open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William McCleery

Sir **William Victor McCleery** () var ein framståande næringslivsmann og unionistpolitikar i Ulster Unionist Party i Nord-Irland, og ein leiande medlem i Orangeordenen.

## Karriere

McCleery var administrerande direktør for tekstilindustrifirmaet Hale, Martin and Company, og frå 1921 til 1946 var han president i Ballymoney handelstandsforeining. Frå 1922 til 1945 var han leiar for North Antrim Agricultural Association og frå 1931 til 1946 var han President for North Antrim Unionist Association. Han var og ein periode stormeister for Orangeordenen i Antrim.

McCleery vart vald inn i regionsparlamentet i Belfast for North Antrim i eit suppleringsval i 1945, i 1945 var han ein periode Arbeidsminister før han gjorde teneste som Handelsminister til 1953. I 1949 vart han utnemnd til Privy Council of Northern Ireland. Etter at han gjekk ut av regjeringa var leiar for Unionist Back Bench Committee til 1956. McCleery vart teken opp i riddarstanden i 1954.

McCleery vart stormeister i Orangeordenen for Irland i 1954, og det var ein posisjon han nytta til å stø Unionistpartiet og regjeringa. Frå året etter - 1955 - vart han stormeister for Imperial Grand Orange Council of the World.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:William McCleery (politician)|William McCleery (politician)]]» frå ,  den 24. mai 2020.*
Anastasia Kelesidou

**Anastasia Kelesidou** () er ein gresk tidlegare diskoskastar, fødd i Hamburg i dåverande Vest-Tyskland. Ho vann sølvmedaljen i diskosøvinga ved VM 1999 og 2003, Sommar-OL 2000 og 2004, samt bronsen ved VM 2001 og EM 2002.

### Aktiv
Kelesidou tok steget inn i verdstoppen i diskoskasting då ho i Bari vann Mellomhavsleikane 1997 med eit kast på framifrå 66,18 meter. Frå 1999 til 2004 tok ho medalje i alle dei seks internasjonale meisterskapane; VM 1999, OL 2000, VM 2001, EM 2002, VM 2003, OL 2004. Gjennom dei seks diskostevlingane sanka ho fire sølvmedaljar og to bronsemedaljar. Etter tur måtte ho nøye seg med verte nummer to og klart overgått av tyske Franka Dietzsch i 1999 og kviterussiske Ellina Zvereva i 2000. Derimot var ho nær ved å vinne gullmedaljen i særleg VM 2003, men òg i OL 2004 truga ho vinnaren. To ulike utøvarar frå Kviterussland kneip då kvar si gullmedalje, Iryna Jatsjanka i 2003 og Natalja Sadova i 2004.

Kelesidou forbetra den greske rekorden i diskoskasting sju gongar, sist til 67,70 meter i Rethymno den 28. mai 1999.

### Medalje og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1994 i Helsinki: Utslått i kvalifiseringa (54,08 m=nr 22)
*VM 1995 i Göteborg: Nr 11 – 58,96 m
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (59,60 m=nr 18)
*VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (59,22 m=nr 15)
*EM 1998 i Budapest: Nr 7 – 62,95 m
*VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje – 66,05 m, bakom Franka Dietzsch (68,14 m)
*OL 2000 i Sydney: Sølvmedalje – 65,71 m, bakom Ellina Zvereva (68,40 m)
*VM 2001 i Edmonton: Bronsemedalje – 65,50 m
*EM 2002 i München: Bronsemedalje – 65,50 m
*VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 67,14 m, bakom Iryna Jatsjanka (67,32 m)
*OL 2004 i Aten: Sølvmedalje – 66,68 m, bakom Natalja Sadova (67,02 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Anastasia Kelesidou|Anastasia Kelesidou]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Nicoleta Grasu

**Nicoleta Grasu**, fødd **Grădinaru** (), er ein rumensk tidlegare diskoskastar. Ho vann VM-sølv i øvinga i 2001 og EM-sølv i 2010, dessutan tok ho tre VM-bronsar og to EM-bronsar i tida 1998-2009.

## Aktiv
Grasu vart nummer fire i diskostevlinga under EM 1994 i Helsinki, 70 cm bakom den norske bronsevinnaren Mette Bergmann. I den neste europameisterskapen, i Budapest i 1998, kneip Grasu sjølv bronsemedaljen, 2 små centimeter føre Ellina Zvereva frå Kviterussland. Også ved VM 1999 i Sevilla lukkast Grasu vinne bronsen. I 2001 tok Grasu sølvmedaljen i VM i Edmonton, einast Ellina Zvereva kasta lengre.

Etter femteplass i både Sommar-OL 2004 og Friidretts-VM 2005, heldt Grasu fram å sanke medaljar i sesongane frå 2006 til 2010. Han sikra seg såleis bronsen i diskosøvinga både i EM 2006, VM 2007 og VM 2009. Siste internasjonale medaljen, ein sølvmedalje, tok ho i Barcelona-EM 2010. I den katalanske storbyen møtte ho si overkvinne i slovenske Sandra Perković, utøvaren som dominerte øvinga på 2010-talet.

Nicoleta Grasu sitt personbeste på 68,80 meter oppnådde ho i Poiana Brasov 7. august 1999. Også ektemannen Costel Grasu hevda seg i verdstoppen i diskoskasting, med fjerdeplass i Sommar-OL 1992 og VM i friidrett 1993 som sine fremste prestasjonar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1992 i Barcelona: Utslått i kvalifiseringa (60,62 m=nr 13)
*VM 1993 i Stuttgart: Nr 7 – 62,10 m
*EM 1994 i Helsinki: Nr 4 – 63,64 m
*OL 1996 i Atlanta: Nr 7 – 63,28 m
*VM 1997 i Aten: Nr 10 – 60,14 m
*EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 65,94 m
*VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje – 65,35 m
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (58,87 m=nr 19)
*VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 66,24 m, bakom Ellina Zvereva (67,10 m)
*OL 2004 i Aten: Nr 5 – 64,92 m

*VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 62,05 m
*EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 63,58 m
*VM 2007 i Osaka: Bronsemedalje – 63,40 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 12 – 58,63 m
*VM 2009 i Berlin: Bronsemedalje – 65,20 m
*EM 2010 i Barcelona: Sølvmedalje – 63,48 m, bakom Sandra Perković (64,67m)
*VM 2011 i Daegu: Nr 8 – 62,08 m
*OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (61,86 m=nr 14)
*VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (56,31 m=nr 22)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nicoleta Grasu|Nicoleta Grasu]]» frå ,  den 26. juli 2019.*  
 
*
Brønnøysund Idrettslag

**Brønnøysund Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i Brønnøysund i Nordland. Idrettslaget vart stifta 1. september 1917 og er aktivt med i fotball, friidrett, handball, symjing og turn. Brønnøysund IL spelar i blå-og-kvite vertikalstripete trøyer og elles blå fargar.

Stavhopparen Bertil Reppen var medlem i Brønnøysund Idrettslag då han i 1975 vart norsk meister fyrste gongen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brønnøysund IL|Brønnøysund IL]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Kognitiv dissonans

**Kognitiv dissonans** er ein ubehageleg tilstand som ein går ut frå oppstår som følgje av kognitiv konflikt.

Den amerikanske sosialpsykologen Leon Festinger hevda at i dei tilfella der tankar/kunnskap, innstillingar eller handlingar ikkje stemmer overeins, vil det oppstå ein konflikt som resulterer i ubehageleg aktivering, ein dissonanstilstand. Til dømes veit røykaren at det fører til helsefare å røyke. Denne konflikten mellom åtferd («eg røyker») og kunnskap («det er helseskadeleg å røyke») vil ifølgje Festinger skape ein dissonanstilstand. Personen vil i ein slik situasjon streve etter å redusere dissonansen ved anten å endre tankar/kunnskap (til dømes ved bagatellisering: «Det er ikkje så farleg å røyke som legane seier») eller ved å endre handling (slutte å røyke).

Teorien har vore mykje diskutert og forska på, og blir sett på som eit viktig prinsipp for å forstå haldningsendring og motivasjon. Til dømes tyder teorien på at det å klare å slutte å røyke (åtferdsendring) vil vere meir sannsynleg om røykaren gjer dette etter mildt ytre press enn etter sterkt ytre press. Ved mildt press vil røykaren oppleve dissonans mellom faktisk åtferd («eg røyker ikkje no») og haldning («eg liker å røyke»), og vil dermed endre haldninga («eg liker ikkje å røyke lenger»). Omvendt vil sterkt ytre press ikkje skape ein slik dissonanstilstand og derfor heller ikkje haldningsendring.

## Kjelder
* 

## Litteratur
*Helkama, Myllyniemi, Liebkind: *Socialpsykologi – en introduktion* (ISBN 91-47-04465-9)
*Festinger, L. (1957): *A theory of cognitive dissonance*. Stanford, CA: Stanford University Press
*Myers, D. G. (2008): *Social Psychology*. New York: McGraw-Hill
Alavus

**Alavus** (eldre svensk *Alavo*) er ein by og kommune i landskapet Södra Österbotten i Finland. Kommunen har cirka 9 500 innbyggjarar og eit areal på 843,1 km² der 52,5 km² er vatn. Alavus er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Kuortane, Seinäjoki, Töysä, Virdois og Etseri.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alavus|Alavus]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Kristinestad

**Kristinestad** (finsk *Kristiinankaupunki*) er ein kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har ein folkesetnad på 7373 og eit areal på 809 km², der 678 km² er land. Kristinestad grensar til kommunane Sastmola, Storå, Bötom, Östermark og Närpes.

Kristinestad er ein tospråkleg kommune med svensk som majoritetsspråk (57,4 %) og finsk som minoritetsspråk (42,6 %).

Gamlebyen i Kristinestad er ein av dei beste bevarte trehusbusetnadene i Finland. Byplanen vart opphavleg teikna av landmålaren og ingeniøren Claes Claesson.

## Arkeologi
I Bötomsbergen på grensa mot Bötom vart det på 1990-talet funne ein neandertalgrotte som vart kalla *Varggrottan* (finsk *Susiluola*). Grotta inneheld sannsynlegvis dei eldste spor etter neandertalarar som er funne i Norden. Utgravingane kjem til å halda fram over fleire tiår.

## Galleri

Fil:Kristinestad town hall.jpg|Rådhuset i Kristinestad 
Fil:Kristinestad church 2.jpg|Ulrica Eleonora kyrka
Fil:Kristinestad street 1.jpg|Gamlebyen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristinestad|Kristinestad]]» frå ,  den 26. juli 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Kristinestads stad
Närpes

**Närpes** (finsk **Närpiö**) er ein kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har ein folkesetnad på 9 463 og eit areal på 985 km², der 977 km² er land. Närpes grensar til kommunane Kaskö, Kristinestad, Östermark, Kurikka, Malax og Korsnäs.

Närpes er Finlands einaste einspråkleg svenske kommune utanfor Åland og er kjent for dialekten sin.

Närpes er eit sentrum for finsk grønnsaksdyrking. I drivhusa i kommunen vert rundt 50 % av tomatane og rundt 30 % av agurkane i Finland dyrka.

Närpes kyrka er frå 1435, men har seinare vorte utvida fleire gonger.

## Galleri


Fil:Närpes church.jpg|Närpes kyrkje
Fil:Närpes church stables.jpg|Kyrkjestallane ved Närpes kyrkje
Fil:Närpes, The parsonage, 16 July 1993.jpg|Prestebustaden


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Närpes|Närpes]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Korsnäs

**Korsnäs** er ein kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har ein folkesetnad på 2 250 og eit areal på 234 km², der 4 km² er vatn. Korsnäs grensar til kommunane Malax og Närpes.

Korsnäs er ein einspråkleg svensk kommune &#x2013; 91,2 % av innbyggjarane har svensk som morsmål (2008).

Korsnäs er den kommunen på det finske fastlandet som ligg lengst mot vest.

I Korsnäs vart det fram til 1970 utvunne blyglans (galenitt).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Korsnäs|Korsnäs]]» frå ,  den 26. juli 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Korsnäs kommun
Kaskö

**Kaskö** (finsk **Kaskinen**) er ein by og kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har ein folkesetnad på 1 552, og eit areal på 30,2 km², der 10,08 km² er land. Hoveddelen av kommunen ligg på øya Kaskö som er knytt til Närpes på fastlandet med to bruer.

Kaskö er ein tospråkleg kommune med finsk som majoritetsspråk og svensk som minoritetsspråk (30,1 %).

Kaskö er den minste byen i Finland. Medan fiske og handel tidlegare var viktigaste næringsveg, forandra Kaskö seg sterkt på 1970-talet. Firmaet Metsä-Bothnia etablerte då ein cellulosefabrikk på staden. Industrialiseringa førte til ei sterk innflytting av finsktalande, slik av byen gjekk over frå å ha ein for det meste svensktalende småbyfolkesetnad til å verta eit industrisamfunn med finskspråkleg fleirtal.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaskö|Kaskö]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
William H.H. Lyons

**William Henry Holmes Lyons** () var ein framståande nordirsk unionist og toppleiar i Orangeordenen. Han vart fødd i Belfast og vart High Sheriff of Antrim i 1904. 

## Bakgrunn

Etter oppvekst i Belfast, vart Lyons send til Harrow School og til Frankrike for utdanning. Han satsa på militær karriere, og fekk gode eksamensresultat, men på grunn av ein synsskade kunne han ikkje få nokon karriere i hæren. Lyons gifta seg seint, i 1888, og fekk tre døtrer og ein son.

## Karriere

Det oppfatta trugsmålet om irsk heimestyre (Home Rule), gjorde at det utkrystalliserte seg eit Ulster Unionist Party, til skilnad frå det gamle Irish Unionist Party. Kimen til dette kom alt i 1882-åra då det vart skipa eit Ulster Unionist Council, der Lyons var blant dei 20 som sat i den fyrste faste komiteen (*standing committee*). I 1922 vart han utnemnd til kongelege rådet (*Privy Council*) for Irland 

Lyons gjorde ogso karriere innan Orangeordenen og The Royal Black Institution. I Orangeordenen vart han stormeister i Grand Orange Lodge of Ireland i 1915, og han var framståande medlem i The Royal Black Institution i femti år, blant anna som Imperial Grand Master for Imperial Grand Black Chapter of the British Commonwealth.

Då han døydde i 1924 uttrykte den irske storlosjen som Lyons då hadde vore stormeister i omlag ni år for dette om Lyons:

:*He was more than a Grand Master. For forty-five years he has been a leader, who by his personality. high courage, and iron determination, upheld successfully the great traditions of our Association.* 

Toppleiinga i den irske Orangeordenen rekna med andre ord som ein Orangeleiar sidan 1870/80-talet. Framstillinga av viljestyrke - *iron determination* er og talande i ein organisasjon som hadde vilje og evne til å bruka makt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:William H.H. Lyons|William H.H. Lyons]]» frå ,  den 24. mai 2020.*
Romulus og Remus

**Romulus og Remus** er eit tvillingpar og grunnleggjarane av Roma i romersk mytologi.
Namnet Romulus tyder 'romar'.

Romulus og tvillingbroren Remus var søner av guden Mars og Rhea Silvia, som var dotter av Numitor, den avsette kongen i Alba Longa. Tronrøvaren Amulius, broren til Numitor, fekk Rhea Silvia fengsla og gutane kasta i elva. Dei blei redda av ein ho-ulv, som gav dei mjølk.
Deretter blei dei fostra opp av gjetaren Faustulus og kona hans.

Etter at dei voks opp gav dei Numitor makta tilbake i Alba Longa og grunnla byen Roma. Under ei usemje blei   Remus drepen. Deretter blei Romulus den første kongen  av Roma.

## Kjelder
Korsholm

**Korsholm** (finsk *Mustasaari*) er ein kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har 17 368 innbyggjarar og eit areal på 846,7 km².

Korsholm er ein tospråkleg kommune med svensk som majoritetsspråk (71 %) og finsk som minoritetsspråk. Korsholm grensar til kommunane Vasa, Malax, Laihela og Vörå.

I Korsholm ligg Finlands lengste hengebru. Replotbron har ei lengd på 1 045 m og forbind øya Replot med fastlandet.

Musikfestspelen Korsholm er ein årleg kammermusikkfestival som vert halden i Korsholm og Vasa. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Korsholm|Korsholm]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Laihela

**Laihela** (finsk **Laihia**) er ein kommune i landskapet Österbotten i Finland. Kommunen har cirka 7 600 innbyggjarar og eit areal på 508,4 km² der 4,1 km² er vatn. Laihela er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Ilmajoki, Storkyro, Kurikka, Malax, Korsholm og Vasa.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Laihela|Laihela]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Ilmajoki

**Ilmajoki** (eldre svensk *Ilmola*) er ein kommune i landskapet Södra Österbotten i Finland. Kommunen har cirka 11 700 innbyggjarar og eit areal på 580,79 km² der 2,89 km² er vatn. Ilmajoki er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Storkyro, Jalasjärvi, Kurikka, Laihela og Seinäjoki.
Jalasjärvi

Jalasjärvi er ein tidlegare kommune i landskapet Södra Österbotten i Finland. Kommunen hadde cirka 8 300 innbyggjarar og eit areal på 830,47&nbsp;km² der 11,72 km² er vatn. Jalasjärvi var ein finskspråkleg kommune som grensa til kommunane Ilmajoki, Karvia, Kauhajoki, Kihniö, Kurikka, Parkano og Seinäjoki. Jalasjärvi vart oppretta i 1867 . I byrjinga av 2016 vart **Jalasjärvi** slått saman med Kurikka.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* ''Uppslagsverket Finland'' , Jalasjärvi [daud lenkje]
Karvia

Karvia er ein kommune i landskapet Satakunta i Finland. Kommunen har cirka 2 800 innbyggjarar og eit areal på 519,86 km² der 17,93 km² er vatn. **Karvia** er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Honkajoki, Jalasjärvi, Kankaanpää, Kauhajoki og Parkano.
Honkajoki

**Honkajoki** er ein tidlegare kommune i landskapet Satakunta i Finland. Kommunen hadde 1 790 innbyggjarar og eit areal på 333,4 km² der 1,8 km² var vatn. Han blei slått saman med Kankaanpää i 2021.

Honkajoki grensa til Storå, Kankaanpää, Karvia, Kauhajoki og Siikainen.

## Folketalsutvikling

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Honkajoki|Honkajoki]]» frå ,  den 26. juli 2019.*
Bötom

Bötom (finsk: **Karijoki**) er ein kommune i landskapet Södra Österbotten i Finland. Kommunen har cirka 1 500 innbyggjarar og eit areal på 186,55 km² der 0,78 km² er vatn. **Bötom** er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Storå, Kauhajoki, Kristinestad og Östermark.
Dyretransport

**Dyretransport** er transport av krøter med bil, tog, skip eller luftfartøy. Ein kan transportera dyr til og frå beite, for sal, til fesjå, rodeo og andre tilstellingar, eller til slakting.

Ofte vert ein lastebil nytta til dyretransport. I Noreg er slike bilar som oftast skapbilar, medan dei i varmare land kan vera lastebilar med open platt, med høge karmar.
NM i symjing 1994

**Noregsmeisterskapen i symjing 1994** vart avvikla i Tøyenbadet i Oslo dagane frå 21. til 24. juli 1994. Meisterskapen omfatta 28 individuelle tevlingar og 6 stafettar, likt fordelt på menn og kvinner. 

Ingen kongepokalar i meisterskapen.

## Menn
### 50 meter fri





### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 50 m rygg





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 50 meter bryst





### 100 m bryst





### 200 m bryst





### 50 m butterfly





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 m medley





### 400 m medley





## Kvinner
### 50 meter fri





### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 800 m fri





### 50 m rygg





### 100 m rygg





### 200 m rygg





### 50 meter bryst





### 100 m bryst





### 200 m bryst





### 50 m butterfly





### 100 m butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





## Kjelder
**Sportsboken 94-95*. Chr. Schibsteds Forlag. 1994.
Rosenhoff Idrettslag

**Rosenhoff Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Rosenhoff i Oslo. Idrettslaget vart skipa 1. mars 1931 og hadde medlemskap i Arbeidernes Idrettsforbund. Rosenhoff IL har vore ein rein ishockeyklubb sidan sidan 1997.

### Soge
Rosenhoff Idrettslag hadde frå 1930-åra ei rad idrettar på programmet, så som fotball, friidrett, bandy, ski og orientering. I 1950 og 1953 starta laget opp med høvesvis handball og ishockey. Perioden 1965-85 vart gruppene med orientering, ski, friidrett og fotball lagde ned. Til sist vart også handballgruppa avvikla i 1997.

Ishockeylaget til Rosenhoff spelte i toppserien i tida 1960-64 og i 1965/66-sesongen. I 2019 deltok Rosenhoff IL i 4. divisjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rosenhoff IL|Rosenhoff IL]]» frå ,  den 27. juli 2019.*
Tulsa

**Tulsa** er ein by i delstaten Oklahoma i USA, hovudsete for Tulsa fylke. Byen er med sine i kring 414&nbsp;000 ibuarar den nest mest folkerike i delstaten, han ligg ved Arkansas-elva, om lag 60 km nordaust om Oklahoma City.

Tulsa voks fram i den andre halvdelen av det 19. hundreåret. Etter funn av råolje i 1901, vart byen den største og viktigaste oljebyen i USA, ein posisjon han hadde til 1960-åra. Framleis har Tulsa ei sentral rolle i nasjonal tungindustri og energiforsyning.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tulsa, Oklahoma|Tulsa, Oklahoma]]» frå ,  den 27. juli 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Acid rock

**Acid rock** er ei laust definert form for rock som utvikla seg frå garasjerocken midt i 1960-åra og var med å lansere den psykedeliske subkulturen. Stilen er generelt definert som tung, forvrengde gitarar, tekstar med dopreferansar og lange improviserte jammar. Å skilje sjangeren frå andre sjangrar kan vere vanskeleg, sidan mykje av stile overlappar med garasjerock, proto-metal og tidleg, tung, blues-basert hardrock.

Omgrepet, som har fått namn frå lysergsyredietylamid (LSD) og som ofte berre blir kalla syre eller acid på engelsk, og «psykedelisk rock» vert stundom brukt om ein annan, men kan refererer meir spesifikt til ein meir musikalsk intens undersjanger eller avart av psykedelisk rock. Acid rok skil seg sjølv frå andre psykedeliske stilar ved å vere hardare, meir larmande og tyngre, og utvikla seg hovudsakleg på den amerikanske vestkysten. Slike amerikanske grupper fokuserte ikkje på nyskapande innspelingseffektar eller det underlege, slik britisk psykedelia ofte gjorde, og la i staden vekt på dei tyngre kvalitetane som var knytte til både dei positive og negative ytterpunkta av den psykedeliske opplevinga. 

Etter kvart som rørsla utvikla seg seint i 1960- og i 1970-åra, vart element av acid rock delte inn i to retningar, med hardrocck og heavy metal på ei side og progressiv rock på den andre. I 1990-åra kombinerte stoner metal-sjangeren acid rock med andre hardrockstilar som grunge, og oppdaterte dei tunge riffa og lange jammane ein fann i acid rock og psykedelisk påverka metal. 

## Artistar
Døme på nokre acid rock-artistar: 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Acid rock|Acid rock]]» frå ,  den 27. juli 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
* 
*
Marcus Licinius Crassus

**Marcus Licinius Crassus** (ca. 115 f.Kr.-ca. 53 f.Kr.) var ein romersk general, politikar og aristokrat som saman med Pompeius og Julius Cæsar danna det første triumviratet. Crassus tilhøyrde den romerske nobiliteten og faren var ein høgsett statsmann og konsul. Crassus tok del i borgarkrigen mot Sulla i 83 f.Kr., og skaffa seg i ettertid store verdiar på kostnad av dei proskriberte ved hjelp av eigedomsspekulasjon og pengeutlån. Rikdomen nytta han til å skaffe seg politisk innverknad, og han fekk kommandoen over styrkane som nedkjempa Spartakusopprøret i 71. I 70 vart han konsul saman med Pompeius og støtta arbeidet med å endre den nye forfatninga til Sulla, men rauk snart uklar med Pompeius. 

I 60-åra nærma han seg Julius Cæsar politisk, og var ein av Catilina sine medsamansvorne då sistnemnde la planar om å kuppe makta i republikken. Då Pompeius vende attende til Roma etter å ha opplevt militær suksess i Asia, fann Crassus, Cæsar og Pompeius saman i det såkalla første triumviratet. Crassus vart igjen konsul saman med Pompeius i 55, og fekk dinest styre provinsen Syria som prokonsul i fem år. Som prokonsul byrja han straks ein krig mot Partia, som han vona skulle gje han rikdomar og gjere han vidgjeten. Men krigen mot partarane vart ikkje noko ærerikt felttog for Crassus: Han vart narra inn i ørkenen og knust i slaget ved Carrhae. I samband med fredsforhandlingane vart han utsett for eit attentat og mista livet. Det blir fortald at det avhogde hovudet hans vart synt fram for partarkongen, som helte smelta gull i munnen til den døde med orda: «Sløkk no gulltorsten din!»

## Kjelder
* Henta 27. juli 2019.

## Fotnotar
Aschehougs barnebokpris

**Aschehougs barnebokpris** er ein norsk litteraturpris til forfattarar av barne- og ungdomslitteratur, delt ut av forlaget Aschehoug. Prisen går til «et lovende og kvalifisert forfatterskap» etter innstilling frå redaksjonen og leiinga i forlaget.

## Tildelingar
* 2021: Bobbie Peers
* 2020: Lars Joachim Grimstad
* 2019: Marianne Kaurin

## Sjå òg

* ARKs barnebokpris
* Sonja Hagemanns barne- og ungdomsbokpris

## Kjelder
ARKs barnebokpris

**ARKs barnebokpris** er ein norsk litteraturpris for årets beste barnebok. Prisen blei oppretta av bokhandelkjeda ARK i 2002. Prisvinnaren blir stemd fram av skuleelevar i 5., 6. og 7. klasse. Opptil  elevar er med i avstemningane. 

Prisen består av  kroner og eit litografi. 

## Tildelingar

## Andre nominerte
* 2008 Sylvelin Vatle med *Skatten i dragegrotten*; Heine T. Bakkeid med *Hjerteknuseren*; Endre Lund Eriksen med *En terrorist i senga*; Jo Nesbø med *Doktor Proktors tidsbadekar*; Bjørn Ingvaldsen med *Den gule flod* og Ruben Eliassen med *Mare*.
* 2009 Bjørn Sortland, for *Bergen-mysteriet*; Heidi Linde, for *Sug*; Sturle Brustad, for *Langstilkbyen*; Mariann Youmans, for *Tessy og Tankred – tøffere enn toget*; Simon Stranger, for *Barsakh*.
* 2010: *Opp ned …. Og litt til siden* av Øystein Bache; *Nobelmysteriet* av Ingeborg Dybvig;  *Den siste Magiker* av Sigbjørn Mostue og *Hei, det er meg* av Nina Elisabeth Grøntvedt.
* 2011: Ingelin Røssland *Minus meg*; Jan Tore Noreng *Dødens skole*; Arne Svingen *Litt av en plan* og Jo Nesbø *Doktor Proktor og verdens undergang, kanskje*.
* 2012: Jørn Lier Horst *Salamandergåten* (Kagge); Heidi Linde *Pym Pettersons mislykka familie* (Gyldendal); Levi Henriksen *Engelen i Djevelgapet* (Cappelen Damm); Tina Trovik *Samuel Sekel og flukten fra Paris* (Schibsted); Bjørn Sortland *Istanbul-mysteriet* (Aschehoug)
* 2013: Lars Joachim Grimstad: Barna som forsvant (Aschehoug); Tom Egeland: Katakombens hemmelighet (Aschehoug); Heidi Linde: Pym Pettersons mislykka brevvenn (Gyldendal); Tonje Tornes: Kire 1: Hulder (Gyldendal); Arne Svingen: Fluesommer (Gyldendal)
* 2014: Lars Joachim Grimstad: Solkongen (Aschehoug); Audhild Solberg: Kampen mot superbitchene (Aschehoug); Alexander Løken: Trollskallen (Cappelen Damm); Tone Almhjell: Vindeltorn (Gyldendal); Arne Svingen: Revolvergutten (Gyldendal)
* 2015: Bobbie Peers: *Luridiumstyven* (Aschehoug); Heidi Linde: *Pym Pettersons mislykka skoleball* (Gyldendal); Tom Egeland: *Mumiens mysterium* (Aschehoug); Bjørn Sortland: *Kepler 62 – Nedtelling* (Piggsvin forlag); Arne Svingen: *Med beina på nakken* (Gyldendal)
* 2016: Tone Almhjell: *Maretorn* (Gyldendal); Heidi Linde: *Pyms mislykka sommerferie* (Gyldendal); Gudrun Skretting: *Anton og andre uhell* (Aschehoug); Bjørn Ingvaldsen: *Far din* (Gyldendal)
* 2017: Siri Pettersen: *Bobla* (Gyldendal); Ingunn Thon: *Ollis* (Samlaget); Maria Parr: *Keeperen og havet* (Samlaget); Gudrun Skretting: *Anton og andre flokkdyr* (Aschehoug); Eldrid Johansen: *Faraos forbannelse* (Mangschou)
* 2018: Malin Falch: *Nordlys* (Egmont Kids Media); Line Baugstø: *Vi skulle vært løver* (Aschehoug); Mina Lystad: *Nørd* (Aschehoug); Arne Svingen: *En himmel full av skyer* (Gyldendal); Maja Lunde og Lisa Aisato: *Snøsøsteren* (Kagge)

## Sjå òg

* Aschehougs barnebokpris
* Sonja Hagemanns barne- og ungdomsbokpris

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arks barnebokpris|Arks barnebokpris]]» frå ,  den 28. juli 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
* Arks barnebokpris ved Forfatterportalen
* ARKs barnebokpris ved nbuforfattere.no
Lambeg

**Lambeg** (historisk *Lanbeg*, , 'lita kyrkje') er ein liten landsby og kommune (*civil parish*) i County Antrim i Nord-Irland. Han ligg mellom Belfast og Lisburn, opphavleg på landsbygda, men no som del av Stor-Belfast. Ved folketeljinga i 2011 hadde valdistriktet Lambeg 2&nbsp;737 innbyggjarar. Kommunen dekkjer delar av både County Down og County Antrim.

Lambeg er kjend som opphav til namnet på Lambeg-tromma. Ulike forklaringar på dette skal vera at denne trommetypen først blei laga i Lambeg, eller at det var her ein byrja slå på tromma med bøygde stenger.

Kyrkjestaden til soknekyrkja i Lambeg går tilbak til 1200-talet. Det var opphavleg eit fransiskansk kloster her, og seinare eit nonnekloster. Størstedelen delar av kyrkja blei attbygd i 1849.

Landsbyen ligg ved elva Lagan. Her blei det dyrka lin, og på 1600- og 1700-talet voks linindustrien til. Dette var ein viktig industri til han døydde ut ved midten av 1900-talet.

Lambeg jernbanestasjon opna 1. september 1877.

## Galleri

Lambeg (CoI) parish church (2) (geograph 2466707).jpg|Lambeg soknekyrkje (Church of Ireland)
Harmony Hill Presbyterian Church Lambeg - geograph.org.uk - 73928.jpg|Harmony Hill Presbyterian Church i Lambeg.
John Wesley's beech trees, Lambeg, Co. Down - geograph.org.uk - 165436.jpg|«John Wesley's beech trees», eit par bøketre John Wesley skal ha tvunne saman som eit symbol på venskapen mellom Metodistkyrkja og den anglikanske Church of Ireland.
Wolfenden's Bridge, Lambeg - geograph.org.uk - 960627.jpg|Wolfenden's Bridge over elva Lagan.
Approaching Steam Train - geograph.org.uk - 353496.jpg|Eit damptog frå Railway Preservation Society of Ireland går gjennom Lambeg jernbanestasjon
Train, Lambeg station (2) - geograph.org.uk - 1408178.jpg|Eit tog til Portadown ved Lambeg jernbanestasjon.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lambeg, County Antrim|Lambeg, County Antrim]]» frå ,  den 28. juli 2019.*
Arpino

**Arpino**, i antikken kalla *Arpinum*,  er ein stad i Frosinone i regionen Lazio midt i Italien. Arpino hadde 7&nbsp;177 innbyggjarar i  2017.

I byen ligg mellom anna kyrkjene Sant'Andrea og San Michele. Vernehelgen for byen er Madonna di Loreto, som har festdag 10. desember.

Den kjende romerske statsmannen og talaren Cicero (f. 106 f.Kr.) og Gaius Marius (f. 157 f.Kr.) var begge fødde i byen.

Kastratsopranen Gioacchino Conti (1714–1761), kjend som Gizziello, kom også frå Arpino.
 
## Galleri

Arpino.jpg
Arpino panorama.jpg
Arpino - Panorama.jpg
Piazza Santa Maria di Civita, Quartiere Falconara, Arpino.jpg
Arpino_wall.JPG
Arco_a_sesto_acuto.jpg
Ciociari People Arpino.jpg
Gonfalone Arpino.jpg


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Arpino|Arpino]]» frå ,  den 28. juli 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Arpino turismo
Zeljko Raznjatović

**Zeljko Raznjatović** () var ein serbisk nasjonalist og militsleiar, kjend som **Arkan**. Han var ettersøkt og sikta av FNs krigsforbrytardomstol for å ha stått bak ei rekkje massakrer i krigane i Kroatia, Bosnia og Kosovo. Den private hæren hans «Tigrane» var blant anna mistenkt for å ha terrorisert albanarar i Kosovo.

Raznjatović drev utstrekt mafiavirksemd og stod bak bankran i mange land. Han blei drepen i eit attentat i Beograd i januar 2000.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Roger Norman

**Roger Karl Evald Norman** () var ein svensk friidrettsutøvar frå Västerås som vann sølvmedaljen i tresteghopp under EM 1954 i Bern.

### Aktiv
Norman vart åttandemann under Sommar-OL 1952 med eit bestehopp på 14,87 m. Vel ein månad seinare strekte han seg til 15,21 m då han vart svensk meister i tresteghopp fyrste gongen. Dei neste seks åra forsvarte han den svenske meistertittelen i øvinga, i 1958 for sjuande og siste gong med 15,34 m som teljande resultat. Høgdepunktet for Norman kom i europameisterskapen i Bern der han sikra seg sølvmedaljen med 15,17 meter, trass i at han vart slått av Leonid Sjtsjerbakov frå Sovjetunionen med heile 73 cm. Norman deltok ikkje i Sommar-OL 1956 i Melbourne. Under Friidretts-EM 1958 på svensk heimebane skuffa han med ellevteplass. Berre vel ei veke etter EM-finalen på Stockholm stadion sette han 31. august på den same arenaen personleg rekord med 15,41 meter.
 
### Medalje og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1952 i Helsinki: Nr 8 – 14,89 m
*EM 1954 i Bern: Sølvmedalje – 15,17 m, bakom Leonid Sjtsjerbakov (15,90 m)
*EM 1958 i Stockholm: Nr 11 – 14,87 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Roger Norman|Roger Norman]]» frå ,  den 28. juli 2019.*
NM i symjing 1963

**Noregsmeisterskapen i symjing 1963** vart avvikla i Frognerbadet i Oslo i dagane frå 2. til 4. august 1963. Meisterskapen omfatta 15 individuelle tevlingar, av dei 8 for menn og 7 for kvinner. To stafettar, ein for menn og ein for kvinner stod òg på programmet.

Kongepokalane vart, som året i førevegen, tildelt Lisbeth Søderstrøm frå Idrettslaget Varg og John Vengel frå  Viika Idrettsforening.

## Menn
### 100 meter fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 200 meter rygg





### 200 meter bryst





### 200 meter butterfly





### 400 meter medley





### Sviktstup





### Kunststup





## Kvinner
### 100 m fri





### 400 m fri





### 100 m rygg





### 200 m bryst





### 100 m butterfly





### 400 m medley





### Sviktstup





### Kunststup





## Kjelder
*Arbeiderbladet 3. august 1963
*Arbeiderbladet 5. august 1963
Tønsberg Turn

**Tønsbergs Turnforening**, til vanleg kalla **Tønsberg Turn**, er eit idrettslag heimehøyrande i Tønsberg. Laget vart stifta 9. juni 1864 og har idag grupper aktive i handball, kunstløp og hurtigløp på skeiser, turn og petanque. Fram til 1981 og 1985 hadde Tønsberg Turn òg grupper for friidrett og fotball, utøvarar i desse idrettane danna då spesial-idrettslag saman med tilsvarande grupper i Tønsberg-Kameratene.

Tøsnberg Turn er særleg kjend for sine skeiseløparar, fremst av desse den internasjonale meisteren Fred Anton Maier. Andre skeiseløparar som hevda seg internasjonalt var Bjørn Tveter, Roar Grønvold og Terje Andersen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tønsbergs Turnforening|Tønsbergs Turnforening]]» frå ,  den 28. juli 2019.*
Joan Didion

**Joan Didion** () var ein amerikansk forfattar og journalist. Ho blei rekna for å vere ein av dei største samtidsforfattarane i USA, og er blitt omtalt som førstedame i amerikansk journalistikk. Ho skreiv fleire romanar, filmmanus og sjølvbiografiske verk, og var kjend for evna si til å gjere det personlege universelt.

Mest kjend er ho vorten som ein av representantane for den såkalla New Journalism-sjangeren som blei danna på 1960–1970-talet, der ein tok i bruk skjønnlitterære verkemiddel i sakprosa. Det var ein metode som fleire andre forfattarar nytta seg av, blant andre Truman Capote, Norman Mailer, Hunter S. Thompson og Tom Wolfe. Sistnemnde gav i 1973 ut antologien *[[The New Journalism]]*, der Didion sin tekst *Some Dreamers of the Golden Dream* – først publisert i The Saturday Evening Post i 1966, seinare i boka *Slouching Towards Betlehem* – er blant døma på det Wolfe altså kalla New Journalism.

I 2017 blei Didion portrettert i Netflix-dokumentaren *The Center Will Not Hold,* regissert av nevøen Griffin Dunne.

## Bibliografi

### Skjønnlitteratur

* *Run, River* (1963)
* *Play It as It Lays* (1970)
* *A Book of Common Prayer* (1977)
* *Democracy* (1984)
* *The Last Thing He Wanted* (1996)

### Sakprosa

* *Slouching Towards Bethlehem* (1968)
* *The White Album* (1979)
* *Salvador* (1983)
* *Miami* (1987)
* *After Henry* (1992)
* *Political Fictions* (2001)
* *Where I Was From* (2003)
* *Fixed Ideas: America Since 9.11* (2003; forord av Frank Rich)
* *Vintage Didion* (2004; utvalgte utdrag av tidlegare arbeid)
* *The Year of Magical Thinking* (2005). Norsk omsetting av Halvor Kristiansen *De magiske tankers år* (2007)
* *We Tell Ourselves Stories in Order to Live: Collected Nonfiction* (2006)
* *Blue Nights* (2011)
* *South and West: From a Notebook* (2017)

### Filmmanus

* *The Panic in Needle Park* (1971)
* *Play It as It Lays* (1972) (basert på romanen hennar)
* *A Star Is Born* (1976)
* *True Confessions* (1981)
* *Up Close & Personal* (1996)
* *As it Happens* (2012) (med Todd Field)

### Skodespel

* *The Year of Magical Thinking* (2007) (basert på boka med same tittel)

## Kjelder
Ingvild Lothe

**Ingvild Lothe** () er ein norsk forfattar. I 2016 bokdebuterte Lothe med diktsamlinga *[[Hvorfor er jeg så trist når jeg er så søt]]*. Boka var ein suksess med eit femte opplag planlagd i 2019, noko som er uvanleg for diktsamlingar i Noreg. I 2019 kom hennar første roman, *Havfruehjerte*, ut.

## Bakgrunn
Ingvild Lothe kjem frå Stord og er utdanna ved forfattarstudiet i Bø og masterprogrammet i Litterär Gestaltning ved universitetet i Gøteborg. Ho har også skrive kritikk for Natt & Dag.

## Resepsjon
Lothe har fått merksemd for sitt forfattarskap utanfor Norge. I Danmark har ho blitt samanlikna med danske poetar som Caspar Eric, Sofie Diemer og Maja Mittag, som er kjent for å knytte det kjenslemessige og kroppslege til det sosiale. *Hvorfor er jeg så trist når jeg er så søt* hausta god omtale i den danske avisa Information – sjølv om boka ikkje var omsett til dansk. I 2018 blei bokdebuten omsett til tysk og svensk.

Då *Hvorfor er jeg så trist når jeg er så søt* kom ut i 2016, meinte Morgenbladet at Lothe utleverar si eiga samtid meir enn ho utleverar seg sjølv, noko mange forfattarar i hennar generasjon (mellom anna Kenneth Moe og Linnéa Myhre) gjerne blir skulda for å gjere.

Bergens Tidende gav *Hvorfor er jeg så trist når jeg er så søt* fire av seks hjarte, og anbefalte boka for «den blyge lærer som trenger et alibi i seksualundervisningen». 

Dikta til Lothe har blitt hyppig delt av sine lesarar i sosiale medium som Instagram.

## Bibliografi

* *Når jeg blir stor vil jeg bli åtte år* (2014; chapbook)
* *Litt lyst til å pule, litt lyst til å dø* (2015; chapbook)
* *Hvorfor er jeg så trist når jeg er så søt* (2016; dikt)
* *Havfruehjerte* (2019; roman)

## Priser

* 2017: Gode Føremåls-prisen

## Kjelder
Robin Lane Fox

**Robin James Lane Fox** () er ein engelsk historikar og hageskribent. Perioden hans er antikken og oldtida, og han er kjend for verka sine om Aleksander den store. Lane Fox er *Emeritus Fellow* ved New College i Oxford og *Reader* i oldtidshistorie ved University of Oxford. Han var *Fellow* og *Tutor* i oldtidshistorie ved New College frå 1977 til 2014, og er *Garden Master* og *Extraordinary Lecturer in Ancient History* ved både New College og Exeter College. Han har også undervist i gresk og latinsk litteratur og tidleg islamsk historie. Han er Fellow of the Royal Society of Literature.

Lane Fox var elev ved Eton College og studerte ved Magdalen College i Oxford.

Han var historisk rådgjevar for filmregissøren Oliver Stone ved innspelinga av filmen *[[Alexander (2004)|Alexander]]*. 

Lane Fox er også hagekorrespondent for *[[Financial Times]]*.

Han er far til internettentreprenøren Martha Lane Fox, grunnleggjaren av Lastminute.com.

## Utgjevingar
(Utval)
**Alexander the Great* (London: Allen Lane, 1973, and New York: E. P. Dutton, 1974) (awarded Duff Cooper Prize and James Tait Black Memorial Prize) 
**The Search for Alexander* (London: Viking, 1981) 
**Pagans and Christians: In the Mediterranean World from the Second Century AD to the Conversion of Constantine* (London: Viking, 1986; Penguin Books Ltd re-issue, 2006) 
**Better Gardening* (London: R. & L., 1982)
**Variations on a Garden* (London: R. & L., 1986)
**The Unauthorised Version: Truth and Fiction in the Bible* (1991; new edition, Penguin Books, 2006)  
**The Long March: Xenophon and the Ten Thousand* (Yale University Press, 2004)
**The Making of "Alexander": The Official Guide to the Epic Alexander Film* (London: R. & L., 2004)
**The Classical World: An Epic History from Homer to Hadrian* (London: Allen Lane, 2005)
*Page, Russell, *The Education of a Gardener* (New York Review of Books reprint, 2007), preface by Robin Lane Fox
**Travelling Heroes: Greeks and Their Myths in the Epic Age of Homer* (London: Allen Lane, 2008)
**Thoughtful Gardening: Great Plants, Great Gardens, Great Gardeners* (London: Particular Books, 2010)
**Augustine: Conversions and Confessions* (London: Allen Lane, 2015), vann Wolfson History Prize)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Robin Lane Fox|Robin Lane Fox]]» frå ,  den 29. juli 2019.*
Sigrid Sollund

**Sigrid Sollund** () er ein norsk journalist og forfattar, mest kjend som programleiar i debattprogrammet Dagsnytt 18 på NRK.

Sollund vaks opp på Skullerud i Oslo. Ho har studert psykologi ved Universitetet i Oslo, produktdesign ved Høgskulen i Oslo og Akershus og journalistikk ved Høgskulen i Volda.

Sidan ho starta som student i praksis i Austlandssendinga i 2001, har ho jobba i Alltid Nyheter, i NRK P2 og i NRK2. Ho har vore reporter og programleiar for Politisk kvarter og Ukeslutt, og har leia partileiarutspørjingar ved fleire stortingsval og debattprogrammet *Dagsnytt 18*.

I 2017 kom Sollund med boka *Hersketeknikker: Nyttige og nådeløse*, om bruk av hersketeknikkar i politikken, media, familie- og arbeidsliv.

## Referansar

* Artikkelen er basert på bokmålsartikkelen om Sigrid Sollund slik den var 29. juli 2019 klokka 13:11.
Ragnhild Brochmann

**Ragnhild Brochmann** () er ein norsk kunst- og motehistorikar og journalist, kjent for mange som Estetikeren i Morgenbladet.

Ho vaks opp på Brøttum  og har ein mastergrad i estetiske studium frå Universitetet i Oslo. Brochmann er medredaktør i den uavhengige motepublikasjonen Tableau Paper og har fartstid som film- og scenekunstmeldar og moderator for ulike debattforum. Ho har tidlegare jobba som journalist og programleiar for NRK Skole.

I juli 2019 var ho gjest i radioprogrammet Sommer i P2. Der fortalte ho om korleis det å vere ein håplaus estetikar blei den store redninga for ho då livet blei snudd på hovudet etter ho som 26-åring blei skadd ved eit uhell då ho skulle klatre over eit gjerde.

Hausten 2019 gir ho ut si første bok, *Gulliver Blitz og mysteriet med Professor Uglehus.*

## Kjelder
Skonnertbark

**Skonnertbark**, eller **barkentine**, er eit seglskip med minst tre master, med råsegl på fokkmasta og gaffelsegl på dei andre mastene. Det var òg tre stagsegl. Skonnertbarkar var gode kryssarar og kunne segla med etter måten lite mannskap. Dei var difor økonomiske og var populære i perioden 1800 til 1900.
Kutter

**Kutter** er eit mellomstort segl- eller motorfartøy. Ein kutter kunne ha ei eller to master. Dei fyrste norske kutterane vart kjøpte frå England, sist på 1800-talet. Til skilnad frå dei fleste seglskip, som vert klassifiserte etter riggen, syner «kutter» til forma på skroget; vertikal stamn og rund utoverhengande hekk. Kutterar hadde gaffelsegl, og ofte toppsegl, på stormasta. Dei hadde òg eit par stagsegl.

## Motorkutter
Mange kutterar vart utstyrte med motor, og vart då kalla «motorkutter». Kutterar vart svært populære, spesielt på Vestlandet og motorkutterar var i bruk til langt ut på 1960-talet. Det oppstod betegnelsar som «mørekutter» og «hardangerkutter».
 
## Bakgrunnsstoff
Robert John Lynn

**Robert John Lynn** () var ein nordirsk journalist og redaktør og dessutan framståande politikar for Ulster Unionist Party som vart vald til både underhuset i Westminster og underhuset i Belfast-parlamentet. Lynn var og medlem i Orangeordenen.
Lynn vart teken opp i riddarstanden i 1924.

### Barndom, familie og oppvekst

Han gifta seg med Florence Emily Moss i Belfast 20. oktober 1896.

### Politikar, journalist og redaktør

Robert John Lynn var journalist i Northern Whig frå 1903, og seinare vart han både redaktør (1913-1928) og administrerande direktør. Perioden hans i den regionale medieeliten fall
saman med perioden då han var på toppen av si politiske karriere.

Rett etter påskeopprøret i Dublin i 1916 skreiv han brev til general John Maxwell, på brevpapiret til Northern Whig, der han sterkt frårådde at den britiske hæren skulle avvæpna Ulster Volunteer Force. I brevet argumenterte han med at avvæpning ville vera ein fåre for den offentlege ro og orden og at det ville verta rekna som eit foræderi.

Lynn var vald både til underhuset i London og til underhuset i Belfast. Til Westminster var han vald som representant for Ulster Unionist Party frå valkrinsen Woodvale i Belfast i 1918, 
seinare frå Vest-Belfast i 1922. Han sat i dette parlamentet til 1929. Samstundes var han vald frå valkrinsen Belfast Central (1921-1929) og Nord-Antrim (1929-1945) til underhuset i regionalparlamentet - 
Northern Ireland House of Commons (Stormont). I 1945 vart han attvald til Stormont berre kort tid føre han døydde.

Lynn hadde tradisjonelle unionistfordomar mot allt som kunne smaka irsk-nasjonalt: *Lynn was not altogether open-minded or tactful in matters involving the cultural patterns of the Roman Catholics.* Mellom anna meinte han at det ikkje burde brukast offentlege midlar på skuleopplæring i irsk språk i Nord-Irland.  Det er og hevda at Robert John Lynn deltok i overvaking og sosial kontroll av katolikkar tilsette i offentlege stillingar og offentlege tenestemenn som var gidt med katolikkar, og at Lynn, saman med kabinettsektrær
Charles Blackmore var ærendsgutar for Orangeordenen på dette området. I det nye Belfastparlamentet i 1921 gjekk Lynn so langt at han delte folkesetnaden i Irland i to slik: 
*There are two peoples in Ireland, one industrious, law-abiding and God-fearing, and the other slothful, murderous and disloyal.*

### I utdanningspolitiske kontroversar

## Referansar
Marija Vergova-Petkova

**Marija Dimitrova Vergova-Petkova** () er ein bulgarsk tidlegare diskoskastar frå Plovdiv. Ho vann sølvmedaljen i øvinga både under Sommar-OL 1976, Sommar-OL 1980 og EM 1982 og bronsemedaljen i VM 1983.

## Aktiv
Etter ha vorte nummer fire i sin internasjonale meisterskapsdebut i EM 1974, tok Marija Vergova andreplassen i diskoskastinga under dei olympiske sommarleikane i Montreal i 1976, einast Evelin Schlaak frå Aust-Tyskland kasta lengre. Den 13. juli 1980 i Sofia, straks føre Sommar-OL 1980 i Moskva, sette ho som Maria Vergova-Petkova ny verdsrekord med eit kast på 71,80 meter. I OL-finalen i Moskva eit par veker seinare vann ho OL-sølv nummer to, som i førre OL klart slått av austtyske Evelin Jahl,  olympiameisteren sitt nye namn. Verdsrekorden stod elles i nesten tre år, til dess sovjetiske Galina Savinkova kasta 73,26 meter.

Under EM 1982 i Aten sikra Vergova-Petkova seg enno ein sølvmedalje, like framom Savinkova og 40 cm etter si eiga landskvinne Tsvetanka Khristova. Året vann Vergova-Petkova bronsemedaljen under verdsmeisterskapen i Helsinki, 2,5 meter bakom gullvinnar Martina Opitz og meteren bak sølvmedaljøren. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1974 i Roma: Nr 4 – 61,92 m
*OL 1976 i Montreal: Sølvmedalje – 67,30 m, bakom Evelin Schlaak (69,00 m)
*OL 1980 i Moskva: Sølvmedalje – 67,90 m, bakom Evelin Jahl (69,96 m)
*EM 1982 i Aten: Sølvmedalje – 67,94 m, bakom Tsvetanka Khristova (68,34 m)
*VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje – 66,44 m

## Kjelder
*
Hamar Idrettslag

**Hamar Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande sentralt i byen Hamar. Idrettslaget vart stifta 1. desember 1887 og har vore aktivt med i bandy, fotball, friidrett, roing, skeiseløp, skyting, stuping, symjing, tennis og turn. Fotballaget spelar i vertikalstripete trøyer beståande av dei norske flaggfargane, med ein blå stolpe i midten, og elles i blå bukser og kvite strømper.

Spydkastaren Egil Danielsen, symjaren Irene Dalby, skeiseløparane Dag Fornæss og Amund Sjøbrend har alle vore medlem i Hamar Idrettslag.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hamar Idrettslag|Hamar Idrettslag]]» frå ,  den 29. juli 2019.*
Andrew Bonaparte-Wyse

**Andrew Reginald Nicholas Gerald Bonaparte-Wyse** () var ein irskfødd tenestemann i den britiske koloniadministrasjonen i Dublin, og katolsk unionist. 
Ved kløyvinga av Irland vart han overflytta til teneste i Belfast. Han var den einaste katolske tenestemannen i det nordirske regjeringsapparatet som steig i gradene til Permanent Secretary 
(øvste ikkje-politiske tenestemann, det vil seia tilsvarande departementsråd i eit norsk departement) før slutten av 1960-talet.

## Bakgrunn

Andrew Bonaparte-Wyse vart fødd i Limerick i Irland, faren William Bonaparte-Wyse, var poet. Oldefaren var Lucien Bonaparte (fødd Luciano Buonaparte), den siste presidenten for rådet av dei femhundre mot slutten av den franske revolusjonen. Han var dessutan eldre bror av den langt meir kjende Napoleon Bonaparte

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andrew Bonaparte-Wyse|Andrew Bonaparte-Wyse]]» frå ,  den 24. mai 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
*** Wyse, Andrew Reginald Nicholas Gerald Bonaparte- i *[[Dictionary of National Biography|Oxford Dictionary of National Biography]]*
Uraustersjøfinsk

**Uraustersjøfinsk** (finsk *myöhäiskantasuomi*, tysk *urostseefinnisch*, engelsk *Proto Finnic*) er det rekonstruerte urspråket for  dei austersjøfinske språka, eitt av dotterspråka til ururalsk. På bakgrunn av felles germanske lånord i alle dei austersjøfinske språka kan vi tidfeste oppsplittinga av uraustersjøfinsk til etter byrjinga av tidsrekninga vår. Den første oppsplittinga ser ut til å ha vore ei todeling i sørestisk mot alle dei andre austersjøfinske språka, desse har seinare delt seg i hovudgreinene livisk, sentralaustersjøfinsk (votisk og nordestisk) og nordleg austersjøfinsk. Språkfamilien som heilskap har ei utbreiing frå dei sørlegaste delane av Finland via områda rundt dagens St. Petersburg og til Latvia. 

Austgrensa til språkfamilien kom etter oppsplittinga av urspråket, med russisk ekspansjon nordover rundt 800-talet og seinare. Denne ekspansjonen assimilerte dei uralske språka aust for vepsisk, dvs. merja og muroma, språk som er kjend berre frå russiske 800-talskjelder og frå stadnamn på merja og muroma i det som i dag er russiskspråklege område. 

Sjå Austersjøfinsk språkhistorie for ei framstilling av utviklinga frå uraustersjøfinsk til dei moderne austersjøfinske språka.

## Kjelder

### Fotnotar