open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kurşunlu i Bursa

**Kurşunlu** er ei kystlinje i distriktet Gemlik i provinsen Bursa i Tyrkia, og er eit av dei antikke områda i Bursa. Regionen ligg mellom åsar og Gemlikbukta i Marmarahavet.

## Historie
I Gündoğdu, ein landsby ved Kurşunluåsane, ligg det gamle klosteret Hagios Aberkios. Dette klosteret trur ein vart bygd av grekarane før den osmanske perioden. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kurşunlu, Bursa|Kurşunlu, Bursa]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Kvinnestranda i Kuşadası

**Kvinnestranda** (tyrkisk *Kadınlar Denizi*) er ei strand i Kuşadası i Aydın i Tyrkia. Stranda vert vitja av lokale innbyggjarar, særleg på sundagar. Det tyrkiske namnet på sandstranda, Kadınlar Denizi, «Kvinnesjøen», kjem av at stranda opphavleg berre var open for kvinner. 

I juli 2005 vart ein minibus med lokale innbyggjarar og turistar på veg til Kvinnestranda bomba. Fire kvinner og ein mann mista livet i eksplosjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ladies Beach, Kuşadası|Ladies Beach, Kuşadası]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Patarastranda

**Patarastranda** er ei av dei største strendene nær den antikke byen Patara i Tyrkia. 

Med ei lengd på 12 km er Patarastranda den lengste i regionen og har stundom ei breidd på 200-300 meter. Stranda har mjuk sand og er langgrunn. Havskjelpadder ynglar mellom anna på stranda, og på grunn av dette er stranda verna. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Patara Beach|Patara Beach]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Köprülükløfta

**Köprülükløfta** (tyrkisk *Köprülü Kanyon*) er ei kløft og ein nasjonalpark i provinsen Antalya i Tyrkia. Parken dekkjer eit område på  og vart oppretta av dei tyrkiske styresmaktene den 12. desember 1973.

Kløfta er 400 meter djup somme stader og strekkjer seg 14 km langs Köprüelva. Der kløfta endar finst det fiskerestaurantar. Den romerske Oluklu-brua (Olukluköprü) over kløfta og Bugrumbrua over Kocadere-elva var ingeniørmessige meisterverk i si tid. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Köprülü Canyon|Köprülü Canyon]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Bilete av kløfta
Saklıkentkløfta

**Saklıkentkløfta** er ei kløft i provinsen Muğla i Tyrkia, 50 km frå byen Fethiye. Kløfta er 300 meter djup og 18 km lang. Sidan vassnivået i elva som renn gjennom kløfta stig om vinteren, kan ein berre vitja kløfta til sommaren. Fire kilometer av kløfta er mogeleg å gå gjennom etter april, då det meste av snøen i Taurusfjella har smelta. Saklıkent tyder «gøymd by» på tyrkisk.

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Saklıkentkløfta på Flickr
Ayvainigrotta

**Ayvainigrotta** er ei grotte i Bursa i Tyrkia. 
Ho ligg søraust for Uluabatsjøen ved distriktsgrensa mellom Mustafakemalpaşa og Nilüfer. Det er to inngangar til grotta, ein ved Doğanalanı, den andre ved Ayvaköy. Ho har namn etter landsbyen Ayvaköy like ved.

Ein kan gå inn i grotta gjennom ein inngang og ut gjennom ein annan. Typisk går ein inn ved den øvre inngangen i Doğanalanı og gå nedover ein høgdeforskjell på 17 meter. Elles er grotta horisontal. Ho er 5,5 km lang, noko som gjer henne til den sjette lengste i Tyrkua. Berget i grotta stammar frå mesozoikum, og ho inneheld dryppesteinsformasjonar som stalagmittar, stalaktittar, pillarar og ulikt mønstra steinar, i tillegg til rundt 60 dammar av ulike storleikar. Ved utgangen finst det eit 400 meter langt vatn. Vassnivået i dei ulike vatna endrar seg med sesongen.

Ayvainigrotta blei oppdaga av tre spanske utforskarar i 1970. Ho opna for publikum i 2008.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ayvaini Cave|Ayvaini Cave]]» frå ,  den 5. august 2012/14. november 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*http://www.kultur.gov.tr/EN/Yonlendir.aspx?17A16AE30572D313A781CAA92714FCE03CD6B183F18B653E
*http://www.turkeyodyssey.com/articles/caves-of-turkey.html
*http://gototurkey.turkeytourism.com/bursa.html 
*http://www.ayvayoungs.tr.gg
Egma

**EGMA** (Peynirlikönü) er den djupaste grotta i Tyrkia.. Ho ligg sør i Anatolia, på Taşeliplatået og er 1429 meter djup. EGMA står for Evren Günay - Mehmet Ali Özel slukhol. 

Frå 1993 vart grotta utforska. Ein styrtflod førte til at Mehmet Ali Özel mista livet inne i grotta i 2001. Grotta vart sidan kalla opp etter han. Liket hans vart først frakta ut av grotta i 2004. Same året nådde same gruppa det djupaste punktet i grotta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egma|Egma]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*The article and biletes about the 2004 expedition in National Geographic Türkiye
*BÜMAK Home Page
*Bulgarian Speleological Federation Home Page
Eidet i Bømlo

**Eidet** er ein gard på Selsøyo i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Øya og garden høyrte tidlegare til Fitjar kommune. Garden ligg på vestsida av øya, på austsida av Brandasundet. Handelsplassen Brandasund ligg på andre sida av sundet.

Garden grensar til gardane Torgjo og Kvarven, som òg ligg på Selsøyo, i aust.

Garden var opphavleg husmannsplass under Brandasund i Føyen skipreide.

## Namn
Garden har fått namn etter eidet han ligg på, som går tvers over Selsøyo.

Namnet har vorte skrive Eide, Eyde og i 1890 Eidet, som er namneforma som framleis er i bruk.

## Kjelder
*
Jurij Sedykh

**Jurij Georgijevitsj Sedykh** () var ein sovjetisk/ukrainsk sleggjekastar som representerte Sovjetunionen. Mellom 1976 og 1991 vart han to gongar olympiameister, tre gongar europameister og til sist verdsmeister i øvinga han tevla i. Han forbetra verdsrekorden i sleggjekast fem gongar, siste gongen til 86,74&nbsp;m. under EM 1986 i Stuttgart, gjeldande verdsrekord også i 2012.

Sedykh flytta i 1992 til Paris i Frankrike, der han sidan har undervist i ulike idrettsfag på universitetsnivå.

## Merittar
### Medaljar i internasjonale meisterskap
* Sommar-OL 1976 i Montreal: Gullmedalje med 77,52&nbsp;m framom Aleksej Spiridonov (76,08) og Anatolij Bondartsjuk (75,48)
* EM i friidrett 1978 i Praha: Gullmedalje med 77,28&nbsp;m framom Roland Steuk (77,24) og Karl-Hans Riehm (77,02)
* Sommar-OL 1980 i Moskva: Gullmedalje med 81,80&nbsp;m framom Sergej Litvinov (80,64) og Jüri Tamm (78,96)
* EM i friidrett 1982 i Aten: Gullmedalje med 81,66&nbsp;m framom Igor Nikulin (79,44) og Sergej Litvinov (78,66)
* VM i friidrett 1983 i Helsingfors: Sølvmedalje med 80,94&nbsp;m bakom Sergej Litvinov (82,68)
* EM i friidrett 1986 i Stuttgart: Gullmedalje med 86,74&nbsp;m framom Sergej Litvinov (85,74) og Igor Nikulin (82,00)
* Sommar-OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje med 83,76&nbsp;m bakom Sergej Litvinov (84,80)
* VM i friidrett 1991 i Tokyo: Gullmedalje med 81,70&nbsp;m framom Igor Astapkovitsj (80,94) og Heinz Weis (80,44)

### Verdsrekordar
* 80,64 m - 16. mai 1980 i Leselidse
* 81,80 m - 31. juli 1980 i Moskva
* 86,34 m - 3. juli 1984 i Cork
* 86,66 m - 22. juni 1986 i Tallinn
* 86,74 m - 30. august 1986 i Stuttgart

## Merknadar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jurij Sedych|Jurij Sedych]]» frå ,  den 5. august 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Igor Astapkovitsj

**Igor Astapkovitsj** () er ein tidlegare sleggjekastar frå Minsk som vart europameister i 1990, og sidan fem sølvmedaljar og ein bronsemdalje i internasjonale meisterskapar i øvinga i tida 1991-2000.

### Medaljar i internasjonale meisterskap
* EM i friidrett 1990 i Split: Gullmedalje (84,14 m)
* VM i friidrett 1991 i Tokyo: Sølvmedalje (80,94 m)
* Sommar-OL 1992 i Barcelona: Sølvmedalje (81,96 m)
* VM i friidrett 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje (79,88 m)
* EM i friidrett 1994 i Helsingfors: Sølvmedalje (80,40 m)
* VM i friidrett 1995 i Göteborg: Sølvmedalje (81,10 m)
* Sommar-OL 2000 i Sydney: Bronsemedalje (79,17 m)

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ihar Astapkowitsch|Ihar Astapkowitsch]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Igor Astapkovitsj ved iaaf.org
*
Sergej Litvinov

**Sergej Nikolajevitsj Litvinov** () er ein sovjetisk/russisk tidlegare sleggjekastar frå Zukarov ved Krasnodar. Han tevla for Sovjetunionen og deretter for Russland. Han vart verdsmeister i øvinga to gongar (1983 og 1987) og olympiameister i 1988. I løpet av si tid som aktiv sette Litvinov tre verdsrekordar.

Sonen Sergej S. Litvinov er òg ein framifrå sleggjekastar.

### Medaljar i internasjonale meisterskap
* Sommar-OL 1980 i Moskva: Sølvmedalje (80,64 m) bakom Jurij Sedykh (81,80 m)
* EM i friidrett 1982 i Aten: Bronsemedalje (77,02 m)
* VM i friidrett 1983 i Helsingfors: Gullmedalje (82,68 m) framom Jurij Sedykh (80,94 m)
* EM i friidrett 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje (85,74 m) bakom Jurij Sedykh (85,74 m)
* VM i friidrett 1987 i Roma: Gullmedalje (83,06 m) framom Jüri Tamm (80,84 m)
* Sommar-OL 1988 i Seoul: Gullmedalje (84,80 m) framom Jurij Sedykh (83,76 m)

Litvinov døydde i Sotsji.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sergei Nikolajewitsch Litwinow|Sergei Nikolajewitsch Litwinow]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Ardour

**Ardour** er ein open kjeldekode lydarbeidsstasjon for UNIX-liknande operativsystem.  Ardour er mynta på profesjonelle opptak, redigerinig, miksing og mastering. Ardeour nyttar JACK and kan difor nytta alle lydkort kontrollerte av ALSA og FFADO.  

## Pluginn
Ardeour for Linux kan nytta LADSPA og LV2 plugginn og Ardrour for Mac OS X kan nytta Audio Units pluginn. Det er òg mogeleg å nytta pluinn Steinberg sin VST pluginn på Linux og FreeBSD, men dette krev at Ardeour vert rekompilert. 

## Kjelder
Anatolij Bondartsjuk

**Anatolij Pavlovitsj Bondartsjuk** () var ein sovjetisk/ukrainsk sleggekastar frå Starokostjantyniv i Ukraina. Han vart europmeister i sleggekast i 1969 og olympiameister i 1972.

## Aktiv
Bondartsjuks første store internasjonale triumf kom under EM 1969, der han sette ny verdsrekord med eit kast på 74,68 meter. To år seinare kom han på bronseplass i EM i Helsinki, knappe meteren bakom europameisteren Uwe Beyer frå Vest-Tyskland. Året etter sette Bondartsjuk ny olympisk rekord med 75,50 meter og vann sleggeøvinga under sommar-OL i München. Under EM i friidrett 1974 rauk han ut då han ikkje klarte å kaste over kvalifiseringsgrensa på 68,00 m. Han kom sterkare tilbake under OL 1976 i Montreal, der han vann bronsemedaljen bakom landsmennene Jurij Sedykh og Aleksej Spiridonov.

### Meisterskapsmedaljar
* EM 1969 i Aten: Gullmedalje med 74,68 m framom Romuald Klim (72,74 m)
* EM 1971 i Helsingfors: Bronsemedalje (71,40 m)
* OL 1972 i München: Gullmedalje med 75,50 m framom Jochen Sachse frå Aust-Tyskland (74,96 m)
* EM 1974 i Roma: Utslått i kvalifiseringa (66,62 m)
* OL 1976 i Montreal: Bronsemedalje (75,48 m)

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anatolij Bondartsjuk|Anatolij Bondartsjuk]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Romuald Klim

**Romuald Iosifovitsj Klim** () var ein kviterussisk sleggjekastar som tevla for Sovjetunionen. Han vart olympiameister i øvinga i 1964 og europameister to år seinare. Klim var fødd i landsbyen Khvoevo ved Njasvizj i Kviterussland.

### Meisterskapsmedaljar
*OL 1964 i Tokyo: Gullmedalje med 69,74 m framom Gyula Zsivótzky og Uwe Beyer
*EM 1966 i Budapest: Gullmedalje med 70,02 m framom Gyula Zsivótzky og Uwe Beyer
*OL 1968 i Mexico by: Sølvmedalje med 73,28 m, bakom Gyula Zsivótzky
*EM 1969 i Athen: Sølvmedalje med 72,74 m, bakom Anatolij Bondartsjuk

Klim forbetra verdsrekorden i sleggekast med 76 cm til 74,52 m under eit stemne i Budapest den 15. juni 1969. Rekorden stod i tre månader, til Anatolij Bondartsjuk under EM i friidrett kasta 74,68 m.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Romuald Klim|Romuald Klim]]» frå ,  den 5. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nekrolog frå IAAF (engelsk)
* Biografri  frå Den kviterussiske olympiakomiten (reussisk)
* Intervju  (russisk)
Aleksej Spiridonov

**Aleksej Sergejevitsj Spiridonov** () var ein sovjetisk friidrettsutøvar som i hovudsak tevla i sleggekast. Han vart europameister i øvinga i Roma i 1974 og fekk sølvmedaljen under sommar-OL 1976 i Montreal. Spiridonov var fødd i Leningrad, og døydde i same byen, som då heitte St. Peterbsurg.

## Aktiv
Spiridonov vart i 1974 europameister i sleggekast. Med eit bestekast på 74,20 m slo han Jochen Sachse frå DDR med 20 centimeter, sistnemnde sin landsmann, Reinhard Theimer fekk bronsen med 71,62 m. Fire dagar etter han vart europameister, forbetra Spiridonov verdsrekorden til Theimer med seks cm til 76,66 m. Året etter vann han i Roma unversiaden.

Under sommar-olympiaden i Montreal i 1976 kom Spiridonov på sølvplassen i sleggetevlinga. Med eit kast på 76,08 m plasserte han seg mellom landsmennene Jurij Sedykh (77,64 m) og Anatolij Bondartsjuk (75,48), slik at alle medaljane i øvinga gjekk til Sovjetunionen. Han kom ikkje med til EM i friidrett 1978, trass i at han vart nummer tre i den sovjetiske meisterskapen.

## Bakgrunnsstoff
*sports-reference 

## Kjelder

**Friidrott-75*, Helsingborg 1976 
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alexei Sergejewitsch Spiridonow|Alexei Sergejewitsch Spiridonow]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Lydavspelar

**Lydavspelar** er eit brukarprogram for avspeling av lyd på ein PC. Dette kan vera eit enkelt program som berre spelar av lydfiler eller eit meir omfattande program som kan spela av lydfiler og audiostraumar frå internett. Mange spelarar kan òg organisera musikk lagra på eit lokalt platelager og har då som oftast ulike søkefunksonar for å finna fram til komponist, orkester, utgjeving og så vidare. For eit oversyn over tilgjengelege spelarar sjå artikkelen Mediaspelar.

## Oppbygging

Lydavspelarar kan vera noko ulikt oppbygd, men dei fleste har ein arkitektur med desse modulane: 
* Ein modul som les inn filer, eller tok imot ein audiostraum frå nettet. 
* Ein dekodarmodul, som dekodar fila eller audiostraumen og leverer ein PCM sekvens. Dei fleste spelarane har innebygd kodekar for fleire ulike format (FLAC, MP3, Ogg, etc.).
* Ein omformar/filter-modul, som er i stand til å endra sampelraten, ordlengd og utføra ymse signalhandsaming som filtrering, støyreduksjon og så vidare. 
* Ein utgangsmodul, som sender PCM-straumen til ein lydmiksar/tenar eller direkte til eit audiolågnivågrensesnitt, som så sender han vidare til eit intern eller ekstern lydkort, med analoge eller digitale utgangar.

## Sjå òg
* Mediaspelar (lyd of video)
Gyula Zsivótzky

**Gyula Zsivótzky** () var ein ungarsk sleggjekastar frå Budapest. Han vart europameister i øvinga i 1962 og olympiameister under OL 1968 i Mexico-byen, og tok til saman seks medaljar i ulike olympiske leikar og europameisterskap.

Sonen Attila Zsivóczky var ein framifrå tikjempar.

## Aktiv
Zsivótzky slo gjennom under EM 1958 i Stockholm, der han tok bronsemedaljen. To år seinare fekk han OL-sølv bak Vassilij Rudenkov frå Sovjetunionen. Han tok endå eit steg opp pallen i den neste meisterskapen, EM 1962 i Beograd. Her vart han suveren europameister med eit lengstekast på 69,64 m, nestemann i tevlinga oppnådde 66,93 m. Eit nytt OL-sølv vart det i Tokyo i 1964, med 69,09 m som sluttresultat var han 65 cm bak olympiameisteren Romuald Klim frå Sovjetunionen, og nøyaktig meteren framom Uwe Beyer frå Vest-Tyskland. Dei same tre tok medaljane også under EM 1966, og i same rekkefylgja. 

Zsivótzky forbetra Hal Connolly sin verdsrekord i sleggjekast med nesten 2,5 m under eit stemne i Debrecen 4. september 1965. Verdsrekorden på 73,74 m vart ståande i nokså nøyaktig tre år, til Zsivótzky sjølv forbetra han to centimeter heime i Budapest i september 1968, få veker føre sommar-OL.

Zsivótzky vann OL-gullet under Sommar-OL 1968 i Mexico, etter ei framifrå, tett tevling med Romuald Klim. I fyrste omgang kasta Klim 72,24 m, men Zsivótzky tok så leiinga med to centimeter. Zsivótzky forbetra seg til 72,46 m i andre omgang, før Klim tok over leiinga i tredje omgang med 72,84 m, Zsivótzky auka då til 72,54 m men vart verande på sølvplassen. I fjerde omgang forbetra leiinga til 73,28 m, før Zsivótzky avgjorde gullkampen med eit kast på 73,36 m i femte omgang. Zsivótzky sin landsmann, Lázár Lovász, fekk bronse med 69,78 m som best.

Zsivótzky deltok internasjonalt i fire nye år etter OL 1968. Under EM i friidrett 1969 kom han på fjerdplass, var likevel langt unna medaljeplassering. Han hadde det lengste kastet i kvalifiseringa til finalen i EM 1971 med 71,58 m, men mislukkast heilt i finalen og vart nummer elleve. Så seint som i sin siste sesong på toppnivå kasta han slegga over 73 m (73,06 m). Etter femteplassen i Sommar-OL 1972 gav han seg på toppnivå.

### Medaljar og plasseringar under internasjonale meisterskap
* EM 1958 i Stockholm: Bronsemedalje (63,68 m)
* OL 1960 i Roma: Sølvmedalje (65,78 m)
* EM 1962 i Beograd: Gullmedalje (69,64 m)
* OL 1964 i Tokyo: Sølvmedalje (69,09 m)
* EM 1966 i Budapest: Sølvmedalje (68,62 m)
* EM 1969 i Aten: Nr 4 (69,68 m)
* OL 1968 i Mexico by: Gullmedalje (73,36 m)
* EM 1971 i Helsingfors: Nr 11 (64,94 m)
* OL 1972 i München: Nr 5 (71,38 m)

## Bakgrunnsstoff
*Sports Reference 

## Kjelder
**Friidrott*, ulike årgangar.

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gyula Zsivótzky|Gyula Zsivótzky]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Folk som har opna OL

**Folk som har opna OL** gjev oversyn over folk som har opna dei olympiske sommarleikane, vinterleikane, sommarleikane for ungdom og vinterleikane for ungdom.

## Folk som har opna OL

### Sommar-OL

 
### Vinter-OL

### Sommar-OL for ungdom

### Vinter-OL for ungdom

 

## Kjelder

### Fotnotar
Mediaspelar

**Mediaspelar** er eit brukarprogram for avspeling av multimediafiler (lyd og video) på ein PC. 

## Oppbygging

Mediaspelarar kan vera noko ulikt oppbygd, men dei fleste har ein arkitektur med desse modulane: 
* Ein modul som les inn filer, eller tok imot ein mediastraum (lyd og video) frå nettet. 
* Ein dekodarmodul, som dekodar fila eller mediastraumen. Dei fleste spelarane har innebygd kodekar for fleire ulike format (MPEG-1,MPEG-2, MP4, Ogg Theora, etc.).
* Ein omformar/filter-modul, som er i stand til å endra format på videostraumen og sampelraten på ordlengd på audiostraumen, for å tilpassa dei til skjerm og lydkort.
* Ein utgangsmodul, som sender video- og audio-straumane til grafikk og lyd-infrastrukturen på PC-en.

## Nokre mediaspelarar

## Sjå òg
* Lydavspelar
Core Audio

**Core Audio** er det audiolågnivågrensesnittet i Mac OS X og iOS. Det inneheld naudsynt funksjonalitet for opptak, avspeling, miksing, etc. av digital audio. Det har mellom anna innebygd OpenAL for handsaming av 3D-audio.

## Kjelder
Karacagrotta

**Karacagrotta** (lokalt kalla **Karaca Mağarası**)  er eit grottenettverk nær byen Torul i Tyrkia.

Sjølv om grotta lenge har vore kjend hos dei lokale innbyggjarane, vart ho først open for turisme etter ei vitskapleg undersøking utført av Sukru Eroz, ein geologisk ingeniør frå Cebeli, mellom 1983 og 1990. Etter desse studiane vart grotta opna for turisme i 1996 då ho hadde vorte offisielt registrert. 

Grotta har mange dryppsteinar i forskjellige former og fargar med stalaktittar, stalagmittar og travertinar. Grotta består av fire forskjellige hallar som er knytte saman. I snitt er grotta 18 meter høg og om lag 105 meter lang. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karaca Cave|Karaca Cave]]» frå ,  den 5. august 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
* http://www.karacamagarasi.com/karacagaleri.htm Bilete av grotta
Savangin

**Savangin** er ei førhistorisk grotte ved landsbyen Bakırtepe i Yusufeli i Artvin i Tyrkia. Ho blei funnen i 1995.

I grotta er det ein inskripsjon skriven i eit ukjend eller uløyst alfabet og holemåleri av hjort.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Savangin|Savangin]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Yenisugrotta

**Yenisugrotta** er ei grotte i Vize-Kırklareli i Tyrkia. Ho består av to forskjellige horisontale passasjar som vart danna til forskjellige tider og forskjellige nivå. Hovudpassasjen er om lag 1,5 km lang. Den andre passasjen er kring 300 meter lang. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yenisu Cave|Yenisu Cave]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Ivan Tsikhan

**Ivan Tsikhan**  () er ein kviterussisk, tidlegare sleggjekastar frå Slonim-distriktet. Han har vunne tre VM-gull i sleggje; 2003, 2005 og 2007, og vart europameister under EM i Göteborg i 2006.

### Medaljar og plasseringar i meisterskap
* VM i friidrett 1997 i Athen: Nr 12 - berre døde kast i finalen
* EM i friidrett 1998 i Budapest: Utslått i kvalifiseringa (71,50 m)
* Sommar-OL 2000 i Sydney: Nr 4 med 79,17 m, same lengda som bronsemedaljøren Igor Astapkovitsj som hadde lengre nestbestekast
* VM i friidrett 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (74,43 m)
* EM i friidrett 2002 i München: Nr 9 - 77,86 m
* VM i friidrett 2003 i Paris: Gullmedalje med 83,05 m framom Adrián Annus (80,36 m)
* Sommar-OL 2004 i Athen: Sølvmedalje med 79,81 m bakom Koji Murofushi (82,91 m)
* VM i friidrett 2005 i Helsingfors: Gullmedalje med 83,89 m framom Vadzim Dzevjatoŭski (82,60 m)
* EM i friidrett 2006 i Göteborg: Gullmedalje med 81,11 m framom Olli-Pekka Karjalainen (80,84 m) og Vadim Devjatovskij (80,76 m)
* VM i friidrett 2007 i Osaka: Gullmedalje med 83,63 m framom Primož Kozmus (82,29 m)
* Sommar-OL 2008 i Beijing: Bronsemedalje med 81,51 m

Tsikhan har med 86,73 m tidenes nest lengste sleggekast, ein centimer bak verdsrekorden til Jurij Sedykh.

### Doping
Etter sommar-OL 2008 vart Tsikhan dømd for ulovleg høge testosteron-verdiar, og fråteken OL-medaljen. Han anka til Den internasjonale voldgiftsretten for sport og vart frifunnen. I mai 2012 vart det funne spor av forbodne midlar i urinprøva frå sommar-OL 2004, og han vart då utestengd frå sommar-OL 2012.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ivan Tsikhan|Ivan Tsikhan]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Belgradskogen

**Belgradskogen** (tyrkisk *Belgrad Ormanı*) er ein blanda lauvskog om lag 15 km nordvest for Istanbul i Tyrkia. Geografisk er skogen det austlegaste punktet på Den thrakiske halvøya. Skogen er delt mellom distrikta Sarıyer og Eyüp. Fleire historiske reservoar ligg i skogen. Med ein region på kring 5500 hektar har skogen mange planter, fuglar og dyr. Den mest vanlege tresorten er vintereik. Belgradskogen er verna og er eit av dei mest vitja fritidsområda kring Istanbul. Skogen er kalla opp etter dei tusenvis av serbarane som vart tekne til fange i omleiringa av Beograd og førte til Istanbul.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belgrad Forest|Belgrad Forest]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Skarpskyttardeteksjon

**Skarpskyttardeteksjon** er system som finn retning og avstand til ein skarpskyttar. Det finst fleire slike system i bruk, og dei fleste byggjer på akustisk deteksjon. Skarpskyttardeteksjonssystem er av interesse både for militære og for sivile styrkar (politi). 

## Verkemåte
Akustiske system nyttar ein mikrofonarray som registrerer lyden frå prosjektilet og munningslyden frå våpenet. Ved hjelp av digital signalhandsaming finn ein så avstand og retning til våpenet som prosjektilet kom frå. Skarpskyttar nyttar for det meste kraftige våpen og prosjektil med overlydsfart. Skarpskyttar nyttar som oftast kikkertsikte, og nokre skarpskyttardeteksjonssystem nyttar laser for å detektera refleksjon frå kikkertsiktet, men ofte som eit tillegg til akustisk deteksjon. Snipos er eit norsk akustisk skarpskyttardeteksjonssystem som nyttar ein array med fire mikrofonar. 

## Sjå òg
* Skarpskyttar
Karabucakskogen

**Karabucakskogen** er ein skog i Tyrkia. Han ligg sør for Tarsus i provinsen Mersin. Skogen er planta med eukalyptus i ein del av skogen og pinje og strandfuru i ein nyare del.

I antikken var Tarsus ein hamneby ved Middelhavet, men på grunn av avleiringar frå Berdanelva vart kystlinja gradvis flytta sørover. På 500-talet var kystlinja eit godt stykke unna byen og ein liten lagune kalla Rhegma hadde danna seg. Her vart det stundom flaum i regnfulle periodar og keisar Justinian I (regjerte 527-565) fekk bygd ein kanal aust for byen for å lette vasstraumen. Dette er i dag det noverande elveleiet. Etter 600-talet voks innsjøen gradvis til og vart til ei myr, men dette førte til at tilfelle av malaria auka kraftig. I 1939 vart det derfor avgjort å drenere myra og det vart planta eukalyptustre på staden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karabucak Forest|Karabucak Forest]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gökgölgrotta

**Gökgölgrotta** er ei grotte i provinsen Zonguldak i Tyrkia. Grotta ligg nær byen Zonguldak, om lag 5 km i luftlinje.  

Grotta vart oppdaga i 1976 av Temuçen Aygen, Chris Mauer og Harvery Lomas  Mellom 1997 og 2001 vart grotta tilrettelagt for turistar, og sidan ho ligg nær hovudvegen vart ho godt vitja dei første åra.

Grotta er totalt 3350 meter lang, men berre dei første 875 metrane er opne for vitjande. Breidda av grotta er her 2 til 15 meter og høgda frå 1 til 18 meter. Grotta har mange stalaktittar og stalagmittar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gökgöl Cave|Gökgöl Cave]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Karaingrotta

**Karaingrotta** er ei grotte og ein arkeologisk stad frå yngre steinalder ved landsbyen Yağca, 27 km nordvest for Antalya i Middelhavsregionen i Tyrkia. 

Karain er ei førhistorisk grotte og ligg om lag 370 meter frå sjøen, og 80 meter opp i ei fjellside. Ein har funne spor etter menneske her frå tidleg yngre steinalder (150&nbsp;000-200&nbsp;000 år sidan).

Museum of Anatolian Civilizations har ei omfattande samling funn frå utgravingane i grotta. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karain Cave|Karain Cave]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Antalya si offisielle side om Karain 
*Somme funn frå utgravingane i Karain
Kapp Baba

**Kapp Baba** (tyrkisk *Baba Burnu*, gammalgresk Λεκτόν) er det vestlegaste punktet av den delen av Anatolia som ligg i Tyrkia, og det vestlegaste punktet i heile Asia. Det står eit fyr på Kapp Baba. I antikken vart neset kalla Kapp Lectum. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Baba|Cape Baba]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Babakale (nær Kapp Baba)
Deveboynuneset

**Deveboynuneset** (tyrkisk *Deveboynu Burnu*, gresk *Krio*)  er eit nes sørvest i Tyrkia i Egearhavet, ytst på Datçahalvøya, nord for øya Rhodos. Den moderne byen Tekir ligg her. 

Dette var truleg staden der byen Cnidus låg i antikken. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Deveboynu, Datça|Cape Deveboynu, Datça]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Tisanneset

**Tisanneset** er eit nes langs middelhavskysten av provinsen Mersin i Tyrkia.

Neset ligg nær byen Yeşilovacık i distriktet Silifke i Mersin. Avstanden til Silifke er 52&nbsp;km og til Mersin 135&nbsp;km.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Tisan|Cape Tisan]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Amarok

**Amarok** er ein open kjeldekode-lydavspelar for Unix-liknadne operativsystem. Amarok er ein del av KDE, men vert utvikla uavhengig av resten av KDE. Amarok er òg tilgjengeleg for Mac OS X og Windows, men utan brukarstøtte. 

## Format
Amarok handsamar fleire format, som WAV, FLAC, Ogg Vorbis, AACand, MP3, AAC, WMA, Apple Lossless, WavPack, TTA, Musepack og RealMedia. Det er òg støtte for Last.fm og Magnatune. Det er òg funsksjonalitet for å ta imot audiostraumar og podcast frå internett.

## Musikkbibliotek
Amarok organiserer musikkfiler i eit musikkbikliotek, som òg tek vare på metadata og har innebygd ymse funksjonalitet for sortering og filtrering. Amarok let ein setta opp såkalla «smarte spelelister» etter ulike kriterium. 

## Informasjonshandsaming
Amarok skil seg frå dei fleste andre lydavspelarane ved at det handsamar kontekstinformasjon, som informasjon om musikken, lyrikk, musikarane og så vidare. Noko av denne informasjonen vert henta frå Wikipedia. LibriVox kan nyttast for å lesa opp informasjon. Amarok har innebygd ein eigen database der denne informasjonen vert lagra. Når ein spelar av musikk syner Amarok denne informasjonen, som òg kan tilpassart interessane til lyttaren. 

## Kjelder
Hn/Leikanger Mållag

**Leikanger Mållag** er eit lokallag i Noregs Mållag som held til i Leikanger i Sogndal kommune. Leidaren i laget er den tidlegare fjernsynsmannen Henning Rivedal. Laget hev lege nede nokre år, men aktiviteten vart teken upp att under rettskrivingsordskiftet i 2011. Bjørn S Sølsnæs var landsmøteutsendingen åt laget i 2012. Leikanger Mållag har markert seg imot den nye rettskrivingi.
Gelidonyaneset

**Gelidonyaneset** (tyrkisk *Gelidonya Burnu* eller *Taşlık Burnu*) er eit nes nær Finike i Tyrkia. Det ligg eit skipsvrak frå seint i bronsealderen (kring 1200 f.Kr.) ved neset. Restane av skipet låg 27 meter under havoverflata og vart funne i 1954. Utgravinga byrja i 1960 og av funna fann ein mykensk keramikk, kopar- og tinnbarrer og handelsvekter. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Gelidonya|Cape Gelidonya]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Institute of Nautical Archaeology
*Dokumentar om oppdaginga av Gelidonyaneset
Gallipoli

**Gallipoli** (tyrkisk *Gelibolu Yarımadası*, gresk Καλλίπολη) er ei halvøy som ligg i Tyrkisk Thrakia (eller Aust-Thrakia), den europeiske delen av Tyrkia, med Egearhavet i vest og Dardanellane i aust. Namnet Gallipoli kjem frå greske Καλλίπολις (*Kallipolis*), som tyder «vakker by». I antikken vart halvøya kjend som Thrakisk Khersonesos (latinsk *Chersonesus Thracica*, gresk Θρακική Χερσόνησος).

Etter eit øydeleggjande jordskjelv i 1353 vart den greske byen Gallipoli nesten fråflytta, men så raskt erobra av tyrkarar frå Anatolia, den asiatiske sida av sundet. Gallipoli vart dermed det første fotfestet osmanarane fekk i Europa, og utgangspunktet for felttoga deira på Balkan. Halvøya, som då var ein del av Austromarriket, vart gradvis erobra av Det osmanske riket frå 1200-talet til 1400-talet. Gallipoli vart ein stor militærleir for britiske og franske styrkar i 1854 under Krimkrigen. Under første verdskrigen gjekk britiske styrkar med hjelp frå kolonistyrkane deira, til åtak på halvøya i 1915, for å sikre ei rute til å støtte deira russiske allierte i aust. Osmanarane sette opp forsvarsverk langs halvøya og britane vart etter kvart drivne attende. Denne delen av krigen vart kalla Gallipolifelttoget og kring 750 000 mann deltok på begge sider. I alt mista kring 330 000 mann livet i felttoget og det britiske nederlaget førte til at Winston Churchill måtte gå av som marineminister. Den tyrkiske sigeren var viktig for karrieren til Mustafa Kemal Atatürk, som då var ein lite kjend offiser, som etter suksessen i Gallipoli vart ein nasjonalhelt. Han vart forfremma til pasja og då Det osmanske riket kollapsa etter krigen, grunnla han den moderne tyrkiske staten med tittelen Atatürk, «Tyrkias far».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gallipoli|Gallipoli]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Gallipoli 
*The New Zealanders at Gallipoli (1919) eText
*The Spirits of Gallipoli  A database of original Kjelder for biletegraphs of and information about the 7,249 men of the AIF either buried or commemorated at Gallipoli.
*"If stones could speak "  featuring all cemeteries, monuments and relics related to the Gallipoli campaign.
*Gallipoli Peninsula Historical National Park
Kapp Helles

**Kapp Helles** er eit steinete nes på sørvestenden av Gallipolihalvøya i Tyrkia. Her var det kraftige kampar mellom tyrkarane og britane under landsetjinga ved Kapp Helles i byrjinga av Gallipolifelttoget i 1915.

Eit av hovudminnesmerka for slaget står i dag på neset, særleg til minne om britane og indiske styrkar som kjempa der.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Helles|Cape Helles]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hersekneset

**Hersekneset** (tyrkisk *Hersek burnu*) er eit nes i Tyrkia. Det ligg i distriktet Altınova i provinsen Yalova. Det vender nordover mot İzmitbukta som er ein del av Marmarahavet. Breidda til bukta på nordenden av Hersekneset er berre 3 km, medan det elles er kring 9 km breitt. 

Neset var strategisk viktig og den romerske keisaren Konstantin I grunnla derfor her byen Helenopolis. Under det første krosstoget, slo seldsjukkane under sultan Kılıç Arslan I folkekrosstoget i slaget ved Civetot nær Helenopolis. Det var òg ved Hersekneset at Det osmanske riket (då berre eit fyrstedøme) erklærte seg sjølvstendig. Den 27. juli 1302 sigra den osmanske armeen over austromarane, som prøvde å stoppe kringsetjinga av byen Nikea (dagens İznik), i slaget ved Koyunhisar.
Etter dette slaget erklærte Osman I sjølvstendet til fyrstedømet sitt. 

Det er planlagd ei bru mellom Hersekneset og Dilovası på den andre sida av bukta. Brua vil verte 3 km lang og korte ned hovudvegen mellom İstanbul og İzmir med 140 km. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hersek Headland|Hersek Headland]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
İnce Burun

**İnce Burun** eller **Avlaka Burnu** (Kapp Avlaka) er det vestlegaste punktet i Tyrkia. Det ligg ved Gökçeada (eldre namn på tyrkisk er İmroz og på gresk Ίμβρος eller *Imvros*), ved inngangen til Sarosbukta nord i Egearhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:İncirburnu, Gökçeada|İncirburnu, Gökçeada]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Yasonneset

**Yasonneset** (tyrkisk *Yason Burnu*) er eit nes ved landsbyane Çaytepe og Çaka (offisielt *Aziziye*) i distriktet Perşembe i provinsen Ordu i Tyrkia. Namnet kjem frå ein figur frå gresk mytologi, Jason, som var leiar for argonautane.

I antikken stod det eit Jason-tempel på neset, som verna siglarane i Svartehavet mot farlege farvatn. Ei kyrkje erstatta seinare tempelet og stod der med same føremål. Den noverande kyrkja på neset vart bygd i 1868 av georgiarar og grekarar som budde i regionen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Jason|Cape Jason]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Özhan Öztürk. Black Sea: Encyclopedic Dictionary. 2 Volums. Heyamola Publishing. Istanbul. 2005. ISBN 975-6121-00-9.
Adırøya

**Adırøya** (tyrkisk *Adır Adası*) eller **Limøya** er ei øy i Vansjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adır Island|Adır Island]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Akça

**Akça** er ei øy i Tyrkia nær Izmir. Ho er ikkje busett og det er berre buskar på øya. Ho ligg mellom Arapøyane, Yassıca, Çiçekøyane, Körtaşøyane og İncirliøya. Ho ligg utanfor kysten av Urla. 

Det greske namnet på Akça var *Nisida Patates*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akça|Akça]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Akdamar

**Akdamar** (tyrkisk *Akdamar Adası*) òg kalla **Aght'amar** eller **Akhtamar**, og den nest største av fire øyar i Vansjøen sør i Aust-Anatolia i Tyrkia. Ho er om lag 0,7&nbsp;km2, og ligg om lag 3&nbsp;km frå kysten. På vestsida av øya stig ei hard, grå kalksteinsklippe 80 meter opp over vassflata. Dei armensk kyrkje frå 900-talet står på øya og var setet for eit armensk bispedøme frå 1116 til 1895.

## Galleri

Fil:Aghtamar 1890.png|Kyrkja i 1890.
Fil:Aghtamar 1923.png|Kyrkja i 1923.
Fil:Surb Khach - Akhtamar - khachkar (1913).png|Ein armensk steinkross (khachkar) datert til 1434


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akdamar Island|Akdamar Island]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Armenian Religious Service in Tyrkia: Breaking a Taboo in Akdamar
* Information about Akdamar Island from Sacred Sites, Places of Peace and Power
Krisztián Pars

**Krisztián Pars** () er ein ungarsk sleggjekastar frå Körmend. I 2012-sesongen vart han fyrst europameister i slutten av juni i Helsingfors, fem veker seinare vart han olympisk meister i London. Under verdsmeisterskapen i Moskva i 2013 måtte han sjå seg klar slått av den komande gull-grossisten, polske Paweł Fajdek. Eitt år seinare kasta Fajdek i EM-finalen i Züurich, minst like langt som han gjorde i Moskva. Men her var det Fajdek som enda på sølvplassen, då Pars i den sjette og siste omgangen presterte livsbeste 82,69 meter.

## Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2004 i Athen: Nr 5 med 78,73 m
*VM i 2005 i Helsingfors: Nr 7 med 78,03 m
*EM 2006 i Göteborg: Nr 6 med 78,34 m
*VM 2007 i Osaka: Nr 5 med 80,93 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 4 med 80,96 m
*VM 2009 i Berlin: Nr 4 med 77,45 m
*EM 2010 i Barcelona: Bronsemedalje 79,06 m
*VM 2011 i Daegu: Sølvmedalje med 81,18 m bakom Koji Murofushi (81,24 m)
*EM 2012 i Helsingfors: Gullmedalje med 79,72 m framom Aleksej Zagornij (77,40 m)
*OL 2012 i London: Gullmedalje med 80,59 m framom Primož Kozmus (79,36 m)
*VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje – 80,30 m, bakom Paweł Fajdek (81,97 m)
*EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 82,69 m, framom Paweł Fajdek (82,05 m)
*VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 77,32 m
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 7 – 75,28 m
*VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (74,08 m=nr 14)
*VM 2019 i Doha: Utslått i kvalifiseringa (73,05 m=nr 22)
*EM 2022 i München: Utslått i kvalifiseringa (–)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krisztián Pars|Krisztián Pars]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Worl atheltics
Avşa

**Avşa** (tyrkisk *Avşa Adası*) eller **Türkeli** er ei tyrkisk øy sør i Marmarahavet. I antikken og under Austromarriket vart ho kalla **Aphousia** (gresk Αφουσία) eller **Ophiousa** (Οφιούσα) og var ein stad som vart nytta som eksil under austromarane.

Øya ligg i dag i distriktet Marmara i provinsen Balıkesir nordvest i Tyrkia. Ho er eit popluært turistmål, særleg for turistar frå Istanbul. Det lokale innbyggjartalet er kring 2&nbsp;000, men om sommaren kan det vere opp mot 50 000 menneske på øya.

Ein kan nå øya med båt frå Istanbul, Erdek og Tekirdağ.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Avşa|Avşa]]» frå ,  den 5. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Ayvalıkøyane

**Ayvalıkøyane** er ei øygruppe kring distriktet Ayvalık i Tyrkia i provinsen Balıkesir nordaust i Egearhavet. Det er 22 øyar og mange holmar og skjer, med Cunda, som i dag er ei halvøy, som den største. Berre Cunda og Lale er busett. Cunda og Lale har samband til fastlandet via ei vegfylling. Frå Cunda går det òg ferje frå hovudbyen Alibey til Ayvalık om sommaren. 

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Cunda (Alibey)
* Ayvalik
Büyükada

**Büyükada** (tyder «stor øy» på tyrkisk; gresk Πρίγκηπος eller Πρίγκιπος, *Prinkipos* eller *Prinkipo*) er den største av dei ni såkalla Prinseøyane i Marmarahavet, nær Istanbul, med eit areal på kring 5,4 kvadratkilometer. Ho høyrer offisielt til distriktet Adalar (*øyane*) i provinsen Istanbul i Tyrkia.

Det låg fleire gresk-ortodokse kloster på Prinkipos (no Büyükada) og dei omliggande øyane.

Eit nonnekloster på øya var eksilstad for dei bysantinske keisarinnene Irene, Eufrosyna, Zoë og Anna Dalassena. Det er nettopp denne serien av fyrstar (prinsar) som gav øya det greske namnet sitt.

Seinare vart òg medlemmar av den ottomanske sultanslekta til tider sendt i eksil til øya. Og etter deportasjonen sin frå Sovjetunionen i februar 1929 oppheldt Lev Trotskij seg fire år på Büyükada.

På 1800-talet vart øyane ein populært feriestad for dei rike i Istanbul, og viktorianske hytter og hus er framleis å skode på hovudøya Büyükada.

I Noreg er det mange som vil assosiere namnet Prinkipos med UKA ved Studentersamfundet i Trondhjem for 1969. UKErevyen *Prinkipo* vart det året kalla opp etter øya i Marmarahavet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Büyükada|Büyükada]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Çarpanakøya

**Çarpanakøya** (tyrkisk *Çarpanak Adası*), **Ktuts** eller **Ktouts** er ei lita øy i Vansjøen. Ho er i dag ikkje busett, men tidlegare låg det eit armensk kloster her kalla Ktuts. Ruinane av klosteret er framleis synleg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çarpanak Island|Çarpanak Island]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Çatalada

**Çatalada** eller **Çatal Ada** (tidlegare **Volo**) er ei tyrkisk øy i Egearhavet, 5 km utanfor landsbyen Turgutreis, vest for Bodrumhalvøya sørvest i Tyrkia. Ho er ei øy med tre kjegleforma åsar og namnet tyder bokstavleg gaffeløya.

Hovudnæringa til øya er turisme, og det er faste båtturar til øya frå fastlandet. Ho er òg ein populær stad for dykking.

Naboøyane er Topan Adası, Çoban Adası og Yassıada.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çatalada|Çatalada]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Cundaøya

**Cundaøya**, òg kalla  **Alibeyøya**, (tyrkisk *Cunda Adası, Alibey Adası*) er den største av ei øygruppe, tidlegare kalla *Hekatonisa* eller *Moshonisia* på gresk. Ho er ei lita øy nordvest i Egearhavet utanfor kysten av Ayvalık, og ein del av provinsen Balıkesir i Tyrkia, med eit areal på 23&nbsp;km². Ho ligg 16&nbsp;km aust for Lésvos i Hellas.

Cunda er knytt til Ayvalık på fastlandet via ei vegfylling. Øya har ein typisk ferieby med buss- og båtsamband til Ayvalık. 

Etter Lausanna-traktaten i 1923 reiste den greske folkesetnaden på øya til Hellas og vart erstatta av muslimar frå Kreta og Lésvos. Det største landemerket på Cunda er kyrkja Taksiarchis, den tidlegare gresk-ortodokse kyrkja på øya. 

## Galleri

Fil:Cunda2006.JPG
Fil:Cundaadasindan.JPG
Fil:Tavukadasi.jpg
Fil:Cunda2.jpg
Fil:Cunda3.jpg
Fil:Cunda4.jpg
Fil:Cunda5.jpg
Fil:Cunda1.jpg
Fil:Cunda_adacamping_1.JPG
Fil:Cunda_adacamping_2.JPG
Fil:Cunda_singers_greek.JPG


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cunda Island|Cunda Island]]» frå ,  den 5. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Dana Adası

**Dana Adası** (òg kalla *Kargıncık Adası*, latinsk *Pithyussa*) er ei lita øy i Middelhavet utanfor Tyrkia.   

Dana Adası ligg langs sørkysten av Tyrkia i provinsen Mersin. Øya ligg 2,5 km utanfor kysten og sundet mellom øya og fastlandet heiter Kargıcaksundet. Øya er 2,7 km lang og 900 meter på det breiaste. Det høgaste punktet på øya er 250 meter over havet. 

Øya har vore busett sidan romartida. Det er ruinar av få kyrkjer, gravplassar, hus, akvedukter, eit romersk bad og ei hamn på nordsida av øya. Det er òg nokre ruinar kysten av fastlandet på andre sida av sundet, og truleg fungerte desse stadane som kontrollstasjonar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dana Adası|Dana Adası]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dolikhiste

**Dolikhe** eller **Dolikhiste** (gresk Δολίχη eller Δολιχίστη) er ei øy i provinsen Antalya i Tyrkia, som i dag vert kalla **Kekova Adası** (eller *Kakava* på moderne gresk). Dolikhe vart nemnd av geografane i antikken som ei øy langs kysten av Lykia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dolichiste|Dolichiste]]» frå ,  den 5. august 2012.*
Büyük Ada

**Büyük Ada** (tyder 'stor øy' på tyrkisk, òg kalla *Sahip*) er den største øya ein kan sjå frå sentrum av Karaburun i İzmir i Tyrkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Büyük Ada|Büyük Ada]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Burgazada

**Burgazada**, **Burgazadası** eller **Burgaz** (gresk Αντιγόνη, *Antigoni*) er den tredje største øya i Kızıl Adalar i Marmarahavet, nær Istanbul.

Ho er offisielt eit nabolag i distriktet Adalar i Istanbul i Tyrkia. Burgaz er ofte nemnd av forfattaren Sait Faik Abasıyanık, som òg bude på øya. I dag er heimen hans eit museum. I 2003 vart Burgaz råka av ein kraftig skogbrann, og mista fire kvadratkilometer med skogområde. 

Øya består av ein enkel ås som måler 2 kilometer på tvers. Demetrius I av Makedonia, ein av etterkomarane til Aleksander den store, bygde ei festning (gresk *Pyrgos* for borg) her og kalla ho opp etter faren Antigonus I Monophthalmus. Øya tok dette namnet, men vert i dag av tyrkarane generelt berre kalla *Burgaz*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burgazada|Burgazada]]» frå ,  den 5. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Burgazada
Fener Ada

**Fener Ada** (tyder 'Fyrøya') er ein del av Foçaøyane i Tyrkia. Øya har ei strand mot Egearhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fener Ada|Fener Ada]]» frå ,  den 6. august 2012.*
Gale på Mars

**Gale** er eit nedslagskrater på Mars. Det har ein diameter på 154 kilometer, og har eit fjell i midten. Det er namnsett etter den australske astronomen Walter Frederick Gale. Det er estimert at Gale-krateret vart danna for 3,8 til 3,5 milliardar år sidan.

NASA-roveren Curiosity landa i Gale-krateret 6. august 2012.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Torgjo

**Torgjo** er ein gard på Selsøyo i Fitjarøyane i Bømlo kommune. Inntil 1990-åra høyrte garden og øya til Fitjar kommune. I tillegg til Torgjo ligg gardane Eidet i aust og Kvarven på øya. I vest ligg Brandasund og i nord Selbjørnsfjorden. 

## Historie
Torgjo er ein av dei eldste gardane på Brandasundsøyane og var i hevd i 1328, men har seinare truleg lege øyde til slutten av 1500-talet, og han vart først nemnd i 1638 i eit festebrev. 

Det har truleg budd folk her i lang lang tid, og det er funne fem steinøkser og ei flintpil på staden.

## Namn
Gardsnamnet kjem truleg av at det har vore ein handelsplass her, t.d. i fisketida. Her har òg vore anna ferdsel gjennom Brandasundet. 

Namnet har vorte skrive Torvett i 1701, Torvet i 1715, Sellisøen eller Torvet i 1723 og Torge i 1890. Namnet vert no skrive Torgjo, medan daglegnamnet er Torjo. Slektsnamnet som kjem frå garden er Torget. 

## Kjelder

*
POSIX

**Portable Operating System Interface** (**POSIX**) er eit operativsystemuavhengig programmeringsgrensesnitt utvikla av IEEE og Open Group. POSIX er standardisert av ISO/IEC/IEEE 9945. POSIX er eit programkodelag mellom operativsystemet og brukarprogramma, som let brukarproggramma kalla opp POSIX-funksjonar, i staden for operativsystemspesifikke funksjonar. Dette gjer at eit brukarprogram kan nyttast på fleire ulike operativsystem, ved å rekompilera det. POSIX vart utvikla for UNIX, men finst òg for fleire andre operativsystem. 

## Versjonar
POSIX-standarden har vore revidert og utvida fleire gongar:

* POSIX.1, Kjernetenester (inkludert ANSI C) (IEEE Std 1003.1-1988)
** oppretting og kontroll av prosessar
** interprosessignal
** handsaming av flytkommafeil (SIGFPE)
** handsaming av bussegmenteringsfeil
** handsaming av illegale instruksjonar
** handsaming av bussfeil
** teljeverkhandsaming
** fil- og kataloghandsaming
** røyr
** Standard C-bibliotek
** I/O og port-kontroll

* POSIX.1b, sanntidsutvidingar (IEEE Std 1003.1b-1993) 
** prioritetsallokering
** sanntidssignal
** klokker og telleverk
** semaforar
** meldingar
** delt minne
** synkron og asynkron I/O 
** minnelås

* POSIX.1c, utvida med trådar (IEEE Std 1003.1c-1995) 
** Oppretting, kontroll og sletting av trådar
** trådallokering
** trådsynkronisering
** Progravaresignalhandsaming (UNIX-signal)

## Kjelder
Amund Gismervik

**Amund Nordal Gismervik** () er ein norsk stupar frå Sola. Gismervik representerer Pingvin Stupeklubb.

## Karriere
Amund Gismervik deltok i sitt aller fyrste VM i stuping i 2011, i Shanghai. Her vart han nummer ti på 1 meter sviktstup. Same året deltok han også i EM i stuping i Torino. 

Dei siste to åra har Gismervik gått frå øvinga sviktstup og over til tårnstup for å sikta seg inn på ein mogleg OL-plass. I mai 2012 deltok han i EM i stuping i Eindhoven, der han vart nummer 12 på 10 meter. Gismervik vart teken ut til å representera Noreg under sommar-OL 2012 i London. Gismervik er den fyrste stuparen som representerer Noreg sidan Christian Styren i Sommar-OL 1992.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Amund Gismervik|Amund Gismervik]]» frå ,  den 6. august 2012.*
Programmeringsgrensesnitt

**Programmeringsgrensesnitt** (engelsk *application programming interface*, *API*) er eit programvarelag mellom eit operativsystem og brukarprogramma på ei datamaskin. Føremålet med eit programmeringsgrensesnitt er å standardisera kommunikasjonen mellom brukarprogramma og operativsystemet, slik at same brukarprogramkode kan rekompilerast og nyttast på fleire ulike operativsystem. Eit programmeringsgrensesnitt gjer det òg enklare å skriva kode, etter som ein ikkje treng å kjenna til og ta omsyn til alle detaljane av operativsystemet.

Det finst ulike typar programmeringsgrensesnitt. Nokre, som POSIX og Win32 , er generelle programmeringsgrensesnitt, som sit mellom operativsystemet og brukarprogramma. Andre, som ALSA, JACK, Core Audio, ASIO , DirectSound, LADSPA, etc., er spesialprogrammeringsgrensesnitt for digital lyd , medan OpenGL  og Open Inventor er spesialprogrammeringsgrensesnitt for grafikk.

Når ein programmerer i høgnivåspråk, som til dømes C++ og Java, er det vanleg å nytta eit programvarebibliotek, som Qt, med ferdige modular. Programkoden kommuniserer då med funksjonar i førehandsdefinerte klassar, i staden for brukargrensesnittet til operativsystemet. Programmeraren kan da konsentrera seg om funksjonaliteten, i staden for detaljar.

## Kjelder