* Hønsehauk, *Accipiter gentilis*, endra frå NT
:

* Jaktfalk, *Falco rusticolus*, endra frå NT
:

* Kornkråke, *Corvus frugilegus*
:

* Granmeis, *Poecile montanus*, ny på lista år 2021
:

* Sandsvale, *Riparia riparia*, endra frå NT
:

* Grønfink, *Chloris chloris*, ny på lista år 2021
:

* Gulsporv, *Emberiza citrinella*, endra frå NT
:

* Skeiand, *Spatula clypeata*
:

* Lappfiskand, *Mergellus albellus*
:

* Vaktel, *Coturnix coturnix*
:

* Vassrikse, *Rallus aquaticus*
:

* Dvergmåse, *Hydrocoloeus minutus*
:

* Lappugle, *Strix nebulosa*
:

* Bandkrossnebb, *Loxia leucoptera*
:

* Dvergsporv, *Emberiza pusilla*


### Regionalt utdøydde i Noreg
Rapphøne, kornsporv og topplerke.

### Anna
Følgjande fugleartar vart vurderte til ikkje lenger å vere *nær truga* og kategoriserte som livskraftige artar i 2021: lirype, fjellrype, toppdukkar, blåstrupe, bergirisk og sivsporv.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Artsdatabanken, 24. november 2021, ''Norsk rødliste for arter 2021'' Verktøy for søk og utval på ulike typar kriterium, oppslag, grafiske framsyningar av statistikk, og nedlasting av liste over alle artar i alle artsgrupper med vurdering