open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bypost

**Bypost** og **lokalpost** er lokal postombering utført av private firma i konkurranse med det statlege postvesenet, eller før det fanst ei tilfredsstillande offentleg postombering. 

Frå Postvesenet vart oppretta i 1647 var brevformidling eit statleg monopol i Danmark-Noreg. Eineretten omfatta imidlertid ikkje lokal postformidling i byane. Med aukande postmengder opna dette for privat bypost i mange byar. Postloven av 1888 utvida Postvesenets einerett til brevformidling (lukka sendingar) i heile landet, dvs også lokalt i byane. Nokre av bypostane fekk likevel halde fram. Den siste – Trondhjems Bypost – vart avvikla først i 1913 då eigaren døydde.

Slike bypostfirma har hatt liten betydning samferdsleshistorisk, men fleire har gjeve ut eigne frimerke, og desse frimerka er eit eige samlerområde for filatelistar.

I Noreg har det eksistert bypost i fleire byar:
*Arendal 1885-1893
*Bergen 1865-1878
*Drammen 1869-1888
*Grimstad 1887-1887
*Hammerfest 1888-1888
*Holmestrand 1888-1888
*Horten 1882-1888
*Kragerø 1886-1886
*Christianssund A 1878-1879
*Christianssund B 1887-1889
*Levanger 1888-1888
*Mandal 1886-1888
*Namsos 1888-1889
*Steinkjær 1888-1888
*Tromsø 1881-1889
*Throndhjems 1865-1913
*Tønsberg 1884-1890
*Vadsø 1893-1895
*Vardø 1893-1895
*Ålesund 1880-1891 
*Spitsbergen (Ny-Ålesund—fastlandet) 1896. Seinare er det gitt ut «frimerke» utan postal funksjon.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bypost|Bypost]]» frå ,  den 20. mai 2009.*  
          
## Bakgrunnsstoff
*Privat samlerside
*Katalog over norsk bypost  bokomtale
Eugen Schauman

**Eugen Valdemar Schauman** () var ein finsk fridomskjempar og bror av Sigrid M. Schauman. Han tok del i agitasjonen mot russifiseringspolitikken til tsar-regjeringa. Den 16. juni 1904 skaut og drap han den russiske generalguvernøren Nikolaj Bobrikov, før han tok sitt eige liv.

## Kjelder
* *Aschehoug og Gyldendals store norske leksikon. Bind. 10. Rh-So.* Oslo: Kunnskapsforlaget. 1978-1984. ISBN 82-573-0021-7

## Fotnotar
Sharqia guvernement

**Sharkia** eller **Sharqia** er eitt av 28 guvernement i Egypt og ligg i Nildeltaet nordaust i landet. Hovudstaden i regionen er Zaqaziq.

## Geografi
Byar i Sharkia:
* Zaqaziq الزقازيق
* Belbeis بلبيس
* Menya Al Qamh منية القمح
* Abou Hammaad أبو حماد
* Faqous فاقوس
* Hehya ههيا
* Abu Kabeer أبو كبير
* Al Husaineya الحسينية
* Kafr Saqr كفر صقر
* Awlaad Saqr أولاد صقر
* Al Qenayaat القنايات
* Deyarb Najm ديرب نجم
* Al Ebrahemeyah الابراهيمية

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sharqia Governorate|Sharqia Governorate]]» frå , den 20. mai 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Geiranger kyrkje

**Geiranger kyrkje** er ei åttekantkyrkje i Geiranger i Stranda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1842 og er bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var Hans Klipe. Kyrkja har 200 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Ho er utsmykka av treskjærar Einar Flydahl. Altartavla frå 1902 og måla av Harald Brun. Motivet er *den trøystande Kristus*. Ei av kyrkjeklokkane er frå 1899. I 1964 fekk kyrkja orgel. 

Geiranger kyrkje er soknekyrkje i Geiranger kyrkjesokn i Austre Sunnmøre prosti. Frå 1673 var Geiranger del av Norddal prestegjeld med hovudkyrkje i Norddal, frå 1861 var Geiranger saman med Sunnylven eige prestegjeld.

## Tidlegare kyrkjer på staden
Kyrkja er den tredje på staden. Det har truleg vore kyrkje der sidan kring 1450 og blir nemnt første gong i Trondhjems Reformats 1589. Også omtalt i 1665, 1709 og 1722. Koret og skipet var «halvt af stav og halvt af tømmer», halve taket vart rasert av storm i 1720. Den fyrste kyrkja vart riven i 1742 og i 1744 stod ny kyrkje ferdig. Det var ei krosskyrkje som brann ned 2. juli 1841.

## Kjelder
* Om Geiranger kyrkje på nettstaden kulturnett.no
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Geiranger kirke», s. 301

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* 
* Om Geiranger kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Geiranger kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
*
Skodje kyrkje

**Skodje kyrkje** er ei langkyrkje med korte krossarmar i tettstaden Skodje i Ålesund kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1860 og er bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var F. Meinhardt og byggmeistrar var Gjert Lien og Elias Tonning frå Nordfjord. 

Kyrkja har 350 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Altertavla som står på alteret i kyrkja er frå 1883 og er ein kopi etter Adolph Tidemand. Ho viser Jesu oppstode. Tavla vart restaurert i 2007.
Kyrkja har òg ei altertavle som er laga av Tavle-Jakob (Jacob Sørensen Giskegaard). Ho var laga til gamlekyrkja som vart bygd i 1750.

## Tidlegare kyrkjer i Skodje
Den fyrste Skodje-kyrkja ein finn nemnd i skriftlege kjelder skal ha vore bygd i 1424. Ho vert omtala i Aslak Bolts jordebok frå kring 1433. Denne kyrkja var i 1750 komen i så dårleg stand at dei måtte byggje ny kyrkje i Skodje og rive den gamle. Kyrkja som vart bygd var i lafta tømmer. Ho vart erstatta med den noverande kyrkja i 1860.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Om Skodje kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Ministerialprotokoller, klokkerbøker og fødselsregistre» for Ørskog prestegjeld på nettstaden til Arkivverket
Sykkylven kyrkje

**Sykkylven kyrkje** er ei firekanta arbeidskyrkje på Aure i tettstaden Sykkylven i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1990 og bygd i betong og teglstein. Ho har ein frittståande klokkestopul. Arkitekt for bygget var Oskar Nordervald. Kyrkja fekk ein pris ved Nordisk kyrkjebyggarkonferanse i Bergen i 1992.

Inventaret er frå byggeåret eller seinare.
Kyrkja har har kring 800 sitjeplassar. Kyrkja har særleg god akustikk og vert difor ein del brukt til konsertar.

Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

Den førre Sykkylvskyrkja brann ned 2. februar 1983. Ho var frå 1883.

## Kjelder
* Om kyrkja på nettstaden til Sykkylven kommune 
* ''Visitasmelding for Sykkylven og Ikornnes sokn 2009'' 
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Sykkylven kyrkje, Aure», s. 299

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Om Sykkylven kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
*
Ikornnes kyrkje

**Ikornnes kyrkje**, tidlegare *Ikornnes kapell*, er ei arbeidskyrkje på Ikornnes i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal fylke. Grunnsteinen til kyrkja vart lagd ned 9. mai 1976 og kyrkja vart vigsla 22. januar 1978. Arkitekt var Alf Apelseth. Kyrkja er bygd i betong og mexistein og har ein frittståande klokkestopul.

Kyrkjerommet har 350 sitjeplassar, i tillegg har kyrkjesota 150 plassar. Inventaret er frå byggeåret eller seinare. Frå starten hadde kyrkja ein kross til altertavle. Han vart bytt ut med ei tavle laga av Anne Brit Kragh i 1997. 

Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja. Kyrkjegard for heile kommunen er på Aure.

Kyrkja vart til stor del bygd for innsamla midlar og ved dugnadsinnsats.

## Kjelder
* «Ikornnes kyrkje» på nettstaden til Sykkylven kommune 
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Ikornnes kapell», s. 299

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Om Ikornnes kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* ''Visitasmelding for Sykkylven og Ikornnes sokn 2009'' på nettstaden til Sykkylven kommune
Austefjord kyrkje

**Austefjord kyrkje**, tidlegare *Austefjord kapellkyrkje*, er ei langkyrkje på Fyrde i Austefjorden i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1773 og bygd i treverk (tømmer). 

Kyrkja vart flytt til Austefjord i 1879 frå Nes i Bjugn, der ho vart bygd i 1773. Byggmeister ved flyttinga var Gjert Lien frå Nordfjord.

Kyrkja har 150 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

## Andre kyrkjer i Volda
* Volda kyrkje
* Bjørke kyrkje i Volda
* Dalsfjord kyrkje
* Hornindal kyrkje
* Kilsfjord kyrkje

## Kjelder
* Om Austefjord kyrkje på nettstaden Kulturnett.no
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Om Austefjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
*
Dalsfjord kyrkje

**Dalsfjord kyrkje** er ei krosskyrkje på Dravlaus i Dalsfjord i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1910 og bygd i treverk (tømmer). Ho vart vigsla av biskop Johan Willoch Erichsen. Arkitekt var Ole Havnæs.

Lars Kinsarvik måla altartavla. Ho syner Jesus i bøn. Motivet er det same som han måla i Vartdal kyrkje , og som er ein reproduksjon av altartavla i Johanneskirken i Bergen, måla av Marcus Grønvold i 1894. Kinsarvik sytte og for annan dekor i kyrkja. 
Orgel vart innsett av Bernt M. Haugen og Lars E. Ulvestad som dreiv orgelfabrikk i Ulvestadbygda.

Kyrkja har 400 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja.

## Andre kyrkjer i Volda
* Austefjord kyrkje
* Bjørke kyrkje i Volda
* Volda kyrkje
* Hornindal kyrkje
* Kilsfjord kyrkje

## Kjelder
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Dalsfjord kyrkje, Dravlaus», s. 303

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Dalsfjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*
Hjørundfjord kyrkje

**Hjørundfjord kyrkje** er ei langkyrkje på Sæbø i Hjørundfjord i Ørsta kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1880 og bygd i treverk (tømmer). Arkitekt var Johannes Henrik Nissen. 

Kyrkja har 480 sitjeplassar. Det er kyrkjegard ved kyrkja. 

## Andre kyrkjer i Ørsta
* Vartdal kyrkje
* Ørsta kyrkje

## Kjelder
* Om Hjørundfjord kyrkje på nettstaden til kyrkjelydane i Ørsta

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til kyrkjelydane i Ørsta
* Om Hjørundfjord kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
*
Metafysikk

**Metafysikk** (frå gamalgresk *[[meta]] physiké*, «etter» fysikken), er ein filosofisk faggrein som tek for seg emne det ikkje let seg gjera å føre vanlege vitskaplege prov for. Metafysikken drøftar emne som gud, sjel og liknande. Mykje av den metafysiske diskusjonen ligg nær teologien, men er i like stor grad knytt til høgare matematikk. I dag er ikkje metafysikk rekna som ein vitskap, og særleg i naturvitskaplege fagkrinsar har ordet ofte hatt nedsetjande tyding. 

Fram til seint på 1800-talet vart metafysikken rekna som filosofisk disiplin i skjeringspunktet mellom Filosofi, kunst, religion og vitskap. Denne vart avskriven av Friedrich Nietzsche, som sette metafysikken på sidelina som tankeretning. Sidan den tid har mange filosofar stilt seg kritiske til metafysikken, mellom dei Husserl og Martin Heidegger. Karl Marx har og sett metafysikken utanfor sitt filosofiske prosjekt, slik at drøftinga av disiplinen nok stogga opp etter Hegel. Hans Georg Gadamer tek metafysikken meir på alvor, og set han inn i eit kanningsteoretisk perspektiv. 

Omgrepet «Metafysikk» vart første gongen nytta av Aristoteles, som hadde skrive ei fysisk utgreiing (fysikken), og så tok på med eit tillegg, som han kalla «meta»-fysikk (etter fysikken, eller «det som følgjer med» fysikken). 

Metafysikken drøfter ofte tilhøva mellom transcendens, sanning og eksistens.

Ei vidareutvikling av tanken om metafysikk kom i form av patafysikken seint på 1800-talet. 

Sjå og Transcendens.
Yitzhak Shamir

**Yitzhak Shamir** () var ein israelsk politikar frå høgrepartiet Likud; statsminister i Israel i periodane 1983-84 og 1986-92.

Han vart døypt Icchak Jaziernicki då han vart fødd i Różana i dåverande Polen, no Ruzjany i Kviterussland. I 1935 emigrerte han til Palestina. Før staten Israel vart oppretta i 1948, var Shamir operativ leiar for den jødiske terrorgruppa LEHI (Sternligaen), som mellom anna drap den SN-utsende fredsmeklar Folke Bernadotte.

Frå 1955 til -65 arbeidde han i etterretningsorganisjonen Mossad. Sidan engasjerte han seg i politikken for Likud. Han var medlem av Knesset frå 1973 og var åra 1977-80 parlamentpresident. Deretter var han i perioden 1980-83 utanriksminister i Menachem Begin si regjering. I oktober 1983 tok han over som leiar av Likud-regjeringa, ei regjering som gjekk av eit knapt år seinare. Hausten 1986 kom han tilbake som regjeringssjef, og vart sitjande som leiar av Israel i nærare seks år. 

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Yitzhak Shamir|Yitzhak Shamir]]» frå , den 21. mai 2009.*
Meta

**Meta** er eit gresk ord som er nytta som førelekk i ei lang rad vitskaplege omgrep, ofte nytta i diskurs og litteraturvitskap. Ordet har fleire tydingar, men tolkast ofte som 'attmed' eller 'i følgje med'. Det kan og tyde 'imellom', etter samanhengen.

I norsk kan ein nytte ordet som førelekk når ein skal nemne eit emne som omhandlar seg sjølve. Ein «meta»-diskusjon er soleis ein diskusjon om sjølve diskusjonen, eller det å diskutere. «Metateater» inneber tanken om eit teater som drøftar sjølve teateret eller skodespelet (mellom anna nytta humoristisk av Monty Python). Slik kan ein og snakke om meta-ironi (ironisering over ironien). Hjå Platon kan ein på same vis snakke om ein meta-innsikt (innsikt i innsikta). 

### Ord med «meta» som førelekk

* Metafysikk
* Metafor
* Metatese
* Metastase
* Metamorfose
* Metakognisjon
Bømlo gamle kyrkje

**Bømlo gamle kyrkje** er ei langkyrkje på Vorland på Bømlo. Den noverande kyrkja kan ha vore bygd i 1621, eller litt seinare på 1600-talet, men har etter den tid vorte vølt og ombygd fleire gonger, sist gong i 1951. Det har stått kyrkje på Vorland sidan mellomalderen og kyrkja her vart nemnd første gongen i 1360. 

Den aller første kyrkja på Bømlo var truleg bygd i Eidesmarkjo på Eide. Segna fortel at kyrkjetømmeret ei natt, av overnaturlege krefter, vart flytta inn til Vorland. Kyrkja vart såleis flytta frå klosterjorda til prestebolsjorda. På Vorland vart kyrkja bygd eit stykke sørvest for tunet på Basthogjen, under Fjellet. Den gamle kyrkja vart riven i 1620 og den nye ført opp i 1621.

Kyrkja er utan tårn, men har ei luke i gavlen for å sleppe ut klokkeklangen. I 1848 fekk kyrkja nytt kor, og i 1885 vart kyrkja ombygd med nye benkar og galleri langs eine langsida. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Henning

**Henning** er eit mannsnamn og slektsnamn av tysk opphav. Det har fleire moglege forklaringar, anten ei avleiing av *Hagining*, eit gammaltysk namn laga av *hagan-*, 'inngjerding', og aveleiingsendinga *-ing*, eller som ei plattysk kortform av Heinrich eller Johannes. 

Henning har norsk namnedag den 22. mai og tysk den 11. juli.

## Bruk
Namnet var utbreidd i tida 1200 til 1500 i dei nordtyske områda Mecklenburg, Hannover, Hamburg, Holstein og Pommern. Namnet har vore brukt i Noreg frå 1400-talet. 

I nayre tid har Henning vore mykje brukt i Danmark. I 2008 var det 21&nbsp;099 danske menn, eller 0,8 %, som bar namnet. I Noreg var prosentdelen i 2006 0,2 %.

## Namneberarar
* Henning Stockfleth (d. 1664), norsk geistleg
* Henning Astrup (1864–1896), norsk arkitekt
* Henning Berger (1872–1924), svensk forfattar
* Henning Kehler (1891–1979), dansk forfattar
* Henning Carlsen (f. 1927), dansk filmregissør
* Henning Damgaard-Sørensen (f. 1928), dansk kunstnar
* Henning Christiansen (f. 1932), dansk komponist og kunstnar
* Henning Christophersen (f. 1939), dansk politikar
* Henning Kagermann (f. 1947), tysk forretningsmann 
* Henning Mankell (f. 1948), svensk forfattar og regissør
* Henning Holstad (f. 1951), norsk forretningsmann og politikar
* Henning Sommerro (f. 1952), norsk musikar
* Henning Kvitnes (f. 1958), norsk musikar
* Henning Warloe (f. 1961), norsk politikar
* Poul-Henning Kamp (f. 1966), dansk programmerar
* Henning Berg (f. 1969), norsk fotballspelar
* Henning Kraggerud (f. 1973), norsk fiolinist
* Henning Solberg (f. 1973), norsk rallyførar
* Henning Braaten (f. 1979), norsk skater
* Roy Henning Snyen, norsk klassisk gitarist

## Kjelder
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Henning|Henning]]» frå , og «[[:de:|Henning]]» frå  den 21. mai 2009.*
Henny

**Henny** er eit personnamn som kan brukast av begge kjønn. I nordisk tradisjon er det kjend som kvinnenamn danna som ei kortform av Henrikke og Henriette, eller ei kvinneleg form av Henrik. Mannsnamnet kan også vera ei kortform av Henrik eller av Henry. 

Utgangspunktet for alle namna er Heinrich eller Haimrich, namn av gammalhøgtysk opphav der førsteleddet tyder 'heim' og sisteleddet 'herskar'.

Henny har namnedag den 22. mai. Same dagen har færøyske Henný namnedag.

## Namneberarar
### Kvinner
* Henny Lauritzen (1871–1938), dansk skodespelar
* Henny Dons (1874–1966), opphavleg Henrike Margrethe, norsk lærar og misjonskvinne
* Henny Skjønberg (1886–1973), norsk skodespelar og dramatikar
* Henny Mürer (1925–1997), norsk dansar og koreograf
* Henny Moan (f. 1936), norsk skodespelar
* Henny Lie (f. 1945), norsk kunstnar

### Menn
* Henny Youngman (1906–1998), opphavleg Henry, britisk-amerikansk komikar
* Henny Eman (f. 1944), opphavleg Jan Hendrik Albert Eman, statsminister av Aruba
* Henny Vrienten (f. 1948), nederlandsk musikar og komponist

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Sentrallyrikk

**Sentrallyrikk** er dikt om det som kan kallast «evige spørsmål», det vil seia liv, fødsel, kjærleik, lengsel, sorg og død. Omgrepet er ikkje knytt til nokon særskild litteraturhistorisk periode. Sentrallyrikken kan lett bli svulstig og klisjéfylt, og motivkretsen kan også spøkefullt omtalast som «Havet, døden og kjærligheten». 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sentrallyrikk|Sentrallyrikk]]» frå , den 21. mai 2009.*
Stalheim

**Stalheim** er ei grend i Voss herad. Her ligg gardane Stalheim, Brekke og Sivle. 

«Frå Stalheim» er eit kjent målarstykke av I.C. Dahl.

## Historie

Då postruta mellom Oslo og Bergen blei opna i 1647 blei Stalheim ein av dei mange postgardane langs ruta. 

I 1750 blei «gjestastovo» tatt i bruk, men i 1885 blei det første hotellet opna.

Stalheim Hotel er eit hotell frå 1885. Det har sidan brunne ned tre gonger, sist i 1959. Hotellet som no står blei bygd i 1960 og utvida i 1966.

## Kjelder

* Johannes Gjerdåker: *Levande landskap : Vossebygdene - Granvin - Nærøydalen*, Voss 1999. ISBN 82-7128-287-5 
* Stalheim Hotel

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Stalheim på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Kilsfjord kyrkje

**Kilsfjord kyrkje** er ei langkyrkje på Straumshamn i Kilsfjorden i Volda kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja er frå 1974 og bygd i betong. Arkitekt var Alf Apelseth.Samstunde som han teikna denne kyrkjaa, arbeidde han og med Berle kyrkje, og ei kyrkje i Stryn. Teikningane likna mykje på kvarandre
 
Kyrkja har 200 sitjeplassar. Orgelet er levert av Vestre Orgelfabrikk på Haramsøy.

Kyrkjeklokka er ei gåve frå Fyrvesenet. Ho hadde tidlegare vore plassert ved Skår fyrlampe på austsida av Langenuen ved Stord, og brukt som tåkesignal. Ho er støypt i Dresden i Tyskland i 1878. Bakgrunnen for gåva frå Fyrvesenet var at mange frå området der Kilsfjord kyrkje står har arbeidd i Fyr- og merkevesenet.

Kyrkjeskipet som heng i taket er ein modell av eit fjørefar, ei open fiskebåt frå 1700-talet. Han er laga av Saxe Bjørkedal.

Det er kyrkjegard ved kyrkja. 
## Andre kyrkjer i Volda
* Austefjord kyrkje
* Bjørke kyrkje i Volda
* Dalsfjord kyrkje
* Hornindal kyrkje
* Volda kyrkje
## Fotnotar

## Kjelder
*
Jerusalemdagen

**Jerusalemdagen** (hebr. *jom jerusjaláim*) er ein israelsk og ein mindre jødisk høgtidsdag til minne om gjenforeininga av Jerusalem i 1967. Under Seksdagarskrigen tok israelske styrkar kontrollen over Gamlebyen frå Jordan den 7. juni, eller den 28. ijjár etter den jødiske kalenderen. Dagen blir feira årleg på den jødiske datoen, tre veker etter den israelske sjølvstendedagen.

Dagen blir markert med offisielle seremoniar, minnestunder for israelske soldatar som døydde under kampane for byen, og opptog gjennom Jerusalem. Skuleborn i Israel og jødiske skular andre stader lærer om den jødiske tilknytinga til byen. Festlege samlingar, song og dans er òg del av feiringa.

Overrabbinatet i Israel har erklært Jerusalemdagen som ei mindre jødisk høgtid for å takka Gud for sigeren i Seksdagarskrigen. I synagogar les ein lovseiebøna hallél. Medan ei slik markering er vanleg blant religiøse sionistar, forkastar mange harediske jødar denne og andre israelske nasjonale feiringar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yom Yerushalayim|Yom Yerushalayim]]» frå , den 22. mai 2009.*
Teikneseriefigurane Sandman

**Sandman** er ein samlande nemning på sju ulike teikneserieheltar som har vore nytta av serieforlaget DC Comics i USA frå 1930-åra og frametter. Den mest kjende inkarnasjonen av Sandman er karakteren Draum (The Sandman), skapt av Neil Gaiman. Gaiman bygde fleire av dei tidlegare Sandman-karakterane inn i sitt episke univers. Alle Sandman-karakterane har namnet sitt etter draumegjevaren i engelsk og amerikansk folketru, som er kjend for å drysse sand i auga på den som skal sova.

### Ulike Sandmenn

Den første Sandman-karakteren i rekkja vart skapt på 1930-talet. Sandman var her eit alter ego for Wesley Dodds, som nytta gassmaske og svevnpulver for å få has på forbrytarar.

Seinare vart det skapt ein ny Sandman, alter ego for Garrett Sandford, som skulle verja born mot ulike slag mareritt. Denne Sandman-karakteren hadde ein fargerik superhelt-framtoning, med kappe og maske. Denne vart så avløyst av Hector Hall. Seriane om desse vart laga tidleg på 1980-talet. 

Neil Gaiman skapte sin Sandman, Draum av dei evige, i 1988. Den første serien om The Sandman vart utgjeven i 1989, og tok opp i seg sogene om dei som var laga før. Denne Sandman er og kjend som Draum eller Morpheus, og er langt mektigare enn nokon av dei førre. Gaiman forklåra dei andre sandmennene med at Draum sjølv vart fanga i eit glasbur av ein trollmann i 1916, og at dei andre skulle fylle rolla hans medan han var borte. Han slapp ut hausten 1988. 

Soga om Draum endar med at Gaiman let Morpheus døy, og han vart erstatta med Daniel Hall, som vart eit nytt aspekt av Draum. 

Det har og vore laga ei avleggjarserie med ein karakter som er kalla Sandy Hawkins.
The Sandman

***The Sandman*** er namnet på ein teikneserie som vart skapt av forfattaren Neil Gaiman i samarbeid med DC Comics og eit lag med teiknarar. Serien fortel om hovudpersonen Draum av Dei evige, inkarnasjonen av Draumeriket. Dei evige er ein søskenflokk på sju, som alle er eit tematisk prinsipp i menneskelivet: *[[lagnad|Destiny]]* (Dom), *[[Daude]]*, *[[Draum]]*, tvillingparet *Despair* (rådløyse) og *Desire* (girugskap), og *Delirium* (sinnsjukdom). 

Serien gjekk i hefteform frå 1989 til ut på 1990-talet. Han vart rekna som grensesprengande innanfor teikneseriesjangeren, og vann snart stor åtgaum. Han vart omsett til norsk av Anne Granberg. 

Gaiman tok i bruk forteljingane om Sandman, som alt fanst, og bygde vidare på det superhelt-universet som DC alt hadde snekra saman. Mange av dei kjende superheltane har hatt gjesteinnslag i seriane, som Supermann og karakterar frå Watchmen. Noko av handlinga går og føre seg i Gotham City. Utover i serien gjekk Gaiman noko bort frå superhelt-referansane. 

Elles vil lesaren råke på ulike slag mytologiske vesen, frå norrøn mytologi, gresk mytologi, folketru, japansk mytologi og så vidare. Kristen mytekrins er til stades i same mon, og den argaste fienden til Draum er fyrsten av Helvete, Lucifer. Elles møter ein William Shakespeare, som gjer ei avtale med Draum, og ei rekkje vanlege menneske som er blanda borti handlinga meir eller mindre etter fri vilje. 

### Karakteren

Draum eller Morpheus er teikna som den rake motsetnaden av den vanlege framstillinga av Draumekongen. Han ber ei rekkje namn, og er kjend for å vera tankefull, streng og regelbunden, arrogant og lite viljug til å sjå verda frå andre synsstader enn sin eigen. Han har ei rekkje ulukkelege kjærleikssoger bak seg, og er kjend for manglande evne til å knyte seg til folk. Han har soleis få vener. Denne Draumekongen går støtt i svart, og syner seg ofte som likbleik, mager og med svart hår. Han syner seg ofte slik folk ventar å sjå han. Kjem drøymaren frå Afrika, framstår han som afrikansk. Er drøymaren ein katt, syner Draum seg og som ein katt, og slik bortetter. Likevel møter han alle med same grunnhaldning. Neil Gaiman ville han skulle sjå kongeleg ut, og valde framtoninga til ein moderne rockestjerne, av di han meinte desse i røynda var nærast moderne kongeleg framtoning.
Game Boy Color

**Game Boy Color** (og kjend som GBC) er ein handhalden spelkonsoll laga av Nintendo og er etterfylgjaren til Game Boy. Han har fargeskjerm og kan vise opp til 56 forskjellige fargar samstundes, frå ein palett på 32&nbsp;768 fargar. Game Boy Color kan også fargeleggje spel som var utvikla for den opphavlege Game Boy-konsollen.

Game Boy Color har ein dobbelt så rask prosessor og  dobbelt så mykje minne som dei tidlegare utgåvene, i tillegg til ein infraraud kommunikasjonsport. Ein av dei mest ettertrakta eigenskapane er bakoverkompabiliteten, det at ein kan nytte Game Boy-kassettar laga for eldre utgåver for å spele eldre spel. Dette vart ein hovudeigenskap til Game Boy-serien, som ved kvar ny-lansering fekk eit større spelbibliotek enn nokon av konkurrentane.

## Tekniske spesifikasjonar
* CPU: Z80 &ndash; kunne køyre på 4 og 8&nbsp;MHz
* RAM: 32 kbit (pluss 128 kbit på kassettane)
* ROM: Kassettar på opp mot 64 Mbit vart produsert
* Video RAM: 16 kbit
* Lyd: 4 kanalars stereo
* Skjerm: Reflektiv LCD, 160 x 144 pikslar
* Fargepalett: 32 768 fargar; støtta 10, 32, eller 56 samtidige fargar på skjermen
* Kommunikasjon:
**Seriell: 512 kbit/s; opptil fire konsollar samstundes
**Infraraud: Mindre enn to meter ved 45 grader
* Straum: 2 stk AA batteri som rekk til ca. 13 timar. Også ein straumadapter var tilgjengeleg.

## Bakgrunnsstoff
Myrkdalen Fjellandsby

**Myrkdalen Fjellandsby** ligg i Myrkdalen, i den nordlege delen av Voss i Vestland. Myrkdalen Fjellandsby er to køyretimar unna Bergen, Sogndal og Geilo. Skisenteret er det største i Vestlandet, og i stadig utvikling. Myrkdalen har 22 løyper i alle vanskegrader og er i tillegg kjend for gode moglegheiter for off-piste og fjell- og toppturar. Toppen av anlegget ligg på 1060 moh.

## Skianlegget
Myrkdalen har 22 løyper og 9 heiser, fordelt på to 6-setars ekspressheisar, tre t-krokheisar, tre tallerkentrekk og eit saktegåande rulleband for dei minste. Av dei 22 løypene er det fire grøne løyper, sju blå løyper, åtte raude løyper og tre svarte løyper. Til saman har Myrkdalen 28,5&nbsp;km preparerte løyper. 

Myrkdalen har to parkar, familievenleg skicross-løype, og preparerte langrennsløyper i tilknyting til skisenteret. Myrkdalen har i tillegg hotell, hytter, leilegheiter, sportsbutikk, skiutleige, skiskule, barnepass, restaurantar, kafear og matbutikk.

Myrkdalen er per desember 2017 eigd av Schage Eiendom AS og Aurland Ressursutvikling AS. Harald Haaland er dagleg leiar for Myrkdalen Fjellandsby. Han tok i 2015 over som leiar for Nils Akselberg, som no er eigedomsdirektør i Myrkdalen. 

## Historia
Den opphavlege planen for Myrkdalen var å bygga eit skitrekk og ein campingplass, men campingplassen vart det aldri noko av. I 1999 starta arbeidet med å planleggje hytter og fritidseigedommar, og to år seinare, i 2001, vart ein reguleringsplan med 355 hytter, eit lite senterområde med hotell og varmestove vedteke. I 2002 var Voss Fjellandsby grunnlagd, og i januar 2003 opna fjellandsbyen sitt fyrste skitrekk.

I 2005 såg Myrkdalen eit potensiale for å utvikle fjellandsbyen endå meir. I tillegg til dei 355 tradisjonelle hyttene som allereie var der, ligg det per desember 2017 3400 fritidsbustader inne i kommunedelplanen. Allereie året før planen var vedteke, starta arbeidet med regulering av 2000 av dei, og per desember 2017 er 558 bustader bygd, utanom Myrkdalen Hotel som har 112 rom.

Dei store milepålane for utviklinga av Myrkdalen har vore Myrkdalstovo (2006), Kari Traa-trekket (2007), Myrkdalsekspressen (2008), Myrkdalen Hotel (2012), Storhaugekspressen (2014), barnetrekket Mikkel og Mikkeline (2016) og Torggarden (2016), som er eit nytt leilegheitsbygg vis-à-vis Myrkdalen Hotel med Myrkdalen Sport og Skiutleige i fyrste etasje.

I 2013 skifta Voss Fjellandsby profil, og fekk namnet Myrkdalen Fjellandsby. For den nye profilen fekk ein tildelt merket for god design og vart også kåra til «Best of» i 2016 REBRAND 100® Global Awards, i konkurranse med jobbar frå 42 land. Som ein del av den nye profilen, vart det vedteke at Myrkdalen skulle bruke nynorsk skriftmål gjennomgåande i heile bedrifta. Dette førte til at Myrkdalen i mars 2017 fekk tildelt målprisen frå Noregs Mållag.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Three Cheers for Sweet Revenge

**Three Cheers for Sweet Revenge** er det andre studioalbumet frå My Chemical Romance.

## Spor

## Medverkande
* Frank Iero — gitar
* Matt Pelissier — trommer
* Ray Toro — gitar
* Gerard Way — vokal
* Mikey Way — bass
Hjellegjerde

**Hjellegjerde** er eit norsk møbelkonsern. Morselskapet er Hjellegjerde ASA, og selskapet har salsselskap i Noreg, Tyskland, Storbritannia, Frankrike og USA. I Noreg har selskapet ein fabrikk i Sykkylven; Hjellegjerde Møbler AS. Hjellegjerde har òg produksjon i Litauen (Hjellegjerde Baltjia) og Thailand (Hjellegjerde Asia Co Ltd). 

## Historie
Hjellegjerde møbler vart etablert i 1941 av brørne Otto og Mindor Hjellegjerde i bygda Sykkylven i Møre og Romsdal. Bedrifta starta med møbelproduksjon i kjellaren heime hjå Otto og Henny Hjellegjerde. I 1946 vart også den tredje broren, Ingvald Hjellegjerde med i firmaet.

Bedrifta har vore utsett for to brannar, den største av desse i 1981, der halvparten av fabrikken, ca. 4500 m2 gjekk tapt. Eit heilt livsverk gjekk opp i røyk, men andre generasjon saman med dei tilsette klarte å rydde opp att etter brannen og få produksjonen i gang igjen. Allereie månaden etter var produksjonen i gang igjen. I 1981 opna fabrikken ein ny og moderne fabrikkbygning.

## Dagens situasjon
Sidan starten i 1941 og fram til i dag har Hjellegjerde gått frå å vere ei lita familiebedrift til å vere eit større børsnotert konsern med marknadspreiing over fleire kontinent; Europa, USA, Asia og Australia. Varemerket «Hjellegjerde» vert ofte målt til å vere det nest mest kjende i Noreg, og selskapet har ein sterk posisjon i heimemarknaden.

Selskapet har i løpet av 2000-talet flagga ut ein del av produksjonen. Dette har kome på bakgrunn av høge produksjonskostnadar i Noreg samanlikna med andre land. Det er i dag produksjon av salongar og kvilestolar ved fabrikkane i Litauen og Thailand.

## Varemerke
* *Hjellegjerde[[registrert varemerke|®]]* er felles varemerke for alle møblar produsert av konsernet.
* *Fjords®* blei lansert i januar 2006. Namnet skulle fungere som eit samlande marknadsnamn for selskapet sitt internasjonale program. 
* *Dsigned®* dekker det skandinaviske modulsofakonseptet, dette er vidare inndelt i *Living[[varemerke|<sup>TM</sup>]], Inline<sup>TM</sup> og Mantovani<sup>TM</sup>*
* *Scansit®* er selskapet sin kvilestolkolleksjon. Det meste av produksjonen foregår i Thailand.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Hjellegjerde - heimeside
Helle Helle

**Helle Helle** () er ein dansk forfattar, opphavleg døypt Helle Olsen. 

Helle Olsen er fødd i Nakskov, Lolland kommune i Danmark. Ho debuterte med novella *Et blommetræførste* i avisa Information i 1987 under namnet Helle Krogh Hansen. Seinare valde ho å ta etternamnet til bestemor si, Helle, og det var under det namnet ho gav ut romanen *Eksempel på liv* i (1993). 

Helle Helle er exam.art. i litteraturvitskap frå Københavns Universitet. I tillegg er ho utdanna frå forfattarskule. Ho er kjend for ei avmålt, realistisk røyst i skrivinga si. Helle Helle har fått det danske Statens Kunstfonds tre-årige arbeidsstipend. Bøkene hennar er omsette til norsk, svensk, estisk, nederlandsk, tysk og tsjekkisk. 

## Bibliografi
* *Eksempel på liv*, roman, 1993 
* *Rester*, noveller, 1996
* *Hus og hjem*, roman, 1999 
* *Biler og dyr*, noveller, 2000
* *Forestillingen om et ukompliceret liv med en mand*, roman, 2002 
* *Min mor sidder fast på en pind*, barnebok (med Lars Nørgaard), 2003
* *Rødby-Puttgarden*, roman, 2005 
* *Ned til hundene*, roman 2008
* *Dette burde skrives i nutid*, roman 2011
**Hvis det er*, roman 2014
**de*, roman 2018

## Bakgrunnsstoff
* Offisielle hjemmeside - hellehelle.net
* Bogrummet.dk – Anmeldelser
Oddlaug

**Oddlaug** er eit kvinnenamn av norrønt opphav. Namnedelane kjem frå *[[odd]]r*, 'odd, spiss, spyd', medan -laug truleg er *liugan*, 'lova ved eid'. Oddlaug har namnedag den 23. mai

I 2009 var det 970 norske kvinner som heitte Oddlaug. Namnet var mest brukt først på 1900-talet. Bruken hadde ein topp på 1920-talet, då over 0,20 % av nyfødde jenter fekk namnet nokre år.

## Kjelder
*
Oddleif

**Oddleif** eller **Oddleiv** er mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne *Oddleifr* er sett saman av *[[odd]]r*, 'odd, spiss, spyd', og *leifr*, 'arving, etterkomar'. Oddleif har namnedag den 23. mai

I 2011 var det 239 norske menn som heitte Oddleif og 127 som heitte Oddleiv.

## Namneberarar
* Oddleiv Sigurd Bang Hølaas (1898-1968), kjend som Odd Hølaas, norsk journalist og forfattar
* Oddleif Fagerheim (1911-1999), norsk lokal- og stortingspolitikar
* Oddleif Olavsen (f. 1945), norsk lokalpolitikar og fotballspelar
* Oddleiv Apneseth (f. 1955), norsk fotograf

## Kjelder
*
Jeans for Onassis

**Jeans for Onassis** er debutalbumet til den norske rockegruppa Briskeby.

Albumet vart ein stor suksess for gruppa, og selde over 120 000 eksemplar i Noreg.

## Spor

Alle songane er skrivne og komponert av Briskeby

## Medverkande
### Briskeby
* Lise Karlsnes (vokal)
* Bjørn Bergene (gitar)
* Bård Helgeland (bass)
* Claus Heiberg Larsen (trommer)

### Andre
* Espen Berg (produsent)
* Björn Engelmann (ferdigstilling)
* Tommy Løland (utforming, fotografi)
Tonight, Captain?

**Tonight, Captain?** er det andre studioalbumet til den norske rockegruppa Briskeby.

Fyrste singel frå albumet er «Hey Baby». Singel nummer to er «Hallelujah».

## Spor
Alle songane er skrivne og komponert av Briskeby

## Medverkande
### Briskeby
* Lise Karlsnes (vokal)
* Bjørn Bergene (gitar)
* Bård Helgeland (bass)
* Claus Heiberg Larsen (trommer)

### Produsent
* Michael Ilbert (produent, miksar)
Musikkgruppa Briskeby

**Briskeby** var ei norsk rockegruppe frå Larvik.

## Historia
Gruppa byrja i området rundt Tønsberg/ Larvik, der Bjørn Bergene og Claus Heiberg Larsen starta å spele saman som 12-åringar. På slutten av 90-talet fór dei til Oslo saman med Bård Helgeland og vokalisten Liv Einarsen. På den tida kalla musikkgruppa seg for *Cosmic Debris*, men det gjekk kort tid før dei vedtok å skifte namn. Dei valde å kalle gruppa for Briskeby, oppkalla etter staden der dei hadde øvingslokalet sitt. Gruppa fekk ein kontrakt med selskapet Forward, og gav ut EP-en *«Song To Whisper»* tidleg i 1999. Vokalisten Liv forlét gruppa kort tid etter.

Gruppa var ute etter ein ny vokalist, og Lise Karlsnes frå Tønsberg vart oppdaga på ein fest. Ho jobba på ein bensinstasjon, og hadde inga anna musikalsk erfaring enn eit par tilfeldige oppvisningar med ein viseduo. Karlsnes takka ja til tilbodet, og vart frontfigur for Briskeby. Musikkgruppa slo gjennom med singelen «Propaganda», og fekk kontrakt med Universal. Giganten sendte Briskeby til Stockholm, der det første albumet deira, *[[Jeans for Onassis]]* vart spelt inn. I forkant av lanseringa til albumet, slapp gruppa ein ny singel, «Wide Awake», som vart ein ny slager. *Jeans for Onassis* kom til å verte ein storseljar med over 120 000 selde album. Briskeby gjorde det særskilt bra under Spellemannprisen 2000, der dei sikra seg fire trofear.

Gjennom store delar av 2001 hadde Briskeby suksess på fleire festivalar i både inn- og utlandet. Gruppa var også støtte for a-ha under turneen deira i Tyskland, og fekk då noko internasjonal merksemd. I 2002 reiste Briskeby til Frankrike saman med produsent Michael Ilbert for å lage det andre studioalbumet sitt. Albumet vart kalla for *[[Tonight, Captain?]]* og kom i 2003. Det selde rundt 30 000 eksemplar, og vart ein nedtur samanlikna med debutalbumet deira. I 2005 lanserte Briskeby det tredje og siste studioalbumet sitt, *[[Jumping On Cars]]*, som heller ikkje selte like mykje som det første albumet. I 2006 avgjorde gruppa at dei skulle ta seg ein pause.

### The Disciplines
Då Briskeby tok farvel, vart musikkgruppa *The Disciplines* skipa. Medlemmene som var frå Larvik heldte fram med å spele og fann ein ny vokalist, sidan Lise Karlsnes forlét gruppa. The Disciplines har medlemmene Ken Stringfellow (vokal), Bjørn Bergene (gitar), Bård Helgeland (bass) og Claus Heiberg Larsen (trommer), og dei gav ut debutalbumet sitt, *[[Smoking Kills]]*, våren 2008. Sommaren 2008 spelte The Disciplines på ei rekkje festivalar i Noreg og Europa, og hausten same året var musikkgruppa støtte på europaturneen til R.E.M..

## Medlemmer
* Lise Karlsnes - vokal
* Bjørn Bergene - gitar
* Bård Helgeland - bass
* Claus Heiberg Larsen - trommer

## Diskografi

## Bakgrunnsstoff
* Biografi om Briskeby - Mic.no
* Briskeby tar farvel - Aftenposten.no
* Rest-Briskeby blir Disciplines - Nrk.no
Báben

**Siyyid Ali-Muhammed** (), kjend og dyrka som **[[Báb]]** eller **Báben**, var ein iransk martyrprofet som grunnla babismen og inspirerte den seinare religionen bahai. 

Siyyid Ali-Muhammed blei fødd inn i ein muslimsk kjøpmannsfamilie i den persiske byen Shiraz. Han stamma frå profeten Muhammed på både mor- og farssida. I 1842 gifta han seg med Khadíjih-Bagum (1820–1882).

Rundt 1839–40 drog Ali-Muhammed på pilegrimsreise til Irak, hovudsakleg til Karbala. Her møtte han truleg leiaren for shaykhismen, Sayyid Kázim, og høyrde den shaykhistiske læra, som kombinerte sufi og sjialære om endetidene og dagen for oppstoda. Då Kázim døydde i 1843 skulle dei som følgde han leita etter etterfølgjaren hans. Ein av dei, Mullá Husayn, drog til Shiraz og møtte Ali-Muhammed. Denne erklærte at han var etterfølgjaren, og etter å ha prøvd han godtok Husayn dette. I løpet av dei neste fem månadane blei også 17 andre shaykhistar overtydde om at han var etterfølgjaren.

23. mai 1844, tjuefire år gammal, erklærte Ali-Muhammed seg offentleg som *[[mahdi|qa'im]]* (ein lova muslimsk frelsar). Han tok tittelen báb, arabisk for 'port', fordi han skildra seg som porten til den lova frelsaren. Sekta som oppstod rundt han blir kalla bábismen.

Etter ei pilegrimsreise til Mekka og Medina slo Báben seg ned i Bushehr i Persia. Han blei fengsla for den nye læra, og flytta rundt i landet. I 1848 blei han stilt for ein religiøs rett og dømd som ein fråfallen. Han fekk tjue piskeslag på føtene som straff, og tok ifølge styresmaktene tilbake erklæringa si om at han var den lova qaimen.

I 1850 gav den nye statsministeren Amir Kabir ordre om å avretta Báben. Han blei henta frå Chihríq til Tabríz der han blei skoten på andre forsøket. Det første forsøket, som skal ha kappa av taua han var bunden med utan å skada Báben, blir rekna som eit under av dei som følgjer han. Kroppen til han og bábien Anís, som var blitt avretta med han, blei kasta utanfor byporten. Bábiar fann leivningane og gøymde dei.

Bahaullah, grunnleggaren av bahai, blir rekna som etterfølgjaren til Báben. Dei blei smugla ut av landet i delar, og i 1909 blei dei gravlagde på Karmelberget i Haifa, nær bahaiverdssenteret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Báb|Báb]]» frå ,  den 22. mai 2009.*
Stranda kyrkje

Det er fleire kyrkjer som heiter **Stranda kyrkje**:
* Stranda kyrkje i Leksvik &ndash; i Nord-Trøndelag fylke
* Stranda kyrkje i Stranda &ndash; i Møre og Romsdal fylke
Universal Music Group

**Universal Music Group** er eit plateselskap med eiga avdeling i Noreg. Selskapet var i førstninga eit dotterselskap av Universal Pictures, men har i ettertid blitt fusjonert med PolyGram, og er i dag eid av det franske mediakonsernet Vivendi. Universal Music reknast som ein av dei fire største plateselskapa i verda, med ein del av marknaden på 25,5%.

Universal Music gjer ut plater med mellom anna Fall Out Boy, Aerosmith, The Killers, Mariah Carey, Janet Jackson, Nirvana, Enrique Iglesias, Bon Jovi, Elton John, Eminem, The Eagles, Dr. Dre, 50 Cent, Marilyn Manson, Akon, Andrea Bocelli, Chamillionaire, Nas, U2, Peter Gabriel, Black Eyed Peas, Nelly Furtado, ABBA, Lil Wayne, Wu-Tang Clan, Gwen Stefani, Maroon 5, Rihanna, Kanye West, Sum 41, New Kids on the Block, Aaliyah, Guns N' Roses og Blink-182.

Den norske avdelinga har artistar som a-ha, Morten Harket, Espen Lind, Sissel Kyrkjebø, deLillos, Odd Nordstoga, Silje Nergaard og Nils Petter Molvær.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Davik

**Davik** kan visa til:

;Stader
*Bygda Davik i Bremanger kommune
*Davik kommune, ein tidlegare kommune i Sogn og Fjordane, identisk med Davik prestegjeld
*Davik kyrkje i Bremanger kommune 
*Davik skipreide, ei av skipreidene i Nordfjord
*Davik sokn, ein del av Bremanger kyrkjelege fellesråd, tidlegare del av Davik prestegjeld

;Folk
*Ingebrigt Davik (1925&mdash;1991), norsk lærar, forfattar og kringkastar

;Anna
*Davik Kang, figur i *[[Star Wars: Knights of the Old Republic]]*
Ulstein kyrkje

**Ulstein kyrkje** er ei åttekantkyrkje frå 1849 i Ulstein kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja ligg i sentrum av Ulsteinvik. 

Det eldre kyrkjebygget fekk i 1847 store skader og allereie året etter var opp mot 28 mann var i gang med tømring av ny kyrkje som stod ferdig seinhaustes 1848 og vigsla 13. mai 1849. Materialkjøp kom totalt på om lag 1000 spesidaler, arbeidslønnene utgjorde om lag like mykje. Pannestein til tak vart henta frå gamlekyrkja. Sommaren 1878 vart bygget demontert og flytta til ny tomt i Ulsteinvik. Ved flyttinga vart det og lagt til eit kor slik at bygget vart større. Arkitekt for kyrkja var soknepresten i Ulstein, Hans Nicolai Wraamann (sokneprest 1844-1855). Kyrkja vart først sett opp ute på Ulstein, den gamle kyrkjestaden på garden Ulstein om lag 2 km frå den nye kyrkjestaden, og stod der i 29 år før ho vart teken ned og sett opp igjen i Ulsteinvik og vigsla på nytt 27. oktober 1878.

Byggverket er i tømmer og har 400 sitjeplasser.

Ulstein kyrkje er soknekyrkje i Ulstein sokn, Ulstein prestegjeld, Søre Sunnmøre prosti i Møre bispedømme. Det er den einaste kyrkja i Den norske kyrkja i Ulstein kommune.

Fram til 1906 var prestebustaden (prestegarden) i Dimnasundet.

## Tidlegare kyrkje

Det førre kyrkjebygget var frå mellomalderen, kanskje oppført så tidleg som på 1100-talet. Den var av stein og den var kvitkalka innvendig og utvendig. Veggane var holmur av vanleg gråstein, medan hjørne, dørkarmar og glasopningar var av marmor. Skipet var 21 alen langt og 16 alen bredt, koret var 11 x 11 alen. Opphavleg var inngangen frå vest, seinare vart denne flytta på nordsida og eit våpenhus i treverk vart sett opp. Lynet slo ned i kyrkja 30. oktober 1847 og bygget fekk store skadar. Wraaman, som var både sokneprest og ordførar, meinte at skadane var så store at full reparasjon var lite meining i. Dessutan var den gamle kyrkja for lita då folketalet auka og den var i generelt dårleg stand før lynnedslaget. Hans Strøm vitja kyrkja omkring 1755 og skildra den som «liden og ældgammel.» Den nye kyrkja vart ikkje sett opp på den gamle kyrkjetomta, men på ei ny tomt like ved. Den gamle kyrkja vart riven heilt ned til grunnen og steinen vart nytta til ny kyrkjegardsmur.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Ulstein sokn 
* 
*
Hareid kyrkje

**Hareid kyrkje** er ei langkyrkje frå 1877 på Hareid i Hareid kommune i Møre og Romsdal fylke.

Byggverket er i tre og har 500 sitjeplasser.

Kyrkja vart, til liks med Vartdal kyrkje, ført opp etter teikningane som var laga for Ørsta kyrkje. Teikningane var laga av Heinrich Ernst Schirmer/Wilhelm von Hanno. Det vart gjort ein del lokale tilpassingar. Byggmeister var Knut L. Stokkeland frå Vestnes i Romsdal.

Altertavla er frå 1660 og er laga av skotten Andrew Smith. Ho stod opphavleg i Stavanger hosiptalkyrkje og vart seld på auksjon i 1815.

Hareid kyrkje er soknekyrkje i Hareid sokn, Ulstein prestegjeld, Søre Sunnmøre prosti i Møre bispedømme. Ho er den einaste kyrkja i Den norske kyrkja i Hareid kommune.

## Tidlegare kyrkjer på Hareid
Det har vore kyrkje på Hareid sidan mellomalderen. Mellomalderkyrkja, som var ei stavkyrkje, stod til 25. februar 1806 då ho brann ned etter eit lynnedslag. Til erstatning vart det bygd ei åttekantkyrkje i tre. Ho vart teken i bruk i 1807 og stod i kring 70 år. Då hadde ho byrja sige og dei fann det best å byggje ny kyrkje. Den åttekanta kyrkja på Hareid stod truleg modell for Haram kyrkje.

Ved kyrkja står ei prestestove frå om lag 1650. Ho vart primært brukt når presten frå Ulstein overnatta frå laurdag til søndag.

## Kjelder
* Om Hareid kyrkje på nettstaden til Hareid kommune 
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Hareid kyrkje», s. 307
* Øystein Ekroll og Per Eide:*Sunnmørskyrkjene : historie, kunst og arkitektur*
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Om Hareid kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
*
Columbretesøyane

**Columbretesøyane** er ei lita øygruppe av vulkansk opphav i Middelhavet, 60 km utanfor Oropesa del Mar i regionen Valencia i Spania. Hovudøyane er **Illa Grossa** (eller **Columbrete Grande**), **La Ferrera**, **La Foradada** og **El Carallot**. Det samla arealet til desse fire er berre 0,19 km² og det høgaste punktet er 67 meter over havet. 

Den største øya, Illa Grossa, er restane av eit gammal krater og er forma som ein halvsirkel. På øya står ein molo, eit fyr frå 1800-talet og ein bygning som biologar som arbeidae i i reservatet her nyttar. 

## Historia
Øyane var kjend for grekarane og romarane i antikken. Forfattarar som Strabius eller Plinius den eldre omtalte dei store mengdene slangar som levde her. Nemna *Ophiusa* på gresk og *Colubraria* på latinsk referer begge til dette. 

Etter at det vart bygd eit fyr på Illa Grossa på midten av 1800-talet, slo eit par folk seg ned på øya. Dei fungerte som fyrvaktarar og var med på å avsløre smuglarar som nytta øya som skjulestad. Gardsdyr som grisar vart sett ut på øya då, og dette, samt brenning av kratt, førte til at dei mange endemiske slangane døydde ut. I dag finst berre ei utstoppa utgåva av denne slangen frå Columbretes igjen på Det naturvitskaplege museet i Madrid.

## Biosfærereservat
Sidan 1988 har øygruppa vore eit naturreservat. Øyane er ein optimal stad som hekkeplass for sjøfuglar. Den lokale kolonien med middelhavsmåse, som er rekna som nær utrydda, er ein av dei viktigaste koloniane i verda og ein nøkkel for å få arten til å overleve. Her finst òg ein av dei store stabile bestandane av eleonorafalk i Spania. I tillegg er øyane viktige om hausten og våren for trekkfuglar, sidan mange artar følgjer spanskekysten og nyttar øyane som kvilestad. 

Sidan øyane er isolerte frå omverda har fleire endemiske artar av små firfisler, ''Podarcis hispanica atrata'' utvikla seg. I dag er grisane fjerna frå øya og fyrlykta er automatisert, slik at berre biologar i dag vitjar øya for vedlikehald. 

400 km² rundt øyane er òg ein del av eit marint reservat sidan 1990. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side for naturparken .
* Offisiell side for spanske marine reservat  (spansk)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Columbretes Islands|Columbretes Islands]]» frå , den 23. mai 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Arousa

**A Illa de Arousa** (spansk *La Isla de Arosa*) er den einaste øykommunen i Galicia i Spania. Han ligg i provinsen Pontevedra.

## Bakgrunnsstoff

*
Isla Canela

**Isla Canela** er ei lita øy sør for byen Ayamonte i Andalucia i Spania. Elva Guadiana munnar ut like ved øya og Portugal ligg på andre sida av elva og er lett synleg frå Isla Canela. Øya er ein populær feriestad på grunn av strendene her. 

I tillegg til strendene og hotella, har Isla Canela ein eigen golfbane. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isla Canela|Isla Canela]]» frå , den 23. mai 2009.*