open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lough Gowna

**Lough Gowna** (*Loch Gamhna* på irsk, tyder *Kalvesjøen*) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i Republikken Irland. Han er den øvste innsjøen langs elva Erne og ligg på grensa mellom County Longford og County Cavan, med den største delen av innsjøen i Longford. 

Lough Gowna er ein morenesjø danna på slutten av den siste istida og den uregelmessige forma kjem av drumlinlandskapet som ligg under. Dette landskapet har danna mange bukter og viker i innsjøen ofte knytt saman via smale sund. Elva Erne renn ut i den austlege delen av innsjøen (lokalt kalla *Derries Lough*) og renn vidare i nord gjennom County Cavan. Fleire andre småelvar renn òg ut i innsjøen. Grensa mellom grevskapa ligg i den nordvestlege delen av innsjøen.

Den nordvestlege og den sørvestlege delen av innsjøen er forbunde til kvarandre via eit smalt sund ved Dernaferst (eit distrikt på vestsida av innsjøen (Longford), men som høyrer til County Cavan). Ved den nordlege og austlege breidda er innsjøen omringa av torvmyr, medan ein finn planta skog i sør. 

Innsjøen inneheld ei stor øy i sørvest kalla Inchmore (*Inis Mór* på Irsk, tyder «Storøya») der det låg eit kloster på 500-talet grunnlagd av St. Colmcille. Klosteret vart plyndra og brend av vikingar i 804. På 1100-talet tok augustinarordenen over klosteret fram til opphevinga av klostera av Henrik VIII i 1543. Staden vart framleis brukt som gravplass av dei lokale innbyggjarane fram til tidleg på 1900-talet. Restane av klosteret står framleis på øya. Ei kyrkjeklokke som visstnok var frå klosteret vart funne på 1800-talet og heng i dag i den romersk-katolske kyrkja i den nærliggande landsbyen Aughnacliffe.

Namnet på innsjøen kjem frå ei segn om ein overnaturleg kalv som rømde frå ein brønn i distriktet Rathcor, sør for innsjøen, og sprang nordover med ein straum av vatn etter seg, som flauma over området som i dag utgjer innsjøen. 

Innsjøen har gjeve namn til landsbyen **Loch Gowna** på nordaustsida i County Cavan. Det opphavlege namnet på landsbyen var Scrabby (*Screabach* på irsk), og gav namn til distriktet og soknet som han er ein del av. I 1950 vart det derimot føretatt ei folkeavstemming i landsbyen og det offisielle namnet vart endra til Loch Gowna. Landsbyen er eit senter for turisme i området. 

Andre sokn ved innsjøen er Colmcille vest og sør for innsjøen, Mullinalaghta i aust og Dromard heilt nordvest, alle i County Longford. Mullahoran heilt i aust, der Erne renn ut i innsjøen, ligg i County Cavan.

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon om innsjøen 
* Inch Mor kloster
* Kart over innsjøen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Gowna|Lough Gowna]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Fjordsjø

Ein **fjordsjø** er ein type innsjø som oppstår når ein endemorene har demma opp noko av smeltevatnet, slik at det vert liggande att som eit vatn. Som oftast er ein fjordsjø lang og smal, slik som ein fjord. 

Døme på fjordsjøar er: 
* Noreg: Fleire norske sjøar er fjordsjøar, til dømes Gjende og Bessvatnet i Jotunheimen. Hafrsfjord i Rogaland er danna som ein fjordsjø, men har opning ut til ope hav. 
* New Zealand: Haweasjøen, Ohausjøen, Pukakisjøen, Tekaposjøen, Wakatipusjøen og Wanakasjøen (nesten alle store innsjøar på Sørøya)
* Sveits: Zürichsjøen
* USA: Donner Lake i California, Flathead Lake i Montana, Mille Lacs Lake i Minnesota
* Wales: Llyn Peris og nabosjøen Llyn Padarn.

## Fotnotar
Elektrodynamisk høgtalar

Ein **elektrodynamisk [[høgtalar]]** har eit eller fleire elektrodynamiske høgtalarelement, òg kalla *drivarar*. Svært få høgtalarar har berre ein drivar som dekkjer heile frekvensområdet; to eller tre drivarar som dekkjer ulike frekvensområde er mest vanleg, men nokre høgtalarar har fire frekvensområde. Bass- og mellomtonedrivarar har ofte ein konisk membran driven av ein lineærmotor, medan diskantelement ofte kar kuppelforma membran. Det finst òg mange hybridhøgtalarar, som kombinerer elektrodynamiske drivarar med magnetostatar, elektrostatar, bandelement, etc. Denne handlar om elektrodynamsiske drivarar og kabinett for desse. 

## Elektrodynamisk høgtalarelement
Den direktestrålande elektrodunamiske høgtalaren, utvikla av Rice and Kellog har ein membran som vert driven av ein lineærmotor. Den ytre periferien til membranen er festa til ei sylindrisk ramme, kalla *korga*, med eit fleksibelt kantoppheng. I bakkant er membrannen festa til korga med ei fleksibel bølgeforma skive, kalla bakre *oppheng*. 

Motoren er utforma som ein spole (svingspolen), vikla på ein tynn sylinder (spoleforma) som er festa til membranen, Fig. 1. Spolen er plassert i eit magnetfelt, sett opp av ein permanentmagnet. Det bakre opphenget sentrerer svingspolen i magnetgapet. 

Polstykket, øvre og nedre plater er laga av mjukt jarn som saman med permanentmagneten og luftgapet formar ein magnetisk krins, som fungerer som leier for den magnetiske fluksen, \Phi. Reluktansen i polstykket og platene er mykje mindre enn i luftgapet, slik at den magnetiske flukstettleiken vert mykje større i luftgapet enn i resten av krinsen.

Når motoren vert driven av ein effektforsterkar går det ein elektrisk straum i spolen. Denne gjev opphav til ei kraft
:
 \ F = B l i,

der \ B er den magnetiske flukstettleiken i magnetgapet, \ l er lengda på leiare i svingspole og \ i er straumen i leiaren. Når straumen i svingspolen varierer vil membranen flytta seg att og fram og stråla ut lydbølger.

## Høgtalarkassar
For å unngå akustisk kortslutning vert elektrodynamiske høgtalarelement (ofte kalla *drivar*) plasserte i ei eller anna form for kasse (òg kalla *kabinett*). Dei vanlegaste kabinetttypane er *lukka kasse* og *bassreflekskasse* (òg kalla *ventilert kabinett*), men det finst mange andre typar. 

## Referansar
Lough Oughter

**Lough Oughter** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) eller eit innsjøsystem i County Cavan i Republikken Irland. Elva Erne renn gjennom innsjøen, som dannar den sørlege delen av Lough Erne-systemet. Innsjøen grenser grovt sett til Belturbet i nord, Cavan Town i aust, Crossdoney i sør og Killeshandra i vest.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Oughter|Lough Oughter]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Diskurs

**Diskurs** (frå latin *discursus*, ‘samtale, springa att og fram’) tyder tale, samtale eller drøfting. Ein diskurs er eit sett omgrep, problemstillingar og formuleringar som ligg nedfelt i språket og som alle deler innanfor ein viss kultur. Omgrepet blir brukt innan språkvitskap, litteraturteori og filosofi/sosiologi med særskilde definisjonar.

Som ein **[[semantikk|semantisk]]** term viser diskurs til ei samanhengande rekke av språklege einingar som utgjer ei meining. Diskursanalyse er ein måte å analysera tekstar på ved hjelp av det lingvistiske innhaldet deira og den sosiolingvistiske konteksten deira. «Tekst» viser i denne samanhengen også til tale, som samtalar eller talar, og ikkje-verbale uttrykk, som eit bilete eller ein reklame.

Innanfor **[[litteraturteori]]en** kan termen diskurs visa til måten ei forteljing er lagt fram på, i motsetnad til «handlinga»; *historia*, *fabelen*, *plottet*.

## Sosiologi
På 1900-talet blei omgrepet diskurs utvida til å visa til ein institusjonelt fundert tenkemåte, altså alle einingar og strukturar som blir brukt til å resonnera og skapa førestillingar. Dette diskursomgrepet meiner at det er ein samanheng mellom kreftene i samfunnet slik dei tek form i institusjonar, språk og i erkjenninga av individet. Diskurs i ei slik tyding har tett samband med ulike teoriar om makt, der det å kunne definera diskursen ofte blir sidestilt med det å definera sjølve røyndommen. Omgrepet er særleg knytt til den sosiologisk orienterte idehistorikaren Michel Foucault. Det har seinare blitt teke i bruk innan andre samfunnsvitskapar. Eit anna ord som har gått gjennom noko av den same utviklinga er paradigme.

Diskurs definerer kva som går an å tenka og seia i eit samfunn om eit visst emne. Dette kan stadig endra seg, ved at ein kan uttrykka tankar som tidlegare var tabu eller ved at nye tabu oppstår. Døme på endringar er kva ein kan seia om menneskerasar og folkegrupper ved byrjinga av 2000-talet samanlikna med byrjinga av 1907-talet, noko som mellom anna blir spegla i debattar om bruken av orda neger eller nigger. 

I samband med politisk omstridde spørsmål kan ein sjå døme på ordskifte som gjeld diskurs, til dømes når det går ut på å definera kva som er terrorisme, frigjeringskamp, folkemord, rasisme og så bortetter.

## Sjå og
* diskursanalyse
* semiologi

* Michel Foucault
* Jürgen Habermas
* Paul Ricoeur
Lough Ramor

**Lough Ramor** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Cavan i Republikken Irland. Landsbyen Virginia ligg ved innsjøen. 

Området har hatt busetnadar i minst 4000 år og ein har funne spor etter tidlege kristne kyrkjebygg mellom anna på ei lita øy i innsjøen. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Ramor|Lough Ramor]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Shannon Pot

**Shannon Pot** (*Lag na Sionna* på irsk) er ein innsjø eller turlough i County Cavan i Republikken Irland. Han ligg i fjellsida til Cuilcagh og har oppstått i eit søkk i eit vassførande sjikt. Naturlege svingingar i vassjiktet fører til at innsjøen stundom vert tørrlagd. Innsjøen er kjelda til elva Shannon.

Av byar nær Shannon Pot finn ein Dowra.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shannon Pot|Shannon Pot]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Drumlin

Ein **drumlin** (irsk *droimnín*, som tyder «ein liten åsrygg») er ein avlang kvalforma ås danna av isbrear. Den lange aksen går parallelt til rørsla til isen, der den stumpe enden er vendt mot isrørsla. Drumlinar kan verte over 45 meter høge og nesten ein kilometer lange. Ein finn dei ofte i eit drumlinfelt i lag med andre åsryggar med same form, storleik og orientering. Drumlinar har vanlegvis fleire lag som indikerer at jorda gradvis vert lagt oppå ei kjerne, som kan vere av stein eller ei morene. 

Det er mange teoriar og mange diskusjonar om korleis dei faktisk oppstår. Enkelte reknar som ein direkte formasjon av isen, medan ein annan teori går ut på at store mengder vatn brått har flauma ut på grunn av det høge trykket under isebreen. Uansett korleis dei har oppstått vert dei rekna for å ha ei bølgjeform (på likande måte som bølgjer i sanden på ei strand eller i ei elv). Ein veit lite om kvifor drumlinar oppstår i nokre område med isbrear og ikkje i andre. 

Clew Bay i Republikken Irland er eit godt døme på drumlinar i vatn der drumlinane oppstår som øyar i sjøen og dannar ein topografi som «egg i ei korg». Drumlinar ligg vanlegvis parallelt til kvarandre og kan ofte utgjere grupper på fleire hundre eller til og med fleire tusen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Drumlin|Drumlin]]» frå ,  den 18. oktober 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff

* Skisse av ein idealisert drumlin
* Douglas E. Cox:  Drumlins and subglacial meltwater floods 
* Douglas E. Cox: The role of vortices in drumlin formation
Lough Derg

**Lough Derg** (*Loch Deirgeirt* på irsk) er den nest største innsjøen i Republikken Irland (etter Lough Corrib), og den tredje største på heile Irland (etter Lough Neagh). Han er ein lang og relativt smal innsjø med bredder i grevskapa North Tipperary (i aust), Galway (nordvest) og Clare (sørvest). Innsjøen er den siste av tre innsjøar som elva Shannon renn gjennom. Dei to andre, Lough Ree og Lough Allen, ligg lenger nord. Nokre av landsbyar langs Lough Derg er mellom anna Garrykennedy, Portumna, Killaloe og Ballina, Dromineer, Terryglass og Mountshannon.

På det djupaste er innsjøen 36 meter og dekkjer eit areal på 118&nbsp;km². Innsjøen er ein populær stad for båtturar, segling og fiske. Der Shannon renn vidare frå Lough Derg renn ho bratt nedover ein ås, og her vart vasskraftverket Ardnacrusha bygd i 1927, som på den tida var det tiande største i verda.

På 1800-talet var Lough Derg ei viktig transportåre frå hamna ved Limerick til Dublin gjennom kanalar sentralt i Irland. Universitet i Limerick har eit aktivitetssenter ved innsjøen, like utanfor Killaloe.

## Landsbyar og mindre byar
* Ballina
* Dromineer
* Garrykennedy
* Kilgarvan
* Killaloe
* Mountshannon
* Portumna
* Scarriff 
* Terryglass
* Whitegate
* Portroe

## Sjå òg
*Innsjøar på Irland
*Lough Derg i Donegal, ein annan irsk innsjø med same namn.

## Kjelde
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Derg|Lough Derg]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Lough Derg i Donegal

**Lough Derg** (*Loch Dearg* på irsk irsk, tyder *Raudesjøen*) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Donegal i Republikken Irland.

Midt i innsjøen ligg ei lita øy kalla Station Island eller på folkemunne St. Patrick's Purgatory (St. Patrick sin skjærseld), som har vore ein pilegrimsstad sidan 1100-talet, og kanskje heilt frå 500-talet. Her fastar pilegrimar i tre dagar (det berre lov med eit måltid kvar dag med rista brød og svart te eller kaffi) og går berrføtt rundt steinruinane av munkecellene. Den første natta må dei halde seg vakne og be. Den tre dagar lange pilegrimsferda vert halden her frå juni til midten av august kvart år. Kyrkja på øya heiter St. Patrick's Basilica.

Ein annan, og større, Lough Derg ligg i Munster sør på Irland.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Derg (Donegal)|Lough Derg (Donegal)]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Glenveagh

**Glenveagh** (*Gleann Bheatha* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Donegal i Republikken Irland. Innsjøen ligg ved Glenveagh Castle, om lag 20&nbsp;km frå Gweedore og dannar hjartet i Glenveagh National Park (irsk *Páirc Naisiúnta Gleann Bheatha*). Nettverket av hagar inneheld mange eksotiske og flotte planter frå område så langt borte som Chile, Madeira og Tasmania. Plantene er verna frå vinden av furutre og dekorative rhododendronar.

*Gleann Bheatha* tyder på norsk «Livsens dal».

Eigedomen vart oppretta av John Adair som vart kjend for å kaste ut 244 av sine leigetakarar og jamna  husa med jorda slik at dei ikkje skulle øydelegge utsikten hans.

Hagane og borga vart kjøpt av den irske staten i 1981 frå Henry P. McIlhenny frå Philadelphia, som hadde kjøpt eigedomen i 1937.

Parken har i dag den største flokken kronhjort på Irland og kongeørn, som tidlegare var utrydda på Irland, men sett tilbake i parken i 2000.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glenveagh|Glenveagh]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Glenveagh Gardens
* Hustorie om Glenveagh
* Letterkenny og Glenveagh
Lough Swilly

**Lough Swilly** (*Loch Súilí* på irsk) er ein fjord (*[[lough|sea lough]]* på engelsk) på vestsida av halvøya Inishowen i County Donegal i Republikken Irland. 

Lengst nord i fjorden ligg Fanad Head og Dunaff Head. Av byar langs fjorden finn ein Buncrana på Inishowen og Rathmullan på vestsida. Heilt innerst i fjorden i sør ligg Letterkenny.

Etter eit opprør som slo feil i september 1607 la Hugh O'Neill, den andre jarlen av Tyrone og Rory O'Donnell, den første jarlen av Tyrconnell frå land ved Rathmullan med nitti av etterfølgjarane sine i det som er vorte kalla flukten til jarlane og kom aldri tilbake til Irland igjen. Ein fransk flåte som hadde med seg Wolfe Tone og troppar til å assistere i opprøret i 1798 vart avskore og slått ytterst i Lough Swilly i oktober 1798. Tone vart tatt til fange i Letterkenny.

Fjorden vart nytta som ankerplass for Royal Navy under den første verdskrigen. Britane bygde òg fleire fort for å forsvare fjorden og restane av desse kan ein sjå ved Lenan Head, Dunree (i dag eit museum) og Buncrana. Fjordane var òg ein av traktathamnene spesifisert i den anglo-irske avtalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Swilly|Lough Swilly]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Lough Melvin

**Lough Melvin** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Leitrim og Fermanagh i Republikken Irland. Innsjøen har eit areal på 20 km² og er kjend for sine mange unike planter og dyr. Her finn ein sjørøye, oter og tre artar av aure (sonaghan, gillaroo, ferox). Av planter finn ein den utryddingstrua ballblomen, enger med blåtopp og vintereik.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Melvin|Lough Melvin]]» frå ,  den 18. oktober  2007.*
Lough Allen

**Lough Allen** (*Loch Aillionn* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Leitrim i Republikken Irland. Ein mindre del av innsjøen ligg i County Roscommon. Innsøjen ligg like sør for kjelda til elva Shannon, nær Iron Mountains, og er den øvste av dei tre store sjøane langs elva. Dei andre to er Lough Ree og Lough Derg, som begge ligg mykje lenger sør. 

Innsjøen er hovudsakleg orientert frå nord til sør, og Shannon renn ut i innsjøen i nord, og ut av innsjøen i sør. Frå Iron Mountains (Slíabh an Íariann) har ein flott utsyn over innsjøen. 

## Sjå òg
*Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Allen|Lough Allen]]» frå ,  den 18. oktober  2007.*
Lough Gur

**Lough Gur** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Limerick i Republikken Irland, nær byen Bruff. Innsjøen er forma som ein hestesko. Området rundt innsjøen er eit av dei viktigaste arkeologiske områda på Irland og det har vore menneske her sidan om lag år 3000 f.Kr.

Den største steinsirkelen på Irland, ved Grange, ligg nær innsjøen. Her ligg òg restane av minst tre crannogar og ein har òg grave fram ruinar av steinhus. Fleire ringfort er funne i området. Nokre av desse er irske nasjonalmonument.

Det ligg ei borg, eller tårnhus, på halvøya i innsjøen, kalla Bourchier's Castle etter Sir George Bourchier, son til den andre jarlen av Bath.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Gur|Lough Gur]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Seinalderbusetnaden ved Lough Gur 
* Oversikt over Lough Gur.
Lough Ree

**Lough Ree** (*Loch Rí* på irsk, tidlegare *Loch Ríbh*) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i Republikken Irland. Innsjøen er den andre av tre store innsjøar langs elva Shannon. Lough Ree er den nest største av innsjøane langs Shannon etter Lough Derg. Den tredje store innsjøen er Lough Allen i nord, medan Lough Derg ligg i sør. Innsjøen dannar grensa mellom grevskapa Longford og Westmeath (begge i provinsen Leinster) på austsida og County Roscommon i provinsen Connacht på vestsida. Innsjøen er ein populærstad for fiske- og båtturar. Innsjøen har eit lite ålfiskeri. Byen Athlone ligg på sørsida av innsjøen ,medan den mindre byen Lanesboro ligg i nord. 

Øya Inchcleraun (*Inis Cloithreann*) ligg nord i innsøjen og her ligg eit kloster frå tidleg kristen tid. Her ligg òg ruinane av fleire gamle kyrkjer. I følgje irske segner var det på denne øya at dronning Maeve vart drepen. Vikingen Thorgest hadde eit ringfort på breidda og øyane, og frå her undertrykte han den irske folkesetnaden i fleire tiår fram til han drukna i Lough Owel

Nokre familiar levde på nokre av øyane i Lough Ree fram til 1950-åra, før dei flytta til hus på land. 

## Sjå òg
*Innsjøar på Irland

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Ree|Lough Ree]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Lough Corrib

**Lough Corrib** (*Loch Coirib* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) vest i Republikken Irland. Elva Corrib/Galway renn frå innsjøen til havet ved Galway Bay. Innsjøen er den største i Republikken Irland og den nest største på heile Irland etter Lough Neagh med eit areal på 200 km². 

Namnet «Loch Coirib» er ei forvrenging av *Loch nOirbsean*, som er kalla opp etter den mytologiske figuren Orbsen Mac Alloid (ofte kalla Manannán Mac Lir, «Havet sin son», som Isle of Man er kalla opp etter.) 

Sir William Wilde skreiv ei bok om innsjøen som først kom ut i 1867.

Den første kanalen i Irland vart graven ut på 1100-talet. Han vart kalla The Friar's Cut (Munkepassasjen) og gjorde at båtar kunne gå frå Lough Corrib til sjøen ved Galway.

Lough Corrib er ein av turistattraksjonane i Irland og trekkjer til seg mange fiskarar. Tidleg i 2007 vart det derimot påvist store mengder av urdyrparasitten Cryptosporidium, som førte til forureining av drikkevatnet i Galway by og eit utbrot av kryptosporidiose. 

## Sjå òg
*Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Corrib|Lough Corrib]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* William R. Wilde's "Lough Corrib"
Glenamaddy Turlough

**Glenamaddy Turlough** er ein liten innsjø (turlough) aust for byen Glenamaddy i County Galway i Republikken Irland. Ein turlough er ein innsjø på Irland med sterkt varierande vassnivå og i periodar med lite nedbør kan han verte heilt tørrlagt. 

Byen Glenamaddy skal visstnok ha fått namnet sitt frå forma innsjøen har om vinteren då han liknar ein hund. 

## Natur
Mange tusen vassfuglar overvintrar her. Den største flokken består av heilo. Tundragås kjem òg til innsjøen om vinteren. Dei hekkar på Grønland og over halv bestanden i heile verda overvintrar på Irland. Meir enn 200 songsvaner overvintrar òg i Glenamaddy. Om vinteren finn ein i tillegg brunnakke, spovar og vipe.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelde
Lough Conn

**Lough Conn** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Mayo i Republikken Irland. Han har eit areal på 57&nbsp;km². Like sør for Lough Conn ligg ein annan innsjø, Lough Cullin og begge er forbunde til havet via elva Moy. Lough Conn er kjend for aure- og laksefiske.

I keltisk mytologi vart Conn danna då Finn Mac Cumhall jakta med hundane sine, Conn og Cullin. Dei kom over eit villsvin og Finn og hundane la etter det. Medan villsvinet sprang kom det vatn ut frå føtene hans. Hundane sprang frå Finn og etter kvart var Conn føre Cullin. Conn jaga villsvinet i fleire dagar fram til innsjøen dukka opp. Villsvinet svømde i land medan Conn drukna. Det same skjedde lenger sør med Cullin.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Conn|Lough Conn]]» frå ,  den 18. oktober 2007.*
Homo-

**Homo-** (frå gresk, tyder 'lik') er ei forstaving som blir brukt i mange samansette ord. Eit av desse orda, «homofil», blir av og til forkorta til «homo».

Ein finn stavinga i:
* homofon, lik lyd i språk eller musikk
* homograf, lik skrivemåte av ulike ord
** homonym, ord som er homofone og/eller homografe
* homogen, at ei mengd er sett saman av like delar, til dømes ei kjemisk løysing eller eit menneskesamfunn
** homogenisering
* homoseksualitet
** homofili og homofil
** homofobi
Lough Carra

**Lough Carra** er ein kalksteinsinnsjø (innsjøar på Irland vert på engelsk kalla *[[lough]]*) i County Mayo i Republikken Irland. Innsjøen ligg nordaust for Lough Mask og er kjend for bestanden av bekkeaure.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Carra|Lough Carra]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* Artikkel frå irishfisheries.com
* Artikkel frå Mayo on the Move
Lough Mask

**Lough Mask** (*Loch Measca* på irsk) er ein kalksteinsinnsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Mayo i Republikken Irland. Han har eit areal på 89&nbsp;km² og ligg rett nord for Lough Corrib vest på Irland. Lough Mask er den øvre av dei to innsjøane. Elva Corrib renn frå Lough Masn, gjennom Lough Corrib og Galway og ut i Galway Bay. Innsjøen er kjend for aurefisket.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Mask|Lough Mask]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel frå irishfisheries.com
Lough Key

**Lough Key** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Roscommon i Republikken Irland. Han ligg nordaust for byen Boyle. Ein meiner at namnet på innsjøen kjem frå Ce', ein mytologisk druide, som i følgje segna drukna då innsjøen vart danna. 

Innsjøen er fleire kilometer på tvers og nesten sirkulær. Ho inneheld over tretti skogkledde øyar, inkludert Castle Island, Stag Island, Bullock Island og Drummand Island. Castle Island inneheld ei borg kalla Macdermott's Castle (tidlegare McGreevys Castle) etter ein av dei viktigaste familiane i distriktet i tidlegare tider. 

Like sør for innsjøen ligg Lough Key Forest Park, ein populær stad for turgåarar. Parken dekkjer eit areal på 3,2 km². 

Innsjøen er ein del av det nordlege tilsigsområdet til elva Shannon og vatnet renn ut gjennom ei kort sideelv som renn ut i Shannon ved Lough Drumharlow, 13 km mot aust. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Key|Lough Key]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Lough Gill

**Lough Gill** (*Loch Gile* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Sligo i Republikken Irland. Han er om lag 8 km lang og 2 km brei og renn ut i elva Garavogue nær Sligo by. Den vakre innsjøen er omringa av skogkledde åsar som er populære hos fuglekikkarar. Ovanfor innsjøen ligg ein forskansa herregard, Parke's Castle. Den noverande borga vart bygd på 1600-talet av Captain Robert Parke der den tidlegare borga til O'Rourke-klanen (Uí Ruairc) låg. Uí Ruairc styrte området frå om lag 600-talet (dei var etterkomarar av Sean Ferghal O Ruairc, konge av Connacht rundt 952) fram til Oliver Cromwell si tid.

Innsjøen inneheld om lag 20 småøyar, inkludert den romantiske Innisfree, som er gjort kjend i diktet av «The Lake Isle of Innisfree» av William Butler Yeats.

Hazelwood er eit område nordaust for innsjøen. 

St. Angela's College i Sligo ligg nær innsjøen.

## Galleri

parkes castle.jpg|Parke's Castle
innisfree.jpg|Øya Innisfree i Lough Gill


## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Gill|Lough Gill]]» frå ,  den 19. oktober  2007.*
Lough Bane

**Lough Bane** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) på grensa mellom County Westmeath og County Meath i Republikken Irland. Grensa mellom dei to grevskapa går frå aust til vest gjennom midten av innsjøen.

Motorsport er forbode på Lough Bane.
## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Bane|Lough Bane]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Westmeath County Council information;laws, etc
* Ordenance Survey of Ireland (Map no.42)
Lough Derravaragh

**Lough Derravaragh** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Westmeath i Republikken Irland. Han ligg nord for Mullingar mellom Castlepollard, Collinstown, Crookedwood og Multyfarnham. Knockeyon er ein ås på 214 moh. og det høgaste punktet i Westmeath. Han ligg like søraust for innsjøen og dominerer landskapet rundt.

Elva Inny renn gjennom Lough Derravaragh frå Lough Sheelin på veg mot elva Shannon. Innsjøen er ein populær stad for fisking og vassport.

## Segn
Lough Derravaragh er mest kjend for tilknytinga si til den irske segna om borna til Lir (irsk *Oidheadh Chlainne Lir*). I følgje segna vart dei fire borna av Kong Lir omskapte til svanar og var i 300 år ved Lough Derravaragh før dei flytta til sunda ved Moyle i 300 år (mellom Irland og Skottland) og så 300 år i Atlanterhavet ved Erris og Innisglory. Trolldomen ville enda då ei kvinne frå sør gifta seg med ein mann frå nord.

## Historie
I åssida til Knockeyon, St. Eyon-åsen, ligg ruinane etter eit gamalt kapell som var vigd til St. Eyon. Kapellet vart skore ut av grunnfjellet. Ved sida av kapellet ligg St. Cauragh's Well (St. Cauragh-brønnen), og vatnet her hadde visstnok mirakuløse evner. Segna skal ha det til at St. Cauragh vart kasta ut frå Kellsklosteret av St. Columbcille på grunn av disiplinbrot. Han vandra så omkring på landsbygda før han kom til Knockeyon. Her ønska St. Cauragh å vere resten av livet, be til Gud og faste. Han vart så alvorleg sjuk, og då han var døyande bad han til gud om ein drope vatn til å kvele tørsten. Etter ei stund høyrte han lyden av drypande vatn. Han heldt ut handa, drakk av vatnet og vart frisk. Som følgje av dette bygde han kapellet.

I mellomalderen kom tusenvis av menneske til brønnen den første søndagen i innhaustinga, på det som vart kalla * Cauragh Sunday *. Etter at pilegrimsturen var over slo alle til stades seg ned på ei grøn slette ved foten av åsen der musikarar spelte Fleadh Cheoil og alle åt, drakk og dansa.

Aust for Lough Derravaragh, i åsane Ranaghan, ligg det fleire ringfort frå steinalderen.

Vikingen Thorgest, som er kjend for å ha erobra Dublin, hadde òg eigedommar i nærleiken, sørvest for Lough Lene.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Derravaragh|Lough Derravaragh]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Knockdrin Castle 
* Fleadh Ceol
Lough Sheever

**Lough Sheever** er ein liten innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Westmeath i Republikken Irland. Han ligg om lag 3&nbsp;km frå Mullingar. Innsjøen er ein populær stad for sportsfiskarar etter fisk som mort, åbor og suter.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Lough Owel

**Lough Owel** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) nord for Mullingar i County Westmeath i Republikken Irland. Han er ein djup innsjø og er ein populær stad for fiske. Vatn frå Lough Owel gjev vatn til Royal Canal, ein kanal som kryssar Irland frå Dublin til elva Shannon. 

Lough Owel og Lough Ennell er to av mange innsjøar som er ein del av nedslagsfeltet til elva Brosna. Brosna er ei av sideelvane til Shannon, og renn gjennom Mullingar og Kilbeggan, begge i Westmeath, og frå her gjennom byane Clara i County Offaly og ut i Shannon. 

Vikinghøvdingen Thorgest vart drukna i Lough Owel av Máel Sechnaill mac Maíl Ruanaid i 845.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Owel|Lough Owel]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Néa Moní

**Néa Móni** er eit kloster på øya Khíos. I klosteret er det ei krosskyrkje med ein stor åttekanta dom omgitt av tromper (nisjeaktige kvelv). På 1000- og 1100-talet var klosteret dekorert med marmorkunstverk, og mosaikk på gullbakgrunn. Dette var ein del av det som er karakterisert som «den andre gullalderen i bysantinsk kunst».

Mosaikken er bevart og er tilgjengeleg i dag.

Klosteret står på verdsarvlista til UNESCO.

## Kjelder
Versdarvlista til UNESCO om Nea Moní

## Bakgrunnsstoff
Lough Ennell

**Lough Ennell** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Westmeath i Republikken Irland. Han ligg nær byen Mullingar.

Innsjøen er 8 km lang og 3-4 km brei. Lough Ennell er grunn og kjend for det gode aurefiske. Den største auren som er fanga på Irland (11,5 kg) vart fanga her. 

Elva Brosna renn gjennom innsjøen. Ho renn ut i Lough Ennell på Mullingar-sida og renn ut på andre sida ved Lilliput. Lilliput i *[[Gullivers Reiser]]* av Jonathan Swift er kalla opp etter dette distriktet. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Ennell|Lough Ennell]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Lough Lene

**Lough Lene** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Westmeath i Republikken Irland. Han ligg mellom landsbyane Castlepollard, Collinstown og Fore. Innsjøen har ein rik og variert historie og her er funne ruinar av førhistoriske gravplassar. Ein hevdar at området ved Lough Lene var heimstad for kongar og vikingar, som Thorgest, som hadde eit av forta sine på ein ås sørvest for innsjøen, før han vart drepen av Máel Sechnaill mac Maíl Ruanaid.

## Fugleliv
Det er mange fugleartar som held til i Lough Lene, særleg knoppsvane, krikkand, taffeland, lappdykkar, dvergdykkar, topp and, fiskehegre, vassrikse, stokkand, skarv og brunnake. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Lene|Lough Lene]]» frå ,  den 19. oktober 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* osi.ie
* Viking Ireland Network 
* Lough Lene på askaboutireland.ie 
* Lough Lene gælarar
* lough-lene.eu
Lough Dan

**Lough Dan** (*Loch Deán* på irsk) er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Wicklow i Republikken Irland. Han er forma som ein bumerang og ligg nær Roundwood. Området er populært for fotturar og kajakkpadling og ligg nær Wicklow Way.

Elva Clohouge renn frå Lough Tay og ut i Lough Dan i nord. Elva Avonmore renn vidare ut frå innsjøen i sør.

Det meste av innsjøen er omgjeve av privaeigde landområde, men i nordvest utgjer området ein del av Wicklow nasjonalpark.

## Bakgrunnsstoff
* Wicklow nasjonalpark
* Bilete av Lough Dan 
* Irelandscape om Lough Dan

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Dan|Lough Dan]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Andípsara

**Andípsara** (gresk Αντίψαρα) er ei øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Ho ligg nordvest for øya Khíos og like vest for den større øya Psará. Øya høyrer til kommunen Psará i periferieininga Khíos. Det står berre eit fåtal med hus på Andípsara. Øya hadde 4&nbsp;innbyggjarar i 2011, men etter folketeljinga i 2021 er ho ikkje lenger busett.

## Referansar
Mastik

**Mastik** (*Pistacia lentiscus*) er eit lite tre på 3-4 meter som veks nær tropiske strok. Mastik blir utnytta på grunn av  kvaen og produksjon skjer blant anna på sørsida av Khíos, i Mastichoria-området. Det vert sagt at det er berre her treet produserer kvae. Kvaa var så ettertrakta at mellomalderlandsbyane vart bygd som fort for å verna kvaa (mastiken) mot piratar. Under det Ottomanske riket betalte Khíos sin skatt i mastiki, blant anna ettertrakta som tannrens og tyggegummi for haremet til sultanen. 

Mastik vert nytta til ferniss, hudkrem, tannkrem, tyggegummi, parfymeproduksjon, likør, ouzo og i medisin. Mastiki har mellom anna vist seg effektiv i læking av magesår og har betennelsesdempande og reinsande effekt.
Poulaphoucareservoaret

**Poulaphoucareservoaret**, lokalt òg kalla *Blessingtonsjøane*, er eit reservoar i County Wicklow i Republikken Irland. Han er òg ein del av ein nasjonalpark og eit fuglereservat.

Innsjøen vart danna i 1944 då elva Liffey vart demma opp ved Poulaphouca, i samband med bygginga av det andre vasskraftverket på Irland. Ardnacrusha på elva Shannon vart det første.

Reservoaret er ei stor vasskjelde for Dublin.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder
Kvae

**Kvae** eller **harpiks** (*resin*), er ei ikkje-flytande blanding av terpenar, fenylpropanoidar og gummistoff som vert skilt ut frå sårflater på tre og stivnar i kontakt med luft.

## Opphav
Kvae vert produsert i spesielle kvaekanalar og er vanleg hos vekstar i furufamilien, styraksfamilien og skjermplantefamilien. Kvae er treet sitt forsvarsystem mot angrep av insekt og sopp. Når for eksempel ei barkebille prøver å gnage seg inn under barken startar kvaeutfloda, eit friskt tre vil normalt skilje ut så mykje at billa må gje tapt.
Kvae består av ulike hydrokarboner og stivnar fort når eteriske oljer fordampar. 

## Bruk
Kvae vert nytta til ei rekke formål, mellom anna i produksjonen av terpentin, røykjelse (frå *[[Boswellia sacra]]*), myrra (frå *[[Commiphora abyssinica]]*), Latex (frå gummitreet), og rav (fossil kvae). 

Kvae vert òg nytta på bogar for strykeinstrument for at håra skal festa seg på stengene og gleppa når krafta overstig ei viss grense. Måten bogehåra festar seg til strengene er viktig for lyden frå strykeinstrument

## Bakgrunnsstoff
Vartryreservoaret

**Vartryreservoaret** er eit reservoar ved Roundwood i County Wicklow i Republikken Irland. Mellom 1862 og 1868 vart det nedre reservoar danna av ein jorddemning over dalen til elva Vartry.

Reservoaret har ein kapasitet på 11,3 milliardar liter og har eit maksimalt djup på 18,3 meter. 
Ein annan del av elva, 3,5&nbsp;km lenger oppe, vart demma opp i 1923 og danna den øvre delen av reservoaret, som har ein kapasitet på 5,6 milliardar liter og er 13,4 meter på det djupaste.

Vatnet går i røyr frå Vartry til eit stort vassreservoar i Stillorgan i dei sørlege forstadane til Dublin.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vartry Reservoir|Vartry Reservoir]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Dublin byråd
* Artikkel om vassforsyninga til Dublin
* Luftfoto
Louvre

**Musée du Louvre** eller **Louvre** i Paris er eit av dei største og mest vidgjetne musea i verda, med eit areal på til saman 210 000 m², og av dette er 60 600 m² utstillingsareal. Museet ligg i sentrum av byen, i 1er arrondissement, mellom høgre breidda av elva Seinen og den kjende gata *rue de Rivoli*. Museet var opphavleg eit kongeslott bygd på 1200-talet, som det i 1546 vart sett i gang større påbyggingar på, og arbeidet heldt fram til på 1800-talet. Delar av slottet vart teke i bruk som museum i 1793. Etter ei større restaurering på 1980-talet, vart i 1993 heile slottet opna for ålmenta som museum.

Museet syner fram både eldre fransk og annan europeisk målarkunst og skulpturar, til dømes eit av dei best kjende kunstverket i verda, Leonardo da Vinci sitt måleri Mona Lisa, muslimsk kunst, og framifrå samlingar av arkeologiske funn og andre oldsaker frå farne tiders fremste kulturområde. I tillegg til dei viktige samlingane av muslimsk kunst, europeisk skulptur og andre kunstgjenstandar, måleri og grafisk kunst, har såleis museet store og viktige samlingar av orientalske fornfunn, egyptiske fornfunn, greske, etruskiske og romerske fornfunn. Av til saman 445&nbsp;000 einskildgjenstandar på museet er 35&nbsp;000 å sjå i utstillingane.

## Bakgrunnsstoff

*
Csesznek

**Csesznek** (tysk *Zeßnegg*, kroatisk *Česneg* og slovakisk *Česnek*) er ein landsby i distriktet Zirc i fylket Veszprém i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn som er kjend for mellomalderborga si. Staden hadde 456 innbyggjarar i 2022.

## Historie
Borga i Csesznek vart bygd i 1263 av baron Jakab Cseszneky, som var sverddragar for kong Bela IV. Han og etterkomarane hans vart kalla opp etter borga Cseszneky. Mellom 1326 og 1392 vart det ei kongeleg borg då Kong Sigismund gav ho til Garai-familien i byte for Macsó Banate. I 1482 døydde blodslina i Garai-familien ut og Kong Matthias Corvinus donerte borga til Szapolyai-familien. I 1527 tok baron (seinare greve) Bálint Török over borga og på 1500-talet var òg familiane Csábi, Szelestey og Wathay i tur og orden eigarar. I 1561 slo Lőrinc Wathay med hell tilbake ei omleiring av osmanarane. I 1594 vart derimot borga okkupert av tyrkiske troppar, men alt i 1598 klarte ungararane å ta ho tilbake. I 1635 kjøpte Dániel Esterházy borga og landsbyen og frå den tid og fram til 1945 var Csesznek familien Esterházy sin eigedom.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Bakgrunnsstoff

* 
* Csesznek på Irány Magyarország
* Luftfoto
* Bilete av borga
* 3D-bilete av borga 

## Referansar
Lough Hyne

**Lough Hyne** er ei vik (på engelsk *[[lough|sea lough]]*) i County Cork i Irland, om lag 5 km sørvest frå Skibbereen. Ho vart det første marine naturreservatet i Irland i 1981.

Lough Hyne vart truleg ein innsjø fram til om lag 4000 år sidan, då det stigande havnivået gjorde han til ein del av sjøen. Innsjøen får i dag sjøvat gjennom eit smal sund med sterke tidvasstraumar. Vika er liten og det varme sjøvatnet her har eit stort mangfald av planter og dyr.

Den vitskaplege utforskinga av området byrja i 1886 då pastor William Spottswood Green først oppdaga fiolett kråkebolle (*[[Paracentrotus lividus]]*) her. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder


* Kulturarv i Skibbereen 
* Historia om forskinga av Lough Hyne
* Turistinformasjon
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Hyne|Lough Hyne]]» frå , den 19. oktober 2007.*
Lough Neagh

**Lough Neagh** (irsk *Loch nEathach*) er den største innsjøen (på engelsk *[[lough]]*) i Nord-Irland, på øya Irland og den største av alle innsjøane på Dei britiske øyane. Han har eit areal på 392&nbsp;km² og er av dei førti største innsjøane i Europa. Innsjøen er om lag 30&nbsp;km lang og 15&nbsp;km brei og ligg om lag 30&nbsp;km vest for Belfast. Han er ein grunn sjø og har eit middeldjup på 9 m og på det djupaste er han om lag 25 meter.

Av tilsigsområdet på 4&nbsp;550&nbsp;km² ligg 9% i Republikken Irland og resten i Nord-Irland, og totalt dekkjer tilsigsområdet 43 % av Nord-Irland. Elva Bann renn ut frå innsjøen i nord og vidare mot sjøen.

Fem av dei seks grevskapa i Nord-Irland deler breidda av innsjøen: Antrim, Armagh, Down, Londonderry og Tyrone. Av byar og landsbyar nær innsjøen finn ein Antrim, Crumlin, Randalstown, Toomebridge, Ballyronan, Ballinderry, Moortown, Ardboe, Maghery, Lurgan og Magherafelt.

Innsjøen vert nytta som fritidsområde og noko kommersiell aktivitet, men er utsett for vind og får raskt grov sjø. Sjøen vert òg nytta som ferskvasskjelde.

På 1800-talet vart det konstruert tre kanalar til forskjellige hamner og byar: Lagan Navigation gav ein sjøveg til Belfast, Newry Canal til hamna Newry og Ulster Canal til Lough Erne, som igjen gav ein sjøveg via elva Shannon til Limerick, Dublin og Waterford. Elva Bann var òg framkommeleg til Coleraine og Antrimkysten, og den korte Coalisland Canal gav ei rute for transport av kol. Av desse vegane er berre den nedre delen av Bann i dag open, men ein har planar om å restaurere Ulster Canal.

Ålfiske har vore ein storindustri i Lough Neagh i fleire hundreår. I dag transporterer fiskeria i Lough Neagh ål til restaurantar i heile verda.

Det er fleire øyar i innsjøen: Coney Island, Coney Island Flat, Croaghan Flat, Derrywarragh Island, Padian, Ram's Island, Phil Roe's Flat og The Shallow Flat.

Ein trudde lenge at Lough Neagh var eigd av staten, men i 2005 kom det fram at han høyrte til jarlane av Shaftesbury.

## Segn
Ei gamal irsk segn fortel om korleis innsjøen vart danna då den irske kjempa Fionn mac Cumhaill (Finn McCool) grov opp ein del av landet og kasta det på den skotske rivalen sin. Han bomma og jordmassen landa i Irskesjøen og danna Isle of Man.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Bakgrunnsstoff
* Oppdag Lough Neagh 
* Båtar på Lough Neagh
* Lough Neagh Rescue
* Oxford Island naturreservat

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Neagh|Lough Neagh]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Lough Erne

**Lough Erne** (*Loch Éirne* på irsk, tyder *Ernaisjøen* etter ei av dei gamle Fir Bolg-stammene) er to innsjøar (på engelsk *[[lough]]*) i County Fermanagh i Nord-Irland. Elva Erne renn gjennom begge innsjøane. Elva renn vidare nordover og snur så vestover og ut i Atlanterhavet. Den sørlegaste innsjøen er lenger oppe i elva og vert derfor kalla Upper Lough Erne (Øvre Lough Erne). Den nordlege innsjøen vert kalla Lower Lough Erne (Nedre Lough Erne). Byen Enniskillen ligg mellom innsjøane.

Ein kanal, Shannon-Erne Waterway, går mellom den øvre delen av elva Shannon og Erne, slik at båtar kan gå frå elvemunningen av Shannon sørvest i Irland og gjennom dei sentrale områda vest på øya, over til nordvest og ut i Atlanterhavet. 

Fiske og vassport er populære fritidsaktivitetar i innsjøen. Sidan 2005 har det vorte halde internasjonale konkurransar i både vasski og wakeboard her. 

Ulster-annalane vart skriven seint på 1400-talet på Belle Island i Lough Erne. 

Fermanagh klarte å sleppe unna Den store hungersnøden i Irland i større grad enn andre grevskap. Sidan grevskapet hadde så mange øyar klarte ikkje potetsjukdommen å reise over vatnet. Erneøyane produserte store mengder poteter, som var hovudnæringsmiddelet på desse øyane frå 1845 til 1849, medan fastlandet stort sett svalt. 

## Øyar
Innsjøane inneheld mange småøyar og halvøyar. Av øyar i den nedre innsjøen finn ein Boa Island, Cleenishmeen Island, Crevinishaughy Island, Cruninish Island, Devenish Island, Ely Island, Horse Island, Inish Doney, Inish Fovar, Inish Lougher, Inish More, Inishmacsaint, Inishmakill, Lusty Beg Island, Lusty More Island og White Island. 

Av øyar i den øvre innsjøen finn ein Bleanish Island, Dernish Island, Inishcorkish, Inishcrevan, Inishfendra, Inishleague, Inishlught, Inishturk, Killygowan Island, Naan Island og Trannish.

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lough Erne|Lough Erne]]» frå ,  den 19. oktober  2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* White Island-figuarar (H.G. Stump)
* White Island-figurar 
* Boa Island-figurar
Dal skole

**Dal skole** er ein barneskule på Dal i Eidsvoll kommune i Akershus. Skulen har ca 310 elever i 1. til 7. trinn.

## Rektorar
* Marit Korvanen
* Arne Halvorsen 2007

## Bakgrunnsstoff
*
Lower Lough MacNean

**Lower Lough MacNean** er ein innsjø (på engelsk *[[lough]]*) i County Fermanagh i Nord-Irland. Elva får vatn frå ei lita elv som renn frå Upper Lough MacNean og ut i innsjøen ved ein bruovergang nær landsbyen Belcoo. Vidare frå innsjøen renn elva Arney.

Innsjøen inneheld to øyar. Cushrush Island er den største av desse og den andre er Jinny's Island som er mindre og dekt skog. Ei vegfylling vart bygd ut til Cushrush Island i 1960-åra, slik at det skulle verte lettare å flytte dyr ut til øya. 

Cushrush Island ser ut til å ha vore busett sidan mellomsteinalderen ut i frå funn av flintreiskapar. 

Lough MacNean har endra mykje form sidan 1960-åra på grunn av ein omfattande dreneringsoperasjon. Innsjøen hadde mykje ål før dette, men oppmudring under uttømminga førte til at talet minka drastisk. 

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lower Lough MacNean|Lower Lough MacNean]]» frå ,  den 19. oktober  2007.*
Silent Valley-reservoaret

**Silent Valley-reservoaret** er eit reservoar nær Kilkeel i County Down i Nord-Irland. Det er den største vasskjelda til County Down, dei omliggande grevskapa og det meste av Belfast. Reservoaret vart bygd i 1920-åra av ein arbeidsstyrke på over tusen mann. Ni av dei mista livet. 

## Historie
Sidan Belfast voks raskt var det eit aukande krav etter meir og meir vatn, og vassforsyninga byrja og verte utilstrekkeleg. Fleire stader vart kartlagd med tanke på eit nytt reservoar, men valet fall på Mournes i Down fordi vatnet her var reinast og området hadde mykje nedbør. Demninga, vanlegvis kalla Mourne Wall, vart bygd for hand og det tok 18 år å fullføre han. 

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel om histora til Silent Valley på BBC
* BBC - Binnian Tunnel

## Sjå òg
* Innsjøar på Irland

## Kjelde
Benbaun

**Benbaun** (irsk *Binn Bhán*) er eit fjell i County Galway i Republikken Irland. Det er den høgaste toppen i Twelve Bens og den høgaste i Galway.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Benbaun|Benbaun]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
** oppgav desse kjeldene:*
*
Camaderry

**Camaderry** (irsk *Sliabh Céim an Doire*) er eit fjell i Wicklowfjella i County Wickow i Republikken Irland. Fjellet Tonelagee ligg like nord for Camaderry, som ruvar over landsbyen Glendalough og dannar den nordlege veggen i Upper Lake.

Camaderry er det 114. høgaste fjellet på Irland. 

Vest for Camaderry ligg Turlough Hill der det ligg eit reservoar på toppen. 

## Bakgrunnsstoff
* Wicklowfjella nasjonalpark 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Camaderry|Camaderry]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*
Carrauntoohil

**Carrauntoohil** (irsk *Corrán Tuathail*), òg stava *Carrantuohill*, er eit fjell i County Kerry i Republikken Irland og det høgaste fjellet på Irland. Det er 1&nbsp;038 meter over havet og den sentrale toppen i fjellkjeda Macgillycuddy's Reeks. Det er to andre toppar i denne kjeda over 1&nbsp;000 meter (Beenkeragh, 1&nbsp;010&nbsp;m og Caher, 1&nbsp;001&nbsp;m). På toppen av fjellet står ein 5 meter høgt metallkross. 

Namnet Carrauntoohil kjem frå det irske *Corrán Tuathail*, som tyder 'Sigden til Tuathal'.

Fjellet vert stort sett klatra frå nordaust, langs Hagsskaret til passet mellom Carrauntoohil og Cnoc na Péiste, og så nordvest opp den bratte Devil's Ladder. Ruta har vorte farlegare dei siste åra på grunn av lause steinar og mykje folk. Ein treng ikkje klatreutstyr for å nå toppen, men vêret kan vere veldig skiftande og på grunn av fleire for dårleg kledde turistar har det vore fleire dødsfall. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carrauntoohil|Carrauntoohil]]» frå ,  den 19. oktober 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Datagenererte panoramabilete frå toppen
** Nord Sør Indeks