open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tysdag

**Tysdag** blir gjerne rekna som den andre dagen i veka. Han er oppkalla etter den norrøne krigsguden Ty i dei fleste germansk-språklege land, medan den romerske guden Mars har namngjeve han i dei romanske. Dagen heiter *Martis dies* på latin, *martedí* på italiensk og *mardi* på fransk.

Somme stader blir tysdagen sett på som uheppen. For grekarane er han mellom anna dagen Konstantinopel fall til tyrkarane. I den spansktalande verda seier eit ordtak at på tysdagar bør ein korkje gifta seg eller leggja ut på reis - *En martes, ni te cases ni te embarques*. Dagen er også rekna som uheppen somme stader i India på grunn av tilknytinga til planeten Mars, og ein del hinduar dreg til tempel denne dagen for å motverka den vonde innverknaden hans.

## Spesielle tysdagar
* Feitetysdag er dagen før oskeonsdag, ein dag ein tradisjonelt brukte opp alt feittet før fastetida byrja.
Homofili

**Homofili** (frå gresk *homo*, 'same' og *fili*, 'elske') er preferanse for ein person av sitt eige kjønn som kjærleiksobjekt.

Omgrepet blei først nytta i ein artikkel i *Jahrbuch für sexuelle Zwischenstufen**i [[Tyskland]] i [[1904]], og blei sidan nytta til ein viss grad av dei tyske rørslene for homoseksuelle rettar på [[1920-talet]]. Det var likevel først etter andre verdskrigen at omgrepet fekk eit slags gjennomslag. Det blei då nytta av dei nye homoorganisasjonane som oppstod i dei fleste vestlege landa (til dømes [[Det norske forbundet av 1948]], danna i 1952 etter å ha vore ei avdeling av ein dansk organisasjon frå 1950). Homorørslene som oppstod på 1940- og 1950-talet blir ofte kalla for homofil-rørsler (*homophile movements''), og det nye omgrepet blei aktivert som ledd i ein politikk for å omdefinera fenomenet frå seksuell perversjon til noko som omhandla kjærleik. 

Frå slutten av 1960-talet blei desse rørslene og den generasjonen som starta dei, kritiserte for å vera for diskrete og forsiktige, og eit ledd i dette var å mobilisera nye omgrep som gay og lesbian, på norsk «homsar» og «lesber». I den grad «homophile» hadde fått noko gjennomslag i engelsk og amerikansk, overtok «homosexual», «gay» og «lesbian» denne plassen frå slutten av 1960-talet. 

«Homofili» blei første gong nytta på norsk i ein brosjyre av den norske avdelinga av det danske «Forbundet af 1948» i 1951. Noreg er eit av dei få landa der dette omgrepet framleis har stor utbreiing.

«Skeiv» er i dag ei nemning som blir brukt om dei som ikkje definerer seg som heterofile. Nemninga kan samanliknast med det engelske ordet «queer».

## Haldningar til homofili

Det er i dag stor skilnad på korleis ulike land og samfunn godtek homofili. I land som Noreg, Sverige, Canada, Spania, Sør-Afrika, Nederland, Belgia og fleire delstatar i USA likekjønna par inngå ekteskap. Land som Mauritania, Sudan, Somalia, Jemen, Saudi-Arabia, Iran og Afghanistan praktiserer derimot dødsstraff for seksuelle handlingar mellom menneske av same kjønn.

## Sjå òg
*Homofil åtferd hjå dyr

## Bakgrunnsstoff
* Homobevegelsen i Noreg, artikkel hjå Store norske leksikon
Tid

**Tid** er den fjerde dimensjonen og intervallet mellom to hendingar. Ein kan seie at ei hending skjer etter ei anna hending. Vidare kan ein måle kor mykje det er mellom to hendingar. Svaret på kor mykje er mengda med tid mellom dei to hendingane. Ein måte å definere omgrepet «etter» er basert på trua på kausalitet. Menneska sitt forsøk på å auke forståinga og å måle tid gjennom å utvikle kalendrar og klokker, har vore ei stor drivkraft på vitskaplege oppdagingar.

Nokre enkle, relativt enkle definsjonar på tid er mellom anna «tid er det klokka målar» og «tid er det som hindrar alt frå å skje samstundes».

To motståande synspunkt på tid deler mange filosofar. Eit syn er at tid er ein fundamental struktur i universet – ein dimensjon som er sjølvstendig frå hendingar, der hendingar skjer i rekkjefølgje. Isaac Newton støtta dette realistiske synet og det vert derfor stundom kalla newtonsk tid.
Det motsette syner er at *tid* ikkje referer til noko form for «behaldar» som hendingar og lekamar «flyttar seg gjennom», heller ikkje noko som «flyt», men som i staden er ein del av ein fundamental, intellektuell struktur (i lag med rom og tal) der menneske sekvenserer og samanliknar hendingar. Dette andre synet, som vart støtta av Gottfried Leibniz
og Immanuel Kant,
meiner at *tid* ikkje er ei hending eller ein ting, og derfor ikkje i seg sjølv målbart og kan heller ikkje forflytte seg. 

Tid er ein av sju fundamentale fysiske storleikar i både SI-systemet og ISQ-systemet. Tid vert nytta til å definere andre storleikar, som snøggleik, så ein definisjon av tid i form av slike storleikar, ville ha ført til ein sirkeldefinisjon.

## Sjå òg
* :Kategori:Måleiningar for tid

## Kjelder
Oda

**Oda** er brukt som ulike typar namn i ulike delar av verda.

I Noreg er det eit kvinnenamn med tysk opphav. Namnet er ei kortform av namn på *Od-*, *Odal-*, eller *Ot-*, frå urgermansk **ôþela*, «farsarv». Ho svarar til den nordiske forma Aud som tyder «eigedom» eller «rikdom». 

I Japan er namnet eit slektsnamn.

## Kjende namneberarar
***med Oda som førenamn**
** Oda Krohg, norsk målar
** Othello, tragedien av William Shakespeare
***med Oda som slektsnamn**
** Oda Nobunaga (織田信長  - **), krigar som sameina mykje av Japan

## Bakgrunnsstoff

*Oda på ''Barnimagen''
Verdshandelssenteret i New York

**Verdshandelssenteret i New York** (engelsk *World Trade Center in New York*, ofte forkorta «WTC») var eit kompleks av bygningar i New York der dei to mest kjende var tvillingtårna, som vart ramma av eit terrorangrep 11. september 2001, da tårna vart øydelagd av to passasjerfly som kræsja inn i bygningane.

WTC var verdas høgaste skyskrapar da det opna i 1972. Dei to tvillingtårna strekte seg 110 etasjar over asfalten på nedre Manhattan og inneheldt kontor for ei rekke handels- og finansinstitusjonar. 

WTC vart teikna av den amerikanske arkitekten Minoru Yamasaki saman med Antonio Brittiochi.


Fil:September 11th WTC View From Jersey City 9-2001.jpg|Etter terroriståtaket i september 2001.
Fil:Wtc-2004-memorial.jpg|To lyssøylar til minne om tvillingtårna.
Fil:National Park Service WTC and Jamaica Bay.jpg|Tvillingtårna opplyste om kvelden.


## Sjå òg
* Konspirasjonsteoriar kring 11. september-åtaket

## Bakgrunnsstoff
Dødsleir

**Dødsleir** kan vera ei nemning på ein fangeleir der tilhøva er så dårlege at ein stor prosentdel av fangane døyr, eller dei blir systematisk avliva. Dødsleirar har vorte oppretta mellom anna med mål om å utrydda ulike folkeslag, såkalla *etnisk rensing*. I slike dødsleirar er det eit mål at flest mogleg skal døy. 

## Sjå òg
* Konsentrasjonsleir
* Fengsel
Ølensjøen

**Ølensjøen**, ofte kalla berre **Ølen**, er administrasjonssenteret i Vindafjord kommune i Rogaland fylke. Ølen kommune slo seg saman med nabokommunen, Vindafjord, 1. januar 2006. Før kommunesamanslåinga var Ølensjøen administrasjonssenter i Ølen kommune. Det bur om lag 1&nbsp;600 innbyggjarar i Ølensjøen. Ølensjøen er den største tettstaden i kommunen. Ølensjøen er òg regionssenter for indre delar av Haugalandet.

I Ølensjøen ligg Ølen vidaregåande skule, idrettshall, symjehall og det største privateigde slakteriet i landet, Fatland Slakteri. I Ølensjøen er det eit stort kjøpesenter som mellom anna inneheld apotek og postkontor for kommunane Etne og Vindafjord. Elles finst det eit stort møbel- og teppesenter, seks klesforretningar, urmakar og fleire frisørsalongar.

## Historikk
Namnet Ølen kjem av norrønt *Ǫlund*. Dette kan ha vore det opphavlege namnet på Ølsfjorden. Tilhøyrande innbyggjarnamn er ølensbu. Namnet har samanheng med norrønt *ala*, næring eller føde, og kan sikta til rikdom på fisk. 
Namna Ølensjøen og Ølensvåg er laga ut frå namnet &#x01EB;lund. 

Eit namn nytta i dansketida var Aalund (Ålund). Namnet vart nytta til innpå 1800-talet. Tettstaden Ølensjøen oppstod av "Landhandlerstedet Aalundssøen". Like ovanfor Ølensjøen ligg bygdemuseet Nerheimstunet, på den gamle og sentrale garden Nerheim. Namnet vart skrive som Niarðhæim i 1326 og kjem av guden Njord i norrøn mytologi. Truleg var det her eit gudehov til ære for Njord. Seinare kan staden ha vorte vigsla til kyrkjestad. Kyrkja stod her fram til 1874. Ei ny kyrkje vart då bygd lenger nede, mindre utsett for vêr og vind.

## Bakgrunnsstoff
* Ølen kommune 
* Nye Vindafjord kommune 

## Kjelder
### Litteratur
* Norsk stadnamnleksikon
Gardar og ætter i Ølen

**Gardar og ætter i Ølen** er eit gards- og ættesogeverk utgjeve av Ølen kommune. 
Bygdebokverket tek for seg gardssoge og ættesoge knytt til gardar i Ølen. 

* Band 1A.: *Garder og ætter i Ølen; Ølen skulekrins*. Utgjeve 2001. Skriven av Anders Haugland ISBN 82-7096-325-9 
:Om gardane: Dreganes - Dørheim - Hamre - Haugen - 
Heggjo - Hiksdal - Hustveit - Kåtabø - Lio - Oppheim - Roa - Ryo - Rødno - 
Stongaland - Tveit)
 
* Band 1B. *Garder og ætter i Ølen*. Utgjeve 1986. Skriven av Anders Haugland 
:Om gardane: Eio - Haugland - Heiabø - Klungland - 
Myrabø - Nerheim - Stumo - Økland. 
 
* Band 2. *Gardar og ætter i Vågen*. Utgjeve 1986. Skriven av Anders Haugland ISBN 82-7101-123-5
:Om gardane: Berge - Bersvåg - Dueland - Espeland - 
Favnbø - Frønsdal - Gjerdavik - Hetland - Kjellasvik - Kolbeinshaug - Kåta - 
Lunde - Stavanes - Ulvanes - Vaka - Viland - Vågen - Ørland 

* Band 3. *Gardar og ætter på Bjoa*. Utgjeve 1986. Skriven av Toralf Tvedt ISBN 82-7101-124-3 
:Om gardane: Apalvik - Dalen - Eikås - Grunnavåg - Hauge - 
Hetland - Innbjoa - Lien - Romsa - Rotvoll - Sandvik - Steinsland - Svolland - Utbjoa - Åsbø
TV1000

**TV1000** er ein fjernsynskanal som er eigd av Viasat som viser filmar. Kanalen vart starta i 1989 og hadde lenge ein systerkanal som heitte Cinema. Kanalen inneheld ikkje reklame, men vert finansiert av abonnementsavgifter.

Kanalen vart fyrst lansert i Sverige, og seinare vidare til Danmark, Noreg og Finland. I byrjinga av år 2004 vart kanalen lansert i Litauen, Latvia, Estland, Russland, Ukraina, Kasakhstan, Moldova og Kviterussland.

1. september 2004 vart kanaltilbodet til TV1000-kanalane forandra frå TV1000 1,2 og 3 og Cinema 1,2 og 3 til TV1000, TV1000 Plus One, TV1000 Nordic, TV1000 Classic, TV1000 Action og TV1000 Family.

Høydefinisjonskanalen TV1000 HD vart lansert 15. januar 2008.
## Distribusjon
Kanalen vert distribuert i Viasat sin dyraste kanalpakke.

## Bakgrunnsstoff
*http://www.tv1000.no
Jetix

**Jetix** var ein fjernsynskanal for born og tilhøyrte The Walt Disney Company. Kanalen var tidlegare kjend som *Fox Kids*. Fox Kids starta sine sendingar i 1996 og bytta namn i 2002. I 2009 vart Jetix og Toon Disney bytta ut med Disney XD.

Jetix vert i dei fleste land kringkasta via kabel og/eller satellitt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jetix|Jetix]]» frå ,  den 12. juli 2012.*
44 Nysa

**44 Nysa** er ein relativt stor og svært ljossterk asteroide. Han er klassifisert som ein sjeldan klasse E-asteroide.

Han er namnsett etter det mytiske landet Nysa i gresk mytologi.

Lyskurva er konisk, dette indikerer at han kan vera samansett av to asteroidar. 

Nysa har så langt blitt observert når han okkulterte (formørka) stjerner to gonger.

## Referansar
Kurdistan

**Kurdistan** er eit område i Midtausten, der det hovudsakleg bur kurdarar. Landområdet dekkjer delar av Tyrkia, Irak, Iran, Armenia, og Syria. Då Det osmanske riket blei delt mellom Storbritannia, Tyrkia og andre land ved Sèvres-avtalen i 1920, blei det gjort framlegg om å gjera Kurdistan til eit eige land. Det blei med orda, truleg fordi ein frykta at eit samla Kurdistan ville få for stor makt i områda. Sidan då har kurdiske grupper kjempa for sjølvstende i dei ulike landa dei høyrer til, medan landa har kjempa imot dei, for å sleppa å avstå landområde til eit nytt Kurdistan. 

## Bakgrunnsstoff
87 Sylvia

**87 Sylvia** er ein av dei største hovudbelteasteroidane. Han er svært mørk og har sannsynlegvis ein veldig enkel samansetnad. Han går i bane lengre ut enn dei fleste hovudbelteasteroidane, og er klassifisert som ein av Cybele-asteroidane.

Grunnen til namnet er ukjend, asteroiden kan vera kalla opp etter den fyrste kona til astronomen Camille Flammarion eller Rhea Silvia, mora til Romulus og Remus.

Ein måne rundt Sylvia blei oppdaga 18. februar 2001 frå Keck&nbsp;II-teleskopet av Mike Brown og Jean-Luc Margot. Han er 15 km i diameter og går i bane i ein avstand på 1370 km. Satellitten fekk seinare namnet Romulus https://web.archive.org/web/20060501175645/http://cfa-www.harvard.edu/iauc/07500/07588.html. 

Tre år seinare, 9. august 2004, blei Remus, måne nummer to, oppdaga. Remus har ein diameter på 7±2 km og krinsar rundt Sylvia i ein avstand på 706±5 km.

Månane er sannsynlegvis resultatet av at materiale kasta opp etter ein asteroidekollisjon samla seg som to objekt i bane rundt Sylvia. Måneoppdagingane gjorde at ein kunne finne massen og tettleiken til Sylvia. Tettleiken er låg, noko som tyder på at asteroiden sannsynlegvis er svært porøs. 

## Bakgrunnsstoff
* Data on (87) Sylvia from Johnston's archive
* Adaptive Optics System Reveals New Asteroidal Satellite (SpaceDaily.com)
Sosialliberalisme

**Sosialliberalisme** er ei tankeretning som hevdar at staten aktivt må fremje fridommen for det enkelt menneske. I Noreg reknar Venstre seg som eit sosialliberalt parti.

Sosialliberalismen oppstod som ein reaksjon mot dei sosiale forskjellane som gjennom 1880-talet utvikla seg England. I motsetnad til den klassiske liberalismen går sosialliberalar inn for bruk av regulering og omfordeling. Til skilnad frå sosialdemokratiet og sosialismen legg sosialliberalismen større vekt på liberale løysingar i politiske saker, og ved å vere meir opne for kapitalisme. Det motsette av sosialliberalisme er sosialkonservatisme.

Sosialliberalismen legg stor vekt på fordeling av politisk og økonomisk makt. Retninga bryt med konservatismen og liberalismen ved å sjå staten som eit verktøy for å skape fridom og moglegskapar for einskildmenneske, dessutan i å vere radikalt innstilt i synet på eksisterande samfunnsstrukturar og etablerte løysingar.

Ideologien ligg nær midten av den politiske høgre/venstre-aksen sidan den legg vekt på størst mogleg fridom og samstundes eit sterkt sosialt ansvar. Alle har krav på menneskerettar og alle skal ha størst mogleg fridom. For at alle skal ha størst mogleg fridom må fridommen ha ei grense (liberal-), noko som vert formulert i uttrykket «min fridom sluttar der din fridom byrjar». Til dømes kan ein ikkje få fridom til å avgjere liv og levekår til andre individ. Full fridom er etter denne definisjonen anarki. Sosialliberalar prøver å setje denne grensa slik at alle får størst mogleg fridom til å avgjere over eige liv.

Kritikarar av sosialliberalisme hevdar ideologien fører til sosial oppløysing, gjennom å forkaste tradisjonelle sosiale verdiar og normer. Eksempelvis er ekteskapslovgjevinga eit felt der sosialliberalarar gjerne ynskjer å sidestille likekjønna samliv med det tradisjonelle ekteskapet og la likekjønna par adoptere barn.

Det norske sosialliberale partiet er Venstre. Andre sosialliberale parti i Skandinavia er det Radikale Venstre (RV) i Danmark og Folkpartiet (FpL) i Sverige. Nederland vert halde fram som eit føredøme på eit sosialliberalt samfunn.
132 Aethra

**132 Aethra** er ein lysfarga metallisk hovudbelteasteroide. Han har ein relativt eksentrisk bane som innimellom tar han nærare sola enn planeten Mars.

Han er namnsett etter Aethra, mora til Theseus i gresk mytologi.

## Fotnotar
Tibet

**Tibet** er eit område som er styrt av Folkerepublikken Kina. Hovudstaden i Tibet er byen Lhasa. 
Regionen vart invadert av kinesiske styrkar i 1950. 
På tibetansk vert området kalla **Bod** og av kinesarane **Xizang**. Landområdet dekkjer &nbsp;km². Området ligg høgt over havet omgjeve av høge fjell. I sør er Himalaya og elva Brahmaputra. Gjennomsnittshøgda i landskapet er  meter over havet. Tibet grensar til dei kinesiske provinsane Szechuan, Yunnan, Tsinghai og Sinkiang Uighur. Av andre land grensar Tibet til India (Jammu og Kashmir), Nepal, Bhutan og Myanmar. Området er rikt på mineral, men økonomien er trass i dette lite utvikla. Området har hatt få vegar, men kinesarane har gjort ein del for å modernisera infrastrukturen.

Sidan 1959 har tibetanarar i eksil, leia av den fjortande Dalai Lama, oppretthalde ei eksilregjering. Regjeringa har sete nord i India. Regjeringa meiner at dei har styringsrett over Tibet, etter dei historiske grensene til Tibet, og ikkje etter grensene til den kinesiske provinsen Tibet. 

## Bakgrunnsstoff
253 Mathilde

**253 Mathilde** er ein hovudbelteasteroide som blei vitja da NEAR Shoemaker-romsonden var på veg til 433 Eros. Han er den fyrste asteroiden vitja av eit romfartøy.

Mathilde er svært mørk, svartare en kol og ein meiner at samansettinga er som karbonrike chondrittmeteorittar. Tettleiken målt av NEAR Shoemaker, 1300&nbsp;kg/m³, var under det halve til typiske karbonrike chondrittar. Dette kan indikere at asteroiden er ein laust samansett haug av grus. Det same er tilfelle for ein annan C-type asteroide (som berre er studert frå jorda), 45 Eugenia.

Banen til Mathilde er eksentrisk, og tar han til det ytre av hovudbeltet. Han har au ein av dei seinaste rotasjonsperiodane til dei kjende asteroidane. Difor fekk ikkje NEAR Shoemaker fotografert heile overflata til asteroiden.

Ein meiner at Mathilde er namnsett etter kona til astronomen Moritz Loewy.

## Krater

Asteroiden er market med mange svært store og tydelege krater, mange av dei er breiare enn snittradiusen til asteroiden. Det er ingen forskjellar i farge eller ljosheit, så dei indre delane til asteroiden må vera svært homogene.

Dette er ei liste over kratera. Av di at Mathilde er ein mørk karbonsk lekam har kratera blitt namnsett etter nokon av dei mest kjende kolfelta i verda.

## Bakgrunnsstoff
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html The Asteroid Orbital Elements Database] (engelsk)
* Minor Planet Discovery Circumstances (engelsk)
* USGS: Mathilde nomenclature (engelsk)
5261 Eureka

**5261 Eureka** blei oppdaga frå Palomarobservatoriet 20. juni 1990 og visa seg å vera den fyrste kjende trojanske asteroiden til planeten Mars. Han fylgjer Mars (i L<sub>5</sub>-punktet) på ein avstand som berre varierer med 0,3 AE for kvart omløp (med ein sekulær trend oppå dette som endrar frå 1,5-1,8 AE rundt 1850 til 1,3-1,6 AE rundt 2400). Minimumsavstanden frå jorda, Venus og Jupiter er høvesvis 0,5, 0,8 og 3,5 AE.

Berekningar over lengre tidsperspektiv viser at banen er stabil. Kimmo A. Innanen og Seppo Mikkola poengterer at «motsett av det ein skulle tru er det klare empiriske bevis på stabilitet på rørsla rundt L4- og L5-punkta til alle dei terrestriske planetane i ei tidssamanheng på fleire millionar år».

Sidan da har andre marstrojanarar blitt identifisert, nemleg 1999 UJ<sub>7</sub> på L4-punktet og 1998 VF<sub>31</sub>, 2001 DH<sub>47</sub>, 2001 FG<sub>24</sub>, og 2001 FR<sub>127</sub> ved L5-punktet. Dei ko-orbitale 1998 QH<sub>56</sub> og 1998 SD<sub>4</sub> har ikkje i lagnaden sin å halde fram som trojanarar, dei vil bli avbøygde frå Mars i løpet av dei neste 500&nbsp;000 åra.

## Referansar
* IAUC 5045
* IAUC 5047
* IAUC 5067
* IAUC 5075
Hestur

**Hestur** (òg **Hestoy**, eller *Hestøya*) er ein av dei 18 øyane som utgjer Færøyane. Øya høyrer til regionen til hovudøya Streymoy. Flatevidda til Hestur er 6,1 km², og det bur 43 innbyggjarar på øya (2002). 

Kommunen Hestur omfattar òg naboøya Koltur med sine 2 innbyggjarar (31.12.2002). Hestur tyder hesteøya, medan Koltur tyder foleøya.

Nord for Koltur ligg Streymoy, og sør for Hestur ligg Sandoy.

## Bakgrunnsstoff
Kalsoy

**Kalsoy** (tyder ‘Mannøya’), er ei av dei 18 øyane som utgjer Færøyane. Ei gamal stavemåte er Kallsoy, på dansk Kalsø. Øya høyrer til regionen Norðoyggjar, nordøyane. Kalsoy ligg mellom Kunoy og Eysturoy.

* Flatevidd: 30,9&nbsp;km²
* Innbyggjartal: 147 (31. desember 2002)
* Høgaste fjell: Nestindar, 788 moh
* Kommune: Klaksvík, som har teke opp i seg dei tidlegare kommunane Mikladalur og Húsar.

Alle dei fire bygdene på Kalsoy er bundne saman med eit tunnelsystem som stod ferdig i 1986. Tunnelane gav samband med Trøllanes på nordspissen **Kallur**, der eit av fyrtårna på Færøyane finst.

På folkemunne vert øya kalla (på grunn av dei fire tunnelane) «blokkfløyta». Den avlange øya har fått åtte tunnelopningar som trolla kan nytta til å spela fløyte.
Koltur

**Koltur** er ei av øyane som utgjer Færøyane, øya ligg sentralt vest for Streymoy og nord for Hestur. 

* Flatevidd: 2,5 km²
* Innbyggjarar: 2 (31.12.2002)
* Høgaste fjell: Uppi á Oyggj, 477 m
* Kommune: Tórshavnar kommuna

Koltur er den minste av dei folkesette øyane på Færøyane. I 1980-åra vart øya forlaten av sauebøndene som hadde beite på den sørlege delen av øya. Øya var utan fastbuande mellom 1989 og 1990, til eit par frå Kirkjubøur slo seg ned.

Det er ikkje lenger ferjesamband med Koltur, men tre gonger for veka går ei helikopterrute innom. Det fastbuande paret tilbyr overnatting på garden Koltursgarður.

## Bakgrunnsstoff
* Faroestamps.fo om Koltur  (tysk, engelsk, fransk, dansk, færøysk)
* Koltursgarður - Øya Koltur og innbyggjarane (færøysk, ei side på engelsk)
Sylvia

**Silvia** og **Sylvia** er kvinnenamn laga av det latinske ordet for *[[skog]]*, «silva». Det har vore mykje brukt i den romansktalande verda, og finst mellom anna i legenden om dei to tvillingane som grunnla Roma, Remus og Romulus, som namnet til mor deira, Rhea Silvia.

I Noreg er stavemåten med y mest vanleg.

## Kjende namneberarar
*Sylvia Pankhurst (1882-1960), britisk freds-, arbeidar- og kvinnerettsaktivist
* Sylvia Plath (1932-1963), amerikansk diktar
* Dronning Silvia av Sverige (f. 1943), svensk dronning fødd Silvia Renate Sommerlath
* Sylvia Brustad (f. 1966), norsk politikar

## Bakgrunnsstoff
Streymoy

**Streymoy** (dansk *Strømø*) er den største øya på Færøyane, og den øya der hovudstaden Tórshavn ligg. 

I januar 2004 vart det lansert eit tunnelprosjekt mellom Streymoy og Sandoy.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Europaveg 6

**Europaveg 6** (**E6**) er ein europaveg som går frå Trelleborg i Sverige til Kirkenes i Noreg. Han er den klart lengste vegstrekningen i Noreg.

## Rute

Vegen fylgjer ruta Trelleborg, Malmö, Helsingborg, Halmstad, Göteborg, Svinesund, Oslo, Hamar, Lillehammer, Dombås, Trondheim, Stjørdal, Steinkjer, Grong, Mosjøen, Mo i Rana, Rognan, Fauske, så vidare opp over Hamarøya med ferje frå Bognes til Skarberget over Tysfjorden til Ballangen, Narvik, Setermoen, Alta, Olderfjord, Lakselv, Karasjok, Varangerbotn, Kirkenes.

Frå Kirkenes går Europaveg 105 gjennom Russland og Ukraina til Jalta.

## Plass i europavegsystemet
Strekninga Helsingborg–Olderfjord på E6 er eigentleg ein del av Klasse A-vegen E47, som framleis er skilta med nummeret som var gjeldande fram til 1992. Sverige og Noreg skilta ikkje om på grunn av kostnaden dette ville medføra på ein særs lang veg. 

Tidlegare gjekk E6 heilt frå Roma til Kirkenes, men han byrjar altså no lengst sørvest i Sverige. 

## Kultur
Ei ny utbygging av E6 i Sverige vil gå gjennom helleristingsområdet i Tanum.

## Knutepunkt

}

|}

## Bakgrunnsstoff
Kunoy

**Kunoy** (tyding 'kvinneøya', etter klippa Konan nord på øya) er ei av dei 18 øyane som utgjer øygruppa Færøyane. Øya og er ei av seks øyer i den geografiske regionen Norðoyggjar, nordøyane.

Bygda Kunoy ligg på vestkysten av øya med same namn. Frå 1988 har øya hatt tunnelsamband med Haraldssund på austkysten. Saman dannar desse to busetnadane kommunen Kunoyar kommuna.

Kyrkja på staden vart bygd i 1867.

På Kunoy var det tidlegare ei tredje bygd, Skarð, på austkysten. Bygda vart fårflytta då alle mennene omkom på havet i 1913. Dei attverande kvinnene og borna forlét Skarð for alltid.

## Galleri

Fil:Kunoy, Faroe Islands.JPG|Kunoy
Fil:Haraldsund, Faroe Islands.JPG|Haraldssund
Fil:Skarð, Faroe Islands (01).jpg|Skarð


## Kjelder
Skúvoy

**Skúvoy** (på dansk **Skuø**) er ei av øyane i Færøyane.
Skuvoy har ei flatevidd på om lag 12 km². Bygda av same namn har om lag 80 innbyggjarar. Der finst ein liten skule, ein handelsmann og ei kyrkje. Skúvoy har også ein helikopterlandingsplass.

Ifølgje *[[Færøyingesoga]]* budde Sigmund Brestisson på Skúvoy. Han innførte kristendommen til Færøyane på oppdrag frå Olav Tryggvason, og skal ha bygd den fyrste kyrkja her i år 999.

## Kjelder
4179 Toutatis

**4179 Toutatis** er ein apollo-, ein alinda- og ein mars-kryssande asteroide med ein kaotisk bane laga av ein 3:1 resonanse med Jupiter. På grunn av den svært låge banehellinga (0,47°) og baneperioden på nesten fire år gjer Toutatis stadige nærpasseringar med jorda med ein minimumsdistanse som nå er berre 0,006 AE (2,3 gonger lengre unna enn månen). Passeringa 29. september 2004 var spesielt nær, 0,0104 AE (under 4 gonger avstanden til månen) frå jorda, noko som gav ein god moglegheit for observasjonar av asteroiden. 

Rotasjonen hans kombinerer to separate rørsler i eit ikkjeperiodisk resultat. For noko plassert på overflata til Toutatis ville sola sjå ut til å stå opp og gå ned på heilt tilfeldige stader og tilfeldige tider langs horisonten på asteroiden.

Han er namnsett etter den keltiske krigsguden Toutatis.

Radarbilde har vist at Toutatis har ein svært irregulær utsjånad, samansett av to tydelege «klumpar» med maksimumbreidd på høvesvis omtrent 4,6&nbsp;km og 2,4&nbsp;km. Hypotesen er at Toutatis blei danna av to forskjellige lekamar som ein gong foreinte seg, med eit resultat som ser ut som ein grushaug.

## Kor nære er det?
For å setja passeringa 29. september 2004 i perspektiv, kan ein sjå på asteroiden og jorda som to racerbilar. Dei to racerbanane representerer de to himmelbanane. Asteroidebanen er 1,5 km lang og 1,2 km på tvers. Jordas bane ville vera ein sirkel på 600 m i diameter innanfor asteroidebanen, dei kryssar kvarandre på den eine sida. På denne skalaen ville dei to bilane krysse kvarandre med ein avstand på 3,2 m (to tredels billengde) frå kvarandre, og kan teoretisk sett komma så nære som 1,8 m

Samanlikninga bryt saman når ein veit at dei verkelege banane ikkje er faste i rommet, men kan endre seg over tid.

## Bakgrunnsstoff

* Toutatis Home Page - av ein av oppdagarane
* Space.com: Video of Toutatis's close approach to Earth, 29 Sept, 2004
* Interesting views of asteroid
Guru Har Krisjan

Guru **Har Krisjan** () var den åttande av dei ti sikh-guruane og vart guru den 7. oktober 1661 som etterfølgjar etter far sin, guru Har Rai. Føre guru Har Krisjan døydde, utpeikte han Baba Bakala som den neste sikh-guruen. Det viste seg at dette var gammalonkelen hans guru Teg Bahadur. Det følgjande er ei oppsummering av nokre hovudpunkt i det korte livet åt guru Har Krisjan dji:

# Da guru Har Krisjan dji var i Delhi var det ein koppeepidemi der. Det seiest at guru Har Krisjan dji si velsigning gjorde at innsjøen ved Bangla Sáhib verka som kur for tusenvis av menneske.
# Gurdvara Bangla Sáhib vart bygd til minne om guru Har Krisjan dji på den staden der han heldt til da han vitja Delhi. 
# Gurdvara Bala Sáhib vart bygd der guru Har Krisjan dji vart kremert etter at han døydde berre sju år og åtte månader gammal.

## Bakgrunnsstoff
* AllAboutSikhs.com  
* Sikhs.org
* Sikh-History.com 

## Lyd
* Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download
Nólsoy

Øya **Nólsoy** ligg sentralt i øygruppa Færøyane, aust for Streymoy. Det er berre ein busetnad på øya som òg heiter Nólsoy. Busetnaden ligg på den nordvestlege kysten på Strongin, ei halvøy som er bunde saman med resten av øya med ei smal landtunge. Øya har òg et fjell: Eggjarklettur (371&nbsp;moh). Nólsoy har den største kolonien i verda av havsvaler. 

Nólsoy var heimstaden til Nólsoyar-Poul Poulson, ein nasjonalhelt på Færøyane på grunn av dikting og innsatsen for å gjera slutt på handelsmonopolet.

Image:Position of Nolsoy on Faroe map.png|Øen Nólsoy
Image:Nolsoy village on Faroe map.png|Nólsoy bygd 
Image:Nolsoy map.jpg|Nólsoy
Image:Faroe stamp 375 nolsoy.jpg|Nólsoy
204 Kallisto

**204 Kallisto** er ein typisk, litt stor, hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som S-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av ein blanding av silikatar og metall. Som andre asteroidar av denne typen er han ljos i fargene.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 8. oktober 1879 i Pola, Italia.

Asteroiden blei namnsett etter nymfa Kallisto i gresk mytologi, same som gav namn til jupitermånen Callisto.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
133 Cyrene

**133 Cyrene** er ein nokså stor og veldig ljos hovudbelteasteroide. Han er av S-typen og er sannsynlegvis samansett av silikat.

Han blei oppdaga av J. C. Watson 16. august 1873 og namnsett etter Kyrene, ei nymfe som var dotter av kong Hypeseus og kjærasten til Apollon i gresk mytologi.

## Fotnoter
Vágar

**Vágar** er den tredje største av dei 18 øyane som utgjer øygruppa Færøyane. Ho har ei flatevidd på 177,6 km² og 2&nbsp;782 innbyggjarar (31. desember 2002). Her finn ein den internasjonale (og einaste) flyplassen på Færøyane.

## Geografi

Vágar ligg vest for hovudøya Streymoy og har sidan 2002 hatt vegsamband med Streymoy gjennom den fire kilometer lange Vágartunnelen. Denne tunnelen er det hittil mest prestisjefylte byggjeprosjektet i færøysk historie og har gjort reisetida mellom flyplassen og hovudstaden stuttare. 

Vest for Vágar ligg Tindhólmur og fugleparadiset Mykines. Dei to største vatna på Færøyane ligg på Vágar; Sørvágsvatn og Fjallavatn.

Høgste fjellet på øya er Árnafjall på 722 moh.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Designphoto.fo - 360°-Panorama Sørvágsfjørður  (Java-applet)
160 Una

**160 Una** er ein relativt stor og mørk hovudbelteasteroide med ein primitiv karbonhaldig samansetnad

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 20. februar 1876 og namnsett etter ein figur i det episke diktet *[[The Faerie Queene]]* av Edmund Spenser (1590).

## Fotnotar
Guru Teg Bahadur

**[[Guru]] Teg Bahadur dji** eller **Tegh Bahadur** () var den niande av dei ti sikh-guruane og vart guru den 20. mars 1665 som etterfølgjar etter grandnevøen sin Guru Har Krisjan. Føre guru Teg Bahadur døydde, utpeikte han sonen sin Gobind Rai — som seinare fekk namnet Guru Gobind Singh dji — som den tiande (og, som det skulle vise seg, siste) av sikh-guruane i menneskeleg form. Det følgjande er ei oppsummering av hovudhøgdepunkta i livet åt guru Teg Bahadur dji:

* Han lét byggje byen Anandpur Sáhib.
* Han reiste kring ulike delar av India. 
* Han var ansvarleg for berginga av dei kasjmirske hinduane som vart forfølgte av mughalane, men miste sjølv livet.
* Han bidrog med fleire hundre hymnar til *[[Guru Granth Sáhib|Adi Granth]]*.
* Salokane (Mahal 9) mot slutten av *Adi Granth* er svært populære.
* Guru Teg Bahadur dji døydde som martyr i Delhi under mughalkeisaren Aurangzeb.
* Gurdvaraer bygde til guru Teg Bahadur sitt minne inkluderer:
** Gurdvara Sis Gandj i Tjandni Tjauk i Delhi, der han vart avretta ved halshogging.
** Gurdvara Rakab Gandj Sáhib i Delhi, der Lakhi Shah Vandjara brente ned huset sitt der lekamen åt guru Teg Bahadur dji låg, slik at kroppen hans kunne bli kremert.

## Bakgrunnsstoff
* Sri Guru Tegh Bahadur Sahib, 
* AllAboutSikhs.com, 
* Video - Teg Bahadur Simriey, 
* Sikhs.org, 
* Sikh-History.com 

## Lyd
* Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download
Mongolia

**Mongolia** (khalkhamongolsk **Монгол Улс**) er eit land i Sentral-Asia med grense til Russland i nord og Kina i sør. Landet var senter for det mongolske riket på tolvhundretalet, men blei styrt av det kinesiske Qingdynastiet frå slutten av sekstenhundretalet fram til det vann sjølvstende, med sovjetisk hjelp, i 1921.

Størstedelen av Mongolia er steppeland, med fjellområde i nord og vest og Gobiørkenen i sør. Dei fleste innbyggjarane er nomadiske tibetan-buddhistar frå den mongolske folkegruppa.

Landet vart tidlegare kalla Ytre Mongolia for å skilje det frå Indre Mongolia, ein provins i Kina. 



## Bakgrunnsstoff
* Michel Setboum  bilete knytte til Mongolia
201 Penelope

**201 Penelope** er ein stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein M-type asteroide og er sannsynlegvis samansett av jern-nikkel, enten reint eller blanda med stein. 

Han blei oppdaga av Johann Palisa 7. august 1879 i Pola i Italia. Det var den 17. oppdaginga hans.

Asteroiden er namnsett etter Penelope, kona til Odyssevs i *[[Odysseen]]* av Homer.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
T

**T** er den tjuande bokstaven i det latinske alfabetet og hadde same form i latin og gresk. Han stammar frå det fønikiske alfabetet. Det hebraiske namnet på bokstaven er *taw*, og grekarane overtok dette namnet. Romarane overtok frå etruskarane namnet *te*. 

I den eldre runerekka er t det 17. teiknet, og i den yngre det 12. teiknet. I det yngre runealfabetet vert t òg nytta for d. [t] er i norsk ein ustemt dental eller alveolar lukkelyd (plosiv). I norsk er han aspirert, det vil seie følgd av eit pust, i framlyd og uaspirert i innlyd og etter s. Ein variant er den retroflekse uttalen i austnorsk av til dømes ert.

*Tâw* var den siste bokstaven i det vest-semittiske alfabetet, og i det hebraiske. 

## T kan stå for
* hydrogenisotopen tritium
* SI-eining for tesla, eininga for magnetisk flukstettleik.
* SI-prefikset tera, skrive føre eit einingssymbol tyder det at eininga skal multipliserast med 1012 (ein billion).
* vanleg symbol for fysisk/teknisk periode (svingetid).
* *T*, vanleg symbol for termodynamisk temperatur (absolutt temperatur). For celsiustemperatur vert vanlegvis *t* nytta.
* latinsk forkorting for namna Titus og Tullius.

## t kan stå for
* symbol for masseeininga tonn, lik 1000 kg. Eininga og symbolet kan nyttast saman med SI-einingar. 
* norsk symbol for time, internasjonalt vert symbolet h nytta.
* i musikk forkorting for i *talon, tasto, tenor, tonika *eller* tutti*.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
202 Chryseïs

**202 Chryseïs** er ein stor, lysfarga hovudbelteasteroide. Han er sannsynlegvis samansett av silikatbergartar.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 11. september 1879 i Clinton i New York i USA.

Asteroiden blei namnsett etter den mytiske kvinna Chryseïs frå Troja.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
203 Pompeja

**203 Pompeja** er ein nokså stor hovudbelteasteroide.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 25. september 1879 i Clinton, New York USA og namnsett etter Pompeii, den romerske byen øydelagd av vulkanutbrotet frå Vesuv i 79 e.Kr..

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
205 Martha

**205 Martha** er ein stor hovudbelteasteroide. Han er ein mørk, enkel karbonsk C-typeasteroide.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 13. oktober 1879 i Pola, Italia og blei namnsett etter Martha, ei kvinne i Det gamle testamentet.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
206 Hersilia

**206 Hersilia** er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein enkel, mørk karbonrik C-typeasteroide.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 13. oktober 1879 i Clinton, New York, USA.

Asteroiden blei namnsett etter Hersilia, kona til Romulus av Roma.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Lyskurveparameterane til asteroidar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
207 Hedda

**207 Hedda** er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Han er ein C-typeasteroide, med andre ord enkel i samansetting og mørk i farge.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 17. oktober 1879 i Pola, Italia og blei namnsett etter Hedwig, kona til astronomen Friedrich A. T. Winnecke.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Samling med asteroidealbedoar (engelsk)
208 Lacrimosa

**208 Lacrimosa** er ein hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein S-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av ei blanding av silikatar og metallar. Til ein asteroide å vera har han ei ljos overflate.

Han er au ein av dei største medlemene av asteroidefamilien Koronis og antakeleg ein bit av den originale asteroiden som ein gong blie knust i ein kollisjon som skapte denne familien.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 21. oktober 1879 i Pola, Italia.

Namnet har samanheng til Vår dronning av sorg, eit kallenamn på Maria, mor til Jesus.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Asteroide Lightcurve Data File
Guru Gobind Singh

Guru **Gobind Singh** dji () var den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og vart guru den 11. november 1675 som etterfølgjar etter far sin guru Teg Bahadur. Føre guru Gobind Singh døydde, utpeikte han den heilage skriftsamlinga *[[Guru Granth Sáhib]]* som den neste, evige sikh-guruen. Denne boka er dermed meir enn ei heilag bok for sikhane.

Guru Gobind Singh var fødd i Patna i Bihar i India. 

Rolla som sri guru Gobind Singh dji (òg stundom skrive som «Govind»), den tiande og siste av dei ti sikh-guruane og grunnleggjarane av sikh-trua, var monumental. Han levde som eit eksempel på sikh-trua gjennom eit liv med store personlege tap: Gobind miste far sin, mor si og alle dei fire sønene sine i den religiøse krigen mot Mughal-keisaren i si tid, Aurangzeb. Aurangzeb kravde at alle sikhar laut konvertere til islam eller bli drepne. Det var i denne krigen at guru Gobind leid så store personlege tap.

Guru Gobind Singh seiest å ha knote saman dei lause trådane i sikh-trua. Han erklærte seg sjølv som den siste sikh-guruen og utnemnde boka *Adi Granth*, no kjend som *[[Guru Granth Sáhib]]*, som den evige sikh-guruen. Men autoriteten som *[[Guru Granth Sáhib]]* fekk var ein andeleg autoritet; fysisk, tidsbunden autoritet vart gjeven til sikhane som heilskap. Guru Gobind grunnla òg sikhdåpen med mottaking av vigslevatn.

Det følgjande er ei oppsummering av dei viktigaste høgdepunkta i livet åt guru Gobind Singh dji:

* Han samla og redigerte boka *[[Dasam Granth Sáhib]]* (1428 s.)
* Han skreiv ymse baniar som sikhane reiterer dagleg: «Djáp Sáhib», «Tjaupai» o.a.
* Han lét byggje ymse gurdvaraer — slik som Kesh Garh Sáhib o.a. 
* Han utvikla Anandpur Sáhib som eit hovudsenter for sikhismen.
* Han vidareutvikla strukturen i sikh-samfunnet ved innføring av ymse administrasjonssystem.
* Sendte det vidkjende brevet *[[Zafarnâmâ]]* til Aurangzeb.

## Bakgrunnsstoff
* Complete website on Sri Guru Gobind Singh Ji
* Biography with pictures on sikh-history.com 
* Video - Sri Guru Gobind Singh Ji
* A wealth of information about Guru Gobind Singh Ji, 
* AllAboutSikhs.com , 
* Sikhs.org,

### Lyd
* Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download 

## Kjelder
209 Dido

**209 Dido** er ein svært stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein C-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av enkle karbonske material. Som mange asteroidar av denne typen, har han ekstremt mørk overflate.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 22. oktober 1879 i Clinton, New York USA og blei namnsett etter den mytiske karthagiske dronninga Dido.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Asteroide Lightcurve Data File
210 Isabella

**210 Isabella** er ein stor og mørk hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein kombinasjon av C-type- og F-typeasteroidar og er sannsynlegvis samansett av enkle karbonske chondrittar.

Asteroiden er klassifisert til å vera i familien av nemesisasteroidar.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 12. november 12 1879 i Pola, Italia.

Grunnen til namnet er ukjend.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
211 Isolda

**211 Isolda** er ein svært stor og mørk hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein C-type-asteroide og er sannsynlegvis samansett av enkle karbonsambindingar.
Han blei oppdaga av Johann Palisa 10. desember 1879 i Pola, Italia og namnsett etter Isolde, helten frå legenda om Tristan og Isolde.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
212 Medea

**212 Medea** er ein svært stor hovudbelteasteroide. Han er nokså mørk i farge.

Asteroiden blei oppdaga av Johann Palisa 6. februar 1880 i Pola, Italia og blei namnsett etter heksa Medea i gresk mytologi.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
214 Aschera

**214 Aschera** er ein hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein E-typeasteroide. Asteroidar av denne typen er svært ljose, og Aschera er ikkje noko unntak sidan han har ei av dei lysaste overflatane til alle asteroidane. Over halvparten av mottatt solljos blir reflektert.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 29. februar 1880 i Pola, Italia og er namnsett etter gudinna Aschera frå Sidonia.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
213 Lilaea

**213 Lilaea** er ein stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein F-typeasteroide, og på same måte som C-typeasteroidane er samansettinga enkel og karboninnhaldet er høgt. 

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters 16. februar 1880 i Clinton, New York USA.

Asteroiden blei namnsett etter Lilaea, ei naiade i gresk mytologi.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
216 Kleopatra

**216 Kleopatra** er ein hovudbelteasteroide som blei oppdaga av Johann Palisa 10. april 1880 i Pola, Italia. Han er namnsett etter Kleopatra, dronning av Egypt. 

Kleopatra har ein av dei mest bisarre utsjånadane i solsystemet. Ved å sende radarsingal som blir reflektert ac asteroiden har ei gruppe forskarar ved radioteleskopet i Arecibo i Puerto Rico greidd å lage ein datamodell av fasongen hans. Da oppdaga dei at han såg ut som bein ein vanlegvis gir til bikkjer. Den beste forklaringa på dette er at det er to omtrent like store asteroidar som har kollidert og «lima» seg saman i staden for å bryte frå kvarandre. Ein tilsvarande asteroide er kanskje 624 Hektor.

Kleopatra er ein relativt stor asteroide, måla er 217&nbsp;·&nbsp;94&nbsp;·&nbsp;81&nbsp;km. Samansettinga er typisk M-typeasteroidar, med andre ord så er han metallisk, samansett av nikkel-jern. Han er sett på som eit laust samansett porøst objekt.

## Bakgrunnsstoff
* Astronomar får fram bilde av eit gigantisk metallisk bikkjegnagebein – NASA-artikkel (engelsk)
* Ein asteroide for bikkjer  (engelsk)

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
217 Eudora

**217 Eudora** er ein stor hovudbelteasteroide av X-typen.

Han blei oppdaga av J. Coggia 30. august 1880 i Marseilles. Det var den fjerde asteroideoppdaginga hans.

Asteroiden blei namnsett etter Eudora, ei av hyadene i gresk mytologi.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
215 Oenone

**215 Oenone** er ein typical hovudbelteasteroide.

Han blei oppdaga av Viktor Knorre 7. april 1880 i Berlin. Asteroiden blei den fyrste av dei fire Knorre oppdaga.

Asteroiden blei namnsett etter Oenone, ei nymfe i gresk mytologi.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
219 Thusnelda

**219 Thusnelda** er ein typisk hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein S-typeasteroide og er sannsynlegvis samansett av ei blanding av silikatar og metallar. Han er au lys i farge.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 30. september 1880 i Pola, Italia og blei namnsett etter Thusnelda, kona til den germanske krigaren Arminius.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
220 Stephania

**220 Stephania** er ein hovudbelteasteroide av X-typen.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 19. mai 1881 i Wien.

Namnet er til ære for prinsesse Stephanie av Belgia.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
221 Eos

**221 Eos** er ein heller stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein K-typeasteroide.

Den store asteroidefamilien Eos er namnsett etter han.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 18. januar 1882 i Wien og blei namnsett etter Eos, den greske guden for morgongry.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
222 Lucia

**222 Lucia** er ein stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein B-type-asteroide.
Lucia er ein medlem av asteroidefamilien Themis.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 9. februar 1882 i Wien og namnsett etter Lucia, dattera til utforskaren Graf Wilczek.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
218 Bianca

**218 Bianca** er ein relativt stor hovudbelteasteroide. Som ein S-typeasteroide er han samansett av ei blanding av silikatstein og jern-nikkelmetallar.

Han blei oppdaga av Johann Palisa 4. september 1880 i Pola, Italia og blei namnsett etter operasongaren Bianca Bianchi.

Bianca er au namnet på ein måne rundt planeten Uranus.

## Referansar
* [ftp://ftp.lowell.edu/pub/elgb/astorb.html Database for baneelementa til asteroidane] (engelsk)
* Forholda rundt oppdagingar av småplanetar (engelsk)
* Ljoskurvedata for asteroidar (engelsk)
813

**813** (romartal DCCCXIII)

## Hendingar

### Utlandet
*

### Noreg
* Etter dei frankiske årbøkene var det i Vestfold dette året eit opprør mot dei danske kongane. Halvdan den milde skal ha vunne sjølvstende for Vestfold i følgje Ynglingatal og Den eldste Noregshistoria.

## Fødde
*

## Døde
*
812

**812** (romartal DCCCXII)

## Hendingar

### Utlandet
*

### Noreg
*

## Fødde
* (ca 812) - Kong Donald I av Skottland

## Døde
*
814

**814** (romartal DCCCXIV)

## Hendingar
* Ludvig den fromme vart konge over frankarane etter faren, Karl den store.
* Bulgarar omleira Konstantinopel.
* Keisar Leo V av Austromarriket sigra over bulgarane etter at khanen deira Krum døydde.

## Fødde
* Keisar Wuzong av Tang

## Døde
* 28. januar: Karl den store, frankisk konge og keisar av Imperium Romanum.
* 13. april: Krum av Bulgaria
808

:*For trommemaskinen frå Roland, sjå [[Roland TR-808]].*

**808** (romartal DCCCVIII)

## Hendingar

### Utlandet
*

### Noreg
*

## Fødde
*

## Døde
*
801

**801** (romartal DCCCI)

## Hendingar

### Utlandet
* 29. desember - Ludvig den fromme tek Barcelona frå maurarane.

### Noreg
*

## Fødde
*

## Døde
*