open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kerttu Niskanen

**Kerttu Elina Niskanen** () er ein finsk langrennnar frå Oulu som i tida 2014-17 vann to OL-sølv og to VM-bronsar, alle i stafettevlingar. Iivo Niskanen er ein yngre bror.

Niskanen markerte seg mellom verdseliten i langrenn under Tour de ski 2013/14, der ho vann den fjerde etappen; ein 10 km fellesstart. Under Vinter-OL 2014 i Sotsji gjekk ho tredje etappe på det finske laget som fekk sølv på 4 x 5 kilometer stafett etter Sverige og framom Tyskland. Dei andre på laget var Anne Kyllönen, Aino-Kaisa Saarinen og Krista Lähteenmäki. Fire dagar seinare tok ho og Saarinen ein ny sølvmedalje i lagsprinten, slått av det norske paret Ingvild Østberg og Marit Bjørgen. I dei individuelle tevlingane vart Niskanen nummer fire på tremila og sju på 15 km.

Ved Ski-VM 2015 i Falun vart Niskanen nummer fire både på 15 km og 30 km. På stafetten over 4 x 5 km fekk ho og Finland ein bronsemedalje. Same plassering fekk Niskanen i 4 x 5 km stafett då Ski-VM 2017 fann stad på finsk heimebane i Lahti. Her var ein sjetteplasspå 10 km hennar beste individuelle prestasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kerttu Niskanen|Kerttu Niskanen]]» frå ,  den 8. mars 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Alex Harvey

**Alex Harvey** () er ein kanadisk langrennar frå staten Québec, som vart verdsmeister i lagsprint i 2011 og på 50 km i 2017. Han har dessutan sikra seg eitt VM-sølv og to VM-bronsar i same tidsrommet.

Harvey vann VM-gull på lagsprinten saman med Devon Kershaw under Ski-VM 2011 i Holmenkollen etter å ha spurta forbi norske Ola Vigen Hattestad på oppløpet. Individuelt kom han på femteplassen på femmila i same meisterskapen. To år seinare kneip Harvey bronsemedaljen i sprinttevlinga då Ski-VM 2013 fann stad i Val di Fiemme i Italia. Ved Ski-VM 2015 i Falun kleiv han eitt steg opp på sigerspallen i den same øvinga, einast nordmannen Petter Northug heldt han bak seg. To dagar etterpå tok Harvey bronsemedaljen på 30-kilometeren.    

Under Ski-VM 2017 i Lahti vart Harvey femtemann på tremila. Vel ei veke seinare gjorde han sitt livs løp og tok sitt fyrste individuelle meisterskapsgull, etter å ha vunne spurten i ein rekordsnøgg 50 km i fristil.

Også faren Pierre Harvey var ein internasjonal toppløpar i langrenn.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alex Havrey|Alex Havrey]]» frå ,  den 8. mars 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Kristin Røymo

**Kristin Røymo** () er ein norsk politikar for Arbeiderpartiet som har vore ordførar og byrådsleiar i Tromsø frå 2015 til 2019. Ho var i perioden 14. oktober 2015-30. juni 2016 byrådsleiar i Tromsø kommune, fram til byparlamentarismen vart erstatta med formannskapsmodellen som styreform i Tromsø. Røymo vart vald som ordførar 14. oktober 2015, men søkte permisjon same dag for å tiltre som byrådsleiar. Jarle Aarbakke var ordførar under permisjonen.

## Oppvekst og utdanning
Kristin Røymo vaks opp i Helnessund i Steigen kommune, tok vidaregåande utdanning ved Solhaugen videregåande skole i Narvik, og flytta til Tromsø i 1995. Røymo har studert statsvitskap, pedagogikk og psykologi, og har ein mastergrad frå Universitetet i Tromsø i *Peace and Conflict Transformatin, MPCT*.

Røymo har tidligere jobba ved Færingen Terapeutisk Samfunn, som fagkonsulent og som leiar, ho har jobbet som barnehageassistent, og som fylkessekretær for AUF i Troms. Ho har per januar 2015 permisjon frå stillinga som seksjonsleiar for NAV Arbeidsrådgivningskontor, ved NAV Troms.

## Politisk karriere
Ho er busett i Tromsø, og vart vald inn i kommunestyret for Ap første gong ved kommunevalet i 1999. Røymo var politisk rådgjevar i Utanriksdepartementet i 2001. Ho var ordførarkandidat for Tromsø Arbeiderparti i 2011, og var gruppeleiar den perioden.

Røymo var byrådsleiarkandidat for Tromsø Arbeiderparti i 2015, og vart 14. oktober 2015 vald som ordførar i Tromsø. Ein del av avtalen mellom samarbeidspartia Arbeidarpartiet, Rødt og SV, var å erstatte byparlamentarisme, med formannskapsmodellen som styreform i Tromsø. Partia vart samde om å behalde byrådet fram til 30. juni 2016, som ein overgangsfase.  Røymo søkte derfor om permisjon for å tiltre som byrådsleiar og Jarle Aarbakke var ordførar under permisjonen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristin Røymo|Kristin Røymo]]» frå ,  den 8. mars 2017.*
60 damer du skulle ha møtt

***60 damer du skulle ha møtt*** er ei norsk biografisk teikneseriebok frå 2016, skriven av Marta Breen og teikna av Jenny Jordahl. Boka vart utgjeven på Manifest forlag. Forfattarane grunngav boka med at «det var deprimerande å innsjå at historiene om menneskje i så stor grad vert fortalde med kvinner i ei evig birolle». Boka samlar difor «60 namn dei mener burde fått ein større plass i norsk sakprosa». Det er òg laga ein kortstokk til boka.

## Kvinnene som vert omtalte
Personane er lista etter rekkjefylgda i boka. Stikkorda om yrke/rolle er berre rettleiande.

* Camilla Collett, forfattar
* Aasta Hansteen, målar, aktivist
* Sigrid Undset, forfattar
* Lisa Kristoffersen, dyrevernar
* Cathinka Guldberg, sjukepleiegründer
* Fredrikke Marie Qvam, organisasjonsgründer
* Amalie Skram, forfattar
* Ragna Nielsen, skule- og foreiningsgründer
* Gina Krog, røysterettsaktivist
* Hanna Brummenæs og Bertha Torgersen, skipsreiarar i Brummenæs & Torgersen
* Oda Krohg, målar
* Fernanda Nissen, fagforeiningsleiar
* Ellisif Wessel, fotograf og aktivist
* Marie Høeg, fotograf
* Betzy Kjelsberg, fabrikkinspektør
* Katti Anker Møller, sosialpolitikar
* Kristine Bonnevie, professor i zoologi
* Anna Munch, forfattar
* Nanna With, redaktør og forleggjar
* Elsa Laula Renberg, samepolitisk aktivist
* Aasa Helgesen, ordførar
* Cora Sandel, forfattar
* Synnøve Finden, ysterigründer
* Elise Ottesen-Jensen, seksualopplysar
* Pauline Hall, komponist
* Hannah Ryggen, vevkunstnar
* Ingeborg Refling Hagen, forfattar
* Birgit Nissen, journalist og Ravensbrück-fange
* Elisabeth Meyer, fotojournalist
* Åse Gruda Skard, barnepsykolog
* Ingrid Bjerkås, prest
* Nic Waal, psykiater
* Lise Lindbæk, journalist
* Inger Hagerup, forfattar
* Gerda Grepp, krigsjournalist
* Annie Skau Berntsen, sjukepleiemisjonær
* Henriette Bie Lorentzen, lærar og fredsaktivist
* Sonja Henie, skøytelaupar og skodespelar
* Solveig Muren Sanden, teikneserieskapar
* Halldis Moren Vesaas, forfattar
* Gunvor Hofmo, forfattar
* The Dandy Girls, popband (Inger Tragethon, Torill Bakken, Marit Hurum, Anne Skotland)
* Amtmandens døtre, visegruppe (Bente Geving, Kjersti Martinsen, Hege Rimestad, Nina Badendyck, Mette Grindstad, Tina Austad, Ruth Eckhoff)
* Bergljot Hobæk Haff, forfattar
* Karen-Christine Friele, homoaktivist
* Randi Hultin, jazzjournalist
* Ebba Haslund, forfattar
* Radka Toneff, jazzsongar
* Grete Waitz, langdistanselaupar
* Shilan Shorsh, menneskerettsaktivist
* Wenche Foss, skodespelar
* Holmenkollstafetten og kampen for at kvinner kunne delta
* Engebret-rørsla, journalistklubb 1974
* Kvinnene på Våler Skurlag, arbeidskonflikt 1975

## Fotnotar
Sylvi Storhaug

**Sylvi Storhaug** () er frå Flora kommune i Sogn og Fjordane. Ho har lang erfaring som spesialpedagog, både blant døve born og born med andre behov. I 2012 gav ho ut barneboka *Jenta frå havet*, som handlar om forfattaren sine barndomsminne frå tidlege år.

## Bibliografi
### Bøker
* 
## Kjelder
*
Nordisk språkråd

**Nordisk språkråd** var eit samarbeidsorgan for dei nasjonale språkråda i dei nordiske landa. Det vart skipa 22. februar 1997 etter at Nordisk språksekretariat vart lagt ned året før. Nordisk språkråd hadde sete i Stockholm, Det vart lagt ned i 2003. Oppgåvene vart av Nordisk ministerråd ført over til Nordplus Språk.

## Referansar
Elisabeth Meyer

**Johanne Elisabeth Meyer** () var ein norsk fotograf og journalist. Meyer er mest kjend for det fotojournalistiske arbeidet ho gjorde under reisene sine gjennom Iran og India på 1920- og 1930-talet. Arbeida hennar inkluderer nokre av dei fyrste bileta av Mahatma Gandhi.

## Virke
Meyer reiste på eiga hand rundt i Iran (Persia) omkring 1929, og kan ha vore den fyrste vestlege kvinna som vitja Iran på denne måten. Det var totalforbod mot fotografering i Iran på denne tida; ho vart arrestert fleire gonger, men slapp unna med åtvaringar. I Tyrkia og Irak fekk ho møte dei øverste leiarane i landa, og vitja blant anna Kemal Atatürk og fekk sjå det private soverommet hans trekt i rosa silke.

I Irak intervjua ho kong Faisal i «hans palé litt utenfor Bagdad». Meyer vitja òg Syria, Mexico og Alaska. I India fekk ho i 1933 hjelp av den unge Indira Nehru til å møte den fengsla Mahatma Gandhi, og Meyer skildra møtet slik: «Enhver annen ville sett latterlig ut i det kostymet, men overfor Gandhi forstummer alt som heter kritikk. Jeg har aldri vært begeistret for ham, men – jeg er totalt omvendt. Han er et av de mest sympatiske mennesker jeg har truffet, han er virkelig en stor mann.»

## Bakgrunn
Meyer var fødd i Tønsberg i ein velståande familie. Faren hennar gav ho eit Kodak foldekamera som ho kunne ta med på reisene sine, og det ser ut til å ha vorte starten på den profesjonelle karrieren hennar. Ho vart medlem av Oslo kameraklubb i 1932, og reiste sidan til Berlin i 1937 for å studere fotografi ved Schule Reimann. Her var ho elev av Walter Peterhans og Otto Croy. Ho jobba som assistent for Joszef Pécsi i Budapest før ho drog tilbake til Noreg, der ho oppheldt seg under krigen. Meyer leverte stoff til blant anna *[[National Geographic]]*, *[[Aftenposten]]* og *[[A-magasinet]]*.

## Bibliografi
* 1930 – *En kvinnes ferd til Persia*
* 1933 – *En kvinnes ferd gjennom India*
* 1949 – *De små og store dyra våre i bilder og tekst*

## Galleri

Fil:Golden North Samon Derby Winner 1955 Meyer.jpg|*Golden North Salmon Derby*, 1955
Fil:Le Lama Yongden.jpg|Lama Aphur Yongden
Fil:Mattis Johansen Pentha har i ca. 60 år loset posten fram over Finnmarksvidda i kamp mot storm og varg..jpg|Mattis Johansen Pentha
Fil:Man with pack-horse, Norway.jpg|Mann med kløvhest, Setesdal
Fil:Wien airliners Alaska 1955 Meyer.jpg|Alaska, 1955
Fil:Sami people north of Arctic Circle, Norway.jpg|Samar
Fil:06 For å drive onde ånder på flukt oppfører folk i Sikkim og Tibet noen merkelige danser med fargerike masker..jpg|Tibet, 1932
Fil:Alexandra David-Neels.jpg|Alexandra David-Neels, Tibet, 1933


## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Elisabeth Meyer|Elisabeth Meyer]]» frå , den 9. mars 2017.*

### Referansar

### Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Biografi på Preus Museum
* Fotoskattar frå Elisabeth Meyer på NRK.no
* Elisabeth Meyer i Fotografregisteret
Mari Saltkjel

**Mari Saltkjel** () er ein norsk teolog, forfattar og lærar.  Ho er frå Vågsøy i Nordfjord og arbeider som prost i Nordfjord i Den norske kyrkja. Ho blei ordinert i Hornindal kyrkje 6. januar 2008.

Saltkjel har allmennlærarutdanning frå Høgskulen i Bergen. Ho har studert religionsvitskap og litteraturvitskap ved Universitetet i Bergen. Saltkjel har cand.theol. frå Uppsala Universitet og tok praktikum ved Pastoralinstitutet i Uppsala som student for Härnösands stift. 

Saltkjel har vore sokneprest i Hornindal, Nordsida og Randabygd sokn før ho i 2016 blei sokneprest i Vågsøy sokn. Ho har vore prost i Nordfjord sidan 2022. 

Mari Saltkjel er samfunnsdebattant og har engasjert seg særskild for likestilling, både i kyrkje og samfunn. Ho har skrive ei rekke kronikkar for blant anna Vårt Land og har vore fast gjestekommentator for avisa sidan 2024. 

Mari Saltkjel har blant anna skrive boka *Som en krone på hodet. Fortellinger om kvinners prestekall og har dessutan* bidratt i antologien *Tekster som gror.*

## Bibliografi
### Bøker
* 

### I bøker - eit utval
* 
### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
## Kjelder

*
Jolin Tsai

**Jolin Tsai**  () er ein taiwansk popartist.

Ho blei kjend gjennom ei songtevling på MTV Mandarin i 1998, der ho peika seg ut ved å synga songar på engelsk. Etter sigeren skreiv ho kontrakt med Universal Music Taiwan i 1999, som ein viktig nykomar for platemerket. 

I juni 1999 blei ho teken inn ved Fu Jen katolske universitet, der ho studerte engelsk litteratur.

## Album
* *1019* (1999)
* *Don't Stop* (2000)
* *Show Your Love* (2000)
* *Lucky Number* (2001)
* *Magic* (2003)
* *Castle* (2004)
* *J-Game* (2005)
* *Dancing Diva* (2006)
* *Agent J* (2007)
* *Butterfly* (2009)
* *Myself* (2010)
* *Muse* (2012)
* *Play* (2014)
* *Ugly Beauty* (2018)

## Filmar
* *Six Friends* (2001)
* *Come to My Place* (2002)
* *In Love* (2002)
* *Hi Working Girl* (2003)
* *Agent J* (2007)
* *[[Zootopia]]* (2016)

## Bøker
* *Nineteen Years* (2000)
* *The Masque of the Princess, the Spirit of Knight* (2002)
* *Jolin's English Diary Book* (2005)
* *Jolin's Party* (2006)
* *Love Exercise* (2008)
* *Living Slim* (2011)

## Turnear
* J1 World Tour (2004-06)
* Dancing Forever World Tour (2006-09)
* Myself World Tour (2010-13)
* Play World Tour (2015-16)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jolin Tsai|Jolin Tsai]]» frå ,  den 1. januar 2025.*
Irene Wedvik

**Irene Wedvik** () er ein norsk forfattar frå Nordfjordeid i Eid kommune. Ho har arbeidd i Arbeidsdirektoratet og Fylkesarbeidskontoret for Oslo og Akershus. I 2007 flytta ho tilbake til Eid.

I 2008 gav ho ut boka *Berre kom heim!*

## Bibliografi
### Bøker
* 
## Kjelder
*
Nina Gavriljuk

**Nina Vasiljevna Gavriljuk** () er ein russisk tidlegare  langrennar frå Leningrad som vann ni gullmedaljar i 4 x 5 km stafett med Sovjetunionen og seinare Russland. I tida 1987-2003 sikra ho seg i alt elleve VM-medaljar og fire OL-medaljar.

Gavriljuk stod mest heile si lange tid som langrennsløpar i skuggen av utøvarar som Larisa Lazutina, Jelena Välbe,  Ljubov Jegorova og Olga Danilova. Samstundes drog ho nytte av å vere på lag med ei eller fleire av dei i stafettevlingane. Ho var såleis med å vinne VM-gull 1987 og OL-gull 1988, men fekk ikkje gå nokon etappe i meisterskapane i åra 1989-92. Frå 1993 til 2001 var ho derimot fast på Russlands lag i 4 x 10 stafett, eit landslag som vann samtlege sju stafettgull i perioden.

Individuelt tok Gavriljuk si fyrste medalje under vinterleikane 1994 på Lillehammer, der ho vart nummer tre på 15 km. Året etter vann ho to sølvmedaljar då Ski-VM 1995 fann stad i kanadiske Thunder Bay. Både på 5 km og den etterfylgjande jaktstarten vart ho klart slått av landskvinna Larisa Lazutina. Gavriljuk var særleg flink i fristiltevlingar, og sikra seg bronsen i 15 km jaktstart under verdsmeisterskapen 1997 i Trondheim. To år etter tok ho sølvmedaljen i same øvinga ved Ski-VM 1999 i Ramsau, eit lite halvminutt bakom Stefania Belmondo frå Italia.

I tida frå desember 1994 til desember 1999 vann Gavriljuk fem renn i Verdscupen i langrenn.  Gjennom 1995-sesongen sanka ho 840 poeng i verdscupen, noko som gav henne andreplassen, 220 poeng bakom landskvinna Jelena Välbe.  

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*Ski-VM 1987 i Oberstdorf: Gull i 4 x 5 km stafett
*Vinter-OL 1988 i Calgary: Gull i 4 x 5 km stafett
*Ski-VM 1989 i Lahti: Nr 5 på 10 km
*Ski-VM 1993 i Falun: Gull i 4 x 5 km stafett, nr 8 på 30 km
*Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Gull i 4 x 5 km stafett, bronse på 15 km
*Ski-VM 1995 i Thunder Bay: Gull i 4 x 5 km stafett, sølvmedaljar på 5 km og på 15 km jaktstart
*Ski-VM 1997 i Trondheim: Gull i 4 x 5 km stafett, bronse på 15 km jaktstart, nr 4 på 5 km
*Vinter-OL 1998 i Nagano: Gull i 4 x 5 km stafett, nr 4 på 5 km
*Ski-VM 1999 i Ramsau: Gull i 4 x 5 km stafett, sølvmedalje på 15 km jaktstart og nr 5 på 5 km
*Ski-VM 2001 i Lahti: Gull i 4 x 5 km stafett, nr 5 i sprint og nr 8 på 10 km skiathlon
*Vinter-OL 2002 i Salt Lake City: Nr 5 på 10 km skiathlon
*Ski-VM 2003 i Val di Fiemme: Bronse i 4 x 5 km stafett, nr 9 på 30 km

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nina Gawriljuk|Nina Gawriljuk]]» frå ,  den 10. mars 2017.*

## Bakgrunnsstoff

* Nina Gavrylyuk, *olympedia.org*
Daniel Rickardsson

**Jan Olof Daniel Rickardsson** () er ein svensk langrennar frå Iggesund i Gävleborgs län. Han har i tida 2010-17 vunne to OL-gull i 4 x 10 km stafett med Sverige og til saman sju medaljar i verdsmeisterskap og olympiske leikar. 

Rickardsson vart olympisk meister under Vinter-OL 2010 i Vancouver. Han gjekk den fyrste etappen på det svenske laget som vann 4 x 10 km stafett framom Noreg og Tsjekkia. Dei andre på laget var Johan Olsson, Anders Södergren og Marcus Hellner. Stafettlaget vart tildelt Svenska Dagbladets gullmedalje (Bragdguldet) for 2010. Både ved Ski-VM 2011 i Oslo og Ski-VM 2013 i Val di Fiemme deltok Rickardsson på Sveriges sølvlag i 4 x 10 km stafett.

Under dei olympiske vinterleikane 2014 i Sotsji vann Rickardsson sitt andre OL-gull då han gjekk andre etappen på Sverige sitt vinnarlag i 4 x 10 km stafett. Lars Nelson, Johan Olsson og Marcus Hellner tok seg av dei andre etappane. I Sotsji vann Rickardsson også ein individuell medalje etter å ha vorte tredjemann på 15 km. Den 8. mars 2014 vann Richardsson femmila i Holmenkollen, hans tredje siger i verdscupen i langrenn og aller største individuelle triumf.

I Ski-VM 2015 i Falun fekk Rickardsson sitt tredje stafettsølv på 4 x 10 km stafett, medan det ved Ski-VM 2017 i Lahti vart bronse på Rickardsson og Sverige i same øvinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Daniel Richardsson|Daniel Richardsson]]» frå ,  den 10. mars 2017.*
Nesomimus

***Nesomimus*** var namnet på ei tidlegare definert biologisk slekt av dei fire artane av typiske spottefuglar som lever på Galápagosøyane. Namnet gjekk ut av Clementslista i desember 2009, og dei fire artane blei frå då av lista som medlemmar av *[[Mimus]]*.

;Artar 
* Galapagosspottefugl, *Mimus parvulus*, Galapagos Mockingbird, Gould, 1837, (LC)
* Floreanaspottefugl, *Mimus trifasciatus*, Floreana Mockingbird, Gould, 1837, (CR)
* Espanolaspottefugl, *Mimus macdonaldi*, Española Mockingbird, Ridgway, 1890, (VU)
* Sancristobalspottefugl, *Mimus melanotis*, San Cristobal Mockingbird, Gould, 1837, (EN)

## Kjelder
### Referansar
Galapagosspottefugl

**Galapagosspottefugl** (*Mimus parvulus*) er ein av dei fire spottefuglane i den biologiske slekta *[[Mimus]]* som er endemiske til Galápagosøyane i Ecuador.

## Skildring
Som alle spottefuglar på Galápagosøyane er denne arten langhala og relativt langbeint, med eit slankt, litt nedkurva nebb. Han har medium kroppslengd for slekta si, ca. 25 til 26 centimeter. Kjønna skil seg i kroppsvekta, i gjennomsnitt veg hofuglar ca. 51 gram og hannar 56 gram. Fjørdrakta har nær kvit underside, ein brei, kvit krage, ein framtredande, mørk øyrelapp og strekete overside i brunt og svart. Vengdekkarane har kvite tuppar, synleg som eit kvitt, prikka band når fuglen sit. Dei seks underartane skil seg ein del i fjørdrakta, til dømes har nominatforma ei mørk krone der andre manglar markert krone. 

Galapagosspottefuglen er den mest utbreidde av spottefuglartane på øygruppa; dei lever på dei fleste av dei store øyane og mange av dei mindre øyane i øygruppa. Men arten manglar på øyane Floreana, Espanola og San Cristóbal.

Dette er ein altetande art, han et alt frå frø og virvellause dyr til egg, skilpaddeungar og morkaker frå sjøløver. Forsking tyder på at arten kan vere ein effektiv distributør av invasive planteartar på tvers av øyane; han et meir frukt enn fleire testa artar av darwinfinkar, og frøa som passerer gjennom fordøyingskanalen held seg generelt levedyktige.

Sjølv om arten har eit relativt lite utbreiingsområde og populasjonen aldri har vorte kvantifisert, er galápagosspottefugl skildra som vanleg og bestanden ser ut til å vere stabil. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Galapagos Mockingbird|Galapagos Mockingbird]]» frå ,  den 11. mars 2017.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Kalat i Pakistan

**Kalat** eller **Qalat** (brahui Kalát, urdu قلات, opphavleg arabisk for 'festning') er ein by i distriktet Kalat i Balutsjistan i  Pakistan. 
Byen er også kjend som **Kalat-e-brahui** og **Kalat-e-Sewa**.

Kalat utgjer ein eigen *tehsil*, ei administrativ eining, i distriktet Kalat og er vidare delt inn i ni *unions*. Byen var hovudstad i khanatet Kalat, som eksisterte frå siste halvdel av 1600-talet fram til 1948.

Vegsambandet mellom Quetta og Karachi går via Kalat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kalat (by i Pakistan)|Kalat (by i Pakistan)]]» frå ,  den 11. mars 2017.*
Lara-Isabelle Rentinck

**Lara-Isabelle Rentinck** () er ein tysk skodespelar og modell. I 2005 vann ho Deutscher Fernsehpreis og Gullrosen frå Underholdningsfestivalen i Montreux som ein del av serien *Verliebt in Berlin* i kategorien «beste daglege serie». I 2016 var ho modell for *[[Playboy]]*.

## Filmar
* *Jerry Cotton* (2009)
* *EQ Emotionale Intelligenz* (2008–2009)
* *Mord ist mein Geschäft, Liebling* (2007)
* *24berlin* (2004)

## TV
* *Verliebt in Berlin* (2005–2007)
* *Verliebt in Berlin – Das Ja-Wort* (2006)
* *Die Geschichte Mitteldeutschlands – Glück ohne Ruh' – Goethe und die Liebe* (2008)
* *Die 25. Stunde – Feuerteufel* (2008)
* *SOKO 5113 – Flüchtige Liebe* (2009)
* *Hallo Robbie! – Altlasten* (2009)
* *Der Landarzt – Intrige mit Folgen* (2009)
* *Mord ist mein Geschäft, Liebling* (2009)
* *Barbara Wood – Karibisches Geheimnis* (2009)
* *Notruf Hafenkante – Falsche Töne* (2009)
* *Killerjagd. Töte mich, wenn du kannst* (2009)
* *Marienhof* (2011)
* *Küstenwache* (2011–2016)
* *Der letzte Bulle – Zur Kasse, Schätzchen* (2012)
* *Kripo Holstein – Mord und Meer* (2013)
* *Akte EX - Zum Sterben Schön* (2014)
* *Die Rosenheim-Cops – In Schönheit sterben* (2015)
* *Letzte Spur Berlin - Unantastbar* (2016)

## Teaterskodespel
* *Kamasutra will gelernt sein* (som Sybille Lohmeier, 2009, Komödie Dresden)
* *Ferienheim Bergkristall - Gäste, Gauner und Gespenster* (som Kitty Bang, 2007-2008, Komödie Dresden)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Bakteriocytt

**Bakteriocyttar** er ein type seller som finst i ei rad insektordenar og som er spesialiserte for å husa bakteriar. Bakteriocyttar kan danna eit eige organ, bakteriomet. Bakteriane som lever i bakteriocyttar kan gje insektet føremoner og er ei form for symbiose (endosymbiose).

## Kjelder
Sametingspresident

**Sametingspresidenten** er den øvste politiske leiaren i det norske sametinget og den høgste tillitsvalde blant samane i Noreg.

## Val av sametingspresident
Sametinget baserer verksemda si på parlamentarisme, og sametingspresidenten verd vald ved fleirtalsval i plenum i Sametinget. Deretter peiker sametingspresidenten ut fire medlemmer til Sametingsrådet blant representantane i Sametinget.

Sametingspresidenten og dei andre medlemmene i Sametingsrådet trer ut av plenum og vert erstatta av varaane sine så lenge dei sit i Sametingsrådet. Medlemmene i Sametingsrådet deltar difor ikkje i komitéane i Sametinget eller på vis i den politiske behandlinga av saker i Sametinget.

## Makta til sametingspresidenten
Makta og myndigheita til sametingspresidenten vert avleia av at presidenten er den øvste formelle leiaren for Sametinget, og den formelle makta til presidenten er definert indirekte av samelova og direkte av arbeidsordenen til Sametinget. Mykje av den formelle og uformelle makta til Sametinget er framleis under utarbeiding. Noko av makta til presidenten er eit resultat av etablert praksis sidan opninga av det første Sametinget i 1989.

Myndigheita til Sametinget omfattar mellom anna daglig styring av Sametingsrådet og administrasjonen til Sametinget.

## Sametingspresidentar

## Sjå òg
* Sametingsval
Sagrada Família

**Temple Expiatori de la Sagrada Família**, til dagleg **Sagrada Família** (Den heilage familie), er ein romersk-katolsk basilika i Barcelona, teikna av den katalansk-spanske arkitekten Antoni Gaudí. Gaudí sitt arbeid med kyrkje-bygninga er del av UNESCO sin verdsarv. I november 2010 vart kyrkja vigd til basilika av pave Benedikt XVI.

Bygginga av Sagrada Família tok til i 1882. Gaudí tok over leiinga i 1883 då den opphavlege hovudarkitekten gjekk av. Gaudí endra byggestilen kraftig, han utforma ein særeigen arkitektonisk stil der han kombinerte former inspirert av både gotikken og jugendstilen. 

Mindre enn ein fjerdedel av bygninga stod ferdig då Gaudí døydde i 1926. Framdrifta i byggearbeidet gjekk sakte, etter som det var basert på midlar innsamla frå private. Arbeidet stoppa opp under den spanske borgarkrigen og kom så smått i gang att i 1950-åra. Fyrst i 2010 stod bygninga halvferdig. Planen er at Sagrada Família skal stå ferdig i 2026, hundre år etter Gaudís død.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sagrada Família|Sagrada Família]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Mjellfonn

**Mjellfonn** eller **mjøllfonn** er ei snøfonn der snøen er laus. Fonnene blir ofte utløyste som snøras midtvinters når vêret er kaldt. Mjølfonnene er vanskelege å forutseie. Framom fonna er det eit kraftig vinddrag. I bratte fjellsider kan fonna gå ut frå fjellsida.

## Referansar
Umm Qarn

**Umm Qarn** er ein busetnad i Qatar i kommunen Al Daayen.

Busetnaden har fått namnet sitt frå den lokale geografien. «Umm Qarn» tyder «mora til den flate åsen».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Umm Qarn|Umm Qarn]]» frå ,  den 12. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Umm Qarn: Qatar, Geographic.org
Al Ghuwariyah

**Al Ghuwariyah** (الغويرية) er ein by i Al Khor kommune i Qatar. Al Ghuwariyah var ein gong ein eigen kommune i Qatar før han vart slått saman med Al Khor kommune, som ligg i aust, i 2004.

I vest grensar Al Ghuwariyah til kysten av Persiabukta. På land grensar han til kommunane Madinat ash Shamal i nord, Al Khor kommune i aust og Al Jumaliyah i sør.

## Demografi
Kommunen har hovudsakleg vore busett av Al-Naimi-stamma frå Qatar sidan tidleg i 1920-åra.

Tabellen syner folketal i Al Ghuwariyah. I 2010 hadde byen 4&nbsp;834 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Ghuwariyah|Al Ghuwariyah]]» frå ,  den 12. mars 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Utropet eia

**Eia** er ein interjeksjon som kan tyda 'akk' eller 'å'. Ordet har truleg kome til norsk gjennom dansk og tysk frå latin-gresk. Det blir også skrive *eja*.

Ordet eia er ein del brukt i salmar, og finst i utrop som eia meg! ('jøye meg!').

Ein finn eia brukt i nokre julesongar som «Eg synger jolekvad» og i den tysk-latinske originalversjonen  «In dulci jubilo». Andre tyske julesongar som bruker ordet er 
«Singen wir mit Fröhlichkeit», «Zu Bethlehem geboren», «Vom Himmel hoch, o Engel, kommt» og «Wie schön leuchtet der Morgenstern».

Andre salmar som bruker ordet er den opphavleg danske «Eia, mitt hjerte inderlig jubilerer» av Elle Andersdatter. Salmen frå 1695 er brukt både i Danmark, Noreg og Sverige.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eia (Interjektion)|Eia (Interjektion)]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Senec

**Senec** (tysk *Wartberg*, ungarsk *Szenc*) er ein by i Slovakia med vel 18&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg vest i landet, 25 km nordaust om hovudstaden Bratislava. Befolkningna består av slovakarar, ungararar (21%) og tsjekkarar. Før andre verdskrigen var 92&nbsp;% av bybuarane ungararar. Etter verdskrigen vart omlag halvparten av dei etniske ungararane forflytta til Ungarn gjennom ein folke-utvekslingsavtale mellom Tsjekkoslovakia og Ungarn.

Senec er i dag særleg kjend som eit turistmål i sommarmånadene.

## Innbyggjarar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Senec (okres Senec)|Senec (okres Senec)]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Eia

Eia eller EIA kan visa til:

*Utropet eia, ein interjeksjon av latin-gresk opphav

;Personar
* Bjarne Eia (1923-2000), norsk offiser og politikar
* Bent Eia (f. 1957), norsk lyrikar
* Magnhild Eia (f. 1960), norsk politikar
* Harald Eia (f. 1966), norsk komikar

* Eia Uus (f. 1985), estisk forfattar

;Stader
* Eia i Sokndal, stad i Sokndal
** Eiavatnet i Sokndal og Eigersund
* Eia i Kristiansund, gardsbruk i Sokndal

;Organisasjonar
* Electronic Industries Association, amerikansk handelsorganisasjon
* Energy Information Administration, amerikansk føderal styresmakt
* Environmental Investigation Agency, britisk miljøorganisajson
* Euskal Iraultzarako Alderdia, spansk baskisk politisk parti

;Transport
*Edmonton International Airport i Alberta i Canada
*Erbil International Airport i Kurdistan-regionen i Irak
*Evergreen International Airlines, amerikansk flyselskap
Varden

**Varden** er ei avis som kjem ut i Skien. Avisa vart grunnlagd i 1874 av Johan C.T. Castberg, som redigerte Varden til 1884. Fram til 1888 kom Varden ut to gonger i veka, deretter tre gonger kvar veke til avisa vart dagblad i 1895.

Varden var privateigd til 1918. Sidan har ulike selskap eigd avisa, frå 2013 Agderposten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Varden|Varden]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Eia Uus

**Eia Uus** () er ein estisk forfattar fødd i Haapsalu.

## Liv

Eia Uus var fire år i Thailand medan ho voks opp. Ho studerte seinare engelsk filologi og estisk litteratur i Tallinn, og tok magistergrad i 2012. Ho har også budd eit år i Frankrike. Uus har arbeidd i eit reklamebyrå og som omsetjar frå engelsk.

## Virke
Eia Uus debuterte med *Kuu külm kuma*, ein klassisk utviklingsroman som handlar om ein manisk-depressiv kostskuleelev i Thailand. For å illustrera sinnstilstanden hennar blir kvart kapittel opna med eit sitat av Sylvia Plath. I den neste boka si skildra ho livet til unge intellektuelle.

Uus har også skrive reisebøker om Frankrike og Paris.

## Prisar og utmerkingar
* 2006: Eduard Vilde-prisen

## Utgjevingar
* *Kuu külm kuma* ('Det kalde måneskinnet'). Tallinn: Varrak 2005. 271 s.
* *Kahe näoga jumal* ('Guden med to andlet'). [Tallinn]: Pegasus 2008. 187 s.
* *Minu Prantsusmaa* ('Mitt Frankrike'). Tartu: Petrone Print 2013. 326 s.
* *Aasta Pariisis* ('Eit år i Paris'). Tallinn: Ajakirjade Kirjastus 2014. 263 s.
* *Seitsme maa ja mere taha* (2019)
* *Tüdrukune* (2019)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eia Uus|Eia Uus]]» frå ,  den 12. mars 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Kerti Tergem: Klaaspärlimäng klaaskupli all, i: Looming 1/2006, S. 133-135.
* Nädala portree — Eia Uus: kirjandus on ainus asi, mida ma tahan teha (estisk), intervju i Estonian World Review 17. november 2006.
* Eia Uus: leppimine tuleb iseenesest ja õigel ajal (estisk), intervju i Eesti Päevaleht 6. juni 2008.
Espanolaspottefugl

**Espanolaspottefugl** (*Mimus macdonaldi*) er ein spottefugl i familien Mimidae. Han er endemisk for Española, ei av Galápagosøyane i Ecuador. Han er ein av fire nært nærskylde spottefuglartar som er endemiske til øygruppa. Espanolaspottefuglar lever i tørre biotopar og er altetande, sjølv om dei først og fremst er ein predator eller åtseletar. Arten har ein høg territorial sosial struktur og har ikkje frykt for menneske. Han er den einaste spottefuglarten på Galápagos som Charles Darwin ikkje observerte eller samla på reisa med HMS «Beagle».

## Skildring
Dette er den største spottefuglarten på Galápagosøyane, 25,5-28 centimeter i kroppslengd og gjennomsnittsvekt på 65 og 76 gram for høvesvis hoer og hannar. Kjønna er elles like. I likskap med andre spottefuglartar på øygruppa, har denne arten ein marmorert grå og brun fjørdrakt med ein lys, nær kvit buk med uklåre bruke markeringar på brystet og på flankane. Ein lang hale og lange bein gjev fuglen den karakteristiske utsjånaden. Arten har eit svært langt og nedbøygd, tynt nebb, egna til å flytte på sjøfuglegg, faktisk har han det største nebbet av alle spottefuglar på øygruppa. Spottefuglane på Galápagos er mest knytt til bahamasspottefugl (*Mimus gundlachii*), og andre artar i Karibia og Mellom-Amerika, trass nærare geografisk nærleik til langhalespottefugl på fastlandet.

Det naturlege habitatet er tørr, kystnær krattskog, vegetasjon med spreidde trevekstar, inkludert treliknande kaktusar.

Espanolaspottefugl har altetande kosthald, men er først og fremst ein predator på smådyr og ein åtseletar. Dei vil ete skadde sjøfuglegg, og kan opne egg med det kraftige nebbet. Dessutan kan dei ete frå døydde dyr og åtsel lagt ned av andre rovdyr, som galápagoshauk. Nokre gonger kan dei ta for seg av blod frå opne sår hos sjøløver og frå iguanar, og elles kor det er tilgjenge på blod. Dei kan òg plukke midd frå både landiguanar og sjøiguanar.

Fuglen kan virke nysgjerrig, og har ingen naturleg frykt for menneske.

Fuglane har ein sterk sosial struktur organisert i familiegrupper. Som svært territoriale, vil fuglane samarbeide i jakta innanfor området sitt og dessutan forsvare det mot andre grupper. Lågare rangerte medlemmar av gruppa bidrar til å hjelpe med omsut for nye ungekull.

Espanolaspottefugl er kategorisert som sårbar i naturen av Birdlife International, hovudsakleg på grunn av det avgrensa utbreiingsområdet. Den skjøre økosystemet og høg risiko for ugunstige vêrforhold gjer arten spesielt utsett for nedgang i populasjonen. Det er anslått at det er 600-1700 individ igjen i naturen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Española Mockingbird|Española Mockingbird]]» frå ,  den 12. mars 2017.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Engebret-rørsla

**Engebret-rørsla** (vanlegare: **Engebret-bevegelsen**) var eit nettverk av kvinnelege journalistar i Oslo. Nettverket eksisterte i rundt ti år frå det første møtet hausten 1974. Det siste møtet i regi av rørsla vart halde 18. mars 1985.

Namnet fekk dei frå Engebret Café, den gamle samlingsstaden for Oslo-journalistane, der møta vart haldne. Dei fem journalistane som tok initiativ til nettverket, var Gerd Benneche (*[[Dagbladet]]*); Reidun Kvaale (*[[Aftenposten]]*); Gerda Vislie (*Aftenposten*); Anne Lise Stafne (*Dagbladet*) og Harriet Eide (*Dagbladet*). 
Invitasjonen til første møte kom gjennom ein liten annonse i fagbladet *Journalisten*, oktober 1974. «Noe å snakke om?» var tittelen på annonsen, der kvinnelege journalistar vart inviterte til eit uformelt møte på Engebret café. På møtet 4. november 1974 var meir enn 60 kvinner til stades.

Journalistyrket var på denne tida svært mannsdominert, og rørsla vart etablert som ein protest mot eksisterande strukturar og konvensjonar i yrket. Nettverket var ei debatt- og pressgruppe, som arbeidde for likestilling, hovudsakleg gjennom Norsk Journalistlag (NJ), men utan direkte tilknyting til journalistlaget. Dei ynskte å vera ei uformell rørsle. 

Tema som vart tekne opp var krav om likeløn og betre arbeidsvilkår, og spørsmålet om det fanst ein eigen kvinneleg journalistikk vart drøfta. Etterkvart tok fleire av deltakarane verv i journalistlaget, som dermed fekk sin første kvinnelege faglege sekretær, nestleiar og leiar. I 1981 vart NJ sitt likestillingsutval oppretta, og i 1983 vart det fatta vedtak om kjønnskvotering. Likestillingsarbeidet vart no ivaretatt av Norsk Journalistlag, og Engebret-rørsla vart oppløyst. 

:*Bevegelsen hadde sitt tyngdepunkt i årene -74 til -80, så døde den gradvis ut. Men det betyr ikke at kampen døde hen, den bare flyttet seg.* Anne Lise Stafne (2007).

## Merknadar

## Kjelder


* 
* 
* 
* 
* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Engebret-bevegelsen|Engebret-bevegelsen]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Štrbské Pleso

**Štrbské Pleso** er ein vintersportsstad i Štrba kommune i Prešov kraj i Slovakia. Staden ligg i Tatrafjella i den nordaustre delen av landet.

Europameisterskapen på skøyter 1900, ishockey-EM 1925, og verdsmeisterskapane på ski i nordiske greiner 1935 og 1970 fann stad i Štrbské Pleso. I tida 1980 til -91 vart det arrangert renn i verdscupen i skihopping og verdscupen i langrenn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Štrbské Pleso|Štrbské Pleso]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Carlos Alberto Torres

**Carlos Alberto Torres** () var ein brasiliansk fotballspelar, fødd og død i Rio de Janeiro. Han var kaptein på Brasil sitt vinnarlag under Fotball-VM 1970 i Mexico. Midtstopparen spelte 53 landskampar for Brasil i tida 1964-77 og skåra åtte mål, mellom andre det siste målet i VM-finalen 1970.

Carlos Alberto var Fluminense-spelar frå 1963 til 1966. I 1966 flytta han til Santos og var lagkamerat med Pele i åtte år. I 1974 returnerte han til Fluminense, der han var med å vinne to delstatsmeisterskap. Etter ein sesong på Flamengo, fylgde han pengane og reiste til USA. Perioden 1977-82 spelte han på New York Cosmos, minus ein sesong i California Surf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carlos Alberto Torres|Carlos Alberto Torres]]» frå ,  den 12. mars 2017.*
Jydar

**Jydar** (norrønt fleirtal *jótar*) var eit germansk folk i Jylland i Danmark, og er òg dagens nemning for innbyggjarane der. Geografisk strekkjer halvøya seg frå Skagen i nord til Lübeck i sør, men i tidleg mellomaldar budde dei òg i Friesland i dagens Nederland.

Dei fleste kjelder om jydane stammar frå Beda, ein engelsk munk som på sjuhundretalet skreiv om fleire europeiske folkeslag. I Beda si skildring heiter det at jydane var ein av dei tre mektigaste germanske stammane. Dei andre to var saksarane og anglarane som budde i Saksland og Angeln. Saman gjekk desse tre til åtak på dei britiske stammane i Storbritannia på firehundretalet. Området som i dag er kjend som Kent blei då i fleire hundre år okkupert og folkesett av jydar.

## Kjelder
Giorgio Vanzetta

**Giorgio Vanzetta** () er ein italiensk tidlegare langrennar frå Cavalese som vann OL-gull i 4 x 5 km stafett med Italia i 1994, og totalt seks VM- og OL-medaljar i tida 1985-94.

## Aktiv
Vanzetta fekk sitt internasjonale gjennombrot under Ski-VM 1985, då han vart fjerdemann på 15 km og landsmannen Marco Albarello verdsmeister. Få dagar var dei same to med å vinne sølv i 4 x 10 km stafett. I mars 1986 kom Vanzetta for fyrste av tre gongar på pallen i eit verdscuprenn, han vart då nummer tre på 15 km i Lahti, om lag eit halvt minutt bak svenskane Torgny Mogren og Gunde Svan. 

Under dei olympiske vinterleikane 1992 i Albertville sikra Vanzetta seg ein bronsemedalje både i jaktstarten og på femmila. I dei same leikane fekk han ei sølvmedalje i 4 x 10 km stafett, og året etter vann han sitt tredje stafettsølv i karrieren då VM 1993 fann stad i Falun. Den 22. februar 1994 gjekk Vanzetta den tredje etappen for italienske firemannslaget som vann gull i 4 x 10 km stafett under Vinter-OL 1994 på Lillehammer, etter at Silvio Fauner spurtslo norske Bjørn Dæhlie på oppløpet. Maurilio De Zolt og Marco Albarello gjekk dei to fyrste etappane for Italia.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*Vinter-OL 1980 i Lake Placid: Nr 6 i stafett
*Ski-VM 1982 i Oslo: Nr 9 på tremila
*Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Nr 14 på 15 km
*Ski-VM 1985 i Seefeld in Tirol: Nr 4 på 15 km, sølv i 4 x 10 km stafett
*Ski-VM 1987 i Oberstdorf: Nr 7 på 15 km
*Vinter-OL 1988 i Calgary: Nr 5 på tremila
*Ski-VM 1989 i Lahti: Nr 14 på 15 km i klassisk stil
*Ski-VM 1991 i Val di Fiemme: Nr 4 på 15 km
*Vinter-OL 1992 i Albertville: Bronsemedaljar på jaktstarten og femmila, sølv i 4 x 10 kmstafett
*Ski-VM 1993 i Falun: Sølv i 4 x 10 km stafett. Nr 7 på jaktstarten
*Vinter-OL 1994 på Lillehammer: Gullmedalje i 4 x 10 km stafett, nr 8 på femmila
*Ski-VM 1995 i Thunder Bay: Nr 4 på femmila
*Ski-VM 1997 i Trondheim: Nr 11 på femmila

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Giorgio Vanzetta|Giorgio Vanzetta]]» frå ,  den 13. mars 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Gry Hammer

**Gry Hammer** () var ein norsk yogalærar, bloggar og forfattar. Ho var frå Selje kommune i Sogn og Fjordane, men var busett på Røyse på Ringerike. Ho hadde ein akademisk bakgrunn innan medievitskap, statsvitskap, litteraturvitskap, kulturfag og organisasjon og leiing. I tillegg hadde ho studiar i konflikt- og fleirkulturell forståing.

Ho debuterte i 2007 med boka *Storm ved Stad*.
## Bibliografi
### Bøker
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
## Kjelder

* Cappelen Damm
* Heimesida til Gry Hammer

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til Gry Hammer
Vest-Antarktis

**Vest-Antarktis** er den delen av Antarktis som ligg vest for Den transantarktiske fjellkjeda. Både det nordlegaste punktet (Hope Bay) og det høgaste punktet i Antarktis (Vinson Massif) ligg her.

## Geografi
Vest-Antarktis er den minste delen av Antarktis. Den geografiske grensa for området går frå Rosshavet til Weddellhavet. Drakesundet og Scotiahavet skil Antarktis frå Sør-Amerika.

Nesten heile Vest-Antarktis ligg på den vestlege halvkula. Størstedelen av Vest-Antarktis er dekt av brear og innlandsis, men det finst også berre område kalla antarktiske oasar. 

### Område
Dei geografiske områda i Vest-Antarktis er:
* Graham Land
* Palmer Land
* Ellsworth Land
* Marie Byrd Land
* Edward VII Land

### Avgrensande hav
Vest-Antarktis har kyst mot:
* Scotiahavet
* Weddellhavet
* Bellingshausenhavet
* Amundsenhavet
* Rosshavet

### Fjellområde
Dei største fjellkjedene er:
* Dei transantarktiske fjella
* Ellsworth Mountains

Dei høgaste toppane er:
* Vinson Massif, 4&nbsp;892 moh., Sentinel Range
* Mount Tyree, 4&nbsp;852 moh., Ellsworth Mountains
* Mount Shinn, 4&nbsp;660 moh., Sentinel Range
* Mount Gardner, 4&nbsp;587 moh., Ellsworth Mountains
* Mount Craddock, 4&nbsp;368 moh., Sentinel Range

### Shelfis
Dei største isbremområda er:
* Filchner-Ronne-isen, cirka 422&nbsp;420 km²
* Larsenisen, cirka 48&nbsp;600 km²
* George VI-isen, cirka 23&nbsp; 880km²
* Wilkinsisen, cirka 13&nbsp;680 km²
* Rossisen, cirka 472&nbsp;960 km²

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Västantarktis|Västantarktis]]» frå ,  den 13. mars 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Kart over området
* Satellitbilde over Vest-Antarktis
* Oversiktskart over Vest-Antarktis frå NASA (PDF)
Rugbrød

**Rugbrød** er ulike brødtypar bakt med større eller mindre mengder rugmjøl, som kan vera grovt eller halvsikta. Rugbrød er gjerne mørkare på farge og meir fiberrikt enn typiske kveitebrød. Rug har historisk vore særleg utbreidd nord og aust i Europa, og her finn ein også rike rugbrødtradisjonar. 
Dansk rugbrød, islandsk rúgbrauð, tysk pumpernickel og russisk borodinskijbrød er nokre døme på slike tradisjonar.

Rug var lenge rekna som fattigmannskost som mange valde bort om dei kunne, sjølv om rugbrød også har stått sterkt i ein del tradisjonar. Etterkvart som ein forstod den høge næringsverdien til rug betre, har kornslaget blitt meir utbreidd att.
I dag kan ein finna rugbrød på menyen til fine restaurantar.

## Sjå òg
* Ankerstokk
* Kneippbrød
* Kommissbrot
* Rugbrødgrensa

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Dansk rugbrød-oppskrift ved brodogkorn.no
*Eltefritt rugbrød ved kvardagsmat.no
Sarah Thonig

**Sarah Agrippine Thonig** () er ein tysk skodespelar.

## Liv
Thonig spelte først skodespel på skoleteater og deltok etter kvart i amatørteateroppsettinga ved teateret i Dachau, i tillegg til at ho deltok på diverse dramaworkshoppar. Da ho var med i amatørteater arbeida ho med eit teaterprosjekt med handicappa og var med i fleire teaterspel ved Ludwig-Thoma-Haus i Dachau. I sommeren i 2011 gjekk ho på teater-sommarakademiet Schauspiel München.

Etter at Thonig fekk vitnemålet sitt etter å ha fullført abitureksamen, blei ho mellom 2011 og 2014 medlem av ensemblet ved Residenztheater i München. Der spelte ho to hovudroller, Ingrid i Rainer Werner Fassbinder sitt spel *Katzelmacher* og Lou i *DNA* av Dennis Kelly. Thonig var også ein del av ensemblet til *Frühlingserwachen - Live almost, die young*, som er ein moderne versjon av *[[Frühlings Erwachen]]*, som vart skapt av Nuran David Calis.

I 2003 starta skodespelarkarrieren hennar i film. Frå 2012 dukka ho opp igjen på TV og i film. Frå 2015 spelte Thonig ei permanent rolle i TV-serien *Die Rosenheim-Cops*. Der speler ho Christin Lange, ein av to resepsjonistar i Rosenheims politidepartement, saman med Ursula Maria Burkhart, som speler medresepsjonisten hennar Marianne Grasegger.

## Filmografi

### TV-seriar
* *Salzburger Land* (2014)
* *Heiraten macht mich nervös* (2005)
* *Dahoam is Dahoam* (2012)
* *Lebenslänglich Mord* (2012, *Die kleine Königin*)
* *Hotel 13* (2014, 49 episodar som hovedpersonen Liv Sonntag)
* *Aktenzeichen XY … ungelöst* (2014)
* *Alles was zählt* (2014, gjesterolle som Susi Carstens)
* *Sturm der Liebe* (2015, gjesterolle som Becky McPherson)
* *Der Alte* (2015, *Die Puppenspieler*)
* *Die Rosenheim-Cops* (siden 2015)
* *Wilsberg* (2017, gjesterolle i *Die fünfte Gewalt*)

## Teaterspel
* *Katzelmacher* (2012, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)
* *DNA* (2013, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)
* *Frühlingserwachen – Live fast, die young* (2014, regissert av Anja Sczilinski, Residenztheater München)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Kongur Tagh

**Kongur Tagh** er eit 7&nbsp;546 meter over havet høgt fjell i fjellkjeda Kongur Shan i Xinjiang-provinsen i Folkerepublikken Kina. Fjelltoppen er den høgste i Pamir-fjella, eit vidsveimt høgfjellsområde mellom Tadjikistan, Afghanistan, Pakistan og Kina.

Kongur Tagh ligg avsides og skjult bak høge, kringliggjande fjell, og var ikkje kjend for utomverda før i 1900. Det fyrste forsøket på å klive fjellet vart gjort i 1956. Fyrst i 1981 vart fjelltoppen nådd, då eit klatrarlag beståande av britane Chris Bonington, Al Rouse, Peter Boardman og Joe Tasker tok seg opp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kongur Tagh|Kongur Tagh]]» frå ,  den 13. mars 2017.*
Åsmund Berthelsen

**Åsmund Berthelsen** () er ein norsk lærar, journalist, forleggjar, politikar og forfattar. Han er frå Åmdals Verk i Tokke kommune, og busett i Naustdal.

Berthelsen var leiar i Senterungdomens Landsforbund 1974–1978, han var medlem av Naustdal kommunestyre for SV frå 1988, og var også varaordførar ein periode. Han var redaktør av Dølaposten på Otta 1978–1980.

I 1980 starta Berthelsen Sogn og Fjordane Magasin, og dreiv dette fram til 1989. I 1980 starta han også Sogn og Fjordane Forlag, seinare endra til Vestlandsforlaget. Dette vart nedlagd i 2001.

Berthelsen gav ut historia om idrettslaget Tambarskjelvar i 2008 saman med Ivar Longvastøl.

Han har redigert medlemsbladet til Norsk Bonde- og Småbrukarlag og vore fylkessekretær for Småbrukarlaget, Nei til EU og SV.

Åsmund Berthelsen er gift med Magni Øvrebotten.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Ingvald Førre

**Ingvald Severin Johannessen Førre** () var ein norsk avisredaktør, offentleg tenestemann og politikar frå Haugesund. Han vart vald til stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet ved tre stortingsval i mellomkrigstida, men melde seg ut av partiet midtvegs i den tredje tingperioden.

Førre var son til ein sjømann. Han var trykkarlærling i heimbyen, og i Florø og Kristiania. Frå 1906 til 1912 var han redaktør i *[[Haugesunds Arbeiderblad]]*, og arbeidde deretter i andre avistiltak, mellom anna redigerte han avisa *Demokraten* i juni 1913. Han heldt fram i yrket som redaktør av Hønefos og *Oplands Socialdemokrat* 1913-14. I 1914 reiste han attende til Haugesund og starta opp eit trykkeri.

Frå 1919 var Førre tilsett som sjef av sosialetaten i Haugesund kommune, deretter var han i 1923-24 sjef for skatteetaten. I åra frå 1924 til august 1946 var han underfut i kommunen. Samstundes var han i tida 1930-41 også leiar av Noregs Bank si avdeling i Haugesund.

Førre var medlem av Haugesund bystyre 1910-13 og på ny 1919-22. Frå 1925 var fast representant i bystyret fram til andre verdskrigen. Han var varaordførar i 1927 og 1936, medan han i 1937-38 var ordførar.

Førre vart vald til inn på Stortinget frå byane i Vest-Agder og Rogaland ved tre val; 1927, 1933 og 1936. Perioden 1931-33 var han vararepresentant til Stortinget. På Tinget var han 1928-30 medlem i Næringskomite nr 1, sidan var han frå 1934 medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen. I siste halvdelen av 1930-åra gjekk han mot at Arbeidarpartiet skulle endre forsvarspolitikken bort frå ei pasifistisk retning. Han braut med partiet i 1938 og var sidan uavhengig stortingsrepresentant. Med boka *Åndskampens vei til det klasseløse fredssamfund* gjorde han greie for brotet. I 1940 ytra Førre seg negativt om Elverumsfullmakta.

Etter andre verdskrigen gjekk statsadvokaten i Rogaland inn for å tiltale Førre for landssvik, då han meinte Førre skulle ha bøygd av for den tyske okkupasjonsmakta i 1940. Riksadvokaten vedtok å la vere å tiltale Førre, men irettesette han munnleg for «utilfredstillende nasjonal holdning».

## Kjelder

* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingvald Førre|Ingvald Førre]]» frå ,  den 13. mars 2017.*
Kramsach

**Kramsach** er ein kommune i distriktet Kufstein i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 26,9 km² og i kring 4&nbsp;800 ibuarar. Kramsach omfattar to landsbyar/bygder; Voldöpp og Mariental. Rådhuset ligg i Voldöpp, 520 meter over havet.

Landskapet i Kramsach er dominert av høgfjell i søraust, opp til 1523 moh, mot nordvest er det kupert med ei blanding av bar- og lauvskog.

Kramsach er særleg kjend for sin raudlege marmorstein og sommarturismen, dessutan er tømmer- og glassindustrien viktige næringskjelder.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kramsach|Kramsach]]» frå ,  den 13. mars 2017.*