open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mikró Peristéri

**Mikró Peristéri** (gresk Μικρό Περιστέρι) er ein landsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Mikró Peristéri var hovudsete i den tidlegare kommunen Egnatía, som no er ei kommunaleining i kommunen Métsovo.

## Referansar
Vladimir Iosifovitsj Veksler

**Vladimir Iosifovitsj Veksler** () var ein sovjetisk fysikar. Han er særskild kjend for ein banebrytande metode til stabilisering av partikkelbaner i akseleratorar.

Han arbeidde ved Vitskapsakademiets fysiske institutt i Moskva, 1936–56, deretter ved det kjernefysiske forskingsinstitutt i Dubna. 

## Kjelder
*
Walter Heitler

**Walter Heinrich Heitler** () var ein tysk-sveitsisk fysikar. Heitler arbeidde hovudsakleg med kvantemekanikk og skreiv mange vitskaplege avhandlingar, mellom anna *Quantum Theory of Radiation* frå 1936 som er eit standardverk for kvanteteorien for elektromagnetisk stråling.

Han var privatdosent ved universitetet i Göttingen frå 1929 til 1933, men måtte då reise frå Tyskland på grunn av dei politiske tilhøva der. Fram til 1941 var han stipendiat ved universitetet i Bristol, før han vart professor ved Institute for Advanced Studies i Dublin fram til 1949. Han vart så professor i teoretisk fysikk ved den tekniske høgskulen i Zürich. 

## Kjelder
* http://snl.no/Walter_heinrich_heitler Walter Heinrich Heitler]. I Store norske leksikon.
W- og Z-boson

**W- og Z- boson** (i lag kalla **svake boson** eller mellomliggande vektorboson) er elementærpartiklar som formidlar svak kjernekraft. Symbola deira er ,  og . W-bosona har positiv og negativ ladning på 1 elementærladning og er kvarandre sine antipartiklar. Z-bosonet er uladd eller nøytralt og er sin eigen antipartikkel. Dei tre partiklane har alle særs kort levetid med ei halveringstid på kring . Det var ein stor suksess då dei vart oppdaga for det som no vert kalla standardmodellen i partikkelfysikk. 

W-boson er kalla opp etter den svake (weak på engelsk) krafta. Fysikaren Steven Weinberg kalla så den siste partikkelen «Z-partikkel»,, mellom anna fordi han hadde null (zero på engelsk) elektrisk ladning.

Dei to W-bosona er dei mest kjende formidlarane av nøytrinoabsorpsjon og emisjon, og ladninga deira er tilknytt elektron- eller positronemisjon. Z-bosonet er ikkje involvert i absorpsjon eller emisjon av elektron og positron. 

Z-boson er lettast å kjenne att som ein naudsynt teoretisk kraftformidlar når nøytrinoa vert spreidd «elastisk» frå materie, noko som berre kan skje utan at det vert skapt eller absorbert nye, ladde partiklar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:W and Z bosons|W and Z bosons]]» frå ,  den 15. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* The Review of Particle Physics, the ultimate source of information on particle properties.
* The W and Z particles: a personal recollection by Pierre Darriulat
Wienfilter

Eit **wienfilter** er eit apparat som utnyttar at partiklar med same elektriske ladning som rører seg rettlinja i eit kombinert elektrisk og magnetisk felt, vinkelrett på kvarandre og på rørsleretninga til partiklane, har same fart, uavhengig av massen deira. Partiklar som har passert wienfilteret og difor har same fart, får ei avbøying i eit magnetfelt som er gjeven av massen til partiklane. Dette kan utnyttast i massespektrometri.

Wienfilteret er kalla opp etter oppfinnaren Wilhelm Wien, som utvikla det i 1898 for å studera anodestrålar. 

## Kjelder

*
Elektro-osmose

**Elektro-osmose**, òg kalla **elektroendosmose** eller **elektrisk endosmose**, er eit fenomen der væske vert tvinga gjennom eit porøst stoff av ei elektrisk kraft. Det vert stundom rekna med til ei gruppe fenomen kalla elektrokinetiske fenomen. Når ei ikkje-leiande væske er i berøring med ein ikkje-leiande fast lekam, som glas, vert det på grensa mellom dei danna eit elektrisk dobbeltlag, som vil seie at væska vert elektrisk ladd i høve til glaset. Om ein legg eit elektrisk felt langs grenseflata, vil væskemolekyla som kan røre seg fritt, gli langs grenseflata, og det oppstår ein straum. 

## Kjelder
* elektro-osmose. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/elektro-osmose
Elektrostatisk linse

Ei **elektrostatisk linse** er eit elektrostatisk felt som verkar på ein stråle av ladde partiklar på same måte som ei glaslinse verkar på ein lysstråle. Feltet kan vere aksialsymmetrisk, og verknaden vil då svare til verknaden av ei sfærisk glaslinse, eller det kan vere symmetrisk om eit plan og tilsvarar då ei sylinderlinse.

## Kjelder
* elektrostatisk linse. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/elektrostatisk_linse
Emanasjonsteorien for lys

**Emanasjonsteorien for lys** er ein teori Isaac Newton la fram om at lys blir sendt ut av små partiklar han kalla korpusklar. Teorien vart på byrjinga av 1800-talet gått bort frå til fordel for bølgjeteorien til Christiaan Huygens. 

## Kjelder
* emanasjonsteorien for lys. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/emanasjonsteorien_for_lys
Pápingo

**Pápingo** (gresk Πάπιγκο) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Pápingo inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Zagóri.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Pápingo 223&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 184&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Tsepélovo

**Tsepélovo** (gresk Τσεπέλοβο) er ein landsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Tsepélovo var hovudsete i den tidlegare kommunen Týmfi, som no er ei kommunaleining i kommunen Zagóri.

## Referansar
Energinivå

Eit **energinivå** er energien til eit system av molekylær storleik eller mindre når systemet er i ein tilstand som ikkje blir endra med tida (ein stasjonær tilstand). Når til dømes eit atom går frå eit energinivå til eit anna og lågare energinivå, sender det ut elektromagnetisk stråling, som gjev opphav til eit linjespektrum. Niels Bohr formulerte den første primitive versjonen av kvantemekanikken i 1913. Frå dette utleidde han energiane i energinivåa til hydrogenatomet, og forklarte vidare bølgjelengdene i mellom anna balmerserien i hydrogenspekteret som ein konsekvens av at energien er bevart. Diskrete energinivå finst òg i atomkjernen. Energinivåa i kjernen har ein storleiksorden kring MeV, og elektromagnetisk stråling som blir sendt ut ved overgang mellom desse vert kalla gammastråling.

## Kjelder
* energinivå. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/energiniv%C3%A5
Arto Tiainen

**Arto Kasperi Tiainen** () var ein finsk langrennsløpar og politikar.

## Karriere

Innanlands vann Arto Tiainen totalt 11 skimeisterskap i karrieren sin. Hans fyrste internasjonale meisterskap var vinter-OL 1956 i Cortina d'Ampezzo, der han gjekk 15 km, og enda som nummer 26. To år seinare deltok han i verdsmeisterskapen i Lahti, der han kom på femteplass på tremila og fjerdeplass på femmila, men tok bronse i stafett. I 1959 og 1960 vann han Lahtisspelen og Svenska skidspelen i Falun fleire gonger.

Under vinter-OL 1960 i Squaw Valley deltok han på 30 km utan vidare suksess. I verdsmeisterskapen 1962 i Zakopane oppnådde han derimot ein fjerdeplass på femmila. Vinter-OL 1964 i Innsbruck vart den beste internasjonale tevlingane i Tiainens karriere. Her vart han nummer 13 på 30 km, tok olympisk bronse på 50 km og tok sølv med det finske stafettlaget på 4 x 10 km. Både i 1964 og 1965 vann han femmila i Holmenkollrenna, og vart i 1965 tildelt Holmenkollmedaljen saman med Arne Kjell Larsen og Bengt Eriksson.

Under ski-VM 1966 i Oslo vann Tiainen sølv på femmila. Han deltok i OL for siste gong under vinter-OL 1968 i Grenoble, men enda som nummer 16 på tremila. Frå 1968 til 1972 var han hovudtrenar for det finske langrennslaget.

Utanfor skikarrieren jobba Tiainen som politimann i Kuopio og St. Michel, og han sat også to månader som representant i den finske riksdagen i 1970.

## Kjelder

* Biografi og statistikk frå Sports-reference.com (Engelsk) 
* Arto Tiainen på fis-ski.com 

## Bakgrunnsstoff
* 30.01.12: Arto Tiainen, en av de som aldri fikk en internasjonal tittel
Fertilt stoff

**Fertilt stoff** er eit stoff som når det vert utsett for stråling kan omdannast slik at det blir fissilt og kan nyttast som reaktorbrensel. 

Fertilt stoff som finst i naturen, er 238U (uran) og 232Th (thorium), som ved nøytroninnfanging og den påfølgjande beta-utsendinga går over i høvesvis 239Pu (plutonium) og 233U, som begge fisjonerer etter innfanging av termiske nøytron. Omdanning av fertilt stoff til fissilt stoff føregår i formeiringsreaktorar (breeder-reaktorar). 

Medan ressursane av fissilt stoff er forholdsvis avgrensa, vil ressursane av fertilt stoff med dagens energiforbruk kunne dekke behovet for reaktorbrensel i mange tusen år.

## Kjelder
* fertilt stoff. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/fertilt_stoff
Filmdosemeter

**Filmdosemeter** er eit dosemeter som består av ein fotografisk film montert i ein lystett haldar. Personell som arbeidde med eller blei utsett for ioniserende stråling bar eit slikt dosemeter. Seinare er denne typen dosemeter ofte blitt erstatta av thermoluminescensdosimeter, aluminiumoksidbaserte dosimeter og elektronisk personleg dosimeter.

Filmdosemeter kan nyttast til å måle gammastråling, røntgenstråling, betapartiklar og nøytronar. 
Filmen vert fjerna og framkalt for å måle strålingsmengda. 

## Kjelder

*
European Synchrotron Radiation Facility

**European Synchrotron Radiation Facility** (**ESRF**) er eit laboratorium for forsking med synkrotronstråling i Grenoble i Frankrike. Det vart oppretta i 1988. 

Anlegget vart finansierast av 18 europeiske land, mellom dei Noreg. Det blir forska mellom annan innan materialvitskap, faststoffysikk, kjemi og biologi. Kring 600 personar er tilsette ved anlegget, som vert vitja av meir enn 3500 forskarar frå verda over kvart år. 

## Kjelder

* «ESRF». (28. februar 2013) I *Store norske leksikon*.

## Bakgrunnsstoff

*
Marita Moltu

**Marita Moltu** () er ein norsk politikar for Partiet De Kristne og tidlegare Kristeleg Folkeparti. Frå 31. oktober 2011 var ho kommunalråd i Bergen kommune, nestleiar for oppvekstkomiteen i bystyret og gruppeleiar for Kristeleg Folkeparti si bystyregruppe.  Frå 2. oktober 2015 var ho varaordførar i Bergen kommune.

Ho var 1. vara for KrF til Bergen bystyre frå 29. oktober 2007 til 1. oktober 2009. Frå 1. oktober 2009 til 31. oktober 2011 møtte ho fast i bystyret og sat i bystyret sin komité for helse og sosial. I mars 2018 melde Moltu seg ut av KrF, og i august inn i Partiet De Kristne.

Yrkesbakgrunnen sin har Marita Moltu frå StatoilHydro.

Marita Moltu er gift med Tomas Martin Moltu, tidlegare byråd for barnehage og skule i Bergen, som også har vore aktiv i KrF.

## Kjelder
Tomas Martin Moltu

**Tomas Martin Moltu** () er ein norsk politikar frå Partiet Dei Kristne og før dette Kristeleg Folkeparti. Han var byråd for skule og barnehage i Bergen frå 2007 til 2009. Moltu var leiar for Bergen Kristeleg Folkeparti frå 2010 til 2011, og i perioden 2005-2008. I 2016 meldte han overgang til Partiet Dei Kristne.

Yrkesbakgrunnen sin har Tomas Moltu frå StatoilHydro, no Equinor, med kontrakar, innkjøp og strategi. Han er gift med Marita Moltu.

Moltu er utdanna Master of Management (BI) og cand. mag frå Universitetet i Bergen.

## Kjelder
Believe Tour

**Believe Tour** er den andre konsertturnéen til den kanadiske plateartisten Justin Bieber, lansert for å støtte det andre studioalbumet hans, *[[Albumet Believe av Justin Bieber|Believe]]*. Turnéen starta i september 2012 og han vil spele 124 konsertar i Nord-Amerika, Europa, Midtausten, Afrika, Oseania og Asia.

## Bakgrunn
Turnéen vart annonsert 23. mai 2012 då Bieber var gjest på *[[The Ellen DeGeneres Show]]*. Same dag vart konsertdatoene for USA og Canada annonsert. Då Bieber starta på turnéen ville det verte den største i verda. Konsertane i Storbritannia vart annonsert i juli 2012, og det vart forventa at han ville halde konsertar i Asia, Australasia, Sør-Amerika, Sør-Afrika og Midtausten ein gong i 2013.

Prøvane starta seint i juli 2012 i Long Beach Arena i Long Beach i California i USA. Bieber og crewet hans skulle kvar dag i fleire dagar gjennomføre ti timar med prøvar ettersom han meinte at han hadde mykje å påvise av di mange har vore kritisk til karrieren hans.

Turnéen vart ein suksess i USA og mange konsertar vart selde ut på under ein time. Konserten på Madison Square Garden vart truleg seld ut på berre 22 sekund. I august vart det gjennomført eit søk på Internett for å finne dansarar til turnéen.

Turnéen starta i Jobing.com Arena i Glendale i Arizona i USA. Premieren skapa overskriftar av di Bieber vart sjuk på scena. Framføringane av «Out of Town Girl» og «Beauty and a Beat» vart avbrot då Bieber kasta opp både på og bak scena.

Turnéen vart avyst på grunn av fleire problem under konserten i Tacoma Dome i Washington i USA.
Etter konserten tvitra Bieber at hans personlege datamaskin og kamera vart stolen under konserten. Mange fans langa ut mot arenaen, medan andre trudde det var ei bløff. Tre dagar etter konserten hadde musikkvideoen til singelen «Beauty and a Beat» Vevo-premiere og videoen startar med teksten: «I oktober 2012 vart tre timar med personlege opptak stolen fra musikaren Justin Bieber. Opptaka vart ulovleg lasta opp av ein anonym bloggar». Mange medium rapporterte at tyveriet måtte vere ein bløff for å få merksamd rundt videoen. Managementet til Bieber seier framleis at opptaka vart stjålen.

## Opningsnummer
* Carly Rae Jepsen (Nord-Amerika og Europa, ukjend dato)
* Cody Simpson (Nord-Amerika og Europa, ukjend dato)
* The Wanted (Canada og USA, 2012)
* Jaden Smith  (Storbritannia) 
* Honey Honorata Skarbek  (Polen) 
* Neon Dogs   (Tyskland) 
* The Saturdays
* MainStreet  (Nederland) 
* Robin Packalen (Noreg)

## Turnédatoar

;Cancellations and rescheduled shows

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Believe Tour|Believe Tour]]» frå ,  den 16. april 2013.*
Epitermisk

**Epitermisk** er eit omgrep som tyder energi over det som svarar til termisk likevekt. 

Det vert særskilt nytta om nøytron i ein reaktor. Vanlegvis reknar ein nøytron med ein energi 1-100 eV som epitermiske, men området er ikkje skarpt definert. Ein epitermisk reaktor er ein reaktor basert på fisjon indusert ved epitermiske nøytron. 

## Kjelder
*
Forboden overgang

Ein **forboden overgang** er ein overgang mellom to tilstandar i eit kvantemekanisk system, som eit molekyl, eit atom eller ein atomkjerne, som ikkje er i samsvar med første ordens utrekningar. I formell fysikk tyder dette at prosessen ikkje kan skje via den mest effektive (elektrisk dipol) ruta. Sjølv om overgangen formelt sett er «forboden», er det eit lite sannsyn for at dei kan skje spontant, om eit atom eller eit molekyl hamnar i ein anslått tilstand. Meir presist kan ein sei at det er eit visst sannsyn for at eit anslått atom vil gjere ein forboden overgang til eit lågare energinivå per tidseining. Per definisjon er dette sannsynet mykje lågare enn at det vil gjere ein «lovleg» overgang. Derfor vil ein overgang frå eit høgare energinivå til eit lågare nesten alltid skje via ein lovleg overgang (eller t.d. via kollisjonar) enn at det skjer via ein forboden overgang. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Forbidden mechanism|Forbidden mechanism]]» frå ,  den 16. april 2013.*
Fotoelektromagnetisk effekt

**Fotoelektromagnetisk effekt** er danning av elektromotorisk spenning når ein halvleiar i eit magnetisk felt vert utsett for lysstråling. Det er ei form for halleffekt, sidan belysninga ved fotoelektrisk effekt produserer frie ladningsberarar i materialen.

## Kjelder
* fotoelektromagnetisk effekt. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/fotoelektromagnetisk_effekt
Fotoionisasjon

**Fotoionisasjon** er ionisering av gassmolekyl ved absorpsjon av elektromagnetisk stråling (til dømes lys). 

## Sjå òg
* fotoelektrisitet

## Kjelder
*
Fotokonduktivitet

**Fotokonduktivitet** er eit optisk og elektrisk fenomen der ein får ein auke i den elektriske konduktiviteten (leiingsevna) i eit stoff når dette vert utsett for lys, infraraud eller ultrafiolett stråling. Det vert nytta i fjernsynskamera, lysmålarar, infraraude detektorar og meir. Effekten vart påvist i grunnstoffet selen i 1873. Han er seinare påvist i mange andre stoff. 

## Sjå òg
* fotoelektrisitet

## Kjelder
*
Friedrich Paschen

**Friedrich Louis Carl Heinrich Paschen** () var ein tysk fysikar. 

Frå 1901 til 1921 var han professor i Tübingen, og frå 1921 til 1924 i Bonn. Han var så president for Physikalisch-Technische Reichsanstalt og professor ved universitetet i Berlin til han i 1933 vart avsett av Adolf Hitler. Paschen gjorde grunnleggjande arbeid i spektroskopien. Han fann ein serie i hydrogenspekteret, paschenserien, og gjorde ei mengd presisjonsavgjersler av bølgjelengdene til spektrallinjer. Han oppdaga saman med E. Back den såkalla Paschen–Back-effekten for oppsplitting av spektrallinjer i særs sterke magnetfelt. Målingane hans av energifordelinga i varmestrålinga gav det eksperimentelle grunnlaget for Plancks kvanteteori. Til desse målingane konstruerte han eit nytt, svært kjenslevart galvanometer, paschengalvanometeret.

## Kjelder
*Friedrich Paschen. (27.02.2013) I Store norske leksikon.
Ft-verdi

**''f''T<sub>½</sub>-verdi** er eit mål for levetida av ein atomkjerne som desintegrerer ved utsending av eit elektron eller eit positron (betadesintegrasjon). Det er produktet av storleikane *f* (Fermi-integral-funksjonen), som er knytt til strukturen til kjernen, og *t*, som er knytt til levetida til enkelttilstanden, som avgjer verdien. Levetida er sterkt påverka av kvantemekaniske storleikar som spinn og paritet for tilstandane det er snakk om. 

## Kjelder
*
Norske passasjerar ombord på RMS «Titanic»

Dette er ei fullstendig **liste over norske passasjerar ombord på [[RMS «Titanic»]]** på den katastrofale jomfruturen frå Southampton til New York via Cherbourg og Queenstown.

Av dei 2223 passasjerane på «Titanic» var 31 norske statsborgarar. 28 av dei reiste  på 3. klasse, ein på 2. klasse og to på 1. klasse. Dei fleste av nordmennene gjekk ombord i Cherbourg.

## Kjelder
Fusjonsreaktor

Ein **fusjonsreaktor** er ein reaktor som skapar energi ved hjelp av kontrollert kjernefysisk fusjon og blir overført til ein annan energi for vidare bruk. I ein fusjonsreaktor skal ein kunne utnytte meir av den frigjorde energien enn det som trengst for å halde prosessen i gang. Til no har ein ikkje lukkast å oppretthalde prosessen og frigjere meir energi enn det som blir forbrukt, og reaktorar for kommersiell energiproduksjon ligg 30-50 år fram i tid etter dagens utvikling.

Fleire fusjonsreaktorar for forskingsføremål er i drift eller under planlegging. Mange av desse er av tokamaktypen, som ITER. Reaktorar med netto energiutbytte forventast omkring år 2025-2030, og det vil ta minst 20 år etter det før fusjonsenergi får praktisk tyding.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fusjonsreaktor|Fusjonsreaktor]]» frå ,  den 16. april 2013.*  
 
*fusjonsreaktor. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/fusjonsreaktor

## Bakgrunnsstoff
* Fusjonsreaktor – Interaktiv multimedia  (forskning.no)
* Fusion.org.uk  &ndash; En oversikt over fusjon fra UKAEA
* EFN &ndash; Informasjon fra Europan Fusion Network
* JET &ndash; Forskning på kjernefysisk fusjon ved  JET (Joint European Tourus)
* ITER&ndash;  ITER Eksprimentreaktor (International Thermonuclear Experimental Reactor)
Arto Bryggare

**Arto Kalervo Bryggare** () er ein finsk politikar og tidlegare friidrettsutøvar frå Kouvola som spesialiserte seg på 110 m hekk. Mellom 1978-86 vann han både VM- og EM-sølv, to EM-bronsar og eitt OL-sølv i øvinga. Tolv gongar vart han finsk meister på 110 m hekk, elleve av desse på rad. Han vann dessutan ein sølv og ein bronse i same øvinga, samt to sølvmedaljar på 100 m under finske meisterskap. Bestetida 13,35 frå 1984 er framleis finsk og nordisk rekord i 2013.

## Karriere
Bryggare var berre 17 år gammal då han fekk si fyrste finske meisterskapsmedalje på spesialøvinga 110 m hekk. Etter ein bronsemedalje i 1975, tok han eitt steg opp på sigerspallen i 1976, og ytterlegare eitt i 1977, då han vart finsk meister i øvinga, den fyrste av elleve på rad. Same året vart han junior-europameister på 110 meter hekk. 

Året etter sprang Bryggare seg inn i verdseliten på distansen, og vann bronsemedaljen i friidretts-EM 1978 på den gode tida 13,56, finsk og nordisk rekord. Fire år seinare gjentok han prestasjonen i den neste europameisterskapen, då han vann ein ny bronsemedalje. I 1983 tok han sølvmedaljen i korthekkløp i det alle fyrste VM i friidrett, berre slått av Greg Foster frå USA. Han sette personleg rekord med 13,44 i semifinalane, den fjerde beste tida i verda det året.

Sommaren 1984 deltok han i sommar-OL 1984 i Los Angeles, og sette i eit forsøksheat personleg rekord på 110 m hekk med tida 13,35 sekundar. I finalen kom han i mål på tida 13,40, noko som gav han bronsemedaljen, USA-amerikanarane Roger Kingdom og Greg Foster sprang fortare. Med denne bronsemedaljen vart Bryggare historisk, ettersom han var den fyrste finske friidrettsutøvaren med meisterskapsmedalje på ein sprintdistanse.

I 1986 tok han medalje i sitt tredje EM på rad. Her vart han berre overgått av den sterke franskmannen Stéphane Caristan. Bryggare kvalifiserte seg også til finalen på 110 meter hekk under VM i friidrett 1987, men trekte seg grunna skade.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1978 i Praha: Bronsemedalje – 13,56
*OL 1980 i Moskva: Nr 6 -13,76
*EM 1982 i Aten: Bronsemedalje – 13,60
*VM 1983 i Helsingfors: Sølvmedalje – 13,46, bakom Greg Foster (13,32)
*OL 1984 i Los Angeles: Bronsemedalje – 13,40
*EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje  - 13,42, bakom Stéphan Caristan (13,20)
*VM 1987 i Roma: Nr 8 – starta ikkje i finalen
*OL 1992 i Barcelona: Utslått i forsøksheatet

### Medaljar i nasjonale meisterskap
*Finsk meister på 110 m hekk i perioden 1977 til -87 og i 1992.
*Sølvmedalje på 110 m hekk i 1976 og på 100 m 1977 og 1979
*Bronsemedalje på 110 m hekk i 1975

## Politikk
Bryggare var i valperiodane 1995-99 og 2003-07 medlem av den finske riksdagen, der han representerte Sosialdemokratane.

## Bakgrunnsstoff
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arto Bryggare|Arto Bryggare]]» frå ,  den 16. april 2013.*
Saravan

**Saravan** (persisk سراوان) er ein by i Sistan og Balutsjistan i Iran, ikkje så langt frå grensa mot Pakistan. Folkesetnaden er på 58&nbsp;652 (2006).

Den 16. april 2013 vart Saravan råka av eit kraftig jordskjelv.
Gammastrålingskonstant

**Gammastrålingskonstanten** med symbol Γ, er ein faktor som angjev tilhøvet mellom eksposisjonsraten for γ-stråling frå ei kjelde i ein meters avstand frå han, og aktiviteten av kjelda. Konstanten er avhengig av stoffet i kjelda. Han blir brukt i strålingsfysikk og strålingsmedisin for å berekne verknaden (eksposisjonen) av ei strålekjelde med kjend aktivitet. Γ blir angjeve i SI-einingar i (coulomb m²)•(kg becquerel s) eller i eldre einingar i (røntgen m²)•(kg mikrocurie time). 1 (R m²)•(kg µCi h) = 1,93•10–12 (C m²)•(kg Bq s).

## Kjelder
*gammastrålingskonstant. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/gammastr%C3%A5lingskonstant
Jorma Valkama

**Jorma Rainer Valkama** () var ein finsk lengdehoppar frå Viborg, som vann bronsemedaljen i øvinga under sommar-OL 1956. Han vart finsk meister i lengdehopp 1954-59 og 1961. Sin personlege rekord på 7,77 meter nådde han 16. september 1956 i Åbo. Valkama var 172 cm høg og vog 66 kg.

## Aktiv
Valkama deltok i 1952 i sommar-OL i Helsingfors, men lukkast ikkje kvalifisere seg til finalen. Sameleis gjekk det i EM 1954 i Bern. Hausten 1956 sette han personleg rekord med eit sprang på 7,77 m, og opplevde så høgdepunktet då han i Melbourne hoppa 7,48 meter i OL-finalen, berre USA-amerikanarane Greg Bell (7,83 m) og John Bennett (7,68 m) hoppa lengre.

Gjennom 1957-sesongen deltok Valkama i 40 tevlingar i lengdehopp, og vann alle. Under EM 1958 i Stockholm landa han på 7,50 meter og fekk sjetteplassen. To år etterpå strekte han seg i Roma til 7,69 m og ein femteplass under sommar-OL 1960. I sin siste internasjonale meisterskap, EM 1962 i Beograd, vart han finaleklar med eit hopp på 7,65 meter, men mislukkast i finalen og stoppa på 6,78 m.

Knapt tre månader seinare omkom han i ei trafikkulykke i Hollola, 34 år gammal.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1952 i Helsingfors: Utslått i kvalifiseringa – 6,97 m
*EM 1954 i Bern: Utslått i kvalifiseringa – 7,04 m 
*OL 1956 i Melbourne: Bronsemedalje – 7,48 m
*EM 1958 i Stockholm: Nr 6 – 7, 50 m
*OL 1960 i Roma: Nr 5 – 7,69 m
*EM 1962 i Beograd: Nr 12 – 6,78 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jorma Valkama|Jorma Valkama]]» frå ,  den 16. april 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung

**GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung** (Helmholtz-senter for forsking på tunge ion) i Wixhausen i Darmstadt er eit forskingsinstitutt grunnlagt i 1969 som *Gesellschaft für Schwerionenforschung* (GSI). 

Instituttet er mellom anna kjent for å ha oppdaga seks grunnstoff: meitnerium (1982), hassium (1984), darmstadtium (1994), roentgenium (1994), bohrium (1996), og copernicium (1996). I tillegg til grunnforsking driv insituttet praktisk medisinsk forsking.

Det eldste og viktigaste verktøyet på instituttet er den lineære partikkelakseleratoren *Universal linear accelerator* (UNILAC) som kan akselerere ion til 20&nbsp;% av lysfarten. I 1990 fekk instituttet tilført synkrotronen SIS18, som kan akselerere ion til 90&nbsp;% av lysfarten og lagringsringen ESR.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung|GSI Helmholtzzentrum für Schwerionenforschung]]» frå ,  den 16. april 2013.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Hanford-anlegga

**Hanford-anlegga** (engelsk **Hanford Site**) er eit stort, utrangert produksjonsanlegg for produksjon av plutonium til atombomber. Det vart bygd ved Columbiaelva under den andre verdskrigen i Hanford i staten Washington i USA, for produksjon. Anlegga vart seinare kraftig utvida med reaktoranlegg for produksjon av plutonium, uranisotopar og andre radioaktive nuklidar som blir nytta innan medisin, teknikk og forsking.

Området har vore kjend under mange namn, mellom anna *Hanford Works*, *Hanford Engineer Works* eller *HEW*, *Hanford Nuclear Reservation* eller *HNR* og *Hanford Project*. Anlegget kom i gang i 1943 og var ein del av Manhattanprosjektet. Her låg mellom anna den kjende B-reaktoren som stod for den første fullskalaproduksjonen av plutonium i verda. Plutoniumet som vart produsert på staden vart brukt i den første atombomba, testa på Trinity site, og i «Fat Man», bomba som vart sleppt over Nagasaki i Japan.

Vatn frå Columbiaelva vart nytta til avkjøling av reaktorane. Sjølv om det vart noko reinska før det vart sleppt attende i elva, kom store mengder radioaktivt forureina vatn ut i elva kvar dag. Dette vart halde skjult av dei føderale styresmaktene.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanford Site|Hanford Site]]» frå ,  den 16. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Fissil

**Fissil** eller **spaltbar** er det at ein atomkjerne når han etter å ha fanga inn eit langsamt nøytron, straks fisjonerer, det vil sei deler seg i to omtrent like tunge delar. 

**Fissilt stoff** blir nytta som brensel i reaktorar. Den einaste fissile nukliden som finst i naturen er 235U (0,72 % i alle naturlege førekomstar av uran). I uranreaktorar kan ein produsere 233U og <sup>239</sup>Pu.

## Sjå òg
* Fertilt stoff

## Kjelder
* fissil. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/fissil
Atomic Energy Research Establishment

**Atomic Energy Research Establishment** (AERE), er eit forskings- og treningssenter ved Harwell i Oxfordshire i Storbritannia, som opphavleg var eit sentrum for utvikling av kjerneenergi. 

Senteret vart skipa i 1946.
Den første forskingsreaktoren i Storbritannia, GLEEP, vart sett i drift her i 1947 og var i bruk heilt fram til 1990. Forskinga er no hovudsakleg innan materialteknologi, instrumentering, prosesskontroll, strålevern og datahandsaming. Det blir dessutan drive produksjon av radioisotopar. I 2007 vart eit nytt anlegg for synkrotronstråling, The Diamond Light Source, opna.

## Kjelder

*Harwell-anlegga. (28.02.2013) I Store norske leksikon.

## Bakgrunnsstoff

*Harwell Campus
Hyperkjerne

Ein **hyperkjerne** er ein atomkjerne som består av proton, nøytron og eit eller fleire særbaryon, kalla hyperon. Den første vart oppdaga av Marian Danysz og Jerzy Pniewski i 1952.

Sidan kvantetalet særheit er bevart i sterk og elektromagnetisk vekselverknad, vil i det minste hyperkjernar som inneheld dei lettaste hyperona, lambda, leve lenge nok til å skape skarpe kjernenerginivå. Dei gjer derfor høve til kjernespektroskopi. Fysikken deira er forskjellig fro normale kjernar, fordi eit hyperon kan dele plass med dei vanlege fire nukleona som skil seg frå kvarande med forskjellig spinn og isospinn. 

Hyperkjernar kan skapast når ein kjerne fangar ein lambda- eller K-meson og sender ut nøytron i ein samansett kjernereaksjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hypernucleus|Hypernucleus]]» frå ,  den 17. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lávdani

**Lávdani** (gresk Λάβδανη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Lávdani inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pogóni.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Lávdani 118&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 19&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Impulsgenerator

Ein **impulsgenerator** er eit elektrisk apparat som skapar særs korte støytar med høgspenning eller kraftig straum. Slike apparat kan delast inn i to typar: impuls spenningsgeneratorar og impuls straumgeneratorar. Høge impulsspenningar vert nytta til å teste styrken til elektrisk utstyr for overspenning. Den maksimale spenninga kan verte opp til ti millionar volt og straumstøytane opp til over hundre tusen ampere.

Slike apparat vert mellom anna nytta i store laserar og i forskinga på korleis ein kan produsere fusjonsenergi. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Impulse generator|Impulse generator]]» frå ,  den 17. april 2013.*
Kefalóvryso

**Kefalóvryso** (gresk Κεφαλόβρυσο) er ein landsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Kefalóvryso var hovudsete i den tidlegare kommunen Áno Pogóni, som no er ei kommunaleining i kommunen Pogóni.

## Referansar
Interferometri

**Interferometri** er ein målemetode som baserer seg på at lysstråler frå ein lekam vert skilde i to eller fleire strålar, før dei vert først saman att etter å ha avlagt ulike avstandar. Lysbølgjene vert då innbyrdes faseforskyvd slik at det oppstår interferens mellom bølgjene. 

Det finst ulike typar *interferometer* for slike undersøkingar. Dette er instrument for å måle bølgjelengder og brytingsindeksar. 

## Sjå òg
* Interferensmikroskop

## Kjelder
*interferometri. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/interferometri
Ioneteljar

Ein **ioneteljar** er eit apparat som måler ionetettleiken i luft. 

## Kjelder
*ioneteller. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/ioneteller
Ionometer

Eit **ionometer** er eit ionisasjonskammer som består av to parallelle plater som er forbunde med kvarandre gjennom eit batteri og ein kjenslevar straummålar. Om ein plasserer ei radioaktiv kjelde mellom platene, gjer ioniseringa at det går ein straum. Storleiken til straumen gjev eit relativt mål for kjeldestyrken. 

## Kjelder
*ionometer. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/ionometer
Julius Elster

**Julius Johann Phillipp Ludwig Elster** () var ein tysk fysikar. Saman med Hans Geitel fann Elster i 1910 opp fotocella.

Han utførte viktige arbeid innan områda radioaktivitet og atmosfærisk elektrisitet, og var den første som målte ladningen til fallande regndropar.

## Kjelder
*
Johan Peter Holtsmark

**Johan Peter Gabrielsen Holtsmark** () var ein norsk atomfysikar. Han var bror til
filologen Anna Holtsmark (1896–1974), ingeniøren Bernt Holtsmark (1899), Marie Holtsmark (1902–) og kunstnaren Karen Holtsmark (1907–1998).

Holtsmark var tidleg interessert i fysikk og deltok i *Fysisk Selskab* (seinare Norsk Fysisk Selskap) alt i 1907, der han seinare vart leiar (1958–60).
Han studerte ved Det Kongelige Frederiks Universitet (1911–19) der han mottok dr.philos. (1918) med ei avhandling om intensitetsforløpet i seriespektra skapt ved katodestråle.  Etter ein turne til Universitetet i Würzburg, Universitetet i Leipzig, Universitetet i Göttingen, og Universitetet i London (1919–20), arbeidde han ein periode som lektor i Oslo (1921-1923). Han vart engasjert som professor etter Sem Sæland ved den nylig oppretta linja for teknisk fysikk ved NTH (1923) der han arbeidde fram til 1943, då han vendte attende til Universitetet i Oslo, der han arbeidde fram til 1964. 

Ved NTH bygga han under rettleiing av Odd Dahl, den første Van de Graaff-generatoren i landet (1933–37). Holtsmark hadde elles særskild interesse for akustikk og oppretta det akustiske forskingslaboratoriet (1929) ved NTH, der han assistert av Reno Berg og andre. Han var mellom anna rettleiar for Vebjørn Tandberg og Erik Julsrud.  Han gjesta akustikk-laboratoria ved Siemens og AEG (1930) og var medlem i den amerikanske akustikarsamskipnaden. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Peter Holtsmark|Johan Peter Holtsmark]]» frå ,  den 17. april 2013.*
Foúrka

**Foúrka** (gresk Φούρκα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Foúrka inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Kónitsa.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Foúrka 56&nbsp;innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.

## Referansar
Triode

Ein **triode** er eit radiorøyr med tre elektrodar. Elektrodane heiter katode, gitter og anode. Elektronstraumen frå katoden til anoden vert styrt av spenninga på gitteret.

Radiorøyr for likestraum har ein katode som er ein glødetråd. Radiorøyr for vekselspenning har ei metallkappe kring glødetråden. Kring katoden ligg det ei sky av elektronar. Når det er sett ei høg positiv spennning på anoden, går elektronane dit. Denne elektronstraumen aukar når spenningen på gitteret er positiv og minkar når den er negativ. Utan signal har gitteret litt negativ spenning. Ei lita endring av spenninga på gitteret fører til ei stor endring i elektronstraumen frå katoden til anoden.

Dette gjer at ei lita spenning frå ein mikrofon eller grammofon-pickup til slutt vert så stor at han kan driva ein høgtalar.
Pérama i Ioánnina

**Pérama** (gresk Πέραμα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Pérama inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Ioánnina.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Pérama 4&nbsp;696&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1&nbsp;943&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Katsikás

**Katsikás** (gresk Κατσικάς) er ein distriktsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Katsikás var hovudsete i den tidlegare kommunen Pamvótida, som no er ei kommunaleining i kommunen Ioánnina.

## Referansar
Gunnar Gren

**Johan Gunnar Gren** () var ein svensk fotballspelar, fødd og død i Göteborg. Han vart olympiske meister for Sverige i 1948 og vann VM-sølv i 1958. Gren, som spela indre høgre, deltok i 57 landskampar for Sverige og skåra 32 mål. Klubbspelaren Gren vart seriemeister både i heimlandet og i Italia. Han var aktiv fotballspelar på høgste nivå frå 1938 til 1964.

## Karriere
### Klubbspel
Gren debuterte i Allsvenskan 1. mai 1938 for Göteborg-klubben Gårda BK. Fire år seinare melde han overgang til IFK Göteborg, der han i sin fyrste sesong, 1941/42, var med å verte svensk seriemeister. I 1946 vann Gren den aller første «Guldbollen», og året etter vart han skyttarkonge i den svenske fotballserien.

Gren var profesjonell fotballspelar i Italia frå hausten 1949. Han spela fyrst tre sesongar i AC Milan, og deretter to sesongar for AC Fiorentina og til siste ein sesong i Genoa. I Milan danna han saman med landsmennene Gunnar Nordahl og Nils Liedholm den historiske Gre-No-Li-trioen. Han var svært populær i Italia, og det italienske publikumet gav han tilnamnet *Il Professore* (professoren).

I 1956 flytta Gren heim til Sverige, der han var spelande trenar for Örgryte IS frå Göteborg fram til og med 1959. Seinare trena han GAIS, ein annan fotballklubb i heimbyen. Sin siste kamp i Allsvenskan spela han i 1964, 26 år etter den første. Han var då trenar for GAIS, men sidan det gjekk dårleg for klubben, gjorde han comeback som Allsvenskans eldste spelar nokon gong, i eit forsøk på å redde laget frå nedrykk. GAIS enda på sisteplass og rykte ned.

### Landslagsspel
Gren debuterte for Sverige i ein landskamp på bortebane mot Finland den 29. august 1940. Han spela på Sveriges landslag som vann gull under OL 1948 i London. Etter å ha fått tilbake amatørstatusen i 1956 spela han landskampar for Sverige til hausten 1958. Ti år etter han vart olympisk meister, spela han indre høgre på det svenske landslaget som nådde finalen i VM 1958 på heimebane. Der vart det 2-5 tap for Brasil.

### Merittar
*Olympisk meister med Sverige i 1948
*Sølvmedalje med Sverige under VM i fotball 1958
*Svensk seriemeister 1942 med IFK Göteborg
*Italiensk seriemeister 1951 med AC Milan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gunnar Gren|Gunnar Gren]]» frå ,  den 17. april 2013.*
Mount Macbain

**Mount Macbain** er eit markant fjell, 2205 moh, som ligg mellom munningen av Cornwallbreen og Helmbreen i Queen Elizabeth Range. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser Merle Macbain i U.S. Navy som var presse- og informasjonsoffiser i U.S. Naval Support Force i Antarktis, i løpet av U.S. Navy Operasjon Deepfreeze III og IV, 1957–58 og 1958-59.

## Kjelder
Mount McCue

**Mount McCue** er ein fjelltopp på 1710&nbsp;moh. som ligg 5,5 nautiske mil (10&nbsp;km) nordvest for Mount Wade i Kronprins Olavfjella i Antarktis. Han vart oppdaga av U.S. Antarctic Service (USAS) 1939-41, kartlagd av A.P. Crary (1957–58) og namngjeven av han etter James A. McCue i U.S. Navy som var radiomekanikar og leiar for den første Beardmore Camp i løpet av 1957-58.

## Kjelder
Mount McIntyre

**Mount McIntyre** er eit klipperikt, flatt, framskytande fjell som dannar nordaustenden av D'Angelo Bluff. Det ligg på vestsida av Scottbreen, nær toppen av og like ovanfor Mount Howe. Det vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn. Det vart namngjeve av admiral Byrd etter Marvin H. McIntyre, sekretær til presidenten av USA på den tida, Franklin D. Roosevelt.

## Kjelder
Mount Maloney

**Mount Maloney** er eit fjell, 1990 moh, som ligg 4 nautiske mil (7&nbsp;km) nord for Mount Alice Gade på søraustsida av Bowmanbreen i Dronning Maudfjella. Det vart oppdaga og kartlagd på Byrd-ekspedisjonen, 1928-30. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter John H. Maloney jr., meteorolog ved Amundsen-Scott-stasjonen vinteren 1960.

## Kjelder
Marble Peak i Antarktis

**Marble Peak** er eit kystfjell som ligg like ved O'Brien Peak 2 nautiske mil (3,7&nbsp;km) mot søraust og har nesten same høgd. Begge ligg oppom toppen av Rossbarrieren kring halvvegs mellom Amundsen- og Scottbreen.

Fjellet vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy, 1960-64. Namnet vart nytta av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1969–70, fordi lyse, kvitaktige band av marmor (*marble* på engelsk) kryssar rett over toppen. 

## Kjelder
*
Mount Markham

**Mount Markham** er eit fjellmassiv med to toppar oppom nordenden av Markham Plateau i Antarktis. Den høgaste toppen har ei høgd på 4350&nbsp;moh og den lågare er 4280&nbsp;moh. Det vart oppdaga av Discovery-ekspedisjonen (1901–04) og er kalla opp etter sir Clements Markham, som var president i Royal Geographical Society under ekspedisjonsplanlegginga og som valde Robert Falcon Scott som leiar av ekspedisjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Markham|Mount Markham]]» frå ,  den 17. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* «Mount Markham i Antarktis» på Peakbagger
Mount Mackellar

**Mount Mackellar** er eit massivt fjell, 4295 moh, som ligg ved toppen av Mackellarbreen, 3 nautiske mil (6&nbsp;km) sør for Pagoda Peak i Queen Alexandra Range. Det vart oppdaga av den britiske antarktiskekspedisjonen (1907–09) og kalla opp etter Campbell Mackellar, som støtta eksepdisjonen økonomisk.

## Kjelder
Mount Madison i Antarktis

**Mount Madison** er eit markant, stort sett isdekt fjell i Antarktis på 1385 moh. Det ligg 7 nautiske mil (13&nbsp;km) vest for Cape Selborne, på sørsida av Byrdbreen. Fjellet vart gjeve namn av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter kapteinløytnant Douglas W. Madison, adjutant for kommandøren i U.S. Naval Support Force 1961–62, og presse- og informasjonsoffiser 1963-64.

**Madison Terrace** er eit rektangulært platå eller terrasse som er 6 nautiske mil (11&nbsp;km) langt og 3 nautiske mil (6&nbsp;km) breitt, og støyter til den sørlege delen av Mount Madison på Shackleton Coast. Is som strøymer ned frå Mount Madison dekkjer terrassen, og endar i eit brefall til Couzens Bay. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) i samband med Mount Madison.

## Kjelder
Mount Marshall i Antarktis

**Mount Marshall** er eit markant fjell, 3160 moh, som ligg 4 nautiske mil (7&nbsp;km) søraust for Blizzard Peak i Marshall Mountains i Queen Alexandra Range. Fjellet vart namngjeve i samband med Marshall Mountains, som igjen er kalla opp etter Eric S. Marshall frå den britiske antarktiskekspedisjonen, 1907-09.

## Kjelder
Ioánnina øy

**Ioánnina øy** (gresk Νήσος Ιωαννίνων, *Nísos Ioannínon*) er ei øy i Pamvótidasjøen og var tidlegare ein kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Ioánnina øy inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Ioánnina.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Ioánnina øy 187&nbsp;innbyggjarar, som alle budde i den einaste tettstaden på øya.

## Referansar
Alvdal kyrkje

**Alvdal kyrkje** er ei langkyrkje frå 1861 i Alvdal kommune i Innlandet.

Byggverket er i tre og har 600 plassar. Kyrkja er teikna av Christian Heinrich Grosch.

Bygd i perioden 1855–61, altertavle frå 1882 og gjenstandar frå tidlegare kyrkjer.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Mount Mason

**Mount Mason** er ein fjelltopp (815&nbsp;moh) på kanten av Rossbarrieren, som ragar over nordenden av Lillie Range. Det vart oppdaga og fotografert på Byrd-ekspedisjonen (1928–30) og kalla opp etter Howard F. Mason, radioingeniør som overvintra med ekspedisjonen ved Little America.

## Kjelder
Mount Marks

**Mount Marks** er eit breitt, isdekt fjell med ei høgd opp mot 2600 moh, 5 nautiske mil (9 km) nord-nordvest for Mount Speyer i Worcester Range. Det er kalla opp etter Rodney Marks (1968-2000), ein australiar som omkom under ei astrofysisk undersøking i Antarktis vinteren 2000 for National Science Foundation (NSF) ved Amundsen-Scott-stasjonen. Han vart tilsett i Smithsonian Astrophysical Observatory og hadde tidlegare vore på sørpolstasjonen i 1998. 

## Kjelder
Matador Mountain

**Matador Mountain** er eit markant, isfritt fjell, 1950 moh, som ligg ved sørsida av munningen av Gallupbreen der denne møter Shackletonbreen. Matador Mountain vart namngjeven av F. Alton Wade, leiaren for Texas Tech Shackleton Glacier Expedition (1962-63). Namnet kjem frå klengenamnet til idrettslaget til Texas Tech University (då Texas Technological College). All tre medlemmar av gruppa var tilknytt colleget. 

## Kjelder
Mayeda Peak

**Mayeda Peak** er ein fjelltopp, 2890 moh., som ligg i Marshall Mountains i Queen Alexandra Range, 4,5 nautiske mil (8&nbsp;km) nord for Mount Marshall. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Fred H. Mayeda, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Amundsen-Scott-stasjonen, 1959.

## Kjelder
McGinnis Peak

**McGinnis Peak** er eit markant fjell (1270&nbsp;moh) med ein stor, berr dalbotn på nordsida, nær Rossbarrieren, like aust for den nedre delen av Koscobreen og 3,5 nautiske mil (6&nbsp;km) sørvest for Oppegaard Spur. Det vart oppdaga av U.S. Antarctic Service (USAS) i 1939-41, og kartlagd av A.P. Crary i 1957-58. Det vart namngjeven av Crary etter Lyle McGinnis, ein seismolog under den amerikanske kryssinga av Victoria Land i 1958-59.

## Kjelder
Mount McKercher

**Mount McKercher** er eit fjell, 2230&nbsp;moh, som ligg ved austsida av Scottbreen, like nord for munningen av Griffithbreen i Dronning Maudfjella. Det vart oppdaga i desember 1934 av eit geologisk lag under Byrd-ekspedisjonen leia av Quin Blackburn, og kalla opp etter Hazel McKercher, sekretæren til Richard E. Byrd i løpet av denne ekspedisjonen.

## Kjelder
McNally Peak

**McNally Peak** er ein fjelltopp i Antarktis på 2570&nbsp;moh. Han ligg 3,5 nautiske mil (6&nbsp;km) vest for Mount Farley, nær søraustsida av Holdsworthbreen i Dronning Maudfjella. Fjellet vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiseren Joseph J. McNally i U.S. Navy som var forsyningsoffiser ved McMurdo-basen, vinteren 1959. Han var sidan i staben til U.S. Naval Support Force i Antarktis i løpet av U.S. Navy Operasjon Deepfreeze 1967.

## Kjelder
Mount Melania

**Mount Melania** er ein markant, avrunda ås, 330&nbsp;moh, ved nordenden av Black Island i Ross Archipelago. Det vart først klatra av Ferrar og Bernacchi under Discovery-ekspedisjonen, 1901-04. Namnet er eit gresk ord som tyder svart, eit høvande namn for eit fjell på Black Island. Det vart namngjeve av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE), 1958-59.

## Kjelder
Melrose Peak

**Melrose Peak** er ein fjelltopp i Antarktis som ligg 4 nautiske mil (7&nbsp;km) sør for Peters Peak i Holyoake Range. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar og flyfoto, 1960-62. Toppen vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Robert L. Melrose, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Hallett-stasjonen, 1963-64.

## Kjelder
Mercik Peak

**Mercik Peak** er eit kjenneleg fjell i Antarktis på 1425&nbsp;moh., 7 nautiske mil (13&nbsp;km) nordaust for Mount Wells, på ryggen som stig ned frå sistnemnde, i Kronprins Olavfjella. Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter James E. Mercik, ein polarlysforskar i US Antarctic Research Program (USARP) ved Amundsen-Scott-stasjonen, vinteren 1965.

## Kjelder
Mount Miller i Ross Dependency

**Mount Miller** er eit markant fjell i Antarktis, 4160 moh, som ligg i Holland Range, 11 km sør for Mount Lloyd. Det vart oppdaga og namngjeven av Nimrod-ekspedisjonen, 1907-09.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Miller (Ross Dependency)|Mount Miller (Ross Dependency)]]» frå ,  den 17. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
Misery Peak

**Misery Peak** er ein fjelltopp (2725&nbsp;moh) heilt vest i Roberts Massif nytta som landmålingsstasjon. Det fekk dette namnet av den sørlege geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) (1961-62) for å skildre dei mange jammerlege timane dei var på toppen medan dei venta på at skyene skulle forsvinne. 

## Kjelder
Mount Mitchell i Antarktis

**Mount Mitchell** er eit fjell, 1820 moh, som ligg 5 nautiske mil (9 km) sørvest for Cape Goldie i nordlege delar av Holland Range. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå tellurometermålingar (1961-62) og flyfoto (1960). Det vart namngjeve av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter offiser G.W. Mitchell som var befalshavande på USS «Burton Island» i løpet av U.S. Navy Operasjon Deepfreeze, 1964.

## Kjelder
Mom Peak

**Mom Peak** er ein fjelltopp på 3260&nbsp;moh. aust i Otway Massif, 5 nautiske mil (9&nbsp;km) søraust for Mount Petlock i Antarktis. Det vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy (1959–63). Namnet er til minne om Shirley Anderson frå San Diego i California, som vart kalla «Antarctic Mom» (Mor Antarktis) av amerikanarane som overvintra i Antarktis. I åra etter 1961 snakka fru Anderson med tusenvis av overvintrande i Antarktis og var med på å halde moralen deira oppe.

## Kjelder