Norsk rapp

**Norsk rapp** er hiphop-musikk slik ein har sett han i Noreg. Frå starten på slutten av 1980-talet fram til seint 90-tal var det vanlegast med engelskspråklege tekstar, før det kom ei bølgje med morsmålsrapping. Per i dag er norsk det vanlegaste rappespråket i landet, men engelsk er framleis akseptert.

## Historie
Norsk rapp tok til med grupper som A-Team (seinare B.O.L.T. Warhead) og Felony Force i slutten av 80-åra. Musikken var då rask, hard og minimalistisk, inspirert av britcore-hiphoppen til britiske artistar som som Hijack, Gunshot og Silver bullet. I 1991 gav B.O.L.T. Warhead ut albumet *Rage*, som er blitt rekna som det første norske rapp-albumet. 

Warlocks  gjorde suksess i 1997 med singelen *Flashbacks*, som markerte inngangen til plateselskapet Tee Productions sin kommersielle stordomstid. Tee Productions vart grunnlagd av Tommy Tee, som i si tid var hjelpe-DJ for A-Team i B.O.L.T. Warhead-tida, i tillegg til å produsera for m.a. den kvinnelege rapparen MC Cey. I tillegg til Warlocks og Tommy Tee var N-Light-N, Diaz og Opaque sentrale i dette miljøet, som samarbeidde og framleis samarbeider med viktige internasjonale hiphop-namn. Musikken deira var pompøs med mykje sampling av klassisk musikk, med tekstar som hovudsakleg dreidde seg rundt sjølvskryt og hiphopkultur: breikdans, grafitti osb.

Parallelt med Tee Productions var miljøet rundt Jester sin hiphop-organisasjon Rhythm & Rhymes (RaR) viktig. Her var det mykje jazz-sampling og politiske tekstar, og det gjekk både på norsk og engelsk. Gatas Parlament, som debuterte med verdas første hiphop-utgjeving på norsk i 1994, var òg viktige i dette miljøet.

Mot hundreårsskiftet vart rapp på norsk gradvis meir vanleg. Grupper som Klovner i Kamp, Apollo og URO sprang ut or RaR-miljøet, men hadde eit meir funk-og-soul-basert sound. Mykje av den første norskspråklege rappen kom òg frå distrikta, Pen Jakke frå Fredrikstad, Fremmed Rase/Alien Breed frå Trondheim og ikkje minst Tungtvann frå Nordland og Troms var viktige.

Sjølv om det var den norskspråklege rappen som herska i media, vart det framleis gjort ting på engelsk. Tee Productions kom med fleire av sine mest kritikarroste utgjevingar i denne perioden, mellom anna Opaque og The Loudmouf Choir sitt album *Gourmet Garbage*. I tillegg omfamna dei norsk rapp mellom anna ved å gje ut Gatas Parlament sitt debutalbum *Holdning over underholdning* etter å ha vore særs skeptiske til fenomenet over lengre tid. Norsk rapp på engelsk oppnådde likevel ingen kommersiell suksess att før i 2002, då Paperboys sleppte debutalbumet sitt.

I 2003 slo Jaa9 & Onkl P gjennom og førte med seg eit skred av humoristiske punsjlinjebaserte grupper. Det høge tekniske nivået til særleg Onkl P førte til ei landsomspennande auke i teknisk dugleik, både mellom veteranar (som Tungtvanns Jørg-1) og nybyrjarar. Same året gav Equicez ut det første albumet som både var på engelsk og norsk. *State of emergency* vart kritikarrost for den mørke stemninga, den ærlege sosialrealismen og dei dystre synthbeatsa.

I byrjinga av 2005 floppa ei rekke utgjevingar, og blesten om norsk rapp vart justert. Dette hadde både å gjera med eksplosjonen i tal på artistar og dei låge salstala sjangeren alltid har hatt med få unntak (Warlocks, Klovner i kamp, Tungtvann, Paperboys). Samstundes vart mangfaldet breiare og kvalitetskrava høgare, og per i dag har Noreg eit stort og levande rapmiljø med særs variert lyd og utan nokon spesiell felles tendens. Per i dag finst det artistar innanfor dei fleste rappundersjangrane i Noreg, og dei fleste fylka har éin eller fleire nasjonalt respekterte rapparar. I tillegg har stadig fleire produsentar innanfor sjangeren hevda seg internasjonalt, mellom anna Stargate, Kakemonsteret og Da Playboy Foundation.

Karpe Diem vart etablert i 2000 og vann Alarmprisen 2007 i klassen hip-hop/rap og Spellemannprisen 2008 i klassen hip-hop for plata *Fire vegger*. Albumet *Aldri solgt en løgn* er det første hiphopalbumet som har toppa VG-lista.

## Kjelder