Westport på New Zealand

**Westport** (maori ) er ein by i West Coast-regionen på South Island på New Zealand. Byen blei skipa i 1861, og er den eldste europeiske busetnaden på denne vestkysten. Det opphavlege namnet var **Buller**. Byen ligg på høgre breidd ved munningen av Bullerelva, nær neset Kapp Foulwind. Han har samband med Greymouth via State Highway 6,  i sør, og med Nelson  i nordaust, via Buller Gorge. 

## Namn
Maorinamnet for elva og regionen er , som tyder djup og rask. Byen er truleg kalla opp etter Westport i County Mayo i Irland, sjølv om valet av namn utan tvil òg blei påverka av plasseringa til byen.

## Historie
Frå eit arkeologisk utgravingsområde nær munnen til Buller-elva * (Kawatiri)* er det klart at det budde maoriar nær dagens Westport på byrjinga av 1300-talet. Dei budde hovudsakleg i kystområda, men utforska fjella for å finna pounamu (grønstein), som dei så selte til andre iwiar.

Den fyrste bølgja med europeiske nybyggjarar kom til Westport i 1861 som gullgravarar. Det fyrste europeiske fartøyet som skal ha sigla opp elva var selfangstskonnerten «Three Brothers» i 1844, sjølv om andre selfangstfartøy var registrerte i Cape Foulwind-området på 1820-talet. På 1880-talet kom fleire utforskingsgrupper med geologar og landmålarar til området for å sjå etter verdifulle ressursar og måle opp landet. Nokre av dei var Charles Heaphy, William Fox og Thomas Brunner. Medan leiting etter gull førte til den fyrste interessa for området, og til dømes førte til at store område av kystområda (som var dekte av sediment frå elva) blei mudra på leit etter det verdifulle mineralet, blei området snart mykje meir kjent for kolgruvedrift, noko som framleis er ei dominerande næring i regionen i dag.

Kolgruvselskap Westport Colliery Company Ltd. blei oppretta i 1878, og blei omdøypt til The Westport Coal Company i 1881 då ei gruppe forretningsfolk frå Dunedin kjøpte gruvene. Kolkjeldene var ved Coalbrookdale (Denniston) og Granity Creek (Millerton), og kolet blei frakta til hamna i Westport for å bli sendt ut. I 1905 var Westport Coal Company den største kolprodusenten på New Zealand.

Westport er blitt skadd av fleire jordskjelv gjennom tidene. Det verste var Murchison-jordskjelvet  i 1929, som gjorde at fleire bygningar kollapsa, mellom anna tårnet ved postkontoret. Byen har no ei rekkje art deco-bygningar som blei bygde etter jordskjelvet, til dømes Clock Tower Chambers.

Føretaket Holcim hadde eit stort sementverk på sørvestsida av byen fram til det blei stengd den 30. juni 2016.

Møtestaden Te Taha o Te Awa Marae er i Westport. Han er ein *[[marae]]* for hapūane Ngāti Apa ki te Rā Tō og Pūaha Te Rangi, og har eit *wharenui* (møtehus) som òg heiter Te Taha o te Awa.

Coaltown Museum, som opna i 2013, tek for seg lokalhistoria i området.

## Kjende bygningar

Fil:Clock_Tower_Chambers_Westport_MRD_01.jpg|Clock Tower Chambers
Fil:Westport_MRD_05.jpg|Westport Post Office
Fil:Westport_MRD_02.jpg|Former Bank of New Zealand building which now houses the *Westport News*
Fil:Westport_MRD_04.jpg|Buller County Chambers
Fil:Westport_MRD_12.jpg|Old Westport Library building
Fil:St_John's_Westport_MRD.jpg|Church of St John the Evangelist
Fil:St_Canice's_Westport_05.jpg|St Canice's Church 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Westport, New Zealand|Westport, New Zealand]]» frå ,  den 13. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*