open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Francesca Caccini

**Francesca Caccini** () var ein italiensk komponist, songer, luttspelar og musikklærar frå tidlegbarokken. Ho er særleg kjent for verket *La liberazione di Ruggiero dall'isola d'Alcina* frå 1625, ein svært tidleg opera og den første skriven av ei kvinne.

Caccini var også kjend som «La Cecchina». Ho var dotter og elev av Giulio Caccini.

## Liv

Francesca Caccini var fødd i Firenze, eit av dei viktigaste europeiske kultursentera i samtida. Faren var komponisten og hoffmannen Giulio Caccini, som gav dottera ei solid utdanning. 

Ho opptredde første gong som songar i 1600, i Jacopo Peri-operaen *Euridice*, som blei oppført med enkelte parti henta frå faren sin opera med same namn.

På oppfordring av dronning Maria de' Medici gjorde familien Caccini ei konsertreise til Henrik IV av Frankrike sitt hoff i Paris. Det femstemmige familieensemblet bestod av foreldra Giulio og Margherita og syskena Francesca, Settima og Pompeo. Undervegs opptredde dei i Modena, Milano, Torino og Lyon. Den franske kongen blei så begeistra for songen til Franscesca Caccini at han gav henne tilbod om ei stilling ved hoffet, men storhertug Ferdinando de' Medici gav ordre om at familien måtte venda tilbake til Firenze. Der hadde Francesca Caccini ein post ved hoffet fram til 1627. 

Ryet hennar auka, og i 1614 var ho blitt den best betalte musikaren ved hoffet. I løpet av denne tida utvikla ho også dugleiken sin som komponist. Ho skreiv en god del musikk for Medici-hoffet, og byrja etterkvart også å skriva i den nye musikkforma opera.

I 1607 blei ho gift med hoffmusikaren Giovanni Battista Signorini. Dei fekk dottera Margherita, som blei fødd i 1622.

## Verk

Francesca skreiv seksten operaer. Berre ein av desse, *[[La liberazione di Ruggiero]]*, er bevart for ettertida. Samlinga *Il primo libro delle musiche* (1618) med 36 stykke for solosong og sopran/bass-duettar med generalbass-akkompagnement finst også att. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Francesca Caccini|Francesca Caccini]]» frå ,  den 30. juli 2017.*  


## Litteratur
* Liliana Pannella: [«CACCINI, Francesca, detta la Cecchina»](http://www.treccani.it/enciclopedia/caccini-francesca-detta-la-cecchina_(Dizionario-Biografico)/), *[[Dizionario Biografico degli Italiani]]* - bind 16 (1973)
* «Francesca Caccini», i *Historical Anthology of Music by Women.*  James R. Briscoe, ed.  Indiana University Press, Bloomington, Indiana, 1986. ISBN 0-253-21296-0
* «Francesca Caccini», i *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie.  20 vol.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  ISBN 1-56159-174-2
* *Francesca Caccini, Musician to the Medici and her "Primo Libro"*.  Carolyn Raney, diss., New York University, 1971.
Prydbønne

**Prydbønne, pralbønne** eller **blomsterbønne** (*Phaseolus coccineus*) er ein art i erteblomfamilien som blir dyrka som prydvekst og tildels som matvekst.

Prydbønneplanten er ein slyngplante som kan bli opptil 4 m høg. Han slynger seg i ein spiral som går med klokka, til forskjell frå dei fleste andre bønner som slynger seg mot klokka.
Han skil seg også frå andre bønner ved at kimblada blir verande under jorda, slik at dei første blada ein ser frå spira er dei vaksne blada.

Planten er fleirårig, men blir ofte dyrka som eittårig ettersom han ikkje toler frost.

Prydbønne har raude eller raude og kvite blomar i klasar. Frøa er store og brokete. Røtene er tjukke og knollforma.

Varieteten *P. coccineus var. albiflorus* (av og til rekna ein art, *P. multiflorus*) har kvite blomar og ikkje knollforma røter. 

Dei flate, 10–30 cm lange belgane kan brukast som grønsak etter koking. Dei modne frøa kan vera giftige, fordi dei inneheld lektinet fytohaemgglutinin. Lektinet blir øydelagd gjennom langvarig koking.

## Dyrking
Prydbønna stammar frå fjellområde i Sentral-Amerika, der ein har dyrka henne i nær to tusen år.
Det finst framleis ville slektningar av den dyrka planten i kjølige, skuggerike dalar i Guatemala og Mexico.

Prydbønne blir dyrka i ei rekkje land, mellom anna Noreg.


Phaseolus coccineus by Danny S. - 001.JPG|Klatrande prydbønne.
Phaseolus coccineus flores.jpg|Raud prydbønneblome.
Phaseolus coccineus Wien.jpg|Kvite og raude blomar.
Pronkboon bloem.jpg|Kvite blomar.
Phaseolus coccineus vaisius, 2006-08-24.jpg|Belgar
BeanSeedsScarletRunner.jpg|Bønner


## Kjelder
Cimetière marin de Saint-Paul

**Cimetière marin de Saint-Paul** er ein gravlund i byen Saint-Paul på breidda av *baie de Saint-Paul* («Sankt Paulus-bukta») på øya La Réunion, ein fransk kommune og region i Indiahavet. Gravlunden ligg særs vakkert til ovanfor ei strand med svart sand, og med vidt utsyn over havet. Gravlunden med inventar vart freda som * Monuments historiques* 26. januar 2012.

Gravlunden har tent som siste kvilestad for mange sjørøvarar (piratar), mellom anna den vidgjetne Olivier Levasseur, kalla «La Buse» (eller «La Bouche»). Han herja i Indiahavet på 1700-talet, og ein freistar framleis å finne fram til skattane han har etterlate seg. Men nemninga *cimetière marin* tyder ikkje at gravlunden (le cimetière) er reservert for sjøfolk, men at gravlunden ligg open mot havet. Den *cimetière marin*  i sjølve Frankrike som er mest kjend for sin venleik og sitt utsyn ligg i Sète, sør i landet. Diktaren Paul Valéry har skrive om denne gravlunden i diktet *Le cimetière marin*, og songaren Georges Brassens syng at «mon cimetière soit plus marin que le sien» («min gravlund vil verte meir *marin* enn hans») i songen *Supplique pour être enterré à la plage de Sète* («Bøneskrift om å få verte gravlagt på stranda i Sète»).

Den franske poeten Leconte de Lisle, som var fødd i Saint-Paul i 1818 og døydde i Frankrike i 1894, vart i 1977 overført og jordfesta på nytt på Cimetière marin de Saint-Paul etter fyrst å ha vore jordfesta på gravlunden cimetière du Montparnasse i Paris. Overføringa skjedde i samsvar med dei ynska han sjølv hadde uttrykt i dikta sine, «Le Manchy» og «Si l'Aurore». På Cimetière marin de Saint-Paul ligg òg den franske poeten Eugène Dayot og kunstmålaren Arthur Grimaud gravlagde.

## Bakgrunnsstoff
Golden Hits of Jerry Lee Lewis

**The Golden Hits of Jerry Lee Lewis** er eit studioalbum av Jerry Lee Lewis, gjeve ut på Smash Records i 1964. Det var det første albumet Lewis gav ut etter å ha forlate Sun Records.

## Bakgrunn
Etter å ha gifta seg med det då 13 år gamle syskenbarnet Myra i mai 1958, vart Lewis svartelista frå radio i USA og singlane hans slutta å selje. I 1963 fekk han ein liten hit med Ray Charles-songen «What'd I Say», men han var frustrert over at Sam Phillips i Sun Records hadde mista interessa for han, og signerte for Smash i staden.  Smash (ei underavdeling av Mercury Records) kom opp med «I'm On Fire», ein song dei meinte ville høve perfekt for Lewis. Mercury meinte dei hadde funne comeback-hitten til Lewis, og det kunne ha skjedd om ikkje The Beatles hadde slått igjennom i Amerika på denne tida og endra spelelistene til radiostasjonane over natta. Mercury visste ikkje kva dei skulle gjere med Lewis etter det, og spelte inn eit album med songar frå Sun-tida. Dette kan ha kome av at ein i Europa framleis synte stor interesse for rock and roll.

## Mottaking
Sjølv om albumet var kompetent, fekk det mykje kritikk sidan det mangla råskapen ein fann i originale. Innspelinga vart gjort med ein mykje reinare lyd som mange meinte ikkje høvde for desse songane, noko Joe Bonomo skriv om i boka *Jerry Lee Lewis: Lost and Found*. 

*The Golden Hits of Jerry Lee Lewis* kom ut 1. januar 1964 og var ei kort tid inne på salslistene, og klarta til ein 40. plass, før det forsvann. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Golden Hits of Jerry Lee Lewis|Golden Hits of Jerry Lee Lewis]]» frå ,  den 30. juli 2017.*
End of the Road av Jerry Lee Lewis

**«End of the Road»** er ein song skriven og framført av Jerry Lee Lewis. Songen vart spelt inn i 1956 og gjeven ut på singel i desember det året på Sun Records. B-sida til singelen var Ray Price-songen «Crazy Arms».

## Bakgrunn
«End of the Road» vart spelt inn i november 1956 i studioet til Sun Records i 706 Union i Memphis i Tennessee. Med på innspelinga var Jerry Lee Lewis på vokal og piano, Roland Janes på gitar og Jimmy Van Eaton på trommer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:End of the Road (Jerry Lee Lewis song)|End of the Road (Jerry Lee Lewis song)]]» frå ,  den 30. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Bonomo, Joe (2009). *Jerry Lee Lewis: Lost and Found*. New York: Continuum Books.
*Tosches, Nick (1982). *Hellfire*. New York: Grove Press.
*Gutterman, Jimmy (1991). *Rockin' My Life Away: Listening to Jerry Lee Lewis*. Nashville: Rutledge Hill Press.
*Gutterman, Jimmy (1993). *The Jerry Lee Lewis Anthology: All Killer, No Filler*. Rhino Records.
*Lewis, Myra; Silver, Murray (1981). *Great Balls of Fire: The Uncensored Story of Jerry Lee Lewis*. William Morrow/Quill/St. Martin's Press.
Kirtharfjella

**Kirtharfjella**  er ei fjellkjede i dei pakistanske provinsane Balutsjistan og Sind. Fjellkjeda går sørover frå Mula-elva i austleg-sentrale Balutsjistan i rundt 31 mil før ho ender opp ved Cape Monze og Arabiahavet. Delar av landskapet i Sind er verna som Kirthar nasjonalpark.

Kirtharfjella dannar grensa mellom den nedre Indussletta (i aust) og sørlege Balutsjistan (i vest). Dei omfattar ei rekkje parallelle åsryggar med høgder frå 1200 m i sør til nær 2400 m i nord. Fjella har ein enkel struktur av folda antiklinal type, med dei skarpaste bogane i nord og vest og mindre i sør og mot Indusdalen.

Kirthar har ein enkel fjellstruktur av folda antiklinal type, med dei skarpaste bogane i nord og vest og mindre i sør og mot Indusdalen.
Folkesetnaden i fjella er hovudsakleg brahui-, sindhi- og balotsjistammar som tradisjonelt livnærer seg gjennom dyrehald.

## Galleri

Kirthar park view 2.jpg|Utsyn over Kirthar nasjonalpark.
Cold water Spring in Kirthar National Park, Sindh, Pakistan.jpg|Vasskjelde i Kirthar nasjonalpark.
Kirthar park gazelle.jpg|Chinkaragaselle i Kirtharjella.
Taung tombs in Kirthar National Park.jpg|Taung-graver i Kirtharfjella.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kirthar Mountains|Kirthar Mountains]]» frå ,  den 30. juli 2017.*
Ingerid Ragnvaldsdotter

**Ingerid Ragnvaldsdotter** (fødd ca. 1105) var dronning i Noreg i 1130-åra, da ho var gift med kong Harald Gille (norsk konge 1130-1136). Ingerid var dotter av den svenske stormannen Ragnvald Ingesson, som kan ha høyrt til den kongelege Stenkilætta.

Ingerid var gift med og hadde forhold til fleire framståande skandinaviske menn, og ho fekk minst ti born. Blant borna hennar vart to av dei kongar, to jarlar, to hertugar og ein biskop.

## Biografi
Ingerid vart fyrst gifta med Henrik Skadelår, soneson av den danske kongen Svein Estridsson. Med Henrik fekk Ingerid sonene Magnus Henriksson (svensk konge 1160-1161), Ragnvald Henriksson (svensk riksjarl), Knut Henriksson og Buris Henriksson (begge hertugar av Slesvig). Ekteskapet kan ikkje ha vore lukkeleg, for Ingerid freista å rømme frå mannen, men vart avsløra. Henrik Skadelår døydde i 1134, og same år gifta Ingerid seg med den norske kongen Harald Gille. Med Harald fekk Ingerid sonen Inge Krokrygg (norsk konge 1136-1161). Året etter at sonen var fødd vart Harald drepen av den norske tronkrevaren Sigurd Slembe. Etter mannens død fekk Ingerid sonen Inge og stesonen Sigurd Munn (Haralds son med ei frille) godkjente som norske tronfølgjarar, og var politisk rådgjevar for sonen. Eit par år etter mannens død fekk ho sonen Orm Ivarsson med ein høvding frå Opplanda, Ivar Sneis. Ho vart seinare gift med den norske lendmannen Ottar Birting, men dei fekk ingen born. Den siste ektemannen hennar var enda ein norsk lendmann, Arne på Stårheim. Med Arne fekk Ingerid mellom anna sonen Nikolas Arnesson, biskop i Oslo og ein av leiarane for baglarane, og dottera Margret. Margret vart seinare mor til baglarkongen Filippus Simonsson.

Etter at sonen Inge vart drepen i eit slag utanfor Oslo i 1161, forlét Ingerid Noreg. Ho døydde truleg omkring 1170.

## Kjelder
* Nils Petter Thuesen: Ingerid Ragnvaldsdatter, artikkel i Norsk biografisk leksikon
* Snorre Sturlasson: Soga um Inge, omsett av Steinar Schjøtt, 1900
Madeleine

**Madeleine** er eit kvinnenamn som er ei fransk form av Magdalena, eit namn som tyder 'frå Magdala'. Madeleine har svensk namnedag den 22. juli.

Madeleine var noko brukt i Noreg før det fekk eit kraftig oppsving i populariteten på 1980-talet. I 2017 var det  2 051 norske kvinner som hadde Madeleine som førenamn.

I Sverige blei det eit populært namn på 1970-talet, men popularitetsbølgja dalte mot slutten av 1980-talet. 31. desember 2009 hadde totalt 21&nbsp;768 svenskar førenamnet Madeleine. I tillegg hadde andre variantar som Madelein, Madelene, Madelen, Madeléne og Madelén, totalt 10&nbsp;864 personar. 

Madeleinekake, eller berre *madeleine*, er også namnet på eit fransk bakverk.

## Kjende namneberarar
* Madeleine Albright (f. 1937), amerikansk politikar og utanriksminister
* Madeleine Peyroux (f. 1974), amerikansk jazzsongar
* Madeleine av Sverige (f. 1982), svensk prinsesse
* Madeleine Giske (f. 1987), norsk fotballspelar

* Madeleine Béjart, fransk skodespelar
* Madeleine Boullogne, fransk målar
* Madeleine Brès, fransk lege
* Madeleine Carroll, brittisk skodespelar
* Madeleine Gustafsson, svensk forfattar
* Madeleine Leijonhufvud, svensk professor i strafferett
* Madeleine L'Engle, amerikansk forfattar
* Madeleine McCann, forsvunnen jente
* Madeleine de Puisieux, fransk forfattar og feminist
* Madeleine Pyk, svensk kunstnar
* Madeleine de Scudéry, fransk forfattar
* Madeleine Stowe, amerikansk skodespelar
* Sophie Madeleine, britisk ukulele-artist

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Madeleine|Madeleine]]» frå , og «[[:sv:|Madeleine]]» frå  den 30. juli 2017.*
The Greatest Live Show on Earth

**The Greatest Live Show on Earth** er eit konsertalbum av pianisten og rock and roll-pioneren Jerry Lee Lewis. Det vart gjeve ut på Smash Records i 1964.

## Innspeling
Lewis hadde alt gjeve ut eit konsertalbum i Europa på Philips i 1964 - det kritikarroste *[[Live at the Star Club, Hamburg]]* - men Philips hadde ikkje avtale med Smash og på grunn av juridiske restriksjonar kom ikkje albumet ut i USA. Produsenten Shelby Singleton valde å spele inn eit konsertalbum for Smash og *The Greatest Live Show on Earth* vart sett saman av konsertar frå Municipal Auditorium i Birmingham i Alabama føre 18&nbsp;000 fans. Lewis fortalte i boka til Joe Bonomo, *Jerry Lee Lewis: Lost and Found* at «Shelby hadde mikrofonar over heile scenen. Det var første gongen nokon hadde teke opp eit konsertalbum på den måten. Me fekk eit bra moment og alt måtte gjerast i eitt opptak. Berre eitt forsøk. Eg trur Shelby tok bort noko av pratinga, men det var det.» Lewis vart akkompagnert av det nye turnébandet sitt som etter kort tid vart kjend som The Memphis Beats.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Greatest Live Show on Earth|The Greatest Live Show on Earth]]» frå ,  den 30. juli 2017.*
Lewis Boogie

«**Lewis Boogie**» er ein song skriven av Jerry Lee Lewis i 1956 og gjeven ut på singel i juni 1958 på Sun Records. B-sida til singelen var «The Return of Jerry Lee». 

## Bakgrunn
«Lewis Boogie» vart spelt inn sommaren 1957 i Sun Records studios i 706 Union i Memphis i Tennessee. Medverkande på innspelinga var Jerry Lee Lewis på vokal og piano, Roland Janes på gitar og Jimmy Van Eaton på trommer. 

Jerry Lee Lewis spelte inn eit konsertopptak av songen med det britiske bandet The Nashville Teens på konsertalbumet *[[Live at the Star Club, Hamburg]]* i 1964. 

«Lewis Boogie» vart nytta i biografifilmen om Johnny Cash, *[[Walk the Line]]*, der han vart framført av Waylon Payne. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lewis Boogie|Lewis Boogie]]» frå ,  den 30. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Det fyrste slaget på Re

**Det fyrste slaget på Re** stod i 1163 og var det fyrste av to slag på Re i Vestfold i mellomalderen. Slaget stod mellom Erling Skakke på vegner av sonen kong Magnus Erlingsson, og Sigurd Hallvardsson på vegner av kongsemnet Sigurd Markusfostre. Slaget endte med siger for mennene til Erling Skakke, og hærføraren Sigurd og seksti andre menn falt.

Slaget er skildra i Magnus Erlingssons saga i Heimskringla.

## Referansar


## Litteratur
* Snorre Sturlason: *[http://heimskringla.no/wiki/Soga_um_Magnus_Erlingsson Soga um Magnus Erlingsson]*. Omsett ved Steinar Schjøtt , 1900
* Re hjå Store norske leksikon
Gp350

**Gp350** er eit glykoprotein i virusmembranen på Epstein-Barr-viruset (EBV) og i membranen til seller viruset har infisert. Det er det mest talrike glykoproteinet i båe desse membranane. Det bind seg til komplementreseptor 2 (CR2) på yta av B-seller og fører slik til opptak inn i B-sella. Det er sterkt konservert mellom ulike variantar av EBV og  har vore studert med tanke på å utvikla ein vaksine mot viruset.

## Kjelder
*
Lord Burgess

**Irving Louis Burgie** (), betre kjend som  **Lord Burgess**, er ein barbadisk-amerikansk musikar og låtskrivar fødd i Brooklyn i New York. 
Han er særleg kjend for songane «Jamaica Farewell» og «Day-O (The Banana Boat Song)», men skreiv også nasjonalsongen til Barbados, «In Plenty and In Time of Need». 

## Bakgrunn
Burgie si mor var frå Barbados medan faren var frå Virginia i USA.

Han var soldat under andre verdskrigen, og tente i Kina, Burma og India i nesten tre år.
Takka vere G.I. Bill kunne han studera som veteran etter krigen, og studerte musikk ved Juilliard School of Music, University of Arizona og University of Southern California. Opphavleg song han klassisk musikk som lieder og opera, men i takt med oppsvinget for folkemusikk fatta han interesse for sine eigne musikalske røter. Han byrja synga og spela i klubbar i New York og Chicago under artistnamnet «Lord Burgess». I 1954 blei han høyrd av ein tekstforfattar for fjernsynsprogrammet til Harry Belafonte, og dei to fekk eit fruktbart samarbeid.

## Virke
Burgie skreiv 34 songar for Belafonte, mellom dei åtte av dei elleve songane på Belafonte-albumet *[[Calypso (1956)|Calypso]]* (1956), som nådde førsteplassen på *[[Billboard]]*-lista. 

Ein av desse var «Jamaica Farewell», ein mentosong inspirert av jamaikansk folkemusikk. Songen er blitt spelt inn av Harry Belafonte, Jimmy Buffett, Carly Simon og andre. «Day-O (The Banana Boat Song)» var inspirert av arbeidssongane han høyrde frå jamaikanske hamnearbeidarar.
I 1955 skreiv Burgie og William Attaway ein versjon av teksten til «Banana Boat Song» for *[[Colgate Comedy Hour]]*. Denne blei framført av Belafonte, og er truleg den best kjende versjonen av songen. 

Burgie skreiv også tekstar for Kingston Trio, som «The Seine», «El Matador» og «The Wanderer», og for andre artistar.

Burgie skreiv tekst og musikk til Off-Broadway-musikalen *Ballad for Bimshire* i 1963. Han var også medforfattar av boka med Loften Mitchell.  Oppsettinga hadde debut på Mayfair Theater 15. oktober 1963 og hadde 74 førestillingar.

Sjølv om Burgie ikkje slutta å framføra musikk, konsentrerte han seg mest om låtskrivinga.
Han spelte først inn eit eige heilt album i 1996, *Island in the Sun*.

Totalt er det selt over 100 millionar kopiar av songar skrivne av Burgess.
Han blei teken inn i Songwriters Hall of Fame i 2007.

## Familie

I 1956 gifta han seg med Elizabeth Turner (1930-2003) frå Virginia. Paret fekk to søner, Irving Jr. og Andrew.

## Diskografi
**Island in the Sun: The Songs of Irving Burgie*, Angel 52222, 1996
**The Father Of Modern Calypso*, VLT-15170, 2003

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lord Burgess|Lord Burgess]]» frå ,  den 30. juli 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* *Day-O!!! The Autobiography of Irving Burgie* (XLibris, 2007, ) 
* Irving Burgie  at the Internet Off Broadway Database
Nadine

**Nadine** er eit fransk kvinnenamn danna som ein variant av Nadja eller Nadia. 

## Kjende namneberarar

* Nadine Gordimer (f. 1923), sørafrikansk forfattar og nobelprisvinnar
* Nadine Conner (1914–2003), amerikansk sopran
* Nadine Lambert (1926–2006), amerikansk psykologi- og utdanningsprofessor
* Nadine Trintignant (f. 1934), fransk forfattar
* Nadine Blacklock (1953–1998), amerikansk naturfotograf
* Nadine Dorries (f. 1957), britisk politikar
* Nadine Garner (f. 1970), australsk skodespelar
* Nadine Strossen (f. 1950), leiar i *ACLU* (American Civil Liberties Union)
* Nadine George (f. 1968), vestindisk cricketspelar
* Nadine Ernsting-Krienke (f. 1974), tysk landhockeyspelar
* Nadine Labaki (f. 1974), libanesisk skodespelar og regissør
* Nadine Kleinert (f. 1975), tysk kulestøytar og olympisk sølvmedaljevinnar
* Nadine Neumann (f. 1975), australsk symjar
* Nadine Angerer (f. 1978), tysk fotballspelare
* Nadine Salameh (f. 1979), palestinsk skodespelar
* Nadine Dwek (f. 1983), meksikansk-argentinsk skodespelar
* Nadine Kirschon (f. 1984), svensk skodespelar
* Nadine Samonte (f. 1988), tysk-filippinsk skodespelar
* Nadine Beiler (f. 1990), austerriksk R&B-songar

## Annan bruk
* Nadine av Chuck Berry, ein song frå 1964 av Chuck Berry

## Sjå òg
* Nadja
* Nadeschda

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nadine|Nadine]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Together Again av Buck Owens

«**Together Again**» er ein song frå 1964 av den amerikanske countrysongaren og gitaristen Buck Owens.

Songen er best kjend som B-sida til Owen-hitten «My Heart Skips a Beat», og enda den vekelange plasseringa til denne songen på toppen av countrylista i USA. Steelgitaristen Tom Brumley sin steelgitarsolo på «Together Again» vert rekna som «ein av dei beste steelgitarsoloane i countryhistoria» i følgje Country Music Television; og inspirerte Jerry Garcia til å lære seg instrumentet. 

## Andre versjonar
*Ray Charles gav ut songen i 1966, og han nådde 19. plassen på Billboard pop-lista og toppen av adult contemporary-lista. På soul-lista nådde versjonen tiandepassen.
*Glen Campbell på albumet *[[Burning Bridges av Glen Campbell|Burning Bridges]]*
*Farhad Mehrad, ein persisk songar
*Nora Aunor med Tirso Cruz III på debutalbumet *[[Dream Come True av Nora Aunor og Tirso Cruz III|Dream Come True]]* i 1971 for Vicor Records
*Countrysongaren Emmylou Harris spelte inn songen i 1975 for albumet *[[Elite Hotel]]*. Versjonen hennar gjekk til topps på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* Hot Country Singles-lista i april 1976 med B-sida «Here, There and Everywhere», ein versjon av Beatles-songen, som òg vart ein liten pophit. I 1979 spelte Owens og Harris inn ein duett kalla «Play Together Again, Again», som var ei hyllest til songen. 
*I 1983 gav Kenny Rogers og Dottie West ut ein duettversjon av songen og denne nådde 19. plassen på Hot Country Singles-lista.
*Elisabeth Andreasson spelte songen i 1981 på countryalbumet *[[Angel of the Morning av Elisabeth Andreassen|Angel of the Morning]]*.
*Dwight Yoakam spelte inn ein versjon av songen i 2007 for hyllestalbumet til Buck Owens, *[[Dwight Sings Buck]]*.
*Mark Lanegan spelte inn ein versjon av songen i 1999 for albumet I'll Take Care of You.
*Den svenske songaren Jill Johnson spelte inn songen i 2009 for coveralbumet *[[Music Row II]]*.
*Vince Gill gav ut ein versjon av songen i 2012 på albumet med steelgitaristen Paul Franklin, *[[Bakersfield av Vince Gill|Bakersfield]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Together Again (Buck Owens song)|Together Again (Buck Owens song)]]» frå ,  den 31. juli 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
The Return of Rock

***The Return of Rock*** er eit studioalbum av Jerry Lee Lewis som kom ut på Smash i 1965.

## Bakgrunn
Dette var det første studioalbumet på Smash med nye songar av Lewis, etter at det første albumet inneheld nyinnspelingar av gamle hittar Lewis hadde spelt inn for Sun Records på *[[Golden Hits of Jerry Lee Lewis]]* året før.  Lewis hadde ikkje hatt mykje salssuksess etter han vart svartelista av musikkindustrien då han gifta seg med det 13 år gamle syskenbarnet sitt i 1958, men hadde hatt ein lojal fanbase i Europa, som viste stor interesse for dei ville konsertane hans. 

## Innspeling
Albumet inneheld «Baby, Hold Me Close», ein song skriven av Jerry Lee Lewis og Bob Tubert. «Baby, Hold Me Close» vart gjeven ut på singel med «I Believe in You» som B-side. Dette var den einaste singelen frå albumet. Singelen nådde 129. plassen på *Billboard* Bubbling Under the Hot 100-lista. Jerry Lee Lewis framførte songen på musikkshowet *[[Shindig!]]* i 1965. 

Albumet inneheld tre songar av Chuck Berry, «Maybellene», «Roll Over Beethoven» og «Johnny B. Goode». Sjølv om dei to rock and roll-ikona hadde vore rivalar i tidlegare år, hadde dei gjensidig respekt for kvarandre og Lewis spelte fleire gonger inn Berry-songar gjennom karrieren sin. I ein dokumentar frå 1987 kalla *Hail! Hail! Rock 'n' Roll!* sa Lewis, «Han er kongen av rock and roll. Sjølv mor mi sa det.» Lewis spelte òg Big Joe Turner-songen «Flip, Flop and Fly» og den gamle bluessongen «Corrine, Corrina» i boogie-woogie-stil. Framføringa av Hank Ballard sin «Sexy Ways» var særleg vågal for den tida, med linjer som «Come on darlin', now, I want you to get on your knees one time and shake for Jerry Lee Lewis, honey - yeah!»

## Mottaking
Albumet kom ut 4. juni 1965 og nådde 121. plassen på albumlista i USA. I 2014 skreiv biografiforfattaren Rick Bragg «Problemet var som alltid materialet, ikkje teknikken.»  I boka *Jerry Lee Lewis: Lost and Found* hylla Joe Bonomo «Maybellene» og «Sexy Ways» og skreiv at albumet kom ut samstundes «som Barbra Streisand, Herman's Hermits, The Supremes og Herb Alpert and the Tijuana Brass klatra på *Billboard*-lista. Det palettbesette, kommersielle taket var raskt på veg ned.»  Plateomslaget hjelpte ikkje på inntrykket om at Lewis ikkje passa inn i tida, som Bonomo skreiv: «*The Return of Rock* er nesten ferdig før stiften nådde plata på grunn av eit frykteleg plateomslag: med ein mumifisert paisleydress og rysjeskjorte, eit bleikt smil, så ser Jerry Lee ut som den sjuke, yngre broren til Liberace, medan eit par tenåringar dansa som om dei hadde blitt teleportert inn frå settet til *Shindig!*»

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Return of Rock|The Return of Rock]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Ingrid Hjelmseth

**Ingrid Hjelmseth** () er ein norsk fotballspelar frå Skjetten i Akershus. Målvakta har pr 31.7.2017 spelt 115 landskampar for Noreg. Hjelmseth spelte EM-finalen 2013 mot Tyskland, der det vart norsk tap med 0-1.

Hjelmseth spelte på heimlege Skjetten SK til 1999. Same året melde ho seg inn i Trondheims/Ørn og vakta målet til trønderklubben fram til 2006. Frå 2007 har ho vore aktiv i Asker Skiklubb og etterfylgjaren Stabæk IF. Frå 1998 til 2013 var ho med å vinne til saman seks NM-pokalar og fem seriegull.

Hjelmseth fekk sin landslagdebut i 2003, men ettersom Bente Nordby lenge hadde burt på landslagsplassen vart det få landskampar på henne før 2009-sesongen. I 2005 var ho med i troppa då Noreg tapte EM-finalen mot Tyskland, heile meisterskapen såg ho frå reservebenken. Sidan var ho norsk fyrstemålvakt under Fotball-EM 2009, 2013 og 2017, samt under Fotball-VM 2015. Hjelmseth vakta målet då Noreg i EM-finalen 2013 mislukkast i å skåre på to straffespark, og i staden tapte 0-1 mot Tyskland.

### Merittar
*EM-sølv: 2005 og 2013
*EM-semifinalist: 2009
*Noregsmeister (6): 1999, 2001, 2002 med Trondheims/Ørn, og 2011, 2012, 2013 med Stabæk IF
*Seriemeister (5): 2000, 2001, 2003 med Trondheims/Ørn, og 2010, 2013 med Stabæk IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ingrid Hjelmseth|Ingrid Hjelmseth]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Caroline Graham Hansen

**Caroline Graham Hansen** () er ein norsk fotballspelar frå Oslo som spelar på FC Barcelona Femení (2020). 

Ho hadde per 31.7.2017 spelt 51 landskampar og skåra 15 mål. Hansen spelte EM-finalen 2013 mot Tyskland der det vart norsk tap med 0-1.

Hansen debuterte på Stabæk IF i 2010 og spelte på laget til ho hausten 2013 gjekk over til det svenske topplaget Tyresö. Ho treivst ikkje og vende tilbake til Stabæk IF våren 2014. I juli 2014 fekk ho kontrakt med VfL Wolfsburg og har sidan då spelt for det tyske topplaget.

På det norske landslaget har finte- og dribleflinke Hansen oftast teke plass på høgrevengen i angrepet. Ho debuterte for Noreg 26. oktober 2011 og var med i den norske fyrsteellevaren under Fotball-EM 2013 i Sverige. Både i 2015 og -16 var ho plaga av skadar, og kom ikkje med i VM-troppa 2015. Derimot deltok ho då Noreg tapte alle tre gruppespelkampane i Fotball-EM 2017, der ho mellom anna mislukkast i å skåre på straffespark i kampen mot Danmark.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Norsk seriemeister: 2010, 2013 med Stabæk IF
*Noregsmeister: 2011, 2012, 2013 med Stabæk IF
*Tysk cupmeister: 2015, 2015 og 2017 med VfL Wolfsburg
*Tysk seriemeister: 2017 med VfL Wolfsburg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Caroline Graham Hansen|Caroline Graham Hansen]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Kristine Minde

**Kristine Minde** (fødd **Kristine Wigdahl Hegland** ) er ein norsk fotballspelar frå Bergen.
Minde er midtbanespelar. Frå 2020 har ho spela for Rosenborg Ballklub Kvinner. Tidlegare har ho spelt for Linköpings FC, Arna-Bjørnar og VfL Wolfsburg.

Minde har spelt landslagsfotball for Noreg sidan 2011. Ho var ein del av troppen som tok sølv i EM i fotball for kvinner 2013. Minde skåra det norske målet i opningskampen, der Noreg spilte 1–1 mot Island. 

Minde melde seg inn i Arna-Bjørnar i 2008 og var fast på laget i seks sesongar. Sidan 2014 har ho spelt på det svenske laget Linköpings FC og vunne ein nasjonal cupfinale og eit seriegull.

Minde landslagdebuterte under Fotball-VM 2011 mot Australia i Leverkusen. Sidan har ho ofte spelt venstreveng i det norske angrepet, såleis som i EM-finalen 2013 då Noreg tapte 0-1 mot Tyskland. Ho var også med i Fotball-VM 2015 i Canada og Fotball-EM 2017 i Nederland.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Svensk cupmeister: 2015 med Linköpings FC
*Svensk seriemeister: 2016 med Linköpings FC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kristine Minde|Kristine Minde]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Cathrine Dekkerhus

**Cathrine Høegh Dekkerhus** () er ein norsk fotballspelar frå Kongsvinger som vann EM-sølv med Noreg i 2013. Ho spelar på LSK Kvinner FK (2020).

Dekkerhus debuterte for Noreg i januar 2013. Eit halvt år seinare fekk ho spele EM-finale mot Tyskland frå sin vande midtbaneplass. Også i 2014 og -15 spelte ho nokre landskampar, men vart ikkje teken med i VM-troppa 2015 og stoppa dermed opp med 23 landskampar.

Frå 2008 til -10 var Dekkerhus aktiv i Team Strømmen og etterfylgjaren LSK. Ho melde frå 2011 overgang til Stabæk IF og spelte for laget i seks år.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Noregsmeister: 2012 med Stabæk IF
*Seriemeister: 2013 med Stabæk IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Cathrine Dekkerhus|Cathrine Dekkerhus]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Porthleven

**Porthleven** er ein fiskarby som ligg sør i Cornwall i England. Byen har 3&nbsp;059 innbyggjarar (2011).
Han har den sørlegaste hamna på øya Storbritannia.

Denne delen av Cornwall-kysten har ei lang historie med skipbrot. 
Særleg Loe Bar i nærleiken er kjend som ein farleg stad som symjarar og surfarar blir åtvara mot framleis.

## Historie

Namnet «Porthleven» er sett saman av Porth eller Port, som tyder 'hamn', og anten *leven* som er kornisk for 'glatt', eller St Elvan, etter ein helgen frå 400-talet. Det fanst tidlegare ei busetjing i nærleiken som heitte St Elvan.

Staden Porthleven ligg på var opphavleg ei myrete vik med ein bekk som markerte skiljet mellom sokna Breage og Sithney. På 1300-talet var det ein liten fiskarlandsby her. På 1700-talet slo også gards- og gruvearbeidarar seg ned her. Landsbyen blei kalla Porth Leuan eller Port Leven. Soknet Porthleven blei skipa i 1846.

Hamna i Porthleven blei bygd tidleg på 1800-talet som ei trygg hamn ved ein farleg kyst. 
I 1807 grunnstøtte frigatten HMS «Anson» på Loe Bar, og ein reknar med at 130 menneske drukna. Dette førte til ei parlamentsavgjerd om å byggja ei trygg hamn ved banken.
Den opphavlege hamna vende mot sørvest, like mot dei sterkaste vindane. Ho stod ferdig i 1825, etter fjorten års byggjearbeid der franske krigsfangar frå napoleonskrigane deltok. Seinare blei det også bygd ei endå tryggare indre hamn. Denne blei laga i 1858.

Redningsbåtorganisasjonen Royal National Lifeboat Institution (RNLI) plasserte ein livbåt her i 1863. Eit båthus med slipp blei bygd for han i 1894 på vestsida av hamna. Stasjonen blei stengd i 1929 då ein tok i bruk redningsbåtar med motor som kunne dekkja heile Mount's Bay frå The Lizard og Penlee i staden. Båthuset blei brukt som lagerstad fram til det blei gjort om til museumet Shipwreck Centre.

Byen hadde ein stor fiskarflåte og båtbyggeindustri. Folketalet i 1900 var nesten 2000. Den tradisjonelle trebåtindustrien gjekk etterkvart tilbake. Fisket fortsette til ein viss grad, og det finst i dag fleire sjømatrestaurantar i byen. Mellom anna har kjendiskokken Rick Stein ein restaurant her. 

Turisme er blitt stadig viktigare for Porthleven. Han er blitt ein viktig surfestad. Kajakkpadling er ein anna populært aktivitet.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* http://www.porthleven-online.com/
Aegis

**Aigis** eller **aegis** (norske former ægide eller egide) er eit skjold i gresk mytologi, som regel skjoldet til ein gud. Det viser ofte til skjoldet eller brystharnisket som Athene fekk av faren sin Zeus. Dette var av geiteskinn, med hovud og slangar frå Medusa støypt inn i bronse av Hefaistos. Om ein såg på det ville ein bli svært redd og få panikk.

I Homer sine verk er skjoldet knytt til Zevs, som har tilnamnet *aigiochos*. Han har fått skjoldet av Hefaistos, og låner det til Apollo. I tida etter Homer var skjoldet meir knytt til Athene enn Zevs. I sinare soger var Aegis namnet på eit monster som Athene drap og deretter brukte skinnet av. Det blei også sagt at skjoldet var laga av skinnet til Amalthea, geita som hadde amma Zevs. Herodot hevda at kleda og skjoldet til Athene etterlikna utstyret til libyske kvinner.

Ein hadde truleg ein heilag aegis i Aten til rituell bruk. Aleksander den store og seinare hellenistiske herskarar og seinare romerske keisarar brukte aegis i avbildingar.

## Kjelder
Virusmembran

**Virusmembranar** er lipiddobbeltlag som omgjev ein del virus, inkludert visse bakterievirus, plantevirus og soppvirus. Dei inneheld protein frå viruset sitt eige genom og gjerne òg membranprotein frå vertssella. Dei har ulike roller, som vern av arvestoffet (DNA eller RNA), å løyna viruset frå immunforsvaret og å føra viruset inn i ei vertsselle. Nydanna virus med ein ytre membran kan forlata vertssella si utan å øydeleggja sellemembranen hennar, og treng slik heller ikkje å drepa vertssella si for å nå ut til nye vertsseller.

Virusa får membranane sine når dei knoppar seg ut av ein membran i vertssella; i hovudsak frå plasmamembranen, men òg frå andre membranar, som membranane til golgiapparatet og endoplasmatisk retikulum. Kva membran dei vert danna frå er avhengig av virusart. Sjølv om virusmembranane har opphav i vertssella, kan lipidsamansetjinga deira skilja seg frå den membranane i vertssella har.

Dei fleste virus med membran infiserer seller utan sellevegg (slik som dyreseller), medan dei fleste virus utan membran infiserer seller med sellevegg.

Ved inngang i ei vertsselle vil virusmembranen smelta saman med membranen til vertssella og virusarvestoffet vert ført inn i sella. Denne prosessen krev energi og vert drive av glykoproteinkompleks i virusmembranen. Desse glykoproteina syner seg gjerne som piggar på elektronmikroskopbilete. Glykoprotein i virusmembranar vert danna på yta av endoplasmatisk retikulum og sende inn denne organellen medan dei vert danna. Glykoprotein frå virus er ofte meir glykosylerte enn protein frå verten, kanskje for å løyna epitopar frå immunforsvaret.

I seller som har sellevegger, som hjå dei fleste bakteriane, soppar og planter, er tilhøva annleis for virus med membranar og dei lyt ha metodar for å trengja gjennom eller gå utanom selleveggen. Bakteriofagar i slektene *[[Corticovirus]]* og *[[Tectivirus]]* har ikkje ytre membranar, men indre membranar omgjevne av viruskapsidet. Bakteriofagar i slekta *[[Cystovirus]]* har derimot ein ytre membran. Bakteriofagar i slekta *[[Plasmavirus]]*, som infiserer dei sellevegglause bakteriane i slekta *[[Mycoplasma]]*, har òg ein ytre membran. Virus med to membranar er òg kjende, til dømes
Vaccinia-viruset.

## Kjelder
Ingvild Isaksen

**Ingvild Landvik Isaksen** () er ein norsk fotballspelar frå Drøbak. Ho har pr 31.7.2017 spelt 60 landskampar og skåra tre mål. Isaksen var innbytar i EM-finalen 2013 mot Tyskland, der det vart norsk tap med 0-1.

Isaksen spelte på Kolbotn IL frå 2006 til -13. Sidan 2014 har ho vore aktiv i Stabæk IF, men gjekk skadd heile 2015-sesongen.

Isaksen fekk sin landslagdebut vinteren 2009, straks før ho fylte 20 år. Ho var med i EM-troppa 2009, men fekk lite speletid i meisterskapen. Etter ei par sesongar utanfor landslaget byrja den nye landslagssjefen Even Pellerud å nytte henne i ei indreløparrolle. Under Fotball-EM 2013 vart ho matchvinnar då Noreg vann 1-0 over Tyskland i gruppespelet, Tysklands fyrste EM-tap sidan 1993. Isaksen var innbytar i EM-finalen, der Tyskland og Noreg møttest på ny og sluttresultatet det motsette av i kampen i gruppespelet.

Etter at VM-turneringa 2015 gjekk fløyten grunna skade, kom Isaksen med att i EM-troppa 2017. Under meisterskapen i Nederland fekk ho lite speletid, delvis grunna i skadeplagar.

### Merittar
*EM-sølv: 2013
*Noregsmeister: 2007 med Kolbotn IL

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ingvild Isaksen|Ingvild Isaksen]]» frå ,  den 31. juli 2017.*
Karde

**Karde** (norrønt *karði*, gjennom lågtysk frå mellomalderlatin *cardus*, 'tistel')  er ein reiskap eller maskin som kan brukast til å bearbeida ein flokete fibermasse til eit tynt, rensa, samanhengjande fiberflor. Denne prosessen, der ein greier fibera parallelle og fjerner ureiningar, blir kalda karding. 

Ei handkarde er typisk to treplater med handtak. Kvar plate har tettsitjande tindar på ei side, liknande ein børste. Tindane er festa i eit lag av lêr.

I ein kardemaskin passerer fibermassen gjennom eit system av roterande valser med eit tindebeslag som er stukke gjennom eot belegg av lêr eller tettvevd tekstil, til dømes av bomull.

Den helgenerklærte biskopen Blasius av Sebaste, som mellom anna er vernehelgen for ullkardarar, har karde som helgenattributt.

## Kjelder

*
Sverre Måseidvåg

**Sverre Måseidvåg** () er ein tidlegare norsk skuleleiar. Han er cand. philol. frå Universitetet i Trondheim 1972.

Sverre Måseidvåg var leiar for Pedagogisk Tenestesenter for Indre- og Søre Sunnmøre ( 9 kommunar) i 1975-77. Han var tilsett som inspektør (prorektor) ved Volda lærarhøgskule i åra 1977-90 og rektor 1990-94. Måseidvåg blei vald som første rektor ved Høgskulen i Volda 1994-97.  Han hadde studieopphald i 1997-98 ved Edith Cowan University i Perth i Australia.
Japanmakak

**Japanmakak** (*Macaca fuscata*) er ein makak som lever i Japan. Han er den primatarten som lever lengst nord utanom mennesket. Arten vert gjerne delt inn i to underartar, *Macaca fuscata yakui* og *Macaca fuscata fuscata*, men denne inndelinga har møtt motsegner. Japanmakakar kan bada i varme kjelder om vinteren. Dei lever i grupper på mellom 8 og 166 individ.

Japanmakaken og rhesusapen skilde truleg lag som art i pleistocen, for mellom 0,31 og 0,88 millionar år sidan, og dei er framleis nært skylde. Japanmakaken er noko lengre ute i slekt med formosamakaken og krabbemakaken.

## Kjelder
Taoufik Makhloufi

**Taoufik Makhloufi** () er ein algerisk mellomdistanseløpar som vart olympisk meister på 1500 meter i 2012, og tok sølvmedaljane både på 800 m og 1500 m ved OL 2016.

## Aktiv
Makhloufi sette personleg rekord på 1500 m med 3.34,3 i 2009, men kom ikkje lengre enn til semifinalane under verdsmeisterskapen i Berlin. Året etter forbetra han seg til 3.32,9 under eit stemne i Monaco. I 2011 vart han nummer tre på 1500 m og vann 800 m under Afrika-leikane i Maputo.

I OL-sesongen 2012 vann Makhloufi 800 meter i Afrika-meisterskapen i Benin med personbeste 1.43,88. Tre veker seinare flytta han i Monaco også den personlege rekorden på 1500 m, då til 3.30,8. Under Sommar-OL i London like etter var han påmeld til både 800 m og 1500 m. Der bestemte han seg for å satse einast på 1500-meteren og vart fyrstemann både i forsøksløpet og semifinalen. Han vart så tvinga til å stille i forsøket på 800 m, men sprang sakte og braut tidleg. Dette førte til at Det internasjonale friidrettsforbundet (IAAF) diskvalifiserte han frå leikane. Makhloufi protesterte på avgjerda, ei avgjerd som vart omgjort etter han la fram ein dokter-uttale som sa han var plaga med smertar i eit kne. Dermed fekk han delta i finalen på 1500 m, eit løp han vann med ein margin på sju tidels sekund til sølvmedaljøren og over sekundet til bronsevinnaren.     

Sjukdom førte til at 2013-sesongen gjekk fløyten for Makhloufi. I 2014 forbetra han den personlege rekorden 1500 m til 3.30,4 i Qatar, utan å kom på sigerspallen. Sommaren presterte han livsbeste 3.28,7 ved eit stemne i ?. Under verdsmeisterskapen 2015 i Beijing enda han på fjerdeplassen på 1500 m, i eit felt der det skilde 0,18 sekundar mellom nummer to og fem.

Under dei olympiske sommarleikane i Rio de Janeiro i august 2016 vann Makhloufi sølv på 800 meter og sette algerisk rekord med 1.42,61, slått einast av verdsrekordhaldar David Rudisha som vart klokka inn på 1.42,15. Fem dagar seinare tok Makhloufi ein ny sølvmedalje i eit regelrett luseløp på 1500 m, ei tevling  som Matthew Centrowitz frå USA vann på tida 3.50,0, den svakaste vinnartida i ein OL-finale på 84 år.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2009 i Berlin: Utslått i semifinalane (3.37,8 =nr 17)
*VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane (3.50,8 =nr 24)
*OL 2012 i London: Gullmedalje på 1500 m – 3.34,0, framom Leonel Manzano (3.34,7)
*VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 3.34,76, bak Abdalaati Iguider (3.34,67)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølv både 800 m – 1.42,61 og 1500 – 3.50,1
*VM 2019 i Doha: Sølvmedalje på 1500 m – 3.31,38, bakom Timothy Cheruiyot (3.29,26)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Taoufik Makhloufi|Taoufik Makhloufi]]» frå ,  den 1. august 2017.*  

*World Athletics
*
Gregorius Dagsson

**Gregorius Dagsson** (død 1161) var ein norsk høvding i borgarkrigstida. Gregorius Dagsson var lendmann for kong Inge Krokrygg, og Snorre fortel i *Haraldssønenes saga* at Gregorius og Inge si mor Ingerid Ragnvaldsdotter freista å styra den vanføre kongen.

## Bakgrunn
Gregorius var son av Dag Eilivsson, som grunnla Gimsøy kloster, og gjennom mora var han i nær skyld med Giskeætta. Systera Baugeid var abbedisse ved klosteret. Ei anna syster, Borghild, var gift med Kåre kongbror, sammødre halvbror av kong Olav Magnusson.

## Lendmann i borgarkrigstida
Gregorius var ein av dei fremste lendmennene i si tid, og budde på garden Bratsberg i Grenland. Då han hadde påkalla seg kong Sigurd Munn sin vrede, gjekk han over til bror til kongen, Inge Krokrygg. Han vart ein av Inges sterkaste støtter i dei følgjande konfliktene, då Inge sine brør, Sigurd og Øystein Haraldsson slo seg saman for å fråta han hans del av riket. Inge var sterkt funksjonshemja, og lét høvdingane (mellom anna Gregorius) rå for det meste av landstyringa. Inge sin bror Øystein freista å ta Gregorius til fange, men Gregorius klarte å rømme, og Øystein brann garden hans.

Gregorius vende seg fyrst mot Sigurd og fekk han drepen i Bergen i 1155. Då Øystein ville hemne drapet, overrumpla Gregorius han nokre år seinare ved Foss i Ranrike, der Øystein fall. Då Sigurd Munns son Håkon Herdebrei seinare tok kongsnamn, var Gregorius ein av førarane for den hæren som slo han ved Konghelle i 1159. Men då Gregorius med få menn ville angripe Håkon sine bønder i nærleiken av Uddevalla i januar 1161, vart han drepen. Liket vart gravlagd i Gimsøy kloster.

## Våpenskjold?
Gregorius vart i «Gerhard Schønings våpenbok» 
frå sist på 1700-talet, påstått å ha hatt eit våpenskjold, utan at dette er stadfesta i kjelder frå mellomalderen. Påstanden finst ikkje i Iver Hirtzholms våpenbok frå 1600-talet. Truleg er våpenet ei forveksling med våpenet til sysselmannen i Skien, Stig Håkonsson, som er kjent frå 1335.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gregorius Dagsson|Gregorius Dagsson]]» frå ,  den 2. august 2017.*  
 
## Litteratur
* Hans Cappelen: «Ikke Gregorius Dagsson», *Våpenbrevet* nr. 94 mars 2015, Norsk Heraldisk Forening, Oslo 2015. Artikkelen justert i *Ætt og Annet* nr. 96, Grenland Ættehistorielag, Skien 2015, side 37-38
* Johan Marius Setsaas: «Schønings våpenbok: Til glede og bekymring», *[[Norsk Slektshistorisk Forening|Genealogen]]* nr. 2/2014, Oslo 2014, side 45-51
* *[[Nordisk familjebok]]. Uggleupplagan*. Bd. 10 (1909), «Gregorius Dagssön» https://runeberg.org/nfbj/0116.html
* Snorre: Norges Kongesagaer. Oversatt av Anne Holtsmark og Didrik Arup Seip. Gyldeldal, Oslo 1979
* 
*
Tromsø domkyrkje

**Tromsø domkyrkje** er ei domkyrkje i Den norske kyrkja som ligg i Tromsø. Domkyrkja er soknekyrkja for Tromsø Domkyrkjes sokn. Ho er òg hovudsete for Tromsø domprosti og Nord-Hålogaland bispedømme. Denne domkyrkja er særleg merksemdsverdig fordi ho er den einaste norske protestantiske domkyrkja som er bygd i tre.

Den gule trekyrkja vart bygd i langkyrkjeformat og i nygotisk stil i 1861 av arkitekten Christian Heinrich Grosch. Kyrkjetårnet og hovudinngangen ligg i vest. Ho er truleg den nordlegaste protestantiske domkyrkja i verda. Med over 600 sitjeplassar er ho ei av dei mest markante trekyrkjene i Noreg. Ho hadde opphavleg om lag 984 sitjeplassar, men mange benkar og stolar er blitt fjerna gjennom åra for å gi plass til bord bakerst i kyrkja.

## Historie
Byggverket vart fullført i 1861 etter at bispedømet vart oppretta i 1844. Christian Heinrich Grosch var arkitekt. Det vart bygd med lafteteknikk. Kyrkja ligg midt i Tromsø by på ein stad der det truleg har stått ei kyrkje sidan 1200-talet.

Den første kyrkja i Tromsø vart bygd i 1252 av kong Håkon IV som ei kongeleg kapellkyrkje. Ho høyrde difor til kongen, ikkje til den katolske kyrkja. Denne kyrkja er omtala fleire gonger i mellomalderen som «St. Maria nær heidningane» (*Sanctae Mariae juxta Pagano*).

Lite er kjent om dei tidlegare kyrkjene på staden, men i 1711 vart ei ny kyrkje bygd her. Ho vart erstatta i 1803. Kyrkja frå 1803 vart flytta ut av byen i 1860 for å gi plass til dagens domkyrkje. Ho vart flytta til eit område nokre hundre meter sør for bygrensa, og tidleg på 1970-talet vart ho flytta på nytt til dagens Elverhøy kyrkje oppe i åsen. Denne kyrkja står framleis, og fleire kunstverk frå mellomalderen som tidlegare har pryda kyrkjene i Tromsø, er oppbevarte der, mellom anna ei Madonna-figur, truleg frå 1400-talet.

Dagens domkyrkje vart vigsla 1. desember 1861 av biskop Carl Peter Essendrop. I 1862 vart kyrkjetårnet ferdigstilt og klokka installert. Alt interiør og all utsmykking vart laga på 1880-talet. Domkyrkja kosta om lag 10 000 spesidalar å byggje.
## Interiør
Interiøret er dominert av altaret med ei kopi av måleriet «Oppstandelsen» av kunstnaren Adolph Tidemand; originalen finst i Bragernes kyrkje i Drammen. Under måleriet står eit sitat frå Johannesevangeliet på norsk som betyr «Eg er oppstoda og livet». Altaroppsatsen vart fullført i 1884 av Christian Brun. Glasmaleria fremst i kyrkja, teikna av Gustav Vigeland, vart installerte i 1960.

Domkyrkja har to orgel. Det nyaste, eit heil-elektrisk orgel, vart bygd i 2017 og vigsla 11. juni 2017. Det er eit Mühleisen-orgel frå Leonberg i Tyskland. Det eldste mekaniske orgelet står på galleriet og vart bygd i 1863 av Claus Jensen, og restaurert i 2013–2014.

## Galleri

Catedral, Tromsø, Noruega, 2019-09-04, DD 68.jpg
Tromso Tromsø Norway tunliweb 03.jpg|
Catedral, Tromsø, Noruega, 2019-09-04, DD 61-63 HDR.jpg
Catedral, Tromsø, Noruega, 2019-09-04, DD 64-66 HDR.jpg


## Referansar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tromsø domkirke|Tromsø domkirke]]» frå ,  den 2. august 2017.* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tromsø Cathedral|Tromsø Cathedral]]» frå ,  den 26. november 2025.*