open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Terje Pedersen

**Terje Pedersen** () er ein norsk
tidlegare friidrettsutøvar. Han forbetra i 1964 verdsrekorden i spydkast to gongar. Han representerte Sportsklubben Vidar i Oslo. Pedersen er praktiserande tannlege.

Allereie som 17-åring var han på nasjonalt toppnivå. Han vann då (i 1960) sitt første noregsmeisterskap med eit kast på 74,18 m, og sette personleg rekord med 76,76 m. Han deltok i Sommar-OL 1960 i Roma. I kvalifiseringa kasta han 74,67 m og var ein av tretten finaleklare. Grunna skade kasta han ikkje i finalen. Både i 1962, -63 og -64 vart han norsk meister med kast på høvesvis 74,09 m, 76,45 m og 78,95 m. 

I OL-sesongen 1964 sette han 1. juli i Oslo ny verdsrekord i landskampen mellom Noreg og Be-Ne-Lux-landa med eit kast på 87,12 m. Han kasta langt i fleire tevlingar utover sommaren, men stoppa inn i mellom på lengder ned mot 75 m. 2. september 1964 vann han i Oslo spydkast-tevlinga i landskampen mellom Noreg og Tsjekkoslovakia. Her smelte han i 2. omgangen til med eit kast på 91,72 m, ei forbetring av hans eigen verdsrekord med over fire og ein halv meter. Han kom såleis til Sommar-OL som ein av dei største gullfavorittane. Med eit lengstekast på 72,10 m i kvalifiseringa kom han ikkje inn mellom dei tolv som fekk kaste i finalen. Som i OL 1960 hamna han på trettande-plassen. I 1964 vart han tildelt Morgenbladets Gullmedalje, men skadar og overtrening førte til at han la opp i 1965.

Terje Pedersen var trenar for spydkastaren Pål Arne Fagernes frå 1996.

## Kjelder
* Artikkelen «Terje Pedersen» frå Wikipedia på bokmål
* *Friidrott -65*. Hälsingborg 1964.
Solovkiøyane

**Solovkiøyane** (russisk Соловецкие острова, *Solovetskije ostrova* eller Соловки, Solovki) er ei gruppe øyar i Onegabukta i Kvitsjøen i Russland. Øyane er ein del av Arkhangelsk oblast og **Solovetskij distrikt**. Dei har eit samla areal på 347&nbsp;km² og 968 innbyggjarar (2002).

## Geografi
Øygruppa består av seks øyar:

* Bolsjoj Solovetskij - 246&nbsp;km².
* Anzerskijøya (Anzer) - 47&nbsp;km².
* Bolsjaja Muksalma - 17&nbsp;km².
* Malaja Muksalma - 0,57&nbsp;km².
* Bolshoj Zajatskij - 1,25&nbsp;km².
* Malyj Zajatskij - 1,02&nbsp;km².

Kysten av øyane er særs forreven. Dei består av granitt og gneis. Øyane er åslendte og det høgaste punktet er 107 meter over havet. Det meste av Solovkiøyane er dekt av furu og norsk gran og er delvis myrlendt. Det er mange innsjøar og nokre av desse vart knytt saman av kanalar som munkane som levde her bygde.

## Kloster

Historisk er øyane kjend for det russisk-ortodokse Solovetskij kloster. Det vart grunnlagd på midt på 1400-talet av to munkar frå Kirillo-Belozerskij kloster. Mot slutten av 1500-talet hadde klosteret vorte ein av dei rikaste landeigarane og eit av dei største religiøse sentera i Russland.

Den eksisterande festninga og dei store kyrkjene i stein vart reist under styret til Ivan den grusomme etter påbod frå St. Filip av Moskva. Ved byrjinga av skismaa i den russiske kyrkja stod munkane trufast ved trua til fedrene sine og kasta tsaren sine representantar bort frå Solovkiøyane, noko som førte til ei åtte år lang omleiring av øyane av styrkane til tsar Aleksej 

Gjennom keisartida i russisk historie var klosteret kjend som ein sterk festning som stod imot fiendtlege åtak under den liviske krigen (1500-talet), den store urotida (1600-talet), krimkrigen (1800-talet) og den russiske borgarkrigen (1900-talet).

## Arbeidsleir

Etter oktoberrevolusjonen vart øya kjend som den første sovjetiske fangeleiren. Leiren vart innvigd som «interneringsleir» i 1921, medan Lenin framleis styrte landet. Han var omforma til fengsel i 1929 og nedlagd ti år seinare like før byrjinga av andre verdskrigen. Dei sovjetiske styresmaktene innsåg at øya var strategisk viktig og då krigen braut ut var det ein marinebase her for den sovjetiske nordflåten.

I 1974 vart Solovkiøyane erklært eit historisk og arkitektonisk museum og eit naturreservat av Sovjetunionen. I 1992 vart det skrive inn på verdsarvlista til UNESCO «som eit glimrande døme på ein klosterbusetnad i eit ugjestmildt miljø i Nord-Europa». I dag er Solovkiøyane ein stor turistattraksjon i Nord-Russland. Ein kan kome til øyane med båt frå Kem eller med fly frå Arkhangelsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Solovetsky Islands|Solovetsky Islands]]» frå , den 14. august 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Sigmund Skard-stipendet

**Sigmund Skard-stipendet** er ein litterær pris som sidan 1995 vert utdelt kvart år av Litterær avdeling i Det Norske Samlaget, i samband med at forlaget si haustliste vert lagt fram. Stipendet er på 25&nbsp;000 kroner. Stipendet skal gå til ein forfattar som i løpet av dei siste fem åra har gjeve ut minst ei bok av høg litterær kvalitet, og er knytt til Skards innsats for norsk skriftkultur. I juryen sit (2013) redaktør Kjersti Instefjord, forlagssjef Håkon Kolmannskog og forlagsdirektør Edmund Austigard i Samlaget.

## Prisvinnarar
* 1995 Eva Jensen 
* 1996 Erna Osland  
* 1997 Liv Nysted  
* 1998 Einar Økland  
* 1999 Solveig Aareskjold  
* 2000 Frode Grytten  
* 2001 Are Kalvø 
* 2002 Brit Bildøen 
* 2003 Rønnaug Kleiva 
* 2004 Olaug Nilssen 
* 2005 Arild Rein 
* 2006 Sigmund Løvåsen 
* 2007 Ingelin Røssland 
* 2008 Edmund Austigard 
* 2009 Sigrid Merethe Hanssen 
* 2010 Jan Roar Leikvoll 
* 2011 Mette Karlsvik
* 2012 Stipendet vart ikkje delt ut
* 2013 Maria Parr

## Referansar
Sommers

**Sommers** (russisk Соммерс, finsk *Someri*, svensk *Sommarö*) er ei øy og eit fyr aust i Finskebukta, utanfor Viborgbukta, om lag 19 km sør for Virolahti i Finland.

Fyret står på eit skjer, som ligg om lag 16 meter over havet. Det første fyret på øya vart bygd i 1808 og denne konstruksjonen var av murstein som var kalka kvit og som var om lag 5 meter høgt. Lyskjelda vart modernisert i 1866 og fyret vart bygd 8 meter høgare. Fyret fekk eit linsesystem av 3. klasse og mekanikk som fekk oljelampa til å rotere. 

Fyrvaktarane levde her med familiane sine i eit trehus ved sidan av fyret. Ein tåkelur vart bygd på andre sida av øya på byrjinga av 1900-talet. Den russiske hæren starta å bygge forsvarsverk på øya då den første verdskrigen braut ut, men ingen av desse vart ferdigstilt. I 1918 bemanna det finske losvesenet fyret. 

Fyret vart øydelagd før vinterkrigen og personellet vart evakuert. Nyårsaftan 1941-1942 var ein finsk styrke på 100 mann stasjonert på øya sidan ho hadde ein strategisk posisjon. Sovjetarane ønskte òg øya og 8. juli 1942 gjekk dei til åtak på ho med mindre fartøy og fly. Dei klarte å få fotfeste på austsida av øya, men med artilleristøtte frå øya Ulko-Tammio (om lag 19 km nordvest for Sommers) klarte finnane å drive sovjetarane bort 9. juli. 

Etter fredsavtalen i 1944 vart øya gjeve til Sovjetunionen, som òg bygde det noverande fagverkfyret som står der i dag. Lyshøgda ligg 57 meter over havet og har eit lys som blinkar to gonger kvart tiande sekund. Det er òg fleire bygg og radarmaster på øya.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Seppo Laurell: *Finlands fyrar* 1999, ISBN 952-5180-21-2
***
Usjkanøyane

**Usjkanøyane** (russisk Ушканьи острова; *Usjkani Ostrova*) er ei lita øygruppe i Bajkalsjøen i Russland. Øygruppa består av ei stor øy (Store Usjkan på 9,5&nbsp;km²) og tre småøyar.

Usjkanøyane er ein del av Transbajkal nasjonalpark og har vorte ein populær turistdestinasjon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ushkan Islands|Ushkan Islands]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Usjkanøyane
Ensomheden

**Ensomheden** eller **Ujedinenija** (russisk Oстров Уединения) er ei øy i Russland i Karahavet. Ho ligg om lag midt mellom Novaja Zemlja og Severnaja Zemlja ved 77° 29'&nbsp;N og 82° 30'&nbsp;E.

Øya er aude og islagd, men om sommaren er det noko tundravegetasjon. Ho har ei lengd på 18,5 km og eit areal på 202&nbsp;km². Samanlikna med andre arktiske øyar er ho flat og lågtliggande med nokre myrer og små innsjøar. Det høgaste punktet på øya er berre 30 meter over havet. Nordaust på øya ligg ei lang landtunge. 

Sidan ho ligg så langt nord er vêret hardt og forblåst og havet omkring er fylt av pakkis om vinteren. Det er òg mykje isflak i havet omkring om sommaren. 

Det er isbjørn, kvalross, sel og mange forskjellig fugleartar på øya. 

Den næraste landområdet er Izvestij TSIK-øyane, som ligg om lag 150 km mot søraust. 

Ensomheden høyrer til Krasnojarsk kraj og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa. 

## Historie
Den norske oppdagaren kaptein Edvard Holm Johannesen frå Tromsø gav øya det poetiske namnet på grunn av den avsidesliggande plasseringa då han oppdaga ho 26. august 1878.

Den sovjetiske polfararen professor V. Yu. Vize meinte at det var eit stort grunt område og kanskje fleire uoppdaga øyar nær Ensomheden basert på andre observasjonar frå andre polfararar. Under sin eigen ekspedisjon til Frans Josefs land med isbrytaren «Malygin» i 1931 håpte han å utføre oseanografiske undersøkingar nord i Karahavet, men professor Vize kom ikkje så langt på grunn av store mengder havis. Seinare ekspedisjonar og satellittbilete viste at det ikkje var andre øyar i nærleiken av Ensomheden.

Ein halsvirvel av ein plesiosaur (*Plesiosaurus latispinus*) vart oppdaga på øya under ein ekspedisjon i 1930-åra. Han vart studert av den sovjetiske paleontologen A. N. Rjabinin.

Under den andre verdskrigen var det ein liten polarstasjon på Ensomheden bygd av Sovjetunionen. 8. september 1942 kom den tyske ubåten U-251 (kapteinløytnant Timm) til overflata nær øya og øydela den vesle bygningen til vêrstasjonen og garnisonen om bord avfyrte granatar mot øya. Dette var ein av dei siste handlingane til Kriegsmarine under Operasjon Wunderland. Polarstasjonen vart bygd opp att under den kalde krigen, men vart forlaten i 1996.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uyedineniya Island|Uyedineniya Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** R. Samoilovitsj, *Exploration of the Polar Part of U.S.S.R. in 1934 and the Sedov expedition.*
*** Albert Hastings Markham. *Arctic Exploration*, 1895.
*** A.N. Rjabinin, *On new discoveries of Plesiosauria in the Soviet Arctic and of a centrum of a cervical vertebra of Plesiosaurus latispinus Owen from the Lonely island in the Karahavet (Russland)*; Problems of the Arctic AARI, Leningrad; 1939
*** L. Peillard, *Geschichte des U-Bootkrieges 1939−1945*. 1970.


## Bakgrunnsstoff
* Bilete av vêrstasjonen
* http://www.hamradio.ru/rrc/ARTICLES/li_e.htm 
* Sverdrupekspedisjonen på Ensomheden

## Sjå òg
* Karahavet
Valaam

**Valaam** (finsk *Valamo*) er ei øygruppe nord i innsjøen Ladoga i Republikken Karelen i Russland. Det totale arealet til dei meir enn 50 øyane er 36&nbsp;km². Den største av desse heiter òg Valaam. Øyane er mest kjend for Valaam kloster og den vakre naturen.

På 1100-talet vart øyane ein del av Republikken Novgorod. På 1600-talet vart dei erobra av Sverige under den store urotida, men Russland gjenerobra dei mindre enn hundre år seinare. Då Storhertugdømet Finland vart oppretta tidleg på 1800-talet som ein sjølvstyrt del av Det russiske riket gjorde Aleksander I av Russland Valaam til ein del av Finland. I 1917 vart Valaam ein del av det sjølvstendige Finland, men kom inn under Sovjetunionen etter vinterkrigen og framhaldskrigen.

Namnet p øyane kjem frå det finsk-ugriske ordet 'валамо' (*valamo*), som tyder høgt fjell eller overflate. Klimaet og naturhistoria til øya er unik på grunn av plasseringa i Ladoga. 
 
Våren byrjar i slutten av mars og ein typisk sommar på Valaam består av 30-35 solrike dagar, som er meir enn på fastlandet omkring. Normaltemperaturen i juli er 17&nbsp;°C. Vinteren og snøen kjem tidleg i desember. I midten av februar går det an å køyre bil over isen til den næraste byen Sortavala (42&nbsp;km). Normaltemperaturen i februar er -8&nbsp;°C.

Det veks meir enn 480 planteartar på øya og mange av desse har vorte dyrka av munkar. Skogen er dekt av barskog og om lag 65 % av skogen er furu. Øya vart ofte vitja av tsarane Aleksander I og Aleksander II og andre medlemmer av keisarfamilien. Andre kjende gjester var Pjotr Tsjajkovskij og Dmitrij Mendelejev.

Øya er permanent busett. Det finst ein barnehage, eit galleri, eit stadion, ein skule og ei sjukestove.

Samfunnet på Valaam har i dag ikkje noko offisiell administrativ status. Innbyggjarane ønskjer å få offisiell status som landsbusetnad slik at dei kan delta i kommunale val. Leiarane av klosteret er derimot imot dette.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Valaam|Valaam]]» frå ,  den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** http://nordictravel.ru/page/valaam.html
Vajgatsj

**Vajgatsj** (russisk Вайга́ч) er ei øy i Novaja Zemlja mellom Petsjorahavet og Karahavet i Russland.

Vajgatsj er skild frå Jugorskijhalvøya på fastlandet av Jugorskijsundet og frå resten av Novaja Zemlja av Karasundet. Øya er ein del av Nenetsia autonome okrug i Arkhangelsk oblast i Russland.

Ho har eit areal på 3383&nbsp;km² og er om lag 100 km brei og opp mot 45 km brei. Det høgaste punktet på øya er 170 meter over havet. Middeltemperaturen er −20 °С i februar og +5 °С i juni. 

Vajgatsj består hovudsakleg av leirskifer, sandstein og kalkstein. Det er mange elvar (20–40&nbsp;km lange), myrområde og små innsjøar på øya. Det meste av ho består av tundra. Ein låg rygg går langs heile øya og langs kysten finn ein låge klipper enkelte stader. Fjella på Vajgatsj er glattskurte av is, men truleg var dette havis og ikkje isbrear. Det finst to busetnader på Vajgatsj, Dolgaja Guba og Varnek.

## Dyre- og planteliv
Gras, mose og arktiske blomar er det mykje av, men det er ingen tre bortsett frå eit og anna dvergpiletre. Stundom kan ein sjå rev og lemen. Det er ikkje mange pattedyr på øya, men særs mykje fugl. 

## Naturreservat
I 2007 godkjende World Wide Fund for Nature (WWF) og den russiske regjeringa eit naturreservat på Vajgatsj. I havet omkring øya finn ein sjødyr som kvalross, sel og utryddingstruga kval.

## Etnografi
Namnet på øya kjem frå nenetsane og tyder «kyst». Fram til 1800-talet var øya ein heilag stad for folket i Nenetsia. Det fanst treidol måla med blod frå heilage dyr, hovudsakleg reinsdyr. Nokre av offerhaugane deira, som bestod av drivved, reinsdyrhorn og skallar frå bjørn og reinsdyr har vorte observert av reisande på øya. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vaygach Island|Vaygach Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Verkhnij Oseredok

**Verkhnij Oseredok** er ei stor øy i Kaspihavet i Russland. Ho ligg sør for Tisjkovo, like utanfor munningen til Volga i eit område med mange deltaøyar. 

Verkhnij Oseredok er lang og brei. Melom øya og kysten i nord ligg eit smalt sund som berre er 300 meter breitt enkelte stader. Ho er 22 km lang og opp mot 11 km brei. 

Administrativt høyrer Verkhnij Oseredok til Astrakhan oblast.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Plassering
*** Geonames.org
Vizeøya

**Vizeøya** eller **Wieseøya** (russisk Остров Визе, *Ostrov Vize* eller Земля Визе, *Zemlja Vize*) er ei isolert øy i Nordishavet, heilt nord i Karahavet, om lag midt mellom Frans Josefs land og Severnaja Zemlja. Administrativt høyrer ho til Krasnojarsk kraj i Russland.

Øya er aude og utsett for det harde arktiske klimaet, men har ikkje isbrear. Om sommaren er store delar av øya is- og snøfri. Ho har eit totalt areal på 289&nbsp;km². Samanlikna med andre arktiske øyar er ho relativt stor og flat og det høgaste punktet er berre om lag 30 meter over havet. Det næraste landområde er Usjakovøya som ligg 140&nbsp;km lenger nord.

Havet omkring øya er fylt med pakkis om vinteren og sjølv om sommaren er det mykje isflak.

## Historie
I 1924 studerte oseanografen V. Ju. Vize kor det uheldige russiske skipet «Svjataja Anna» dreiv under ekspedisjonen til Georgij Brusilov medan ho var fanga i isen i Karahavet. Professor Vize merka seg eit merkeleg avvik i måte skipet dreiv på som følgje av variasjonar i havstraumar og retninga isen tok. Han rekna med at avviket kom frå ei uoppdaga øy og klarte å rekne ut koordinatane til øya sidan han visste posisjonane til «St. Anna». Denne informasjonen vart gjeve av navigatøren Valerian Albanov, ein av berre to overlevande frå «St. Anna».

Til slutt vart øya oppdaga 13. august 1930 av ein sovjetisk ekspedisjon leia av Otto Schmidt om bord på isbrytaren «Sedov» under kaptein Vladimir Voronin. Øya vart kalla opp etter professor Vize frå det sovjetiske polarinstituttet, som var med på «Sedov» og sette fot på øya han hadde forventa å finne.

Den første overvintringa på Vizeøya fann stad i 1945-1946. Ein polarstasjon vart oppretta der 1. november 1945. Polarstasjonen på Vizeøya er ein av dei nordlegaste i verda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** *Summary of the Arctic archipelagos og islands.* Scott Polar Research Institute, University of Cambridge.
Voroninøya

**Voroninøya** eller **Voronina** (russisk Oстрова Воронина, *Ostrova Voronina* eller Oстров Воронина, *Ostrov Voronina*) er ei isolert øygruppe i Karahavet i Russland. Ho omfattar to øyar, ei stor og ei smal lenger nord. Mellom dei to øyane ligg eit 3 km breitt sund. 

Voroninøya er om lag 9 km lang og 6 km brei og er dekt av tundravegetasjon og is. Den nordlege øya er smal, om lag 5 km lang og berre litt meir enn 500 meter brei. Desse øyane ligg nordaust i Karahavet, om lag 130 km vest for Severnaja Zemlja og 72 km nordaust for Kirovaøya i Kirovøyane. 

Havet omkring desse to øyane er dekt av pakkis om vinteren og det er mykje isflak sjølv om sommaren, som berre varer opp mot to månader. Klimaet er så hardt at det kan gå år mellom kvar gong farvatnet rundt øyane er ope.

Øyane høyrer til Krasnojarsk kraj og er ein yngleplass for isbjørn. Øyane er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa. 

Voroninøya er kalla opp etter kaptein Vladimir Voronin frå den sovjetiske marinen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Plassering
** Geografisk data
** Naturrreservat
Vladimir Ivanovitsj Voronin

**Vladimir Ivanovitsj Voronin** () var ein kaptein i den sovjetiske marinen, fødd i Sumskij Posad i dagens Republikken Karelen i Russland.

I 1932 var han kaptein på den sovjetiske isbrytaren «Aleksander Sibirjakov» som var det første skipet som segla heile Nordaustpassasjen utan å måtte overvintre. Denne reisa var organisert av det sovjetiske polarinstituttet. Reisa tok 65 dagar og skipet var mellom anna i drift i 11 dagar då propellskaftet braut sundt.

I 1933-1934 var han kaptein på ein annan polarekspedisjon på isbrytaren «Tsjeljuskin». Skipet hamna i pakkisen nær Koljutsjin i Tsjuktsjarhavet og mannskapet brukte nesten ei veke på å kome laus att. Skipet sette seg derimot fast i pakkisen igjen og dreiv mot Beringsundet. Mot slutten av november vart det klart at skipet ikkje kom til å kome seg laus igjen og dei innsåg at dei måtte overvintre. Etter kvart vart skipet skvist mellom store isfjell og stod i fare for å søkke. Voronin gav ordre om å laste av alt utstyr og sette opp ein leir bak skipet. Store sprekker oppstod derimot i isen under telta og mannskapet måtte laste utstyret tilbake på skipet. «Tsjljuskin» dreiv i to månader i Tsjuktsjarhavet aust for Wrangeløya. Til slutt vart skipet knust av isen. Voronin og

Otto Schmidt klarte akkurat å hoppe av i tide før det sokk nær Koljutsjin. Eit medlem av mannskapet mista livet. Mannskapet fekk radiokontakt med landsbyen Uelen på 
Tsjukotkahalvøya og mannskapet vart etter kvart redda. Redningsoperasjon tok over ein månad med fly på grunn av dårleg vêr.

Voroninøya i Karahavet er kalla opp etter kapteinen.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vladimir Voronin (Captain)|Vladimir Voronin (Captain)]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene: *
** Armstrong, T., *The Russians in the Arctic*, London, 1958.
** Tidlege sovjetiske ekspedisjonar
** Russiske polekspedisjonar 
** Voronin Trough
Wiener Neustadt-øya

**Wiener Neustadt-øya** (russisk Остров Винер-Нёйштадт, *Ostrov Viner-Nejsjtadt* eller Остров Винер-Нойштадт, *Ostrov Viner-Nojsjtadt*) er ei øy i Frans Josefs land i Russland. 

Wiener Neustadt-øya har eit areal på 237 km² og er nesten fullstendig dekt av is. Det høgaste punktet på øya er 620 meter over havet, som òg er det høgaste punktet i heile Frans Josefs land. 

Wiener Neustadt-øya er ein del av Zitsjy land, ei undergruppe av Frans Josefs land. Ho er skild frå Zieglerøya og Salisburyøya av det smale Collinsonsundet (Proliv Kollinsona).

Øya er kalla opp etter Wiener Neustadt (ungarsk *Bécsújhely*), ein by sør for Wien. Ho blei namngjeven av Payer-Weyprecht under den austerriksk-ungarske polekspedisjonen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wiener Neustadt-øya|Wiener Neustadt-øya]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** http://islands.unep.ch/CEO.htm 
*** Historisk informasjon
Vilkitskijøya i Karahavet

**Vilkitskijøya** (russisk Остров Вильки́цкого; *Ostrov Vilkitskogo*) er ei øy i Karahavet. Ho ligg 40 km nordaust for Sjokalskogoøya, utanfor Gydanhalvøya nord i Sibir i Russland. Øya er forblåst og dekt av tundra. Vilkitskijøya er halvmåneforma go er delt i to av eit smalt sund. Ho er 42 km lang, men berre 12 km på det breiaste. 

Havet omkring øya er dekt av pakkis om vinteren og det er mykje isflak sjølv om sommaren. Det er eit grunt område mellom Vilkitskijøya og naboøya i sør, Neupokojevaøya (Остров Неупокоева).

Vilkitskijøya høyrer til Tjumen oblast og er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa. 

Øya må ikkje forvekslast med dei vesle Vilkitskijøyane, som i dag stort sett vert kalla Dzjekmanøyane på dei fleste kart og som er ein del av Nordenskiöldøyane, Vilkitskijøyaane i Laptevhavet utanfor austkysten av Tajmyrhalvøya, og Vilkitskijøya i Aust-Sibir-havet.

Alle desse øyane er kalla opp etter den russiske hydrografen Andrej Vilkitskij. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vilkitsky Island (Kara Sea)|en:Vilkitsky Island (Kara Sea)]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Naturreservat 
*** Istilhøve
Wilczek Land

**Wilczek Land** (russisk Земля Вильчека, *Zemlja Viltsjeka*; tysk Wilczek-Land) er ei stor øy ved . Ho er ein del av Frans Josefs land i Russland.

Wilczek Land er den nest største øya i Frans Josefs land. Ho er nesten heilt dekt av is, bortsett frå to smale striper langs vestsida. Det høgaste punktet på øya er 606 meter over havet.

Øya er kalla opp etter den austerriksk-ungarske grev Wilczek (tysk Johann Nepomuk Graf Wilczek). Grev Wilczek finansierte mesteparten av den austerrisksk-ungarske nordpolekspedisjonen til Frans Josefs land.

**Mys Ganza** er det vestlegaste neset på Wilczek Land. Kanalen i vest, mellom Wilczek Land og Halløya vert kalla **Avstrijskij Proliv** (Австрийский пролив).

Øya må ikkje forvekslast med den mindre Wilczekøya, Остров Вильчека, som ligg sørvest for Salmøya i same øygruppe og som er kalla opp etter same person.

## Historie
To av medlemmene av Welle-ekspedisjonen i 1899 overvintra ved Kapp Geller () medan dei venta på at resten av medlemmene frå ekspedisjonen skulle kome tilbake frå Nordpolen.

## Nærliggande øyar
* Sør for ei bukt på Wilczek Land ligg den vesle **Klagenfurtøya** (Остров Клагенфурт), om lag 9&nbsp;km frå kysten. Ho er kalla opp etter Klagenfurt, hovudstaden i Kärnten i Austerrike. 
* Like aust for Wilczek Land ligg to småøyar kalla **Ostrova Gorbunova** (Острова Горбунова) ved (). Desse øyane vart kalla opp etter den russiske naturalisten Gregorij Petrovitsj Gorbunov.
* 1,5&nbsp;km søraust for Wilczek land ligg fire småøyar på rekkje. Frå nordaust til sørvest er desse: 
** **Ostrov Derevjannyj** (Остров Деревянный). 
** **Ostrov Daues** (Остров Дауэс) eller **Davisøya**, kalla opp etter den antarktiske navigatøren John King Davis.
** **Ostrov Mak-Nulta** (Остров Мак-Нульта).
** **Ostrov Tillo** (Остров Тилло), kalla opp etter den ukrainske kartografen Oleksij Tillo. Denne øya må ikkje forvekslast med Tilloøyane i Karahavet.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Posisjonar
*** http://www.geosite.com.ru/pageid-335-1.html 
*** Bilete av klipper på Wilczek Land
*** Gregorij Petrovitsj Gorbunov
Jupitermånen Aitne

**Aitne** er ein av månane til Jupiter. Han blei oppdaga den 11. desember 2001 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt og Jan Kleyna og gjeven overgangsnamnet **S/2001 J11**. Månen har ein diameter på rundt 3 kilometer.

Namnet kjem frå ei siciliansk nymfe som var ei av erobringane til Zevs.

## Kjelder
Jupitermånen Autonoe

**Autonoe** er ein av månane til Jupiter. Han blei oppdaga den 10. desember 2001 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt og Jan Kleyna og gjeven overgangsnamnet **S/2001 J1**. Månen har ein diameter på rundt fire kilometer.  

Namnet kjem frå Autonoe, mora til gratiene ifølgje nokre forfattarar.

## Kjelder
Jarok

**Jarok** (russisk *Ostrov Jarok*) er ei øy i Laptevhavet i republikken Sakha i Russland. Ho ligg utanfor munningen til elva Jana, berre nokre få kilometer mot aust. 

Jarok er stor og flat og har mange små innsjøar, myrer og sandbankar. Ho er 38 km lang og opp mot 26 km brei. 

Janadeltaet og kystområde som Jarok ligg utanfor, er eit omfattande våtmarksområde. Øya er utsett for det harde arktiske klimaet med mykje kulde og stormar. Lenger nord, i Janabukta, er havet islagt med tjukk is om lag åtte månader av året, så Jarok er stort sett landfast. 

## Historie
Området rundt Janadeltaet vart utforska av baron Eduard Toll og Aleksander von Bunge i 1892-1894 under ein ekspedisjon på vegner av vitskapsakademiet i St. Petersburg.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yarok Island|Yarok Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Geografisk data
*** Plassering
Jupitermånen Isonoe

**Isonoe** er ein av månane til Jupiter. Han blei oppdaga den 23. november 2000 av Scott S. Sheppard, David C. Jewitt og Jan Kleyna og gjeven overgangsnamnet **S/2000 J6**. Månen har ein diameter på rundt 3,8 kilometer.

Namnet kjem frå danaiden som fekk ungen Orchomenos med Zevs.

## Kjelder
Wilczekøya

**Wilczekøya** (russisk Остров Вильчека; *Ostrov Viltsjeka*) er ei øy søraust i Frans Josefs land i Russland. 

Wilczekøya er ei 10 km lang øy sørvest for Salmøya. Mellom dei går eit 3 km smalt sund. 

## Historie
Wilczekøya var den første øya i Frans Josefs land som den austerriksk-ungarske polekspedisjonen gjekk i land på 1. november 1873. Det vart grave ei grav på land for Otto Krisch som døydde på veg dit, og ein varde vart reist med ei melding i ein boks som opplyste om den nye oppdaginga. 

5. august 1991 nådde det tyske skipet «Dagmar Aaen» med Arved Fuchs Wilczekøya og Fuchs fann boksen med meldinga i steinvarden, men skrifta var ikkje mogeleg å lese. Dokumentet vart ført til kriminalpolitiet i Wiesbaden. Der skrifta vart tyda og det vart stadfesta at det var ei melding frå polfararane Julius Payer og Karl Weyprecht. Dokumentet er i dag i Deutsches Schiffahrtsmuseum i Bremerhaven.

Wilczekøya må ikkje forvekslast med den mykje større Wilczek Land som ligg i same øygruppe., begge kalla opp etter den austerriksk-ungarske grev Johann Nepomuk Wilczek. Grev Wilczek finansierte det meste av den austerriksk-ungarske nordpolekspedisjonen til Frans Josefs land. 

## Lamontøya
12 km sør for Wilczekøya ligg **Lamontøya** (russisk остров Ламон) 79° 48' N; 58° 40' E. Dette er ei lita dobbeløy, som berre er 1,3 km lang. Lamontøya er den sørlegaste øy i Frans Josefs land og vert på enkelte kart kalla Lamonøya. Øya vart kalla opp etter den skotske polfararen Sir James Lamont.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wilczek Island|en:Wilczek Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Plassering
* http://islands.unep.ch/CEO.htm 
* James Lamont
Jānis Lūsis

**Jānis Lūsis** () var ein latvisk  friidrettsutøvar som representerte Sovjetunionen. Han fekk medalje i spydkast-tevlinga i kvart einaste internasjonale meisterskap frå 1962 til 1972. 

## Aktiv
Lūsis vann i 1969-sesongen alle tevlingane han stilte i, den 19. september i Athen tok han sin tredje EM-tittel i spyd. I det neste friidretts-EM (Helsingfors 1971) vart han den første mannlege friidrettsutøvar som tok fire EM-titler i same øving. Vinnarkastet på 90,68 m var meir enn fem meter lengre enn det næraste konkurrent presterte.

Lūsis mista verdsrekorden sin til finske Jorma Kinnunen i 1969, men tok den tilbake i Stockholm den 6. juli 1972, med eit kast som målte 93,80 m. Han såg dermed ut til å vere i storform og klar til å forsvare OL-gullet frå 1968. I spydfinalen i München i 1972 leia Lūsis etter første omgang, og auka i tredje omgang med eit kast på 89,54 m. I femte omgang kasta vesttyskaren Klaus Wolfermann, heia fram av eit entusiastisk heimepublikum på olympiastadion, heile 90,48, ny olympisk rekord. Lūsis heldt hovudet kaldt, slik han hadde for vane, og i sjette og siste omgang klemte han til med sitt lengste kast i tevlinga. Det vart målt til 90,46&nbsp;m, berre to centimeter kortare enn Wolfermann sitt kast. Dermed måtte Lūsis ta til takke med sølvet.

Lūsis heldt fram å tevle i endå fleire år, men måtte innsjå at han hadde sine beste år bak seg. I Roma-EM i 1974 forsøkte han å ta sin femte EM-tittel, han vart nummer 6. To år seinare i Montreal, deltok han 37 år gammal i sitt fjerde OL og vart nummer 8.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje - 82,04 m, framom Viktor Tsybulenko (77,92 m)
* Sommar-OL 1964 i Tokyo: Bronsemedalje - 80,57 m 
* EM 1966 i Budapest: Gullmwedalje - 84,48 m, framom Władysław Nikiciuk (81,76 m)
* Sommar-OL 1968 i Mexico-byen: Gull - 90,10 m, framom Jorma Kinnunen (88,58 m)
* EM 1969 i Athen: Gull - 91,52 m, framom Pauli Nevala (89,58 m)
* EM 1971 i Helsinki: Gull - 90,68 m, framom Jānis Doniņš (85,30 m)
* Sommar-OL 1972 i München: Sølvmedalje - 90,46 m, bakom Klaus Wolfermann (90,48 m)
* EM 1974 i Roma: 6. plass - 83,06 m
* Sommar-OL 1976 i Montreal: 8. plass - 80,26 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jānis Lūsis|Jānis Lūsis]]» frå ,  den 14. august 2008.*
Stolbovoj

**Stolbovoj** (russisk Столбовой остров) er ei lang og smal øy sørvest for Nysibirøyane aust i Laptevhavet i republikken Sakha i Russland. Ho ligg 184 km frå kysten av Sibir og 100 km sørvest for Kotelnyjøya, og ligg dermed ganske langt frå Nysibirøyane, sjølv om ho vert rekna som ein del av Ljakhovøyane, som igjen er ein del av Nysibirøyane. 

Stolbovoj har eit areal på om lag 170 km². Ho er 47 km lang og opp mot 10 km på det breiaste. Det er ein 5 km lang innsjø nordaust på øya. Ho er skild frå havet av ei smal landtunge. Det høgaste punktet på Stolbovoj er 222 meter over havet. Øya har 17-70 meter høge klipper og bratte skrentar ned mot strendene langs kysten. 

Klimaet er særs hardt med lange, bitre vintrar, så farvatnet rundt Stolbovoj er dekt av is det meste av året. 

## Geologi
Stolbovoj består av tektonisk omforma sedimentære bergartar som akkumulerte seint i juratida til tidleg i krittida. Desse turbidittane, som inneheld fossil av marine muslingar, består av leie av sandstein, siltstein og argilitt. Desse bergartane har vorte folda til ein synklinal struktur, skyveforkasta og med intrusjon av små gangar av kvartsdioritt.

## Vegetasjon
Kryptogame urter dekker Stolbovoj. Ho består av eit tørt til vått, aude landskapet, med spreidde urter, lav, mosar og levermosar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stolbovoy Island|Stolbovoy Island]]» frå ,  den 14. august 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Junosti

**Junosti** er ei øy i sentrum av byen Irkutsk i Russland i elva Angara. Øya er dekt av skog og ein populær turstad. Andre attraksjonar er kaféar og diskotek.

Ei bru går frå bra til elvebreidda, nær elvefontena og eit monument av Aleksander III.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yunosti Island|Yunosti Island]]» frå , den 14. august 2008.*
Juzjnyjøya

:*Juzjnyj er òg det tidlegare namnet på den ukrainske byen [[Juzjne]]*.

**Juzjnyjøya** (russisk skrift Южный) er den sørlege av dei to store øyane i Novaja Zemlja (Gåselandet) nord i Russland. Namnet tyder 'sørleg'. Ho har eit areal på  og sjølv om ho er mindre enn naboøya i nord, Severnyjøya, er ho ein av dei største øyane i verda (41. største).

## Økologi
Øya var opphavleg heim for nenetsfolket, men vart stort sett evakuert i 1950-åra då Sovjetunionen starta med atomprøvespreningar her.

Juzjnyjøya er kjend for dei store koloniane med sjøfugl. Vegetasjonen på øya består stort sett av tundra.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Location
*** Nature Reserve
Zichy Land

**Zichy Land** (Земля Зичи; *Zemlya Zitsjy*) er ei geografisk undergruppe av Frans Josefs land i Russland. Ho utgjer ei sentral gruppe store øyar, midt i øygruppa. Øyane ligg tett i tett med smale sund mellom som stort sett isdekte og dannar ei landfast klynge. 

Den vide kanalen vest for Zichy Land vert kalla Markhamkanalen (Пролив маркама, *Proliv Markama*) etter den britiske polfararen admiral sir Albert Hastings Markham.

Dei forskjellige øyane i Zemlja Zichy er (frå nord til sør):
*Karl-Alexander-øya
*Rainerøya
*Jacksonøya
*Payerøya
*Greelyøya og nærliggande øyar.
*Zieglerøya
*Salisburyøya
*Wiener Neustadt-øya
*Luigiøya
*Champøya

Det nordlegaste punktet i Zichy Land er Mys Bema på Karl-Alexander-øya og det sørlegaste punktet er Mys Fiume på Champøya. Avstanden mellom desse er 114 km. Mys Armitidzj på Luigiøya er det vestlegaste punktet i gruppa. 

Øyane har fått namn etter den ungarske grev Ödon Zichy (1811-1894), som i lag med grev Johann Nepomuk (Hans) Wilczek, finansierte den austerriksk-ungarske nordpolekspedisjonen til Frans Josefs land. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zichy Land|en:Zichy Land]]» frå ,  den 14. august 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Tidleg kart av Fridtjof Nansen
*http://islands.unep.ch/CEO.htm 
*Historiske fakta
Zieglerøya

**Zieglerøya** (russisk Остров Циглера; *Ostrov Tsiglera*) er ei øy i Frans Josefs land i Russland. 

Øya er 45 km lang og strekkjer seg frå nordvest til søraust. Ho har eit areal på 448 km² og er nesten heilt isfri. Det høgaste punktet på øya er 554 meter over havet.

Øya er kalla opp etter forretningsmannen William Ziegler frå New York City, som var leiar for Baldwin-Ziegler-ekspedisjonen i 1991 på skipa «America», «Fridtjof» og «Belgica» og for Ziegler-Fiala-ekspedisjonen i 1903-1905.

Zieglerøya er ein del av Zichy Land, som er ei undergruppe i Frans Josefs land.

## Nærliggande øyar
* **Ostrov Ugolnoj Kopi** (остров Угольной Копи) er ei rund øy som ligg mellom Zieglerøya og Greelyøya . Ho har ein diameter på om lag 3,5 km og det høgaste punktet er 393 meter over havet. Ho er isfri og mellom dei to øyane går eit 600 meter smalt sund. 

## Historie
Den austerrikske observasjonsstasjonen Payer-Weyprecht (truleg ) vart oppretta rundt 1900 på øya. 
 
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ziegler Island|Ziegler Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** William Barr, *The First Cruise into the Soviet Arctic*.
*** Arktiske ekspedisjonar
*** [Ziegler-Fiala-Ekspedisjonen 1903-1905](http://links.jstor.org/sici?sici=0016-7398(190807)32%3A1%3C80%3AAR%3E2.0.CO%3B2-0)
Zemlja Georga

**Zemlja Georga** eller **Prins George Land** (russisk Земля Георга) er ei øy som er del av Frans Josefs land i Russland.

Med eit totalt areal på 2821 km² er Zemlja Georga den største øya i Frans Josefs land. Ho er òg den lengste med ei lengd på 115 km frå nord til sør. Det høgaste punktet er 416 meter over havet. 

Øya vart oppdaga av den britiske utforskaren Benjamin Leigh Smith i 1880.Ho vart namngjeven av Frederick George Jackson etter prins George, den seinare George V av Storbritannia.

## Geografi
Zemlja Georga har ei forriven kystlinje med mange bukter, viker og nes. Det meste av øya ligg under store isbrear. Det er ei stor isfri halvøy i nord, Poluostrov Armitidzj. Det vestlegaste neset er på denne halvøya er Mys Multanovskogo, og bortanfor dette ligg sundet Proliv Arkhangelskij mellom Zemlja Georga og Aleksandra Land. Sundet Cambridge Channel (Proliv Kambrittsj) ligg lenger sørvest. 

Zemlja Georga har tre nes som peikar sørvestover på sørkysten, Kapp Neale (det vestlegaste punktet på øya), Kapp Crowther og Kapp Grant. Det austlegaste neset vert kalla Mys Murray.

To nes peiker nordover, Mys Brjusa og Mys Battenberg, og mellom desse ligg Sommervillebukta. 

Nightingale-kanalen (Proliv Nejtingejl) går aust for Zemlja Georga med Bruceøya på andre sida. 

## Nærliggande øyar
* Davidøya (Остров Давида, *Ostrov Davida*), 80.15 N og 47.33 E, er ei lita øy sørvest for Zemlja Georga.
* Arthurøya ligg nord for Zemlja Georga og mellom dei ligg sundet Proliv Li-Smita.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zemlya Georga|Zemlya Georga]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Fyrst Georg
Zjudev

**Zjudev** er ei øy i Kaspihavet ved munningen av Volga i Russland.

Zjudev er lang og strekkjer seg om lag frå nord til sør langs ei smal halvøya. Mellom dei går eit 3 km smalt sund. Zjudev er 23 km lang og opp mot 5,5 km brei på det meste. 

Administrativt høyrer øya til Astrakhan oblast.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zyudev Island|Zyudev Island]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Plassering
*** Namn
BBC Lifestyle

**BBC Lifestyle** er ein verdsfemnande fjernsynskanal frå BBC som sender *inspirasjon for heim, mat, familie og livet*. Kanalen er tilgjengeleg somme stader via satellitt og IPTV, og er eigd av BBC Worldwide. I Noreg blei kanalen avvikla 7. januar 2016.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:BBC Lifestyle|BBC Lifestyle]]» frå , den 14. august 2008.*
Sara Nordenstam

**Sara Nordenstam** () er ein norsk symjar fødd  i Lycksele i Sverige. 

Sara Nordenstam flytta med familien til Noreg då ho var ti år, og fekk sidan norsk statsborgarskap. I Aftenposten 16.8.08 skriv Mette Bugge at ho vart norsk statsborgar i 1994, i same artikkel står det med NTB, Olympiatoppen, som kjelde at ho vart norsk statsborgar for fire år sidan (dvs. i 2004). Ho tevlar for Lambertseter Svømmeklubb der ho òg har ein administrativ jobb. Nordenstam har studert i USA i fire år, med faga reklame og marknadsføring. Ho har to bachelorgradar. Ho er busett på Lambertseter, Oslo, og er ugift.

Sara Nordenstam tok bronsemedalje med ny europarekord på 2.23.02 og på 200 meter bryst under Sommar-OL 2008 i Bejing.

## Meisterskapsmedaljar

## Merittar
*Bronse på 200 m bryst i Sommar-OL 2008
*Fire fjerdeplassar fra EM
*Seksten NM-gull
*Tretten NM-sølv
*Åtte NM-bronsar
*To kongepokalar (2004, 2008)
*Finale i VM i Moskva 2000
*To EM-sølv som junior

## Noregsrekordar
Zverobojøyane

**Zverobojøyane** (russisk Остров Зверобой, *Ostrov Zveroboj*) er ei øygruppe som består av ei stor øy, Zverobojøya og eit par mindre øyar og holmar. Den største øya er 17 km lang. Dei er dekte av tundravegetajon og har ein innsjø. 

Øyane ligg i Pjasinobukta i Karahavet, nordaust for Dikson, utanfor kysten av Sibir i Krasnojarsk kraj i Russland. 

Havet omkring Zverobojøyane er dekt av pakkis med enkelte polynijaer om vinteren, og det er mange isflak der sjølv om sommaren. 

Klimaet i området er arktisk med lange, bitre vintrar og ein kort varmare periode som akkurat gjer at isen får smelte. 

Øyane er ein del av Det store arktiske statlege naturreservatet, det største naturreservatet i Russland og Europa. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zveroboy Islands|Zveroboy Islands]]» frå , den 14. august 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Plassering
* Dibner VD, Zakharov V.V. Острова Карского моря. Karahavet Islands. // Острова Советской Арктики. / / Soviet Arctic Islands. Геология СССР, т. XXVI. Geology of the USSR, so XXVI. М., Недра, 1970, с. M., Nedra, 1970, s. 196-207. 
* Naturreservat


## Sjå òg
* Karahavet
Ligurisk

**Ligurisk** er eit romansk språk tala i Liguria nord i Italia og langs Rivieraen, i Monaco og delar av Frankrike, og nokre stader på Korsika og Sardinia. Den viktigaste dialekten er *zenéize* eller genovesisk som blir tala i Genova, den største byen i Liguria.

Ligurisk liknar meir på piemontesisk, lombardisk og fransk enn standard italiensk. Dei fleste talarane er fleirspråklege med italiensk som andrespråk.

I Monaco talar ein den monegasiske dialekten (*munegascu*) som hadde få talarar på 1970-talet. Undervising i skulane gjorde at språket blei kjend for fleire.

Dei liguriske dialektane på Sardinia blir kalla *tabarchin*. 
Han blir særleg tala i Carloforte på San Pietro og i Calasetta på Sant'Antioco.

Det er ikkje påvist nokon samanheng mellom moderne ligurisk og språket som blei tala i Liguria i oldtida.

## Bakgrunnsstoff

*Dikt på ligurisk med spansk omsetjing
*Alfabet og ortografi for genovesisk
*Ordbøker til nedlsting for genovesisk og spansk eller engelsk
*GENOVÉS.com.ar (genuanska)(spanska)
*GENOVÉS.com.ar (English version) - Ligurian language & culture, literature, photos and resources to learn Ligurian (engelska)
*A Compagna (Genua) (italienska)
*Fonologia (italienska)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Liguriska (romanskt språk)|Liguriska (romanskt språk)]]» frå , og «[[:en:Ligurian (Romance language)|Ligurian (Romance language)]]» frå  den 12. januar 2013.*
Vebjørn Berg

**Vebjørn Berg** () er ein norsk skyttar. Han vart skyttarkonge under Landskyttarstemnet 2008 i Førde. Berg vart nummer fire i finalen i 50 meter liggande rifle under Sommar-OL 2008.

## Fotnotar
Egil Danielsen

**Egil Danielsen** () var ein norsk friidrettsutøvar, medlem i Hamar Idrettslag, som vart olympiameister i spydkasting i 1956. Danielsen var 182 cm høg og hadde ei tevlingsvekt på 88 kg.

## Aktiv
Allereie før han fylte 17 år vann Danielsen bronsemedaljen i spydkast under noregsmeisterskapen i 1950. To år seinare vart det sølvmedalje, medan han deretter vart noregsmeister i spydkast fem år på rad (1953-57). I europameisterskapen 1954 kom han på 10. plass med eit  kast på 67,78 meter.

Endå om Danielsen i 1956-sesongen hadde flest kast over 80 m, var den regjerande europameisteren Janusz Sidło frå Polen storfavoritt til OL-gullet i spydkast-tevlinga under Sommar-OL 1956 i Melbourne, den 26. november. Etter tredje omgangen leia Sidlo med eit kast på 79,98 m. Danielsen hadde eit bestekast frå første omgangen på 72,60 m. I fjerde omgangen smelte han til med eit kast på 85,71 meter, ny verdsrekord. Dermed vart han olympiameister med stor margin til andremann. Kastserien hans i tevlinga var 72,60 - 68,49 - 70,75 - **85,71** - 72,60 - 68,86. Utan kjempekastet hadde han hamna på sjetteplass. Etter OL i 1956 fekk Danielsen Fearnleys olympiske ærespris og Morgenbladets Gullmedalje.

Både i 1956 og 1957 presterte Danielsen dei lengste spydkasta i verda. Første året med verdsrekordkastet i Melbourne, og i 1957 med eit kast på 84,00 m. I 1958 hadde han 82,49 m som årsbeste, einast ein mann i verda kasta lengre. Einast i desse tre åra kasta Danielsen over 80 meter. Ved europameisterskapen 1958 fekk han sølvmedaljen med eit kast på 78,27 m, bak nemnde Sidło.

I 1959 kasta Danielsen sitt lengste kast i noko NM, 75,98 m. Likevel vart det sølv, bak Willy Rasmussen. Året etter vart det ikkje medalje i NM, men han fekk billett til OL i Roma. Ved dei olympiske sommarleikane 1960 kasta han 72,93 m i kvalifiseringa. Og var med det 17. beste resultatet utslått.

Danielsen er heidra med ein statue rest utanfor skeisehallen Vikingskipet på Hamar. Statuen er sidan flytta til Børstad idrettpark.

## Kjelder
* Artikkelen «Egil Danielsen» på Wikipedia på bokmål.
* Artikkelen «Egil Danielsen» på Wikipedia på tysk.
Hamburgaren til Gomez

**Hamburgaren til Gomez** (òg kjend som **IRAS 18059-3211**) er ei protoplanetarisk tåka eller ei stjerna som er i sluttfasen av livet sitt like før ho blir til ei planetarisk tåka. Tåka er estimert til å liggja rundt 6500 lysår unna jorda i stjernebiletet Skyttaren.

Den spesielle utsjånaden til Hamburgaren til Gomez har rot i to støvskiver separerte av eit mørkare støvband. Stjerna som er opphavet til tåka ligg bakom det mørke støvbandet, men det er ikkje kjend korfor stjerna omgjev seg med det. Ei moglegheit er at stjerna er del av eit binærsystem og at ho spinn raskt og kastar av seg materiale, for det meste frå ekvatorialregionen.

Levetidene til protoplanetariske tåker som Hamburgare til Gomez er korte, og astronomar reknar med at tåka har blitt ei planetarisk tåka om mindre enn tusen år.

Tåka blei oppdaga i 1985 av den chilenske observasjonsassistenten Arturo Gomez med Cerro Tololo interamerikanske observatorium sitt 1,5 meters teleskop.

## Kjelder
Rudolføya

**Rudolføya**, **Kronprins Rudolfs Land** eller **Prins Rudolfs Land** (russisk Остров Рудольфа; *Ostrov Rudolfa*) er den nordlegaste øya i Frans Josefs land i Arkhangelsk oblast i Russland. 

Rudolføya er nesten heilt isdekt. Ho ligg ved , særs nær det permanente isdekket rundt Nordpolen. Det høgaste punktet er 461 meter over havet. 

Teplitzbukta var utgangspunkt for mange polekspedisjonar seint på 1800-talet og tidleg på 1900-talet. Ziegler-ekspedisjonen i 1903–1905 leia av Anthony Fiala etterlet ei stor hytte her. 

På grunn av det bratte terrenget på Rudolføya er det berre ei 300 meter lang flystripe på ein isbre på øya. 

Kapp Fligely på nordsida av Rudolføya er det nordlegaste punktet i Europa.

Øya er kalla opp etter den austerriksk-ungarske nordpolekspedisjonen til ære for erkehertug  Rudolf av Austerrike (1858-1889), kronprins av Austerrike, Ungarn og Böhmen.

## Kjelder
*Personar frå Austerrike 
*William Barr, *The First Tourist Cruise in the Soviet Arctic*.
*To polekspedisjonar frå Rudolføya

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rudolf Island|Rudolf Island]]» frå ,  den 15. august 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*Bilete av bygningar på øya
Severnyjøya

**Severnyjøya** (russisk остров Северный, *Ostrov Severnyj*) er den nordlege øya i Novaja Zemlja, nord for Russland. Ho har eit areal på  og er den 30. største øya i verda. Ho er skild frå Juzjnyjøya av det smale Matotsjkinsundet.

Severnyjøya har mange isbrear. Det ligg ein base for den russiske hæren og ei hamn på Severnyjøya.

Det ligg ein vêrstasjon ved Kapp Zjelanija det nordlegaste punktet på øya.

## Kjelder
* F. Romanenko, O. Sjilovtseva, *Russian-Soviet polar stations and their role in the Arctic Seas exploration.*
* Vêrstasjon
Mahmoud Darwish

**Mahmoud Darwish** () var ein framståande palestinsk poet og forfattar. Av palestinarane vart han rekna som ein nasjonaldiktar. 

Darwish vart fødd i den palestinske landsbyen Al-Birwa i Galilea. I 1948, då han var sju år gammal, måtte han og familien flykte under Al-Nakba, massefordrivinga av palestinarane, som følgde av opprettinga av staten Israel. Landsbyen vart då utsletta frå kartet. Eit år seinare var han ein av dei få av palestinske flyktningane som klarte å snike seg inn igjen til landet som no vart kalla Israel. Han vart mange gongar fengsla for politisk verksemd. Den palestinske katastrofen og lengsla etter heimlandet gjekk tydeleg fram i dikta og verka hans.

Ei av diktsamlingane hans, *Hvorfor lot du hesten bli igjen alene*, er utgjeven på norsk (bokmål), på Solum Forlag.

## Bakgrunnsstoff
* Nettside på engelsk