open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Buzkashi

**Buzkashi** (frå persisk *buz-kašī* som tyder 'geitedraging') er ein idrett frå Sentral-Asia der spelarar til hest tevlar om å få kontroll over kroppen til ei geit eller ein kalv. Det er rekna som ein nasjonalsport i Afghanistan.

Spelet er kjend under fleire ulike namn, som kirgisisk *ulak tartiş*' (улак-тартыш), kasakhisk *kokpar* (кокпар) og tyrkisk *kökbörü* eller *gökbörü*. 
Det kan førast tilbake til dei nomadiske forfedrane til sentralasiatane, som var dyktige ryttarar. Mongolar skal til dømes ha kunna stela husdyr frå fiendar i fart, utan å gå av hesten. Ei soge om opphavet til buzkashi er at sporten oppstod som ei trening for å motstå slike raid.

Buzkashi kan ha fleire ulike former og reglar.
Det finst to hovudformer som er kjende som *tudabarai* og *qarajai*. Tudabarai er ei enklare form der målet med spelet er å plukka opp kalven frå ein runding og få han med seg vekk medan ein held seg klar av dei andre spelarane. Qarajai går ut på å ta med seg kalven rundt eit mål på ei side av banen og tilbake til laget sitt skåringsområde.

## Reglar

Spelet er røft og har tradisjonelt hatt få reglar, til dømes berre mot å bruka pisken mot ein motspelar eller dytta han av hesten med vilje. Banet, talet på spelarar og oppførsel kan dermed variera. I eit spel kan kvar spelar tevla for seg sjølv eller ein kan vera på lag. Banen kan vera ein naturleg arena, som eit dalsøkk eller ei elv, eller ein kan ha oppmålt bane.

### Standardiserte afghanske reglar
Reglane blir berre følgde i områda rundt Kabul.

# Banen er kvadratisk med kvar side på 400 meter.
# Ein har to lag med 10 ryttarar på kvart.
# Berre fem ryttarar frå kvart lag kan spela i ein omgang.
# Kvar omgang varer i 45 minutt.
# Mellom dei to omgangane har ein ein pause på eit kvarter.
# Ein dommar styrer spelet.

### Moderne reglar i Kirgisistan

# Banen er regulær med ei kortside på 80 meter og ei langside på 200 meter.
# Ein har to lag med 10 ryttarar på kvart.
# Berre fire ryttar frå kvart lag kan vera på bana til eikvar tid. 
# Spelarar og hestar kan byttast ut. 
# To store mål (*kazan*) med ein diameter på 3,6 meter og ei høgd på 1,5 er plasserte på motsette sider av banen.
# Ein skårer mål ved å få dyret i målet til motstandaren.
# Dyret blir lagt i midten av bana att etter målskåring.

Det er ikkje lov å ri mot tilskodarane eller å få hjelp frå dei under spelet. 

## Ryttarar
Meisterspelarar er heltefigurar som blir kalla *chapandaz*. Spelarane trener styrke og teknikk frå ung alder, men treng også mykje erfaring. Ein del buzkashikjennarar meiner ein først kan vera ein meisterspelar etter fylte førti.

## Hestar

Ein god hest er minst like viktig som ein god ryttar. Buzkashi-hestar må vera både raske og uthaldande. I Afghanistan bruker ein to typar - tartarhesten frå Baghlan, Kunduz, Samanga, Takhar og Badakhaahan, og habash-hesten frå Turkistan-slettene som strekkjer seg frå Mazar-e Sharif til Maimana.

## Sjå òg
* Pato, ein liknande argentinsk sport
* Polo, eit opphavleg persisk spel der ein slår ein ball frå hesteryggen

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Songen By the Light of the Silvery Moon

**«By the Light of the Silvery Moon»** eller **«By the Light of the Silv'ry Moon»** er ein populær song. Musikken vart komponert av Gus Edwards og teksten skriven av Edward Madden. Songen vart publisert i 1909 og først framført på scenen av Lillian Lorraine. Det var ein av ei rekkje måne-relaterte Tin Pan Alley-songar i denne tida. 

Songen har blitt brukt i mange fjernsynsseriar og filmar. Ein film med same namn kom i 1953 med Doris Day i ei av rollene. 

## Parodi
Billy Murray spelte songen «Stand Up and Sing for Your Father an Old Time Tune» i 1923. Teksten er ein parodi på «By the Light of the Silvery Moon», og omhandlar ein gammal mann som meinte songen var overflatisk. 

## Innspelingar
* Billy Murray og Haydn Quartet spelte inn songen 22. desember 1910. 
* Ada Jones i mai 1910.
* Fats Waller and His Rhythm, vokal og piano av Fats Waller med Deep River Boys. Spelt inn i New York City den 13. juli 1942.
* Doris Day for albumet *[[By the Light of the Silvery Moon av Doris Day|By the Light of the Silvery Moon]]* i 1953. 
* Etta James, 1957
* Jimmy Bowen gav ut ein versjon av songen som B-sida til singelen «The Two Step» i 1958. Denne nådde 50. plassen på den amerikanske poplista.
* Gene Vincent for albumet *Gene Vincent Rocks and the Blue Caps Roll*, Capitol Records, 1958
* Little Richard, Specialty Records, 1958
* Kidsongs, 1995

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:By the Light of the Silvery Moon (song)|By the Light of the Silvery Moon (song)]]» frå ,  den 16. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Songen Baby Face (1926)

«**Baby Face**» er ein populær song. Musikken vart komponert av Harry Akst og teksten skriven av Benny Davis. Songen vart publisert i 1926. Same året gjekk Jan Garber til topps med songen. 

Ein instrumental versjon av songen vart nytta i 1933 i filmen *[[filmen Baby Face|Baby Face]]* med Barbara Stanwyck i hovudrolla.

## Innspelingar
«Baby Face» er blitt framført og spelt inn av mange artistar gjennom åra, mellom andre Al Jolson. 

I 1958 nådde Little Richard 12. plassen på R&B-lista og 41. plassen på poplista med sin versjon av songen. Han vart òg ein stor hit i Storbritannia der han nådde andreplassen på singellista i januar 1959. 

I 1962 spelte Bobby Darin inn ein versjon av songen. 

I 1967 vart eit refreng miksa med Hallaluja-refrenget i *[[Thoroughly Modern Millie]]*.

I 1974 framførte Paul McCartney and Wings songen på piano i *[[filmmen One Hand Clapping|One Hand Clapping]]*. Han framførte seinare songen på Secret-turneen i 2007. 

Seint i 1975 spelte discogruppa Wing and a Prayer Fife and Drum Corps inn ein versjon av songen som nådde andreplassen på disco-lista. Denne versjonen nådde òg 32. plassen på soul-lista og 14. plassen på Hot 100 vinteren 1976. I Storbritannia nådde singelen 12. plassen i februar 1976 og låg sju veker inne på Topp 50. 

Ein versjon sungen av Muppet Chickens finst på albumet *[[The Muppet Show 2]]*. 

Andre kjende innspelingar av songen er gjort av:

* Julie Andrews
* Eddie Cantor
* Jo Ann Castle
* Bing Crosby
* Tiny Hill
* Mitch Miller
* Sal Mineo
* The Muppets
* Marie Osmond
* Elis Regina
* The Revelers
* Vampire Rodents
* Roberta Sherwood
* Whispering Jack Smith
* Tiny Tim
* Billy Vaughan
* Bobby Vee

## Bakgrunnsstoff
*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baby Face (1926 song)|Baby Face (1926 song)]]» frå ,  den 16. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
244. artilleribrigade

**244. artilleribrigade** (russisk 244-я гвардейская артиллерийская Витебская Краснознамённая, орденов Кутузова и Александра Невского бригада; dette tyder 244. Garde Vitebsk Raude Fane med Kutuzovs og Aleksander Nevski orden) er ein artilleribrigade i det russiske forsvaret som er underlagt 11. armékorps. Han er forlagt til Kaliningrad..

## Referansar
Astrocytt

**Astrocyttar** er gliaseller som finst i heile sentralnervesystemet, der dei er den mest talrike selletypen. Hjå pattedyr er mellom 20 til 40&nbsp;% av alle seller i hjernen astrocyttar. Dei hjelper nerveseller i sentralnervesystemet å verka som dei skal, og har her ulike roller; mellom anna danning av synapsar, danning og vedlikehald av blod-hjernebarrieren og regulering av stoffskifte. Astrocyttar kan tala både med kvarandre og nerveseller.

Astrocyttar vert grovt delte inn to kategoriar; protoplasmiske (funne i kvit substans) og fibra astrocyttar (funne i grå substans), men ein kan dela astrocyttar inn etter form i minst ni kategoriar.

Astrocyttar svarar på alle former for skade og sjukdom i sentralnervesystemet. Dei går då gjennom endringar kalla reaktiv astrogliose og vert til reaktive astrocyttar. Reaktive astrocyttar er ei ymsande gruppe seller som mellom anna kan ha ulikt genuttrykk, ulik selleform og ulik signaloverføring.

Mihály Lenhossék introduserte nemninga *astrocytt* i 1895 i den andre utgåva av læreboka si, eit namn som var inspirert av stjerneforma til denne selletypen.

## Kjelder
Vardøtunnelen

**Vardøtunnelen** er ein 2&nbsp;892 meter lang undersjøisk vegtunnel under Bussesundet på europaveg 75 i Vardø kommune i Finnmark, mellom Svartnes på fastlandet og Steilneset på Vardøya. Tunnelen er byen Vardøs vegsamband til fastlandet. Det lågaste punktet i tunnelen ligg 88 meter under havet, og største stigninga er 8 %.

Bygginga tok til i 1979, og tunnelen vart teke i bruk den 22. desember 1982 som den fyrste undersjøiske tunnelen i Noreg. Tunnelen vart offisielt opna 16. august 1983 av kong Olav V.

## Kjelder
Vilhelm Lyng

**Georg Vilhelm Lyng** () var ein norsk professor i filosofi, fødd i Suldal, som særleg var påverka av tankar frå Nikolai Frederik Severin Grundtvig, Søren Kierkegaard og Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Lyng arbeidde med og underviste i filosofifaget ved Universitetet i Kristiania frå 1858 til han døydde.

## Liv og gjerning
Lyng var son til ein sokneprest. Fram til 17-årsalderen vart han førebudd universitets-studiane av faren. Han vart student i 1845 og tok i desember 1851 filologisk embetseksamen med laud. Lyng studerte under Marcus Jacob Monrad og vart som denne ein tilhengar av filosofien til tyskaren Hegel. I 1853 fekk Lyng Kronprinsens gullmedalje for sitt svar på ei universitets-oppgåve om *Forskjellen mellom  Platons og Aristoteles's Psychologi*. Frå 1852 til -55 var Lyng lærar og medstyrar av Heltbergs latinskule i Kristiania.

Lyng var frå 1858 universitetsstipendiat i filosofi, men budde og studerte i åra framover ofte lange periodar i København og Berlin. I 1867 vart han dr. philos. ved Universitetet i Kristiania gjennom avhandlinga *Studier over Schellings Philosophi*, der han la vekt på å vise samanhengen mellom det tidlege og det seine Schelling-ske system.

Frå februar 1869 var Lyng professor i filosofi og førelas sidan mykje om filosofihistorie, religionshistorie, naturfilosofi og antikk gresk filosofi, særleg over enkelte av Platons dialogar. I feriane reiste han ofte til Tyskland og Frankrike og fór frå universitet til universitet. Her lytta han til førelesningar og samtalte med professorar om filosofiske problem. 

Påverknaden frå Grundtvig kjem tydeleg fram i dei religions-filosofiske verka *Hedenskabets Levnetsløb* frå 1866 og *Grundtvigianismen og Skrifttheologien* frå 1872. Lyngs hovudverk er likevel *Grundtankernes System* (1882-87), eit trebandsverk der han gav «ei noggrann utgreiing om den hegelske log[ikk]... verket var ein freistnad på å få liv att i den hegelske filos[ofi].»

### Ymse
A.O. Vinje, som ikkje hadde mykje til overs for tysk romantisk filosofi, var til stades på den fyrste prøveførelesinga til Lyng i september 1867. I ein artikkel i bladet Vort Land av 8. september 1867 skriv han at «Eg sat so anløgd (fristet til at læ) den heile Tid, at eg var rædd for at vekkja Forargelse i den store Salen full af Folk. Eg kan ikki for det, men naar eg høyrer dette tysk-philosophiske Tatermaal framsagt med Aalvor og full Tru paa det, so hever det sama komiske Magt over meg som det beste Skjemtedigt».

## Notar

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Georg Vilhelm Lyng|Georg Vilhelm Lyng]]» frå ,  den 17. juli 2017.*
Fredrik Stang Lund

**Fredrik Stang Lund** () var ein norsk jurist frå Kristiania, statsråd 1895-98. Han var dotterson til statsminister Frederik Stang.

Lund var son til ein prest. Han vart utdanna cand.jur. frå universitet i 1881 og fekk offentleg stipend til å studere vidare i Berlin og München. Han var høgsterettsadvokat frå 1885.

Lund var i fleire år medlem i Kristiania bystyre, og vart ordførar i kommunen i 1895. Då Francis Hagerup danna si fyrste regjering i oktober 1895, vart Lund utnemnd til sjef for Revisjonsdepartementet. Etter å ha gjort teneste ved den norske statsrådsavdelinga i Stockholm i 1896/97, var han sjef for Arbeidsdepartementet til regjeringa gjekk av i februar 1898. Både før og særleg etter han var statsråd vart Lund ofte med i komitear og kommisjonar oppretta av det offentlege.

I 1908 var Lund mellom stiftarane av Den norske Saksførerforening, og var formann i foreininga frå 1916 til han døydde.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Mehdi Baala

**Mehdi Baala** () er ein fransk tidlegare mellomdistanseløpar frå Strasbourg som vart europameister på 1500 meter i 2002 og forsvarte EM-tittelen i 2006. Han sikra seg elles VM-sølv i 2003 og OL-bronse i 2008 på same distansen. Den personlege rekorden på 3.28,9 fekk han notert 5. september i 2003 i Brussel. Baala var også ein framifrå 800-meterløpar med ei bestetid på 1.43,15.

## Aktiv

Baala vart fjerdemann på 1500 m under Sommar-OL 2000, langt bak dei tre medaljevinnarane. To år seinare vann han ved europameisterskapen i München gullmedaljen på spesialdistansen med minst mogleg margin, han og sølvvinnar Reyes Estévez fekk nøyaktig same tid, 3.45,25, i ein finale som gjekk i lusetempo til det var mindre enn ei runde att. Ei heilt anna fart hadde Baala då han fire veker seinare, 8. september 2002 i Rieti, sette fransk rekord på 800 meter med tida 1.43,15.

Baala var i si livs beste form i 2003-sesongen. Han imponerte stort då han som den einaste truga verdsrekordhaldaren, Hicham El Guerrouj, i oppløpet på 1500 m under friidretts-VM i Paris. Knapt to veker seinare vart han klokka inn 3.28,9 og fransk rekord på distansen i eit stemne i Brussel.

Gjennom sin spurtstyrke lukkast Baala i 2006 å forsvare EM-tittelen på 1500 m. Nett som under sommar-OL åtte år tidlegare, passerte Baala målstreken som fjerdemann då dei olympiske sommarleikane 2008 vart avvikla i Beijing. Men då vinnaren av løpet vart diska for bruk av dopingmidlar, rykte Baala opp til bronseplass.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Nr 4 på 1500 m – 3.34,1
*VM 2001 i Edmonton: Nr 12 på 1500 m– 3.55,3
*EM 2002 i München: Gullmedalje på 1500 meter – 3.45,25, framom Reyes Estévez (3.45,25)
*VM 2003 i Paris: Sølvmedalje på 1500 meter – 3.32,3, bakom Hicham El Guerrouj (3.31,7)
*OL 2004 i Aten: Utslått i forsøket på 1500 m (3.46,0 =nr 30)
*VM 2005 i Helsinki: Nr 6 på 800 m – 1.45,32. Utslått i semifinalane på 1500 m (3.41,3 =nr 19)
*EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje på 1500 meter – 3.39,0, framom Ivan Hesjko (3.39,5) 
*VM 2007 i Osaka: Diskvalifisert i semifinalane på 1500 m (=nr 24)
*OL 2008 i Beijing: Bronsemedalje på 1500 meter – 3.34,21, bakom Nicolas Willis (3.34,16)
*VM 2009 i Berlin: Nr 7 på 1500 m – 3.36,9
*VM 2011 i Daegu: Nr 9 på 1500 m – 3.37,4

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mehdi Baala|Mehdi Baala]]» frå ,  den 17. juli 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
950. rakettkastarregiment

**950. rakettkastarregiment** er eit regiment i det russiske forsvaret som er underlagt 2. kombinerte armé og skal gi eldstøtte til denne arméen. Regimentet er forlagt til Totskoje og har 24 x 9P140 URAGAN rakettkastarar.
Monogram

**Monogram** er ei dekorativ samanstilling av bokstavar, gjerne førebokstavar, frå eit namn. Dei kan brukast som eigarmerke, signatur, dekorasjon og liknande. Konge- og dronningmonogram er krona og inneheld som regel føerbokstav og ordenstalet til fyrsten. Nokre gonger kan det utformast som spegelmonogram, det vil seia med teikna samanslynga i normal og omvend stilling til eit symmetrisk ornament.


Plate with the monogram of Queen Victoria (reigned 1837-1901) LACMA 55.65.1.jpg|Monogrammet til dronning Viktoria av Storbritannia (V R) på ein tallerken.
Ibsen monogram.svg|Monogrammet til Henrik Ibsen med bokstavane H og I.
Handkerchief LACMA 41.20.8 (2 of 2).jpg|Brodert monogram i hjørne av eit lommetørkle.
Beef1.jpg|Britisk yeoman warder (*beefeater*) i uniform med snitt frå tudortida. Drakta er dekorert med monogrammet til dronning Elisabeth II av Storbritannia (EIIR)
AEG-Beamtentor Detail AEG.jpg|Monogrammet til den tyske verksemda AEG som mosaikk.


## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Monogram|Monogram]]» frå ,  den 17. juli 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Ooh! My Soul

«**Ooh! My Soul**», stundom skrive «Oh My Soul», er ein song frå 1958 av Little Richard. Han vart først gjeven ut på albumet *[[Little Richard av Little Richard|Little Richard]]*. Songen vart sidan spelt inn av The Beatles i 1963 for BBC, og av Big Brother and the Holding Company i 1966.

## The Beatles-versjonen
The Beatles spelte inn songen i Playhouse Theatre i Manchester med McCartney på vokal. Innspelinga deira er kortare enn versjonen til Richard og kom først ut offisielt på *[[Live at the BBC av Beatles|Live at the BBC]]*.

### Medverkande
*Paul McCartney – vokal, bass
*John Lennon – rytmegitar
*George Harrison – sologitar
*Ringo Starr – trommer
Frå The Beatles Bible

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ooh! My Soul|Ooh! My Soul]]» frå ,  den 17. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
The Girl Can't Help It av Little Richard

«**The Girl Can't Help It**» er ein song av Bobby Troup og kjenningsmelodien til filmen *[[The Girl Can't Help It]]*. Han vart framført av Little Richard og vart gjeven ut i desember 1956. I USA nådde songen 49. plassen på ''Billboard'' Top 100-lista og sjuandeplassen på R&B Best Sellers-lista. I Storbritannia nådde songen niandeplassen på den britiske singellista. Songen vart plassert på 420. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene. 

## Andre versjonar

The Animals spelte songen på debutalbumet sitt, *[[The Animals av The Animals|The Animals]]* i 1964. Songen vart òg spelt av The Everly Brothers i 1965, i 1969 av The Flamin' Groovies, i 1970 av Led Zeppelin, i 1975 av Mick Ronson og i 2001 av Babes in Toyland.

Den amerikanske songaren Fergie sampla songen i 2007 på singelen «Clumsy» og vart sidan covra av LMFAO. 

Melodien til Emerson, Lake & Palmer-songen «Are You Ready Eddy?», frå albumet *[[Tarkus]]*, er basert på «The Girl Can't Help It». 

Musikken er blitt nytta i filmen *[[Pink Flamingos]]* frå 1972, regissert av John Waters. 

Ein versjon med motsett kjønn, «The Boy Can't Help It», vart spelt inn av Bonnie Raitt i 1979 på albumet *[[The Glow]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Girl Can't Help It (song)|The Girl Can't Help It (song)]]» frå ,  den 17. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

 

## Bakgrunnsstoff
*The Girl Can't Help It Little Richard YouTube
Pericytt

**Pericyttar** er seller som finst kring kapillar-blodårer, der dei sit på endotelseller. Til liks med seller i vaskulær glatt muskulatur vert dei kalla muralseller. Pericyttar sender ut lange greiner kring blodårene og har ein dominerande sellekjerne med lite cytoplasma. Dei har evna til å trekkja seg saman.

Pericyttar er viktige i opphavet av visse sjukdomar i sentralnervesystemet, som Alzheimer og slag. I pasientar med Alzheimer er det observert nedbryting av pericyttar ved blod-hjernebarrieren. Pericyttar er òg observerte i endra former og reduserte tal hjå diabetespasientar.

Pericyttar regulerer betennelsesreaksjonen ved skade, spelar ei rolle ved danning av nye blodårer og kan regulera blodstrøyminga i blodårene dei sit på.

## Kjelder
Mohammed Gammoudi

**Mohammed Gammoudi** () er ein tunisisk tidlegare langdistanseløpar i friidrett som vart olympisk meister på 5000 meter i 1968 og vann to OL-sølv og ein OL-bronse i tida 1964-72.

## Aktiv
Friidrettsøvingane under Sommar-OL 1964 i Tokyo tok til med 10&nbsp;000-meterfinalen den 14. oktober. Favoritten Ron Clarke frå Australia drog det meste av løpet i stort tempo, og berre to løparar heldt fylgje då klokka ringde 400 meter før målstreken. Ut på oppløpssida sprang Gammoudi forbi Clarke, men med ein sterk sluttspurt fauk Billy Mills frå USA forbi og sikra seg ein overraskande gullmedalje framfor Gammoudi. Gammoudi forbetra den personlege rekorden med 47,2 sekundar, Mills nesten like mykje. Gammoudi kvalifiserte seg lett til OL-finalen på 5&nbsp;000 m, men stilte ikkje til start finaledagen.

Sommaren 1968 viste Gammoudi at han måtte reknast med på langdistansane ved OL i Mexico same hausten. Under eit stemne i Stockholm vart han nummer tre på 5&nbsp;000 m med ny tunisisk rekord, 13.30,8, sekundet bak vinnaren Lajos Mecser frå Ungarn og verdsrekordhaldar Ron Clarke. I dei olympiske leikane 1968 i oktober tok han i tynnlufta bronsemedaljen på mila, vel seks sekundar bakom dei to andre medaljevinnarane. På 5&nbsp;000-meteren lukkast han derimot slå den kenyanske 1500-meterspesialisten Kipchoge Keino med to tidels sekund, og vart dermed Tunis fyrste olympiske gullmedaljør.

Under Sommar-OL 1972 sette Gammoudi forbetra sin eigen åtte år gamle tunisiske rekord på mila med nøyaktig eit halvt minutt då han vann sitt kvalifiseringsheat på 10&nbsp;000 m, men braut finalen etter han ramla då finske Lasse Virén fall i den tolvte runda av løpet. Også på 5&nbsp;000 m vann Gammoudi sitt kvalifiseringsheat. I finalen kneip han sølvmedaljen framom Ian Stewart frå Storbritannia, eit lite sekund bak Lasse Virèn som sikra seg OL-gull nummer to. Også her sette Gammoudi tunisisk rekord.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1964 i Tokyo: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 28.24,8, bakom Billy Mills (28.24,4) 
*OL 1968 i Mexico by: Gull på 5&nbsp;000 m – 14.05,0, framom Kipchoge Keino (14.15,1), og bronse på 10&nbsp;000 m – 29.34,2
*OL 1972 i München: Sølv på 5&nbsp;000 m – 13.27,3, bakom Lasse Virén (13.26,4). Braut finalen på 10&nbsp;000 m (=nr 15)
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mohammed Gammoudi|Mohammed Gammoudi]]» frå ,  den 18. juli 2017.*
Leni Kaurin

**Leni Larsen Kaurin** () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Ålesund som vann EM-sølv med Noreg i 2013. Ho var elles med å vinne tre NM-gull med Asker SK/Stabæk IF og har vorte seriemeister både i Tyskland og i Noreg.

### Aktiv
Kaurin spelte på Fortuna Ålesund i 1998 og til sommaren 1999. Ho melde då overgang til topplaget Asker SK og var aktiv i klubben til 2007, bortsett frå 2004-sesongen då ho spelte på Team Strømmen. Hausten 2007 flytta ho til tyske  Turbine Potsdam og vart vinnar av Bundesliga i 2009. Våren 2010 spelte ho nokre kampar på FFC Frankfurt før ho avslutta opphaldet i Tyskland med to sesongar i VfL Wolfsburg. Sommaren 2012 vende ho tilbake til Stabæk IF (Asker SK). Ved sesongslutt i 2013 braut ho med klubben, grunna ein konflikt med trenaren.

Åra 2003-13 deltok Kaurin i 95 landskampar for Noreg og skåra fem mål. Ho var innbytar då Noreg tapte EM-finalen 2013 mot Tyskland med 0-1.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Noregsmeister: 2000, 2005 og 2012 med Asker SK/Stabæk IF 
*Tysk seriemeister: 2009 med Turbine Potsdam
*Norsk seriemeister: 2013 med Stabæk IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leni Larsen Kaurin|Leni Larsen Kaurin]]» frå ,  den 18. juli 2017.*
Martin Mølster

**Martin Bjørneson Mølster** () var ein norsk friidrettsutøvar og lærar, fødd og død på Voss, som i ei tiårs tid på 1920-30-talet var den beste kulestøytaren i Noreg.

Mølster var son til ein smed og jarnbanearbeidar frå Voss. Sjølv gjekk han skule i Bergen og trena mangekamp i fleire år. OL-året 1924 vart han norsk meister både i femkamp og tikamp. I sjølve Sommar-OL i Paris enda han på 11. plass i femkampen. Også i 1926 vart han noregsmeister i femkamp.

Allereie i 1923 gjekk Mølster til topps NM-tevlinga i kulestøyt, øvinga som vart spesialgreina hans. 
Gjennom perioden 1923-33 tok han seks NM-gull og to -sølv i kuleøvinga. Han forbetra den norske kulerekorden fem gongar, frå 14,03 m i 1926 til sist til 14,83 meter på Møhlenpris i Bergen den 29. mai 1932. Same året presterte han 15,06 m under eit stemne i Tromsø, men kula viste seg ved kontrollveging å vere for lett.

Mølster var medlem i IL Bjart på Voss til 1924. Sesongane 1925 og 1926 representerte han IL i BUL i Oslo, frå 1927 var han medlem i Voss Idrottslag.

### Medaljar i norske meisterskap
*1923: Gullmedalje i kulestøyt – 24,55 m, framom Erling Waage (24,08 m)
*1924: Gull i både femkamp og tikamp
*1926: Gullmedalje i kulestøyt – 26,11 m, framom Halfdan Johnsen (25,70 m), og i femkamp
*1927: Gullmedalje i kulestøyt – 14,21 m, framom Johan Trandem (13,52 m)
*1928: Gullmedalje i kulestøyt – 13,99 m, framom Ivar Sandberg (13,75 m)
*1929: Gullmedalje i kulestøyt – 13,91 m, framom Henry Rosen (13,78 m)
*1931: Gullmedalje i kulestøyt – 14,20 m, framom Helge Sivertsen (14,01 m)
*1932: Sølvmedalje i kulestøyt – 14,37 m, bakom Helge Nilsen (14,39 m)
*1933: Sølvmedalje i kulestøyt – 14,53 m, bakom Helge Nilsen (14,69 m)

## Kjelder
* friidrett.no

## Bakgrunnsstoff
*
Toril Akerhaugen

**Toril Hetland Akerhaugen** () er ein norsk tidlegare fotballspelar som vann EM-sølv med Noreg i 2013. 

### Aktiv
Akerhaugen spelte på Lørenskog IF i 2000. Frå 2001 til 2015 var ho aktiv i toppklubben Asker SK og etterfylgjaren Stabæk IF. Forsvarsspelaren deltok i 229 obligatoriske kampar med Asker og Stabæk og skåra eitt einaste mål. Gjennom dei femten sesongane i Asker og Stæbæk var ho med å vinne to cupgull og like mange seriemeisterskap.
 
Frå debuten i 2006 til 2013 spelte Akerhaugen 59 landskampar for Noreg. Ho var med i EM-troppa i 2009 og spelte venstreback i EM-finalen mot Tyskland i 2013.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Noregsmeister: 2005 og 2012 med Asker SK/Stabæk IF
*Norsk seriemeister: 2010 og 2013 med Stabæk IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Toril Hetland Akerhaugen|Toril Hetland Akerhaugen]]» frå ,  den 17. juli 2017.*
Badehus

**Badehus** er bygningar ein kan bada eller vaska seg i, førebu seg til bad eller bada frå. Det kan vera offentlege bad, bygningar knytt til kurbad eller spa, eller private bygningar einskilde familiar eller grupper kan bruka ved bading. 

I historia har særleg romerske og tyrkiske bad vore kjende typar badehus. I Norden var badstove utbreidd frå gammalt av. Då ein i moderne tid fekk opp auga for hygiene og sjøbad, blei det bygd ei rekkje badehus for folk frå ulike samfunnsklassar. 

Ein type badehus er det offentlege badehuset, der alle har tilgang til å vaska seg. Dette var viktig for folkehygienen i ei tid då folk flest ikkje hadde baderom heime.
I England blei det opna fleire offentlege badehus, eller *wash-houses*, på 1800-talet. Det første moderne offentlege badet i England opna i Liverpool i 1829, og det første badet med varmt vatn opna i 1842.
Eit døme frå Noreg er Aure badehus. Det verka som folkebad og badstove frå 1908 til 1972, då det blei avløyst av ein ny symjehall.

Andre badehus kunne byggjast nær vatn eller sjø for å letta badinga. The Bathing House ved Howick i Northumberland i England blei bygd tidleg på 1800-talet for familien til den 2. earl Grey, slik at barna kunne bada og mora kunne sjå dei oppe frå huset.
Det første badehuset i Farsund blei opphavleg bygd ved Svinehagen i siste halvdel av 1800-talet, og på Naudodden i 1890. Opphavleg var badehuset berre opent for inviterte medlemmer og blei hovudsakleg brukt av funksjonærar og forretningsmenn, men i dag er Farsund Badehus kommunalt.

Mindre badehus kan vera strandhytter eller buer ved ei strand der ein kan oppbevara utstyr, bytta klede, eta mat og eventuelt vera i ly for vêret.
Slike badehus kan bli kjennemerke på ein stad, som Den hvide badeby ved Løkken i Vendsyssel i Danmark.

## Sjå òg
*Bademaskin
*Symjehall

## Kjelder
Lucille av Little Richard

«**Lucille**» er ein rock and roll-song frå 1957 opphavleg spelt inn av Little Richard. Songen kom ut som singel på Specialty Records i februar 1957. Han gjekk til topps på Billboard R&B-lista og nådde 21. plassen på den amerikanske poplista, og tiandeplassen på den britiske singellista. Songen vart skriven av Albert Collins (må ikkje forvekslast med bluesgitaristen med same namn) og Little Richard. Songen var først berre tilskriven Collins, men Little Richard kjøpte halve songretten medan Collins sat i Louisiana statsfengsel (Angola).

Songen er retta mot ei kvinne, Lucille. Ho har forlate songaren, og han tryglar henne om å koma tilbake, der ho høyrer heime («Lucille, please, come back where you belong»).

Songen var eit frampeik mot den rytmiske kjensla i rockemusiken i 1960-åra på fleire måtar med ei tung basslinje, eit meir langsamt tempo og ein trommerytme med åttandedelsnotar. Songen har òg taktstopp og ingen endringar i harmonien, og han har ein mørkare lyd fordi dei fleste instrumenta er eit lågt register.

## Andre versjonar
Songen har blitt ein rockestandard og spelt inn av mange andre artistar. 

Songen er òg framført på spansk av Teen Tops i 1960, på fransk av Johnny Hallyday og Les Copains i 1962, Michel Pagliaro i 1975 og Marie France i 1981, på nederlandsk av Normaal i 1990 og på dansk i 1986 av Bamses venner.

## The Beatles-versjonar
Beatles spelte songen live på BBC to gonger i september 1963 for *Pop Go The Beatles #14* og *Saturday Club's 5th Birthday Edition*.

### Medverkande
* Paul McCartney – vokal, bass
* John Lennon – sologitar
* George Harrison – rytmegitar
* Ringo Starr – trommer

## Ættermæle
Songen er rangert på 670. plassen på lista til Dave Marsh i boka *The 1001 Greatest Singles Ever Made*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lucille (Little Richard song)|Lucille (Little Richard song)]]» frå ,  den 18. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
The Fabulous Little Richard

***The Fabulous Little Richard*** var det tredje studioalbumet til Little Richard og slutten på rock and roll-tida hans. Det kom ut 17 månader etter at han hadde forlate Specialty Records. Richard hadde vorte meir religiøs og vendt ryggen til musikken som hadde gjort han kjend. Sjølv om han ei kort tid gjekk bort frå den avgjersla i 1962, og sporadisk gjennom karrieren, markerte dette albumet slutten på den beste perioden hans. For å gjere albumet tilgjengeleg for lyttarane er over halvparten av songane overdubba med ei kvinneleg korgruppe. Plata vart sett saman av unytta opptak og songar som var til overs frå studioinnspelingane.

I 2013 hadde David Bowie albumet med seg på ei liste over dei 25 favorittalbuma sine, «Confessions of a Vinyl Junkie».

## Historie
Richard hadde fått eit syn om eit fly i brann, og tok det som eit teikn frå Gud om å forlate underhaldningsindustrien. Han fortalte frå 1957: «Det var ti dagar att på turneen, men eg ville ikkje meir. Billettane våre heim var basert på ein to-vekers turné, men eg kravde at alle skulle reise heim til Statane ti dagar for tidleg. Det utrulege er at flyet me var meint å ta styrta i Stillehavet. Det var då eg følte at Gud verkeleg hadde inspirert meg til å gjere det eg gjorde på den tida.»

I plateomslaget står det at Little Richard «er for tida djupt fordjupa i religiøse aktivitetar, og ofrar derfor millionar av dollar han kunne tent gjennom personlege framføringar på fjernsyn, filmar og på konsertar.» Omslaget hevdar òg at dei overdubba spora var Little Richard si avgjersle og det stod skrive att «Little Richard har lagt til stemmer på fleire av songane, som førte han nærare til den type kyrkjesong han voks opp med, og som han no vender attende til»

Songen «Kansas City» inneheld tekst frå hans eigen «Hey, Hey, Hey, Hey», noko The Beatles måtte tilskrive han for då dei spelte denne songen på *[[Beatles for Sale]]*. 

Seks månader etter at albumet kom ut, byrja Richard å spele inn gospel, ein sjanger han fortsette i - utanom ein kort periode på Little Star Records i 1962 - dei neste fire åra. I april 1963 gjekk han inn i studioet til Sam Cooke for å spele inn nye songar for Specialty. Offisielt kom han attende til Specialty i mars 1964, og inkluderte ein Cooke-song som var prøvd ut i 1963. 

## Innhald

## Medverkande
*Little Richard – vokal, piano
*Lee Allen – tenorsaksofon
*Alvin «Red» Tyler – barytonsaksofon
*Frank Fields – bass
*Earl Palmer – trommer
*Edgar Blanchard – gitar
* The Stewart Sisters - korvokal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Fabulous Little Richard|The Fabulous Little Richard]]» frå ,  den 18. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kumasi

**Kumasi** er ein by i Ghana og administrasjonssenter for Ashanti-regionen. Han ligg 200 km nordvest for hovudtaden Accra. Byen har rundt  1,5 mill. innbyggjarar (2004), og er den nest største byen i Ghana, etter Accra. Kumasi er eit viktig handels- og kultursenter. Han har næringsmiddel-, trevare- og tekstilindustri, med kakao som ei viktig vare. 

Kumasi er sete for eit universitet som blei grunnlagd i 1951 og for fleire høgskular. Han er eit nasjonalt kultursenter med ashanti-museum. Nordaust for byen finst gamle ashanti-bustader som står på UNESCO si verdsarvliste. Det finst også eit militærmuseum her.

Kumasi er utgangspunkt for jernbaner til Accra og hamnebyen Takoradi.

Byen oppstod i 1663 som hovudstad i Ashantiriket. I 1874 blei han erobra og øydelagd av britane. Den novarande byen har oppstått etter den andre britiske okkupasjonen i 1896.


Adum Round about in Kumasi - panoramio.jpg|Adum-rundkøyringa i Kumasi
Kumasi2 Ghana.jpg|Gatescene i Kumasi
Kumasi924.JPG|Baba Yara stadion
Komfo Anokye Teaching Hospital, Kumasi, Ghana.jpg|Komfo Anokye Teaching Hospital
Manhyia Palace – Panorama.jpg|Manhyia Palace Museum
Wesley Methodist Cathedral, Kumasi, Ghana.jpg|Metodistdomkyrkja i Kumasi


## Kjelder
OLIG3

**OLIG3** er ein basisk heliks-lykkje-heliks (bHLH)-transkripsjonsfaktor. Han har roller i utviklinga av ulike typar mellomnerveseller og astrocyttar, og er uttrykt i sentralnervesystemet under fosterutviklinga.

Gen som kodar for OLIG3 er kjende hjå pattedyr, fuglar, ekte beinfiskar, amfibium og bruskfiskar. Det er ukjent om dei finst hjå reptil og kjevelause fiskar.

## Kjelder
Korjakisk

**Korjakisk** er eit tsjukotko-kamtsjatkisk språk som blir tala heilt aust i Sibir i Russland.
Det har rundt 1&nbsp;700 talarar, for det meste korjakar frå Korjakia. Det nærskylde språket tsjuktsjisk har omlag tre gonger så mange talarar.

## Skrift
Korjakisk blir skrive med kyrilliske bokstavar. Det korjakiske alfabetet er som følgjer:

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Koryak language|Koryak language]]» frå , og «[[:no:Korjakisk|Korjakisk]]» frå  den 19. juli 2017.*
Bodin

**Bodin** er ein stad i Nordland. Han var tidlegare ein eigen kommune, men er no del av Bodø kommune.

Namnet Bodin var opphavleg eit gardnamn. Det blei brukt om Bodøgaard, som frå 1600-talet var bustad for lensherren og seinare amtmannen. Namnet er truleg danna av *bodi*, 'båe' eller 'grunne' og *vin*, 'naturleg eng', og har same utgangspunkt som Bodø.

Bodin kommune omfatta fastlandet nordover til Mistfjorden og austover til Tverrlandet, sørsida av Saltfjorden austover til Svefjorden innanfor Saltstraumen med fjelltraktene i sør, saman med øyane utenfor, mellom anna Helligvær, Landegode, Bliksvær og Givær.

Kommunen blei oppretta i 1837 under namnet Bodø Landdistrikt, i 1896 blei namnet endra til Bodin. 

I 1938 blei ein del av Bodin kommune med 559 innbyggjarar slått saman med Bodø kommune. Ein ny del av Bodin, med 1303 innbyggjarar, blei slått saman med Bodø 1. januar 1959. 1. januar 1963 blei Vågan, Naurstad og Holand, ein del av Skjerstad kommune med 224 innbyggjarar, slått saman med Bodin.

1. januar 1964 blei størstedelen av Kjerringøy kommune og Øyjordområdet i Sørfold slått saman med Bodin. Ved samaslåinga hadde Bodin kommune 11 346 innbyggjarar.

1. januar 1968 blei Bodin kommune slått saman med bykommunen Bodø. Ved denne samanslåinga hadde Bodin kommune 13 323 innbyggjarar.

## Kjende personar frå Bodin
*Eilert Adelsteen Normann, (1848–1918), målar
* Louise Engen (1873–1947), fotograf, politikar og kvinnesakskvinne
*Hans Berg (1902–1980), stortingsmann og KrF-politikar
*Reidar Carlsen (1908–1987), forstmann og Arbeiderparti-politikar
*Carl Johan Eliassen (1927–1973),  rådmann i Bodin kommune, 1963-1967. Finansrådmann i Bodø etter kommunesamanslåinga i 1968.  Finansrådmann i Bodø kommune fram til sin død i 1973.

## Sjå òg
*Bodin kyrkje
*Bodin Leir

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bodin|Bodin]]» frå ,  den 19. juli 2017.*
Alvin «Red» Tyler

**Alvin Owens «Red» Tyler** () var ein USA-amerikansk R&B- og neo-bop jazz-saksofonist, komponist og arrangør, rekna som ein av dei vikigaste personane i New Orleans-R&B. 

## Biografi
Han byrja å spele saksofon i marinen i 1945, og då han møntra av byrja han på Grunewald School of Music. I 1949 vart han med i Dave Bartholomew’s R&B band, i lag med Ernest McLean, Frank Fields og Earl Palmer. 

Han platedebuterte på den første innspelinga til Fats Domino i studioet til Cosimo Matassa, då han spelte inn «The Fat Man». Han spelte seinare med Little Richard, Lloyd Price, Aaron Neville, Lee Dorsey, og mange andre rhythm and blues-artistar, og var ofte med å skrive arrangementa til songane. I 1955 byrja han å arbeide for Johnny Vincent sitt Ace Records som talentspeidar, og overvaka innspelingar med Huey «Piano» Smith, Frankie Ford og andre. Han spelte òg inn eit album, *Rockin' and Rollin*', tilskriven **Alvin 'Red' Tyler and the Gyros**, med eit band som inkluderte Fields, Allen Toussaint og James Booker.

Tyler flytta til California i 1960-åra, der han spelte med Sam Cooke, Larry Williams og andre, før han kom attende til New Orleans i midten på 60-talet. Han var medeigar av Parlo Records, som fekk suksess i 1967 med Aaron Neville sin «Tell It Like It Is».  Tyler er oppført som ein av tre låtskrivarar på instrumentalen «Java». 

I midten av 1980-åra spelte han inn to jazzalbum, *Graciously* og *Heritage*, med vokal av Johnny Adams og Germaine Bazzle. I 1994 spelte han inn *The Ultimate Session* med Toussaint, Earl Palmer, Mac Rebennack og andre musikarar frå New Orleans.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alvin "Red" Tyler|Alvin "Red" Tyler]]» frå ,  den 19. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Frank Fields

**Frank Nomer Fields** () var ein USA-amerikansk kontrabassist som spelte på mange R&B-, rock and roll- og jazz-innspelingar i New Orleans.

I 1930-åra spelte han med lokale jazzgrupper og med bandleiaren Claiborne Williams.  Etter å ha tent i US Navy under andre verdskrigen, vart han med i bandet til Dave Bartholomew som bassist, og vart ein av dei viktige studiomusikarane i Cosimo Matassa sitt J&M Studios i New Orleans, i lag med gitaristen Ernest McLean, trommeslagaren Earl Palmer, pianisten Salvador Doucette og saksofonistane Lee Allen og Red Tyler.  Fields spelte på mange tidlege rhythm and blues- og rock and roll-innspelingar i New Orleans, som Fats Domino sin «The Fat Man» (innspelt i 1949), og mange av dei seinare hittane til Domino; Little Richard sin «Tutti Frutti» (1955) og dei seinare innspelingane hans for Specialty; og innspelingar av Professor Longhair, Smiley Lewis, Shirley & Lee, Lloyd Price, Huey «Piano» Smith, Ray Charles og mange andre. Fields var fleire år eldre enn dei fleste musikarane han spelte med. 

Han fortsette å arbeide som studiomusikar i New Orleans fram til tidleg i 1990-åra.  Han spelte òg med Preservation Hall Jazz Band fram til minst 1994.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Frank Fields|Frank Fields]]» frå ,  den 19. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Edgar Blanchard

**Edgar Vernon Blanchard** () var ein USA-amerikansk R&B-gitarist, bandleiar og arrangør og var viktig i musikkmiljøet i New Orleans mellom 1940- og 1960-åra. 

Han var fødd i Grosse Tête i Louisiana  og lærte seg å spele både gitar og banjo. Han var stasjonert i Europa under andre verdskrigen, og då han kom attende starta han sitt eige band, The Gondoliers, kalla opp etter minne om tida si i Italia. I 1947 vart han bandleiar ved klubben Down Beat på Rampart Street i New Orleans, med Roy Brown som ein av vokalistane og Ernest McLean som andregitarist.

Blanchard var i studio første gongen i Houston i Texas i 1949, for Don Robey sitt Peacock Records, men innspelingane hans selde dårleg og han kom attende til New Orleans der han med Dave Bartholomew spelte på Dew Drop Inn. Han var i studio med Roy Brown, og spelte med andre musikarar og songarar som spelte inn musikk i New Orleans tidleg i 1950-åra, som Big Joe Turner, Ray Charles og Professor Longhair for Atlantic; Lloyd Price og Little Richard for Specialty; og Paul Gayten, Eddie Bo og Clarence «Frogman» Henry for Chess.  

Han spelte inn eit dårleg motteke album, *Let's Have a Blast with the Gondoliers*, i 1961, og fortsette å spele med bandet sitt på klubbar i New Orleans til midten av 1960-åra.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Edgar Blanchard|Edgar Blanchard]]» frå ,  den 19. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Diskografi
Lee Allen

**Lee Francis Allen** () var ein USA-amerikansk tenorsaksofonist. Han var ein viktig person i [rock and roll##-miljøet i [New Orleans i 1950-åra og spelte med mange av dei fremste artistane i starten av rock and roll-tida. Han trekte seg delvis attende frå musikken seint i 1960-åra, men var aktiv i periodar frå seint i 1970-åra og resten av livet. 

Allen spelte mellom andre med Fats Domino og Lloyd Price og spelte saksofon på dei fleste hittane til Little Richard frå 1955 og 1956. Hans eigen instrumental, «Walkin' with Mr. Lee», vart ein liten hit i 1958. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lee Allen (musician)|Lee Allen (musician)]]» frå ,  den 19. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Saxophone Solos: Lee Allen
Hans Svendsgård

**Hans Svendsgård** () var ein norsk fiskebåtreiar og -skipper frå Meløy. Han representerte Nordland fylke og partiet Høgre på Stortinget i tida 1981-89.

Svendsgård var son til ein fiskebåtreiar. Sjølv gjekk han etter realskule 1951/52 om bord i fiskebåten, før han tok eksamen ved maskinistskule i 1955 og skipperskule 1956. Frå 1958 til 1981 var han skipper på eigen fiskebåt.

Gjennom 1970-åra engasjerte Svendsgård seg i politikken, mellom anna som kommunestyrerepresentant i Meløy perioden 1972-75. Han var 1971-74 medlem og 1974-82 formann i Notfiskarsamskipnaden. Åra 1979-84 var han elles styreformann for Bodø-avdelinga i Statens Fiskarbank.

Hausten 1981 vart Svendsgård vald inn på Stortinget frå Nordland, og han vart attvald i 1985. På Tinget hadde han alle åtte sesjonane plass i Sjøfarts- og fiskerikomiteen, leiar av komiteen frå 1985 til 1989.

Etter han gjekk ut av Stortinget, var Svendsgård fiskerisjef i Nordland frå 1990 til han døydde i 1996.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Himmelseng

**Himmelseng** er ein type seng med sitt eige tak eller himling, og det et dette taket som er «himmelen» som har gjeve namn til denne typen senger. «Himmelen» vert vanlegvis halden oppe av ei stolpe i kvart hjørne av senga, laga som ei forlenging av sengebeina. Ofte er det hengt opp tunge forheng i ramma eller sargen på «himmelen».

Himmelsenger har eksistert sidan mellomalderen, og markerte eigarens høge sosial status, ettersom soveromma på slott og i herskapshus i tidlegare tider var stader der ein gjerne tok imot visittar. På 1600-talet vart denne sengetypen populær hjå dei velsituerte byborgarane ikring i Europa. Utforminga av sengene fylgde dei rådande stilretningane i møbelkunsten, barokk, rokokko og klassisisme.  

I dag kan ein henga opp myggnett på ei rame som i ei himmelseng for å verna seg mot mygg om natta.

## Himmelsenger i Noreg
Himmelsenger var ikkje berre eit byfenomen i Noreg, men mykje nytta på bygdene frå 1700-talet og fram til på 1800-talet. Sengene var ofte utforma i renessansestil, ei stilretning som oppstod i tida etter mellomalderen.


Fil:1016 Oplandenes Folkemuseum, Hamar. Høgstuen fra Skraastad - no-nb digifoto 20150730 00141 bldsa PK25881.jpg|Senger i «Høgstuen fra Skraastad» på Hedmarksmuseet i Hamar. 
Fil:Gammel seng på Maihaugen - 2.jpg|Seng utstilt på Maihaugen i Lillehammer.
Fil:1009 Oplandenes Folkemuseum, Hamar - no-nb digifoto 20150730 00150 bldsa PK25890.jpg|Himmelseng i «Skøiensalen» på Hedmarksmuseet. 
Fil:Himmelseng - Norsk Folkemuseum - NF.1908-0308A.jpg|Himmelseng i mahogni. Gåve frå kong Oscar II til Norsk Folkemuseum i 1908. Senga har vore nytta av Karl III Johan i Paléet i Oslo 
Fil:Steinberg ved Steinbergdagene 2014 10.JPG|Himmelseng i Amtmannsgarden på Steinberg på Vestre Toten
Fil:Steinberg ved Steinbergdagene 2014 8.JPG|Ei anna himmelseng på Steinberg på Vestre Toten
Fil:Himmelseng, Norsk Folkemuseum, NF.1924-0483.jpg|Himmelseng i bjørk og furu frå midten av 1800-talet frå Eidsvoll 
Fil:Norsk Folkemuseum1.jpg|Seng frå Midtre Gauldal i gråmåla furu med «himmel» forma  som ein kuppel utstyrt med gardiner av grøn silkedamask, no på Norsk Folkemuseum. Denne typen senger vert ofte kalla baldakinsenger, ikkje himmelsenger, då «himmelen» ikkje vert halde oppe av hjørnestolpar på senga.


## Kjelder

*Himmelseng, snl.no

## Bakgrunnsstoff
Forsvarsmuseet

**Forsvarsmuseet**, forkorta **FMU**, er hovudmuseum for musea til det norske Forsvaret. Det ligg i bygg 62 på Akershus festning, eit av dei gamle militærarsenala (lagringsplass) frå 1860-åra inst på Festningsplassen. Forsvarsmuseet hadde tidlegare namnet Hærmuseet (endå tidlegare Artillerimuseet), og har difor stort sett materiell frå hæren. Museet har gratis inngang.

## Historie og hovudfokus
Muséet vart skipa i 1946 ved at Artillerimuseet (skipa i 1860) og Intendanturmuseet (skipa i 1928) vart slegne saman under namnet Hærmuséet. Til å byrje med var museet berre ope for militærpersonell, men vart opna for publikum i 1978 av kong Olav V under namnet Forsvarsmuséet.

Hovudformålet med museet er å vise norsk militærhistorie frå vikingtida til i dag, og fremje interessa for militærhistoria, særleg blant barn og unge. Museet har seks avdelingar:

* *Dei eldste tider*, militærhistoria frå vikingtida til 1814.
* *1814-1905*, militærhistoria frå 1814 til 1905.
* *1905-1940*, militærhistoria frå 1905-1940.
* *1940*, militærhistoria frå 1940 til 1945 med fokus på landkrigen.
* *Sjøkrigen*, militærhistoria frå 1940 til 1945 med fokus på sjøkrigen.
* *Etter krigen*, militærhistoria frå 1945 til i dag.

I tillegg er det stundom spesialutstillingar.

## Undermusea
Forsvarsmuseet har som oppgåve å vere hovudmuseum for undermusea i Forsvaret:

*Hjemmefrontmuseet (Oslo)
*Oscarsborg festningsmuseum (Drøbak)
*Kongsvinger festningsmuseum (Kongsvinger)
*Rustkammeret (Trondheim)
*Luftforsvarsmuseet (Bodø)
*Bergenhus festningsmuseum (Bergen)
*Marinemuseet (Horten)
*Forsvarets flysamling (Gardermoen)

## Skuletenesta
Formålet til Forsvarsmuseets skuleteneste er å skape interesse og kunnskap om historie generelt og norsk forsvarshistorie spesielt, med hovudfokus på skuleklasser.

## Vernepliktige som museumsarbeidarar
Tidlegare var det vanlegvis vernepliktige, fem meinige og ein korporal, som utførte oppgåver som vakthald, administrativt arbeid, snikkararbeid og anna museumsarbeid. Dei vernepliktige var underlagt Akershus kommandantskap og «lånt» ut til Forsvarsmuseet. No har museet ein eller to lærlingar i kontor- og administrasjonsfag som hjelper til med administrasjon og museumsarbeid.

## Bakgrunnsstoff

* Forsvarsmuseet
Pray Along with Little Richard

***Pray Along with Little Richard*** var det første gospelalbumet til Little Richard etter athan hadde fornekta rock and roll og avslutta kontrakten med Specialty Records.

## Historie
I boka *The Life and Times of Little Richard* er det skrive at songane er spelte inn i New York kring september 1959. Dei vart spelte inn for mogulen George Goldner og den einaste kjende musikaren på songane utanom Richard var Herman Stevens på orgel. Songane vart av Charles White skildra som «ganske dårlege, klagesongaktige songar».

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pray Along with Little Richard|Pray Along with Little Richard]]» frå ,  den 20. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Blod-hjernebarrieren

**Blod-hjernebarrieren** er ein kompleks fleirsella struktur som hindrar visse molekyl (til dømes giftstoff) og patogen frå å kryssa over frå kapillar-blodårene til vevsvæska i sentralnervesystemet. Den viktigaste delen av barrieren er endotelsellene som dannar veggene i kapillara. Tette koplingar mellom endotelsellene avgrensar kva for molekyl som kan fara mellom dei og tvingar dei fleste til å gå gjennom sellene. Denne barrieren er meir avgrensande i blod-hjernebarrieren enn han er hjå andre endotel, og endotelsellene her er òg annleise. Blod-hjernebarrieren har ei viktig rolle for vedlikehaldet av eit tenleg miljø for signaloverføring hjå nerveseller.

Både pericyttar og astrocyttar ser ut til å spela ei rolle i reguleringa av blod-hjernebarrieren. Den ekstrasellulære matriksen har òg ei regulerande rolle.

Veikte eller øydelagde blod-hjernebarrierar er funne i ulike sjukdomar som råkar sentralnervesystemet. Døme er multippel sklerose, Alzheimer, Parkinson-sjukom og epilepsi. Kvite blodseller kan fara gjennom blod-hjernebarrieren etter å ha sett i verk fleire steg, noko som er viktig for ulike immunoppgåver. Ved multippel sklerose spelar ei slik gjennomstrøyming av kvite blodseller ei rolle i danning av arr i sentralnervesystemet.

## Kjelder