open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tsvetanka Khristova

**Tsvetanka Khristova** () var ein bulgarsk diskoskastar som vart verdsmeister i 1991 og europameister i 1982. Dessutan vann ho sølvmedaljar i diskosøvinga under EM 1986 og OL 1992, samt bronsemedaljar i VM 1987 og OL 1988. I 1993 vart ho dømd for doping.

## Aktiv
Khristova steig rett inn i verdseliten i diskoskasting. Berre 20 år gammal vann ho EM-gull under friidretts-EM 1982 i Aten med eit kast på 68,34 m. I den neste europameisterskapen, EM 1986 i Stuttgart tok ho sølvmedaljen, etter å ha slengd diskosen 69,52 m avgarde. Den 14. april 1987 sette Khristova bulgarsk rekord heime i Kasanlak; 73,22 m er framleis (2015) nasjonal diskosrekord for kvinner. Både frå VM i friidrett 1987 i Roma og frå dei olympiske leikane 1988 i Seoul kom ho heim med bronsemedaljar.

I 1991 vann Khristova gullmedaljen under verdsmeisterskapen i Tokyo, vinnarkastet målte 71,02 meter. Året etter fekk ho sølvmedaljen under sommarleikane i Barcelona, over to meter bakom Maritza Martén frå Cuba.

42 år gammal deltok Khristova i 2004 i dei olympiske leikane i Aten, og enda sist av dei som fekk godkjent kast i kvalifiseringa. Sidan arbeidde ho som trenar.

Khristova døydde av kreft på heimstaden Kasanlak i 2008, 46 år gammal.

### Doping
Khristova vart i 1993 utestengd frå friidrettstevlingar av Det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) for brot på dopingvedteketene.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1982 i Aten: Gullmedalje – 68,34 m, framom Marija Petkova (67,94 m)
*VM 1983 i Helsinki: Nr 4 – 65,62 m
*EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje – 69,52 m, bakom Diana Sachse (71,36 m)
*VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 68,82 m, framom Ilke Wyludda (68,20 m)
*OL 1988 i Seoul: Bronsemedalje – 69,74 m, framom Svetla Mitkova (69,14 m)
*EM 1990 i Split: Nr 10 – 56,30 m
*VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 71,02 m, framom Ilke Wyludda (69,12 m)
*OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje – 67,78 m, bakom Maritza Martén (70,06 m)
*VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (53,64 m =nr 23)
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (43,25 m =nr 41)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tsvetanka Khristova|Tsvetanka Khristova]]» frå ,  den 29. august 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Françoise Mbango Etone

**Françoise Mbango Etone** () er ein tidlegare friidrettsutøvar fra Yaoundé i Kamerun. Ho vart olympisk meister i tresteghopp i 2004 og 2008, etter å ha vunne sølvmedaljane i same øvinga under verdsmeisterskapane i friidrett i 2001 og 2003. Etone sitt fyrste OL-gull var det fyrste vunne av ein utøvar frå Kamerun.

### Aktiv
Etone deltok i friidretts-VM 1999 i Sevilla, utan å nå finalen i tresteghopp. Året etter vart ho nummer ti i tresteg under Sommar-OL 2000 i Sydney. 

Etone sikra seg så sølvmedaljen då VM i friidrett 2001 fann stad i Edmonton, einast russiske Tatjana Lebedeva hoppa lenger. I 2002 vann ho både tresteg- og lengdehopp i Afrika-meisterskapen. Ved verdsmeisterskapen i 2003 hoppa ho 15,05 m, og tok dermed sitt andre VM-sølv. Det var hennar fyrste hopp over 15 meter, som ved førre VM måtte ho sjå Lebedeva framom seg på resultatlista.

Også under dei olympiske leikane 2004 i Aten sette Etone ny personleg rekord i finalen. Med 15,30 meter vann ho gullmedaljen, fem centimeter føre Hrysopiyi Devetzi frå arrangørlandet. Lebedeva, som tidlegare i leikane hadde vorte olympisk meister i lengdehopp, tok bronsemedaljen.

Våren 2008 vart Etone afrikansk mester i tresteg. Som ved førre sommar-OL forbetra Etone den personleg rekorden i tresteghopp under Beijing-OL i 2008. Ho presterte 15,39 m, sitt livs lengste tretseghopp, og forsvarte OL-tittelen med god margin.

Frå 2010 representerte ho Frankrike og deltok for landet ved EM i friidrett 2012 i Helsinki, der ho enda på åttandeplass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Françoise Mbango Etone|Françoise Mbango Etone]]» frå ,  den 29. august 2015.*  
    

## Bakgrunnsstoff
*
Verdens Gang (1868–1923)

***Verdens Gang*** var opphavleg eit vekeblad, seinare ei dagsavis (frå 1885), som vart gitt ut i Kristiania mellom 1868 og 1923. Bladet vart stifta av lærar og telegrafist Peder Olsen, som også var redaktør i avisa fram til han døydde i 1876. I 1878 tok Ola Thommessen over som redaktør. Han gjorde avisa til det mest innverknadsrike dagbladet for venstresida i Noreg, og den mest utbreidde politiske avisa i landet. Etter kvart vart avisa eit organ for Frisinnede Venstre.

*[[Norske Intelligenz-Seddeler]]* vart ein del av Verdens Gang i 1920.

I depresjonstida etter første verdskrig fekk avisa økonomiske vanskar og i 1923 vart forlagsretten seld til *[[Tidens Tegn (avis)|Tidens Tegn]]*, som Thommessen hadde stifta då han forlet redaktørstillinga i 1910. *Verdens Gang (1868-1923)* slutta dermed å eksistere.

## Redaktørar
* 1868–1876: Peder Olsen
* 1876–1878: Johan Sverdrup
* 1878–1910: Ola Thommessen
* 1910–1913: Mons Monsen Mjelde
* 1913–1914: H.O. Oppedal
* 1914–1918: Herman Kristoffer Lehmkuhl
* 1918–1922: Axel Otto Normann

## Referansar

## Sjå også
* *[[Verdens Gang]]*
Charles Messier

**Charles Messier** () var ein fransk astronom, mest kjend for å publisere ein astronomisk katalog som bestod av stjernetåker og stjernehopar og vart kjend som dei 110 «Messier-objekta». Føremålet med denne katalogen var å hjelpe astronomiske observatørar, særleg kometoppdagarar som han sjølv, til å skilje mellom permanente og flyttande, diffuse lekamar på himmelen. 

Messier var astronom ved Marineobservatoriet i Paris. Han var særskild interessert i studiet av kometane og oppdaget sjølv 21. Ludvig XV kalla han spøkefullt for *le furet des comètes* («kometsporhunden»). Under arbeidet sitt med kometane laga han ein katalog over 113 stjernehoper og tåker som kunne forvekslast med kometer (1781). Mange av desse objekta har framleis nummer frå denne katalogen, Messierkatalogen, til dømes Messier 1 (M 1), som er Krabbetåka i Tyren.

## Ettermæle

Krateret Messier på månen og asteroiden 7359 Messier er kalla opp etter han.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
* Interaktiv Messier-katalog frå Greenhawk Observatory
* Amatørbilete av Messier-objekt
Fredrik Stabel

**Fredrik Stabel**, eller **Henrik Fredrik Stabel** (), var ein norsk teiknar, grafikar og forfattar. Han vart fødd i Kristiania (Oslo) og døydde i Drøbak, der han hadde hatt sin bustad frå 1970.

Fredrik Stabel er særleg kjend for sine satiriske avisteikningar og kommentarar til det menneskelege tilværet og den menneskelege dårskapen, framstilt i burleske teikningar og utsegner i spalta om Norsk Dusteforbund (Dusteforbundet) i dagsavisa *[[Dagbladet]]* i heile førti år (frå 1950 til 1990), og utgjeve i bokform. 

Fredrik Stabel hospiterte ved Statens håndverks- og kunstindustriskole nokre år under andre verdskrigen og teikna i satiriske og humoristiske blad som *[[Tyrihans]]*, *[[Humoristen]]* og *[[Karikaturen]]*. Seinare arbeida han med grafikk og utgav nokre bøker, men er altså framfor alt kjent som avisteiknar i Dagbladet, der han tok til i 1940 og skapte Norsk Dusteforbund ti år seinare. 

Verk av Fredrik Stabel er kjøpt inn av Nasjonalgalleriet i Oslo. Han er dessutan vorte heidra for den kunstnariske verksemda si ved utstillingar i Avistegnernes Hus i heimbyen Drøbak, som er eit kunstgalleri som vart skipa både for å gjere ære på hans kunst, og for å skape eit kompetansesenter for avisteikninga som kunstform.
 
## Bøker
**Keiser Nimbus og lille Karolius Kattetegner* (1946)
**Snarere tvert imot* (1960) [utval frå *Dusteforbundet*]
**Nok av det* (1962) [utval frå *Dusteforbundet*]
**Tiltredes* (1965) [utval frå *Dusteforbundet*]
**Bevare meg vel* (1968) [utval frå *Dusteforbundet*]
**Jeg sier ikke mere* (1978) [utval frå *Dusteforbundet*]
**Muntre streker* (1977), saman med Kjell Aukrust, Audun Hetland og Pedro
**Malebok for voksne* (1985)

## Kjelder
*Fredrik Stabel i Store norske leksikon

## Bakgrunnsstoff
*"Stabels Verden". Internettside om Fredrik Stabel og Norsk Dusteforbund
*Om Fredrik Stabel i Avistegnernes Hus i Drøbak
Celestmekanikk

**Celestmekanikk**, **himmelmekanikk** eller **astrodynamikk** er den delen av astronomien som handsamar rørsla til himmellekamane i verdsrommet under gjensidig gravitasjonspåverknad. Celestmekanikk vert rekna som ei klassisk vitskapsgrein, som mellom anna Isaac Newton, Johannes Kepler og Joseph Louis Lagrange bidrog til. Det er blitt sterkt aktualisert i samband med romfart (astronautikk) som føreset nøyaktige baneutrekningar av romfartøy, satellittar og romsondar.

## Kjelder

*
Christina Schwanitz

**Christina Schwanitz** () er ein tysk tidlegare kulestøytar frå Dresden. Ho vart europameister i øvinga i 2014, verdsmeister i 2015 og europameister 2016. Elles vann ho VM-sølv 2013, EM-sølv 2018 og VM-bronse 2019. Schwanitz presterte livsbeste 20,77 meter då ho 20. mai 2015 sigra i eit IAFF-stemne i Beijing, tre månader før ho kom tilbake til same byen og vann gullmedaljen i kulestøyting under verdsmeisterskapen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2005 i Helsinki: Nr 7 – 18,02 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 11 – 18,27 m
*VM 2009 i Berlin: Nr 12 – 17,84 m
*VM 2011 i Daegu: Nr 12 – 17,96 m
*EM 2012 i Helsinki: Nr 5 – 18,25 m
*OL 2012 i London: Nr 10 – 18,47 m
*VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje – 20,41 m, bakom Valerie Adams (20,88 m)
*EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 19,90 m, framom Jevgenija Kolodko (19,39 m)
*VM 2015 i Beijing: Gullmedalje – 20,37 m, framom Gong Lijao (20,30 m)
*EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 20,17 m, framom Anita Márton (18,72 m)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 – 19,03 m
*EM 2018 i Berlin: Sølvmedalje – 19,19 m, bakom Paulina Guba (19,33 m)
*VM 2019 i Doha: Bronsemedalje – 19,17 m
*OL i 2021 i Tokyo: Utslått i kvalifiseringa (18,08 m =nr 14)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Christina Schwanitz|Christina Schwanitz]]» frå ,  den 30. august 2015.*  
 
*World Athletics
Eunice Sum

**Eunice Jepkoech Sum** () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar som tevla på mellomdistansane. Ho vann gullmedaljen på 800 meter under VM i friidrett 2013, to år seinare tok ho bronsemedaljen på same distansen. I 2014 sigra ho på 800 m både under samveldeleikane og i afrikameisterskapen. Sum presterte livsbeste 4.01,5 på 1500 meter i 2014 og 1.56,99 på 800 meter i 2015. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane på 800 m (1.59,94 =nr 13)
*OL 2012 i London: Utslått i forsøket på 1500 m (4.16,9 =nr 38)
*VM 2013 i Moskva: Gullmedalje på 800 m – 1.57,38, framom Brenda Martinez (1.57,91)
*VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje på 800 m – 1.58,18
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i semifinalane på 800 m (2.00,88 =nr 18)
*VM 2019 i Doha: Nr 5 på 800 m – 1.59,71
*OL i 2021 i Tokyo: Utslått i forsøket på 800 m (2.03,00 =nr 34)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eunice Jepkoech Sum|Eunice Jepkoech Sum]]» frå ,  den 30. august 2015.*  
 
*World Athletics
Yarisley Silva

**Yarisley Silva Rodríguez** () er ein kubansk tidlegare friidrettsutøvar frå Pinar del Río-provinsen som tevla i stavhopp. Ho vart i 2015 verdsmeister i øvinga i Beijing, i tillegg vann ho OL-sølv i 2012 og bronse ved friidretts-VM 2013 og 2017. Silva presterte livsbeste og sette kubansk rekord på 4,91 meter i 2015. 

## Aktiv
Silva hevda seg mot verdseliten i stavhopp frå 2011, sette personbeste med 4,75 m då ho sigra i panamerikaleikane i Guadalajara. Ved dei olympiske sommarleikane 2012 i London hoppa ho like høgt, nett som gullvinnaren Jennifer Suhr frå USA. Begge tok seg over 4,75 i andre forsøk, Silva måtte nøye seg med sølvmedaljen ettersom ho reiv i fyrste forsøk på 4,45 meter. Sommaren 2013 flytta Silva sitt personbeste til 4,90 m ved eit stemne i Hengelo i Nederland. Under verdsmeisterskapen i Moskva gjekk ho over 4,82 m, fekk bronse då Suhr kneip sølvet på same høgda. Jelena Isinbajeva vann gull med sine 4,89 m. 2. august 2015 hoppa ho livsbeste 4,91 meter då ho vann eit stemne i tyske Beckum. Vel tre veker seinare vann ho gullmedaljen ved verdsmeisterskapen i Beijing, då ho som den einaste svinga seg over 4,90 m. I 2017 sikra Silva seg bronsemedalje då friidretts-VM vart avvikla under trasige vertilhøve. 2018-sesongen vart den siste med årsbeste på minst 4,80 meter.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (4,15 m=nr 27)
*VM 2011 i Daegu: Nr 5 – 4,70 m
*OL 2012 i London: Sølvmedalje – 4,75 m, bakom Jennifer Suhr (4,75 m)
*VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 4,82 m
*VM 2015 i Beijing: Gullmedalje – 4,90 m, framom Fabiana Murer (4,85 m)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 7 – 4,60 m
*VM 2017 i London: Bronsemedalje – 4,65 m
*VM 2019 i Doha: Nr 11 – 4,70 m
*OL i 2021 i Tokyo: Nr 8 – 4,50 m

## Kjelder

* 
*World Athletics
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Yarisley Silva|Yarisley Silva]]» frå ,  den 30. august 2015.*
2060 Chiron

**2060 Chiron** er ein asteroide i det ytre solsystemet med bane mellom Saturn og Uranus. Han er særs lyssvak med storleiksklasse 18. Chiron vart oppdaga av Charles T. Kowal i 1977. Middelavstand frå sola er 13,7 AU og omlaupstida er 50,7 år. Sjølv om han ligg langt utafor asteroidebeltet er han klassifisert som ein asteroide, og høyrer til gruppa kalla kentaurane, som er mindre planetar og asteroidar i bane mellom asteroidebeltet og Kuiperbeltet. Chiron er omgjeve av ein lyssvak koma slik som kring ein komet og han er kalla opp etter ein vis kentaur (Kheiron) som var læraren til Akhillevs.

## Kjelder

*
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:2060 Chiron|2060 Chiron]]» frå ,  den 30. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cecilia Payne-Gaposchkin

**Cecilia Helena Payne-Gaposchkin** () var ein britisk-amerikansk astronom og astrofysikar. I doktorgradsavhandlinga si i 1925 forklarte ho samansetnaden til stjerner i høve dei relativt store mengdene med hydrogen og helium.

Ho arbeidde ved Harvard-observatoriet frå 1938 og var professor her frå 1956 til 1966. Ho har publisert fleire avhandlingar og bøker, særleg om variable stjerner.

## Utmerkingar
* Vald medlem i Royal Astronomical Society medan ho framleis var student i Cambridge i 1923
* Annie J. Cannon Award in Astronomy (1934) – første mottakar
* Medlem av American Philosophical Society (1936)
* Medlem av American Academy of Arts and Sciences (1943)
* Emeritus Professor ved Harvard University i 1967
* Henry Norris Russell Lectureship frå American Astronomical Society i 1976
* Ærespris frå Radcliffe College i 1952
* Rittenhouse-medaljen frå Rittenhouse Astronomical Society ved Franklin Institute i 1961
* Æresgrader frå Rutgers University, Wilson College, Smith College, Western College, Colby College og Women's Medical College of Pennsylvania
* Asteroiden 2039 Payne-Gaposchkin er kalla opp etter ho. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cecilia Payne-Gaposchkin|Cecilia Payne-Gaposchkin]]» frå ,  den 30. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


*

## Bakgrunnsstoff
* Biografi  frå Goodsell Observatory
* Bibliografi frå Astronomical Society of the Pacific
Raphael Holzdeppe

**Raphael Marcel Holzdeppe** () er ein tysk friidrettsutøvar, fødd i Kaiserslautern, som tevlar i stavhopp. Han vann gullmedaljen i øvinga under VM i friidrett 2013 i Moskva og tok sølvmedaljen i VM 2015.

### Aktiv
Holzdeppe vart nummer tre i stavhopp ved EM i friidrett 2012 i Helsinki. Vel ein månad seinare fekk han ein ny bronsemedalje under dei olympiske leikane i London.

I 2013 vart Holzdeppe verdsmeister i stavhopp med 5,89 meter, ei høgde han klarte i fyrste forsøk. Renaud Lavillenie som nådde same høgda trong tre forsøk. 26. juli 2015 presterte han livsbeste 5,94 meter då han vart tysk meister i Nürnberg. Fire veker seinare, i finalen i VM i friidrett 2015 i Beijing, gjekk Holzdeppe over 5,90 m, nett som kanadiaren Shawnacy Barber. Men sidan Barber smaug seg over lista i sitt fyrste forsøk på høgda, vann han gullmedaljen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2008 i Beijing: Nr 7 – 5,60 m
*EM 2010 i Barcelona: Nr 9 – 5,60 m
*VM 2011 i Daegu: Utslått i kvalifiseringa (5,50 m =nr 20)
*EM 2012 i Helsinki: Bronsemedalje – 5,77 m
*OL 2012 i London: Bronsemedalje – 5,91 m
*VM 2013 i Moskva: Gullmedalje – 5,89 m, framom Renaud Lavillenie (5,89 m)
*VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 5,90 m, bakom Shawnacy Barber (5,90 m)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i kvalifiseringa (5,45 m =nr 26)
*VM 2017 i London: Nr 10
*EM 2018 i Berlin: -
*VM 2019 i Doha: Nr 6 – 5,70 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Raphael Holzdeppe|Raphael Holzdeppe]]» frå ,  den 30. august 2015.*
Paweł Fajdek

**Paweł Fajdek** () er ein polsk friidrettsutøvar frå Świebodzice som tevlar i sleggjekasting. Han vart verdsmeister i øvinga fem gongar i rad: 2013, 2015, 2017  2019 og 2022, europameister i 2016. Fajdek har ein personleg rekord på 83,93 meter, oppnådd i 2015.

## Aktiv
Under verdsmeisterskapen 2013 forbetra Fajdek sitt personbeste med nærare to meter til 81,93 meter og vann sleggjeøvinga framom favoritten Krisztián Pars. Året etter flytta Fajdek rekorden sin til 82,05 m i EM-finalen, men vart vist til sølvplass av nemnde Pars. 9. august 2015 i Szczecin slengde Fajdek sleggja 83,93 meter, hans livs beste kast. På langt nær like langt kasta han ikkje i VM i Beijing to veker seinare, likevel vart det ein klar siger. Heller ikkje i EM 2016 var han mykje truga i kampen om gullmedaljen i øvinga.

Etter ein mislukka OL-tur til Rio de Janeiro i 2016, heldt Fajdek fram å plukke medaljar i åra etter. Han vann VM-gull i 2017 med romsleg margin, vist til sølvplass av landsmannen Wojciech Nowicki i EM 2018, men kom tilbake i 2019 og vann i Doha VM-gull for fjerde gong i rad. Under dei olympiske sommarleikane 2021 i Tokyo kom han på tredjeplass med eit bestekast på 81,53 m, nær meteren bak Nowicki ogslått med 5 cm av den norske overraskingsmannen Eivind Henriksen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2011 i Daegu: Nr 11 – 75,20 m
*OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (-) 
*VM 2013 i Moskva: Gullmedalje – 81,97 m, framom Krisztián Pars (80,30 m)
*EM 2014 i Zürich: Sølvmedalje – 82,05 m, bakom Krisztián Pars (82,69 m)
*VM 2015 i Beijing: Gullmedalje – 80,88 m, framom Dilsjod Nazarov (78,55 m)
*EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje – 80,93 m, framom Ivan Tsikhan (78,84 m)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i kvalifiseringa (72,00 m= nr 17)
*VM 2017 i London: Gullmedalje – 79,86 m, framom Valerij Pronkin (78,16 m)
*EM 2018 i Berlin: Sølvmedalje – 78,69 m, bakom Wojciech Nowicki (80,12 m)
*VM 2019 i Doha: Gullmedalje – 80,50 m, framom Quentin Bigot (78,19 m)
*OL i 2021 i Tokyo: Bronsemedalje – 81,53 m
*VM 2022 i Eugene: Gullmedalje – 81,98 m, framom Wojciech Nowicki (81,03 m)
*EM 2022 i München: Nr 4 – 79,15 m
*VM 2023 i Budapest: Nr 4 – 80,00 m
*EM 2024 i Roma: Nr 6 – 77,50
*OL 2024 i Paris: Nr 5 – 78,80 m
*VM 2025 i Tokyo: Nr 7 – 77,75

## Kjelder

*World Athletics
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Paweł Fajdek|Paweł Fajdek]]» frå ,  den 1. mai 2022.*
Mount Stromlo-observatoriet

**Mount Stromlo-observatoriet** ligg like utafor Canberra i Australia, og er ein del av Research School of Astronomy and Astrophysics ved Australian National University (ANU).

Det vart grunnlagd i 1924 som The Commonwealth Solar Observatory. Mount Stromlo hadde alt blitt nytta for observasjonar det tidlegare tiåret, og eit lite observatorium vart bygd der av Pietro Baracchi i 1911. Domen som husa Oddie-teleskopet var den første bygningen som vart bygd i det nyoppretta Australian Capital Territory. Fram til andre verdskrigen spesialiserte observatoriet seg på sol- og atmosfæreobservasjonar. Etter krigen vart fokuset endra mot stjerne- og galakseastronomi, og det fekk namnet The Commonwealth Observatory. 

 

18. januar 2003 vart Mount Stromlo råka av ein omfattande skogbrann, og fem teleskop, verkstader, sju hus og ein verneverdig bygning vart øydelagd.  Det einaste telskopet som overlevde flammane var det 15 cm store Farnham-teleskopet frå 1886. Bitar av observatoriet er i dag på utstilling i National Museum of Australia.

Observatoriet er i dag ein stor partnar i bygginga av Giant Magellan Telescope. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Stromlo Observatory|Mount Stromlo Observatory]]» frå ,  den 30. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*Nettsida til ANU
*Research School of Astronomy and Astrophysics ved ANU
*SkyMapper .
Museumsfabrikken Strømmen

**Museumsfabrikken Strømmen** er ei avdeling under Akershusmuseet, og har tilhald i det tidlegare rådhuset i Skedsmo på Strømmen, som òg hyser Akershusmuseet.

Museumsfabrikken Strømmen  har formidling som si oppgåve og skipar til ulike utstillingar over mange tema. Avdelinga tek imot grupper frå barnehagar, grunnskule, vidaregåande skule, og dessutan andre grupper som ønskjer å kome. Læreplanen for kunnskapsløftet er utgangspunktet for utarbeiding av undervisningsopplegg. Det vert skipa til fleire skiftande utstillingar i årets løp, og eigne undervisningsopplegg for kvar av av dei vert utarbeida. Avdelinga lèt seg inspirere og involvere i aktuelle emne gjennom dokumentasjon, dialog og ulike typar formidling, mellom anna utstillingar på internett, og samarbeider med ein rad instansar om arrangement i og utanfor museet. På bakgrunn av at det finst mange fortider, mange historier som syner variasjon, mangfald og motsetnader, er det meininga at historiske og samtidige tema skal verte vinkla på slike vis at kontrastar i verdiar, haldningar og livssyn kjem til syne.  Presentasjonen av ulike fortider eller ståstader skal kunne bidra til forståing og respekt for at andre har eit anna bilete av røyndomen enn det ein sjølv har.

## Bakgrunnsstoff
* Museumsfabrikken Strømmen
Skedsmo Bygdemuseum

**Skedsmo Bygdemuseum, Huseby gård** er eit museum på Skedsmokorset i Skedsmo kommune, og ei avdeling under Akershusmuseet. Bygdemuseet er bygd opp med basis i den gamle garden Huseby, og har no seks bygningar: hovudbygningen, stabburet og grisehuset, som høyrde til garden opphavleg, og drengestova, smia og sagmeistarbustaden som har vorte flytt til området. Museet vart skipa i 1937 med drengestova som utstillingsbygning.  I dag er hovudbygningen staden for dei fleste utstillingane, med årlege sesongutstillingar i det gamle grisehuset og mindre utstillingar i drengestova og sagmeistarbustaden.

Huseby gård har vore både storgard, prestegard og fattiggard, og har truleg røter attende til tidleg vikingtid. Namnet Huseby tyder på at høvdingane i Skedsmo hadde tilhald her, og arkeologiske granskingar på garden gjer grunn til å tru at garden har vore ein storgard i gamal tid. Garden var prestegard fram til 1883, da han vart avløyst av ein ny prestegard nærare kyrkja. Etter dette vart garden seld og drive som storgard fram til Skedsmo kommune kjøpte han i 1889 for å skipe «Fattiggaarden Store Huseby». Garden vart deretter drive som fattiggard fram til 1924, med mellom 30 og 50 personar som klientell, både kvinner, menn og born.

Garden har brent i 1760 og i 1830, men bygningane vart bygd opp att på dei same murane.

Utstillingane syner korleis folk levde i både embetsmanns-, bonde-, og arbeidarmiljøa på 1800- og 1900-talet. I hovudbygningen vert det gjort greie for dei to viktigaste periodane i soga til Huseby gård: tida som prestegard og tida som fattiggard. Ved hjelp av dramatiserte ljodspel, tablå, plansjar og 1600 historiske gjenstandar vert den rike soga til garden skildra.

Truleg har garden vore prestegard heilt sidan kong Olav Digre (Heilag-Olav) si tid, så garden har ei lang soge som prestegard. Første høgda i hovudbygningen er innreia som ein prestebustad på 1800-talet. I matstova heng portrett av den siste presten og prestefrua som budde her. Men det meste av innreiinga i første høgda vart gjort på 1970-talet med antikke møblar, bruksgjenstandar og kunstverk.

I andre høgda i hovudbygningen er det konstruerte tre rom som gjer greie for tida då Huseby Gård losjerte mellom 30 og 50 fattige. Styringa av fattiggarden er skildra ved ei framstilling av fattiggardens kontor, livet til dei fattige vert skildra ved å syne fattiglemane sin sovesal, og matreglane og kosthaldet på fattiggarden er representert ved kjøkenet. To oppstilte tablå med dokker, møbler og gjenstandar gjenskaper situasjonar frå den gamle fattiggarden, og lydspel der skodespelarar har gjeve dokkene røyst og let dei fortelje sine eigne historier, gjev liv til desse tablåa. I det ene tablået vert fattiggardsstyraren S. Steffensen grundig utspurt av tilsynskomitemedlemen Adolf H. Braanaas om pengebruken på garden; i det andre tablået er det fattiglemane «Skinnfell-Maria» og «Vesle Maren», som diskuterer von og vonløyse for dei som bur på garden.

## Bakgrunnsstoff
* Internettsidene til  Skedsmo Bygdemuseum
Bernie Sanders

**Bernard «Bernie» Sanders** () er ein amerikansk politikar og senator for Vermont. Han var kandidat til å bli nominert som presidentkandidat av Det demokratiske partiet i USA ved presidentvalet i 2016.

Sanders blei medlem av Det demokratiske partiet i 2015. Før dette var han den lengste tenande uavhengige politikaren i Den amerikanske kongressen si historie. 

Sanders har vore rangert minoritetsmedlem i budsjettkomiteen i Det amerikanske senatet sidan januar 2015. 

## Kjelder
Condamine på månen

**La Condamine** er eit lite krater eller ringfjell på månen, som ligg langs sørlege kanten av Mare Frigoris, nord på månen. Det ligg nordaust for Sinus Iridum, som er omgjeve av fjell, i den nordvestlege delen av Mare Imbrium.

Kraterkanten er låg og avrunda, og nordaustsida er erodert. Den ytre vegen er noko polygonal, særleg i den sørvestlege delen. Innsida av krateret er relativt flatt, utan ein topp i midten, men det er ein låg, boga dobbel rille i den vestre halvdelen som strekkjer seg mot nordkanten.

## Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast La Condamine.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:La Condamine (crater)|La Condamine (crater)]]» frå ,  den 31. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Condamine

**Condamine** kan syne til: 

## Stader
Condamine er namnet på fleire kommunar i Frankrike:
* Condamine i Ain *département*
* Condamine i Jura *département*
* La Condamine-Châtelard i Alpes-de-Haute-Provence *département*
Condamine kan òg syne til:
* La Condamine, ein *bydel* i Monaco
* Condamine River i Australia
*Condamine i Queensland, ein australsk by ved Condamine River. 
* Condamine på månen, eit krater på månen. 

## Folk
*Charles Marie de La Condamine (1701-1774), fransk oppdagar, geograf og matematikar. 
* Robert «Robin» de la Condamine (1877-1966), britisk skodespelar som nytta scenenamnet Robert Farquharson.
Condorcet

**Condorcet** kan syne til: 

* Marquis de Condorcet (1743–1794), fransk filosof og matematikar, oppfinnaren av Condorcetkriteriet
* Sophie de Condorcet, forfattar, kona til Marquis de Condorcet
* Condorcet i Drôme, ein fransk kommune i departementet Drôme
* Condorcet på månen, eit månekrater
Condorcet på månen

**Condorcet** er eit månekrater som ligg på austsida av den nære sida av månen, søraust for Mare Crisium. Nordaust for Condorcet ligg kratera Hansen og Alhazen.

Den ytre kanten av Condorcet er erodert, med eit lågt sadelpunkt langs nordveggen og satelittkrateret Condorcet Y ligg på tvers av nordvestkanten. Det indre av krateret er ei nesten jamn flate med nokre få småkrater. Botnen har ein mørk flekk langs venstre halvdel, men resten er kring same albedo som det kringliggande terrenget.

## Satelittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Condorcet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Condorcet (crater)|Condorcet (crater)]]» frå ,  den 31. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Copernicus

**Copernicus** syner til astronomen Nikolaus Kopernikus (1473-1543).

**Copernicus**, **Kopernik** eller **Kopernikus** kan òg syne til: 

## Vitskap
*OAO-3 Copernicus, eit astronomisk observatorium i bane, sendt opp 21. august 1972. 
*Copernicus-programmet, eit felles intiativ av European Commission og European Space Agency
*Copernicus Science Centre i Warszawa i Polen. 
*Kopernik Observatory & Science Center, eit observatorium og forskingssenter i Vestal i New York i USA
*Copernicium, grunnstoff 112

## Stader
*Copernicus Peak, den høgaste toppen i Mount Hamilton i California
*Copernicus på månen, eit krater på månen
*Copernicus på Mars, eit krater på Mars

## Underhaldningt
*filmen ''Copernicus'', ein polsk film frå 1973
**Kopernikus*, ein opera (1978-79) av den kanadiske komponisten Claude Vivier
**Copernicus*, eit nettbasert rollespel utviklinga av 38 Studios
*Copernicus, eit romfartøy i Star Trek. 

## Anna
*Copernicus Foundation, ein idealistisk organisasjon i Chicago. 
*Kopernik-organisasjonen, ein idealistisk organisasjon med hovudkvarter i Indonesia. 
*DFS-Kopernikus, tyske TV-satellittar i 1990-åra. 
*Copernicus lufthamn, Wrocław i Polen
*føretaket Kopernik, grunnlagd i 1751 i Toruń, eit av dei eldste godteriprodusentane i Europa som framleis er i drift. 
*Index Copernicus
Copernicus på månen

**Copernicus** er eit månekrater eller ringfjell kalla opp etter astronomen Nicolaus Copernicus. Det ligg aust i Oceanus Procellarum. 

## Eigenskapar

Copernicus er synleg ved hjelp av kikkert, og ligg noko nordvest for midten av sida av månen som vender mot jorda. Sør for krateret ligg Mare Insularum, og sør-sørvest ligg krater Reinhold. Nord for Copernicus er Montes Carpatus, som ligg ved sørenden av Mare Imbrium. Vest for Copernicus ligg ei gruppe åsar. På grunn av den relativt unge alderen, har krateret vore relativt urørt sidan det vart danna. 

Apollo 12-toktet landa sør for Copernicus på Oceanus Procellarum. Ein av strålane frå materialet som vart kasta ut frå krateret gjekk gjennom her, og forskarar håpa at jordprøvane ville syne alderen til krateret. Prøvane viste ikkje noko tydeleg svar, men var heller ikkje inkonsistente med eit estimat som sa at krateret vart danna for 800 millionar år sidan. Copernicus vart rekna som ein av dei mogelege landingsstadane for det avlyste Apollo 20-oppdraget.

## Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Copernicus.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Copernicus (lunar crater)|Copernicus (lunar crater)]]» frå ,  den 31. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*
*
*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Alpekråke

**Alpekråke** (*Pyrrhocorax pyrrhocorax*) er ein kråkefugl. Arten finst i Asia og i  Europa i sør, i Alpane under snøgrensa og på dei britiske øyane, i tillegg til i Etiopia i Afrika.

Fuglen har eit raudfarga nebb som er langt og nedoverbøygd. Også føtene er raude. Fjørdrakta er blanksvart. Alpekråke er rundt 40 cm lang, med ein stjert på rundt 15 cm. Vengespennet er 68-80 cm og fuglen kan vega opptil 250 gram. Alpekråke liknar kaie, men flyg lettare og er meir forsiktig. Ungfuglen har eit gult nebb som seinare vert raudt.

Hoa legg egg mellom april og juni. Kvar fugl legg 3-6 egg som er brun- eller gråflekka med gulkvit grunnfarge. Reiret er som regel plassert i klipper i eit hol eller ei grotte.

Alpekråke lever av insekt, terrestriske blautdyr og andre virvellause dyr.

## Sjå òg
*Alpekaie

## Bakgrunnsstoff
Rælingen Bygdetun

**Rælingen Bygdetun** er eit museum på Fjerdingby i Rælingen kommune, i nærleiken av Rælingen kyrkje, og er ei avdeling av Akershusmuseet. Rælingen historielag står for drifta av bygdetunet, som femner om det gamle tunet på Søndre Fjerdingby gard, der hovudbygningen er frå ikring 1814 og eit stabbur er frå 1860-åra.  Desse bygningane er eigd av Rælingen kommune.  På bygdetunet står òg husmannsstova Svingen frå midt på 1800-talet, ein landhandel bygd opp etter modell av ein eldre landhandel i Rælingen og ein utedo frå 1890-åra. Desse bygningane er det Rælingen historielag som eig.

Samlinga på om lag tusen gjenstandar og dei faste og skiftande utstillingane skal gje eit innblikk i soga til Rælingen frå 1600-talet og fram til 1950-åra, då jordbruk, sagbruksdrift og elvetrafikk, teglverksverksemd, fangst, fiske og tradisjonelt handverk og attåtnæringar sette sitt preg på bygda. Rælingen historielags samlingar på om lag 2000 gjenstandar vert nytta i formidlinga saman med bygdetunssamlinga.

Husmannsstova Svingen skildrar levekåra for husmannsfamiliar i Rælingen, og set dessutan søkeljos på sagbruks- og teglverksindustrien i Nordbydalen.  Verksemda i Nordbydalen var ein viktig del av den tidlige moderne industrien i bygda frå 1650-årene og gjennom den industrielle revolusjonen på andre halvdelen av 1800-talet, fram til avviklinga av verksemda i 1950-åra.

I Landhandelen vert det gjort greie for korleis dei små butikkane i Rælingen var på fyrste halvdelen av 1900-talet. Her er det ei samling på meir enn tusen gjenstandar.

Hovudhuset gjev eit et bilete av korleis folk levde på Fjerdingby på 1800-talet. På loftet er det innreia ein komplett skomakarverkstad frå Rælingen. I Prestkammerset i hovudbygningen og i den gamle steinkjellaren er det ei fast utstilling om rettsvesenet på 1700-talet, illustrert ved skildringa av lagnaden til to kvinner.

Stabburet rommar ei utstilling om utviklinga av landbruket i bygda. På stabbursloftet er det innreia ei skulestove som nytta aktivt i samband med *[[Den kulturelle skolesekken]]*.

På utearealet finst gamle eike- og asketre og restar etter gamal eplehage, urtehage og blomebed.

## Bakgrunnsstoff
*Internettsidene til  Rælingen Bygdetun.
*Internettsidene til Rælingen historielag med detaljert skildring av Rælingen Bygdetun
VM i friidrett 2015

**Verdsmeisterskapen i friidrett 2015**, den 15. i rekka, vart avvikla på nasjonalstadion i Beijing i Kina i tida frå 22. til 30. august 2015. Gjennom meisterskapen vart det tevla i 24 øvingar for menn og 23 for kvinner, nett dei same øvingane som i dei føregåande verdsmeisterskapane. Frå 207 deltakarland vart påmeldt 1&nbsp;935 utøvarar.

Tikjemparen Ashton Eaton frå USA  forbetra sin eigen tre år gamle verdsrekord i øvinga med 6 poeng til 9&nbsp;045 poeng. Elles vart det sett fire meisterskapsrekordar, alle på kvinnesida. Den 27. august kasta polske Anita Włodarczyk sleggja heile 80,85 m, dagen etter sprang Dafne Schippers frå Nederland inn til 21,63 sekundar på 200 m. Sidan sprang Jamaica inn til gull på 4 x 100 m stafett på tida 37,36 sekundar, og avslutningsdagen imponerte Almaz Ayana frå Etiopia med 14.26,8 på 5&nbsp;000 meter.

Isabelle Pedersen stod for den beste norske prestasjonen då ho vart nummer fire i sitt semifinaleløp på 100 meter hekk med ny personleg rekord på 12,86 sekundar. Det gav henne niandeplassen totalt i øvinga. Også Ezinne Okparaebo kvalfiserte seg til semifinalane, ho enda som nummer 18.

## Menn
### 100 meter



Dato: 23. august


### 200 m



Dato: 27. august


### 400 m




Dato: 26. august


### 800 m




Dato: 25. august


### 1500 m
  



Dato: 30. august


### 5&nbsp;000 meter



Dato: 29. august


### 10&nbsp;000 m




Dato: 22. august


### Maraton



Dato: 22. august


### 110 meter hekk



Dato: 28. august


### 400 m hekk



Dato: 25. august


### 3000 m hinder



Dato: 24. august


### 4 × 100 meter stafett



Dato: 29. august


### 4 × 400 m stafett




Dato: 30. august


### 20 km kappgang



Dato: 23. august


### 50 km kappgang



Dato: 29. august


### Høgdehopp




Dato: 30. august


### Stavhopp



Dato: 24. august


### Lengdehopp



Dato: 25. august


### Tresteghopp



Dato: 27. august


### Kulestøyt



Dato: 23. august


### Diskoskast




Dato: 29. august


### Sleggjekast



Dato: 23. august


### Spydkast



Dato: 26. august


### Tikamp




Dato: 28./29. august


## Kvinner
### 100 meter




Dato: 24. august


### 200 m



Dato: 28. august


### 400 m




Dato: 27. august


### 800 m



Dato: 29. august


### 1500 meter




Dato: 25. august


### 5&nbsp;000 meter




Dato: 30. august


### 10&nbsp;000 m




Dato: 24. august


### Maraton



Dato: 30. august


### 100 meter hekk



Dato: 28. august


### 400 m hekk




Dato: 26. august


### 3&nbsp;000 meter hinder




Dato: 26. august


### 4 × 100 meter stafett



Dato: 29. august


### 4 × 400 m stafett



Dato: 30. august


### 20 km kappgang



Dato: 28. august


### Høgdehopp



Dato: 29. august


### Stavhopp



Dato: 26. august


### Lengdehopp



Dato: 28. august


### Tresteghopp




Dato: 24. august


### Kulestøyt



Dato: 22. august


### Diskoskast



Dato: 25. august


### Sleggjekast



Dato: 27. august


### Spydkast



Dato: 30. august


### Sjukamp



Dato: 22./23. august


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leichtathletik-Weltmeisterschaften 2015|Leichtathletik-Weltmeisterschaften 2015]]» frå ,  den 31. august 2015.*
Fjerdingby

**Fjerdingby** er eit tettbygd område som er kommunesenteret i Rælingen kommune på Romerike i Akershus. Her ligg mellom anna Rælingen rådhus og eit stort idrettsanlegg, Marikollen idrettspark, med Marikollen skisenter for hopp og alpin skisport, og med fotballbanar som òg vert kalla Rælingen stadion. Marikollen ungdomsskole ligg rett i nærleiken av idrettsparken.
Antioquiatapakulo

**Antioquiatapakulo** (*Scytalopus stilesi*) er ein fugl i tapakulofamilien som er endemisk for Colombia. Arten vart skildra som ny for vitskapen i 2005.

## Skildring
Dette er ein mellomstor tapakulo som kan vege så mykje som 24,5 gram og ha ei kroppslengd på ca. 11 centimeter. Kjønna skil seg i fjørdrakta, hannen er mørk grå med noko lysare underside, hoa er langt lysare med brun farge i vengfjørene. Begge har brun bakkropp med tydelege mørke tverrstriper.

Antioquiatapakuloar har vore registrerte i våt underskog på 21 stadar i fjellskogen mellom 1420 og 2130 m høgd på begge sidene av den nordlege, sentrale fjellkjeda av Andes, innanfor i departementa Antioquia, Caldas og Risaralda. Sjølv om arten har eit relativt avgrensa utbreiingsområde, er han rekna som vanleg innanfor området. Arten vart opphavleg observert på 1990-talet, men då Niels Krabbe undersøkte innspelingar av songane deira, fekk han mistanke om at dette var ein hittil ukjent art, songen åt antioquiatapakulo er monaleg raskare og med lågare tonehøgd enn den nært nærskylde ecuadortapakulo, *S. robbinsi*.

Arten vart oppkalla etter Frank Gary Stilast, ein ornitolog som spelte ei framtredande rolle i forsking på neotropiske fuglar på 1980- og 1990-talet. Arten er klassifisert som livskraftig.

## Om tapakuloar generelt
Tapakuloar lever i tett vegetasjon på eller nær bakkenivå og finst hovudsakleg i fjellområda i utbreiingsområdet sitt. Dei kan vere særs krevjande å observere ettersom dei spring i underskogen på ein musaktig måte. Artenne er terrestriske, har korte venger og fuglane har derfor dårlege flygeevner. Dei har kraftige bein, godt egna til livet på grassletter og i underskog. Stjerten er oppreist. Dei vert enklast oppdaga og identifisert med hjelp av kjenneteikn i songen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stiles's Tapaculo|Stiles's Tapaculo]]» frå ,  den 31. august 2015.*  
  

* Cuervo, Andrés M.; Cadena, Carlos Daniel; Krabbe, Niels & Renjifo, Luis Miguel (2005): *Scytalopus stilesi*, a new species of tapaculo (Rhinocryptidae) from the Cordillera Central of Colombia. *Auk* **122**(2): 445-463.
* Fjeldså, J. (2013). *[http://www.hbw.com/node/204353 Stiles's Tapaculo (Scytalopus stilesi)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 31. august 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22734658 Scytalopus stilesi] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 31. august 2015

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Bilete av antioquiatapakulo, frå flickr.com
Magdalenatapakulo

**Magdalenatapakulo** (*Scytalopus rodriguezi*) er ein fugl i tapakulofamilien som er endemisk for Colombia med utbreiing avgrensa til øvre Magdalenadalen. 
__NOTOC__
## Skildring
Dette er ein mellomstor tapakulo, ca. 11,5 centimeter, og med kroppsvekt på ca. 22 gram. Fjørdrakta til vaksne fuglar er mørk skifergrå med kanelbrun, mørkt tverrstripa overgump, undergump og bakre kroppssider. Magdalenatapakuloar lever i underskogen av fuktig, høg skog, i eit relativt smalt høgdebelte frå frå 2000 til 2300 moh. Dette er insektetande fuglar.

Populasjonen er estimert til å ligge på mindre enn 10&nbsp;000 individ er trudd å vere minkande. Arten er klassifisert som sterkt truga, EN.

## Om tapakuloar generelt
Tapakuloar lever i tett vegetasjon på eller nær bakkenivå og finst hovudsakleg i fjellområda i utbreiingsområdet sitt. Dei kan vere særs krevjande å observere ettersom dei spring i underskogen på ein musaktig måte. Artane er terrestriske, har korte venger og fuglane har derfor dårlege flygeevner. Dei har kraftige bein, godt egna til livet på grassletter og i underskog. Stjerten er oppreist. Dei vert enklast oppdaga og identifisert med hjelp av kjenneteikn i songen.

## Kjelder

* Fjeldså, J. & Bonan, A. (2013). *[http://www.hbw.com/node/204354 Magdalena Tapaculo (Scytalopus rodriguezi)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 31. august 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22734661 Scytalopus rodriguezi] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 31. august 2015

;Referansar
Diktkammeret

**Diktkammeret** er ein nettstad og eit forum på Internett for diktskriving.  

Det starta i februar i 2001 som ein del av *[[Dagbladet]]* si litteratursatsing og vart raskt eit populært tilbod til dei som var opptekne av å skrive dikt.  Gjennom åra Diktkammeret har eksistert har månadens poet blitt kåra av ein fast jury. 

Diktkammeret har også ein etablert poet som har fungert som diktlærar og med jamne mellomrom kommenterer dikta som blir lagde ut. Helge Torvund har fungert som diktlærar med nokre avbrot sidan oppstarten.  Det er verd å merke seg at mange av deltakarane på Diktkammeret har debutert med bok i løpet av åra kammeret har eksistert.

Sidan 1. april 2015 har Diktkammeret fungert gjennom folkefinansiering, utan støtte fra Dagbladet, og frå 1. september 2015 som ein sjølvstendig nettstad på diktkammeret.no.

## Bakgrunnsstoff
* www.diktkammeret.no
Korshamn kapell

**Korshamn kapell** er ei langkyrkje frå 1906 i Lyngdal kommune, Agder. Bygget er i tre og har 100 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Arne Abrahamsen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Kfar Truman

**Kfar Truman** (hebraisk skrift כְּפַר טְרוּמַן, tyder 'Truman-landsbyen') er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg i Shephelah kring 3&nbsp;km aust for Ben Gurion internasjonale lufthamn og høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 606.

## Historie
Moshaven vart grunnlagd i 1949 av demobiliserte Palmach-soldatar, og vart først kalla *Bnei Harel*. I 1950 føreslo representantar frå Jewish Agency å endre namnet til Kfar Truman, til ære for den amerikanske presidenten Harry S. Truman, som gav viktig støtte til opprettinga av Staten Israel. Til gjengjeld, vart moshaven offisielt anerkjent, og gav han rettar til vegar, innlagt vatn og elektrisitet. Skogen ved Kfar Truman vart kalla opp etter Margaret Truman, dottera til presidenten.

Landsbyen vart bygd på landområde som høyrte til landsbyen Beit Nabala.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Truman|Kfar Truman]]» frå ,  den 1. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mazor

**Mazor** (hebraisk skrift מָזוֹר, tyder 'Kur') er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg på Sharonsletta kring 3&nbsp;km søraust for Petah Tikva og dekkjer 2&nbsp;300 dekar og høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 1&nbsp;294.

## Historie

Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Tsjekkoslovakia og Ungarn og av innfødde israelarar. Han vart opphavleg kalla **Mizra Har** (hebraisk skrift מזרע הר, tyder *Sådd eng på eit fjell*), men vart seinare kalla *Mazor*, eit namn som kom frå den avfolka arabiske landsbyen al-Muzayri'a. Den første tida i Mazor er tema i ein historisk roman, *Kfar BaSfar* («Ein landsby på grensa») av Gershon Erich Steiner, ein av grunnleggjarane av Mazor.

Mazor vart grunnlagd på landområde som høyrer til den avfolka arabiske landsbyen Rantiya, og det vestlege landområdet til al-Muzayri'a.

Aust for moshaven ligg ein arkeologiske stad med eit romersk mausoleum frå 200-talet. Mausoleet er den einaste bygningen frå romartida i Israel som framleis står frå fundamentet til taket. Det vart funne eit mosaikkgolv frå bysantinsk tid ikkje langt frå mausoleet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mazor|Mazor]]» frå ,  den 1. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nehalim

**Nehalim** (hebraisk skrift נְחָלִים, tyder Bekkar) er ein religiøs moshav sentralt i Israel. Han ligg kring 4&nbsp;km aust for Petah Tikva og høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2007 var folketalet 2&nbsp;100.

Moshaven vart grunnlagd av medlemmar av *Jerusalem Organisation*. Dei hadde byrja jordbruksopplæring i 1938 i Menahemia. I 1944 flytta dei til Galileastripa og slo seg ned i området som i dag er HaGoshrim. Han vart kalla opp etter nærliggande bekkar som renn til Jordanelva. Som følgje av den arabisk-israelske krigen i 1948, gjekk dei religiøse innbyggjarane med på å flytte (busetnaden var no på grensa til Syria), og flytta husa til den fråflytta landsbyen Wilhelma. Den nye moshaven vart grunnlagd i 1952 på 25 dekar land.

Nehalim har ei hovudsynagoge, grunnlagd av jødar frå Europa. I 2012 utvikla det seg ein kontrovers då den aukande Mizrahi-populasjonen i moshaven ønskte å byggje ei ny synagoge for å gjenspegle den religiøse arva si, men vart hindra av sjefsrabbien i moshaven, David Greenwald.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nehalim|Nehalim]]» frå ,  den 1. september 2015.*
Rinatya

**Rinatya** (hebraisk skrift רִנַּתְיָה) er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg mellom Petah Tikva og Yehud og høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 854.

Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Marokko på landområdet til den avfolka palestinske landsbyen Rantiya. Han består i dag av 72 gardar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rinatia|Rinatia]]» frå ,  den 1. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*
*Morris, Benny (2004): *The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited, * Cambridge University Press ISBN 0-521-00967-7
Shilat

**Shilat** (hebraisk skrift שִׁלָּת) er ein moshav i Israel kring ein kilometer nord for Modi'in, like vest for Den grøne linja. Han høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 450.

Moshaven vart grunnlagd i juli 1977 av 25 familiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shilat|Shilat]]» frå ,  den 1. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Tirat Yehuda

**Tirat Yehuda** (hebraisk skrift טִירַת יְהוּדָה, tyder Judaborga) er ein moshav sentralt i Israel. Han ligg nær Yehud og Ben Gurion internasjonale lufthamn og høyrer til Hevel Modi'in regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 859.

Moshaven vart grunnlagd i 1949 av immigrantar frå Ungarn. Han låg først lenger nordaust i området som i dag er Bareket, før han flytta til den noverande plasseringa i 1951. Han vart kalla opp etter den nærliggande, fråflytta arabiske landsbyen al-Tira og at han låg nær grensa til landområdet til Juda-stamma.

Dei første åra vart han angripen fleire gonger av fedayeen, og hadde status som grensebusetnad fram til seksdagarskrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tirat Yehuda|Tirat Yehuda]]» frå ,  den 1. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*