open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charlie Watts

**Charles Robert «Charlie» Watts** () var trommeslagar i The Rolling Stones, og var i lag med Mick Jagger og Keith Richards einaste medlem som var med heilt frå starten av og fram til han døydde i 2021. Watts vart stundom kalla «The Wembley Whammer», eit tilnamn han fekk av Mick Jagger under ein konsert. 

Han var òg ein bandleiar innanfor jazz og gav ut fleire album som Charlie Watts Orchestra og Charlie Watts Quintet på 1980- og 1990-talet. 

I 1960 starta han å spele i lag med Alexis Korner og starta etter kvart sitt eige band, Blues Incorporated. I januar 1963 vart han overtydd til å verte med i The Rolling Stones.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Charlie Watts|Charlie Watts]]» frå , den 15. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* / GiggingDrummer Charlie Watts 
* Charlie Watts and the Tentet
* Rolling Stones: Charlie Watts
Hermann Starheimsæter

**Hermann Starheimsæter** () er ein norsk forfattar.

## Biografi

Han debuterte i 1980 med diktsamlinga *Lungeblæretre*. Han har sidan gjeve ut tre diktsamlingar til, ei novellesamling og to barnebøker. Den tospråklege dikt/fotoboka *Steinskuggar/Stoneshadows* (1991) som han gav ut saman med fotograf Jens Hauge og omsetjar Robin Fulton, vert av mange rekna som eit høgdepunkt i sin sjanger. Dei seinare åra har Hermann Starheimsæter markert seg mest som romanforfattar. For sin fyrste roman, den gripande barneskildringa *Han gjorde det* (1990) fekk han fleire prisar. Han har sidan gjeve ut fire romanar til, og utvida sitt formelle og språklege register for kvar bok. I romanane sine skildrar Starheimsæter gjerne det pressa sinn, samanbrot, abnorme sjelstilstandar. Ikkje minst gjeld dette dei to siste romanane hans, *Nordvegen* (2003) og *Nattbussen* (2007). Desse bøkene er dei fyrste i ein større serie om språk og galskap.

Blant litteraturkritikarar er Hermann Starheimsæter kjent for si evne til å skildra sansingar og 'mimoseaktige' sinnsstemningar. Han får ofte ros for sine språklege kvalitetar. «Språkleg kraftverk» er ord som vart brukt om siste boka hans.

Starheimsæter er busett i Sykkylven.

## Bibliografi
### Bøker
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
### I bøker - eit utval
* 
* 
* 
* 

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Utmerkingar

* Sunnmørsprisen 1990 for *Han gjorde det*, roman
* Mads Wiel Nygaards legat 1990
* Melsom-prisen 1991

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Om Hermann Starheimsæter i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
*Nettstaden til Hermann Starheimsæter
*Utgjevingar av Hermann Starheimsæter i Oria.no
Kroppsspråk

**Kroppsspråk** viser til kommunikasjon utført ved hjelp av kroppsstillingar og -rørsler, brukt i staden for, eller i samband med verbalt språk, lydar og andre kommunikasjonsmåtar. Kroppspråk kan vera både medvite og ikkje. Det kan brukast av menneske og dyr, men omgrepet viser oftast til menneskeleg bruk. For menneske er mykje av kroppspråket tillært, og tydingane av det kan vera ulike i ulike kulturar.

Ein kan lett gje uttrykk for kjensler gjennom kroppspråk, til dømes gjennom reaksjonar som latter, gråt, slag eller spark mot ein gjenstand eller at ein kryp saman. I nokre høve vil kroppsspråket uttrykka noko anna enn det verbale språket. Kroppsspråk kan også vera til hjelp om ein ikkje snakkar same språk.

## Mennesket sitt kroppsspråk
### Ansikt
Ansiktsuttrykk er ein viktig del av mellommenneskeleg kommunikasjon. Korleis ein bruker auga, om ein møter blikket til den ein snakkar med og held det eller ikkje, om ein blinkar med auga eller blunker med eitt av dei, kan gje ulike signal, avhengig av situasjon. Eit direkte og fokusert blikk kan til dømes tyda på interesse, medan ein som ikkje møter blikket kan vera uinteressert eller usikker, eller berre følgja ei norm som seier at ein ikkje skal møta blikk. Tårer i auga kan tyda på at ein er rørt.

Munnen kan gje ulike signal, som smil, som truleg er ei vidareføring av apesignalet med å visa tenner som teikn på at ein ikkje er farleg. Ein rett, samanknipen munn kan tyda på avvising, om ein væter leppene med tunga kan det tyda på at ein er usikker. Ein open munn kan derimot vera eit signal om at ein er overvelda eller overraska. 

### Hender

Som ansiktet kan hendene vera ein viktig del av kommunikasjonen. Dei kan brukast til å gestikulera for å understreka noko, men også til å fingra med noko eller røra fjeset eller andre kroppsdelar. Hender kan vera del av formalisert kommunikasjon gjennom handslag og andre helsingar, knipsing, klapping, peiking og vinking.

Hender kan også brukast til å røra ein annan og dermed raskt uttrykka omsorg, kjærleik, makt eller aggressjon.

### Kroppsstilling
Kroppshaldninga kan seia noko om korleis ein føler seg til rette i ulike høve. Ei rett og breibeint stilling kan framstilla nokon som sjølvsikker eller trugande. Ei lenande stilling kan visa at ein er avslappa. Ein kan uttrykka redsle eller usikkerheit ved å krypa saman &ndash; trekka skuldrene opp, kryssa armane eller føtene om ein sit.

Ikkje berre kvilestillingar, men også korleis ein rører seg, om ein går roleg eller spring kan også vera delar av kroppspråket. Ein kan springa på ein lett og glad måte, eller som i ei panisk flukt.

## Sjå òg
* Dans
* Miming
* Teiknspråk

## Bakgrunnsstoff
Meitemakk

**Meitemakk** og **beitemakk** (eller -mark) er leddmakkar som lever i jorda. Dei høyrer til familien *Lumbricidae* og det er over 6000 ulike artar. Meitemakkar grev seg gjennom jorda, noko som drenerer og lufter henne, og er viktig for jordkvaliteten.

## Skildring

Meitemakkar har ikkje auge, men lysømfintlege celler (fotoreseptorar) i huda, særleg på fremre delen av kroppen. Han pustar med huda. 

## Levevis
Meitemakken lever av organisk materiale, som rotnande planterester. Dei dreg med seg dødt lauv ned under bakken, og er dermed med på å tilføra jorda ekstra næringsstoff. Makkane grev og lager gangar som gjer at det kjem luft ned i jorda, noko som er nyttig for plantane som veks der. Meitemakkar trivst best i feit, fin matjord, men dei finst nesten overalt, også i ganske sandhaldig eller sur skogsjord.

## Norske arter
Det er 11 artar av meitemakk i Noreg. Den lengste kan bli 30 cm.

* Stubbemeitemakk (*Dendrobaena rubidus*)
* Mosemeitemakk (*Dendrobaena octaedra*)
* Grøn meitemakk (*Allolodophora clorotica*)
* Skogmeitemakk (*Lumbricus rubellus*)
* Stor meitemakk (*Lumbricus terrestis*) - den største norske arten, kan bli omtrent 30 cm lang. 
* Blå meitemakk (*Octolasion cyaneum*)
* Rose meitemakk (*Aporrectodea rosea*)
* Lang meitemakk (*Aporrectodea longa*)
* Grå meitemakk (*Aporrectodea caliginosa*)
* Kompostmeitemakk (*Eisenia foetida*)
* Bekkemeitemakk (*Eiseniella tetraedra*)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Meitemarker|Meitemarker]]» frå , den 15. februar 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
*
Sigfred

**Sigfred** er eit norsk mannsnamn av norrønt eller gammalhøgtysk opphav. Det er danna av norrøne *[[Sig-|sigr]]* eller gamalhøgtyske *sigu*, som betyr 'siger', og norrøne *friðr*, 'kjærleik, fred' eller 'vern', eller gamalhøgtysk *fridu*, 'fred'. 

*Sigfrøðr* og varianten *Sigrøðr* er norrøne former av namnet, medan *Sighrødh* er ei gammalsvensk form. Sigfried er ei tysk form av namnet, medan Sigfrid, som på norsk hovudsakleg er eit kvinnenamn, er former brukte på mellom anna svensk og tysk.

Sigfred har norsk namnedag den 15. februar.

I 2009 var det 306 norske menn som heitte Sigfred.

## Kjende namneberarar
* Sigfrid Karg-Elert (1877–1933), tysk komponist
* Siegfried Sassoon (1886–1967), engelsk dikter og forfattar
* Sigfred Pedersen (1903–1967), dansk diktar og viseforfattar
* Sigfred Taubert (1914–2008), tysk forleggar
* Siegfried Fischbacher (f 1939), tysk artist kjend frå showet Siegfried & Roy
* Sigfred Eriksson, svensk skodespelar 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigfred|Sigfred]]» frå , den 15. februar 2009.*
Sigbjørn

**Sigbjørn** er eit mannsnamn av norrønt opphav, sett saman av norrøne *sigr*, som betyr 'siger', og *bjǫrn*, 'bjørn'. Sebjørn er ei anna form av namnet, medan Sibbe er ei kortform.

Sigbjørn har norsk namnedag den 15. februar.

Namnet Sigbjørn er mest utbreidd i Noreg, samanlikna med andre land. Det har særleg vore gjeve ved midten av 1900-talet. Rundt 1950 kunne opptil 0,15% av gutar få namnet. I 2009 var det 2020 norske menn som heitte Sigbjørn.

## Kjende namneberarar

*Sigbjørn Steinarsson Helle (1815-1899), norsk stortingsmann
*Sigbjørn Obstfelder (1866–1900), norsk forfattar
*Sigbjørn Bernhoft Osa (1910-1990), norsk folkemusikar
*Sigbjørn Hølmebakk (1922-1981), norsk forfattar
*Sigbjørn Heie (f. 1945), norsk forfattar
*Sigbjørn Johnsen (f. 1950), norsk politikar (Ap)
*Sigbjørn Gjelsvik (f. 1974), norsk politikar (Sp)
*Sigbjørn Hjelmbrekke (f. 1979), norsk målmann

### Oppdikta
*«Sibbe fra Sandnes», rollefiguren til Kristian Valen

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigbjørn|Sigbjørn]]» frå ,  den 15. februar 2009.*
Keith Richards

**Keith Richards** () er ein engelsk gitarist, låtskrivar, songar, plateprodusent og eit av medlemmane i The Rolling Stones. Som gitarist er Richards mest kjend for hans innovative teknikk som rytmegitarist. I 2003 vart Richards rangert som den tiande beste gitariste gjennom tidene av musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]*

I lag med Mick Jagger i låtskrivarpartnarskapet Jagger/Richards har Richards skrive og spelt inn hundrevis av songar. Fjorten av dei er på lista til magasinet *Rolling Stone* over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Gitarist
Richards vert rekna som ein av dei viktigaste og mest markante innan rock 'n' roll. Sjølv voks han opp med å lytte til mellom andre Chuck Berry, Muddy Waters og Jimmy Reed, alle kjend for sin rytmiske spelestil. Sjølv om han av mange vert kalla «Mr. Rock 'n' Roll» står han bak mange av The Rolling Stones' meir kjende balladar, som «Angie» og «Wild Horses».

I 1988 kom den første soloplata *Talk is Cheap* ut, ei plate han såg seg «nøydd» til gje fordi Stones var meir eller mindre oppløyst. Plata vert stundom nemnd i musikkblad som ei av de mest undervurderte platene gjeve ut sidan 1980-talet. Musikken ber preg av Richards mange stilretningar, frå cajun og soul til rock 'n' roll og R&B. Ein av songane er soul-balladen «Make No Mistake», som seinare vart nytta i Sopranos-serien.

I 2006 fall Richards ned frå ei palme på Fiji og fekk store hovudskadar. Han vart frakta til New Zealand der han vart operert. Operasjonen var vellukka, men førte til at europaturneen til The Rolling Stones i 2006 vart utsett nokre månader.

## Skodespelar
Keith Richards hadde ei rolle i *[[Pirates of the Caribbean 3: At the Worlds End]]*, der han spelte far til kaptein Jack Sparrow. Johnny Depp, som spelte Jack Sparrow, har sagt at rollefiguren hans var inspirert av Keith Richards.

## Album
* *Talk is Cheap* (1988)
* *Live At the Hollywood Palladium* (konsert, 1991)
* *Main Offender* (1992)

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Rolling Stones: Keith Richards 
* Rolling Stone Magazine: 100 Greatest Guitarist of All Time 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Keith Richards|Keith Richards]]» frå , og «[[:en:|Keith Richards]]» frå  den 15. februar 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Labråten

**Labråten** er ein plass og eit hus i Hvalstaddalen («Kunstnardalen») på Hvalstad i Asker kommune i Akershus fylke. Staden er særleg kjend av di kunstnarparet Arne og Hulda Garborg budde der frå 1898 til 1934. 

Eigedomen vart selt til Asker kommune av arvingane, og er no ein del av Asker Museum, Valstads samlinger, som Labråten ligg rett attmed.

Labråten var ein sentral møtestad for ekteparet Garborgs intellektuelle venner, den såkalla Askerkretsen. Mellom dei kjende kunstnarane og likestillingsforkjemparane som møtte der, var Harriet Backer, Kitty Kielland, Fernanda Nissen, Marta Steinsvik, Tilla Valstad, Sophie Werenskiold, Rasmus Løland, Rasmus Steinsvik og Kitty Wentzel. I si tid vart Labråten kalla Målkroken av di så mange målfolk kom på vitjing. 

## Kjelder
*Internettsidene for Asker Museum, Valstads samlinger: Labråten.
*Fidjestøl, Alfred. 2014. *Frå Asker til Eden* : *historia om askerkretsen 1897-1924*. Oslo: Samlaget. ISBN 978-82-521-8459-4
*Nilsen, Karl, 2019 (1979), *Blant kunstnere i det gamle Asker*, 2. utgåva, redigert at Randi Gunderson Malm, Asker og Bærum Historielag, ISBN 978-82-90095-23-4

## Bakgrunnsstoff
*
Descent of Man

***The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex*** (Opphavet til menneskja) er ei bok av Charles Darwin, først utgjeven på engelsk i (1871). Boka vart omsett til dansk av Jens Peter Jacobsen og utgjeven på Gyldendals forlag i 1874, under tittelen *Menneskets Afstamning og Parringsvalget*. 

I den verdskjende boka *[[The Origin of Species]]* (1859) unngjekk Darwin nøye å meir enn antydningsvis presentere teoriar om korleis mennesket hadde utvikla seg. I staden skreiv han denne boka om menneskeleg utvikling, der han presenterte teoriane sine om seksuell seleksjon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Människans härledning och könsurvalet|Människans härledning och könsurvalet]]» frå , den 15. februar 2009.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Juliane

**Juliane, Julianne, Juliana** og **Julianna** er kvinnenamn, hokjønsformer av mannsnamnet Julius, opphavleg eit romersk slektsnamn, og av det nærskylde namnet Julian.

Juliane har namnedag den 16. februar. Julia og Julie er nærskylde namn.

## Bruken av namnet i Noreg
* Ved folketeljinga i 1801 var 186 kvinner registrerte med namnet Julian(n)a eller Juian(n)e 
* Ved folketeljinga i 1900 var 1620 registrerte med i formene Juliana, Juliane, Juliania, Julianna, Julianne, namnet var særleg populært i Nordland
* I 2008 har nær 1100 kvinner Julian(n)e til første fornamn, medan vel 150 kvinner heiter Julian(n)a.

## Kjende namneberarar
* Juliane Marie av Danmark og Noreg (1729–1796), tyskfødd dansknorsk dronning 
* Juliane Werding (f. 1956), tysk songar og viseforfattar
* Julianne Moore (f. 1969), amerikansk skodespelar
* Dronning Juliana av Nederland (1909–2004) 

## Annan bruk
* 816 Juliana, ein asteroide

## Kjelder
* Folketeljingar i Digitalarkivet
* Olav Veka 1991: *Namneboka*, Det Norske Samlaget ISBN 82-521-3604-4

## Bakgrunnsstoff
Filibuster

**Filibuster** (frå nederlandsk *vrijbuiter*, fribyttar, om fransk, spansk og engelsk) kan anten tyde sjørøvar eller ein representant i ei nasjonalforsamling som prøver å utsette eller gjere umogeleg eit vedtak, ved hjelp av endelause talar eller tilleggsforslag.

Uttrykket er særleg kjend frå politisk verksemd i USA og Canada. I USA vart filibuster som parlamentarisk hindringspolitikk forboden i kongressen i 1911, han vert enno bruka i senatet. 

## Kjelde
* Store Norske Leksikon: Filibuster
* Halvdan Koht i *[[Norsk Allkunnebok]]*
Jill

**Jill** er eit kvinnenamn spesielt bruka i engelskspråklege land, ei kortform av Gillian, den engelske forma av namnet Juliane. Dette er ei hokjønsform av namnet Julius, opphavleg eit romersk slektsnamn.

Jill har namnedag 16. februar.

## Bruken av namnet i Noreg
* Ved folketeljinga i 1801 var ingen mannalsførte med dette namnet
* Ved folketeljinga i 1900 var ei kvinne oppført med Jil som første fornamn, ho budde i Hjelmeland i Rogaland. 
* I 2008 har 504 kvinner Jill til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Jill Barklem (f. 1951), britisk forfattar

## Sjå òg:

## Kjelder
* Folketeljingar i Digitalarkivet
* Olav Veka 1991: *Namneboka*, Det Norske Samlaget ISBN 82-521-3604-4
Brian Jones

**Lewis Brian Hopkin Jones** () var ein engelsk gitarist, og eit av medlemmane som var med å starte The Rolling Stones. Jones var kjend som ein multiinstrumentalist med eit moteriktig modimage. 

I the Stones var Jones andre gitarist etter Keith Richards frå starten i 1962 og fram til 1969, berre dagar før han drukna i sitt eige basseng. Jones var kjend for å vere særs intelligent og som barn interesserte han seg tidleg for jazz- og bluesmusikk.

Det var Jones som grunnla The Rolling Stones då han sette inn ei annonse i eit magasin, der han søkte etter musikarar til ei ny R&B-gruppe og det var han som gav bandet namnet deira, som han tok frå ein song av Muddy Waters. Jones tilførte the Stones ein unik stil og blanda inn fleire uortodokse instrument i bandet, som var uvanlege for denne tida. Jones var òg den som lærte Mick Jagger å spele munnspel. Imaget til Jones inspirerte ikkje berre Jagger og Richards, men òg andre artistar som Jim Morrison i The Doors. 

Han hadde eit forhold til Anita Pallenberg, men ho forlet han til fordel for Keith Richards, noko som førte til at Jones fekk psykiske problem og hadde vanskeleg med å konsentrere seg om å spele inn musikk eller gjere konsertar. Det siste albumet Jones medverka på var *[[Let it bleed]]*. 

Jones sa farvel til bandet etter at Jagger, Richards og Charlie Watts hadde vitja heimen hans og dei gav han beskjed om at det var best om dei heldt fram utan han. Kort tid etter omkom han i sitt eige symjebasseng på Cotchford Farm. Stones hadde planlagt ein konsert i Hyde Park i London, som skulle vere berre to dagar etter dødsfallet til Jones. Då dei fekk vite om dødsfallet avgjorde dei å halde konserten som ei hyllest til Jones. 

Jones vart gravlagd i Cheltenham. Bill Wyman og Charlie Watts frå Stones var til stades på gravferda. I 1999 hevda Anna Wolin, som var kjæraste med Jones då han døydde, at han vart myrda av ein bygningsarbeidar, som visstnok tilstod dette på dødsleiet sitt. Dette har sidan vorte avvist. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Brian Jones|Brian Jones]]» frå , og «[[:en:|Brian Jones]]» frå  den 15. februar 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Ronnie Wood

**Ronald David «Ronnie» Wood** () er ein engelsk rockegitarist og bassist som er mest kjend som ein av medlemmene i The Rolling Stones og Faces.

På 60-talet spelte Wood både i The Birds, The Creation og The Jeff Beck Group (som bassist). Saman med Rod Stewart, som var vokalist i sistnemnde band, vart han med i The Small Faces i 1969. Gruppa skifta same år namn til The Faces, og hadde forholdsvis stor suksess fram til bandet vart oppløyst i 1975. Då hadde Wood alt starta å spele med The Rolling Stones etter at Mick Taylor hadde forlate bandet i 1974. I The Rolling Stones har han etter kvart utvikla eit særs godt samspel med Keith Richards.

Som låtskrivar har Wood heilt klart kome i skuggen av Mick Jagger og Keith Richards i The Rolling Stones. Han har riktig nok vorte tilskriven som låtskrivar saman med «The Glimmer Twins» på nokre få songar, men det skjedde på 80-talet, då Stones knapt kan seiast å ha vore på sitt beste. 

Sjølv om Wood er best kjend som gitarist i the Stones, har han òg gjeve ut fleire soloalbum, utan at nokre av dei har vorte suksessar. Best kjend av dei eigne songane hans er nok «Seven Days» frå albumet *[[Gimme Some Neck]]* (1979) – ein song han fekk av Bob Dylan. Han har òg gjeve ut det reine instrumentalalbumet *Mahoney's Last Stand* (1976) saman med bassisten i The Faces, Ronnie Lane.

## Album

### Med The Birds

* *These Birds Are Dangerous* (1966)

### Med The Jeff Beck Group

* *Truth* (1968)
* *Beck-Ola* (1969)

### Med The Faces

* *First Step* (1970)
* *Long Player* (1971)
* *A Nod Is as Good as a Wink...To a Blind Horse* (1971)
* *Ooh La La* (1973)
* *Coast to Coast: Overture and Beginners* (Live) (1974)
* *Snakes And Ladders: The Best of Faces* (1976)
* *The Best of the Faces: Good Boys... When They're Asleep* (1999)
* *Five Guys Walk into a Bar...* (2004)

### Med Ronnie Lane

* *Mahoney's Last Stand* (1976)

### Soloalbum

* *I've Got My Own Album To Do* (1974)
* *Now Look* (1975)
* *[[Gimme Some Neck]]* (1979)
* *1234* (1981)
* *Live at the Ritz* (1988) (Ronnie Wood, Bo Diddley)
* *Slide on This* (1992)
* *Slide on Live: Plugged in and Standing* (1994)
* *Live and Ecletic* (2000)
* *Not For Beginners* (2002)
* *Live at Electric Ladyland* (2002)
* *Always Wanted More* (2003)

### Med The Rolling Stones

Sjå diskografien til The Rolling Stones frå 1976 og framover (frå og med Black and Blue).

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ron Wood|Ron Wood]]» frå , og «[[:en:|Ronnie Wood]]» frå  den 15. februar 2009.*


## Bakgrunnsstoff
* Rolling Stones - Ronnie Wood  
* Offisiell nettside
Reza Rezaee

**Reza Rezaee**  () var ein norsk-iransk politikar.

Han sat i bydelsutvalet i Sagene bydel og sat som bystyremedlem i Oslo bystyre i 2003–2007. Tidlegare representerte han SV, men sit no i bydelsutvalet som uavhengig sosialist.

Ved kommune- og fylkestingsvalget i 2011 stod Rezaee på 3. plass på Raudts liste i Oslo.

I 2007 vart han vald inn i styret til Noregs Mållag.

## Fotnotar
Ian Stewart

**Ian Andrew Robert Stewart** () var ein skotsk pianist og organist og ein av dei opphavlege medlemmane av The Rolling Stones. Han måtte forlate bandet alt i mai 1963 fordi manageren meinte han hadde ein utsjånad som ikkje høvde seg for eit tenåringsband. Stewart heldt likevel fram å spele for dei som pianist og arbeidde for dei som turnemanager til han døydde. For dette vart han rekna som den «sjette Rolling Stone», sjølv om han ikkje var offisielt medlem og vart rekna som viktig for bandet både musikalsk og personleg. Dei mest kjende bidraga hans til Stones er songar som «Let It Bleed», «Brown Sugar», «Dead Flowers», «Sweet Virginia» og «Honky Tonk Women».

Stewarthar òg spelt for andre artistar som Led Zeppelin på «Rock and Roll» og «Boogie With Stu», der Stu er den som Led Zeppelin song om.

Mot slutten av 1970-åra og starten av 1980-åra danna Stewart eit boogie-woogie jazz-band, Rocket 88, saman med Charlie Watts på trommer, Alexis Korner på gitar og Jack Bruce på bass.

Stewart døydde av hjarteattakk den 12. desember 1985 med han sat på venterommet til legen. 

Etter at Stewart døydde sa Mick Jagger: «Eg vil verkeleg sakne han. Stu var den einaste fyren vi prøvde å tilfredsstille. Vi ville at han skulle akseptere songane me lagde og spelte. Vi ville at han skulle like det.»

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ian Stewart|Ian Stewart]]» frå , og «[[:en:|Ian Stewart]]» frå  den 15. februar 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Shrewsbury

**Shrewsbury** er ein by i Shropshire sørvest i England. Han ligg ved ela Severn rundt 15&nbsp;km aust for grensa til Wales. Shrewsbury er administrasjonsby både for grevskapet Shropshire og for distriktet Shrewsbury and Atcham.

## Historie

Byen blei grunnlagd rundt år 800. Staden var kjend som Pengwern ('oreåsen') for britonarane, og Scrobbesburh (dativ Scrobbesbyrig, med uklar tyding) for anglosaksarane. Dette namnet blei seinare anglifisert til både Shropshire og Shrewsbury. Byen har også eit walisisk namn, Amwythig, som tyder 'befesta stad'.

Byen var på høgda som handelsstad i seinmellomalderen på 1300- og 1400-talet, hovudsakleg gjennom ullhandel med resten av Europa. Elva Severn tillét rask transport av varer.

I 1403 blei slaget ved Shrewsbury mellom kongshæren til Henrik IV og opprørarar utkjempa utenfor byen, på ein stad seinare kjend som Battlefield.

Shrewsbury blei i liten grad enda av 
Den industrielle revolusjonen hadde lite å seia for byen, trass i nærleiken til årestaden for moderne industri i Coalbrookdale og Ironbridge.

## Sjåverdig

Gatenettet frå mellomalderen, med tronge gater og smug, er bevart i stor grad. Mange av smuga er kjend som *shuts*, fordi dei tidlegare blei stengd (*shut*) nattestid. Det finst fleire pubar som har vore i drift gjennom hundreår, mellom dei Golden Cross frå 1428 som er byens eldste pub.

Midt i byen ligg The Quarry, ein stor park ved elva, som gjer at Shrewsbury fortener kallenamnet «blomebyen». I tillegg blir Shrewsbury Flower Show, ein av dei største blomefestivalane i Storbritannia, halde her årleg.

Dei tre viktigaste musea i byen er Rowley's House, Shrewsbury slott med Shropshire Regimental Museum og Coleham Pumping Station.

## Kjende folk knytte til Shrewsbury
Charles Darwin, naturforskaren kjend som opphavsmannen til evolusjonsteorien, er truleg det best kjende bysbarnet. I 2007 bytta Shrewsbury ut mottoet «Town of Flowers» frå vegskilta inn mot byen med «The birthplace of Charles Darwin».

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Shrewsbury|Shrewsbury]]» frå , og «[[:en:|Shrewsbury]]» frå  den 15. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Arba'in

**Arba'in** (arabisk الاربعين, 'førti') eller **tsjehelom** (urdu) er ei høgtid feira av sjiamuslimar. Dagen blir feira årleg den tjuande safar, førti dagar etter asjura, dødsdagen til martyren Husayn ibn Ali i 680. Dette er den vanlege lengda på sørgjetida i islam.

Karbala i Irak med Husayn-moskeen er den viktigaste staden for denne høgtida. Feiring av høgtida i byen var forbode i mange år under Saddam Hussein sitt styre. Ho kunne markerast igjen etter den USA-leia invasjonen av Irak i 2003. I 2008 kom det rundt ni millionar pilegrimar til byen under arba'in.

## Tidspunkt

Medan arba'in alltid fell på same dato i den muslimske kalenderen, 20. safar, flytter feiringa seg i høve til den gregorianske. Det muslimske året er noko kortare enn det vestlege, og arba'in fell derfor noko tidlegare kvart år.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Arba&#39;in|Arba&#39;in]]» frå , og «[[:en:Arba'een|Arba'een]]» frå  den 15. februar 2009.*
Dick Taylor

**Richard Clifford «Dick» Taylor** () var ein av dei første bassistane for Rolling Stones. Han forlet band for å studere på Sidcup Art College og medan han var der danna han The Pretty Things i september 1963. 

I juli 1962, medan Taylor var på Sidcup Art College, vart the Rolling Stones danna då tremannsbandet til Taylor, Mick Jagger og Keith Richards, Little Boy Blue and the Blue Boys, slo seg saman med Brian Jones og Ian Stewart og danna Rollin' Stones. Taylor spelte opphavleg sologitar, men måtte spele bass då Jones kom inn i bandet. 

I november 1962 forlet Taylor bandet og Bill Wyman tok over som ny bassist i desember 1962.

Seinare i 1963 danna Taylor The Pretty Things i lag med Phil May og igjen fekk han spele gitar. Under ein pause frå The Pretty Things etter albumet *[[S.F. Sorrow]]* frå 1968 produserte Taylor debutalbumet til Hawkwind, der han òg spelte gitar. Han medverka til punkrock med ei innspeling med Auntie Pus, og på siste halvdel av 80-åra spelte Taylor gitar i post-punk-bandet The Mekons. Dei opphavlege medlemmane i The Pretty Things er framleis i bandet i dag og gav ut albumet *Balboa Island* i 2007.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dick Taylor|Dick Taylor]]» frå ,  den 16. februar 2009.*
Mick Taylor

**Michael «Mick» Kevin Taylor** () er ein engelsk musikar som er mest kjend som tidlegare gitarist i The Rolling Stones.

Taylor vart med i The Rolling Stones i 1969 etter at Brian Jones hadde fått sparken, men gav seg alt i 1974, og vart då erstatta av Ronnie Wood.

Han starta å spele gitar alt som niåring og som tenåring danna han band i lag med kameratane kalla The Juniors (eller the Strangers). Dei fekk gjeve ut ein singel og hadde ei framføring på TV. Delar av bandet danna seinare gruppa The Gods som i 1966 varma opp for Cream.

Då Taylor var 16 år gammal (1965) hadde han ein kveld kome for å sjå John Mayall & the Bluesbreakers i Hatfield saman med nokre bandkameratar. Eric Clapton, som spelte i bandet då, møtte ikkje opp, og etter at Taylor hadde snakka med Mayall i pausen, enda han på scenen som gitarist på gitaren til Clapton.

Taylor vart kjend som eit musikalsk vindunderbarn og vart spurt om å verte med i the Bluesbreaker etter Peter Green gav seg. Før han fylte 18, spelte Taylor inn album og turnerte saman med den engelske blues-pioneren John Mayall. Frå 1966 til 1969 utvikla Taylor sin flytande, følsame og bluesbaserte gitarstil.

Då Brian Jones fekk sparken i the Stones, måtte dei ha ein ny gitarist og Jagger spurte John Mayall om råd. Han anbefalte Mick Taylor, som kom på prøvespel og fekk jobben. Ikkje mange år seinare følte han at The Rolling Stones var på veg inn i ein blindveg musikalsk sett og narkotikaproblema deira hadde vorte større. I tillegg vart han ikkje tilskriven som medlåtskrivar på enkelte av songane, og han følte han hadde fått nok og forlet bandet etter albumet *[[It's Only Rock 'n' Roll]]* kom ut i 1974.

Bandet vart særs overraska då Taylor fortalte at han forlet bandet. Jagger har seinare fortalt at han aldri har fått vite årsaka til at han forlet bandet, men at han syntest Taylor hadde viktige bidrag til bandet, mellom anna med å gjere det meir melodiøst. Han sa òg at det er mange som meiner perioden med Taylor i bandet var den beste perioden til the Stones.

I tida etter Stones spelte Taylor med fleire artistar, mellom andre Mike Oldfield, Carla Bley og Little Feat. Det første soloalbumet hans kom i 1979, før han la ut på turne med Alvin Lee frå Ten Years After og i 1983 spelte han med Bob Dylan, på albumet hans *[[Infidels]]*.

## Album

### Med The Rolling Stones

* *[[Get Yer Ya-Yas Out! The Rolling Stones in concert]]* (1970)
* *[[Sticky Fingers]]* (1971)
* *[[Exile On Main St.]]* (1972)
* *[[Goats Head Soup]]* (1973)
* *[[It's Only Rock'n Roll]]* (1974)

### Som soloartist

* *Mick Taylor* (1979)
* *Stranger in This Town* (1990)
* *Too Hot for Snakes* (1991) (Carla Olson & Mick Taylor)
* *Stone's Throw* (2000)
* *14 Below* (2003)

## Bakgrunnsstoff
* Rolling Stones - Mick Taylor 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mick Taylor|Mick Taylor]]» frå , den 16. februar 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Visnepunkt

**Visnepunkt** eller **visnegrense** er ei grense for kor låg vassinnhaldet kan vere i eit jordsmonn før plantene visnar. I ein tørrvêrsperiode vil vegetasjonen nytte vatn som er lagra i jorda, og plantene visnar. Som regel er det noko vatn att i jorda, men det er så sterk bunde at plantene ikkje kan nytte seg av det. 

Fysisk er visnepunktet definert (med symbol θpwp eller θwp) som vassinnhald ved eit sugetrykk på -1500 J/kg (eller -15 bar), eller negativt vassøyletrykk. Visnepunktet har ikkje noko konstant verdi, men er avhengig av jordsmonn, planter og atmosfæriske tilhøve. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Permanent wilting point|Permanent wilting point]]» frå , den 16. februar 2009.* 
 
*
Vindvern

**Vindvern** er vern mot skadar og ulemper av vind. Det er kanskje det eldste og best utvikla tiltaket for å modifisere klimaet nær jordoverflata. Eit vindvern kan bestå av ei rekkje av tre eller buskar, hekkar eller andre planter, eller kunstige skjermar som tette veggar eller gjerde. Føremålet med eit vindvern er å avgrense effekten av vinden nær overflata for å verne avlingar, dyr, bygningar, vegar eller anna. Mest naudsynt er slik vindvern nær kysten eller i andre opne landskap som er utsett for kraftig vind. 

Eit vindvern fører til at vinden bles raskare over sjølve vernet eller hindringa, og på lesida vert det så skapt turbulens, sjølv eit godt stykke frå vindvernet. Turbulensen fører til svakare vind ved overflata på lesida av vindvernet. Eit mål på kor godt eit vindvern er vert kalla *leverknad*. 

## Leverknad

Leverknad er avhengig av avstanden til vindvernet og kor tett vindvernet er. Ein heilt tett vegg er ikkje alltid gunstig utandørs, fordi det kan skape særs sterk turbulens på lesida, som i seg sjølv kan vere skadeleg for til dømes planter, medan eit vindvern med høgare permeabilitet (opningar slik at vinden kan strøyme gjennom) framleis vil redusere vindstyrken, men samstundes gje mindre turbulens. I plantekulturar er derfor halvopne vindvern av tre eller buskar nytta som vindvern i staden for tette veggar. 

## Andre effektar
Ein leskjerm vil ikkje berre påverke vinden, men òg andre faktorar like ved skjermen, som skuggeverknad på solstrålinga, varmestråling frå vernet vil påverke strålingsbalansen like ved skjermen, svakare vind vil føre til mindre evapotranspirasjon frå plantedekket og dagtemperaturen vil generelt verte høgare på lesida (bortsett frå i skuggen av skjermen). Om natta vil stråling frå vindvernet kunne hindre frost like ved skjermen, men elles auke faren for frost på grunn av mindre vind. 

Om vindvernet er bygd parallelt med høgdekotene i terrenget kan det oppstå kaldluftsoppdemming på oppsida av vernet, som aukar frostfaren her, medan frostfaren på nedsida minkar. 

Vindvern kan òg påverke den lokale nedbørsfordelinga, fordi det innanfor eit lite område vil falle mest nedbør der vinden er svakast. Særleg gjeld dette snø, og i ei lesone vil det ofte falle meir snø i opent lende, og særleg snøfokk vil legge snøen opp i le av ein vindskjerm, medan han lenger borte på lesida vert feid bort. Dette prinsippet dannar bakgrunnen for skigardar, og kan nyttast til å hindre at snøfonner legg seg på vegar og jernbanelinjer.

## Kjelder
*
Sondre

**Sondre** er eit mannsnamn, frå det norrøne namnet *Sundri*, kanskje samansett av 'symjing' og 'fred, vern'.

Sondre har namnedag i Noreg den 17. februar.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet Sondre var lite bruka i Noreg utanom Buskerud og Telemark før det fekk ein voldsom popularitetsauke på slutten av 1980-åra, med ein topp like etter 1990.
* I folketeljinga frå 1801 hadde 45 namnet *Sondre*, flest budde i Telemark
* I 1900 var 41 listeførte med namnet *Sondre*
* I 2008 har 7400 menn *Sondre* til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Sondre Norheim (1825-1897), skisportens far
* Sondre Bratland (f. 1938), norsk songar og kvedar
* Sondre Lerche (f. 1982), norsk pop-musikar

## Kjelder
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

## Bakgrunnsstoff

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Sindre

**Sindre** er eit mannsnamn, frå det norrøne namnet *Sindri*, av verbet *sindra*, 'gneistre'.

Sindre har i Noreg namnedag 9. mars.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet Sindre var lite bruka i Noreg utanom Buskerud før det fekk ein voldsom popularitetsauke på slutten av 1980-åra, først i Hedmark og Møre og Romsdal, med ein poplaritetstopp like etter 1990.
* I folketeljinga frå 1801 hadde 15 namnet *Sindre*, alle budde i Buskerud
* I 1900 var 8 listeførte med namnet *Sindre*
* I 2008 hadde 6884 menn *Sindre* til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Sindre Rørstadbotnen (f. 1992), norsk vektløftar

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991
Sølve

**Sølve** er eit personnamn, frå det norrøne mannsnamnet *Sǫlvi*, ei sideform til Salve, kanskje av 'sal, hus' og etterleddet *-ver* som tyder 'mann, kjempe'. Namnet kan òg vere eit kvinnenamn, frå det norrøne kvinnenamnet *Sǫlva*, ei kortform av namn som Solveig.

Sølve har i Noreg namnedag den 20. juni.

### Bruken av namnet i Noreg
Det er sterkast tradisjon for å bruke namnet som mannsnamn.
* I folketeljinga frå 1801 hadde 10 menn namnet *Sølve*, flest budde i Telemark og Buskerud
* I 1900 var 8 menn listeførte med namnet *Sølve*, flest budde i Buskerud
* I 2008 hadde 14 kvinner og 437 menn *Sølve* til første fornamn

## Kjende namneberarar
* Sølve Grotmol (1939-2010), norsk journalist
* Sølve Stang (f. 1962), norsk journalist

## Kjelder
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Namnet Salve

**Salve** og **Solve** er mannsnamn avleidd frå det norrøne mannsnamnet *Sǫlvi*, kanskje av sal, hus og eit etterledd som tyder kjempe. Sølve er ei anna form av namnet.
Etternamnet Salvesen er avleidd av Salve.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet var ein god del bruka lengst sør i landet på 1800-talet, men bruken av namnet har gått kraftig attende mot vår tid.
* I folketeljinga frå 1801 hadde 538 menn namnet Salve, flest budde i Møre og Romsdal. 17 heitte Solve.
* I 1900 var 618 menn listeførte med namnet Salve, flest budde i Aust-Agder og i Vest-Agder. 14 var oppført som Solve, dei fleste budde i Telemark.
* I 2011 hadde 77 menn Salve som første fornamn. 21 heitte Solve.

## Kjende namneberarar
* Salve Austenaa (f. 1927), norsk spelemann

## Kjelder
* Olav Veka: Namneboka, Det Norske Samlaget 1991

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Byklima

**Byklima** er eit omgrep nytta om dei klimatiske tilhøva i eit byområde som skil seg frå tilhøva i dei landlege områda rundt byen. Utbygging av byar kan endre naturmiljøet drastisk, og føre til store endringar i det lokale klimaet. 

Når store flater av opne, vegetasjonskledde landområde vert endra til eit tettbygd bymiljø av asfalt og betong, så endrar dette strålings- og varmeeigenskapane, samt fukt- og vindtilhøva i området. Til dømes vil auka forureining påverke strålinga og samstundes gje fleire kondensasjonskjerner, slik at det lettare oppstår tåke. Albedoen vert endra, bygningsmassen fører til auka varmelagringsemne og vasstransport til og frå overflata vert stengd av. Den ujamne overflata i ein by endrar òg vindmønsteret, samt at varme skapt av den menneskelege verksemda i byen fører til eit markant bidrag til dei naturlege energi- og vasskjeldene. 

Når ein studerer byklima er det vanleg å skilje mellom bygrenselaget, som er grenselaget over taknivå i byen, og bygningslaget, som er bygningar, gater, lufta mellom bygningane osv. 

## Energibalansen
Ein kan skrive energibalansen for byvolumet som følgjer: 

:\ Q^* + Q_F = Q_H + Q_E + \Delta Q_S + \Delta Q_A 

der Q* er netto strålingsbalanse, QF er antropogen varme, altså varmen som er tilført ved menneskeleg verksemd, QH er fluks av følbar varme, QE er fluks av latent varme, &Delta;QS er endringa i lagra varme i byvolumet og &Delta;QA er netto varmetilførsel ved adveksjon.

Det finst ikkje noko generell regel for korleis strålinga endrar seg i eit byområde i forhold til landområda rundt, fordi strålinga er avhengig av fleire faktorar. Auka forureining fører til at mindre sollys kjem ned til overflata, men samstundes vert varmetapet frå overflata redusert. I tillegg vil ein by ofte ha mindre albedo enn omgjevnadane, slik at mindre stråling vert reflektert tilbake til verdsrommet att. 

Transport av latent varme til og frå byvolumet er ofte langt mindre enn på landlege flater, fordi ein stor del av byflata er vasstett og nedbøren vert raskt drenert bort via avløpssystemet. Om natta er byomådet forholdsvis varmt, slik at doggfall og rimavsetjing vert langt mindre enn i omgjevnadane. 

Transport av følbar varme er ofte effektiv over byområdet, fordi vind som bles gjennom ein by skapar kraftig dynamisk turbulens, som fraktar varmen opp i atmosfæren, og i rolege vindforhold er gjerne konveksjonen sterk. 

Bygningar og gatemateriale i byar kan lagre store varmemengder som er tilført ved solstråling eller antropogen varme. Denne varmen vert lagra og frigjort om natta, slik at nattavkjølinga som oftast vert mindre i byar enn i omgjevnadane.

Effekten av at byar er varmare enn omgjevnadane vert kalla varmeøyeffekten. 

## Kjelder
*
Siri (fleirtyding)

**Siri** kan visa til:
* Asteroiden 332 Siri
* Kvinnenamnet Siri av norrønt opphav
* Slektsnamnet Siri av italiensk opphav
* Det utryddingstrua vest-tsjadiske språket siri
* Sjri eller sri, ei sanskritnemning for heilage
* Ho Siri, toalettpøs ombord i fartøy
Prins Frederik (1599)

**Frederik** () var namnet på første sonen til Kristian IV og dronninga Anne Kathrine. Fredrik blei fødd i 1599, og døydde same året. Han var den første som fekk tittelen «prins» i Danmark.

I 1609 fekk kongeparet ein ny son som dei kalla Frederik. Han blei seinare kong Fredrik III.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Prins Frederik (1599)|Prins Frederik (1599)]]» frå , den 28. oktober 2009.*
Maja Bogiçaj

**Bogićaj** (serbisk Богићaj, *Bogićaj*; albansk *Maja Bogiçaj*) er eit fjell i Prokletije, på grensa mellom Kosovo og Albania. Bogićaj er ein del av fjellområdet Bogićevica og har ei høgd på 2404 meter over havet. Ein av dei næraste fjelltoppane er Tromeđa, som ligg like nordaust for Bogićaj.
Rops

**Rops** er eit fjell i Kosovo med ei høgd på 2502 meter over havet. Det er ein del av området Bogićevica i Prokletije, og er det nest høgaste fjellet i dette området etter Marijaš på 2544 meter over havet.
Marijaš

**Marijaš** (albansk *Marijash*; serbisk Маријаш, *Marijaš*) eller **Bogdaš** (Богдаш) er eit fjell i Kosovo i fjellkjeda Prokletije. Med ei høgd på 2533 meter over havet er det det høgastefjellet i Bogićevica-ormådet og eit av dei høgaste fjella i Prokletije i Kosovo. Fjellet ligg nær grensa til Montenegro.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marijaš|Marijaš]]» frå , den 16. februar 2009.*
Midžor

**Midzhur** (bulgarsk Миджур) eller **Midžor** (serbisk Миџор) er eit fjell i Balkanfjella på grensa mellom Serbia og Bulgaria. Med ei høgd på 2169 meter over havet er toppen den høgaste i dei vestlege Balkanfjella, og i Serbia (om ein ser bort frå Kosovo). Midzhur er det tolvte høgaste fjellet i Stara Planina. Sjølve toppen ligg i Bulgaria, berre få meter unna grensa mellom dei to landa. 

Sidan tidleg i 1990-åra har Midzhur vore tilgjengeleg for turistar frå begge sider, men tidlegare var toppen eit forbode grenseområde. På den bulgarske sida kan ein nå toppen frå landsbyen Gorni Lom. Chuprene biosfærereservat, som er verna av UNESCO, ligg vest for toppen. Fjellet er ein av få stader i Bulgaria der tiur framleis hekkar. 

Kjelda til Lom ligg ved foten av fjellet. Fleire små vasskraftverk er i drift langs elva nær Midzhur. Ein må ha spesialløyve frå grensepolitiet i Sofia for å gå til toppen av fjellet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Midzhur|Midzhur]]» frå ,  den 16. februar 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff

*Den bulgarske sida av Midzhur 
*Peakbagger
Maljen

**Maljen** er eit fjell sentralt i Serbia og ein kjend turiststad både sommarstid og vinterstid. Toppen ligg 1104 meter over havet. På Maljen ligg utfartsstaden Divčibare med tre hotell, 24 ferieleirar og to fjellhytter.
Pashtrik

**Pashtrik** (serbisk Паштрик, *Paštrik*) er eit fjell i Kosovo og Albania. Det måler 1986 meter over havet og toppen dannar grensa mellom dei to landa. Elva Kvite Drin renn forbi fjellet. 

To tredjedelar av fjellet ligg i Albania, og ligg nordaust i landet. Ved fjellet ligg landsbyen Krumë. Resten av fjellet ligg sørvest i Kosovo og her ligg landsbyen Gjonaj like ved. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paštrik|Paštrik]]» frå , den 16. februar 2009.*
Peskovi

**Peskovi** (serbisk og makedonsk Пескови, *Peskovi*; albansk *Bistër*) er eit fjell i Šarfjella, på grensa mellom Kosovo og Nord-Makedonia. Peskovi er 2651 meter over havet. Det er det nest høgaste fjellet i Kosovo etter Đeravica på 2656 meter over havet. Mange fjellvatn ligg på den kosoviske sida av fjellet. 

Peskovi må ikkje forvekslast med Bistra, som er eit anna fjell i Nord-Makedonia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peskovi|Peskovi]]» frå ,  den 16. februar 2009.*
Pogled

**Pogled** (serbisk Поглед) er eit fjell i Kosovo, Serbia og Montenegro. Han er den høgaste fjelltoppen på Mokna, som er ein del av fjellkjeda Prokletije. Pogled ligg like aust for den nesthøgaste toppen på Mokna, Beleg.
Radan

**Radan** (serbisk Радан) er eit fjell i Serbia og eit av dei høgaste fjella i dei sørlege områda av landet. 

I Radan finn ein mellom anna fjellformasjonen Đavolja varoš (Ђавоља варош, 'Djevelbyen'), ei gruppe jordpyramidar.
Rrasa e Zogut

**Rrasa e Zogut** er eit fjell i fjellkjeda Prokletije på grensa mellom  Albania og Kosovo. Det er 2305 meter over havet og ligg like aust for Đeravica på 2656 moh. Sistnemnde er det høgaste fjellet i Kosovo.
Rudnik

**Rudnik** er eit fjell sentralt i Serbia, rundt 100 km sør for Beograd, nær Gornji Milanovac. Den høgaste toppen er Cvijićev vrh på 1132 moh. Namnet tyder «ei gruve», og fjellet er rikt på malm. 

## Bakgrunnsstoff
* Turisme i Gornji Milanovac
Siri von Essen

**Siri von Essen** (), fødd **Sigrid Sofia Matilda Elisabet von Essen**, var ei finlandssvensk adelskvinne og skodespelarinne. Ho var fyrst gift med baron Carl Gustaf Wrangel af Sauss i åra 1872&ndash;1876, og etter at dei skilde seg, med den svenske forfattaren August Strindberg i åra 1877&ndash;1891. Med Strindberg fekk ho tre barn, blant dei den seinare forfattaren Karin Smirnov.

Von Essen ønskte tidleg å bli skodespelar, til trass for at det blei sett på i samtida som lite passande for ei adelskvinne. Det var derfor dette ho brukte som grunn for skilsmissa frå baron Wrangel. I åra mellom 1877 og 1881 var ho skodespelar ved Kungliga Dramatiska Teatern i Stockholm, der ektemannen skreiv ei rekke stykke til ho. Ho slutta på teateret da ho blei gravid.
 
## Bakgrunnsstoff
* Strindbergsmuséet - Siri von Essen
Rusulija

**Rusulija** (serbisk Русулија, *Rusulija*; albansk *Ruselia*) er eit fjell i nordlege delar av Prokletijefjella i Kosovo. Med ei høgd på 2382 meter over havet, er fjellet det høgaste på Žljeb. Fjellsidene på Rusulija er dekte av tett skog og nær toppen finn ein enger. Småelvar som renn ned frå fjellet munar ut i Kvite Drin. Nær fjellet ligg landsbyen Radavcë.
Streoc

**Streoc** (albansk Strellc; serbisk Стреоц, *Streoc*) er eit fjell aust i Kosovo i fjellkjeda Prokletije. På eine side av fjellet ligg Metohijadalen. 

Med ei høgd på 2377 meter over havet stig fjellet høgt opp frå områda rundt og frå byen Peć er det flott utsyn mot heile fjellet. Landsbyen Strellc ligg ved foten av fjellet. Frå byen Klina heilt aust i dalen, ser Streoc høgare ut enn Đeravica, som er det høgaste fjellet i Kosovo. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Streoc|Streoc]]» frå ,  den 16. februar 2009.*
Marginalisering

**Marginalisering** er i sosiologien ein ekskluderingspraksis overfor enkelte minoritetsgrupper eller personar, som endar opp med å «bevege seg i en gråsone mellom sosial integrasjon og samfunnsmessig utstøtning». Ofte kan dette koma av at personane det gjeld ikkje er i stand eller er ønskte i arbeidsmarknaden, av ulike årsaker, og dermed ikkje kan bidra fullt ut sosialt og økonomisk i samfunnet. I verste fall kan marginalisering føre til sjukdom eller hungersnaud for dei berørte. I industriland er ikkje denne praksisen så vanleg, da ein ofte har eit sosialtrygdsystem som hjelper dei som fell utanfor samfunnet, men i utviklingsland er det mange og omfattande døme på grov bruk av marginalisering.

## Referanse
Nerodimka

**Nerodimka** (serbisk Неродимка Планина, *Nerodimka planina*, albansk *Mali i Nerodimës*) er eit fjell sør i Kosovo. Det har fått namn etter ei serbisk segn om ei kvinne som ikkje kan få barn (serbisk Неродимка, *Nerodimka*, som tyder «kvinne som ikkje kan få barn». Fjellet har to toppar, Bukova Glava på 1721 moh. og Kurkulica 1549 moh. 

## Geografi
Nerodimka ligg berre nokre få kilometer nord for Šarfjella. Mellom dei ligg Sirinićdalen. Nerodimka er opphavl til Nerodimka, ei sideelv til Lepenac. Mange andre småelva renn ned frå fjellet og ut i Lepenac.

## Byar og landsbyar

Av stader nær fjellet finn ein byane Uroševac (nordaust), Mušutište (vest), Grebno (aust) og Štrpce (sør), samt landsbyane 
Gornje Nerodimlje (nordaust), Jererc (nord), Bukosh (vest), Gaçkë (søraust) og Brezovica (sør)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nerodimka Mountain|Nerodimka Mountain]]» frå , den 16. februar 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Suva Planina

**Suva Planina** (tyder «tørt fjell» på serbisk) er eit fjell sør i Serbia. Det strekkjer seg som ein hestesko frå Niška Banja til Bela Palanka in horseshoe stile. Den høgaste toppen er Trem på 1810 meter over havet, medan Sokolov kamen med 1523 moh. er nest høgast.

Fjellet har fått namnet sitt fordi det berre er nokre få vasskjelder på fjellet.

Siste helga i februar kvart år samlar over 600 fjellklatrarar seg ved fjellet, noko som er den største fjellklatrarsamlinga på Balkan.

## Sjå òg
* Fjell i Serbia

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Suva Planina|Suva Planina]]» frå , den 16. februar 2009.* 


## Bakgrunnsstoff

* Historie om ein tur til Trem
* suvaplanina.com
* Biletgalleri