open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Knut Vartdal d.y.

**Knut Vartdal d.y.**  () er ein norsk siviløkonom og tidlegare fiskeridirektør. 

## Liv og virke
Vartdal er utdanna siviløkonom fra NHH i 1966 og arbeidde deretter som vitskapleg assistent ved Norges Handelshøyskole (NHH) og som salsstyresekretær i Noregs Sildesalslag. Frå 1968 til 1971 var han statssekretær i Fiskeridepartementet i Regjeringa Borten under fiskeriminister Einar Moxnes. I oktober 1972 vart han direktør i Norges Fiskeriforskningsråd, men alt 4. november same året vart  han på nytt statssekretær i Fiskeridepartementet under fiskeriminister Trygve Olsen i Korvald-regjeringa. 

Fra 1973 til 1977 var han vararepresentant på Stortinget for Senterpartiet frå Møre og Romsdal. Han var fiskeridirektør fra oktober 1973 til oktober 1978. Deretter var han dagleg leiar av Vartdal Fiskeriselskap AS og flytta attende til Ålesund.

Vartdal har hatt ei rekkje verv i fiskeriorganisasjonar, som Noregs Sildesalslag og Fiskebåtredernes Forbund. Han har og vore direktør  i Akers Managment Teams fiskeriprosjekt i Ghana. 

Fiskeripioneren Knut Vartdal var farfar hans.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Knut Vartdal (1940)|Knut Vartdal (1940)]]» frå ,  den 6. mars 2023.*  
**Wikipedia på bokmål oppgir desse kjeldene
* *Knut Vartdal 75 år* - Omtale i Aftenposten 1. oktober 2015
* *Knut Vartdal 70 år* -  Omtale i Aftenposten 1. oktober 2010
* *Knut Vartdal* i Hvem Hva Hvor 1974 side 171
Jae Nyamburah

**Judy Simone Nyamburah Karanja** (), kjend som **Jae Nyamburah**, er ein norsk skodespelar, regissør, poet, fotograf og samfunnsdebatant fødd i Kenya og oppvaksen på Hauketo i Søndre Nordstrand. 

Nyamburah har spela ei rekkje roller på scene og tv, blant anna Dovregubben i *[[Peer Gynt]]* og Camilla i *Linje 5* på Det Norske Teatret. Ho debuterte som regissør i 2022 med *I skyggen av / Til minne for* på Det Norske Teatret i Groruddalen.

## Karriere
Nyamburah byrja som 15-åring å jobbe profesjonelt i kunstfeltet. I 2003 var ho musikkoordinator for albumet *Maroon* frå The R.I.S.E. (Revolutionary Independence Solid Eloquent) Project og manusforfattar til musikkvideoen *All About The Benjamins*. 

I 2005 debuterte Nyamburah som poet i samarbeid med den politiske rapduoen Dead Prez, i regi av Gate Profeter for Afrikan History Week. Ho har sidan samarbeidd med artistar som Amiri Baraka, The Last Poets og Nicole Rafiki. I 2010 delte ho scene med Saul Williams og Oslo-Filharmonien i oppsetjinga *Said The Shotgun To The Head.*

I 2010 vart fotografia til Karanja, «Secret Society» og «Coming to A.Free.Kah», stilte ut og selde ut på Riksscenen som ein del av kunstutstillinga *Synlig-Usynlig* ved sidan av blant andre Herman Mbamba og Fadlabi. Fotografia til Karanja er også å finne i fleire utgåver av *Kush Magazine* og *Kingsize Magazine*.

I 2015 tok Karanja bachelor i skodespelarfag og produksjon ved Nord universitet via «Det Multinorske» på Det Norske Teatret. Same år debuterte ho som skodespelar, i rolla som Paula i den politiske satiremusikalen *Halve Kongeriket*; som vann Komiprisen i 2016. Sidan har ho spela i blant anna *[[The Book of Mormon]]* (Heddaprisen 2018 for Årets Framsyning og Beste Scenetekst), *Peer Gynt*, og *Linje 5*.

Nyamburah har hatt roller i NRK-seriane *[[Fjernsynsserien Valkyrien|Valkyrien]]*, *[[Fjernsynsserien Livstid|Livstid]]* og *[[Unge lovende|Unge Lovende]]*, og sit i kunstnerisk råd på Vega Scene.

I 2022 var Nyamburah ein av tre nye regissørar som debuterte gjennom Det Norske Teatrets *Spire* prosjekt, og spela i oppsetjinga *Samtaler med Bror.* på Nationaltheatret.

## Teater
* 2015 – *Halve Kongerike*, Det Norske Teatret
* 2017–2019 – *The Book of Mormon*, Det Norske Teatret
* 2018 – *Peer Gynt*, Det Norske Teatret
* 2019–2020 – *Charlie og Sjokoladefabrikken*, Det Norske Teatret
* 2020 – *Linje 5* (2020) Det Norske Teatret
* 2020 – *Lear*, Det Norske Teatret
* 2021 – *Om Sjølvmordets Anatomi*, Det Norske Teatret
* 2021 – *Min Venn Romvesenet*, Det Norske Teatret
* 2022 – *BROR*, Det Norske Teatret
* 2022 – *Samtaler med Bror*, Nationaltheatret

## Filmografi
* 2017 – *Unge Lovende*, NRK-serie
* 2017 – *Valkyrien*, NRK-serie
* 2019 – *Ute Av Kontekst*, Kortfilm
* 2020 –  *Livstid*, NRK-serie
* *Storm*, regi Erica Calmeyer
* 2021 – *Kongsvika*, Discovery+-serie
* 2022 – *Minions 2*
* 2022 – *En Annerledes Verden* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jae Nyamburah|Jae Nyamburah]]» frå , den 6. mars 2023.*
Russeblåstjerneslekta

**Russeblåstjerneslekta** (*Othocallis*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er to artar registrerte:
* Russeblåstjerne (*O. siberica*), framandart, høg risiko (HI) i Framandartslista 2023
* Persiablåstjerne (*O. mischtchenkoana*), framandart, låg risiko (LO)

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Ingrida Šimonytė

**Ingrida Šimonytė** () er ein litauisk økonom, universitetslærar og politikar for Tėvynės sąjunga. Ho er statsminister i Litauen  frå 24. november 2020.

## Liv og virke
Šimonytė var finansminister frå 2009 til 2012. I 2013 vart ho vald som nestleiar av den litauiske sentralbanken, men gjekk av då ho i 2016 vart vald som representant i det litausike parlamentet, Seimas.

Ingrida Šimonytė var kandidat ved presidentvalet i Litauen i 2019, der ho tapa i andre valomgang for Gitanas Nausėda. Ho posisjonerte seg før valet som ein politikar av «klår tale», og hadde oppslutnad særleg blant unge, urbane veljarar. Utanrikspolitisk stod ho for ei fortsetjing av politikken til avtroppande president Dalia Grybauskaitė, særleg med omsyn til å vise ei fast haldning mot Russland.

Tėvynės sąjunga vann valet i oktober 2020, og Šimonytė vart fremja som statsministerkandidat i ei koalisjonsregjering danna av Tėvynės sąjunga, Lietuvos Respublikos Liberalų sąjūdis og Laisvės partija. Šimonytė tiltredde som statsminister 24. november 2020.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingrida Šimonytė|Ingrida Šimonytė]]» frå , den 6. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Vårprydslekta

**Vårprydslekta** (*Puschkinia*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Vårpryd (*P. scilloides*), potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Fuglestjerneslekta

**Fuglestjerneslekta** (*Ornithogalum*) er ei planteslekt i aspargesfamilien. Dei fleste artane i slekta stammar frå middelhavslanda og sørlege Afrika.
Nokre kjem frå andre område, som Kaukasus.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Fuglestjerne (*O. umbellatum*), framandart, potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023
* Nikkestjerne (*O. nutans*), framandart, låg risiko (LO)
* Sprikjestjerne (*O. divergens*), framandart, einskildfunn, låg risiko (LO)
* Betlehemstjerne (*O. narbonense*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Klokkeblåstjerneslekta

**Klokkeblåstjerneslekta** (*Hyacinthoides*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Klokkeblåstjerne (*H. non-scripta*), framandart, potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023
* Hybridklokkeblåstjerne (*H.* ×*massartiana*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Spansk klokkeblåstjerne (*H. hispanica*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Italiensk klokkeblåstjerne (*H. italica*), framandart, låg risiko (LO)

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Perleblomslekta

**Perleblomslekta** (*Muscari*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Perleblom (*M. botryoides*), framandart, høg risiko (HI) i Framandartslista 2023
* Krukkeperleblom (*M. armeniacum*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Indigoperleblom (*M. latifolium*), framandart, einskildfunn, låg risiko (LO), dørstokkart

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Sandliljeslekta

**Sandliljelekta** (*Anthericum*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg har ein art vore registrert:
* Småsandlilje (*A. ramosum*), regionalt utdøydd (RE) som heimleg art i Raudlista 2021

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Bladliljeslekta

**Bladliljeslekta** (*Hosta*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Doggbladlilje (*H. sieboldiana*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023
* Grønbladlilje (*H. ventricosa*), framandart, låg risiko (LO)
* Smalbladlilje (*H. lancifolia*), framandart, låg risiko (LO)

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Jutta Urpilainen

**Jutta Urpilainen** () er ein finsk politikar for SDP. I 2019 vart ho utnemnd som europakommissær i Von der Leyen-kommisjonen, med ansvar for internasjonalt samarbeid. Ho var frå 2008 til 2014 leiar av sitt parti og var til 2014 finansminister i Finland.

Urpilainen var Erasmus-student i Wien i 1998 og fekk mastergrad i pedagogikk frå universitetet i Jyväskylä i 2002. Ho arbeidde som lærar frå 2001 til 2003. Urpilainen vart vald inn til den finske riksdagen i 2003, og attvald i 2007, 2011 og 2014.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jutta Urpilainen|Jutta Urpilainen]]» frå , den 6. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Jutta Urpilainen hos den finske riksdagen
* Jutta Urpilainen hos den finske statsråden
* Jutta Urpilainen hos Europarådets parlamentarikarforsamling
Storkonvallslekta

**Storkonvallslekta** (*Polygonatum*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Kantkonvall (*P. odoratum*), livskraftig (LC) i Raudlista 2021
* Kjempekonvall (*P.* ×*hybridum*), ikkje vurdert for Raudlista
* Storkonvall (*P. multiflorum*), livskraftig (LC)
* Kranskonvall (*P. verticillatum*), livskraftig (LC)

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
*
Valparaíso-provinsen

**Valparaíso** er ein provins i den chilenske regionen Valparaíso. Provinshovudstaden er Valparaíso. Provinsen dekker eit areal på  og har 751&nbsp;317 innbyggjarar (2017).

## Kommunar i provinsen
Provinsen omfattar sju kommunar:
*Casablanca
*Concón
*Quintero
*Puchuncaví
*Valparaíso
*Viña del Mar
*Juan Fernández

## Kjelder





**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Provincia de Valparaíso|Provincia de Valparaíso]]» frå ,  den 7. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Storkonvall

**Storkonvall** (*Polygonatum multiflorum*) er ei plante i storkonvallslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten heimleg og veks naturleg på fuktig, næringsrik grunn i edellauvskog sør på Austlandet og sør til Arendal. Han kan òg vere forvilla frå dyrking og er funne spreidd til Nordland.

Det er gjort somme funn av hybridar med kranskonvall (*P.&nbsp;multiflorum*&nbsp;×&nbsp;*P.&nbsp;verticillatum*) sør på Austlandet.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kantkonvall

**Kantkonvall** (*Polygonatum odoratum*) er ei plante i storkonvallslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten heimleg og er ganske vanleg på Austlandet og i kyst-, fjord- og dalstrøk nord til Nord-Trøndelag. Han går opp til 1200&nbsp;m.

Det er registrert eit funn av hybriden med kranskonvall (*P.&nbsp;odoratum*&nbsp;×&nbsp;*P.&nbsp;verticillatum*) i Hurum.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Maiblomslekta

**Maiblomslekta** (*Maianthemum*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Maiblom (*M. bifolium*), livskraftig (LC) i Raudlista 2021
* Toppkonvall (*M. racemosum*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023
* Stjernekonvall (*M. stellatum*), framandart, låg risiko (LO)

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Liljekonvallslekta

**Liljekonvallslekta** (*Convallaria*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Liljekonvall (*C. majalis*), livskraftig (LC) i Raudlista 2021

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Aspargesslekta

**Aspargesslekta** (*Asparagus*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Asparges (*A. officinalis*), framandart, tradisjonell produksjonsart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Sunniva Rose

**Sunniva Rose** () er ein norsk fysikar og bloggar. Ho har forska på kjernekraft med særleg vekt på thorium.

## Akademisk karriere
Rose har doktorgrad i kjerne- og energifysikk ved Universitetet i Oslo, der ho forska på bruk av thorium i kjernekraftverk. Ho disputerte for doktorgraden i mars 2017. Doktorgradsoppgåva heitte *Aspects of the Thorium Fuel Cycle*. Ho tok mastergrad i fysikk i 2009 på ei oppgåve om aktinoidavfall frå trykkvassreaktorar. Rose har forska på korleis ein kan redusere mengda radioaktivt avfall med 90 prosent ved å blande thorium med høgopprika uran.

Frå 2013 sat Rose i Ludvigsenutvalet, som i 2015 gav ei utreiing til Kunnskapsdepartementet titulert NOU 2015:8 «Fremtiden skole -Fornyelse av fag og kompetanser.»  

## Formidling
Rose er kjend for sin rosablogg, der ho skriv om kjernefysikk, forskingsformidling, klede mote, interiør og oppveksten til dottera. I media har ho argumentert for høgare realfagleg ålmenndanning og for at mediedekking av risiko forårsaka av radioaktiv stråling ofte er sterkt misvisande. Rose er også jamleg deltakar i forskarpanelet i programposten «Abels tårn» i radioprogrammet Ekko på NRK P2. I tillegg var ho i 2015 deltakar i NRK-programmet *Big Bang*. Rose stilte som prorektorkandidaten til Torkil Vederhus i rektorvalet på Universitetet i Oslo våren 2013.

Rose starta bloggen sin i september 2011, like etter Fukushima-ulukka. Der har ho skrive om interessene sine, frå sko og sminke til kjernefysikk.

I 2015 vart det gjeve ut ein dokumentar, med Rose i hovudrolla, om kjernefysikk. På VGTV si skildring av den norske versjonen av dokumentaren vart han skildra som assosiativ reise. Dokumentaren kom også ut på engelsk. Han vart produsert av Bulldozer film.

Rose har halde føredrag om forsking i mange samanhengar, blant anna for TEDxOslo i 2013.

I 2020 gav Rose ut boka *Vi er stjernestøv - kjernefysikk for folk flest*.

## Bibliografi
* *Vi er stjernestøv - kjernefysikk for folk flest* Egmont 2020 ISBN 9788242969118

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sunniva Rose|Sunniva Rose]]» frå , den 7. mars 2023.*
VM i skiskyting 2023

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 2023**, den 53. i rekka, vart avvikla i Oberhof i Tyskland i tida 8. – 19. februar 2023. Meisterskapen omfatta fem individuelle tevlingar for kvinner og like mange for menn, dessutan ein mixstafett der kvart land deltok med to kvinner og to menn på laget, samt ein parstafett der ei kvinne og ein mann veksla om å gå kvar sine to etappar.

Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann sju medaljar og vart den store framgrunnsfiguren i meisterskapen. Han vart då den fyrste mannlege utøvaren som tok medalje i alle øvingane han kunne delta i. Elles sanka norske Sturla Lægreid (5), svenskane Hanna Öberg (4) og Sebastian Samuelsson (4) og italienske Lisa Vittozzi (4) rikeleg med medaljar.

Oberhof arrangerte verdsmeisterskap i skiskyting for andre gong, 19 år etter den fyrste meisterskapen.

## Menn
### 10 km



Fredag 11. februar


### 12,5 km jaktstart



Sundag 12. februar


### 20 km normal



Tysdag 14. februar


### 15 km fellesstart



Sundag 19. februar


### 4 x 7,5 km stafett



Laurdag 18. februar


## Kvinner
### 7,5 km sprint



Fredag 10. februar


### 10 km jaktstart



Sundag 19. februar


### 15 km normal



Onsdag 15. februar


### 12,5 km fellesstart



Sundag 19. februar


### 4 x 6 km stafett



Laurdag 18. februar


## Mixøvingar
### Parstafett 6 km + 7,5 km



Torsdag 16. februar


### Mixstafett 4 x 6 km



Onsdag 8. februar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 2023|Biathlon-Weltmeisterschaften 2023]]» frå ,  den 9. mars 2023.*
Stjernekonvall

**Stjernekonvall** (*Maianthemum stellatum*) er ei plante i maiblomslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten ein framandart som opphavleg kjem frå Nord-Amerika og som er innført som prydplante. Arten vart først funnen forvilla kring 1850 og er registrert i naturen i periodar i området kring Oslo. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Fatemeh Ekhtesari

**Fatemeh Ekhtesari** () er ei iransk jordmor, aktivist og forfattar.  Ho har gjeve ut fire diktsamlingar, novellesamlingar og ein roman på persisk.  Tekstene hennar er omsette til fleire språk. Ei samling tekster vart gjevne ut i norsk omsetjing som *Vi overlever ikke* (, 2020).

## Biografi
### Tidleg virke
Fatemeh Ekhtesari er fødd i Kashmar  i provinsen Razavi-Khorasan i Iran. Ho var seinare busett i Karaj. Ho pådrog seg negativ merksemd frå dei iranske myndigheiter etter å ha smoge seg inn, kledd som ein gut, på ein fotballarena for å kunne sjå ein kamp mellom Iran og Sør-Korea.

I 2010, då ho var 23 år gammal, gav Ekhtesari ut diktsamlinga *Yek bahse feministi ghabl az pokhtane sibzaminiha* som vart godkjend av sensuren etter at ho erstatta forbodne ord (som bryst, kyss, fridom, nakenskap) med blanke felt. Men seinare la ho ut dei manglande orda på internett slik at lesarane kunne føre dei inn sjølv. Iranarar les mykje poesi og poetar er kjende personar. I Iran arbeidde ho på ein kvinneklinikk og redigerte tidsskrift retta mot kvinner.

### Dom
Seint i 2013 vart Ekhtesari arrestert, og halden i Evin-fengselet i Teheran. Sommaren 2015 vart ho stilt for retten og på hausten dømt til 99 piskeslag og 11,5 års fengsel for blasfemi og lovbrot mot staten (regimekritisk propaganda) og for å ha handhelsa på ein mann under ein litteraturfestival i Göteborg i Sverige. Angrepet på Ekhtesari frå myndigheitene skuldast truleg at ho er kjend i utlandet. Amnesty International og PEN International engasjerte seg på hennar vegne mens ho satt fengsla.

Ekhtesari anka domen i 2015 og skulle då møte i retten på nytt ein månad seinare. Før ankesaka kom opp flykta hun.

### Flukt til Noreg
Ekhtesari flykta i 2016 frå Iran og reiste til Noreg.

Fordi saka hadde fått mykje merksemd i Iran brukte Ekhtesari forkleding som kurdar for ikkje å verte attkjend. Saman med lækjaren og diktaren Mehdi Mousavi reiste ho landevegen gjennom Iran og Irak. Ifølgje eiga skildring vart dei stogga av tyrkiske grensevakter og dei sneik seg gjennom fjella til byen Van aust i Tyrkia. Dei fekk hjelp av foreninga for fribyforfattarar til å kome seg fra Tyrkia til Lillehammer.

Hennar dikt er vorte framført og publisert av forskjellige songarar. Eit av dikta fra hennar fyrste bok vart framført i eit album av Shahin Najafi, saman med Seyed Mehdi Mousavi, Afshin Moghadam og Yaghma Golrowi. Også andre dikt er vorte framførte av ei rekkje songarar; det mest kjente er *song 28*, sunge av Shadi Amini.

I 2021 vart Ekhtesari tildelt Lillehammer kommunes kulturstipend. Diktsamlinga *Hun er ikke kvinne* har norske og persiske tekster; den fekk terningkast 5 i Dagbladet.

## Utgjevingar på norsk
* *Vi overlever ikke*, TransFer forlag 2020 ISBN 9788292635070
* *Hun er ikke kvinne*, Aschehoug 2022. ISBN 9788203377006

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fatemeh Ekhtesari|Fatemeh Ekhtesari]]» frå , den 7. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Forfatterprofil hos Aschehoug.
Doggbladlilje

**Doggbladlilje** (*Hosta sieboldiana*) er ei plante i bladliljeslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten ein framandart som opphavleg kjem frå Japan og som er innført som prydplante. Arten vart først funne forvilla i 1966 og er registrert spreidde stader langs kysten frå Østfold til Møre. I Framandartslista 2023 er han registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
Småsandlilje

**Småsandlilje** (*Anthericum ramosum*) er ei plante i sandliljeslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten truleg opphavleg heimleg, men er regionalt utdøydd (RE) etter å ha hatt ein førekomst i Oslo fram til 1859. Arten er no komen inn som ein framandart som er innført som prydplante og er funne forvilla frå 1991 i Asker.

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
Alexandra Andresen

**Alexandra Gamlemshaug Andresen** () er ein norsk dressurryttar og milliardærarving.

Andresen vart den yngste dollarmilliardæren i verda i ein alder av 19 år i 2016, og trona øvst på *[[Forbes]]*-lista som yngste milliardær tre år på rad. Andresen var per 2022 den nest yngste milliardæren på *Forbes*-lista med ein nettoformue på estimert 11,2 milliardar NOK.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Andresen er dotter av den norske industri- og finansmannen Johan H. Andresen jr., eigar av firmaet Ferd, som i 2007 overførte eigardelar på 42,2 % kvar til døtrene Alexandra og Katharina. Han har vore tydeleg på at døtrene ikkje treng å ta del i familiebedrifta om dei ikkje ønskjer.

Familien Andresen er kjend for den langvarige eigarskapen sin i det tidlegare firmaet Tiedemanns Tobakksfabrikk, før det vart selt i 2005.

Andresen er oldebarn til Johan H. Andresen, tippoldebarn til Johan Henrik Andresen og Anton Klaveness, og tipptippoldebarn til Nicolai Andresen. Johan Henrik var bror til Nicolay August Andresen, og onkel til .

### Karriere
Andresen har vunne fleire prisar og utmerkingar i dressurriding, og har modellert fleire gongar for ridekledeselskapet KingsLand.

### Privatliv
Andresen har vore trulova med den amerikanske møbelgründeren og racerbilsjåføren Colin Thompson sidan januar 2023.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alexandra Andresen|Alexandra Andresen]]» frå , den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*  Alexandra Andresen hos *[[Forbes]]*
Sophie Wilmès

**Sophie Wilmès** () er ein belgisk liberal politikar for Mouvement Réformateur som i oktober 2019 vart statsminister i Belgia etter Charles Michel. Ho vart dimed den fyrste kvinnelige føderale regjeringssjefen i Belgia. 1. oktober 2020 vart ho etterfølgd som statsminister av Alexander De Croo. Samstundes vart ho utanriksminister, også det som fyrste kvinne i Belgia.

## Liv og virke
Wilmès studerte marknadsføring ved Institut des Hautes Études des Communications sociales. Ho arbeidde i eit konsulentfirma før ho gjekk inn i lokalpolitikken.

Lokalpolitisk har Wilmès hatt verv i Uccle/Ukkel og Sint-Genesius-Rode og på provinsnivå i Flamsk Brabant. Ho er medlem av det liberale partiet Mouvement Réformateur. Wilmès er tospråkleg.

I 2014 vart Wilmès medlem av det belgiske representantkammeret. Året etter, i 2015, var ho budsjett- og forvaltingsminister.

Då Charles Michel trekte seg som statsminister i samband med at han fekk vervet som president for Det europeiske rådet, vart Wilmès utpeika til etterfølgjaren hans. Ho vart den fyrste kvinnelege statsministeren i Belgia. Regjeringa hennar var et forretningsministerium i påvente av danninga av ei koalisjonsregjering. Den 1. oktober 2020 overtok Alexander De Croo som statsminister. Wilmès vart visestatsminister og utanriksminister i den nye regjeringa; den fyrste kvinna til å fylle utanriksministerposten i Belgia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sophie Wilmès|Sophie Wilmès]]» frå , den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Perleblom

**Perleblom** (*Muscari botryoides*) er ei plante i perleblomslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Mellom- og Sør-Europa og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen sikkert forvilla i 1871, men kan ha spreidd seg mykje tidlegare. Perleblom er ganske vanleg på Austlandet og i kyst- og dalstrøk til Rogaland, derfrå meir spreidd til Sør-Troms. Ein del funn som er registrerte som perleblom, kan syne seg å vere krukkeperleblom. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med høg risiko (HI), oppgradert frå potensielt høg risiko (PH) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Indigoperleblom

**Indigoperleblom** (*Muscari latifolium*) er ei plante i perleblomslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Tyrkia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Det er registrert eit funn i norsk natur i Drammen i 2014. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i 2018. Arten er rekna som ein dørstokkart.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Fuglestjerne

**Fuglestjerne** (*Ornithogalum umbellatum*) er ei plante i fuglestjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Sør-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som tidleg vart innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1866. Arten er sjeldan dyrka i dag, men er naturalisert og veks spreidde stader sør på Austlandet og langs kysten til Trøndelag. Mest vanleg er han frå Sørlandet til Bergen. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Nikkestjerne

**Nikkestjerne** (*Ornithogalum nutans*) er ei plante i fuglestjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Balkan og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1897. Arten er sjeldan dyrka i dag, men han er bufast og veks spreidde stader langs kysten frå Østfold til Kristiansand. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Sprikjestjerne

**Sprikjestjerne** (*Ornithogalum divergens*) er ei plante i fuglestjerneslekta i aspargesfamilien.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Det er registrert eit funn i naturen frå Kristiansund. Han var ikkje risikovurdert i Framandartslista i 2018, men i 2023 er arten registrert med potensielt låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Betlehemstjerne

**Betlehemstjerne** eller **betlehemsstjerne** (*Ornithogalum narbonense*) er ei plante i fuglestjerneslekta i aspargesfamilien. Arten er opphavleg frå middelhavslanda og aust til Iran.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Det er registrert eit usikkert funn i naturen frå Moss. Han var ikkje risikovurdert i  Framandartslista 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Krukkeperleblom

**Krukkeperleblom** (*Muscari armeniacum*) er ei plante i perleblomslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Balkan og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen forvilla i 1962 og er i auke. Krukkeperleblom er registrert spreidde stader langs kysten frå Østfold til Møre. Ein del funn som er registrerte som perleblom, kan syne seg å vere krukkeperleblom. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kate Gulbrandsen

**Kate Gulbrandsen** () er ein norsk songar. Som 20-åring vann ho ei lokal songtevling og deltok seinare i Pop-festival i 1985 i Egypt, der Arne Bendiksen var blant arrangørane. Året etter deltok ho også i World Popular Song Festival i Japan, der ho vann Golden Award med songen «Carnival» av Rolf Løvland.

I 1987 vann Gulbrandsen Melodi Grand Prix med songen «Mitt liv», skriven av Rolf Løvland og Hanne Krogh. Gulbrandsen fekk dimed representerte Noreg i Eurovision Song Contest 1987, der ho vart nummer 9 av 22 deltakarar. Gulbrandsen forsøkte å representere Noreg på nytt i 1989 med songen «Nærhet», men utan suksess. Seinare song ho også «Welcome to Lillehammer» i samband med vinter-OL 1994 på Lillehammer. Hennar versjon av «Med gullet for øyet» av Jørn Hansen var den offisielle songen for dei paralympiske vinterleikane i Nagano i Japan i 1998.

I februar 1984 gjekk Gulbransen til topps på Norsktoppen med songen «Denne natt». I 2004 hadde ho to låtar på Norsktoppen, ein av dei var ein ny versjon av Dolly Parton sin hitlåt «Jolene», som låg 11 veker på Norsktoppen. Ho var med i bandet Folk som oss saman med Ole Jørgen Grønlund, og dei gav ut eit album med same navn i 2010. Gulbransen har også gjeve ut tre soloalbum. Sidan har ho jobba sporadisk med andre artistar, og ho medverkar i ulike TV-sendingar med jamne mellomrom – seinast i 2016 som deltaker i *[[Stjernekamp]]* på NRK. Guldbransen har coverbandet Kate & Gutta som spelar coverlåtar i sjangrar som country, blues, pop og eige materiale.

I august 2022 gav Gulbrandsen ut singelen «Two of Us» saman med dotters si Sandra Gulbrandsen.

Kate Gulbrandsen deltok i Melodi Grand Prix i 2023 med songen «Tårer i paradis», engelsk tittel «Tears in Paradise», som ho har komponert saman med Kjetil Mørland.

Kate Gulbrandsen kjem frå Slemmestad og bur i Hokksund.

## Diskografi
### Album
* 1987 - *[[The Beauty and the Beat]]*
* 1991 - *[[Sol om natten]]* 
* 2005 - *[[Vi to]]*
* 2010 - *[[Folk som oss]]* - (med Folk som oss)

### Singlar
* 1983 – *«Denne natt»* / «Flashdance»
* 1984 – *«Hjelp meg»* / «18 år»
* 1985 – *«Første forsøk»* / «Kom til mitt party»
* 1987 – *«Danger Men Working»* / «Fire of Love»
* 1987 – *«Mitt liv»* / «The Woman and the Girl»
* 1987 – *«Carnival»* / «The Woman and the Girl on Me»
* 1987 – *«Trick of the Heart»*
* 1988 – *«Welcome to Lillehammer»* / «Welcome to Lillehammer (Instrumental)» – (som Kate and the Olympic Children)
* 1989 – *«Nærhet»* / «Nærhet»
* 1991 – *«Så god når du smiler»* / «Nærhet»
* 1998 – *«Med gullet for øyet»* – (maxi-singel, som Team Paralympics & Kate Gulbrandsen)
* 2004 – *«Mister deg» («Losing You»)* / «Jolene»
* 2004 – *«La meg bli der»*
* 2013 – *«Et annet sted»*
* 2014 – *«Hellefosskonge»* (med Ulabrand)
* 2016 – *«Sigøyner»*
* 2018 – *«Hvor er du nå»*
* 2018 – *«Mitt liv»*
* 2019 – *«Første gang»*
* 2021 – «*Jeg ser deg»*
* 2022 – «*Two of Us*»
* 2022 – «*Hokksunds fine by»*
* 2023 – *«Tårer i paradis»*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kate Gulbrandsen|Kate Gulbrandsen]]» frå , den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Kate Gulbrandsen på Internet Movie Database
Vårpryd

**Vårpryd** (*Puschkinia scilloides*) er ei plante i vårprydslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1970. Arten er i rask auke og veks spreidd langs kysten frå Østfold til Flekkefjord og her og der nord til Tromsø. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Klokkeblåstjerne

**Klokkeblåstjerne** (*Hyacinthoides non-scripta*) er ei plante i klokkeblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Vest-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1928. Arten er i auke og veks langs kysten frå Sandefjord til Kristiansund. Dei fleste av funna som har vore registrerte som klokkeblåstjerne, syner seg å vere hybridklokkeblåstjerne. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Hybridklokkeblåstjerne

**Hybridklokkeblåstjerne** (*Hyacinthoides* ×*massartiana*) er ei plante i klokkeblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten er oppstått som ein spontan hybrid mellom klokkeblåstjerne og spansk klokkeblåstjerne (*H.&nbsp;hispanica* ×&nbsp;*H.&nbsp;non-scripta*) i dei områda sørvest i Europa der båe foreldreartane veks.

I Noreg er hybridarten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1990. Arten er i rask auke og veks mange stader langs kysten frå Vestfold til Møre. Han er truleg ofte forveksla med foreldreartane. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Italiensk klokkeblåstjerne

**Italiensk klokkeblåstjerne** (*Hyacinthoides italica*) er ei plante i klokkeblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Sørvest-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1880. Arten er truleg bufast og er registrert frå Arendal og Stavanger. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Russeblåstjerne

**Russeblåstjerne** (*Othocallis siberica*) er ei plante i russeblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå den sørlege delen av europeisk Russland og Vest-Asia. Arten var tidlegare rekna til snøstjerneslekta med det vitskapelege namnet *Scilla siberica*, og i hagebrukssamanheng blir arten framleis ofte omtalt som *Scilla*.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1893. Arten er naturalisert og i rask auke og er ganske vanleg på Austlandet og langs kysten til Rogaland, derifrå meir spreidd til Troms. Han går opp til 650&nbsp;m ved Røros. I Framandartslista 2023 er arten registrert med høg risiko (HI).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Persiablåstjerne

**Persiablåstjerne** (*Othocallis mischtschenkoana*) er ei plante i russeblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Kaukasus og Iran. Arten var tidlegare rekna til snøstjerneslekta med det vitskapelege namnet *Scilla mischtschenkoana*.

I Noreg er arten innført som prydplante og forvillar seg effektivt i Botanisk hage i Oslo. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Tyrkiasnøstjerne

**Tyrkiasnøstjerne** (*Scilla bifolia*) er ei plante i snøstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Sør-Europa, Tyrkia og Kaukasus.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla på 1960-talet. Arten er seinare registrert på ein handfull stader nær kysten frå Oslo til Trondheim. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO). Arten er rekna som ein dørstokkart.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Dvergsnøstjerne

**Dvergsnøstjerne** (*Scilla sardensis*) er ei plante i snøstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå det vestlege Tyrkia. Arten var tidlegare rekna til slekta *Chionodoxa* med namnet *C. sardensis*.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1994. Arten er registrert spreidde stader nær kysten frå Oslo til Rogalad og i Trondheim. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Ragnhild Jepsen

**Ragnhild Jepsen** () er ein norsk teolog. I 2023 vart ho utnemnd til biskop i Bjørgvin bispedømme, som den første kvinna i dette embetet, 953 år etter at bispedømmet vart oppretta. 

## Karriere
Jepsen er utdanna ved Menighetsfakultetet og vart ordinert som prest i Den norske kyrkja i 1997, i Ål kyrkje. Ho var kapellan i Åmot kyrkje i Hamar før ho kom til Nidarosdomen som kapellan i 2003. Tre år seinare vart ho sokneprest og i 2011 domprost i den same kyrkja.

Ho brukar nynorsk både som forkynnar og formidlar. Ho vaks opp i Ål i Hallingdal, og er van med å snakke og skrive nynorsk. I 2022 mottok ho Trønderlagets målpris, som den som gjorde mest for nynorsken i Trøndelag dette året. Laget grunngav tildelinga slik: «Trønderlaget grunngjev valet med at Jepsen viser gjennom både skrift og tale at nynorsk er eit språk som naturleg kan brukast i mange samanhengar.» 

Jepsen er opptatt av å gjere kyrkja relevant for flest mogeleg: 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragnhild Jepsen|Ragnhild Jepsen]]» frå ,  den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kjersti Bergesen

**Kjersti Bergesen** () er ein norsk programleiar og musikar, best kjend som programleiar i TV 2-programma *[[Filmguiden]]* og oppussingserien *[[Tid for hjem]]*.

Bergesen byrja musikkarrieren sin på slutten av 1970-talet. Ho har vore med og gjeve ut 3 EP-ar og 3 album saman med banda Secret Mission og Ken-Dang. I 1984 jobba ho for Famous Records, og i 1987 deltok ho i Melodi Grand Prix med låten «Go-Go». I 1992 vart ho tilsett i TV 2. Sidan då har Bergesen vore programleiar for program som *[[God ettermiddag, Norge!|God ettermiddag Norge]]*, *[[Filmguiden]]*, *[[Tid for mat]]*, *[[Tid for hage]]* og *Tid for hjem*.

## Diskografi
### Album
* 1984 – *Monsters & Miracles*, Strawberry Records (Ken-Dang)
* 1986 – *...To be continued*, Famous Records (Secret Mission)
* 1991 – *Strange Afternoon*, EMI (Secret Mission)
### EP-ar
* 1981 – *Parkens Grøde*, Park Records  (Parkens Grøde) 
* 1983 – *Ken-Dang*, Strawberry Records (Ken-Dang)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjersti Bergesen|Kjersti Bergesen]]» frå , den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Bergesen hos Internet Movie Database
* Bergesen hos Discogs
Kystblåstjerne

**Kystblåstjerne** (*Tractema verna*) er ei plante i kystblåstjerneslekta i aspargesfamilien. Arten kjem opphavleg frå Vest-Europa. Arten var tidlegare rekna til snøstjerneslekta med det vitskapelege namnet *Scilla verna*.

I Noreg er arten anten heimleg eller er komen inn på uviss måte for lenge sidan. Arten er svært sjeldan og er kjend frå nokre få spreidde stader på Vestlandet. I Raudlista 2021 er arten rekna som sterkt truga (EN).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Inger-Marie Haaland

**Inger-Marie Haaland** ()  er ein norsk hundekøyrar. Ho vann Finnmarksløpet i 2009 som fyrste kvinne. I Finnmarksløpet 2012 tok ho sitt andre gull, og dimed noregsmeisterskapen i langdistanse hundekøyring. Før ho var det berre Sven Engholm som hadde klårt å ta to gull på to startar. Haaland har løyperekorden i Finnmarksløpet. Haaland har også to fjerdeplassar i Femundløpet Femund 600. I 2010 kom ho på andreplass i Femundløpet.

Haaland var tidlegare marknadsjef i De norske Bokklubbene og dagleg leiar i Bokklubben Villmarksliv fram til 2003. I 2005 kjøpte ho Fagerheim Fjellstugu på Hardangervidda, ein stad ho eigde og dreiv fram til 2015. Haaland har eigd og drive aktivitetsgarden Farmen Fløtterud, som ligg ca. ein time nord for Kongsberg. Haaland er medlem av trekkhundklubben Hallingen Hundekjøyrarlag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inger-Marie Haaland|Inger-Marie Haaland]]» frå , den 8. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
* Inger-Marie Haaland hos Internet Movie Database.
Aasa Helgesen

**Aasa Helgesen** (fødd **Røinesdal**, )  var ei norsk jordmor og politikar som vart den fyrste kvinnelege ordføraren i Noreg. Ho var ordførar i Utsira kommune i Rogaland frå 1926 til 1928.

## Bakgrunn
Helgesen vaks opp på husmannsplassen Røinesdal i Vest-Agder, tok teneste hos ein bonde, men fekk hjelp til å reise til Kristiania og jordmorutdanninga der. Ho var ferdig utdanna i 1902, og fekk året etter arbeid som jordmor på Utsira. Der møtte ho fiskaren Sivert Helgesen, og dei gifta seg i 1907. Sivert var borte store delar av året, og som einaste helsearbeidar på øya tok ikkje Aasa berre imot vel 400 barn som jordmor; ho verka også iblant som lækjar.

## Politikk
Då Utsira vart ein sjølvstendig kommune i 1926, vart elleve kvinner og ein mann valde inn i kommunestyret

Kommunestyret på Utsira i 1926 bestod av elleve kvinner og ein mann. Bakgrunnen var at ein radioassistent hadde sett opp ei rein kvinneliste, moglegvis som ein spøk. Aasa vart ordførar, som etterfølgjar etter - og seinare etterfølgd av - ektemannen Sivert.

Då Helgesen vart vald til ordførar i 1926, var dette ei nyheit som gjekk verda rundt, og det vart sendt gratulasjonstelegram frå ei rekkje internasjonale kvinneorganisasjonar. Ho var også den fyrste kvinna i Noreg som deltok i fylkestinget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aasa Helgesen|Aasa Helgesen]]» frå , den 9. mars 2023.*
Marte Eide Klovning

**Marte Eide Klovning** () er ein norsk lokalpolitikar og ordførar i Utsira kommune for Utsira Fellesliste (UFL). Før ho overtok som ordførar i juni 2012, var ho varaordførar i kommunen. Klovning er medlem av Arbeidarpartiet. 

Ved kommunevalet i 2015 stilte Klovning som kandidat for Utsira Fellesliste som fekk 59,2 prosent av røystene og vart attvald som ordførar. Ved valet var det berre to lister. Den andre lista var Utsira Bygdeliste som fekk 40,8 prosent av røystene. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marte Eide Klovning|Marte Eide Klovning]]» frå , den 9. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Marte Eide Klovning hos Arbeidarpartiet.no
* Marte Eide Klovning hos Stortinget.no
Pinselilje

**Pinselilje** (*Narcissus poëticus*) er ei plante i påskeliljeslekta i påskeliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Mellom- og Sør-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen sikkert forvilla i 1875, men kan ha spreidd seg mykje tidlegare. Pinselilje er ganske vanleg på Austlandet og langs kysten til Rogaland, derfrå meir spreidd til Sør-Trøndelag. Arten er ein tradisjonell produksjonsart som har vore i bruk før 1700, og han var derfor ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018, men i 2023 er han vurdert med potensielt høg risiko (PH).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Edelnarsiss

**Edelnarsiss** (*Narcissus* ×*incomparabilis*) er ei plante i påskeliljeslekta i påskeliljefamilien. Arten er ein hagehybrid med påskelilje og pinselilje som foreldreartar (*N.&nbsp;poëticus* ×&nbsp;*N.&nbsp;pseudonarcissus*).

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen forvilla i 1899, og veks spreidd i kyststrøk frå Oslo til Sør-Trøndelag. Han er truleg mykje forveksla med påskelilje. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Smånarsiss

**Smånarsiss** (*Narcissus* ×*cyclazetta*) er ei plante i påskeliljeslekta i påskeliljefamilien. Arten er ein hybrid som kan ha oppstått spontant i Frankrike med cyclamennarsiss og tasett som foreldreartar (*N.&nbsp;cyclamineus* ×&nbsp;*N.&nbsp;tazetta*).

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og vart funnen forvilla i 1993. Han er i auke og veks spreidd i kyststrøk og låglandet frå Østfold til Mandal, med einskildfunn vidare til Møre. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Bukettnarsiss

**Bukettnarsiss** (*Narcissus* ×*medioluteus*) er ei plante i påskeliljeslekta i påskeliljefamilien. Arten er ein hybrid som har oppstått spontant i Frankrike med pinselilje og tasett som foreldreartar (*N.&nbsp;poëticus* ×&nbsp;*N.&nbsp;tazetta*).

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og er funnen forvilla i Rennesøy i Rogaland og i Rissa i Trøndelag. Han var ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Tyrkiasnøklokke

**Tyrkiasnøklokke** (*Galanthus elwesii*) er ei plante i snøklokkeslekta i påskeliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Balkan og Tyrkia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen forvilla i 2006 og er kjend frå ei handfull lokalitetar i Akershus og Vestfold. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kantsnøklokke

**Kantsnøklokke** (*Galanthus plicatus*) er ei plante i snøklokkeslekta i påskeliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Balkan, Krim, Kaukasus og Tyrkia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten vart funnen forvilla i 2019 i Ålesund. Arten er ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Klosterklokke

**Klosterklokke** (*Leucojum vernum*) er ei plante i klosterklokkeslekta i påskeliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Mellom-Europa og europeisk Russland.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1948. Arten er kjend frå Oslo-området og nokre få spreidde stader i kyststrøk til Troms. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå låg risiko (LO) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Bjelland og Grindheim

**Bjelland og Grindheim kommune** (eller **Bjelland og Grindum**) er ein tidlegare norsk kommune i Vest-Agder fylke. Han eksisterte frå 1837 til 1901.

## Historikk

*1837-1901: Bjelland og Grindheim kommune
*1902-1963: Bjelland og Grindheim eigne kommunar kvar for seg
*1964: Bjelland slått saman med Laudal og Øyslebø til Marnardal kommune 
*1964: Grindheim slått saman med Konsmo til Audnedal kommune

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjelland og Grindheim|Bjelland og Grindheim]]» frå ,  den 9. mars 2023.*
Jonsokklosterklokke

**Jonsokklosterklokke** (*Leucojum aestivum*) er ei plante i klosterklokkeslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Vest-Europa til Midtausten.

I Noreg er arten innført som prydplante og er rekna som ein dørstokkart. Han er enno ikkje registert forvilla, men det er venta at han vil forville seg. I Framandartslista 2023 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Strandlauk

**Strandlauk** (*Allium vineale*) er ei urt i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa, nordvestlege Afrika og vestlege Asia.

Strandlauk er heimleg og veks på jorddekt berg og tørre bakkar. Arten er ganske vanleg i låglandet og i kyststrøk frå Østfold til Bergen og spreidd nordover til Møre og Romsdal. På Raudlista 2021 har han status som livskraftig (LC).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Snøklokke

**Snøklokke** (*Galanthus nivalis*) er ei plante i snøklokkeslekta i påskeliljefamilien. Arten kjem opphavleg frå Mellom- og Sør-Europa og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1860. Arten er i auke og er ganske vanleg på Austlandet og i kyststrøk til Trøndelag, derfrå meir spreidd til Troms. Ei form med fylte blomar (fylt snøklokke, *G. nivalis* f. *pleniflorus*) er vanleg som dyrka og ofte forvilla. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Hybridsnøklokke

**Hybridsnøklokke** (*Galanthus* ×*valentinei*) er ei plante i snøklokkeslekta i påskeliljefamilien.  Arten er ein hagehybrid med snøklokke og kantsnøklokke som foreldreartar (*G.&nbsp;nivalis* ×&nbsp;*G.&nbsp;plicatus*).

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i 1911. Arten finst spreidde stader i låglandet og i kyststrøk frå Austlandet til Bergen. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Bendellauk

**Bendellauk** (*Allium scorodoprasum*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa.

Det er uvisst om bendellauk er heimleg eller komen tidleg inn som matplante. Arten er sjeldan i kyststrøk frå Østfold til Agder, noko vanlegare i skjergarden. Finst elles spreidd nordover til Hordaland. På Raudlista 2021 har han status som nær truga (NT).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kantlauk

**Kantlauk** (*Allium lucitanicum*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er utbreidd i Europa.

Kantlauk er ein heimleg art som er svært sjeldan. Han er kjend frå Østfold og Vestfold, men er utgått i Oslo. På Raudlista 2021 har han status som sterkt truga (EN).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Sibirgraslauk

**Sibirgraslauk** (*Allium schoenoprasum* ssp. *boreale*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien, ein underart av graslauk.

I motsetning til nominatunderarten matgraslauk er sibirgraslauk ei heimleg plante med arktisk sirkumpolar utbreiing. Arten er vanleg frå nordlege Nordland til Aust-Finnmark, mest i kyst- og fjordstrøk. Underarten har tidlegare vore rekna til arten *A.&nbsp;sibiricum* som har ei utbreiing austover i Russland, men som skil seg monaleg frå denne. På Raudlista 2021 har underarten status som livskraftig (LC).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Prydlauk

**Prydlauk** (*Allium angulosum*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Mellom-Europa aust til Sibir.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante eller trekkplante for bier. Prydlauk er funnen forvilla i 1991 i Asker og er kanskje bufast. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i 2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff