open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sjokoladefontene

**Sjokoladefontene** er ei type fontene som i staden for vatn inneheld ei blanding av smelta sjokolade og litt matolje. Slike fontener finst i ulike storleikar, men er ofte laga til å stå på bord. 

Fontena er som regel danna av fleire etasjar av skåler med ei krone på toppen. Nedst har han ein haldar der sjokoladen blir varma opp for å halda seg flytande. Sjokoladen blir pumpa opp til toppen i ein Arkimedes-spiral, og renn så nedover fontena. Denne flytande sjokoladen kan ein dyppa små matbitar i, som frukt, bakverk eller marshmallows.
Ein finn gjerne sjokoladefontener i butikkar som sel søtmat og ved større feiringar, til dømes ved bryllaup.

Sjokoladefontena blei funne opp av Ben Brisman og først synte fram av det kanadiske selskapet Design and Realisation ved National Restaurant Show i Chicago tidleg på 1990-talet. 

I 2006 opna verdas høgaste sjokoladefontene, på , ved Jean-Philippe Patisserie i Bellagio Hotel og Casino i Paradise i Nevada. Denne får ein ikkje dyppa mat i.

## Galleri

Jean Philippe - Chocolate Fountain.jpg|Sjokoladefontena i Bellagio Hotel i Las Vegas
Schokoladenbrunnen im Imhoff-Schokoladenmuseum.JPG|Sjokoladefontene ved Imhoff-Schokoladenmuseum
Salon du chocolat 2012 2.jpg|Sjokoladefontene utstilt ved Salon du chocolat 2012.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Chokladfontän|Chokladfontän]]» frå , og «[[:en:Chocolate fountain|Chocolate fountain]]» frå  den 3. april 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Somerville College

**Somerville College** er eit av dei mange collega som høyrer til University of Oxford i England. Somerville blei grunnlagt i 1879. 

Margaret Thatcher, Indira Gandhi og Penelope Fitzgerald har studert ved Somerville College.

## Sjå òg
* Mary Somerville

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Somerville College, Oxford|Somerville College, Oxford]]» frå ,  den 3. april 2019.*
Raí Oliveira

**Raímundo Souza Vieira de Oliveira** () er ein brasiliansk tidlegare fotballspelar frå Ribeirão Preto som spelte fleire kampar under VM i fotball 1994, der Brasil tok Rimet-pokalen. I klubbfotballen var han med om å vinne Copa Libertadores to gongar med São Paulo FC. Han var ein offensiv midtbanespelar, ofte i ei playmaker-rolle. Raí vart kåra til årets fotballspelar 1992 i Sør-Amerika. Fotballspelaren Sócrates var hans eldre bror.

### Klubbspel
Raí spelte på São Paulo FC frå 1987 til 1993. Saman med Cafu og Müller var han ein sentral aktør då klubben i 1992 vann Copa Libertadores for fyrste gong, og då laget forsvarte meistertittelen året etter. Raí skåra eit finalemål både i 1992 og 1993. Dei neste fem åra var han aktiv for Paris Saint-Germain. Den fyrste sesongen med det franske hovudstadslaget enda med ligapokal, året etter med nasjonal cuptriumf. Han vart skadd tidleg i Cupvinnarcupfinalen 1996, då laget hans slo Rapid Wien 1-10 . Våren 1997 tapte derimot PSG finalen i cupvinnarcupen mot FC Barcelona med 0-1. Hausten 1998 reiste Raí tilbake til São Paulo FC, men der hadde han lite å tilføre laget og la opp i 2000.

### Landslagsspel
Raí deltok i 51 av Brasil sine landskampar i tida 1987-98. I 1989 var han med om å vinne Copa América. Han deltok i fleire kampar under Fotball-VM 1994 i USA, skåra på straffe då Brasil vann opningskampen 2-0 over Russland. Han var innbytar i semifinalen mot Sverige, heile finalen såg han han frå reservebenken. Raí skåra 16 landslagsmål.

### Merittar
*Verdsmeister: 1994 for Brasil
*Vinnar av Copa Libertadores: 1992 og 1993 med São Paulo FC
*Brasiliansk seriemeister: 1991 med São Paulo FC
*Fransk ligameister: 1994 med Paris Saint-Germain
*Fransk cupmeister: 1995 og 1998 med Paris Saint-Germain
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1996 med Paris Saint-Germain

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Raí|Raí]]» frå ,  den 1. april 2019.*
Faro Annie

***Faro Annie*** er det sjette soloalbumet til den britiske visesongaren John Renbourn, gjeve ut i 1971. Renbourn spelar her både blues og folkrock og nyttar mykje sitar. Han har med seg bandkollegaene frå Pentangle, Danny Thompson på kontrabass og Terry Cox på trommer. 

## Innhald

## Medverkande
*John Renbourn - gitar, sitar, munnspel, solovokal
*Danny Thompson - bass
*Sue Draheim - fele, vokal
*Pete Dyer - munnspel
*Terry Cox - trommer
*Dorris Henderson - vokal

;Teknisk
*Produsent: Bill Leader
*Lydteknikar: Nic Kinsey
*Kunstnarisk leiar: John Ashcroft
*Fotografi: Shepard Sherbell og Janet Kerr
*Notat i omslaget: Colin Harper

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Faro Annie|Faro Annie]]» frå ,  den 3. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zbigniew Boniek

**Zbigniew Kazimierz Boniek** () er ein polsk tidlegare fotballspelar og seinare idrettsleiar frå Bydgoszcz. Han vert særleg hugsa for sine prestasjonar med Polens landslag og som Juventus-spelar, i Polen òg for sine sju sesongar i Widzew Łódź. Boniek var ein særs allsidig spelar; dribleflink, med stor fart og iherdige lange løp frå sine posisjonar som angripar eller offensiv midtbane. Han er sidan 2012 leiar i det polske fotballforbundet, Polski Związek Piłki Nożnej.

### Klubbspel
Boniek spelte på det polske topplaget Widzew Łódź frå 1975 til -82. Med Boniek i sin midt tok klubben for aller fyrste gong steget opp i toppen av den nasjonale fotballen. Etter tre sesongar på andreplass i seriemeisterskapen, lukkast Widzew Łódź å verte polsk seriemeister i 1981 og -82. Etter Fotball-VM 1982 vart Boniek overført til den italienske storklubben Juventus FC. Tidleg i 1980-åra var det uvanleg at ein toppspelar frå Aust-Europa fekk gå til ein toppklubb i Vest-Europa. Boniek vart snøgt ein publikumsfavoritt i [Italia og vann i Juventus, i hop med mellom andre Michel Platini og Paolo Rossi, stort sett alt ein kan vinne på klubbnivå. Siger i Europacupen i 1985 var høgdepunktet, det var elles ei turnering Juventus aldri før hadde vunne. 1985-88 spelte han for [AS Roma og la opp.

### Landslagsspel
Boniek spelte 80 landskampar for Polen i tida 1976-88. Han deltok i tre rake VM-turneringar; 1978, 1982 og 1986. I 1978 tok laget seg til mellomspelet og enda på ein 6. plass i turneringa. Fire år seinare tapte Polen mot Italia i semifinalen i verdsmeisterskapen 1982, før Polen vann bronsefinalen med 3-2 mot Frankrike. Boniek skåra 24 landslagsmål. 

### Merittar
*Vinnar av europacupen: 1985 med Juventus
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1984 med Juventus
*Polsk seriemeister: 1981 og 1982 med Widzew Łódź
*Italiensk seriemeister: 1984 med Juventus
*Italiensk cupmeister: 1983 med Juventus, 1986 med Roma

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zbigniew Boniek|Zbigniew Boniek]]» frå ,  den 3. april 2019.*  
 
*eu-football
Johan Filseth

**Johan Martinusson Filseth** () var ein pressemann frå Romedal i Hedmark.

Gardbrukarsonen Filseth tok eksamen ved lærarskulen på Hamar i 1881 og underviste i skulestova i 5 år. I 1894 grunnla han Gudbrandsdølen, ei avis som kom ut Lillehammer og som han styrte livet ut. Filseth var elles oppteken av både folkehøgskulen og målsaka, i 1899 var han såleis mellom skiparane av Austmannalaget. Han gav i 1907 ut boka *[[Bjørnstjerne Bjørnson]] og [[Aulestad]]*.

Filseth var dansk gift, og døydde på eit sanatorium i Danmark.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Groß-Enzersdorf

**Groß-Enzersdorf** er ein by og ein kommune i distriktet Gänserndorf i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 83,9 km² og 11&nbsp;000 ibuarar. Byen Groß-Enzersdorf ligg 18 km aust om sentrum av Wien, 156 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Groß-Enzersdorf|Groß-Enzersdorf]]» frå ,  den 3. april 2019.*
Hovudkål

**Hovudkål** er ein kåltype med blad som ligg tett inntil kvarandre og dannar ein stor ball eller eit «hovud».
Det vitskaplege namnet på varieteten er *Brassica oleracea* var. *capitata*. 

## Variantar
Det finst fleire typar hovudkål. Kvitkål er den vanlegaste forma i Noreg. Denne typen dannar store hovud med blad som sit tett saman og gjerne er lyse, tilmed kvitlege, inni hovudet. Nykål eller sommarkål er mindre tettpakka og er klart tidleg i sesongen.

Savoykål er ein annan variant med krusete, lausare pakka blad og mildare smak enn vanleg kvitkål. Raudkål er kjenneteikna av raudlilla blad og har også ein mild smak.

## Galleri

Andernach - Am Stadtgraben - Stadtgraben 02 ies.jpg|Unge kålplantar
Amid rows of cabbage, Haiti.jpg|Kåldyrking på Haiti
Schuelp kohlfeld einspruehen.JPG|Kålåker i Tyskland
Cabage blossoms.jpg|Blomstrande kål
Redcabbage-planted.jpg|Raudkål

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ruth Frøyland Nielsen

**Ruth Frøyland Nielsen** () var ein norsk barnehagelærar og lektor, fødd i Eau Claire i delstaten Wisconsin i USA.

Prestedottera Nielsen vart student i 1921 og utdanna seg 1922-23 til barnehagelærar i Berlin. Attende i Oslo praktiserte ho som barnehagelærar nokre år, truleg i eit sokalla settlement i bydelen Sagene. Kanskje var det barneasylet i Fossveien 19 på Grünerløkka, ein institusjon retta mot mødrer som arbeidde på Seilduksfabrikken. Staden var driven etter kristen-sosiale settlement-prinsipp, med mykje bruk av frivillige studentar. 

Seinare i 1920-åra tok Nilsen lærarprøva og underviste i Oslo-skulen frå 1929 til -39. På 1930-talet hadde ho ei viktig rolle i forsøka på Sagene skole, forsøk leia av Anna Sethne. Nielsen var sidan lærar i [psykologi]9 ved Statens sløyd og tegnelærerskole 1938-50 og timelærar ved Barnevernsakademiet 1942-45. Til sist var ho lektor ved [Universitetet i Oslo åra 1961-70.

I 1951 gav Nielsen ut *Le development de la sociabilite chez l’enfant*, ei bok som i 1954 kom på dansk som *Barnets sosiale udvikling*. År 1972 skreiv ho *Barnepsykologiens historie i Europa*.

## Kjelder
*barnehagepionerene ved hvl.no
Konsern

**Konsern** er ei samanslutning av fleire sjølvstendige føretak til ei økonomisk eining.

## Bakgrunnsstoff
*konsern. Store norske leksikon
London Conversation

}}
***London Conversation*** er debutalbumet til John Martyn, gjeve ut på Island Records i 1967. Martyn var berre 18 år gammal då plata kom ut, og han var den første kvite artisten som vart gjeven ut på Island Records. 

Songane er stort sett skrivne av Martyn sjølv og er langt meir vise-prega enn dei seinare blues- og jazz-aktige albuma. Songane vert framførte med berre Martyn på song og akustisk gitar. På ein song spelar han òg sitar. Albumet kosta visstnok 158 GBP å spele inn. Biletet på plateomslaget vart teken på taket til sjefen i Island Records, Chris Blackwell i Cromwell Road.

## Innhald

## Medverkande
John Martyn - vokal, gitar, sitar, munnspel

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:London Conversation|London Conversation]]» frå ,  den 4. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
The Tumbler

***The Tumbler*** var det andre studioalbumet til den engelske visesongaren John Martyn, gjeve ut på Island Records i oktober 1968. Albumet syner ei utvikling frå den førre viseplata hans med mellom anna mange bidrag frå jazzfløytespelaren Harold McNair.

Albumet vart produsert av Al Stewart, men i følgje Stewart sjølv hadde han aldri produsert nokon før og hadde ikkje erfaring med opptaksutstyret, så alt han bidrog med var «oppmuntrande ord» eller «la oss ta den ein gong til». Albumet vart spelt inn i mono, men plateselskapet hadde opphavleg ønskt å få det i stereo. I følgje Stewart: «Dei berre trykte 'stereo' på det likevel og så langt trur eg ikkje det er nokon som har lagt merke til det!»

## Innhald

## Medverkande
*John Martyn – vokal, gitar, munnspel, klaverinstrument
*Harold McNair – fløyte
*David Moses – kontrabass
*Paul Wheeler – gitar

;Teknisk
*Al Stewart - produsent
*Francine Winham - fotografi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Tumbler|The Tumbler]]» frå ,  den 4. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stormbringer!

***Stormbringer!*** er det tredje studioalbumet til John Martyn, og det første han spelte inn i lag med den dåverande kona, Beverley Martyn. John Martyn skreiv seks av dei ti songane på albumet, og Beverley fire. 

I 1969 møtte John og gifta seg med Beverely Kutner frå Coventry. Ho hadde då alt platekontrakt for Elektra med Joe Boyd som produsent. John og Beverly Martin fekk så kontrakt med Warner Brothers i USA, som sende dei til Woodstock midt under folkrock-revolusjonen. Dei arbeidde med produsenten Paul Harris, som hadde produsert The Doors og Crosby, Stills & Nash og laga Stormbringer! som eit folkrockalbum med trommer, piano og bass. Albumet synte at Martyn var påverka av The Band og trommeslagaren i dette bandet, Levon Helm selte på to songar. Ein annan trommeslagar, Bill Mundi frå The Mothers of Invention, spelte på ein annan song. 

«Would You Believe Me» var første gongen Martyn brukte gitareffekten echoplex, som han skulle bruke mykje dei komande åra. 

## Innhald

Bonusspora vart spelte inn under ei demoinnspeling i Sound Techniques Studios i Chelsea, 16. april 1969.

## Medverkande
*John Martyn - vokal, akustisk gitar, elektrisk gitar
*Beverley Martyn - vokal, akustisk gitar
*Harvey Brooks - bass 
*Paul Harris - piano, orgel, musikalsk leiar, arrangement
*John Simon - cembalo på «Tomorrow Time»
*Levon Helm - trommer på «Sweet Honesty» og «John the Baptist»
*Herbie Lovell - trommer på «Stormbringer!» og «Would You Believe Me»
*Billy Mundi - trommer på «Go Out and Get It»
;Teknisk
*Joe Boyd - produsent
*John Wood - lydteknikar
* Hiroshi - fotografi
* Diogenic Attempts Ltd. - kunstnarisk leiar
*Nigel Waymouth - plateomslag

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Stormbringer!|Stormbringer!]]» frå ,  den 4. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Monica Knudsen

**Monica Knudsen** () er ein norsk tidlegare fotballspelar og seinare -trenar frå Arendal, ei av dei som vart olympisk meister med Noreg under Sommar-OL 2000 i Sydney. Ho spelte i ni sesongar, 1995-2003, på topplaget Asker SK og var med å vinne to seriegull og eitt cupmeisterskap. På 2010-talet var Knudsen trenar for eit LSK-mannskap som tok heile ni nasjonale meistertitlar.

### Spelar
Knudsen møtte den norske toppserien som Donn-spelar. Frå 1995 tok ho plass på midtbana til det norske topplaget Asker SK. Gjennom iherdig innsats bidrog ho mykje både i det defensive og offensive spelet til Asker-laget, eit lag som sanka to seriemeisterskap og ein kongepokal i åra 1998-2000. 2004-sesongen gjorde Knudsen teneste hos Fortuna Hjørring i den danske toppserien. Ho avslutta med to sesongar i det som då vart kalla Team Strømmen (seinare LSK).

Knudsen spelte 87 landskampar og skåra seks mål i tida 1998-2003. Ho deltok både i Fotball-VM 1999 og 2003, Sommar-OL 2000 og EM i fotball 2001. Knudsen spelte i alle Noregs kampar då laget vann OL-gull i Sydney. Ho var også med då Noreg under europameisterskapen 2001 i Tyskland tapte 0-1 mot vertslandet i semifinalen.

### Trenar
Knudsen hadde stor suksess som trenar med LSK i tida 2010-17. LSK-laget vann då fem seriemeisterskap; 2012, -14, -15, -16 og -17, og fire rake cupmeisterskap; 2014, -15, -16 og -17. Sidan 2018 har ho vore trenar for kvinnelaget til Vålerenga IF.
 
### Merittar, spelar
*Olympisk meister: 2000 med Noreg
*Seriemeister: 1998 og 1999 med Asker SK
*Noregsmeister: 2000 med Asker SK

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Monica Knudsen|Monica Knudsen]]» frå ,  den 4. april 2019.*
Jørgen Holte

**Jørgen Holte** () er ein gardbrukar og politikar frå Volda. Han representerte Møre og Romsdal og Senterpartiet på Stortinget i tida 1993-2000.

Holte var odelsgut til farsgarden på Holen i Folkestadbygda i Volda kommune. Etter agronomutdanning 1962-64 ved Lyngdal Jordbruksskole, arbeidde han ved same skulen i åra fram til 1968. Deretter flytta han til Oslo og var seljar for Eiksmaskin. Åra 1970-73 arbeidde han ved Vestlandske Salslag i Ålesund. I 1973 tok han over farsgarden i Folkestadbygda og dreiv denne i fire tiår.

Hausten 1975 vart Holte vald inn i Volda kommunestyre og representerte Senterpartiet i kommunestyret frå 1976 til 1983. Han var fylkesformann 1981-88 Møre og Romsdal Bondelag og 2. nestleiar 1988-93 i Norges Bondelag. Frå hausten 1993 var Holte stortingsrepresentant for Senterpartiet og Møre og Romsdal, medlem 1993–97 i Kyrkje-, utdannings- og forskningskomitéen. Han fekk ikkje fast stortingsplass den neste valperioden, men møtte på Tinget som vararepresentant så leng den fyrste  Bondevik-regjeringa varde. Han var då 1997–2000 medlem i Finanskomitéen.

Holte har gjennom åra hatt ei mengd styreverv.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Beverley Martyn

**Beverley Martyn** () er ein engelsk songar, låtskrivar og gitarist.

## Biografi
16 år gammal spelte ho inn den første singelen sin, «Babe I'm Leaving You», som kom ut på Parlophone i 1965. Martyn fekk så kontrakt med Deram Records. I 1966 gav ho ut ein singel, «Happy New Year» (der ho vart akkompagnert av Jimmy Page, John Paul Jones, Nicky Hopkins og Andy White. Ho gav ut fleire singlar og vart involert i visemiljøet i London. Her møtte ho Paul Simon som inviterte ho til New York. Der ho bidrog ho på Simon & Garfunkel-albumet *[[Bookends]]* på songen «Fakin' It». 

I 1969 møtte ho John Martyn, som ho etter kort tid gifta seg med. Som ein duett gav dei ut to album i lag, *[[Stormbringer!]]* og *[[The Road to Ruin av John og Beverley Martyn|The Road to Ruin]]*. Etter *The Road to Ruin* overtydde Island John Martyn om å halde fram solokarrieren sin, sidan det vart blitt større interesse for visesongarar på denne tida. Sjølv om brukte meir tida med borna deira, bidrog Martyn på soloprosjekta til mannen fram til ekteskapet tok slutt. Paret vart skilde under innspelinga av John Martyn-albumet *[[Grace and Danger]]* i 1980 og ho trekte seg attende frå musikken i mange år. 

I 1990-åra vart ho invitert med på ein europeisk turne med Loudon Wainwright III . I 1998 starta ho opp att platekarrieren sin med albumet *No Frills*.

I 2004 vart songen Martyn, «Primrose Hill», som ho skreiv og song på *Road To Ruin*, sampla av Fat Boy Slim for songen «North West Three» i 2004 på albumet hans *[[Palookaville av Fat Boy Slim|Palookaville]]*.

## Diskografi

### Singlar
* «Babe, I'm Leaving You» (McGann) / «Wild About My Lovin'» (Trad. Arr. Joyce) (Juni 1965 med The Levee Breakers)
* «Happy New Year» (Newman) / «Where The Good Times Are» (Martyn) (September 1966 som «Beverley»)
* «Picking Up The Sunshine» / «Gin House» (1966 som «Beverley»; ikkje utgjeven)
* «Museum» (Leitch) / «A Quick One For Sanity» (by «D. Cordell Tea Time Ensemble») (Juli 1967 som «Beverley»)

### Album
**[[Stormbringer! av John Martyn|Stormbringer!]]* (Februar 1970 med John Martyn)
**[[The Road to Ruin av John og Beverley Martyn|The Road to Ruin]]* (November 1970 med John Martyn)
* *No Frills* (1998)
* *The Phoenix and the Turtle* (2014)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beverley Martyn|Beverley Martyn]]» frå ,  den 4. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vincenzo Gonzaga

**Vincenzo I Gonzaga** () var hertug av Mantova og Montferrat frå 1587 til han døydde. Han var ein støttespelar for kunstnarar, og gjorde Mantova til eit kulturelt sentrum. Han tilsette mellom anna komponisten Claudio Monteverdi og målaran Peter Paul Rubens, og var ein ven og finansiell understøttar av diktaren Torquato Tasso. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vincenzo Gonzaga, Duke of Mantua|Vincenzo Gonzaga, Duke of Mantua]]» frå , og «[[:nb:|Vincenzo Gonzaga]]» frå  den 5. april 2019.*
Ariadne

**Ariadne** er ein gresk sogefigur som var dotter av kong Minos på Kreta.

Ariadne blei forelska i den attiske helten Thesevs då han kom til Kreta for å kjempa mot Minotauros. Ho gav han råd om korleis han kunne finna vegen ut av labyrinten (ariadnetråd).

Etterpå tok Thesevs henne med seg bort frå øya, men lét henne så bli igjen på øya Dia (eller Naxos). I ei av sogeformene blei ho så drepen av gudinna Artemis her. Ei anna sogeform fortel at ho blei gift med guden Dionysos.

Den forlatne, sovande Ariadne er ofte blitt framstilt i  kunst frå oldtida.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Thesevs

**Thesevs** er ein gresk sogefigur som var nasjonalheros for den joniske stamma, Attika og Aten.

Thesevs var son av kong Aigevs og kongsdottera Aithra frå Troizen, der han blei fødd og voks opp.
Då han blei vaksen, drog Thesevs til far sin i Aten. På vegen kjempa han mot røvarar og valdsmenn.

Hjå faren møtte han trollkvinna Medeia, som prøvde å drepa Thesevs, men han blei gjenkjend av faren i tide og redda. Deretter drog Thesevs til Kreta og drap uhyret Minotauros i labyrinten der etter at han hadde vunne kjærleiken til kong Minos si dotter Ariadne. 

Etter at Aigevs døydde blei Thesevs konge i Aten. Han stifta den store panathenéar-festen for Atene. Seinare drog han mellom anna på hærtog mot amasonene.

Han er kjend for den trufaste vennskapen sin med thessalarfyrsten Peirithoos. Dei to skal ha gjort eit forsøk på å bortføra dronninga av underverda. Då han vende heim frå dødsriket åleine, blei han fordriven. Thesevs drog til Skyros, der han døydde. Seinare førte athenarane beina hans tilbake til Aten og bygde ein herosheilagdom.

## Kjelder
My Child: Lebensborn

**My Child: Lebensborn** (på norsk: **Mitt barn: Lebensborn)** er eit BAFTA-belønna historiedrive simulasjonsspel for Ios- og Android-einingar, utvikla av norske Sarepta Studio og Teknopilot, gitt ut i 2018. I spelet skal ein vere adoptivforelder for eit krigsbarn i Noreg i perioden etter den andre verdskrigen.

## Handling
Spelet er ei historiedrive gjennomgang av kvardagen til eit sju år gamalt krigsbarn fødd frå Lebensborn-prosjektet, i utgangspunktet bygd rundt Tamagotchi-liknande mekanikkar, der målet er å balansere barnets ulike behov for næring og omsorg. Spelarane adopterar barnet i 1951 då det skal byrje på skule, og konfronterast med ulike situasjonar og beslutningar for å hjelpe det gjennom ulike kapittel i barndomen. I byrjinga av spelet får spelaren valget mellom ein gut, Klaus, eller ei jente, Karin. Spelet informerar i byrjinga og slutten av kvart kapittel om den historiske bakgrunnen for hendingane.

Total spilletid for spillet er om lag fire til fem timer. 

## Utvikling
Spelet er produsert av Teknopilot, med spelutviklingsselskapet Sarepta Studio som co-produsent, som eit ledd i multimedieplattformen Wars Don't End. Utviklarane intervjua norske krigsbarn, og har rådført seg med den norske gruppa Lebensborn Norway. *My Child: Lebensborn* vart folkefinansiert av 130 000 kroner i ei Kickstarter-kampanje i april 2017, og har også fått ulike støtteordningar frå Norsk filminstitutt på rundt 1,5 million kroner sidan 2015. 

Spelet vart gitt ut på engelsk på Frigjeringsdagen 2018, den 8. mai, og i august 2018 vart det presentert på tysk og norsk i samanheng med den tyske spelmessa Gamescom i Köln. September 2018 vart det også tilgjengeleg på japansk.

## Meldingar og mottaking
9. juni vart spelet *My Child: Lebensborn* omtala i den britiske avisa the Guardian som «Game of the Month». I Noreg vart spelet godt motteke, med spesiell skryt for å vere eit spel som bryt ny tematisk mark i dataspel, og for å vere eit hjarteskjærande innblikk i ei mørk tid i norsk historie.

I slutten av mars 2019 vart spelet gjort utilgjengeleg for kjøp for franske, tyske, russiske og austerrikske Android-brukarar. 

Den 4. april 2019 vann spelet ein pris i den britiske film- og spel-utdelinga BAFTA for spel som gjer meir enn å underhalde i kategorien «Games Beyond Entertainment».

## Referanser
Ybbs an der Donau

**Ybbs an der Donau** er ein by og ein kommune i distriktet Melk i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23,8 km² og 5&nbsp;600 ibuarar. Byen Ybbs ligg ved Donau, 224 meter over havet.

Det største elvekraftverket på Donau i Austerrike er nær Ybbs. Største sysselsetjar i kommunen er ein treindustrifabrikk, sidan 2010 eigd av finsk-svenske Stora Enso.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ybbs an der Donau|Ybbs an der Donau]]» frå ,  den 5. april 2019.*
Jungfraubahn

**Jungfraubahn** er ei elektrisk, meterspora, tannstangbane i Sveits. Sidan august 1912 strekker ho seg frå Kleinen Scheidegg, 2&nbsp;061 meter over havet, gjennom fjella Eiger og Mönch til skaret Jungfraujoch, den høgstliggjande jarnbanestasjonen i Europa. Den 9,34 kilometer lange bana stig nesten 1400 meter til endestasjonen på 3&nbsp;454 moh. I meir enn sju kilometer går bana i tunnel. Bana ligg i Berner Oberland, med unnatak for dei siste meterane før endestasjonen som er i kantonen Valais.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jungfraubahn|Jungfraubahn]]» frå ,  den 5. april 2019.*
Herbie Lovelle

**Herbie Lovelle** () var ein USA-amerikansk trommeslagar, som spelte jazz, R&B, rock og folk. Han var òg studiomusikar og skodespelar. 

Onkelen til Lovelle var trommeslagaren Arthur Herbert. Lovelle byrja karrieren sin med Hot Lips Page seint i 1940-åra, og såelte i 1950-åra med saksofonisten Hal Singer, Johnny Moore's Three Blazers og pianisten Earl Hines. Gjennom både Lucky Thompson og Jimmy Rushing i Count Basie's Orchestra, vart han fast trommeslagar i Savoy Ballroom i New York City i det meste av 1950-åra. Han turnerte med tenorsaksofonisten Arnett Cobb og pianisten Teddy Wilson i 1954. 

I 1966 var han trommeslagar for TV-showet til Sammy Davis jr..

Lovelle byrja å spele meir R&B i 1950-åra og arbeidde som studiomusikar, ofte med Sam Taylor. Han spelte på album av Bob Dylan (*[[The Freewheelin' Bob Dylan]]*), Pearls Before Swine, Eric Andersen, David Blue, John Denver, Tom Rush, B.B. King, John Martyn (*[[Stormbringer!]]*), Strangeloves, The McCoys og The Monkees. Han fortsette som studiomusikar godt inn i 1980-åra. 

Frå 1980-åra og utover arbeidde han mykje som skodespelar, mellom anna i *[[Law & Order]]* (1995–2004). Av filmar han deltok i finn ein mellom anna *[[filmen Bella|Bella]]* (2006), *Mitchellville* (2004) (Sundance), *[[The Rhythm of the Saints]]* (2003), *Don't Explain* (2002), *[[The Curse of the Jade Scorpion]]* (2001), *[[filmen Down to Earth (2001)|Down to Earth]]* (2001),  *[[Girlfight]]* (2000), *Maximum Risk* (1996), *[[filmen Getting Away with Murder (1996)|Getting Away with Murder]]* (1996), *White Lies* (1996), *Bleeding Hearts* (1994), *The Paper* (1994), *Running on Empty* (1988), *Death Wish III* (1985), *A Man Called Adam* (1966).

## Diskografi

**Med [[Rusty Bryant]]**
**[[Rusty Bryant Returns]]* (Prestige, 1969)
;Med Buck Clayton
**[[Songs for Swingers]]* (Columbia, 1958)
**[[Copenhagen Concert]]* (SteepleChase, 1959 [1979])
**Med [[Art Farmer]]**
**[[Early Art]]* (New Jazz, 1954)
;Med Johnny Hodges
**[[Blue Pyramid av Johnny Hodges og Wild Bill Davis|Blue Pyramid]]* (Verve, 1966) med Wild Bill Davis
**Med [[Red Holloway]]**
**[[The Burner]]* (Presige, 1963)
**Med [[Richard Holmes|Richard «Groove» Holmes]]**
**[[That Healin' Feelin' av Richard «Groove» Holmes|That Healin' Feelin']]* (Prestige, 1968)
**Med [[Lightning Hopkins]]**
**[[Goin' Away]]* (Bluesville, 1963)
**[[Down Home Blues av Lightnin' Hopkins|Down Home Blues]]* (Bluesville, 1964)
**[[Soul Blues]]* (Prestige, 1964 [1965])
**Med [[Illinois Jacquet]]**
**[[Spectrum av Illinois Jacquet|Spectrum]]* (Argo, 1965)
;Med Budd Johnson
**[[Budd Johnson and the Four Brass Giants]]* (Riverside, 1960)
**Med [[Herbie Mann]]**
**[[The Herbie Mann String Album]]* (Atlantic, 1967)
**[[Glory of Love]]* (CTI, 1967)
;Med Buddy Tate
**[[Swinging Like Tate]]* (Felsted, 1958)
;Med Dicky Wells
**[[Trombone Four-in-Hand]]* (Felsted, 1959)
**Med [[Jimmy Witherspoon]]**
**[[Blues Around the Clock]]* (Prestige, 1963)
**Med [[John Denver]]**
**[[An Evening With John Denver]]* (RCA, 1975)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Herbie Lovell|Herbie Lovell]]» frå ,  den 5. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hans H. Engebrigtsen

**Hans Hagbart Engebrigtsen** () var ein norsk flygar, jurist og kontorsjef i Norad.

Engebrigtsen deltok som frivillig i vinterkrigen i Finland, deretter i kampane i Noreg ved Mjøsa og i kampane i Gausdal i 1940.  Etter at kampane i Noreg var over kom han seg saman med ein kamerat til Grønland som blindpassasjer på fangstskuta «Ringsel». Etter ei strabasiøs ferd til USA slutta han seg til Little Norway og vart utdanna som flygar. Han vart overført til 330 skvadron på Island der han flaug Northrop. Seinare vart han overført til Skottland, der han flaug Sunderland flybåt og Mosquito.

Etter krigen vart han tilsett som kaptein i DNL, seinare SAS, samstundes som han heldt fram jusstudia.

Han slutta i SAS, tok juridisk embetseksamen, og vart tilsett i Norad som kontorsjef.

Som pensjonist var Engebrigtsen aktiv som styreformann i Aker Eldreuniversitet.
## Verk
* 

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Hans H. Engebrigtsen|Hans H. Engebrigtsen]] frå Wikipedia på bokmål 22. august 2017*

## Fotnotar
Henrik Finne den yngre

**Henrik Finne** () var ein norsk målar, grafikar og bilethoggar frå Stavanger, særleg kjend for sine grafiske arbeid. Han vert rekna til den norske fargetresnittskulen på 1940-50-talet. Henrik Finne var bestefar hans.

Finne studerte på Statens kunstakademi i Oslo i 1919 under Halfdan Strøm og Christian Krohg, der etter hos André Lhote i Paris 1920-21. Han debuterte som målar i Paris i 1921 og i Oslo same året. «Som målar hadde han ein noko tung og ufri fargebruk». Han vart  innkjøpt til Nasjonalgalleriet fyrst i 1928.

I 1940 lærde Finne grafiske teknikkar av Rolf Nesch. Dette førte til at han fornya sitt uttrykk radikalt, laga sidan «kraftige og sikre fargetresnitt». I 1943 flykta Finne med familien til Sverige. Nokre åra etter andre verdskrigen var Finne kunstmeldar i dagsavisa Friheten. Gjennom åra reiste Finne fleire gonger til Sentral-, Sør- og Aust-Europa.

Frå 1948 arbeidde Finne også med å forme skulpturar.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Claus Fasting

**Claus Fasting** () var ein norsk forfattar frå Bergen.

Fasting studerte teologi og tok embetseksamen, men interesserte seg meir for språk, litteratur, musikk og jus. Frå København flytta han heim til Bergen, der han i 1771 gjorde lukke med *Et musikalsk Hyrdestykke*. Der etter reiste han til København att og var aktiv i det Norske Selskab, skreiv tragedien *Hermiones*. Frå 1777 budde han i Bergen, gav 1778-81 ut vekebladet *Provinzialblade*. I 1787 fekk han stilling som rådmann i heimbyen. Siste leveåret sende han ut *Provinzial-Samlinger*.

I blada sine skreiv Fasting anekdotar, epigram og kritikk. Han var ein åndfull og kunnskapsrik mann, og ein flink stilist. Han var opplysningsmann og hylla Voltaire, fann også glede i skrifter frå William Shakespeare, Ossian, Johann Wolfgang Goethe og Johannes Ewald. Sjølv var Fasting ingen stor diktar, men ein uredd skribent og formidlar av europeiske tankar.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Pendro

**Pendro** eller **Pendru** (kurdisk  پێندرۆ, *Pêndrû* ) er ein kurdisk landsby i Irakisk Kurdistan, i Erbil guvernement, nær grensa til Tyrkia, og kring 15–18&nbsp;km nord for Barzan. Han har kring 2&nbsp;500 innbyggjarar.

Han ligg i ein dal omgjeve av låge og fjell og fjellet Butin, som ligg kring fire kilometer nordaust for Pendro og den tronge dalen Sardav ligg kring 15 minuttar gange frå nordenden av landsbyen.

## Klima
Klimaet i Pendro er varmt, fuktig kontinentalklima (*Dsa*) i følgje Köppen si klimaklassifisering. Vêret i regionen er moderat, særrleg om vinteren då det ka bli kalt og regnfullt (meir enn 1&nbsp;500&nbsp;mm somme år) i tillegg til 150&nbsp;cm med sør. Januar er den våtaste månaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pendro|Pendro]]» frå ,  den 5. januar 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

*
*
*
Halvor Tordsen Fane

**Halvor Tordsen Fane**, eller **Fanden**,  () var ein norsk treskjerar. Han var frå Ramstad i Ski, og vert rekna som stamfaren til kunstnarslekta Fane. Samuel Halvorsen Fane var son hans.

Halvor var utlærd svarvar eller dreiar, laga då bollar, fat og liknande. Han budde på Bragernes, men arbeidde mange år i København. Halvor var ein framståande handverkar. Særleg laga han teknisk briljant utførte pokalar og kanner i valbjørk. Han skar også figurscener i elfenbein. Fleire av Halvors arbeid finst i danske slottssamlingar.

Halvor var elles felespelar.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Poysdorf

**Poysdorf** er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 97,3 km² og i kring 5&nbsp;500 ibuarar. Småbyen Poysdorf ligg 225 meter over havet i eit slettelandskap, ei 70 kilometer nordaust om Wien og få km sør om grensa mot Tsjekkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Poysdorf|Poysdorf]]» frå ,  den 6. april 2019.*
The Road to Ruin av John og Beverley Martyn

***The Road to Ruin*** er det fjerde studioalbumet til John Martyn, og det andre og siste han spelte inn i lag med kona Beverley Martyn. Albumet kom ut i 1970. Island Records overtydde John Martyn om å halde fram solokarrieren sin etter dette albumet, sidan dei meinte at ålmenta var meir interessert i John som soloartist enn som del av ein duo. Albumet var òg første gongen Martyn spelte med bassisten Danny Thompson, som spelte på mange seinare Martyn-album. 

Det første sporet på albumet, «Primrose Hill», skriven og sungen av Beverley Martyn, med Ray Warleigh på saksofon, vart sampla av Fatboy Slim for songen «North West Three» i 2004 på albumet *[[Palookaville]]*.

## Innhald

## Medverkande
### Musikarar
* John Martyn - vokal, gitar, munnspel, klaverinstrument
* Beverley Martyn - vokal, gitar
* Dudu Pukwana - saksofon på «Road to Ruin», «Sorry To Be So Long» og «Say What You Can»
* Lyn Dobson - fløyte på «New Day»; saksofon på «Say What You Can»
* Dave Pegg - bass på «Say What You Can»and «Give Us A Ring»
* Rocky Dzidzornu - conga
* Paul Harris - klaverinstrument
* Wells Kelly - trommer på alle spor, utanom «Auntie Aviator»; bass på «Auntie Aviator»
* Mike Kowalski - trommer på «Auntie Aviator»
* Alan Spenner - bass på «Primrose Hill», «Road to Ruin» og «Sorry To Be So Long»
* Ray Warleigh - saksofon på «Primrose Hill»
* Danny Thompson - kontrabass på «New Day»
Arrangement for «Say What You Can» av Tony Cox. Alle andre arrangement av John Martyn og Paul Harris.

### Teknisk
* John Wood - lydteknikar
* Nigel Waymouth - design, fotografi
* Max Ernst - gravering på framsida 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Road to Ruin (John and Beverley Martyn album)|The Road to Ruin (John and Beverley Martyn album)]]» frå ,  den 6. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dudu Pukwana

**Mtutuzel Dudu Pukwana** () var ein sørafrikansk saksofonist og komponist. 

## Biografi
I 1962 vann Pukwana førsteprisen i Johannesburg Jazz Festival med Moyake's Jazz Giants. Tidleg i karrieren spelte han òg med Kippie Moeketsi. Chris McGregor inviterte han så til å bli med i Blue Notes der han spelte i lag med Mongezi Feza, Nikele Moyake, Johnny Dyani og Louis Moholo. Sidan grupper med blanda rase var ulovleg under apartheid, vart The Blue Notes stadig plaga av styresmaktene, og dei flytta til Eurorpa i 1964, og spelte i Frankrike og Zürich, før dei til slutt slo seg ned i London. Etter The Blue Notes vart oppløyst seint i 1960-åra, vart Pukwana med i storbandet til McGregor, Brotherhood of Breath. Som komponist skreiv Pukwana «Mra, for The Brotherhood.

Han spelte så med Bob Stuckey Trio, og skipa så to grupper på eiga hand med Feza og Moholo. Det første var Assagai, eit afrorockband, og det andre var Spear, som spelte afrojazz. 

Pukwana var òg studiomusikar og spelte på varierte innspelingar med artistar som Mike Heron, Centipede, Toots and the Maytals. I 1978 skipa Pukwana Jika Records og sitt eige band, Zila. 

16. april 1990 deltok Pukwana på Nelson Mandela-hyllesta på Wembley stadion. Han døydde i London av leversvikt i juni 1990, ikkje lenger etter venen og kollegaen McGregor døydde.

## Discography
*1967 *Kwela* (77 Records – 77 AFRO / 101, 1967)
*1969 *Dudu Pukwana and Spear* (Quality LTJ-S 232, May 1969)
*1971 *Assagai Assagai* (Vertigo 6360 030)
*1972 *Assagai Zimbabwe*  (Vertigo)
*1973 *Simba and Assagai* Afro Rock Festival (Contour 2870 311)
*1973 *In the Townships* (Virgin C1504)
*1975 *Diamond Express* (Freedom Records)
*1975 *Flute Music* (Caroline)
*1979 *Yi Yole* (ICP)
*1981 *Zila Sounds Live At The 100 Club* (Jika JIKAZLC1)
*1983 *Live in Bracknell and Willisau* (Jika JIKAZL2)
*1986 *Zila Zila 86* (Jika JIKAZL3)
*1987 *Mbizo Radebe (They Shoot to Kill)* (med John Stevens) (Affinity)
*1990 *Cosmics Chapter 90* (Ah Um)
*2006 *Mbaqanga Songs* (Honest Jon's Records HJRLP103) (re-issue of *Kwela*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dudu Pukwana|Dudu Pukwana]]» frå ,  den 6. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* «Dudu Pukwana» at discogs.com
* «Kwela: A Celebration Of The Music Of Dudu Pukwana» at pacificaradioarchives.org
Mike Kowalski

**Mike Kowalski** () er ein USA-amerikansk trommeslagar, perkusjonist og musikkforskar. Han er mest kjend som ein av dei tidlegare trommeslagarane i The Beach Boys.

## Biografi
Tidleg i karrieren spelte han med artistar som Sonny & Cher, Little Anthony & the Imperials og Etta James. I slutten av 1960-åra flytta han til London for å skipe The New Nadir, som fekk kontrakt med produksjonsselskapet til Joe Boyd, men bandet vart raskt oppløyst. 

Kowalski spelte trommer på album av John Martyn, Beverley Martyn, Dudu Pukwana, Mike Heron og Nick Drake, som alle var artistar for Witchseason Productions, selskapet til Boyd.

Sommaren 1968 fekk han jobben som ny trommeslagar i The Beach Boys, ein jobb han hadde fram til 2007. 

## Diskografi
**Pat and Lolly Vegas at the Haunted House* (1965) - Pat and Lolly Vegas
**Louisiana Fog* (1968) - Charlie Musselwhite
**[[20/20]]* (1969) - The Beach Boys
**[[Live in London av The Beach Boys|Live in London]]* (1969) - The Beach Boys
**[[The Road to Ruin]]* (1970) - John & Beverley Martyn
**Ragtime Cowboy Jew* (1970) - Stefan Grossman
**[[Bryter Layter]]* (1970) - Nick Drake
**[[Freedom Flight]]* (1971) - Shuggie Otis
**Smiling Men with Bad Reputations* (1971) - Mike Heron
**[[Surf's Up]]* (1971) - The Beach Boys
**[[The Beach Boys in Concert]]* (1973) - The Beach Boys
**[[M.I.U. Album]]* (1978) - The Beach Boys
**Crazy Moon* (1978) - Crazy Horse
**Survivor* (1978) - Barry Mann
**Almost Summer Soundtrack* (1978) - Celebration
**Weavings* (1978) - Charles Lloyd
**Get On Your Back* (1984) - The Backsters
**[[Still Cruisin']]* (1989) - The Beach Boys
**Live & Jumpin*' (1997) - The Backsters
**Symphonic Sounds: Music of the Beach Boys* (1998) - Royal Philharmonic Orchestra
**[[filmen Garden State|Garden State]]* (2004) - Film
**A Postcard From California* (2011) - Al Jardine
**Made in California* (2013) - The Beach Boys

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mike Kowalski|Mike Kowalski]]» frå ,  den 6. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Mike Kowalski «Big Beat Man»  - offisiell nettstad
Edel-Marie Haukland

**Edel-Marie Haukland** () er ein norsk politikar for Kristeleg Folkeparti. I september 2018 blei ho vald til organisatorisk nestleiar i Kristeleg Folkepartis Ungdom. 

## Referansar
Mette Janson

**Mette Henrietta Jane Janson** () var ein norsk journalist. Ho voks opp i Oslo og tok teaterutdanning ved Royal Academy of Dramatic Arts i London. Etter ei tid som praktikant i fjernsynsproduksjon og journalistikk i Detroit og New York, kom ho attende til Noreg i 1959 og vart tilsett som den første kvinnelege medarbeidaren i Dagsrevyen same året. Ho jobba i NRK til ho vart pensjonert i 2001. 

Som pensjonist engasjerte Janson seg i Seniorsaken, der ho var generalsekretær og medlem av rådet i organisasjonen. Janson mottok fleire utmerkingar for arbeidet sit, mellom anna Kongens fortjenstmedalje i gull og YS sin likestillingspris. Ho døydde i ein alder av 70 år.

Ho var gift med skodespelaren Magne Bleness og var syster til musikaren Alfred Janson.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Mette Janson|Mette Janson]] frå Wikipedia på bokmål, utgåva frå 5. februar 2017*

## Bakgrunnsstoff
*Mette Janson i Store norske leksikon
Peder Farup

**Peder Farup** () var ein norsk kjemikar og farmasøyt frå Larvik. Han var den første professoren i uorganisk kjemi ved Norges Tekniske Høgskole. Seinare hadde han ei sentral rolle i oppbygginga av farmasøyt-utdanninga ved Universitetet i Oslo.

Kjøpmannsonen Farup vart cand.pharm. i 1897. Etter doktorgradstudiar i Tyskland arbeidde han nokre år på universitetet i heimbyen. Frå 1909 til -19 var han så professor i uorganisk kjemi ved NTH i Trondheim. Sidan var han 1925-31 professor i farmasøytisk kjemi ved Universitetet i Oslo. Til sist apotekar i Oslo.

Farup vart vide kjend for sitt banebrytande granskararbeid med titanmalmen i Noreg. I 1909 fekk han patent på eit fargestoff i titanen. Saman med Gustav Jebsen la han grunnen for den norske titanfargeindustrien, jamfør Titania A/S.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Ranchería

**Ranchería** er ei elv i La Guajira-departementet i Colombia.  Ho gjer ut for det mest vassrike vassdraget i departementet, i den nordlege delen av landet. Elva har det øvre kjeldeområdet meir enn 3000 meter over havet i fjellmassivet Sierra Nevada de Santa Marta, og straumar ut i Karibhavet i det same departementet.
Andreas Emil Erichsen

**Andreas Emil Erichsen** () var ein skulemann og historikar, fødd i Christiania. Han var rektor i Tromsø og Stavanger, og attåt pedagogisk skribent og lærebokforfattar. 

Erichsen vart cand.mag. i 1865 og underviste deretter på skular i heimbyen. Sidan var han rektor i Tromsø og seinare i Stavanger. Han gav ut fleire lærebøker i norsk og i historie. Best kjend vart han for å ha gitt ut skriftene til Petter Dass, samt verka om katedralskulane i Bergen og Trondheim. Han skreiv og om Stavanger si historie. Erichsen sine historieverk utmerkte seg gjennom ei «[k]lår og kritisk utnytting av» kjeldene.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Maracaibo

**Maracaibo** er hovudstaden i delstaten Zulia i Venezuela. Byen ligg på vestsida av innlaupet til Maracaibosjøen, og har 1&nbsp;898&nbsp;770 innbyggarar  per 2011.

Maracaibo er nest største byen og har den viktigaste hamna i landet. Han har stor eksport, først og fremst av petroleum, men òg av kaffi, kakao, huder og frukt. Hamna i byen er omlastningshavn for det nordvestlege Venezuela. Byen har òg oljeraffineri og annan industri. Det er to universitet i Maracaibo, skipa i 1891 og i 1974, og eit naturhistorisk museum.

Dette er ein av dei varmaste byane i Sør-Amerika, han har 28&nbsp;°C i årsmiddeltemperatur. Maracaibo er ein moderne storby med vakre bustadstrøk, ein del velbevart koloniarkitektur, domkyrkje og lufthamna La Chinita.

Byen vart grunnlagt i 1571 som Nueva Zamora. I 1917 var folkesetnaden på 40&nbsp;000 innbyggarar, det var før dei store oljefunna var gjorde.

## Kjelder
* (fri artikkel)
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Laa an der Thaya

**Laa an der Thaya** er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 72,9 km² og i kring 6&nbsp;300 ibuarar. Byen Laa ligg nær elva Thaya, 183 meter over havet og 1 kilometer sør om landegrensa mot Tsjekkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Laa an der Thaya|Laa an der Thaya]]» frå ,  den 7. april 2019.*
Wolkersdorf im Weinviertel

**Wolkersdorf im Weinviertel** er ein by og ein kommune i distriktet Mistelbach i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 44,6 km² og i kring 7&nbsp;200 ibuarar.

Byen Wolkersdorf ligg 15 km nord om Wien, ved hovudvegen mellom den austerrikske hovudstaden og Brno i Tsjekkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wolkersdorf im Weinviertel|Wolkersdorf im Weinviertel]]» frå ,  den 6. april 2019.*
Solo

**Solo** (italiensk for ‘åleine’) er ei sjølvstendig framføring innan musikk. Det kan visa til eit stykke, ei framføring eller ein artist. Ein person som opptrer åleine kan ein kalla **solist**. Artistar som opptrer for seg sjølv i staden for med ei musikkgruppe kan ein kalla soloartistar, eller ein kan seia at dei gjer solokarriere.

Eit solo musikkstykke kan framførast med eller utan akkompagnement. I tillegg til musikk kan ein også bruka omgrepet om soloteater og solodans.

## Solo i klassisk musikk
Det er blitt skrive verk for soloinstrument med eller utan akkompagnement i alle periodar av vestleg musikkhistorie sidan renessansen. Nokre av desse er blitt skrivne av eller for virtuosar for å syna fram dei tekniske ferdigheitene deira til publikum, eller for å utforska den tekniske kapasiteten til eit instrument. Soloverk kan også vera laga for undervisingsføremål. 

Sidan barokken har ein kalla verk for ein eller fleire solistar med orkesterakkompagnement for konsert eller solokonsert. Sonate er ei anna form for musikkverk som ofte er skriven for soloinstrument.

Motsatsen til soloparti blir kalla tutti, der alle instrumenta i eit orkester eller ei stemme speler.

## Solo i populærmusikk
Innan jazz og populærmusikk omfattar solo ein instrumental del spelt av eit instrument, ofte improvisert. Ein improvisasjonssolo er ein del der den opphavlege melodien blir variert eller erstatta av raske sekvensar av tonar frå til dømes bluesskalaen eller modale skalaer som byggjer på akkordane i stykket, men ikkje treng danna ein  melodi. Soloen blir utført på eit enkeltinstrument, ofte elgitar, keyboard eller eit blåseinstrument, og blir ved visse høve teken over av eit anna  instrument. Det finst også trommesoloar og bassoloar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Solo|Solo]]» frå ,  den 8. april 2019.*
Gustavo Poyet

**Gustavo Augusto Poyet Domínguez** () er ein uruguayansk tidlegare fotballspelar og seinare -trenar frå Montevideo. Han var midtbanespelar og deltok i over 400 klubbkampar, særleg kjend for sine sesongar i Real Zaragoza og Chelsea FC.

### Klubbspel
Poyet var proff-spelar i franske Grenoble og i River Plate frå Monteviedo, før han hausten 1990 vart overført til spanske Real Zaragoza. Våren 1994 var han med då laget vart nasjonal cupmeister, straffeskyting mot Celta Vigo måtte til for å kåre ein vinnar. Nokså nøyaktig eitt år seinare stakk Zaragoza og Poyet av med pokalen i Cupvinnarcupen 1995, etter finalesiger 2-1 over Arsenal FC frå London. Sommaren 1997 reiste Poyet til London og fekk kontrakt med byrivalen Chelsea FC. Ein krossbandskade gjorde at han våren 1998 ikkje fekk med seg ligacuptriumfen mot Middlesbrough FC, derimot var han på plass då Chelsea i Stockholm vann Cupvinnarcupen 1998 med 1-0 over VfB Stuttgart. To år seinare sikra Poyet seg sin siste pokal då Chelsea vann 1-0 over Aston Villa i finalen i FA-cupen. Siste tre sesongane som proff, 2001-04, var Poyet aktiv i ein annan London-klubb, Tottenham Hotspur.

### Landslagsspel
Poyet spelte 26 landskampar for Uruguay i tida frå 13. juli 1993 til 26. april 2000. Han var ein av dei beste spelarane i det mannskapet som gjekk til topps i Copa América 1995, etter å ha vunne over Brasil i finalen på heimebane i Montevideo. Poyet skåra i alt tre landslagsmål.

### Merittar
*Vinnar av Copa América: 1995 for Uruguay
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1995 med Real Zaragoza
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1998 med Chelsea FC
*Spansk cupvinnar: 1994 med Real Zaragoza
*Vinnar av FA-cupen: 2000 med Chelsea FC

Etter han la opp som spelar, har Poyet sidan arbeidd som fotballtrenar i fem ulike land (pr 2019).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gustavo Poyet|Gustavo Poyet]]» frå ,  den 8. april 2019.*
Jacinda Ardern

**Jacinda Kate Laurell Ardern** () er ein newzealandsk politikar som blei statsminister i landet i oktober 2017. Ho blei partileiar for Det newzealandske arbeidarpartiet (Labour) den 1. august 2017. Ardern blei vald inn til Det newzealandske parlamentet ved valet i 2008.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jacinda Ardern|Jacinda Ardern]]» frå ,  den 8. april 2019.*
Aritzo

**Aritzo** (sardisk: *Arìtzo*) er ein kommune i Italia som ligg i provinsen Nuoro i regionen Sardinia. Han har 1 303 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 796 meter over havet.
 
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Arzana

**Arzana** (sardisk: *Àrthana*) er ein kommune i provinsen Nuoro i regionen Sardinia i Italia. Han har 2 433 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 672 meter over havet.
 
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Aidomaggiore

**Aidomaggiore** (sardisk *Aidumajòre, Bidumajòre*) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia. Aidomaggiore har 451 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 250 meter over havet.
 
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Ardara

**Ardara** (sardisk: *Àldara*) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Ardara har 782 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 296 meter over havet.
 
## Referansar