open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Datçahalvøya

**Datçahalvøya** er ei 80&nbsp;km lang, smal halvøy sørvest i Tyrkia mellom Gökovabukta i nord og Hisarönübukta i sør. Det administrative distriktet Datça, i provinsen Muğla, utgjer nesten heile halvøya. Byen Datça ligg om lag halvvegs ute på halvøya. 

Tidleg på 1900-talet vart ho kalla 'Reşadiyehalvøya. 

Den austlege halvdelen av halvøya er berr, kupert og tynt folkesett. Midt på halvøya ligg byen Datça, som strekkjer seg mot sørvest. Den vestlege delen av halvøy er òg fjellendt med toppar på over 1000 meter somme stader. Lengst vest på halvøya ligg Deveboynuneset.  

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Datça Peninsula|Datça Peninsula]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Dilekhalvøya

**Dilekhalvøya** (tyrkisk *Dilek Yarımadası*) er ei halvøy i distrikta Didim og Kuşadası i provinsen Aydın vest i Tyrkia.

Halvøya vart gjort til ein nasjonalpark på 109,85 kvadratkilometer, *Dilek Yarimadası Milli Parki* (Dilekhalvøya nasjonalpark), i 1966, som er delvis open for ålmenta. Delar av deltaet til elva Büyük Menderes vart lagt til parken i 1994 og heile området fekk namnet Dilekhalvøya - Büyük Menderes-deltaet nasjonalpark. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dilek Peninsula|Dilek Peninsula]]» frå ,  den 10. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* Dilekhalvøya nasjonalpark
Kapıdağhalvøya

**Kapıdağhalvøya** (tyrkisk *Kapıdağ Yarımadası*) er ein tombolo nordvest i Anatolia som strekkjer seg ut i Marmarahavet i provinsen Balıkesir i Tyrkia. Halvøyar dannar Bandırmabukta i aust og Erdekbukta i vest. 

Kapıdağ var i antikken øya **[[Arctonnesus]]**, men vart landfast via eit smalt eid i historisk tid av anten eit jordskjelv, eller i følgje segna, av Aleksander den store. Ho vert òg kalla Cyzicushalvøya, etter den største byen på halvøya. 

Cyzicus vart fråflytta på grunn av ei rekkje kraftige jordskjelv, men var i 1303 og 1304 basen til Det katalanske austkompaniet og åstad for slaget ved Cyzicus i oktober 1303. Etter at ho vart erobra av Det osmanske riket, vart ho ein del av Erdek kaza i provinsen Bursa.

## Stader
Erdek, ein liten by ved kysten, ligg ved Erdekbukta på vestsida av halvøya. I Erdek ein marinebase for den tyrkiske marinen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kapıdağ Peninsula|Kapıdağ Peninsula]]» frå ,  den 10. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Turisme
Karaburunhalvøya

**Karaburunhalvøya** er ei halvøy heilt vest i Tyrkia, og ei av dei største i landet. halvøya har same namn som den største byen på halvøya, Karaburun, som ligg heilt ytst på halvøya. Ho ligg vest for byen İzmir, innanfor provinsen İzmir og er omgjeve av Egearhavet. Utanom sjølve distriktet Karaburun, ligg distrikta Urla og Çeşme delvis på halvøya. 

Karaburunhalvøya er delt av fire eid, som gjev ho ei kompleks form med fleire mindre halvøyar. 

Campusen til İzmir teknologiinstitutt og İzmir teknologiutviklingssone ligg på Karaburunhalvøya, begge av dei i distriktet Urla.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karaburun Peninsula, Turkey|Karaburun Peninsula, Turkey]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Ylvesøya

**Ylvesøya**, **Ylvesøyo** eller **Ølvesøyo** er ei øy i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Fram til 1990-åra høyrte ho til Fitjar kommune. Ho ligg mellom Vikøyo i aust, Goddo i sør, Utslåttøyo i sørvest og Gisøyo i nord. I vest ligg Søre Osen og storhavet. 

Fv18 kryssar austsida av øy med bru frå Furuholmen og Goddo i sør og bru til Vikøyo i nord. Vegen endar opp i Brandasund på Gisøyo. 

## Garden
Garden på øya er ein av dei eldste i Brandasundsøyane og er nemnd første gongen i 1638. Han vart rekna som husmannsplass fram til 1723, då han vart skyldsett som eigen gard. 

Furuholmen er ei lita øy like sør for Ylvesøyo. Dette var eit plass som høyrte til garden på Ylvesøyo, før det vart skilt ut som eige bruk i 1913. 

I 1872 vart garden kjøpt av brukarane. 

## Namn
Namnet på øya har vorte skrive på mange forskjellige måtar. Første leddet i namnet kjem frå mannsnamnet Ølver. Garden er kalla opp etter øya han ligg på. 

Namnet vart skrive Ullnesøy i 1638, Ølvesøen i 1650, Øluesund i 1657, Olffuesøen i 1669, Ølvesund i 1718, Elvesøe Sundet i 1720, Ølversund i 1733, Elvesøen i 1735, Ulversund og Ulvesund i 1756, Ølversøen i 1801, Ølversund eller Ølvesø i 1838 og Ylvesund i 1890. Alle variantane med «sund» i namnet har hatt opphav i ei feilskriving. 

Slektsnamnet frå garden er Ulversøy. Furuholm og Furunes er slektsnamn frå Furuholmen. 

## Folketalsutvikling

## Kjelder
*
Vikøya

**Vikøya** er ei øy i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Fram til 1990-åra høyrte ho til Fitjar kommune. Ho ligg på mellom Risøyo i aust, Goddo i sør, Ølvesøyo i vest og Selsøyo i nord. I vest ligg Søre Osen og storhavet. 

Fv18 går nordvest på øya med bru frå Ølvesøy i vest og bru til Selsøyo i nord. 

Det ligg fire gardar på øya, Sørvikjo, Nordvikjo, Kvedna og Kvednaneset. 

## Historie
På Sørvikjo har ein funne ein flintspiss og noko flintavfall som vitnar om at det har budd folk her sidan steinalderen. 

Kvedna er den eldste garden på øya og truleg den eldste av alle i Brandasundsøyane.

**Folketalsutvikling**

## Kjelder
*
Armutluhalvøya

**Armutluhalvøya** (tyrkisk *Armutlu Yarımadası*) er ei halvøy som strekkjer seg vestover i Marmarahavet i Anatolia i Tyrkia. Provinsen Yalova, og delar av Kocaeli og Bursa dekkjer halvøya. 

Armutluhalvøya ligg mellom Izmitbukta i nord og Gemlikbukta i sør. Det vestlegaste punktet på halvøya er neset Bozburun. Frå Bozburun til den nordlegaste bukta er avstanden i luftlinja kring 100 km. Avstanden mellom Bozburun og botten av den sørlege bukta er berre kring 30 km. Søraust på halvøya ligg İzniksjøen.

Halvøya er i røynda ein del av Samanlıfjella, ei fjellkjede som ligg mellom Bolufjella og Bozburun. Det høgaste punktet på halvøya er fjellet Taz med ei høgd på 921 meter over havet. Fjella er skogkledde. 

## Stader

Yalova er administrasjonsstad i provinsen Yalova og ligg på nordkysten. Dei fleste distrikta i provinsen ligg langs kysten av halvøya. Halvøya er kalla opp etter distriktet Armutlu. Gölcük, er ein by i provinsen Kocaeli, mest kjend for marinebasen til den tyrkiske marinen, eit tilhøyrande skipsverft og bilfabrikken Ford Otosan. Byem ligg ved den nordlege bukta. På nordkysten ligg òg Karamürsel ligg mellom desse to. Historisk var byen ein viktig osmansk marinebase og under den kalde krigen låg det ein amerikansk marineflystasjon, som opererte ei spesiell antenne for å fange opp radiomeldingar frå Sovjetunionen. Vest for Yalova ligg Çınarcık, ein kjend feriestad. Ein annan kjend stad er Gemlik, som ligg ved den sørlege bukta. Han er kjend for olivenane og olivenolja som vert produsert her. Folketettleiken i fjella på halvøya er liten og her ligg berre nokre få små landsbyar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Çatalcahalvøya

**Çatalcahalvøya** er ei halvøy i den europeiske delen av Tyrkia (Aust-Thraki). 

Halvøya grensar til Svartehavet i nord, Marmarahavet i sør og Bosporos i aust. I vest er grensa meir utydeleg, men vanlegvis vert grensa trekt ved grensa til provinsen Istanbul. Med denne grensa er halvøya kring 90 km lang og 40 km brei. Çatalcahalvøya er nesten eit speglbilete av Kocaelihalvøya som ligg på andre sida av Bosporos. Det ligg fleire naturlege og kunstige innsjøar på Çatalcahalvøya som Durusuvatnet, Büyükçekmecevatnet og Küçükçekmecevatnet.

## Historie
Under regjeringstida til den austromerske keisaren Anastasius I (491-518) vart det bygd ein forsvarsmur frå Evcikstranda i nord og Silivri i sør for å forsvare Konstantinopel frå hunarane og andre fiendar. Den 40 km lange muren var ein av dei lengste festningsvollane i Europa. Men fiendar som avarar (616), bulgararar (813) og petsjenegar (1090) klarte likevel å kringsetje Konstantinopel. Etter 1371 fall det meste av Çatalcahalvøya til osmanske tyrkarar. Heile halvøya vart ein del av Det osmanske riket med erobringa av Konstantinopel i 1453. Sidan den gong har Çatalcahalvøya vore tyrkisk, utanom eit bulgarsk åtak under den første balkankrigen og ein kort okkupasjon frå Hellas mot slutten av det første verdskrigen.

## I dag
Çatalcahalvøya (i lag med Kocaelihalvøya på andre sida av Bosporos) er den mest industrialiserte regionen av Tyrkia. Om lag to tredelar av Istanbul, ein av dei mest folkerike byane i verda med 13 millionar innbyggjarar, dekkjer Çatalcahalvøya. Folketettleiken på halvøya er større enn 2000 per kvadratkilometer. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çatalca Peninsula|Çatalca Peninsula]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Songs of Our Soil

***Songs of our Soil*** er det sjette albumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart fyrst sleppt i september 1959 på Columbia Records, og seinare gitt ut på ny 27. august 2002 med to bonusspor.

Eit tema som går om att på denne plata er dauden. "The Man on the Hill", "Hank and Joe and Me", "Clementine" og "My Grandfather's Clock" handlar alle om dauden. "Don't Step on Mother's Roses" handlar om ein familie der både mora og faren døyr. "The Great Speckled Bird" er ein tradisjonell hymne om Jesu gjenkomst. "The Caretaker" er ei historie om ein vaktmeister på ei gravlund som grublar over kven som skal sørgja over han når han døyr. Til og med "Five Feet High and Rising" ("the hives are gone; I lost my bees") og "Old Apache Squaw" ("…the next white man that sees my face is gonna be a dead white man") nemner dauden eit par gonger.

Cash medgjekk sjølv at han var fascinert av dauden på denne tida, delvis på grunn av at han stadig vart meir og meir avhengig av amfetamin og sovemedisin.

## Innspeling
"Drink To Me" vart spelt inn 24. juli 1958, same dag som mesteparten av The Fabulous Johnny Cash vart spelt inn. "It Could Be You (Instead of Him)" vart spelt inn 13. januar 1959, same dag som mesteparten av Hymns by Johnny Cash vart spelt inn. Resten av songane vart spelt inn 12. mars 1959. Alle songane vart spelt inn i Bradley Film & Recording Studios i Nashville, Tennessee.

## Innhald
Songar som ikkje er merkja med komponist er laga av Cash.

### Bonusspor

## Listeplassering
**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Medverkande
*Johnny Cash - Arrangør, gitar, vokal, hovudartist
*Luther Perkins - Elgitar
*Marshall Grant - Bass
*Marvin Hughes - Piano
*Morris Palmer - Trommer
*Buddy Harman - Trommer på *Drink to Me*
*The Jordanaires - Kor

**Anna personell**
*Don Law - Produsent
*Al Quaglieri - Reissue produsent
*Seth Foster - Teknikar
*Mark Wilder - Mastering, Mixing
*Billy Altman - Liner Notes
*Don Hunstein - Fotograf
*Steven Berkowitz - A&R
*Howard Fritzson - Art Direction
*Randall Martin - Design
*John Christiana - Packaging Manager

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Songs of our Soil]]» frå ,  den 25. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* LP Discography entry on ''Songs of Our Soil''
Steve Mullings

**Steve Mullings** () er ein tidlegare sprintar frå Jamaica. Mullings spesialiserte seg på 100 meter og 200 meter og på 4 x 100 meter stafett.

## Karriere

Mullings utmerka seg godt som sprintar i byrjinga av 2000-åra, og greidde kvalifikasjonskravet til sommar-OL 2004 i Aten. Då han testa positivt for ulovlege stoff, m.a. testosteron, vart han teken bort frå tevlinga og utestengt frå idretten i to år. Resultata hans frå mellom midten av 2004 og 2005 vart sletta frå arkivet.

I 2006 kom han tilbake og forsøkte på nytt. Han trena seg i form att og deltok m.a. i VM i friidrett 2007 i Osaka, der han tok sølv med det jamaicanske stafettlaget på 4 x 100 meter, sjølv om Mullings riktignok ikkje sprang i sjølve stafettfinalen. Mullings greidde ikkje OL-krava i 2008, men hadde eit vellukka 2009. Under VM i friidrett 2009 i Berlin sette Mullings personleg rekord på 200 meter på 19,98. I tillegg tok han gull med stafettlaget på 4 x 100 meter. Mullings sprang her i finalen saman med Michael Frater, Asafa Powell og Usain Bolt. Dei kom i mål på 37,31, berre to tidelar bak Jamaicas verdsrekord frå Beijing i 2008. 

I 2011 sprang han for fyrste gong 100 meter på under 10 sekund og sette personleg rekord på 9,80. Eventyret tok slutt den 11. august 2011 då Mullings testa positivt for furosemid. Den 22. november same året vart Mullings utestengt frå idretten på livstid. Domen vart gjort einstemmig av anti-dopingpanelet på Jamaica. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steve Mullings|Steve Mullings]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Electro

**Electro** (ei kortform av *electro-funk* eller *electro-boogie*) er ein sjanger innan elektronisk dansemusikk som oppstod tidleg på 1980-talet. Musikkstilen er den tidlege trommemaskinen Roland TR-808 og funk-sampling. Elektrolåtar inneheld ofte mykje tydeleg elektronisk lyd og trommemaskin, og er ofte utan vokal. Dersom ein har vokal blir denne gjerne framført ved elektronisk hjelp, som vocoder eller talkbox.

## Kjende utøvarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electro (music)|Electro (music)]]» frå ,  den 10. august 2012/11. september 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
Kongsberg

**Kongsberg** er ein by og administrasjonssenteret i Kongsberg kommune i Buskerud. Byen ligg langs Numedalslågen nedst i Numedal, og er ein gammal bergstad. Byen har .

## Historie
Kong Kristian IV grunnla byen Konningsberg og eit kongeleg sølvverk i 1624 etter at ein hadde funne sølv der. Det var visstnok barna Jacob Grosvold og Helga Værp som oppdaga sølvet ein sommardag dei var ute og geita eit år tidlegare. Til Kongsberg Sølvverk henta kongen tyskarar frå sølvgruvene i Sachsen og Harz. I tillegg kom det tyskarar frå andre gruver i Noreg.

Folketalet voks raskt, og Kongsberg var på eitt tidspunkt den nest største byen i Noreg etter Bergen. Innbyggjartalet både auka og minka i takt med ned- og oppgangstider i sølvverket.

Kongsberg hadde den første høgskulen i Noreg, som òg var den første i Europa innan bergverk. I dag har byen eit av dei 8 campusa som utgjer Universitetet i Søraust-Noreg i tillegg til videregående skular og grunnskular.

## Kultur
Kongsberg har mange festivalar, som til dømes Glogerfestspela. Kongsberg Jazzfestival har vore arrangert kvart år frå 1964.  Musikkhuset EnergiMølla er Kongsberg si musikk- og kultur-scene. Her arrangerer fleire av kulturforeningane i byen førestillinger året rundt.

## Folk frå Kongsberg
*Svein Ellingsen (1929-2020), salmediktar

## Kjelder
Jürgen Schult

**Jürgen Schult** () er ein tidlegare austtysk diskoskastar. Den 6. juni 1986 sette Schult ny verdsrekord i diskoskast i Neubrandenburg i Tyskland. Han kasta 74,08 meter og slo den tidlegare rekorden til Jurij Dumtsjev med heile 2,22 meter. Verdsrekorden til Schult er framleis ikkje blitt slått. Dei som har kome nærmast, er litauaren Virgilijus Alekna som kasta 73,88 i Kaunas i 2000 og  estaren Gerd Kanter som har kasta tredje lengst i verda med 73,38.

## Karriere

Jürgen Schult fekk ikkje delta under sommar-OL 1984 i Los Angeles av di Aust-Tyskland boikotta desse olympiske leikane. Hans fyrste OL-deltaking vart i Seoul i sommar-OL 1988. Her var det Schult som til slutt gjekk av med sigeren med eit kast på 68,82 meter framfor Romas Ubartas frå Sovjetunionen.

Etter sigeren kom den tidlegare diskoskastaren Wolfgang Schmidt for å gratulera Schult med sigeren, men Schult avviste gratulasjonen. Schmidt hadde tidlegare tevla for Aust-Tyskland, men hadde no flytta over muren til Vest-Tyskland.

Under sommar-OL 1992 i Barcelona tevla Jürgen Schult det sameinte Tyskland. Her fekk han olympisk sølv, berre slått av  Romas Ubartas, som no tevla for Litauen.

I tillegg til OL-prestasjonane vart Jürgen Schult m.a. verdsmeister i diskos i Roma i 1987 og europameister under EM i friidrett 1990 i Split. Han tok medaljar under VM i friidrett 1993, 1997 og 1999 før han gav seg som toppidrettsmann. I seinare tid har han vore aktiv som friidrettstrenar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jürgen Schult|Jürgen Schult]]» frå ,  den 10. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Albumet Vertigo

**Vertigo** er eit album av Groove Armada, gjeve ut i 1999. *Allmusic* og *Q* har gitt albumet fire av fem stjerner.

## Sporlista
# Chicago - 7:22		
# Whatever, Whenever - 3:49 		
# Dusk You & Me - 5:39		
# Pre 63 - 6:26		
# If Everybody Looked The Same - 3:39		
# Serve Chilled - 5:09		
# I See You Baby - 4:40		
# A Private Interlude - 3:54		
# At The River - 6:33		
# In My Bones -	4:44	
# Your Song - 5:07	
# Inside My Mind (Blue Skies) - 7:59

## Kjelder
Warren Weir

**Warren Weir** () er ein jamaicansk sprintar som spesialiserer seg på 200 meter.

Warren Weir deltok i si fyrste større internasjonale tevling under sommar-OL 2012. Her kom han til finalen på 200 meter og sette personleg rekord på 19,84. Med det kom han på tredjeplass og fekk olympisk bronse. Weir vart berre slått av landsmennene Yohan Blake og Usain Bolt. 

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Warren Weir|Warren Weir]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Teløy

**Teløy** er ei øy i Fitjarøyane i Fitjar kommune, nordvest for Fitjar sentrum. Øya ligg vest for Fonno, aust for Engesund, nordvest for Smedholmen og nord for Stora Eldøy. 

Forma på øya er prega av fleire viker og pollar, med Pilapollen på sørsida som den største. 

Øya har eit areal på like over 1 km², er 2,2 km lang og kring 800 meter brei på det breiast. Eidet frå Pilapollen til Fodnosen er derimot berre kring 35 meter. Det høgaste punktet på øya er 44 meter over havet. 

## Kjelder
*
Andy Murray

**Andrew Murray** () er ein britisk tennisspelar frå Glasgow i Skottland. Han var rangert som den andre beste tennisspelaren i verda i 2009, og som nummer 4 i verda i 2011. 

Under sommar-OL 2012 vann Andy Murray gull i tennis for menn singel og sølv i blanda par. Han har nådd finalen i fire Grand Slam-turneringar: US Open i 2008, Australian Open i 2010 og 2011 og Wimbledon-turneringa i 2012, men tapte alle fire, tre av dei for Roger Federer og ein for Novak Đoković.

## Bakgrunn

Andy Murray er son av Will og Judy Murray. Familien var over middels interessert i idrett. Morfaren hans, Roy Erskine, var profesjonell fotballspelar for Hibernian, Stirling Albion og Cowdenbeath. Bror hans, Jamie Murray, er også profesjonell tennisspelar, mest i par-turneringar. Etter at foreldra skilde lag då han var ni budde Andy og Jamie med faren. Murray var elev ved Dunblane High School, og opplevde Dunblane-massakren i 1996. 

Som 15-åring blei Murray spurt om han ville trena med Rangers Football Club på deira fotballakademi, men takka nei for å kunna satsa på tenniskarriera i staden. 

## Karriere
Andy Murray kom inn på topp-10-lista til Association of Tennis Professionals for første gong den 16. april 2007. 
Han har vore i semifinalen i fleire Grand Slam-turneringar, seinast i Australian Open 2012, der han tapte for Novak Đoković i fem sett.
Murray har spelt på det britiske Davis Cup-laget i åra 2005&ndash;2007. Han har spelt totalt tolv Davis Cup-kampar, og har vunne sju.

Då Andy Murray tok OL-gull i 2012 var det første gong ein mannleg britisk tennisspelar oppnådde dette sidan 1908. Då han kom fram til finalen i Wimbedon-turneringa i 2012 var det første gong på 74 år ein britisk mann hadde oppnådd dette.

## Resultat
### Olympiske leikar
#### Singel: 1 (1–0)

#### Mixed double: 1 (0–1)

### Grand Slam
#### Singel: 4 (0 titlar, 4 gonger tapande finalist)

## Privatliv
Murray er sambuar med Kim Sears, som ofte er til stades under kampane hans.

### Helseproblem
Murray har delt kneskjell («delt kneskål»), ein tilstand der kneskåla ikkje veks saman til eitt bein i tidleg barndom, men blir verande i to delar. Han fekk diagnosen som 16-åring og tok då ein pause frå tennisen i eit halvår. Murray tek seg ofte til kneet under kampar og har også måtta trekka seg frå turneringar av same grunn. Likevel klarer han seg rimele godt takka vere ulike behandlingar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andy Murray|Andy Murray]]» frå , og «[[:en:Andy Murray|Andy Murray]]» frå  den 10. august 2012.*
Virgilijus Alekna

**Virgilijus Alekna** () er ein diskoskastar og olympisk meister frå Litauen. Alekna har ein personleg rekord på 73,88 meter frå Kaunas i 2000, noko som er det nest lengste diskoskastet i verda nokonsinne. Berre Jürgen Schult frå Aust-Tyskland har kasta lengre.

## Karriere

Alekna har også delteke i kulestøyt, men har utmerkt seg størst innan diskos. Han deltok under sommar-OL 1996 i Atlanta, men kom på 5. plass med eit kast på 65,30. Hans fyrste medalje i ei større internasjonal tevling var under VM i friidrett 1997 i Aten, der han tok sølv bak tyskaren Lars Riedel og framfor tyskaren Jürgen Schult. Alekna tok bronse under EM i friidrett i Budapest året etter. 

Den fyrste olympiske medaljen han tok var under sommar-OL 2000 i Sydney. Her vart Alekna olympisk meister med eit kast på 69,30, framfor Lars Riedel og Frantz Kruger, frå Sør-Afrika. Alekna tok VM-sølv i Edmonton i 2001, EM-sølv i München i 2002 og vart verdsmeister i Paris i 2003. Her kasta han 69,69.

Under sommar-OL 2004 i Aten gjekk Alekna til topps igjen. Her sette han den framleis gjeldande olympiske rekorden med eit kast på 69,89, nesten to meter framfor sølvvinnaren Zoltán Kővágó frå Ungarn. Aleksander Tammert frå Estland tok bronse. Året etter vart Alekna verdsmeister med eit kast på 70,17 framfor estiske Gerd Kanter og tyske Michael Möllenbeck. Under EM i friidrett 2006 vart Alekna igjen europameister framfor estarane Kanter og Tammert.

Virgilijus Alekna tok også medalje under sommar-OL 2008 i Beijing. Her kasta han 67,79 m. og kom på tredjeplass bak Piotr Małachowski frå Polen og gullvinnaren Gerd Kanter. Under sommar-OL 2012 i London enda han på fjerdeplass med eit kast på 67,38 m.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Virgilijus Alekna|Virgilijus Alekna]]» frå , den 10. august 2012.* 
 
* Alekna på Iaaf.org
Omdreiingar per minutt

**Omdreiingar per minutt** (**o/min**) eller **omdreiingar i minuttet** er ei eining for rotasjonshastigheit (rotasjonsfrekvens), i staden for «omdreiingar per sekund». Omdreiingar per minutt er ikkje ei SI-eining, men vert mykje nytta for å visa rotasjonshastigheita til mekaniske komponentar. Turtalet til motorar, propellar etc. vert som oftast oppgjeve i o/min. 

Standardiseringsorganisasjonar anbefalar å nytta symbolet **r/min**, som følgjer generelle prinsipp for eininggsymbol på ein betre måte. Dette følgjer den engelske nemninga *revolutions per minute* (RPM eller rpm). 

I SI-systemet kan ein oppgje rotasjonshastigheit som ein frekvens eller som ein vinkelhastigheit.

SI-eininga for frekvens er hertz (Hz):

: 1 o/min = 1 r/min = 1/60 Hz

Vinkelhastigheit  (ω) blir oppgjeve i radianar (rad) per sekund (s), gjerne skrive *s<sup>-1</sup>*.

:1  o/min = \frac {2 \pi} {60} s-1

## Kjelder
Romas Ubartas

**Romas Ubartas** () er ein tidlegare diskoskastar frå Litauen. Ubartas representerte Sovjetunionen fram til unionsoppløysinga i 1990. Ubartas har ein personleg rekord på 70,06 frå 1988.

Romas Ubartas deltok for Sovjetunionen under sommar-OL 1988 i Seoul. Her tok han sølvmedaljen bak austtyske Jürgen Schult og framfor vesttyske Rolf Danneberg. I sommar-OL 1992 i Barcelona tevla Ubartas for Litauen. Her tok han for fyrste gong olympisk gull framfor Schult og cubanske Roberto Moya.

Ubartas deltok også under sommar-OL 2000 i Sydney, men rauk ut i kvalifiseringa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Romas Ubartas|Romas Ubartas]]» frå ,  den 10. august 2012.*  
 

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*
Kocaelihalvøya

**Kocaelihalvøya** (tyrkisk *Kocaeli Yarımadası*) er ei halvøy i Tyrkia. Om lag ein tredjedel av byen Istanbul, den asiatiske sida av byen, ligg på halvøya. 

## Geografi

Halvøya ligg nordvest i Anatolia. Ho er 90 km lang og kring 40 km brei. Ho grensar til Svartehavet i nord, Marmarahavet i sør og Bosporossundet i vest. Ei nesten identisk halvøy, Çatalça, ligg på andre sida av Bosporos.

## Historie
I lag med sundet Dardanellane, er passasjen over Bosporos og forbi Kocaelihalvøya hovudvegen mellom Europa og Asia. I antikken var frygarane, bithinarane og galatarane somme av dei. Men, medan frygarane og galatarane flytta til Sentral-Anatolia, vart det bithinarane som kontrollerte området i lang tid. Hannibal, kommandanten frå Kartago, søkte tilflukt i Bithinia og døydde på Kocaelihalvøya  kring 182 fvt. Grava hans kan ligge kring Dilovası eller ved Gebze som begge ligg kring midten av halvøya. Seinare vart halvøya ein del av Romarriket, Austromarriket og Det osmanske riket. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kocaeli Peninsula|Kocaeli Peninsula]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Troas

**Troas** eller **Troad** er det historiske namnet på Bigahalvøya (tyrkisk *Biga Yarımadası*, gresk Τρωάς) nordvest i Anatolia i Tyrkia. Denne regionen er i dag ein del av provinsen Çanakkale i Tyrkia. Området grensar til Dardanellane i nordvest, Egearhavet i vest og er skild frå resten av Anatolia av massivet som dannar fjellet Ida. Troas har to hovudelver, Skamandros (dagens Karamenderes) og Simois, som går saman i det området der ruinane av Troja ligg. Grenikos, Kebren, Simoeis, Rhesos, Rhodios, Heptaporos og Aisepos var sju andre elver i Troas, og namna på elvegudane som oppheld seg i kvar si respektive elv.

## Historie
Regionen som seinare vart kjent som Troas vart kalla *Wilusa* av hettittane. Denne identifikasjonen vart først fremma av Emil Forrer, men dei fleste forskarar var usamde i dette fram til 1983 då Houwink ten Cate viste at to fragment var frå den same opphavlege leirtavla med kileskrift og i analysen hans av det gjenoppretta breva frå oldtida viste at Wilusa var korrekt plassert i nordvestlege Anatolia. I høve til Trevor Bryce viste dei hettittiske tekstane til mange åtak frå *ahhiyawanere*, det vil si akajarar, mot Wilusa i løpet av 1200-talet f.Kr., noko som kan ha medført at kong Walmu vart styrta.

Bryce har òg rapportert at dei arkeologiske undersøkinjane som vart gjort av John Bintliff på 1970-talet har vist at eit mektig kongedøme som herska over nordvestlege Anatolia var basert i Troja. 

Kongane av Pergamum (i dag Bergama) avstod seinare området Troas til Den romerske republikken. Romarriket under keisardømet vart området Troas ein del av den romerske provinsen Asia. Under Austromarriket vart det inkludert i *thema* (bysantinsk provins) av dei egeeiske øyane. Etter at muslimane erobra Bysants vart Troas ein del av Biga *[[sanjak]]*.

## I det nye testamentet
Apostelen Paulus vitja Troas på reisa si i Vesleasia. Han refererte òg til Troas då han bad medarbeidaren sni Timoteus om å dra frå Efesos: "Når du kjem, så ta med deg den kappa eg lét vera att i Troas hos Karpos, og bøkene, framfor alt pergamentrullane.." Det var ei reise på rundt 500 km. Paulus vart følgd av Lukas.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Troad|Troad]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Kjartan Alexander Lunde

**Kjartan Alexander Lunde** () er ein norsk politikar for Venstre. Han kjem frå Stavanger i Rogaland. Han er tidlegare statssekretær i Klima- og miljødepartementet og i Nærings- og fiskeridepartementet.

## Politisk karriere
Lunde er oppvaksen i Stavanger. Han melde seg inn i Unge Venstre i 2001. Han var leiar i Rogaland Unge Venstre 2006–2010, medlem av Unge Venstres sentralstyre 2009–2010, og direktevalt til Unge Venstres landsstyre 2010–2011. Lunde var i perioden 2012–2023 leiar i Rogaland Venstre.

I 2011 vart han uteksaminert med ein mastergrad i sivilingeniør i industriell økonomi ved Universitetet i Stavanger. Han arbeidde som rådgivar for Rogaland Venstre, og gjekk deretter over i ei konsulentstilling i Bouvet AS.

I løpet av studietida ved Universitetet i Stavanger vart Lunde valt inn i Studentparlamentet i to periodar, 2009–2011. I perioden 2010–2011 var han også landsstyrerepresentant i Norsk studentorganisasjon. I 2011 var han medlem av fredspriskomiteen til Studentenes fredspris.

I perioden mellom 2015 og 2023 var Lunde medlem av utval for by- og samfunnsutvikling i Stavanger.

Han var i perioden 2012–2015 styremedlemmer i Dale eigedomsutvikling AS. I mai 2016 vart han styremedlem i Rogaland Teater AS.

Den 26. mars 2021 vart han utnemnd til statssekretær i regjeringa Solberg.

## Folkevalde verv

## Tillitsverv i parti

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Medaljevinnarar under sommar-OL 1896

**Medaljevinnarar under sommar-OL 1896** gjev oversyn over utøvarane som vann medaljar under sommar-OL 1896. 

## Friidrett

## Kjelder
Düdenfossane

**Düdenfossane** er ei gruppe fossar i provinsen Antalya i Tyrkia. Fossane, danna av elva Düden (ein av dei store elvane sør i Anatolia), ligg 12 km nordaust for Antalya. Dei endar der vatnet frå Nedre Düdenfossen fell over ei klippe og rett ut i Middelhavet.

## Bakgrunnsstoff
* Antalya og fossane
Göksufossen

**Göksufossen** er ein foss i elva Göksu, ei sideelv til Kızılırmak, nær landsbyen Sizir i nærleiken av Gemerek i provinsen Kayseri i Tyrkia. Det vart reist eit vasskraftverk ved Göksu 25 år sidan for å forsyne byen Kayseri med elektrisitet, før byen vart tilknytt det nasjonale nettverket. 

Sidan elva er regulert er det berre verdt å vitje Göksufossen i periodar etter mykje nedbør. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Göksu Waterfall|Göksu Waterfall]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Gürlevikfossane

**Gürlevikfossane** er ein foss 29 km søraust for Erzincan i Tyrkia. 1950 til 1953 vart det bygd eit vasskraftverk i den nedre delen av elva. I 1964 stod det tredje vasskraftverket klart i elva. Fossen fell utfor eit travertinplatå på ein uordentleg måte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gürlevik Waterfalls|Gürlevik Waterfalls]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tarsusfossen

**Tarsusfossen** er ein foss i dei nordlege stroka av byen Tarsus, ikkje langt frå motorveten O-51 sør i Tyrkia.

Etter bygginga av Berdandammen har vatnet frå Tarsuselva vorte fordelt i vatningskanalar, slik at fossen no berre er mogeleg å sjå i periodar etter kraftig regn.
Tortumfossen

**Tortumfossen** er ein av dei mest kjende naturattraksjonane i Tyrkia og ligg ved Tortumsjøen i distriktet Tortum, 100 km nord for Erzurum i Aust-Anatolia.

Innsjøen er 8 km lang og 1 km brei og vart danna av eit stort jordras som blokkerte dalen som Tortumelva renn gjennom. Samstundes danna raset utløpet til elva, som her dannar fossefallet med ei høgd på 48 meter. Såret i fjellsida Kemerlidağ etter raset er framleis godt synleg. 

Tortumfossen var den største fossen i Tyrkia, men etter Tortumdammen og eit vasskraftverk vart bygd i 1960. Fossen får no berre vatn frå overflodsvatnet og eksisterer berre i periodar med mykje nedbør eller under snøsmeltinga i mai og juni. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tortum Waterfall|Tortum Waterfall]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*www.baliklikoyu.com
Elvar i Tyrkia

**Elvar i [[Tyrkia]]** kan delast inn i fleire grupper etter kva for straumretning dei har.

## Munnar ut i [[Svartehavet]]
### [[Europa]]

*Mutludere  (òg kalla Rezovo) renn frå Tyrkia og inn i Bulgaria.  112&nbsp;km.
*Veleka renn inn i Bulgaria og så ut i Svartehavet. 147&nbsp;km (25&nbsp;km i Tyrkia)

### [[Anatolia]]

*Kızılırmak 'Den raude elva' er den lengste elva i Tyrkia, òg kjend som Halys.  1350&nbsp;km
**Delice Irmağı - sideelv
**Devrez-elva - sideelv
**Gökırmak - sideelv (òg kalla Amnias i antikken)

*Sakarya er den tredje lengste elva i Tyrkia, òg kalla Sangarius.  824&nbsp;km
**Seydisuyu
**Porsuk Çayı
**Ankaraelva

*Yeşilırmak  'Grønelva' (i antikken Iris).  418&nbsp;km
**Çekerek-elva (i antikken Scylax) er ei sideelv
**Kelkit-elva (i antikken Lycus (ei av fleire)) er ei sideelv

*Yağlıdere
**Kılıçlar-elva
**Tohumluk-elva
**Üçköprü er ikkje i røynda ei elv, men staden der Kılıçlar og Tohumluk møter kvarandre. 

*Aksu Deresi i provinsen Giresun
*Batlama-elva i Giresun
*Bartın-elva (i antikken Parthenius)
*Çoruh-elva (i antikken Acampsis)
*Gelevara Deresi
*Kara Dere (i antikken Hyssus eller Hyssos)
*Machakhlistskal(i)
*Terme-elva (i antikken Thermōdōn)
*Yenice eller Filyos-elva

## Munnar ut i [[Marmarahavet]]
*Biga Çayı, i antikken Granicus
*Mustafakemalpaşi Çayı, i antikken Ryhndacus
*Simav Çayı eller Susurluk Çayı, i antikken Makestos

## Munnar ut i [[Egearhavet]]
### Europa

*Meriç (Maritsa eller Evros) ligg i den europeiske delen av Tyrkia og spring ut i Bulgaria. Ho er 480&nbsp;km lang.
**Tunca er ei 350&nbsp;km sideelv i Bulgaria
**Ergene er ei sideelv i Tyrkia.

### Anatolia

*Bakırçay (i antikken Caicus eller Astraeus)
*Büyük Menderes (i antikken Maeander eller Meander). 548&nbsp;km
**Lycus i Frygia
***Cadmus-elva
*Cayster-elva eller Küçük Menderes.  114&nbsp;km
*Gediz-elva (i antikken Hermus). 401&nbsp;km
**Pactolus (òg kalla Sart Çayı)
*Karamenderes-elva (i antikken Scamander)

## Munnar ut i [[Middelhavet]]

*Aksu (i antikken Kestros)
*Manavgat-elva
*Dim-elva 
*Köprüçay-elva (i antikken Eurymedon)
*Göksu. 260&nbsp;km
*Limonlu Çayı (òg kalla Lamos (Cilicia))
*Müftü-elva
*Tarsus-elva (òg kalla Berdan; i antikken Cydnus)
*Seyhan-elva (i antikken Sarus)
**Zamantı-elva
*Ceyhan-elva (i antikken Pyramus eller Leucosyrus). 509&nbsp;km
*Payas-elva
*Deli Çay-elva
*Asi-elva (i antikken Orontes)
**Afrin-elva
***Karasu

## Munnar ut i [[Persiabukta]]

*Eufrat
**Khabur
***Jaghjagh
**Balikh
**Sajur
**Karasu
**Murat Su
*Tigris
**Store Zab  (på tyrkisk Büyükzap Suyu)
**Khabur ved Tigris
**Botan (Uluçay)
**Batman-elva
**Hezil Suyu

## Munnar ut i [[Kaspihavet]]

*Kura
**Aras
***Arpaçay  (òg kalla Akhurian) er ei sideelv til Aras. Ho har kjelde i Armenia og dannar delar av grensa mellom Armenia og Tyrkia før ho munnar ut i Aras.

## Antikken

*Aegospotami
*Asopus
*Çapraz Çayı / Susurluk Çayı (antikken Macestus)
*Hyllus (river)
*Lycus i Bithynia
*Lycus i Kilikia
*Lycus i Lydia
*Meles
*Mezetli Su (antikken *Liparis*)
*Pinarus-elva
CD-spelar

**CD-spelar** er eit apparat for avspeling av CD-plater. CD-formatet var det fyrste distribusjonsmediet for musikk som fekk praktisk tyding. Spelarane inneheldt mykje ny teknologi, både innan optiske lagringsmedia, digital signalhandsaming og mikroelektronikk. Dei var utvikla av Philips og Sony og kom på marknaden i 1982. Utover 1980-talet tok CD-plater over som det leiande formatet for distribusjon av musikk.
Abdullah al-Saud

**Abdullah bin Mutaib bin Abdullah bin Abdulaziz Al Saud** () er ein saudiarabisk prins og ryttar. Han er son av Mutaib og Jawahir al-Saud.

Al-Saud har delteke i mellom anna sommar-OL i 2008 og 2012 for Saudi-Arabia. Det saudiarabiske sprangridingslaget, der prinsen var med, vann bronse i 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abdullah bin Mutaib|Abdullah bin Mutaib]]» frå ,  den 10. august 2012.*  
 

;Fotnotar
Kızılırmak

**Kızılırmak** (tyrkisk *Kızılırmak*, Raudelva), òg kalla **Halys** (gammalgresk Ἅλυς), er den lengste elva i Tyrkia av elvane som berre renn innfor dei tyrkiske landegrensene. Elva er utbygd for vasskraft og vert ikkje nytta til skipsfart. 

## Geografi

Kızılırmak har ei lengd på 1150 kilometer. Ho spring ut i Aust-Anatolia og renn først vestover og sørvestover, før ho dannar ein vid boge, Halyssvingen, der ho snur nordvestover. Ho renn her nordaust for Tuzsjøen, så mot nord og nordaust, der ho mottar den store sideelva si Delice Irmağı (i antikken kalla Kappadox). Ho svingar seg nordvestover til ho renn saman med Devrez-elva og så mot nordaust der ho mottar Gökırmak før ho munnar ut i Svartehavet. Av demningar i elva finn ein Boyabat, Altınkaya og Derbent.

## Historie
Hittitane kalla ho Maraššantiya. Ho dannar vestgrensa for Hatti, kjernelandet i Hittittriket. I antikken var ho grensa mellom Vesleasia og resten av Asia, samt grensa mellom Pontos og Paflagonia. Som åstad for slaget ved Halys eller solformørkingsslaget den 28. mai 585 fvt., ho var grensa mellom Lydia i vest og Mediariket i aust fram til Kroesos av Lydia kryssa ho for å angripe Kyros den store i 547 fvt. Han vart slått og Persia ekspanderte til Egearhavet.

## Jordbruk
Vatnet frå elva vert nytta til å dyrke ris. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kızılırmak River|Kızılırmak River]]» frå ,  den 10. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Livius.org: Halys - bilete
*"Where East meets West" project
Kurşunlufossen

**Kurşunlufossen** (tyrkisk *Kurşunlu Şelalesi*) er ein foss 19 km frå Antalya i Tyrkia i enden av ein 7 km sideveg frå vegen nordover frå Antalya til Serik og Alanya. Det er så vidt det er vatn i fossen på sommarstid. 

Fossen er ein av sideelvane til Aksuelva og ligg midt i ein furuskog. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kurşunlu Waterfall Nature Park|Kurşunlu Waterfall Nature Park]]» frå ,  den 10. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*Antalya andfossane
Manavgatfossen

**Manavgatfossen** er ein foss i Manavgat Nehri nær byen Side, 3 km nord for Manavgat i Tyrkia. Fossen er vid, men låg, og er best synleg frå høgda.

Oymapinardammen ligg 12 km nord for elva.

Fossen var avbilda på baksida av den tyrkisk 5 lire-setel frå 1968 til 1993.

## Bakgrunnsstoff

*Manavgat og Side
*Bilete av Manavgatfossen 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manavgat Waterfall|Manavgat Waterfall]]» frå ,  den 10. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Delice Irmağı

**Delice Irmağı** (tyrkisk *Delice Irmağı*), var kanskje  **Kappadox** (gammalgresk *Καππάδοξ*) i antikken, er den store elva Kappadokia i Anatolia i Tyrkia. Ho munnar ut i Kızılırmak (Halys), som igjen munnuar i Svartehavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Delice River|Delice River]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Gökırmak

**Gök** eller **Gökırmak** (i antikken **Amnias**) er ei sideelv of Kızılırmak i Tyrkia. Ho spring ut i provinsen Kastamonu.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gök River|Gök River]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Sakarya

**Sakarya** (tyrkisk *Sakarya Irmağı*) er ei elv i Tyrkia. Ho er den tredje lengste elva som renn innanfor grensene til Tyrkia og ligg i området som i antikken vart kalla Frygia.

Kjelda til elva er Bayat Yaylası (Bayatplatået) som ligg nordaust for Afyon. Ho tar imot sideelva Porsuk Çayı nær byen Polatlı, og renn over Adapazarıslettene før dei nådde Svartehavet. Sakarya var ein gong kryssa av Sangariusbrua, bygd av den austromerske keisaren Justinian I (regjerte 527-565).

I mellomalderen var Sakaryadalen heimstaden til Söğüt-folket, som kom til å grunnleggje Det osmanske riket.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sakarya River|Sakarya River]]» frå ,  den 10. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Seydisuyu

**Seydisuyu** (òg skrive **Seydi Suyu**) er ei elv i provinsen Eskişehir i Tyrkia. Ho er ei sideelv til Sakarya. Çatıörendammen er bygd over Seydisuyu. Elva renn gjennom Doğançayır.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seydisuyu|Seydisuyu]]» frå ,  den 10. august 2012.*
Porsuk Çayı

**Porsuk Çayı**, òg kalla **Kocasu-Porsuk Çayı** (tyrkisk *Porsuk Çayı, Kocasu-Porsuk Çayı*) er ei elv i Tyrkia med ei lengd på 448 km. Byen Eskişehir ligg ved breidda av elva. Elva er demd opp av Porsuk I-dammen og Porsuk II-dammen og dannar store reservoar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Porsuk Çayı|Porsuk Çayı]]» frå , den 10. august 2012.*
Çekerek-elva

**Çekerek-elva** (i antikken **Skylax**) er ei sideelv til Yeşilırmak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çekerek River|Çekerek River]]» frå ,  den 11. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Blindelag

**Blindelag** var lokale frivillige lag  i Noreg som arbeidde for blindesaka. Mange av dei var skipa på 1950-talet. 
Aktiviteten i desse laga vart mindre og mindre utover 1970-talet og fram til tusenårsskiftet ettersom det var dårleg med nyrekruttering av medlemmer og dei som opphavleg skipa laget vart eldre og eldre og etterkvart døydde.

Aktiviten var ofte innsamling av pengar til blindesaka gjennom lotteri, sal av handlaga produkt. Møta var ofte organiserte ved at medlemma møttest hos kvarandre. Dette gjekk ofte på rundgang og kunne vere i for av syklubb eller syforeining.

Ein del arkivmateriale for somme lag er å finne i private og offentlege arkiv.

## Lokale blindelag
* Alstahaug blindelag
* Jakobsbakken blindelag / Bursi blindelag, Sulitjelma
* Tasta Blindelag, Stavanger
* Blindelaget Solstrålen, Måndalen i Romsdal
* Vardø blindelag

## Referansar
Blindelaget Solstrålen

**Blindelaget Solstrålen** var eit blindelag i Måndalen i Romsdal i Rauma kommune. Det var truleg skipa tidleg på 1950-talet og var eit av fleire frivillige lag i bygda med formål å støtte ulike nasjonale saker og organisasjonar.
Laget var eit av dei få som ikkje hadde religiøs tilknyting eller formål.

Laget samla inn pengar til blindesaka gjennom lotteri. Møta gjekk på rundgang mellom medlemmene og dei møttest ein gong i månaden. Som i dei fleste andre blindelag vart aktiviteten mindre og mindre utover 1970-talet. Det var dårleg med nyrekruttering og dei som hadde vore aktive døydde etterkvart ut. Det er ikkje kjent om møteaktivitet etter år 2000. Den siste gjenlevande medlemmen døydde i 2012.

Eit av særdraga ved laget var at dei hadde interne utloddingar på møta der vinnarane alltid var ungane i den heimen der møtet var.
Måndalen idrettslag

**Måndalen Idrettslag** (skipa 18. januar 1922) er eit idrettslag i Måndalen i Rauma kommune, Møre og Romsdal. Laget har grupper som driv fotball, tennis, friidrett og skiidrett.

## Anlegg
Laget sitt første anlegg var hoppbakken Skarebakken, men denne vart lagt ned på 1930-talet.

I 2009 stod Måndalshallen, som er ein idrettshall med kunstgras, klar til bruk. Denne var den første innandørs fotballbanen i kommunen.
 
I 2011 vart idrettsbanen frå 1952 oppgradert med fast dekke. Banen har 8 løpebanar og kan arrangere nasjonale friidrettsstemne. Banen har òg ny grasmatte der laget spelar sine heimekampar. 

I tillegg har laget eiga lysløype og tennisbanar. Alle anlegg ligg ved idrettsplassen ved Vemora i enden av Volladalen.

## Fotball
Måndalen idrettslag har hatt ei aktiv fotballgruppe. På sitt beste i sesongene 2007-2009 spelte herrelaget i 3. divisjon. I 2011 spelte laget i 4. divisjon. Etter det har laget veksla mellom 5. og 6. divisjon.

På barne- og ungdomsnivå samarbeider laget med Innfjorden idrettslag.

## Friidrett
I åra 2019 til 2021 arrangerte klubben *Moon Valley Run Festival* med løpa *Klauva opp*, *7 Lakes Run* og *17 Lakes Run*.

## Kjende utøvarar
* Søren Wold, langrenn og hopp
* Ivar Samseth Vold, langrenn
* Gunnar Skeie, langrenn
* Lars Berild, alpint

## Referansar
Northern Star

**Northern Star** er det fyrste albumet av Groove Armada, gjeve ut 9. mars 1998.  

## Sporlista
#Dr Eiff – 5:49
#Capt. Sensual (Remix) – 5:21
#Entrance to Zanzibar – 5:59
#At the River – 6:33 
#Dirty Listening – 5:24
#M 2 Many – 6:14
#Dan Solo – 7:33
#Pressure Breakdown – 6:12
#What Have We Become? – 5:51
#Jeanneret's Groove – 6:59
#Pillar 13 – 4:49
#Bonus Stitch 1 & 2 – 2:08 
#Black Sheep – 5:05
#Wholemeal – 5:22 

## Kjelder
* www.allmusic.com: Groove Armada Northern Star review
Charlotte Dujardin

**Charlotte Dujardin** () er ein britisk ryttar som vann to gullmedaljar i dressurriding under sommar-OL 2012 i London. 

Charlotte Dujardin vann den individuelle konkurransen i dressur under sommar-OL 2012 med hesten «Valegro». Ho sette ny olympisk rekord i delkonkurransen Grand Prix med ein skår på 83,663 prosent og i Grand Prix Special med 83,286 prosent. Ho vann den siste konkurransen Grand Prix kür med 90,089 prosent.

Dujardin var også med på det britiske laget som vann i lagkonkurransen i dressur framfor Tyskland og Nederland. Deltakarane på det britiske laget var Dujardin på «Valegro», Laura Bechtolsheimer på «Minstral Hojris» og Carl Hester på «Uthopia».

## OL-medaljar
* 2012  London - **Gull** i hestesport, dressur individuelt  
* 2012  London - **Gull** i hestesport, dressur lag 
* 2016  Rio de Janeiro - **Gull** i hestesport, dressur individuelt  
* 2016  Rio de Janeiro - **Sølv** i hestesport, dressur lag 
* 2020  Tokyo - **Bronse** i hestesport, dressur individuelt  
* 2020  Tokyo - **Bronse** i hestesport, dressur lag 

## Kjelder

*Olympisk rekord skremmer ikke norsk håp: – Jeg vil helt til topps


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Charlotte Dujardin|Charlotte Dujardin]]» frå , den 11. august 2012.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Ankaraelva

**Ankaraelva** (tyrkisk *Ankara Çayı*) er ei lita elv som renn gjennom byen Ankara i Tyrkia. Elva er ei sideelv til Sakarya og er 140 km lang. Sidan ho i lang tid har vore utsett for kloakk og forureining frå industri vert ho ikkje rekna som ei god elv for kunstig vatning, sjølv om framleis vert nytta til dette føremålet lenger ned i elva og har ført til utbrot av kolera og andre sjukdommar i byen. På varme dagar gjer lukta av kloakk frå elva denne miljøkatastrofen meir tydeleg. Verdsbanken har finanisert prosjekt for å reinse elva. 

Elva deler Ankara nesten i to delar og renn gjennom mange bydelar og søppeldynga i byen. Det er bygd mange bruer over elva i byen og somme stader er ho heilt tildekt og renn i røyr. 

## Historie
Byen vart grunnlagd i steinalderen, truleg på grunn av elva. Hittittane slo seg ned i Ankara 4000 år sidan ved breidda av elva. Aleksander den store erobra byen i 334 fvt. og oppretta eit viktig handelssenter ved elva. Den romerske keisaren Augustus innlemma byen i Romarriket og opprettheldt handelen på elva. Byen vart seinare ein del av Austromarriket, men vart tapt til tyrkarane i 1073. Timur Lenk kjempa mot den osmanske sultanen Bayezid I nær elva i slaget ved Ankara. Under dette slaget leidde Timur Lenk alt vatnet frå ei av sideelvane til Ankaraelva, slik at armeen til Bayezid lenger ned i elva ikkje fekk vatn, og han vann slik slaget. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ankara River|Ankara River]]» frå ,  den 11. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yeşilırmak

**Yeşilırmak** (tyrkisk for Grønlelva; i antikken gammalgresk Ίρις, **Iris**) er ei elv nord i Tyrkia. Frå kjelda nordaust for Sivas, renn ho forbi Tokat og Amasya, og nådd Svartehavet ved Samsun etter 418 km. 

Av sideelvane hennar finn ein Çekerek-elva (i antikken *Skylax*) og Kelkit Irmağı (i antikken Lykos).

Strabon sin *[[Geografika]]* skildrar at elva renn gjennom Komana Pontika, Dazimonitissletta (Kaşova) og Gaziura før ho tok imot Skylax og så rann gjennom Amaseia (Amasya) før ho nådde dalen Phanaroea.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yeşilırmak River|Yeşilırmak River]]» frå ,  den 11. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kofoed

**Kofoed**, **Kofod** og **Koefoed** er etternamn av tysk opphav (frå Lübeck) som òg er vanleg i Danmark. Det er etternamnet til:

* Annika (Charlotta) Kofoed
* Arnold Kofoed
* Hans (Wølner) Kofoed
* Henrik Kofoed (Koefoed) (f. 1955)
* Rigmor Kofoed-Larsen
* Tor Andreas Kofoed
RMS

**RMS** kan stå for:

* RMS — Root Mean Square (effektivverdi)
* Royal Meteorological Society
* Royal Microscopical Society
* Royal Mail Ship
Nina Braaten Johnsen

**Nina Braaten Johnsen** () er ein norsk sprangryttar på internasjonalt nivå. Ho vann både lag-gull og individuelt gull i Nordisk Meisterskap i 1998 og bronse i VM for hingstar (Sire of the World) i 2002. Braaten Johnsen tok 8. plass i verdscupen i Dortmund i 2003 og siger i Norway Grand Prix i 2006. Ein viktig hest i Nina Braaten Johnsen si karriere er hingsten *Favoritas*, som mellom anna er kåra i det tyske holsteinar-forbundet. *Favoritas* vart også kåra som norsk varmblods ridehest i februar 2008 med 1. premie. 

Braaten Johnsen trente topphesten *Blue Loyd 12* i fem år frå hesten var seks år, og gjorde stor suksess med hesten både nasjonalt og internasjonalt. *Blue Loyd 12* vart seld til Irland seint i 2011. Under OL i London i 2012 tok irske Cian O`Connor bronse på *Blue Loyd 12*, og skal ha uttalt at hesten er den beste han nokon gong har ridd.

## Kjelder
* Ryttarprofil hos Drøbak ridesenter 
* Norsk hest vant sprang-bronse, NRK 08.08.2012, kl. 17.55 
* Endelig ble Favoritas kåret, Hest.no 2008 
* Cian O`Connor om Blue Loyd 12, engelskspråkleg heimeside (henta 11.08.2012) 

### Fotnotar
Kelkit Irmağı

**Kelkit Irmağı** eller **Kelkit Çayı** (latinsk *Lycus*) er ei elv i Svartehavsregionen i Tyrkia. Ho er den lengste sideelva til Yeşilırmak.

Elva spring ut i provinsen Gümüşhane og renn gjennom provinsane Erzincan, Giresun, Sivas og Tokat før ho munnar ut i Yeşil ved den moderne landsbyen Kızılçubuk, nær staden der den antikke byen Eupatoria låg.

Om lag 150 km av elva, frå Suşehri til Reşadiye og Niksar, følgjer den nordanatoliske forkastinga.

I den greske antikken gjekk ein viktig veg frå aust til vest langs Kelkitdalen frå Veslearmenia til Bithynia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kelkit River|Kelkit River]]» frå ,  den 11. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*