Nattfiol

**Nattfiol** (*Platanthera bifolia*) er ei plante i&nbsp;nattfiolslekta *Platanthera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien).

## Utsjånad
Nattfiol kan bli kring 40 centimeter høg, og har kvite blomar med lang spore i eit glisent aks. Han er oftast litt mindre og spinklare enn grov nattfiol. Hos nattfiol ligg dei to støvbærarane tett ved sidan av kvarandre inne i blomen, medan dei hos grov nattfiol spriker som ein oppned «V». Blomane duftar søtleg, mest om natta, noko som heng sama med at dei blir bestøva av nattaktive tussmørkesvermarar (Sphingidae).

## Systematikk
I Noreg har nattfiol desse to underartane:

*heinattfiol (nominatunderarten *P. bifolia* ssp. *bifolia*)
*skognattfiol (*P. bifolia* ssp. *latiflora*)

I *Plants of the World Online* er skognattfiol ikkje rekna som ein eigen underart, men som eit synonym for heinattfiol.

## Utbreiing
Nattfiol veks gjerne i ulike typar slåtte- og beitemark, vegkantar, lyngheier og (beita) skog. Arten lever i det meste av landet, med to tyngdepunkt sør på Austlandet og i Midt-Noreg. I&nbsp;Norsk raudliste for artar (2021) er arten vurdert som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *nattviol*), i Danmark (NT, dansk namn *bakke-gøgelilje*) og i Finland (LC, finsk namn *valkolehdokki*).

Nattfiol (engelsk namn *lesser butterfly orchid*) veks spreidde stader på Dei britiske øyane, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU). Lokalt er han sterkt truga (EN) i England og sårbar (VU) i Skottland, men livskraftig (LC) i Wales. I Irland har han status som livskraftig (LC).

I Estland (estisk namn *kahelehine käokeel*) er nattfiol vanleg over heile landet og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *smaržīgā naktsvijole*) er arten temmeleg vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn *dvilapė blandis*) veks arten over heile landet og er rekna som livskraftig.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *welriekende nachtorchis*, fransk namn *platanthère à deux feuilles*) spreidd i Nederland, men er i sterk tilbakegang, særleg i sør. I Belgia er han svært sjeldan og i tilbakegang i Flandern, litt vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*). I Belgia er han rekna som sterkt truga både i Flandern (EN, *bedreigd*) og i Vallonia (EN, *en danger*). I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Det er gjort funn av hybridar mellom nattfiol og grov nattfiol (*Platanthera bifolia* × *chlorantha* eller *Platanthera* ×*hybrida*) i Vestfold, utan at det er klarlagd kva for ein underart av nattfiol som er involvert. Hybriden er truleg oversett. Hybriden med heinattfiol (*Platanthera bifolia* ssp. *bifolia* × *chlorantha*) er registrert fleire stader i det sørlege Sverige, medan hybriden med skognattfiol (*Platanthera bifolia* ssp. *latiflora* × *chlorantha*) er registrert nokre få stader. I Finland er berre skognattfiol representert, så der er det denne hybriden som finst på Åland og heilt i sørvest på fastlandet. I Danmark er båe underartane representerte i hybridane. På Dei britiske øyane er hybriden kjend frå spreidde lokalitetar, men det er ikkje skild mellom underartane. Hybriden er òg registrert i Estland, i Litauen og i Nederland utan at det er skild mellom underartane.

I Sverige er nattfiol (som i dette tilfellet då helst er skognattfiol) rapportert å kunne danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med brudespore (*Gymnadenia conopsea* × *Platanthera bifolia*), men funnet er ikkje verifisert.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*