Volare

«**Nel blu, dipinto di blu**» (norsk omsetjing ‘I det blå, måla blått’), populært kjend som «**Volare**» (norsk omsetjing ‘å flyga’), er ein song som opphavleg vart spelt inn av den italienske songaren og låtskrivaren Domenico Modugno. Musikken vart komponert av Modugno sjølv, og teksten vart skriven av han og Franco Migliacci. Songen vart gjeven ut som singel 1. februar 1958.

Etter å ha vunne den åttande utgåva av Sanremo-festivalen, var songen det italienske bidraget i Eurovision Song Contest 1958, som vart halden i Hilversum, der han kom på tredjeplass av ti songar.

Songen låg fem ikkje-samanhengande veker på toppen av Billboard Hot 100 i august og september 1958, og vart seinare kåra til Billboard sin mestseljande singel det året. I 1959, under den første årlege Grammy-utdelinga, vart Modugno si innspeling den aller første vinnaren av både prisen for «årets innspeling» («Record of the Year») og «årets song» («Song of the Year»). Det samla salet av alle versjonane av songen overstig 18 millionar eksemplar på verdsbasis, noko som gjer han til ein av dei mest populære songane nokon gong frå Sanremo-festivalen og Eurovision Song Contest.

Songen vart seinare omsett til fleire språk og spelt inn av ei rekkje ulike artistar. Han har òg vorte nytta som grunnlag for ei mengd fotballsongar.

## Skriving
Franco Migliacci byrja å arbeide med teksten til songen i juni 1957, inspirert av to måleri av Marc Chagall. Han hadde planlagt å dra til sjøen saman med Domenico Modugno, men medan han venta på at Modugno skulle dukke opp, byrja Migliacci å drikke vin og sovna til slutt. Han hadde livlege draumar, og då han vakna, såg han på Chagall-måleria (reproduksjonar) som hang på veggen. I «Le coq rouge» var ein gul mann svevande i lufta, medan i «Le peintre et la modèle» var halve ansiktet til målaren farga blått. Dermed byrja han å skrive ein song om ein mann som drøymer om å måle seg sjølv blå og å kunne fly.

Seinare same kvelden diskuterte Migliacci teksten med Modugno, og i fleire dagar arbeidde dei saman med songen, som mellombels fekk tittelen «Sogno in blu» (‘Draum i blått’).

I 2008 fortalde Modugno si enkje, Franca Gandolfi, at ektemannen hennar – etter at ein storm hadde blåse opp vindauget hans – fekk ideen om å endre refrenget i songen ved å introdusere ordet «Volare», som no er den populære tittelen på songen.

## Musikalsk stil og tekstinnhald
Songen er ein ballade i ein dramatisk chanson-stil, der Modugno skildrar kjensla han har når han er saman med elskaren sin – ei kjensle som liknar det å fly. Songen opnar med eit surrealistisk preludium, som mange coverversjonar har utelate:

**Preludium**
Penso che un sogno così non ritorni mai più
Mi dipingevo le mani e la faccia di blu
poi d’improvviso venivo dal vento rapito
e incominciavo a volare nel cielo infinito.
 
**Omsetjing:**
Eg trur at ein slik draum aldri kjem att
Eg måla hendene og ansiktet mitt blått
så vart eg brått rive med av vinden
og byrja å fly i den uendelege himmelen.
 
Den engelske teksten vart skriven av Mitchell Parish. Ei alternativ engelsk omsetjing vart skriven i 1958 av Gracie Fields, og denne vart brukt i dei fleste konsertane ho framførte heilt fram til ho døydde i 1979. Ho endra ofte teksten for å tilpasse framføringa og alderen sin.

## Sanremo-festivalen
I 1958 deltok songen i utveljinga til den åttande utgåva av Sanremo-festivalen. Juryen som skulle velje ut bidraga, var i ferd med å avvise «Nel blu, dipinto di blu», men til slutt vart han ein av dei tjue godkjende songane.

Den 31. januar 1958 vart songen framført for første gong, under den andre kvelden av festivalen, av både Domenico Modugno og Johnny Dorelli. Det var Dorelli sitt første besøk på festivalen, og ifølgje partnaren hans var han så nervøs at Modugno måtte slå han for å få han til å gå på scena.

Etter å ha kome vidare til finalen, som vart halden i Sanremo Casino 1. februar 1958, vart songen framført på nytt og vann festivalen, framfor songen «L’edera» av Nilla Pizzi og Tonina Torrielli, som enda på andreplass.

Medan Dorelli si framføring hadde mindre innverknad på publikum, vert Modugno si i dag rekna som hendinga som endra historia til italiensk musikk. Under framføringa opna Modugno armane som om han skulle til å fly, noko som bidrog til å gjere songen til den mest suksessrike i Sanremo-festivalen si historie. Det markerte òg ei endring i framføringsstilen, sidan italienske songarar tidlegare stod stille med armane i kross.

## Eurovision Song Contest
Sidan Sanremo-festivalen vart brukt av Radiotelevisione Italiana (RAI) til å velje bidraget til den tredje utgåva av Eurovision Song Contest, vart songen det italienske bidraget, med Modugno som artist.

Den 12. mars 1958 vart Eurovision Song Contest halden i AVRO-studioa i Hilversum, arrangert av Nederlandse Televisie Stichting (NTS), og sendt direkte over heile Europa. Modugno opna kvelden med «Nel blu, dipinto di blu», før «Heel de wereld» av Corry Brokken frå Nederland. Han måtte likevel framføre songen ein gong til heilt til slutt – før røystinga – grunna ein teknisk feil som gjorde at songen ikkje vart høyrd i alle land.

Ved slutten av røystinga hadde songen fått 13 poeng og enda på tredjeplass av ti bidrag. Trass i dette vart han ein av dei mest suksessrike songane i Eurovision-historia. I 1959 vart han etterfølgd som italiensk bidrag av «Piove (Ciao, ciao bambina)», òg framført av Modugno.

## Kommersiell suksess
«Nel blu, dipinto di blu» vart ein umiddelbar suksess i Italia, og selde meir enn 20 000 eksemplar dei første tolv dagane. Per februar 2013 hadde singelen, ifølgje anslag frå RAI, seld 800 000 eksemplar på heimemarknaden. Etter suksessen i Italia vart songen òg gjeven ut i USA og i resten av Europa, og singelen fekk verdsomspennande merksemd, og vart ein internasjonal hit.

I USA debuterte singelen på 54.-plass på den aller første Billboard Hot 100-lista 4. august 1958, og veka etter klatra han til andreplass – det største spranget til andreplass i historia til lista. Den 18. august 1958 nådde han toppen av Hot 100 og vart den andre songen som toppa lista, etter «Poor Little Fool» av Ricky Nelson. Songen låg seinare fem ikkje-samanhengande veker på førsteplass, og selde to millionar eksemplar i USA i løpet av 1958.

Under lanseringa i USA fanst det òg femten andre innspelingar av songen på marknaden, mellom dei Dean Martin sin «Volare», som åleine selde over 1,5 millionar eksemplar. «Nel blu, dipinto di blu» og «Volare» låg begge inne på topp 10 samstundes. «Nel blu, dipinto di blu» vart kåra til årets song av Billboard, og var den første singelen frå eit land utanfor USA, Canada eller Storbritannia som fekk denne utmerkinga i rockealderen. Han var òg den einaste som klarte dette fram til «The Sign» av den svenske gruppa Ace of Base i 1994. Det er dessutan ein av berre to songar av Modugno som nådde Billboard Hot 100, saman med «Piove (Ciao, ciao bambina)», som nådde 97.-plass.

I Storbritannia vart Modugno sin singel gjeven ut 23. august 1958 og debuterte på 15.-plass. Veka etter steig han og nådde 10.-plass på UK Singles Chart. Åtte andre versjonar, spelte inn av internasjonale artistar, vart òg gjevne ut i Storbritannia. Songen nådde andreplass på den norske VG-lista Topp 20 og på den nederlandske Mega Single Top 100.

Populariteten til songen held fram, og i 2004 vart han, ifølgje Det italienske selskapet for forfattarar og utgjevarar, den mest spelte italienske songen både i Italia og i resten av verda. Samla sal av alle innspelte versjonar av songen overstig atten millionar eksemplar.

## Heider og utmerkingar
### Prisane
Under den første Grammy-utdelinga, halden 4. mai 1959 på Beverly Hilton Hotel i Hollywood, fekk «Nel blu dipinto di blu» to prisar: for «årets innspeling» («Record of the Year») og «årets song» («Song of the Year»). Songen er den einaste innspelinga på eit framandspråk som har fått denne æra, og han er den einaste songen som har konkurrert i Eurovision Song Contest og samstundes vunne ein Grammy-pris.

I 2001, sju år etter at han døydde, vart Modugno heidra med Sanremo-festivalen sin spesialpris, «gjeven til den som … i 1958, med ‘Nel blu dipinto di blu’, gjorde Sanremo-festivalen til ei scene av verdsomspennande tyding». Under Sanremo-festivalen i 2008 fekk tekstforfattaren Franco Migliacci og Modugno si enkje, Franca Gandolfi, den spesielle kreativprisen for songen, utdelt av leiaren for Det italienske selskapet for forfattarar og utgjevarar, Giorgio Assumma.

I 2023 fekk songen ein nominasjon under den første SIAE Music Awards i kategorien «Song in Clubs with Live Music». Nominasjonen var basert på musikkforbruksdata frå 2023 samla inn av SIAE.

### Heidersomtalar
Songen var ein av fjorten songar som vart valde ut av Eurovision-fans og ei referansegruppe frå Den europeiske kringkastingsunionen (EBU), blant dei 992 songane som hadde delteke i konkurransen, til å vere med i 50-årsjubileumsshowet *[[Congratulations: 50 Years of the Eurovision Song Contest]]*, som vart halde 22. oktober 2005 i København. Under arrangementet vart «Nel blu dipinto di blu» kåra til den nest mest populære Eurovision-song gjennom tidene, bak «Waterloo» av ABBA.
ABBA-medlemmet Benny Andersson kommenterte då han tok imot prisen:

I 2008, då songen feira 50-årsjubileum, vart det i Italia gjeve ut eit frimerke som synte ein mann som flyg mot ein blå bakgrunn. Under den internasjonale songfestivalen i Viña del Mar i 2010 vart songen, framført av den italienske songaren Simona Galeandro, kåra til den mest populære songen frå det 20. hundreåret, då han vann den internasjonale konkurransen under festivalen.

## Plagiatskuldingar
Like etter utgjevinga av «Nel blu dipinto di blu» skulda Antonio De Marco Domenico Modugno og tekstforfattaren Franco Migliacci for å ha plagiert songen hans frå 1956, «Il castello dei sogni». Sjølv om songen ikkje var gjeven ut, hadde han vorte framført på fleire konsertar dei føregåande åra.

Under rettssaka om plagiat hevda De Marco at han hadde mista notearka sine i Roma då han skulle registrere songen hos Det italienske selskapet for forfattarar og utgjevarar, og antyda at Modugno på eit vis hadde funne dei og plagiert både teksten og musikken i komposisjonen hans.

Retten i Roma frikjende likevel Modugno og Migliacci, etter ei sakkunnig vurdering som slo fast at dei to songane ikkje hadde nokon vesentleg likskap.

Som svar saksøkte Modugno De Marco for ærekrenking, og i juli 1958 vart De Marco dømd av retten i Milano.

## Etterliv
Det finst meir enn 100 ulike innspelingar av songen verda over, mellom anna over tretti i Frankrike og femten i USA.

### Dean Martin og dei første internasjonale versjonane
Dean Martin spelte inn ein versjon som vekslar mellom den opphavlege italienske teksten (Martin snakka flytande italiensk) og ein engelsk tekst tilpassa av Mitchell Parish. Versjonen hans kom ut på LP-en *This Is Dean Martin!* (1958). Singelen, med tittelen «Volare (Nel blu dipinto di blu)», nådde andreplass på UK Singles Chart, tredjeplass i Noreg, 15.-plass på Billboard Hot 100, og 27.-plass i Canada.

Ein versjon av Umberto Marcato dukka òg kort opp på den canadiske lista og nådde 20.-plass 4. august 1958.

I Storbritannia nådde den italienske musikaren Marino Marini sin versjon 13.-plass i oktober, medan Charlie Drake sin versjon nådde 28.-plass. The McGuire Sisters gav òg ut ein singel som nådde 80.-plass på Billboard Hot 100 i USA og 7.-plass på den norske singellista. Earl Grant spelte inn songen på albumet *The End* (25. september 1958).

### Latinamerikanske og seinare tolkingar
I 1958 spelte den puertoricanske gruppa Cortijo y su Combo, med Rafael Cortijo og songaren Ismael Rivera, inn ein spansk versjon i sin eigen puertoricanske stil. Han vart raskt ein av dei mest kjende songane deira. Ein konsertversjon finst på livealbumet *El Alma de un Pueblo* (1958), og ein studioinnspeling vart teken med på samlealbumet Fiesta Boricua (1960).

I 1960 spelte den italiensk-amerikanske songaren Bobby Rydell inn songen; han nådde fjerdeplass på Hot 100 sommaren 1960, 22.-plass i Storbritannia, og tredjeplass i Canada.

Ray Conniff gav ut ein instrumentalversjon på albumet *The Happy Beat* i 1963.

I 1975 gav den amerikanske jazzsongaren Al Martino ut ein ny listeplassert versjon på albumet *To the Door of the Sun*. Singelen nådde 33.-plass i USA, tredjeplass på den nederlandske Single Top 100, og 31.-plass på den canadiske AC-lista i desember 1975, og vart tildelt gullplate i Canada.

Randy Newman siterte den italienske teksten i songen «Kathleen (Catholicism Made Easy)» på albumet *Little Criminals* (1977), der han feilaktig påstod at teksten tyder «you love him and he loves you».

### Frå 1980-åra og framover
I 1986 spelte David Bowie inn ein versjon, sungen fullt og heilt på italiensk, til filmen *Absolute Beginners* og tilhøyrande soundtrack.

I 1989 spelte Gipsy Kings inn ein rask rumba flamenca-versjon, delvis på italiensk og delvis på spansk. Han toppa Billboard Hot Latin Songs i april 1990, nådde 86.-plass i Storbritannia,[27] 16.-plass i Frankrike og 26.-plass i Nederland, og fekk platinaplate i Spania. Musikkvideoen vann to prisar innan latin-kategorien: «beste duo eller gruppe» og «beste regissør» (Markus Blunder).

Barry White spelte inn songen i 1991 på albumet *Put Me in Your Mix*, med vers både på italiensk og engelsk. Mot slutten krediterer han Domenico Modugno som låtskrivar og originalartist.

I 2003 spelte Vitamin C inn ein popversjon til filmen *The Lizzie McGuire Movie*, både på engelsk og italiensk. G4 gav ut ein versjon i 2006 på albumet *Act Three*.

I februar 2010 vann ein versjon framført av den italienske songaren Simona Galeandro den internasjonale konkurransen under Viña del Mar-festivalen. 

Året etter vart ein versjon framført av Emma Marrone teken med på lydsporet til den italienske filmen *Benvenuti al Nord* (regi: Luca Miniero), og nådde 70.-plass på den italienske singellista.

Ann-Margret spelte inn songen på albumet *Born to Be Wild* (2023).

I juni 2024 gav David Bisbal ut versjonen «Andaré» i ein reklamekampanje for AENA.

Lucio Corsi framførte songen som duett med Topo Gigio under Sanremo-festivalen 2025, der han til slutt kom på andreplass.

Mariah Carey framførte songen under opningsseremonien til vinter-OL i 2026.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Volare (song)|Volare (song)]]» frå ,  den 24. desember 2011.* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Volare (song)|Volare (song)]]» frå ,  den 11. februar 2026.*