open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Armégruppe

Ei **armégruppe** er eit stort militært forband i ein hær, som består av to eller fleire armear og som i utgangspunktet er sjølvforsynt på ubestemt tid. Armégrupper får vanlegvis ei nummer (for eksempel 21. armégruppe) eller ein beskrivande tittel (for eksempel Armégruppe Syd). Ei armégruppe har vanlegvis ansvaret for alle militære operasjonar i eit bestemt geografisk område, eventuelt ein heil front. Omgrepet har vore brukt i Tyskland, Storbritannia og USA; i Sovjetunionen blei omgrepet ''front'' brukt i staden. Ei armégruppe blir gjerne leia av ein feltmarskalk.

## Kjende armégrupper
* Armégruppe Nord (Tyskland)
* Armégruppe Sentrum (Tyskland)
* Armégruppe Syd (Tyskland)
* 11. armégruppe (Storbritannia)
* 21. armégruppe (Storbritannia)
* 6. armégruppe (USA)
Kloster

**Kloster** (frå latin *claustrum*, 'innhegna stad') viser til område der menn eller kvinner som har gjeve visse religiøse løfte lever meir eller mindre avsondra frå verdsleg levnad. Det finst døme på klostervesen i fleire ulike religionar; skikken er særleg kjend frå kristendommen og buddhismen. Faste medlemmer i kloster blir kalla munkar og nonner; medlemmer på prøve eller i lære noviser, og medlemmer som ikkje er ordinerte lekbrør.

Ofte vil dei som bur i kloster ha lova å leva i sølibat, kle seg i visse klede og ha svært få (eller ingen) eigedelar. Klosterlivet kan legga vekt på sjeleleg utvikling gjennom utføring av religiøse rituale, som gudstenester, bøn og meditasjon, eller gjennom å tena omverda, til dømes gjennom undervising, helsepleie eller misjonering. Fleire kloster gjennom tidene har drive jordbruk, og nokre har spesialisert seg til å laga visse produkt, som ost, vin eller øl.

Ein kan gå i kloster for resten av livet, eller for kortare tidsrom, frå nokre dagar til månader. I daglegtale kan «å gå i kloster» visa til ein som trekker seg tilbake frå omverda, utan nødvendigvis å ha nokon religiøs grunn til det.

## Sjå òg
* Katolske kloster i Noreg
* Eremitt
* Kibbutz
* Økosamfunn

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kloster|Kloster]]» frå , og «[[:en:Monastery|Monastery]]» frå  den 20. september 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
Armé som forband

Ein **armé** er eit stort militært forband i ein hær, vanlegvis består ein armé av to eller fleire korps. Arméar blir vanlegvis namnsett med bokstavert nummer, for eksempel Åttande armé, eller ein beskrivande tittel, for eksempel British Army of the Rhine. Ein armé blir som regel kommandert av ein fire-stjerners general. Arméar kan samlast i større forband kalla armégrupper.

## Kjende arméar
* British Army of the Rhine
* Army of the Potomac
* Army of Northern Virginia
* Army of Virginia
Petone

**Petone** (Māori: *Pito-one*) er ein større forstad til byen Lower Hutt i regionen Wellington på New Zealand. Han ligg i den sørlege enden av den tronge triangulære elvesletta til Hutt River, på den nordlege breidda til Wellington Harbour. Namnet kjem frå māori *Pito-one*, som tyder *«enden av sandstranda»*.

## Historie
Petone var den første europeiske busetnaden i Wellington, og har mange historiske bygningar og landemerke. Dei første nybyggjarane kom hit i januar 1840, på skipet *Aurora*. Etter at enno eit skip, *Cuba*, nådde fram, vart det laga skisser for ein britisk busetnad på denne staden. Men på den tid var her sumpmark og flaumfåre, så dei første nybyggjarane tykte det var hardt å leva her, og han vart fråflytta etter nokre få månadar. Det vart peika ut ein ny stad, ved strendene til det som no er byen Wellington, hovudstaden på New Zealand.

Inntil 1980-åra var Petone ein blømande, stort sett arbeidarklasseby, og sete for fleire større industriverksemder. Storparten av desse, mellom anna ein bilmonteringsfabrikk og matvarefabrikkar, vart stengde på 80-talet, noko som førte til økonomiske nedgangstider. Petone var ein sjølvstendig by (borough) til han ved lokalstyrereformene i 1989 vart slått saman med Lower Hutt. Forstaden har seinare opplevd ny økonomisk vekst, og har bruka den tidlege europeiske arven han har som eit trekkplaster for turistar.

## Offentleg bustadbygging
Nokre av dei første offentlege bustandane på New Zealand vart reiste i Petone i 1907. Somme av desse bygningane står enno og er i ein god tilstand. 

## Referansar


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Petone|Petone]]» frå , den 20. september 2009.*
Lag som militær eining

**Lag** i eit militærvesen er det lågaste nivået for militære einingar. Eit lag blir gjerne leia av ein sersjant eller korporal og består av frå 5 til 12 personar. Laget kan delast opp vidare i patruljar for å utføre konkrete oppdrag.
4-6 lag dannar ein tropp.

## Kjelder
Oberst

**Oberst** (tysk, den øvste) er ei offisersgrad. Mellom ca 1975 og 1. desember 1997 var denne grada kjend som Oberst II i Noreg. Symbolet for grada er tre stjerner mellom to striper. Grada tilsvarar **kommandør** i Sjøforsvaret.
Oberstløytnant

**Oberstløytnant** (av oberst og løytnant, *«den øvste sin avløysar»*) er ei  høgare offisersgrad som finst i dei fleste land i verda, plassert under oberst og over major. Grada blir brukt i hær og luftforsvar, men ikkje i marine. På tysk blir grada kalla *Oberstleutnant*, på fransk *lieutenant-colonel* og på  engelsk *lieutenant colonel*.

## Noreg

Grada blir tildet leiarar for mindre militære einingar, så som stasjonssjefar i Luftforsvaret). Bataljonssjefar er også som regel oberstløytnantar. Symbolet for graden oberstløytnant er to stjerner mellom to striper. Graden tilsvarar kommandørkaptein i Sjøforsvaret.
Sørstatane

**Sørstatane** (eng. *The South*) viser til sørlege statar i USA. Området kan definerast historisk som dei statane som gjekk inn i Sørstatskonføderasjonen under den amerikanske borgarkrigen, geografisk som områda som ligg sør for Delawarebukta og elva Ohio og aust for Texas. Sørstatane har også kulturelle og språklege særtrekk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sørstatane|Sørstatane]]» frå , den 20. september 2009.*
Sersjant

**Sersjant** *(sjt.)* er eit befal som i Noreg normalt har gjennomgått ei eittårig befalsutdanning, eller eit Utskrive befalskurs *(UB-kurs)* med 6 månader utdanning og 6 månader praksis.

I hæren er sersjantar er som oftast lagførarar på troppsnivå, men desse kan også vere meinige eller verva som har blitt gitt ei mellombels grad på grunn av stillinga dei har.

Sersjant er den høgaste grada ein vanleg meinig kan få. Den er høgare enn korporal men lågare enn fenrik, som er ei offisersgrad. Symbolet for sersjantgrad er tre vinklar.

Tilsvarande grad i Sjøforsvaret heiter **[[Kvartermeister]]**.
Gedalja-fasta

**Gedalja-fasta** (hebraisk צוֹם גְּדָלִיָּה‎, ṣom gedaljá), er ein jødisk fastedag til minne om drapet på Gedalja, den jødiske guvernøren av den dåverande babylonske provinsen Judea. Drapet førte til ein ny jødisk flukt til Egypt, og fullendte øydelegginga av det første Tempelet i Jerusalem.

Dagen blir markert den 3. tisjré, like etter nyårsfeiringa rosj hasjaná.
Generalmajor

**Generalmajor** er den lågaste generalgrada i Hæren og Luftforsvaret. Grada har symbolet to stjerner på gul-(gull)farga bakgrunn og tilsvarar **kontreadmiral** i Sjøforsvaret. Før 1997 blei den symbolisert med ei stjerne på gul-(gull)farga bakgrunn.

## Bakgrunnsstoff
* Generalmajors kommandoflagg
* Kontreadmirals kommandoflagg
Generalløytnant

**Generalløytnant** (dvs. avløysar for (verkeleg) general) i Hæren og Luftforsvaret er den nest høgaste offisersgrada i det norske forsvaret. Den tilsvarande like høgt rangerte grada i Sjøforsvaret er **viseadmiral**.

Symbolet for grada er tre stjerner på gul-(gull)farga bakgrunn. Før 1997 blei den symbolisert med to stjerner på gul-(gull)farga bakgrunn.

## Bakgrunnsstoff
* Generalløytnants kommandoflagg
* Viseadmirals kommandoflagg
Viseadmiral

**Viseadmiral** (Admiral frå arabisk «amir al bahr», «hovding på havet») er i Noreg den nest høgaste militære grada i Sjøforsvaret. Grada tilsvarar Generalløytnant i Hæren og Luftforsvaret. I NATO sitt gradsystem tilsvarar det OF-8. 

Ein kjend norsk viseadmiral er Thore Horve som stod i spissen for at norske krigsseglarar skulle få sin rettmessige del av Nortraship sitt hemmelege fond.
Orlogskaptein

**Orlogskaptein** er ei militær offisersgrad i Noreg mellom kapteinløytnant og kommandørkaptein i Sjøforsvaret. Opphavleg blei grada gitt kapteinar i handelsflåten som blei innkalla til teneste i Marinen i krigstid. Grada tilsvarar major i Luftforsvaret og Hæren.
Kommandørkaptein

**Kommandørkaptein** er ei offisersgrad i Sjøforsvaret. I Noreg svarar ho til grada oberstløytnant i Hæren og Luftforsvaret. I NATO sitt gardssystem er kommandørkaptein rangert på nivå OF4.

I den britiske og den USA-amerikanske marinen svarar kommandørkaptein til *Commander* og i den tyske marinen til *Fregattenkapitän*.

## Kjelder
Kommandør

:*Sjå også* Kommandør som ordensklasse

**Kommandør** (avleidd av fransk *commander*, som betyr 'å kommandere') er ei militær grad som først og fremst blir brukt i marine og våpengreiner med tilknyting til sjøen. 

I Noreg er grada kommandør i bruk i Sjøforsvaret, som grada over kommandørkaptein, og under flaggkommandør.

Kommandør svarar i Royal Navy og U.S. Navy til Captain og til Kapitän zur See i Bundesmarine.
Flaggkommandør

**Flaggkommandør** er ei offisersgrad i det norske Sjøforsvaret. Den svarar til brigadergrada i Hæren og Luftforsvaret. I NATO sitt system er flaggkommandør rangert på nivå OF6, den høgaste offisersgrada under admiralsgradene.

Flaggkommandør svarar i Royal Navy og US Navy til «commodore»; til «kommodore» i Bundesmarine, «flotilleadmiral» i det danske søvernet og «flottiljamiral» i den svenske flåten.

Grada flaggkommandør blei innført i Noreg i 1997 og erstatta då grada kommandør I. Dette blei gjort for at gradene skulle bli betre over eins med internasjonale grader. 

Grada kommandør II blei samtidig erstatta av grada kommandør.

## Fotnotar
Korporal

**Korporal** (via fransk, frå italiensk «førar», av *capo* «hovud») er ei militær grad for meinige (verva eller vernepliktige) soldatar eller underoffiserar. I Romerriket blei dei kalla dekurion.

## Noreg

I Noreg er korporal (korp) ei grad i Hæren og Luftforsvaret, tilsvarande *[[utskriven leiande meinig]]* (ULM) i Sjøforsvaret. Den norske korporalsgrada tilsvarar NATO-grada OR-4. Etter at disiplinærreglementet av 1987 blei innført, har ei korporalsgrad ikkje lenger noko juridisk tyding. Korporalsgrada blir ofte tildelt lagførarar eller til meinige med stillingar i tropps- eller kompanistaben. Det er varierande praksis frå avdeling til avdeling. Ein korporal fekk kr 18,40 kr ekstra pr. dag i 2009.

Det blir skilt mellom tre underkategoriar:

# Utskrive befalskurs utdammar *UB-korporalar*, desse blir i sjøforsvaret kalla *kvartermeisteraspirant*), ein vernepliktig som gjer teneste som befal og skal behandlast som befal.
# Befalsskuleelev, elev på befalsskulen i utdanningsåret.
# Korporal, ein vernepliktig som har blitt forfremma til korporal fordi stillinga hans krev det eller for godt utført arbeid. Graden er mellombels, og når korporalen dimmiterer er han igjen meinig. Distinksjonane til ein korporal er to vinklar, mens ein ULM har ei krone.
Láilá Susanne Vars

**Láilá Susanne Vars** () er ein norsk jurist og samisk politikar. Ho var partileiar i Árja frå 2008 til 2012 og var sametingsrepresentant frå Ávjovárri valkrins i perioden 2009-2013. Ho var då visepresident i Sametinget og medlem av Sametingsrådet. Vars blei vald inn igjen til Sametinget for perioden 2013-2017, men gav melding om at ho trekte seg frå politikken i 2016. I august 2019 byrja ho som rektor ved Samisk høgskole.
## Bakgrunn

Vars er frå Láhpoluoppal i Kautokeino kommune. Ho er utdanna cand. jur. og har graden Ph.D. i rettsvitskap frå Universitetet i Tromsø.
Doktorgraden handla om samisk sjølvbestemming.

## Virke
Ho var direktør ved Gáldu - Kompetansesenteret for urfolks rettigheter fram til 1. januar 2017, då dette blei del av Norges nasjonale institusjon for menneskerettigheter og Vars blei fagdirektør her. Stillinga gav ho ei rolle med å overvåka rettane til urfolk, noko som omfatta Sametinget, og dette gjorde at ho måtte trekka seg frå den samiske politikken.

## Fotnotar
Konfutse

**Konfutse** (kinesisk 孔子, Kǒng zǐ, eller 孔夫子, Kǒng Fūzǐ, 'meister Kong') var ein kinesisk tenkjar som levde frå 551 til 479 f.Kr. Læra hans er seinare utvikla til konfutsianismen, og har prega kinesisk, koreansk, japansk og vietnamesisk samfunn. I vestleg tradisjon er han også kalla **Confucius** (Konfucius), ei latinisering gjort av jesuittmisjonæren Matteo Ricci, som oppsummerte læra hans på 1600-talet. 

Læresetningane hans er samla i *[[Samtalar av Konfutse|Samtalar]]* (eller *Analektar*, kinesisk 論語, Lunyu), ei aforismesamling laga fleire år etter at han døydde. Tradisjonelt har han òg vore rekna som opphavsmannen til «Dei fem klassikarane», anten som forfattar eller redaktør.

## Liv
Konfutse blei fødd som Kong Qiu (孔丘) i eller nær byen Qufu (曲阜) i Lu-staten (魯), no i den kinesiske Shandong-provinsen. Han skal ha kome frå ein adeleg familie som hadde mista mykje av rikdommen sin. Faren døydde då han var tre. Konfutse voks opp i fattigdom, men fekk god opplæring av mora, og viste interesse for religiøse seremoniar og studium. Nitten år gammal gifta han seg med Qi Guan (亓官), og dei fekk sonen Kong Li (孔鯉) då han var tjue. Mora døydde då han var tjuetre, og han sørgde over henne i tre år.

Konfutse skal ha livnært seg som gjetar, skrivar og bokhaldar. Han gjorde karriere og fekk stillinga som justisminister i Lu då han var femtitre år gammal. Etter at herskaren av Lu hadde vanskjøtta pliktene sine forlét han embetet og reiste rundt i dei små, ofte stridande rika i nordaustre og sentrale Kina. Han la fram tankane sine, men ingen av statane tok dei til følgje. Etter tretten år vende Konfutse skuffa tilbake til heimlandet. Her arbeidde han med sine *[[Samtalar av Konfutse|Samtalar]]* og underviste læresveinar, mellom anna ved hjelp av «Dei fem klassikarane».

Konfutse døydde syttito eller syttitre år gammal, nedbroten etter tapet av sonen og favorittelevane sine. Einaste sonesonen, Zisi, vidareførte læra hans.

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Confucius|Confucius]]» frå , den 21. september 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Trond Are Anti

**Trond Are Anti** () er ein norsk samisk politikar som er nestleiar i Norske Samers Riksforbund og sametingsrepresentant frå Austre valkrins i perioden 2009-20013. Han er også kommunestyremedlem i Tana kommune for Samefolkets parti.

Anti er busett i Polmak i Tana kommune og er rektor på Sameskolen i Tana. Han var andrekandidat på vallista til NSR/Samefolkets parti i Austre valkrins ved sametingsvalet i 2009.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon av Trond Are Anti på nettstaden til NRK Sámi Radio
* Presentasjon av Trond Are Anti på nettstaden til NSR
Láhpoluoppal

**Láhpoluoppal** er ei bygd i Kautokeino kommune, sør i Finnmark fylke. Staden ligg ved sørenden av innsjøen Láhpojávri på Finnmarksvidda, fire mil nordaust for Kautokeino sentrum og ni mil sørvest for Karasjok sentrum. Riksveg 92 går gjennom bygda.

I Láhpoluoppal ligg Láhpoluoppal skole, Láhpoluoppal fjellstue og Láhpoluoppal kapell frå 1967.
Gresk teater

**Gresk teater** viser til teater frå Hellas, frå antikken til notida. Det antikke teateret har hatt stor påverknad på seinare vestleg drama.

## Sjå òg
* Komedie
* Tragedie
Costa da Morte

**Costa da Morte** (tyder «Dødskysten») er ein del av kysten av Galicia i Spania. Costa da Morte strekkjer seg frå landsbyen Fistera til byen Malpica. Den største byen ved kysten her er A Coruña. 

«Dødskysten» har fått dette namnet på grunn av dei mange skipsvraka som ligg like utanfor dei farlege klippene. Medan Rías Baixas er verna av ei ujamn kystlinje og mange øyar, er Costa da Morte direkte utsett for Atlanterhavet. Det er eit område som har vorte råka av fleire oljeutslepp, mellom anna frå «Prestige» i 2002.

Det ytre neset er kjent av antropologiske, historiske og geografiske årsaker. Namnet på galisisk er Fisterra, og opphavet til dette namnet går heilt tilbake til førromersk tid då det vart sagt at dette var enden på verda (*Finis-terrae*). Området vart kristna av den romersk-katolske kyrkja ved at mange kristne pilegrimar reiste hit langs Jakobsvegen. 

Folk i området har bevart dei førkristne keltiske ritualstadane og ført med seg noko av den gamle trua. Til dømes finst det store *[[pedras de abalar]]* (ruggesteinar) gjennom heile området. Desse var heilage keltiske stader og nytta i forskjellige rituale som framleis går att i den lokale kulturen. 

## Geografi

Costa da Morte inkluderer Kapp Finisterre (spansk *Cabo Finisterre*; galisisk *Cabo Fisterra*), eit nes som er det vestlegaste punktet i Galicia. Kapp Finisterre er det vestlegaste punktet i Spania, men ikkje i Europa (som er Cabo da Roca i Portugal).

På Kapp Finisterre står eit kjent fyr og i nærleiken ligg byen Fisterra.

### Stader langs Dødskysten
Av byar og landsbyar langs kysten finn ein:
# A Coruña
# Ensenada do Orzán
# Bens
# Suevos
# Praia de Barrañán
# Caión
# Praia de Baldaio
# Punta do Razo
# Punta Falcoeira
# Malpica
# Illas Sisargas
# Barizo
# Punta de Nariga
# Corme
# Balarés
# Ria de Laxe
# Cabo de Laxe
# Praia de Traba
# Camelle
# Praia do Trece
# Cabo Vilán
# Camariñas
# Muxia
# Punta da Barca
# Cabo Touriñán
# Nemiña
# Ria de Lires
# Praia do Rostro
# Cabo da Nave 
# Fisterra

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa da Morte|Costa da Morte]]» frå , den 21. september 2009.* 
* http://www.costadelamuerte.com/
Costa del Sol

**Costa del Sol** («Solkysten») er ein region sør i Spania i den sjølvstyrte regionen Andalucía. Regionen består av kystbyar og feriestader langs Middelhavet i provinsen Málaga. Costa del Sol ligg mellom to mindre kjende kyststriper, Costa de la Luz og Costa Tropical. Tidlegare bestod kysten her berre av nokre små, rolege fiskelandsbyar, men regionen er fullstendig omvandla på siste halvdel av 1900-talet til ein verdskjend turistdestinasjon.

Her ligg byane Málaga, Torremolinos, Benalmádena, Fuengirola, Mijas, Marbella, San Pedro de Alcántara, Estepona, Manilva, Vélez-Málaga, Rincon de la Victoria, Nerja, Torrox, Sotogrande, San Roque og La Línea de la Concepción.

Det har vore busetjingar her sidan bronsealderen og området har vorte styrt av fønikarar, kartagenarar, romarar, vandalar, vestgotarar og maurarar, fram til *[[Reconquista]]*.

Området vart oppdaga og utvikla for internasjonal turisme i 1950-åra og har sidan vore ein populær destinasjon for utanlandske turistar. Området er særleg kjend for byar som Marbella, som har gjeve Costa del Sol rykte for å vere ei leikegrind for rike og kjende folk. 
 
I 1970- og 1980-åra var regionen kjend for at britiske gangsterar flytta hit for å unngå å verte dømd i heimlandet. Her kunne dei leve i luksus og på grunn av det anstrengte forholdet mellom Spania og Storbritannia angåande Gibraltar, vart det ikkje utført utlevering mellom dei to landa. Dette fenomenet har vore opphav til fleire filmar.

Costa del Sol er eit populær turistområde som tar imot millionar av turistar årleg.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa del Sol|Costa del Sol]]» frå , den 21. september 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Guide til Costa del Sol
Aigua Blava

**Aigua Blava** er ei lita bukt langs Costa Brava i Girona i Catalonia (Spania) nær Begur og Palafrugell med ei lita strand og nokre få sjømatrestaurantar. Ho er ein populær ankringsplass for segl- og motorbåtar. På toppen av ei klippe ovanfor bukta ligg det store Pardor Hotell og på den andre sida ligg Aigua Blava Hotell. 

## Bakgrunnsstoff
* Parador de Aiguablava

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aigua Blava|Aigua Blava]]» frå , den 21. september 2009.*
Ceutabukta

**Ceutabukta** er ei bukt på den afrikanske sida av Gibraltarsundet. Ho utgjer største delen av nordkysten av den spanske byen Ceuta. Bukta strekkjer seg frå Punta Blanca i vest til Isla de Santa Catalina, utanfor kysten av Península de Almina i aust, eit stykke på åtte kilometer. Hamna til Ceuta ligg i bukta.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bay of Ceuta|Bay of Ceuta]]» frå , den 21. september 2009.*
Cádizvika

**Cádizvika** er ei bukt på sørvestkysten av Spania. Kommunar som ligg langs bukta i provinsen Cádiz er Cádiz, San Fernando, Puerto Réal, El Puerto de Santa Maria og Rota. Cádizbukta må ikkje forvekslast med Cádizbukta, som er ei større bukt i same området, men lenger ute til havs. 

I Cádizvika ligg Bahía de Cádiz naturpark.

## Sjå òg
* Cádizbukta

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bay of Cádiz|Bay of Cádiz]]» frå , den 21. september 2009.*
Cádizbukta

**Cádizbukta** (spansk *Golfo de Cádiz*) er ei bukt i Atlanterhavet mellom Kapp St. Vincent (*Cabo de São Vicente*) i Portugal og Kapp Trafalgar (*Cabo Trafalgar*) i vestenden av Gibraltarsundet. To store elvar, Guadalquivir og Guadiana, og dei mindre elvane Odiel, Tinto og Guadalete renn ut i havet her. 

## Sjå òg
* Cádizvika

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gulf of Cádiz|Gulf of Cádiz]]» frå , den 21. september 2009.*
Gibraltarbukta

**Gibraltarbukta** (spansk *Bahía de Algeciras*) er ei bukt sør på Den iberiske halvøya. Ho er om lag 10 km lang og 8 km brei og dekkjer eit område på 75 km². Midt i bukta er djupna om lag 400 meter. Bukta opnar mot sør og Gibraltarsundet og Middelhavet.

Kystlinja er tett busett. Frå vest til aust er kysten delt inn i kommunane Algeciras, Los Barrios, San Roque, La Línea de la Concepción og det britiske oversjøiske området Gibraltar. Største delen av kystlinja høyrer til Spania, medan den austlege halvdelen høyrer til Gibraltar. 

Både i aust og i vest av bukta står det fyr, eit på Europa Point i Gibraltar og eit på Punta Carnero vest for Algeciras.

## Turisme

Bukta er yngleområde for delfinar og vert stundom òg vitja av kvalar. Bukta er derfor populær som stad for kvalsafari.

I tillegg er dykking ein faktor som trekkjer til seg mange turistar. Området er rikt på skipsvrak og andre lekamar som eit fly og ein Shermantanks frå den andre verdskrigen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bay of Gibraltar|Bay of Gibraltar]]» frå , den 21. september 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

 

## Bakgrunnsstoff

* [Kart over Gibraltarbukta](http://www.olaje.com/Cartas/M52043s0%20-%20bay%20of%20gibraltar%20(15000).jpg)
* Mapa Interactivo del Puerto Bahía de Algeciras  (spansk)
* Bilete av delfinar ved eit oljeraffineri i bukta
Rias Altas

**Rías Altas** (òg kalla «Øvre Rias») er den nordlegaste av tre område langs A Costa do Marisco («Sjømatkysten») i Galicia i Spania. Han strekkjer seg frå hamna Ribadeo til Santa Cruz.

Øvre Rias viser til kysten av den nordlege delen av provinsen A Coruña og heile kystlinja av provinsen Lugo.

Den største hamnebyen langs Øvre Rias er Ferrol , den viktigaste marinebasen i det nordvestlege Spania. 

## Stader langs Øvre Rias
Av byar og landsbyar langs Øvre Rias finn ein: 
# Ribadeo, 
# Rinlo, 
# Reinante, 
# San Cosme de Barreiros,
# Foz,
# Fazouro,
# Cangas de Foz,
# Burela,
# Punta de Laxes,
# Coido,
# San Cibrao,
# Praia do Lago,
# Porto Celo,
# Ria de Viveiro,
# Vicedo,
# Ría do Barqueiro,
# Estaca de Bares,
# Punta Maeda,
# Espasante,
# Ortigueira,
# Cariño,
# Cabo Ortegal,
# Costa da Capelada,
# San Andrés de Teixido,
# Punta Candieira,
# Ria de Cedeira,
# Villarrube,
# Valdoviño,
# Montefaro,
# Casal,
# Ponzos,
# Cabo Prior,
# Doniños,
# Cabo Prioriño,
# Castelo de San Felipe,
# Ferrol,
# Mugardos,
# Ares,
# Perbes,
# Miño,
# Sada,
# Gandario,
# Cornoedo,
# Lorbé,
# Illa a Marola,
# Mera og
# Santa Cruz.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rias Altas|Rias Altas]]» frå , den 21. september 2009.*
Rías Baixas

**Rías Baixas** (tyder «Nedre Ria») er ein del av Costa del Marisco ut mot Atlanterhavet i den sørlege delen av Galicia i Spania. Kyststrekninga ligg langs den sørlege delen av provinsen A Coruña og heile provinsen Pontevedra. I sør grensar Rias Baixas til Portugal og endar ved Kapp Finisterre i nord.

## Nasjonalparkar
Cíesøyane, atlanterhavsøyane i Galicia nasjonalpark, ligg langs denne kysten.

## Geografi
Dei største byane langs kysten er Vigo, Vilagarcía de Arousa og Marin

Andre kommunar langs *Rías Baixas* er:
# Praia de Langosteira,
# Cabo da Nasa,
# Corcubión,
# Ézaro,
# O Pindo,
# Praia de Carnota,
# Porto Cubelo,
# Punta Insua,
# Louro,
# Ria de Muros,
# Muros, A Coruña,
# Tal,
# Ria de Noia,
# Portosín,
# Porto do Son,
# Castro de Baroña,
# Furnas,
# Laguna de Muro,
# Praia de Espiñeirido,
# Corrubedo,
# Cabo Falcoeiro,
# Aguiño,
# Santa Uxia de Ribeira,
# Palmeira,
# A Pobra do Carabiñal,
# Boiro,
# Triñáns,
# Rianxo,
# Illa de Cortegada,
# Carril,
# Vilagarcia de Arousa,
# Cambados,
# Illa de Arousa,
# Illa de A Toxa,
# O Grove,
# San Vicente do Mar,
# A Lanzada,
# Punta Faxilda,
# Canelas,
# Portonovo,
# Sanxenxo,
# Punta Festiñanzo,
# Punta Samieira,
# Tambo,
# Combarro,
# Pontevedra,
# Marín i Pontevedra,
# Mogor,
# Aguete,
# Bueu,
# Cabo Udra,
# Aldán,
# Hío,
# Cabo do Home,
# Cangas,
# Moaña,
# Rande,
# Enseada de San Simón,
# Vigo,
# Bouzas,
# Samil,
# Illa Toralla,
# Monte Ferro,
# Illas Cies,
# Baiona i Pontevedra,
# Cabo Silleiro,
# Mougás,
# Oia,
# Portocelo og
# A Guarda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rías Baixas|Rías Baixas]]» frå , den 21. september 2009.*
Fanejunker

**Fanejunker** (frå tysk *Fahnenjunker*) var den høgaste underoffisersgrada i Noreg fram til 1927. Den blei normalt tildelt kommandersersjantar etter 5 års teneste som ei «heidersgrad», og blei brukt i infanteriet, ingeniørvåpenet, saniteten og flyvåpenet. I kavaleriet var tilsvarande grad **standartjunker**, og i artilleriet **stykkjunker**. 

Fanejunker var den øvste underoffisersgrada og kan til ei viss grad samanliknast med den britiske *Regimental Sergeant Major*.
Heilt særeige for denne grada var at dei bar offisersuniform som offiserane, med offisers epaulettar utan stjerner. 

Tilsvarande på gardelua: Offiserskokarde, sølvdusk og brei sølvtresse, men ingen andre tresser. Paradehatten skal ha vore utan tresser, med offisers silkekokarde, og kanskje strutsefjør, som offiserane bar i staden for hestehår (og seinare med bøffelhår).

Fanejunkerar var det gjerne ein til tre av per bataljon, og dei var gjerne i femtiårsalderen og eldre. 

Fanejunkergrada blei avskaffa i samband med ny hærordning.

## Sjå også
* Norske militære gradar
Furer

**Furer** var ei tidlegare norsk underoffisersgrad til 1930. Den var plassert mellom kommandersersjant og sersjant.

## Sjå også
* Norske militære gradar
Underoffiser

Ein **underoffiser** er ein meinig som har fått ei avgrensa befalsutdanning og/eller har fått opprykk i militær grad på grunnlag av kvalifikasjonar og/eller tenestetid. Ein underoffiser står under kommando av ein overordna offiser. Underoffiserskorpset blir ofte rekna som «ryggrada» i militære avdelingar på grunn av den omfattande erfaringa desse gjerne sit inne med.

Underoffiserar gjer teneste som administrativt personell, som rådgjevarar for offiserskorpset og som instruktørar og leiarar for mindre militære avdelingar. De er lagførar, nestkommanderende troppførar och i en del lande som Frankrige och Tyskland troppførar.

I armear består underoffiserskorpset av alle grader av feltveblar,sersjantar og korporalar, medan i marinar består underoffiserskorpset av alle nivå av kvartermeistrar og båtsmenn.
Rittmeister

**Rittmeister** (ty. *Rittmeister*, da. *ritmester*, nl. *ritmeester*, pl. *rotmistrz*) er ei militær grad som blir brukt i kavaleriet. Den tilsvarar kapteins grad. Grada blir brukt i Noreg, og har tidlegare blitt brukt i fleire andre land (Tyskland til 1946, Polen til 1947, Danmark til 1951, Austerrike til 1978, til tider også i Russland). I Nederland blir grada brukt i panservåpenet, som står i tradisjonen etter kavaleriet. I Sverige blir tittelen *ryttmästare* brukt om kommandanten for ryttarkorpset i livgarden, uavhengig av vedkomande sin rang; dermed er det ikkje ei militær grad, men ein ærestittel eller namnet på stillinga.

## Sjå også
* Rustmester
* Norske militære gradar
Kommandersersjant

**Kommandersersjant** er den nest høgaste spesialistbefalgraden i Hæren og Luftforsvaret. 

Fram til 1930 var kommandersersjant ei tidlegare norsk underoffisersgrad som var plassert mellom fanejunker og furer.

Kommandersersjant bli gjeninnført som grad innstilt på OR8 nivå i samband med innføringa av ordninga for militært tilsette. Tilsvarande grad i Sjøforsvaret er orlogsmeister. 

## Sjå også
* Norske militære gradar

## Kjelder
Kåre

**Kåre** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 22. september, saman med Kyrre.

Det norrøne *Kári* var eit tilnamn danna av adjektivet *kárr*, som betyr ‘med krøllete hår’. *Kári* finst enno som islandsk og færøysk namn.

## Bruk

Kåre er eit vanleg namn i Noreg, medan Kári er vanleg på Færøyane og Island.

Namnet er kjend éin enkelt gong som personnamn i Noreg på 800-talet. Etter dette blei det først vanleg som førenamn på 1900-talet. Kåre var blant dei mest brukte gutenamna mellom rundt 1910 og 1950.

## Namneberarar
*Kaare Fostervoll (1891-1981), norsk politikar og kringkastingssjef
*Kaare Espolin Johnson (1907-1994), norsk biletkunstnar
*Kåre Holt (1916-1997), norsk forfattar
*Kåre Kristiansen (1920-2005), norsk politikar (KrF)
*Kåre Willoch (f. 1928), norsk politikar (H)
*Kåre Rønning (1929-1990), norsk politikar (Sp)
*Kåre Lunden (f. 1930), norsk historieprofessor
*Kaare Ørnung (f. 1931), norsk pianist
*Kåre Kivijärvi (1938-1991), norsk fotograf
*Kaare Aksnes (f. 1938), norsk astronom
*Kaare Høeg (f. 1938), norsk geologiprofessor
*Kåre Valebrokk (f. 1940), norsk pressemann og kringkastingsdirektør
*Kåre J. Smith (f. 1944), verdsleiar for Smiths venner
*Kåre Jostein Simonsen (f. 1948), norsk trekkspelar
*Kåre Lilleholt (f. 1952), norsk jusprofessor
*Kåre Nordstoga (f. 1954), norsk organist
*Kåre Simensen (f. 1955), norsk politikar (Ap)
*Kåre Hansen (f. 1957), norsk historikar
*Kåre Ingebrigtsen (f. 1965), norsk fotballspelar
*Kaare Dyvik Husby (f. 1969), norsk komponist
*Kåre Conradi (f. 1972), norsk skodespelar
*Kåre Erik Pedersen (f. 1975), norsk trommeslagar kjend frå Kåre and the Cavemen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kåre|Kåre]]» frå ,  den 21. september 2009.*
Kyrre

**Kyrre** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 22. september, saman med Kåre.

I norrøn tid var Kyrre eit tilnamn (som i Olav Kyrre) danna av adjektivet *kyrr*, som betyr ,roleg’ eller ,stille’. Det blei teke i bruk som mannsnamn frå slutten av 1800-talet.

## Namneberarar
*Olav Kyrre Grepp (1879-1922), norsk politikar
*Kyrre Nakkim (f. 1966), NRK-journalist
*Kyrre Andreassen (f. 1971), norsk forfattar 
*Kyrre Haugen Bakke (f. 1946), norsk skodespelar og omsetjar.
*Kyrre Haugen Sydness (f. 1972), norsk skodespelar
*Kyrre Holm Johannessen (f. 1973), norsk programleiar
*Kyrre Hellum (f. 1973), norsk skodespelar
*Kyrre Lindanger (f. 1975), norsk politikar og ordførar

## Kjelder
*
Sekondløytnant

**Sekondløytnant** er den lågaste offisersgrada i mange militære styrkar, som hovudregel landstyrkar. Den neste grada er då vanlegvis premierløytnant.

I Noreg blei grada erstatta med fenrik frå 1. januar 1930.

I den britiske hæren blei sekondløytnant innført som erstatning for fenrik (kornett i kavaleriet) i 1871, men grada hadde allereie vore i bruk lenge i Royal Artillery, Royal Engineers og musketer- og skarpskyttarregiment.
Premierløytnant

**Premierløytnant** (ty. *Oberleutnant*, en. *First Lieutenant*) er ein offisersgrad i mange militære styrkar, som hovudregel landstyrkar. Grada under er vanlegvis sekondløytnant, medan neste grad over er kaptein.

## Noreg

I det norske forsvaret blei grada premierløytnant erstatta med løytnant frå 1. januar 1930, samtidig med at grada sekondløytnant blei erstatta med fenrik.
Knut Ivar Røsten

**Knut Ivar Røsten** () var ein norsk forfattar. Han voks opp på Labro utanfor Kongsberg, men busette seg på austkanten av Oslo i vaksen alder. Romanen *Rasisten*, som Røsten gav ut i 1996, finn stad på Grünerløkka i Oslo, og omhandlar det fleirkulturelle miljøet som finst der. 

Røsten starta enkeltpersonføretaket *Røstens Rødblyant* i desember 1998. Han var frå midten av 1970-talet tilsett ved Nationaltheatret i Oslo.

## Bibliografi

* *Rasisten* (Roman, 1996)
* *Prestasjonen - solskinnshistorien om Urban Zarts løpetid* (Roman, 1987)

## Kjelder
* Intervju med Røsten om boka Rasisten i Dag og Tid, 19.09.1996 
* Norsk forfattersentrum
* bibsys.no
Sandefjord prosti

**Sandefjord prosti** er eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja.
Prosten hadde sete i Sandefjord. Prostiet femner kommunane Andebu og Sandefjord.

Sandefjord-sokna høyrde tidlegare til Sandar prosti, medan Andebu-sokna høyrde til Tønsberg Domprosti. Sandar prosti vart nedlagt då Sandefjord prosti vart oppretta.	

## Sokn i Sandefjord prosti
*Sandefjord med
**Andebu sokn
**Høyjord sokn
**Kodal sokn
**Arnadal sokn
**Skjee sokn
**Stokke sokn
**Bugården sokn
**Sandar sokn
**Sandefjord sokn
**Vesterøy sokn 
					
## Tidlegare prestegjeld og sokn
*Sandar prestegjeld med				
**Sandar sokn				
**Vesterøy sokn				
			
*Sandefjord prestegjeld med
**Sandefjord sokn

*Bugården prestegjeld med
**Bugården sokn

*Andebu prestegjeld med
**Andebu sokn
**Kodal sokn
**Høyjord sokn

## Sjå òg
* Kyrkjer i Noreg etter prosti	
* Kyrkjer i Noreg etter kommune

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Sandefjord proati 
*Nettsida til Den norske kyrkja
Monterey

**Monterey** er ein kystby midt i den amerikanske delstaten California. Han ligg ved Montereybukta, 14 mil sør for San Francisco. I 2011 hadde byen eit folketal på litt over 28 000.

Monterey har fleire militærleirar og skular. Byen er også eit turistsenter med attraksjonar som Monterey Bay Aquarium, Cannery Row, Fisherman's Wharf og fleire festivalar.

## Historie
Monterey byrja som ein katolsk misjonsstasjon den gong heile California var den del av Nye Spania. Byen voks opp rundt misjonen San Carlo Borromeo ved Montereybukta, oppretta av fransiskanaren Junipero Serra den 3. mai 1770. Samtidig utropte Don Gaspar de Portola, leiaren for den meksikanske militærekspedisjon Alta California (den noverande amerikanske delstaten California) som spansk eige. 

Misjonsstasjonen var del av Californiamisjonane, kjeda av til slutt 21 spanske *misiónes* som vart lagde frå San Diego til Sonoma, og var den viktigaste av stasjonane. Mellom 1777 og 1849 var byen hovudstad for California, under Spania, Mexico og USA i den rekkjefølgja. 

Sidan 1840 har Monterey vore sete for eit katolsk bispedømme, som opphavleg omfatta «begge California», det vil seie også Baja California som fortsette å vere meksikansk territorium etter at USA annekterte Alta California.

Montery var ei viktig hamn for sardinfiske fram til 1950-talet, då fisket braut saman grunna overfiske.

## Kultur
Monterey er kjend frå fleire romanar av John Steinbeck, som *Tortilla Flat* (1935) og *Cannery Row* (1945). 

Byen held ein årleg jazzfestival, Monterey Jazz Festival, og ein bluesfestival, Monterey Blues Festival. I 1967 blei det også halde ein vidkjend rockefestival her, Monterey Pop Festival.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Monterey|Monterey]]» frå , den 22. september 2009.* 
 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monterey, California|Monterey, California]]» frå , og «[[:sv:|Monterey]]» frå  den 29. november 2012.*
Abarth 1000 GT Coupé

**Abarth 1000 GT Coupé** er ein bilmodell bygd av den italienske bilprodusenten Abarth, og designa av Bertone. Modellen vart lansert i 1958, og var utstyrt med ein 1,0-liters rekkjemotor med doble overliggjande kamakslar frå Alfa Romeo, som hadde ein effekt på 90 hestekrefter. Til tross for beskjeden motoreffekt var bilen likevel svært rask, takka vere den låge vekta på berre 640 kilo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Abarth 1000 GT Coupé|Abarth 1000 GT Coupé]]» frå , den 22. september 2009, som i sinn tur er ei omsetjing av artikkelen [[:en:Abarth 1000 GT Coupé|«Abarth 1000 GT Coupé»]] frå [[:en:|Wikipedia på engelsk]]*.
Monterey Pop Festival

**Monterey Pop Festival** var ein musikkfestival som fann stad 16. til 18. juni 1967 i Monterey i California i USA. Det korrekte namnet på festivalen er *Monterey International Pop Music Festival*. Festivalen vert sett på som den aller fyrste reelle rockefestivalen og vart retningsgjevande for andre og seinare festivalar.

Festivalen fekk omtrent 200 000 besøkjande. Til forskjell frå Woodstockfestivalen, som vart halden to år seinare, opptredde alle musikarane gratis og gav pengane dei tente vidare til velgjerd.

Festivalen var det fyrste store gjennombrotet for mange av musikarane, og vart deira plattform for seinare suksess: Jimi Hendrix fekk gjennombrotet som soloartist i USA her, likeså Janis Joplin, som den gong var songar i gruppa Big Brother and the Holding Company. Soulsongaren Otis Redding, som omkom i ei flyulykke seinare same år, slo gjennom hos det kvite rock-interesserte publikumet gjennom den legendariske konserten sin på denne festivalen. Til og med Beach Boys skulle ha medverka her, men innstilte i siste augneblink - den offisielle grunngjevinga var problem knytt til Carl Wilson si militærnekting. Den britiske songaren Donovan, som skulle ha spelt på festivalen, fekk ikkje innreiseløyve til USA grunna ein arrestasjon for bruk av marihuana. Blant andre som derimot var til stades, fann ein The Animals, The Byrds, Jefferson Airplane, Simon and Garfunkel og The Who.

## Konsertar
**Fredag 16. juni**
* The Association
* The Paupers
* Lou Rawls
* Beverly
* Johnny Rivers
* The Animals
* Simon and Garfunkel

**Laurdag 17. juni**
* Canned Heat
* Big Brother and the Holding Company
* Country Joe and the Fish
* Al Kooper
* The Butterfield Blues Band
* Quicksilver Messenger Service
* Steve Miller Band
* Electric Flag
* Moby Grape
* Hugh Masekela
* The Byrds
* Laura Nyro
* Jefferson Airplane
* Booker T. & the M.G.'s
* Otis Redding

**Sundag 18. juni**
* Ravi Shankar
* The Blues Project
* Big Brother and the Holding Company
* The Group With No Name
* Buffalo Springfield
* The Who
* The Grateful Dead
* The Jimi Hendrix Experience
* Scott McKenzie
* The Mamas and the Papas

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Monterey Pop Festival|Monterey Pop Festival]]» frå , den 22. september 2009.* 
.
MiniDisc

**MiniDisc** er ein digital lagringsteknologi med moglegheit for å lagra alle typar data, i hovudsak lyd. Teknologien vart annonsert av Sony i 1991, og lansert 12. januar 1992.


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 22. september 2009.* 
 .
Ibisar

**Ibisar** er ei gruppe med 26 artar langbeinte vassfuglar i ibisfamilien *Threskiornithidae*. Dei har alle lange nedbøygde nebb, finn vanlegvis føde gruppevis med å søkje etter byttedyr i gjørme. Dei fleste artane hekkar i tre, ofte saman med skeistorkar eller hegrar. Ordet ibis kjem frå gresk, opphavleg lånt frå egyptisk språk *hîb*. Heilagibis var eit objekt for religiøs ærefrykt i oldtida i Egypt, spesielt knytt til guden Thoth. Ved byen Hermopolis blei ibisar alne opp spesielt for offerførmål og i Serapeum ved Saqqara, har arkeologar funne mumiar av ein og en halv million ibisar og hundretusenar av falkar.

## Artar
Ibisar i rekkjefølgje etter Clementslista frå desember 2008 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Ibis|Ibis]]» frå , den 22. september 2009*
* Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. *Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler.* Norsk Ornitologisk Forening sin nettstad (publisert 22.5.2008)
* Clementslista frå desember 2008. Nedlasting av lista, lese 19. september 2009

## Bakgrunnsstoff
* Videoar med ibisar hos Internet Bird Collection
*
Snorre

**Snorre** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 23. september. 

Det norrøne *Snorri* var først brukt som eit tilnamn som tydde 'villstyring'. Frå 900-talet blei det brukt som personnamn på Island, og frå 1300-talet i Noreg. Namnet åleine er ofte blitt brukt om Snorre Sturlason og kongesogene hans.

I nyare tid blei namnet teke i bruk i Noreg rundt byrjinga av 1900-talet. Bruken steig gjennom hundreåret, og fekk ein topp rundt 2000. I 2009 var det 1&nbsp;523 norske menn som heitte Snorre.

## Namneberarar
* Snorre Sturlason (d. 1241), islandsk forfattar
* Snorri Hjartarson (1906–1986), islandsk forfattar
* Snorre Andersen (1914-1979), norsk målar
* Snorre Tindberg (1923-2008), norsk sceneograf
* Snorre Valen (f. 1984), norsk ungdomspolitikar (SV)

## Annan bruk
* Snorrefeltet, eit petroleumsfelt nord i Nordsjøen
* Eit mykje brukt viskelêr

## Kjelder
*
Snefrid

**Snefrid** og **Snøfrid** er kvinnenamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 23. september. 

Det norrøne namnet *Snæfríður* er kjend frå Snøfrid Svåsesdotter, frille til Harald Hårfagre.

I 2009 var det 483 norske kvinner som heitte Snefrid og 37 som heitte Snøfrid.

## Namneberarar
* Snøfrid Svåsesdotter (8-900-talet), norsk kongemake
* Snefrid Eriksmoen (1894–1954), norsk stortingspolitikar
* Snøfrid Skaare (f. 1939), norsk stortingspolitikar
* Snefrid Aukland, norsk skodespelar

## Namnet i kulturen
Carl Nielsen har skrive ei Snefrid-suite, Op. 17, frå 1893 (revidert 1899), etter ein tekst av H. Drachmann. 

Jean Sibelius skreiv stykket «Snöfrid», Op. 29, basert på tekst av Viktor Rydberg, i 1900.

## Kjelder
Stabssersjant

**Stabssersjant** *(forkorting s/sjt.)* er ei grad som tidlegare fanst i Hæren og Luftforsvaret. Det var den høgaste sersjantgrada i Noreg og den høgaste underoffisersgrada. Den var såleis plassert mellom oversersjant og offisersgrada fenrik. Ein stabsersjant var som regel ein sersjant, ofte med teknisk bakgrunn, med mange års tenestetid. Distinksjonen var tre vinklar med ei krone over og tilsvarte flaggkvartermeister i Sjøforsvaret.

Gradene oversersjant og stabssersjant opphøyrde 1. juli 1975 og befalet fekk høvesvis offisersgradene fenrik og løytnant. Hærordninga av 1. januar 1977 gjorde at dei eldste av dei gamle stabssersjantane fekk kapteins grad.

## Sjå også
* Militære grader
Oversersjant

**Oversersjant** *(forkorting o/sjt.)* er ei grad som tidlegare fanst i Hæren og som tilsvarte vingsersjant i Luftforsvaret og kvartermeister I klasse i Sjøforsvaret. Det var den nest høgaste sersjantgrada i Noreg og var plassert mellom sersjant og stabssersjant. Ein oversersjant var som regel ein sersjant, ofte med teknisk bakgrunn, med fleire års tenestetid. Distiksjonen var tre vinkler med ei vassrett stripe over.

Gradene oversersjant og stabssersjant opphøyrde 1. juli 1975 og befalet fekk høvesvis offisersgradene fenrik og løytnant. Hærordninga av 1. januar 1977 gjorde at dei eldste av dei gamle stabssersjantane fekk kapteins grad.

## Sjå også
* Militære grader
Evklid

**Evklid** eller **Euklid** (gresk: Εὐκλείδης – *Eukleídēs*; fødd omkring 325 f.Kr., død omkring 265 f.Kr.) var ein gresk matematikar som underviste i Alexandria i noverande Egypt i den greske antikken. 
Evklid er rekna som ein av dei største matematikarane i antikken. Han skreiv mange matematiske verk, det mest kjende er *Stoikheia* (’Elementa’), som gjer greie for oppbygginga av plangeometrien, og som danna grunnlaget for matematisk granskingsarbeid opp mot vår tid. 

Frå Evklid har vi omgrepa 
* evklidsk geometri - ei geometrisk lære som byggjer på Evklids postulat. 
* evklidsk algoritme – ein framgangsmåte for å finne største sams faktor for to tal.
* evklidsk rom – eit geometrisk n-dimensjonalt rom der Evklids postulat gjeld.
* Evklids postulat – parallellaksiomet, slår fast at ein gjennom eit punkt utanfor ei rett line berre kan leggje *ein* parallell til lina.

Motsett har vi omgrepet ikkje-evklidsk geometri.

## Kjelder
* Anton Røstad (1952) i *[[Norsk allkunnebok]] *
Visekorporal

**Visekorporal** var til den blei avskaffa i 1992 ei militær grad i det norske forsvaret. Den var rangert mellom meinig og korporal.
Distinksjonen til ein visekorporal var éin vinkel.
Kvartermeister I klasse

**Kvartermeister I klasse** var ei tidlegare militær grad i Sjøforsvaret. Den tilsvarte oversersjant i Hæren og vingsersjant i Luftforsvaret, og var plassert mellom kvartermeister og flaggkvartermeister.

Gradene kvartermeister I klasse og flaggkvartermeister opphøyrde 1. juli 1975, og befalet fekk høvesvis offisersgradene fenrik og løytnant. Hærordninga av 1. januar 1977 gjorde at dei eldste av dei gamle flaggkvartermeistrane fekk kapteinløytnants grad.

## Sjå også
* Militære grader
Linnea Dale

**Linnea Dale** () er ein norsk songar og låtskrivar frå Tinn.

Dale deltok i *[[Idol Noreg|Idol]]* på TV 2 i 2007. I semifinalen 10. oktober song ho den sjølvkomponerte låta «What Do I Know About Love», og ho vart røysta ut frå tevlinga 16. november etter å ha sunge ein låt av a-ha, som var kveldens tema. I seinare tid har ho utmerkt seg som gjestevokalist på dei bestseljande singlane «Ambitions», Sometimes og Awake med musikkgruppa Donkeyboy.

Den første soloplata hennar *Lemoyne Street* kom ut i april 2012, med produsenthjelp frå Øystein Greni og Nikolai Eilertsen frå BigBang.  EP-en *Children of the Sun* blei lansert 27. januar 2012 og singelen *And Then the Sun Comes Up* kom 14. mars 2012.

Den andre soloplate *Good Goodbyes* kom ut i april 2014, med produsent og låtskrivarhjelp frå Paal Waaktaar og Kim Edward Bergseth. Dale tok del i Melodi Grand Prix 2014 med låta «High Hopes» frå albumet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* MySpace-profil
* Radio Rjukan:Linnea Dale på 6. plass på VG-lista 
* 
*
Byggslekta

**Bygg** (*Hordeum*) er ei planteslekt i grasfamilien der me mellom anna finn kornslaget bygg (*Hordeum vulgare*). Dyrka bygg kjem frå den ville byggplanten (*Hordeum spontaneum*) som framleis veks i Midtausten. 

Byggslekta omfattar rundt 30 artar som veks i heile den tempererte delen av den nordlege halvkula og Sør-Amerika, og i Sør-Afrika. Grasslaga kan vera både eittårige og fleirårige.

## Galleri

fil:Hordeum distichon1.jpg|*Hordeum distichon* 
fil:Hordeum jubatum (aka).jpg|*Hordeum jubatum* 
fil:Hordeum marinum.jpg|*Hordeum marinum* 
fil:Hordeum-murinum-20080324.JPG|*Hordeum murinum*
fil:Hordeum secalinum Elbmarschen.jpg|*Hordeum secalinum*
fil:Hordeum tetrastichum0.jpg|*Hordeum tetrastichum*


## Kjelder


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Hordeum|Hordeum]]» frå , den 23. september 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
*
Anderz Eide

**Anderz Eide** () er ein norsk skodespelar. 

Eide er utdanna ved Bergen Teaterskole og har mellom anna arbeidd ved Det Norske Teatret, Riksteatret, Trøndelag Teater, Den Nationale Scene og Oslo Nye Teater. 

Han har også hatt mindre roller i nokre TV-produksjonar, mellom anna *[[Drømmefangeren og Slangebæreren|Drømmefangeren]]* og *[[Kodenavn Hunter]]*, i tillegg til deltaking i nokre kortfilmar. I 2009 les han diktet «Nordmannen» i Akers reklamefilmen «Made by Norway».

## Filmografi
* Noen ganger gjør det vondt (kortfilm) (2006) .... Christer
* The Chamber (2005) 
* En engel (2003) .... Scenearbeidar
* Tyven, tyven (2002) .... Policeman
* Forfall (2002) 

### Fjernsyn
* Kodenavn Hunter (2007)
* Drømmefangeren (2005) .... Teddy Holm
* Brigaden (2002-03)

## Bakgrunnsstoff
* Profil på filmfront.no

## Fotnotar