open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Herad

**Herad** er eit norsk ord mest nytta i nynorsk skriftmål. Bokmålsforma er «herred». Forma herred er òg nytta i samanstillinga «herredskommune».

Ordet «herad» kjem frå norrønt herað; Ei tyding av ordet er «bygd», som i namna «Krødsherad» og «Kvinnherad». Ei anna tyding av ordet er frå mellomalderen, særleg på Austlandet, der det kan tyde tingkrins med særskilt heradsting (vanleg på Island). I islandske lover er ordet mest nytta om tinglaget. Føraren for Heradet var gjerne kalla ein herse.

Ei tredje tyding er frå 1863, der eit herad er eit fast avgrensa geografisk område på landet som blir administrert som ei eining og med lokalt sjølvstyre; ein landkommune. Skiljet mellom by- og heradskommune vart oppheva i kommunelova av 25. september 1992.

Nokre norske kommunar nyttar nemninga «herad» i staden for kommune i det offisielle namnet sitt:

* Voss herad
* Kvam herad
* Ulvik herad
* Tidlegare Ullensvang herad (i dag ein del av Ullensvang kommune)
* Tidlegare Granvin herad (i dag ein del av Voss herad)

I tillegg har nokre kommunar «herad» i namnet:

* Kvinnherad kommune
* Krødsherad kommune
* Tidlegare Sauherad kommune (i dag ein del av Midt-Telemark kommune)
* Tidlegare Gransherad kommune
* Tidlegare Herad kommune (i dag ein del av Farsund kommune)

Herad er òg nytta som namn på eit lokalt område:

*Herad i Gol kommune

## Kjelder
Stabblandet

**Stabblandet** er ei øy i Aure kommune på Nordmøre. 

## Topografi
Stabblandet ligg mellom øya Tustna i vest og øya Ertvågøya i aust. Rett nordom Stabblandet ligg øya Solskjel, og i sør grensar Stabblandet til Vinjefjorden og til Halsa kommune på fastlandet.
Det er to fjellkjeder på Stabblandet, den kompakte Innerbergssalen/Stabben langsetter vestsida av øya og fjella Storøra og Litløra som fortset i ein mindre bergrygg langsetter austsida av øya. Mellom desse ligg dalen Soleimsdalen.

## Busetjing
Hovuddelen av befolkninga på Stabblandet bur på den relativt flatlendte nordenden av øya &#8212; på gardane Soleim og Nygarden, og særleg i grenda Nordheim lengst i nordaust. Grensande til Solåsundet på vestsida av øya finst grenda Innerberg, og grensande til Imarsundet på austsida av øya finst gardane Ørbogen, Fugelsnes og Aukan. På sørsida av øya ligg garden Fjelnesdalen.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for øya Tustna (medrekna [[Solskjelsøya]] og [[Jørnøya]])**

## Vegnett
Det er brusamband mellom øya Tustna og Stabblandet og mellom Stabblandet og Ertvågsøya via Jørgenøya. Det var tidlegare ferjesamband både til Edøya i Smøla kommune og til Forsnes på Hitra, samt til Vingsnes på Ertvågsøya. Desse ferjesambanda er no neglagde og nytt ferjesamband er oppretta mellom øya Tustna (Sandvika) og Edøya.
Det er òg veg langsetter austsida av øya heilt til garden Aukan, og langsetter vestsida av øya forbi Soleimsgardane søretter til Innerberg på Stabblandet. Ein skogsveg går vidare frå Innerberg og endar opp i Fjelnesdalen.

Stabblandet var del av Edøy kommune fram til 1874, så Tustna kommune fram til kommunesamanslåinga med Aure i 2006.

## Kjelder
Aukan

**Aukan** er eit stadnamn som særleg finst på Nordmøre og i Fosen. Det har same opphav som auke, og kan ha kome til ved at nytt land vart laga av sjøen, eller ved at folk rydda land slik at dei auka jorda si. Namnet finst òg på hokjønnsforma Auka, og kan òg vera i slekt med Aukland. http://www.gjestekro.no/smolanavn.htm 

Ein finn mellom anna namnet på garden Aukan og ferjeleiet Aukan på Stabblandet.

## Slektsnamn
Som så mange andre norske stadnamn er Aukan òg blitt eit slektsnamn.

* Modulf Aukan, stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti
Imarsundprosjektet

**Imarsundprosjektet** er eit bru-, veg- og ferjesambandsprosjekt som tek sikte på å gjera trafikkårene på Nordre Nordmøre meir effektive. Prosjektet har fire hovuddelar:
# Bygging av to bruer over Imarsundet som erstatning for ferjesambandet Aukan&ndash;Vinsternes.
# Bygging av ny veg i samband med bruene.
# Bygging av by veg til Sandvika på Tustna.
# Bygging av ny ferjekai i Sandvika.

Prosjektet vart fullført våren 2007.

## Bakgrunnsstoff
* SD - St.prp. nr. 69 (2003-2004): ''Om utbygging og finansiering av Imarsundprosjektet (Rv 680 Imarsundsambandet og Rv 669 Sandvika ferjekai med veg) i Møre og Romsdal''
* Pressemelding 69/04 frå Samferdselsdepartementet: &ldquo;Imarsundprosjektet: Ferjefritt vegsamband mellom Tustna og Aure, ferdig i 2006&rdquo;
* Imarnytt - Portalen for Imarsundprosjektet
2. januar

**2. januar** er den andre dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 363 dagar att av året (364 under skotår).

## Merkedag
* Del av den skotske hogmanay-høgtida

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 366: Ei rekkje alemannarar kryssa den isdekte Rhinen og invaderte Romarriket.
* 533: Mercurius blei pave Johannes II, den første paven som valde eit eige pavenamn då han fekk tittelen.
* 1492: Reconquista. Muhammad XII av Granada (Boabdil) overgav det siste mauriske området på Iberia-halvøya, Emiratet Granada, til spanske erobrarar.
* 1971: 66 menneske omkom då eit tribunegelender på Ibrox Park i Glasgow gav etter under ein fotballkamp, og tusenvis av menneske ramla utfor.

### Noreg
* 1913: I Kristiansand hadde Det Norske Teatret si aller fyrste framsyning.
* 1920: 26 gruvearbeidarar omkom i ein gruvebrann ved Longyearbyen.

## Fødde

* 1462: Piero di Cosimo, italiensk målar
* 1727: James Wolfe, britisk general 
* 1783: Christoffer Wilhelm Eckersberg, dansk målar
* 1834: Vasilij Perov, russisk målar 
* 1895: Folke Bernadotte, svensk dilpomat 
* 1917: Vera Zorina, dansar og skodespelar
* 1920: Isaac Asimov, russisk-amerikansk forfattar 
* 1936: Kjell Opseth, politikar
* 1938: Hans Herbjørnsrud, forfattar
* 1942: Jens Petter Ekornes, industrileiar

## Døde

* 1497: Beatrice d'Este, italiensk adelskvinne
* 1512: Svante Nilsson Sture, svensk regent
* 1557: Jacopo da Pontormo, italiensk målar
* 1765: Christian Braunmann Tullin, norsk diktar og forretningsmann
* 1874: Ole Ingebrigtsen Soelberg, bonde og politikar
* 1995: Siad Barre, somalisk president og diktator 
* 2009: Inger Christensen, dansk forfattar
3. januar

**3. januar** er den tredje dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 362 dagar att av året (363 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1322: Karl IV av Frankrike, «Karl den smukke», blei konge av Frankrike.
* 1521: Pave Leo X lyste Martin Luther i bann med bulla *Decet Romanum Pontificem*.
* 1848: Joseph Jenkins Roberts blei teken i eid som første president av Liberia.
* 1926: General Theodorus Pángulos utropte seg sjølv til gresk diktator.
* 1959: Alaska vart den 49. delstaten i USA.
* 1979: Konservative Margaret Thatcher blei britisk statsminister, som den første kvinna.

### Noreg
* 1991: Snurparen «Saltnesvåg» gjekk på grunn. Ein omkom.

## Fødde

* 106 f.Kr: Cicero, romersk politikar og filosof
* 1795: Berte Kanutte Aarflot, norsk forfattar
* 1832: Knud Knudsen (1832-1915), norsk fotograf
* 1883: Clement Attlee, britisk statsminister
* 1887: August Macke, tysk målar
* 1892: J.R.R. Tolkien, britisk forfattar
* 1921: Mosse Jørgensen, norsk pedagog
* 1921: Merete Wiger, norsk forfattar
* 1969: Michael Schumacher, tysk sportsjåfør

## Døde

* 1641: Jeremiah Horrocks, engelsk astronom
* 1785: Baldassare Galuppi, italiensk komponist
* 1795: Josiah Wedgwood, engelsk pottemakar og industrigrunnleggjar
* 1932: Johan Herman Lie Vogt, norsk geolog
* 1913: Hjalmar Johansen, polfarar
* 1981: Karl Evang, norsk lege og embetsmann
* 2013: Preben Munthe, norsk økonom
4. januar

**4. januar** er den fjerde dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 361 dagar att av året (362 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
 Sjølvstendedag og nasjonaldag for Burma (Myanmar)

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Elisabeth Hesselblad

## Hendingar

### Utlandet
* 1918: Finland blei uavhengig av Russland.
* 1948: Burma fekk sjølvstende.
* 1960: EFTA, den europeiske frihandelssamansluttinga, trådde i kraft.
* 1961: Verda lengstvarande streik slutta etter å ha vart i 33 år. Han gjaldt tilsetjinga av barbersveinar i København.
* 1964: Pave Paul VI blei den første paven som vitja Israel.
* 1984: Israelske åtak mot mål i Baalbek aust i Libanon førte til at om lag 100 blei drepne og minst 400 såra.

### Noreg
* 1888: Foreningen til Ski-Idrettens Fremme vart stifta.

## Fødde

* 1643: Isaac Newton, engelsk matematikar og fysikar
* 1710: Giovanni Battista Pergolesi, italiensk komponist
* 1785: Jacob Grimm, tysk språk- og litteraturforskar og eventyrsamlar
* 1809: Louis Braille, fransk oppfinnar av blindeskrift
* 1852: Adolf Strengehagen, politikar
* 1927: Jostein Krokvik, forfattar og målmann
* 1960: Michael Stipe, amerikansk musikar, songar i R.E.M.
* 1966: Stig Sæterbakken, forfattar
* 1970: Carl Frode Tiller, forfattar
* 1971: Lasse Kjus, skirennar
* 1985: Kari Aalvik Grimsbø, handballspelar

## Døde

* 1881: Anselm Feuerbach, tysk målar
* 1941: Henri Bergson, fransk filosof
* 1944: Kaj Munk, dansk prest, dramatikar og motstandskjempar, drepen
* 1960: Albert Camus, fransk forfattar og Nobelprisvinnar
* 1961: Erwin Schrödinger, austerriksk fysikar og Nobelprisvinnar
* 1965: T.S. Eliot, britisk forfattar og Nobelprisvinnar
5. januar

**5. januar** er den femte dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 360 dagar att av året (361 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Tolvte dag jul eller heilagetrekongarsaftan, dagen før heilagetrekongarsdag.

### Namnedag

#### Helgendag i den katolske kyrkja
* Simeon stylitten

## Hendingar

### Utlandet
* 1477: Slaget ved Nancy. Hertug Karl av Burgund blei drepen, og Burgund (Bourgogne) blei del av Frankrike.
* 1500: Hertug Ludovico Sforza erobra Milano.
* 1527: Reformasjonen. Anabaptistleiaren Felix Manz blei avretta i Zürich ved drukning.
* 1919: Spartakistopprøret braut ut i Tyskland.

### Noreg
* 1432: Pietro Querini og mannskapet hans dreiv i land på Sandøya ved Røst.

## Fødde

* 1833: Sophus Bugge, språkforskar
* 1876: Konrad Adenauer, tysk statsleiar
* 1885: Carl Joachim Hambro (1885-1964), politikar
* 1932: Umberto Eco, italiensk forfattar
* 1938: Juan Carlos I av Spania, konge
* 1950: Halvdan Sivertsen, norsk artist
* 1952: Leif Øgaard, norsk sjakkspelar

## Døde

* 1066: Edvard Vedkjennaren, engelsk konge
* 1477: Karl I av Burgund, hertug av Burgund
* 1589: Katharina de' Medici, fransk dronning
* 1762: Elisabet av Russland
* 1885: Peter Christen Asbjørnsen, forfattar
* 1972: Olav Midttun, målmann og kringkastingssjef
* 1979: Charles Mingus, USA-amerikansk musikar
* 1997: André Franquin, belgisk teikneserieskapar («Viggo»)
6. januar

**6. januar** er den sjette dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 359 dagar att av året (360 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Trettandedag jul eller heilage tre kongars dag. Markert med tre krossar, kroner eller menn.

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Norbert av Magdeburg

## Hendingar

### Utlandet
* 1838: Samuel Morse demonstrerte den elektriske telegrafen.
* 1926: Det tyske flyselskapet Lufthansa vart skipa i Berlin.

### Noreg
* 1958: Bryggen i Bergen brann.

## Fødde

* 1367: Rikard II av England, engelsk konge
* 1823: Aimar Sørenssen, norsk politikar
* 1872: Aleksandr Skrjabin, russisk komponist
* 1878: Carl Sandburg, USA-amerikansk forfattar og historikar
* 1883: Khalil Gibran, libanesisk-amerikansk forfattar
* 1892: P.I. Langlo, norsk møbelpioner 
* 1986: Petter Northug, norsk langrennar

## Døde

* 1848: Kristoffer av Bayern, dansk, norsk og svensk konge
* 1884: Gregor Mendel, austerriksk genetikar 
* 1902: Lars Hertervig, norsk målar)
* 1918: Georg Cantor, tysk matematikar)
* 1919: Theodore Roosevelt, USA-amerikansk president
* 1993: Dizzy Gillespie, amerikansk trompetist
* 1999: Michel Petrucciani, fransk pianist
* 2009: Magne Rommetveit, språkmann
7. januar

**7. januar** er den sjuande dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 358 dagar att av året (359 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* *Festa del tricolore*, ei feiring av det italienske flagget

### Religiøs helgedag

* Juledag i den delen av den ortodokse kyrkja som følgjer den julianske kalenderen
* Katolsk festdag for Knud Lavard
* Koptisk og ortodoks festdag for Døyparen Johannes

### Kulturelle feiringar
* Nanakusa-no-sekku, skikken med å eta sju slag urter, i Japan

### Primstaven
* Eldbjørgdag, eldbergingsdag eller St. Knut, merkt med ein liten kross, ei klokke eller ei svøpe.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet

* 1325: Alfonso IV blei konge i Portugal.
* 1558: Frankrike vann Calais tilbake frå England.
* 1566: Utnemninga av pave Pius V.

### Noreg
* 1904: Stortinget vedtok forbod mot kvalfangst i sjøterritoriet langs kysten av Nord-Noreg.
* 1938: Noreg fekk ein ny rettskrivingslov ved kongeleg resolusjon.
* 1952: 16 mann omkom i to gruveulukker på Svalbard, den eine i Longyearbyen og den andre i Ny-Ålesund.
* 1971: Alle ni ombord omkom då linebåten «Seifjell» frå øya Silda i Nordfjord forliste under ein storm i Nordsjøen.

## Fødde

* 1502: Pave Gregor XIII
* 1768: Joseph Bonaparte, konge av Napoli 
* 1872: Olav Kavli, norsk næringsdrivar
* 1894: Anton Beinset, norsk journalist
* 1916: Paul Keres, estisk sjakkspelar
* 1920: Anders Bratholm, norsk jurist
* 1944: Arne Scheie, norsk sportskommentator
* 1950: Kirsten Bråten Berg, norsk songar

## Døde

* 1325: Denis I av Portugal, konge
* 1894: Søren Jaabæk, norsk bonde og politikar
* 1931: Johannes Barstad, norsk prest og salmediktar 
* 1972: Ragna Rytter, norsk diktar og målkvinne
* 1987: Magnar Lundemo, norsk idrettsmann
* 1989: Hirohito av Japan, keisar
* 2005: Ivar Medaas, norsk visesonger

## Bakgrunnsstoff
10. januar

**10. januar** er den 10. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 355 dagar att av året (356 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Koptisk festdag for Obadja

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Paul av Theben

## Hendingar

### Utlandet
* 49 f.Kr.: Julius Caesar kryssa elva Rubicon, noko som markerte byrjinga av Den romerske borgarkrigen i 49 f.Kr..
* 1863: Verdas første undergrunnsbane vart sett i drift i London.
* 1870: John D. Rockefeller grunnla Standard Oil.
* 1920: Folkeforbundet heldt det første møtet sitt og ratifiserte Versailles-traktaten, som gjorde endeleg slutt på første verdskrigen.
* 1946: Sameinte Nasjonar si første generalforsamling blei halden i London. 51 nasjonar var representerte.

### Noreg
* 1956: Sju av dei åtte ombord i fraktefartøyet «Sirabuen» av Utsira omkom då det kolliderte med eit brasiliansk skip vest for Nederland.

## Fødde

* 1797: Annette von Droste-Hülshoff, tysk forfattar
* 1800: Lars Levi Læstadius, svensk prest og botanikar
* 1883: Gunnar Jahn, norsk politikar
* 1922: Lasse Kolstad, norsk skodespelar
* 1942: Thore Hansen, norsk forfattar og illustratør
* 1945: Rod Stewart, britisk musikar
* 1967: Jan Åge Fjørtoft, norsk fotballspelar
* 1972: Thomas Alsgaard, norsk langrennsløpar

## Døde

* 1692: Robert Boyle, irsk filosof og vitskapsmann
* 1778: Carl von Linné, svensk botanikar
* 1879: Jørgen Heffermehl, norsk prest og politikar
* 1951: Sinclair Lewis, USA-amerikansk forfattar
* 1971: Coco Chanel, fransk moteskapar og forretningskvinne
* 1972: Sverre Jordan, norsk komponist
* 1985: Andre Bjerke, forfattar
* 1995: Tore Hamsun, norsk kunstmålar og forfattar
* 2010: Torbjørn Yggeseth, flygar og idrettsleiar

## Bakgrunnsstoff
11. januar

**11. januar** er den 11. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 354 dagar att av året (355 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Den katolske kyrkja feirar heilage Theodosios av Betlehem

### Primstaven
* Brettesmesse, markert med hest, øks, flagg eller kross.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1055: Theodora Porphyrogenita blei krona til keisarinne av Det bysantinske riket.
* 1962: Vulkanen Huascarán i Peru hadde utbrot. Meir enn 4 000 omkom.
* 1972: Aust-Pakistan lausreiv seg frå resten av Pakistan og skifta namn til Bangladesh.

### Noreg
* 1948: Institutt for atomenergi vart opna på Kjeller i Akershus.
* 1978: Olje- og energidepartementet vart oppretta ved kongeleg resolusjon.

## Fødde

* 1820: Ole Welde, norsk bonde og politikar
* 1856: Christian Sinding, norsk komponist
* 1886: Johannes Lid, norsk botanikar
* 1910: Trygve Bratteli, norsk politikar
* 1918: Gunnar Sønsteby, norsk motstandsmann
* 1972: Amanda Peet, USA-amerikansk skodespelar
* 1979: Kari Mette Johansen, norsk handballspelar

## Døde

* 1920: Steinar Schjøtt, norsk filolog og målmann
* 1941: Emanuel Lasker, tysk sjakkspelar
* 1953: Hans Aanrud, norsk forfattar
* 1965: Arne Bjørndal, kulturhistorikar
* 1966: Alberto Giacometti, sveitsisk bilethoggar
* 2005: Edmund Hillary, newzealandsk fjellklatrar
* 2009: Jon Tvedt, idrettsmann
9. januar

**9. januar** er den 9. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 356 dagar att av året (357 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Katolsk festdag for Hadrian av Canterbury

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet

* 1349: 600 jødar blei brende i Basel etter å ha blitt skulda for å ha brakt Svartedauden over byen.
* 1431: Rettssaka mot Jeanne d'Arc tok til i Rouen, hovudsetet til dei engelske okkupasjonsstyrkane i Frankrike.
* 1878: Umberto I blei konge av Italia.
* 1945: USA invaderte den filippinske byen Luzon.

### Noreg
* 1953: Ole Hallesby framkalla Helvetesdebatten med utsegner han kom med i ein tale på eit indremisjonsmøte i Oslo. Talet vart sendt direkte i radio.

## Fødde
|

* 1872: Ivar Lykke, statsminister
* 1890: Karel Čapek, tsjekkisk forfattar
* 1906: Leif Andreas Larsen, norsk krigshelt
* 1908: Simone de Beauvoir, fransk forfattar
* 1913: Richard Nixon, USA-amerikansk president
* 1929: Håkon Bleken, målar
* 1944: Jimmy Page, britisk musikar og komponist
* 1975: Gunnhild Øyehaug, forfattar

## Døde

* 1283: Wen Tianxiang, kinesisk statsminister (avretta)
* 1799: Maria Gaetana Agnesi, italiensk vitskapskvinne
* 1870: Ole Gabriel Ueland, bonde og politikar
* 1907: Nicolai Anthonisen, norsk sjømann
* 1918: Émile Reynaud, fransk vitskapsmann
* 1923: Katherine Mansfield, newzealandsk forfattar

## Bakgrunnsstoff
12. januar

**12. januar** er den 12. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 353 dagar att av året (354 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Snøkrystall til minne om martyren Reinhold.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1528: Gustav I blei krona til konge av Sverige.
* 1848: Palermo-opprøret mot Bourbon-styret fann stad på Sicilia. Dette var den første av revolusjonane i 1848.
* 1872: Johannes IV blei krona til keisar av Etiopia i Aksum, den første keisarkroninga i byen på over år.
* 1932: Hattie W. Caraway blei vald i Det amerikanske senatet som første kvinna.
* 1970: Biafra kapitulerte, noko som markerte slutten på Biafrakrigen i Nigeria.

### Noreg
* 1785: Det fyrste offentlege biblioteket i Noreg, Deichmanske bibliotek, opna.
* 1906: Gruvedrift tok til ved A/S Sydvaranger i Finnmark.
* 1945: andre verdskrigen. Norske polititroppar frå Sverige tok seg inn i Finnmark.
* 1954: Dei fyrste norske fjernsynsbileta vart sende ut over Tryvannstårnet.

## Fødde

* 1729: José de Ribera, spansk-italiensk målar
* 1729: Edmund Burke, irsk filosof og statsmann
* 1824: Elias Didrichsen, norsk politikar 
* 1835: Baard Haugland, norsk politikar 
* 1876: Jack London, USA-amerikansk forfattar
* 1893: Hermann Göring, tysk politikar
* 1911: Halvor J. Sandsdalen, forfattar 
* 1962: Gunde Svan, svensk skiløpar
* 1974: Tor Arne Hetland, norsk skiløpar
* 1974: Melanie Chisholm, britisk songar, medlem av Spice Girls
* 1990: Sergej Karjakin, ukrainsk sjakkspelar

## Døde

* 1665: Pierre de Fermat, fransk matematikar og advokat 
* 1705: Luca Giordano, italiensk målar
* 1960: Nevil Shute, britisk forfattar
* 1976: Agatha Christie, britisk forfattar
* 2004: Petter Jakob Bjerve, norsk økonom 
* 2007: Alice Coltrane, amerikansk jazzmusikar
* 2009: Arne Næss, norsk filosof
* 2012: Bjørn G. Andersen, norsk geolog
13. januar

**13. januar** er den 13. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 352 dagar att av året (353 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Festdag for Hilarius av Poitiers i den katolske kyrkja 

### Primstaven
* Tjuandedag jul, markert med øks, eit vend drikkehorn eller ei vend klokke. Slutten på jula nokre stader i Norden. 

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1915: Kring 33&nbsp;000 menneske omkom i eit jordskjelv i Avezzano i Italia.
* 1935: Ei folkeavstemming i Saarland gav 90,3 % røyster for å bli ein del av Tyskland.
* 1953: Motstandsleiaren Josip Broz Tito blei vald som president i Jugoslavia.
* 1972: Ved eit blodlaust militærkupp i Ghana blei statsminister Kofi Busia og president Edward Akufo-Addo avsett av Ignatius Kutu Acheamphong.
* 1991: Sovjetiske styrkar angreip demonstrantar for litauisk sjølvstende i Vilnius. 14 blei drepne og rundt 1000 såra.

### Noreg
* 1736: Konfirmasjonen blei påboden i Danmark-Noreg.

## Fødde

* 1596: Jan van Goyen, nederlandsk målar
* 1635: Philipp Jacob Spener, tysk teolog
* 1939: Guri Vesaas, norsk forlagskvinne
* 1943: Roald Jensen, fotballspelar
* 1973: Helga Pedersen, norsk politikar og minister
* 1976: Felix Gottwald, austerriksk skirennar

## Døde

* 1599: Edmund Spenser, engelsk diktar
* 1625: Jan Brueghel, nederlandsk målar
* 1830: Christian Magnus Falsen, politikar og embetsmann
* 1900: Peter Waage, kjemikar
* 1941: James Joyce, irsk forfattar 
* 1994: Johan Jørgen Holst, politikar
* 2004: Arne Næss jr., fjellklatrar og forretningsmann
8. januar

**8. januar** er den 8. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 357 dagar att av året (358 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Katolsk festdag for Torfinn av Hamar

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1297: Monaco blei sjølvstendig då slekta Grimaldi installerte seg som fyrstehus.
* 1806: Kappkolonien kom under britisk styre.
* 1912: African National Congress (ANC) blei grunnlagd i Sør-Afrika.
* 1926: Abdul-Aziz ibn Saud blei konge av Hejaz og døypte det om til Saudi-Arabia.
* 1953: René Mayer blei statsminister i Frankrike.
* 1959: Michel Debré blei statsminister i Frankrike.
* 1996: Eit lastefly styrta i Kinshasa i Kongo. Over 350 menneske døydde.

### Noreg
* 1904: Norske kvinners nasjonalråd blei grunnlagd med Gina Krog som første formann.
* 1958: 14 menneske omkom i ein brann ombord i hurtigruteskipet «Erling Jarl» som låg ved kai i Bodø.

## Fødde

* 1769: Claus Pavels, norsk prest og forfattar
* 1859: Fanny Bullock Workman,  amerikansk geograf, fjellklatrar og oppdagar
* 1884: Nils Lavik, norsk politikar
* 1935: Elvis Presley, amerikansk songar
* 1942: Stephen Hawking, forfattar og teoretisk fysikar
: Junichiro Koizumi, japansk politikar
* 1947: David Bowie, britisk musikar
* 1952: Øystein Olsen, norsk økonom og sentralbanksjef

## Døde

* 1324: Marco Polo, italiensk oppdagar
* 1642: Galileo Galilei, italiensk astronom 
* 1941: Robert Baden-Powell, grunnleggjar av speidarrørsla
* 1942: Catharinus Elling, norsk folkemusikksamlar 
* 1976: Zhou Enlai, kinesisk statsminister
* 1980: Tryggve Gran, norsk flygar
* 1996: François Mitterrand, fransk president 
* 1999: Peter Seeberg, dansk forfattar
* 2002: Viggo Widerøe, norsk flygar
* 2011: Thorbjørn Svenssen, norsk fotballspelar
14. januar

**14. januar** er den 14. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 351 dagar att av året (352 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1814: Kielfreden mellom Danmark-Noreg og Sverige vart inngått, avtalen innebar at Noreg vart gitt frå Danmark til Sverige.
* 1972: Margrethe II vart dronning av Danmark.
* 2004: Óscar Berger vart president i Guatemala.
* 2005: Romsonden Huygens landa på saturnmånen Titan.

### Noreg
* 1837: Formannskapslovene vart vedtekne og delte Noreg inn i 373 formannskapsdistrikt.
* 1896: Fredrikstad Skiklubb vart skipa.
* 1939: Noreg erklærte Dronning Maud Land som norsk land.
* 1981: Konflikten rundt Altasaka toppa seg då den største samlinga av norske politistyrkar etter krigen vart sett inn for å rydde anleggsområdet i Stilla for aksjonistar.
* 2007: Ekstremvêret Per råka Sør-Skandinavia.

## Fødde

* 1683: Gottfried Silbermann, tysk orgelbyggjar.
* 1818: Ole Jacob Broch, norsk matematikar, fysikar, sosialøkonom og politikar.
* 1875: Albert Schweitzer, tysk teolog, musikar, filosof og lækjar.
* 1945: Liv Køltzow, norsk forfattar.
* 1951: Tove Karoline Knutsen, norsk kunstnar og politikar.
* 1952: Călin Popescu-Tăriceanu, Rumensk politikar og statsminister.
* 1959: Øyvind Berg, norsk lyrikar, dramatikar, skodespelar og omsetjar.
* 1969: Dave Grohl, amerikansk musikar.
* 1969: Helge Solum Larsen, norsk politikar.
* 1971: Lasse Kjus, norsk alpinist.
* 1973: Giancarlo Fisichella, italiensk motorsportsutøvar.

## Døde

* 1742: Edmond Halley, engelsk astronom, geofysikar, matematikar, meteorolog, klimatolog og fysikar.
* 1753: George Berkeley, angloirsk filosof.
* 1766: Fredrik V av Danmark-Noreg.
* 1821: Jens Zetlitz, norsk diktar.
* 1867: Jean Auguste Dominique Ingres, fransk målar.
* 1889: Ole Jacob Broch, norsk matematikar, fysikar, sosialøkonom og politikar.
* 1916: Rasmus Meyer, norsk forretningsmann og mesen.
* 1924: Arne Garborg, norsk forfattar.
* 1972: Fredrik IX av Danmark.
* 1994: Agnar Mykle, norsk forfattar.
15. januar

**15. januar** er den 15. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 350 dagar att av året (351 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1919: Karl Liebknecht og Rosa Luxemburg vart avretta av frikorps i Tyskland etter den mislukka novemberrevolusjonen.
* 1965: Tsjagansjøen i Kasakhstan oppstod etter ei sovjetisk atomprøvesprengjing.
* 1970: Hæren i Biafra kapitulerte for den nigerianske sentralregjeringa.
* 1992: Verdsveven vart gjort offentleg tilgjengeleg.
* 1992: EU anerkjente sjølvstendet til Kroatia og Slovenia.
* 1998: Det siste serbisk-heldte området i Kroatia, Aust-Slavonia, kom under kroatisk kontroll etter ein fredsavtale.
* 2001: Wikipedia vert ope lansert etter å ha vore nokre dagar på Nupedia. Den 15. januar vert feira som Wikipedia-dagen
* 2002: Vladimir Torlopov vart president i den russiske delrepublikken Komi.

### Noreg
* 1849: Myllarguten heldt ein vidgjeten konsert i Christiania.
* 1877: Det braut ut brann i Christiania Theater.
* 1905: 61 menneske omkom i ei rasulukke i Loen i Stryn.
* 1916: Bybrann i Bergen.
* 1976: Odvar Nordli vart statsminister i Noreg, Trygve Bratteli gjekk av.
* 2007: TV 2 Nyhetskanalen starta sendingane sine.

## Fødde

* 1850: Mihai Eminescu, rumensk diktar.
* 1872: Arsen Kotsojev, ossetisk forfattar.
* 1873: Max Adler, austerriksk politikar og filosof.
* 1900: William Heinesen, færøyisk forfattar, komponist og biletkunstnar.
* 1918: Gamal Abd al-Nasser, egyptisk president.
* 1921: Kristian Ottosen, norsk forfattar, motstandsmann og byråkrat.
* 1929: Martin Luther King jr., amerikansk prest, borgarrettsforkjempar og fredsprisvinnar.
* 1947: Erling Pedersen, norsk forfattar og dramatikar.
* 1950: Roar Flåthen, leiar i LO.
* 1953: Håkon Myrvang, ordførar i Naustdal.
* 1958: Boris Tadić, serbisk president.
* 1963: Erling Kagge, norsk jurist, forlagsdirektør, polfarar og eventyrar.
* 1965: Karita Bekkemellem, norsk politikar.
* 1972: Tom Henning Hovi, norsk fotballspelar.
* 1974: Heine T. Bakkeid, norsk forfattar.

## Døde

* 69: Galba, romersk keisar.
* 1919: Karl Liebknecht, tysk kommunist
* 1919: Rosa Luxemburg, tysk kommunist
* 1929: Gerhard Munthe, norsk målar
* 1933: Otto Meyer-Amden, sveitsisk målar
* 1955: Torvald Tu, norsk diktar og forfattar.
* 1994: Harry Nilsson, amerikansk låtskrivar og vokalist.
* 2006: Jaber Al Ahmad Al Jaber Al Sabah, emir av Kuwait.
16. januar

**16. januar** er den 16. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 349 dagar att av året (350 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

*Pave Marcellus I sin festdag i den katolske kyrkja

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 27 fvt: Det romerske senatet gav Octavian (seinare kjend som keisar Augustus) titlane *[[augustus]]* og *[[princeps]]*.
* 1362: Ei stor tidevassbølge i Nordsjøen øydela den tyske øya Strand og byen Rungholt.
* 1547: Ivan den grusomme blei tsar i Russland.
* 1556: Filip II blei konge av Spania etter at Karl I (Karl V av Det tysk-romerske riket) hadde abdisert.
* 1581: Det engelske parlamentet gjorde det ulovleg å vera katolikk.
* 1761: Storbritannia tok den indiske kolonien Pondicherry (no Puducherry) frå Frankrike.
* 1795: Frankrike erobra Utrecht i Nederland.
* 1909: Ein ekspedisjon hevda at dei hadde funne den magnetiske Sørpolen.
* 1910: Fjellet Dent d'Hérens på grensa mellom Italia og Sveits vart klatra for første gong.
* 1979: Den iranske revolusjonen. Sjah Mohammed Reza Pahlevi og dronning Farah flykta til Egypt
* 1991: Golfkrigen. «Operation Desert Storm» tok til.
* 1992: Regjeringa og opprørsleiarar i El Salvador skreiv under på ein fredsavtale som gjorde slutt på den 12 år lange borgarkrigen i landet.
* 2005: Stjepan Mesić vart gjenvald som president i Kroatia.

### Noreg
* 1647: Det vart oppretta faste postruter i Noreg.

## Fødde

* 1634: Dorothe Engelbretsdotter, norsk forfattar
* 1901: Fulgencio Batista, cubansk president
* 1915: Aase Bjerkholt, norsk politikar
* 1923: Martin Stokken, norsk idrettsutøvar
* 1931: Johannes Rau, tysk president
* 1933: Susan Sontag, amerikansk forfattar, skribent og feminist
* 1946: Kabir Bedi, indisk skodespelar
* 1948: Gregor Gysi, tysk politikar
* 1955: Geir Sverre Braut, norsk lege og byråkrat
* 1961: Kenneth Sivertsen, norsk musikar
* 1961: Jan Atle Stang, norsk redaktør
* 1962: Bjørn Ingvaldsen, norsk forfattar
* 1979: Aaliyah, amerikansk musikar

## Døde

* 1806: William Pitt den yngre, britisk statsleiar
* 1842: Thomas Fearnley, norsk målar
* 1886: Amilcare Ponchielli, italiensk toneskapar
* 1891: Léo Delibes, fransk komponist
* 1901: Arnold Böcklin, sveitsisk målar 
* 1957: Arturo Toscanini, italiensk orkesterleiar
* 1963: Magnus Olsen, norsk språkforskar
* 1984: Kenneth Arnold, amerikansk pilot
* 1957: Arturo Toscanini, italiensk dirigent
* 2001: Laurent-Désiré Kabila, kongolesisk president
18. januar

**18. januar** er den 18. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 347 dagar att av året (348 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Margrete av Ungarn har festdag i den katolske kyrkja

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1520: Kong Kristian II av Danmark-Noreg sigra over den svenske riksforstandaren Sten Sture og tok makta i Sverige.
* 1535: Lima i Peru blei grunnlagd av Francisco Pizarro.
* 1670: Henry Morgan erobra Panama.

* 1701: Fredrik I blei konge av Preussen.
* 1778: James Cook oppdaga Hawaii (som han kalla «Sandwichøyane»).
* 1798: Austerrike tok kontroll over delar av Nord-Italia, inkludert Verona og Venezia.
* 1871: Vilhelm I blei den første tyske keisaren.
* 1882: Asteroiden 221 Eos vart oppdaga.
* 1896: Røntgenapparatet blei prøvd ut for første gong.
* 1913: Sjøslaget ved Límnos under Den første balkankrigen.
* 1977: Vitskapsmenn identifiserte ein tidlegare ukjent bakterie som årsak til legionærsjuka.
* 1978: Den europeiske menneskerettsdomstolen fann Storbritannia skuldig i mishandling, men ikkje tortur, av fangar i Nord-Irland.
* 2005: Airbus A380, det største passasjerflyet i verda, vart lansert ved ein seremoni i Toulouse.

### Noreg
* 1628: Den norske hæren vart oppretta av kong Christian IV.
* 1898: Moss Glassverk vart stifta.
* 1936: Innviinga av Blindern-delen av Universitetet i Oslo.
* 1997: Børge Ousland blei den første til å kryssa Antarktis åleine og utan hjelp utanfrå.

## Fødde

* 1689: Charles Montesquieu, fransk forfattar
* 1862: Lorens Berg, norsk lærar og lokalhistorikar
* 1882: A. A. Milne, britisk forfattar
* 1896: Hans Henrik Holm, norsk lyrikar
* 1911: Danny Kaye, amerikansk komikar, skodespelar og songar
* 1944: Kjersti Ericsson, norsk kriminolog, forfattar og politikar
* 1955: Kevin Costner, amerikansk skodespelar
* 1955: Erik Solheim, norsk politikar
* 1957: Malgorzata Piotrowska, polsk-norsk illustratør og forfattar
* 1972: Kjersti Tysse Plätzer, norsk kappgjengar
* 1978: Thor Hushovd, norsk syklist
* 1978: Terje Skjeldestad, norsk fotballspelar

## Døde

* 1135: Reinald, biskop i Stavanger
* 1849: Mikkel Grendahl, kjøpmann og gardbrukar
* 1862: John Tyler, USA-amerikansk president 
* 1867: Asbjørn Kloster, norsk fråhaldsleiar
* 1928: Nordahl Rolfsen, norsk lærebokforfattar
* 1936: Rudyard Kipling, britisk forfattar
* 1947: Olav Gøytil, norsk lærar
* 1970: Haakon Lie (1884-1970), norsk forfattar
* 1978: John Lyng, norsk statsminister
17. januar

**17. januar** er den 17. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 348 dagar att av året (349 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i den katolske kyrkja
* Heilage Antonius den store (Antonius abbeden) 

## Hendingar

### Utlandet
* 1772: Johann Friedrich Struensee og Enevold Brandt vart arresterte i København.
* 1819: Simón Bolívar utropte den kolombianske republikken.
* 1917: USA kjøpte Dei amerikanske Jomfruøyane av Danmark.
* 1945: Den raude hær og polske styrkar gjenerobra Warszawa.
:: Den svenske diplomaten Raoul Wallenberg forsvann i Ungarn.
* 1979: I ei folkerøysting valde Grønland heimestyre frå Danmark.

### Noreg
* 1991: Kong Olav V døydde på Kongssetra i Oslo.
* 2006: Ekstremvêret Narve nådde Nord-Noreg.
* 2006: *[[Skal vi danse]]* hadde premiere på TV 2.

## Fødde

* 1706: Benjamin Franklin, amerikansk journalist, forfattar, filantrop, vitskapsmann, oppfinnar, diplomat, etc.
* 1769: Ole Andreas Lindeman, norsk organist
* 1885: Nikolaus von Falkenhorst, tysk general
* 1887: Ola Raknes, norsk psykolog, filolog og faglitterær forfattar
* 1899: Al Capone, amerikansk gangster
* 1940: Tabaré Vázquez, president i Uruguay
* 1940: Einar Økland, norsk psykolog, essayist, lyrikar, dramatikar, forfattar og kritikar
* 1944: Jan Guillou, svensk forfattar
* 1950: Lounis Ait Menguellet, algerisk musikar
* 1978: Frode Kippe, norsk fotballspelar

## Døde

* 1468: Gjergj Kastriot Skanderbeg, albansk nasjonalhelt
* 1601: Christoffer Valkendorf, dansk adelsmann
* 1893: Rutherford B. Hayes, president i USA
* 1902: Elias Blix, norsk salmediktar, professor, lærar, målmann og politikar
* 1991: Kong Olav V av Noreg
* 1997: Clyde Tombaugh, amerikansk astronaut
* 2002: Camilo José Cela, spansk nobelprisvinnar i litteratur
* 2008: Bobby Fischer, amerikansk sjakkspelar
19. januar

**19. januar** er den 19. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 346 dagar att av året (347 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Biskop Henrik av Finland

## Hendingar

### Utlandet
* 379: Keisar Gratian av Romarriket opphøgde Flavius Theodosius til *[[augustus]]* med makt over alle dei austlege provinsane i riket.

* 1419: Under Hundreårskrigen overgav Rouen seg til kong Henrik V av England.
* 1520: Slaget ved Bogesund mellom Sverige og Danmark, den svenske riksforstandaren Sten Sture den yngre blei dødeleg såra.
* 1893: Henrik Ibsen sitt skodespel Bygmester Solness hadde premiere i Berlin.
* 1966: Indira Gandhi blei indisk statsminister.
* 2006: Romsonden New Horizons vart skoten opp.

### Noreg
* 2004: Lasteskipet «Rocknes» gjekk på grunn og kantra i Vatlestraumen utanfor Bergen. 18 menneske døydde.

## Fødde

* 1736: James Watt, skotsk matematikar og ingeniør
* 1807: Robert E. Lee, amerikansk general
* 1809: Edgar Allan Poe, amerikansk forfattar
* 1847: Olaus Fjørtoft, norsk samfunnskritikar og politikar
* 1897: Max Tau, tysk humanist, filosof og diktar 
* 1920: Javier Pérez de Cuéllar, peruviansk diplomat og generalsekretær i SN.
* 1938: Anne Karin Elstad, norsk forfattar
* 1947: Arnfinn Vigrestad, norsk lokalpolitikar
* 1947: Frank Aarebrot, norsk statsvitar
* 1966: Stefan Edberg, svensk tennisspelar
* 1976: Christoph Sumann, austerriksk skiskyttar
* 1980: Jenson Button, engelsk formel 1-køyrar

## Døde

* 1597: Maharana Pratap, indisk herskar
* 1905: Debendranath Tagore, indisk filosof
* 1910: Olav Tjønnstaul, norsk spelemann
* 1924: Christian Skredsvig, norsk målar og forfattar
* 1929: Liang Qichao, kinesisk lærd
* 1935: Martin Olsen Nalum, norsk politikar
* 1942: Sven Aarrestad, norsk politikar
* 1969: Lars Evensen, norsk politikar
* 1985: Svein Rosseland, norsk astrofysikar
* 2000: Bettino Craxi, italiensk statsminister
* 2008: Astrid Løken, norsk entomolog

## Bakgrunnsstoff
22. januar

**22. januar** er den 22. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 343 dagar att av året (344 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Vincent av Saragossa

## Hendingar

### Utlandet
* 1824: Ashantiar knuste dei britiske styrkane under eit opprør i Gullkysten.
* 1924: Det britiske arbeidarpartiet danna for fyrste gong regjering i Storbritannia.

### Noreg
* 1868: Vestmannalaget vart grunnlagt i Bergen på initiativ frå Henrik Krohn.
* 1901: 34 menneske omkom i Sandsundvær i Nordland under ein orkan.

## Fødde

* 1561: Francis Bacon, britisk filosof
* 1729: Gotthold Ephraim Lessing, tysk forfattar og filosof
* 1788: George Gordon Byron, britisk diktar
* 1845: Sofus Arctander, norsk politikar
* 1849: August Strindberg, svensk forfattar
* 1851: Alexander Seippel, norsk folkeminnesamlar
* 1891: Antonio Gramsci, italiensk sosiolog
* 1976: Sivert Høyem, norsk musikar
* 1980: Ailo Mikkelsen Gaup, norsk sportskøyrar
* 1987: Astrid Jacobsen, norsk langrennsløpar

## Døde

* 1901: Victoria av Storbritannia, monark
* 1919: Carl Larsson, svensk målar
* 1970: Sigurd Winge, norsk grafikar
* 1973: Lyndon B. Johnson, USA-amerikansk president
* 1982: Arne Lie, norsk skodespelar
21. januar

**21. januar** er den 21. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 344 dagar att av året (345 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

* Noreg: Flaggdag for prinsesse Ingrid Alexandra sin fødselsdag

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Agnes

## Hendingar

### Utlandet
* 1643: Abel Tasman oppdaga Tonga.
* 1941: Lækjemiddelet penicillin vart fyrste gong brukt på menneske.
* 1954: Verdas fyrste atomdrivne ubåt, USS «Nautilus», vart sjøsett frå eit verft i Groton i Connecticut.

### Noreg
* 1868: Den Norske Turistforening vart grunnlagd i Christiania.
* 1916: 130 bustadhus, om lag ein tredel av bustadhusa i Molde, brann ned etter lynnedslag i ein ullvarefabrikk.

## Fødde

* 1572: John Donne, engelsk lyrikar
* 1801: Christian H. Grosch, norsk arkitekt
* 1829: Oskar II av Sverige og Noreg, konge over Sverige og Noreg
* 1845: Harriet Backer, norsk målar
* 1866: Olaus Alvestad, norsk lærar og forfattar
* 1883: Olav Aukrust, norsk lyrikar
* 1941: Placido Domingo, spansk songar
* 2004: Ingrid Alexandra, norsk prinsesse

## Døde

* 1793: Ludvig XVI av Frankrike, konge
* 1892: John Couch Adams, engelsk astronom
* 1914: Theodor Kittelsen, norsk målar og teiknar
* 1924: Vladimir Lenin, sovjetisk politikar
* 1928: Nikolai Astrup, norsk målar
* 1950: George Orwell, britisk forfattar
* 2006: Ibrahim Rugova, kosovoalbansk president
20. januar

**20. januar** er den 20. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 345 dagar att av året (346 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Dette er vanlegvis dagen då den amerikanske presidenten blir svoren inn.

### Religiøs helgedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Heilage Sebastian
* Pave Fabian

### Primstaven
* Brødremesse, market med øks, pil og øks, to krossar eller ei bispehue. Ein dag for å hogga emneved og gjera avtale om å dra på fiske saman.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1667: Polen avstod Kiev, Smolensk og det austlege Ukraina til Russland.
* 1892: Den første Korgballkampen vart spelt.
* 1921: Republikken Tyrkia proklamert.
* 1942: Wannseekonferansen der ein skulle finne den «endelege løysninga på jødeproblemet»
* 1995: Jean-Claude Juncker vart statsminister i Luxembourg.

### Noreg
* 1523: Kong Christian II av Danmark-Noreg blei tvungen til å abdisera.
* 1984: Arne Treholt blei arrestert, mistenkt for å ha utført spionasje for Sovjetunionen.

## Fødde

* 1741: Carl von Linné d.y., svensk naturforskar
* 1775: André-Marie Ampère, fransk fysikar
* 1844: Johan Selmer, norsk komponist
* 1873: Johannes V. Jensen, dansk forfattar og nobelprisvinnar
* 1889: Tryggve Gran, norsk flygar, fotballspelar, polarforskar, oppdagar og forfattar
* 1890: Dwight D. Eisenhower, amerikansk president
* 1920: Federico Fellini, italiensk filmskapar
* 1929: Jimmy Cobb, amerikansk jazztrommeslagar
* 1930: Buzz Aldrin, amerikansk astronaut
* 1932: Finn Alnæs, norsk forfattar
* 1939: Philip Newth, britisk-norsk forfattar
* 1943: Einar Førde, norsk journalist og politikar
* 1946: David Lynch, amerikansk filmregissør
* 1949: Göran Persson, svensk politikar og statsminister
* 1960: Jeff «Tain» Watts, amerikansk trommeslagar
* 1967: Ivar Bern, norsk sjakkspelar

## Døde

* 1848: Kong Kristian VIII av Danmark, også konge over Noreg i 1814 som **Kristian Fredrik**
* 1850: Adam Oehlenschläger, dansk diktar
* 1875: Jean-François Millet, fransk målar
* 1907: Dmitrij Mendelejev, russisk kjemikar som fann opp periodesystemet
* 1931: Margrethe Munthe, norsk visediktar, forfattar og lærar
* 1936: Kong Georg V av Storbritannia
* 1973: Amilcar Cabral, afrikansk agronom, skribent og geriljaleiar, fødd i Guinea-Bissau
* 1993: Audrey Hepburn, britisk filmskodespelar
* 2005: Per Borten, norsk politikar og statsminister
23. januar

**23. januar** er den 23. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 342 dagar att av året (343 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
*1571: Børsen i London, *The Royal Exchange*, opna.
*1793: Delingane av Polen: Russland og Preussen delte Polen mellom seg.
*1973: Vulkanen Eldfell på Heimaey i Island braut ut.
*1984: Brunei fekk sjølvstende frå Storbritannia.

### Noreg

* 1903: Trøndernes Fagforening blei stifta av Karl Sørvik.
* 1904: Bybrannen i Ålesund øydela 800 bygningar i sentrum av byen. 10&nbsp;000 blei heimlause.
* 1928: Bouvetøya vart norsk biland ved kongeleg resolusjon.

## Fødde

*1783: Stendhal, fransk forfattar
*1813: Camilla Collett, norsk forfattar og kvinnesakskjempar
*1832: Édouard Manet, fransk målar
*1855: Edvard Hagerup Bull, norsk jurist og politikar

## Døde

* 1744: Giambattista Vico, italiensk filosof
* 1889: Alexandre Cabanel, fransk målar
* 1898: Johannes Johannesson Aga, norsk bonde og politikar
* 1944: Edvard Munch, norsk målar 
* 1947: Pierre Bonnard, fransk målar og iluustratør
* 1962: Anders Lothe, norsk lærar, poltikar og målmann
* 1963: Józef Gosławski, polsk bilethoggar 
* 1989: Salvador Dalí, spansk målar
* 2000: Nils Bruland, norsk bilethoggar
* 2002: Pierre Bourdieu, fransk sosiolog
24. januar

**24. januar** er den 24. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 341 dagar att av året (342 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 41: Den eksentriske keisaren Caligula av Romarriket blei drepen av misnøgde pretorianargardistar.
* 1458: Matthias I Corvinus blei konge av Ungarn.
* 1679: Kong Karl II av England oppløyste parlamentet kjend som *Cavalier Parliament*.
* 1742: Karl VII Albert blei keisar av Det tysk-romerske riket.
* 1924: Petrograd i Sovjetunionen blei omdøypt til Leningrad. Byen er i dag kjend som St. Petersburg.
* 2004: Romsonden Opportunity mjuklanda på planeten Mars.

### Noreg
* 1943: Norske motortorpedobåtar landsette britiske og norske kommandosoldatar ved Sagvåg på Stord. Målet vsr produksjonsanlegget ved Stordø kisgruver, som blei øydelagd.

## Fødde

* 76: Keisar Hadrian av Romarriket
* 1712: Fredrik den store av Preussen
* 1746: Gustav III av Sverige
* 1749: Charles James Fox, britisk politikar
* 1776: E.T.A. Hoffmann, tysk diktar, komponist og målar
* 1848: Vasilij Surikov, russisk målar
* 1941: Neil Diamond, amerikansk rockeartist
* 1942: Vivian Zahl Olsen, norsk kunstnar
* 1947: Øystein Sunde, norsk visesongar
* 1956: Hanne Krogh, norsk artist

## Døde

* 1822: Ali Pasha av Tepelenë
* 1895: Randolph Churchill, britisk politikar
* 1920: Hagbard Emanuel Berner, norsk redaktør og politikar
::Amedeo Modigliani, italiensk kunstnar
* 1965: Winston Churchill, britisk statsminister
* 1983: Johan Grøttumsbråten, norsk skirennar
* 2008: Johannes Heggland, norsk forfattar
* 2012: Arild Haaland, norsk filosof
27. januar

**27. januar** er den 27. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 338 dagar att av året (339 under skotår).

## Merkedag
* Holocaustdagen 

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Angela Merici
* Den heilage Timotheos
* Den heilage Titus

## Hendingar

### Utlandet
* 1926: John Logie Baird demonstrerte det aller fyrste fjernsynet.
* 1944: Kringsetjinga av Leningrad vart avslutta.
* 1945: Om lag 7&nbsp;000 overlevande fangar i konsentrasjonsleirane Auschwitz og Birkenau blei frigjorde av sovjetiske soldatar frå Den Raude Armeen.

### Noreg
* 1909: Unge Venstre blei stifta, med Anders Kirkhusmo som første leiar.
* 1948: 11 av mannskapet ombord i MS «Argo» av Haugesund omkom då båten vart minesprengd i Adriahavet utanfor Rijeka.

## Fødde
 

* 1756: Wolfgang Amadeus Mozart, austerriksk komponist
* 1835: Lewis Carroll, britisk forfattar kjend for *[[Alice i Eventyrland]]*
* 1859: Keisar Wilhelm II av Tyskland 
* 1888: Victor Goldschmidt, norsk kjemikar
* 1912: Arne Næss, norsk filosof
* 1916: Helmut Hirsch, tysk opposisjonell
* 1930: Bobby Bland, amerikansk musikar
* 1944: Mairead Corrigan, irsk aktivist og Nobels fredsprisvinnar
* 1948: Arne Skauge, norsk politikar
* 1974: Ole Einar Bjørndalen, norsk idrettsmann

## Døde

* 98: Nerva, romersk keisar
* 1540: Angela Merici, italiensk nonne, ordensgrunnleggjar og helgen
* 1870: Johannes Flintoe, dansk/norsk målar
* 1901: Giuseppe Verdi, italiensk komponist
* 1917: Ernst Sars, norsk historikar
* 1951: Carl Gustaf Mannerheim, finsk president.
* 1971: Jacobo Arbenz Guzmán, guatemalansk president
* 1972: Mahalia Jackson, USA-amerikansk gospelsongar
* 2006: Johannes Rau, tysk president
* 2008: Suharto, indonesisk president
* 2009: John Updike, USA-amerikansk forfattar
:: Ramaswamy Venkataraman, indisk president
* 2010: J.D. Salinger, USA-amerikansk forfattar