open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Crowborough

**Crowborough** er den største byen i innlandet i East Sussex i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Wealden, sjølv om nokre offentlege kontor er plassert i Hailsham.

Byen er kjent som heimstaden til sir Arthur Conan Doyle frå 1905 til han døydde der i 1930, og ein statue av han er reist i sentrum.

Rosenkrossordenen (AMORC) har sin storlosje for Europa og Afrika i byen.

## Historie

Det har vore busetjingar i området sidan steinalderen, og i romersk tid var det ein del industri i samband med ein veg som gjekk gjennom området. Den første referansen til Crowborough kjem langt seinare, i 1292. Då klaga soknepresten på at ein del av sokneborna hans gjekk i kyrkja til nabosoknet, fordi ho var lettare tilgjengeleg for dei. Presten hadde ingen anna løn enn tiande og kollekt, og var difor misnøgd med dette, og vende seg til erkebiskopen av Canterbury. For å bøte på problemet gav erkebiskopen han ein eigedom i den problematiske delen av soknet slik at det kunne byggjast eit kapell der.

Crowborough vart verande eit jordbruksområde inntil midten av 1800-talet. I ei folketeljing frå 1851 var enno dei fleste sysselsett innan jordbruket. I 1868 kom jarnbana, og dermed endra byen karakter. Det vart oppretta industribedrifter, og etterkvart vart Crowborough òg kjent som ein kurstad. Ein av dei som vart trekt dit av helseårsaker var naturvitskapsmannen og forfattaren Richard Jefferies, som kom i 1885 og skreiv nokre av sine mest kjende essay i byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Crowborough|Crowborough]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lewes

**Lewes** er ein by i Lewes i East Sussex i Søraust-England. Han er administrasjonsstad for East Sussex. 

Lewes ligg i South Downs og elva Ouse renn gjennom der. Han ligg rundt ti engelske mil frå byen Brighton and Hove. Austanfor han ligg ei stor kalkklippe. Denne kan sjåast langt bortanfrå. Bydelen som ligg der er kjent som Cliffe. Sørenden av byen blir kalla Southover.

Greenwichmeridianen går gjennom den vestlege delen av Lewes. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lewes|Lewes]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Brentwood i Essex

**Brentwood** er ein by i Essex i England. Han har gjeve namn til og er administrasjonssenter for distriktet Brentwood, og ligg innanfor pendlarbeltet til London, 32 km nordaust for Charing Cross og like ved ringvegen M25.

Det er ein typisk forstad til London, med eit lite handleområde og ei hovudgate. Utanfor sentrum har bustadområde spreidd seg ut i det som tidlegare var landsbygd og skogområde. Byen er kjent for privatskulen Brentwood School. Ei rekkje selskap held til på industriområde i byen.

Byen fekk i 1990-åra rykte på seg for å vere den kjedelegaste byen i England. Dette oppstod då David McClucky, bestyraren for Brentwood Theatre, sa til ein lokal journalist at «det er vanskeleg å trekkje fram noko interessant om Brentwood» som kunne feirast i ein komande festival. Han skal seinare ha forklart at han meinte at det var vanskeleg å trekkje ut ein ting frå dei mange historiske hendingane som har funne stad der. Men skaden var skjedd, og vart ikkje mindre då nokon fann ut at «Bored town» er eit anagram for Brentwood.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brentwood (Essex)|Brentwood (Essex)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Chipping Ongar

**Chipping Ongar** (ofte kalla berre **Ongar**) er ein by i Essex i England.

Han var i mellomalderen ein viktig marknadsby, som låg i sentrum av eit *[[hundred]]*. Det låg eit normannisk slott der, og soknekyrkja er for ein stor del bygd med gjenbrukte tegl frå romersk tid.

Byen var elles mest kjend for Ongar undergrunnsstasjon, som var den nordlegaste stasjonen på London undergrunnsbane inntil han vart nedlagd i 1994. Det er seinare opna ei vanleg toglinje dit, Epping Ongar Railway.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chipping Ongar|Chipping Ongar]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Epping

**Epping** er ein marknadsby og eit verdsleg sokn i Essex i England. Byen er administrasjonssenter for distriktet Epping Forest.

## Geografi

Byen ligg omkring 27 km nordaust for sentrum av London, i den nordlege delen av Epping Forest. Han ligg på ein rygg mellom elvane Roding og Lee.

Dei fleste av dei omkring 11&nbsp;000 innbyggjarane (folketeljing 2001) bur i nærleiken av hovudvegen B1393 og Epping stasjon. Omkring tusen menneske bur i landsbyen Coopersale, som er ein del av det verdslege soknet. Dei vert derfor tald med blant innbyggjarane til byen, sjølv om det ligg eit skogområde mellom sjølve Epping og Coopersale.

Byen ligg nord for krysset mellom M11 og M25 ved Theydon Gardon, og nær kryss 26 på M25 og kryss 7 på M11.

## Kultur

Fotballklubben Epping Town FC vart nedlagt i 1984.

## Samband til Tyskland

Epping er kjent i Tyskland frå fleire lærebøker i engelsk, der han er heimbyen til dei fiktive personane Peter, David, Betty og Helga. Han er venskapsby med Eppingen i Baden-Württemberg.

## Sjå òg
*North Weald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Epping|Epping]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Harwich

**Harwich** er ein hamneby i Essex i England. Han ligg på Nordsjøkysten, med havet mot aust, i distriktet Tendring. Dei næraste byane er Felixstowe i nordaust, Ipswich i nordvest og Colchester i sørvest. Ein meiner at byen vart grunnlagt på midten av 1100-talet.

Posisjonen ved utløpa av elvane Stour og Orwell og det at Harwich er den einaste sikre hamna mellom Themsen og Humber tyder at han lenge har vore ein viktig stad for sjøfarande, både sivile og militære. Byen vart sterkt befesta, med fort og batteri. Royal Navy har ikkje lenger nokon base i Harwich.

Blant kjende personar med tilknyting til Harwich finn ein Samuel Pepys som var parlamentsmedlem for byen, og Christopher Jones som åtte ein fjerdedel av skipet «Mayflower»; Harwich var heimehamna til det kjende skipet.

Det er regelmessige ferjer frå Parkeston, som eigenleg er ein landsby rett utanfor Harwich, til Hoek van Holland i Nederland og til Esbjerg i Danmark.

I tillegg til at Parkeston hengjer saman med Harwich har byen òg vakse saman med Dovercourt, og ein refererer ofte kollektivt til dei som Harwich.

Electric Palace Cinema er ein av dei eldste kinoane som er bygd spesielt for formålet. Det originale prosjektorrommet og den ornamentale fasaden er verna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harwich|Harwich]]» frå , den 16. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Billericay

**Billericay** ([]) er ein by i distriktet Basildon i Essex. Han har omkring 30&nbsp;000 innbyggjarar. Mange av innbyggjarane pendlar til London.

## Historie

I Norsey Wood utanfor byen finn ein gravhaugar frå bronsealderen og jernalderen, og det er òg andre spor etter busetjingar frå desse periodane. Ein har òg funne spor etter ei romersk busetjing, og det kan ha vore eit kavalerifort ved Blunts Wall.

Saksarane slo seg ikkje ned i Billericay, men i Great Burstead omkring tre kilometer sør for byen. I *[[Domesday Book]]* (1086) er ikkje byen nemnt, og soknekyrkja låg i Great Burstead. Først i 1291 finn ein namnet *Byllyrica* i eit dokument.

På 1200- og 1300-talet gjekk ei av pilegrimsrutene til Canterbury gjennom Billericay. Det er truleg at ein del valde å overnatte der, sidan dei ved Tilbury måtte krysse Themsen og dermed trong å vente dersom det var vorte kveld. Dette kan vere forklaringa på at det sidan mellomalderen har vore uforholdsmessig mange vertshus i byen.

Den 28. juni 1381 stod den siste konfrontasjonen under bondeopprøret i Norsey Wood. Rikard IIs menn slo opprørarar frå Essex, og drap omkring 500 av dei.

Noko seinare vart byen påverka av Wycliffe-predikantar. Fire personar frå Billericay (Thomas Watts, Joan Hornes, Elizabeth Thackwell og Margaret Ellis) vart avretta ved brenning for tilknytinga si til reformrørsla. Seinare, under den marianske forfølginga, vart protestantane Joan Pottar og James Harris brunne i byen.

Eit av pilegrimsfedrane sine møte før dei la ut i «Mayflower» skal ha funne stad i Billericay. Dette har sett spora sine i namn på stader og institusjonar; blant anna heiter Sunnymede School sine hus Mayflower, Pilgrim, Chantry og Martin (etter Christopher Martin). Fire personar frå Billericay var med på skipet, blant anna Christopher Martin. Han og hustrua hans døydde saman med Solomon Prowe og John Langemore kort tid etter dei kom til Cape Cod i Massachusetts. Seinare skulle fleire følgje i fotspora deira, og i 1655 vart byen Billerica grunnlagt i Massachusetts til minne om dei første utvandrarane i frå byen.

I georgiansk tid vart det bygd mange nye hus i Billericay, og fleire gode døme på georgiansk arkitektur er verna. Eit av dei mest kjende er Burghsted Lodge i High Street, som no husar det offentlege biblioteket. I 1840 vart Union Workhouse reist for å implementere fattiglova. Delar av bygningen vart seinare innlema i St. Andrews hospital. Sjukehuset er no nedlagt, og fleire av bygningane er konvertert til bustader.

Jarnbana kom til Billericay i 1889, i form av ein stasjon på Great Eastern Main Line mellom London og Southend-on-Sea.

I 1916, under første verdskrigen, vart ein zeppelinar (L32) skoten ned over Billericay. Det brennande vraket heldt på å ramle ned rett i High Street, men trefte i staden eit jorde like i nærleiken. Det er mogleg at denne zeppelineren var identisk med «spøkelseszeppelinaren» som hadde sveva over Tonbridge tidlegare same dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Billericay|Billericay]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Little Malvern

**Little Malvern** er ein liten engelsk landsby sør for Malvern Wells i Worcestershire.

Staden har ei lita kyrkje i romansk arkitektur som heiter *Little Malvern Priory* som tidlegare tilknytte eit priorinnekloster (engelsk *priory*). Rett ved sida av kyrkja er det eit historisk hus, *Little Malvern Court*, som var heimen til Berington-familien i meir enn fire hundreår. Hagen til huset er stundom ope for ålmenta. Komponisten Edward Elgar er gravlagt i kyrkja *St. Wulstan's*, oppkalla etter Wulfstan, biskop av Worcester (død 1095).

I 1847 vart det funne ei rekkje romerske myntar under ein stein ved Little Malvern, rundt 200 til saman, som i samsvar med preginga dekker åra 286–311 e.Kr. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Little Malvern|Little Malvern]]» frå ,  den 16. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Tilbury

**Tilbury** er ein hamneby ved nordbreidda av Themsen i Essex i England. Han ligg ved ein stad der elva brått blir snevra inn til omkring 740 meters breidde. Byen har ei djupvasshamn som er ei av dei tre største hamnene i Storbritannia. Tidlegare var ferja mellom Tilbury og Gravesend på den andre sida av elva ein viktig krysningsmåte.

På grunn av den strategiske tydinga til byen vart det reist fleire fort der, som utgjorde ein viktig del av forsvaret av London. Det eldste vart bygd i 1539 av Henrik VIII. Elizabeth I plasserte hovudstyrken sin der, noko som var ein strategisk blunder; den beste landgangsstaden for Den spanske armadaen var i Kent, og dei engelske styrkane ville ikkje ha klart å krysse elva i tide til å hindre dei i å ta London dersom armadaen hadde nådd fram.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tilbury|Tilbury]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Filmen Vuk

**Vuk** er ein ungarsk animasjonsfilm frå 1981 produsert av Pannonia Filmstudio. Filmen er basert på boka *[[Vuk]]* av István Fekete, og handlar om revungen Vuk.
Vuk

***Vuk*** er ei barnebok av den ungarske forfattaren István Fekete. Ho kom ut i 1965 og fortel historia om raudreven Vuk som blei oppdregen av onkelen sin etter at familien hans blei drepen av jegerar.

Boka danna grunnlaget for den ungarske familiefilmen *[[filmen Vuk|Vuk]]* frå 1981.
Kjersti Holmen

**Kjersti Holmen** () var ein norsk skodespelar som verka innan teater, fjernsyn og film. 

Holmen utdanna seg ved Statens Teaterhøgskole, og debuterte som skodespelar i 1980. Debuten kom i teaterkomedien *Mannfolk* av Arild Feldborg. I 1985 slo ho gjennom som filmskodespelar i Orions belte. Ho spelte også i fjernsynsseriar.

I 2009 blei Holmen utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden «for hennes innsats for norsk scenekunst».

Den siste større teaterrolla hennar var tittelrolla i *[[Frøken Julie]]* av August Strindberg i 2012. Etter dette trekt ho seg frå teateret grunna  sjukdom.
Ho døydde på Økernhjemmet 26. september 2021.

Holmen hadde sønene Elias Holmen Sørensen og , begge skodespelarar, med skuespiller Reidar Sørensen. Seinar blei ho sambuar med Sverre Anker Ousdal.

## Rolleliste
(utval) 
* Mennesker i solen (2011) - Siv
* Maskeblomstfamilien (2010)
* En ganske snill mann (2010) - Wenche 
* Upperdog (2009) - Else Beate
* Max Manus (2008) - Fru Jacobsen
* Kunsten å tenke negativt (2006) - Tori
* En udødelig mann (Fjernsynsserie, 2006) - Marichen Ibsen
* Elsk meg i morgen (2004) - Elise
* Olsenbandens første kupp (Fjernsynsserie 2001) - Gudrun Jensen
* S.O.S. (1999) - Ellen
* Sofies verden (1999) - Fru Johnsen
* Wesensteen (fjernsynsserie, 1998)
* 1732 Høtten (1998) - Andrea Hartmann
* Jakten på nyresteinen (1996) - Fru Galle
* Gåten Knut Hamsun (fjernsynsserie, 1996) - Marie Hamsun, den yngre
* Ti kniver i hjertet (1994) - Mor
* Vestavind (Fjernsynsserie, 1994) - Elna
* Telegrafisten (1993) - Jomfru van Loos
* Den spanske flue (1990) - Emma Klinke
* Herman (1990) - Vaskekona
* Orions belte (1985) - Eva Gjelseth
* Rød snø (fjernsynsserie, 1985) - Anne Eriksen
* Fleksnes fataliteter (1981) - Brud/ advokat

## Prisar og utmerkingar

* Per Aabels ærespris 1983
* Amandaprisen 1993 for beste birolle i Telegrafisten.
* Aase Byes pris 1999
* Amandaprisen 2000 for beste kvinnelege hovudrolle, både i S.O.S og Sofies verden.
* Amandaprisen sin heiderspris i 2009, saman med Sverre Anker Ousdal og Helge Jordal.
* Utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 2009 for innsats norsk scenekunst

## Kjelder

* Utdjupande NBL-artikkel om Kjersti Holmen, skriven av Svend Erik Løken Larsen.
* Filmografien er henta frå Holmen sin profil på Imdb.com
; Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Kjersti Holmen på Filmfront.no
Chipping Sodbury

**Chipping Sodbury** er ein liten marknadsby i South Gloucestershire i England. Han ligg like ved Yate. Byen vart grunnlagd på 1100-talet av William Crassus.

I nærleiken av byen ligg den frykta jernbanetunnelen Chipping Sodbury-tunnelen. Den fire km lange tunnelen opna i 1902 og er kjend for å bli oversvømd i periodar med mykje regn, noko som fører til store forseinkingar i jernbanetrafikken til og i det sørlege Wales. Byen hadde ein egen jernbanestasjon frå 1903 til 1961.

Det mest kjente bysbarnet er forfattaren J.K. Rowling.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chipping Sodbury|Chipping Sodbury]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Rochford

**Rochford** er ein liten by i Essex i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Rochford, som har teke namn etter byen. Byen er kjernen i eit verdsleg sokn som òg omfattar Stroud Green og London Southend Airport. Byen grensar mot forstadsområde i Ashingdon og Hawkwell.

Namnet kjem frå *Rochefort*, som er gammalengelsk for *vadestaden til jakthundane*. Elva som renn gjennom byen heiter no Roach. Opphavleg heitte han Walfleet, men det var ei utbreidd oppfatning at Rochford måtte tyde «vadestaden i Roch/Roach», og elva fekk dermed nytt namn på grunn av ein mistyding.

Herregarden Rochford Hall er i privat eige, og blir brukt som bustad. Familien eig òg golfbanen ved huset. Henrik IV gifta seg der i 1380, og i 1525 utnemnde Henrik VIII Thomas Boleyn til vicomte Rochford.

Det er jernbanesamband til Liverpool Street stasjon i London, og mange innbyggjarar pendlar til arbeid i hovudstaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rochford|Rochford]]» frå ,  den 16. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Saffron Walden

**Saffron Walden** er ein mellomstor by i Uttlesford-distriktet i Essex i England. Byen er kjent for marknaden sin og har ei rik kulturarv av gamle bygningar. I hjartet av byen ligg St. Mary's Church, den største soknekyrkja i Essex.

## Venskapsby

*  Bad Wildungen, Tyskland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Saffron Walden|Saffron Walden]]» frå ,  den 16. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Cirencester

**Cirencester** er ein by i Gloucestershire i England, 150 km nordvest frå London. Han ligg ved elva Churn, ei sideelv til Themsen, og er den største byen i Cotswolds. I Cirencester ligg det kjente Royal Agricultural College, den eldste høgskulen for landbruk i den engelskspråklege verda. I romersk tid heitte Cirenchester **Corinium** og var andre største byen etter *Londinium*, dagens London. eit museum med ei stor samling, *Corinium Museum*, dokumenterer denne tida.

## Historie

Den lokale keltiske stamma *Dobunni* var namngjevar for den romerske borgen Corinium Dobunnorum som vart etablert rundt 50 e.Kr. Når grensa for det romerske Britannia vart flytta nordover vart det til ein romersk civitas. Tre viktige romerske vegar møttest i Cirencester, mellom anna Fosse Way frå *Lindum* (Lincoln) til *Aquae Sulis* (Bath). Rundt slutten av 200-talet fekk Cirencester ein bymur som omslutta cirka éin km², noko som gjorde han til den nest største byen i den romerske provinsen på den tida. I 312 vart han hovudstad for provinsen *Britannia Prima*. Byen hadde eit forum, ein basilika og eit amfiteater, sistnemnde ligg i dag i utkanten av byen og har vore gjenstand for utgravingar på 1800-talet og 1960-talet.

Etter romersk tid har byen framleis hatt ein viss betydning. Eit slag mellom regionale kongar fann stad her i 628. I mellomalderen var striden mellom byborgarane og klosteret om den lokale makta viktig. Sidan 1100-talet ville borgarane at Cirencester vart ein borough med lokal administrasjonsrett og plass i parlamentet, mens abbeden hadde Lord of the Manor-tittelen frå kongen. Etter 1538 gjekk rettane over til ein lokal adelsmann utan at kravet til borgarane vart innfridd.

Ull, veving og handel med ullstoff har, truleg sidan romersk tid, vore kjelda til velstanden i byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Fairford

**Fairford** er ein liten by i Gloucestershire i England. Han ligg i Cotswolds, ved elva Coln. Like utanfor byen ligg RAF Fairford og Cotswold Water Park.

Soknekyrkja St. Mary's kyrkje er kjend for glasmåleria sine. Dei er, som kyrkja, frå 1400-talet, og det er einaste nesten komplette sett med glasmåleri frå denne perioden i Storbritannia. Vindauga syner historier frå Det gamle og Det nye testamente, og vart laga av Barnard Flower, glasmeisteren til Henrik VII, mellom 1500 og 1517. Vindauga vart restaurert på slutten av det 1900-talet.

RAF Fairford er kvart år vertskap for Royal International Air Tattoo, som er det største militære flystemnet i verda. Dette er ei viktig inntektskkjelde for byen og omlandet.

Fotballklubben Fairford Town FC spelar heimekampane sine på Cinder Lane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fairford|Fairford]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bishops Waltham

**Bishops Waltham** (eller **Bishop's Waltham**) er ein by i Hampshire i England. Han ligg i distriktet City of Winchester, og har omkring 7&nbsp;000 innbyggjarar.

I 904 vart byen gjeven til biskopen av Winchester, og han fekk dermed namnet sitt («biskopen sitt Waltham»). Ein seinare biskop, Henry du Blois, bygde Bishops Waltham Palace, som no ligg i ruinar. William av Wykeham døydde i byen.

Etter slaget ved Trafalgar vart fleire franske fangar, inkludert admiral Pierre-Charles Villeneuve, innkvartert i byen.

Byen har ein normannisk soknekyrkje, og fleire georgianske bygningar. Like utanfor byen ligg ein vingard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bishops Waltham|Bishops Waltham]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Coleford i Gloucestershire

**Coleford** er ein liten marknadsby i Gloucestershire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Forest of Dean, og ligg omkring 6,5&nbsp;km aust for grensa til Wales. Nærleiken til Wye Valley tyder at byen er populær blant sykkel-, kano- og fotturistar.

## Historie
Byen er ein av dei eldste i distriktet. Han vart lite påverka av kolgruvedrifta i området på 1800-talet og byrjinga av 1900-talet, og er derfor svært forskjellig frå Cinderford, den einaste andre byen på same storleik i distriktet. Arkitekturen er for det meste georgiansk på overflata; det dreier seg i dei fleste tilfelle om fasadar som er sett på eldre bygningar. Klokketårnet i sentrum var opphavleg tårnet til ei kyrkje som vart reist i 1821. I 1882 fann ein at kyrkja var altfor liten, og ei ny, St. John's, vart bygd i ei åsside i utkanten av byen. Den gamle vart riven, men klokketårnet fekk stå. Den gamle marknadshallen stod ved sidan av tårnet til 1960-åra, då ein valde å rive fleire eldre bygningar som ikkje lenger tente noko praktisk formål.

Då gruvene byrja å stenge i 1950-åra klarte Coleford seg betre enn mange andre stader i området, dels fordi han aldri vart så avhengig av gruvedrifta, og dels fordi han som ein eldre og meir etablert by hadde andre bein å stå på. Turisme er no ein svært viktig næringsveg. Det finst òg ein stor fabrikk, som opphavleg vart driven av Beechams og som no høyrer til GlaxoSmithKline. Fabrikken er den einaste produksjonsstaden i Storbritannia for Ribena og Lucozade.

Byen har namn frå elva Cole, som møter ei anna elv ved ein naturleg vadestad (en *ford*) i sentrum. Elva vart lagt i røyr på 1800-talet, men i 2001 opna ein ei strekning igjen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Coleford (Gloucestershire)|Coleford (Gloucestershire)]]» frå , den 17. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Havant

**Havant** er ein by og eit administrativt distrikt i Hampshire i England. Han ligg mellom Portsmouth og Chichester, og har togsamband til London, Brighton og Portsmouth.

I sentrum finst spor frå romersk tid. Gatenettet i sentrum har halde eit romersk preg, med to rette gater som kryssar kvarandre i sentrum, med ei kyrkje som ligg ved krysset.

Det meste av byen er frå tida etter andre verdskrigen. Store delar av den eldre busetnaden vart øydelagd av brann i 1760. Kyrkja og nokre få hus stod att, og desse husa er no kollektivt kjent som *The Old House at Home*, og er bygd saman og innreidd som ein pub. Det vert hevda at to av bjelkane i hovudbaren er frå eit av skipa i den spanske armadaen, og at den siste dansande bjørnen i Englands ein gong var butte til ein stolpe kjent som «Bjørnestolpen» (*Bear Post*).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Havant|Havant]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lymington

**Lymington** er ein hamneby ved Solent, i distriktet New Forest i Hampshire i England. Han ligg aust for Bournemouth, og rett over Solent ligg Yarmouth på øya Wight.

Nærleiken til vakre omgjevnader i skogområdet New Forest og sjøen har ført til at Lymington er ein populært turiststad. Det er ferjesamband til Wight, og fleire marinaer og småbåthamner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lymington|Lymington]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Chandler's Ford

**Chandler's Ford** (opphavleg kalla **The Ford**, historisk kalla **Chandlersford**) er ein stad i Eastleigh i Hampshire i England. Chandler's Ford har slite med husinnbrot, medan statistikken for samtlege andre lovbrot har gått nedover. Statistisk sett vart 1 av 100 hus i Chandler's Ford utsett for innbrot i 2006.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chandler&#39;s Ford|Chandler&#39;s Ford]]» frå ,  den 17. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Cinderford

**Cinderford** er ein liten by i Gloucestershire i England. Han ligg aust i distriktet Forest of Dean, og vart grunnlagt på 1800-talet som følgje av kolgruveindustrien i området, som var i sterk vekst.

Byen minner om dei mange walisiske byane som òg voks fram omkring kolgruver, med lange rekker med identiske terrassehus.

Då gruvene byrja å stenge i 1950-åra råka det byen hardt, fordi det fanst lite annan industri. Til samanlikning klarte den andre byen på denne storleiken i distriktet, Coleford seg langt betre gjennom denne tida, fordi han aldri var så avhengig av gruvene. Det finst noko industri i Cinderford, men han slit økonomisk, og har relativt høg arbeidsløyse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cinderford|Cinderford]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wickham

**Wickham** er ein liten marknadsby i Hampshire i England. Han ligg nord for Fareham.
Han ligg i Wickham and Knowle parish, som ved folketeljinga i 2011 hadde 4&nbsp;299 innbyggjarar.

Byen er mest kjend som fødestaden til biskopen William av Wykeham, grunnleggjaren av New College i Oxford, New College School og Winchester College. Namnet hans inneheld ein tidlegare skrivemåte for Wickham.

Wickham horse fair blir halden kvart år den 20. mai, og er rekna som den eldste og største hestemarknaden i England. Marknaden kan sporast tilbake til 1269. Under marknaden synar tilreisande fram hestar i paradar og løp. Det blir også gjerne sett opp tivoli.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wickham|Wickham]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Winchester (fleirtyding)

**Winchester** kan vise til:

## Stader
*Winchester i England
**under her Winchester bispedøme
**og Winchester College
**Winchester i Arkansas i USA
**Winchester i California i USA
**Winchester i Connecticut i USA
**Winchester i Georgia i USA
**Winchester i Idaho i USA
**Winchester i Illinois i USA
**Winchester i Indiana i USA
**Winchester i Iowa i USA
**Winchester i Kansas i USA
**Winchester i Kentucky i USA
**Winchester i Maryland i USA
**Winchester i Massachusetts i USA
**Winchester i Mississippi i USA
**Winchester i Missouri i USA
**Winchester i Nevada i USA
**Winchester i New Hampshire i USA
**Winchester i New York i USA
**Winchester i Ohio i USA
**Winchester i Oklahoma i USA
**Winchester i Oregon i USA
**Winchester i Tennessee i USA
**Winchester i Texas i USA
**Winchester i Virginia i USA
**Winchester i Washington i USA
**Winchester i Vilas i Wisconsin i USA
**Winchester i Winnebago i Wisconsin i USA 
**Winchester i Wyoming i USA
*Winchester i Ontario i Canada

## Anna
*Winchester Modell 70
*Winchester Repeating Arms våpenprodusent
*Ein harddisk
Berkhamsted

**Berkhamsted** er ein by i Hertfordshire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Dacorum, og ligg mellom Tring og Hemel Hempstead. Mange av innbyggjarane pendlar til London og andre byar.

British Film Institute sitt National Film and Television Archive ligg i Berkhamstead. Dette er det største filmarkivet i verda, og vart oppretta som følgje av ein donasjon frå John Paul Getty.

## Historie
Berkhamsted var staden der normannar-invasjonen av England i 1066 stoppa opp, og overtakinga av landet gjekk over i ein ny fase. Etter å ha sigra og drepe  Harald II leia Vilhelm Erobraren hæren sin rundt London. Han kryssa Themsen ved Wallingford og gjekk mot Berkhamstead. Edgar Atheling underkasta seg og tilbaud Vilhelm den engelske krona. Hertugen ønskte ikkje dette, han ville heller ha nøklane til London og så ta imot krona der.

Berkhamsted Castle vart gjenoppbygd i 1080-åra, og var ein ynda tilhaldsstad for normannar- og Plantagenetmonarkar. Det var eit kongeleg slott inntil 1495, då det vart forlate. Mykje av steinen vart plyndra til bygningen av hus i byen og det øydelagde Berkhamstead Place, men jordvollar, vollgraver og restar av murane er synlege og er den viktigaste turistattraksjonen i byen. I følgje dei lokale innbyggjarane er Berkhamstead den verkelege hovudstaden i England, ei segn som nok heng saman med at angelsaksarane overgav seg der i 1066 og så seinare kongane som budde der i delar av regjeringstida si.

Byen har det som ein trur er den eldste butikk som er i drift i England. Han er datert med dendrokronologi til mellom 1277 og 1297, og høyrde til opphavleg truleg ein juveler eller gullsmed. Han ligg på 173 High Street, og var per 2006 kontor for ein eigedomsmeklar.

Grand Junction-kanalen nådde Berkhamsted i 1798. Byen var heimstaden til den tredje hertugen av Bridgewater, som var ein av dei sentrale personane bak det britiske kanalsystemet. Elva Bulbourne renn òg ved byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Berkhamsted|Berkhamsted]]» frå , den 17. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Bishop's Stortford

**Bishop's Stortford** er ein marknadsby og administrasjonssenter i distriktet East Hertfordshire i Storbritannia. Det er den byen som ligg nærast London Stansted lufthamn og han er òg del av pendlarområdet rundt London.

Cecil Rhodes vart fødd i Bishop's Stortford.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bishop&#39;s Stortford|Bishop&#39;s Stortford]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hertford

**Hertford** er ein by i Hertfordshire i England i Storbritannia med nesten 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg berre 35 km frå London, men har eit landleg preg. Mange av dei som bur der, pendlar til jobb i London. Det går tog frå Hertford til Charing Cross.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hertford|Hertford]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hoddesdon

**Hoddesdon** er ein by i Lea Valley i Hertfordshire i England.

Byen oppstod rundt ein skysstasjon på vegen mellom Cambridge og London. På 1700-talet kunne meir enn 35 vogner stoppe i byen kvar dag.

I 1683 var Hoddesdon sentrum for Rye House-komplottet, ein plan om å myrde Karl II av England og bror hans hertugen av York.

På midten av 1900-talet opplevde byen ein oppgangsperiode på grunn av store grustak i området. Dette tok slutt alt i 1970-åra, då det ikkje var meir å hente ut. Dei kunstige sjøane som har oppstått i grustaka er tekne i bruk som lokale fritidstilbod. Byen har noko lett industri, men er først og fremst ein pendlarby for London.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hoddesdon|Hoddesdon]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Potters Bar

**Potters Bar** er ein by i Hertfordshire i England, rett nord for London. Han vart grunnlagd på byrjinga av 1200-talet, og var omtrent uforandra inntil 1850-åra, då jernbanen kom til staden.

Opphavet til namneleddet *Potters* er usikker, men det er ei utbreidd oppfatning at det var anten eit romersk pottemakeri i nærleiken, eller at det kjem frå slekta Pottere som budde i South Mimms ikkje langt unna. *Bar* syner truleg til portane mellom soknet South Mimms og soknet Enfield Chase, eller til ei tollgrense på Great North Road.

Great North Road, den eldste hovudvegen mellom London og Nord-England og derfrå vidare til Edinburgh i Skottland var hovudgata (High Street) i Potters Bar. Han heitte tidlegare A1, og fekk så namnet A1000 då A1 vart lagt utanom byen. Potters Bar kan ein òg nå frå kryss 24 på M25.

I 1934 vart byen eit eget distrikt i Middlesex. Då Stor-London vart ein egen region i 1965 vart det meste av Middlesex ein del av det, medan distriktet Potters Bar vart overført til Hertfordshire. I 1974 vart distrikta omorganisert, og byen vart ein del av Hertsmere. Tilknytinga til Stor-London er likevel til stades, då London Underground har ein stasjon der.

Potters Bar jernbanestasjon er den høgastliggande på linja mellom King's Cross stasjon i London og York. Den 10. mai 2002 inntrefte ei alvorleg togulykke der, der sju omkom og 76 vart skadde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Potters Bar|Potters Bar]]» frå , den 17. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Rickmansworth

**Rickmansworth** (lokalt ofte kjent som *Ricky*) er ein by i Hertfordshire i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Three Rivers. Byen ligg ved Grand Union-kanalen og elva Colne i den nordlege enden av Colne Valley Park.

Byen begynte å vokse i 1920- og 1930-åra. Ein stor del av den yrkesaktive folkesetnaden pendlar til London; Rickmansworth ligg innanfor pendlarbeltet til London og har ein undergrunnsstasjon på Metropolitan-linja. Byen ligg òg innanfor ringvegen M25.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rickmansworth|Rickmansworth]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ledbury

**Ledbury** er ein by i Herefordshire i England. Byen ligg aust for Hereford og sør for Malvern Hills.

I dag er Ledbury ein kjøpstad i det landlege England. Byen har ei lang rekke trebygninger som står langs Church Lane. Ein av dei flottaste bygningane i Ledbury er Market House, som ligg i sentrum av byen.

## Historie

Ledbury er ein gammel borough og kan daterast tilbake til Domesday Book, der han vart registrert som Liedeberge og returnerte medlemmer til parlamentet under styret til Kong Edward I. Byen har truleg teke namn frå elva Leadon, der byen står, og det gammalengelske ordet for hill, berg.

Det lokale fotballaget i byen er Ledbury Town FC.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ledbury|Ledbury]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ardeley

**Ardeley** er ein liten landsby i East Hertfordshire i England. Han ligg omtrent to kilometer utanfor Walkern.

Ardeley har ein førskule, ein pub (The Rabbits Foot, tidlegare The Jolly Waggoner), ei kyrkje som går tilbake til 1100-talet, og ein 300 år gammal prestebustad. Prestegjeldet inkluderer Wood End, Moor Green og Cromer. 

Ardeley arrangerer ein årleg veldedighetsfest der alle pengane går til soknekyrkja.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ardeley|Ardeley]]» frå ,  den 17. juli 2011.*
Canterbury (fleirtyding)

**Canterbury** kan vise til:

*Canterbury - by i Kent i England
*City of Canterbury - distrikt i Kent i England
*Canterbury erkebispedøme - anglikansk erkebispedøme i katolsk før Reformasjonen
*Canterbury i New South Wales - by i Australia
*Canterbury på New Zealand - region i New Zealand
**University of Canterbury - universitet i Christchurch på New Zealand
*Canterbury i Connecticut - område i Connecticut i USA
*Canterbury i New Hampshire - område i New Hampshire i USA
*Canterbury i Victoria - forstad til Melbourne i Australia
*Canterbury scene - ein musikksjanger
Dover

**Dover** er ein by i Kent, søraust England ved Den engelske kanalen, søraust for Canterbury. Byen har 30&nbsp;000 innbyggjarar og er den viktigaste overfartsstaden til Calais i Frankrike med både båttrafikk og Eurotunnel. Byen er det administrative senteret i distriktet Dover. 

Byen er kjend for Dei kvite klippene ved Doversundet og borga Dover Castle. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dover|Dover]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Edenbridge

**Edenbridge** er ein småby i Kent i England. Han ligg i området Weald, nær staden der grevskapa Kent, Surrey og East Sussex møtes, og høyrer til distriktet Sevenoaks. Namnet kjem frå gammelengelsk *Eadhelmsbrigge*, «Eadhelms bro»; byen voks opp ved ein vadestad i elva Eden, ei sideelv til Medway som har fått namnet sitt frå byen.

I mellomalderen vart byen eit sentrum for den omfattande jernindustrien i Weald. Fleire tømmerbygningar frå perioden er bevarte, og ein av dei er innreidd som museum.

Byen vert tent av to jernbanestasjonar, ein ved linja frå Redhill til Tonbridge, og ein ved den gamle hovudlinja mellom London og Eastbourne. Dei to linjene kryssar kvarandre like utanfor Edenbridge.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Edenbridge|Edenbridge]]» frå , den 17. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sandwich i Kent

**Sandwich** er ein by i England med omkring 5&nbsp;000 innbyggjarar i grevskapet Kent. Han ligg ved elva Stour i distriktet Dover. 

Byen har mange originale mellomalderbygningar, mellom alle fleire verneverdige pubar, portar og gamle bymurar, kyrkjer og White Mill. Byen var ein gong ein hamneby, men ligg no 3 km frå sjøen. Det historiske senteret er bevart. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sandwich, Kent|Sandwich, Kent]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sevenoaks

**Sevenoaks** er ein by i Kent i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Sevenoaks. Byen ligg omkring 40 km frå London, og mange av innbyggjarane er derfor pendlarar. Elva Darent spring ut ved Riverhead innanfor bygrensa. Folketalet er kring 20&nbsp;000.

Namnet kjem frå gammalengelsk *Seouenaca*, «sju eiketre», som var namnet på eit lite kapell som omkring år 800 stod ved sidan av sju eiketre. Namnet har såleis ikkje blitt forvanska eller endra slik det er tilfelle mange andre stader, men har berre utvikla seg saman med språket. Ei moderne segn seier at byen vart namngjeven etter sju eiketre som stod ved sidan av cricketbanen. Dette skaut særleg fart etter at seks av trea vart øydelagd under ein stor storm i 1987. Men desse trea vart ikkje planta før i 1902, for å minnast kroninga av Edward VII, og kom såleis mange hundreår seinare enn bynamnet. Dei øydelagde eikene vart erstatta av sju nye, og sida det siste overlevde står det no åtte eiketre ved banen.

## Historie

Sevenoaks er ikkje nemnd i *[[Domesday Book]]*, medan landsbyen Otford var med. Dette kan tyde på at staden i 1086 hadde svært få innbyggjarar og ingen viktige eigedomar. På 1200-talet vart det etablert ein marknad i Sevenoaks, og i 1456 kjøpte Thomas Bourchier, erkebiskop av Canterbury, ein eigedom og bygde eit hus der.

To hospital vart oppretta av religiøse ordenar i mellomalderen. Desse gav stell spesielt til eldre menneske og pilegrimar på veg til Canterbury.

Aust for byen ligg Knole House, ein herregard med ein stor rådyrpark som høyrer til hertugen av Dorset, Sackville-familien. Den vart gjeve til familien av Elisabeth I i 1577. Eigedomen vert no eigd av National Trust, men familien er framleis busett der.

Cricketbanen i Sevenoaks er ein av dei eldste i England. Han vart gjeven til byen av John, 3. hertug av Dorset, som då eigde Knole House i 1773. Han er òg kjent for å vere den første banen der ein spelte cricket med tre stavar, slik det vert spelt i dag.

Den sentrale jernbanestasjonen vart opna i 1868. I 1927 var byen åstad for ei alvorleg togulykke, då eit passasjertog mista kontrollen. Tretten menneske mista livet. Sjølv om dødstalet er langt frå det høgaste for slike ulykker, fekk ulukka stor merksemd fordi det skjedde i sjølve byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sevenoaks|Sevenoaks]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sheerness

**Sheerness** er ein by på øya Sheppey i Kent i England. Han er den einaste byen og den største busetnaden på øya, med 13&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie

I 1667 vart Sheerness angripen av 72 nederlandske skip. Dei tvinga det vesle fortet i byen til å overgje seg, og landsette ein styrke som i ein kort periode okkuperte byen. Samuel Pepys var i Gravesend då dette skjedde, og skreiv i *[[Samuel Pepys-dagboka|Dagboka]]* at han tydeleg høyrte kanonane. Han skunda seg i tryggleik i Brampton i Huntongdonshire.

Det vart anlagt eit kongeleg verft ved Sheerness, som ikkje var så stort som det ved Chatham og Deptford, men som likevel var noko viktig i tudor- og stuarttida.

## Kommunikasjon og næringsliv

I 1860 vart byen forbunde til fastlandet med ei jernbanelinje frå Sittingbourne. Samtidig vart ei ny ferjeteneste opna, med betre forhold enn dei gamle ferjene som tidlegare hadde vore einaste transportmidlet over Swalekanalen.

Ei ny grein av jernbanen, til Queenborough, vart opna noko seinare og førte til at det vart starta dampskipstrafikk til Flushing i Nederland, ei rute som vart driven i mange år.

Ein smalspora jernbane vart lagt frå Sheerness til landsbyane på den andre sida av øya i 1901. Denne er no nedlagt.

Hamna er fortsatt viktig, og omfattande transport av eksport- og importvarer gjev næringsgrunnlag til mange av innbyggjarane. Det er særleg bilar og større stålgjenstandar som må fraktast over hamna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sheerness|Sheerness]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Accrington

**Accrington** er ein by i Lancashire i England. Sjølve byen har om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar, men det urbane området inkluderer òg landsbyane Church, Clayton-le-Moors, Great Hartwood og Oswaldtwistle, og folketalet for dette området var i overkant av 71&nbsp;000.

## Historie

Namnet vert rekna for å vere ei forvanskning av *acorn-ring-town* («Kongle-/nøtteringbyen»), ein referanse til at byen inntil den industrielle revolusjon var omgjeve av eikeskog.

Tekstilindustrien var lenge viktig for byen, og mange var tilsette på tekstilmøller og fargeverk. Arbeidstilhøva var dårlege, og det var regelmessig konfliktar mellom tilsette og arbeidsgjevarar. Den mest omfattande konflikten var «Plugopptøyene» i 1842, då ein generalstreik spreidde seg frå by til by i området. Ein del mål vart oppfylt, men dei streikande nådde ikkje heilt fram med krava sine. Streiken kom i tilslutning til chartistrørsla. Byen er òg kjent for produksjon av murstein som er svært sterke, «Accrington NORI» (*IRON*, «jern», stava baklengs).

I 1878 vart byen eit eige distrikt, men ved lokalstyrereformen i 1974 vart han innlemma i Hyndburn.

### Idrettshistorie
Den tidlegare klubben Accrington FC var ein av dei tolv grunnleggjarane av Football League i 1888, men dei fall ut alt i 1893 og vart nedlagt kort tid etter på grunn av økonomiske problem. Accrington er ein av dei få byane som har den tvilsame æra å ha fått to lag slått ut av ligafotball.

Den tidlegare fotballklubben Accrington Stanley avslutta verksemda i 1965. (Han gjekk i 1921 inn i Football League, men i 1962 måtte han trekke seg.)

Ei ny klubb med samme namn vart starta opp på nytt i sesongen 1968/1969, og nådde Conference National i 2003 og kom inn i Football League igjen i 2005.

## Kultur og idrett

Fotballaget Accrington Stanley FC er i League One i frå 2018/19-sesongen. Klubben har ofte blitt trekt fram som eit døme på britisk pågangsmot trass i at det er lite håp om å lukkast. Heimebanen til klubben er Fraser Eagle Stadium.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Accrington|Accrington]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Burscough

**Burscough** er ein liten marknadsby i Lancashire i England.

Leeds og Liverpoolkanalen og vegen A59 går gjennom byen. Han har to jernbanestasjonar, Burscough stasjon på linja mellom Liverpool og Preston, og Burscough Bridge stasjon på linja mellom Southport og Manchester. Tidlegare kryssa linjene kvarandre i Burscough, men dei er no lagt om.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Burscough|Burscough]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Clitheroe

**Clitheroe** er ein by i Lancashire i England. Han ligg i den sørlege utkanten av Forest of Bowland, og fungerer som base for mange turistar som kjem til området. Byen er administrasjonssenter for distriktet Ribble Valley. Byen ligg svært nær det geografiske senteret i Storbritannia i landsbyen Dunsop Bridge.

Clitheroe Castle er eit av dei minste normanniske festningshusa i landet. Det står på ei kalksteinsklippe over byen, og er eit av dei eldste bygga i grevskapet. Det er òg den einaste bevarte festninga i Lancashire som hadde ein rojalistisk garnison under den engelske borgarkrigen. Holet i sida vart laga i 1649 slik at det ikkje skulle vere mogeleg å bu der, dermed trong ikkje staten å ha ein garnison der, og eventuelle opprørarar kunne ikkje ta kontroll over det.

Det er stor industriaktivitet i byen, der selskap som Ultraframe, Castle Cement, Tarmac og Johnson Mattey har fabrikker.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Clitheroe|Clitheroe]]» frå , den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Earby

**Earby** er ein by i Lancashire i England. Han ligg nær Barnoldswick og omkring åtte kilometer nord for Colne.

Frå 1909 til 1974 utgjorde byen eit eige administrativt distrikt. Den 1. april 1974 vart han ein del av distriktet Pendle. Historisk har Earby høyrt til grevskapet West Riding of Yorkshire.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Earby|Earby]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Fleetwood

**Fleetwood** er ein by i Lancashire i England. Han ligg på den nordlege spissen av Fylde-halvøya. Byen inngår i distriktet Wyre, men vert òg rekna som ein del av Stor-Blackpool.

Byen vart grunnlagd i 1836 av Peter Hesketh Fleetwood, og vart for det meste teikna ut av Decimus Burton. Han voks raskt som hamneby, og vart seinare òg kjend som ein feriestad. I 1960-åra vart fiskeriet i Fleetwood i stor grad øydelagt av torskekrigen mellom Storbritannia og Island. Dei fleste av trålarane i byen fiska torsk i Nord-Atlanteren, og tapet av fiskeområda råka hardt. Den siste trålaren forlet byen i 1982, og det er no berre mindre båtar som fisker innaskjers. Det hender at trålarar frå andre stader leverer til fiskemarknaden i byen; fiskeforedling er framleis ein stor industri i Fleetwood.

For mange er byen mest kjend som opphavsstaden til halspastillen Fisherman's Friend som framleis vert produsert der.

Blant attraksjonane i byen finn ein piren, to fyrtårn og The Mount, ein paviljong med klokke. Det finst òg eit bymuseum.

Det er ferjesamband over elva Wyre til Knott End-on-Sea og til Larne i Nord-Irland. På sommaren er det òg ferjesamband til Douglas på Man.

Fotballklubben Fleetwood Town FC spelar heimekampane sine på stadionet Highbury.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fleetwood|Fleetwood]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kirkham i Lancashire

**Kirkham**, tidlegare kjend som **Kirkam-in-Amounderness**, er ein by på Fyldehalvøya i Lancashire, England.

Nokon av kontora til det administrative distriktet Fylde ligg i Kirkham, sjølv om det er Lytham St. Annes som eigentleg er administrasjonssenteret.

Byen vart notert i *[[Domesday Book]]* (1086) som *Churcheham*, og marknaden har eit av dei eldste kongelege chartre i England.

Det ligg eit stort ope fengsel i byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kirkham (Lancashire)|Kirkham (Lancashire)]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Leyland

**Leyland** er ein by i Lancashire i England, omkring ei mil sør for Preston. Han er administrasjonssenter og største by i distriktet South Ribble.

Ein av de eldste bygningane ein finn er soknekyrkja vigd til apostelen Andreas, som vart reist omkring år 1200. Ein steinkross ved kyrkja er datert til saksisk tid.

Byen er mest kjend for bilprodusenten Leyland Motors, som frå 1950- til 1970-åra kjøpte opp fleire andre britiske bilprodusentar og utvikla seg til konsernet Britisk Leyland (BL). I 1980-åra vart BL stykka opp, men lastebilfabrikken er framleis ein av de største arbeidsplassane i byen.

Leyland stasjon ligg på West Coast Main Line. Stasjonen markerer midtpunktet mellom London og Glasgow, som ligg omkring 316 km unna. Det er òg bussamband til Chorley og Preston.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leyland|Leyland]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lytham St. Annes

**Lytham St. Annes** er ein kystby i distriktet Fylde i Lancashire i England. Dei opphavlege tvillingbyane **Lytham** og **St. Annes** har vokse saman og utgjer no ein feriestad ved kysten. Området er kjent for golfklubben Royal Lytham & St. Annes Golf Club.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lytham St. Annes|Lytham St. Annes]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ormskirk

**Ormskirk** er ein liten marknadsby i Lancashire i England, omkring 21 km nord for Liverpool og 29 km sør for Preston. Byen er administrasjonssenter for distriktet West Lancashire.

Byen vart grunnlagt av vikingar. Dei skal ha vore leia av ein person ved namn *Orme* (eller *Orm*). Mange meiner at han må ha vore kristen og bygde ei kyrkje på staden, *Orms kyrkje*, som så vart stadnamnet Ormskirk.

Soknekyrkja er bygd over den eldste kyrkja, og er vigd til apostlane Peter og Paulus. Ho er den eldste bygningen i byen. Kyrkja er ei av berre tre i England som har både tårn og spir (engelsk kyrkjearkitektur er her heilt annleis enn norsk), og ho er unik ved at ho har begge delar i same ende av bygningen.

Byen ligg ved A59, og er nordleg endestasjon for Merseyrail.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ormskirk|Ormskirk]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Padiham

**Padiham** er ein liten by ved elva Calder i Lancashire i England. Han ligg omkring fem km vest for Burnley.

Byen vart grunnlagt før normannarane erobra England på 1000-talet. Han var i fleire hundre år ein viktig marknadsby for området, der ein selde produkt frå Pendleside. Marknaden eksisterer framleis, og vert halden på onsdagar og fredagar.

Padiham vart utvida og i stor grad ombygd under den industrielle revolusjon. Sentrum er i dag definert som eit bevaringsverdig område.

John Wesley skreiv i 1757 at Padiham hadde «… dei villaste kvinnene eg nokon gong har sett».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Padiham|Padiham]]» frå ,  den 17. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*