open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skogsreiskap

**Skogsreiskap** er landbruksreiskap som vert nytt for skogbruk. Tidlegare var manuelt reiskap, som øks, svans, borkspade, o.l. i bruk, men på 60-talet tok motorsaga over. 

Transport føregjekk tidlegare med hest, men på 50-talet byrja ein å nytta landbrukstraktorar i skogbruket. 

## Sjå òg
* Landbruksreiskap
Young Lust

***Young Lust*** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters og David Gilmour. Songen vart gjeven ut på albumet deira *[[The Wall]]* i 1979.

## Komposisjon
Opphavleg var songen meint som ein instrumental, men under innspelingsprosessen av albumet skreiv Roger Waters tekst til songen. Songen er sunge av David Gilmour, men Roger Waters syng harmonivokal på refrenget, og han har ein tungt hardrockstil som er uvanleg for Pink Floyd. 

Songen følgjer etter «Empty Spaces» på albumet, og overgangen mellom desse er brå. På grunn av dette vert ofte desse to songane spela i lag på radio. 

## Plott
Som med dei andre songane på *The Wall* fortel «Young Lust» historia om hovudpersonen Pink. Pink har no blitt ei rockestjerne, og er alltid heimefrå på grunn av livsstilen sin. Som følgje av dette byrjar han å invitere kvinnelege tilhengjarar til rommet sitt mellom konsertane. 

Slutten av songen er ein dialog mellom Pink og ei telefondame, og det er då han forstår at kona hans har eit anna forhold, og nervesamanbrotet hans skyt fart. Dialogen med telefondama var noko Waters arrangerte med ein ven i England i samband med innspelinga av albumet i Los Angeles. Han visste at telefondama faktisk måtte tru at han hadde avslørt at kona hadde eit forhold på si, og fortalte ho derfor ikkje at ho vart tatt opp på band. Han starta ein noteringsoverført samtale som «Mr. Floyd» med «Mrs. Floyd» til venen hans i England. Venen sa «Hallo?» og la på. Den første telefondama skjøna ikkje kva som tilsynelatande skjedde, medan den andre telefondama kom med på albumet. 

## Filmversjon
Kvinnelege tilhengjarar forfører vaktene for å kome seg inn i Pink sin bustad. Ein tilhengjar ber om autografen til Pink, men han går berre inn i bustaden sin medan ho følgjer etter han. 

## Medverkande
*David Gilmour&nbsp;– gitar, bass, solovokal
*Nick Mason&nbsp;– trommer, tamburin
*Roger Waters&nbsp;– korvokal
*Richard Wright&nbsp;– orgel, elektrisk piano

med:

*Chris Fitzmorris&nbsp;– mannleg telefonstemme

Personell per Vernon Fitch og Richard Mahon.

## Kjelder
One of My Turns

***One of My Turns*** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeve ut på albumet deira *[[The Wall]]* i 1979 og som b-side på singelen «Another Brick in the Wall (Part 2)».

## Komposisjon
Songen er delt inn i tre ulike delar. Ein oppdelt dialog, eit roleg parti med vokal, og eit meir bråkete parti med vokal. 

## Tekst
Som med dei andre songane på *The Wall* fortel «One of My Turns» ein del av historia om hovudpersonen Pink. Pink inviterer ein kvinneleg tilhengjar til rommet sitt etter han har fått vite om kona sitt andre forhold. Først prøver kvinna å få kontakt med han, men han er for opptatt med å tenkje på kona til å høyre kva kvinna seier. Då kvinna held fram med å prøve og få kontakt med han, eksploderer Pink, vert valdeleg og raserer rommet. 

## Filmversjon
Pink slepp inn ein kvinneleg tilhengjar på hotellrommet sitt. Etter at ho prøver å forføre Pink, vert han svært sint og raserer hotellrommet, og kuttar seg i handa då han kastar eit TV-apparat ut vindauget. 

## Medverkande
*Roger Waters – vokal, bassgitar
*David Gilmour – sologitar
*Richard Wright – orgel, Prophet-5 synthesizer
*Nick Mason – trommer, perkusjon

med:

*Bob Ezrin – piano
*Lee Ritenour – rytmegitar og rytmegitar med wah-wah-pedal
*Trudy Young – stemma til groupie-jenta

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Heilage tre kongar

**Heilage tre kongar** er skapte i legendene, ut frå forteljinga i evangeliet etter Matteus, 2. kapitlet, om *nokre vismenn frå Austerland* som kom for å hylle Jesus.

På 500-talet kjenner vi namna Kaspar — konge av Persia, Melkior — konge av Nubia og Baltasar — konge av Saba. Melkior vart gjerne avbilda med raudbrun hud, Baltasar som svart. Slik vart dei tre kongane sett som eit bilete på at også heidningefolka skulle hylle Frelsaren.

6. januar, eller trettande dag jul, er heilage tre kongars dag. Dagen var heilagdag fram til festdagsreduksjonen i 1771 og vart halde som slenghelg, ein dag då tenarane fekk fri, men kunne gjere lett arbeid for seg sjølve, fram mot moderne tid.

I Den norske kyrkja er feiringa av dagen flytta til Kristi openberrings sundag.

## Kongar — eller tre vismenn?
I evangeliet etter Matteus er dei som nemnt omtalt som «nokre vismenn». Sidan dei fann fram til Jesus ved hjelp av stjernetyding, er det naturleg å tenkje seg at dei var astrologar. 

For å markere at dei kom austfrå, har kyrkjekunstnarar ofte framstilt dei med frygiske luer. Dette var hovudplagg til menn, i oldtida brukt av frygarane i Litleasia, sidan overtatt av grekarane og introdusert i Europa. Dei liknar jakobinarlua som vart brukt under den franske revolusjonen.

## Sjå òg
* Juleevangeliet
* Julekrybbe - nokre gonger med heilage tre kongar

## Bakgrunnsstoff
Goodbye Cruel World

**Goodbye Cruel World** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd, skriven av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet *[[The Wall]]* i 1979.

## Komposisjon
Songen er roleg og forholdsvis rytmisk med ein mjuk repeterande bassnote, som liknar bassriff som er brukt i tidlege Pink Floyd-songar som «Careful with That Axe, Eugene» og «See Emily Play». Det siste augneblikket av ordet «goodbye» vert sagt samtidig som musikken vert kutta. Det får det til å høyrast meir desperat ut, i tillegg til å fungere som eit symbol på at Pink kuttar ut alle band til verda omkring seg. 

## Plott
Som dei andre songane på *The Wall* fortel «Goodbye Cruel World» ein del av historia om hovudpersonen Pink. Songen omhandlar Pink sin reaksjon på at hans mentale mur no er ferdigbygd, og markerer at han no er heilt isolert frå samfunnet. 

## Medverkande
* Roger Waters – bassgitar, vokal
* Richard Wright – Prophet-5 synthesizer

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Utrykkingspolitiet

**Utrykkingspolitiet** (**UP**) er ei nasjonalsærorgan i den norske Politi- og lensmannsetaten, direkte underlagt Politidirektoratet. UP er ei bistands- og beredskapsressurs for politidistrikta og arbeider for å redusere ulykker og lovbrot i trafikken, og bidrar i anna politiarbeid.

UP vart oppretta i 1937 i samband med overgangen frå kommunalt til statleg politi. UP har hovudkontor i Stavern og er organisert på landsbasis med 9 distrikt. Kvart distrikt blir leia av en distriktsleiar og har administrativ støtte av ein distriktssekretær.

## Distrikt
Dei 10 UP-distrikta dekker følgjande regulære politidistrikt:
*UP-distrikt 01: Østfold og Follo politidistrikt
*UP-distrikt 02: Vestoppland, Gudbrandsdal, Romerike, og Hedmark politidistrikt
*UP-distrikt 03: Nordre-Buskerud, Søndre-Buskerud og Asker og Bærum politidistrikt
*UP-distrikt 04: Vestfold og Telemark politidistrikt
*UP-distrikt 05: Agder og Rogaland politidistrikt
*UP-distrikt 06: Haugaland og Sunnhordland, Hordaland og Sogn og Fjordane politidistrikt
*UP-distrikt 07: Sunnmøre, Nordmøre, Sør-Trøndelag, Nord-Trøndelag og Romsdal politidistrikt
*UP-distrikt 08: Helgeland, Salten, Midtre Hålogaland politidistrikt
*UP-distrikt 09: Troms, Vestfinnmark, Østfinnmark politidistrikt

## Bakgrunnsstoff
Nettsidene til utrykkingspolitiet, https://www.politi.no/utrykningspolitiet/
Hey You

**«Hey You»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet deira *[[The Wall]]* i 1979, og er første song på den andre plata av dobbeltalbumet. Songen er ikkje med i filmutgåva av albumet, fordi ein meinte at filmen ville bli for lang. Klippet som var meint for filmen kan ein derimot sjå som ekstramateriale på DVD-utgåva av filmen. 

## Komposisjon
Songen opnar med berre ein akustisk gitar, og ein bass som liknar opninga av «Pigs (Three Different Ones)» som kjem inn like etter. Så kjem synthesizer, vokal og til slutt trommer. I midten av songen er det ein gitarsolo med hovudmelodilinja frå songen «Another Brick in the Wall». Etter dette kjem eit rolegare parti med berre synth, bass og trommer, så eit parti med berre synth og akustisk gitar, før bassen kjem inn på ny. På dette tidspunktet kan ein høyre kviskring i den venstre kanalen, før trommene kjem inn og siste verset startar. Rundt 3:23 ut i songen kan ein høyre ein sonarliknande lyd, som «ping»-lyden som startar «Echoes». Å bruke om att slike effektar var ganske vanleg for Pink Floyd. Generelt sett har songen ei kjensle av fortviling, som så mange andre songar på *The Wall*.

## Tekst
Som så mange andre songar på albumet fortel «Hey You» ein del av historia til hovudrolla Pink. Pink forstår at han no er fullstendig stengd ute frå samfunnet, og gjer eit forsøk på å få kontakt med omverda igjen. Muren hans stenger han derimot inne, og ingen kan høyre han, og kvart rop vert meir og meir desperat. 

## Fakta
* Etter 10 sekund kan ein høyre ein klikkelyd om ein skrur volumet høgt nok opp. Dette er mest sannsynleg trommestikkene til Nick Mason. 
* Songen skulle opphavleg plasserast mellom «Comfortably Numb» og «The Show Must Go On». Denne rekkefølgja vart brukt på demoutgåver, men vart endra før den endelege utgjevinga. 
* Songen har blitt spelt av det amerikanske bandet Dream Theater.

## Medverkande
*Roger Waters – vokal (mellomspel og siste vers),
*Nick Mason – trommer
*David Gilmour – bandlaus bass, 6- og12-strengs akustisk gitar, elektrisk gitar, pedalsteel, vokal (to første versa),
*Richard Wright – Fender Rhodes elektrisk piano, Hammondorgel, synthesizer

med:

*James Guthrie – drill

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Nålebinding

**Nålebinding** er ein gammal handarbeidsteknikk. Ein brukar ei flat nål av bein eller tre, og tråd av ull. Ein nålebind ved å laga ei løkke og drage nål og tråd gjennom. Knuten som vert danna vert ikkje stramma, men dannar den neste løkka. Ein nålebind oftast i ull, av di ein skøyter på ein ny tråd ved toving.

Nålebinding gir eit meir slitesterkt resultat enn strikking, men er noko meir tidkrevjande. 

Teknikken kan mellom anna brukast til å laga sokkar og vottar.

Arbeid laga i nålebinding kan likna hekling, hakking, pjoning eller strikkearbeid .

## Sjå òg
* Strikking

## Bakgrunnsstoff

*Nålebinding. Engelsk nettstad ved dilettante.info
Is There Anybody Out There?

**Is There Anybody Out There?** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen, som nesten er for ein instrumental å rekne, vart gjeven ut på albumet deira *[[The Wall]]* i 1979. 

## Komposisjon
Den første halvdelen av songen byggjer vidare på konseptet bak «Hey You», som er songen før «Is There Anybody Out There?» på albumet. Denne delen er roleg med mørk synthesizerlyd med setninga «Is there anybody out there?» som vert gjentatt fire gonger. Den andre halvdelen er ein instrumentaldel i form av ein klassisk gitar solo. I fleire intervju har David Gilmour fortalt at han prøvde å spele den, men vart aldri nøgd med resultatet. Den klassiske studiomusikaren Ron di Blasi vart henta inn av Michael Kamen for å spele soloen. Gilmour seier òg at det eigentleg var Bob Ezrin som skreiv songen, men at Roger Waters tok æra for den. Den kvinande sireneliknande lydeffekten under songen vart laga på same måte som på den tidlegare Pink Floyd-songen «Echoes». Effekten er laga av Gilmour på gitar. Songen inneheld to klipp frå TV-program, og desse to er klipp frå episodar av *Gunsmoke* og *Gomer Pyle, USMC*. 

## Medverkande
*David Gilmour – kval/måse-lyd (gitar og wah-wah pedal), korvokal
*Roger Waters – solovokal, bassgitar
*Richard Wright – Prophet-5 synthesiser

med:

*Bob Ezrin – synthesiser, strykar-synth
*Joe DiBlasi – klassisk gitar
*Michael Kamen – orkesterarrangement

Personell per Fitch og Mahon.

## Fakta

* Tidleg på 1980-talet vart songen brukt i ein kinoreklame for den veldedige organisasjonen Samaritans. 
* Heilt på slutten av songen kan ein svakt høyre Waters skrike «I got a little black book with me poems in!», som er ei tekstlinje frå det neste sporet på albumet, «Nobody Home».

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Don't Leave Me Now

***Don't Leave Me Now*** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet *[[The Wall]]* i 1979.

## Komposisjon

Songen er delt inn i to hovuddelar. Den første delen er dempa og roleg, med ein ganske kynisk tekst. Den andre delen inneheld ei langvarig og kjenslemessig bøn, og er ikkje så dempa og roleg. 

## Tekst
Som dei andre songane på *The Wall* fortel «Don’t Leave Me Now» historia om hovudrolla Pink. I denne songen prøver Pink å takle utruskapen til kona si, men feilar. Han legg skulda på ho for at han har det vondt. 

## Filmversjon
Pink ligg i symjebassenget sitt og kuttet frå handa hans fyller det med blod. Han ser kona si ha eit forhold. Ein kan så sjå han i eit avlangt, firkanta hotellrom der skuggen til kona dukkar opp på veggen, men skuggen vert gradvis forvandla til ein gigantisk knelar som jagar Pink rundt i rommet. 

## Medverkande
*Roger Waters – EMS VCS 3 synthesizer, vokal
*David Gilmour – gitar, bassgitar, korvokal, pusting
*Richard Wright – basspedal, orgel, piano, Prophet-5 synthesizer
*Nick Mason – trommer

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Salten

**Salten**, òg stundom kalla *Salta* (lulesamisk ), er ein region i midtre Nordland som grensar mot regionen Helgeland i sør, mot Ofoten i nord og mot Norrbottens län i aust. Regionen var tidlegare eit futedømme i fylket. Folk frå Salten blir kalla saltværingar og den lokale dialekten i området heiter saltværing.
Kommunane som vert rekna inn i regionen ligg rundt fjordsystemet Saltfjorden, Saltstraumen, Svefjorden, Skjerstadfjorden og Saltdalsfjorden. Kommunane her er Steigen, Sørfold og Fauske i nord, Saltdal, Beiarn og Gildeskål i sør med Bodø i midten som òg omfattar den tidlegare Skjerstad kommune sør for Skjerstadfjorden.  I 2006 var folketalet om lag 67&nbsp;000.

*Salta* (norrønt *salpti*, *salfti*) var det tidlegare namnet på regionen og kan komme frå namnet på fjordsystemet. Som regionnamn er den gamle nominativ- og akkusativforma *Salta* og den gamle dativforma er *Salten*. Ved oppløysinga av kasussystemet fram mot 1900-talet har den gamle dativforma *Salten* vorte ståande som den mest brukte forma, og forma *Salta* har i løpet av 1900-talet stort sett falle ut av bruk.

Landskapstypane i Salten varierer sterkt frå vest med fiskevær og kystbygder i Steigen t.d., til Saltdal og Beiarn i aust som representerer innlandsbygdene i Nordland. Her er område som har hatt tradisjonell reindriftsverksemd på Saltfjellet, i Beiarn og Gildeskål og her finst mest urørt natur i Rago nasjonalpark. Rago er ein naturleg fortsetjing av nasjonalparkane Padjelanta, Sarek og Stora Sjöfallet på svensk side av riksgrensa. Junkerdal nasjonalpark ligg innanfor Saltdal og Fauske, medan berre delar av Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark høyrer til Salten.

## Kjelder
* «Salten» i Aschehoug og Gyldendals Store Norske leksikon
* Stemshaug, Ola: *Namn i Noreg* Samlaget.
Nobody Home

**«Nobody Home»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen er gjeven ut på albumet deira *[[The Wall]]* i 1979. 

I denne songen skildrar hovudpersonen Pink det einsame livet sitt bak den mentale muren sin. Han har ingen å snakke med, og alt han har er ting rundt seg. Enkelte referansar til Pink sitt øydelagde ekteskap vert òg nemnd, og heile lydbilete til songen er som om han skulle vore spelt på eit piano i ein bar. Songen skildrar noko av det same Waters sjølv gjekk igjennom under turnéen til Pink Floyd i 1977, som var bandet sin første store stadionturné. Songen har òg referansar til Pink Floyd sin tidlegare frontfigur, Syd Barrett, som fekk svært dårleg psykisk helse etter omfattande narkotikabruk. Gilmour har i seinare intervju fortalt at songen skildrar korleis mange rockestjerner på turné tenkjer. 

Tekstlinjene 

*I got nicotine stains on my fingers*
*I got a silver spoon on a chain*
*Got a grand piano to prop up my mortal remains*


handlar derimot om Richard Wright, som hadde eit problem med kokain på den tida.

## Fakta
* Dette var den siste songen som vart skrive for *The Wall*. 
* I songen kan ein høyre «Surprise! Surprise, Surprise!» i bakgrunnen, som er henta frå TV-serien *Gomer Pyle, USMC*. 

## Medverkande
*David Gilmour – bassgitar
*Roger Waters – vokal, EMS VCS 3
*Richard Wright – Prophet-5 synthesiser

med:

*Bob Ezrin – piano
*New York Symphony Orchestra

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Vera av Pink Floyd

**«Vera»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet deira *[[The Wall]]* i 1979. 

Kvinna som songtittelen refererer til er Vera Lynn, som var ein britisk songar under andre verdskrigen. 
Første tekststrofe, «Does anybody here remember Vera Lynn? Remember how she said that we would meet again some sunny day», refererer òg til ein av dei mest kjende songane hennar «We'll Meet Again». Dette er ein ironisk referanse sidan verken Roger Waters eller hovudrolla i *The Wall*, Pink, vil få møte far sin igjen, som døydde i krigen. Tekstlinja «Vera, what has become of you?» kan tyde at Vera Lynn sjølv, i lag med løftet hennar («We’ll meet again, don’t know where, don’t know when.»), har forsvunne, som igjen kan tolkast som at alt håp er ute. 

## Filmversjon
Filmversjonen av songen opnar med at Vera Lynn syng «The Little Boy That Santa Claus Forgot», ein song om ein gut utan far, som Roger Waters sjølv. I tillegg kan ein på første sporet av *[[Is There Anybody Out There? The Wall Live 1980-81|konsertutgåva]]* av albumet høyre «We'll Meet Again» i staden for klippet frå «Outside the Wall», som er på studioversjonen.

## Fakta
* Opningsdialogen ein kan høyre i bakgrunnen («Where the hell are you, Simon?») har lydeffektar frå filmen *Battle of Britain* frå 1969. 
* På turnéen i 2006 spelte Roger Waters denne songen som ein del av ekstranummeret. 

## Medverkande
*Roger Waters – vokal, akustisk gitar
*David Gilmour – akustisk gitar, bassgitar
*Richard Wright – Prophet-5 synthesiser

med:

*New York Symphony Orchestra

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Nål

Ei **nål** er ein lang, tynn og gjerne spiss reiskap som kan brukast til handarbeid og festing av ting. Ulike nåler vert nytta til saum, stopping, broderi eller liknande. Nåler vert som regel laga av metall. I dag er stål det vanlegaste materialet, tidlegare blei også jern og bronse brukt, og i samfunn utan tilgang på metall kan ein bruka bein og horn.

Ein kan oppbevara nåler i nålebrev eller på nåleputer.

## Bruk til saum
Storleiken og forma på nåla og eventuelt nålauget varierer etter kva bruk nåla er laga for. Nåler til handsaum har eit nålauge i den eine enden og er spisse eller butte i den andre enden. Symaskinnåler har gjerne auget nær spissen. Knappenåler har ikkje nålauge, men er i staden litt flattrykte eller har ein stoppar i den uspisse enden. 

## Bruk til pynt på personar
Hårnåler og hattenåler er nåler meint til å festa hår og hovudplagg med. Dei kan vera dekorerte i eine enden. Brystnåler, brosjer eller jakkemerke (pins) er nåler med dekorasjonar som kan festast på klede til pynt eller for å halda kleda att.

## Sjå òg
* Fingerbjørg
* Hakkenål
* Heklenål
* Hårnål
* Hattenål

## Kjelder

*Syning i *Den Store Danske*

## Bakgrunnsstoff
Vitória FC

**Vitória Futebol Clube** er ei portugisisk idrettsforeining frå Setúbal. Foreininga dreiv opphavleg berre med fotball. Laget spelar heimekampane sine på Estádio do Bonfim.

## Merittar

* Portugisisk Vizemeister (1): 1972
* Portugisisk Pokal vinnar (3): 1965, 1967, 2005
** Portugisisk Pokal finalist (8): 1927, 1943, 1952, 1962, 1966, 1968, 1973, 2006
* Portugisisk Supercup finalist (2): 2005, 2006
Bring the Boys Back Home

**«Bring the Boys Back Home»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet deira *[[The Wall]]* i 1979. Songen kom òg som b-side til singelen «When the Tigers Broke Free». 

## Tekst og komposisjon
«Bring the Boys Back Home» handlar om den unge Pink som leitar etter far sin når alle kjem heim frå krigen, men Pink finn han ikkje. Folk rundt han er glade og sorglause og syng «Bring the boys back home!». 

Songen er kraftfull med fullt orkester og stort operakor. Mot slutten av songen kan ein høyre telefonen frå «Young Lust», og læraren frå «Another Brick in the Wall». I tillegg kan ein høyre den kvinnelege tilhengjaren i byrjinga av «One of My Turns», og til slutt ei vokallinje frå «Is There Anybody Out There?». Ein kan samstundes med alt dette høyre ei stemme, truleg manageren til Pink, som roper «time to go!» (for å spele ein konsert) og lyden av manisk latter. 

I følgje Roger Waters inneheld songen hovudtemaet til albumet, nemleg fellesskap. På dette stadiet i historia skjønar Pink at berre samhald kan redde verda, og til slutt han sjølv. Sjølv om han no veit korleis han skal løyse problemet sitt, klarar han ikkje å setje i gang, og bukkar under for sin stadig verre psykiske helse og kollapsar på hotellrommet. 

På albumet er det Waters som syng teksten, medan det i filmen er eit stort kor. Songen er òg lengre i *[[Filmen Pink Floyd The Wall|filmversjonen]]* enn på albumet. 

## Medverkande
*Roger Waters – vokal
*David Gilmour – vokal på reprisen av «Is There Anybody Out There?»
med:

*Joe Porcaro – skarptromme
*35 trommeslagarar frå New York, inkludert Bleu Ocean – skarptrommer 
*New York Opera – kor
*New York Orchestra – strykarar

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Egyptisk mytologi

**Egyptisk mytologi** eller eigentleg meir korrekt **egyptisk religion** viser til dei religiøse trusforestillingane og den skaren med gudar som dei tilbad i det gamle Egypt før kristendomen og islam etablerte seg i landet. Denne religionen utgjorde det etablerte religiøse systemet i Egypt under ei tid på meir enn 3 000 år, og gudane sine funksjonar og kulten deira varierte naturlegvis monaleg i løpet av denne lange perioden.

Ein viktig skilnad mellom gresk mytologi og egyptisk er at dei egyptiske gudane bruka bli framstilte med menneskekropp og dyrehovud.med vidare.

Dei egyptiske gudane kan i noko monn delast i tre grupper: Det er gudar som kan knyttast til bestemte byar, som Amon knyttast til Teben, Ptah til Memfis, Tot til Hermapolis med vidare. Og så er det gudar som knyttast til ulike delar av kosmos, som Ra knyttast til sola, Horus og Hathor knyttast til himmelen. Ei tredje gruppe er gudar som knyttast til særlege funksjonar, som Ptah som er håndverkarnes beskytter, Osiris som knyttast til funksjonar i dødsriket (balsamering) med vidare.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Egyptisk mytologi|Egyptisk mytologi]]» frå ,  den 26. desember 2006.*  

## Bakgrunnsstoff
The Show Must Go On

«**The Show Must Go On**» er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet *[[The Wall]]* i 1979.

## Handling
Songen er truleg kommentaren til hovudrolla Pink på kontrollen manageren og plateselskapet har over det ruinerte livet hans. Alternativt kan «showet» vere ein metafor for livet. Pink diskuterer kva han skal gjere etter han er ferdig med å byggje den mentale muren sin, og forstår at eit isolert liv er keisamt. Han kjem fram til at «showet må gå vidare», men stresset dette påfører han skapar hallusinasjonen i byrjinga av «In the Flesh».

## Komposisjon
Roger Waters ville lage eit «Beach Boys»-liknande lydbilete i bakgrunnen og fekk med seg Bruce Johnston frå bandet for å få det til.

Songen er ikkje med i *[[Filmen Pink Floyd The Wall|filmutgåva]]* av filmen, og heller ikkje på Roger Waters sitt konsertalbum *[[The Wall Live in Berlin]]* frå 1990.

Eit ekstra vers vart tatt bort frå studioutgåva av albumet, men verset stod likevel på omslaget, noko som tyder på at verset kanskje vart tatt bort i siste liten. 
:*«Do I have to stand up
:*Wild eyed in the spotlight
:*What a nightmare Why!
:*Don't I turn and run»

Etter dette verset byrjar tekstlinja «*It must be some mistake...*».

Den heile songen, med det ekstra verset, vart framført på konsertane, og er òg med på konsertalbumet *[[Is There Anybody Out There? The Wall Live 1980-81]]*.

## Medverkande
*David Gilmour – vokal, gitar, bassgitar, roto tom
*Nick Mason – trommer
*Richard Wright – synthesiser

med:

*Bob Ezrin – synthesiser, piano
*Bruce Johnston – korvokal
*Joe Chemay – korvokal
*Stan Farber – korvokal
*Jim Haas – korvokal
*John Joyce – korvokal
*Toni Tennille – korvokal

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Plast

:*For den russiske byen, sjå [[Plast i Russland]]*

**Plast** er ei nemning på ulike kunststoff som vert laga ved polymerisasjon. Plast er vanlegvis basert på olja. Plast kan formast til mange ulike produkt, og kan vera harde eller mjuke. Nokre harde plasttypar er berre moglege å forma ein gong, og vert stive når dei er ferdige, medan andre kan varmast opp og formast om fleire gonger.

PVC (polyvinylklorid), nylon (polyamid), polyetylen og isopor (polystyren) er vanlege plaststoff, som vert brukt til mange ting ein møter i kvardagen.

## Bakgrunnsstoff
Axel Oxenstierna

**Axel [[Oxenstierna]]** () var ein svensk greve og statsmann, rekna som Sveriges største statsmann i historia. Oxenstierna blei medlem av riksrådet 1609 og rikskanslar i 1612. I røynda vart han regent i 1632, ettersom dronning Kristina var umyndig, og han vert sett på som skiparen av det svenske statsapparatet. Han delte inn Sverige i jamstore *län* (fylke) med faste grenser som i hovudsaka er dei same framleis, og han skipa til eit embetsverk som kunne samarbeide.

Axel Oxenstierna var son til riksrådet Gustaf Gabrielsson Oxenstierna (1551-97) og Barbro Bielke, og bror til Gabriel Gustafsson Oxenstierna (1587-1640). Han gifta seg med Anna Bååt på Tidø i 1608.

Axel Oxenstierna blir betrakta som skaparen av det svenske postverket, i 1636. Han er den første svenske ikkje-kongen som har fått biletet sitt på eit svensk frimerke - i 1936, i samband med Postverket sitt 300-årsjubileum. Vidare vart han første svenske, ikkje-kongelege personen som vart portrettert på ein mynt, ein thalar mynta i Würzburg etter at kong Gustav II Adolf døydde i 1632.

**Barn**
# Kristina Oxenstierna (Axelsdotter) (1609-1631)
# Gustav Oxenstierna (Axelsson) (1609-1629)
# Johan Oxenstierna (Axelsson) (1612-1657)
# Birgitta (Brita) Oxenstierna (Axelsdotter) (1613-1617)
# Barbro Oxenstierna (Axelsdotter) (1615-1617) 
# Åke Oxenstierna (Axelsson) (1616-1617)
# Katarina (Karin) Oxenstierna (Axelsdotter) (1617-1661)
# Erik Oxenstierna (Axelsson) (1624-1656)
# Gabriel Oxenstierna (Axelsson) 
# Jakob Oxenstierna (Axelsson)
# Maria Oxenstierna (Axelsdotter)

## Kuriosa

Axel Oxenstierna skal ha sagt til sonen sin Johan, som før reisa til Münster tvila på evna si til å forhandle for Sverige i freden i Westfalen: *An nescis, mi fili, quantila prudentia mundus regatur* ('Veit du ikkje, son min, med kor lite forstand verda blir styrt').

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Axel Oxenstierna|Axel Oxenstierna]]» frå , den 26. desember 2006.* 

## Bakgrunnsstoff

* Oxenstiernaprojektet 
* Gunnar Wetterberg, *Kanslern Axel Oxenstierna i sin tid*, del 1-2, Stockholm (Atlantis førlag) 2002 (ISBN 91-7486-602-8 og ISBN 91-7486-603-6).
* Sven A. Nilsson (med bidrag av Margareta Revera), «Oxenstierna, Axel», *[[Svenskt biografiskt lexikon]]*, bd 28, s. 504-524.
Keltisk mytologi

**Keltisk mytologi** viser til fleire  nærskylde mytologiar knytt til keltarar. Mytologiane kan delast inn i tre undergrupper:
* Goideliske: irsk, manx og skotsk
* Britiske keltarar: valisisk, kornisk
* Kontinentale keltarar: Først og fremst i Bretagne

Liksom mange andre folk under den europeiske jarnalderen var dei keltiske folka polyteistiske før dei konverterte til kristendomen. Den keltiske kulturen var ikkje nær så homogen som til dømes den romerske eller greske. Truleg hadde kvar keltisk stamme i det enorme området som den keltiske ekspansjonen omfatta sine eigne gudar. Av desse er drygt 300 kjende. Få av dei keltiske mytane har dessverre overlevd i opphavleg form, men det har ikkje hindra at mytologien deira har påverka den moderne europeiske sivilisasjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Keltisk mytologi|Keltisk mytologi]]» frå ,  den 26. desember 2006.*
Etruskisk mytologi

**Etruskisk [[mytologi]]** var mytane og gudelæra til etruskarane. Etruskarane var eit folk frå det nordlege Italia. Dei vart integrerte i Romarriket da dette tok til å ekspandere. Fleire av gudane er dei same eller liknar dei i den romerske mytologien.

Dei tre hovudgudane var Tinia, Uni og Menrva.
In the Flesh

***In the Flesh*** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet *[[The Wall]]* i 1979.

## Komposisjon
Songen er forholdsvis høglydt, og introduksjonspartiet inneheld dei same eksplosive orgelsekvensane ein kan høyre i byrjinga av *[[In the Flesh?]]*. Songen går så over i eit rolegare parti med «engleliknande» korsong før tekstpartiet byrjar. Slutten av songen inneheld ein annan høglydt orgelsekvens og songen forsvinn gradvis ut til ropa «Hammer! Hammer! Hammer!».

## Handling
Som dei andre songane på *The Wall* fortel «In the Flesh» ein del av historia til hovudrolla Pink. Songen markerer den første av ei rekkje songar der Pink i neddopa tilstand ser på seg sjølv som ein slags diktator. I denne songen hallusinerer han at konserten hans er eit politisk oppmøte, og songen er ein satirisk måte å vise korleis tilhengjarar av pop- og rockestjerner forgudar sine heltar. 

Denne songen og dei to som følgjer etter, «Run Like Hell» og «Waiting for the Worms», kan òg samanliknast med maktframgangen til Adolf Hitler. «In the Flesh» er kampropet hans om at alle må følgje han. «Run Like Hell» er eit forsøk på å byrje og utslette alle han hatar, og «Waiting for the Worms» er galskapen hans på det verste. Mot slutten tving han folket til å frykte han i staden for å følgje han. I filmen vert dette vist ved at folk lukker gardinene når han går forbi i gata. 

## Kontrovers
Enkelte delar av teksten kan virke provoserande for enkelte folkegrupper, inkludert homoseksuelle, jødar og mørkhuda. Tatt ut av samanhengen kan songen virke rasistisk. Songen er derimot satirisk og hånar ikkje berre dei lojale tilhengjarane av musikarar, men òg fordommane mot forskjellige folkegrupper. Det ville til dømes vore latterleg å forfølgje folk med mykje kviser.

## Sosiale effektar
Den fascistiske organisasjonen til Pink har i filmutgåva av albumet symbol forma som to hamrar i kryss. Dette inspirerte ei amerikansk, rasistisk og kvit ekstremistgruppe, som tok namnet Hammerskins, og brukte symbol frå filmen som sine eigne. 

## Medverkande
*David Gilmour – ARP Quadra, gitar
*Nick Mason – trommer
*Roger Waters – solovokal, bass, EMS VCS 3

med:

*James Guthrie – ARP Quadra
*Fred Mandel – orgel
*Bob Ezrin – Prophet-5 synthesiser
*Bruce Johnston – korvokal
*Toni Tennille – korvokal
*Joe Chemay – korvokal
*Stan Farber – korvokal
*Jim Haas – korvokal
*John Joyce – korvokal

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Waiting for the Worms

**«Waiting for the Worms»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet *[[The Wall]]* i 1979. 

## Handling
På dette punktet i historia har Pink mista alt håp og har latt dårlege tankar eller «ormar (worms)» ta over tankane hans. I hallusinasjonane sine er han ein fascistisk diktator som spreiar hat og lover tilhengjarane sine at dei skal få sjå «Britannia rule again» og «sende våre farga vener heim igjen». I tillegg annonserer han at han ventar på å skru på dusjane og fyre opp omnane. 

## Komposisjon
I introduksjonen tel Waters opp på tysk: «Eins, zwei, drei, alle!». Songen er svært drastisk, men roleg i byrjinga. Etter ei stund byrjar ei dempa stemme å tale, og dette held fram medan musikken vert tyngre. Resten av songen skiftar mellom det rolegare og det tyngre partiet. Mot slutten vert talen meir og meir høglydt, medan musikken aukar i volum og talen til slutt druknar i all lyden. 

## Filmversjon
Songen startar med ein animert sekvens der nokre tenåringar spring over ei filledokkeutgåve av Pink. Han roper så gjennom ein megafon, medan tilhengjarane hans marsjerer gjennom gatene. Etter dette er det tilbake til ein animert sekvens med eit skrikande hovud og ein nazist som knuser ein hovudskalle. Ein hund et kjøtt frå ein krok, men vert sjølv ete av ein større hund. Til slutt ser ein ei rekkje marsjerande hammarar, der hovudet på hammarane er forma som megafonar. Heilt til slutt ser ein Pink som skrik «Stop».

## Medverkande
*Roger Waters – EMS VCS 3, lead and korvokal, megaphone vokal
*David Gilmour – solovokal, korvokal (intro), latter, gitar, bassgitar, Prophet-5 synthesiser
*Nick Mason – trommer
*Richard Wright – orgel

med:

*Bob Ezrin – piano, korvokal
*Bruce Johnston – korvokal
*Toni Tennille – korvokal
*Joe Chemay – korvokal
*Stan Farber – korvokal
*Jim Haas – korvokal
*John Joyce – korvokal

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Stop av Pink Floyd

**Stop** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters for albumet *[[The Wall]]* i 1979. 

## Handling
Som dei andre songane på albumet omhandlar «Stop» ein del av historia om hovudrolla Pink. Pink er lei av livet sitt som fascistisk diktator og hallusinasjonen sluttar. Han er òg lei av den mentale muren sin, og set seg sjølv opp for retten i hovudet sitt. Songen handlar om at han forstår at alt som førte til bygginga av muren var hans eiga skuld, som ein kan sjå ut frå tekstlinja «Have I been guilty all this time»

I filmutgåva av songen sit Pink i eit avlukke på eit toalett og syng songen a capella utan pianoet som er på albumversjonen. 

Songen er berre 30 sekund lang og er den kortaste songen på noko Pink Floyd-album. 

## Medverkande
*Roger Waters – vokal
med:
*Bob Ezrin – piano

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Run Like Hell

**Run Like Hell** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters og David Gilmour. Songen vart gjeven ut på albumet *[[The Wall]]* i 1979, og kom ut som singel i 1980.

## Handling
I lag med songane «In the Flesh» og «Waiting for the Worms» er «Run Like Hell» ein del av hallusineringa til hovudrolla Pink, der han har blitt ein naziliknande fascist som gjer om publikummet sitt til ein hatmobb. Han sender mobben ut for å rasere nabolaget der mange minoritetar bur. 

## Komposisjon
Songen er skriven av Roger Waters og David Gilmour, som ein av tre songar på *The Wall*, med tekst av Waters. Songen er sunge av Waters, men det høyrest ut som det er to personar som syng han fordi annakvar tekstlinje kjem ut av kvar sin høgtalar. På konsertane song Waters og Gilmour annakvar linje (og etter Waters forlet Pink Floyd song Gilmour songen i lag med bassisten Guy Pratt.) Songen inneheld den einaste tangentsoloen på albumet. I songen er det mange lydeffektar som den maniske latteren til mobben, folk som spring, bilar som skrensar og høge skrik. 

Songen skulle opphavleg vere mykje lenger, men måtte kuttast ned på grunn av tidavgrensinga på det originale vinylformatet. Sjølv om tekstlinjer som «You better run like hell!» står fleire gonger i teksten på plateomslaget, er dei ikkje med i sjølve songen. 

Tittelen referer truleg til Joseph Goebbels sine ord frå 1938 før Krystallnatta der tusenvis av jødar fekk butikkane og heimane sine øydelagd. Før hendinga sa Hitler på radio noko slikt som: «Dei sa vi aldri kunne få vårt Tyskland, og her er vi. Med tysk presse, eit tysk folk, og ei tysk livsføring...». Goebbels sa hardt vidare: «De er ikkje som oss! De kan aldri bli som oss! Visst de trur de kan, bør de springe! (you’d better run!)»

## Filmversjon
Pink sender tilhengjarane sine ut på gatene for å ta hjelpelause folk og minoritetsgrupper. Ein scene viser ein mørkhuda gut med ei kvit jente i baksetet på ein bil, som vert dradd ut av bilen. Guten vert slått, medan jenta vert valdteken. Dette referer til tekstlinja «*...cause if they catch you in the backseat trying to pick her locks / they’re going to send you back to mother in a cardboard box...*»). Songen er korta ned i filmversjonen, og det andre verset vert sunge over tangentsoloen. 

## Medverkande
*Roger Waters – vokal; skrik; pusting
*David Gilmour – elektrisk gitar; bassgitar; baklengs cymbal; vokal (refreng)
*Nick Mason – trommer
*Richard Wright – Prophet-5 synthesizer; orgel
med:
*James Guthrie – baklengs cymbal; springing; pusting
*Bobbye Hall – conga; bongo

Personell per Fitch og Mahon.

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Outside the Wall

**«Outside the Wall»** er ein song av det britiske bandet Pink Floyd laga av Roger Waters. Songen vart gjeven ut på albumet *[[The Wall]]* i 1979.

Denne songen er meint som løysinga på albumet, og avslører det moralske eller sentrale poenget i historia. Historia sluttar med «The Trial», og fortel derfor ikkje kva som faktisk skjedde med Pink etter at den mentale muren hans vart rive ned. 

## Komposisjon
Songen er ein av dei rolegaste på albumet, og om lag 15 sekund av songen kjem om att heilt i starten av albumet, og viser til det sykliske temaet på plata. Dei siste orda før songen endar er: «Isn’t this where...». Resten av setninga finn ein i det albumet byrjar med «In The Flesh?», og er «...we came in?»

## Handling
I motsetnad til resten av songane på albumet seier ikkje denne songen noko om kva som skjer med Pink. Han stadfester at muren no er øydelagd, og går vidare med at mange folk har sosiale barrierar, og at dette er eit gjentakande mønster; når ein person kjem tilbake til samfunnet vil ein annan person forlate det. 

## Filmversjon
Ein lengre og meir omstendeleg versjon vart spelt inn for filmen, og er over fire minutt lang (medan originalversjonen er litt meir enn eitt og eit halvt minutt). Denne versjonen inneheld orkester og eit kor, og Waters syng med meir melodi enn på albumversjonen. Denne versjonen har aldri vore gjeve ut offisielt, men vart seinare brukt under rulleteksten for *[[The Wall Live in Berlin]]*.

## Medverkande
;Pink Floyd
*Roger Waters&nbsp;– vokal

med:

*Frank Marocco&nbsp;– concertina
*Larry Williams&nbsp;– klarinett
*Trevor Veitch&nbsp;– mandolin
*Barnekord frå New York&nbsp;– korvokal

## Kjelder
* Fitch, Vernon. *The Pink Floyd Encyclopedia* (3. utg.), 2005. ISBN 1-894959-24-8
Ivar Formo

**Ivar Formo** () var ein norsk langrenns- og orienteringsløpar. Han vann OL-gull på 50 km i Innsbruck i 1976 og tok bronse på 15 km i OL i Sapporo i 1972. Som stafettløpar tok han to OL-sølv og to VM-bronsar. Som orienteringsløpar tok han bronse i VM-stafetten 1974. Ivar Formo vart tildelt Egebergs ærespris i 1973, Holmenkollmedaljen i 1975 og Morgenbladets Gullmedalje i 1976. Han var medlem av Ski- og fotballklubben Lyn.

Formo drukna i Store Sandungen i Nordmarka under ein jogge- og skeisetur 26. desember 2006.

## Kjelder
* OL-helt Ivar Formo funnet druknet
* Ivar Formo er død
* OL-helt Ivar Formo funnet død i Nordmarka
Penning

**Penningen** var hovudmynten i det norske myntsystemet frå 995 til 1387. I denne perioden gjekk det 10 penningar på ein ertog sølv, 30 penningar på ein øre sølv og 240 penningar på ein mark sølv.

Dei første penningane vart utmynta i sølv under kong Olav Tryggvason.

Mot slutten av mellomalderen fekk kong Hans I innført det lybske myntsystem i Noreg. Då gjekk det 12 penningar på ein skilling, og 192 penningar på ein mark.

## Bakgrunnsstoff
*Den første norske mynten, utmynta av Olav Tryggvason rundt 995
*Penning ved dokpro.uio.no
Norsk skilling

**Skilling**, frå lågtysk eller gammalengelsk, truleg diminutiv av skold, er ei mynteining som vart innført i Noreg tidleg på 1500-talet under kong Hans I. Kongen prega skillingsmynt m.a. i Bergen, medan erkebiskopen prega skillingsmynt i Nidaros.

På 1500-talet gjekk det tolv penningar på ein skilling. Frå 1625 var skillingen den minste eininga i den norske myntrekkja. Han vart utmynta i nominal frå 1/2 til 48 skilling. Frå 1635 gjekk det 96 slike skillingar på ein riksdalar.

Skilling vart gjerne forkorta med teiknet ß.

## Riksbankskilling
Frå 1813 til 1816 gjekk det 96 riksbankskilling på ein riksbankdalar.

## Skilling species

Frå 1816 gjekk det 120 skilling species på ein spesidalar. Denne skillingen var i bruk i Noreg til han vart avløyst krone- og øremynt, formelt frå 1875 , då slik at 1 krone = 30 skilling.

## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Skilling utmynta av kong Hans I i Bergen rundt 1510 
* Skilling utmynta av erkebiskop Erik Valkendorf i Nidaros 1510-1522
* 1/2-skillingsmynt utmynta i Kongsberg av kong Karl III Johan i 1841
Mynteininga mark

**Mark** er ei pengeeining som vart brukt i Nord-Europa frå slutten av mellomalderen, først som ei rekneeinig for ei viss mengd sølvmynt. Sølvverdien av en mark mynt kunne variere mellom ulike land. Den Kølnske marka tilsvarte 8 unser sølv (233,856 g sølv) eller ca. 4,8g gull. Den første utmynta markmynten vart slått i Lübeck i 1502, i samband med det lybske myntsystemet.

## Norsk mark

Mark vart innført som pengeeining i Noreg rundt 1500 då kong Hans innførte det lybske pengesystemet i Danmark og Noreg. I Noreg var  marka den første tida ikkje ein mynt, men  ei rekneeining for pengar.  16 skilling vart talde som ei mark.  Tilsvarande vart  192 penningar  talde som ei mark. 

Systemet bygde på den kølnske marken som var om lag 230 gram sølv. Gjennom åra hadde pengeverdien og sølvinnhaldet i mynten falle, så då marka vart innført i Noreg, var verdien av marka om lag 1/13 av verdien av ei mark sølv. Ut over 1500-talet fall verdien av marka meir i Danmark-Noreg enn han gjorde i Tyskland. Da dalaren vart innført i 1540, gjekk det 3 norske mark på dalaren, og 1 3/4 lybsk mark på ein dalar med same sølvinnhaldet. Etter den nordiske sjuårskrigen (1563–70) var gjekk det to norske mark på ein lybsk mark.  I 1625 vart det i Danmark-Noreg bestemt at det skulle gå seks mark på ein riksdalar kurant. Marka var i bruk til ho i 1816 vart erstatta av mynteininga ort.

Då tiendpengeskatten vart innkravd i 1521, ser vi av skattelistene at ei mark var verd det same som ein lodd (knapt 15 gram) sølv.  Vi ser også at vi for ei mark pengar kunne kjøpe to reveskinn, eit oterskinn eller 3/4 våg (13-14 kg) tørrfisk.  

Den første markmynten vart utmynta i Nidaros av erkebiskop Olav Engelbrektsson (1523-1537).
På Austlandet vart nemninga mark også seinare brukt om 24-skillingen, som offisielt hadde nemninga ort.

## Bakgrunnsstoff
* Markmynt  utmynta i Nidaros av erkebiskop Olav Engelbrektsson (1523-1537.http://www.dokpro.uio.no/umk/bilder/img0091b.html
* 4 mark-mynt utmynta i Kongsberg av kong Fredrik IV i 1723: http://www.dokpro.uio.no/umk/bilder/img0040b.html

## Kjelder
*Lybsk myntregning i ''Norsk historisk leksikon''
* Mynthistorie: http://www.dokpro.uio.no/umk/nominal/mark.html
Radio Tarifa

**Radio Tarifa** er ei spansk musikkgruppe frå Madrid. Gruppa spelar musikk som byggjer på musikktradisjonar frå ulike tider og plassar rundt Middelhavet. Namnet kjem frå Tarifa, den byen på det spanske fastlandet (og i Europa) som ligg lengst sør og nærast Afrika.

Dei nyttar tradisjonelle instrument, frå skilde tradisjonar, som darbouka, ney, oud, krummhorn, obo og den indiske tverrfløyta bansuri. Dei nyttar òg moderne instrument som elektrisk gitar og Hammondorgel. Stilmessig er dei spanske med innslag av flamenco, men går òg bakover til tida før 1492 då jødar og arabarar levde i Spania. Dei spelar hovudsakleg eigenkomponert musikk.

Gruppa blei grunnlagt på slutten av 80-talet av *Faín Sánchez Dueñas*, *Benjamín Escoriza* og *Vincent Molino*. Fleire andre musikarar og dansarar har vore innom, m.a. Gerardo Núñez, Rafael Jiménez og Joaquin Ruiz. 

Gruppa er nominert til *World Music Award* i BBC.

### Diskografi
* 1992 *Rumba Argelina*
* 1996 *Temporal*
* 2000 *Cruzando el Río*
* 2003 *Fiebre*

## Kjelde
* Heimesida til gruppa
* Wikipedia på tysk
Holmenkollmedaljen

**Holmenkollmedaljen** vert rekna som den høgste utmerkinga innan norsk skisport.

Ifylgje vedtektene kan medaljen delast ut til skiløparar som i fleire år har oppnådd framifrå resultat i ein eller fleire greiner. Det skal i fyrste rekke takast omsyn til resultat som er oppnådde i dei årlege renna i Holmenkollen.

## Vinnarar gjennom tidene

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Holmenkollmedaljen|Holmenkollmedaljen]]» frå . Han er oppdatert frå same kjelda den 28. april 2017.*  

## Fotnotar
Lærling

Ein **lærling** er ein person som etter opplæring på vidaregåande skule er i praksis i ei verksemd. Verksemda må vera godkjend for å læra opp folk i det aktuelle faget. I dei fleste fag er læretida to år, og vert avslutta med fag- eller sveineprøve. Om ein står på prøven, får ein fag- eller sveinebrev.

Under læretida får lærlingen løn. Løna er svært låg i byrjinga, men stig kvart halvår, og nærmar seg løna til ein fagarbeidar.
Ahmet Necdet Sezer

**Ahmet Necdet Sezer** () var president i Tyrkia frå 2000 til 2007. Han vart ferdig utdanna som jurist ved universitetet i Ankara i 1962. Etter ein lang juridisk karriere vart han leiar av konstitusjonsdomstolen i 1998. I mai 2000 vart han vald av den tyrkiske nasjonalforsamlinga til den stort sett seremonielle stillinga som president i Tyrkia for ein 7-årsperiode.

Han er gift og har tre born.
Mesometeorologi

**Mesoskala meteorologi** eller **mesometeorologi** omhandlar vêrsystem som er mindre enn synoptisk skala, men større enn mikroskala. Den horisontale storleiken til slike system er vanlegvis mellom 10 km og fleire hundre kilometer. Bygelinjer, mesoskala konvektiv samansetting og mesoskala konvektivt system er døme på vêrsystem på mesoskala. 

## Underklassar
Mesoskala meteorologi er delt inn i desse underklassane (Orlanski, 1975):
* **Meso-gamma** 2-20 km, omhandlar fenomen som konveksjon i torevêr og luftstraum over kompleks terreng (på grensa til mikroskala). 

* **Meso-beta** 20-200 km, omhandlar fenomen som solgangsbris. 

* **Meso-alfa** 200-2000 km, omhandlar fenomen som bygelinjer, mesoskala konvektive system og små tropiske syklonar. 

Den vertikale snøggleiken er ofte like stor eller større enn den horisontale snøggleiken i vêrsystem på mesoskala på grunn av ikkje-hydrostatiske prosessar.

## Sjå òg
* Romskala

## Kjelder
* Orlanski, I., 1975: A rational subdivision of scales for atmospheric processes. Bulletin of the American Meteorological Society, 56(5), 527-530.
* Fujita, T. T., 1986. Mesoscale classifications: their history and their application to forecasting, in Ray, P. S., ed., Mesoscale Meteorology and Forecasting: American Meteorological Society, Boston, p. 18-35. [presentert 1984; gjeve ut 1986]
Ort

**Ort** (eigentleg 'ein firedel') var brukt som skiljemynt i Noreg på 17- og 1800-talet. Ei ort var lik ein kvart riksdalar eller 24 skilling fra 1620-åra. I det norske myntsystemet av 1816 var 1 speciedaler = 5 ort = 120 skilling, med andre ord gjekk det enno 24 skilling på ei ort. 

Mynten som i perioden 1816-1875 også i offisiell samanheng gjekk under nemninga *ort*, hadde ikkje dette namnet i myntpreget. Der stod det 24 skilling. På Austlandet var det vanleg å kalle denne myntverdien for *[[Mynteininga mark|mark]]*. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 24 skilling= 1 ort, utmynta i Kongsberg under kong Kristian VI (1730-1746)