open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Patricia Cornwell

**Patricia Cornwell** () er ein amerikansk forfattar fødd i Florida, og oppvaksen der og i Nord-Carolina. Ho er mest kjend for bøkene om rettsmedisinaren Kay Scarpetta og drapsetterforskaren Pete Marino.

Cornwell debuterte med boka *Post Mortem* i 1990, og etter det har ho fått ei rekkje utmerkingar og prisar.

I tillegg til bøkene om Scarpetta og Marino og dei om politikvinnene Judy Hammer og Virginia West og journalisten Andy Bazil har ho skrive ei bok om Jack the Ripper (*Portrett av en morder, Jack the Ripper - saken avsluttes*) der ho hevdar å ha funne ut kven han eigentleg var.

## Bibliografi
**Bøker om Scarpetta og Marino:**
* Postmortem (1990)
* Blodig bevis (*Body of evidence*, 1991)
* Det som blir igjen (*All That Remains*, 1992)
* Grusom ogg urimelig (*Cruel and unusual*, 1993)
* De dødes farm (*The Body Farm*, 1994)
* Grav for en ukjent (*From Potter's Field*, 1995)
* Forbudt område (*Cause of Death*, 1996)
* Ukjent offer (*Unnatural Expose*, 1997)
* Brennende bevis (*Point of Origin*, 1998)
* Svart notat(*Black Notice*, 1999)
* Siste skanse (*The Last Precinct*, 2000)
* Spyflue (*Blowfly 2003*)
* Spor (*Trace 2004*)
* Predator (*Predator 2006*)
* De dødes bok (*Book of the dead 2007*)
* Scarpetta (2008)

**Bøker om Hammer, West og Bazil:**
* Vepsebolet (*Hornet's Nest 1996*)
* Sydkorset (*Southern Cross 1999*)
* Isle of Dogs (*Isle of Dogs 2001*)

**At Risk / Win Garano serien**
* At Risk (2006) 
* The Front (2008) 

**Andre**
* Life's Little Fable (1999; barnebok) 

**Non-fiction**
* A Time for Remembering (1983; biography of Ruth Bell Graham; later reissued as Ruth: A Portrait)
* Ruth, A Portrait: The Story of Ruth Bell Graham, Doubleday, 1997. 
* Scarpetta's Winter Table (1998) 
* Food to Die For: Secrets from Kay Scarpetta's Kitchen (2002)
* Portrait of a Killer: Jack the Ripper - Case Closed (2002) 

**Omnibus**
* The First Scarpetta Collection. Postmortem and Body of Evidence (1995) 
* A Scarpetta Omnibus: Postmortem, Body of Evidence, All that Remains (2000)
* A Second Scarpetta Omnibus: Cruel and Unusual, The Body Farm, From Potter's Field (2000)
* A Third Scarpetta Omnibus: Cause of Death, Unnatural Exposure & Point of Origin (2002) 
* The Scarpetta Collection Volume 1: Postmortem and Body of Evidence (2003) 
* The Scarpetta Collection Volume 2: All that Remains and Cruel and Unusual (2003)

## Prisar og utmerkingar
* The Gold Medallion Book Award 1985, for *A Time for Remembering* (biografi over Ruth Bell Graham)
* The Edgar Award for Best First Novel 1990, for *Postmortem*
* The John Creasey Memorial Award 1990, for *Postmortem*
* The Macavity Award for Best First Novel 1991, for *Postmortem*
* The Anthony Award (World Mystery Convention) 1991, for *Postmortem*
* Prix du Roman d'Aventures (forlaget Le Masque) 1992, for *Postmortem*
* The Gold Dagger 1993, for *Cruel and Unusual*
* The Galaxy British Book Awards 2008 Patricia Cornwell vann *Books Direct Crime Thriller of the Year award* Hun er den første amerikanaren som har vunne denne prestisjefulle utmerkinga.
Mercury-programmet

**Mercury-programmet** var det første amerikanske romfartsprogrammet og oppstod som eit resultat av romkapløpet mellom USA og Sovjetunionen etter den andre verdskrigen. Målet med Mercury-programmet var å sende eit menneske i bane rundt jorda og vart utføyrd av det då nylege oppretta romfartsorganisajonen NASA. Mercury-programmet varte mellom 1959 til 1963. Den 12. april 1961 vart amerikanarne slått av Sovjetunionen. Ikkje før den 20. februar 1962 vart John Glenn om bord Mercury-Atlas 6 den første amerikanaren i bane rundt jorda.

## Liste over bemanna romferder i Mercury-programmet
Windows 2.0

**Windows 2.0** var eit operativmiljø utgjeve av Microsoft i 1987 som erstatta føregangaren Windows 1.0. Mindre enn eit år etter, kom Windows 2.1 i to utgåver som var spesialtilpassa prossesoren dei var meint å køyre på, anten Intel 80286 eller Intel 80386. I 1989 kom Windows 2.11 ut med mindre endringar i minnehandteringa.

I mai 1990 kom etterfylgjaren Windows 3.0.

## Kjelder
Karen

:*Sjå òg [[Karen (fleirtyding)]]*

**Karen** er eit personnamn som kan brukast av begge kjønn i ulike samanhengar. I Norden er det best kjend som eit kvinnenamn danna som ei dansk form av Katarina, med tydinga 'rein'. I armensk tradisjon er det eit mannsnamn danna som ei kortform av *Karekin*.

Karen har norsk namnedag den 2. august. Nærskylde namn er Kaia, Karin og Katrin.

## Bruk

Namnet har lenge vore kjend i Norden. I nyare tid i Noreg var bruken størst i 1880-åra, då over 2,0&nbsp;% av nyfødde jenter kunne døypast dette. Bruken gjekk nedover framover mot 1960, då han stabiliserte seg på rundt 0,3&nbsp;%. I 2010 var det 7&nbsp;273 norske kvinner som heitte Karen.

I Danmark var Karen eit svært populært namn under første halvdelen av 1900-talet. I 2007 heitte 1&nbsp;% (31&nbsp;973) av danske kvinner Karen. Det er framleis svært mykje brukt på Grønland, der 2&nbsp;% (501) av kvinner heitte Karen i 2004.

Frå 1940-talet blei Karen også utbreidd i den engelskspråklege verda, og på 1950- og 1960-talet var det blant dei ti mest brukte jentenamna i USA.

Namnet er kjend frå omgrep som karenmesse og karensdag. Innan norsk litteratur kjenner ein det særleg frå novellene «Karen» av Alexander Kielland og «Karens Jul» av Amalie Skram.

## Namneberarar
### Kvinner

*Karen Mowat (ca. 1630–75), norsk godseigarfrue
*Karen Brahe (1657-1736), dansk boksamlar
*Karen Sundt (1841-1924), norsk forfattar
*Karen Grude Koht (1871–1960), norsk lærar og kvinnesaksforkjempar
*Karen Blixen (1885-1962), dansk forfattar
*Karen Platou (1879-1950), norsk politikar og forretningsdrivande
*Karen Grønn-Hagen (1903-1982), norsk statsråd
*Karen Aabye (1904-1982), dansk forfattar og journalist
*Karen Sogn (1931-2013), norsk politikar
*Karen Randers-Pehrson (f. 1932), norsk skodespelar og sceneinstruktør
*Karen-Christine «Kim» Friele (f. 1935), norsk forfattar og homorettforkjempar
*Karen Armstrong (f. 1944), britisk forfattar
*Karen Fladset (f. 1944), norsk handballspelar og -trenar
*Karen Margrethe Kuvaas (f. 1947), norsk lokalpolitikar og ordførar
*Karen Carpenter (1950-1983), USA-amerikansk musikar (*The Carpenters*)
*Karen Klim (f. 1951), norsk glasskunstnar
*Karen-Marie Ellefsen (f. 1950), norsk sportsjournalist
*Karen Jo Fields (f. 1973), norskamerikansk artist

### Menn

*Karen Khatsjaturian (f. 1920), armensk-russisk komponist
*Karen Demirtsjyan (1932-1999), armensk politikar
*Karen Sjakhnazarov (f. 1952), russisk filmskapar
*Karen Asrian (1980-2008), armensk sjakkspelar

## Kjelder

*behindthename.com - Karen
*
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karen|Karen]]» frå ,  den 30. juli 2009.*  
**Engelsk Wikipedia oppgav kjedlen 
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karen (navn)|Karen (navn)]]» frå ,  den 23. april 2010.*
Gullbrød

**Gullbrød** er eit sjokoladeprodukt som Nidar AS lagar og distribuerer.

Sjokoladen vart seld første gong i 1915, og er med det den eldste merkavara frå Nidar.

Kvart «gullbrød» er eit avlangt stykke grov råmarsipan trekt med mørk sjokolade som inneheld minst 45% kakao.

Marsipanen har eit mandelinnhald på 55&nbsp;%, laga av mandlar frå California og 3&nbsp;% bittermandlar frå Spania. Dette, og ei lita mengd tilsett sukker, gjev ein karakteristisk smak.

Emballasjen til *Gullbrød* har vore endra to gongar; først i 1982, seinare i 2005.

## Kjelder
*Produktsida for «Gullbrød»
Mercury-Atlas 9

**Mercury-Atlas 9** var ei bemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Mercury-Atlas 9 vart skoten opp den 15. mai 1963 frå Launch Complex 14 ved Cape Canaveral i Florida og var den sjette amerikanske bemanna romferda, den einaste romferda i Mercury-programmet som varte i meir enn eit døger. Ombord romskipet gjennomføyrde atronauten Gordon Cooper 22 omløp rundt jorda, før han landa i Stillehavet.

Romkapselen, med namnet «Faith 7», er utstilt ved Space Center Houston i Houston i Texas.

## Bakgrunnsistoff
* Field Guide to American Spacecraft  Pictures of Faith 7 at the Johnson Space Center, TX museum.
* This New Ocean: A History of Project Mercury - NASA SP-4201 
* NASA NSSDC Master Catalog 
* Project Mercury - Results of the Fourth Manned Orbital Flight - NASA SP-45 - 1963
Svartsnær

**Svartsnær** er ei lokal nemning på eit særskild vind- og straumfenomen som oppstår i Mjøsa. Nemninga «svartsnær» heng saman med ordet snære som tyder vindgust eller vindflage. Verbet *snære* tyder 'blåse kaldt'. Skylaget blir mørkt, og vatnet svart. Svartsnær oppstår altså ved ein særleg kombinasjon av vind og straumtilhøve som kan føre til uventa og bråe kvervlar eller malstraumar midt ute på vatnet, og desse har vore rekna som livsfarlege. Før fiskebåtar, ferjer og andre fartøy fekk moderne utstyr, var det mange som bleiv i Mjøsa når dei kom ut for *svartsnær*. Nemninga er kjend blant eldre folk, t.d. i Ringsaker, den dag i dag (2009).

Ingeborg Refling Hagen nytta nemninga som tittel på ei novelle frå 1921, og på novellesamlinga av same namn.
Mercury-Atlas 8

**Mercury-Atlas 8** var ei bemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Mercury-Atlas 8 vart skoten opp den 3. oktober 1962 frå Launch Complex 14 ved Cape Canaveral Air Force Station i Florida og var den femte amerikanske bemanna romferda. Ombord romsfartøyet, som hadde kallenamnet Sigma 7, gjennomførte atronauten Wally Schirra 6 omløp rundt jorda. Schirra og Sigma 7 gjorde den første landinga i Stillehavet, .

Denne romferda hadde vore den som var lengst ute i verdsrommet til no. Wally Schirra som var utdanna testflygar, hevda etter romferda at han ikkje vart imponert over utsikta. "Same old deal, nothing new" hadde han sagt under debriefinga. 

Romkapselen Sigma 7 er no utstilt i «the United States Astronaut Hall of Fame» i Titusville, Florida.

## Bakgrunnsstoff

* Transcript of air to ground communications during mission, nasa.gov.
* Project Mercury - First U.S. Manned Six Pass Orbital Mission - NASA - 1968
* NASA SP-12 *Results of the Third U.S. Manned Orbital Space Flight, October 3, 1962*.
* Jay Barbree, One of America's Best Sons , *The Daily Nightly*, May 3, 2007.
Foot of the Mountain

***Foot of the Mountain*** er eit album som kom ut i 2009, og var det niande studioalbumet til det norske pop-bandet A-ha. 

## Innhald
Norsk statsminister i Stockholm

**Norsk statsminister i Stockholm** var tittelen på eit statsrådsembete frå 1873 til 1905 i Unionen mellom Sverige og Noreg. Noreg sin statsminister i Stockholm hadde etter 1873 rang etter statsminister i Kristiania, men før dette rang framom. Statsministeren i Stockholm leia den norske statsrådsavdelinga der, som hadde hovudsete på Ministerhotellet. 

Etter at unionen med Sverige tredde i kraft i 1814 vart den norske regjeringa todelt, med ei avdeling i Kristiania og ei i Stockholm. I den norske grunnlova vart det november 1814 i paragraf 15 teke inn: 

«Hos Kongen forbliver stedse, under Hans Ophold i Sverige, den Norske Statsminister og tvende af Statsraadets Medlemmer, hvilke sidste aarligen omskifte.» 

Frå 1814 til 1873 hadde Norges statsminister tilhald ved statsrådsavdelinga i Stockholm. I hans fråvær vart Noregs regjering i Kristiania leia av ein førstestatsråd. Frå 1873 til unionsoppløysinga i 1905 heldt Noreg sin statsminister til i Kristiania, og den norske statsministeren i Stockholm vart hans representant og leiar for statsrådsavdelinga i Stockholm. Før 1873 var statsministeren i Kristiania kalla førstestatsråd.

I løpet av unionen med Sverige fanst det fleire embete med tittelen «statsminister»: Svensk statsminister, Norsk statsminister, Justitie-statsministern, Statsministern för utrikes ärendena og Norsk statsminister i Stockholm.

## Norske statsministrar i Stockholm

## Bakgrunnsstoff
* regjeringen.no: Statsminister i Stockholm 1873-1905
* Novembergrunnlova i 1814
Novella Svartsnær

**«Svartsnær»** er ei novelle skriven av Ingeborg Refling Hagen i 1921. *Svartsnær* er og tittel på heile novellesamlinga, som inneheld fire noveller i alt. Tittelnovella er den lengste. Forteljinga tek namnet frå fenomenet svartsnær, og spelar på at hovudpersonen nærast vert dregen under i ei rad hendingar ho ikkje kan rå med.

## Handling

Novella handlar om ei jente, *Gunhild Gunhildstua*, som er fødd utanfor ekteskap i små kår, på ein vesal plass. Mora, som og heiter Gunhild, kan ikkje fø ho, og lid av tæring. Difor vert Gunhild send på legd til ein storgard i bygda. Novella skildrar alle redslene den vesle jenta lyt døyve på denne garden fram til ho er i konfirmasjonsalderen, korleis ho vert mishandla og tidvis mobba av gardjenta Oliv. I denne tida får ho ein einaste ven, tenestejenta Brite, som rømer i trass av di Gunhild vert sverta til det yste.

Det einaste som held Gunhild oppe i desse åra, er kjennskapen til sin eigen kulturelle arv, eventyr og folkeviser. Når røyndomen blir for hard, søkjer ho trøyst i desse eventyra, og vinn styrke der. Frå ho var lita, har ho drøymt om at ein mann ho kallar «kongen» skal koma å hente ho heim til slottet sitt, av di ho trur ho er ei bortsett kongedotter (mest som Oskepott). Denne «kongen» er i røynda presten i bygda, som berga ho då ho mest kom under hesten hans då ho var småjente. 

Gjennom forteljinga vert Gunhild vonbroten gong på gong, og alle dei vonene ho lever for, svik ho. Mora døyr, «kongen» kjenner ho ikkje att når han endeleg kjem, av di ho er større enn ho var då ho først såg han, og alle andre voner brest for ho. Mykje av grunnen til at desse vonene slitnar er at storgarden eig så mykje makt i bygda at sjølv den nye presten ikkje vågar gå mellom når kjerringa krev at Gunhild skal lide under pisken. Sistpå er det berre ei von att i Gunhild, at barndomsheimen enno står der, og ho rømer frå garden og heimatt til Gunhildstua. Her søkjer ho endeleg livd og ly i eventyra. Når mannen frå fattigkassa kjem på vitjing, møter han ei jente som ser ut til å ha mist vitet. 

## Seinare bruk

Ingeborg Refling Hagen nytta soga omatt i *[[Livsfrisen]]*, og klårgjer her tematikken i novella noko, ved å vise til bibelsitatet «Ve han som vinn heile verda, men skar sjela si». Gunhild har varda om sjela si heile vegen, og endeleg sleppt verda heilt. Prisen er at verda ser ho som ubrukeleg eller galen.
Yade

**Yade** er ein serie på tre ulike sjokoladeprodukt laga og distribuert av Nidar AS. Produktet vart selt for første gong i 2007.

Alle Yade-sjokoladane er laga av mjølkesjokolade på eit tynt underlag av mørk sjokolade. Dei har eit trekanta brytesnitt, noko som gjer at Yade skil seg ut frå andre norske sjokoladetypar.

## Yade-serien
Dette er alle typane Yade-sjokoladar som er i sal i dag. Dei skil seg frå kvarandre med ulike farger på emballasjen.
* *Yade Kakaotrøffel* (raud)
* *Yade Kaffe Latte* (lilla)
* *Yade Trippelsjokolade* (gul)

Ein variant er fasa ut av serien til no; *Yade Karamelliserte Nøtter* (grøn) som vart bytta ut med *Yade Kaffe Latte*.

## Kjelder

* www.nidar.no/yade Produktsida for Yade, arkivert ved archive.org
* [«Den perfekte kaffe-sjokoladen»](http://www.nidar.no/Om-Nidar/Nyheter-og-presse/Nyheter/Den-perfekte-kaffe-sjokoladen/(language)/nor-NO). nidar.no
* [«Yade - den totale nytelsen»](http://www.nidar.no/Om-Nidar/Nyheter-og-presse/Nyheter/Yade-den-totale-nytelsen/(language)/nor-NO), nidar.no
Delstaten Guanajuato

**Guanajuato** er ein av Mexicos 31 delstatar og ligg i sentrale delen av landet. Namnet kjem frå p'urhépecha-språket. Truleg kjem namnet av *quanax* (frosk) og *huato* (klippe). Kallenamn for menneske som bur i delstaten er *Las Ranas* (Froskane).

Hovudstaden er Guanajuato og største byen er León.

Guanajuato grensar til San Luis Potosí i nord, Querétaro i aust, Michoacán i sør, og Jalisco i vest.

Arealet er 30 607 km². 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sverre Strandli

**Sverre Strandli** () var ein norsk friidrettsutøvar, europameister i sleggekast i 1950, og som fekk EM-sølv i 1954. Hans hovudøving var sleggekast, mellom norske konkurrentar kunne han også hevde seg i kulestøyt. Han var 186 cm høg, og hadde ei tevlingsvekt på kring 93 kg.

## Nasjonalt
Strandli var frå Brandval i Hedmark, og var medlem av idrettslaget i heimbygda fram til 1951. Sesongane 1952 og –53 var han medlem av oslolaget Torshaug. Frå 1954 representerte han Sarpsborg Idrettslag.

Strandli markerte seg første gong i 1948-sesongen, då han vann sølvmedaljen under noregsmeisterskapen. Året etter kasta han 50,82 m og forbetra den 21 år gamle noregsrekorden, ein rekord som han i løpet av året flytta til 56,02 m. Han vart noregsmeister i sleggekast seks år etter ein annan (1949-54), på ny 1956 og -57 og 1960-62. Han vart vist til sølvplass i 1959, -64 og –66. Si einaste bronsemedalje vann han under noregsmeisterskapen i 1968, 20 år etter han fekk si første NM-medalje. Til saman vann han 11 gull, 4 sølv og 1 bronse under NM i slegge. I tillegg vart han noregsmeister i kulestøyt i 1954, hans einaste medalje i den greina. Seks gonger vart han tildelt kongepokalen; 1950-53, 1956 og 1962.

Strandlis aller lengste sleggekast kom i oktober 1962 i Trondheim, då han sette noregsrekord for tjuande gongen med eit kast på 63,88 meter.

## Internasjonalt
Med eit kast på 55,71 m vann Strandli gullmedaljen i EM i friidrett 1950 i Brussel, nær meteren lengre enn sølvmedaljevinnarens bestekast. Ved neste EM i friidrett 1954 fekk han sølvmedalje etter eit bestekast på 61,07 m, sovjetrussaren Mikhail Krivonosov vart europameister etter å ha sett verdsrekord (63,34 m). I OL-tevlingar kom Strandli på sjuandeplass i 1952 i Helsingfors, ein åttandeplass i 1956 i Melbourne og ein ellevteplass i 1960 i Roma. Han var flaggberar for Noreg under leikane i Roma. Under EM i friidrett 1962 vart han utslegen i kvalifiseringa.

Strandli sette to verdsrekordar i sleggekast, begge på Bislett stadion. Den første rekorden var på 61,25 meter vart sett 14. september 1952 i landskamp mot Finland, og året etter (5.9.1953) kom den andre på 62,36 meter. Verdsrekorden stod fram til august 1954, då Krivonosov kasta 63,34 meter.

Strandli deltok i 54 landskampar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
* EM 1950 i Brussel: Gullmedalje med 55,71 m, framom Teseo Taddia (54,73 m)
* OL 1952 i Helsingfors: Nr 7 – 56,36 m
* EM 1954 i Bern: Sølvmedalje – 61,17 m, bakom Mikhail Krivonosov (63,34 m)
* OL 1956 i Melbourne: Nr 8 – 59,21 m
* OL 1960 i Roma: Nr 11 – 63,05 m
* EM 1962 i Beograd: Utslått i kvalifiseringa (61,78 m=nr 13)

## Kåringar
EM-sigeren førte til at Strandli vart utnemnd til Årets idrettsnamn i 1950 i Noreg. For den andre verdsrekorden vart han i 1953 for andre gong kåra til Årets idrettsnamn i Noreg.

## Personlege rekordar og årsbeste

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sverre Strandli|Sverre Strandli]]» frå , den 31. juli 2009.*
Mercury-Atlas 1

**Mercury-Atlas 1** var ei ubemanna romferd i det amerikanske Mercury-programmet. Meininga var å teste  bereraketten med ein ekte romkapsel (Kapselen som vart nytta med Big Joe var berre ein modell) i ei ballistisk bane. Mercury-Atlas 1 vart skoten opp frå Cape Canaveral den 29. juli 1960. Eit minutt etter oppskytinga fekk bereraketten ein strukturell skade og eksploderte. Romkapselen var ikkje utstyrt med noko redningstårn som med ein liten rakett skulle kunne skyte romkapselen trygt vekk. Såleis gjekk både rakett og kapsel tapt i eksplosjonen og styrta i Stillehavet. Restane vart plukka opp og rekonstruert for å studere årsaka til hendinga.

Den delvis rekonstruerte romkapselen er utstilt ved Kansas Cosmosphere and Space Center i Hutchinson i Kansas.

## Bakgrunnsstoff

*This New Ocean: A History of Project Mercury - NASA SP-4201 
*NASA NSSDC Master Catalog
Lykkynsking

**Gratulasjon** eller **lykkynsking** er ei helsing eller merksemd i samband med ei gledesprega hending. Ein kan ynske til lykke med ord (som «gratulerer» eller «til lykke») og handlingar (som ein klem eller eit handtrykk), skriftleg gjennom songar, dikt, kort og telegram, eller gåver.

Det er vanleg å gje lykkynskingar ved bryllaup, fødsel, fødselsdag, høgtider, visse jubileum, og til nokon som har oppnådd noko, som ein idrettssiger, ein akademisk grad, ein pris, ei utmerking, ein rekord eller ei nyvinning.
Jubileum

**Jubilé** eller **jubileum** er ei feiring av eit visst tidsrom, til dømes at ei hending har funne stad for eit særskild tal år sidan. «Runde» tal (til dømes 25, 50, 60 o.s.b) blir ofte feira med jubileum. Ordet kjem frå mellomalderlatin *jubilaeum*, 'feiring', medan skikken kjem frå den jødiske og seinare kristne ordninga med jubelår.

Fødselsdagar og bryllaupsdagar er vanlege å feira som jubileum for enkeltpersonar. Grunnlegginga av ein by, sjølvstendet til eller opprettinga av ein stat eller kroninga av ein monark kan òg vera grunnar til å halda større jubileum. Medan jubileum ofte blir feira i samband med ein årsdag, kan dei òg haldast i eit heilt «jubileumsår». Ibsenåret blei til dømes markert i heile 2006, hundre år etter at Henrik Ibsen døydde.

## Kjelder
* 

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Jubileum|Jubileum]]» frå , den 31. juli 2009.* 
 

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Jubilee|Jubilee]]» frå , og «[[:en:Anniversary|Anniversary]]» frå  den 31. juli 2009.*
Brandval

**Brandval** er eit sokn og ein tettstad i Kongsvinger kommune i Innlandet fylke. Brandval var tidlegare eit eige prestegjeld, og fram til 1963 ein eigen kommune. Brandval har postnummer 2219.

Tettstaden Brandval ligg to mil nord for byen Kongsvinger på begge sider av Glåma, med barneskulen på vestsida og Brandval kyrkje på austsida. De to delane er knytt saman med ei hengebru. Brandval var tidlegare stoppestad på Solørbanen.

Brandval sokn er det nordlegaste i Kongsvinger, og består av Brandval kyrkje, Roverud kyrkje og Lundersæter kyrkje. Soknet og prestegjeldet vart utskilt frå Grue prestegjeld den 13. desember 1863 og høyrer i dag til Vinger og Odal prosti. Prestegarden ligg på Roverud, ei mil sør for tettstaden Brandval.

Brandval kommune vart oppretta i 1837. I 1941 vart ein del av Grue med 68 innbyggarar overført til Brandval. 1. januar 1964 vart kommunane Brandval, Kongsvinger og Vinger slått saman til den nye Kongsvinger kommune. Brandval kommune hadde ved samanslåinga 4384 innbyggarar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brandval|Brandval]]» frå , den 31. juli 2009.*
Diskografien til The Beach Boys

Dette er ei liste over **diskografien til the Beach Boys** med album og singlar. 

## Studioalbum

## Live albums

## Samlingar

## Singlar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Beach Boys discography|The Beach Boys discography]]» frå , den 31. juli 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Beltedyr

**Beltedyr** (vitskapleg namn Dasypodidae) er ei gruppe gomlarar. 
Det finst omkring 20 nolevande artar, dei fleste er søramerikanske. 
Den minste arten blir 15 cm og den største 150 cm lang. Oversida av kroppen er dekt av eit tungt panser av hornplater. Føda er variert. 

Under jakta på små virveldyr og insekt grev beltedyret bytet opp av jorda i stor fart. Beltedyret er avhengig av å ha konstant luktkontakt med bytet. Samstundes kan ikkje dyret puste under gravinga fordi det ville få støv i nasen. Nibandsbeltedyret løyser problemet med at det kan lukte utan å puste, samstundes kan det halde pusten i 6 minutt medan gravinga skjer. Beltedyret har knapt tenner. 
Beltedyret er heilt og halde basert på forsvarsteknikk, og graveevna er ein del av denne. Beltedyret har i tillegg eit solid panser av beinplater som dekker hovud og kropp. Indianarane i Amazonas jaktar på beltedyret, særleg nibandsbeltedyret.

## Tjue artar
Det finst i alt 20 ulike beltedyrartar. Den største, kjempebeltedyret, kan bli opptil 60 kg Det er likevel lite samanlikna med forfedrane som hadde tre meter lange ryggskjold. Desse skjolda vart brukt som tak og gravkvelvingar av tidlegare tiders indianarar.
Nibandsbeltedyret er det vanlegaste i dag, og det har igjen seks underartar.
Felles for alle beltedyrartane er at dei held til i Sør-Amerika eller i dei sørlege delane av Nord-Amerika. Tidlegare fanst ikkje beltedyret lenger nord enn Mexico. På slutten av 1800-talet tok dyra seg over elva Rio Grande til Texas.

## Berre éit kjønn
Ei brasiliansk regle fortel noko om beltedyra sitt familieliv:
:*«Er du mann kan du ikkje ha syster, er du kvinne kan du ikkje ha bror».*
Verset speler på at søskenflokkar av beltedyr anten er hannar eller hoer. Grunnen er at beltedyrungar alltid er éinegga fleirlingar. Ungane til nibandsbeltedyret er som regel firlingar. Dei blir fødde etter at mora har gått drektig i fire månader. Ved fødselen er ungane dekt av ein lêraktig hud som blir svært hard i løpet av nokre veker. 

## Inndeling av artar
Indianarane deler ikkje som zoologane dyra inn i arter og underarter. Dei nøyer seg med å dele beltedyra inn i to grupper, «gode» og «dårlege». 
Nibandsbeltedyret høyrer til første kategorien, medan seksbandsbeltedyret må nøye seg med å bli klassifisert som eit dårleg beltedyr.
Det som ligg til grunn for denne inndelinga er om beltedyra et åtsel eller ikkje. Beltedyr som et åtsel blir ikkje rekna som attraktiv mat av indianarane, og blir difor klassifisert som dårlege.

Medan nibandsbeltedyret og mange av slektningane klarar seg godt som artar er det dårlegare stilt med kjempebeltedyret. Denne arten er forsvunne frå store delar av dei tidlegare utbreiingsområda i Peru og Brasil, og blir rekna som ein trua art. Øydelegging av levestadene deira er den faktoren som bidreg mest til at bestanden av kjempebeltedyr minkar.
Ein annan art som er trua er knappebeltedyra som lever langt sør i Sør-Amerika.

## Bakgrunnsstoff
*   Beltedyr - Orlando Pest Control
Per Hovden

**Per Dagfinn Hovden** () var ein norsk sosialøkonom som var rådmann i Ørsta kommune i perioden 1979–2008. 

Han voks opp i Hovdebygda i Ørsta kommune. Han hadde ei rekkje sentrale verv i norsk offentleg forvalting, mellom anna som formann i Norsk rådmannslag i mange år. Han var også utvalsmedlem i fleire offentlege utgreiingar, mellom anna NOU 2000:19 – «Bør offentlig sektor eksponeres for konkurranse?».

## Fotnotar
Jordalen kapell

**Jordalen kapell** ligg på Øyane i Jordalen nordaust i Voss herad i Vestland, og er eit vigsla rom i sokkeletasjen i Jordalen skule. Kapellet vart vigsla til kyrkjeleg bruk i 1977, og vert drive av bygdefolket i Jordalen. 
Før den noverande skulen vart bygd i 1977, var gamleskulen kapellvigsla. 

Jordalen høyrer til Oppheim sokn i Hardanger og Voss prosti. 
Før dei fekk eige kapell reiste folk i Jordalen til Oppheim kyrkje.

## Inventar
Altarskåpet er frå 2002 og er laga av elevar ved Jordalen skulen og treskjerar Sjur Mørkeve. 
Døypefonten er laga i tre og er frå kring 1900.

## Gravplass
Gravplassen i Jordalen ligg nokre hundre meter sørvest for skulen, på hi sida av Jordalselvi. 
På gravplassen er det eit lite bårehus/gravkapell.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Oppheim sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Nettstaden til DIS-Norge: Oversikt over gravminne på Jordalen gravplass
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
*
Helgatun fjellpensjonat

**Helgatun fjellpensjonat** er ein serverings- og overnattingsstad ved Riksveg 13 i Myrkdalen i Voss herad i Vestland. Staden vert driven som leirstad og fjellpensjonat og er eigd av Indremisjonssamskipnaden.

Anlegget vart bygd i 1968. Eit rom i bygget er innreida og vigsla som kapell. Kapellet vart vigsla 12. august 1973.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Helgatun fjellpensjonat
Lammas

**Lammas** (gammalengelsk *hlāfmæsse*, 'brødmesse') er namnet på ei gammal engelsk hausthøgtid knytt til byrjinga av kornhaustinga. I nyare tid er ho henta inn som ei nyheidensk høgtid. 

Lammas er nemnd fleire gonger i Den angelsaksiske krønika som 'høgtida for dei første fruktene'. Medan førstedelen av namnet opphavleg tyder 'brød', er han òg tradisjonelt blitt tolka som 'lam'.

## Samfunnstyding
I landbrukssamanheng stod lammas for slutten av slåttonna, då ein kunne senda husdyr på fellesbeite på dei slåtte åkrane og engene, og byrjinga av skuronna. 

I Skottland og delar av England var lammas var ein av fire kvartalsdagar (*[[quarter days]]*) då ein betalte leige og hyrte tenestefolk. Mange stader i England måtte også leiglendingar gje nyhausta kveite til landeigaren ved byrjinga av august. Det blei gjerne halde marknad og val av lokale offisielle stillinga på denne dagen. 

Nokre stader er det bevart område knytt til lammas, som Lugg Meadows i Herefordshire og Leyton Marshes i London. I Nord-Irland blir det framleis halde ein lammasmarknad, Ould Lammas Fair, i Ballycastle i County Antrim.

## Religiøs tyding
Lammas kan knytast til den keltiske haustfesten lughnasa. 

Dagen var lenge ei kristen høgtid då det var vanleg å ta med seg eit brød bakt med den første innhausta kveiten til kyrkja. I mellomalderen blei dagen lagt fast til 1. august, frå 1752 til 13. august. Frå 1800-talet blei høgtida etter kvart erstatta av hausttakkefest. 

Dagen er blitt teken i bruk som ei nyheidensk høgtid som ligg mellom sommarsolkverv (feira som litha) og haustjamdøgn (mabon). Den tilsvarande høgtida i motsett del av året er imbolc. Lammas blir feira seint i juli eller tidleg i august på den nordlege halvkula, og i byrjinga av februar på den sørlege. Høgtida finn stad når sola er nær midten i stjernebiletet Løva (tropisk astrologi).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lammas|Lammas]]» frå , den 1. august 2009.* 
 

## Bibliografi

* 
* 
* 
* * oppgav:
** *The Stations of the Sun'', Ronald Hutton, Oxford 1996
Oppheim kyrkje

**Oppheim kyrkje**, tidlegare *Uppheim kyrkje*, står på Nedre Oppheim på nordvestsida av Oppheimsvatnet i Voss herad i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1871. 
Arkitekt for bygget var byggmeister Ole Vangberg, som også stod bak nabokyrkja Vinje kyrkje frå same året. 
John J. Alver var byggmeister for begge desse kyrkjene som vart reiste i Vossestrand prestegjeld i 1871, og Nils Bergslien måla altertavle til begge tidleg på 1900-talet.

Teikningane til både Oppheim- og Vinje-kyrkja var baserte på dei laga til Bruvik kyrkje på Osterøy, som igjen bygde på teikningane laga til Fusa kyrkje (1861-1959) av arkitekt Frederik Hannibal Stockfleth. 
Ei anna systerkyrkje er Gjerstad kyrkje på Osterøy. 

Kyrkja er soknekyrkje i Oppheim sokn i Hardanger og Voss prosti.

## Inventar
Altertavla har kvinnene som kjem og finn Jesu grav tom som motiv, og er måla av Nils Bergslien i 1906.

## Tidlegare kyrkjer på Oppheim
Det har vore kyrkje på Oppheim sidan mellomalderen. Det tidlegaste ein finn Oppheimskyrkja nemnd i kjeldene er frå 1329. 
Det er bevard ei kyrkjeklokke som kan vere frå slutten av 1200-talet. 
Mellomalderkyrkja, som truleg var ei stavkyrkje, vart erstatta med ei lafta kyrkje på 1670-talet. 
1600-talskyrkja vart riven etter at den noverande kyrkja stod ferdig i 1871. 
Desse to kyrkjene stod på Øvre Oppheim.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Oppheim sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen (Oppheim ligg i venstre skøyten av kartet, sjå òg kartetutsnittet til venstre]
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Om Oppheim kyrkje på nettstaden disnorge.no
* Nettstaden til DIS-Norge: Oversikt over gravminne på Oppheim kyrkjegard
* Skanna kyrkjebøker for Oppheim på nettstaden til Arkivverket
* 
*
Grunnkrinsar i Ørsta kommune

**Grunnkrinsar i Ørsta kommune** er delområde og grunnkrinsar i Ørsta kommune i Møre og Romsdal. 

SSB delar kommunane inn i delområde og grunnkrinsar til bruk for statistikk, mellom anna for folketal. Slik statistikk blir brukt som grunnlag for offentleg planleggging. 

Delområda i Ørsta er slik, at delområde 15200100 Hovdebygda, 15200200 Ørsta og 15200300 Dalane tilsvarar gamle Ørsta kommune før kommunesamanslåinga med dåverande Hjørundfjord kommune og Vartdal kommune den 1.1.1964. Delområde 15200400 tilsvarar tidlegare Hjørundfjord kommune, og delområde 15200500 tilsvarar tidlegare Vartdal kommune.

## Delområde og grunnkrinsar

* **Delområde 15200100 Hovdebygda**
** Grunnkrins 15200101 Ytre Hovden
** Grunnkrins 15200102 Hovden 1
** Grunnkrins 15200103 Hovden 2/Flyplassen
** Grunnkrins 15200104 Ose
** Grunnkrins 15200105 Melsbygda

* **Delområde 15200200 Ørsta**
** Grunnkrins 15200201 Liadal
** Grunnkrins 15200202 Lystad
** Grunnkrins 15200203 Mork/Vinjevoll
** Grunnkrins 15200204 Nedre Mork/Vik
** Grunnkrins 15200205 Vik
** Grunnkrins 15200206 Valla-Marka
** Grunnkrins 15200207 Bakkane
** Grunnkrins 15200208 Velle
** Grunnkrins 15200209 Grepalia
** Grunnkrets 15200210 Vallabøen 1
** Grunnkrins 15200211 Vallabøen 2
** Grunnkrins 15200212 Moe/Nupen

* **Delområde 15200300 Dalane**
** Grunnkrins 15200301 Åmås
** Grunnkrins 15200302 Nedre Follestaddal
** Grunnkrins 15200303 Øvre Follestaddal
** Grunnkrins 15200304 Brautaset
** Grunnkrins 15200305 Hovdenakk/Vatne
** Grunnkrins 15200306 Bjørdal

* **Delområde 15200400 Hjørundfjord**
** Grunnkrins 15200401 Rekkedal
** Grunnkrins 15200402 Stokke
** Grunnkrins 15200403 Sæbø
** Grunnkrets 15200404 Bjørke
** Grunnkrins 15200405 Viddalen
** Grunnkrins 15200406 Øye/Stennes
** Grunnkrins 15200407 Urke
** Grunnkrins 15200408 Trandal
** Grunnkrins 15200409 Standal
** Grunnkrins 15200410 Ytre-Standal/Brattheim

* **Delområde 15200500 Vartdal**
** Grunnkrins 15200501 Barstadvik
** Grunnkrins 15200502 Nordre Vartdal
** Grunnkrins 15200503 Årsetdalen
** Grunnkrins 15200504 Sætre
** Grunnkrins 15200505 Søre Vartdal

## Bakgrunnsstoff
* Delområde og grunnkrinsar 2006  frå Statistisk Sentralbyrå
Oliver

**Oliver** er eit engelsk manns- og slektsnamn. Det har svensk namnedag den 15. april og norsk den 3. august.

## Opphav
Namnet er avleidd av det normanniske Olivier, som truleg er avleidd av eit germansk namn som Alfher eller Áleifr (knytt til Olaf). Skrivemåten blei påverka av latinsk *oliva*, 'oliventre'. I katalansk og oksitansk samanheng kan etternamnet Oliver også vera avleidd direkte frå 'oliventre'.

Kortformer av namnet er Oli, Ollie, Noll og Nollie. Kvinnelege former er Olivia og Olivette.

## Bruk

Namnet blei kjend i Vest-Europa gjennom det franske mellomalderske Rolandskvadet, der helten Roland sin ven og rådgjevar heitte Olivier.

Oliver var eit vanleg namn i England i mellomalderen, men etter protektoratet til Oliver Cromwell på 1600-talet gjekk bruken ned. På 1800-talet tok han seg opp igjen, kanskje på grunn av den populære romanen om Oliver Twist skriven av Charles Dickens.

I Noreg tok bruken av namnet seg kraftig opp frå midten av 1990-talet, og gjekk over 1,0 % rundt 2005. I 2009 var det 3&nbsp;023 norske menn som heitte Oliver.

## Namneberarar
### Personnamn

* Oliver Cromwell (1599–1658), engelsk militærleiar og protektor
* Oliver Goldsmith (ca. 1730–1774), anglo-irsk lege og forfattar
* Oliver Wendell Holmes (1809–1894), amerikansk lege og forfattar
* Oliver Otis Howard (1830–1909), amerikansk general, kjempa for nordstatane under den amerikanske borgarkrigen
* Oliver St. John Gogarty (1878–1957), irsk lege, politikar og forfattar
* Oliver Ernest Goonetilleke (1892–1978), guvernør-general av Ceylon (Sri Lanka)
* Oliver La Farge (1901–1963), amerikansk etnolog og forfattar
* Oliver Reginald Tambo (1917–1993), sørafrikansk politikar og frigjeringsleiar
* Oliver Smithies (f. 1925), britisk-amerikansk genetikar og nobelprisvinnar
* Oliver Edward Nelson (1932-1975), amerikansk jazzmusikar
* Oliver Reed (1938–1999), engelsk skodespelar
* Oliver «Ollie» North (f. 1943), amerikansk offiser
* Oliver Stone (f. 1946), amerikansk regissør
* Oliver Kamm (f. 1963), britisk skribent
* Oliver Riedel (f. 1971), tysk bassist i Rammstein

### Slektsnamn
* Isaac Oliver (d. 1617), engelsk miniatyrmålar 
* George Oliver (1841–1915), britisk fysiolog
* Joseph «King» Oliver (1885–1938), amerikansk jazzmusikar 
* Turi Gramstad Oliver (f. 1938), norsk kunstnar
* Jamie Oliver (f. 1975), britisk TV-kokk

## Kjelder
* Behind the Name - Oliver (vitja 2. august 2009)

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oliver|Oliver]]» frå , den 2. august 2009.*
Oline

**Oline** er eit dansk og norsk kvinnenamn danna av Ole/Ola og den opphavleg franske namneendinga -ine. Oline har namnedag den 3. august. Line er ei mogleg kortform, medan Olava er eit nærskyld namn.

Namnet var mykje brukt i Noreg på 1800-talet, men bruken sokk gjennom størstedelen av 1900-talet. Frå midten av 1990-talet tok han til å veksa att. I 2009 var det 905 norske kvinner som heitte Oline.

Namnet er framleis ein del brukt på Grønland, der det er det 40. mest brukte namnet (2004).

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oline|Oline]]» frå , den 2. august 2009.*
Donkeyboy

**Donkeyboy** er ei popgruppe frå Drammen i Noreg, skipa i 2005. Gruppa er ihopsett av Cato Sundberg (vokal/rytmegitar), Kent Sundberg (synth/støttevokal), Peter Michelsen (gitar/støttevokal), Thomas Drabløs (trommer), og Alexander Garborg Ågedal (bassgitar).

Donkeyboy skreiv avtale med Warner Music etter at ein tilsett i selskapet kom over MySpace-profilen deira. Debutsingelen *Ambitions* blei lansert 26. mars 2009 og fekk høg rotasjon på NRK P3, og to veker seinare låg han inne som #7 på VG-lista Topp 20. 29. juni 2009 var låten den mestseljande singelen i Noreg, og singelen blei verande på fyrsteplass fram til andresingelen *Sometimes* tok over 22. september. Linnea Dale frå Tinn i Telemark, òg kjent frå 2007-sesongen av Idol, medverkar som vokalist på båe singlane.

Donkeyboy sitt fyrste album *[[Caught in a Life]]* blei lansert 19. oktober 2009 og fekk terningkast fire frå Aftenposten og Dagbladet. Under Spellemannprisen 2009 håva gruppa inn med prisar for både årets nykomar med plata *Caught in a Life*, og prisen for årets hit og årets musikkvideo for *Ambitions*.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Ordførarar i Austevoll

**Liste over ordførarar i [[Austevoll]]** inneheld ordførarane i kommunen frå 1886, då Austevoll vart skilt ut som eigen kommune frå Sund kommune.

## Kjelder
* Austevoll kommune
Campeche

**Campeche** er ein av Mexicos 31 delstatar som ligg i austlege delen av landet på den Yucatán-halvøya. Hovudstaden og største byen er Campeche.

Campeche grensar til Yucatán i nord-aust, Quintana Roo i aust, Guatemala i sør, Tabasco i sør-vest, og Mexicogolfen i vest.

Delstaten har om lag 930 000 innbyggjarar og arealet er 57 485 km². 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Inge Bjarne Storebø

**Inge Bjarne Storebø** () var ein norsk lokalpolitikar frå Høgre. Han var ordførar i Austevoll kommune frå 1989 til 2001. Han var son av Rikard Storebø som var ordførar i Austevoll for Venstre frå 1960 til 1969.

## Bakgrunn
Storebø var fødd og vaks opp på Storebø i Austevoll. Far hans, Rikard Storebø, var ordførar i Austevoll frå 1960 til 1969. Han var utdanna frå Bergen Handelsgymnasium og bedriftsøkonomom frå Handelshøgskulen BI.
Game & Watch

**Game & Watch** er ein serie med små elektroniske spel med LCD-skjerm som vart produsert på 80-talet av det japanske føretaket Nintendo. Namnet kjem av at Game & Watch-serien inneheld eit spel(Game) og ei klokke(Watch). Konseptet vart skapa av av Gunpei Yokoi som på eit tog såg ein forretningsmann keia seg og som difor leika med knappane på ein kalkulator.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Vinje kyrkje på Voss

**Vinje kyrkje** står på Nedre Vinje i Voss herad i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1871. 
Arkitekt for kyrkja var byggmeister Ole Vangberg. 
Vangberg laga også teikningane til Oppheim kyrkje, som vart oppført same året som Vinje kyrkje. 
John J. Alver var byggmeister for begge desse kyrkjene som vart reiste i Vossestrand prestegjeld i 1871, og Nils Bergslien måla altertavle til begge tidleg på 1900-talet.

Til grunn for teikningane til Vinje kyrkje låg dei Vangberg laga til Bruvik kyrkje på Osterøy og dei teikningane bygde igjen på dei laga til Fusa kyrkje (1861-1959) av arkitekt Frederik Hannibal Stockfleth. 
Ei anna systerkyrkje er Gjerstad kyrkje på Osterøy.

Kyrkja er soknekyrkje i Vinje sokn i Hardanger og Voss prosti.

## Inventar
Altertavla har Jesus i Getsemane som motiv og vart måla av Nils Bergslien i 1903. Døypefonten er i tre og er laga av Størk Hirth i 1919.

## Tidlegare kyrkjer på Vinje
Det har vore kyrkje på Vinje sidan mellomalderen. Det tidlegaste ein finn Vinje-kyrkja nemnd i kjeldene er frå 1329. Denne kyrkja, som trulegast var i stavkyrkje, vart erstatta med ei lafta kyrkje på 1670-talet. Laftekyrkja stod søraust for Vinjetunet, og truleg stod også mellomalderkyrkja der. Frå mellomalderen er bevard ein benk og ein trefigur på museum, og ei kyrkjeklokke som heng i den noverande Vinje kyrkje. 1600-talskyrkja vart riven i 1872 og delar av vyrket og inventaret vart seld på auksjon. Ein del av vyrket vart brukt i eit soknehus, og vart attoppdaga då huset skulle rivast i 1985. Det gamle vyrket har sidan vore lagra på Voss folkemuseum.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Fotografi av tømmerkyrkja frå 1670-åra som stod litt søraust for Vinjetunet.
* Om den gamle Vinje kyrkje på nettstaden til Vossestrand sogelag
* Om Vinje sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Skanna kyrkjebøker for Vinje på nettstaden til Arkivverket
* Nettstaden til DIS-Norge: Oversikt over gravminne på Vinje kyrkjegard
*
*
Sorbiske språk

**Sorbiske språk** (historisk også **vendisk, vendiske språk**) er to språk, oversorbisk og nedersorbisk, som høyrer til dei vestslaviske språka.

I grenseområdet mellom dei to er det mange overgangsdialektar.

## Sorbisk språkhistorie

## Grammatikk

Sorbisk har sju kasus:

# Nominativ
# Genitiv
# Dativ
# Akkusativ
# Instrumentalis
# Lokativ
# Vokativ

Vokativ finst i nedersorbisk berre i faste uttrykk.

Sorbisk har ikkje berre Singularis og Pluralis, men også Dualis (=total).

Singularis: ruka („Hand“)

Dualis: ruce („To hender“)

Pluralis: ruki („Fleire enn to hender“)

### Språksamanlikning

### Skilnader mellom dei to skriftspråka

#### Skilnader i lydverket

##### For konsonantane

##### Ved vokalar



* 1&nbsp;Dei første to variantane er skriftspråkleg. I dialektane finst også [].

#### Skilnader i deklinasjonen

* Oversorb. 7 kasus – Nedersorb. 6 kasus

* Skilnader i kasusreksjon

**

##### Ulike genus

#### Skilnader i konjugasjonen

* 1Dei perfektive verb i a- og i-konjugasjonen dannar i dag som regel presensformene sine som o-konjugasjonen.

#### Skilnader i ordforråd

## Likskapar

### Lydlege likskaper

#### Konsonantparallellar

#### Vokalparallellar

### Grammatiske likskapar

* Bevaring av dual

* Trykk på første staving

* Vidtgåande overtaking av genitiv pluralis for ulike deklinasjonsklasser i substantive av **-ow**

## Litteratur

* Filip Rezak: *Deutsch-sorbisches enzyklopädisches Wörterbuch der Oberlausitzer sorbischen Sprache*. Fotomechanischer Neudruck der Ausgabe Bautzen 1920, 1. Auflage. Mit einem Vorwort von Konstantin K. Trofimowic. Domowina-Verlag, Bautzen 1987, 1150 S., ISBN 3-7420-0183-3.

* Bjarnat Rachel: *Sorbisch-deutsches und deutsch-sorbisches Ortsnamenverzeichnis der zweisprachigen Kreise. I. Teil: Bezirk Dresden*. VEB Domowina, Bautzen 1959, 135 Seiten.

* *Lehrplan für Sorbisch an der Oberschule mit Sorbischunterricht*. Ministerrat der Deutschen Demokratischen Republik, Ministerium für Volksbildung. Teil 4/6: Klassen 4–6, Berlin 1972, 93 S.

* *Begegnungssprache Sorbisch*. Domowina-Verlag, Bautzen 1999.

* Tobias Geis, Till Vogt: *Sorbisch Wort für Wort*. Reise Know-How Verlag Peter Rump, Bielefeld 2007, 190 S., ISBN 978-3-89416-381-5.

* Madlena Norberg: ''Sind die sorbische/wendische Sprache und Identität noch zu retten?'' I: Sammelband zur sorbischen/wendischen Kultur und Identität  (Potsdamer Beiträge zur Sorabistik ; 8) - Potsdam : Univ.-Verl., 2008. ISBN 978-3-940793-35-5

## Bakgrunnsstoff

* Sorbisches Institut: Lehrbuch des Obersorbischen 
* www.niedersorbisch.de (Deutsch-Niedersorbisches Wörterbuch)
* Niedersorbisches Glossar (Orts- und Straßennamen, Berufs- und Ämterbezeichnungen)
* Obersorbisches Onlinewörterbuch
* Obersorbisches Rechtschreibwörterbuch
* Institut für Sorabistik
* Tastaturlayouts für Linux und Microsoft Windows 2000/XP sowie Windows 95, 98, ME
Bocca

**Bocca** er ein sjokolade som Nidar AS lagar og distribuerer. 

Produktet vart introdusert i 2002. Namnet Bocca kjem frå det italienske ordet «bócca», som tyder munn, smak eller munnfull.

*Bocca* inneheld 70% kakao og er tilsett vanilje for å gje ein avrunda smak. Sjokoladen er ikkje tilsett mjølk, og har ei lågare sukkermengd enn alminneleg mjølkesjokolade.

## Bocca-variantar
I dag finn ein Bocca i tre ymse variantar.
*«*Bocca*»-sjokoladeplate (36 gram)
*«*Bocca*»-sjokoladeplate (55 gram)
*«*Bocca Perfekt til kaffen*»

«*Bocca Perfekt til kaffen*» er ein pose med tre ymse smakar mørk sjokolade; vanleg *Bocca*, *Bocca* med mandelkrokan og *[[mokkabønner]]*.

## Kjelder
*Produktsida for «Bocca»
Propaganda

**Propaganda** er massekommunikasjon som tar sikte på at mottakarane skal tileigne seg eit bestemt standpunkt, endre åtferd eller bli manipulert. Propaganda vart særleg brukt under den andre verdskrigen av begge sider. Etter den andre verdskrigen fekk omgrepet negative konnotasjonar, særleg på grunn av Joseph Goebbels, minister for informasjon og propaganda i Nazi-Tyskland, som brukte propaganda i stor skala for å manipulere den tyske befolkninga.
The Wise Little Hen

**The Wise Little Hen** er ein Disney-film i Silly Symphonies-serien, og var den første filmen Donald Duck opptredde i. Filmen kom ut den 9. juni 1934. Han bygger på eventyret om Den vesle raude høna, som i denne soga prøver å læra late Donald Duck og Peter Pig verdien av å jobba.

Filmen blei regissert av Wilfred Jackson og animert av Art Babbitt, Dick Huemer, Dick Lundy og Ward Kimball. Clarence Nash gav stemme til Donald Duck, Pinto Colvig til Peter Pig og engelske Florence Gill song for høna, Mrs. Hen. The Wise Little Hen er ein av dei mest kjente filmane Donald er med i.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Wise Little Hen|The Wise Little Hen]]» frå , den 3. august 2009.*
Jondal kyrkje

**Jondal kyrkje** står i Jondal sentrum i Ullensvang kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1888. 
Kyrkja er med sine 700 sitjeplassar den største i Hardanger, og ho vert òg kalla *Hardangerkatedralen*. 

Altertavla syner nedtakinga av Jesus frå krossen, og er måla av Nils Bergslien.

Jondal kyrkje er soknekyrkje i Jondal sokn i Hardanger og Voss prosti. Ho er den einaste kyrkja tilhøyrande Den norske kyrkja i kommunen, men Herand bedehus i Herand er òg vigsla til kyrkjeleg bruk.

Ved avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg kyrkja i Ullensvang prestegjeld.

## Tidlegare kyrkjer i Jondal

Den noverande kyrkja er den tredje kjende på staden, og det har vore kyrkje i Jondal sidan mellomalderen. 
Den fyrste var ei stavkyrkje som finst nemnd i kjelder frå 1309. 
Mellomaldekyrkja stod til 1725 då ho vart riven fordi ho var i dårleg stand. 
Ho vart erstatta av ei lafta kyrkje som stod til ho vart riven i samband med bygginga av den noverande kyrkja i 1888.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Jondal sokn
* 
* 
* Om Jondal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Arkivverket: Prestegjeld og sogn i Hordaland
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Oversyn over gravminne i Jondal kommune på nettstaden disnorge.no
New Energy

**New Energy** er ein sjokolade som Nidar AS lagar og distribuerer. Produktet vart introdusert i 1991, og er utvikla i samband med Noregs Idrettshøgskole. I 2005 vart det selt meir enn seks millionar eksemplar New Energy-sjokoladar i Noreg. 

Kvart eksemplar av New Energy-sjokoladen er sett saman av eit lag med karamell og eit lag med krisptrøffel som vert pressa saman. Deretter vert dei kutta opp i rett storleik før dei vert dekte over med mjølkesjokolade.

## New Energy Sjokofrukt
I mai 2009 lanserte Nidar eit nytt produkt i New Energy-serien; «New Energy Sjokofrukt». Produktet var ekte frukt dyppa i mjølkesjokolade, og inneheldt mindre feitt og meir karbohydrat enn mange andre sjokoladetypar.

## Bakgrunnsstoff
*Nettsidene til Nidar