open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Clarence White

**Clarence White** (), verkeleg namn Clarence LeBlanc, var ein amerikansk gitarist for Nashville West, The Byrds, Muleskinner og The Kentucky Colonels. 

I lag med brørne starta han the Country Boys i 1962, som seinare vart the Kentucky Colonels. Dei fekk noko suksess som eit bluegrassband, men vart oppløyst i 1965. Han arbeidde ei stundom som studiomusikar i Los Angeles, mellom anna for The Monkees og spelte i lag med Gene Parsons i gruppa Nashville West. Dette var eit av dei første banda i lag med International Submarine Band og Flying Burrito Brothers som blanda country og rock i moderne popmusikk. 

I 1966 spelte han gitar på det første soloalbumet til det tidlegare Byrds-medlemmet Gene Clark, *[[Gene Clark with the Gosdin Brothers]]*. Han og Gene Parsons vart så med i bandet til Clarke kort tid etter. White medverka på fleire av The Byrds sine album, *[[Younger Than Yesterday]]*, *[[The Notorious Byrd Brothers]]* og *[[Sweetheart of the Rodeo]]*, før han vart hyrt inn i bandet då Gram Parsons brått forlet bandet i 1968. Han var medlem av The Byrds fram til Roger McGuinn oppløyste bandet i 1973. 

Tidleg i 1973 vart White med i bluegrassgruppa Muleskinner. 15. juli 1973 døydde White etter å ha blitt råka av ein fyllekøyrar. Ulukka skjedde medan han bar ustyr etter ein konsert. 

Clarence White var medverkande til å popularisere akustisk gitar som soloinstrument i bluegrass. Før han hadde gitaren hovudsakleg vore eit rytmeinstrument. 

I 2003 vart White rangert på 41. plass på lista til *[[Rolling Stone]]* over dei 100 største gitaristane gjennom tidene., medan gitarfabrikanten Gibson sette han på 42. plass på lista deira over dei 50 beste gitaristane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Clarence White|Clarence White]]» frå ,  den 16. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Michael Clarke

**Michael James Dick** () var ein amerikansk trommeslagar som er best kjend for perioden han var medlem av The Byrds frå 1964 til 1967. 

Trass i at han var offisielt medlem av The Byrds, spelte han ikkje alltid på platene deira. Han skreiv heller ikkje mykje materiale til gruppa. Clarke heldt fram karrieren sin i gruppene The Flying Burrito Brothers og Firefall etter han forlet The Byrds. 

Han døydde i 1993, 47 år gammal, etter leverinsuffisiens som følgje av mange års alkoholmisbruk. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michael Clarke (musician)|Michael Clarke (musician)]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*
Gene Parsons

**Gene Victor Parsons** () er ein amerikansk trommeslagar, banjospelar, gitarist, låtskrivar og nyskapande lydteknikar, som er mest kjend som medlem av The Byrds frå 1968 til 1972. Parsons spelte òg inn soloalbum og var medlem av banda Nashville West, The Flying Burrito Brothers og Parsons Green. Parsons er kjend for å ha funne opp B-Bender (òg kjend som StringBender) i lag med Clarence White.

Han er ikkje i slekt med Gram Parsons, som han spelte i lag med.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gene Parsons|Gene Parsons]]» frå ,  den 16. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene: <references/>*
Chris Hillman

**Christopher Hillman** () var eit av dei opphavlege medlemmene i The Byrds. I lag med Gram Parsons, som han ofte samarbeidde med, var Chris Hillman ein nøkkelfigur i utviklinga av countryrock, og definerte i røynda sjangeren gjennom arbeidet sitt i The Byrds og The Flying Burrito Brothers. Seinare vart han frontmannen i countrybandet Desert Rose Band.

Hillman vart i 1964 medlem i The Byrds, etter å tidlegare ha spelt i ulike ukjente grupper. Han fekk oppgåva som bassist, sjølv om han eigentleg då berre kunne spele mandolin. Men han lærte seg raskt bass og spelte med The Byrds under den mest framgangsrike perioden deira. I 1968 forlet han The Byrds og starta gruppa The Flying Burrito Brothers i lag med Gram Parsons. Her heldt han fram vidareutviklinga av countryrocken og spelte her fram til 1972.

Han hadde seinare nokre mindre countryprojekt utover resten av 1970-talet. Han starta bandet The Desert Rose Band i 1986 og opplevde då den mest framgangsrike perioden sin som artist etter The Byrds. Gruppa vart oppløyst i 1994.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chris Hillman|Chris Hillman]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
Skip Battin

**Clyde «Skip» Battin** () var ein amerikansk bassist og låtskrivar. Han er mest kjend som medlem i The Byrds, The New Riders of the Purple Sage og The Flying Burrito Brothers.

Skip Battin starta den tidlege musikalske karrieren sin i 1956 då han samarbeidde med Gary Paxton og danna The Pledges, duoen som seinare vart Skip & Flip, som hadde noko suksess. Etter eit par år leia han den kortvarige folkrockgruppa Evergreen Blueshoes i 1967.

Battin er truleg mest kjend som bassist og låtskrivar i The Byrds frå 1970 til 1973. Etter The Byrds vart oppløyst spelte han inn eit soloalbum, *Skip*. Etter dette vart han invitert med i The New Riders of the Purple Sage, der han var frå 1974 til 1976.

Seinare spelte han fleire gonger med Flying Burrito Brothers. Frå 1989 til 1991 turnerte han med Michael Clarke si utgåve av The Byrds.

Skip Battin døydde 6. juli 2003 etter komplikasjonar frå Alzheimers.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Skip Battin|Skip Battin]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*
John York

**John Foley York** () er ein amerikansk bassist og gitarist. Han er mest kjend som medlem av The Byrds. Han vart medlem av bandet i september 1968 då han tok over for den opphavlege bassisten Chris Hillman. Han vart verande i gruppa fram til september 1969, då han vart sparka av dei andre tre medlemmene og erstatta av Skip Battin. Trass i at han berre var med i bandet i eitt år, spelte han bass og song på studioalbuma *[[Dr. Byrds & Mr. Hyde]]* og *[[Ballad of Easy Rider]]*. 

Før han vart med i The Byrds hadde York vore medlem i The Bees og Sir Douglas Quintet, samt at han hadde arbeidd som studiomusikar for The Mamas & the Papas og Johnny Rivers. Han var òg bassist i turnebandet til Gene Clark, som òg hadde spelt i The Byrds. Han arbeidde òg med Clark i 1980-åra i bandet CRY.  York har òg gjeve ut tre soloalbum. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John York (musician)|John York (musician)]]» frå ,  den 16. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Thomas Eidem

**Bastian Thomas Laurits Johannesson Eidem** () var ein norsk lærar, ordførar og stortingsmann frå Sykkylven. På Stortinget representerte han Venstre og mellom anna Tromsø by.

Foreldra var gardbrukarar. Sjølv tok han eksamen ved Tromsø seminar i 1877 og mellomskuleeksamen i 1881. Han var lærar i Lenvik 1877-79 og ved ein privatskule i Nannestad 1881-83. Frå 1884 til -92 var han styrar av ein privat mellomskule i Harstad, sidan 1892 var han lærar i Tromsø i ti år. Han underviste ved Tromsø lærarskule frå 1902 til -18. Åra 1919-26 var han borgarmeister i Troms. Den lange perioden 1912 til 1938 administrerte han hypotekbanken sitt lånekontor i Tromsø.

Eidem var formann i Tromsøs vinstrelag 1894-1925 og 1928-30. Han fekk plass i bystyret i Tromsø i 1896, perioden 1898-1919 var han medlem av formannskapet. Han var ordførar i byen 1900-1904, 1906 og 1910-13. 1928-31 var han atter medlem av Tromsø bystyre. Elles var han formann i Tromsø lærarforeining og i Troms lærarforeining. Han var og styremedlem av Det Norske Teatret frå 1915, formann 1917-18.

Eidem var med å skipe det første regionale mållaget i Nord-Noreg, Nordmannalaget, som var ein forløpar for Finnmark mållag. På skipingsmøtet 16. juli 1899 blei han vald til formann i laget.

I dei to valbolkane mellom 1913 og -18 representerte Eidem Tromsø krins og Venstre på Stortinget, heile vegen medlem av sosialkomiteen. Perioden 1925-27 var han 3. representant for Venstre og den samanslegne bykrinsen Bodø, Narvik, Tromsø, Hammerfest, Vardø og Vadsø. Han var då nestformann i justiskomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Gram Parsons

**Gram Parsons** () var ein amerikansk countrysongar, gitarist, pianist og låtskrivar. Parsons hadde aldri dei heilt store kommersielle suksessane, men har vore svært viktig gjennom korleis han kombinerte country- og rockemusikk og var slik ei inspirasjonskjelde for mange, mellom andre Keith Richards, Elvis Costello og særleg Emmylou Harris. Både livet hans og døden hans har medverka til at han er vorte ein kultperson.

## Liv og virke
Parsons kom frå ein velståande bakgrunn, men faren utførte sjølvmord då han var liten og mora gifta seg igjen. Han voks opp i Waycross i Georgia.
Namnet «Ingram» vart forkorta til «Gram» og han fekk etternamna til stefaren sin. Parsons. 

Både det økonomiske sjølvstendet til Parsons og det at han ikkje var avhengig av dei andre musikarane gjorde at han levde eit omflakkende og rastlaust liv. Han starta bandet The International Submarine Band då han var student ved Harvard. Bandet flytta til California og spelte inn albumet *Safe at Home*. Dette albumet har ein frisk lyd og inneheld nye tolkingar av mellom anna Johnny Cash sin «I Still Miss Someone» og eigne komposisjonar. Bandet vart likevel oppløyst etter innspelinga og Parsons vart med i The Byrds. Det var opphavleg tenkt at han her skulle ha ei lita tilbaketrekt rolle, men han tok snart over og dette kjem tydeleg fram på albumet *Sweetheart of the Rodeo* som læt annleis enn noko anna The Byrds har gjort, sidan det er reindyrka country. Då The Byrds skulle på turne til Sør-Afrika slutta Parsons, inspirert av Rolling Stones om at det var umoralsk å spele der under apartheidtida.

Det neste prosjektet til Parsons var The Flying Burrito Brothers som han starta saman med Chris Hillman, som òg kom frå The Byrds. Denne gruppa spelte inn to album, der særleg den første *[[The Gilded Palace of Sin]]* er ei meisterleg blanding av country, rock og soul. Parsons gav så ut dei sterke soloalbuma *[[GP av Gram Parsons|GP]]* og *[[Grievous Angel]]*, som vart det siste han spelte inn. På desse albuma spelte han saman med bandet til Elvis Presley, men særleg bidraga til Emmylou Harris var viktige, både stemma hennar og harmoniane. Dei gode duettane deira kjem særleg fram på «Love Hurts» og «Return of the Grievous Angel».

Som så mange andre musikarar på denne tida misbrukte òg Parsons alkohol og narkotiske stoff. I 1973 døydde han av ein overdose i Joshua Tree nasjonalpark i California.
Døden hans gjekk ikkje upåakta hen. Ein av roadiane, Philip Kaufmann, hadde fått tak i ein hippie, Michael Martin, som eigde ein likbil. Med den stal dei kista med Parsons i før denne skulle fraktast til heimbyen, og køyrde han ut i ørkenen ved Joshua Tree, der dei sette fyr på kista og liket til Parsons. Seinare fekk dei to ei bot for å ha stole kista, men ikkje liket. Historia rundt dødsfallet til Gram Parsons er filma i filmen *Grand Theft Parsons* frå 2003. 

Songen «Boulder to Birmingham» av Emmylou Harris omhandlar sorga ho kjende i tida etter Parsons døydde.  

## Sjå òg
*Kategorien Gram Parsons-songar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gram Parsons|Gram Parsons]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Apostelen Simon

**Simon ** eller **Simon Kananeus**, død omkring 107, var ein av læresveinane til Jesus og ein av dei dei første tolv apostlane. Helgendagen hans vert feira 28. oktober i vestleg kristendom, mens orientalske og ortodokse kyrkjer feirar han 10. mai .

Simon er kalla Simon Kananeus i Matteusevangeliet 10,4 og i Markusevangeliet 3,18, og Simon seloten i Lukasevangeliet 6,15. og Apostelgjerningane 1,13 Tilnamna kan vise til same tydinga, og kan tolkast som at han høyrde til selotane. Somme, blant dei Hieronymus, har tolka tilnamnet som at han var kom frå Kana i Galilea. I austleg kristendom vert han identifisert med Nathanael av Kana, i somme legender vert han rekna som brudgommen i bryllaupet i Kana.

Den finst ulike tradisjonar om kor Simon verka som misjonær og apostel. Nokre hevdar han etterfølgde Apostelen Jakob som biskop i Jerusalem, men dette kan like gjerne ha vore ein annan ved namn Simon. Etter legendene leid han martyrdauden ved at han vart saga i to på langs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Simon Ivraren|Simon Ivraren]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*
Einar Molland

**Einar Molland** () var ein norsk teolog og kyrkjehistorikar frå Oslo. 

Einar Molland studerte teologi etter eksamen artium i 1926, og var ferdig cand. theol. i 1932 - med innstilling. Sidan arbeidde han som universitetsstipendiat, før han i 1939, i ein alder av 31 år, vart tilsett som professor i kyrkjehistorie.  Hovudverket hans var tobindsverket *Norges kirkehistorie i det 19. århundre*, som vart utgjeve året etter at han døydde. 

## Bibliografi
* *Das paulinische Euangelion* (1934)
* *Clement of Alexandria on the Origin of Greek Philosophy* (1936)
* *The Conception of the Gospel in the Alexandrian Theology* (1938)
* *Fra Hans Nielsen Hauge til Eivind Berggrav* (1951)
* *Konfesjonskunnskap* (1953)
* *Statskirke og Jesu Kristi kirke* (1954)
* *Opuscula patristica* (1970)
* *Kristenhetens kirker og trossamfunn* (1976)
* *Norges kirkehistorie i det 19. århundre* (2 bd., 1979)

## Bakgrunnsstoff

* NBL-artikkel om Molland, skriven av Helge Fæhn.
Skvallerkål

**Skvallerkål** (*Aegopodium podagraria*) er ei fleirårig plante i skjermplantefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia. 
Planta vert kring 60 cm høg, men kan nå 100 cm. Ho er bladrik og veks oftast i tett bestand. Skvallerkål har krypande jordstengel som blir brukt til formeiring. Nedre blad er delte to-tre gonger, øvre blad er enkelt trekopla. 
Blomane er kvite, av og til raudlege, og sit på skjermar. Skvallerkål blomstrar frå juni til september.

Skvallerkål føretrekk næringsrik jord og halvskugge.
Planta stammar frå Mellom-Europa, og er blitt spreidd av menneske til andre delar av Europa, Asia, Nord-Amerika og Oseania. 
Ho veks gjennom heile Noreg, men er sjeldan i nord.

Skvallerkål kan etast og har tradisjonelt blitt brukt til urtemedisin. Han blei dyrka i klosterhagar i mellomalderen. Planta kan verka urindrivande og betennelseshemmande. Det vitskaplege namnet *podagraria* viser til den historiske bruken som middel mot podagra. I dag er skvallerkål helst rekna som eit ugras som lett kan ta over eit område og er vanskeleg å bli kvitt.

## Namn
Andre namn på planta er bygras, embetsmannskål, grisekål, gåselabb, hanefot, skaldergras, svenskekål, tyskarkål og tysskål. Eit islandsk namn er *geitakál*. På dansk blir ho kalla *skvallerkål* og på svensk *kirskål, kers, qualler* eller *skvallerkål*.
Det vanlegaste engelske namnet er *ground elder*, andre namn er *bishop's elder, bishop's goutweed, bishopsweed, bishopswort, goutweed, ground ash, herb gerard, Jack-jump-about, pigweed, English masterwort* eller *wild masterwort*. Tyske namn er *Giersch, Geissfuss, Podagrakraut* og *Zipperleinskraut*. På fransk heiter planta *egopode podagraire* eller *herb-aux-goutteux*. 

## Kjelder
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
*Svensk Wikipedia.
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
MOT

**MOT** er ein norsk ideell organisasjon som har til mål å skape varmare og tryggare oppvekstmiljø for ungdom. Organisasjonen samarbeider med lokalsamfunn etter ein modell som inneheld program i ungdomsskule, vidaregåande skule og på ungdom sin fritidsarena. 

## Historia til MOT
Etter å ha starta kalenderprosjektet «Norske Toppidrettsutøvarar mot narkotika» i 1994, tok Johann Olav Koss og Atle Vårvik initiativ til å etablere stiftinga MOT. 22. februar 1997 fekk organisasjonen sine første tilsette. Dei første MOT-informatørane vart utdanna sommaren 1997, og hausten 1997 vart MOT-program innført ved ungdomsskular rundt om i heile Noreg. Idrettslag og fotballag inngjekk avtalar med MOT, og alle laga i den norske tippeligaen profilerte MOT-logoen på spelartrøyene sine. Nokre år seinare vart òg MOT-programma innført i vidaregåande skular, og samarbeidsavtalar med norske kommunar vart formaliserte. 

## Organisering av MOT-arbeidet
Som individ kan ein ikkje bli medlem i MOT, men heile kommunar kan vedta å bli «Lokalsamfunn med MO»". Kommunen vel då ut og skolerer lokale medarbeidarar, informatørar. 

MOT-informatørane følgjer opp skuleklassar med 15 besøk i ungdomsskulen. I desse timane blir tema som draumar, klassemiljø, mobbing, inkludering, ansvar og val tekne opp. Gjennom ung til ung-formidling, øvingar, historier, dialog og rollespel blir ungdom styrkt til å ta eigne val, ta vare på kvarandre og vise mot. Informatørane fungerer òg som miljøarbeidarar for klassen. 

«Ungdom med MOT» er ein del av programmet i ungdomsskulen, der grupper av elevar aktivt skal jobbe for eit varmt og trygt miljø. Blant anna vitjar «Ungdom med MOT» barneskuleklasser for å gjere overgangen til ungdomsskulen lettare. 

MOT-programmet legg sterk vekt på å skape indre motivasjon og gode haldningar og verd. Positive rollemodellar er ein viktig del av strategien til mot for å nå inn til ungdom. Mange idrettsutøvarar og artistar engasjerer som ambassadørar for å forsterke bodskapen i skulen. MOT har spesielt ein sterk tradisjon for å samarbeide med toppfotballklubbar.

## Mål
Visjonen til MOT er å skape varme og trygge oppvekstmiljø. 

MOT skal bidra til robuste ungdommar som trur på eigne krefter og tek medvitne val. 
MOT skal bidra til trygge ungdomsmiljø der ungdom gjer kvarandre verdifulle og skilnader blir akseptert. 

## Tal og fakta
*MOT samarbeider med over hundre kommunar frå Svalbard i nord til Farsund i sør. 
*MOT har ca 650 lokalt utdanna medarbeidererar over heile landet, som arbeider med MOT i skule- og fritidssektor. 
*60 000 ungdommar i Noreg har MOT-undervising som ein del av sin skulekvardag. 

Styreleiar er (2010) Rune Bratseth.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:|]]» frå ,  den 16. oktober 2010.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Kjerrsongarfamilien

**Kjerrsongarfamilien**, Acrocephalidae, er ein nyleg skildra biologisk familie av små sporvefuglar tidlegare plassert i songarfamilien, Sylviidae. Acrocephalidae inneheld fire slekter, med kjerrsongarar som den dominerande med 39 artar. 

Artane i denne familien er i regelen ganske store «songarar». Dei fleste er ganske vanleg olivengrøne til brune med lysare gult til beige på undersida. Dei er vanlegvis funne i ope skogsterreng, takrøyrskog eller høgt gras. Familien finst mest i sørlege til vestlege Eurasia, men utbreiingsområdet strekkjer seg òg langt inn Stillehavet, med somme artar i Afrika. Slektgrensene har trong for revisjon, men det er i dag lite kunnskap om korleis det bør skje.

## Artslista
Kjerrsongarfamilien i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V11.1, 2021, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:
;Slekt *Graueria*
* Kivusongar, *Graueria vittata*, Grauer's Warbler, Hartert, E, 1908, (LC)

;Slekt *[[Nesillas]]*
* Madagaskarsongar, *Nesillas typica*, Malagasy Brush Warbler, (Hartlaub, 1860), (LC)
* Halvørkensongar, *Nesillas lantzii*, Subdesert Brush Warbler, (Grandidier, A, 1867), (LC)
* Anjouansongar, *Nesillas longicaudata*, Anjouan Brush Warbler, (Newton, E, 1877), ()
* Komorsongar, *Nesillas brevicaudata*, Grand Comoro Brush Warbler, (Milne-Edwards & Oustalet, 1888), (LC)
* Mohélisongar, *Nesillas mariae*, Moheli Brush Warbler, Benson, 1960, (LC)

**Slekt ''[[Acrocephalus]]***, 37 kjerrsongarar

;Slekt *Arundinax*
* [[Tjukknebbsongar]], *Arundinax aedon*, Thick-billed Warbler, <small>(Pallas, 1776), (LC)</small>

;Slekt *Iduna*
* [[Krattklorsongar]], *Iduna natalensis*, African Yellow Warbler, <small>(Smith, A, 1847), (LC)</small>
* [[Fjellklorsongar]], *Iduna similis*, Mountain Yellow Warbler, <small>(Richmond, 1897), (LC)</small>
* [[Tartarsongar]], *Iduna caligata*, Booted Warbler, <small>(Lichtenstein, MHK, 1823), (LC)</small>
* [[Ramasongar]], *Iduna rama*, Sykes's Warbler, <small>(Sykes, 1832), (LC)</small>
* [[Bleiksongar]], *Iduna pallida*, Eastern Olivaceous Warbler, <small>(Hemprich & Ehrenberg, 1833), (LC)</small>
* [[Maurarsongar]], *Iduna opaca*, Western Olivaceous Warbler, <small>(Cabanis, 1851), (LC)</small>

;Slekt *Calamonastides*
* [[Papyrusklorsongar]], *Calamonastides gracilirostris*, Papyrus Yellow Warbler, <small>(Ogilvie-Grant, 1906), (VU)</small>

;Slekt *Hippolais*
* [[Gråsongar]], *Hippolais languida*, Upcher's Warbler, <small>(Hemprich & Ehrenberg, 1833), (LC)</small>
* [[Olivensongar]], *Hippolais olivetorum*, Olive-tree Warbler, <small>(Strickland, 1837), (LC)</small>
* [[Spottesongar]], *Hippolais polyglotta*, Melodious Warbler, <small>(Vieillot, 1817), (LC)</small>
* [[Gulsongar]], *Hippolais icterina*, Icterine Warbler, <small>(Vieillot, 1817), (LC)</small>

== Kjelder ==
<div class="references-small">
* *Denne artikkelen bygger på «Acrocephalidae» frå , den 17. oktober 2010''
 
### Referansar
Benjamin Vogt

**Paul Benjamin Vogt** () var ein norsk advokat, diplomat og Høgre-politikar, fødd i Kristiansand. Nils Vogt var far hans.

Vogt vart student frå Kristiania katedralskole i 1880 og cand. jur. i 1885. Åra 1886-92 var han redaktør av Christiansands Tidende og 1892-97 generalsekretær i Det konservative centralstyre (Høgre). 1898-1900 var han redaksjonssekretær i Morgenbladet, medan han 1901-03 var overrettssakførar i Kristiania.

Vogt var statsråd i Francis Hagerups koalisjonsregjering frå 1903, fyrst som medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm deretter sjef for Handelsdepartementet. Vogt fungerte for Michelsen-regjeringa som ein slags sendemann i Stockholm sommaren 1905, dette for å sondere dei svenske vilkåra for å godta ei unionsoppløysing. Han var ein av dei fire norske delegatane ved forhandlingane i Karlstad i september 1905.

Frå 1906 til -10 var Vogt Noregs sendemann i Stockholm. Sidan 1910 var han i tilsvarande stilling i London. Denne posisjonen hadde han til 1934.

Han døydde i Oslo i 1947.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* NBL-artikkel om Vogt, skriven av Terje Bratberg.
Hans Meisingset

**Hans Larsson Meisingset** () var ein norsk gardbrukar, lensmann, fyrvaktar og stortingsmann frå Tingvoll. Han var medlem av Venstre.

Foreldra var plassefolk i Tingvoll. Sjølv tok han eksamen ved underoffisersskulen i Trondheim i 1879. Åra 1880-94 var han gardbrukar på Meisingset i Tingvoll, deretter lensmann 1894-1909 i Sunndal og Øksendal, busett på Sunndalsøra. Sidan 1909 var han fyrvaktar på Børøholm fyr i Fillan.

Meisingset var ordførar i Tingvoll 1886-94 og elles forlikskommissær og valmann. I si tid i Sunndal var han medlem av heradsstyret, medan han etter han kom til Fillan var «direktør» i Ind-Hitterens sparebank.

Meisingset representerte Romsdals amt på Stortinget 1895-1903 og Søre Nordmøre krins 1906-09. Han var medlem 1895-97 og sekretær 1898-1903 i militærkomiteen, samt sekretær i Odelstinget 1898 og i Stortinget 1898-1903. 1900-03 var han og medlem av valkomiteen og i 1902 av den utvida justiskomiteen. 1906-09 var han på ny sekretær i Stortinget og medlem av næringskomite nr 1. Inn i mellom var han medlem av departementskomitear vedkomande organiseringa av marinen, om skyttarsaka og «utskrivingsvæsenet».

Han døydde på Børøholm fyr.

## Kjelde
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Notar
Svend Matthiesen

**Svend Matthiesen** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar, bankkasserar og Venstre-politikar frå Grong.

Foreldra hans var gardbrukarar på Medjå i Grong. Sjølv gjekk han seminaret i Klæbu og tok eksamen der i 1849. Frå 1850 var han lærar og kyrkjesongar i heimbygda Grong. Han gifta seg i 1853 til garden Grong og dreiv denne til 1897, då eldste sonen overtok. Perioden 1862-67 var han styreformann i Grong sparebank, deretter kasserar i sparebanken i over 40 år.

Matthiesen var medlem av heradsstyret i Grong 1860-1907, ordførar 1872-80 og 1892-1907. Vidare var han valmann 1865-1903, forlikskommissær 1867-97 og medlem av amtsutvalet i ti år. I 1896 var han medlem av ein kongeleg kommisjon om lakselova.

Perioden 1871-82 var Matthiesen heile tida på frå 2. til 4. varamannsplass til Stortinget. Han vart ved stortingsvalet i 1900 vald til 4. representant for Nordre Trondhjems amt. På Stortinget 1900-03 var han medlem av Lagtinget og jarnbanekomiteen.

Han blei tildelt Borgardådmedaljen i sølv og Kroningsmedaljen 1906.

## Kjelde

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Ole M. Gausdal

**Ole Martin Pettersson Gausdal**, ofte **O.M. Gausdal**, () var ein norsk lærar, gardbrukar, kjøpmann og redaktør frå Geiranger. Han var stortingsmann for Arbeidarpartiet.

Gausdal var fødd og oppvaksen på fjellgarden Gomsdal i Geiranger sokn i dåverande Sunnylven herad. Han vart seminarist frå Tromsø i 1880. Deretter var han lærar i Lenvik frå 1880, sidan i Nordreisa frå 1881 til 1890. Han var gardbrukar 1883-92 og 1903-09, i mellomtida dreiv han handel i Nordkjos i Nordreisa. Åra 1903-09 var han også heradskasserar i Nordreisa, deretter i same stilling 1909-11 i Tromsøysund, dit han flytta i 1909. Han vart redaksjonssekretær i Nordlys 1910, redaktør 1912-15. Bolken 1913-15 var han ordførar i Tromsøysund.

Gausdal var ordførar i Nordreisa 1890-92, og var formann i både skulestyre og fattigstyre. I 1900 var han med å stifta Arbeidarpartiet sitt fylkesparti i Troms i 1900. Han var fyrste varamann til Stortinget i dei tre valperiodane frå 1903 til 1912. I 1904 møtte han på tinget 12. mars-7. mai frå krinsen Tromsø amt, medlem av Lagtinget og tollkomiteen. Periodane 1913-15 og 1916-18 representerte han krinsen Tromsøysund på Stortinget, medan han 1919-21 representerte Lyngen krins på tinget. Heile tida 1913-21 var han medlem av Militærkomiteen. Her gjorde han framlegg om absolutt nedrusting for og gjekk inn for avskaffing av verneplikta. I den siste valbolken var han også medlem av den førebuande fullmaktskomiteen. Både 1918, -19 og -20 var han delegat ved interparlamentariske fredsmøte. Gausdal var i 1920 mellom dei som røysta for norsk medlemskap i Folkeforbundet. Han var elles medlem av lufttrafikkommisjonen av 1919 og av Den sivile forsvarskommisjonen av 1920.

Gausdal braut med Arbeidarpartiet i 1921, og melde seg inn den nystifta partigruppa sosialdemokratane. Same året var han mellom stiftarane av Nordreisa sosialdemokratiske forening, der han var formann i ni år. Han nådde ikkje opp ved stortingsvalet hausten 1921.

Frå 1922 til -32 var Gausdal kontrollør for skattlegginga av tobakk og sjokolade.

På sine eldste dagar flytta han til Ålesund, der han seinare døydde.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Kaplanturbin

**Kaplanturbin** er ein fullturbin med vertikal aksel som blir brukt ved låge fallhøgder (6 til 60 m). Vanlegvis har kaplanturbinar fire til åtte variable løpehjulsskovlar. Han verkar best med store vassmengder og lita fallhøgde, og er derfor mest brukt i elveenergi. Turbinen blei først laga av austerrikaren Viktor Kaplan i 1912 og ferdigstilt i 1922.
Vernehelgen

**Vernehelgen** eller **verjehelgen** (bokmål *skytshelgen*) er ein helgen som på ein særskild måte skal verne om ein by, eit landområde, ei yrkesgruppe, ei folkegruppe, om andre område eller mot visse vanskar. Vernehelgenar har spesielt ein posisjon innanfor katolsk kristendom.

Vernehelgenar tilknytt Noreg er mellom anna Heilag-Olav, som er vernehelgen for heile landet og for Trondheim,  St. Hallvard vernehelgen for Oslo og St. Svithun for Stavanger. Heilage Henrik er vernehelgen for Finland, heilage Birgitta vernehelgen for Sverige og heilage Knut for Danmark.  Heilage Ansgar er vernehelgen for Skandinavia. 

Ei opplisting av vernehelgenar vil elles måtte ha hundrevis av namn. Til dømes er heilage Arnold av Arnoldsweiler vernehelgen for organistar og musikarar, heilage Adam av Fermo er vernehelgen for epileptikarar. Frans av Assisi er vernehelgen for ei rekkje område: Italia, Assisi, bispedømmet Basel, for fransiskanarane, dei fattige, sosialarbeid, miljøvern og økologar, kjøpmenn, skreddarar, vevearar, tøyhandlarar, linhandlarar, tapethandlarar, skipbrotne og straffangar; for lamme og blinde; mot hovudsmertar og pest; for dyrevernorganisasjonar og dyr. Heilage Martin av Vertou er vernehelgen for dei ulykkeleg gifte.  

Saksgangen for utnemning av ein offisiell vernehelgen er langvarig. Forslag frå truande treng støtte frå biskopar, og sidan hentar ein inn synspunkt frå Vatikanet, blant andre Helligkåringskongregasjonen. Til slutt er det Gudstenestekongregasjonen som gir si innstilling til paven. På medieområdet finst det foreløpig vernehelgenar for radioen (erkeengelen Gabriel), for fjernsynet (heilage Klara av Assisi) og for pressen (heilage Frans av Sales). Internettbrukarar må enno greie seg utan vernehelgen. 

## Kjelder

*Katolsk.no
*Katolsk.no om saksgangen for vernehelgenar
*«Skytshelgen» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 4. juni 2015.
Turn! Turn! Turn!

«**Turn! Turn! Turn! (to Everything There Is a Season)**», ofte forkorta til «**Turn! Turn! Turn!**» er ein song som er henta frå Forkynnaren i Bibelen (med unntak av den siste linja) og sett til musikk av Pete Seeger i 1959. Seeger venta til 1962 før han spelte inn si eiga utgåve av songen, og gav han ut på *[[The Bitter and the Sweet]]* på Columbia Records.  45% av alle honorara for songen er donerte til Israeli Committee Against House Demolitions, fordi som Seeger sa: «(i tillegg til musikken) skreiv eg seks ord». Songen vart ein internasjonal hit seint i 1965 då han vart spelt inn av The Byrds. Deira utgåve nådde førsteplassen i USA og 26. plass i Storbritannia. 

## Teksten og tittelen
Teksten er henta nesten ordrett frå Forkynnaren, slik ein finn han i Kong Jakob-bibelen frå 1611, sjølv om ordrekkefølgja er endra for songen. Forkynnaren vert tradisjonelt tilskriven kong Salomon. 

Den bibelske teksten fastslår at det er ein tid og stad for alt: latter og sorg, læking og drap, krig og fred osv. Linjene er opne for mangfaldige tolkingar, men i songen får dei som regel tydinga om ei bøn om verdsfred, med vekt på den siste linja: «a time for peace, I swear it's not too late.» Denne linja og tittelen «Turn! Turn! Turn!» er dei einaste som Seeger skreiv sjølv.

## Andre utgåver
### Tidlege viseutgåver
Songen vart først gjeven ut av visegruppa The Limeliters på albumet deira *[[Folk Matinee]]* i 1962, då med tittelen «To Everything There Is a Season». The Limeliters gav ut si utgåve fleire månader før Seeger si eiga utgåve kom ut. Ein av medlemmene i The Limeliter var Jim McGuinn (òg kjend som Roger McGuinn), som seinare arbeidde med visesongaren Judy Collins. For henne omarrangerte han songen for albumet *[[Judy Collins 3]]* i 1963.  Collins si utgåve vart kalla «Turn! Turn! Turn! (To Everything There Is a Season)», den same tittelen som bandet til McGuinn, The Byrds, seinare nytta når dei spelte songen i 1965.

### The Byrds-utgåva
«Turn! Turn! Turn!» var den tredje singelen av The Byrds og kom ut 1. oktober 1965 på Columbia Records. Songen kom òg ut på albumet *[[Turn! Turn! Turn! av The Byrds|Turn! Turn! Turn!]]*, som kom 6. desember same året. The Byrds-utgåva er den mest suksessrike versjonen av songen, og singelen nådde førsteplassen i USA og 26. plass i Storbritannia.. Teksten til The Byrds-utgåva er den eldste teksten som nokon gong har hamna på førsteplassen i USA.  

Nesten tre tiår etter songen kom ut, hadde han ei viktig rolle i filmen *[[filmen Forrest Gump|Forrest Gump]]* frå 1994. 

### Andre sine utgåver
Songen er òg spelt av ei rekkje andre artistar: 

* The Seekers på *[[Georgy Girl]]* frå 1966
* Mary Hopkin som B-side til «Those Were The Days» frå 1968.
* Nina Simone på *[[To Love Somebody av Nina Simone|To Love Somebody]]* frå 1969.
* Dolly Parton på *[[The Great Pretender]]* frå 1985. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turn! Turn! Turn!|Turn! Turn! Turn!]]» frå ,  den 17. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Set You Free This Time

«**Set You Free This Time**» er ein song av det amerikanske folkerockbandet The Byrds, skreiven av bandmedlemmet Gene Clark. Han kom ut på albumet *[[Turn! Turn! Turn! av The Byrds|Turn! Turn! Turn!]]* i desember 1965. I følgje Clark vart songen skriven i løpet av eit par timar då dei var på turne i Storbritannia i 1965, ein kveld etter dei hadde vore i lag med Paul McCartney på klubben Scotch of St James i London. Clark syng solovokal og spelar akustisk gitar og munnspel på songen. «Set You Free This Time» omhandlar eit samlivsbrot og vendingane i vokalen til Clark og den ordrike teksten tyder på at han var inspirert av Bob Dylan. Songen har òg ei vag countryrockkjensle. Akkordprogresjonen er derimot utypisk for ein countrysong. 

Singelen kom ut den 10. januar 1966. Den selde derimot dårleg og nådde berre 79. plass på den amerikanske singellista. Som følgje av dette byrja Columbia Records i Amerika å reklamere for B-sida i staden for, «It Won't Be Wrong», og singelen klatra etter kvart til 63. plass. Etter ei melding i *[[NME]]* der dei sa at B-sida var betre enn «Set You Free This Time», så gjekk CBS Records så langt at dei gav ut singelen på ny med «It Won't Be Wrong» som A-sida. Dette forvirra dei britiske radio-DJane som ikkje visste kva song dei skulle spele. Dette kan ha medverka til at singelen ikkje nådde singellista i Storbritannia. I samband med den britiske utgjevinga filma BBC ein kort promofilm frå The Byrds. Dagen då dei skulle filma skjedde det ein fysisk krangel mellom manageren Jim Dickson og rytmegitaristen David Crosby og sjølv om det vart filma noko, vart ikkje klippet sendt.

Songen vart framført av bandet på enkelte amerikanske TV-show i 1966, men etter at Clark forlet bandet i mars 1966, slutta dei å spele han på konsertar. Clark spelte ofte songen på sine solokonsertar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Set You Free This Time|Set You Free This Time]]» frå ,  den 17. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* The Byrds mimar til «Set You Free This Time» på ''Shivaree'' i 1966.
* Teksten og gitarakkordane til songen på geneclark.com
It Won't Be Wrong

«**It Won't Be Wrong**» er ein song av det amerikanske folkrock bandet The Byrds, som finst på det andre albumet deira, *[[Turn! Turn! Turn! av The Byrds|Turn! Turn! Turn!]]* frå 1965. Han vart skriven i 1964 av bandmedlem Jim McGuinn og venen hans Harvey Gerst. Songen vart opphavleg gjevne ut med den alternative tittelen «Don't Be Long» på B-sida til ein singel The Byrds gav ut på Elektra Records i oktober 1964 under namnet The Beefeaters. Då songen vart spelt inn på ny i september 1965, hadde dei endra tittelen til «It Won't Be Wrong».

Teksten er ei forholdsvis enkel bøn om at ein kjæraste må bite på den romantiske flørtinga til songaren. Musikalsk peikar gitarriffet etter kvart vers framover mot raga-eksperimenteringa som ein finn i dei seinare songane til bandet, som «Eight Miles High» og «Why», som begge vart spelt inn om lag tre månader etter «It Won't Be Wrong».

Songen vart etter kvart vald ut som B-side for singelen «Set You Free This Time» i januar 1966. Singelen selde derimot dårleg, og Columbia Records byrja å reklamere for B-sida i staden, slik at «It Won't Be Wrong» klartra til 63. plass på den amerikanske singellista. Noko liknande skjedde i Storbritannia der plateselskapet etter ein positiv omtale av B-sida, gav ut heile singelen på ny med «It Won't Be Wrong» som A-side. Dette medførte derimot til forvirring i radiokanalane om kva song dei skulle spele, og dette kan ha vore medverkande til at singelen ikkje gjekk inn på listene i Storbritannia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:It Won&#39;t Be Wrong|It Won&#39;t Be Wrong]]» frå ,  den 17. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vev

**Vev** kan visa til

*Veving
*Vevnad, veva stoff
*Vevstol, innretning til å veva med
*Cellevev, cellegrupper med særskilde oppgåver i ein organisme
*Vevskultur, kulturar av celler frå ein viss type utanfor ein organisme

## Sjå og
*Vevarar, ein fuglefamilie kjend for forseggjorte reir
*Veveri
Apostelen Andreas

**Apostelen Andreas** (ca. år 1-ca. år 60), av gresk Ανδρέας, 'manndom', var ein av Jesu læresveinar og ein av dei tolv opphavlege apostlane i den kristne kyrkja. Minnedagen hans vert feira 30. november. 

## Andreas sitt liv
Andreas Bar-Jona (Jonasson) vart fødd i Betsaida ved Genesaretsjøen. Han budde i lag med broren Simon, som Jesus gav namnet Peter, i Kapernaum ved Genesaretsjøen. Begge brørne var fiskarar. Andreas var truande jøde, blant læresveinane til døyparen Johannes, og det var Johannes som oppfordra Andreas til å følgje Jesus. I følgje Johannesevangeliet var Andreas den første som vart kalla til apostel.

Andreas er nemnd fleire gonger i evangelia og ein gong i Apostelgjerningane. 

Det finst ikkje sikre opplysningar om kor Andreas virka som apostel, men han er nemnd i mange legender. Truleg misjonerte han rundt Svartehavet før han slo seg ned i Hellas og forkynte evangeliet der som biskop av Patras, hovudstaden i distriktet Akaia. 
Under keisar Nero, rundt år 60, vart Andreas arrestert av statthalderen Aegeas. Den 30. november år 60 eller 62 vart Andreas martyrdrepen i Patras. I følgje ein legende frå 900-talet vart han drepen ved å bli bunden på ein krysstilt kross (Crux decussata, Andreaskrossen). Etter legenden preika han for folket frå denne krossen i to til tre dagar før han døydde.

## Den legendariske Andreas

Det apokryfe skriftet «Andreas' gjerningar» vert tilskrive Leucius Charinus, og er truleg forfatta på 200-talet. . J.R. Hartley, som utgav dei i 1924, meinte at dei var frå rundt år 260.

Hieronymus skriv at relikviane etter Andreas vart ført i triumftog frå Patras til Konstantinopel og bisett i Apostelkyrkja der. Dette skjedde etter eit dekret frå keisar Konstantius II (337-61). Andreas vart sidan vernehelgen for Konstantinopel. 

Etter skotsk tradisjon vart relikviane i Patras vakta av den greske munken Regulus (Rule). Ein engel synte seg for Regulus og bad han ta med store delar av relikviane etter Andreas til ein ukjend stad langt oppe i nordvest. Rugulus reiste dit engelen førte han, opp til kysten av Fife i Skottland, der han bygde ei kyrkje for relikviane. Rugulus vart den første biskopen der og i tretti år forkynte han for skottane. Det er bakgrunnen for at Andreas er vernehelgen for Skottland. Skottland har ein andreaskross i nasjonalflagget. Relikviane i St Andrews vart øydelagde under reformasjonen.

I kunsten blir Andreas vanlegvis framstilt som ein eldre mann, vanlegvis med ei bok. Opphavleg vart martyriet framstil på ein vanleg kross, men frå 900-talet ser vi oftare at framstillingar av Andreaskrossen. Andre helgenattributt er eit fiskegarn eller ein fisk.

## Kjelder
* Andreas på katolsk.no

### Referansar
Relikvie

**Relikvie**, frå latin *reliquiae*, *restar*, er leivningar av liket til ein helgen eller ein annan heilag person, eller ein del av ting som på ein eller annan måte har vore nær knytt til ein heilag person.

## Sjå òg
*Relikvarium

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Mjødurt

**Mjødurt** er ei urt i rosefamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia. 
Planta vert kring 80 cm høg og har store stengelblad høgt opp. Blad med store finnar, små mellomfinnar og stor endefinne. Ho har små blomstrar med sterk lukt og fem gulkvite kronblad. Dei dannar snaue småfrukter som er to millimeter lange. Mjødurt blømer kring juni månad på fuktige og sumpige stader, og vanleg gjennom heile Noreg. Ho er funnen opp til 1350 m på Hardangervidda.

## Kjelder

* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Älggräs|Älggräs]]» frå ,  den 17. oktober 2010.*
5D (Fifth Dimension)

«**5D (Fifth Dimension)**» er ein song av det amerikanske rockebandet The Byrds, skriven av bandmedlemmet Jim McGuinn. Han vart gjeven ut på singel 13. juni 1966 og nådde 44. plass på den amerikanske singellista, men kom ikkje ein gong inn på den britiske. Songen vart òg gjeven ut som opningsspor på det tredje albumet deira, *[[Fifth Dimension]]*, som kom ut 18. juli 1966. «5D (Fifth Dimension)» kom ut etter den viktige singelen «Eight Miles High» single og tok den psykedeliske eksperimenteringa deira eit steg vidare.

I følgje McGuinn var teksten eit forsøk på forklare relativitetsteorien til Einstein og var direkte inspirert av boka *1-2-3-4, More, More, More, More* av Don Landis.  Den abstrakte songteksten vart av mange tilhengjarar tolka som ei LSD-tripp, noko McGuinn nekta på det sterkaste. På grunn av desse skuldingane vart songen bannlyst frå somme radiostasjonar i USA.

Innspelinga av songen vart gjort 24. og 25. mai 1966 med Allen Stanton som produsent. På songen finn ein Bach-aktig orgel og elektrisk piano, spelt av Van Dyke Parks. «5D (Fifth Dimension)» var ein av favorittane til The Byrds-bassisten Chris Hillman, som skildra han som «ein av dei flottaste songane McGuinn nokon gong har skrive.»   

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:5D (Fifth Dimension)|5D (Fifth Dimension)]]» frå ,  den 17. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Apostelen Jakob den yngre

**Jakob den yngre** eller Jakob Alfeusson var ein av Jesu læresveinar og ein av dei tolv utvalde apostlane.  Han vert kalla *Jakobus Minor* eller  *Jakob den yngre* fordi han vart kalla til apostel seinare enn Jakob den eldre, slik det m.a. er omtalt i Matteusevangeliet.

Det nye testamentet nemner personar ved namnet Jakob fleire gonger. Det må dreie seg om minst to ulike personar, truleg minst tre og kanskje så mange som åtte. 

Jakob den yngre vart lenge rekna for å vere identisk med Jakob, Jesu bror, forfattaren av Jakobs brev i Det nye testamentet. I dag er det vanlegare å gå ut ifrå at det dreier seg om to ulike personar – ein Jakob, son av Alfeus, som var ein av dei tolv læresveinane, og ein Jakob, Jesu bror, som skreiv Jakobs brev og som hadde ein leiande posisjon i den eldste kyrkja.

Jakob den yngre er rekna som forfattar av nokre apokryfe skrifter, mellom andre Jakobs evangelium.

Jakob vart høgtida saman med Filip ved gaukmesse den 1. mai. I Den katolske kyrkja er minnedagen sidan 1969 lagd til 3. mai.

I kunsten vert Jakob den yngre framstilt som biskop av Jerusalem med ei bok eller skriftrulle som apostelsymbol. Den fremste helgenattributten hans er ei valkarklubbe, som han etter tradisjonen vart ihelslegen med.  I desse framstillingane ser det ut til at Jakob den yngre og Jakob, Jesu bror, er rekna for å vere éin og same person.

## Kjelder

*Jakob den yngre på Katolsk.no

### Referansar
Apostelen Filip

**Apostelen Filip** var fiskar frå Betsaida i Galilea, og truleg ein av læresveinane til Døyparen Johannes da Jesus kalla han til seg. Johannesevangeliet fortel at det skjedde dagen etter at Peter og Andreas var kalla. Filip og Andreas var dei einaste av apostlene som hadde greske namn, og da nokre grekarar ville sjå Jesus, var det Filip dei tok kontakt med. 

Kor det vart av Filip etter at apostlane var samla den første pinsa, er usikkert, tradisjonen er vag. I nokre tradisjonar vert han forveksla med ein diakon ved namn Filip, som levde og døydde i Hierapolis og hadde fleire jomfruelege døtrer med profetiske gåver. 

Etter katolsk tradisjon skal Filip ha misjonert i Sørvest-Asia og Skythia i det som no er Sør-Russland. Sidan skal han ha forkynt evangeliet i Frygia. Etter legenda vart han krossfest i år 81 under keisar Domitian. Relikvia etter Filip skal ha vorte førte til Konstantinopel og Roma, og skal elles finnast i kyrkjer i m.a. Troyes, Köln, Praha, Andechs, Paris og Toulouse. 

Den heilage Filip vert i kunsten framstilt med latinsk kross eller ein T-forma Antoniuskross, som eit teikn på martyriet hans. Han kan også bli avbilda med ein lang kross; den kan vise til eit våpen som han i følgje ei legende om at han dreiv bort ei drake med. FPå bilete er Filip gjerne avbilda som svært ung.

## Kjelder
* Filip på katolsk.no

### Referansar
Idealisme

**Idealisme** er fleire ulike lærer som trur på eller søkjer etter *ideal*, noko perfekt, som anten kan vera førebilde for røyndommen eller brukast til å forbetra verda. Ein finn ulike former for idealisme innan filosofi, kunst og samfunnsliv. I daglegtalen blir «idealisme» og «idealist» mest brukt om moralsk idealisme.

## Former for idealisme
Innan filosofi finst fire hovudformer for idealisme:

* Metafysisk idealisme, ein motsats til materialisme. Hevder at abstrakte tilhøve er til uavhengig av ting som kan sansast, og er meir verkelege enn dei.

* Sannkjenningsteoretisk idealisme, ein motsats til realisme. Hevder at røyndommen er avhengig av måten me oppfattar ting på. Han kan ikkje skiljast frå medvit og sannkjenning.

* Estetisk idealisme, ein motsats til formalisme. Venleik er til gjennom at det uttrykker ein (platonsk) idé i noko materielt.

* Moralsk idealisme, som seier at handling bør ha høgare grunnlag enn egoistiske eller sanselege motiv.

## Representantar for idealisme
Blant dei gamle greske filosofane er Platon best kjend som ein idealist som hevda at det fanst ei idéverd som var meir verkeleg enn den bleike etterlikninga me lever i. Anaxagoras med sitt omgrep «nous» om ein uavhengig hug som ordna verda er eit anna døme på antikk idealisme.

## Kjelder
* 
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Idealism|Idealism]]» frå ,  den 17. oktober 2010.*
Jakob den rettferdige

**Jakob den rettferdige** eller **Jakob av Jerusalem** er rekna som den første biskopen av Jerusalem og forfattaren av Jakobs brev i Det nye testamentet, og er omtalt som Jesu bror. Han er i eldre kristen tradisjon halden for å vere identisk med apostelen Jakob den yngre, men sannsynlegvis var dette to ulike personar. 

Merkedagen hans var tidlegare feira ved gaukmesse 1. mai, som for Jakob den yngre. I dag feirar Den katolske kyrkja merkedagen hans den 25. oktober.

Den heilage Jakob, «Herrens bror» er omtalt mange gonger i Det nye testamentet saman med Josef, Simon og Judas og nokre systrer. Han kan ha vore son til Josef og slik Jesu bror eller halvbror, men nemninga «bror» kunne òg bli bruka om ein fetter eller andre mannlege slektningar. Jakob ser ut til å ha vore leiar for den første kyrkja i Jerusalem. 

Jakob leid martyrdøden i Jerusalem i år 62 (eller 60 eller 64). Biskop Jakob skal ha blitt steina og slegen til døde etter å ha blitt dømd av *Sanhedrin* (det høge rådet).

## Kjelder
* Katolsk.no: «Den hellige Jakob den Rettferdige, «Herrens Bror»»
Krohg

**Krohg** er eit norsk slektsnamn. Andre stavemåtar av namnet er Krog og Krogh.

* Christian Krohg (1777–1828), norsk jurist, embetsmann og stortingsmann
* Christian Krohg (1852–1925), norsk målar, forfattar og journalist
* Hilmar Meincke Krohg (1776-1851), norsk amtman
* Oda Krohg (1860-1935), norsk kunstnar
* Otto Theodor Krohg (1811-1889), norsk prest og forfattar
* Per Krohg (1889-1965), norsk kunstnar
* Sossen Finne Anker Krohg (f. 1923), norsk skodespelar
Det brasilianske instituttet for geografi og statistikk

**Det brasilianske instituttet for geografi og statistikk** (portugisisk *Instituto Brasileiro dei Geografia e Estatística*), vanlegvis kjent med akronymet **IBGE** (etter det portugisiske namnet) er eit offentleg institutt sett opp av den føderale administrasjonen i Brasil. Instituttet vart oppretta i 1934 som *Det nasjonale instituttet for statistikk* (*Instituto Nacional dei Estatística*). Det var først i 1938 at dei fekk det noverande namnet. 

IBGE har oppgåver knytt til naturgeografi, sosialgeografi, demografi og økonomi som òg inneber å gjennomføre folketeljingar og dessutan å samanstille all denne informasjonen. IBGE forsyner deretter dei føderale statsmaktene, delstatane og kommunane med denne informasjonen. Informasjonen går òg til andre institusjonar og til publikum generelt. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside 
* Offisiell heimeside, engelsk versjon 
* IBGE, tilgang til resultat og ein stor del undersøkingar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:|]]» frå , den 18. oktober 2010.*
Bydel

Ein **bydel** er ein del av ein by. Ein kan skilje mellem *administrative* bydelar og *funksjonelle* bydelar. Dei fleste storbyer har fleire funsjonelle bydelar og ein grad av lokal administrasjon for nokre av bydelane.

## Administrative bydelar
Bydelar kan ha offisiell status og ei lokal forvalting, kanskje også eit byråd eller bydelsråd. Eksempelvis er København  administrativt delt i 18 kommunar, og den folkerikaste av desse (Københavns kommune) er dessutan inndelt i 10 bydelar, kvar med sitt eige lokalutval. Paris er delt opp i 20 arrondissement som har kvar sitt lokale bystyre og borgarmeister. I Noreg er det berre  Oslo, Bergen, Trondheim og Stavanger som vert delt inn i administrativebydelar. 

## Funksjonelle bydelar
Både store og små byar vil i byplanlegginga dele landområdet inn i ulike bydelar, sjølv om det ikkje er utbygd nokon administrasjon for kvar av bydelane. Ofte vil desse bydelane ha ulik funksjon - som parkområde, bustadområde eller industriområde.

## Referansar