open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elva Orne

:*For elva i [[Lorraine]], sjå [[Orne i Lorraine]]*

**Orne** er ei elv i Normandie, nordvest i Frankrike. Ho munnar ut i Den engelske kanalen ved hamna Ouistreham. Ho har sitt utspring i Aunou-sur-Orne aust for Sées. Ei av sideelvane hennar er Odon. 

Orne danna den austlege flanken for dei allierte under Operasjon Overlord under den andre verdskrigen 6. juni 1944.

Orne renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Orne (kalla opp etter elva): Sées, Argentan 
* Calvados: Thury-Harcourt, Caen, Ouistreham
Sée

**Sée** er ei 78 km lang elv i departementet Manche i Normandie i Frankrike. Ho har sitt utspring nær Sourdeval og munnar ut i Den engelske kanalen ved Mont Saint-Michel i Avranches, nær munningen til elva Sélune. Ein annan by langs Sée er Brécey.

Elva har eit nedslagsfelt på 487 km².
Odon

**Odon** er ei elv i Calvados i Normandie, nordvest i Frankrike. Ho er om lag 50 km lang, og er ei av sideelvane til Orne. Ho renn gjennom Jurques, Aunay-sur-Odon, Baron-sur-Odon, Bretteville-sur-Odon, Épinay-sur-Odon, Grainville-sur-Odon, Parfouru-sur-Odon, Tournay-sur-Odon og Tourville-sur-Odon. 

Odon munnar ut i Orne i Caen.
Vire

**Vire** er ei elv i Normandie i Frankrike. Ho er 118 km lang og renn gjennom departementa Calvados og Manche, og mellom anna gjennom byane Vire, Saint-Lô og Isigny-sur-Mer, før ho munnar ut i Den engelske kanalen.

Munningen av Vire er vorte kanalisert og dannar hamna i Isigny-sur-Mer.

Diktarane i Viredalen (*Vau de Vire*) skal visstnok ha vore opphav til vaudeville.

Stader langs elva:
* Calvados (14) : Vire, Pont-Farcy, Isigny-sur-Mer
* Manche (50) : Tessy-sur-Vire, Troisgots, Torigni-sur-Vire, Condé-sur-Vire, Sainte-Suzanne-sur-Vire, Saint-Lô, Rampan, Pont-Hébert, La Meauffe, Cavigny

## Bakgrunnsstoff
Aulne

**Aulne** er ei 140 km lang elv i vestlege delar av Frankrike. Ho renn ned åsane i Bretagne og munnar ut i ei av dei mange fjordliknande buktene like sør for Brest. Elva er ein del av Canal de Nantes à Brest, ein kanal som ein gong knytte Nantes ved elva Loire til hamnebyen Brest ved Atlanterhavet. Delar av kanalen er framleis framkomeleg, men ein kan ikkje lenger kome frå Brest til Nantes via kanalen på grunn av vasskraftverket Guerledan, som la fleire av dei opphavlege slusene under vatn. Aulne renn mellom anna i gjennom Châteaulin.

Aulne på fransk tyder «or». Enkelte ortre, som piletre, likar våte omgivnadar, så dei veks ofte langs elvar som Aulne, eller i myrområde. 

## Kjelde
NoorderSoft database over vassvegar
Odet

**Odet** er ei elv vest i Frankrike i departementet Finistère. Ho renn frå Saint-Goazec (nær Leuhan i Montagnes Noires i Bretagne) og ut i Biscayabukta og Atlanterhavet ved Bénodet. Bénodet har fått namn frå elva, *Ben* tyder *elvemunning* på bretonsk. 

Elva er populær for kajakkpadlarar. Ho renn nær eller forbi byane Bénodet, Combrit, Plomelin, Quimper, Ergué-Gabéric, Briec-de-l'Odet, Langolen, Coray, Trégourez, Leuhan og Saint-Goazec

Odet er òg eit sjeldant mannleg namn på fransk (den mannlege forma av Odette).
Blavet

**Blavet** er ei elv som renn frå sentrale område av Bretagne i Frankrike og ut i Biscayabukta nær Lorient. Heile elva er stort sett kanalisert og er framkomeleg for mindre fartøy. Ho er ein del av kanalsystemet i Bretagne, og vart viktig då den vestlege delen av systemet vart avkutta ved bygginga av demninga for vasskraftverket Guerledan. I dag må båttrafikk frå Nantes via Redon ta Canal du Blavet og så ut i Blavet for å nå havet nær Lorient.

Blavet har sitt utspring aust for Bulat-Pestivien i Côtes-d'Armor. Ho renn gjennom følgjande departement og byar:

* Côtes-d'Armor: Saint-Nicolas-du-Pélem, Gouarec 
* Morbihan: Pontivy, Hennebont, Lorient

## Kjelder
* NoorderSoft database over vassvegar
Vilaine

**Vilaine** (bretonsk *Gwilen*) er ei elv i Bretagne vest i Frankrike. Ho har sitt utspring i departementet Mayenne (53), og munnar ut i Biscayabukta og Atlanterhavet ved Tréhiguier i Morbihan. Ho er 225 km lang, og er knytt til elva Rance via Ille-Rance-kanalen i kommunen Évran. 

## Elveløpet
Elva renn gjennom fire departement (Mayenne, Ille-et-Vilaine, Loire-Atlantique og Morbihan) og fire større byar (Rennes, Vitré, Redon og La Roche-Bernard).

Det er bygd tre demninga rundt Vitré for å hindre flaum:

* 1978 Valière-demingen
* 1982 Haute-Vilaine-demingen
* 1995 Villaumur-demingen

## Hydrologi

Elva har ei vassføring mellom 2 og 1&nbsp;500 m³/s.

## Transport
Vilaine er ein del av kanalsystemet i Bretagne. Delen frå Rennes til Atlanterhavet er framkomeleg for mindre fartøy. I Rennes er elva forbunde med Canal d'Ille et Rance og i Redon kryssar ho Canal de Nantes à Brest.

## Sideelvar
Dei største sideelvane til Vilaine er: 
* Ille - Vaunoise
* Seiche
* Oust
* Isaac

## Kjelder
* NoorderSoft database over vassvegar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vilaine|Vilaine]]» frå ,  den 23. april 2007.*
Oust

**Oust** (bretonsk *Oud*) er ei elv i Bretagne i Frankrike, og ei av sideelvane til Vilaine høgre. Ho har sitt utspring i åsane mellom Corlay og Quintin. Elva renn gjennom følgjande departement og byar: 

* Côtes-d'Armor: Uzel
* Morbihan: Rohan, Josselin, Malestroit
* Ille-et-Vilaine: Redon

Oust munnar ut i Vilaine i Redon. Delen av Oust mellom Rohan og Redon er gjort framkomeleg for mindre fartøy, og dannar ein del av Canal de Nantes à Brest.
Oud

**Oud** (uttalt 'od') er ein korthalsa lutt som stammer frå Midt-Austen. Instrumentet spreidde seg i Middelhavslanda og er ofte rekna som opphavet til den europeiske lutten. Han kan spelast som soloinstrument eller saman med song.

## Skildring
Ouden har fire eller fem strengekor. Fram til 800-talet hadde han fire enkle strengar, men deretter tok ein i bruk dobbeltstrengar, ofte også med ein bass-streng. Til forskjell frå lutt har han ingen strengebånd. Ein speler oud med eit fleksibelt plekter som er 10-15 cm langt. 

Det finst tre hovudtypar av oud: *Arabisk oud* er den største, og finst i egyptiske, syriske og irakiske variantar. *Tyrkisk oud* er litt mindre, med noko kortare hals. Han er kjend som *outi* i Hellas, og finst også i Armenia. *Persisk oud*, kjend som *barbat*, er endå litt mindre, og har ofte strengeband. Ein bruker også oud i aserbajdsjansk musikk.

## Speling

Arabisk oud er tradisjonelt stemt i G - A - D - G - C med ein ekstra bass-streng i C eller E. Tyrkisk stemming er D - A - E - H - A - E. Det blir også brukt mange variantar utover desse grunnstemmingane. Fleirtona element blir danna gjennom at ein veskler raskt mellom høge og djupe tonar. 

Rabih Abou-Khalil, Anouar Brahem og Marcel Khalifé er nokre kjende oud-spelarar.

## Påverknad på andre instrument
Ouden blei innført i Spania av maurarane, og danna dermed grunnlaget for utviklinga av den europeiske lutten. Han hadde også mykje å seia for utviklinga av gitaren.

## Kjelder

* 
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oud|Oud]]» frå , og «[[:en:|Oud]]» frå  den 17. august 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Couesnon

**Couesnon** er ei elv i departementet Mayenne nordvest i Frankrike, som munnar ut like ved Mont Saint-Michel. Den nedste delen av elva dannar den historiske grensa mellom hertugdøma Normandie og Bretagne. Elva har gjennom tidene skifta mellom to elveleie nord og sør for Mont Saint-Michel, men har no til slutt lagt seg til det sørlege elveleiet, noko som har ført til uttrykket «Couesnon sin galskap plasserte Mont Saint-Michel i Normandie» («*le couesnon en sa folie mit le Mont en Normandie*»). Den administrative grensa i dag følgjer derimot ikkje elva og ligg seks kilometer lenger vest. 

## Geografi

Couesnon, Sée og Sélune dannar eit komplistert vassystem i bukta til Mont Saint-Michel. Tidvatnet fører store mengder sediment med seg, som dannar store sanddyner i elva, som elvane igjen fører med seg tilbake til sjøen. 

På 1900-talet vart Couesnon omgjort til ein kanal for å redusere erosjon av elvebreidda. I 1969 vart det bygd ei demning. Desse endringane av elva og vegen over til Mont Saint-Michel har ført til at det har bygd seg opp mykje gjørme ved munningen. Derfor har dei franske styresmaktene lagt fram planar om å byte ut vegen til øya med ei bru, og endre demninga slik at sedimenta igjen kan førast ut i sjøen. 

Under springflo kan ein sjå ei tidvassbølgje oppover i elva. 

Couesnon renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Ille-et-Vilaine: Fougères, Antrain
* Manche: Pontorson

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Couesnon|Couesnon]]» frå ,  den 23. april 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Couesnon på sandre.eaufrance.fr
Rance

**Rance** er ei elv nordvest i Frankrike. Ho munnar ut i Den engelske kanalen mellom Dinard og Saint-Malo.

Før ho når Kanalen renn ho gjennom ei 750 meter lang demning som er ein del av Rance tidvasskraftverk.

Elvar er forbunde med Vilaine via Ille-Rance-kanalen.

Departement og byar langs elva: 
* Côtes-d'Armor : Collinée, Caulnes, Dinan
* Ille-et-Vilaine : Dinard, Saint-Malo

Sideelvar:
* Croqueloir
* Clergé
* Fremeur
* Quinéford
Loire

:*For det franske departementet med same namn, sjå [[Departementet Loire]]*

**Loire** er den lengste elva i Frankrike med ei lengd like over 1&nbsp;000 km og eit tilsigsområde på 117&nbsp;000 km², meir enn ein femtedel av Frankrike. Den sentrale delen av Loiredalen vart ein del av verdsarvlista til UNESCO 2. desember 2000.

## Etymologi
Namnet «Loire» kjem frå det latinske ordet *Liger*, som igjen er ein transkripsjon av det galliske (keltisk) namnet på elva. Det galliske namnet på elva kjem av det galliske ordet *liga*, som tyder «silt, sediment, slam», og som har gjeve det franske ordet *lie* (botnfall i vin). *Liga* kjem av den urindoeuropeiske rota **legh-*, som tyder «å liggje» (som òg er opphavet til dette norske ordet).

I fransk er adjektivet som kjem frå elva *ligérien*, som i *le climat ligérien* («klimaet i Loiredalen»), som vert rekna som det mest behagelege i Nord-Frankrike med varmare vintrar og ikkje alt for heite somrar.

## Geografi
Elva har sitt utspring i dei nordaustlege delane av Cevennane, og renn hovudsakleg nordover gjennom Roanne og Nevers til Orléans, og frå der vestover gjennom Tours til Biscayabukta og Atlanterhavet ved Nantes. Elva har stundom ført til alvorlege flaumar, mellom anna i 1856, 1866 og 1910.

I motsetnad til mange andre elvar i Vest-Europa er det svært få demningar og sluser i Loire (Villeres-demninga som vart bygd i 1985 eit par kilometer sør for Roanne, har spelt ei nøkkelrolle i å hindre flaum). På grunn av dette er Loire ei svært populær elv for båtturar, der ho renn gjennom dei frodige landbruksområda, og forbi kalksteinsklipper og eventyraktige slott. 

### Sideelvar

* Allier
* Cher
* Indre
* Loiret
* Maine
** Mayenne
** Sarthe
** Loir
* Vienne
* Erdre

### Departement og byar

Fleire departement i Frankrike er kalla opp etter Loire. Loire renn gjennom følgjande departement og byar: 

* Ardèche
* Haute-Loire: Le Puy-en-Velay
* Loire: Feurs, Roanne
* Saône-et-Loire: Digoin
* Allier
* Nièvre: Nevers
* Cher: Sancerre
* Loiret: Gien, Orléans
* Loir-et-Cher: Blois
* Indre-et-Loire: Amboise, Tours
* Maine-et-Loire: Saumur
* Loire-Atlantique: Ancenis, Nantes, Saint-Nazaire

## Sjå òg
* Loiredalen
## Bakgrunnsstoff

* Offisiell turistside for Loiredalen
* Centre-Val-de-Loire
* Pays de la Loire
* Vassvegar i Frankrike
* Loire på reference.allrefer.com
* Loire på sykkel
Sèvre Nantaise

**Sèvre Nantaise** er ei elv vest i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har utspring i departement Deux-Sèvres, nær Secondigny.

Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Deux-Sèvres: Moncoutant, La Forêt-sur-Sèvre
* Vendée: Saint-Laurent-sur-Sèvre, Mortagne-sur-Sèvre
* Maine-et-Loire: Le Longeron
* Loire-Atlantique: Clisson, Nantes

Ho munnar ut i Loire ved byen Nantes (derfor namnet Sèvre *Nantaise*).
Erdre

**Erdre** er ei elv vest i Frankrike og ei av sideelvane til Loire frå høgre. Ho har sitt utspring i departementet Maine-et-Loire nær La Pouëze. Ho renn òg gjennom departementet Loire-Atlantique. Elva munnar ut i Loire ved byen Nantes. Andre byar Erdre renn gjennom er Candé, Riaillé, Nort-sur-Erdre og Sucé-sur-Erdre.

Erdre er uvanleg på den måten at ho er breiare lenger oppe i elva enn i den nedre delen. På det lågaste punktet, der ho møter Loire i Nantes, er den tidlegare leia hennar no hovudveg og forretningsstrøket Cours des Cinquante Otages. Erdre møter no Loire via ein undergrunnskanal under Rue Henri IV, og dei renn i hop nær hovudjernbanestasjonen. 

Om lag 15 km opp i elva, ved Plaine de Mazeroles, nær Sucé sur Erdre, har Erdre gått frå å vere nokre få hundre meter brei til nesten ein kilometer. Vidt sumpterreng gjer elva enno breiare. Ovanfor her går Nantes-Brest-kanalen vestover ved landsbyen Nort sur Erdre. 

## Bakgrunnsstoff
Elva Maine

**Maine** er ei elv i departementet Maine-et-Loire i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire. Elva er berre 12 km lang, og oppstår der elvane Mayenne og Sarthe renn i hop nord for Angers. Ho renn gjennom denne byen og munnar ut i Loire sørvest for Angers.
Modelljarnbane

Ein **modelljarnbane** er ein modellbygd miniatyrutgåve av ein jarnbane. Eit fastmontert modell vert kalla modelljarnbaneanlegg, eller berre MJ-anlegg. Nokre modellbyggjarar byggjer sine anlegg etter førebilete på verklege jarnbaner og prøver å få modellen så lik som mogeleg. Andre byggjer etter fri fantasi. 

Mange modelljarnbaneenuiastar samlar seg i klubbar der medlemmane byggjer og driftar eit felles anlegg. Trondhjem Modelljernbaneklubb som vart starta i 1955 er Noregs eldste aktive modelljarnbaneklubb.

## Skalaer

Modelljernbaner kan byggjast i ei rekke forskjellige skalaer, der den største er nesten ti gongar så stor som den minste. Den mest vanlege skalaen er H0 (utt. Hå null) som har eit størrelsesforhold på 1:87.

Ein har andre skalaer og, men desse er dei mest kjende. I tillegg til desse finn ein blant anna ei rekkje større skalaer slik som til dømes 1:8 og 1:11. Desse er så store at folk kan sitte oppå toga medan ein køyrer. Slike tog er sjølvsagt plasskrevjande og dyre, spesielt om ein ikkje vil byggje dei sjølv. Ein jernbane i ei slik skala er difor helst for dei med stor lommebok og enda større hage.

## Bakgrunnsstoff

* MJwiki, leksikon for modelljernbane
* Norsk MJ Forum
* Modelljernbaneforeningen i Norge 
* Norsk Jernbaneklubb
* Trondhjem Modelljernbaneklubb Norges eldste
Suomalais-Ugrilainen Seura

**Suomalais-Ugrilainen Seura** eller **Société Finno-Ougrienne** eller **Finsk-ugriska sällskapet** er eit selskap for vitskapleg utforsking av uralske språk. Det vart stifta 15. november 1883 i Helsingfors etter initiativ av Otto Donner. 

## Bakgrunnsstoff

*
* Journal de la Société Finno-Ougrienne, foreininga sitt tidsskrift
* Mémoires de la Société Finno-Ougrienne, foreininga sin monografiserie
Elva Sarthe

**Sarthe** er ei elv vest i Frankrike. I lag med elva Mayenne dannar ho Maine, som igjen er ei sideelv til Loire.

Ho har sitt utspring i departementet Orne nær Moulins-la-Marche. Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 

* Orne: Le Mêle-sur-Sarthe, Alençon 
* Sarthe: Fresnay-sur-Sarthe, Beaumont-sur-Sarthe, Le Mans, Sablé-sur-Sarthe 
* Maine-et-Loire: Châteauneuf-sur-Sarthe, Tiercé, Angers

Eit par kilometer etter ho renn i saman med elva Loir, møter ho Mayenne nord for byen Angers. To andre sideelvar er Evre og Huisne.

## Bakgrunnsstoff
Loir

:*Må ikkje forvekslast med elva [[Loire]]*

**Loir** er ei elv vest i Frankrike, og ei av sideelvane til Sarthe. Ho har sitt utspring i departementet Eure-et-Loir nord for Illiers-Combray. Ho munnar ut i Sarthe i Briollay, nord for byen Angers.

## Departement og byar
* Eure-et-Loir (28): Illiers-Combray, Bonneval, Châteaudun, Cloyes-sur-le-Loir
* Loir-et-Cher (41): Morée, Vendôme, Montoire-sur-le-Loir
* Sarthe (72): La Chartre-sur-le-Loir, Château-du-Loir, Le Lude, La Flèche
* Maine-et-Loire (49): Durtal, Seiches-sur-le-Loir

## Sideelvar
* Ozanne
* Yerre
* Braye
* Aigre
* Conie
Huisne

**Huisne** er ei elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Sarthe frå venstre. Ho har sitt utspring nær Pervenchères i departementet Orne, og munnar ut i Sarthe ved Le Mans.

Huisne renn gjennom følgjande departement og byar: 

* Orne: Saint-Jouin-de-Blavou, Rémalard, Condé-sur-Huisne, Le Theil
* Eure-et-Loir: Nogent-le-Rotrou
* Sarthe: La Ferté-Bernard, Montfort-le-Gesnois, Le Mans

Ein historisk by ved Huisne er Nogent-le-Rotrou.
Elva Mayenne

**Mayenne** er ei elv vest i Frankrike. I lag med elva Sarthe og sideelva hennar Loir dannar ho elva Maine, som igjen er ei sideelv til Loire.

Ho har sitt utspring i departement Orne mellom Pré-en-Pail og Alençon. Ho møter Sarthe ved Angers.

Departement og byar langs elva: 
* Orne
* Mayenne: Mayenne, Laval, Château-Gontier
* Maine-et-Loire: Angers
Mbabane

**Mbabane** er hovudstaden i Eswatini. I 2017 var folketalet om lag 61 000. Han ligg ved Mbabane-elva og sideelva Polinjane i Mdimba-fjella. Han er òg administrasjonssenter for Hhohho-distriktet.

Byen voks fram etter at Esawtini sitt administrasjonssenter vart flytta frå Manzini i 1902. Han er òg eit kommersielt sentrum for regionen. Det vert drive gruvedrift av tinn og jarn ikkje langt unna.

Den gjennomsnittlege årstemperaturen er 15&nbsp;°C i juli og 22&nbsp;°C i januar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Statens Järnvägar

**Statens Järnvägar** (**SJ**) var eit svenskt transportføretak som var eigd av den svenske stat fram til 1. januar 2001, då det vart delt opp i mindre statseigde føretak.

## Statens Järnvägar etter oppdelinga:

* SJ AB, persontrafikk
* Green Cargo AB, godstog
* EuroMaint AB, vedlikehald av togmateriell
* Jernhusen AB, eig og driftar jarnbanestasjonar og anna tilknytt eigedom
* Unigrid AB
* TraffiCare AB
* TrainTech Engineering AB, nuvarande Interfleet Technology, vedlikehald av togmateriell (före detta SJ Maskindivision/SJ Teknik)

## Bakgrunnsstoff
Elva Creuse

**Creuse** er ei 255 km lang elv vest i Frankrike og ei av sideelvane til Vienne. Ho har sitt utspring i Plateau de Millevaches, ei nordvestleg forlenging av Massif Central. Ho renn nordvestover gjennom følgjande departement og byar: 

* Creuse (kalla opp etter elva): Aubusson
* Indre: Argenton-sur-Creuse, Le Blanc
* Indre-et-Loire: Descartes, Yzeures-sur-Creuse
* Vienne: La Roche-Posay

Creuse munnar ut i Vienne om lag 20 km nord for Châtellerault. Ei av sideelvane til Creuse er Gartempe.
Gartempe

**Gartempe** er ei 205 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Creuse, som ho møter i La Roche-Posay. Ho har sitt utspring i kommunen Peyrabout. 

Gartempe renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Creuse: Peyrabout, Le Grand-Bourg
* Indre: Néons-sur-Creuse
* Indre-et-Loire: Yzeures-sur-Creuse
* Vienne: Montmorillon, Saint-Savin, La Roche-Posay
* Haute-Vienne: Châteauponsac, Rancon, Bessines-sur-Gartempe
Clain

**Clain** er ei 144 km lang elv vest i Frankrike, og ei av sideelvane til Vienne. Ho har sitt utspring nær Hiesse i departementet Charente. 

Clain renn gjennom følgjande departement og byar: 
*Charente
*Vienne: Pressac, Vivonne, Poitiers. 

Ho munnar ut i Vienne nær Châtellerault i Cenon-sur-Vienne.
Elva Indre

**Indre** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. 

Ho har sitt utspring i departement Cher nær Préveranges. Ho renn gjennom departementa Cher, Indre og Indre-et-Loire, og gjennom byane La Châtre, Châteauroux og Loches.

Ho munnar ut i Loire nær atomkraftverket i Chinon, nord for Avoine.
Hege Storhaug

**Hege Storhaug** () er ein norsk journalist, forfattar og aktivist frå Arendal. Ho arbeider som informasjonsleiar i organisasjonen Human Rights Service (HRS) og har vore aktiv i samfunnsdebatten i spørsmål om innvandring og integrering, menneskerettar og islamisme med særleg vekt på kvinner sin situasjon - mellom anna i høve til vald, tvangsekteskap, omskjæring av kvinner og æresdrap. Ho er ein særs kritisk og ihuga motstandar av islam og innvandringa av muslimar til Noreg og Europa elles, og meiner at innvandringa truger grunnleggjande europeiske verdiar og menneskerettar. Hennar syn har møtt stor motstand frå fleire hald, og vorte karakterisert som udokumentert og basert på vankunne og nedvurdering av store folkegrupper på eit kollektivt grunnlag.

## Liv og virke
Som ungdom var Storhaug ein habil volleyballspelar, og var på landslaget. Storhaug fekk i denne perioden spiseforstyrring, og gjekk ut i media med sine erfaringar. Storhaug sine erfaringar førte til stor offentleg debatt om dette problemet. Storhaug var etter dette med på å stifte *Interessegruppa for kvinner med spiseforstyrrelser* og ein krisetelefon.

I samband med kampen for partnarskapslova tidleg på 1990-talet liksomgifta Storhaug seg med sin dåverande partnar utanfor Stortinget.

Hege Storhaug budde to år i Pakistan tidleg på 1990-talet.

I 2001 var Storhaug sentral då dokumentarserien Rikets Tilstand i TV2 synte at imamar ved afrikanske moskear i Oslo og medlem av verdikommisjonen Kebba Secka støtta omskjæring av unge jenter. Denne dokumentarfilmen vann fleire prisar, mellom anna Gullruten 2001 for beste dokumentar.

Storhaug er sterkt kritisk til islamisme, og samanliknar denne ideologien med nazisme, fascisme og kommunisme.

Storhaug har kritisert innvandringspolitikken til Sosialistisk Venstreparti og Arbeiderpartiet, og støtter Framstegspartiet sin innvandringspolitikk. Hausten 2006 omtalte ho Fremskrittspartiet sin formann Siv Jensen som «landets ledende feminist».

## Kritikk
Storhaug har dei siste åra fått tildels mykje kritikk for sine utspel i media. Kritikken har særleg kome i samband med hennar kritikk av islam og innvandring frå islamske land. Ho har i samband med dette mellom anna fått kritikk for at ho manglar kunnskap om islam og innvandrarar frå den del av verda.

Storhaug er og blitt skulda for å ta ein høgrepopulistisk ståstad.

## Bibliografi
* *Mashallah. En reise blant kvinner i Pakistan* (1996)
* *Hellig tvang. Unge norske muslimer om kjærlighet og ekteskap* (1998)
* *Feminin integrering. Utfordringer i et fleretnisk samfunn* (2003)
* *Men størst av alt er friheten. Om innvandringens konsekvenser* (2006)
* *Islam, den 11. landeplage* (2015)

## Prisar og utmerkingar
* Sørlandets litteraturpris 2007 for *Men størst av alt er friheten*

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nykonservatisme på norsk (Dagbladet, 2006)
* Hege Storhaug vant Sørlandets litteraturpris 2007
Elva Vienne

**Vienne** er ei av dei viktigaste elvane sørvest i Frankrike, og ei stor sideelv til Loire. Ho inneheld fleire demningar for produksjon av vasskraft, og er den største elva i regionen Limousin og den austlege delen av Poitou-Charentes. 

To franske departement er kalla opp etter Vienne: Haute-Vienne (87) i Limousin og Vienne (86) i Poitou-Charentes.

## Elveleie
Vienne har sitt utspring i departementet Corrèze, ved foten av Mont Audouze på Plateau de Millevaches nær Peyrelevade. Ho renn stort sett vestover til byen Limoges, der ho ein gong spela ei viktig rolle i den vidkjende porselenindustrien i byen. Eit lite stykke etter Limoges snur ho nordover. På veg til munningen i Loire mottar Vienne elvane Creuse og Clain. Etter om lag 390 km munnar Vienne ut i Loire ved Candes-Saint-Martin i departementet Indre-et-Loire. 

Vienne renn gjennom følgjande departement og byar: 

* Corrèze: Peyrelevade 
* Creuse
* Haute-Vienne: Eymoutiers, Saint-Léonard-de-Noblat, Limoges, Aixe-sur-Vienne, Saint-Junien
* Charente: Chabanais, Confolens
* Vienne: L'Isle-Jourdain, Lussac-les-Châteaux, Chauvigny, Châtellerault
* Indre-et-Loire: L'Île-Bouchard, Chinon

## Bakgrunnsstoff
Godsmack

**Godsmack** er ei musikkgruppe som kjem frå byen Salem i staten Massachusetts i USA. 

## Historie

I februar i 1995 ville Sully Erna starte eit nytt band som han skulle leie, etter at han hadde spelt trommer i 23 år. Han danna Godsmack. Fyrste cd-en dei gav ut, heitte *All Wound Up*, den kom i 1997. Dei som var med da, var Sully Erna, Robbbie Merrill og Tony Rambola.
 
Dei begynte å spele live og Joe D'Arco var med på trommer. Da fekk dei rykte om at dei var eit bra live band og cd-en begynte å selje. 
Dei vart nummer 1 på lista til WAAF, ein radiostasjon i Boston. Og då den neste singlen kom ut, gjekk den også til topps. 

Albumet *All wound up* blei spelt inn på nytt, og berre 6 veker etterpå kom dei ut med albumet *Godsmack* i 1998. Godsmack vart meir og meir populære og dei reiste på turne, og talet på fans og selde cd-ar voks. 

I 2000 gav Godsmack ut albumet *Awake*. Det var utselt på alle konsertar. I 2002 vart Sully Erna spurt om han kunne lage ein song til filmen Skorpionkongen, og takka ja. Songen Godsmack skreiv, heiter «I stand alone», og kom på førsteplassen på singellista til Rock Radio. Han vart den mest spelte songen i 2002 i 14 veker på rad.

Etter å ha vore på turné i fire år bestemte bandet seg for å ta ein pause. I pausen tok Shannon Larkin, ein ven av Sully Erna over som trommis for Tommy Stewart. Godsmack reiste så til Miami, der dei skreiv albumet *Faceless*, som kom ut i april 2003. 
*Faceless* vart det mest selde albumet den veka. 

I mars 2004 gav Godsmack ut albumet *The Other Side* med songar som dei har hatt før, men nå akustiske. I april 2006 gav Godsmack ut albumet *IV*, det kom i april 2006. I desember året etter kom samlealbumet * Good Times, Bad Times... Ten Years of Godsmack*. Det foreløpig siste Godsmack-albumet kom ut i 2018 og fekk tittelen *When Legends Rise*.

## Album
* *[[Godsmack (album)|Godsmack]]* (1998)
* *[[Awake (Godsmack album)|Awake]]* (2000)
* *[[Faceless]]* (2003)
* *[[IV (Godsmack album)|IV]]* (2006)
* *[[The Oracle (Godsmack album)|The Oracle]]* (2010)
* *[[1000hp (album)|1000hp]]* (2014)
* *[[When Legends Rise]]* (2018)

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Godsmack|Godsmack]]» frå , den 4. mars 2013.*
Hafslo

**Hafslo** er ei jordbruksbygd og ein tettstad i Luster kommune. Den av Statistisk Sentralbyrå definerte tettstaden Hafslo ligg langs Riksveg 55 på nordaustsida av Hafslovatnet og har , medan bygda Hafslo har ei vidare utstrekking. Hafslo var òg fram til 1963 eigen kommune. Bygda grensar til Sogndal kommune, med ein avstand til bygdebyen Sogndal på halvanna mil. Landskapet er mildt og ber preg av breerosjon med eit stort brevatn, Hafslovatnet, som breen har grave ut. Mange brearmar av Jostedalsbreen, med Austerdalsbreen på Veitastrond som den mest kjende, gir godt smeltevatntilsig via Veitastrondsvatnet i sommarhalvåret. I dag renn vatnet ut i den kjende lakseførande Årøyelva i Sogndal kommune, men har i tidlegare tider hatt utløpet sitt i Solvorn. 

Bygda har hatt den største folkeauken i kommunen. Kraftkommunen har full barnehagedekning og ein desentralisert godt utbygd skulestruktur. Sogn skisenter på Heggmyrane er eit viktig aktivitetstilbod i bygda.

Språkforskaren Sylfest Lomheim kjem herfrå.

## Hafslo sokn og prestegjeld
Hafslo er òg namn på eit kyrkjesokn i Indre Sogn prosti. og det var fram til 2004 namnet på eit prestegjeld. Hafslo prestgjeld omfatta i tillegg til Hafslo sokn òg Solvorn sokn. Det ligg tre kyrkjer og eit kapell i det tidlegare prestgjeldet, den mest kjende av dei er Urnes stavkyrkje som står på verdsarvlista til UNESCO og er eigd av Fortidsminneforeninga. Dei andre kyrkjene er Hafslo kyrkje som står på nordsida av Hafslovatnet og er frå 1878, Solvorn kyrkje som står i Solvorn ved Lustrafjorden og er frå 1883 og Veitastrond kapell som vart vigsla i 1935. Med unntak av Veitastrond har alle kyrkjestadane hatt kyrkje frå attende i mellomalderen. Fram til 1967 høyrde òg sokna Fet og Joranger til Hafslo prestegjeld, men då vart dei overførte til Jostedal prestegjeld og slegne saman til eitt sokn, Fet og Joranger sokn.

## Hafslo kommune
Hafslo vart skipa som formannskapsdistrikt i 1837. Kommunen femnde då Ytre Kroken, Ornes og Kinsedal på austsida av Lustrafjorden og Solvorn, Ytre Hafslo, Veitastrond, Indre Hafslo (Molland, Fet, Joranger og Marifjøra) og Eikum vestom Lustrafjorden. 
Hafslo kommune hadde denne utstrekkinga fram til kommunesamanslåinga i 1963 då Hafslo, Jostedal og Luster kommune vart slegne saman til den nye storkommmunen Luster kommune. Ved samanslåinga budde det 2384 personar i Hafslo kommune.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Hafslo kommune frå 1920 til 1963:**

## Kjelder
* SSB: Kart: Tettsteder og sentrumssoner 1. januar 2005 Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Kjerstin Risnes: «1905 - Luster kommune - gamle Hafslo kommune» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Eldre fototgrafi frå Hafslo på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Elva Cher

**Cher** er ei elv i sentral i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring i departementet Creuse nordaust for Crocq. Ho munnar ut i Loire i Villandry, vest for Tours.

Elva vart råka av ein katastrofal flaum i 1940, som øydela Chateau de Chenonceau og andre bygningar langs breidda. 

Departement og byar langs elva:
* Creuse 
* Allier: Montluçon
* Cher (kalla opp etter elva): Saint-Amand-Montrond, Vierzon
* Loir-et-Cher
* Indre-et-Loire: Tours

Dei største sideelvane hennar er (V: venstre, H: høgre)
* (V) Tardes
** (V) Voueize
* (H) Amaron eller Lamaron ved Montluçon
* (H) Aumance ved Meaulne
* (H) Yèvre ved Vierzon, frå Berry
** (V) Auron
* (V) Arnon ved Vierzon, frå Petite-Marche
** (V) Théols
* (H) Sauldre samlar vat frå Sologne
* (V) Fouzon over Saint-Aignan

Namnet har sitt opphav i den urindoeuropeiske rota *kʰar*, som tyder «stein».

## Kjelder
* http://www.geoportail.fr/
Sauldre

**Sauldre** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Cher frå høgre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Montigny, sørvest for Sancerre. Sauldre renn hovudsakleg nordvestover gjennom følgjande departement og byar: 

* Cher: Vailly-sur-Sauldre, Argent-sur-Sauldre
* Loir-et-Cher: Salbris, Romorantin-Lanthenay

Sauldre munnar ut i Cher nær Selles-sur-Cher.
Arnon

**Arnon** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Cher frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Préveranges vest for Montluçon. Arnon renn hovudsakleg nordover gjennom følgjande departement og byar: 

* Allier 
* Cher: Culan, Lignières, Chârost
* Indre: Reuilly

Arnon munnar ut i elva Cher nær Vierzon.
Beuvron

**Beuvron** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Coullons, sørvest for Gien. Beuvron renn hovudsakleg vestover gjennom følgjande departement og byar: 
* Loiret: Cerdon
* Loir-et-Cher: Lamotte-Beuvron, Neung-sur-Beuvron, Bracieux

Beuvron munnar ut i Loire nær Chaumont-sur-Loire.
Elva Loiret

**Loiret** er ei 12 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho får vatn frå infiltrasjon frå Loire. 

Elva ligg i departementet Loiret, som har fått namnet sitt frå elva. 

Loiret, sør for Orléans, er ein populær stad for gå- og båtturar med biletskjønne vasskverner langs breidda. Ho har sitt utspring i Orléans-la-Source, og munnar ut i Loire ved Saint-Hilaire-Saint-Mesmin, sørvest for Orléans.

## Bakgrunnsstoff
Elva Allier

**Allier** (oksitansk: *Alèir*) er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring i Massif Central i departement Lozère, aust for Mende. Ho munnar ut i Loire vest for byen Nevers. 

## Departement og byar langs elva
* Allier: Vichy, Varennes-sur-Allier, Moulins
* Ardèche - elva er grensa mellom dette departementet og Lozère
* Cher
* Haute-Loire: Brioude, Langeac
* Lozère: Langogne
* Nièvre 
* Puy-de-Dôme: Brassac-les-Mines, Auzat-sur-Allier, Issoire, Cournon-d'Auvergne

## Sideelvar
Nokre av sideelvnae til Allier er: 
* Alagnon (venstre)
* Anse
* Couze Pavin (venstre)
* Dore (høgre)
* Morge (venstre)
* Sioule (venstre)
* Veyre (venstre)

## Bakgrunnsstoff
Gotisk skrift

**Gotisk skrift** er ei samlenemning for visse skriftvariantar av det latinske alfabetet der bokstavane er attgjevne med knekte bogar og tunge stammar. Gotisk skrift er både ei form for skriveskrifter og ulike trykkskrifter som etterliknar skriveskrifta. Gotiske skriftstilar var i bruk fram til tidleg på 1900-talet i Tyskland og område som var prega av tysk kultur, deriblant Skandinavia. Gotisk skrift er i dag heilt erstatta av skrifttypar som er forma etter mønster av italienske antikvabokstavar.

*Gotisk handskrift* er i Danmark og Noreg namnet på ei tysk løkkjeskrift som oppstod på 1500-talet som ei forenkling og vidareutvikling av den opphavlege kantete, gotiske handskrifta. Gotisk handskrift var vanleg skriveskrift i Noreg frå omkring 1600 til 1850.

## Namnet
Gotisk skrift har fått namn etter gotikken, det vil seie stilideal og former innanfor gotisk kyrkjekunst og arkitektur frå 1150 til 1550. Adjektivet «gotisk» vart gjeve av italienarane under renessansen, som med det meinte at gotisk skrift var mellomalderleg og «barbarisk». 

Gotisk skrift, både skrivne og trykte variantar, har ulike nemningar på ulike språk, men kan omtalast med fellesnemninga *gebrochene Schrift* på tysk, *blackletter* på engelsk og *écriture gothique* på fransk.

Samlenemninga *gotisk skrift* vert ofte brukt litt upresist om den tyske formvarianten fraktur som dominerte nord-europeisk skriftkultur i firehundre år.
Wulfila

**Wulfila** (ca. 311–383) var misjonsbiskop blant vestgotarane i sju år frå 341. Han var sjølv truleg halvt gotisk, og forfedrane hans hadde kome som fangar frå Kappadokia til gotarane sitt land.

Wulfila var klart ein tilhengar av arianismen. Det kan òg verke som om hans eigen kristologi faktisk ikkje var fullt ut dekt med den arianske. Wulfila såg på Jesus som den «Gud og Herre» som var verdig menneskja si tilbeding. Det er å gå lenger enn arianarane i vurderinga av Jesu guddom.

Han blir særleg hugsa for si omsetjing av Bibelen til gotisk og det gotiske alfabetet han laga for dette formålet — et alfabet samansett av latinske og greske bokstavar og runer. For gammalgermansk språkforsking er skriftene hans svært viktige.

Wulfilabibelelen var den tidlegaste bibelomsetjinga til eit germansk språk. Han er kjend for ettertida framfor alt ved avskrifta som går under namnet *[[Codex Argenteus]]*. Dette er eit handskrift frå 500-talet som no blir oppbevart i Uppsala i Sverige.

Her er «Fader Vår», som kan tene som ein illustrasjon på den formative rolla som Wulfila si omsetjing av kristeleg litteratur skulle få innan dei sentrale germanske språka, og kva for interesse språkforskarane hadde av arbeidet hans:

:atta unsar þu ïn himinaweihnai namo þeinqimai þiudi nassus þeinswairþai wilja þeinsswe ïn himina jah ana airþaihlaif unsarana þana sin teinan gif uns himma dagajah aflet uns þatei skulans sijai maswaswe jah weis afletam þai skulam unsaraimjah ni brig gais uns ïn fraistubnjaiak lau sei uns af þamma ubilinunte þeina ïst þiudangardijah mahs jah wulþus ïn aiwinsamen 

Vår kunnskap om Wulfila stammar, med unntak av bibelomsetjinga hans, framfor alt frå kyrkjehistorikaren Philostorgios og frå biskop Auxentius av Dorostorum.
Sioule

**Sioule** er ei 150 km lang elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Allier frå venstre. Ho har sitt utspring nær landsbyen Orcival, nord for Mont-Dore i Massif Central. Sioule har greve ut ei djup kløft, særleg i den øvre delen av ho. Sioule renn hovudsakleg nordaustover gjennom følgjande departement og byar: 
* Puy-de-Dôme: Pontgibaud
* Allier: Ébreuil, Saint-Pourçain-sur-Sioule

Sioule munnar ut i Allier 10 km nord for Saint-Pourçain-sur-Sioule.

## Bakgrunnsstoff
Dore i Frankrike

**Dore** er ei 141 km lang elv sentralt i Frankrike i departementet Puy-de-Dôme, og ei av sideelvane til Allier frå høgre. Ho har sitt utspring nær Saint-Germain-l'Herm, i Massif Central. Dore renn hovudsakleg nordover gjennom følgjande byar: Arlanc, Ambert, Courpière, Puy-Guillaume, og munnar ut i Allier 6 km nord for Puy-Guillaume.
Acolin

**Acolin** er ei 62 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho renn gjennom departementa Allier og Nièvre, og munnar ut i Loire nær Decize.
Bjørkedal

**Bjørkedalen** er ei bygd i Volda kommune i Møre og Romsdal. Riksveg 651 mellom Nordfjordeid og Volda går gjennom bygda. Bjørkedalen er første busetnaden etter fylkesgrensa frå Sogn og Fjordane Det bur om lag 150 menneske i bygda. 

Den kommunale skulen vart nedlagd i 2004. Den private Bjørkedal nærskule, som då vart starta, vart avvikla i 2016. Elevane vart overførte til Folkestad skule.

I bygda ligg matrikkelgardane Nøre Bjørkedal, Helset, Løset, Eidseflot og Søre Bjørkedal. Busetnaden ligg rundt Bjørkedalsvatnet

## Næringsliv
Bjørkedal er ei jordbruksbygd. Nokre gardar  driv skogbruk. Det er for det meste furu som blir henta ut, og nytta til båtbygging, plank og ved.

Den særeigne olivinrike fjellgrunnen gir skog som er svært godt eigna til båtbord. Og båtbygging har lange tradisjonar som attåtnæring på dei fleste gardar. Dette handverket kan sporast tilbake til 1500-talet. Her var ein av dei viktigaste stadane for den tradisjonsrike sunnmørsbåten. 

Sjølv om båtbyggaraktiviteten har minka av, vert det framleis bygd tradisjonelle trebåtar i bygda. I seinare tid er det bygd kopiar av vikingskip. Både Osebergskipet (1987)  og Gokstadskipet (1990)  er kopierte. Det er også bygd tre knarrar etter båtfunn i Danmark, Skuldelev 1-vraket. «Saga Siglar» (1983) som var på jordomsegling, «Borgundknarren» (1993) og «Kvitserk» (1996). Der har også vorte laga mindre vikingskip. 

Båtbyggarar frå bygda stod for bygginga av Myklebustskipet, som vart bygd på Nordfjordeid (2016–2019).

## Namnet Bjørkedal
Bjørkedal er òg eit slektsnamn. Det er 320 personar som har dette namnet (2007).

### Kjende namneberarar
* Anne Bjørkedal, forfattar
* Saxe Bjørkedal, båtbyggar og tradisjonsberar
* Sigurd Bjørkedal, båtbyggar
* Per Jakobsson Bjørkedal, båtbyggar og bygdelækjar.
* Jakob Persson Bjørkedal, gardbrukar, båtbyggjar og stortingsmann.

## Kjelder
Besbre

**Besbre** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå venstre. Ho har sitt utspring i fjellet Puy de Montoncel nordaust for Thiers i Massif Central. Besbre renn hovudsakleg nordover gjennom følgjande departement og byar: 
* Allier: Laprugne, Lapalisse, Dompierre-sur-Besbre

Besbre munnar ut i Loire 3 km nord for Dompierre-sur-Besbre.
Arroux

**Arroux** er ei elv sentralt i Frankrike, og ei av sideelvane til Loire frå høgre. Ho har sitt utspring aust for Arnay-le-Duc i Côte-d'Or. Arroux renn hovudsakleg sørover gjennom følgjande departement og byar: 
* Côte-d'Or: Arnay-le-Duc
* Saône-et-Loire: Autun, Toulon-sur-Arroux, Gueugnon

Arroux munnar ut i Loire nær Digoin.
Det gotiske alfabetet

:*Denne artikkelen inneheld gotiske bokstavar. Du må kanskje installere ein [[:got:Wikipedia:Gothic Unicode Fonts|gotisk Unicode-font]].*

**Det gotiske alfabetet** er eit alfabetisk skriftsystem som vart oppfunnen av biskop Wulfila på 300-talet evt. Wulfila var ein religiøs forkynnar ved gotarane som omsette Bibelen til gotisk. Det gotiske alfabetet må ikkje blandast med gotisk skrift, som er ein skriftstil frå det latinske alfabetet. 

Alfabetet består av 27 bokstavar. Dei fleste av desse var henta frå det greske alfabetet, men nokre var henta frå det latinske alfabetet og nokre var truleg henta frå ei form for runer som vart brukt før Wulfilas tid. Bokstavane kunne òg brukast til tal, og det var to ekstra talteikn utanom bokstavane. Namna på bokstavane er kjende frå eit manuskript frå 900-talet, og namna er basert på namna som vart brukt på runer. 

## Bokstavar
Elva Furan

**Furan** (òg skrive: *Furens*) er ei lita elv sentralt i Frankrike (departementet Loire), og ei av sideelvane til Loire frå høgre. Ho renn gjennom byen Saint-Étienne og ut i Loire nær Andrézieux-Bouthéon.

Andre byar langs elva er mellom anna: 
* Le Bessat
* Tarentaise
* Saint-Étienne
* La Fouillouse
* Andrézieux-Bouthéon
Sèvre Niortaise

**Sèvre Niortaise** er ei elv i vestlege delar av Frankrike og munnar ut i Biscayabukta og Atlanterhavet. Ho har sitt utspring i departementet Deux-Sèvres, nær Sepvret nord for Melle. 

Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Deux-Sèvres: Saint-Maixent-l'École, Niort 
* Vendée: Damvix
* Charente-Maritime: Marans

Ho munnar ut i Biscayabukta i Bourg-Chapon, nord for byen La Rochelle. Den største byen langs elva er Niort, og derfor namnet Sèvre *Niortaise*.

## Bakgrunnsstoff
Majavatn kyrkje

**Majavatn kyrkje**, tidlegare *Majavatn kapell*, var ei kyrkje i Grane kommune i Nordland fylke. Byggverket i tømmer vart oppført i 1915 og utvida med kor og tårn i 1924. Det hadde 80 sitjeplassar. Kyrkja vart bygd med hjelp frå Norsk Finnemisjon, og var lenge ein sentral stad for samemisjonens arbeid i det sørsamiske området. I 1980 overtok Grane kommune kyrkja, og samemisjonen stod for enkelte gudstenester i bygget. 
Kyrkja er avvigsla, og bygget inngår no i *Sjeltie – Sørsamisk kulturpark*.

## Kjelder
* Samemisjonen 

## Bakgrunnsstoff
* 

## Fotnotar
Malnes kyrkje

**Malnes kyrkje** ligg på Eidet i Bø i Vesterålen . Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho vart innvigd 7. april 1895 og skal ha 320 plassar. Arkitekt for kyrkja var Ole Scheistrøen.

Den første Malneskyrkja på Malnes er nemnd i eit dokument frå 1589. Ho vart riven i 1829 og flytta til Eidet.

Like ved kyrkja står ein bauta over fiskarar frå Bø og Malnes som har omkomme på havet. Bautaen vart sett opp i 1943.

## Andre kyrkjer i Bø
* Bø kyrkje

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Bø og Malnes kyrkjelyd
*  om Eidet kyrkjestad
*  om Malnes kyrkjestad
Elva Vendée

**Vendée** er ei lita elv vest i Frankrike, og ei av sideelvane til Sèvre Niortaise frå høgre. Ho har sitt utspring nær L'Absie i vestlege delar av departementet Deux-Sèvres. I eit par kilometer dannar ho grensa mellom departementa Vendée (kalla opp etter elva) og Charente-Maritime, før ho munnar ut i Sèvre Niortaise nær Marans.

Ho renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Deux-Sèvres: Saint-Paul-en-Gâtine 
* Vendée: Mervent, Fontenay-le-Comte, Velluire, L'Île-d'Elle
* Charente-Maritime
Melbu kyrkje

**Melbu kyrkje** ligg i Melbu i Hadsel kommune i Nordland fylke. Kyrkja høyrer til Melbu sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho vart innvigd 18. november 1936 og skal ha 250 plassar. Arkitekt for kyrkja var Harald Sund.

## Tidligare kyrkje
*Melbø korszhus* er omtala i Reformatsen i 1589. Dette kapellet frå mellomalderen (truleg ei stavkyrkje) gjekk ut av bruk allereie før 1694. I 1750 skal det framleis ha stått, men vore så skrøpeleg at ein ikkje kunne halde gudsteneste i det. Nøyaktig plassering er ikkje kjend.

## Bilde frå kyrkja

Fil:Melbu kyrkje.jpg|Frå nord
Fil:Melbu kyrkje inni.jpg|Mot koret
Fil:Melbu kyrkje alter.jpg|Altar
Fil:Melbu kyrkje preikestol.jpg|Preikestol


## Andre kyrkjer i Hadsel
* Grønning kyrkje
* Hadsel kyrkje
* Hanøy kyrkje
* Innlandet kyrkje
* Sand kyrkje

## Fotnotar




## Bakgrunnsstoff
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Nordland fylke (Riksantikvaren, 2016), s. 94–95
* 
* 
* 
* Den norske kyrkja i Hadsel
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Meløy kyrkje

**Meløy kyrkje** er ei langkyrkje frå 1867 i Fore og Meløy sokn i Bodø domprosti. 

Kyrkja er bygd i nygotisk stil; ho er i tømmer og hadde opphavleg 600 plassar. Eit kapell frå 1966 har 104 plassar.

## Kyrkjestaden

Kyrkja ligg på Meløya, ein sentral plass i kommunen fram til 1952 då kommuneadministrasjonen vart flytta bort frå øya. Garden ved kyrkja var òg sete for Benkestokfamilien. Ein veit ikkje når den første kyrkja vart bygd på staden, men kjelder syner at både Rødøya og Meløya hadde kyrkje før 1432. Neste sikre referanse er frå 1541 då Trond Benkestok fekk rett på inntekta frå «- Mellø kapel i Rødøe Prestegjeld» i eit løyve frå Kristian III av Danmark-Noreg. I åra 1661 til 1666 vart det reist ei ny kyrkje, men allereie i 1704 brann ho ned. Det tok tid å få finansiert gjenreisinga, men etter eit møte i Gåsvær 1-2 september 1708 kom bygginga i gang og kyrkja stod ferdig i 1711. 

Kyrkja frå 1711 vart for lita på siste halvdel av 1800-talet, og den noverande kyrkja vart teikna i 1864 for 750 plassar. Departementet reduserte storleiken til 600 plassar. Kyrkja som vart reist fekk trefliser som taktekkje noko som vart årsak til lekkasjar. Dagens skifertak kom først i 1927 til 1928. Ei av fleire store oppussingar og endringar vart gjort rett før hundreårsjubileet, mellom anna vart det bygd eit kapell inne i kyrkja. 

## Kjelde
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
*
Mevik kapell

**Mevik kapell** er ei langkyrkje frå 1910 i Gildeskål kommune og sokn i Bodø domprosti.

Byggverket er i tre og skal ha 240 plassar.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Mo kyrkje i Rana

**Mo kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1724 i Mo sokn i Rana kommune, i Indre Helgeland prosti .

Byggverket er i tre og skal ha 400 plassar.

## Interiør


Mo church Rana 11.JPG
Mo kyrka 18 juni 2024 Bild 2.jpg


## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
*
Moflag kyrkje

**Moflag kyrkje** er ei langkyrkje frå 1921 på øya Sleneset i Lurøy kommune i Nordland fylke.

Byggverket er i tre og skal ha 150 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk
* 
*
Moskenes kyrkje

**Moskenes kyrkje** ligg i Moskenes kommune og sokn i Lofoten prosti. Kyrkja er ei krosskyrkje i tømmer med 240 plassar. Ho vart bygd i 1819 og vølt om i 1963.

## Bakgrunnsstoff
*
Myre kyrkje

**Myre kyrkje** ligg på Myre i Øksnes kommune og sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja er ei arbeidskyrkje bygd i vifteplan, i limtre og betong. Ho vart innvigd i 1979 og skal ha 300 plassar. Arkitekt for kyrkja var Arne Aursand. Kyrkja huser også kyrkjekontor, forsamlingssal og ungdomslokale.

## Bakgrunnsstoff
*Øksnes kommunes side om Myre kirkearkivert utgåve
* 
*
Mørsvikbotn kapell

**Mørsvikbotn kapell** er eit kapell frå 1955 i Sørfold kommune og sokn i Salten prosti. 

Byggverket er i tre og skal ha 140 plassar.

## Litteratur
*Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 172, ISBN 82-75-27022-7

## Bakgrunnsstoff
* 
* Eldre fotografi av kapellet på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Elva Charente

**Charente** er ei 360 km lang elv vest i Frankrike som munnar ut i Biscayabukta og Atlanterhavet

Ho har sitt utspring i departement Haute-Vienne nær Rochechouart. Ho renn gjennom departementa Haute-Vienne, Charente, Vienne og Charente-Maritime, og munnar ut i Biscayabukta nær Rochefort. 

## Transport
Charente har vore framkommeleg i mange år, men det er første dei siste åra at transporten på elva har teke seg opp att etter at det var nesten heilt stopp på midten av 1900-talet. Ein har gjort elva framkommeleg opp til Angoulême, og i dag er det stort sett feriebåtar som nyttar ho. Elva renn gjennom byar som Cognac, Jarnac, Saintes og Rochefort, og har flotte mogelegheitar for turisme. 

Elva har vorte kanalisert oppover frå Saintes, og har sluser av moderat storleik, 34x6 meter. Langs elva ligg det båthamner der ein kan leige båtar, eller ligge til kai. 

## Sideelvar
Sideelvar til Charente er mellom anna: 
* Antenne
* Né
* Coran
* Seugne
* Bramerit
* Boutonne
* Arnoult
* Gère

## Byar
Av byar langs Charente finn ein: 
* Civray
* Jarnac
* Montignac-Charente
* Angoulême
* Cognac
* Saintes
* Taillebourg
* Saint-Savinien
* Tonnay-Charente
* Rochefort
* Soubise
* Vergeroux

## Bakgrunnsstoff
Hanøy kyrkje

**Hanøy kyrkje** ligg på Hanøy i Hadsel kommune i Nordland. Kyrkja ligg nordaust på Austvågøya. Ho vart bygd i 1912 og har 100 plassar.

## Andre kyrkjer i Hadsel
* Grønning kyrkje
* Hadsel kyrkje
* Innlandet kyrkje
* Melbu kyrkje
* Sand kyrkje

## Bakgrunnsstoff
* 
* Kirke og kirkegårder i Hadsel (Vesteraalen,info)
* Den norske kyrkja i Hadsel 
*
Bandiat

**Bandiat** er ei lita elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Tardoire frå venstre. Ho renn gjennom departementa Haute-Vienne, Dordogne og Charente.

## Geografi
Bandiat har sitt utspring sør for Puy Chauvet (488 m) nær busetnaden Grand Puyconnieux (Dournazac kommune) i Haute-Vienne. Elva renn vestover og nordover i Dordogne og ved høgt vassnivå munnar ho ut i Tardoire, som høyrer til Charente sitt tilsigsområde, ved Agris i Charente. Ved lågare vassføring forsvinn elva nær Les Vieilles Vaures (Agris kommune) om lag 5 km frå Tardoire. Alt vatnet forsvinn ned i karstfjellet før det kjem opp att nær Angoulême i elva Touvre, ei sideelv til Charente.

## Hydrologi

Vassføringa i Bandiat ved Feuillade varierer frå 0,6 m³/s om sommaren til 6 m³/s om vinteren.

## Kommunar ved elva
* Abjat-sur-Bandiat
* Nontron
* Javerlhac
* Feuillade
* Marthon
* Saint-Germain-de-Montbron
* Chazelles
* Pranzac

## Galleri

Fil:Bandiat inondation.JPG
Fil:Bandiat moulin.JPG
Fil:Bandiat sans eau.JPG|Området rundt Les Vieilles Vaures om lag 5 km frå Agris


## Bakgrunnsstoff
* Informasjon om elva i Poitou-Charentes