open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haiming

**Haiming** er ein kommune i distriktet Imst i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 40,2 km² og i kring 4&nbsp;700 ibuarar. Busetnaden fordeler seg på landsbyane Haiming og Ötztal-Bahnhof og fire grender, kring 700 meter over havet og mellom over 2&nbsp;000 moh. høge fjell. Landbruk og småindustri er viktigste næringssyslane i kommunen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Haiming (Tirol)|Haiming (Tirol)]]» frå ,  den 9. juli 2019.*
Atomubåtar som har gått ned

**Atomubåtar som har gått ned** er eit oversyn over atomubåtar som har gått ned sidan 1963. Minst ni atomubåtar har gått ned. Fem av dei tilhøyrde Sovjetunionen. To tilhøyrde USA og to tilhøyrde Russland.

## 1900-talet
### 1963
USS «Thresher» frå USA sokk 10. april 1963. 129 døydde. Vrakstaden ligg 350 km aust for Cape Cod.

### 1968

USS «Scorpion» sokk 22. mai 1968. 99 døydde. Vrakstaden er 740 km sørvest for Asorane. Ubåten var del av Skipjack-ubåtklassen.

### 1970
K-8 var den fyrste atomubåten frå Sovjetunionen som gjekk ned. Farkosten sokk med atomvåpen 11. april 1970 52 døydde då fartøyet sokk. Vrakstaden er Biscayabukta i Nord-Atlanteren.

Dei to atomreaktorane og atomvåpena har ikkje vorte fjerna.

### 1982
K-27 frå Sovjetunionen vart senka av sovjetiske styrkar 6. september 1982. Vrakstaden er i Karahavet på 30 meters djup.

### 1983 og 1985
K-429 frå Sovjetunionen gjekk ned den 23. juni 1983. Fartøyet vart heva att. Fartøyet sokk igjen 13. september 1985, denne gongen medan det var fortøydd. Det vart hogd opp på 1990-talet.

### 1985
Systerskipet til Changzheng 6 frå Kina skal ha gått ned i 1985. Fartøyet skal ha tilhøyrd ubåtklassen Xia også kalla «type 092».

### 1986
K-219 frå Sovjetunionen sokk 3. oktober 1986 i Nord-Atlanteren, 950 km aust for Bermuda, med atomvåpen ombord. 5 personar døydde.

### 1989
K-278 «Komsomolets» frå Sovjetunionen sokk ved Bjørnøya 7. april 1989 med to atomvåpen med stridshovud med uran og plutonium. 42 døydde. Vrakstaden er sørvest for Bjørnøya. Dette var den andre atomubåten som gjekk ned i Arktis.

Fartøyet hadde berre ein atomreaktor. Kjernebrenselet har ikkje blitt fjerna frå vraket. I 2019 vart det målt radioaktiv lekkasje frå vraket frå 0,001 Bq per liter til 800 Bq per liter.

## 2000-talet

### 2000: «Kursk»
K-141 «Kursk» frå Russland sokk 12. august 2000, og 118 ombord døydde. Sju av dei 24 torpedoane vart gjort reie for. I 2001 vart vraket, unnteke storparten av baugen, heva frå Barentshavet. Tømminga av reaktorane vart ferdig vinteren 2003.

Reaktor-seksjonen er lagra i ein flytande kontainer ved Nerpa-verftet i Snjezjnogorsk utanfor Murmansk.

### 2003
K-159 frå Russland sokk i 2003, og 9 personar døydde. Fartøyet hadde allereie gått ut av teneste i 1989. Fartøyet ligg på 238 m djup i Barentshavet nord for Kolabukta, mindre enn 130 km frå grensa til Noreg.

I atomreaktorane finst det om lag 800 kg brukt kjernebrensel, sannsynlegvis ei legering av uran og aluminium.
 
Vraket er den største einskilde potensielle kjelda til radioaktiv forureining av havmiljøet i Arktis, i følgje Statens strålevern.

## Vrak og vrakfjerning i Arktis
Fire atomubåtar har gått ned i Arktis - ein av dei vart senka. Tre av dei ligg framleis på havbotnen; ein av dei vart fjerna, bortsett frå storparten av baugen som ligg igjen på havbotnen.

## Referansar
Hossein Kanaanizadegan

**Mohammad Hossein Kanaanizadegan** () er ein iransk fotballspelar som i 2019 spela for Persepolis i Iran. Han har også spela for Iran sitt landslag.

## Kjelder
Mieming

**Mieming** er ein kommune i Distriktet Imst i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 50,3 km² og i kring 3&nbsp;800 ibuarar. Kommunesenteret Untermieming ligg 864 meter over havet, men det er krinsane Obermieming og Barweis som er dei mest folkerike.

Landbruk og sommarturisme er viktigaste næringsvegane i Mieming.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mieming|Mieming]]» frå ,  den 10. juli 2019.*
Super Monkey Ball

***Super Monkey Ball*** er eit plattformspel utvikla av Amusement Vision og utgjeve av Sega. Spelet debuterte i Japan i 2001 på arkademaskinar under namnet *Monkey Ball* og vart seinare utgjeve som ei utvida utgåve og ein lanseringstittel til Nintendo GameCube. Det var det første spelet som vart utgjeve av Sega på ein Nintendo-konsoll.

Spelet var produsert av Toshihiro Nagoshi og involverer å leie ein gjennomskinleg ball, med ein av fire aper inni, gjennom ei rekkje labyrintliknande baner. Spelaren må kome fram til målstreken utan å falle av plattforma eller la tida gå ut for å kome vidare til neste bane. Spelet har òg nokre modusar for fleire spelarar.

*Super Monkey Ball* fekk positiv mottaking, særleg for enkelheita og den subtile djupna i kontrollsystemet, i tillegg til dei nye modusane for fleire spelarar som ikkje fanst i arkade-utgåva. Spelet selde relativt godt og var ein av dei mestseljande spela frå Sega i USA i 2002. Spelet fekk i 2002 ein oppfølgjar, *[[Super Monkey Ball 2]]*, og la grunnlaget for det som etter kvart skulle bli ein heil serie av dataspel.

## Kjelder
Sajos

**Det samiske kultursenter Sajos** er eit kultursenter og administrativt senter i Enare, som også fungerer som kongress- og arrangementslokale. Sajos sto ferdig i januar 2012 og vart offisielt opna i april 2012.

Sajos inneheld administrasjon og møtelokale for det finske sametinget, Det samiske områdets utdanningssenter SOGSAKK, det samiske biblioteket og det samiske arkivet, Lapin aluehallintovirasto og fleire foreiningar.

Byggherre var Senaattikiinteistöt og bygget kosta 15 millionar euro. Bygget vart teikna av arktitektkontoret HALO Arkkitehdit Oy i Uleåborg. Prosjektleiar var Janne Laukka, andre pranleggarar var Tuomas Niemelä og Milla Parkkali. Prosjektleiar for byggeprosessen var Juha Guttorm.

Bygninga er på utsida mørk og på innsida lys furu. Utforminga er inspirert av samiske tradisjonar, noko konkurransevilkåra også ba om. Ordet s*ajos* er enaresamisk og tyder støttepunkt.

Prosjektet har ei lang historie. Det dåverande samiske utvalet var allereie på 1970-talet på jakt etter eit eige lokale. Saka var også oppe i 1996, då det finske sametinget vart grunnlagt. Planprosessen skaut fart i 2000 og prosjektet kom på statsbudsjettet i 2007.

## Kjelder
Edil

**Edil** (*aedilis plebis*) var eit romersk embete innstifta i 494 f.Kr. etter eit tilfelle av *[[secessio plebis]]* (ei form for streik mellom plebeiarane). Det var totalt to edilar som begge hadde tilsyn med tempelet åt Ceres, der dei òg hadde kontoret sitt. Edilane hadde fleire oppgåver: Dei assisterte konsulane og folketribunane, gjorde teneste som politi og tilsynsmenn på torget og helt orden på kornforsyninga og dei offentlege leikane. 

I 367 f. Kr. vart embetet utvida med to *aedilis curulis*, som ulikt dei to edilane nemnd ovanfor kunne vere medlemar av patrisiar-standen. Dei vart valde av tribusforsamlinga (*comitia tributa*) og hadde same arbeidsoppgåver som edilane valde frå plebeiar-standen.

## Kjelder
Längenfeld

**Längenfeld** er ein kommune i Distriktet Imst i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 195,6 km² og i kring 4&nbsp;700 ibuarar. Den vesle landsbyen Oberlängenfeld, 1179 meter over havet, hyser kommunehuset. Elles omfattar kommunen dei støre landsbyane Unterlängenfeld, Huben og Oberries.

Med over 4&nbsp;000 gjestesenger er turismen hovudnæring i Längenfeld.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Längenfeld|Längenfeld]]» frå ,  den 9. juli 2019.*
Vadzim Dzevjatoŭski

**Vadzim Dzevjatoŭski**, eller **Vadim Devjatovskij** (), er ein kviterussisk tidlegare sleggjekastar frå Novopolotsk som tok VM-sølv 2005, OL-bronse 2004 og EM-bronse.

Etter å ha vorte nummer fire i sleggjekasting ved Sommar-OL 2004, tok Dzevjatoŭski sølvmedaljen under verdsmeisterskapen i Helsinki året etter. I EM 2006 hamna Dzevjatoŭski på bronseplassen, 8 cm bakom sølvvinnar Olli-Pekka Karjalainen frå Finland. Vinnaren i Helsinki og under EM 2006, landsmannen Ivan Tsikhan, fekk elles annullert begge resultata etter at dopingprøvene frå 2004 vart testa på ny i 2012. Ved verdsmeisterskapen i Osaka i 2007 enda Dzevjatoŭski på fjerdeplassen, fattige 3 cm unna bronsen.

Under dei olympiske sommarleikane i Beijing vart kviterussarane Dzevjatoŭski og Tsikhan nummer 2 og nummer 3 i sleggjetevlinga. Etter leikane vart begge frådømde medaljane, men etter ein rettsprosess i 2010 tilkjende medaljane, grunngjeve med slurv i prøvetakinga.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2003 i Paris: Nr 7 – 78,13 m
*OL 2004 i Aten: Nummer 4 – 78,82 m
*VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 82,60 m
*EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 80,76 m 
*VM 2007 i Osaka: Nr 4 – 81,57 m
*OL 2008 i Beijing: Sølvmedalje – 81,61 m, bakom Primož Kozmus (82,02 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wadsim Dsewjatouski|Wadsim Dsewjatouski]]» frå ,  den 10. juli 2019.*
Gresvik Idrettsforening

**Gresvik Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande i tettstaden Gressvik i Fredrikstad kommune. Laget vart stifta i 1905  og er i dag aktivt med i fotball og handball. Gresvik IF spelar i blå drakter.

## Kjelder
* NFF-side
Ringsaker Idrettsforening

**Ringsaker Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande i Ringsaker i Innlandet fylke. Idettslaget vart stifta 19. januar 1919 og er aktivt med i fotball og skiidrett. Ringsaker IF spelar i gule trøyer og strømper og blå bukser.

Perioden 2006-19 deltok Ringsaker IF på nivåa 4 til 6 i seriesystemet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ringsaker IF|Ringsaker IF]]» frå ,  den 11. juli 2019.*
Karibisk mat

**Karibisk mat** er danna gjennom påverknad frå ulike mattradisjonar frå Afrika, Asia, Europa og ulike amerikanske samfunn, og frå tilgangen på ei rekkje tropiske vekstar og sjømat i regionen.

Nokre døme på vanlege råvarer frå plantar er ackee, chayote, culantro, kokebanan, kokosnøtt, okra, ris og ulike belgfrukter, med kjøt som høns, svin, storfe, fisk eller annan sjømat. Nokre vanlege retter er saltfish/bacalao, callaloo, ceviche, paella, curry, roti og jerk.

Kvart område har sine særskilde tradisjonar som reflekterer kolonihistoria deira og dei ulike folkegruppene som har busett seg der. Ei rom-kake inspirert av engelsk *[[Christmas pudding]]* finst til dømes som *black cake* på Trinidad og Tobago og *Bizcocho de Ron* på spansktalande Puerto Rico.
Ulike variantar av rispudding er kjend som *arroz con dulce* i spansktalande område, som *rice pudding* på Jamaica og som *sweet rice* på Trinidad og i Guyana.
Maispannekaka kalla *[[johnnycake]]* på Jamaica er kjend som *yaniqueques* eller *yanikeke* i Den dominikanske republikken.

## Sjå òg
*Jamaicansk mat

## Kjelder
Fry jacks

**Fry jacks** eller **fryjacks** er ein tradisjonell matrett frå Belize. Dei er laga av frityrsteikte deigbitar som kan ha form som rundingar eller trikantar. Under steikinga bles dei seg gjerne opp og dannar eit holrom i midten.

Fry jacks blir ofte serverte til frukost saman med til dømes egg og bønner. Dei kan også bli til ein søt rett med sukker eller honning og krydder som kanel.
Ein kan ha ulike typar fyll i holrommet. Nokre gonger kan ein også steika dei med fyllet inni.

Det finst liknande matrettar som poori frå Sør-Asia, *[[beignet]]* frå franskpåverka område, *[[sopapilla]]* i spanskpåverka område i Amerika, eller ganske enkelt som steikt deig fleire stader.

Typiske ingrediensar er mjøl, feitt, salt, bakepulver og vatn. Deigen blir delt i passande bitar og frityrsteikt i ei gryte eller djup panne.

## Kjelder
Borre Idrettsforening

**Borre Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande i Borre i Horten kommune. Idrettslaget vart stifta 1. juli 1933 og er i dag aktivt med i fotball, handball og turn. Tidlegare har også friidrett vore ein lagsaktivitet.

Borre IF spelar i kvite drakter.

Hekkeløparen Per Nicolaisen som vann NM-medaljar i 400 meter på 1980-talet, er mellom Borre IF sin mest kjende utøvarar.

## Kjelder
*[[NFF-side]

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Borre IF|Borre IF]]» frå ,  den 11. juli 2019.*
Chutney

**Chutney** er ei blanding av sylta frukt og krydder. Det kan minna om pickle, men er som oftast sterkare og søtare. Chutney kan til dømes ha mango, rosiner, lauk, ingefær og chilipepar som ingrediensar.

Retten oppstod i Sør-Asia, der han finst i ei rekkje variantar som saus eller tilbehøyr til mat. Versjonen med syrleg frukt og sukker har blitt særleg populær verda over.

## Kjelder



**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Chutney|Chutney]]» frå ,  den 11. juli 2019.*
Filmen White of the Eye

***White of the Eye*** er ein britisk thriller frå 1987, regissert av Donald Cammell med David Keith og Cathy Moriarty i hovudrollene. Han var basert på romanen *Mrs. White* frå 1983 av Margaret Tracy.

## Filmmusikk

Filmmusikkalbumet for *White of the Eye* vart laga av Rick Fenn og Pink Floyd-trommeslagaren Nick Mason. Dette albumet vrt ommastra og gjeve ut på ny i ein CD og vinyl-boks i august 2018. 

## Mottaking
På Rotten Tomatoes har filmen ein rating på 33&nbsp;% basert på seks meldingar mmed ein vekta rating på 5,8 av 10.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White of the Eye (film)|White of the Eye (film)]]» frå ,  den 11. juli 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Mikaela Ingberg

**Mikaela Johanna Emilia Ingberg** () er ein finsk friidrettsutøvar frå Vasa som høyrde til verdseliten i spjutkasting i perioden 1995-2006. Ho vann bronsemedaljen i øvinga i VM 1995 og EM-bronsen både i 1998 og 2002.

## Aktiv
Ingberg kvalifiserte sig til finalen i samtlege internasjonale meisterskap frå 1995 til 2006, med unnatak for Sommar-OL 2004 i Aten, der ho kasta 17 cm for kort til å kome med mellom dei 12 finalistane. Ho tok sin fyrste medalje under VM 1995, klart slått av Natalja Sjikolenko og 6 centimeter bak sølvmedaljør Felicia Țilea frå Romania. Etter fjerdeplass ved VM 1997 tok Ingberg ein ny medalje under EM 1998, langt bak europameister Tanja Damaske frå Tyskland og Tatjana Sjikolenko. Også i den neste europmeisterskapen, i München i 2002, sikra Ingeberg seg bronsen, ei tevling der Hellas Mirela Manjani var i ei klasse for seg og tyske Steffi Nerius tok sølv. Året etter vart Ingberg nummer 4 i VM i Paris, halvmeteren bak bronsevinnar Nerius.

I 2009 vart Ingberg finsk spjutmeister for sjuande gong. Ho la opp i 2010. Ingberg sin personlege rekord med det nye spjutet er 64,03 meter, oppnådd i 2000. Med det gamle spjutet kasta ho som lengst 67,32 meter i 1997-sesongen. Ho hadde i mange år Tapio Korjus til trenar.

Ingberg er finlandssvensk, hennar morsmål er såleis svensk.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1994 i Helsinki: Utslått i kvalifiseringa (54,26 m=nr 16)
*VM 1995 i Göteborg: Bronsemedalje – 65,16 m
*OL 1996 i Atlanta: Nr 7 – 61,52 m
*VM 1997 i Aten: Nr 4 – 66,00 m
*EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 64,92 m
*VM 1999 i Sevilla: Nr 9 – 60,48 m
*OL 2000 i Sydney: Nr 9 – 58,56 m
*VM 2001 i Edmonton: Nr 6 – 61,94 m
*EM 2002 i München: Bronsemedalje – 63,50 m
*VM 2003 i Paris: Nr 4 – 62,20 m
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (60,80 m=nr 13)
*VM 2005 i Helsinki: Nr 9 – 57,54 m
*EM 2006 i Göteborg: Nr 10 – 56,70 m
*OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (58,82 m=nr 17)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Mikaela Ingberg|Mikaela Ingberg]]» frå ,  den 11. juli 2019.*  
 


**Denne artikkelen bygger på «[[:fi:Mikaela Ingberg|Mikaela Ingberg]]» frå ,  den 11. juli 2019.*
Arzl im Pitztal

**Arzl im Pitztal** er ein kommune i Distriktet Imst i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 29,4 km² og i kring 3&nbsp;200 ibuarar. Landsbyen Arzl ligg 880 meter over havet.

Turisme er hovudnæring i kommunen, heimstaden til skirennaren Benjamin Raich.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Arzl im Pitztal|Arzl im Pitztal]]» frå ,  den 11. juli 2019.*
NM i symjing 1992

**Noregsmeisterskapen i symjing 1992** vart avvikla på Hamar i dagane frå 16. til 19. juli 1992.  Meisterskapen omfatta 28 individuelle tevlingar og 6 stafettar, likt fordelt på menn og kvinner. I tillegg kom tre stupøvingar for menn og like mange for kvinner.

Ingen kongepokalar i meisterskapen.

## Menn
### 50 meter fri





### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 100 m bryst





### 200 m bryst





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 m medley





### 400 m medley





## Kvinner
### 50 meter fri





### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 800 m fri





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





## Stup
### 1 meter sviktstup, menn





### 3 meter sviktstup, menn





### 10 meter stup, menn





### 1 meter sviktstup, kvinner





### 3 meter sviktstup, kvinner





### 10 meter stup, kvinner





## Kjelder
**Sportsboken 92-93*. Sportsboken As/VG. 1992.
Øvrevoll Ballklubb

**Øvrevoll Ballklubb** var frå 1955 til 2007 eit idrettslag heimehøyrande i bydelen ved Øvrevoll Galoppbane i Oslo. Laget var aktivt med i bandy og fotball.

Den 26. september 2007 slo Øvrevoll BK seg saman med Hosle Idrettslag og danna det nye laget Øvrevoll Hosle Idrettslag.

## Kjelder
*Oppslag i lokalhistoriewiki
Raumnes & Årnes Idrettslag

**Raumnes & Årnes Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande på Årnes i Nes kommune i Akershus fylke. Idrettslaget vart danna då Raumnes Idrætslag og Årnes Idrettsforening slo seg saman 1932. Raumnes & Årnes IL er aktivt med i basketball, fotball, friidrett, handball, ski og tennis. Laga til Raumnes & Årnes spelar i blå trøyer og elles kvite fargar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Raumnes &#38; Årnes|Raumnes &#38; Årnes]]» frå ,  den 12. juli 2019.*
Rhys Williams

**Rhys Williams** () er ein britisk friidrettsutøvar frå Cardiff i Wales som vann gull, sølv og bronse på 400 meter hekk i europameisterskapane 2006-2012.

## Aktiv
Med sluttida 49,12 sekundar kneip Williams bronsemedaljen på 400 m hekk under EM i friidrett 2006 i Göteborg, ein hundredels sekund føre franske Naman Keïta. I den neste europameisterskapen, som fann stad i Barcelona i 2010, sprang Williams inn til 48,96 og personbeste, langt etter landsmannen, walisaren Dai Greene. Under EM i friidrett 2012 i Helsinki vann Williams gullmedaljen på langhekken, trass den relativt svake løpstida 49,33 sekundar. Williams gjorde sitt snøggaste langhekkløp i Luzern den 12. juli 2013, der han vart klokka inn på 48,86 sekundar.

### Doping
Williams vart i juli 2014 hekta i ein dopingkontroll. Han vart stengd ute frå idretten i 6 månader, etter som han uforvarande hadde fått i seg det skadelege stoffet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rhys Williams (hurdler)|Rhys Williams (hurdler)]]» frå ,  den 13. juli 2019.*
Kari Risvik

**Kari Risvik** () er ein norsk skjønnlitterær omsetjar. Saman med ektefellen Kjell Risvik blir ho rekna som ein av dei fremste omsetjarane i Noreg. Ekteparet set om frå spansk, portugisisk, katalansk, italiensk, fransk, tysk, engelsk, hebraisk og andre språk til norsk. 

Risvik har vunne fleire prisar: Bastianprisen i 1975, Kulturdepartementets oversetterpris i 1986, og Brageprisens heiderpris i 2006.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kari Risvik|Kari Risvik]]» frå ,  den 13. juli 2019.*  
 
## Litteratur
* Mathiassen, Jorid. «Kunsten å oversette» I: *Bok og samfunn*, nr 15, 2002 (Intervju med Kari og Kjell Risvik)

## Bakgrunnsstoff
* Intervju med Kari og Kjell Risvik i Universitas.no frå 2001.
Rolvsøy Idrettsforening

**Rolvsøy Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande i Rolvsøy i Fredrikstad kommune. Laget vart stifta 17. april 1920 og er aktivt med i fotball og handball. Rolvsøy IF spelar i raude og gule vertikalstripete trøyer og svarte bukser.

## Kjelder
* heimeside
Bardufoss og Omegn Idrettsforening

**Bardufoss og Omegn Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande på Bardufoss i Målselv kommune. Idrettslaget. som vart skipa 30. november 1947, er aktivt med i fotball, handball og ski. Bardufoss OIF spelar i kvite trøyer med raud stolpe, blå bukser og raude strømper.

Skirennaren Bjarte Engen Vik, som vart verdsmeister og olympisk meister i kombinert, var i alle år medlem i Bardufoss OIF. 

## Kjelder
*heimeside
*NFF-side
Klos

**Klos** er by og ein kommune i regionen Dibër i Albania. Kommunen ligg i den nordlege delen av landet og grensar i sørvest til regionen Tirana.

Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Klos vart slått saman med landkommunane Xibër, Suç og Gurrë. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Klos.

## Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunane ein del av distriktet Mat. Den dåverande bykommunen omfatta sjølve byen Klos og busetnadene:
*Bejnë
*Klos Katund
*Shëngjun
*Plani i Bardhë
*Fullqet
*Dars
*Fshat
*Bel
*Unjate
*Pleshë
*Cerrujë
*Patin
*Bërshi

## Folketal

## Referansar
Dødsskvadron

**Dødsskvadron** er ei nemning på ei væpna gruppe (eller «bande») som på eige initiativ eller på oppdrag frå andre kan utføra forfølgingar og avrettingar utan føregåande rettargang. Ein dødsskvadron kan arbeida for militære eller politiske makthavarar i eit område for å bli kvitt motstandarar, rivalar og kritikarar som dei ikkje kan kjempa mot mot effektivt med legale middel. Medlemmar til dødsskvadronar blir særleg rekrutterte i militære eller paramilitære organisasjonar og politiorganisasjonar, men dei kan òg hentast frå kriminelle bandar.

Dødsskvadronar har særleg vore brukt av militærdiktatur i Latin-Amerika i 1970- og 1980-åra. Omfattande døme frå Argentina og Chile har vore drege inn i rettssaker mot ei rekkje generalar. Presidenten i Peru frå 1990 til 2000, Alberto Fujimori, blei i april 2009 dømd for ei rekkje lovbrot, mellom desse drap utført av dødsskvadronar i hans regjeringstid. I El Salvador blei mordet på erkebiskop Óscar Romero utført av ein dødsskvadron på ordre frå offiseren og høgrepolitikaren Roberto D'Aubuisson. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dødsskvadron|Dødsskvadron]]» frå ,  den 13. juli 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Stener Ekern m.fleire. «dødsskvadroner». Store norske leksikon
Pretor

**Pretor** (or latin *praetor*, «den som går i spissen») var eit embete i Romarriket. Opphavleg var pretor namnet på dei to romerske hærførarane, men frå 367 f.Kr. var det tittelen på embetsmenn som leidde rettsstellet og stod nærast konsulen i rang. Frå 250 skifta bypretoren (*praetor urbanus*) rett mellom romerske borgarar, medan den såkalla framandpretoren (*praetor peregrinus*) var ansvarleg for tingingane når ein av partane ikkje var romersk borgar. 

Med tida auka talet på pretorar og verkeområdet deira vart utvida. Då dei første provinsane vart hærtekne og organiserte, vart spesielle pretorar utnemnd for å styre dei. Seinare vart det slik at pretorar etter endt embetsperiode i Roma vart sendt til provinsane som *propretorar*.

## Kjelder
Blekkfløyte

**Blekkfløyte** er eit musikkinstrument som ofte blir brukt i folkemusikk, særleg i skotsk og irsk folkemusikk. Av utsjånad kan blekkfløyte minna om ei tynn blokkfløyte i metall, men ei vanleg blikkfløyta har berre seks fingerhpl, som ein dekker med peikefinger, langfinger og ringfinger på kvar hand.

## Register
Blekkfløyter har vanlegvis eit omfang på kring to oktavar. Dei er diatone og normalt laga for å spela i ein durskala. Ei D-fløyte, som er den vanlegaste tradisjonelle fløyta, kan såleis spela to durskalaer frå D1 til D3. Det øvste registeret speler ein normalt med dei same grepa som det nedste, men med sterkare luftstraum. På dei fleste fløyter finst det i tillegg til dei ordinære grepa med stor ters og septim også eit gaffelgrep for liten septim, ofte med hola 2-3-4-6 dekka. Dette gjer at ein i tillegg til grunntonearten også kan spela den subdominante durtonearten, altså G-dur på ei D-fløyte. I subdominanttonearten vil fløyta ikkje dekka to heile oktavar, men ein heil pluss to halve. Ein kan også spela parallelltoneartane h-moll og e-moll, og eventuelt a-moll. Andre toneartar må ein spela ved å bruk halvdekka fingerhol, ettersom det normalt ikkje finst andre stabile gaffelgrep på tradisjonelle fløyter.

Nokre fløytemakarar lagar også tenorfløyter, kalla *low whistles* på engelsk. Desse kling ein oktav under dei vanlege fløytene og har gjerne ein varm, rund tone.

## Produksjon
Tidlegare var blekkfløyter som regel svært billige instrument, jf. den engelske nemninga *penny whistle*. Billige fløyter er framleis utbreidde, t.d. Generation, som består av eit messingrøyr med støypt plastmunnstykke, og Clarke, som er laga av ei blikkplate som er rulla sammen til ein konus, med treblokk. Det har også kom til stadig meir forseggjorte og akustisk nøyaktige fløyter av ulike materiale, som plast, aluminium og tre.

## Utøvarar
I Norge er særleg Steinar Ofsdal og Hans Fredrik Jacobsen kjende for å spela blekkfløyte, men også folkemusikkinspirerte band som Vamp og Hellbillies har brukt instrumentet.

## Døme

Dancing Willow - Demo-CD 2007 02 - The foggy dew.ogg|Den irske balladen The Foggy Dew spelt av Dancing Willow på blekkfløyte og viola da gamba
Buachaill on Eirne D tin whistle.ogg|«Buachaill on Eirne» på blekkfløyte 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blikkfløyte|Blikkfløyte]]» frå ,  den 13. juli 2019.*

## Bakgrunnsstoff
* Abell Flute Company
* Michael Burke Pennywhistle Company
* Clarke Tinwhistle Company
* Feadóg
* Colin Goldie (fløytemaker), tidligere Overton
* Reyburn Whistles
* Dave Shaw (fløytemaker)
* Susato Pennywhistles
* Sweetheart Flute Co.
Claes Reimerthi

**Claes Reimerthi** () er ein svensk forfattar og teikneserieteoretikar. Han har særleg skrive manus for teikneseriar, som den svenskestyrte produksjonen av *[[Fantomet]]* og sin eigen albumserie *[[teikneserien Gustaf Vasa|Gustaf Vasa]]*. I 2011 debuterte han også som ungdomsbokforfattar.

## Karriere
Reimerthi har vore manusforfattar for seriemagasinet *Fantomet* sidan 1984, saman med blant andre Ulf Granberg og Hans Lindahl. Han har ansvar for den kreative utviklinga til bladet. I åra 2000–03 arbeidde han for King Features Syndicate med å skriva Fantomet-manus til sundagssida. 

Reimerthi har arbeidet som manusforfattar for fleire av dei store svenskproduserte seriane som Fantomet (sidan 1984), *91:an* og *[[teikneserien Bamse|Bamse]]* (sidan 1991), *[[Kerry Drake]]* (1986–1994) og *[[Lilla Fridolf]]* 1991–94. Han har òg laga eigne seriar som *[[teikneserine Gustaf Vasa|Gustaf Vasa]]* (1993–2000), *[[Murphys Lag]]* (1990–91) og *[[teikneserien Sputnik |Sputnik]]*. På 1980-talet brukte han vanlegvis pseudonymet «Michael Tierres» og tidvis òg av namnet «Frans Möller». 

### Ungdomsbokforfattar
I 2011 debuterte Reimerthi i skjønnlitterær prosa med ungdomsromanen *Myrddin*.

## Prisar og utmerkingar
I 2001 vann Reimerthi Adamsonstatuetten saman med Hans Lindahl.
I 2015 vann han Unghunden.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Claes Reimerthi|Claes Reimerthi]]» frå , og «[[:sv:|Claes Reimerthi]]» frå  den 13. juli 2019.*
Aleksandr Samsonov

**Aleksandr Vasiljevitsj Samsonov** () var ein russisk general som deltok i Den russisk-japanske krigen og i innleiinga til første verdskrigen.

Samsonov vart offiser 18 år gammal som kornett i kavaleriet i Den keisarlege russiske hæren i 1877 og generalløytnant i 1904. Under Den russisken-japanske krigen hadde han kommandoen over den sibirske kosakkstyrken.

I åra 1905-1907 var han var han stabssjef ved Warszawa militærdistrikt, og han vart i 1907 general og sjef for den donske kosakkarméen.

I 1909 til 1914 var han generalguvernør i Turkestan. Då første verdskrig braut ut fekk han kommandoen over den andre Narev-arméen, som 24. august 1914 rykte inn i det sørlege Austpreussen frå Polen.

Det russiske angrepet var planlagd som ein knipetangsmanøver, med framrykking på kvar side av Dei masuriske sjøane. Dette sjølandskapet vart vurdert som vanskeleg å trenga igjennom, i og med at sjøane var skilt av berre smale tangar og området var tungt forskansa av tyskarane. Den 1. russiske armeen under Paul von Rennenkampf skulle invadera Austpreussen nord for sjøane, medan 2. armé under Samsonov skulle gå inn sørvest for dei. Planen var at dei skulle møtast bak den 8. armeen til tyskarane, og deretter utsletta den.

Det dårlege sambandet mellom dei to russiske armeane førte til at dei rykka fram i eit ulikt tempo og Samsonov gjekk inn i ei felle. Under slaga ved Tannenberg 24.–31. august vart Samsonovs 2. armé omringa av den tyske Åttande armeen under leiing av Paul von Hindenburg og lei eit knusande nederlag. Som følgje av denne katastrofen skaut Samsonov seg natta til 30. august i nærleiken av Neidenburg i Austpreussen, i dagens polske Ermelandskmasuriske voivodskap.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aleksandr Samsonov|Aleksandr Samsonov]]» frå ,  den 14. juli 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Nordisk Familiebok, bind 38 (1926), sp. 180
Ikalis

**Ikalis** (finsk **Ikaalinen**) er ein kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen har cirka 10 300 innbyggjarar og eit areal på 843,50 km² der 93,15 km² er vatn. Ikalis er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Tavastkyro, Jämijärvi, Kankaanpää, Parkano, Sastamala og Ylöjärvi.

I 1884 vart det opna eit kurbad i Ikalis, og byen har sidan halde seg som eit ynda feriemål i Finland. I dag ligg eit spa ved namn *Ikaalisten Kylpylä* i Ikalis.

## Bilete frå Ikalis


Fil:Rahkolan kartano 1.JPG|Hovudbygninga på Rahkola herregard
Fil:Oma tupa 2.JPG|Stove
Fil:Ikaalisten kaupungintalo.JPG|Rådhuset i Ikaalis
Fil:Ikaalisten vesitorni.JPG|Vasståret som er Ikalis sitt landemerke
Fil:Wind turbine Ikaalinen 2.JPG|Vindkraftverk, starta opp i 2011, er Ikalis sitt landemerke for dei som køyrer riksveg 3
Fil:Eräsen kauppatalo Ikaalinen.JPG|Butikk i Ikalis
Fil:Jäätie Kyrösjärven yli Ikaalisissa.jpg|Isveg over Kyrösjärvi
Fil:Ikaalisten yhteiskoulu 1.JPG|Ikaalisten yhteiskoulu
Fil:Ikaalisten kylpylä 2.jpg|Ikaalisten kylpylä


## Venskapsbyar

* Ljusdal,  
* Tynset, 
* Stade, 
* Palamuse, 
* Gagra, 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ikalis|Ikalis]]» frå ,  den 20. juli 2019.*
Liberisk dollar

**Liberisk dollar** er mynteininga i det afrikanske landet Liberia. Liberisk dollar har ISO 4217-kode LRD. Ein dollar er inndelt i 100 cent. Den liberiske dollaren blei innført i 1943, men var òg valutaen i landet mellom 1847 og 1907. I den første perioden var den liberiske dollaren knytt til amerikansk dollar. I 1907 innførte Liberia britisk vestafrikansk pund, som var knytt til britisk pund. Den liberiske dollaren blir forvalta av den liberiske sentralbanken.

Valutaen blir vanlegvis forkorta med dollarteiknet $, eller alternativt L$ eller LD$ for å skilja han frå andre dollarvalutaer. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liberisk dollar|Liberisk dollar]]» frå ,  den 14. juli 2019.*
Doping

**Doping** kan visa til:

*Doping i idrett, bruk av ulovlege medikament, utstyr for å betra idrettsprestasjonar
**Doping i baseball
*Doping av dyr, bruk av ulovlege medikament for for å betra eller hindra prestasjonen til tevlande dyr
;Nokre dopingformer:
*Bloddoping
*Dopingmiddel
*Gendoping

;Vitskap
*Doping av halvleiar
*Doping i materialteknikk, bruk av  framandstoff for å endra eigenskapane til eit materiale
NM i skiskyting 2019

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 2019**, den 61. i rekka, vart avvikla i Ål i Buskerud i to vender vinteren 2019.  Fyrste delen med sprint-distansane og fellesstart fann stad 5. og 6. januar 2019, medan andre delen med normalprogram, jaktstart og stafett vart arrangert dagane 29. til 31. mars. 

## Menn
### 20 km



Dato: 29. mars
Stad: Ål


### 10 km



Dato: 5. januar
Stad: Ål


### 12,5 km jaktstart



Dato: 30.mars
Stad: Ål


### 15 km fellesstart



Dato: 6. januar
Stad: Ål


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 31.mars
Stad: Ål


## Kvinner
### 15 km



Dato: 29. mars
Stad: Ål


### 7,5 km



Dato: 5. januar
Stad: Ål


### 10 km jaktstart



Dato: 30.mars
Stad: Ål


### 12,5 km fellesstart



Dato: 6. januar
Stad: Ål


### 3 x 6 km stafett



Dato: 31.mars
Stad: Ål


## Kjelder
*Resultatlister
*Resultatlister
Tanzaniansk shilling

**Tanzaniansk shilling** (swahili , engelsk **) er valutaen i Tanzania. Han er oppdelt i 100 senti (eng. *cent*). Den tanzanianske shillingen blei innført i 1966 og erstatta austafrikansk shilling. Den nye valutaen kom i bruk frå 14. juni 1966 med same nominelle verdi som den føre.

Tidlegare mynteiningar i Tanzani er austafrikansk florin, austafrikansk rupi, zanzibarsk rupi, zanzibarsk riyal og tysk austafrikansk rupi.

## Myntar
Ved innføringa av shillingen i 1966 blei det sett i sirkulasjon myntar på 5, 20 og 50 cent og dessutan 1 shilling. I takt med inflasjonen har ein gradvis innført myntar med høgare verdi. Myntar som er i sirkulasjon i dag er verdt 50, 100 og 200 shilling.

## Setlar
I 1966 innførte Benki Kuu Ya Tanzania pengesetlar med verdiane 5, 10, 20 og 100 shilling. Desse har gradvis blitt erstatta av myntar. Setlar som er i sirkulasjon i dag har verdiane 500, 1000, 2000, 5000 og 10 000 shilling.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tanzaniansk shilling|Tanzaniansk shilling]]» frå ,  den 14. juli 2019.*
Ellingsøy Idrettslag

**Ellingsøy Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande på Ellingsøya i Ålesund kommune. Idrettslaget vart skipa i 1945 og er aktivt med i badminton, fotball, handball og cheerleading. Laga til Ellingsøy IL spelar i gule trøyer og elles blå fargar.

### Soge
Fotballaget til Ellingsøy IL markerte seg i dei fyrste 1970-åra. Etter opprykk frå 5. divisjon hausten 1971 gjekk laget heilt til topps i 4. divisjon Sunnmøre i 1973-sesongen. I 1974-sesongen deltok Ellingsøy i 3. divisjon Møre, ei serieavdeling der Sunndal IL stod att som vinnar ved sesongslutt. Av dei ti laga i avdelinga vart Ellingsøy nummer ni og rykte ned saman med Herd. Allereie hausten året etter rykte laget ned ytterlegare ein divisjon. Så frå 1976 deltok Ellingsøy IL i 5. divisjon. Sidan den tid har laget veksla mellom å spele på nivå 4 til 7.

### Ymse
Den seinare landslagsmålvakta Sten Grytebust var Ellingsøy-spelar frå 2005 til 2008.

## Kjelder
*NFF-side
Aksla Idrettslag

**Aksla Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Nørvasund i Ålesund kommune. Idrettslaget vart stifta 25. november 1928 og var eit arbeidaridrettslag med base sentralt i Ålesund by. Aksla IL er i dag aktivt med i fotball og handball, men vart særleg kjend for sine friidrettsutøvarar. Aksla IL spelar i raude drakter med kvite bukser.

Lagsnamnet er etter byfjellet Aksla, og Aksla IL hadde i lang tid Aksla stadion til heimebane. I dag er Ratvik stadion heimebane.

### Soge
Aksla IL sitt fotballag vann 4. divisjon Sunnmøre i 1974. I 1975-sesongen deltok laget i 3. divisjon Møre, der Aksla enda på tiande- og sisteplassen.

Mellomdistanseløparen Hilde Stavik vann NM-gull på 1500 meter i 1982 og spydkastaren Narve Hoff vart norsk meister i 1985. Elles vann både sleggjekastaren Arnfinn Bigseth, hekkeløparen Grete Skarbøvik og sprintaren Ann Marit Kleive NM-medaljar som Aksla-medlemer. Sprintaren Øyvind Røst kom òg frå Aksla IL, men sanka medaljar som BUL-utøvar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aksla IL|Aksla IL]]» frå ,  den 14. juli 2019.*
Tavastkyro

**Tavastkyro** (finsk **Hämeenkyrö**) er ein kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen har cirka 10 300 innbyggjarar og eit areal på 505,13 km² der 41,43 km² er vatn. Tavastkyro er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Ikalis, Nokia, Sastamala og Ylöjärvi.

## Venskapsbyar

* Mustvee, 1994 
* Raja, 1996 
* Lunéville, 1997
Nintendo Land

***Nintendo Land*** er eit selskapsspel utvikla og utgjeve av Nintendo. Spelet vart først annonsert under E3 2012 under pressekonferansen til Nintendo og utgjeve same året som ein lanseringstittel til Wii U.

*Nintendo Land* inkluderer tretten spel, der tolv av dei baserer seg på ein eksisterande Nintendo-serie, som *[[Mario]]* og *[[The Legend of Zelda]]*. Spela blir framstilte som attraksjonar i den fiktive, eponyme moroparken Nintendo Land og er laga for å demonstrere konseptet med Wii U og Wii U GamePad-kontrollen for nye spelarar, på same vis som 2006–spelet *[[Wii Sports]]* skulle demonstrere Wii og Wii Remote.

*Nintendo Land* har selt 5,19 millionar kopiar per 31. mars 2019, og er det femte mestseljande spelet på Wii U.

## Kjelder
Xenoblade Chronicles

***Xenoblade Chronicles***, kjent i Japan som ***Xenoblade***, er eit actionrollespel utvikla av Monolith Soft og utgjeve av Nintendo. Det vart opphavleg utgjeve i Japan i 2010, og seinare i Europa i 2011 og i Nord-Amerika i 2012. Ei utgåve av spelet vart utgjeve til New Nintendo 3DS i 2015. Ein remake til Nintendo Switch kom ut i mai 2020 under tittelen ***Xenoblade Chronicles: Definitive Edition***.

*Xenoblade Chronicles* lèt spelaren navigere gjennom ei open verd delt inn i soner, har sideoppdrag knytt til forholda mellom gruppemedlemmer og eit actionbasert kampsystem i sanntid som innlemmar evna til hovudpersonen  til å sjå glimt av framtida. Spelt vart etterfølgt av *[[Xenoblade Chronicles X]]* til Wii U i 2015 og *[[Xenoblade Chronicles 2]]* til Nintendo Switch i 2017.

## Kjelder
Xenoblade Chronicles X

***Xenoblade Chronicles X***, kjent i Japan som ***Xenoblade X***, er eit actionrollespel utvikla av Monolith Soft og utgjeve av Nintendo til Wii U i 2015. 

Spelet går føre seg på den uutforska planeten Mira. Etter at jordkloten har vorte øydelagt på grunn av ein utanomjordisk krig, har menneskja prøvd å sleppe unna i romskip. Eitt av desse skipa, New Los Angeles (NLA), slepp så vidt unna og krasjlandar på Mira. Karakteren som spelaren styrer, ein tilpassa avatar, blir vekt frå dvale av kvinna Elma og blir medlem i gruppa BLADE, som skal beskytte NLA og utforske Mira.

## Kjelder
New Super Mario Bros. U

***New Super Mario Bros. U*** er eit plattformspel utvikla og utgjeve av Nintendo. Det vart utgjeve til Wii U i november 2012 i Nord-Amerika og Europa, og i desember 2012 i Japan. Det er det fjerde spelet i *New Super Mario Bros.*-serien. Ein ekstra kampanje kom ut som nedlastbart innhald i 2013, kjent som *New Super Luigi U*. Denne kampanjen kunne også kjøpast som eit separat spel.  

Spelet vart utgjeve til Nintendo Switch 11. januar 2019 under tittelen ***New Super Mario Bros. U Deluxe***. Denne utgåva inkluderer både originalspelet og *New Super Luigi U*, i tillegg til ein ny spelefigur, Toadette.

## Kjelder
Mick Hill

**Mick Hill**, fullt namn **Michael Christopher Hill**,  () er ein britisk tidlegare spydkastar frå Leeds som vann bronsemedaljen i øvinga under VM 1993 og sølvmedaljen under EM 1998.

## Aktiv
I perioden 1986-2002 kvalifiserte Hill seg til finalen i 14 av dei 16 største meisterskapane. Han vann bronsemedaljen under VM 1993 i Stuttgart, trass i moderate 82,96 meter. Hill gjorde sine beste meisterskapskast ved VM 1997 og EM 1998. Ved verdsmeisterskapen i Aten 1997 vart han fjerdemann med sine 86,54 m, 10&nbsp;cm kortare enn bronsemedaljøren. Året etter forbetra han seg til 86,92 m og sikra sølvmedaljen ved EM i Budapest, slått med neste tre meter av landsmannen Steve Backley, men ein liten halvmeter framom tyske Raymond Hecht og russiske Sergej A. Makarov på dei neste plassane.

Hill sette sin personlege rekord på 86,94 meter i eit stemne i London 13. juli 1993.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1986 i Stuttgart: Nr 8 – 77,34 m
*VM 1987 i Roma: Nr 7 – 79,66 m
*OL 1988 i Seoul: Utslått i kvalifiseringa (77,20 m=nr 20)
*EM 1990 i Split: Nr 4 – 82,38 m
*VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 84,12 m
*OL 1992 i Barcelona: Nr 11 – 75,50 m
*VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje – 82,96 m
*EM 1994 i Helsinki: Nr 6 – 80,66 m
*VM 1995 i Göteborg: Nr 6 – 81,06 m
*OL 1996 i Atlanta: Nr 12 – 78,58 m
*VM 1997 i Aten: Nr 4 – 86,54 m
*EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 86,92 m, bakom Steve Backley
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (80,75 m=nr 14)
*OL 2000 i Sydney: Nr 11 – 81,00 m
*VM 2001 i Edmonton: Nr 12 – 77,81 m
*EM 2002 i München: Nr 10 – 76,12 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mick Hill (javelin thrower)|Mick Hill (javelin thrower)]]» frå ,  den 14. juli 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Nasjonalt nettverk for samfunnsfaga i lærar-, lektor- og barnehagelærarutdanningane

**Nasjonalt nettverk for samfunnsfaga i lærar-, lektor- og barnehagelærarutdanningane** er ein norsk organisasjon for samfunnsfaga i lærarutdanningar og skule skipa i 2016. Organisasjonen har i overkant av 200 individuelle medlemer (2019). Paragraf 1 i vedtektene for organisasjonen formulerer føremåla slik:

:*Nasjonalt nettverk for samfunnsfaga i lærar-, lektor- og barnehagelærarutdanningane (i kortform berre Nettverket for samfunnsfaga i lærarutdanningane) har til føremål å fremja, god forsking, undervisning og formidling innanfor dei ulike samfunnsfaga og i samfunnsfagdidaktikk i lærarutdanningane for barmehage, grunnskule og vidaregåande opplæring. Det er ei særoppgåve for nettverket a) å fremja utvikling av ein velfungerande, kritisk og konstruktiv fagoffentlegheit i og for desse fagområda og b) å bidra til å sikra eller utvida den plassen våre samfunns- og humaniorafag har innanfor barnehage, grunnskule, vidaregåande skule, og i høgare utdanning.*

## Historikk

Eit kontaktmøte for samfunnsfagtilsette ved universitet og høgskular i heile landet arrangert av tilsette ved Institutt for lærarutdanning og skuleutvikling (ILS) ved Universitetet i Oslo seinhausten 2016 var opptakta til organisering. Dette møtet bad samfunnsfagmiljøet ved NTNU - Trondheim sine lærarutdanningar om å organisera ein nettverkskonferanse i 2017.
Eit interimstyre førebudde eit årsmøte på nettverkskonferansen, og organisasjonen vart formelt skipa på nettverkskonferansen i Trondheim i november 2017. Der vart det mellom anna vald eit styre for organisasjonen. På årsmøtet i 2018, arrangert av fagmiljøa ved Universitetet i Søraust-Noreg (USN) på lærestaden i Drammen, vedtok organisasjonen vedtekter. Nettverkskonferansen og årsmøtet 2019 skal vera 20. og 21. november 2019 på Høgskolen i Østfold (Halden).

## Aktivitetar

* Arrangerer fagleg nettverkskonferanse med eigen årsmøtedel for organisatoriske saker kvart år i november/desember.
* Driftar eiga nettside, www.samfunnsfag.net. På denne nettsida finst kontaktdetaljar for styret, oversyn over relevante fagtidsskrift, arkiv over tidlegare nyhendebrev og mangt anna.
* Driftar eiga facebookside med namnet Nasjonalt nettverk for samfunnsfagdidaktikk
* Sender ut nyhendebrev til alle medlemer 3-4 gonger i året per e-post. Tidlegare nyhendebrev finst tilgjengelege i eit arkiv på nettstaden.
* Sender ut relevant informasjon på e-post med ujamne mellomrom

## Leiarar

* 2017-2018: Roar Madsen, Institutt for Lærarutdanning - Noregs Teknisk-Naturvitskaplege Universitet (NTNU)
* 2018- : Kari-Mette Walmann Hidle, Institutt for sosiologi og sosialt arbeid - Universitetet i Agder (UiA)
* Martin Øystese, Institutt for lærerutdanning, (region midt) Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Xenoblade Chronicles 2

***Xenoblade Chronicles 2***, kjent i Japan som ***Xenoblade 2***, er eit actionrollespel utvikla av Monolith Soft og utgjeve av Nintendo til Nintendo Switch i 2017.

Spelet går føre seg i Alrest, ei verd som er dekt av eit hav av skyer. Menneskja lever på og inni levande skapningar kjende som Titans, saman med Blades, som er kraftfulle vesen som kan påkallast av særskilde menneske kalla Drivers. Ein ung Driver kalla Rex, blir drepen under eit bergingsoppdrag, men blir gjenoppliva av Pyra på det vilkåret at han tek henne med til paradiset Elysium.

## Kjelder
Lego City Undercover

***Lego City Undercover*** er eit action-eventyrspel utvikla av TT Fusion. Det vart utgjeve til Wii U i 2013 av Nintendo og i ei remastra utgåve av Warner Bros. Interactive Entertainment i 2017 til Microsoft Windows, Nintendo Switch, PlayStation 4 og Xbox One.

Spelet er, til skilnad frå dei andre Lego-titlane utvikla av Traveller's Tales, ikkje basert på ein filmlisens.

## Kjelder
Rune Larsson

**Karl Rune Larsson** () var ein svensk friidrettsutøvar frå Järfälla kommun som jamnast tevla i 400 meter hekk. Han vann i 1948 bronsemedaljar i 400 m hekk og i 4 x 400 m stafett under Sommar-OL i London. Elles vann han i 1946 EM-bronsen i 400 m hekk og i 1950 ein EM-bronse i 4 x 400 m stafett.

## Aktiv
Rune Larsson sprang inn til bronse i 400 meter hekk under europameisterskapen 1946 i Oslo, høvesvis tre og ein tidels sekund bakom gullvinnar Bertel Storskrubb frå [Finland]9 og sin eigen landsmann Sixten Larsson.

Under dei olympiske sommarleikane 1948 i London sette Rune Larsson i sitt semifinaleløp svensk rekord med tida 51,9 sekundar, hans livs beste løp i øvinga. I sjølve finalen vart han klokka inn på 52,2 sekundar og tok bronsen, slått med 1,1 sekund av gullvinnaren frå [USA. Nokre dagar seinare kvalifiserte han seg til semifinalane på 400 meter, men deltok ikkje. Ei veke etter hekkebronsen fekk Larsson som ankermann gleda med å springe Sverige inn til bronsemedalje i 4 x 400 meter stafett, resten av mannskapet bestod av Kurt Lundquist, Lars-Erik Wolfbrandt og Folke Alnevik.

I 1950 vann Larsson ein ny stafettmedalje i bronse ved Friidretts-EM i Brussel, der han tok seg av den andre etappen i 4 x 400 meter. Korkje i Brussel-EM 1950 og i Sommar-OL 1952 i Helsinki makta Larsson å ta seg vidare frå semifinalane i 400 meter hekk.

Larsson vart svensk meister på langhekken seks år i rad; 1946-51. Åra 1947 og 1948 vann han også 400-meteren. I 1948 sette han personleg rekord på 400 meter med 47,9 sekundar.

Larsson vart elles tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje for året 1951 "för avgörande insats i landskampen mot Frankrike".

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1946 i Oslo: Bronsemedalje på 400 m hekk – 52,5
*OL 1948 i London: Bronsemedalje på 400 m hekk – 52,2 og i 4 x 400 m stafett (3.16,8). Nr 12 på 400 m (48,8 i kvartfinalane)
*EM 1950 i Brussel: Utslått i semifinalane på 400 m hekk (53,6=nr 8). Bronsemedalje i 4 x 400 m stafett (3.11,6)
*OL 1952 i Helsinki: Utslått i semifinalane på 400 m hekk (53,9=nr 12) og i 4 x 400 m stafett (3.13,4=nr 8)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Rune Larsson (friidrottare)|Rune Larsson (friidrottare)]]» frå ,  den 15. juli 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Himno Nacional Mexicano

**«Himno Nacional Mexicano»** er nasjonalsangen til Mexico. Songen blei skriven i 1853 med tekst av Francisco González Bocanegra og melodi av Jaime Nunó Roca.

## Songtekst

Sidan 1943 har nasjonalsongen bestått av koret, første, femte, sjette og tiande vers. Når ein speler songen ved idrettshendingar speler ein berre koret, det første verset og så koret igjen.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Himno Nacional Mexicano|Himno Nacional Mexicano]]» frå ,  den 15. juli 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Webside med både melodi og tekst til ''Himno Nacional Mexicano''
NM i symjing 1987

**Noregsmeisterskapen i symjing 1987** vart avvikla i Tøyenbadet i Oslo i dagane frå 16. til 19. juli 1987. Meisterskapen omfatta 26 individuelle tevlingar og 6 stafettar, likt fordelt på menn og kvinner.

Kongepokalane vart tildelt Irene Dalby frå Hamar Idrettslag og Torgeir Ekkje frå Oslo Idrettslag. Ho fekk pokalen for sin 800 meter fri og han for 100 meter fri.

## Menn
### 50 meter fri




### 100 m fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kvinner
### 50 meter fri




### 100 m fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 800 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kjelder
**Sportsboken 87-88*. Sportsboken As/VG. 1987.
*Nationen 21. juli 1987