open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grålauk

**Grålauk** (*Allium karataviense*) er ein art i laukslekta (*Allium*) som stammar frå Asia.

Grålauk veks vilt i Sentral-Asia (Kasakhstan, Kirgisistan, Tadsjikistan, Usbekistan, Afghanistan), og elles som ein dyrka prydplante. 

## Skildring

Grålauk er ein staude som dannar ein lauk med opplagsnæring.

Han dannar ein bladrosett ved bakken med vide, bogande blad.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Allium karataviense|Allium karataviense]]» frå ,  den 1. august 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Marchtrenk

**Marchtrenk** er ein by og ein kommune i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23,1 km² og i kring 13&nbsp;600 ibuarar. Byen Marchtrenk hyser 8&6nbsp;600 ibuarar og ligg 304 meter over havet.

2/3 av dei sysselsette ibuarane i kommunen pendlar til arbeid andre stader, både til Wels og Linz og til andre kommunar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marchtrenk|Marchtrenk]]» frå ,  den 1. august 2018.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ilja Markov

**Ilja Vladislavovitsj Markov** () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Asbest som i 1998 vart europameister og 1999 verdsmeister i 20 kilometer kappgang. Han vann elles sølvmedaljar i same øvinga ved OL 1996 og VM 2001.

Markov vann 10 km kappgang både i junior-VM 1990 og junior-EM 1991. Etter å ha vorte fjerdemann på 20 km ved Friidretts-VM 1995 i Göteborg, gjekk han seg opp sigerspallen under dei olympiske sommarleikane i Atlanta der han tok sølvmedaljen, ni sekundar bak Jefferson Pérez frå Mexico.

Både under europameisterskapen 1998 og verdsmeisterskapen 1999 gjekk Markov inn til siger på 20 km. Under VM i friidrett 2001 i Edmonton kjempa han og to landsmenn om gullmedaljen, ein kamp som enda med sølvmedalje til Markov, to sekundar bak Roman Raskazov og tre føre Viktor Burajev.

Markov var aktiv på toppnivå i kappgang til OL 2008.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1994 i Helsinki: Nr 18 – 1.26.53
*VM 1995 i Göteborg: Nr 4 – 1.21.28
*OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 1.20.16, bakom Jefferson Pérez (1.20.07)
*VM 1997 i Aten: Diskvalifisert
*EM 1998 i Budapest: Gullmedalje – 1.21.10, framom Aigars Fadejevs (1.21.25)
*VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 1.23.34, framom Jefferson Pérez (1.24.19)
*OL 2000 i Sydney: Nr 15 – 1.23.03
*VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 1.20.33, bakom Roman Raskazov (1.20.31)
*VM 2003 i Paris: Nr 8 – 1.20.14
*VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert
*VM 2007 i Osaka: Nr 9 – 1.24.35
*OL 2008 i Beijing: Nr 17 – 1.22.02

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilya Markov|Ilya Markov]]» frå ,  den 2. august 2018.*
Miss Iran

**Miss Iran** var ein *missekonkurranse* på 1960-talet og på 1970-talet før den iranske revolusjonen.

I 2016 skreiv media at iranske styresmakter «*deny allowing such an event, insisting that [... Miss Iran ] was an informal affair*».

## Tevlingar før revolusjonen
Vinnarar var mellom anna
* - 1977.
* - 1978

## Ikkje-formelle samankomstar etter revolusjonen
Ikkje-formelle samankomstar fann stad, på 2010-talet. Titler som blei delt ut, gjekk mellom anna til
*2013: ei asylsøkjar frå Iran, som blei norsk.

*2016: ei iransk kurdar.

## Referansar
Louise Ritter

**Dorothy Louise Ritter** () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Dallas i delstaten Texas som i 1988 vart olympisk meister i høgdehopp.

Ritter sikra seg bronsemedaljen i høgdehopp då den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett fann stad i Helsinki i august. Både ho og landskvinna Coleen Sommer klarte 1,95 m, men Ritter tok høgda i eit tidlegare forsøk og viste Summer til fjerdeplassen. Tamara Bykova frå Sovjetunionen og vesttyske Ulrike Meyfarth stod i eiga klasse i tevlinga med høvesvis 2,01 m og 1,99 m. Både under Sommar-OL 1984 i Los Angeles og Friidretts-VM 1987 i Roma enda Ritter opp på åttandeplass.

I juli 1988 sette Ritter ny USA-rekord i høgdehopp med 2,03 m ved eit stemne i byen Austin. Under OL-finalen 1988 i Seoul den 30. september tok Ritter og verdsrekordhaldar Stefka Kostadinova seg over alle høgdene til og med 2,01 m, utan å rive. Begge reiv så tre gongar på 2,03 m. For å kåre ein olympisk meister fekk dei to eit ekstra forsøk på same høgda. Her reiv Kostadinova, medan Ritter svinga seg over høgda 2,03 m i sitt fjerde forsøk. Ho la opp etter 1989-sesongen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje – 1,95 m
*OL 1984 i Los Angeles: Nr 8 – 1,91 m
*VM 1987 i Roma: Nr 8 – 1,93 m
*OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 2,03 m, framom Stefka Kostadinova (2,03 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Louie Ritter|Louie Ritter]]» frå ,  den 1. august 2018.*
Strandvik kyrkje

**Strandvik kyrkje** er ei langkyrkje frå 1857 i Bjørnafjorden kommune i Vestland.

Byggverket er i tre og har 400 plassar. Arkitekt for kyrkja var Frederik Hannibal Stockfleth. Byggmeister var Johannes Øvsthus.

Kyrkja vart truleg bygd like nord for ei eldre tømmerkyrkje frå 1628 som i sin tur avløyste ei stavkyrkje frå mellomalderen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Strandvik kirke|Strandvik kirke]]» frå ,  den 2. august 2018.*  


## Litteratur
* Hans-Emil Lidén: Strandvik kirke i «Norges kirker»
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Bitcoin

**Bitcoin** (av «bit» og engelske «*coin*», 'mynt') er ein digital valuta og programvare knytt til generering og bruk av valutaen. Bitcoin er ein kryptovaluta, ei form for krypterte elektroniske kontantar. 

Valutaen er ikkje knytt til ei sentralbank. Transaksjonar blir kontrollerte gjennom nettverksnodar ved hjelp av kryptografi og oppteikna i ein såkalla distributed ledger kalla ei blokkjede. Bitcoin blei funne opp av ein ukjend person eller ei gruppe som brukte namnet Satoshi Nakamoto og gjeven ut som open kjeldekode-programvare i 2009. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bitcoin|Bitcoin]]» frå ,  den 25. august 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Bitcoin ved Store Norske Leksikon
John Mikaelsson

**John Fredrik Mikaelsson** () var ein svensk friidrettsutøvar frå Kristinehamn som i 1948 og 1952 vart olympisk meister i 10 km kappgang. Han døydde i Placer County i delstaten California i USA.

Mikaelsson vart i 1946 europameister på 10 km på Bislett stadion i Oslo. To år etter vann han gullmedaljen på 10 km under dei olympiske sommarleikane i London, der landsmannen John Ljunggren gjekk til topps på 50-kilometeren. I 1950 kom Mikaelsson i mål til bronsemedalje på 10 km, frågått av sveitsaren Fritz Schwab og Emile Maggi frå Frankrike. Under Sommar-OL 1952 i Helsinki forbetra Bruno Junk frå Sovjetunionen den olympiske rekorden på 10 km, og stod dermed fram som favoritt før finalen. I finalen tok derimot Mikaelsson tilbake den olympiske rekorden då han vann med tida 45.02,8, framfor Schwab og Junk.

Mikaelsson sette frå 1936 til 1945 seksten verdsrekordar i kappgang på bane, alle på kortare strekningar opp til 10 km. Han vann i alt 13 svenske meisterskapstitlar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1946 i Oslo: Gullmedalje – 46.05,2, framom Fritz Schwab (47.03,6)
*OL 1948 i London: Gullmedalje – 45.13,2, framom Ingemar Johansson (45.43,8)
*EM 1950 i Brussel: Bronsemedalje – 46.48,2
*OL 1952 i Helsinki: Gullmedalje – 45.02,8, framom Fritz Schwab (45.41,0)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:John Mikaelsson|John Mikaelsson]]» frå ,  den 3. august 2018.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:John Mikaelsson|John Mikaelsson]]» frå ,  den 3. august 2018.*  
*
Changtse

**Changtse** er eit 7&nbsp;543 meter over havet høgt fjell i Tibet i Kina. Fjellet reiser seg mellom to armar av Rongbuk-breen, i luftlinje 4 kilometer nord-nordvest om Mount Everest. Changtse, som tyder 'nordtoppen' på tibetansk, er knytt til Mount Everest over nordeggja (*North Col*).

Nederlendaren Johan Taks vart fyrstemann til topps den 3. oktober 1982. Han var med på ein Mount Everest-ekspedisjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Changtse|Changtse]]» frå ,  den 3. august 2018.*
Dansk-norsk slavehandel

**Dansk-norsk slavehandel** gjekk føre seg i perioden ca. 1670–1802. Om lag 100&nbsp;000 slavar blei transporterte over Atlanterhavet på norske eller danske skip. 

I 1792 kom loven *Forordning om negerhandelen* frå kong Kristian VII, som forbaud handel med slavar. Forordninga vart gjort gjeldande i 1803. Med det blei Danmark-Noreg det første landet i Europa som sette forbod mot handel med slavar. Sjølve slaveriet blei først forbode i 1848.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Dansk slavehandel|Dansk slavehandel]]» frå ,  den 3. august 2018.*
Fritz Schwab

**Erich Arthur Fritz Schwab** () var ein sveitsisk friidrettsutøver som i 1950 vart europameister i 10 kilometer kappgang. Elles vann han sølv i same øvinga under EM 1946 og Sommar-OL 1952, samt OL-bronse i 1948. Far hans, Arthur Schwab, tok sølvmedaljen i 50&nbsp;km kappgang under Sommar-OL 1936 i Berlin, byen der Fritz Schwab vart fødd.

### Aktiv
Fritz Schwab vart andremann på 10&nbsp;km då europameisterskapen 1946 fann stad på Bislett Stadion i Oslo, langt bak vinnaren frå Sverige, John Mikaelsson. To år etter fekk Schwab den olympiske bronsemedaljen i same øvinga under Sommar-OL 1948 i London, svenskane John Mikaelsson og Ingemar Johansson kom i mål framom han. Ved EM i friidrett 1950 i Brussel gjekk Schwab inn til gullmedalje på 10-kilometeren, 15 sekundar føre Emile Maggi frå Frankrike og med Mikaelsson på tredjeplass. I sitt siste Sommar-OL i Helsinki sommaren 1952 kneip Schwab sølvmedaljen på 10&nbsp;km, han og bronsevinnar Bruno Junk frå Sovjetunionen fekk same tid, atter ein gong gjekk gullmedaljen til John Mikaelsson.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1946 i Oslo: Sølvmedalje – 47.03,6, bakom John Mikaelsson (46.05,2)
*OL 1948 i London: Bronsemedalje - 46.00,2
*EM 1950 i Brussel: Gullmedalje – 46.01,8, framom Emile Maggi (46.16,8)
*OL 1952 i Helsinki: Sølvmedalje – 45.41,0, bakom John Mikaelsson (45.02,8)
*EM 1954 i Bern: Nr 8 - 47.21,6

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Fritz Schwab|Fritz Schwab]]» frå ,  den 3. august 2018.*
Piotrowice

**Piotrowice** er ein landsby i Polen. Han ligg ved elva Wisła, om lag 350 km sør for Austersjøen og like langt nord for Karpatane. Han dekkjer eit område på .

## Geografi og klima
Piotrowice ligg på begge sider av Wisła. Han ligg midt på Den masoviske sletta i ei høgd på om lag 94 meter over havet. Det er en innsjø i landsbyen.

Klimaet i Piotrowice er fuktig kontinentalt. Middeltemperaturen er –2&nbsp;°C i januar og 18&nbsp;°C i juli. Temperaturen når ofte 30&nbsp;°C om sommaren. Den normale årsnedbøren er 680 mm og den våtaste månaden er juli, hovudsakleg i form av regnbyger.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Blodtopp

**Blodtopp** (*Sanguisorba officinalis*) er ein blome i blodtoppslekta. 

Han veks i kystområde i Noreg sør i landet og nord til Hardangerfjorden. 
Planten er rekna som livskraftig i Noreg.

## Bruk
Blodtopp er blitt brukt innan urtemedisin, opphavet til det vitskaplege namnet *officinalis*. Han blei også kalla *pimpinell, pimpernell* eller *bibernel*, på apoteklatin *Pimpinella italica*. I dag er pimpernell namnet på ein annan, nærskild blom, *Sanguisorba minor*.

I folkemedisin er blodtopp nytta innvortes ved diarré og utvortes ved brennsår (fersk, sreld rot). Også fersk saft av ein blømande plante kan brukast. Aktive stoff er garvestoff, saponin og flavonoid.

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Blodtopp|Blodtopp]]» frå ,  den 4. august 2018.*  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Den virtuella floran
*
Pimpernell

**Pimpernell** (*Sanguisorba minor*) er ein fleirårig plante i rosefamilien.

Han stammar frå vestlege, sentrale og sørlege delar av Europa, nordvestlege Afrika og sørvestlege Vest-Asia. Han finst også forsvilla i mesteparten av Nord-Amerika.  

## Namn
«Pimpernell» er blitt brukt om fleire andre plantar, som den nære slektningen blodtopp og nonsblomslekta, der nonsblom er planten bdet blir vist til i boka *[[Den røde pimpernell]]*.

## Skildring
Pimpernell blir 40–90&nbsp;cm høg. Han veks typisk i tørre grasenger, ofte på kalkhaldig jord. Han er motstandsdyktig mot tørke, og veks gjennom heile sesongen. 

Blomstringa skjer i mai-august. Planten har endestilte, kuleformea blomsterstandar. Desse består av hannblomar nedst, tvikjønna blomar i midten og  hoblomar øvst.

Rotnettet består av ei loddrett pålerot med nokså få, kraftige siderøter.

## Bruk
Blada og blomane har ein lett agurkaktig smak. Dei kan nyttast i kalde drikker og salatar, og er også eigna til å krydra marinadar, sausar og fugle- og fiskeretter. Planten er også ingrediens av ulike matrettar som særskilde variantar av grøn saus. Som regel bruker ein unge blad, ettersom dei får ein bitter smak når dei blir eldre.

Pimpernell har dei same medisinske bruksområda som blodtopp (*[[Sanguisorba officinalis]]*). I tidlegare tider blei han brukt i ein te som middel mot diaré.

Pimpernell blir også brukt som prydplante.
	
## Pimpernell i historia
Planten blei kalla Francis Bacon sin favoritturt. Han blei teken med til den nye verda av dei første kolonistane frå England, og blei nemnd i skriftene til Thomas Jefferson.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pimpernell|Pimpernell]]» frå , og «[[:en:Sanguisorba minor|Sanguisorba minor]]» frå  den 4. august 2018.*
Blodtoppslekta

**Blodtoppslekta** (*Sanguisorba*) er ei planteslekt i rosefamilien. Ho stammar frå tempererte område på den nordlege halvkula. 

## Ordsoge
*Sanguisorba* tyder ‘blodstillar’. Plantar i slekta har lenge vore kjende for å ha blodstillande eigenskapar.

## Skildring
Plantane i slekta er fleirårige urter eller små buskar. Stilkane kan bli 50–200&nbsp;cm høge og har klynger av botnstilte blad, med fleire blad plassert enkeltvis oppover stengelen. Blada er 5–30&nbsp;cm lange med 7-25 bladdelar som alle har tagga sider. Unge bladveks frå krona i senteret av planten. Blomane er små og veks i tette klynger som er 5–20&nbsp;mm lange. Kvar blom har fire svært små kronblad som kan vera kvite til raude på farge.

## Artar
Slekta omfattar rundt 30 artar, mellom anna:
**[[Sanguisorba albanica]]*
**[[Sanguisorba alpina]]*
**[[Sanguisorba ancistroides]]*
**[[Sanguisorba annua]]* — engelsk *annual burnet, prairie burnet, western burnet*
**[[Sanguisorba applanata]]*
**[[Sanguisorba armena]]*
**[[Sanguisorba canadensis]]* — engelsk *Canadian burnet, white burnet*
**[[Sanguisorba caucasica]]*
**[[Sanguisorba cretica]]*
**[[Sanguisorba diandra]]*
**[[Sanguisorba dodecandra]]* — engelsk *Italian burnet*
**[[Sanguisorba filiformis]]*
**[[Sanguisorba hakusanensis]]* — engelsk *Hakusan burnet*
**[[Sanguisorba hybrida]]*
**[[Sanguisorba magnifica]]*
**[[Sanguisorba menendezii]]* — engelsk *Canary Islands burnet*
**[[Sanguisorba menziesii]]*
**[[Sanguisorba minor]]* — pimpernell
**[[Sanguisorba obtusa]]* — engelsk *Japanese burnet*
**[[Sanguisorba officinalis]]* — blodtopp
**[[Sanguisorba stipulata]]*
**[[Sanguisorba tenuifolia]]* — engelsk *Asian burnet*

## Bruk
Mange plantar i slekta blir dyrka som hageplantar. Det er blitt utvikla fleire kultivarar, særleg av blodtopp (*[[Sanguisorba officinalis|S. officinalis]]*). *[[Sanguisorba canadensis|S. canadensis]]* blir dyrka for sine kvite blomar på stilkar som kan bli godt over ein meter lange. Plantane hybridiserer lett med kvarandre, og lagar dermed nye variantar. *[[Sanguisorba obtusa|S. obtusa]]* er prisa for sine grågrøne blad med rosa kantar.

Blodtopp (*S. officinalis*) er ein gammal medisinplante. Han bblir nytta i asiatisk medisin mot sjukdom i fordøyingssystemet og blødingar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanguisorba|Sanguisorba]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Jesús Ángel García

**Jesús Ángel García Bragado** () er ein spansk friidrettsutøvar frå Madrid som i 1993 vart verdsmeister i 50 kilometer kappgang. Han vann også VM-sølv 1997, 2001, 2009, EM-sølv 2006 og EM-bronse 2002. García deltok 1992-2016 i samtlege sju olympiske sommarleikar, han er den einaste friidrettsutøvaren som har vore med i så mange Sommar-OL.

## Aktiv
García vart nummer ti i sin internasjonale meisterskapsdebut på 50 km, som fann stad på spansk heimegrunn under Sommar-OL 1992 i Barcelona. Året etter gjekk han heilt til topps på distansen under verdsmeisterskapen i Stuttgart med tida 3.41.41. Der etter vart han fjerdemann i EM 1994 og femtemann i VM 1995. 

To år seinare vann García sølvmedaljen ved VM 1997 i Aten, frågått med 13 sekundar av Robert Korzeniowski frå Polen. Dei neste sesongane klarte ikkje García hevde seg i dei største meisterskapane. Fyrst i 2001 var han tilbake i toppsjiktet på 50 km med sølvplassen under VM 2001 i Edmonton, atter var Korzeniowski hans overmann. I EM 2002 i München måtte García eitt steg ned på sigerspallen til bronseplassen, langt bak Korzeniowski og sølvmedaljør Aleksej Vojevodin frå Russland. Dei neste åra vart García nummer seks i VM 2003 og nummer fem i Sommar-OL 2004.

Etter å ha vorte diskvalifisert under VM 2005, kom han tilbake og vann sølvmedaljen ved EM 2006 bakom den nye meisteren på 50 km, Yohann Diniz frå Frankrike. Under dei olympiske leikane 2008 i Beijing kom García på fjerdeplass, langt bak medaljevinnarane. Etter fullført gange på 50 km ved VM 2009 i Berlin vart han tildelt bronsemedaljen, ein medalje som i 2015 vart omgjort til sølv då den opphavlege vinnaren, Sergej Kirdjapkin, fekk annullert sine prestasjonar frå den aktuelle perioden i 2009.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap

*OL 1992 i Barcelona: Nr 10 – 3.58.03
*VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje – 3.41.41, framom Valentin Kononen (3.42.02)
*EM 1994 i Helsinki: Nr 4 – 3.45.25
*VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 3.48.05
*OL 1996 i Atlanta: Braut
*VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 3.44.59, bakom Robert Korzeniowski (3.44.46)
*VM 1999 i Sevilla: Braut
*OL 2000 i Sydney: Nr 12 – 3.49.31
*VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 3.43.07, bakom Robert Korzeniowski (3.42.08)
*EM 2002 i München: Bronsemedalje – 3.44.33
*VM 2003 i Paris: Nr 6 – 3.43.56
*OL 2004 i Aten: Nr 5 – 3.44.42
*VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert
*EM 2006 i Göteborg: Sølvmedalje – 3.42.48, bakom Yohann Diniz (3.41.39)
*VM 2007 i Osaka: Diskvalifisert
*OL 2008 i Beijing: Nr 4 – 3.44.08
*VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 3.41.37, bakom Trond Nymark (3.41.16)
*EM 2010 i Barcelona: Nr 5 – 3.47.56
*VM 2011 i Daegu: Diskvalifisert
*OL 2012 i London: Nr 17 – 3.48.32
*VM 2013 i Moskva: Nr 12 – 3.46.44
*EM 2014 i Zürich: Nr 8 – 3.45.41
*VM 2015 i Beijing: Nr 9 – 3.46.43
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 20 – 3.54.39

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jesús Ángel García|Jesús Ángel García]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Jared Tallent

**Jared Tallent** () er ein australsk friidrettsutøvar frå Ballarat som i 2012 vart olympisk meister i 50 kilometer kappgang. Tida 2008-16 vann han elles to OL-sølv, to VM-sølv, ein OL-bronse og ein VM-bronse, alle unnateke ei på 50 km, OL-bronsen frå 2008 kom på 20 km.

## Aktiv
Tallent kneip bronsemedaljen på 20 km under olympiske leikane 2008 i Beijing, eit stykke bak gullvinnar Valerij Bortsjin frå Russland og meksikanaren Jefferson Pérez. Ei veke seinare deltok Tallent på 50 km der han med tida 3.39.27 tok sølvmedaljen, vel to minuttar bakom Alex Schwazer frå Italia. Tre år etter tok Tallent ein ny sølvmedalje på 50 km, i Friidretts-VM 2011 kom han i mål eit lite minutt bakom Denis Nizjegorodov frå Russland. Også under Sommar-OL 2012 i London kom Tallent i mål som andremann, men då vinnaren Sergej Kirdjapkin sin prestasjon vart annullert i 2015, rykte Tallent opp til gullplassen.

Ved VM 2013 vann Tallent bronsemedaljen på 50 km, medan han ved VM 2015 stega inn til sølv på same distansen. Også under dei sommarleikane 2016 i Rio de Janeiro tok Tallent sølvmedaljen på 50 km, om i 2015 var det ungararen Matej Tóth som vart hans overmann.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2005 i Helsinki: Nr 18 på 20 km – 1.23.42
*VM 2007 i Osaka: Diskvalifisert på 20 km
*OL 2008 i Beijing: Sølv på 50 km – 3.39.27, bronse på 20 km – 1.19.42
*VM 2009 i Berlin: Nr 5 på 20 km –  1.20.27 og nr 6 på 50 km – 3.44.50
*VM 2011 i Daegu: Sølv på 50 km – 3.43.36, nr 24 på 20 km – 1. 25.25
*OL 2012 i London: Gull på 50 km – 3.36.53, nr 7 på 20 km – 1.20.02 
*VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje på 50 km – 3.40.03
*VM 2015 i Beijing: Sølv på 50 km – 3.42.17, nr 26 på 20 km – 1.24.19
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje på 50 km – 3.41.16, bakom Matej Tóth (3.40.58)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jared Tallent|Jared Tallent]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Yohann Diniz

**Yohann Diniz** () er ein fransk friidrettsutøvar frå Épernay som i tida 2006-14 vart trefaldig europameister i 50 kilometer kappgang og i 2017 verdsmeister på same distansen. 

Diniz vann gullmedaljen på 50 km då EM 2006 fann stad i Göteborg. Året etter tok han sølvmedaljen på same distansen, 29 sekundar bakom Nathan Deakes frå Australia og 16 sekundar føre italienaren Alex Schwazer. I 2010 forsvarte Diniz EM-tittelen på 50 km, sameleis fire år seinare i Zürich. Her sette han verdsrekord med tida 3.32.33. Under verdsmeisterskapen 2017 i London gjekk han inn til siger på spesialdistansen, åtte minuttar framfor sølvvinnaren.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert på 50 km
*EM 2006 i Göteborg: Gullmedalje – 3.41.39, framom Jesús Ángel García (3.42.48)
*VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje – 3.44.22, bakom Nathan Deakes (3.43.53)
*OL 2008 i Beijing: Braut 50 km
*VM 2009 i Berlin: Nr 12 – 3.49.03
*EM 2010 i Barcelona: Gullmedalje – 3.40.37, framom Grzegorz Sudoł (3.42.24)
*VM 2011 i Daegu: Diskvalifisert på 50 km
*OL 2012 i London: Diskvalifisert på 50 km
*VM 2013 i Moskva: Nr 10 – 3.45.18
*EM 2014 i Zürich: Gullmedalje – 3.32.33, framom Matej Tóth (3.36.21)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 8 – 3.46.43
*VM 2017 i London: Gullmedalje – 3.33.12, framom Hirooki Arai (3.41.17)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yohann Diniz|Yohann Diniz]]» frå ,  den 3. august 2018.*
Valentin Kononen

**Valentin Kononen** () er ein finsk tidlegare friidrettsutøvar frå Helsinki som i 1995 vart verdsmeister i 50 kilometer kappgang. Han vann elles sølv på same distansen ved VM 1993 og EM 1998.  

Kononen vart på 50 km nummer seks i EM 1990, nummer fem ved VM 1991 og nummer sju under Sommar-OL 1992. I VM 1993 tok han andreplassen i øvinga, 21 sekundar bakom Jesús Ángel García frå Spania. To år etter vann Kononen ein klar siger på 50 km under verdsmeisterskapen 1995 i Göteborg. Tre år seinare, ved EM 1998 i Budapest, kom han i mål til ein sølvmedalje, 38 sekundar bakom europameister Robert Korzeniowski frå Polen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1990 i Split: Nr 6 – 4.03.07
*VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 4.02.34
*OL 1992 i Barcelona: Nr 7 – 3.57.21
*VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 3.42.02, bakom Jesús Ángel García (3.41.41)
*VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 3.43.42, framom Giovanni Perricelli (3.45.11)
*OL 1996 i Atlanta: Nr 7 – 3.47.40
*VM 1997 i Aten: Nr 9 – 3.53.40
*EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje – 3.44.29, bakom Robert Korzeniowski (3.43.51)
*OL 2000 i Sydney: Diskvalifisert

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Valentin Kononen|Valentin Kononen]]» frå ,  den 3. august 2018.*
Ai Weiwei

**Ai Weiwei** () er ein kinesisk kunstnar frå Beijing.

Han har verka både i Kina og i Vesten. Han har vore kritisk til dei kinesiske styresmaktene, og var fengsla i to månader i 2011 for påstått skattefusk.

I 2011 kåra redaktørane i ArtReview han til verdas mektigste kunstnar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Wels

**Wels** er ein by i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike med 61&nbsp;000 ibuarar, den åttande største i Austerrike rekna i folketal. Byen ligg på nordbreidda av elva Traun, 317 meter over havet. Wels har ei flatevidd på 45,9 km², av dette vert 23% nytta til landbruk.

Wels er ein handelsstad og industriby med stor sysselsetting i servicenæringane, så vel som med eit utbygd skuleverk for vidaregåande opplæring.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wels (Stadt)|Wels (Stadt)]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Gunskirchen

**Gunskirchen** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 36,2 km² og i kring 6&nbsp;000 ibuarar. Byen Gunskirchen, som hyser 3&nbp;800 ibuarar, ligg 352 meter over havet og 6 km vest om byen Wels.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gunskirchen|Gunskirchen]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Giuseppe Dordoni

**Giuseppe Dordoni**, med kallenamnet **Pino**, () var ein italiensk friidrettsutøvar, fødd og død i Piacenza, som i 1950 vart europameister og 1952 olympisk meister i 50 kilometer kappgang.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1948 i London: Nr 9 på 10 km
*EM 1950 i Brussel: Gullmedalje på 50 km – 4.40.42, framom John Ljunggren (4.43.25)
*OL 1952 i Helsinki: Gullmedalje på 50 km – 4.28.07, framom Josef Doležal (4.30.17)
*EM 1954 i Bern: Braut 50 km
*OL 1956 i Melbourne: Nr 9 på 20 km – 1.35.00
*EM 1958 i Stockholm: Nr 6 på 20 km – 1.36.16. Braut 50 km
*OL 1960 i Roma: Nr 7 på 50 km – 4.33.27

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Giuseppe Dordoni|Giuseppe Dordoni]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Thalheim bei Wels

**Thalheim bei Wels** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Wels-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 16,3 km² og i kring 5&nbsp;500 ibuarar. Byen Thalheim ligg 369 meter over havet, på sørbreidda av elva Traun. Thalheim er på dei fleste vis ein del av byen Wels som ligg på motsett breidd av Traun.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Thalheim bei Wels|Thalheim bei Wels]]» frå ,  den 4. august 2018.*
Kongressbiblioteket i USA

**Kongressbiblioteket** i USA, **Library of Congress** er eit bibliotek i Washington D.C. Det tener som forskingsbibliotek  for Kongressen i USA, og er ofte rekna som eit nasjonalbibliotek, sjølv om ein slik status ikkje er felt ned i lovverket.

## Historie

Biblioteket blei skipa i 1800. Det er den eldste føderale kulturinstitusjonen i USA.

James Madison skal ha hatt den opphavlege ideen om å skapa eit kongressbibliotekt, og kom først med eit slikt forslag i 1783. Kongressbiblioteket blei så skipa under president John Adams den 24. april 1800, då den amerikanske regjeringa flytta frå Philadelphia til den nye hovudstaden Washington. Ein del av loven fordelte 5000 dollar «» Det blei bestilt bøker frå London, og ei samling av 740 bøker og tre kart blei husa i den nye United States Capitol.

## Kjelder
Christoph Höhne

**Christoph Höhne** () er ein tysk friidrettsutøvar frå Borsdorf i delstaten Sachsen som i 1968 vart olympisk meister i 50 km kappgang og like eins europameister 1969 og 1974 på same distansen. Han representerte Aust-Tyskland.

Höhne vart i Friidretts-EM 1962 fjerdemann og i Sommar-OL 1964 sjettemann i 50 km kappgang. Frå 1965 til 1970 vann han verdscuptevlinga over 50 km tre gongar i rad; Pescara 1965, Bad Saarow 1967 og Eschborn 1970. Under dei olympiske sommarleikane 1968 i Mexico-byen stod Höhne for ein legendarisk prestasjon då han vann 50-kilometeren med ein margin på over 10 minuttar til andremann i tevlinga. Året etter vart han europameister på 50 km i Aten, medan han i Helsinki-EM 1971 måtte sjå seg frågått av Venjamin Soldatenko frå Sovjetunionen. Höhne avslutta si tid som aktiv med å vinne sitt andre EM-gull på 50 km ved europameisterskapen 1974 i Roma.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1962 i Beograd: Nr 4 – 4.29.37
*OL 1964 i Tokyo: Nr 6 – 4.17.14
*OL 1968 i Mexico-byen: Gullmedalje – 4.20.14, framom Antal Kiss (4.30.17)
*EM 1969 i Aten: Gullmedalje – 4.13.32, framom Peter Selzer (4.16.09)
*EM 1971 i Helsinki: Sølvmedalje – 4.04.45, bakom Venjamin Soldatenko (4.02.22)
*OL 1972 i München: Nr 14 – 4.20.44
*EM 1974 i Roma: Gullmedalje – 3.59.06, framom Otto Bartsj (4.02.38)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Christoph Höhne|Christoph Höhne]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Vjatsjeslav Ivanenko

**Vjatsjeslav Ivanovitsj Ivanenko** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Kemerovo som i 1988 vart olympisk meister i 50 km kappgang som representant for Sovjetunionen.

Ivanenko tok sølvmedaljen på 50 km ved EM 1986 i Stuttgart, 59 sekundar bak Hartwig Gauder frå Aust-Tyskland. Året etter 
tok han bronsemedaljen på same distansen under verdsmeisterskapen i Roma, over tre minuttar bak verdsmeister Gauder og to-og-eit-halvt minutt bakom sølvvinnar Ronald Weigel. Under Sommar-OL 1988 i Seoul makta Ivanenko å vinne gullmedaljen på 50-kilometeren, med sitt livs bestetid på 3.38.29 viste han dei same to austtyskarane Weigel og Gauder til sølv- og bronseplass.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1986 i Stuttgart: Sølvmedalje – 3.41.54, bakom Hartwig Gauder (3.40.55)
*VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 3.44.02
*OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 3.38.29, framom Ronald Weigel (3.38.56)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wjatscheslaw Iwanowitsch Iwanenko|Wjatscheslaw Iwanowitsch Iwanenko]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Andrej Perlov

**Andrej Borisovitsj Perlov** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Novosibirsk som i 1990 vart europameister og 1992 olympisk meister i 50 km kappgang. Han representerte Sovjetunionen.

Perlov vann gullmedaljen på 50 km kappgang under Friidretts-EM 1990 i Split, med Bernd Gummelt og Hartwig Gauder frå Aust-Tyskland på dei andre medaljeplassane. 50-kilometeren i Tokyo-VM 1991 starta klokka sju om morgonen, grunna høg temeperatur og framfor alt 97 % luftfukt. Etter at Perlov og lagkameraten Aleksandr Potasjov hadde opparbeidd eit klart forsprang, gjekk dei jamsides over mållinja med armane over skuldrane til einannan. Etter målfoto vart gullmedaljen til Potasjov og sølvet til Perlov. Året etter vann Perlov ein klar siger 50 km under Sommar-OL 1992 i Barcelona, med tiden 3.50.13, klart foran meksikaneren Carlos Mercenario og tyske Ronald Weigel.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1990 i Split: Gullmedalje – 3.54.36, framom Bernd Gummelt (3.56.33)
*VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje – 3.53.09, bakom Aleksandr Potasjov (same tid)
*OL 1992 i Barcelona: Gullmedalje – 3.50.13, framom Carlos Mercenario (3.52.09)

## Kjelder

* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andrey Perlov|Andrey Perlov]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Sierning

**Sierning** er ein kommune i distriktet Steyer-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 38,3 km² og i kring 9&nbsp;400 ibuarar. Kommunesenteret ligg 367 meter over havet, 5 km vest om byen Steyr.

Kommunen består av dei to småbyane Neuzeug og Sierning med høvesvis 5&nbsp;400 og &nbsp;4000 ibuarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sierning|Sierning]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Adèle Söderberg

**Adelaide (Adèle) Margareta Söderberg** () var ein svensk målar, illustratør og grafikar. Ho arbeidde hovudsakleg med portrett og illustrasjonsoppdrag.

## Biografi
Adèle Söderberg var dotter av kunstnaren Johan Adolf Carlsson Söderberg og Anna Margareta Vikner. Ho var syster av kunstnaren Hildur Andrea Söderberg.

Söderberg studerte ved Kungliga Akademien för de fria konsterna 1899-1904, der ho blant anna vann den kongelege medaljen. På den same tida vitja ho også Axel Tallberg sin etsingskule. Saman med Maja Setterberg stilte ho ut ved Hultbergs konsthandel i Stockholm og tok del i ei samlingsutstilling i Gävle. Produksjonen hennar spreidde seg over eit breitt register, og omfatta både store dekorative stykke og små eventyrstykke, marine måleri, interiør, portrett og landskapsmåleri. Ho var ugift heile livet.

## Galleri

Fil:Adèle Söderberg - Easter card.jpg|Påskekort av Adèle Söderberg.
Fil:Adèle Söderberg - Christmas card.jpg|Julekort av Adèle Söderberg
En plads er tom, ak kjære kom, la den ei længer vente som dette kort dig sendte.jpg|Postkort
Adèle Söderberg Military ship.jpg|*Militärfartyg*


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Adèle Söderberg|Adèle Söderberg]]» frå ,  den 5. august 2018.*  
**[[Svenskt konstnärslexikon]]* del V, side 366, Allhems Förlag, Malmö. 
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Adèle Söderberg|Adèle Söderberg]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Kornell

**Kornell** kan visa til tre eller buskar frå planteslektene *[[Cornus]]* og *[[Swida]]* i kornellfamilien, eller berre *Cornus* der denne er rekna som ei større slekt. 
Då omfattar ho rundt 45 artar som veks på den nordlege halvkula.

Slektsnamnet *Cornus* kjem frå latin av ordet *cornu*, 'horn'. Ordet kornell kjem frå eit italiensk diminutiv av *cornus*.

Dei fleste kornellar er lauvfellande buskar eller tre med krossvis motsette blad. Blomane er firetalige og veks i endestilte, greinete kvastar. Dei er einkjønna hjå nokre av artane. Blomane dannar ei steinfrukt. Veden er kjend for å vera svært hard.

I Noreg veks to kornellartar vilt, skrubbær (*C. suecica*) og villkornell (*C. sanguinea*).. Det blir også dyrka artar som kanelkornell, sibirkornell og vårkornell.

## Kjelder

*
Kornellordenen

**Kornellordenen** (Cornales) er ein orden av blomsterplantar. Han inneheld om lag 640 arter fordelt på 7 plantefamiliar.

## Familiar
* Cornaceae (kornellfamilien) – 2 slekter, 85 artar
* Curtisiaceae («cape lancewood») – 1 slekt, 1 art
* Grubbiaceae («sillyberry family») – 2 slekter, 5 artar
* Hydrangeaceae (hortensiafamilien) – 17 slekter, 250 artar
* Hydrostachyaceae – 1 slekt, 30 artar
* Loasaceae («stickleaf family») – 15-20 slekter, ca. 250 artar
* Nyssaceae («tupelo family») – 4 slekter, 17 artar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kornellordenen|Kornellordenen]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Kornellfamilien

**Kornellfamilien** (Cornaceae) er ein plantefamilie i kornellordenen (Cornales).

Talet på artar og slekter varierer mykje mellom ulike forfattarar. Dette kjem særleg an på om sumptrefamilien (Nyssaceae) blir oppfatta som ein underfamilie av kornellfamilien, eller skild ut som ein eigen familie. I APG III-systemet blei han rekan som ein underfamilie av kornellfamilien, men i APG IV-systemet er han igjen ein eigen familie. Slekta *[[Alangium]]* med omtrent 24 artar er ofte blitt plassert i ein eigen familie, Alangiaceae, men blir no rekna som del av kornellfamilien.

Dette inneber at familien no omfattar rundt 85 artar fordelt på 2 slekter, *[[Kornell|Cornus]]* og *Alangium*. Norsk litteratur, som *Norsk flora*, 7. utg og Artsdatabanken, splittar den store og ueinsarta slekta *Cornus* i fleire slekter, men særleg i amerikansk litteratur er det framleis vanleg å oppretthalda *Cornus* i vid forstand.

Dei fleste artane i denne gruppa er buskar eller tre, men det finst også nokre urter med jordstengel. Blada er heile med boga nerver. Dei sit spreidde eller motsett og er heilranda. Blomane er firtalige, og fruktene er steinfrukter. 

*Cornus* er utbreidd i dei tempererte delane av den nordlege halvkula, og har også ein art i Andesfjella i Sør-Amerika og ein i Aust-Afrika. *Alangium* er utbreidd i tropiske og subtropiske delar av Afrika, Asia, Australia og stillehavsøyane.

I Noreg er berre skrubbær (*Cornus suecica* [*Chamaepericlymenum suecicum*]) og villkornell (*Cornus sanguinea* [*Swida sanguinea*]) opphavleg viltveksande, men fleire hageartar finst forvilla og delvis naturalisert.
## Kjelder
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kornellfamilien|Kornellfamilien]]» frå ,  den 5. august 2018.*  
 
## Litteratur
* 
* 
*
Floskel

**Floskel** (av latin for 'liten blomster') er eit omgrep for flotte, men tomme ord og vendingar.

Nokre døme:
**det er noko med*
*[*ikkje sant*] *ikke sant* (på bokmål) som eit utrop eller eit spørsmål.
**på ein måte*

## Referansar
Leonding

**Leonding** er ein by og ein kommune i distriktet Linz-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 24,0 km² og i kring 28&nbsp;700 ibuarar. I Leonding ligg UNO Shopping, eit av dei største kjøpesentera i Austerrike, og her ligg fleire større industriselskap. Byen grensar mot Linz i aust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leonding|Leonding]]» frå ,  den 5. august 2018.*
Sølvi Ytterstad

**Sølvi Ann-Karin Ytterstad ** () er ein norsk lyrikar som er busett i Harstad.

Ytterstad vaks opp i Vestbygda i Lødingen kommune, og heimstaden har vore inspirasjonen til dei fleste av tekstane hennar.  Ho har gitt ut seks diktsamlingar, og ho er representert i fleire antologiar. Med unnatak av debutsamlinga i 1991 er alle diktsamlingane gitt ut på eige forlag. *Plukke stjerner* blei gitt ut som lydbok med musikk av Helge Sveen.

Ytterstad vekslar mellom å skrive på dialekt, bokmål og nynorsk etter det ho meiner passar best.

Dei mest kjente dikta hennar er «Lofotstjerna» og «Fader vår -år 2000».

## Utgjevingar
* 1991 - *Hinnøystund*  nb.no
* 1998 - *Lita i nord*, lyrikksamling nb.no
* 2000 - *Havella*, lyrikksamling nb.no
* 2004 - *Månekorn*, lyrikksamling nb.no
* 2005 - *Plukke stjerner* (lydbok)
* 2013 - *Gudskjelovlandet*, lyrikksamling

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sølvi Ytterstad|Sølvi Ytterstad]]» frå ,  den 5. august 2018.*  


## Bakgrunnsstoff
* Utgjevingar på oria.no
Matej Tóth

**Matej Tóth** () er ein slovakisk friidrettsutøvar frå Nitra som i 2015 vart verdsmeister og i 2016 olympisk meister i 50 kilometer kappgang.

Tóth deltok internasjonalt i fleire år før han byrja markere seg på toppen av resultatlistene i dei store internasjonale tevlingane. I mai 2010 gjekk han heilt til topps på 50 km i kampen om verdspokalen i Chihuahua i Mexico, med tida 3.53.30 viste han Mexicos eigen Horacio Nava til andreplass og Jared Tallent frå Australia til tredjeplass. Ved europameisterskapen 2014 i Zürich vart Tóth andremann på 50 km, nærare fire minuttar bak franske Yohann Diniz som sette verdsbestetid på distansen.

Under verdsmeisterskapen 2015 i Beijing vann Tóth gullmedaljen på 50 km, med god margin til sølvmedaljøren, Jared Tallent. Året etter kjempa dei same to, og ytterlegare to andre kaggjengarar, om OL-gullet på 50 km, ein kamp som enda med at Tóth vann gullmedaljen, 18 sekundar framom Tallent på sølvplass, japanske Hirooki Arai tok bronsen 26 sekundar bakom Tóth.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2004 i Aten: Nr 32 på 20 km – 1.28.49
*VM 2005 i Helsinki: Nr 21 på 20 km – 1.23.55
*EM 2006 i Göteborg: Nr 6 på 20 km – 1.21.39
*VM 2007 i Osaka: Nr 14 på 20 km – 1.25.57
*OL 2008 i Beijing: Nr 26 på 20 km – 1.23.17
*VM 2009 i Berlin: Nr 9 på 20 km – 1.21.13 og nr 10 på 50 – 3.48.35
*EM 2010 i Barcelona: Nr 6 på 20 km – 1.22.20
*VM 2011 i Daegu: Nr 13 på 20 km – 1.22.55. Braut 50 km 
*OL 2012 i London: Nr 5 på 50 km – 3.41.24
*VM 2013 i Moskva: Nr 5 på 50 km – 3.41.07
*EM 2014 i Zürich: Sølvmedalje på 50 km – 3.36.21, bakom Yohann Diniz (3.32.33)
*VM 2015 i Beijing: Gullmedalje på 50 km – 3.40.32, framom Jared Tallent (3.42.17)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje på 50 km – 3.40.58, framom Jared Tallent (3.41.16)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Matej Tóth|Matej Tóth]]» frå ,  den 6. august 2018.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Matej Tóth|Matej Tóth]]» frå ,  den 6. august 2018.*  
 
*
Alex Schwazer

**Alex Schwazer** () er ein italiensk friidrettsutøvar frå Sterzing i Bolazano-provinsen som i 2008 vart olympisk meister og i 2010 europameister i 50 km kappgang. Han er i perioden 2016-24 utestengd frå å delta i idrett, grunna i bruk av dopingmidlar.

## Aktiv
Schwazer tok bronsemedaljen i 50 km kappgang under verdsmeisterskapen 2005 med tida 3.41.54. To år etter kopierte han prestasjonenn då han vart tredjemann på same distansen ved VM i Osaka på sluttida 3.44.38, tidlegare i same meisterskapen enda han på niandeplassen på 20-kilometeren.

Under dei olympiske sommarleikane 2008 i Beijing tok Schwazer gullmedaljen på 50 km, over to minuttar framom Jared Tallent frå Australia. To år etter tok Schwazer ein ny gullmedalje, då på 20 km ved europameisterskapen i Barcelona. Denne medaljen fekk han etter at vinnaren i tevlinga, Stanislav Jemeljanov frå Russland, i 2014 fekk annullert sin prestasjon i Barcelona.

### Doping
Dagen før 50 km fann stad under Sommar-OL 2012 vart Schwazer stoppa av dopingkontrollen. Funn i ein tidlegare dopingtest viste spor etter det forbodne stoffet erythropoetin, og vart utestengd 3 år og 6 månader. I mai 2016 gjekk Schwazer til topps på 50 km under verdspokal-tevlinga, men atter vart han felt i dopingkontroll av ei eldre prøve, ei frå januar 2016. Denne gongen vart han dømd til åtte års utestenging, til 7. juli 2024.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2005 i Helsinki: Bronsemedalje på 50 km – 3.41.54
*VM 2007 i Osaka: Bronsemedalje på 50 km – 3.44.38. Nr 10 på 20 km - 1.24.39
*OL 2008 i Beijing: Gullmedalje på 50 km – 3.37.09, framom Jared Tallent (3.39.27)
*EM 2010 i Barcelona: Gullmedalje på 20 km – 1.20.38, framom João Vieira (1.20.49)
*VM 2011 i Daegu: Nr 7 på 20 km – 1.21.50

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alex Schwazer|Alex Schwazer]]» frå ,  den 6. august 2018.*  
 
*
Endringsblinde

**Endringsblinde** (engelsk *shifting baseline syndrome*) er ei manglande evne til å oppfatta gradvise endringar fordi ein er blitt van til den nye tilstanden og reknar han som naturleg eller normal. Omgrepet blir særleg nytta i samband med økosystem og miljøendringar.

## Historie
Omgrepet blei innført av landskapsarkitekten Ian McHarg i manifestet hans *Design With Nature* frå 1969. Her samanlikna han det moderne kulturlandskapet med det folk hadde levd i i tidlegare tider. Omgrepet blei så utvida til å gjelda for fiskeriressursar av Daniel Pauly i «Anecdotes and the shifting baseline syndrome of fisheries» i 1995. Pauly brukte omgrepet i samband med vurdering av fiskebestandar der forskarar kunne ha problem med å finna den rette grunnlinja (*baseline*) for storleiken på bestanden (det vil seia kor stor han var før han blei fiska), og dermed vurdera han ut frå ei endra grunnlinje. På liknande vis kan andre store økologiske endringar over tid gje ei endra oppfatting av kva som er normalt.

George Monbiot skreiv i *How Did We Get Into This Mess: Politics, Equality, Nature* frå 2016 om problemet med beitande sauer i det engelske høglandet der «mange ser det ødelagte, nedbeitede landskapet som naturlig.»

I 2018 skreiv journalisten Kristin Solberg om den svarte skya som ligg over Kairo: «Jeg spurte mange som hadde bodd i Kairo lenge, når den kom, den svarte skyen. Men den kom så gradvis at ingen kunne sette en dato».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shifting baseline|Shifting baseline]]» frå ,  den 12. august 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
* Pauly, Daniel (2001) "Importance of historical dimension policy management in natural resource systems."  *ACP-EU Fisheries*: Research Report No 8.
Ronald Weigel

**Ronald Weigel** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Hildburghausen i delstaten Thüringen som i 1983 vart verdsmeister i 50 km kappgang. Sidan vann han sølvmedaljar på 50 km ved VM 1987 og både på 20 km og 50 km under Sommar-OL 1988, til sist fekk han OL-bronse på 50 km i 1992. Weigel representerte Aust-Tyskland til 1990, frå 1991 det samla Tyskland.

Weigel vann gullmedaljen i 50 km kappgang under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i Helsinki i 1983. Fire år seinare kjempa han iherdig med å forsvare VM-tittelen på distansen då VM 1987 fann stad i Roma, men måtte sjå seg frågått av landsmanen Hartwig Gauder. Året etter gjekk Weigel inn til sølvmedaljar i begge kappgangøvingane under dei olympiske sommarleikane i Seoul, på 20 km kom han i mål tre sekundar bak gullmedaljør Jozef Pribilinec frå Tsjekkoslovakia, medan han på 50 km vart slått med 27 sekundar av den olympiske meisteren, Vjatsjeslav Ivanenko frå Sovjetunionen. I dei neste somnmarleikane, i Barcelona i 1992, sikra han seg bronsemedaljen på 50 km.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1983 i Helsinki: Gullmedalje på 50 km – 3.43.08, framom José Marín (3.43.42)
*VM 1987 i Roma: Sølvmedalje på 50 km – 3.41.30, bakom Hartwig Gauder (3.40.53)
*OL 1988 i Seoul: Sølv på 20 km – 1.20.00 og på 50 km – 3.38.56
*EM 1990 i Split: Nr 9 på 50 km – 4.04.36
*OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje på 50 km – 3.53.45

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ronald Wigel|Ronald Wigel]]» frå ,  den 6. august 2018.*
Sergej Kirdjapkin

**Sergej Aleksandrovitsj Kirdjapkin** () er ein russisk friidrettsutøvar frå Insar som vann 50 km kappgang både under EM 2005, VM 2009 og Sommar-OL 2012, for så i 2015 å få annullert VM-sigeren og OL-triumfen grunna bruk av dopingmidlar.

## Aktiv
Kirdjapkin vart andremann på 50 km ved verdspokal-tevlinga i ungarske Miskolc våren 2005, åtte sekundar bak landsmannen Aleksej Vojevodin. Tre månader seinare vart Kirdjapkin ein suveren europameister i Helsinki, tre minuttar føre Vojevodin på andreplass.

Etter tre magre sesongar kom Kirdjapkin tilbake og tok ein klar fyrsteplass under VM 2009 i Berlin, 2 minuttar og 41 sekundar framom norske Trond Nymark. Nesten like klar var sigeren ved verdspokal-tevlinga 2012 i Saransk i Russland i mai månad. Nokså nøyaktig tre månader etter gjekk Kirdjapkin inn til gull då den olympiske 50-kilometeren fann stad i London, knapt eitt minutt framom Jared Tallent frå Australia. 

### Doping
I 2015 og 2016 underkjende Det internasjonale friidrettsforbundet alle Kirdjapkins prestasjonar i tida etter 20. juli 2009, grunna påfallande utslag i hans såkalla biologiske pass. Dermed mista han gullmedaljane frå VM 2009 og OL 2012.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2005 i Helsinki: Gullmedalje – 3.38.08, framom Aleksej Vojevodin (3.41.35)
*VM 2007 i Osaka: Braut 50 km
*OL 2008 i Beijing: Braut 50 km
*VM 2009 i Berlin: Annullert gullmedalje – 3.38.35
*EM 2010 i Barcelona: Braut 50 km
*VM 2011 i Daegu: Braut 50 km
*OL 2012 i London: Annullert gullmedalje – 3.35.59

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sergey Kirdyapkin|Sergey Kirdyapkin]]» frå ,  den 7. august 2018.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sergei Alexandrowitsch Kirdjapkin|Sergei Alexandrowitsch Kirdjapkin]]» frå ,  den 7. august 2018.*
Weyer

**Weyer** er ein kommune lengst sør i distriktet Steyr-Land i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 223 km² og vel 4&nbsp;200 ibuarar. Landsbyen Weyer ligg 399 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weyer (Oberösterreich)|Weyer (Oberösterreich)]]» frå ,  den 6. august 2018.*
Robert Heffernan

**Robert Heffernan** () er ein ein irsk friidrettsutøvar frå Cork som vart verdsmeister på 50 km kappgang ved verdsmeisterskapen 2013 i Moskva, etter tidlegare å ha vunne EM-bronse på 20 km i 2010 og OL-bronse på 50 km i 2012.

Heffernan deltok i dei store internasjonale meisterskapane på 20 km frå OL 2000, men det var fyrst i 2010 han makta gå inn til medalje. Under EM 2010 i Barcelona fekk han bronsemedaljen på 20 km, men fyrst etter at vinnaren av tevlinga, Stanislav Jemeljanov frå Russland, var diskvalifisert. Ei veke etter gjekk Heffernan inn til fjerdeplass på 50 km. Ved Sommar-OL 2012 i London kom han i mål som fjerdemann på irsk rekordtid 3.37.54, men etter at vinnaren Sergej Kirdjapkin i 2016 fekk annullert si gullmedalje, rykte Heffernan opp på bronseplassen.

Høgdepunktet for Heffernan kom under verdsmeisterskapen 2013 i Moskva. Her kryssa han mållinja som fyrstemann etter 3.37.56 tids gange og kunne stige øvst på sigerspallen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Nr 28 på 20 km – 1.26.04
*VM 2001 i Edmonton: Nr 14 på 20 km – 1.25.02
*EM 2002 i München: Nr 8 på 20 km – 1.21.10
*OL 2004 i Aten: Diskvalifisert på 20 km
*VM 2005 i Helsinki: Diskvalifisert på 20 km
*VM 2007 i Osaka: Nr 5 på 20 km – 1.23.42
*OL 2008 i Beijing: Nr 8 på 20 km – 1.20.36
*VM 2009 i Berlin: Nr 15 på 20 km – 1.22.09
*EM 2010 i Barcelona: Bronsemedalje på 20 km – 1.21.00. Nr 4 på 50 km – 3.45.30
*OL 2012 i London:  Bronsemedalje på 50 km – 3.37.54. Nr 9 på 20 km – 1.20.18
*VM 2013 i Moskva: Gullmedalje på 50 km – 3.37.56, framom Mikhail Ryzjov (3.38.58)
*VM 2015 i Beijing: Nr 5 på 50 km – 3.44,17
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 på 50 km – 3.43.55

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Robert Heffernan|Robert Heffernan]]» frå ,  den 7. august 2018.*  
 
*
Håvard Haukenes

**Håvard Haukenes** () er ein norsk kappgjengar frå Bergen, medlem i IL Norna-Salhus.

Haukenes deltok på 50 km ved VM i friidrett 2013 i Moskva, der han vaart diskvalifisert. To år seinare enda han på 24.-plass i den same øvinga verdsmeisterskapen i Beijing. Under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro gjekk han inn til sjuandeplass på 50 km med personbeste på 3.46.33.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håvard Haukenes|Håvard Haukenes]]» frå ,  den 7. august 2018.*