open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flåsjön i Strömsund

**Flåsjön** er ein innsjø i Strömsund kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen er 110&nbsp;km², og inngår i nedbørfeltet til Ångermanälven .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flåsjön (Strömsund kommune)|Flåsjön (Strömsund kommune)]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*http://www.viss.lst.se/Waters.aspx?waterEUID=SE711381-150545&FreeTextSearch=Fl%c3%a5sj%c3%b6n&ReportUnitSearch=1&searchType=1
Fångsjön

**Fångsjön** er ein innsjø nord i Jämtland i Sverige, ca. 6 km søraust for Strömsund, mest kjend for  helleristningane sine. Det er òg avdekt steinalderbuplassar og fangstgroper i tilknyting til innsjøen. Fångsjön er av nasjonal svensk interesse for kulturbevaring som følgje av dei forhistoriske leivningane på staden, og er difor verna i samsvar med Miljöbalken.

## Helleristingane
På ei bratt klippe ved den nordaustlege breidda av Fångsjön, midt på *Fångsjöberget*, finn ein helleristingane, som består av tre figurgrupper som inneheld mellom anna to menneskefigurar og eit tjuetalls elgfigurar. Motiva er vende mot innsjøen, og kan lettast studerast frå isen eller den nyanlagte brygga som fører fram til helleristingane. Helleristingar er vanskelege å tidfeste, men desse er truleg utført av eit jegerfolk i yngre steinalder, omkring 2500-2000 f.Kr. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fångsjön|Fångsjön]]» frå , den 14. juni 2012.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Länsstyrelen i Jämtlands län (Fångsjön som kulturmiljö)
* FMIS Ström 332:1, *Riksantikvarieämbetet*.
Gesunden

**Gesunden** er ein innsjø langs Indalsälven aust i Jämtland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 30 km². Ved vestbreidda av innsjøen ligg Stugun, mens Riksväg 87 følgjer nordbreidda av Gesunden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gesunden|Gesunden]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gåraträsksjön

**Gåraträsksjön** er eit tjern i utkanten av Norråker, i nærleiken av Tåsjö i Jämtlands län i Sverige, og ti mil nord for Strömsund. I 2006 vart det gjeve løyve til testkjøring av bilar på isen på tjernet. Gåraträsk er utmerka til både gjedde- og åborfiske, både sommar og vinter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gåraträsksjön|Gåraträsksjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Gåxsjön

**Gåxsjön** er ein innsjø ca. 15 km nordvest for Hammerdal i Strömsund kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg 310,6 meter over havet, og har eit overflateareal på 15,3 km². Rundt innsjøen ligg det fleire busetnader, er den største er Gåxsjö, og øvrige er Högsved, Högnäs og Kakuåsen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gåxsjön|Gåxsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gärdesjön

**Gärdesjön** er ein innsjø ved Gärde i Krokom kommun i Jämtland i Sverige.

Ved utløpet til innsjøen, Gärdesån, er det 7000 år gamle helleristningar. Menneska som laga desse helleristningane er trudd å ha høyrt til eit fangstfolk som minst gjennom heile steinalderen heldt seg i området ved Gärde. Langs den vestre delen av Gärdesjön finst det mange steinalderbuplassar, og det er fleire fangstgroper rundt innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gärdesjön|Gärdesjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Fisklössjön

**Fisklössjön** er ein innsjø i Oldfjällen i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen består av to samanhengande innsjøar, Övre Fisklössjön og Nedre Fisklössjön. Mellom Fisklössjön og Övre Oldsjön ligg mellom anna Fisklöstjärnen.

Fisklössjön vert drenert gjennom Fisklösån til Yttre Oldsjön, og deretter gjennom Långan til Landösjön og Indalsälven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fisklössjön|Fisklössjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Börtnen

**Börtnen** er ein innsjø langs Ljungan, nedstraums frå Flåsjön, og oppstraums for Lännässjön, i Berg kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen består av to samanhengande delar, **Lilla Börtnen** og **Stora Börtnen**, og har eit samla overflateareal på 3,5 km². Busetnaden Börtnan ligg ved Stora Börtnen, som ligg oppstraums i forhold til Lilla Börtnen.

Börtnen, både den store og den vesle delen av innsjøen, er kjent for godt fiske og gode fiskehøve, då elvane Ljungan, Arån, Aloppan og Galån alle fører til sjøsystemet og tilfører den alt rike innsjøen fisk som harr, aure og røye. I innsjøen er det òg sik, gjedde og åbor.

For tida vert innsjøen kalla *Lill-Börtnen* og *Börtnessjön*, men han har òg blitt omtalt som yttre og övre Börtnen.
Hemtjärnen

**Hemtjärnen** er eit tjern i Offerdal i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Overflatearealet på tjernet er 15,3 hektar, og tjernet ligg 428 meter over havet. Tjernet inneheld mykje åbor, og ein del aure og lake.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hemtjärnen|Hemtjärnen]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Hotagssjön

**Hotagssjön** er ein innsjø i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen er ca. 30 km lang, og strekkjer seg frå Laxviken i sør til Toskströmmen og Valsjön i nord.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hotagssjön|Hotagssjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Utsiktskort: Solnedgang over Hotagssjön
Hällsjön

**Hällsjön** er ein innsjø i Offerdals sokn, Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg langs Nästån, og strekkjer seg frå Kaxås og Åflo i vest til Ede i aust. Sør for innsjøen ligg Hällberget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hällsjön|Hällsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Flottning på Hällsjön, Bildarkivet Jamtli
*Information om Hällsjön på lokala webbplatsen Offerdal.se
Idsjön

**Idsjön** er ein innsjø langs Gimån i Bräcke kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen er 10 km² stor, og ligg i ei høgd på 261 meter over havet.

Ein trur at innsjøen har vore viktig gjennom fleire tusen år av historia til Jämtland. Langs Idsjön finst fleire fortidsminne, mellom anna to gravfelt, eit titals fangstbuplassar, fangstgroper og innsjøgraver. Fangstordningar for sikfiske, såkalla vaktfiske, har ved innløpet til Gimån til innsjøen blitt praktisert kontinuerleg frå mellomalderen fram til i dag. Området er derfor utmerka som av «nasjonal interesse i kulturspørsmål».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Idsjön|Idsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Juvuln

**Juvuln** (òg *Juveln*) er ein innsjø nordvest i Åre kommun i Jämtland i Sverige. Vassflata ligg i 396 meter over havet. Juvuln vert drenert frå sørsida gjennom den korte Kallströmmen til Kallsjön, og inngår i nedslagsfeltet til Indalsälven.

Ved Juvuln er det fleire funnstader frå steinalderen, mellom anna busetnader og fangstgroper.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Juvuln|Juvuln]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Kvarnbergsvattnet

**Kvarnbergsvattnet** er ein innsjø i Strömsund kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg mellom grensa mot Noreg  og Gäddede. Han har eit overflateareal på 57–68&nbsp;km², ligg 303-313 meter over havet, og er ein del av Ströms Vattudal. Langs breidda av innsjøen ligg, forutan tettstaden Gäddede, Lövvik, Rydning, Havdarstången, Bränna, Viken, Mon, Sandnäset, Kyrkbollandet og Lermon. Mange av innbyggjarane som kom til området på 1700-talet, var nordmenn.

Namnet Kvarnbergsvattnet kjem frå Kvarnstensberget, der det i eldre tider vart brote Kvernstein. Innsjøen vart regulert første gong i 1940, og permanent frå 1950.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvarnbergsvattnet|Kvarnbergsvattnet]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Landösjön

**Landösjön** (*Landögssjön*) er ein lang og smal innsjø i Offerdal i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. I øvre enden av innsjøen ligg Rönnöfors, der det er restar etter eit gammalt jernverk.

Långan drenerer innsjøen til Indalsälven. Ved nordsida av innsjøen (Nolasjön) ligg busetnadane Vejmon, Trången, Fiskviken, Anvågen, Enarsvedjan, Tjärnåsen, Brattmon, Rismon, Kittelberget og Landön. Ved sørsida ligg Lien.

Landösjön er òg den einaste innsjøen i Sverige med to sportsfiskerekordar. Den 2. august 2007 vart det teke ei røye på 10,83 kg, og den 22. juni 2009 ei kanadarøye på 11,449 kg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Landösjön|Landösjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Landösjöns FVO
Laxsjön

**Laxsjön** er ein innsjø i Krokom kommun i Jämtlands län i Sverige. Innsjøen er på ca. 2,8 km², og ligg 335 meter over havflata.

Innsjøen får vasstilførsel frå Harvattnet og diverse vasskjelder. Utløpet går via Storån til Hammerdalssjön, og derfra via Ammerån til Indalsälven.

Fiskebestanden i innsjøen består hovudsakleg av sik, åbor, mort og gjedde.

Ved innsjøen ligg tettstaden Laxsjö, grunnlagt i 1754.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Laxsjön|Laxsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*SMHI.se – sjoareal.pdf
Liten

**Liten** er ein ca. 10 km lang innsjø langs Indalsälven, mellom Järpen og Mörsil i Åre kommun i vestre Jämtland i Sverige. Liten er ein av Sveriges mest fiskerike innsjøar. Andre større tilløp til innsjøen forutan Indalsälven er Järpströmmen og Gisterån.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liten|Liten]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Locknesjön

**Locknesjön** er ein innsjø ved Lockne i Östersund kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen har blitt til ved eit meteorittnedslag. Innsjøen har eit overflateareal på 33&nbsp;km², og ligg 328 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Locknesjön|Locknesjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Locknekratern
Korsvattnet

**Korsvattnet** er ein innsjø i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Korsvattnet består av to samanhengande innsjøar, *Stora Korsvattnet* og *Lilla Korsvattnet*. Innsjøen ligg i Oldfjällen, og vert drenert av ein av Långans to større kjeldeelvar, som deretter renn ut i Yttre Oldsjön.

SMHI har ein meteorologisk stasjon ved Korsvattnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Korsvattnet|Korsvattnet]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Kallsjön

**Kallsjön** er ein innsjø nord for Åreskutan i Åre kommun i Jämtland i Sverige. Kallsjön, som sidan tidleg på 1940-talet er regulert til vasskraftsføremål, har eit overflateareal på 156&nbsp;km² og ei djupne på 134 meter. Han er den åttande største innsjøen i Sveriges målt i volum, med 6,1 milliardar m³ (6,1&nbsp;km³).

Namnet kjem truleg frå dialektordet for «karl» (på meir moderne norsk dialekt «kall»). Det opphavlege namnet på innsjøen (*Kalln*) tyder altså karen eller gubben, og har ingenting med kjølig å gjere. Namnet var i følgje tradisjonen ein «karl» som var i slekt med guden Frøy, som hadde gjeve Frösön i Storsjön namn. Kall er for tida òg namnet på kyrkjestaden ved austsida av innsjøen. Ved vestsida av innsjøen finn ein tettstaden Huså, som fram til tidleg på 1900-talet var eit industrisamfunn. Ved sørenden av innsjøen finner ein administrasjonssenter i Åre kommuns, Järpen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kallsjön|Kallsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*SCB
*«En bok om Kall» av Gösta Ullberg

## Bakgrunnsstoff
*Kallbygden
Långvattnet

**Långvattnet** er ein innsjø i Oldfjällen i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg mellom Stensjön og Korsvattnet, nord for Jänsmässholmen.

Långvattnet ligg innanfor Oldflån-Ansättens naturreservat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Långvattnet|Långvattnet]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Om Oldfjällen på lokala webbplatsen offerdal.se 
* Oldflån-Ansättens naturreservat
Lännässjön

**Lännässjön** er ein innsjø langs Ljungan i Bergs kommun i det søraustlege Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg ved busetnadane Fotingen, Skålan og Klövsjö. Innsjøen har grunne sandstrender, og husar ei rekkje fiskeslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lännässjön|Lännässjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Mellsjön

**Mellsjön** er ein innsjø i Offerdal i Krokoms kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 25,7 hektar, og ei høgd på 365 meter over havet. Mellsjön har Västsjöån som viktigaste tilløpskjelde, og vert drenert av Mellsjöån, som fører vatnet til Ångsjön.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mellsjön|Mellsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Mussjön

**Mussjön** er ein liten innsjø i Offerdal i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg mellom Bångåsen og Ede.

Mussjön er ein næringsrik innsjø i eit gammalt, kupert jordbrukslandskap. Innsjøen er ein del av eit verna område, med mellom anna fugletårn og tranelunder. Fuglelivet rundt sjøen har vore tema for kunstnaren og forfattaren Göran Boström frå Änge i Offerdal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mussjön|Mussjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
* Mussjöns fågelskyddsområde, Länsstyrelsen i Jämtlands län
* Information om Mussjön på lokala webbplatsen Offerdal.se 
* Bångåsbygdens webbplats
Näkten

**Näkten**, òg stundom skriven **Näckten**, er ein innsjø på grensa mellom Östersund kommun og Berg kommun sør i Jämtland i Sverige. Innsjøen, som er Sveriges 29. største innsjø, har eit overflateareal på 88 km², og ligg i ei høgd på 324 meter over havet. Innsjøen er over 40 km lang frå sør til nord, og har, ifølge tradisjon, 365 øyar, men innsjøen er òg påfallande smal, og er fleire  stader berre tre kilometer brei. Innsjøen kan enkelte stader minne om Stockholms skjergard, mens på andre stader om trolske tjern. Näkten vert drenert til Storsjön via ei kort elv, Billstaån, som munnar ut ved Hackås.

Näkten er kjent for å vere ein bra innsjø for edelfisk. Fiske skjer for det meste av året, men unntak av bestemte tidsperioder for å verne om den spesielle Näcktenrøya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Näkten|Näkten]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*  Näktenbygden
Oldsjön

**Övre Oldsjön** og **Yttre Oldsjön** er to innsjøar i den nordlege delen av Offerdals sokn i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Övre Oldsjön ligg i Oldfjällen, ved fjellet Oldklumpen. Långans kjeldeelvar, *Långsån*, *Oldån* og *Fisklösån*, går saman i Yttre Oldsjön. Begge innsjøane vert drenert av Långan, som etter utløpet frå Yttre Oldsjön renn gjennom innsjøane Rönnösjön og Landösjön, og vidare til Indalsälven.

Ved innsjøane har det sidan 1971–75 vore eit vasskraftverk med to aggregat. *Oldåaggregatet* utnyttar fallhøgda mellom Övre Oldsjön og Yttre Oldsjön, som er ca. 260 meter, medan Långsåaggregatet utnyttar fallhøgda mellom Övre Lilla Mjölkvattnet og Yttre Oldsjön, som er ca. 200 meter. Kraftstasjonen er underjordisk, og ligg ved Övre Oldsjöns utløp. Kraftverket er eigd av Statkraft.

På fjellet *Storrun* ved Övre Oldsjön har det sidan 2009 vore ein vindmøllepark beståande av tolv vindturbinar.

## Bakgrunnsstoff

*Storrun vindpark
*Information om Oldens vattenkraftverk
Näldsjön

**Näldsjön** er ein innsjø i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen strekkjer seg frå Näskott i sør til Offerdal i nord. I sør ligg busetnadane Nälden, Aspåsböle og Nordannälden ved sjøen og i nord Lungret, Stavre, Könsta og Änge. Näldsjön får vasstilførsel frå bl.a. Gärdesjön, Nästån, Hällsjön og Kriken.

Näldsjön vart over ein lengre periode på 1800- og 1900-talet trafikkert av fleire  dampbåter som gjekk mellom Nälden og Änge. Dampbåttrafikken starta opp på slutten av 1870-talet. Blant dampfartøya som trafikkerte her, hadde ein *Nälden*, *Framåt*, *Express*, *Gurly* og *Offerdal*. Dampbåten Nälden hadde kapasitet på 125 passasjerer, og ti tonn last.

Òg på vinterstid vart innsjøen ein del av transportstrekninga mellom Nälden og Offerdal. Då var det bøndene som transporterte frakt på isen.

Dampbåttrafikken vart utkonkurrert på byrjinga av 1900-talet av trafikk lang landevegane, og då spesielt då strekninga Nälden-Valne-Offerdal vart bygd ut.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Näldsjön|Näldsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Ångbåt på Näldsjön, Bildarkivet Jamtli
*Information om Näldsjön på lokala webbplatsen Offerdal.se
Nästelsjön

**Nästelsjön** er ein innsjø som ligg ca. fem kilometer sør for tettstaden Åsarna i Berg kommun i Jämtland i Sverige.

Einaste tilførsel og utløp for innsjøen er elva Ljungan. Aust for innsjøen ligg busetnaden Nästeln, med eigen badeplass. Vest for innsjøen ligg Lillsved. Begge busetnaden har berre nokre få innbyggjarar kvar.

Utløpet frå innsjøen heiter Nästelströmmen, og her vert der drive sportsfiske. Sør for Nästelsjön ligg Rätanssjön.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nästelsjön|Nästelsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Marco Materazzi

**Marco Materazzi** () er ein italiensk fotballspelar frå Lecce. Han er særleg kjend for å ha provosert Zinedine Zidane under VM-finalen i fotball 2006, slik at Zidane skalla til Materazzi og vart utvist. Italia vann kampen etter straffeskyting. Materazzi spela 40 landskampar for Italia mellom 2001 og 2008. Som klubbspelar hadde han sine store år i Inter, ein klubb han var knytt til mellom 2001 og 2011. Gjennom dei ti sesongane var han med å vinne Meisterligaen i 2010, Serie A fem gongar og den italienke fotballcupen fire gongar. Materazzi har vore kjend for sin aggressive spelestil, noko som har leia til at han gjennom åra har vorte utvist 25 gonger.

### Klubbspel
Materazzi spela dei fyrste sesongane som proff i lågare divisjonar i italiensk fotball. Han debuterte for Marsala i 1993, gjekk vidare til Trapani i 1994 og til Perugia i 1995. Han debuterte i serie A for Perugia mot Inter den 2. februar 1997. Sesongen 1998/99 spela han 25 kampar for den engelske toppserieklubben Everton FC, der han vart utvist tre gongar. Han reiste deretter tilbake til Perugia, som i mellomtida hadde rykt opp i Serie A. Sesongen 2000/01 skåra han 12 mål, italiensk rekord for ein forsvarsspelar. Etter sesongen skreiv han kontrakt med Inter. Dei neste ti åra spela han 209 kampar for Inter og skåra 18 mål. Sitt fyrste trofe vann han i 2005, då Inter sigra i den italienske cupen. Sidan var han med å vinne tre nye cupfinalar i Italia, meir stas var det å vinne Serie A i fem år på rad; 2006-10. 2009/10-sesongen vart krona med siger over FC Barcelona i meisterligafinalen, i førevegen hadde Italia gått til topps i både serie og cup heime i Italia. Sidan sommaren 2011 har Materazzi spela for den engelske tredjenivå-klubben Swindon Town.

### Landslagsspel
Materazzi debuterte for Italia i kampen mot Sør-Afrika 15. oktober 2002. Han var med på Italia sine lag under VM 2002, EM 2004 og VM i fotball 2006. 

Han nådde toppen, og på sett og vis botnen, under verdsmeisterskapen 2006 i Tyskland. Materazzi skåra sine to landslagsmål i VM-turneringa. Fyrst skåra han mål då Italia slo Tsjekkia 2-0 i siste og avgjerande gruppespelkampen, og i sjølve VM-finalen skåra han Italia sitt utlikningsmål mot Frankrike. I andre ekstraomgang provoserte han Zidane slik at denne skalla til Materazzi og vart utvist. Kampen ebba ut med 1-1. Materazzi skåra deretter på Italia si andre straffe i straffeskytinga. Italia trefte på alle sine straffespark, og vart verdsmeistrar. Etter kampen fekk Materazzi mykje kritikk, og vart granska av FIFA som gav han 5&nbsp;000 sveitsarfranc i bot for usportsleg oppførsel.

Materazzi var også med i Italia sin tropp til EM i fotball 2008. Han spela frå start i gruppespelkampen mot Nederland, ein kamp som enda med 0-3-tap for Italia. Etter han vart teken av bana tidleg i 2. omgang, var det slutt med landslagsspel for Materazzi.

### Meistertitlar
*VM-vinnar 2006 for Italia
*Vinnar av Meisterligaen for Inter i 2010
*Italiensk seriemeister for Inter i 2006, 2007, 2008, 2009 og 2010
*Italiensk cupmeister for Inter i 2005, 2006, 2010 og 2011

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marco Materazzi|Marco Materazzi]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Ragundasjön

**Ragundasjön** var ein ca. 25&nbsp;km lang innsjø som eksisterte fram til natt til 7. juni 1796. Innsjøen låg ved Hammarstrand i Ragunda kommun i Jämtland i Sverige. Delar av dagens Hammarstrand ligg no der det tidlegare var sjøbotn.

Natt til 7. juni 1796 vart heile Ragundasjön med sine 300 millionar m³, tømd på berre fire timar. Årsaka bak ein av dei vondaste naturkatastrofane i Sverige nokon gong var at Magnus Huss, òg kjent som *Vildhussen*, skulle leggje ei tømmerrenne forbi den 35 meter høge Storforsen (Gedungsen). Prosjektet bar gale avstad då bekken han hadde brukt for å spyle bort grus frå åskammen, skar gjennom heile åsen og tømde Ragundasjön. Ei enorm flodbølge fossa fram gjennom den nedre delen av Indalsälven, og øydela alt på vegen. Utruleg nok omkom ingen menneske.

Morgon etter var det, utanom den tomme innsjøen, tre andre merkbare endringar: Den 30 meter høge Storforsen, òg kalla Gedungsen, hadde stilna, og vorte til Döda Fallet; eit nytt fossefall, Hammarforsen, hadde oppstått kring ei mil lengre oppstraums; og sediment og jordmasser som vart skylt med langs Indalsälven samla seg i utløpet til elva nord for Sundsvall, og bidrog til danninga av det største kystdeltaet i Sverige, Midlanda, der Sundsvall-Härnösand Airport i dag ligg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragundasjön|Ragundasjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* ein försvunnen sjö. Artikel i Svenska Familj-Journalen, band III, n:o II, februari 1864.
Revsundssjön

**Revsundssjön** er ein innsjø i Bräcke kommun aust i Jämtland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 68 km², og i denne ligg Ammerön, som er ein av dei største øyane i Sverige i ein innsjø. Gimån har sitt utløp frå Revsundssjön.

Den fiskerike innsjøen har ein bestand som består av åbor, gjedde, harr, aure, mort, sik og røye. Om sommaren går dampbåten *Alma* på innsjøen, som er ein av dei eldste fungerande dampbåtane i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Revsundssjön|Revsundssjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Rönnösjön

**Rönnösjön** (*Rännögssjön*) er ein innsjø i Offerdals socken i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg mellom Rönnöfors (*Rännön*) og Aspbacken.

Rönnösjön vert drenert gjennom Långan til Indalsälven. Fossen mellom Rönnösjön og Landösjön, *Rönnöforsen*, har gjeve namn til jernverket som vart oppført her i 1845, og deretter til den nærliggande busetnaden Rönnöfors.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rönnösjön|Rönnösjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Rörtjärnen

**Rörtjärnen** er eit tjern i Offerdals sokn i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Tjernet er 78,7 hektar stort, og ligg i ei høgd på 475 meter over havet. Tjernet har fått sitt namn etter dei rike førekomstane av røye, som heiter *röra* på jemtsk. Røyane her blir berre om lag 12-16 cm. Fisk som blir fanget i tjernet har blitt sett ut i andre innsjøar, med eit bra resultat når det gjeld tilvekst.

Rörtjärnen blir drenert via Rörtjärnbäcken til Långan, og vidare til Indalsälven.

Like vest for Rörtjärnen ligg eit vasskilje, som gjer at terreng lengre vest går under Kallsjön sitt nedbørfelt. Vatnet på begge sider hamner uansett til slutt i Indalsälven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rörtjärnen|Rörtjärnen]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Stor-Sjouten

**Stor-Sjouten** eller **Stora Sjougden** (sørsamisk *Sjeavhta*) er ein innsjø i den nordlege delen av Strömsund kommun i Jämtlands län i Sverige. Ved innsjøen ligg busetnadane Sjoutnäset, Inviken, Nyhem og Hovde.

Innsjøen har ei lengd på 12,1 km, ei breidd på 5,3 km og ligg i ei høgd på 442-453 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stor-Sjouten|Stor-Sjouten]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Innsjøen Stensjön

**Stensjön** (samisk: *Juovejaure*) er namnet på fleire innsjøar i Oldfjällen i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Dei samanhengande innsjøane heiter *Stor-Stensjön*, *Övre Lill-Stensjön* og *Nedre Lill-Stensjön*.

Stensjön ligg innanfor Jovnevaerie sameby. Ved Stor-Stensjön er det ein sameleir.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stensjön (innsjø)|Stensjön (innsjø)]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Senjatrollet

**Senjatrollet** var eit byggverk og ein turistattraksjon som låg på Finnsæter på Senja i Troms. Det opna i 1993 og var ein del av Hulder- og trollparken, som i tillegg til sjølve trollet også hadde attraksjonar som Hulderheimen med tinnsmie og galleri. Inne i trollet var det to etasjar med diverse innslag henta frå lokale eventyr og segner. I 2007 vart det bygd ei trollkjerring på venstresida av trollet med ein sal inni der var er stelt til underhalding. 28. mars 2019 tok begge trolla fyr og brann ned i løpet av få minutt.

Senjatrollet var 17,96 meter høgt og vog 125 000 kg. Trollkjerringa attmed var 14,04 høg og vog 74 500 kg. I 1997 vart trollet registrert i Guinnes rekordbok.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell heimeside
*Songen om Senjatrollet
Storjoudan

**Storjoudan** (òg omtalt som *Stor-Jougdan* og *Stora Jougdan*) er ein innsjø som ligg langs Jougdån i den nordlege delen av Strömsund kommun i Jämtlands län. Ved innsjøen ligg gardsbruket Tjärnbacken. Ein del av Storjoudan ligg innanfor Jougdalens naturreservat.

Innsjøen har ei lengd på 6,9 km, ei breidd på 1,3 km, og ligg i ei høgd på 428 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storjoudan|Storjoudan]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Silesjaure

**Silesjaure** er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Halvdelen som ligg i Sverige, ligg nordvest i Jämtland, mellom Blåsjön og Jormvattnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Silesjaure|Silesjaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Tannsjön

**Tannsjön** er ein busetnad og ein innsjø i Strömsunds kommun, i den nordvestlege delen av Jämtland i Sverige, og ca. 65 km frå Östersund og 20 km frå Hammerdal.

Busetnaden ligg ved innsjøen, med store skogsområde rundt. Mengda fastbuande er for tida berre tre, men det er mange fritidsbustader i området. Det er òg ein kafe som har ope på sommaren og for scooterturistar. Det er mykje aktivitet på staden rundt jul og påske.

Rundt Tännsjön er det eit rikt dyreliv, med vinterbeitande elg inne i busetnaden, og bjørnespor som jamleg er observervert i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tannsjön|Tannsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Torrön

**Torrön** er ein innsjø i Åre kommun vest i Jämtland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 103 km², og ligg 405 meter over havet. Torrön vert drenert på sørsida til Juvuln, og inngår i Indalsälven sitt nedbørområde.

Torrön er ein regulert innsjø.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torrön|Torrön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Trolltjärnen

**Trolltjärnen** er eit tjern i Åflo, Offerdals sokn i Krokom kommun i Jämtland i Sverige.

I nærleiken av tjernet vart den 8000 år gamle Offerdalsspissen funnen i 1881. Ifølge eit gammalt segn er det ein skatt gøymd i tjernet.

Ved Trolltjärnen var det på byrjinga av 1900-talet eit teglverk, og eit kombinert kino og selskapslokale, *Centralen Kaxås*. Teglverket vart på byrjinga av 1910-talet flytta frå Åflo til Ede, Leiren til produksjonen vart henta frå Trolltjärnen. Drifta vart lagt ned på slutten av 1930-talet, mellom anna på grunn av problem med straumforsyninga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trolltjärnen|Trolltjärnen]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* *En bok om Offerdal*, del 1-3, utgiven av Offerdals hembygdsförening

## Bakgrunnsstoff
*Webbplatsen Offerdal.se – Sägen om skatten i Trolltjärnen
Tännsjön

**Tännsjön** er ein innsjø ved Bodsjöedet i Åre kommun i Jämtland i Sverige, ca. 10 km nordvest for Duved. Indalsälven, som vert danna like vest for Tännsjön, dannar ved utløpet av sjøen Tännforsen, som er eit av dei største fossefalla i Sverige. Innsjøen, som er omgjeve av skog og strender, har eit areal på omkring 2 km², og vert rekna for å vere grunn. I innsjøen er det aure og røye, og den utsette arten regnbogeaure.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tännsjön|Tännsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Västsjön

**Västsjön** er ein 78,6 hektar stor innsjø i Offerdal i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Innsjøen ligg 374 meter over havet, og har Rörtjärnbäcken som viktigaste tilløp. Sjøen vert drenert av Västsjöån, som går til Mellsjön.

Västsjön er òg namnet på busetnaden ved innsjøen, mellom Rönnöfors og Olden. Området har vore busett sidan omkring 1850.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Västsjön|Västsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* *En bok om Offerdal*, del 1-3, utgiven av Offerdals hembygdsförening

## Bakgrunnsstoff
*Offerdals lokala webbplats
Aarhus rådhus

__NOTOC__
**Aarhus rådhus** er rådhuset i Århus på Jylland i Danmark.  Rådhuset vart innvia 2. juli 1941 og er teikna av arkitektane Arne Jacobsen og Erik Møller. Oppføringa av rådhuset vart vedtatt på byrådsmøte 18. november 1937. Aarhus rådhus vart freda i 1995 på grunn av si eineståande arkitektur.

I det første prosjektforslaget var rådhuset utan tårn, men etter stort folkeleg press vart det teikna inn eit rådhustårn. Prisen var åtte millionar danske kroner, inkludert grunnarealet. I tillegg kom utgifter til inventar på 1,5 millionar danske kroner.

Rådhuset har eit areal på 19&nbsp;380 m², inkludert kjellar. Romfanget er på kring 10&nbsp;000 m³. Tårnet er 60 meter høgt, tårnuret har ein diameter på 7 meter; timevisaren er 2,5 meter og minuttvisaren 3 meter lang.

Bygningen er laga i heilstøypt betong som utvendig er kledt med 6000 m² marmorplater frå Porsgrunn i Noreg.

I januar 2006 vart Aarhus rådhus tatt med under arkitektur i Kulturkanonen.

## Tidlegare rådhus
### Det første rådhuset
Det første rådhuset vart oppført på midten av 1400-talet og låg på Store Torv framfor Århus domkirke sitt tårn. Det var rive i 1859.

### Det andre rådhuset

Det andre rådhuset vart oppført i åra 1856&ndash;1857 på hjørnet av domkyrkjeplassen og Mejlgade. Offisielt var det eit rådhus, domhus og arresthus, med plass til 28 arrestantar.  Etter tida som rådhus var bygningen politistasjon i perioden 1941&ndash;1984, og deretter flytta Kvindemuseet i Danmark inn.

Også dette huset er freda.

## Referansar

## Litteratur
* Århus Byhistoriske udvalg, *Byens hus*, Erhvervsarkivet 1991 ISBN 87-89386-22-1

## Bakgrunnsstoff
*Århus bilder
*Om marmor frå Porsgrunn
Ånnsjön

**Ånnsjön** er ein innsjø i det vestlege Jämtland i Sverige, som ligg mellom Storlien og Åre. Innsjøen er nesten sirkelrund og har eit areal på 59 km². Største djupne i innsjøen er på 34 meter, og vassflata ligg 525 meter over havet. Ånnsjön har eit spesielt rikt fugleliv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ånnsjön|Ånnsjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Hamn i Senja

**Hamn i Senja** er eit fiskevær og eit turistmål på Senja i Troms. Fylkesveg 86 passerer staden og ligg omtrent 15 minutt med bil frå Gryllefjord. Staden var stor på mottak av fisk i perioden mellom 1925 og 1935. I 1994 starta satsinga innan reiselivsnæring.Det er fasilitetar for konferansar og tilbod om aktivitetar både til havs og på land.

Hovudbygningen og fleire av dei gamle rorbuene på Hamn vart totalskadd av ein brann i september 2005, og arbeidet med å bygge anlegget opp att vart starta kort etter. I januar 2007 vart fleire rorburer øydelagt av ein ny brann.

## Bakgrunnsstoff

*Offisiell nettstad
Öjarssjön

**Öjarssjön** er ein innsjø i Strömsund kommun i det nordlege Jämtland, Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på  5,96 km², og overflata ligg 435 meter over havet. Innsjøen vert drenert gjennom Öjån. Trass i den vesle storleiken på innsjøen, inneheld han eit sekstitals større og mindre øyar og holmar. Ved breidda av innsjøen ligg busetnaden Öjarn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Öjarssjön|Öjarssjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Åkersjön

**Åkersjön** er ein busetnad ved Föllinge i Krokom kommun i Jämtland i Sverige. Åkersjön er òg namnet på innsjøen ved busetnaden.

Turisme er viktigaste næringsveg i Åkersjøn. Busetnaden består av eit fåtal heilårsbustader og fleire fritidsbustader. Eit fjellhotell står for ein stor del av servicenæringa på staden. I tillegg til hotellet, er det fjellservicebutikk, gjestgjevari, alpinanlegg og fasilitetar for camping. Turismen rundt Åkersjön er godt tilrettelagt for scooterturistar. Alpinanlegget består av to bakker som deler ein 1500 meter lang skiheis, der den totale fallhøyHan er  på om lag 250 meter.

I innsjøen Åkersjön er det først og fremst aure som lèt seg fange. Øvrige busetnader rundt sjølve innsjøen, er Högrun, Dal og Vallrun. Akersjön vert drenert av Åkerån, som er ei av sideelvane til  Långan. Elvane møtes like før Landösjön.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åkersjön|Åkersjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Armasjärvi

**Armasjärvi** er ein innsjø og ein tettstad i Övertorneå kommun i Norrbottens län. Plasseringa er sørvest for Övertorneå og vest for Torne älv. Innsjøen er lang og smal i nordnordvestleg retning. Elva Puostijoki renn inn i det sørvestre hjørnet av Armasjärvi. I det søraustre hjørnet renn så elva Puostijoki ut, då kalla Armasjoki. Innsjøen ligg 49 meter over havet.

Folke Pudas som sveltestreika i ein kasse på Sergels torg i 1983 kom frå Armasjärvi.

Armasjärvi er finsk og tydar *Kjærleikssjøen*.

## Armasjärviulukka
Den vondaste ulykka som råka det svenske forsvaret under beredskapstida skjedde om kvelden den 24. oktober 1940 på denne innsjøen då ei ferje forliste og 46 menn omkom.

Ulukka skjedde då eit ingeniørkompani skulle fraktast med ferje frå den vestre sida av innsjøen til den austre, der forlegningen til soldatane låg. To troppar, om lag 100 menn, vart beordra ombord i ferja, til trass for at ferjemannen protesterte og hevda at ferja berre var dimensjonert for om lag halvparten. Ferja havarerte halvveges ute på den kilometerbreie innsjøen. Det var iskaldt i vatnet, soldatane var tungt utrusta og det var dessutan sterk vind. 46 menn omkom, 44 soldatar og to sivile. Dei to sivile var den 18-årige ferjemannen og broren hans som rodde ut til ulukkesstaden for å redde forulukka i vatnet. Ofra vart ført i kister til jernbanestasjonen i Övertorneå og derfrå til sine heimstader. Mange av dei forulukka høyrte til Västernorrlands län. Ein minnestein med namna til dei omkomne og heimstadane deira er reist ved innsjøen.

Bodens ingenjörregemente (Ing 3) og etter det ingeniørkompaniet ved Norrbottens regemente (I 19) gjennomfører årleg ein seremoni for å minnast dei omkomne.

Ulukka er filmatisert i filmen *[[filmen 1939|1939]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Armasjärvi|Armasjärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Beredskapsminnen från övre Norrland 1939-1944*, Tornedalica nr 12
*Tekst og bilete frå ulukkesstaden, Försvarsmuseet i Boden

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel frå avisa ''Dagens Nyheter''
Bellavista bustadområde

**Bellavista** er eit bustadkompleks i funkisstil i Klampenborg ved København i Danmark. Komplekset er teikna av arkitekt Arne Jacobsen og vart oppført i 1934.

Bygningane er eit kjent døme på funkisarkitektur og på Arne Jacobsen sine generelle evner. Han har utnytta tomta maksimalt i forhold til kommunale krav. Samtidig har han prioritert utsikt mot sundet, slik at alle einingane i komplekset har havutsikt.

Bellavista vart freda i 1987.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Grottebadet

**Grottebadet** er eit badeland i Harstad i Troms. Det er bygd inne i fjellet i Harstad sentrum, og har mellom anna konkurransebasseng, leikeland og varmtvassbasseng.

Arbeidet med å byggje badet starta i 1999, og det opna i juni 2003. Samtidig med opninga av Grottebadet vart den gamle symjehallen i Kanebogen stengd. Grottebadet har slite med økonomien sidan starten, og avisa Harstad Tidende meldte i 2006 og 2007 om dårleg driftsresultat. Etter opninga av Lofast har besøkstala auka. I 2009 var Grottebadet den andre mest besøkte turistattraksjonen i Nord-Noreg, etter Nordkapp, med 198 065 besøkjande.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grottebadet|Grottebadet]]» frå , den 14. juni 2012.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Hedenäset

**Hedenäset** er ein tettstad i Övertorneå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 285 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hedenäset|Hedenäset]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Hirvijärvi

**Hirvijärvi** er ei bygd og ein innsjø ved riksväg 98 i Övertorneå kommun i Norrbottens län i Sverige. Han ligg omtrent 25 km frå grensa med Finland og 10 km sør for polsirkelen. Hirvijärvi ligg i Övertorneå retningsnummerområde og har Överkalix som poststad. I 1780 vart Isak Hansson skattlagd for nybrottet Hirvijärvi nr. 1. Hovudsakleg har innbyggjarane hatt jord- og skogsbruk som hovudnæring. 

Innsjøen ligg 117 meter over havet, og namnet kjem frå orda *hirvi*, som tyder «elg», og *järvi*, som tyder «sjø». Han har eit areal på 3,9&nbsp;km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hirvijärvi|Hirvijärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Koutojärvi

**Koutojärvi** er ei bygd og ein innsjø ved länsväg 398 i Hietaniemi socken i den søndre delen av Övertorneå kommun i Norrbottens län, Sverige. Koutojärvi ligg i Haparanda retningsnummerområde og har Hedenäset som poststad. Östen Mäkitalo, «mobiltelefoniens far», er fødd her, akkurat som brørne Walter (sosiolog) og Sture Korpi (politikar).

Innsjøen Koutojärvi ligg 84 meter over havet og er ein del av Keräsjokis sitt avrenningsområde. Koutojärvi har eit areal på 1,4&nbsp;km². Omtrent ein kilometer vest for Koutojärvi ligg den litt større innsjøen Penikkajärvi (6,3&nbsp;km²).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Koutojärvi|Koutojärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Abelvattnet

**Abelvattnet** er ein innsjø i Västerbottens län mellom Södra Storfjället og Arefjället. Innsjøen vert drenert av Ume älv og Gejmån. Innsjøen har eit overflateareal som varierer mykje.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abelvattnet|Abelvattnet]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Abiskojaure

**Abiskojaure** (nordsamisk  *Ábeskojávri*) er ein innsjø i Abisko nasjonalpark i Kiruna kommun.

Abiskojaures ligg 488 meter over havet og har eit areal på 282 hektar. Innsjøen er 35 meter på det djupaste.

Abiskojaure er ein klar, oligotrof fjellsjø som saknar vegetasjon. Frå dei omkringliggande fjella strøymer bekker og smeltevatn til, medan vatn i innsjøen renn vidare gjennom elva Abiskojåkka til innsjøen Torneträsk. Den einaste fiskearten i innsjøen er røye.
Abmoträsk

**Abmoträsk** er ein innsjø i Lappland i Sverige. Innsjøen har eit overflateareal på 10 km², og ligg langs Staggträskån, sør for Sorsele.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abmoträsk|Abmoträsk]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Abraur

**Abraur**, **Abraure** eller **Abrajaure** er ein innsjø i Lappland i Sverige. Innsjøen vert drenert av Abmoälven, som er ei av sideelvane til Pite älv.

Abraur er òg namnet på busetnaden som ligg inntil innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abraur|Abraur]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Ala Lompolo

**Ala Lompolo**, eller **Ala Lombolo**, er ein grunn, drygt 25 hektar stor myrsjø, like sør for Kiruna, og like ved busetnaden *Lombobo strand*. Sjøen er den mest forgifta innsjøen i Norrbottens län.

## Økologi
### Dyreliv
Det biologiske mangfaldet i Ala Lompolo er marginalt og avgrensa på grunn av den kraftige foreininga og den til dels oksygenfrie tilstanden her. Livet på sjøbotn er dominert av fjørmygglarver, men det er òg ertemuslingar og vassmiddar der.

Det ser ut til at større fisk har vore fråverande frå sjøen på lang tid. På byrjinga av 1990-talet vart det gjennomført fiske på sjøen med tanke på prøvetakningar, men det vart ikkje fanga fisk der, trass i fleire forsøk. Tidlegare hadde mellom anna større aurar og røyer svømt i innsjøen. Småfisk, truleg nipigga stingsild, finst derimot framleis, både i innsjøen og i Luossajoki.

Fuglefaunaen er på hi sida mangearta. Mange fuglar hekkar og kviler i det grunne vatnet, deriblant horndykkar, toppand, siland og hettemåse.

### Planteliv
Over- og undervassvegetasjon er minimal, og er avgrensa til dei grunnare delane av innsjøen. I den sørvestlege delen av sjøen er plantelivet størst. Rundt sjøen finn ein vier, starr og skogar av fjellbjørk.

## Miljøproblem
### Forureining
Det var på byrjinga av 1990-talet, i samband med LKAB sine undersøkingar før tømming av den sørlege delen av Luossajärvi, at ein først oppdaga krisetilstandane i innsjøane. Fisken var borte, og sjøen inneheldt store mengder miljøgifter.

Botnsediment inneheld høge verdiar av diverse tungmetall, spesielt kvikksølv; 230&nbsp;kg ligg på botnen, og innsjøen har teke stor skade av dette. Utover kvikksølv blir sedimentet berekna til å innehalde ti tonn sink, tre tonn kopar, 1,6 tonn bly, éit tonn molybden og 33&nbsp;kg kadmium. Det er ikkje heilt klårt kvar kvikksølvet kjem frå, dei tidlegare bruken til LKAB av kvikksølvsaltar ved malmanalysar er ei mogleg årsak. I tillegg er det 17 000 ustabile granatar i innsjøen, som Sveriges forsvar dumpa ein gong på 1950-talet, og dessutan høge verdiar av PCB.

Dei ekstreme forureiningane i Ala Lompolo har ført til at mellom anna fjærmygg har utvikla tydeleg misdanna munndelar.

### Tiltak
Sanering av Ala Lompolo er aktuelt, då sjøen er kjelde for elvar som blir teke opp av Torne älv, noko som påverkar heile vassystemet nedstraums. For høge verdiar av kvikksølv er konstatert i mellom anna gjedde i Jukkasjärvi sidan byrjinga av 1990-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ala Lompolo|Ala Lompolo]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Kiruna, 100-årsboken* ISBN 91-630-9371-5

## Bakgrunnsstoff
*Kiruna kommun: ''Projekt Ala Lombolo''
Jänkisjärvi

**Jänkisjärvi** er ei bygd og ein innsjø Övertorneå kommun i Norrbottens län, Sverige. Jänkisjärvi har Övertorneå som poststad. Tyra Helena Lindström har skrive to bøker om livet i bygda under 1700-, 1800- og 1900-talet.

Innsjøen ligg 124 meter over havet, og namnet kjem frå orda *jänkkä* som tyder myr, og *järvi* som tyder sjø. Jänkisjärvi ligg midt på polarsirkelen. Innsjøen er særs grunn, berre omtrent 2 meter på sitt djupaste. Han har eit areal på circa. 1,6&nbsp;km².

## Bøker om Jänkisjärvi og omegn
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jänkisjärvi|Jänkisjärvi]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alajaure

**Alajaure** (finsk: *Alajärvi*; nordsamisk: *Alajávri*) er den tredje største innsjøen langs Torne älv, og han ligg 25 km nedstraums frå Torneträsk. Innsjøen er om lag ti km lang og er på det djupaste 20 meter. Den 170&nbsp;000 hektar store øya nord for Alajaure er sidan 1980 **Alajaure naturreservat**, og dessuten eit Natura 2000-verna område.

Alajaures innløp er Jekakoski, mange bekker og kjelder, og utløpet er Vakkakoski. *Alajávri* er nordsamisk og har blitt nytta på kart sidan 1983, medan innsjøen lokalt vert kalla *Alajärvi*, som er finsk for «nedre sjøen». Alajaure, Jiekajärvi og Tarrajärvi har eigen bestand av røye som har tatt seg ned frå Torneträsk, men denne er i ferd med å bli utrydda av sik, som dominerer innsjøen. Innsjøen har lange tradisjoner med fiske. I området finst eit titals hytter, og ein av dei første til å bygge ei var Hans Rikard Stöckel i 1929. Heilt sidan 1600-1700-talet har folk reist hit frå Kurravaara for å fiske.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alajaure|Alajaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Alep Màddaure

**Alep Màddaure** eller **Alep Mattaure** (òg kalla *Àlep Maddaure* og *Stor-Mattaure*) er ein innsjø i Arjeplog kommun i landskapet Lappland i Sverige.

Alep Màddaure har eit overflateareal på 10,8 km². Innsjøen ligg nord for Arjeplog, 451 meter over havet, og vert drenert av Màddaurjåkk til Gállajàvre. Han har tidlegare vore ein del av ein kanal for tømmerfløyting.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alep Màddaure|Alep Màddaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Alggajavrre

**Alggajavrre** er ein innsjø på grensa mellom nasjonalparkane Padjelanta og Sarek, med plassering ved munningen av Alggavagge i Lappland i Sverige. Innsjøen er ofte vitja av turgåarar på tur inn og ut frå Sarek, og har to robåtar tilgjengeleg, som gjer det mogeleg å forsere denne utan å måtte vade ved Miellädno eller Alep Sarvesjåhkå.

Ved nordenden av innsjøen står det eit lite steinkapell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alggajavrre|Alggajavrre]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Blåvikssjön

**Blåvikssjön** er ein innsjø i Lappland som ligg mellom Storuman og Lycksele. Innsjøen har eit overflateareal på 16 km², og har direkte samband med Ume älv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blåvikssjön|Blåvikssjön]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Båsträsk

**Båsträsk** er ein innsjø sør i landskapet Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 420 meter over havet, og er i utløpet av Sellakbäcken. Næraste innsjø er Gällonjarg, som ein kan nå via eit sund.

Langs innsjøen ligg tettstaden Korsträsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Båsträsk|Båsträsk]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Fjosoken

**Fjosoken** (sørsamisk *Fievsuoke*) er ein innsjø langs Juktån i Lappland i Sverige. Innsjøen er ca. 25 km lang, og har eit overflateareal på 13 km². Langs sjøen ligg tettstadene Berglunda og Fjällsjönäs.

Storjuktans reguleringsmagasin, som vart bygd i 1961, strekkjer seg opp i Fjosoken. Vassflata i innsjøen blir regulert mellom 410 og 412 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fjosoken|Fjosoken]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Gällonjarg

**Gällonjarg** er ein innsjø i Arjeplog kommun i det sørlege Lappland i Sverige. Innsjøen ligg mellom innsjøane Hammarträsket og Båsträsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gällonjarg|Gällonjarg]]» frå , den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hammarträsket

**Hammarträsket** er ein innsjø ved Korsträsk i Arjeplog kommun, i det sørlege Lappland i Sverige. Innsjøen ligg 420 meter over havet. Innsjøar i nærleiken er Gällonjarg, Båsträsk og Båtsjaur.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammarträsket|Hammarträsket]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Ikesjaure

**Ikesjaure** (lulesamisk *Iggesjávrre*) er ein innsjø i Arjeplog kommun i Sverige, i nærleiken av grensa mot Noreg. Innsjøen ligg mellom fjellmassiva Årjep Sávllo og Stuor-Jiervas, og vert drenert gjennom bekken *Iggesjåhkå*, som via *Seldutjåhkå* renn ut i Skellefte älv-systemet. Ikesjaure vert sagt å ha den svenske den lengste sandstranda i dei svenske fjella.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ikesjaure|Ikesjaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Björkvattnet

**Björkvattnet** (*Övre og Nedre Björkvattnet*) er to samanhengande sjøar i Lappland. Björkvattnet vert drenert til Ume älv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Björkvattnet|Björkvattnet]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Arpojaure

**Arpojaure** er ein liten innsjø i Torne lappmark i Kiruna kommun i Sverige. Vassflata i innsjøen sokk 15 meter i samband med gravinga av ein kanal. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arpojaure|Arpojaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kaitumjaure

**Kaitumjaure** (nordsamisk: *Gáidumjávri*) er ein fjellsjø som ligg søraust for Kiruna den nordlege delen av Lappland i Sverige.

Innsjøen ligg ved det øvre løpet til Kaitumelva og består av tre fråskilde delar: Vuolep Kaitumjaure (nedre) (16 km²), Kaska Kaitumjaure (mellomste) og Bajip Kaitumjaure (øvre) (18 km²). Ved vestenden til den siste delen ligg Kaitumjaurestugorna ved Kungsleden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaitumjaure|Kaitumjaure]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Karats

**Karats** (lulesamisk *Gárásj*) er ein innsjø i det nordlege Lappland, vest for Jokkmokk. Karats har eit overflateareal på 60&nbsp;km², og vert drenert av Pärlälven, og vidare til Lilla Luleälven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karats|Karats]]» frå ,  den 14. juni 2012.*
Kakel

**Kakel** (umesamisk *Gahkál*) er ein innsjø i Lappland i Sverige, som ligg like nord for Arjeplog, og nord for Riksväg 95. Innsjøen munnar i vest mot Hornavan, og er ein del av Skellefte älv-vassdraget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kakel|Kakel]]» frå ,  den 14. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Lantmäteriverket; *Vägkartan 1:100 000*, Blad 25 H samt 25 I