open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Genève internasjonale lufthamn

**Genève internasjonale lufthamn** (offisielt: **Aéroport International de Genève**) er ein flyplass utanfor Genève i Sveits. Den ligg 5 km frå sentrum og har både buss- og toglinjer inn til byen. Den nordlege delen av flyplassen går langs grensa mellom Sveits og Frankrike og han kan derfor bli brukt av begge landa. Passasjerane på flyturar til eller frå Frankrike treng derfor ikkje å passera sveitsisk toll og immigrasjon, dersom dei går ut på den franske sida.

Flyplassen er base for selskapa easyJet og Swiss International Air Lines, og var tidlegare base for Swiss World Airways, som gjekk konkurs i 1998. I 2007 hadde flyplassen 10 806 653 passasjerar, noko som er ein oppgang på 9.5% frå 2006.


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Genève internasjonale lufthamn|Genève internasjonale lufthamn]]» frå , den 11. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
Særimne

**Særimne** (norrønt *Sæhrímnir*) er eit dyr som høyrer til Odin i norrøn mytologi. Kvar dag gjev han mat til alle æsene og einherjane i Valhall.

Snorres Edda fortel at Særimne er ein gris som sjølv om han blir eten om dagen, er like heil, og levande, om kvelden. I *[[Grímnismál]]*, som Snorre siterer, er det uklart kva dyr Særimne er. I *[[Gylfaginning]]* seier Snorre: Andhrímnir heitir steikarinn, en Eldhrímnir ketillinn (Andrimne heiter kokken, og Eldrimne kjelen).

## Kjelder
Pia

**Pia** er eit kvinnenamn med opphav i det latinske ordet *pius*, 'from, respektfull, heiderleg'. Pia kan òg vera eit slektsnamn.

Pius er eit kjent pavenamn. «Pia» er knytt til Jomfru Maria, som i den katolske bøna «Salve Regina» som endar «O clemens, O pia, O dulcis Virgo Maria».

Pia har namnedag den 22. februar i Sverige og den 12. desember i Noreg.

## Bruk
Namnet er kjent over store delar av verda. Det er særleg utbreidd i Danmark, der det var det 17. mest brukte med 24&nbsp;866 brukarar, 0,91 % av alle kvinner. I Finland same året heitte 13&nbsp;698 eller 0,52 % Pia og 7&nbsp;116 eller 0,27 % Piia. I Sverige heitte 23&nbsp;328 eller 0,51 % Pia i 2006. 

I Noreg heitte 2&nbsp;820 kvinner Pia i 2008. Bruken av namnet har vore i vekst sidan 1940, med toppar rundt 1970, 1990 og 2005, då bruken som døypenamn var rundt 0,30 %.

## Kjende namneberarar

* Maria Pia av Savoia (1847-1911), dronning av Portugal
* Pia Kjærsgaard (f. 1947), dansk politikar
* Pia Tafdrup (f. 1952), dansk forfattar
* Pia Zadora (f. 1954), amerikansk skodespelar og songar
* Pia Gjellerup (f. 1959), dansk politikar
* Pia Myrvold (f. 1960), norsk-fransk formgjevar
* Pia Cramling (f. 1963), svensk sjakkspelar
* Pia Cayetano (f. 1966), filippinsk advokat og politikar
* Pia Tjelta (f. 1977), norsk skodespelar
* Pia Haraldsen (f. 1981), norsk programleiar og artist

### Pia som slektsnamn
* Pascal Pia, fødd Pierre Durand (1903-1979), fransk forfattar

## Annan bruk
* *Pia de’ Tolomei* er namnet på ein opera av Gaetano Donizetti. Hovudpersonen Pia bygger på ein skikkelse i *Inferno* av Dante.
* 614 Pia er namnet på ein hovudbelteasteroide.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pia|Pia]]» frå , den 12. desember 2008.*
Peggy

**Peggy** eller **Peggie** er kvinnenamn som oppstod som ei engelsk mellomaldersk kjæleform for «Margaret», som òg kan ha kjæleformene «Meggie», «Meg(s)» og «Peg(s)». «Margaret» har oppghav i greske «Margarites», som er danna av persiske *margaron*, 'perle'.

## Bruk
Namnet blei vanleg som døypenamn i USA, og blei særleg mykje brukt i 1930- og 1940-åra, då det var blant dei 50 mest gjevne namna. Sidan 1990 har det vore mindre brukt. Det var dette året 314&nbsp;009 eller 0,2&nbsp;% kvinner som heitte Peggy i USA, og namnet var det 101. mest brukte.

I Noreg var det 369 kvinner som heitte Peggy i 2008.

## Kjende namneberarar
Personene i listen er ordnet kronologisk etter fødselsår.
*Peggy Lee (1920–2002), amerikansk artist
*Peggie Castle (1927–1973), amerikansk skodespelar
*Peggy Noonan (f. 1950), amerikansk forfattar
*Eva Peggy Stensønes (f. 1952), norsk songar
*Peggy Rathmann (f. 1953), amerikansk forfattar og illustratør
*Peggy Rajski, amerikansk regissør
*Peggy Hessen Følsvik, norsk fagforeiningsleiar

## Annan bruk av namnet
*«Peggy Sue» er ein song av Buddy Holly frå 1957.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peggy|Peggy]]» frå ,  den 12. desember 2008.*  
*behind the name
*Social Security Administration i USA
Monster (fleirtyding)

**Monster** kan referere til:

* Monster, vanskapningar og uhyre i folketrua
* Monster AS, eit norsk føretak
* Monster av R.E.M., eit musikkalbum
NGC 6751

**NGC 6751** er ei augeliknande planetarisk tåka som ligg rundt 6500 lysår unna jorda i stjernebiletet Ørna. Overflatetemperaturen til sentralstjerna har blitt estimert til å vera 140.000 °C.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2000-12*' frå [[Space Telescope Science Institute]]. Andre kjelder er oppgjevne under:*
Feios

**Feios** er ei bygd i Vik kommune i Vestland, og eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. Bygda ligg på sørsida av Sognefjorden, åtte kilometers køyring austom Vangsnes og 17 kilometer nordvest for Fresvik. Busetnaden ligg ved fjorden og oppover dalen der Feioselvi renn ned.
I Feios ligg barne- og ungdsomsskulen Feios skule og Feios kyrkje. 

Feios fekk vegutløysing i 1971, då stod vegen mellom Vangsnes og Feios ferdig. I 1976 vart det vegsamband til Fresvik frå Feios. Vegen frå Vangsnes til Feios er fylkesveg 602, medan vegen frå Feios til Fresvik heiter Fylkesveg 182 i Sogn og Fjordane.

## Kommunesoge
Fram til og med 1991 høyrde Feios til Leikanger kommune. Ved i regulering av kommunegrensene vart Feios, saman med Fresvik, overført til Vik kommune 1. januar 1992.

## Feios kyrkjesokn
Feios er eit kyrkjesokn i Sogn prosti. Soknet har ei kyrkje, Feios kyrkje frå 1866. Den noverande kyrkja erstatta ei stavkyrkje frå 1200-talet.  Rinde stavkyrkje vart truleg riven av to grunnar. For det første var ho i svært dårleg stand ved ei synfaring den  7.september i 1858. Den andre grunnen var truleg at departementet hadde eit ynske om å realisera ein ny type kyrkjearkitektur med  utgangspunkt i det som  O.P. Bjerkek skildrar som Eisenach-regulativet. Dette regulativet hadde sitt opphav i Prøysen og Nord-Tyskland.  Da den nye Kyrkjelova kom i 1851, førte det til ei storstilt kyrkjebygging i Norge i siste halvdel av 1800-talet.Feios kyrkje er truleg den tredje kyrkja på staden, i fylgje Roar Hauglid. Feios kyrkje er teikna av arkitekt J.W. Nordan.(Rinde 2016).

Feios sokn høyrde til Leikanger prestegjeld i Indre Sogn prosti, men vart overført til Vik prestegjeld i Ytre Sogn prosti 1. august 1999.

## Kjelder
* Rinde, Jan Magne Borlaug. Rinde kyrkjestad. Feios kyrkje 150 år. Feios sokn 2016

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden feios.net 
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Om Feios sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
Warner Bros. Records

**Warner Records Inc.** (tidlegere **Warner Bros. Records Inc.**) er eit amerikansk plateselskap eigd av Warner Music Group. Det har hovudkontor i Los Angeles i California. 
Warner Bros. Records starta offisielt opp 19. mars 1958 som eit innspelingsselskap for det amerikanske filmstudioet Warner Bros.

## Nokre kjende artistar

* a-ha
* Alice Cooper
* Black Sabbath
* Cher
* Deep Purple
* Don Costa
* Emerson, Lake & Palmer
* The Flaming Lips
* Fleetwood Mac
* Ike & Tina Turner
* Jason Derülo
* Linkin Park
* Madonna
* Mantovani
* Muse
* Rawicz & Landauer
* Red Hot Chili Peppers
* R.E.M.
* Sex Pistols
* Van Halen
* ZZ Top

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
* Historia om Warner Bros. Records frå BSN Pubs
Athens i Georgia

**Athens** er ein by i den amerikanske delstaten Georgia med eit areal på 306,2 kvadratkilometer og eit folketal på 175&nbsp;085 (2006). Om lag 27 prosent av folkesetnaden i byen er afroamerikanarar. Av folkesetnaden lever om lag 29 prosent under fattigdomsgrensa. 

Byen, som vart grunnlagt i 1801 som plass for University of Georgia, ligg i den nordaustlege delen av delstaten, om lag 65 kilometer frå grensa til Sør-Carolina og om lag 100 km aust for delstatshovudstaden Atlanta. På midten av 1800-talet vart byen kalla for *Den sørlege Manchester* på grunn av dei mange bomullsveveria.

I 1990 gjekk Athens og Clark County saman i éi felles administrativ eining.

## Kultur
Byen er kjend for å ha eit veletablert musikkliv og spesielt på slutten av 1970-talet og tidleg på 1980-talet kom fleire nye store band fram, mellom dei R.E.M., The B-52’s og Love Tractor.

## Folk frå Athens
* Kim Basinger, skodespelar
* Madeleine Peyroux, songar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Athens, Georgia|Athens, Georgia]]» frå ,  den 12. desember 2008.*
Hib-Tone

**Hib-Tone** var namnet på eit Atlanta-basert plateselskap som vart starta av Johnny Hibbert, ein jusstudent på University of Georgia, i 1981.

Den fyrste og truleg einaste plata som vart utgjeven på det kortliva plateselskapet var «Radio Free Europe», og B-sida «Sitting Still», av R.E.M..

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hib-Tone|Hib-Tone]]» frå ,  den 12. desember 2008.*
Walter Steiner

**Walter Steiner** () er ein tidlegare sveitsisk skihoppar. Han vann den aller fyrste verdsmeisterskapen i skiflyging i Letalnica i 1972, og vann ein ny VM-tittel i skiflyging i 1977.

Under OL 1972 i Sapporo tok han sølv i storbakkerennet etter polske Wojciech Fortuna. I 1977 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Steiner lever nå i Falun i Sverige, der han arbeider som gartnar.
Hans-Georg Aschenbach

**Hans-Georg Aschenbach** () er ein tidlegare tysk skihoppar.

I 1969 blei Aschenbach juniorverdsmeister, og to år seinare vann han sin fyrste nasjonale meisterskap (i DDR). Han vann den tysk-austerrikske hoppveka sesongen 1973/74, sesongen etter at han blei verdsmeister i skiflyging. I 1974 blei han verdsmeister i både normal- og storbakken, og under OL 1976 i Innsbruck vann han gull i normalbakken.

I 1989 uttalte Aschenbach at alle austtyske utøvarar måtte ta steroidar. Han påstod at dei som ikkje ville vere med på dopingprogrammet blei kutta frå landslaget og møtte store problem i privatlivet. Aschenbach flytta seinare til Freiburg, Vest-Tyskland, og blei lege der.
Karel Kodejška

**Karel Kodejška** () er ein tsjekkisk tidlegare skihoppar som representerte Tsjekkoslovakia.

Dei største merittane hans er frå skiflyging, der han blei verdsmeister i 1975. Han har òg ei bronsemedalje frå meisterskapen i 1973.

I tillegg har Kodejška ein sjetteplass frå storbakkerennet i VM 1974 i Falun.
Albumet Man on the Moon

***Man on the Moon*** er eit album med filmmusikk frå filmen med same namn, regissert av Miloš Forman. Både albumet og filmen vart utgjevne i 1999. Det kom ut på Warner Bros. Records i samarbeid med Jersey Records.

## Innhald
# «Here I Come To Save The Day» (Opningsmelodien til *[[Mighty Mouse]]*) – skriven og framført av The Sandpipers
# «The Great Beyond» – skriven og framført av R.E.M.
# «Kiss You All Over» – skriven og framført av Exile
# «Angela» (Opningsmelodien til *[[Fjernsynsserien Taxi|Taxi]]*) – skriven av Bob James
# «Tony Thrown Out» – skriven av R.E.M. og framført av eit orkester
# «Man on the Moon» – skriven og framført av R.E.M.
# «This Friendly World» – skriven av Kenneth Lorin Darby og framført av Michael Stipe og Jim Carrey (som spelar både Tony Clifton og Andy Kaufman)
# «Miracle» – skriven av R.E.M. og framført av Mike Mills og eit orkester
# «Lynne and Andy» – skriven av R.E.M. og framført av eit orkester
# «Rose Marie» – framført av Andy Kaufman
# «Andy Gets Fired» – skriven av R.E.M. og framført av eit orkester
# «I Will Survive» – skriven av Freddie Perren og Dino Fekaris og framført av Tony Clifton
# «Milk & Cookies» – skriven av R.E.M. og framført av eit orkester
# «Man on the Moon» – skriven av R.E.M. og framført av eit orkester
# «One More Song For You» – framført av Andy Kaufman

## Kjelde
* Artikkelen var opphavleg basert på «Man on the Moon (soundtrack)» på Engelsk Wikipedia.
I.R.S. Records

**I.R.S. Records** (*International Record Syndicate*) var eit amerikansk plateselskap som vart starta i USA i 1979 av Miles Copeland III saman med Jay Boberg og Carl Grasso. Miles var òg manager for Wishbone Ash, The Police og seinare Sting, i tillegg til andre band. I.R.S. var systerselskapet til Copeland sitt *Illegal Records* (i Storbritannia).

I.R.S.-utgjevingane vart distribuerte av A&M Records fram til 1985, av MCA Records fram til 1990 og til slutt av EMI (som kjøpte selskapet i 1994) fram til det vart nedlagt i 1996.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:I.R.S. Records|I.R.S. Records]]» frå ,  den 13. desember 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
* Historia til I.R.S. Records 1979-1985, Billboard-lister, biletgalleri og diskografiar
* «Mr. Bill's I.R.S. Records Corner»
* Discogs: I.R.S.-diskografi
Space Telescope Science Institute

**Space Telescope Science Institute** (**STScI**) er eit astronomisk forskingssenter ansvarleg for å operera Hubble-teleskopet og seinare James Webb Space Telescope. Det ligg på Homewood campus ved Johns Hopkins-universitetet i Baltimore i Maryland.
Senteret blei grunnlagt i 1981 og er drive av AURA under kontrakt frå NASA.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Space Telescope Science Institute» s. 378-79 i Philip's Astronomy Encyclopedia utgjeven i 2002.*

## Bakgrunnsstoff

*
Jari Puikkonen

**Jari Puikkonen** () er ein tidlegare finsk skihoppar.

Puikkonen debuterte internasjonalt under hoppvekerennet i Oberstdorf 30. desember 1977. Allereie få dagar seinare oppnådde han ein sjuandeplass i hoppvekerennet i Innsbruck.

I Innsbruck vann han sin første verdscupsiger i 1981. Dette året kom han på tredjeplass samanlagt i hoppveka, og vann ytterlegare tre enkeltsigrar i verdscupen (samanlagt kom han på femteplass). I åra som følgde oppnådde Puikkonen sine største triumfar under verdsmeisterskap og olympiske leker.

## OL- og VM-medaljar
* OL 1980 i Lake Placid: bronse i storbakkerennet
* VM i skiflyging 1981: gull
* VM 1982 i Oslo: sølv i normalbakken og bronse i lagkonkurransen
* OL 1984 i Sarajevo: bronse i normalbakken 
* VM 1985 i Seefeld: sølv i normalbakken og gull i laghopp
* OL 1988 i Calgary. gull i laghopp
* VM 1989 i Lahti: gull i storbakken og i laghopp

Puikkonen la opp etter sesongen 1990/91.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jari Puikkonen|Jari Puikkonen]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 
## Bakgrunnsstoff
*
Klaus Ostwald

**Klaus Ostwald** () er ein austtysk tidlegare skihoppar frå Bad Elster i Sachsen. Han representerte Aust-Tyskland og blei verdsmeister i skiflyging i 1983 med eit hopp på 183 meter.

Den beste VM-plasseringa hans er ei bronsemedalje i lagkonkurransen i Seefeld 1985. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Klaus Ostwald|Klaus Ostwald]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Armin Kogler

**Armin Kogler** () er ein austerriksk tidlegare skihoppar.

Etter at han overraskande vann VM i skiflyging i 1979, sette Kogler i 1981 ny verdsrekord i skiflyging med eit hopp på 180 meter. I løpet av dei neste åra tok han to samanlagtsigrar i verdscupen, samt verdsmeistertittelen i normalbakke. I 1984 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Etter hoppkarrieren utdanna Kogler seg til flygar, og han har i ei årrekke jobba som pilot i Tirolean Airways. Han har dessutan jobba som ekspertkommentator under ORF sine hoppsendingar. 

Kogler er gift og har to døtrer.

## Merittar
* VM i skiflyging: 1. plass i 1979
* Verdenscupen: Samanlagtsiger 1981 og 1982, 2. plass i 1980, 3. plass i 1983, 14 enkeltsigrar
* VM i Oslo 1982: : 1. plass i normalbakken, 3. plass i stor bakke 2.plass i laghopping. Kogler tok altså medaljar i alle tre renna, og blei med det VMs hoppkonge. Føre normalbakkerennet kniva han med Alfred Groyer om den siste plassen på laget. Groyer hoppa best, men sa sjølv han ikkje var i form og ikkje kunne vinna; noko han meinte Kogler kunne. Det var med andre ord berre såvidt Kogler kom seg med på laget i dette rennet i Midstubakken.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Armin Kogler|Armin Kogler]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Matti Nykänen

**Matti Nykänen** () var tidenes mestvinnande skihoppar. I 1980-åra dominerte Nykänen internasjonal hoppsport som ingen andre har gjort, verken før eller seinare.

Nykänen var berre 18 år gamal då han i VM i Holmenkollen i 1982 kunne feira sin første store triumf. Han tok òg ein tittel i dei tre påfølgjande verdsmeisterskapane, i 1985, 1987 og 1989. 

Etter den fyrste hoppvekesigeren i 1983 vann Nykänen sesongen etter gull i storbakken i OL i Sarajevo. I 1985 blei han verdsmeister i skiflyging i Planica, og hadde dermed gått til topps i alle dei viktigaste konkurransane. I 1987 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Nykänens kanskje aller beste sesong var i 1988, då han etter hoppvekesigeren dominerte fullstendig, og tok alle tre gullmedaljane i OL i Calgary. 
Nykänen tok si siste internasjonale medalje under VM i skiflyging i Vikersund i 1990 med sølv. Då han la opp i 1991, hadde han vunne 46 verdscuprenn.

## Etter hoppkarrieren
Han fekk stadig større alkoholproblem utover i karrieren sin, og etter at han tok slutt har livet hans vore prega av rusmisbruk og vald. Hausten 2005 blei Nykänen sett i fengsel for å ha slått og mishandla kona. Då hadde det berre gått fire dagar sidan han slapp ut frå ei fengselsstraff der han sona ein dom for å ha knivstukke ein mann. 

I den biografiske filmen *Matti* som kom i januar 2006, blei Nykänens tragiske liv etter hoppkarrieren dokumentert. I filmen blir det teikna eit bilde av ein naiv, ung Nykänen, som blir påverka av ein uheldig omgangskrets i mange av hans katastrofale vegval. Jasper Pääkönen speler Matti Nykänen i filmen. Han har aldersgrense på 18 år, men Nykänen seier sjølv at livet hans ikkje har høg nok grense.

I 2006 dukka Nykänen opp på norske TV-skjermar, i ein reklame for djuice, Telenor. I reklamen blei slagordet «Nå kan du også få kontroll» brukt, etter at det blir vist at Nykänen takkar nei til ein invitasjon til ein fest.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Matti Nykänen|Matti Nykänen]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Dieter Thoma

**Dieter Thoma** () er ein tidlegare tysk skihoppar. I 1990-åra var Thoma den nest beste tyske hopparen, etter Jens Weissflog.

Dieter Thoma var ikkje den fyrste kjente skihopparen i familien: Dieters onkel, Georg Thoma, var verdsmeister og olympisk meister i kombinert.

Thoma vann sitt første verdscuprenn som 19-åring. To år seinare, i 1990, vann han hoppveka samanlagt, og vann i tillegg VM i skiflyging i Vikersund på slutten av sesongen. 

Føre sesongen 1993/1994 endra Dieter Thoma teknikken frå å hoppa parallelt til den nye V-stilen, og var med på det tyske mannskapet som vann laghoppinga under OL på Lillehammer. I tillegg tok han bronsemedalje i normalbakken. 

Thoma la opp etter sesongen 1998/99.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dieter Thoma|Dieter Thoma]]» frå ,  den 13. desember 2008.*
Jaroslav Sakala

**Jaroslav Sakala** () er ein tidlegare tsjekkisk (fram til 1992 tsjekkoslovakisk) skihoppar. 

Sakala debuterte i verdenscupen i 1989, og tok si fyrste internasjonale meisterskapsmedalje under OL i 1992, då det tsjekkoslovakiske mannskapet tok bronsemedaljane i laghopp. Med eit felles lag for Tsjekkia og Slovakia var Sakala med på å ta sølvmedaljar under VM 1993 i Falun.

Den fyrste verdscupsigeren kom 30. januar 1993 i Bad Mitterndorf, og dagen etter vann han på nytt same stad. Den største prestasjonen som skihoppar gjorde Sakala i 1994, då han blei verdsmeister i skiflyging. 

Den beste samanlagtplasseringa i verdscupen var ein andreplass i sesongen 1992/93. Sakala la opp som hoppar i 2003.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jaroslav Sakala|Jaroslav Sakala]]» frå , den 13. desember 2008.*
Andreas Goldberger

**Andreas Goldberger** () er ein tidlegare austerriksk skihoppar. Han var ein av dei mestvinnande skihopparane på 1990-talet. Han var òg ein av dei mest populære hopparane, ikkje minst på grunn av den sympatiske veremåten hans og den positive haldninga.

## Merittar
* Verdscup:
** Samanlagtvinnar 1992/93, 1994/95, 1995/96
** 20 sigrar i enkeltrenn
* Skiflyging
** Gull under VM i skiflyging 1996 i Kulm
** Verdscupsigrar i skiflyging i 1995 og 1996
** I 2000 sette Goldberger nye verdsrekordar i Planica med hopp på 220 og 225 meter.
* OL 1994:
** To bronsemedaljar
* VM
** Eitt gull, to sølv, fire bronse
* Hoppveka
** To samanlagtseire: 1992/93 og 1994/95

## Narkotikaskandalen
I 1997 innrømma Goldberger misbruk av kokain. Han blei utestengt av det austerrikske skiforbundet i seks månader. Goldberger vurderte å bytte forbund og konkurrere for Serbia, men han ombestemte seg, og blei verande i det austerrikske forbundet.

29. mai 2005 la Goldberger opp etter ei lang og innhaldsrik karriere, men er endå prøvehoppar i verdscuprenn i områda rundt Tyskland og Austerrike. Så seint som i 2008 var han godt med på notane som prøvehoppar, og var føre godt over halvparten av hopparane.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettsida 


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andreas Goldberger|Andreas Goldberger]]» frå , den 13. desember 2008.*
Kazuyoshi Funaki

**Kazuyoshi Funaki** () er ein japansk skihoppar.

I OL 1998 i Nagano vann han gull i storbakkerennet og i lagkonkurransen, og sølv i normalbakken. Han har vunne hopprennet i Holmenkollen, og blei verdsmeister i skiflyging i 1998. I 1999 blei han tildelt Holmenkollmedaljen.

Han er den einaste japanaren som har vunne den tysk-austerrikske hoppveka samanlagt, noko han gjorde hoppsesongen 1997/98.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kazuyoshi Funaki|Kazuyoshi Funaki]]» frå , den 13. desember 2008.*
Sven Hannawald

**Sven Hannawald** () er ein tidlegare tysk skihoppar.

I sesongen 1998/99 kom han på 5. plass i verdscupen samanlagt. I 2000 blei han for fyrste gong verdsmeister i skiflyging i Vikersund.

Vinteren 2001/2002 blei Hannawalds største sesong. Som første hoppar i historia, vann han alle fire enkeltrenna i hoppveka. Som første hoppar forsvarte han verdsmeistertittelen i skiflyging, og under OL i Salt Lake City vann han gull i lagkonkurransen og sølv individuelt. I verdscupen kom han på 2. plass.

I sesongen 2003/2004 gjekk det tyngre enn venta, det beste resultatet blei 4. plass i Trondheim. 

Våren 2004 blei det kjent at Hannawald leid av såkalla utbrentheit, og at han mottok behandling på ein spesialklinikk. Han la offisielt opp i 2006, etter 2 års fråvære frå verdscupen. Han orka ikkje å trena seg opp igjen, og jobbar nå som ekspertkommentator for tysk fjernsyn.

Nåverande bakkerekordar:

* Zakopane (145 m)

* Titisee Neustadt (145 m)

* Čerťák (212 m)

* Kulm (214 m) (Cristian Nagiller fall på 220)

Hannawald bur i Berlin.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sven Hannawald|Sven Hannawald]]» frå , den 13. desember 2008.*
Tåke i astronomi

**Tåker** eller **skodder** er diffuse objekt i verdsrommet samansette av gass og støv og som ikkje er stjerner. Det finst fleire ulike typar av tåker; dei tre øvste kategoriane er emisjonståker, refleksjonståker og mørke tåker.

## Emisjonståker

Dei fleste emisjonståkene sender ut lyset sitt i seriar av emisjonslinjer. I desse tåkene er atoma ioniserte av ultrafiolett stråling frå ei varm stjerna eller fleire varme stjerner, og det synlege lyset blir sendt ut når elektrona blir fanga inn igjen av atoma. Hydrogen er det mest vanlege grunnstoffet i nesten alle tåker, og tåker der det finst ionisert hydrogen blir kalla H II-regionar. Hydrogen sender ut sitt kraftigaste lys på bølgjelengda 656 nm, som er raudt lys; slik at H II-regionar ofte er raude på bilete. Sedde visuelt kan dei likevel sjå grøne ut grunna eit par av forbodne linjer på 496 og 501 nm sendte ut av oksygen.

Andre typar av emisjonståker er planetariske tåker og supernovarestar. I supernovarestar kan det emitterte lyset òg komma frå synkrotronstråling, sjølv om denne strålinga vanlegvis berre førekjem i radiobølgjer. I Krabbetåka strekker synkrotronstrålinga seg òg inn den synlege delen av det elektromagnetiske spekteret.

Emisjonståker kan vera mykje meir lyssterke enn stjerna som badar dei i ultrafiolett stråling dersom stjerna er ekstra varm, då tåka vil konvertera den ultrafiolette strålinga til synleg lys.

## Refleksjonsståker
Refleksjonståker er synlege ved at dei spreier stjernelys. Her er det ikkje sjølve gassen i tåka som er synleg, men myriadar av små støvfnugg som normalt er blanda med han. Refleksjontåkene er alltid svakare enn stjerna som lyser dei opp, med mindre ein tjukkare del av tåka sedd frå jorda dekkjer stjerna. Refleksjonståker er som regel blå på bilete.

## Mørke tåker

Mørke tåker er ikkje lyste opp av stjerner og er berre synlege ved at dei blokkerer lys frå bakomliggjande stjerner eller lys frå andre lyskjelder. Døme på mørke tåker er Kolsekken og Hestehovudtåka.

## Diffuse tåker
Ei diffus tåke er ei interstellar sky av støv og gass av uregelmessig form. Ein kan sjå dei på stjernehimmelen som små tåkeflekker.

## Bilete


Fil:Eagle nebula pillars.jpg|Ørnetåka er eit døme på ein H II-region og ein stad der nye stjerner blir danna.
Fil:M57 The Ring Nebula.JPG|Planetariske tåker er til ved at ein sentral kvit dverg eksiterer atom og får dei til å senda ut lys når elektrona blir fanga inn igjen. Biletet viser Ringtåka.
Fil:Reflection nebula IC 349 near Merope.jpg|Refleksjonståka nær stjerna Merope i Pleiadane.
Fil:Barnard 68.jpg|Den mørke tåka Barnard 68 er synleg ved at ho blokkerer lyset frå bakomliggjande stjerner.


## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Nebula» s. 278 i *'Philip's Astronomy Encyclopedia*' utgjeven i [[2002]].*
*

## Bakgrunnsstoff

* Hubble-bilete av tåker
Hubert Neuper

**Hubert Neuper** () er ein tidlegare austerriksk skihoppar. Han var med på å dominere internasjonal hoppsport ein kort periode på starten av 1980-talet.

Han vann hoppveka samanlagt i 1980 og 1981, og gjekk til topps samanlagt i den aller fyrste verdenscupsesongen (1979/80), og kom på andre plass samanlagt to år seinare. Han tok sølv i storbakkerennet under OL i 1980 i Lake Placid. I tillegg har han ei sølvmedalje frå lagkonkurransen under VM 1982 i Oslo.

Etter at Neuper la opp som hoppar starta han ein skiskule på heimstaden Bad Mitterndorf, Steiermark. Han gjennomførte òg pilotudanning, og arbeidde i fleire år som flygar. Frå og med skiflygings-VM i Kulm i 1996 har han hatt ei sentral rolle i arbeidet med å arrangera skiflygingskonkurransar i Kulm.

Hubert Neuper er ein av grunnleggjarane bak World Sports Awards (seinare kalla Laureus Awards) som blei arrangert for fyrste gong i november 1999.

I 2003 gav Neuper ut biografien *Flatline*. Han gifta seg med Claudia i 1984. Dei har to døtrer.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hubert Neuper|Hubert Neuper]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Styrkeløft

**Styrkeløft** er ei idrettsgrein der ein konkurrerer i øvingane knebøy, benkpress og markløft. Samanlagtresultatet frå dei tre øvingane gir, saman med kroppsvekt, grunnlag for plassering i konkurranse. IPF International Powerlifting Federation vart grunnlagt i 1972, året etter vart det første uoffisielle verdsmesterskapen arrangert. I Norge blir IPF sine regler fulgt.  Norges Styrkeløftforbund vart stifta 8. januar 1974.  

## Bakgrunnsstoff

* Noregs Styrkeløft Forbund
* International Powerlifting Federation
Verdscupen i skihopping

**Verdscupen i skihopping** blir årleg arrangert av Det internasjonale skiforbundet (FIS). Han blei fyrste gong arrangert sesongen 1979/80.

## Resultat

Tabellen under viser dei tre beste i samandraget i kvar sesong.

## Flest sigrar samanlagd

## Nasjonscupen

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Verdscupen i skihopping|Verdscupen i skihopping]]» frå ,  den 11. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* FIS Ski Jumping World Cup Offisiell nettside frå FIS
Andreas Felder

**Andreas Felder** () er ein tidlegare austerriksk skihoppar.

På 1980-talet og tidleg på 1990-talet var han med på å dominera internasjonal hoppsport, saman med Jens Weissflog, Matti Nykänen og bestevennen, Ernst Vettori. Heile fem gonger var han blant dei fem beste i samandraget i verdscupen, og i sesongen 1990/91 gjekk han heilt til topps. 

Han tok si første internasjonale meisterskapsmedalje under VM 1982 i Oslo, der det austerrikske laget som bestod av Felder, Armin Kogler, Hubert Neuper og Hans Wallner tok sølv i lagkonkurransen. 

Det store gjennombrotet kom i sesongen 1984/85. I desember 1984 vann han sitt første verdscuprenn i Thunder Bay i Canada. Han vann seks renn i løpet av sesongen, men måtte nøya seg med andreplassen i samandraget, etter Nykänen. Under VM 1985 i Lahti vann han sølv både i normalbakkerennet og med det austerrikske landslaget. 

I 1986 blei han verdsmeister i skiflyging i Bad Mitterndorf, og under VM 1987 i Oberstdorf blei han verdsmeister i storbakken og fekk i tillegg bronse i lagkonkurransen. 

I sesongen 1990/91 sikra Felder seg sin einaste samanlagtsiger i verdscupen, og han var med på å vinna laggull i VM 1991 i Val di Fiemme saman med Ernst Vettori, Heinz Kuttin og Stefan Horngacher. Han fekk òg med seg ei sølvmedalje i laghopp under OL 1992 i Albertville saman med Ernst Vettori, Heinz Kuttin og Martin Höllwarth. Felder avslutta karrieren med ein siger: 29. mars 1992 vann han skiflygingsrennet i Planica.

## Vidare karriere

Andreas Felder har òg deltatt i eitt verdscuprenn i kombinert; i Falun i 1989. Han leia etter hopprennet, men hamna på ein 18-plass etter at langrennet var overstått.

Under ski-VM i Trondheim var Andreas Felder sjefstrenar for det austerrikske hopplaget. Året etter blei han tilsett som hopptrenar for det tyske kombinertlandslaget. Seinare fekk han jobben som hopptrenar for det austerrikske kombinertlandslaget.

Andreas Felder bur i Absam i Tirol. Han er gift, og har ei dotter og ein son.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andreas Felder|Andreas Felder]]» frå , den 13. desember 2008.*
Alternativ rock

**Alternativ rock** (òg kalla **alternativ musikk**, **alt-rock** eller berre **alternativ**, i Storbritannia kjend som **indie**) er ein sjanger under rockemusikken som vart starta i 1980-åra og vart svært populær i 1990-åra. Alternativ rock inneheld ulike undersjangrar som har kome fram som sjølvstendig musikk, som til dømes grunge, britpop, gotisk rock og indiepop. Det desse sjangrane har til felles er at alle har med element frå pønken, som la grunnlaget for den alternative musikken i 1970-åra. Somme tider har alternativ rock vorte brukt som eit samleomgrep for all rockemusikk frå undergrunnsartistar i 1980-åra og all musikk som stammar frå pønkrock (altså pønken i seg sjølv, New Wave og post-punk).

Medan nokre få artistar, som R.E.M. og The Cure oppnådde kommersiell suksess og generell anerkjenning, hadde mange av alternativ rock-artistane i 1980-åra berre sjølvstendige små plateselskap og fekk vist seg fram berre gjennom speletid på collegeradio og jungeltelegrafen. Med gjennombrotet til Nirvana og populariteten til grunge- og britpoprørslene i 1990-åra, kom alternativ rock med blant dei vanlege musikksjangrane og mange alternativband fekk kommersiell suksess.

## Fotnote

## Bakgrunnsstoff
* Allmusic: Alternative rock
Up

**Up** er den engelske nemninga på ordet *opp*, det motsette av *ned*.

**Up** kan òg visa til:

* Uttar Pradesh, ein indisk delstat
* Utrykkingspolitiet, ein norsk politistyrke
* United Press International, eit nyhendebyrå
* University of Portland, eit amerikansk universitet
* Union Pacific Railroad, eit amerikansk jernbaneselskap
* United Party, eit amerikansk politisk parti
* United Party, eit newzealandsk politisk parti
* Volkswagen up!
* Oppkvark, elementærpartikkel i standardmodellen

## Filmar
* ''Up'' frå 1984, ein kortfilm
* ''Up'' frå 2009, ein film frå Pixar Animation Studios

## Musikk
* ''Up!'' av Shania Twain
** Songen ''Up!'' frå dette albumet
* ''Up'' av Great Big Sea
* ''Up'' av Peter Gabriel
* ''Up'' av R.E.M.
* ''Up'' av Right Said Fred
* *Up*, ein song av Rob Crow, frå albumet *Living Well*
* Songen ''Up'' av The Saturdays
Succumbs

***Succumbs*** var den fyrste filmen med full lengd som var kommersielt tilgjengeleg frå R.E.M.. Han vart utgjeven i oktober 1987 av UNI/A&M og inneheld videomateriale som er filma av vokalisten i R.E.M., Michael Stipe, på midten av 1980-talet, medan bandet framles hadde I.R.S. Records som plateselskap. Stipe samarbeidde med den lokale artisten James Herbert (frå Athens i Georgia i USA) på nokre spor.

For tilhengjarar som berre kjenner R.E.M. etter at dei signerte kontrakt med Warner Bros. Records, kan ein på *Succumbs* få eit inntrykk av korleis bandet var før den kommersielle suksessen deira. Han er berre tilgjengeleg på VHS, og truleg berre brukt. Likevel er alle videoane i denne pakken med på DVD-en *[[When the Light Is Mine: The Best of the I.R.S. Years 1982-1987|When the Light Is Mine]]*.

## Videoar
* «Radio Free Europe»
* «So. Central Rain»
* «Left of Reckoning»
* «Cant Get There From Here»
* «Driver 8»
* «Live and How to Live It»
* «Feeling Gravitys Pull»
* «Fall on Me»

## Kjelde
* Artikkelen var opphavleg basert på «Succumbs» på Engelsk Wikipedia.
Julekveld i skogen

«**Julekveld i skogen**» er ein norsk julelåt skriven som ein parodi på ein julesong til *[[Søndagsposten]]* i 1963. Teksten er skriven av Astow Ericson og melodien av Otto Nielsen. Songen parodierer sentimentalitet]en rundt juletida. Songen er ein av rundt 60 som Ericson og Nielsen skreiv i lag, men «Julekveld i skogen» er den som har vorte mest kjend.

Handlinga i songen foregår i ei falleferdig stue i skogen, der det bur eit fattig og gammalt par, utan nokon annan julemat enn «muggen fleskesvor». Armoda desse to lid under vert omtalt med ord som «juletårer», «julehulk» og «julesukk». Jula vert redda av at eldstesonen til paret, familiens svarte får, kjem heim frå Amerika med ein koffert full av julemat og julegåver. Dermed endar songen trass alt lykkeleg med at «Det ble jul allikevel!».

Songen, slik han vart framført av Rolf Just Nilsen i *Søndagsposten*, har ni vers (eller 4 og eit halvt dobbeltvers). Den opphavlege teksten til Ericson hadde ti vers, men den nest siste, som omtalar ein fyllefest med «julerap og -stønn» vart klipt vekk sidan Otto Nielsen syntest han var for støytande.

I 1998 la Ericson ned forbod mot at NRK fekk sende songen. Bakgrunnen for dette var ifølge Ericson at NRK aldri nemnde Ericson når låten vart framført. Ericson heldt fast på dette forbodet i fleire år, trass i at han tapte pengar på det. I 2003 laga den svenske låtskrivaren Hans Ericsson ein svensk versjon av songen, og Astow Ericson ville ikkje motsetje seg at innspelingar med den svenske eller nynorske teksten vart brukte av NRK.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julekveld i skogen|Julekveld i skogen]]» frå  13. desember 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Julefred i skogen  NRK.no (17.11.2003)
* Nekter å slutte julefred med NRK Aftenposten.no (15.12.02)


## Bakgrunnsstoff
* Tekst med besifring for gitar 

* Nynorsk tekst
Saturntåka

**Saturntåka** eller **NGC 7009** er ei planetarisk tåka som kanskje ligg rundt 1400 lysår unna jorda i stjernebiletet Vassmannen. Tåka blei oppdaga den 7. september 1782 av William Herschel og var ei av dei første oppdagingane hans. Namnet blei gjeve i 1850-åra av Lord Rosse og kjem frå dei to 'handtaka' (*ansae*) i kvar ende av tåka som kan få ho til å likna på Saturn når ringane har nærare 0° helling i forhold til jorda.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder
Not Bad for No Tour

***Not Bad for No Tour*** ein promoterings-EP frå rockebandet R.E.M.. Han vart send ut til ulike radiostasjonar om lag på same tid som albumet *[[Reveal av R.E.M.|Reveal]]* kom ut. Det inneheld lydversjonar av seks songar, fire som var med på *Reveal*, i tillegg til video av seks songar, fem av desse er liveframføringar.

Hundrevis av eksemplar vart gjevne vekk av radiostasjonen WXRT i Chicago.

## Innhald
Lyddelen inneheldt seks songar:

# «All The Way To Reno» (redigert) 
# «All The Way To Reno» (live) 
# «She Just Wants To Be» (live) 
# «The One I Love» (live) 
# «So. Central Rain» (live) 
# «Beat A Drum» (live) 

Videodelen inneheldt seks songar i QuickTime-videoformat:

# «All The Way To Reno» (video) 
# «Imitation of Life» (live-video) 
# «Losing My Religion» (live-video) 
# «Find The River» (live-video)
# «I’ve Been High» (live-video)
# «The Lifting» (live-video) 

## Kjelde
* Artikkelen var opphavleg basert på «Not Bad for No Tour» på Engelsk Wikipedia.
IC 4593

**IC 4593** er ei planetarisk tåka som ligg rundt 7900 lysår unna jorda i stjernebiletet Herkules.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2007-33*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
NGC 2371

**NGC 2371** eller **NGC 2372** er ei planetarisk tåke som ligg rundt 4300 lysår unna jorda i stjernebiletet Tvillingane. Sentralstjerna har ein overflatetemperatur på rundt 133 000 °C.

## Kjelder
*
Jens Weissflog

**Jens Weissflog** () er ein tysk skihoppar, og ein av tidenes mestvinnande hopparar. Det er berre finnane Matti Nykänen og Janne Ahonen, samt polakken Adam Małysz som kan visa til fleire sigrar i verdscupen.

Allereie som 19-åring vann Weissflog den tysk-austerrikske hoppveka 1983/84 for DDR. Same vinter vann han OL-gull i normalbakken i Sarajevo, og han vann verdscupen samanlagt. Dei følgjande åra dominerte Weissflog, saman med Nykänen, internasjonal hoppsport. Han vann VM-gull i 1985 og 1989, og gjentok hoppvekesigeren i 1985, 1991 og 1996. I 1991 blei han tildelt Holmenkollmedaljen saman med Vegard Ulvang, Ernst Vettori og Trond Einar Elden.

Weissflog greidde å halda seg på internasjonalt toppnivå i heile tolv år. Verken overgangen frå DDR til forbundsrepublikken Tyskland i 1989/1990, eller overgangen til V-stil i 1993 påverka Weissflogs resultat negativt. I 1994 vann han, 10 år etter sin første olympiske siger, to gullmedaljar under OL på Lillehammer, i storbakken og i lagkonkurransen. I 1996 la Weissflog opp som konkurransehopper, etter å ha tatt sin fjerde siger i den tysk-austerrikske hoppveka, ei bragd han var åleine om inntil finske Janne Ahonen vann sin fjerde seier i 2005/2006.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jens Weissflog|Jens Weissflog]]» frå , den 13. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
R.e.m.IX

***r.e.m.IX*** er eit remiksalbum frå 2002 med songar av R.E.M. frå albumet *[[Reveal]]* frå 2001. Kjende remiksarar fekk dette albumet for å sjå kva dei kunne gjere med spora. Favorittresultata til bandet vart sette saman til dette albumet. Av dei tolv opphavlege spora på *Reveal*, er berre seks av dei blant dei ti spora på dette albumet – det er med to ulike versjonar av «The Lifting» og fire av «I’ve Been High». Albumet vart aldri utgjeve kommersielt, men vart lagt ut for gratis nedlasting på nettsida til bandet.

## Innhald
#«The Lifting» (Now It’s Overhead-miks av Andy Lemaster) — 4:41
#«The Lifting» (Knobody/Dahoud Darien for 12 Nations) — 5:07
#«I’ll Take the Rain» (Jamie Candiloro) — 6:11
#«She Just Wants to Be» (Jamie Candiloro) — 5:03
#«I’ve Been High» (Matthew Herbert) — 5:19
#«I’ve Been High» (Knobody/Dahoud Darien for 12 Nations) — 4:01
#«I’ve Been High» (Chef) — 4:56
#«I’ve Been High» (Her Space Holiday/Marc Bianchi) — 5:01
#«Beachball» (Chef) — 6:16
#«Summer Turns to High» (Her Space Holiday/Marc Bianchi) — 4:25

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:R.e.m.IX|R.e.m.IX]]» frå ,  den 14. desember 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Nedlastingsside på REMhq.com
Aleksej II av Moskva

Patriark **Aleksej II** () var den femtande patriarken av Moskva og heile Russland og primas i Den russisk-ortodokse kyrkja. 

Patriarken vart fødd i Tallinn i Estland som Aleksej Mikhailovitsj Ridiger (kyrillisk Алексе́й Миха́йлович Ри́дигер). Faren Mikhail Ridiger var ein prest av tysk-baltisk opphav medan mora Jelena Josifovna Pisareva var russisk. I mellomkrigstida var Estland sjølvstendig og blei eit åndelege sentrum for den russisk-ortodokse kyrkja.

I 1953 fullførte Aleksej teologistudium i dåverande Leningrad (St. Petersburg) og i 1961 blei han utnemnd til biskop for Tallinn og Estland. Han blei vald til patriark i 1990 i det første valet sidan revolusjonen utan påverknad frå kommunistpartiet. Han blei også den første patriarken i Russland etter samanbrotet av Sovjetunionen, og leidde kyrkja i ei tid då ho fann seg ein ny plass i det offentlege Russland. 

I mai 2007 møtte han metropolitan Laurus av den russisk-ortodokse kyrkja utanfor Russland, som var blitt oppretta under sovjettida, for ein tilnærmingsseremoni mellom dei to kyrkjesamfunna. Patriarken hadde derimot dårlege tilhøve til paven i Roma, som han skulda for å misjonera i ortodokse område.

Aleksej II døydde 5. desember 2008.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Patriarch Alexy II of Russia|Patriarch Alexy II of Russia]]» frå , den 14. desember 2008.* 
* Sophia Kishkovsky, «Patriarch Aleksy II, Russian Orthodox Leader, Dies at 79». *NY Times*. December 6, 2008.
 
## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
R.E.M. Live

***R.E.M. Live*** er eit konsertalbum frå R.E.M. som vart innspela på Point Theatre i Dublin 26. og 27. februar 2005, dei siste konsertane på vinterdelen av turnéen *Around The World Tour* i høve det 13. studioalbumet deira *[[Around the Sun]]* som vart utgjeve seint i 2004. Det vart utgjeve i Europa 15. oktober 2007 og i USA ein dag seinare, som eit sett med to CD-ar og éi DVD-plate. I februar 2008 vart det også utgjeve som eit sett med tre vinylplater. Framføringane er filma av Blue Leach.

*R.E.M. Live* inneheld sjeldsynte framføringar av «I Took Your Name» frå albumet *[[Monster av R.E.M.|Monster]]* (1994) og «Ascent of Man» frå *Around The Sun*, i tillegg til den då uutgjevne «I’m Gonna DJ». Ein studioversjon av denne songen vart seinare utgjeven på *[[Accelerate]]* frå 2008.

## Innhald
DVD-en inneheld alle dei same songane i same rekkjefølgje.
### CD 1
#«I Took Your Name» (frå *[[Monster av R.E.M.|Monster]]*) – 4:08
#«So Fast, So Numb» (frå *[[New Adventures in Hi-Fi]]*) – 4:40
#«Boy in the Well» (frå *[[Around the Sun]]*) – 5:16
#«Cuyahoga» (frå *[[Lifes Rich Pageant]]*) – 4:25
#«Everybody Hurts» (frå *[[Automatic for the People]]*) – 6:49
#«Electron Blue» (frå *[[Around the Sun]]*) – 4:13
#«Bad Day» (frå *[[In Time: The Best of R.E.M. 1988-2003]]*) – 4:26
#«The Ascent of Man» (frå *[[Around the Sun]]*) – 4:12
#«The Great Beyond» (frå *[[Albumet Man on the Moon|Man on the Moon]]*) – 4:49
#«Leaving New York» (frå *[[Around the Sun]]*) – 4:48
#«Orange Crush» (frå *[[Green av R.E.M.|Green]]*) – 4:27
#«I Wanted to Be Wrong» (frå *[[Around the Sun]]*) – 5:02
#«Final Straw» (frå *[[Around the Sun]]*) – 4:10
#«Imitation of Life (song» (frå *[[Reveal]]*) – 3:53
#«The One I Love» (frå *[[Document]]*) – 3:27
#«Walk Unafraid» (frå *[[Up av R.E.M.|Up]]*) – 5:02
#«Losing My Religion» (frå *[[Out of Time av R.E.M.|Out of Time]]*) – 4:53

### CD 2
«What’s the Frequency, Kenneth?» (frå *[[Monster av R.E.M.|Monster]]*) – 4:06
«Drive» (frå *[[Automatic for the People]]*) – 5:41
«(Don’t Go Back To) Rockville» (frå *[[Reckoning av  R.E.M.|Reckoning]]*) – 4:39
«I’m Gonna DJ» (seinare utgjeven på *[[Accelerate]]*) – 2:27
«Man on the Moon» (frå *[[Automatic for the People]]*) – 6:46

## Kjelder
*Artikkelen var opphavleg basert på «R.E.M. Live» på Engelsk Wikipedia.

## Bakgrunnsstoff
*McCaughey annonserer albumet
REM-søvn

:*REM kan òg visa til musikkgruppa [[R.E.M.]]*
**REM**, ei forkorting for **rapid eye movement**, viser til eit søvnstadium der hjernebølgjene kan målast til å vera nesten like dei ein har i vaken tilstand, medan skjelettmuskulaturen er avslappa. Fordi ein kan sjå raske augerørsler hjå folk som er i denne tilstanden har han fått namnet *Rapid Eye Movement*. Dei fleste draumar skjer når ein er i dette stadiet.
Madre de Dios

**Madre de Dios** er ei elv i Amazonasbassenget og ei sideelv til Beni. Ho er omtrentleg 1&nbsp;150&nbsp;km lang og er ein vassveg i to land, i søraustre del av Peru og nordvestre Bolivia. 

## Geografi

Elva vert til i austsida av Cordillera de Garabaya, Andes i grenseområdet mellom regionane Cuzco og Madre de Dios. Ho strekkjer seg ca. 640 kilometer gjennom peruansk territorium i regionen med same namn som elva. På grensa mot Bolivia, ikkje langt frå Puerto Heath, har grenseelva Heath utlaupet i Madre de Dios. Frå denne staden held ho fram 510 kilometer gjennom Boliva fram til byen Riberalta der ho tømmer seg i Beni. Beni held fram mot Brasil kor ho får namnet Madeira, ei av dei store sideelvane til Amazonaelva. 

I regionen Madre de Dios er elva Madre de Dios ein vektig vassveg, og spesielt for Puerto Maldonado, den største byen i regionen og regionshovudstad. Ved byen går det føre seg bygging av ei bru over Madre de Dios med ei lengd på ca. 720 meter. 

Av dei største verksemder ved elvebreidda er gullvasking, mangodyrking, anna selektivt jordbruk og tømmerhogst. Verksemdene kan utgjere miljøproblem. I Peru ligg elveleiet på grensa mot fleire nasjonalparkar og reservat, spesielt Tambopata-Candamo nasjonalpark, Manu nasjonalpark og Bahuaja Sonene naturreservat. 

## Sideelver
Madre de Dios har sjølv mange sideelvar, dei mest vektige er  
* Manú, ei elv frå Manu nasjonalpark som har utlaup i Madre de Dios nær byen Manu. 
* Inambari, ei sideelv med lengde 390 km. Som Madre de Dios har Inambari kjelder frå austsida av Andes, men lengre sør. Ho passerer byen Belem og tømmer seg i Madre de Dios nær byen med same namn, Inambari. 
* Tacuatimanu, òg kalla Rio de Las Piedras, er ei sideelv frå nord og nordvest med ei total lengd på 640 km. Ho går gjennom byen Las Piedras og tømmer seg i Madre de Dios ved Puerto Maldonado.
* Tambopata er ei anna sideelv som møter Madre de Dios ved Puerto Maldonado. Ho kjem frå sør med ei total lengd på 350 km. Ho går gjennom byen San Rafael
* Heath er ei grenseelv mellom Peru and Bolivia. 
* Sena er ei sideelv i Bolivia som passerer nær byen Sena.

## Kjelder

:* R. Ziesler and G.D. Ardizzone, 1979, * [http://www.fao.org/docrep/008/ad770b/AD770B06.htm The inland waters of Latin America]*
Toni Nieminen

**Toni Nieminen** () er ein tidlegare finsk skihoppar. 

I 1992 blei hoppsesongen fullstendig dominert av Nieminen, då han berre var 16 år. Som ein av dei fyrste V-stilhopparane vann han hoppveka, tok to gullmedaljar under OL i Albertville og vann òg verdscupen samanlagt.

Seinare greidde Nieminen aldri å leva opp til slike resultat. Vektproblem på grunn av framleis vekst, og den øvrige verdseliten si overgang til V-stil er to av forklaringane.

Han skreiv idrettshistorie 17. mars 1994, då han i slovenske Planica (Letalnica-bakken) gjennomførte det fyrste, ståande skihoppet i historia på over 200&nbsp;meter. Tidlegare same dag hadde Andreas Goldberger strekt seg til 202&nbsp;meter, men han greidde ikkje å halda seg oppreist etter nedslaget.

Nieminen la opp som skihoppar etter 2002-OL, etter å ha oppnådd ein 16. plass. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Toni Nieminen|Toni Nieminen]]» frå , den 14. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Primož Peterka

**Primož Peterka** () er ein slovensk skihoppar. 

Sesongen 1996/97 vann han både den samanlagte verdscupen og hoppveka. Sesongen etter forsvarte han sigeren i verdscupen. Under 2002-OL i Salt Lake City tok han bronse i laghopp, normalbakke med det slovenske laget. Per februar 2005 har han vunne 15 verdscuprenn. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Primož Peterka|Primož Peterka]]» frå , den 14. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Primoz Peterkas heimeside
Martin Schmitt

**Martin Schmitt** () er ein tysk skihoppar. 

Schmitt kjempa i den ypparste verdstoppen i åra 1999 til 2001. Med sine 28 verdscupsigrar ligg han på 5. plass på statistikken, etter Matti Nykänen (48 sigrar), Jens Weissflog (33), Adam Małysz (33) og Janne Ahonen (32). 

Schmitt har totalt vunne åtte medaljar i ski-VM (fire gull), han har gull og sølv frå OL, samt ei sølvmedalje frå VM i skiflyging. Den fyrste meisterskapsmedalja kom i Trondheim, då han fekk bronsemedalje i laghoppinga under VM 1997. 

Schmitt har vunne verdscupen samanlagt to gonger, i sesongane 1998/1999 og 1999/2000.

Saman med Sven Hannawald utgjorde han ein frykta duo i lagkonkurransar, og vann med det tyske hopplaget tre VM-gull. Ei kneskade etter OL i 2002 sette ein stoppar for framgangen. Schmitt fekk problem med finaleomgangar i renn han vanlegvis vann.

Schmitt kom tilbake i verdscupen i 2004, og har sidan då ein femteplass som beste prestasjon.

Han er bror av kombinertløparen Thorsten Schmitt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Martin Schmitt|Martin Schmitt]]» frå , den 14. desember 2008.*