open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jinxi

**Jinxi** (kinesisk skrift 金溪县 ; pinyin *Jīnxī Xiàn*) er eit fylke i provinsen Jiangxi i Folkerepublikken Kina.  Det ligg i byprefekturet Fuzhou.

I 1999 var folketalet 260&nbsp;336.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jinxi|Jinxi]]» frå ,  den 13. oktober 2009.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden jinxi.gov.cn
Slip on Through

«**Slip On Through**» er ein song skriven av Dennis Wilson for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Han vart gjeven ut på albumet *[[Sunflower]]* i 1970. Han kom òg ut på singel med B-sida «This Whole World». Singelen gjorde ikkje særleg inntrykk på salslistene i verken USA eller Storbritannia. 

Dennis Wilson syng solovokal på songen. 

## Medverkande
;The Beach Boys
*Dennis Wilson – solovokal, orgel, perkusjon
*Al Jardine – gitar, vokal
*Mike Love – vokal
*Carl Wilson – gitar, vokal
*Bruce Johnston – piano, vokal
*Brian Wilson – bassgitar, vokal
;Andre musikarar og teknisk personell
*Dennis Dragon – trommer
*Jerry Cole – gitar
*Stephen Desper – lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slip on Through|Slip on Through]]» frå ,  den 11. september 2009.*
Add Some Music to Your Day

«**Add Some Music to Your Day**» er ein song skriven av Brian Wilson, Joe Knott og Mike Love for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Han vart ført gjevne ut som singel tidleg i 1970 og nådde 64. plass i USA. Han vart så gjeven ut som singel på albumet deira *[[Sunflower]]* same året.

I følgje CD-heftet i 2000-utgåva av *Sunflower* var ikkje Joe Knott ein profesjonell låtskrivar. I følgje Brian Wilson var han ein ven som bidrog med nokre tekstlinjer. 

### Musikarar
* Al Jardine - gitar, vokal
* Bruce Johnston - bass, vokal
* Mike Love - vokal
* Brian Wilson - Roxichord, vokal
* Carl Wilson - gitar, vokal
* Dennis Wilson - trommer, vokal
Alle i bandet bortsett frå Dennis Wilson syng solovokal på songen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Add Some Music to Your Day|Add Some Music to Your Day]]» frå , den 11. september 2009.*
Break Away

«**Break Away**» (stundom skrive som **«Breakaway»**) er ein song skriven av Brian Wilson (Murry Wilson, far hans, er tilskriven som tekstforfattar under psevdonymet Reggie Dunbar) for The Beach Boys i 1969. Songen vert rekna som ein av dei sterkare songane deira, men singelen gjorde det heller dårleg og nådde berre 63. plass i heimlandet, USA. I utlandet gjorde han det noko betre. 

Etter innspelingane av *[[Smiley Smile]]* vart rolla til Brian Wilson som bandleiar og sjef i studio mindre viktig. Mellom *[[Surfer Girl]]* og singelen «Heroes and Villains» var berre Brian Wilson tilskriven som produsent, men framover var heile bandet tilskriven denne rolla. «Break Away» var den siste utgjevinga der Brian Wilson står som produsent før «Child of Winter» i 1974.

Carl Wilson syng versa på «Break Away» (med Mike Love) og Al Jardine syng refrenget. I starten var det meininga at Brian Wilson skulle synge første verset. Tidlege studiomiksar gjevne ut på samleplater i seinare tid stadfester dette. 

Brian Wilson har fortalt at the Monkees inspirerte han til å skrive denne songen. 

Singelen vart gjeven ut med «Celebrate The News» som B-side i juni 1969. Det var den siste singelen til bandet i 60-åra og den nest siste dei gav ut på Capitol Records før dei gjekk til Warner Brothers. Singelen nådde 63. plass i USA, men gjekk heilt til sjetteplass i Storbritannia. I Tyskland nådde songen 29. plass, og var den siste singelen deira som gjekk inn på listene i Tyskland før 1987. I Nederland nådde songen 17. plass og i New Zealand 20. plass. 

«Break Away» kom ikkje ut på noko studioalbum, men har kome med på fleire samleplater i åra etter. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Break Away|Break Away]]» frå , den 11. september 2009.*
Never Learn Not to Love

«**Never Learn Not to Love**» er ein song spelt inn av The Beach Boys og gjeven ut på albumet deira *[[20/20]]* i 1969. Han vart òg gjeven ut som B-sida på singelen «Bluebirds over the Mountain» i 1968. På Beach Boys-albumet er songen tilskriven Dennis Wilson, men originalsongen «**Cease to Exist**», vart skriven av Charles Manson. Dennis Wilson tok originalen, endra litt av teksten og la på musikk. Songen opnar med «Cease to resist».

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Never Learn Not to Love|Never Learn Not to Love]]» frå , den 11. september 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cool, Cool Water

«**Cool, Cool Water**» er ein song skriven av Brian Wilson og Mike Love for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Songen hadde sitt opphav i *[[Smile av The Beach Boys|Smile]]*-prosjektet frå 1966-1967, men vart først gjeven ut i 1970 på albumet *[[Sunflower]]*. Songen vart òg gjeven ut på singel med «Forever» som B-side. Singelen gjekk ikkje inn på lista i USA eller i Storbritannia. 

Mike Love og Brian Wilson syng solovokal på songen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cool, Cool Water|Cool, Cool Water]]» frå , den 11. september 2009.*
Tears in the Morning

«**Tears in the Morning**» er ein song skriven av Bruce Johnston for det amerikanske popbandet The Beach Boys. Han vart gjeven ut på albumet deira *[[Sunflower]]* i 1970. Han kom òg ut som singel med «It's About Time» som B-side. Singelen gjekk ikkje inn på listene i verken USA eller Storbritannia, men nådde Topp 10 i Nederland. 

Bruce Johnston song sjølv solovokal på songen. 

## Medverkande
;The Beach Boys
* Bruce Johnston – solovokal, orgel, piano
* Carl Wilson – gitar, vokal 
* Dennis Wilson – trommer, vokal
* Mike Love – vokal
* Brian Wilson – bassgitar, vokal
* Al Jardine – gitar, vokal

;Andre musikarar
* Michel Colombier – orkesterarrangement
* Daryl Dragon – vibrafon, trekkspel

## Salslister

## Andre utgåver
Det norske stoner rock-bandet Thulsa Doom spelte inn ei utgåve av songen på albumet deira *[[Keyboard, Oh Lord! Why Don't We?]]* frå 2005.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tears in the Morning|Tears in the Morning]]» frå ,  den 11. september 2009.*
Bjærangen

**Bjærangen** er ein dal og ei grend som ligg mellom Halsa og Engavågen, inst i Bjærangfjorden.

Fjorden er rik på fisk og dalen er rik på elg. Vinterstid vert det laga til skiløyper i Bjærangen.

Sommarstid er òg fjorden populær, då ei lakseelv renn ut i Bjerangsfjorden.

Bjærangen har postadresse Halsa. Ungane herifrå går på barneskule her før dei held fram på ungdomsskulen på Engavågen. Utanfor Bjærangen er framleis ein gamal lokalbutikk i drift; Karl B. Tidemanns eftf.

## Bakgrunnsstoff
* Karl B. Tidemanns eftf.
Live in London av The Beach Boys

***Live in London*** (*Beach Boys '69* i Nord-Amerika) er eit konsertalbum av The Beach Boys, opphavleg gjeve ut av EMI i Storbritannia i mai 1970 og i USA via Capitol Records den 15. november 1976.

## Bakgrunn
1968 var eit vanskeleg år for The Beach Boys i heimlandet der det hadde gått kraftig nedover med karrieren deira. I Europa hadde dei framleis eit sterkt fotfeste, noko dette konsertalbumet syner. Konserten vart halde medan dei heldt på med innspelinga av *[[20/20]]*. Etter at samlealbuma *[[Endless Summer]]* og *[[Spirit of America]]* overraskande gjorde det bra i 1974 og 1975, vart the Beach Boys igjen populær i heimlandet, særleg på konsertane deira. Det var på denne tida Capitol valde å slå til å smi medan jarnet var varmt. Dei gav ut albumet under eit nytt namn, *Beach Boys '69*, trass i at albumet faktisk var spelt inn i desember 1968. The Beach Boys sitt eige selskap hadde nettopp gjeve ut det doble konsertalbumet *[[The Beach Boys in Concert]]*, men *Beach Boys '69* klarte likevel å oppnå suksess og nådde 75. plass hausten 1976. Den britiske utgåva nådde ikkje albumlista i Storbritannia. 

Ein trur at The Beach Boys skulda Capitol eit album til før kontrakten deira var over, så dei gav ut dette konsertalbumet for å ende kontrakten. Albumet kom ut på CD i 1990 (og igjen i 2001) i lag med konsertalbumet frå 1964, *[[Beach Boys Concert]]*.

## Innhald

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Live in London (The Beach Boys album)|Live in London (The Beach Boys album)]]» frå , den 11. september 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** *Surf's Up: The Beach Boys On Record* Brad Elliott c. 1981
** *Beach Boys Concert*/*Live in London* CD-hefte, David Leaf, c. 1990.
** Allmusic
Engen

**Engen** er ei veglaus grend som ligg på sørsida av Holandsfjorden i Meløy kommune.

Frå Engen er det om lag to km til nordlandsgarden Fondal gard. Det er frå Engen ein må gå for å koma til Engabreen, ein arm av Svartisen i Meløy. Staden er difor ganske tungt trafikkert av turistar i bresesongen, og souvenirbutikken/restauranten *Brestua* er bygd i samband med breturistane. 

Engen har i dag berre nokre få fastbuande. Det vert drive saue- og storfehald her, og ein kan bestilla skyss frå Holand over til gjestebrygga på Engen med eit lokalt skyssbåtfirma. Engen har postadresse Halsa.

Ovanfor Engen ligg Engabrevatnet. Frå Engen er det lettast tilkomst til turisthytta Tåkeheimen og fjelltoppen Helgelandsbukken. 

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til Svartisen i Meløy.
* Turliv.no om Svartisen i Meløy.
Chongzuo

**Chongzuo** (崇左 ; pinyin: *Chóngzuǒ*) er eit byprefektur i Guangxi i Folkerepublikken Kina. 

## Administrative einingar
Chongzuo omfattar eitt bydistrikt, eitt byfylke og fem fylke: 

* Bydistriktet Jiangzhou - 江州区 *Jiāngzhōu Qū*
* Byfylket Pingxiang - 凭祥市 *Píngxiáng Shì*
* Fylket Ningming - 宁明县 *Níngmíng Xiàn*
* Fylket Fusui - 扶绥县 *Fúsuí Xiàn*
* Fylket Longzhou - 龙州县 *Lóngzhōu Xiàn*
* Fylket Daxin - 大新县 *Dàxīn Xiàn*
* Fylket Tiandeng - 天等县 *Tiānděng Xiàn*

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden chongzuo.gov.cn
Beihai i Guangxi

**Beihai** (eller **Pakhoi**) er ein kinesisk hamneby og byprefektur i den autonome regionen Guangxi i Sør-Kina ved Kinas kyst mot Tonkinbukta og grensar mot Vietnam. Folketalet vart i 2004 berekna til 1,45 millionar. 

Byen er ein viktig fiske- og handelshamn ved Tonkinbukta. Den vart opna for investeringar og handel frå utlandet i 1984 og har ein stor verftsindustri, matvareindustri og alskens produksjon av utstyr for sjøfarten. Kinas viktigaste perlebankar er i dette området. Byen har fått rykte på seg for å vera tilhaldsstad for sjørøvarar. 

Etter at den sino-britiske Chefookonvensjonen vart underteikna i 1876 etablerte åtte vestlege statar (Storbritannia, USA, Tyskland, Austerrike-Ungarn, Frankrike, Italia, Portugal og Belgia) seg i byen med konsulat, hospital, kyrkjer, skolar og tollhus. Det står (2008)) framleis femten av desse vestlege bygningane i Beihai. 

Kinesiske styresmakter definerte byen som stad for internasjonal turisme  i 1982.

## Administrasjon

Byprefekturet Beihai består av tre distrikt og eitt fylke:

* Haicheng distrikt
* Yinhai distrikt
* Tieshangang distrikt
* Hepu fylke
Haicheng i Guangxi

**Haicheng** 海城市 er ein by og eit byfylke i byprefekturet Anshan aust i provinsen Liaoning i det nordlege Kina. Folketalet i byfylket var på 1,09 millionar i 1999.

## [[Jordskjelvet i Haicheng 1975]]
Den 4. februar 1975 vart Haicheng ramma av eit jordskjelv på 7,0 i momentmagnitude (eller 7,3 på Richtersskalaen). Byen hadde då rundt éin million innbyggarar.  I følgje dei kinesiske styresmaktene hadde seismologar sendt ut åtvaringar om jordskjelvsfaren ein dag i førevegen, og det vart gjeve ordre om evakuering av byen. At dyr oppførte seg uvanleg medverka til at evakueringsordren i stor grad vart følgd, og evakueringa var fullført fem og ein halv time før jordskjelvet kom.
Jordskjelvet i Haicheng 1975

**Jordskjelvet i Haicheng i 1975** var, om rapportane frå Folkerepublikken Kina kan setjast lit til, den fyrste gongen seismologar klarte både å forutseie eit større jordskjelv, og å syte for at ein stor forkesetnad stort sett vart evakuert i tide.

Den 4. februar 1975 vart Haicheng i provinsen Liaoning i det nordlege Kina ramma av eit jordskjelv på 7,0 (eller 7,3 på Richters skala, som då var i bruk). Byen hadde då rundt éin million innbyggarar. Seismologar hadde sendt ut åtvaring om jordskjelvsfaren ein dag i forvegen, og det gjekk ut ordre om evakuering av byen. At dyr oppførte seg uvanleg, bidrog til at ordren i særs stor grad vart fylgd. Evakueringa var fullført 5 1/2 time før jordskjelvet fann stad. 

Jordskjelvet ramma klokka 19.36 lokal tid. Meir enn 2&nbsp;000 menneske omkom, og mange vart skadde. Det vart meldt om store skadar i Yingkou-Haicheng-området. Mindre skadar vart meldt i Seoul i Sør-Korea.

Jordskjelvet merktest både i Primorskij kraj i Sovjetunionen og på øya Kyushu i Japan.

## Kjelder
?
Seismologi

**Seismologi** er læra om jordskjelv og (elastiske) bølgjerørsler i jorda. 

Ved jordskjelv, sprengingar og liknande, oppstår det seismiske bølgjer som brer seg med forskjellige hastigheiter og i alle retningar ut frå hyposenteret til skjelvet. 

Ved å registrere seismiske bølgjer med seismografar, kan ein rekne seg fram til plasseringa og styrken til jordskjelv eller lokalisere kjernefysiske eksplosjonar. For å undersøke det indre av jorda, frå jordskorpa og heilt inn til den indre kjernen må ein ty til dei seismologiske metodane. Eit av dei største anlegga til dette føremålet ligg i Noreg og heiter NORSAR. 

Tilsvarande metodar, kalla seismikk, vert nytta i leitinga etter petroleum, malm og mineral og ved førundersøkingar for bygg og anlegg.

## Kjelder
Fenomen

**Fenomen** viser til noko som skjer og kan oppfattast, anten gjennom sansane eller annan observasjon. Ordet stammar frå gresk *phainomena* (φαινόμενα), frå verbet *phainesthai*, 'visa seg'.

Ei kvar vanleg hending som følgjer naturlovar kan kallast eit fenomen, til dømes at noko fell til jorda på grunn av gravitasjon. I nokre samanhengar snakkar ein likevel om «fenomen» som noko særskild og uvanleg. I overført tyding kan ordet nyttast om ein eineståande eller uvanleg person, ting eller hending.

## Sjå òg
* Overnaturleg
* Ovring

## Kjelder
*
Leye

**Leye** (乐业县; pinyin: * Lèyè Xiàn*) er eit fylke i den autonome regionen Guangxi i Folkerepublikken Kina. Det ligg i byprefekturet Baise.
Befolkninga var på  innbyggarar i 1999.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
*  Den offisielle nettstaden leye.gov.cn  


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leye|Leye]]» frå Wikipedia på bokmål,  den 12. september 2009.*  
 .
Xilin

** Xilin ** kan vera:

* Qilin eller xilin, eit kinesisk mytologisk vesen rekna som lykkebringande
* Fylket Xilin (西林) i den kinesiske autonome regionen Guangxi
* Bydistriktet Xilin (西林) i provinsen Heilongjiang i Kina
Xilin i Yichun

:*Sjå [[Xilin]] for fleire tydingar*
**Xilin** (kinesisk 西林区, pinyin Xīlín Qū) er eit bydistrikt i byprefekturet Yichun i den kinesiske provinsen Heilongjiang . Det har eit areal på 457 km² og rundt 50&nbsp;000 innbyggarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå ,  den 12. september 2009.*  
 .
.Mac

**.Mac** var programvare/medlemskap som høyrer til Apple. Det er tett knytt til OS X. Den 9. juli 2008 vart .Mac erstatta med tenesta MobileMe, ein liknande teneste med utvida funksjonalitet, og alle eksisterande .Mac-kundar vart automatisk flytta over til MobileMe.

## Funksjonar i .Mac

### Datalagring
* Sikkerheitskopiar på tenarmaskinane til Apple.
* iDisk kan lagra filer på opp til 10 GByte på Apples sine tenarmaskinar. 
* Webgalleri kan lagra bilete frå iPhoto og Aperture.

### Heimeside
Apple-spesifikk heimesidepublisering med iWeb

### IMAP epost
E-postkonto på Apple sine tenarmakinar, med addresse som sluttar på @mac.com

### Synkronisering
.Mac kan synkronisera:
* Bokmerke frå Safari
* Kalender
* Kontaktar frå adressebok
* Dashboardwidgetar
* Dock objekt
* Nøkkelringar
* Epostkontoar
* Epostreglar, signaturar og smartepostkassar frå apple mail
* Notat
* Innstillingar i valpanelet
Xilin i Baise

**Xilin** (西林县; pinyin * Xīlín Xiàn*) er eit fylke i den autonome regionen Guangxi i Folkerepublikken Kina. Det ligg i byprefekturet Baise.

Xilin hadde  innbyggarar i 1999.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Xilin (Baise)|Xilin (Baise)]]» frå Wikipedia på bokmål,  den 12. september 2009.*

## Bakgrunnsstoff
*  Informasjonsside
AOL

**AOL** (tidlegare **America Online**) er ei mediaverksemd og internettleverandør i USA. Selskapet vart grunnlagt i 1985, og er i dag eigd av Time Warner. AOL var eit av dei første selskapa som tilbaud tilgang til internett for ålmenta. I dag står AOL og bak snakkeprogrammet *AOL Instant Messenger*.

AOL tilbyr mobiltjenester under merkenamnet **AOL Mobile**.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:AOL|AOL]]» frå Wikipedia på bokmål, den 12. september 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
*
Accent

**Accent** var eit distribuert operativsystem som vart utvikla ved Carnegie Mellon University, mellom 1981 og 1985 som ein del av *SPICE prosjektet*. Accent vart opphavleg konstruert som ein etterfølgar av operativsystemet **Aleph**, og førte til utviklinga av det distribuerte operativsystemet Mach.

## Litteratur
* Richard F. Rashid: *An Inter-Process Communication Facility for UNIX*, Local Networks for Computer Communications, Springer-Verlag, 1981, s. 319-354
* Richard F. Rashid og G.G. Robertson: *Accent: A Communication Oriented Network Operating System Kernel*, Proceedings of the Eight Symposium on Operating Systems Principles, Pacific Grove, California, 1981, s. 64-75
* Richard F. Rashid: *Experiences with the Accent Network Operating System*, Networking in Open Systems, Lecture Notes in Computer Science (248), 1986, s. 259-269
* Richard F. Rashid: *From RIG to Accent to Mach: The Evolution of a Network Operating System*. Mach/Camelot, Computer Science Department, Carnegie Mellon University, 1987
* R. Fitzgerald og Richard F. Rashid: *The Integration of Virtual Memory Management and Interprocess Communication in Accent*, ACM Transactions on Computer Systems, 4(2), 1986
Active Directory

**Active Directory** (**AD**) er Microsoft si katalogteneste for handtaking av brukarar, brukarrettar, og ressurskontroll. Det vart bygd opp som X.500, og er delvis LDAP-kompatibel.

Active Directory (AD) vert nytta til autentisering av maskinar og brukarar mot Windows-domenet. Gjennom AD har ein òg høve til å administrera maskinar, køyre script og tilpassa lokale oppsett.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 12. september 2009.*
AdSense

**AdSense** er ei reklameteneste på Verdsveven driven av Google. Tenesta viser fram reklame i tekst-, bilde- eller videoformat på googletenester eller andre nettstader. AdSense bruker Google sin søketeknologi til å prøva setja inn annonsar som er relevante til det som står på sida dei er sette på.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:AdSense|AdSense]]» frå , den 22. november 2010.* 

## Bakgrunnsstoff
*
Adgangskort

**Adgangskort** er identifikasjonsmiddel som gjev berarar tilgang til stader med tilgjengekontroll. Korta kan sjekkast av menneske eller i automatiserte anlegg der datamaskiner godkjenner adgangskorta og styrer tilgjenget.

Dei mest nytta teknologiane er strekkodar, magnetstriper, smartkort, nærfeltkort og biometriske ulike kjenneteikn.
Advanced Configuration and Power Interface

**Advanced Configuration and Power Interface** (**ACPI**) er ein open standard for operativsystem som først vart gjeven ut i desember 1996og utvikla av HP, Intel, Microsoft, Phoenix og Toshiba. Han definerer eit felles grensesnitt for maskinvareattkjenning, hovudkort og eningskonfigurasjon og straumstyring. Ifølge spesifikasjonane er ACPI eit viktig element i Operating System-directed configuration and Power Management (OSPM). 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Advanced Configuration and Power Interface|Advanced Configuration and Power Interface]]» frå Wikipedia på bokmål, den 12. september 2009.*
Howard Aiken

**Howard Hathaway Aiken** () var ein pioner innanfor informatikk. Han var hovuddrivkrafta bak IBM sin datamaskin Harvard Mark I.

I 1970 mottok Aiken IEEE sin Edisjon-medalje for hans bidrag til å utvikla digitale datamaskinar.
Alt-tasten

**Alt** er tasten som ligg til venstre for mellomromstasten på normale tastatur. Han er ein modifiseringstast som kan endra funksjonen til andre tastar, ved at ein held Alt nede samtidig som ein trykkjar den andre tasten. 

Alt-tasten vert ofte nytta i tastekombinasjonar, gjerne saman med Ctrl eller Shift. Ein kan visa til slike samansetjingar ved å skriva tastenamna med eit pluss- eller minusteikn imellom, til dømes «Alt+F4» eller «Alt-F4».

På motsett side av mellomromstasten ligg AltGr, som har omtrent same funksjon, men som også har nokre tilleggsfunksjonar, som å visa til spesialteikn oppgjevne nede og til høgre på andre tastar.

## Tastekombinasjonar
Nokre vanlege tastekombinasjonar i Windows:
* **Alt+F4** avsluttar det aktive programmet
* **[[Control+Alt+Delete|Ctrl+Alt+Del]]** startar systemet på nytt, eller opnar ein oppgåvevelgar som gjev deg høve til å lukka enkelte program.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Alt (tast)|Alt (tast)]]» frå Wikipeda på bokmål, den 12. september 2009.* 
 .
Control+Alt+Delete

**Control+Alt+Delete** (ofte korta ned til **Ctrl+Alt+Del**) er ein tastekombinasjon som kan brukast til å starta ein datamaskin på nytt. Ved å trykka «Delete» medan ein held nede «Control» og «Alt» kan ein, avhengig av operativsystem, gje maskinen beskjed om å starta på nytt eller avslutta utvalde prosessar.

## Soge
Tastekombinasjonen vart innført av David Bradley, som var med på å utforma den opphavlege IBM-pcen. Gruppa som utvikla datamaskinen brukte først Control+Alt+Escape som kombinasjonen som skulle gje ein *soft reboot* av systemet, men fann etter kvart ut at Control+Alt+Delete var ein betre eigna kombinasjon, ettersom ein måtte bruka to hender for å nå over alle tastane, og slik ikkje ville kunna slumpa borti dei og starta maskinen på nytt utan å meina det. 

Kombinasjonen blei vidareført til Microsoft sine Windows-operativsystem, og gjort kjend gjennom oppfordringa til Windows NT om å «trykka Ctrl + Alt + Delete» for å logga seg på.

På nyare Windows-operativsystem startar ein oppgåveljaren, eller Windows Security, som gjev ein valet om å avslutta eitt eller fleire program, med Ctrl+Alt+Delete-kombinasjonen.

## I kulturen

Etterkvart som bruken av datamaskinar har spreidd seg, er «Control Alt Delete» blitt brukt som slangomgrep om å kvitta seg med eller avslutta noko. Det er også blitt brukt som tittel:

*Ctrl+Alt+Del* er det eldste norske radioprogrammet om dataspel. Det blir sendt på Studentradion frå Studentersamfundet i Trondhjem.

*[[Ctrl+Alt+Del (CAD)]]* er ein spelrelatert netteikneserie, skriven av Tim Buckley 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Control+Alt+Delete|Control+Alt+Delete]]» frå , den 12. september 2009, og [[:en:Control-Alt-Delete|Control-Alt-Delete  den 13. september 2009.* 
* COMPUTING: BIG BLUE PERIOD  Monday, September 03, 2001, Las Vegas Review-Journal 

## Bakgrunnsstoff
CAD Comic 
Ctrl+Alt+Del radioprogram
AltGr

**AltGr** (samantrekking av **Alt Gr**) er tasten som ligg til høgre for mellomromstasten på vanlege tastatur. Tasten er ein modifiseringstast som kan endra funksjonen til andre tastar, ved at ein held AltGr nede samtidig som ein trykkjer den andre tasten. 

Tasten vert til dømes brukt for å skriva teikn som @ (AltGr+2), $ (AltGr+4) og á (AltGr+\,a).

AltGr-tasten kan som oftast brukast i staden for Alt i tastekombinasjonar, gjerne saman med Ctrl eller Shift.
Amstrad

**Amstrad** er ein elektronikkprodusent med hovudkontor i Brentwood i Essex, England; grunnlagt i 1968 av sir Alan Michael Sugar i Storbritannia. Namnet er ei samantrekking av **A**lan **M**ichael **S**ugar **Trad**ing. Selskapet vart først oppført på London Stock Exchange i 1980. I løpet av slutten av 1980-talet, hadde Amstrad omtrent 25% marknadsdel i dataindustrien i Europa. Amstrads hovudgeskjeft er no å produsera Sky Digital interaktive boksar.

## Sjå òg
* Amstrad CPC
* ZX Spectrum
Antialiasing

**Antialiasing** eller **kantutjamning** er ein attgjevingsprosess og -måte innan datagrafikk og bildebehandling for å gje inntrykk av større oppløysing og finare detaljar i det digitale bildet enn det det eigentleg er. Teknikken vert mykje brukt i dataspel, simulatorar og typografiske dataprogram. Den går ut på at kantar vert gjort uklare fleire gonger i sekundet og attgjevne i ein fargetone mellom dei til hovudfiguren og bakgrunnen, slik at kantane ser mindre hakkete og ujamne ut.
Daimler

**Daimler** kan syna til:

## Føretak
* Daimler AG (i Stuttgart i Tyskland)
* Daimler Motor Company (i Coventry i England)

## Personar
* Gottlieb Daimler
Böblingen

**Böblingen** er ein by i den tyske delstaten Baden-Württemberg, i det sørvestlege Tyskland. Byen har eit areal på 39,04 km², og har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Otto I av Det tysk-romerske riket

**Otto I** eller **Otto den store** () var den første tysk-romerske keisaren etter gjenopprettinga av det tysk-romerske riket i 962.

Frå 936 var Otto I tysk (austfrankisk) konge og frå 951 konge av Italia. Han vart utnemnd til tysk-romersk keisar i 962, eit rike som offisielt bestod fram til 1806. I forsøka sine på å kristne Norden og dei slaviske folka, sende han ut mange misjonærar til område som seinare vart nasjonane Polen og Tsjekkia (tidlegare kjend som Bøhmen). Misjonen førte til at desse folka vart katolske og ikkje ortodokse slik som resten av dei slaviske folka. Otto vert også kalla «Europas befriar» etter å ha stått imot ungarske åtak, særleg ved Lechfeldslaget i 955.

Otto I var son av Henrik I fuglefangaren og den andre kona hans, Mathilda den heilage av Sachsen. Han var gift med Eadgyth eller Edith av England (død 946) og Adelheid av Burgund (død 999). Han hadde følgjande born:

# Ludolf
# Liutgard, gift med Konrad den raude av Lothringen
# Mathilda, abbedisse av Quedlinburg
# Otto II

## Bakgrunnsstoff
Den tyske revolusjonen i 1848

**Den tyske revolusjonen i 1848** var ein etterverknad av den franske Februarrevolusjonen som fann stad den 22. februar 1848. Nett som under den franske Julirevolusjonen i 1830 spreidde også denne seg fort til Tyskland.

## Førehistorie
I byrjinga av mars gjekk det ei bølgje av protestar over Tyskland, og folk frå alle delstatar kravde politiske endringar. Dei første byane med oppstand var Mannheim og Heidelberg. I Baden tvinga dei revolusjonære kongen til å endre det politiske systemet etter store demonstrasjonar i hovudstaden Karlsruhe.

I Austerrike gjekk Klemens von Metternich av 13. mars og flykte til England. Den austerrikske keisaren sette inn soldatar for å stoppe ein stor demonstrasjon og måtte innføre pressefridom. Samstundes måtte han love å innkalle ei grunnlovsforsamling.

## Oppstandar i Preussen

Den folkelege suksessen i Wien oppmuntra til uro i Preussen òg. I Köln vart opprøret leidd av Andreas Gottschalck, som kravde pressefridom òg i Preussen. Opprøret i Köln vart slått ned, men bystyret i byen vart så engstelege for nye opptøyar at dei bad sentralregjeringa om å setje i verk reformer.

Kong Fredrik Vilhelm IV av Preussen gjekk etter ei tids nøling med på dette. 18. mars proklamerte kongen at det ville bli innført pressefridom i Preussen. Uheldigvis gjekk den prøyssiske øvstkommanderande i Berlin, von Prittwitz, samstundes hardt til verks mot demonstrantane og opna eld mot folkemengda utanfor palasset. Dette gjorde at reformlovnadane frå kongen mista alt truverde, og det utvikla seg etterkvart eit opprør mot kongen. Kongen måtte snart gje opp og sende von Prittwitz og hæren ut av byen.

Kongen gav tilslutning til ny grunnlov for Tyskland, og 18. mai møttest Tysklands første fritt valde parlament i Frankfurt. Dette vart likevel mislukka, då dei prøvde å gjere kongen i Preussen, Friedrich Wilhelm, til keisar i eit sameint Tyskland. Friedrich Wilhelm nekta å ta imot dette. Dette førte til at dei austerrikske og prøyssiske mandata forlét parlamentet, og dette gjekk då i oppløysing.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Revolusjonen i Tyskland i 1848|Revolusjonen i Tyskland i 1848]]» frå , den 12. september 2009.*
Robert Bosch

**Robert Bosch** () var ein tysk industrimann og velgjerar.

Bosch vart fødd i landsbyen Albeck i Langenau som det ellevte barnet til Servatius og Margarete Bosch, velståande bondefolk.

Bosch grunnla selskapet Robert Bosch GmbH, som er ein av dei største produsentane i verda av elektriske verktøy, hushaldsprodukt, bildelar og anna.

Han brukte store summar på gode føremål, og støtta mellom anna Technische Hochschule Stuttgart (den tekniske høgskulen i Stuttgart). I 1940 opna han sjukehuset Robert-Bosch-Krankenhaus i Stuttgart. Robert Bosch engasjerte seg òg for forsoning med den tidlegare motstandaren Frankrike etter første verdskrigen. Han døydde 12. mars 1942 i Stuttgart.

## Litteratur

* Heuss, Theodor: *Robert Bosch : Leben und Leistung*. - Stuttgart : DVA, 2002. - ISBN 3-421-05630-7
* Knellessen, Wolfgang: *Robert Bosch 1861-1942*. - Stuttgart : Robert-Bosch-Haus, 1986, 
* Müller, Rainer: *Das Robert-Bosch-Haus*. - Stuttgart : DVA, 1988. - ISBN 3-421-02939-3

## Bakgrunnsstoff
* Biographie Robert Bosch (Deutsches Historisches Museum)
* Robert Bosch Stiftung
* Robert-Bosch-Krankenhaus

## Sjå òg
* Bosch
Apache Software Foundation

**Apache Software Foundation** (**ASF**) er ein ideell organisasjon grunnlagt i 1999, som støttar ei rekkje prosjekt basert på open kjeldekode. Av desse er Apache HTTP Server mest kjend, men innan Java-miljøet har og prosjekt som Ant, Struts og Tomcat fått stor popularitet.

## Prosjekt

* Apache HTTP Server: Webserver.
* Ant: Java-basert verktøy for å byggja kode.
* Struts: web-applikasjonsrammeverk for Java.
* Tomcat: 
* Maven: 
* Tapestry: Eit ope kjeldekode-rammeverk for å laga dynamiske, robuste web-applikasjonar i Java.

## Bakgrunnsstoff
* Apache Software Foundation


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 12. september 2009.* 
 .
Apple I

**Apple I**, og kjend som Apple-1, var ei tidleg personleg datamaskin. Ho vart opphavleg konstruert av Steve Wozniak til privat bruk i 1975,  og introdusert for sal i 1976. 
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Apple I|Apple I]]» frå ,  den 12. september 2009.*
Apple Newton

**Newton** var ein PDA (personleg handdatamaskin) utvikla av det amerikanske selskapet Apple. Han var i sal frå 1993 til 1998. Opphavleg kalla Apple maskinen for «MessagePad», medan sjølve operativsystemet heitte Newton.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Apple Newton|Apple Newton]]» frå , den 12. september 2009.*
Paul I av Russland

Paul I av Russland (russisk: Па́вел I Петро́вич; *Pavel Petrovitsj*) () var Tsar av Russland frå 1796 til han vart myrda i 1801.
Arrive

**Arrive AS** var eit norsk IT-selskap som var eigd av NSB. Arrive vart stifta som aksjeselskap i 2001, men hadde historie tilbake til 1970 som datasentral i NSB. NSB utgjorde ein vesentleg del av kundemassen til selskapet. 
I 2005 hadde selskapet drygt 70 tilsette og ei omsetjing på 120 millionar kroner.
## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Arrive|Arrive]]» frå , den 12. september 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
* Arrive AS
Den tyske hausten

**Den tyske hausten** (tysk: *Deutscher Herbst*) viser til komplekset av hendingar som følgde med bortføringa av den tyske arbeidsgjevarpresidenten Hanns-Martin Schleyer og kapringa av Lufthansa-flyet «Landshut» hausten 1977. Hendingane markerte ein kulminasjon av fleire år med venstreekstrem terror. Det var den største krisa i Tyskland i etterkrigstida.

## Frå bortføringa av Schleyer til den harde RAF-kjernen døyr i fengsel

Den 5. september 1977 vart arbeidsgjevarpresident Hanns-Martin Schleyer overfallen på vegen i Köln av ei RAF-gruppe. Sjåføren hans, livvakt og to politimenn vart omgåande skotne og drepne, medan Schleyer vart bortført og skjult i eit høghus i Erftstadt-Liblar utanfor Köln. Han vart deretter tvunge til å appellere til den sosialliberale regjeringa under Helmut Schmidt om å utveksle den fengsla «første generasjonen» av RAF-medlemmar mot han.

Då regjeringa, i motsetnad til ved bortføringa av Peter Lorenz to år tidlegare, ikkje ville gå med ei utveksling, freista Rafs forbundsfellar i PFLP (Kommando Martyr Halimeh) å auke presset ved å kapre Lufthansa-flyet «Landshut». Etter ei lang ferd om Middelhavet og den arabiske verda og drapet på flykapteinen Jürgen Schumann, landa flyet på lufthamna i Mogadishu i Somalia, der det vart storma av tyske kommandosoldatar. Alle gisla vart sette frie, men av dei fire terroristane (Zohair Youssif Akache alias kaptein Mahmud, Souhaila Andrawes, Riza Abbasi, Nadia Duaibes alias Shanaz Holun) overlevde berre Souhaila Andrawes.

Som reaksjon på dette vart Hanns-Martin Schleyer, som i mellomtida hadde vorte frakta om Nederland til Belgia, skoten av kidnapparane sine. Liket hans vart funne om kvelden den 19. oktober i bagasjerommet i ein Audi 100 parkert i Ru Charles Peguy i grensebyen Mühlhausen i Alsace.

Samstundes døydde dei fengsla RAF-terroristane Andreas Baader, Gudrun Ensslin og Jan-Carl Raspe offisielt for eiga hand i Stuttgart-Stammheim-fengselet. Medfangen deira Irmgard Möller overlevde sjølvmordsforsøket. Tyske styresmakter har heile tida hevda at det dreidde seg om eit koordinert massesjølvmord. Konspirasjonsteoretikarar på den ekstreme venstresida har likevel påstått at fangane i røynda vart drepne av styresmaktene. For å støtte denne teorien viser dei til at RAF-fangane var sat avskilde og ikkje hadde kontakt seg i mellom, og difor vanskeleg kunne planleggje dette saman. Det er òg stilt spørsmål om korleis Baader fekk smugla ein pistol inn i høgtryggleiksfengselet og kvifor han berre brukte han på seg sjølv. Möller, som overlevde, nektar òg at det var snakk om sjølvmord, det er frå einskilde hald sådd tvil om korleis ho var i stand til å stikke seg sjølv tre gonger så nær hjartet. Blant dei fremste dåverande kritikarane av den offisielle forklaringa var RAF-advokat Otto Schily, som seinare vart sosialdemokratisk innanriksminister.

Som følgje av hendingane under «den tyske hausten» vedtok tyske styresmakter å aldri meir forhandle med terroristar.
Band-in-a-Box

**Band-in-a-Box** er eit dataprogram som kan brukast for å dynamisk laga solostykke og musikk for band i forskjellige stilar og med forskjellige akkordprogresjonar. Programmet er laga av PG Music Inc.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Band-in-a-Box|Band-in-a-Box]]» frå , den 12. september 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* PG Music Inc. - Band-in-a-Box
Asymmetrisk kryptering

**Asymmetrisk kryptering**, òg kjend som **offentleg nøkkelkryptering**, er ei form for kryptering der ein brukar har eit par med kryptografiske nøklar - ein offentleg nøkkel og ein privat nøkkel. Den private nøkkelen blir halden hemmeleg, mens den offentlege nøkkelen kan gjevast ut til kven som helst. Nøklane er matematisk relaterte, men den private nøkkelen kan ikkje avleiast frå den offentlege nøkkelen på ein praktisk måte. Ei melding kryptert med den offentlege nøkkelen kan berre dekrypterast med den tilsvarande private nøkkelen.

Til samanlikning nyttar symmetrisk kryptering ein einskild privat nøkkel til både kryptering og dekryptering.

Dei to hovudgreinene av asymmetrisk kryptering er:
* *Offentleg nøkkelkryptering* – ei melding kryptert med ein brukars offentlege nøkkel kan ikkje dekrypterast av andre enn brukaren som har den tilsvarande private nøkkelen. Dette kan brukast for å sikra tryggleiken. 
* *Digitale signaturar* – ei melding signert med ein brukars private nøkkel kan verifiserast av kven som helst som har tilgang til brukarens offentlege nøkkel, og dermed bevisa at brukaren har signert den samt at meldinga ikkje har blitt endra. Dette kan nyttast for å godskriva ektheita.

## Sjå og
* Pretty Good Privacy er det mest utbreidde dataprogrammet som nyttar offentleg nøkkelkryptering.


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 12. september 2009.* 
 .
Manfred Rommel

**Manfred Rommel** () var ein tysk politikar (CDU) og embetsmann. Han var overborgarmeister i Stuttgart frå 1974 til 1996.

Manfred Rommel var einaste barn av generalfeltmarskalk Erwin Rommel og Lucia Maria Mollin. Då Manfred var 16 år gammal, vart faren Erwin tvinga av nazistane til å ta livet sitt etter 20. juli-attentatet. Manfred Rommel tenestegjorde under krigen som luftvernhjelpar. Han avslutta Abitur i 1947 og studerte deretter jus og statsvitskap i Tübingen. I 1956 gjekk han inn i statstenesta i Baden-Württemberg, og i 1959 vart han regjeringsråd og så personleg sekretær for den dåverande innanriksministaren Hans Filbinger. I 1971 vart han ministerialdirektør i finansministeriet og seinare statssekretær same stad.

I 1974 vart han vald til overborgarmeister i Stuttgart som etterfølgjaren til Arnulf Klett. Han vart vald med 58,9 % av røystene og slo SPDs kandidat Peter Conradi. I 1982 vart han attvald med 69,8 % og i 1990 med heile 71,7 % av røystene. I 1996 vart den tidlegare sekretæren hans, Wolfgang Schuster, vald til etterfølgjaren hans.

Manfred Rommel var òg president for den tyske bykongressen (*Deutscher Städtetag*), ei samanslutning av tyske byar. Han var gjennom mange år ein av CDUs mest populære kommunalpolitikarar.

Rommel vart i 1996 utnemnd til æresborgar av Stuttgart, og han gav òg ut fleire bøker og diktsamlingar. Han mottok ei rekkje utmerkingar. Han skreiv jamleg kommentarar for *[[Stuttgarter Zeitung]]*.

## Utmerkingar
* President for Freiherr-vom-Stein-Gesellschaft
* Orden wider den tierischen Ernst (1982)
* Orden des Großoffiziers im Orden von Oranien-Nassau (1982)
* Æressentator ved Fachhochschule für Technik Stuttgart (1982)
* Æresdoktor ved University of Missouri-St. Louis (1983),
* Æresdoktor ved Maryland University 
* Æresdoktor ved University of Wales
* Riddar av Æreslegionen (Den franske republikken) (1985)
* Kommandør av Æreslegionen (2002)
* Guardian of Jerusalem (1987)
* Kommandør av Order of the British Empire (1990)
* Baden-Württembergs fortenestemedalje
* Theodor Heuss-medaljen
* General Clay-medaljen
* Dolf Sternberger-Preis
* Karry Preis
* Großes Bundesverdienstkreuz mit Stern und Schulterband

## Publikasjonar (utval)

* Trotz allem heiter - Erinnerungen, Ullstein-Taschenbuch, 2003, ISBN 3-548-36596-5
* Soll und Haben, Ullstein-Taschenbuch, 2003, ISBN 3-548-36452-7
* Wir verwirrten Deutschen, Ullstein-Taschenbuch, 1989, ISBN 3-548-34614-6
* Abschied vom Schlaraffenland. Gedanken über Politik und Kultur., Deutsche V.-A., 1987, ISBN 3-421-06081-9
* Holzwege zur Wirklichkeit, Hohenheim Verlag, 2001, ISBN 3-89850-026-8
* Das Land und die Welt, Hohenheim Verlag, 2003, ISBN 3-89850-099-3
* Vom Schlaraffenland ins Jammertal?, Hohenheim Verlag, 2006, ISBN 3-89850-137-X

## Litteratur
* Horst Rudel og Thomas Borgmann: *Manfred Rommel - Bilder einer Ära*, DRW-Verlag, 2000, ISBN 3-87181-456-3
Biletredigeringsprogram

Eit **biletredigeringsprogram** er eit dataprogram eller ei samling av programvarer som kan manipulere grafiske filer på ein datamaskin, PDA eller smarttelefon.
Biletredigeringsprogram fell hovudsakleg i to grupper:
* biletbehandlingsprogram for rastergrafikk eller punktgrafikk (òg kalla bitmap) 
* biletbehandlingsprogram for vektorgrafikk (strekteikning).

Det mest kjende kommersielle biletredigeringsprogrammet er Adobe Photoshop. Eit fritt alternativ til dette er GIMP.

## Sjå òg
* Teikne- og måleprogram

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bilderedigeringsprogram|Bilderedigeringsprogram]]» frå , den 12. september 2009.* 
 .
EUCOM

**U.S. European Command** (**EUCOM**) er ein av dei ni store felleskommandoane i det USA-amerikanske forsvaret. Kommandoen vart oppretta 1. august 1952 og har hovudkvarter i Stuttgart i Tyskland. Ansvarsområdet utgjer om lag 51 millionar kvadratkilometer og 91 land og territorium, inkludert Europa, Tyrkia, Grønland, det tidlegare Sovjetunionen unnateke dei fem sentralasiatiske republikkane og Afrika unnateke Egypt, Sudan, Djibouti, Somalia, Eritrea og Etiopia.

Grunna det geografiske ansvarsområdet sitt var EUCOM den leiande organisasjonen for potensielle operasjonar under den kalde krigen, og også under krigen i Kosovo. Han hadde også kontroll over styrkane som flaug frå Incirlik Air Base i Tyrkia under Golfkrigen og operasjon Northern Watch.

Sjefen for EUCOM er «dobbelthatta» som SACEUR, øvstkommanderande for alle NATO-styrkar i Europa.

## Organisasjon
Dei største kampforbanda i EUCOM er den sjuande arméen, den sjette flåten og det sekstande flyvåpenet.

Den sjuande arméen inngår i U.S. Army, Europe og har hovudkvarter i Tyskland. Han er samansett av eitt korps med to divisjonar. Under den kalde krigen hadde han likevel to korps og fire divisjonar.

Den sjette flåten patruljerer i Middelhavet og dekkjer såleis den sørlege flanken i NATO. Ei av dei viktigaste oppgåvene er å verne skip frå terroråtak medan dei seglar gjennom Gibraltarsundet og Suezkanalen.

Det sekstande flyvåpenet har hovudkvarter i Italia og inngår i U.S. Air Forces Europe (USAFE) saman med det tredje flyvåpenet.

### Delkommandoar
* U.S. Army, Europe
* U.S. Naval Forces Europe
* U.S. Marine Corps Forces Europe
* U.S. Air Forces Europe
* U.S. Special Operations Command Europe

## Bakgrunnsstoff
*
Internettbokmerke

**Internettbokmerke** er lagra adresser til nettstader. Slike «bokmerke» blir ofte lagra på ein disk av ein nettlesar slik at ein lett kan finne att ei nettside. Bokmerke blir ofte sorterte i mapper, og kan ofte også merkast (taggast) etter tema. I tillegg til lokal bokmerkebehandling i nettlesaren finst det også andre applikasjonar og tenester som gjev bokmerkefunksjonalitet.

Nettlesarar har kunna lagra bokmerke sidan ViolaWWW frå 1992, og Mosaic frå 1993. Bokmerkelister blei kalla *Hotlists* i Mosaic og i tidlege versjonar av Opera. 

I 1996 blei dei første felles bokmerkeprosjekta utvikla, men «sosial» bokmerking ved nettstader som Digg og Del.icio.us blei først utbreidd rundt 2005. I 2004 innførte Mozilla Firefox dynamiske bokmerke som kunne oppdaterast av vevstraumar som RSS eller Atom. Mozilla fjerna denne funksjonen i 2018.

Bokmerke har også vore kjende som «Hotlists» og «Favorittar».

## Kjelder
Baden

**Baden** er eit område i den sørvestlege delen av det noverande Tyskland, og utgjer grovt sett den vestlege delen av den noverande delstaten Baden-Württemberg. Markgrevane av Baden var ei gammal fyrsteslekt med namn etter borga Hohenbaden i Baden-Baden. I løpet av mellomalderen og dei seinare århundra skaffa dei seg eit territorium mellom Schwarzwald og Rhinen og delte seg i fleire linjer, som vart samla til eitt markgrevskap i 1771. 

## Napoleon
I samband med oppløysinga av det heilage tysk-romerske riket i 1806 gjorde Napoleon Baden til eit storhertugdømme, og Baden fekk tildelt så mange nye territorium at arealet femdobla seg. Baden vart deretter ein suveren stat, og etter den tyske revolusjonen i 1848 også ein av dei mest liberale blant dei tyske statane.

## Det tyske keisardømet

I 1871 vart Baden eitt av sambandslanda i det nye tyske keisardømet og grensa den gongen til rikslandet Elsass-Lothringen, kongeriket Bayern, storhertugdømmet Hessen-Darmstadt, kongeriket Württemberg, kongeriket Preussen (Hohenzollern) og Sveits. Hovudstaden var Karlsruhe.

## 1900-talet
I 1918 vart Baden ein eigen republikk. I 1952 vart Baden slått saman med Württemberg-Baden og Württemberg-Hohenzollern og danna den nye staten Baden-Württemberg.

## Anna
* Baden er i dag eit kulturelt omgrep og særleg Sør-Baden er kjent for det milde klimaet sitt og god vin. Det gamle stammeomgrepet ''alemannisk'' vert ofte brukt både som nemning for den badiske dialekten og om badiske særeigenskapar generelt.
* Den siste felles kronprinsessa i Sverige-Noreg, Viktoria, var ei badisk prinsesse.
* Badische Staatseisenbahnen bygde jarnbana frå Mannheim til Basel. Frå idéen kom i 1835 gjekk det 20 år før linja vart ferdig fram til Basel.
Berthold Schenk von Stauffenberg

**Berthold Schenk von Stauffenberg** () var ein tysk greve og jurist. Under andre verdskrigen arbeidde han som antinazist og var innblanda i det mislukka Hitler-attentatet i 1944, som han blei avretta for.

Berthold Alfred Maria Graf Schenk von Stauffenberg var fødd i Stuttgart i ein av dei eldste og fornemste aristokratiske og katolske familiane i Sør-Tyskland som son av den württembergske overhoffmarskalken greve Alfred Schenk von Stauffenberg og Caroline, fødd grevinne Üxküll-Gyllenband. Han var tvillingbror av Alexander Schenk von Stauffenberg, og eldre bror av Claus Schenk von Stauffenberg. Etter å ha avslutta jusstudiet vart han 1927 privatdosent i internasjonal rett ved Kaiser-Wilhelm-Institut i Berlin. Mellom 1931 og 1933 arbeidde han ved Den internasjonale domstolen i Haag som ekspert på sjøkrigsrett.

Ved byrjinga av den andre verdskrigen var von Stauffenberg i overkommandoen i *[[Kriegsmarine]]* som stabsdommar. Det var på denne tida han kom i kontakt med leiande antinazistiske krinsar i det konservative miljøet, som han òg kunne vinne broren sin og fetteren sin greve Peter Yorck von Wartenburg for. Husværet hans i Tristanstraße i Berlin, der òg broren Claus tidvis budde, vart ein viktig møtestad for personane som var knytte til det seinare attentatet og statskuppforsøket 20. juli 1944.

På dagen for attentatet var Berthold von Stauffenberg i Bendlerstraße og organiserte sambandet til overkommandoen til marinen. Han vart arrestert natt til 21. juli. 10. august blei han dømt til døden av folkedomstolen (*[[Volksgerichtshof]]*) og hengd same dagen.

## Sjå òg
* Schenk von Stauffenberg

## Bakgrunnsstoff
* Peter Hoffmann: *Claus Schenk Graf von Stauffenberg und seine Brüder*; Stuttgart 1992
* Stauffenberg minnestad i Stuttgart 
* Biografi på minnestad for den tyske motstandsrørsla
Blogger

**Blogger** er ei blogg-teneste driven av Google. I 2003 kjøpte Google tenesta frå utviklaren Pyra Labs. Som ei rekkje andre leverandørar tilbyr Blogger brukarar å oppretta bloggar gratis. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Blogger|Blogger]]» frå , den 12. september 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
* Blogger.com
URL

**URL** er kort for **Uniform Resource Locator** og viser til «adresser» på Internett. URL er ei form for URI (Uniform Resource Identifier), og dei to omgrepa blir ofte blanda saman. URLar er ofte sette saman av bokstavar og ord, og blir gjerne brukt i staden for IP-adresser, som er kombinasjonar av tal.

Ein URL er sett saman av visse delar:
:protokoll://underdomene.domene.toppdomene:port/sti/side
Til dømes: 
:http://www.nrk.no/
Delane blir skilde av kolon, skråstrekar, punktum og visse andre teikn.

## Soge
URLen blei skapt i 1994 av Tim Berners-Lee, Marc Andreessen, Mark P. McCahill, Alan Emtage, Peter J. Deutsch og Jon Postel som del av den nye verdsveven. Utforminga baserte seg på unixadresser, som brukte skråstrekar til å skilja mellom ulike nivå i adressa. Tim Berners-Lee har seinare uttalt at han angra på bruk av punktum i servaraddessa, og på dei to skråstrekane først i adressa.

## Protokollar
Den første delen av ein URL seier som regel kva internettprotokoll som skal brukast. Opphavleg kommuniserte brukarprogram på ulike datamaskinar via eigne propritære protokollar, men etter kvart vart det utvikla eit standardisert protokollhierarki med fleire lag. På toppen av dette hierarkiet finn ein applikasjonsprotokollar, som til dømes ftp, http, smtp, osb. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uniform Resource Locator|Uniform Resource Locator]]» frå , og «[[:da:URL|URL]]» frå  den 5. august 2010.*
Statsministrar i Preussen

Dette er eit oversyn over **statsministrar i Preussen** frå 1792 til 1933, då Preussen de facto opphøyrde å vere ein eigen stat. Sjå òg tyske kanslarar.

Preussen vart i 1933 fråteke all autonomi og slutta i realiteten å fungere som eigen stat. Den avsette sosialdemokratiske statsministeren Otto Braun drog i eksil i Sveits.
Border Gateway Protocol

**Border Gateway Protocol** (**BGP**) er ein rutingsprotokoll som blant anna vert nytta i kjernen av Internett. Reint funksjonelt set han opp ein tabell over IP-nettverk eller «prefiks» som spesifiserer tilgangen mellom autonome system (AS). Protokollen er skildra som ein path vector-protokoll. BGP brukar ikkje vanlege IGP-verdiar, men nyttar trafikkbanar, nettverkspolitikk og/eller regelsett.

## Bakgrunnsstoff
* LinkRank  Eit verktøy for å visualisera BGP-ruting (University of California, Los Angeles)
* Ressursar for BGP Ruting 
* BGP tabellstatistikk
* ASNumber Firefox Extension viser AS-nummeret og annan informasjon om nettsida som vert vist
* RIPE Routing Information Service med over 550 IPv4- og IPv6-BGP-straumar
* RIS Looking Glass, som gjev innblikk i store delar av rutinga på internett

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Border Gateway Protocol|Border Gateway Protocol]]» frå , den 12. september 2009.*