Tungusiske språk

**Tungusiske språk** er ein språkfamilie som blir snakka i Mandsjuria og dei austre delane av Sibir. Nokre lingvistar ser tungusisk som ein del av ein større språkfamilie altaisk i lag med tyrkisk og mongolsk, men dei har ikkje klart å finne overtydande argument for dette synet.

## Intern klassifisering
Dei tungusiske språka blir delt inn i ei nordleg og ei sørleg grein, med undergrupper:

* **Tungusisk** 12 språk, 75 000 talarar
** **Nord-tungusisk**
*** **Evensk**
**** Evensk (Lamutisk) (7500, etnisk 17 000)
*** **Evenkisk**
**** Evenkisk-solon (30 000)
**** Oroqenisk (oroqen, orontsisk) (1200, etnisk 7000)
*** **Negidalsk**
**** Negidalsk (200, etnisk 500)
** **Sør-tungusisk**
*** **Søraust**
**** **Nanai**
***** Nanaiisk (gold, hezhenisk) (6000, etnisk 12 000)
***** Ultsjisk (oltscha) (1000, etnisk 3000)
***** Orokisk (ulta) (100)
**** **Udihe**
***** Udegejsk (udihe, udighe, udege, qiakala) (100, etnisk 1000)
***** Orotsjisk (100, etnisk 1600)
*** **Sørvest** (**Mandsjuisk**)
**** Mandsjurisk (100, etnisk 10 000 000) (*morsmålet til den [[Kina|kinesiske]] [[keisar]]en i [[Qing-dynastiet]]*)
**** Xibenisk (sibe, xibo, sibo) (30 000, etnisk 170 000)
**** Jursjensk (juchen, ruzhen, nuchen, nüzhen) † (*vart tidlegare tala av jursjenerane*)

## Karakteristiske trekk

Dei tungusiske språka er, som dei fleste andre språka i Sibir, agglutinerande språk, med morfologisk struktur med kasus-, tempus og aspektsystem. Fleire av dei har vokalharmoni.

## Moglege språkslektskap

I tillegg til teorien om eit altaisk språkfellesskap har menge prøvd å vise at dei er i slekt med koreansk og japansk. Språktypologisk er dette ikkje urimeleg, desse språka har grammatisk sett mykje sams, men problemet er mangelen på leksikalske samband.

## Litteratur
* Benzing, Johannes (1955a): *Die tungusischen Sprachen: Versuch einer vergleichenden Grammatik.* (Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Abhandlungen der geistes- und sozialwissenschaftlichen Klasse, Jahrgang 1955, Nr. 11) Wiesbaden: Steiner
* Benzing, Johannes (1955b): *Lamutische Grammatik mit Bibliographie, Sprachproben und Glossar.* (Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Veröffentlichungen der orientalischen Kommission, 6) Wiesbaden: Franz Steiner
* Castrén, Matthias A. (1856) : *Grundzüge einer tungusischen Sprachlehre*. St. Petersburg [repr. Leipzig: Zentralantiquariat der DDR 1969]
* Comrie, B. (1981): *The languages of the Soviet Union.* Cambridge: CUP
* Doerfer, G. / W. Hesche / H. Scheinhardt (1980): *Lamutisches Wörterbuch.* Wiesbaden: Harrassowitz
* Hauer, Erich (1952–55): *Handwörterbuch der Mandschusprache.* Wiesbaden: Harrassowitz
* Kane, Daniel. *The Sino-Jurchen Vocabulary of the Bureau of Interpreters*. Indiana University Uralic and Altaic Series, Volume 153. Bloomington, Indiana: Indiana University Research Institute for Inner Asian Studies, 1989.
* Malchukov, Andrei L. (1995): *Even.* (Languages of the World, Materials, 12) München / Newcastle: LINCOM Europa
* Masica, Colin P. (1976): *Defining a linguistic area: South Asia.* Chicago, IL / London: Chicago UP
* Miller, Roy Andrew. *Japanese and the Other Altaic Languages*. Chicago: The University of Chicago Press, 1971.
* Nikolaeva, Irina & Maria Tolskaya (2001): *A grammar of Udihe.* (Mouton Grammar Library) Berlin / New York, NY: Mouton de Gruyter
* Ning, Jin (1993): *Sibe-English Conversations.* Wiesbaden: Harrassowitz
* Norman, Jerry (1978): *A concise Manchu-English lexicon.* Seattle, WA / London: Washington UP
* Poppe, N.N. *Vergleichende Grammatik der Altaischen Sprachen* [A Comparative Grammar of the Altaic Languages]. Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1960.
* Ramsey, S. Robert (1987): *The languages of China.* Princeton
* Роббек, В.А. (1989): *Язык эвенов березовки.* Ленинград: Наука
* Schiefner: [Artikel], I: *Bulletin der Petersburger Akademie*. St. Petersburg 1859
* Sotavalta, Arvo A. (1978): *Westlamutische Materialien.* (Soumalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia, 168) Helsinki
* Stary, Giovanni (1990): *Taschenwörterbuch Sibemandschurisch-Deutsch.* Wiesbaden: Harrassowitz
* Tsintsius, V. I. *Sravnitel'naya Fonetika Tunguso-Man'chzhurskikh Yazïkov* [Comparative Phonetics of the Manchu-Tungus Languages]. Leningrad, 1949.

## Bakgrunnsstoff