open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hispaniolaparakitt

**Hispaniolaparakitten** (*Psittacara chloropterus*) er ein papegøyefugl i parakittfamilien. Han er stadeigen for øya Hispaniola (Haiti og Den dominikanske republikken). Det finst likevel også individ som er sleppte fri i Guadeloupe, Puerto Rico og i Miami i Florida, der dei nokre gonger parar seg med kanarivengparakittar.

Fuglen er ein mellomstor parakitt som er jamleg grønfarga, har ein lang, spiss hale, bleikt nebb og bleike føter, kvite augeringar og eit raudt felt ved leddområdet på vengene. Kjønna er like og hispaniolaparakitten er eit flokkdyr som gjerne dannar flokkar med eit 20–30-tals individ i. Den einaste like arten i området er mayaparakitten, som han enkelt kan skiljast frå fordi denne har blå vengefelt i staden for raude.

Det naturlege habitatet til fuglen er subtropiske eller tørre tropiske skogar, subtropiske eller fuktige tropiske skogar i låglandet, subtropiske eller fuktige tropiske fjellområde og dyrka mark. Like fullt finst det bestandar som lever i urbane område, som den i Santo Domingo, som er aukande. Han er, til liks med mange andre parakittartar, truga av habitattap og ulovleg fanging med kjæledyrmarknaden som mål.

## Kjelder
*«Hispaniolan Parakeet» på Wikipedia på engelsk, innhenta 13. mai 2011.

## Bakgrunnsstoff
*«Hispaniolan Parakeet - BirdLife Species Factsheet» hjå BirdLife International.
*«Estudio de Aves Dominicanas Comunes».
*Videoar, bilete og lydfiler med hispaniolaparakitt.
Fylkesveg 803 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 803|fylkesveg 803 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 803 i Nordland** går mellom Spengervatnet og Ytre Skjelfjord i Flakstad kommune. Vegen er 4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Spengervatnet
*Indre Skjelfjord
*Kommunal veg frå Ytre Skjelfjord til Nesland (5,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 805 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 805|fylkesveg 805 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 805 i Nordland** går mellom Napp og Myrland i Flakstad kommune. Vegen er 5,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Napp
*Endepunkt Myrland

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 807 i Nordland

**Fylkesveg 807 i Nordland** går mellom Båtnesoddan i Flakstadpollen og Nusfjord i Flakstad kommune. Vegen er 6,2 km lang, og kryssar Flakstadøya i nord-sør-retning.

Fylkesvegen høyrer med i Nasjonal turistveg Lofoten som ein av fleire sidevegar til europaveg 10.

## Kommunar og knutepunkt

* Båtnesoddan
*Endepunkt Nusfjord

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 810 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 810|fylkesveg 810 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 810 i Nordland** går mellom Kåkern og Sund i Flakstad kommune. Vegen er 2,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kåkern
*Arm til Stor-Grimsholmen (1,3 km)
*Endepunkt Sund i Lofoten

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7600

**Fylkesveg 7600** går mellom Vareid og Vikten i Flakstad kommune. Vegen er 4,2 km lang.

Fylkesvegen høyrer med i Nasjonal turistveg Lofoten som ein av fleire sidevegar til europaveg 10.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 804. Deretter var han fylkesveg 811 i Nordland, før han vart omdøypt til fylkesveg 7600.

## Kommunar og knutepunkt

* Vareid
*Endepunkt Vikten
Engminneblom

**Engminneblom** (*Myosotis scorpioides *) er ei fleirårig plante i rubladfamilien. Ho har ei sirkumpolar utbreiing i den nordlege tempererte sona. 

## Skildring

Planta har opprett vekst og kan bli opptil 70&nbsp;cm høg. 
Ho har tett blomsterstand utan blad. Blomsteren er oftast 8-12 mm brei, stundom 4-5 mm. Knoppen er rosa medan blomsteren som regel er lyseblå når han er heilt open, med gule senter og kvite saftmerke.
Kronrøyra når utom begerflikane. 

Engminneblom blømer frå midten av våren til den første frosten i tempererte klima.

Medan engminneblom opphavleg kjem frå Eurasia, veks planta også introdusert andre stader. Ho er utbreidd i Nord-Amerika, der ho nokre stader blir rekna som eit skadeleg ugras. 
Han finst i Noreg nord til Vesterålen, og også i Finnmark.

Engminneblom veks vanlegvis i våte og fuktige område, som i grøfter, myrer, vatn, bekkar og elver. Planta føretrekk våt jord, men kan også veksa neddykt i vatn, og kan forma flytande øyer.

Andre namn på engminneblom er bokmål «engforglemmegei», dansk *eng-forglemmigej*, svensk *förgätmigej* og engelsk *water forget-me-not* eller *scorpion grass*.

## Kjelder

* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Förgätmigej|Förgätmigej]]» frå ,  den 13. mai 2011.*  


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Myosotis scorpioides|Myosotis scorpioides]]» frå ,  den 26. juni 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Arne og Anna-Lena Anderberg: ''Den virtuella floran'', Naturhistoriska riksmuseet 
*Jepson Manual Treatment
*Connecticut Botanical Society 
*Fotogalleri
Wilson Bigaud

**Wilson Bigaud** () var ein haitisk målar. Før han vart det, arbeidde han med leire. På ei internasjonal utstilling i Washington, D.C. i 1950 vann Bigaud andreprisen for eit måleri med tittelen «Paradis». Han måla også eit veggmåleri i katedralen Eglise Episcopale d’Haïti i Port-au-Prince som viser bryllaupet i Kana. Han var medlem av kunstnargruppa som vart skipa av Hector Hyppolite.

## Kjelder
*«Wilson Bigaud» på Wikipedia på engelsk, innhenta 13. april 2011.
*Patricia Schutt-Ainé: *Haiti. A Basic Reference Book* (Miami i USA: Staff of Librairie Au Service de la Culture, 1994), s. 108.
*Bihalji-Merin, Oto (omsett av Norbert Guterman): *Modern Primitives: Masters of Naive Painting* (New York: Harry N. Abrams, 1959), s. 266.

### Referansar
Fylkesveg 814 i Nordland

**Fylkesveg 814 i Nordland** går mellom Sørvalle og Ytresand i Flakstad kommune. Vegen er 2,2 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 806.

## Kommunar og knutepunkt

* Sørvalle
*Arm til Indresand (0,3 km)
*Endepunkt Ytresand

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7608

**Fylkesveg 7608** går mellom Straumgård og Borg i Vestvågøy kommune i Nordland. Vegen er 8,9 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 832 i Nordland.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 832

**Fylkesveg 832** kan visa til:

*Fylkesveg 832 i Nordland, no Fylkesveg 7608
*Fylkesveg 832 i Rogaland, no Fylkesveg 4800
Fylkesveg 840 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 840|fylkesveg 840 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 840 i Nordland** går mellom Storfjorden og Stamsund i Vestvågøy kommune. Vegen er 7,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Storfjorden
*Steine
* Stamsund

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 843 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 843|fylkesveg 843 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 843 i Nordland** går mellom Storeid og Gravdal i Vestvågøy kommune. Vegen er 7,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Storeid
* Gravdal

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 843

**Fylkesveg 843** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 843 i Nordland
*Fylkesveg 843 i Rogaland
*Fylkesveg 843 i Vest-Agder
*Fylkesveg 843 i Østfold
Fylkesveg 844 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 844|fylkesveg 844 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 844 i Nordland** går mellom Eltoftkrysset og Tangstadelva i Vestvågøy kommune. Vegen er 2,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Eltoftkrysset
* Tangstadelva

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 850 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 850|fylkesveg 850 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 850 i Nordland** er ein kort sambandsveg mellom europaveg 10 og Svolvær lufthamn, Helle. Vegen er 391 meter lang og har asfaltdekke.

## Kommunar og knutepunkt

* Helle
*Endepunkt 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 842 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 842|fylkesveg 842 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 842 i Nordland** er ein kort sambandsveg mellom europaveg 10 og Leknes lufthamn. Vegen er 460 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Leknes
*Endepunkt 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 840

**Fylkesveg 840** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 840 i Nordland
*Fylkesveg 840 i Rogaland
*Fylkesveg 840 i Østfold
Minneblom

**Minneblom** eller **forgløymmegei** er ei slekt i rubladfamilien. Plantane har finhåra stengel og blad. Blomane har blå krone med fem små gule skjel i kronrøyropningen. Dei har blanke mørke smånøtter. Ni artar veks i Noreg.

## Norske artar
*Engminneblom (*M. scorpioides*)
*Dikeminneblom (*M. caespitosa*)
*Bogeminneblom (*M. baltica*)
*Fjellminneblom (*M. decumbens*)
*Åkerminneblom (*M. arvensis*)
*Gjerdeminneblom (*M. sparsiflora*)
*Bakkeminneblom (*M. ramosissima*)
*Dvergminneblom (*M. stricta*)
*Perleminneblom (*M. discolor*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Förgätmigejsläktet|Förgätmigejsläktet]]» frå ,  den 14. mai 2011.*  
 
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Huset Bourbon

**Huset Bourbon** er ei kongeætt som har regjert i Frankrike, Spania, og noverande Italia.

Det noverande huset Bourbon er ei grein av Huset Capet, gjennom bror til Filip III av Frankrike, Robert av Clermont, som gifta seg med Beatrix, ei dotterdotter til Arcimbold VII, den siste hertugen av det eldre huset Bourbon. Den bourbonske tittelen har fleire gonger vorte ført vidare gjennom kvinneledd. Den første kongen av Frankrike frå dette huset var Henrik IV av Frankrike (1553–1610), son til hertugen av Vendôme og dronning Johanna III av Navarra.

Namnet kjem av stamborga Bourbon l'Archambault i Frankrike. Første huset Bourbon, greven av Bourbon, er kjent sidan 900-talet.

Det franske kongehuset Bourbon vart grunnlagt av Henrik IV av Frankrike. Greiner av det franske huset Bourbon har òg regjert i Napoli og Sicilia og dessutan i Parma og innehar enno den spanske trona. Ei grein av ætta fekk tittelen prins av Condé. Den greina døydde ut i 1830. Det einaste statsoverhovudet av ætta i dag er Juan Carlos I av Spania.

## Liste over regentar frå huset Bourbon
### Frankrike
#### [[Franske monarkar]]
Datoane viser regjeringstid
* Henrik IV, den store (1589–1610)
* Ludvig XIII, den rettferdige (1610–1643)
* Ludvig XIV, solkongen (1643–1715)
* Ludvig XV, den elska (1715–1774
** Filip II av Orléans (statsminister) (1715–1723)
* Ludvig XVI (1774–1792)

#### [[Pretendent]]ar til den franske trona
* Ludvig XVI (1792–1793)
* Ludvig XVII (1793–1795)
* Ludvig XVIII (1795–1814)
#### Franske monarkar
* Ludvig XVIII (1814–1824)
* Karl X (1824–1830)
* Ludvig XIX (1830)
* Ludvig Filip (1830–1848)
#### Legitime pretendentar til den franske trona
* Karl X (1830–1836)
* Ludvig XIX (1836–1844)
* Henrik V (1844–1883)
* Johan III (1883–1887)
* Karl XI (1887–1903)
* Jaime I (1903–1931)
* Karl XII (1931–1936)
* Alfonse I (1936–1941)
* Henrik VI (1941–1975)
* Alfonso av Anjou og Cádiz (1975–1989)
* Louis Alphonse av Anjou (frå 1989)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Huset Bourbon|Huset Bourbon]]» frå ,  den 14. mai 2011.*
Fylkesveg 862 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 862 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 862 i Nordland** går mellom Vinje og Trettmyra i Vågan kommune. Vegen er 13 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Vinje
*Arm frå Storhaugen til Hovsund (0,8 km)
* Trettmyra

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 864 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 864|fylkesveg 864 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 864 i Nordland** går mellom Kleppstad og Brenna i Vågan kommune. Vegen er 11,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kleppstad
*Sydalen
*Gravermarka
*Endepunkt Brenna

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 864 (fleirtyding)

**Fylkesveg 864** kan visa til:
*Fylkesveg 864 i Troms
;Tidlegare fylkesvegar:
*Fylkesveg 864 i Nordland
*Fylkesveg 864 i Sør-Trøndelag
*Fylkesveg 864 i Østfold
Fylkesveg 872 i Nordland

**Fylkesveg 872 i Nordland** går mellom Reinskaret og Sandnes i Vågan kommune. Vegen er 2,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Reinskaret
*Pundsletta
*Kommunal veg frå Sandnes til Årstein (5,4 km)

## Bakgrunnsstoff
Laukvik

**Laukvik** er eit lite fiskevær i Vågan kommune i Nordland, på nordvestspissen av Austvågøy i Lofoten. Det er samband til fylkesvegar austover til E10 i høvesvis Vestpollen ved Austnesfjord og Fiskebøl ved Hadselfjorden, sistnemnte i Hadsel kommune.

Fyrste ledd i namnet kjem av norrønt laukr, *[[lauk]]*. I stadnamn siktar det til førekomst av ville laukvokstrar.

## Kjelder
Fiskebøl

**Fiskebøl** er ein ferjestad i Hadsel kommune i Nordland, på Kong Olavs veg (E10) på nordsida av Austvågøya. Herfrå går det ferje nordover til Melbu på Hadseløya. Austover er det vegsamband til Hinnøya via tunnel under Sløverfjorden og bru over Raftsundet (del av Lofast). Her er det produksjon av fiskelenser og fiskeoppdrett.

## Kjelder
Rubladfamilien

**Rubladfamilien** er ei familie i ordenen tofrøbladingar. Plantane er rublada med spreidde blad, oftast eitt- eller toårige. Blomstrane sit i einsidige kvastar som er rulla saman som sniglehus medan dei er unge. Krona har røyr og oftast flat eller skålforma krage. Plantane har frukt med fire smånøtter. Griffelen sit ved grunnen av smånøttene og stikk opp mellom dei. Femten slekter er funne i Noreg.

## Norske slekter
* (*Omphaloides*)
* (*Cynoglossum*)
* (*Lappula*)
* (*Amsinckia*)
* (*Asperugo*)
* (*Symphytum*) Valurtslekta
* (*Borago*)
* (*Anchusa*)
* (*Pentaglossis*)
* (*Nonea*)
* (*Myosotis*) Minneblom
* (*Mertensia*) Østersurtslekta
* (*Lithospermum*)
* (*Echium*)
* (*Cerinthe*)

## Kjelder
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Strävbladiga växter|Strävbladiga växter]]» frå ,  den 14. mai 2011.*
Digermulen

**Digermulen** er ein busetnad og ferjestad i Vågan kommune i Nordland. Staden ligg sør i Raftsundet, lengst sørvest på Hinnøya. Digermulen har mellom anna barne- og ungdomsskule, barnehage og daglegvareforretning. Herfrå er det samband med buss til Svolvær og ferje til Hanøy og Finnvik.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Digermulen.de  (uoffisiell nettstad, norsk, tysk)
* GodTur.no: Keiservarden 384 moh.-Digermulen. Ti på topp Vågan
* Lofoten.com: Austre Vågan
Raftsundet

**Raftsundet** (nordsamisk ) er eit sund i Hadsel og Vågan kommune i Nordland, mellom Hinnøya og Austvågøya.

Sundet er 25 km langt og svært smalt i den nordre delen. I aust er det fjell opptil ca. 700 moh, i vest ei rekkje toppar over 1000 moh. Sundet blir sommarstid besøkt av mange turistskip, derav hurtigruta som går gjennom sundet. Særleg kjent er den vesle og mørke Trollfjorden, som mot vest skjer inn i Austvågøy. Det er bru på E10 over Raftsundet i nord, med eit lengste spenn på 298 meter. Langs austsida av sundet er det fylkesveg.

Fyrste ledd i namnet kjem av norrønt raptr, *stokk*.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
* Vrakdykking.com om D/S Nordstjernens forlis
Fylkesveg 889 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 889 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 889 i Nordland** går mellom Kaljord og Helgenes i Hadsel kommune. Vegen er 3,6 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

*  Ferje frå Kaljord
*til Lonkan
*Arm  ferje frå Lonkan til  Hanøy → 
*→  Hurtigbåt til Stokmarknes
*Kommunal veg frå Lonkan til Finndalen (1,7 km)
*Endepunkt Helgenes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 892 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 892|fylkesveg 892 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 892 i Nordland** er ein kort sambandsveg mellom fylkesveg 82 og Stokmarknes lufthamn, Skagen. Vegen er 559 meter lang og har asfaltdekke.

## Kommunar og knutepunkt

* Skagen
*Endepunkt 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 901

**Fylkesveg 901** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 901 i Nordland
*Fylkesveg 901 i Sør-Trøndelag
*Fylkesveg 901 i Vest-Agder
*Fylkesveg 901 i Østfold
Fylkesveg 903 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 903|fylkesveg 903 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 903 i Nordland** går mellom Straume og Skårvågen i Bø kommune. Vegen er 3,5 km lang og har asfaltdekke.

## Kommunar og knutepunkt

*  Straume,  til  Ramberg (9,4 km)
*Kommunal veg til Straumsjøen (0,6 km)
*Kommunal veg til Søberg (1,6 km)
*Kommunal veg frå Skårvågen til Skårvågshagan (0,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 903

**Fylkesveg 903** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 903 i Nordland
*Fylkesveg 903 i Sør-Trøndelag
*Fylkesveg 903 i Vest-Agder
Fylkesveg 909 i Nordland

**Fylkesveg 909 i Nordland** går mellom Pollåsen og Auvåg i Bø kommune. Vegen er 3,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Pollåsen
*Endepunkt Auvåg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 911 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 911|fylkesveg 911 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 911 i Nordland** går mellom Skålbrekka og Veanova i Bø kommune. Vegen er 5,4 km lang og har grusdekke.

## Kommunar og knutepunkt

* Skålbrekka
*Kommunal veg frå Langmoa til Klaksjorda (3,8 km)
* Veanova

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 917 i Nordland

**Fylkesveg 917 i Nordland** går mellom Eidet og Grimstad i Bø kommune. Vegen er 1,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Eidet
*Endepunkt Grimstad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 918 i Nordland

**Fylkesveg 918 i Nordland** går mellom Ramnåsen og Sund i Bø kommune. Vegen er 1,8 km lang og har grusdekke.

## Kommunar og knutepunkt

* Ramnåsen
*Endepunkt Sund

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 916 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 916|fylkesveg 916 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 916 i Nordland** går mellom Nykvåg og Nykvåg kai i Bø kommune. Vegen er 780 meter lang og har asfaltdekke.

Vegen går rundt sjølve Nykvågen. Fuglefjellet like ved vegen er ein del av Nykvåg/Nykan naturreservat.

## Kommunar og knutepunkt

* Nykvåg
* Fuglefjell like ved vegen
*Endepunkt Nykvåg kai

## Bakgrunnsstoff
Nasjonalpalasset i Haiti

**Nasjonalpalasset** eller **Presidentpalasset** (fransk *Palais national* eller *Palais présidentiel*) i Haiti ligg i Port-au-Prince og er residens for den haitiske presidenten. Det vart sterkt skadd under jordskjelvet i Haiti 12. januar 2010.

## Historie
Det tidlegare palasset vart øydelagt av ein kraftig eksplosjon i 1912 som tok livet av dåverende president Cincinnatus Leconte og hundrevis av soldatar. Eit endå tidlegare palass vart øydelagt under eit opprør i 1869.

Den noverande bygningen vart bygd i 1918 og var teikna av Georges Baussan, ein leiande haitisk arkitekt den gongen.

Til liks med ei rekkje andre offentlege bygningar i Haiti, står Det nasjonale palasset i tradisjon til den franske renessansearkitekturen. Det er to etasjar høgt og inngangspartiet har ein pedimentert portiko med fire joniske søyler. Taket har fire kuplar så vel som fleire gavlar, og heile palasset er kvitmåla.

12. januar 2010 vart palasset sterkt skadd av eit kraftig jordskjelv med ein momentmagnitude på 7,0. 

## Kjelder

* «Det nasjonale palass i Haiti» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 14. mai 2011.
Basskasse

**Basskasse**, og kalla **subwoofer**, er ein høgtalar som vert nytta i lågfrekvensområdet. Føremålet er både å oppnå høge lydtrykk ved låge frekvensar og å avlasta hovudhøgtalarane i lågfrekvensområdet.

Høyrselen har mykje lågare varleik i bassområdet enn i mellomtoneområdet og det krevst stor akustisk effekt for å oppnå realistiske lydtrykk. Elektrodynamiske høgtalarar er massekontrollerte og nedre grensefrekvens (-3 dB-frekvensen) ligg rett under resonansfrekvensen. For å oppnå låg resonansfrekvens må membranen plus opphenget ha stor masse, noko som går ut over varleiken. Basskassar vert difor drivne av kraftige effektforsterkarar.

## Føremoner med basskassar
For at utstrålt effekt frå membranen i ein høgtalar med lukka-kasse skal vera uavhengig av frekvensen må membranutslaget auka med 12&nbsp;dB/okt. når frekvensen vert redusert. Ein låg nedre grensefrekvens krev difor eit stort membranutslag, og/eller stort membranareal for å levera stor akustisk effekt.

Når membranutslaget aukar aukar òg forvrengninga Bruk av basskasse fører til at hovudhøgtalarane vert avlasta, slik at dei ikkje må gje att den djupaste bassen, noko som reduserer membranutslaget og difor forvrenginga til basselementa i hovudhøgtalarane. For at det ikkje skal gå ut over stereoperspektivet bør ikkje delefrekvensen mellom hovudhøgtalarane og basskassen plasserast for høgt. Når ein nyttar berre ein basskasse vert delefrekvensen ofte plassert ved 80 - 100 Hz, men om hovudhøgtalarane har små basselement kan delefrekvensen plasserast så høgt som 100–120&nbsp;Hz.

## Samspelet mellom hovudhøgtalarar og basskasse
Basskassar vert som oftast drivne av eigne effektforsterkarar, men mange basskassar er òg aktive. Delefilteret som deler frekvensområdet mellom basskassane og hovudhøgtalarane kan vera passivt eller aktivt. Når ein basskasse og eit par hovudhøgtalarane skal gje att ulike delar av frekvensområdet er delefiltret ein kritisk komponent, som helst burde lagast spesielt for kvar enkelt kombinasjon av hovudhøgtalarar og basskasse. Når hovudhøgtalararane og basskassen er produsert av konkurrerande føretak er dette sjeldan tilfelle. Mange delefiltre er difor dårleg tilpassa oppgåva og dette er ein av grunnane til at basskassar kan vera vanskelege å integrera med hovudhøgtalarane. I profesjonell samanheng vert det nytta elektroakustiske målingar for å justera delefiltret.

## Kjelder

## Sjå òg
* Rørsletilbakekopla høgtalar
* Aktiv romkorreksjon
Wiktionary

**Wiktionary** (sett saman av *[[wiki]]* og *dictionary*; engelsk for 'ordbok') er eit Wikimedia-prosjekt som går ut på å byggja ei fleirspråkleg ordbok. Ordboka oppgjev både definisjonar til ord og omsetjingar til fleire språk, men er ikkje alltid komplett.

Som dei andre Wikimedia-prosjekta blei Wiktionary byrja på engelsk, men blei seinare utvida til å finnast på fleire språk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wiktionary|Wiktionary]]» frå ,  den 14. mai 2011.*  
* Wiktionary på engelsk om seg sjølv


## Bakgrunnsstoff
* Wiktionary på engelsk
* Wiktionnaire, Wiktionary på fransk
* Wiktionary på tysk
* Wiktionary på nynorsk
* Wiktionary på bokmål
Morrinsville

**Morrinsville** er ein by i regionen Waikato og i distriktet Matamata-Piako på Nordøya på New Zealand. Han ligg mellom høgdedraget Kaimai Ranges og elva Waikato River, kring 33 km aust for Hamilton, og 22&nbsp;km vest for Te Aroha, nær breiddene til elvene Piako River og Waitakaruru Stream. Landet der byen ligg og det omliggjande jordbrukslandet vart kjøpt frå māorileiaren Wiremu Tamihana, før Newzealandkrigane i 1860-åra. Landet var då svært sumpet. Dei skotske brørne Morrin hyra inn irske arbeidarar frå gullgruvene for å grava eit utstrekt nettverk av dreneringskanalar for å turka landet. Ein av brørne var ingeniør. Byen har eit folketal på omkring 6000- 7000.

Morrinsville er eit av tre bysentera i den mest blømande meieriindustrien på New Zealand, og landområda kring byen vert stundom omtala som det mest intenst dyrka jordbruksområdet i verda, noko som slagordet til byen, *«cream of the country»*, peikar på. Byen har fått namn etter Samuel og Thomas Morrin, tidlege nybyggjarar som kjøpte området og grunnla byen som bustad for arbeidarane på gardsbruka.

Morrinsville er knutepunktet mellom jarnvegslinjene Thames Branch (no eit sidespor, Waitoa Industrial Line) og East Coast Main Trunk Railway, som går gjennom byen. Dei siste passasjertoga som gjekk til byen var Kaimai Express og Geyserland Express, som båe la ned trafikken i oktober 2001.

## Kjende personar frå Morrinsville
*Jacinda Ardern (1980), statsminister på New Zealand og leiar i New Zealand Labour Party.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Morrinsville Informasjonsside
*Morrin Museum
Hundekjeksslekta

**Hundekjeksslekta** eller **kjørvelslekta** (*Anthriscus*) er ei slekt i skjermplantefamilien. Plantane har to-tre gonger delte blad. Småsveip, men ikkje storsveip. Frukta er smalt avlang og slett eller smalt eggforma og av og til pigga. Tre artar veks i Noreg.

## Norske artar
* Hundekjeks (*A. sylvestris*)
* Krokkjørvel (*A. caucalis*)
* Hagekjørvel (*A. cerefolium*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Kørvel|Kørvel]]» frå ,  den 14. mai 2011.*  
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Fylkesveg 924 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 924|fylkesveg 924 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 924 i Nordland** går mellom Røsnes og Jektneset i Bø kommune. Vegen er 1,1 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Røsnes
*Endepunkt Jektneset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 924

**Fylkesveg 924** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 924 i Nordland
*Fylkesveg 924 i Rogaland
*Fylkesveg 924 i Sør-Trøndelag
Fylkesveg 933 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 933|fylkesveg 933 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 933 i Nordland** går mellom Oppmyre og Sommarøya. Vegen er 1,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Oppmyre
*Kommunal veg frå Sommarøya til  Myre (0,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Strengelvåg

**Strengelvåg** er ein busetnad som ligg i Øksnes kommune i Nordland, nordaust på Langøya i Vesterålen. Staden hadde 230 innbyggjarar i 2001.

Strengelvåg har barneskule, barnehage og daglegvarebutikk. Idrettslaget på staden, Strengelvåg IL, driv mellom anna med handball.

Namnet kjem av norrønt , truleg av  ‘streng, tau’, og  ‘kløft’. Sisteleddet er våg, som i *bukt*.

## Sjå òg
*Strengelvågfjorden

## Kjelder
Fylkesveg 937 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 937|fylkesveg 937 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 937 i Nordland** går mellom Strengelvåg og Gisløya i Øksnes kommune. Vegen er 6,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Strengelvåg
*Endepunkt Gisløya

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 938

**Fylkesveg 938** kan visa til:

*Fylkesveg 938 i Nordland, no Fylkesveg 7672
*Fylkesveg 938 i Rogaland, no Fylkesveg 4856
Gundestrupkjelen

**Gundestrupkjelen** (på dansk kalla Gundestrupkarret eller Gundestrupkedlen) er eit kar av sylvplater med bilete i relieff frå om lag år ein som vart funne i 1891 under torvstikking i ei myr, Rævemose, ved Gundestrup aust for Års i Vesthimmerlands Kommune i Nordjylland i Danmark. Karet er no å sjå på Nationalmuseet i København.

Karet er to meter i omkrins, om lag ni kilo tungt, og er sett saman av ei botnplate og til saman  tretten sideplater og truleg eit lokk, alle med uthamra og innpunsla figurer. Sidene er doble, sett saman av fem innerplater og sju ytterplater, alle med kvart sitt motiv; ei av dei opphavlege ytterplatene vantar, slik at det opphavleg har vore fjorten plater. Karet har vore lodda saman med sylvblanda tinn, men det hadde vorte skilt frå kvarandre allereie før det vart plassert ute på myra ein eller annan gong rundt byrjinga av vår tidsrekning, og vart soleis funne åtskilt i lause plater.

Botnplata syner ein liggjande okse, truleg eit offerdyr. På ei av sideplatene eller panela er det bilete av ein sittande gud med eit stilisert hjortegevir på hovudet. Med si venstre hand grip han om ein orm med horn, og med den høgre handa held han opp ein typisk keltisk halsring. Kring denne gevirpryda guden, som det er ållmenn semje om å tolke som den keltiske guden *[[Cernunnos]]*, er det avbilda hjortar, ein ulv, ein delfin med ryttar, ei løve og to andre skapningar. Ei anna plate syner ei scene som vanlegvis tolkast som ei seremoni som har å gjere med menneskjeofring. Til venstre for to radar av krigarar, ein med fotfolk og ein med ryttarar, står det ein stor person som held ein av fotfolka i føtene og med hovudet ned over eit stort kar.

Ikkje noko anna liknande kar er funne i Skandinavia. Det er ei uløyst gåte kvar det kjem frå. Ein reknar med at karet ikkje er laga av lokale handverkarar. Motiva ser altså ut til å vere henta frå keltisk mytologi, og somme meiner at karet er laga ein eller annan stad i det dåverande Gallia.  Men likskap med arkeologiske funn frå Thrakia i det nordaustre Bulgaria og søraustre Romania kan tyde på at karet stammar frå desse områda, og denne teorien har kan hende størst oppslutnad for tida. I alle høve ser det ut til at det har vore minst fem sylvsmedar som har stått for arbeidet.

Botaniske granskingar på funnstaden har slege fast at det åtskilte karet ikkje har vore senka ned i myra, men plassert på overflata og med tida har vorte overgrodd av myra. Truleg vart karet plassert ute på myra som lekk i eit offerritual. Det var ikkje uvanleg at gjenstandar som i jarnalderen vart ofra i til dømes myr eller sjø vart øydelagt i samband med ofringa, slik fleire myrfunn av offergjenstandar fra desse tidene syner, så det er truleg at Gundestrupkjelen har vorte teke frå kvarande som lekk i ein seremoni som gjekk ut på å ofre det til dei aktuelle maktene.

## Bakgrunnsstoff
* Gundestrupkjelen (Gundestrupkedlen) utstilt på Nationalmuseet i København
Fylkesveg 943 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 943|fylkesveg 943 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 943 i Nordland** går mellom Klo og Kloneset i Øksnes kommune. Vegen er 1,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Klo
*Endepunkt Kloneset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 950 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 950|fylkesveg 950 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 950 i Nordland** går mellom Skjellfjordeidet og Sandset i Øksnes kommune. Vegen er 3,5 km lang.

Vegen tar av frå fylkesveg 820 inst i Skjellfjorden og fylgjer nordaustsida av Skjellfjorden før han går over det låge Sandsetskaret til Sandset. Vegen var ein del av fylkesveg 820 før Ryggedalstunnelen vart bygd, med ferjesamband til Kråkberget i Bø kommune. Sidan har det vore samband med hurtigbåt frå Sandset til øyane i Øksnes Vestbygd, men hurtigbåtanløpet er no flytta til ei ny kai i Skjellfjorden.

## Kommunar og knutepunkt

* Skjellfjordeidet
*Kommunal veg frå Sandset til Torset (2,3 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 952 i Nordland

**Fylkesveg 952 i Nordland** går mellom Oshaugen og Holmstaddalen i Sortland kommune. Vegen er 2,8 km lang og har hovudsakleg grusdekke.

Vegen tar av frå fylkesveg 885 ved Oshaugen i Valfjorden, og går eit lite stykke oppover Oshaugdalen før han svingar over eit lågt eid og kryssar Holmstaddalen. Vegen møter fylkesveg 951 på nordsida av Holmstaddalen.

## Kommunar og knutepunkt

* Oshaugen
* Holmstaddalen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 960 i Nordland

**Fylkesveg 960 i Nordland** går mellom Hognfjordeidet og Myrland i Sortland kommune. Vegen er 10,6 km lang.

Vegen går langs vestsida av Godfjorden.

## Kommunar og knutepunkt

* Hognfjordeidet
*Kommunal veg frå Myrland til Kinn (15,2 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 972 i Nordland

**Fylkesveg 972 i Nordland** går mellom Dragnes og Lovika i Andøy kommune. Vegen er 3,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Dragnes
*Kommunal veg til Lovikdalen (5,1 km)
*Endepunkt Lovika

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 973 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 973|fylkesveg 973 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 973 i Nordland** går mellom Vågraet og Svindalen i Andøy kommune. Vegen er 24,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Vågraet
*Skjoldehamn
*Kommunal veg frå Svindalen til  Åknes (4,0 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 973

**Fylkesveg 973** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 973 i Nordland
*Fylkesveg 973 i Sør-Trøndelag
Bjørnskinn

**Bjørnskinn** er ein busetnad og eit sokn i Andøy kommune i Nordland. Busetnaden ligg sør på Andøya ved Risøysundet; soknet utgjer den sørlege delen av Andøy kommune, dvs. også område på den nordvestre delen av Hinnøya. Bjørnskinn kyrkje ligg nord for den einaste tettstaden i soknet, Risøyhamn. Namnet er av uvisst opphav, tidlegare skrive Bjarnaska, kanskje av norrønt 'bjørnefare'.

1. januar 1964 vart Bjørnskinn, som då hadde 1&nbsp;835 innbyggjarar, slått saman med kommunane Andenes og Dverberg til den nye Andøy kommune.

## Kjelder
Fylkesveg 975 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 975|fylkesveg 975 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 975 i Nordland** går mellom Bømyra og Åknes i Andøy kommune. Vegen er 6,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bømyra
*Kommunal veg frå Åknes til  Svindalen (4,0 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7704

**Fylkesveg 7704** i i Nordland går mellom Skarstein og Einletvatnet i Andøy kommune. Vegen er 8,1 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 982 i Nordland.

## Kommunar og knutepunkt

* Skarstein
*Fiskenes
* Einletvatnet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 982

**Fylkesveg 982** kan visa til:

*Fylkesveg 982 i Nordland, no Fylkesveg 7704
*Fylkesveg 982 i Vest-Agder, no Fylkesveg 4218
Fylkesveg 985 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 985|fylkesveg 985 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 985 i Nordland** går mellom Andøybrua og Risøybukta i Andøy kommune. Vegen er 2,5 km lang og har asfaltdekke.

## Kommunar og knutepunkt

* Andøybrua
*Risøyhamn →  Hurtigruta, bilar kan takast med
* Risøybukta

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 988 i Nordland

**Fylkesveg 988 i Nordland** går mellom Skotnessjøen og Bergland i Vestvågøy kommune. Vegen er 1,4 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 822.

## Kommunar og knutepunkt

* Skotnessjøen
*Kommunal veg frå Bergland til Skarsjøen (1,3 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 989 i Nordland

**Fylkesveg 989 i Nordland** er ein kort veg på Offersøya i Vestvågøy kommune. Vegen er ein del av Offersøyvegen, som vart delt då europaveg 10 vart bygd til Offersøya i samband med bygginga av Nappstraumtunnelen. I dag utgjer fylkesveg 825 den nordlege delen av Offersøyvegen, medan fylkesveg 989 er den sørlege delen. Fylkesveg 989 er 600 meter lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 824.

## Kommunar og knutepunkt

* Offersøya
*Endepunkt Offersøya

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 991 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 991|fylkesveg 991 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 991 i Nordland** går mellom Voll og Rise i Vestvågøy kommune. Vegen er 2,7 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 828

## Kommunar og knutepunkt

* Voll (nord)
*Rise
* Voll (sør)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 993 i Nordland

**Fylkesveg 993 i Nordland** går mellom Eltoft og Tangvåg i Vestvågøy kommune. Vegen er 1,9 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 830.

## Kommunar og knutepunkt

* Eltoft
*Endepunkt Tangvåg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7724

**Fylkesveg 7724** går mellom Bøstad og Eggum i Vestvågøy kommune i Nordland. Vegen er 9,8 km lang.

Fylkesvegen går inn i Nasjonal turistveg Lofoten som ein av fleire sidevegar til europaveg 10.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 831. Fram til 2019 heitte han fylkesveg 994.

## Kommunar og knutepunkt

* Bøstad
*Endepunkt Eggum

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7726

**Fylkesveg 7724** i Nordland går mellom Straumgård og Borgvåg i Vestvågøy kommune. Vegen er 4,4 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 834. Deretter hadde han nemninga fylkesveg 995 fram til 2019.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 996 i Nordland

**Fylkesveg 996 i Nordland** går mellom Steira og Vonheim i Vestvågøy kommune. Vegen er 17,7 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 835.

## Kommunar og knutepunkt

* Steira
* Vonheim

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 998 i Nordland

**Fylkesveg 998 i Nordland** går mellom Ramsvika og Mortsund i Vestvågøy kommune. Vegen er 4,2 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 838.

## Kommunar og knutepunkt

* Ramsvika
*Endepunkt Mortsund

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 999 i Nordland

**Fylkesveg 999 i Nordland** går mellom Sennesvika og Ure i Vestvågøy kommune. Vegen er 2,8 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 839.

## Kommunar og knutepunkt

* Sennesvika
*Endepunkt Ure

## Bakgrunnsstoff
Eugene av Savoie

Prins **Eugene av Savoie** () var ein av dei mest suksessrike offiserane i moderne europeisk historie, og steig i gradene til dei høgaste embeta i staten til keisarhoffet i Wien. Han var fødd i Paris av aristokratiske foreldre frå Savoie, og voks opp kring det franske hoffet til kong Ludvig XIV. Basert på den dårlege fysikken og haldninga hans, var prinsen opphavleg førebudd på ein karriere i kyrkja, men 19 år gammal hadde han bestemt seg for ein militærkarriere. Ludvig XIV ville ikkje at han skulle tene i den franske hæren, så Eugene flytta til Austerrike og vart lojal mot Habsburgmonarkiet.

Over seks tiår tente Eugene tre tysk-romerske keisarar: Leopold I, Josef I og Karl VI. Han hamna først i strid mot dei osmanske tyrkarane i omleiringa av Wien i 1683 og den påfølgjande store tyrkiske krigen, før han tente i  niårskrigen, side om side med syskenbarnet hertugen av Savoie. Prinsen vart kjend med den avgjerande sigeren mot osmanarane i slaget ved Zenta i 1697, som gjorde han kjend over heile Europa. Eugene forsterka ryet sitt under den spanske arvefølgjekrigen der partnarskapen hans med hertugen av Marlborough sikra sigrar mot franskmennene i Blenheim (1704), Oudenarde (1708) og Malplaquet (1709). Vidare hadde han suksess i krigen som keisarleg kommandant i Nord-Italia, mellom anna i slaget ved Torino (1706). Nye fiendskapar mot osmanarane i den austerriksk-tyrkiske krigen stryka ryet hans med sigrar i slaga ved Petrovaradin (1716) og det avgjerande møtet ved Beograd (1717).

Seint i 1720-åra sikra påverknaden og det dyktige diplomatiet til Eugene keisaren mektige allierte i dei striden med Bourbon; men då han var fysisk og mentalt dårlegare på sine eldra dagar, hadde Eugene mindre suksess som øvstkommanderande for armeen i den siste krigen hans, den polske arvefølgjekrigen. Likevel vart det ingen som kunne måle seg i Austerrike med Eugene. Sjølv om det finst forskjellige meiningar om Eugene som person, var det ikkje noko tvil om det han oppnådde. Han hjelpte å hindre Habsburgriket frå å verte erobra av Frankrike, han slo tilbake den vestlege åtaket til osmanarane, han frigjorde Sentral-Europa etter 150 år med tyrkisk okkupasjon, og han var ein av dei store kunstvernarane med bygg ein framleis kan sjå i Wien i dag. Eugene sovna stille inn i heimen sin den 21. april 1736, 72 år gammal.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prince Eugene of Savoy|Prince Eugene of Savoy]]» frå ,  den 15. mai 2011.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Lediard, Thomas (1736). *The Life of John, Duke of Marlborough.* 3 Volumes. London
* Saint-Simon, Louis de Rouvroy, duc de (1999 [1739–50]). *Memoirs: 1691–1709.* Volume 1. Prion Books Ltd. ISBN 1-85375-352-1
* Sachsen, Maurice de (2007 [1757]). *Reveries on the Art of War.* Dover Publications Inc. ISBN 0-486-46150-5


## Bakgrunnsstoff
Maria Theresia av Austerrike (1638-1683)

**Maria Theresia av Austerrike** () var ei spansk kongsdotter og dronning av Frankrike gjennom ekteskapet sitt med Ludvig XIV. Ho var dotter av Filip IV av Spania, og hadde titlane infanta av Spania, infanta av Portugal og erkehertuginne av Austerrike. Gjennom ekteskapet var ho  dronning av Frankrike og Navarra.

Ekteskapet med Ludvig var politisk motivert, som ein del av ein avtale med Spania. Samlivet vart difor ulykkeleg, då kongen var mest oppteki av elskarinnene sine. Blant desse elskarinnene var Madame de Maintenon og Madame de Montespan. Maria Theresia fekk stort sett vere i fred med interessene sine, så lenge ho ikkje klaga på kongen sin utanomekteskaplege eventyr.

Då ho døydde i 1683 i Versailles var det mange som mistenkte at ho ikkje døydde naturleg. Det finst likevel ingen bevis for dette.

Av Maria Theresia sine seks born var det berre eitt som levde til vaksen alder. Sonen Ludvig, le Grand Dauphin, som han vart kalla, døydde likevel i 1711, før han fekk teke over den franske trona.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maria Theresia av Spania|Maria Theresia av Spania]]» frå , den 15. mai 2011.*
RS «Jaycees»

**RS 98 «Jaycees»** var ei redningsskøyte som Redningsselskapet skaffa for å ha som redningsfartøy i Trondheimsfjorden. Fartøyet vart bygt av Oma Baatbyggeri på Stord i 1976. Det vart brukt til lækjarskyssbåt i Bindal kommune. Namnet var då «Exantippe». Båten vart kjøpt av Redningsselskapet i 1981 for 400 000 kroner. Før han vart sett i drift vart han ombygd for 650 000 kroner. Etter ombygginga var «Jaycees» 12,85 meter lang. To 185 hk dieselmotorar gav ei fart på 15 knop. Mannskapet var frivillige frå Trondheim Sjøredningskorps. 

Redningsskøyta fekk namn etter Jaycees, som stod for ein del av finansieringa. Resten vart innsamla og dekt av byggefond i Redningsselskapet. 

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene* Norsk Maritimt Forlag 2002
Oodnadatta

**Oodnadatta** er ein tettstad i den australske delstaten Sør-Australia. Namnet kjem frå aboriginarspråket arrernte og tyder 'mulgablome'. Ved folketeljinga i 2006 hadde staden 277 innbyggjarar &mdash; 150 mannlege og 127 kvinnelege. 103 av dei rekna seg som aboriginarar.

Oodnadatta har ørkenklima og er den staden i Australia der ein har målt den høgaste truverdige maksimumstemperaturen: 50.7°C den 2. januar 1960.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oodnadatta|Oodnadatta]]» frå ,  den 15. mai 2011.*
Dauphin

**Le Dauphin** var tittelen til tronarvingen til den franske trona under Valois- og Bourbon-dynastia. 

Guy VIII, greven av Vienne, hadde ein delfin på våpenskjoldet sitt og fekk tilnamnet *le Dauphin* (fransk for *delfin*). Denne tittelen vart ført vidare i slekta fram til 1349, der Humbert II selde eigedomane sine, kalla Dauphiné, til kong Filip VI med vilkåret om at at tronarvingen til Frankrike skulle ha tittelen *le Dauphin*. 

Den første franske prinsen som vart kalla *le Dauphin* var Johan II, som overtok trona etter Filip. Den siste var hertugen av Angoulême, son av Karl X, som sa frå seg tittelen i 1830. 

## Liste over Dauphinar (1349–1830)
* Charles (framtidig Karl V av Frankrike) 1349–1364 
* Charles (framtidig Karl VI av Frankrike) 1368–1380 
* Charles 1389 
* Charles 1392–1401 
* Ludvig, Duc de Guyenne 1401–1415 
* Jean, Duc de Touraine 1415–1417 
* Charles (framtidig Karl VII av Frankrike) 1417–1422 
* Ludvig (framtidig Ludvig XI av Frankrike) 1423–1461 
* Charles (framtidig Karl VIII av Frankrike) 1470–1483 
* Charles-Orland 1492–1495 
* Charles 1496 
* François 1497–1498 
* François, Duc de Bretagne 1518–1536 
* Henri, tidlegare Duc d'Orléans (framtidig Henrik II av Frankrike) 1536–1547 
* François (framtidig Frans II av Frankrike) 1547–1559 
* Louis (framtidig Ludvig XIII av Frankrike) 1601–1610 
* Louis (framtidig Ludvig XIV av Frankrike) 1638–1643 
* Louis, le Grand Dauphin 1661–1711 
* Louis, Duc de Bourgogne, le Petit Dauphin 1711–1712 
* Louis, Duc de Bretagne 1712 
* Louis (framtidig Ludvig XV av Frankrike) 1712–1715 
* Louis 1729–1765 
* Louis-Auguste, tidlegare Duc de Berry (framtidig Ludvig XVI av Frankrike) 1765–1774 
* Louis-Joseph 1781–1789 
* Louis-Charles, Duc de Normandie (framtidig titulert Ludvig XVII av Frankrike) 1789–1791 (i 1791 vart tittelen hans endra til *Prince Royale*) 
* Louis-Antoine, Duc d'Angoulême (framtidig titulert Ludvig XIX av Frankrike) 1824–1830 

## Sjå òg
*Tsarevitsj
Arvefølgjerekke

Ei **arvefølgjerekke** er rekkefølgja som arv går til slektningar etter ein avdød person. 

Den kongelege arvefølgja i Noreg er etter Grunnlova § 6 lineal og slik at ein som i lovleg ekteskap er «født barn af Dronning eller Konge», eller av ein som sjølv har arverett, er tronarving. Det vert ikkje skilt mellom menn og kvinner. For dei som er fødd før 1990, gjeld derimot regelen om at mann går føre kvinne.

## Kjelder
Krigar USA har vore med i

**Krigar USA har vore med i** er ei kronologisk liste over krigar USA har vore med i frå landet erklærte sjølvstende i 1776 til i dag, sortert etter tida då krigen braut ut.

## Fotnotar
Leopold I av Det tysk-romerske riket

**Leopold I** () var ein tysk-romersk keisar. Han var son av Ferdinand III og av den habsburgske slekta. Han vart konge av Ungarn 1655, 1656 av Böhmen og då faren døydde i 1657 herskar over dei austerrikske arvelanda. Leopold vart 1658 i Frankfurt krona som keisar av det Det tysk-romerske riket.

Sjølv om han var ein djupt truande katolikk samarbeidde han utanrikspolitisk med dei protestantiske landa England og Nederland. Innanrikspolitisk var regjeringstida hans kjenneteikna av veksande sentralisme, noko som førte til uro særleg i Ungarn, og av ein motreformatorisk prega katolisisme. Politikken til Leopold var innretta mot undertrykking av den særleg i Ungarn sterke protestantismen. Til denne konteksten må òg fordrivinga av jødane i 1670/1671 nemnast.

Leopold I var ein språkdugande, velutdanna og musikalsk mann som gjorde hoffet i Wien til eit sentrum for barokkulturen.

Leopold var gift tre gonger og fekk 16 born, men åtte døydde som små.

Han førte ei lang rekkje krigar:
* med Sverige 1657–1660,
* med Tyrkia 1662–1664 og 1683–1699
* med Frankrike 1672–1679, den pfalziske arvefølgjekrigen 1688–1697 og frå 1701 (den spanske arvefølgjekrigen, der Leopold freista å sikre makta til Habsburgarane i Spania.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leopold I av Det tysk-romerske rike|Leopold I av Det tysk-romerske rike]]» frå ,  den 15. mai 2011.*
Saraiki

**Saraiki**, **seraiki** eller **siraiki** er eit indoarisk språk tala i sørlege Panjab i Pakistan, tilstøytande område i Sind og sørlege delar av Khyber Pakhtunkhwa. Språket er ei overgangsform mellom sindhi og panjabi, men står nærare panjabi, og blir ofte rekna som ein dialekt av panjabi. Det har rundt 14 millionar talarar.

Saraiki er det andre store språket i Panjab. Det har eit kjerneområde rundt byane Multan og Bahawalpur, og dialektar av språket herfrå har namna *multani* og *bahawalpuri*. Det blir også talt i utvandrarmiljø i India, Storbritannia og andre land, som Noreg.

Det finst litteratur på saraiki frå 1700-talet, som sufidikting. I dagens Pakistan blir det gjeve ut ein del bøker og tidsskrift på språket, og det blir arbeidd aktivt for å få offentleg godkjenning av språket i landet.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Aleksej Vorobjov

**Aleksej Vladimirovitsj Vorobjov** () er ein russisk songar og skodespelar. Han representerte Russland i Eurovision Song Contest 2011 med songen *Get You*. Han kom på 9. plass i 1. semifinale og på 16. plass i finalen.
Djurås

**Djurås** er ein svensk tettstad og centralort i Gagnefs kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde byen  innbyggjarar. 

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Gagnefs kommun
Rättvik

**Rättvik** er ein svensk by og centralort i Rättvik kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2011 hadde byen  innbyggjarar. 

Rättviks kommun ligg ved den austlege delen av Siljan mellom Falun og Mora i Dalarna.

Rättvik ligg i eit område som er prega av tradisjonelt jord- og skogbruk. Sidan midten av 1900-talet har Rättvik vore ein populær turiststad, og kulturlivet lokkar framleis mange turister frå heile verda. Blant arrangementa kan nemnast *Rättviks marknad*, Musik vid Siljan og Classic Car Week.

Den 628 meter lange *Långbryggan* er ei bru ut til ein liten øy i Siljan. På Hedsåsberget finn ein det 28 meter høye og over 100 år gamle tretårnet *Vidablick*. 

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Rättviks kommun
Orsa

**Orsa** er ein svensk tettstad og centralort i Orsa kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna, 15 km nord for Mora. I 2011 hadde tettstaden  innbyggjarar. 

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Orsa kommun
Malung

**Malung** er ein svensk tettstad og centralort i Malung-Sälens kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarnaved Västerdalälven. I 2011 hadde tettstaden  innbyggjarar. 

Malung er eit handelssentrum og har stor skinn- og pelsvareindustri. Her er folkehøgskule med folkemusikkutdanning og stor dansebandfestival kvar sommar.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Malung-Sälens kommun
Freden i Baden

**Freden i Baden** var avtalen som enda fiendskapen mellom Frankrike og Det tysk-romerske riket, som hadde vore i krig sidan starten av den spanske arvefølgjekrigen. Han vart signert den 7. september 1714 i Baden i Sveits og utfylte freden i Utrecht og freden i Rastatt der keisar Karl VI aksepterte Utrecht-avtalen på vegner av Habsburgmonarkiet. I Baden-traktaten vart det formelt fred mellom Frankrike og Det tysk-romerske riket og den siste av dei mange konfliktane som var ein del av den spanske arvefølgjekrigen enda. 

*Under avtalen fekk Austerrike Dei sørlege Nederlanda og dei spanske områda i Italia, som Napoli (men ikkje Sicilia), Milano, Mantova og Sardinia.
*Avtalen tillét Frankrike å behalde Alsace, og gav austbreidda av Rhinen (Breisgau) til Austerrike. 
*Kurfyrstane i Bayern og Köln vart gjeninnsette i områda og stillingane sine. 
*Keisar Karl VI heldt på tittelen konge av Spania og den spanske arva - som i røynda ikkje hadde noko verdi, sidan makta i Spania låg hos kong Filip V av Spania aleine. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Treaty of Baden|Treaty of Baden]]» frå ,  den 16. mai 2011.*