open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nyland i Ångermanland

**Nyland** er ein svensk tettstad i Kramfors kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland. Tettstaden ligg like ved Kramfors lufthamn. I 2005 hadde tettstaden 945 innbyggjarar. Utanför Nyland ligg Lilla Norge, som er ei øy bygd opp av ballast frå norske båter, derav namnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nyland (Ångermanland)|Nyland (Ångermanland)]]» frå ,  den 6. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nymölla

**Nymölla** er ein tettstad i Bromölla kommun i Skåne län i Sverige. I år 2005 hadde tettstaden 294 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nymölla|Nymölla]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Hanzhong

**Hanzhong** (kinesisk skrift 汉中市, pinyin *Hànzhōng*) er eit byprefektur i sørvest i provinsen Shaanxi i det sentrale Kina. Prefekturet dekker eit areal på 27&nbsp;246 km² og har om lag 3,42 millionar ibuarar. Det ligg langs den øvre delen av elva Hanshui, sør for fjellområdet Qinling.

Byprefekturet Hanzhong omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*) og ti fylke (县 *xiàn*).

### Turisme
Mellom ei lang rekke sjåverdige tempel, byportar og altar ligg dei vakre mausolea over Zhang Qian, «silkevegspioneren», i fylket Chenggu, og over Cai Lun, *oppfinnaren* av papiret, i fylket Yang.

### Samferdsle
Kinas riksveg 108 går gjennom området. Riksvegen tek til i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan. Også Kinas riksveg 316 går gjennom området. Han fører frå Fuzhou i Fujian via Nanchang i Jiangxi og Wuhan i Hubei til Lanzhou i Gansu.

### Historie
Hanzhong var militærstrategisk viktig den gongen dette området låg ved yttergrensa for det kinesiske kulturområdet. Området var bygt allereie under Shang-dynastiet. I 325 f.Kr. etablerte staten Qin eit prefektur i Hanzhong. Vel hundre år seinare, i 206 f.Kr., var Hanzhong base for Liu Bang då han bygde opp Det vestlege Han-dynastiet (206 f.Kr.-8 e.Kr.). Under Dei tre statars tid (220-280) sende Zhuge Liang, statsminister i kongedømmet Shu, troppar til Qishanfjellet seks gonger, og nytta Hanzhong som base for sitt felttog nordover mot kongedømmet Wei.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanzhong|Hanzhong]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Olshammar

**Olshammar** er ein svensk tettstad i Askersunds kommun i Örebro län i landskapet Närke. I år 2005 hadde tettstaden 291 innbyggjarar. Verner von Heidenstam voks opp på staden. I kyrkja Birgittakyrkan kan ein mellom anna sjå inskripsjonar som han laga i kyrkjegolvet som barn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olshammar|Olshammar]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Onsala

**Onsala** er ein svensk tettstad i Kungsbacka kommun i Hallands län i Halland. I 2011 hadde tettstaden 11&nbsp;951 innbyggjarar. 

Tettstaden ligg på austsida av halvøya Onsala mot Kungsbackafjorden. I 1970-åra var det stor bustadbygging her og framover er dei tidlegare småstadane Gottskär, Vickan, Rydet og Oscarsberg vokse saman, slik at busetnaden no dannar eit samanhengande belte langs heile austkysten av halvøya. Ein del arbeidsplassar finst innan reiselivsnæring og småindustri, men pendling til Kungsbacka og Göteborg er særs utbreidd.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Onsala|Onsala]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  
 
* Onsala – tettsted i Sverige. (19.11.2011) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Onsala/tettsted_i_Sverige
Onsalahalvön

**Onsala** er ei halvøy på vestkysten av Sverige, 30 km sør for Göteborg i Kungsbacka kommun. På Onsala ligg Onsala rymdobservatorium, det første radioastronomiske observatoriet i Sverige. Delar av kysten og skjergarden kring halvøya er verna som naturreservat. Tettstaden Onsala ligg langs austsida av halvøya.  I 2007 budde det kring 20 000 innbyggjarar på halvøya. 

## Kjelder

* Onsala – halvøy i Sverige. (14.11.2011) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Onsala/halv%C3%B8y_i_Sverige
Örbyhus

**Örbyhus** er ein tettstad i Tierps kommun i Uppsala län i landskapene Uppland og Södermanland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;905 innbyggjarar, like aust for Örbyhus ligg tettstaden Upplanda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Örbyhus|Örbyhus]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Öregrund

**Öregrund** er ein svensk by som ligg i Uppsala län i landskapet Uppland. Den ligg i Östhammars kommun og i 2005 hadde byen 1&nbsp;552 innbyggjarar.

Öregrund fekk bystatus 1491 og ligg cirka 20 kilometer nordvest for Östhammar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Öregrund|Öregrund]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Ornäs

**Ornäs** er ein svensk tettstad i Borlänge kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 685 innbyggjarar. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ornäs|Ornäs]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Orrefors

**Orrefors** er ein tettstad i Nybro kommun i Kalmar län i Sverige, kring 40 km vest for Kalmar. I 2006 hadde tettstaden 7007 innbyggjarar. 

Orrefors er framfor alt kjend for glasverket med same namn, sjå Orrefors glasbruk.

Utanom glasverket har Orrefors sagbruk, butikkar, hotell, to vandreheimar, campingplass og andre firma som satser på glas- og turistnæringa. På staden ligg òg Riksglasskolan med elevinternat. Glaskonsernet Orrefors Kosta Boda blei kjøpt opp av New Wave i 2005. Det er planer om ein fornøyelsespark med shoppingområde ved innkøyringa til Orrefors frå riksväg 31.

Idrettsplassen i Orrefors heiter Orrevallen og er heimebane for fotballaget Orrefors IF.

## Kommunikasjon
Orrefors ligg ved riksväg 31 mellom Nybro og Vetlanda. Næraste jernbanestasjon er Nybro ved Kust till Kust-banen. Orrefors var tidlegare stasjon ved banen mellom Nybro og Sävsjöström, men persontrafikken tok slutt i 1985. Dei næraste flyplassane med regulær persontrafikk ligg i Kalmar og Växjö. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Orrefors|Orrefors]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
*Banen Nybro-Sävsjöström 
*Orrefors IF, Orrevallen
Orsa finnmark

**Orsa finnmark** er eit område i Ljusdal kommun nordaust i Dalarna i Sverige. Fram til 1881 høyrte det til Orsa kommun. Området vart kolonisert av finske innvandrarar på 1600-talet. E45 og Inlandsbanan går gjennom området. 
Tandsjöborg, Fågelsjö, Björkberg og Hamra er busetnader her.

Hamra nasjonalpark ligg i området. 

## Kjelder

*
Örsundsbro

**Örsundsbro** er ein tettstad i Enköpings kommun i Uppsala län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;005 innbyggjarar. Örsundsbro ligg cirka femten kilometer nordaust for Enköping.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Örsundsbro|Örsundsbro]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Orrhammar

**Orrhammar** er ein svensk tettstad i Flens kommun i Södermanlands län i Södermanland. I år 2005 hadde tettstaden 322 innbyggjarar. Orrhammar er i nord, aust og sør omgjeve av innsjøen Orrhammaren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Orrhammar|Orrhammar]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Oskarström

**Oskarström** er ein svensk tettstad i Halmstads kommun i Hallands län i Halland. I 2011 hadde tettstaden 4&nbsp;071 innbyggjarar. Han ligg ved elva Nissan, 17 km nordaust for Halmstad. 

Oskarström er ein industristad med produksjon av mellom anna glasfibertapet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oskarström|Oskarström]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Ösmo

**Ösmo** er ein svensk tettstad i Nynäshamns kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I år 2005 hadde tettstaden 3&nbsp;652 innbyggjarar. 
Ösmo ligg cirka ti kilometer nordvest for Nynäshamn.

I Ösmo finst det servicetilbod i form av skular, barnehagar, bibliotek, symjehall, idrettsplassar og eit senter med butikkar, restaurantar og bank. Innbyggjarane i Ösmo er overvegande pendlarar, og arbeider hovudsakleg i Nynäshamn, Södertälje og Stockholm.

Det blei tidleg etablert busetnader på Ösmo, det finst mellom anna leivningar frå steinalderen, helleristingar og eit titals runesteinar. Ösmo vert omtalt i skriftlege dokument alt i 1281, då under namnet *Øzmo*.

Fram til 1974 var Ösmo administrasjonssenter i den tidlegare Ösmo kommune. I 1974 oppretta ein Nynäshamns kommun ved å slå saman Ösmo kommune, Sorunda kommune og byen Nynäshamn. 

Ösmo har ein stasjon på Stockholms pendeltognett. Han ligg på enkeltsporlinjen Västerhaninge-Nynäshamn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ösmo|Ösmo]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Östanå

**Östanå** er ein tettstad i Östra Göinge kommun i Skåne län i Sverige. I år 2005 hadde tettstaden 221 innbyggjarar. Östanå ligg ca. 40 kilometer nord for Kristianstad og ca. 25 kilometer nordaust for Hässleholm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Östanå|Östanå]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Österstad

**Österstad** er ein svensk tettstad i Motala kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 334 innbyggjarar.

Staden har bensinstasjon, traktorservicefirma, barnehage og grunnskule. Byen ligg om lag 10 km frå Motala og Borensberg og 35 km frå Linköping.

Det er ca. 2 km til næraste kyrkje, Ekebyborna kyrka. Ho er kjend frå 1100-talet, og var den kyrkja som heilage Birgitta tilhøyrte og vitja i dei 30 åra ho budde på Ulfåsa gard, i dag Ulfåsa slott. Österstad skule brukar òg kyrkja ved jule- og sommaravslutningar.

Österstad byrja å vokse då det blei bygd jernbane forbi staden på 1940-talet, men veksten skaut ikkje riktig fart før på 1960-talet. Det store fleirtalet av bustader er teglsteinshus, bygd i 60-talsstil. Jernbanen blei etter kvart lagt ned og erstatta med bilveg. To busslinjer trafikkerer Österstad, linje 622 Motala-Borensberg og 620 Linköping-Motala.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Österstad|Österstad]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Östnor

**Östnor** er ein svensk tettstad i Mora kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 523 innbyggjarar. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Östnor|Östnor]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Östra Örträsk

**Östra Örträsk** er er ein liten tettstad i Lycksele kommun i Västerbottens län i Sverige. Det ligg på den austlege breidda av Örträsksjön, på ein vestlege breidda ligg Västra Örträsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Östra Örträsk|Östra Örträsk]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Östra Sönnarslöv

**Östra Sönnarslöv** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige. I 2010 hadde tettstaden 294 innbyggjarar.

Östra Sönnarslöv ligg ved foten av Linderödsåsen, og bygda har eit særs variert og kupert terreng. Östra Sönnarslöv er høgst truleg eit særs gamalt busetnadsnamn. Löv-namna er sjeldne i Sverige, og har opphavet sitt i det danske «lev», som tyder etterleivning, eit arvegods frå ein person. «Sönnarslöv» tyder altså at nokon med namnet Sonner eller Sender ein gong fekk området i arv, truleg før kristendomen kom til Skåne.

Området er rikt på fornminne frå bronsealderen og vikingtida.

Herrelaget til fotballklubben Östra Sönnarslövs IF spelar i 7. divisjon (avd. NÖ Skåne).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Östra Sönnarslöv|Östra Sönnarslöv]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Informasjon om Östra Sönnarslöv på Kristianstads kommunes nettsider
Östra Vemmerlöv

**Östra Vemmerlöv** er ein tettstad i Simrishamns kommun, på folkemunne òg kalla Gyllebo. 

Han ligg ca. 9 km nordvest for Simrishamn. Gyllebo slott ligg ved Gyllebosjön like nord for sjølve staden og har sine røter i veldig tidleg mellomalder. Fotballspelaren Christoffer Andersson bur i Östra Vemmerlöv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Östra Vemmerlöv|Östra Vemmerlöv]]» frå ,  den 6. juli 2012.*
Bokn kyrkje

**Bokn kyrkje** er ei langkyrkje frå 1847 som ligg i Bokn kommune i Rogaland.

Byggverket er i tømmer og har 300 plassar. Kyrkja blei bygd etter mønster frå Nærbø gamle kyrkje på Jæren etter typeteikningar av Hans Ditlev Franciscus von Linstow.

Det har vore kyrkje på denne staden sidan mellomalderen. Den eldste kyrkja ein veit om var ei stavkyrkje. I 1686 blei det bygd ei tømmerkyrkje i staden for denne, som så blei erstatta av dagens bygg i 1847.

Altartavla  er frå 1924 med motivet «Kom til meg alle som har slit og har langt å bera» og er laga av Ole Frøvig.

## Kjelder

* 
* «Bokn kyrkje» ved bygdabladet.no  [død lenkje]
* 


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bokn kirke|Bokn kirke]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, side 418, Vanebo forlag 1993, ISBN 82-75-27022-7
*
Otterbäcken

**Otterbäcken** er ein svensk tettstad i Gullspångs kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 764 innbyggjarar. 

På staden er det ei hamn i Vänern. Her er det òg eit bandylag, Otterbäckens Bandyklubb, som lenge har spelt i svensk 1. divisjon. 

Dampbåten «Otterbäcken», med Otterbäcken som heimehamn, kolliderte på Vänern natt til 9. september 1900 med lastedamparen «Agnhammar». «Otterbäcken» sokk umiddelbart på ca. fem famners djup, men samtlege av dei 14 personane om bord blei redda. Fartøyet blei seinare redda av bergingsfartøyet «Isbjörn».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otterbäcken|Otterbäcken]]» frå ,  den 6. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Rederimarianne.com Det K-merkede fartøyet M/S Mariannes nettsted 
*Otterbäckens Bandyklubb
José de Ribera

**José de Ribera** () var ein spansk målar som var aktiv i Napoli under barokken. Den naturalistiske stilen hans påverka framveksten av ein fornya målestil i Napoli, noko som har gjort at føregangsmannen Ribera, elevane hans, samt målarar frå andre verkstader i byen ofte har vorte omtala som den napolitanske skulen.

## Liv og gjerning

Ribera var fødd i Játiva i provinsen Valencia, og utdanna seg deretter hos målaren Francisco Ribalta i byen Valencia. I vaksen alder, kringom  1610-11, flytta han til Italia. I Roma studerte han verka til Rafael og Annibale Carracci og i Parma og Modena arbeida til Antonio da Correggio. Han slo seg ned i Napoli og lærde av Caravaggio sine bilete. Av denne målaren vart han påverka av den dramatiske behandlinga av lys og skugge i måleria til både Caravaggio og etterfylgjarane hans.

Grunna framstillinga av helgenen Bartolomeus sine piner, fekk Ribera oppdrag som hoffmålar hos hertugen av Osuna. I 1630 fekk han medlemskap i i San Luca-akademiet i Roma, og i 1644 vart han tildelt Kristusordenen av paven.

Ribera er ved sidan av Caravaggio den viktigaste naturalisten i den napolitanske målarskulen, hans chiaroscuro er av ypparste merke. Framsyningar av det redselsfulle og det gruale møter ein i mykje av kunsten hans. Han la sin elsk på brystbilete av gamle, beinete eremittar, helgenar mm.

Ribera døydde i Napoli i 1652.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jusepe de Ribera|Jusepe de Ribera]]» frå ,  den 6. juli 2012.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Överhörnäs

**Överhörnäs** er ein tettstad i Örnsköldsviks kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 602 innbyggjarar. Överhörnäs ligg cirka ti kilometer sør for Örnsköldsvik.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Överhörnäs|Överhörnäs]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Överkalix

**Överkalix** (finsk *Ylikainuu* eller *Kainus*) er ein svensk tettstad som ligg i Norrbottens län, og i landskapet Norrbotten. Det er Överkalix kommuns administrasjonssenter og i år 2005 hadde tettstaden 946 innbyggjarar.

Överkalix kommune ligg ved Kalixälven, ca 100 kilometer nordaust for Luleå, og ca 55 kilometer nord for E4 langs E10 opp mot Gällivare og Kiruna. Nordfrå kjem Kalixälven og gjer ein Z-sving forbi tettstaden, der òg Ängesån munnar ut i elva. Like søraust for tettstaden Bränna ligg dei to sjøane Grundträsk og Djupträsk, den siste strekkjer seg knappe 10 kilometer sørover. Vest for elva ligg det 260 meter høge Lappberget, der ein frå toppen har milevid utsikt i alle retningar.

Kommunesenteret, der kyrkje, kommuneadministrasjon og skular ligg, blir kalla Bränna. Grelsbyn, som ligg ca. ein kilometer sør for Bränna, og dessutan Brännaberget, ca 500 meter søraust for Bränna, og Tallvik, som ligg på den andre sidan av elva, ca. ein kilometer nord for Bränna, reknast òg med til tettstaden.

Kalixälven med det klåre vatnet sitt og fast sandbotn byr på mange gode badehøve frå midten av juli til midten av august, mange gonger med vasstemperatur over 20 grader C. Elva er difor godt vitja i sommarmånedane av såvel lokalfolkesetnaden som tilreisande, og av desse kjem mange frå Nord-Noreg. Överkalix har òg ein campingplass i nærleiken av elva, som er mykje vitja av turistar om sommaren, dei fleste frå Noreg.

## Historie
I 1644 vart Överkalix eit eige sokn, men området har ei historie som strekkjer seg til omkring år 4000 f.kr

Den lokale dialekten blir kalla Överkalixbondska, og blir oppfatta som vanskeleg å forstå for ikkje-innfødde, men desto meir interessant for språkvitskapen. Fleire doktoravhandlingar er skrivne om dialekten, t.d. av Carin Pihl alt på 1920-talet.

Brännaberget ligg like sør for tettstaden, og er ein festplass og eit utsiktspunkt. I 2002 var festplassen 50 år, og då vart anlegget modernisert.

I kommunen finst ein steinalderbuplass der ein har funne den austlege keramikktypen *kamkeramik*. Staden heiter Lillberget og ligg nord for staden Gyljen, ca 15 kilometer nord for Bränna. I Gyljen fanst eit jernverk og seinare eit større sagbruk på 1800-talet.

## Næringsliv
Næringslivet er dominert av ein bedrift som lager kundetilpassa sandwichelement, IT-verksemd, samt offentleg sektor.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Överkalix|Överkalix]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Överum

**Överum** er ein svensk tettstad i Västerviks kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;270 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Överum|Överum]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Övertorneå

**Övertorneå** (meänkieli og nordsamisk *Matarengi*, finsk *Matarenki*) er ein tettstad som ligg i Norrbottens län, og i landskapet Norrbotten i Sverige. Han er administrasjonssenter i Övertorneå kommun og i 2005 hadde tettstaden  innbyggjarar.

Övertorneå ligg ved elva Torne älv som dannar grensa til Finland. På den andre sida av elva ligg den finske kommunen Övertorneå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Övertorneå|Övertorneå]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Ovesholm

**Ovesholm** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige.

I 2010 hadde tettstaden 299 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ovesholm|Ovesholm]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Aitikgruva

**Aitikgruva** eller **Aitik koppargruva** er ei gruve i Norrbottens län, austsøraust for Gällivare i Sverige. Gruva er det største dagbrotet i Skandinavia og ei av dei største kopargruvene i Europa. Gruva er eigd av Boliden AB. Aitik har over 700 tilsette (2020) og er den største private arbeidsgjevaren i Gällivare kommun. 
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Aitik koppargruva|Aitik koppargruva]]» frå ,  den 7. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Almarestäket

**Almarestäket** eller *Stäket* er eit sund i Mälaren aust i det sentrale Sverige. Det låg ei festning her mellom kring 1370 og 1517 som òg vart kalla Almarestäket.

Ein trudde tidlegare at staden kalla Stocksund av Snorre Sturlasson var same sundet, men i dag trur ein at dette er Norrström, 2&nbsp;km mot vest. 

Sundet var viktig før Stockholm vart grunnlagd på 1300-talet og vakta vassvegen til dei viktige svenske mellomalderbyane Uppsala og Sigtuna. Til dømes førte eit åtak mot Sigtuna av baltiske vikingar i 1187 til eit slag ved Almarestäket, der erkebiskop Johannes omkom.

På 1600-talet vart det bygd ein herregard på øya. Denne vart renovert på 1800-talet. 

## Festning
Det vart bygd ei festning her seint på 1300-talet under Albert av Sverige. Ho låg på den vesle øya Stäkesön i midten av sundet. Ho vart residens for den svenske erkebiskopen fram til 1517, då erkebiskop Gustav Trolle låste seg sjølv inne der for å unngå rettssak, og styresmaktene kravde at festninga vart riven  ned. Dette var formelt uautorisert fordi på denne tida var statseigedomane skild frå kyrkjeeigedomane. Som hemn for dette og det dei rekna som anna urettferd fekk Trolle støtte av den danske kongen Kristian II hemn i Stockholm-blodbadet i 1520.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Almarestäket|Almarestäket]]» frå ,  den 7. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* article ''Almarestäket'' from Nordisk familjebok (in Swedish)
Alnarp

**Alnarp** er ein statleg eigedom i Lomma kommun i Skåne i Sverige. 

Alnarpsinstituttet, som ligg utanfor Lomma rett nord for Malmö, har sidan 1862 utdanna mellom anna landskapsarkitektar og hagebrukskandidatar.

Eigedomen går attende til 1325 og vart offisiell bustad for landshøvdingen i Skåne i 1674. I 1862 vart Alnarp slott ombygd til ein ny jordbruksskule.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alnarp|Alnarp]]» frå ,  den 7. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alvastra

**Alvastra** er ein turiststad og gammalt kulturområde i Östergötlands län, ved sørfoten av Omberg ved Vättern i Sverige. Staden er mest kjend cisterciensarklosteret , Alvastra kloster, som er det eldste, rikaste og fornemste klosteret i i Sverige. Klosteret vart grunnlagd i 1145 av Sverkar og erkebiskop Eskil saman med franske munkar. Klostret var rikt og mektig til reformasjonen, no ei interessant ruin med kongegrav (den sverkerske ætta). Sidan slutten av 1940-åra har klosterruinane vore gjenstand for arkeologiske undersøkingar. I Alvastra ligg òg Alvastra pælebygningslandsby, ein konstruksjon i tre frå yngre steinalder, liggjande ca 1 km nordaust for klostret. 

## Kjelder
* Alvastra. (15.02.2012) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Alvastra
Alvik i Stockholm

**Alvik** er ein bydel i Bromma bydelsområde i Västerort i Stockholm kommun. Alvik fungerer som eit av knutepunkta for kommunikasjon i Bromma og Västerort. Her finn ein endehaldeplass for Tvärbanan, ein mindre bussterminal og eit lite handelssentrum. I samband med Alvik stasjon finst òg ein av vognhallane til tunnelbanen.

## Sjå òg
*Alvik tunnelbanestasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alvik|Alvik]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Apladalen

**Apladalen** er eit bygdemuseum og ein naturpark i Värnamo i Sverige med fleire kulturhistorisk interessante bygningar.
Påläng

**Påläng** er ein svensk tettstad i Kalix kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I år 2005 hadde tettstaden 291 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Påläng|Påläng]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Parksidan

**Parksidan** er ein tettstad i Ekerö kommun i Stockholms län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 331 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Parksidan|Parksidan]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Pater Noster-skjera

**Pater Noster-skjera** er ei øygruppe i Bohuslän utanfor Marstrand i Sverige. Det står eit 32 meter høgt fyrtårn her, oppført i 1868 og nedlagd i 1977. 

Namnet kjem visstnok av det vanskelege farvatnet i området, fordi sjøfolk las bøna Pater noster eller Fader vår, her. 

## Kjelder
* Pater Noster-skjærene. (24.11.2011) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Pater_Noster-skj%C3%A6rene
Pajala

**Pajala** er ein svensk tettstad ved Torne älv i Norrbottens län i landskapet Norrbotten, nær grensa til Finland. Han er administrasjonssenter i Pajala kommun. I 2011 hadde tettstaden 1&nbsp;958 innbyggjarar.

## Historie
Presten og botanikaren Lars Levi Læstadius, som er mest kjend som mannen bak læstadianismen, budde og arbeidde i Pajala på midten av 1800-talet.

Ved ein feil vart Pajala bomba av sovjetiske fly under vinterkrigen våren 1940, men ingen menneske omkom. Det vart sleppt 134 bombar, seks bygningar brann ned. Berre to personar pådrog seg mindre skadar. Sovjetiske offiserar inspiserte seinare skadane, og Sovjetunionen betalte erstatning for dei.

## Litteratur om Pajala
Handlinga i Mikael Niemi-boka *Populærmusikk frå Vittula* utspelar seg hovudsakleg i Pajala. Vittula, eigentleg *Vittulajänkkä* («Fittemyra»), er eit folkeleg namn på eit villaområde i Pajala.

Ei anna skildring frå Pajala av same forfattar er boka *[[Mannen som enda som en lax]]*. I denne kriminalromanen belyser forfattaren mellom anna situasjonen til tornedalsfinsk (meänkieli) i dagens Pajala.

## Samferdsel
Pajala-Ylläs Airport har daglege samband til Luleå. Elles har tettstaden fleire daglege bussavgangar til byar og tettstader i Norrbottens län.

## Diverse
Ishockeyspelaren Johan Tornberg, som scora det avgjerande målet i finalen i Ishockey-VM 1998, kjem frå Pajala.
I sentrum av Pajala står det eit solur som mæler over 38 meter i diameter.

Geologiske undersøkingar gjort i traktene rundt Pajala har vist større førekomster av ulike slags utvinnbare mineral som kopar og jarn. Dette har ført til drøftingar om ein eventuell ny jarnbane til Skibotn i Noreg, med tanke på ei isfri utskiping derfrå, alternativt ein bane til Gällivare med tanke på utskipning frå Narvik eller direkte til Luleå. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pajala|Pajala]]» frå ,  den 7. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Kommunens nettsted
*Lenkesamling om Pajala
Persberg

**Persberg** er ein svensk tettstad i Filipstads kommun i Värmlands län i landskapet Värmland. I 2005 hadde tettstaden 306 innbyggjarar. Persberg ligg cirka seks kilometer nordaust for Filipstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Persberg|Persberg]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Ramsberg

**Ramsberg** er ein svensk tettstad i Lindesbergs kommun i Örebro län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde tettstaden 271 innbyggjarar. Ramsberg ligg cirka tretti kilometer nord for Lindesberg.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ramsberg|Ramsberg]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Pilgrimstad

**Pilgrimstad** er ein svensk tettstad i Bräcke kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. Han ligg ved den nordvestre enden av Revsundssjön, ca. 30 km søraust for Östersund. I 2005 hadde tettstaden 405 innbyggjarar. 

Pilgrimstad ligg ved E14 mellom Sundsvall og Östersund. Staden har fått namn etter pilegrimane som på veg til grava til Olav den heilage i Nidaros (Trondheim) stoppa ved *pilegrimskjelda* og drakk av det reine vatnet. 

Tettstaden Pilgrimstad voks opp omkring eit sagbruk som blei bygd i 1905. Dette blei i 1952 erstatta av ein sponplatefabrikk. Eigar var skogsselskapet Bergvik och Ala. Fabrikken blei nedlagt i 1986, og i fabrikklokala er det i dag etablert fleire mindre verksemder, mellom anna ein husfabrikk og eit mikrobryggeri, Jämtlands Bryggeri.

Sponplatefabrikken i Pilgrimstad blei kjend som den siste industriverksemda Olof Palme vitja før han blei drepen.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pilgrimstad|Pilgrimstad]]» frå ,  den 7. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Pilgrimstad.se (lokalt nettsted)
* Bräcke kommune
Rävlanda

**Rävlanda** er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;345 innbyggjarar. 

Staden ligg ved jernbanelinjen mellom Göteborg og Borås og har jernbanestasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rävlanda|Rävlanda]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rejmyre

**Rejmyre** er ein svensk tettstad i Finspångs kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2011 hadde tettstaden 900 innbyggjarar. 

Rejmyre glasbruk blei grunnlagt i 1810 og er det tredje eldste glasverket i Sverige som framleis er i drift. Glasverket er ein turistattraksjon, og har verkstader og fabrikkutsal.

Skogsröyet er ein rockefestival som kvar sommar sidan 2006 har gått av stabelen i Rejmyre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rejmyre|Rejmyre]]» frå ,  den 7. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Festivalen Skogsröyet
*Rejmyre glasbruk
Rentjärn

**Rentjärn** er ein liten tettstad i Malå kommun i Västerbottens län i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rentjärn|Rentjärn]]» frå , den 7. juli 2012.*
Resarö

**Resarö** er ein svensk tettstad og ei øy i Vaxholms kommun i Stockholms län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 2&nbsp;347 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Resarö|Resarö]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Revingeby

**Revingeby** er ein tettstad i Lunds kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 538 innbyggjarar. 

Revingeby ligg ved det militære øvingsområdet Revingehed, like ved grensa til Eslövs kommun. Busetnaden består hovudsakleg av einebustader og rekkehus. Her ligg òg ei kyrkje, ein skule, eit ridehus, brannstasjon, reinseverk, vannverk, Statens räddningsskola, ein førskule og ein idrettsplass. Dei største arbeidsgjevarane er det svenske forsvaret og Statens räddningsverk.

## Kommunikasjon
Fra 1905 til 1939 var Revingeby ein stasjon på banen *Lund-Revinge-Harlösa*. Stasjonen låg 21,4 meter over havet. I dag går det ingen tog til Revingeby. På det tidlegare banelegemet blei det bygd ny bilvei mellom Revingeby og Södra Sandby. Den rette strekninga utanfor blei på 1960-talet bygd ut og tatt i bruk av det svenske flyvåpenet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Revingeby|Revingeby]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rimforsa

**Rimforsa** er ein svensk tettstad i Kinda kommun i Östergötlands län i Östergötland. I år 2005 hadde tettstaden 2&nbsp;181 innbyggjarar. Det ligg mellom Kisa og Linköping, ved innsjøane Åsunden og Järnlunden, og passerast av Riksveg 34 og Stångådalsbanan. Rimforsa er den nest største tettstaden i kommunen, etter Kisa. Persontoga på Stångådalsbanan stanser ved Rimforsa stasjon. Det finst òg bussamband til Linköping og Kisa. Staden kan ein nå vassvegen via Kinda kanal. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rimforsa|Rimforsa]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rinkabyholm

**Rinkabyholm** er ein svensk tettstad i Kalmar kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;555 innbyggjarar. Rinkabyholm ligg cirka 10 kilometer sør for Kalmar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rinkabyholm|Rinkabyholm]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Okaritokivi

**Okaritokivi**, *Apteryx rowi*, òg kjent som **rowi**, er ein medlem av kivifamilien, Apterygidae, og blei skildra som ny for vitskapen i 2003. Arten er ein del av brunkivikomplekset, tidlegare ein art brunkivi, *Apteryx australis*, og er morfologisk svært lik dei to andre medlemmene, sørbrunkivi og nordbrunkivi. I utsjånad skil okaritokivi seg frå dei andre kiviartane ved å ha mjukare og meir gråleg fjørdrakt og har ofte kvite flekker i andletet.

Blant dei fleste kiviartar rugar hannen aleine, men hos okaritokivi tar begge kjønn del i ruging av egget. Dei fleste para er monogame gjennom heile livet. Livslengda er særs lang for denne kiviarten, i gjennomsnitt ca. 80 år.

Vernestatus er gjeve som 'nasjonalt kritisk'. Predasjon, hovudsakleg frå importerte dyr som røyskatt, er den største trusselen mot okaritokivi. Naturvernarbeid for kontroll av røyskatten har vore delvis vellykka i å gjenopprette populasjonen av okaritokivi. Likevel er framleis eksistens av denne arten inne i ein skjør fase.

Arten finst i eit avgrensa område av Okarito-skogen på vestkysten av Sørøya på New Zealand, og har ein populasjon på berre ca. 370 individ. 
Små mengder rowi er sette ut på rovdyrfrie øyar i Marlborough Sounds. Den 29. juni 2010, blei tre hekkande par lauslatne på Blumine Island som ein del av eit avlsprogram. Populasjonen på øyane bidreg til å sikre arten om noko skjer med den naturlege bestanden i Okarito. Øyane gjev òg unike tilhøve for forsking på arten.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Okarito Kiwi|Okarito Kiwi]]» frå , den 7. juli 2012*
* BirdLife International (2014) Species factsheet: Apteryx rowi. Henta frå http://www.birdlife.org den 11. januar 2015
* Department of Conservation, New Zealand (2012) *[http://www.doc.govt.nz/conservation/native-animals/birds/land-birds/kiwi/rowi-formerly-okarito-brown-kiwi/facts/ Facts about rowi]*. Henta frå http://doc.govt.nz/ den 7. juli 2012. 

### Referansar
Nordbrunkivi

**Nordbrunkivi**, *Apteryx mantelli*, er ein kiviart som er utbreidd i dei nordlege to tredjedelar av Nordøya på New Zealand, og med ca. 35&nbsp;000 gjenlevande individ, er dette den mest vanlege av alle kiviar. Arten er ein del av brunkivikomplekset, tidlegare éin art brunkivi, *Apteryx australis*, og er morfologisk svært lik dei to andre medlemmene, sørbrunkivi og okaritokivi.

Nordbrunkivi finst på isolerte, fragmenterte stader over store delar av Nordøya. Nordbrunkivi har vist uvanlege tilpassingsevner til å leve på krattaktig åkerland, i plantasjar og i urskog, men dei føretrekk framleis tett, subtropisk og temperert skog.

Hofuglar er ca. 40&nbsp;cm høge og veg ca. 2,8&nbsp;kg, hannane er noko mindre ca. 2,2&nbsp;kg. Fjørdrakta er stripa i raudbrunt og er busta.

Paret har 2-3 kull i året med to egg i kvart kull, nokre gonger eitt egg. Ungane har utvikla fjørdrakt ved klekking, forlèt reiret og kan klare seg sjølv innan ei veke.

Populasjonen er estimert til totalt over 35&nbsp;000 individ (2008) og er minkande.
Nordbrunkivi har status «sterkt truga», i følgje IUCN raudliste, den største trusselen kjem frå rovdyr, slik som hundar, kattar og røyskatt. 94 % av ungane døyr i områda der tiltak mot pattedyr ikkje er utført. 
Men i område under aktiv forvaltning, kan overlevingsraten for nordbrunkivi vere langt høgare. Til dømes, takka vere pågåande skadedyrskamp i eit område av Tongariro-reservatet, blei overlevingsraten nesten dobla i eit år med tiltak.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:North Island Brown Kiwi|North Island Brown Kiwi]]» frå , den 7. juli 2012*
* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2014) Species factsheet: Apteryx mantelli . Henta frå http://www.birdlife.org den 11. januar 2015
* Department of Conservation, New Zealand (2012) Facts about Northland brown kiwi . Henta frå http://doc.govt.nz/ den 7. juli 2012.

### Referansar
Dvergkivi

**Dvergkivi**, *Apteryx owenii*, ein den minste kiviarten, opphavleg truleg frå Sørøya på New Zealand, men i dag er det meste av populasjonen funne på Kapiti Island ved sørkysten av Nordøya. 

Dvergkivi har ei lengd på 35-45 cm, hannen veg 0,9-1,3 kg, hoa ca. 200 gram meir. Fjørdrakta er brungrå, med lyse horisontale striper, nebb og føter er lyse.

Det er sette ut små bestandar på ei rekkje øyar i området ved Cooksundet og Haurakibukta. I 2000 blei ca. 20 dvergkiviar sette ut i Karori-reservatet, Wellington. Dei lever i alle typar habitat på Kapiti, inkludert gjenreist skog, grasmark og kratt.

Dvergkivi pleier å ete ulike virvellause dyr, andre små insekt og jamvel nokre typar frukt. Når dei beitar, rører dei seg langsamt framover, søkjer og snuser med nebbet og dei kan nokre gongar grave litt i bakken. 

Dei hekkar i ei utgraven hòle, i ein hol trestamme eller i tett vegetasjon. Mest vanleg legg hoa eitt egg i kullet, nokre gonger to, og hannen rugar i ein periode på 63-76 dagar. Egget veg ca. 300 gram. Etter klekking held ungen seg i reiret i fire til fem dagar før han vandrar ut etter føde.

Populasjonen er estimert til totalt over 1200 individ (2012) og er stabil. Forventa levealder er 45 år. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Little Spotted Kiwi|Little Spotted Kiwi]]» frå , den 7. juli 2012*
* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2014) Species factsheet: Apteryx owenii. Henta frå http://www.birdlife.org den 11. januar 2015

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av dvergkiviar hos Internet Bird Collection
Rödbo

**Rödbo** er ein svensk tettstad i Göteborgs kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän. I 2005 hadde tettstaden 255 innbyggjarar. Rödby ligg cirka 19 kilometer nord for Göteborg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rödbo|Rödbo]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rökå

**Rökå** er ein liten tettstad i Malå kommun i Västerbottens län i Sverige.
Han ligg sør i kommunen, 22&nbsp;km frå administrasjonsstaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rökå|Rökå]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rolfs

**Rolfs** er ein svensk tettstad i Kalix kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I år 2005 hadde tettstaden 881 innbyggjarar, den ligg like over Kalixälven vest for Kalix.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rolfs|Rolfs]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Lövsta på Gotland

**Lövsta** er ein svensk tettstad i Gotlands kommun i Gotlands län på Gotland. I 2005 hadde tettstaden 253 innbyggjarar. 

Tettstadene Lövsta og Romakloster var fram til 1995 rekna som ein enkel tettstad, men har frå då blitt rekna som to separate tettstader.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Roma på Gotland|Roma på Gotland]]» frå ,  den 7. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Röke

**Röke** er ein tettstad i Hässleholms kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 243 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Röke|Röke]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rönneshytta

**Rönneshytta** er ein svensk tettstad i Askersunds kommun i Örebro län i landskapet Närke. I år 2005 hadde tettstaden 291 innbyggjarar. Rönneshytta ligg cirka 10 kilometer nordaust for Askersund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rönneshytta|Rönneshytta]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rosersberg

**Rosersberg** er ein svensk tettstad i Sigtuna kommun i Stockholms län i landskapet Uppland. Han ligg mellom Märsta og Upplands Väsby. I 2005 hadde tettstaden 1641 innbyggjarar. 

## Attraksjonar
Rosersbergs slott blei bygd av familien Oxenstierna i perioden 1634&ndash;1638. Rosersbergs slott blei kongeleg i 1762, då det kom i Karl XIII sitt eige (då hertug). Karl XIV Johan er den siste kongen som har budd på slottet. På Rosersbergs slott overnatta òg keisar av Etiopia Haile Selassie då han vitja Sverige i 1954.

## Kommunikasjon
I Rosersberg er det ein pendlartogstasjon og fleire busshaldeplassar. Følgende linjer finst:
*J36 Märsta – Södertälje C
*538 Rotebro station – Arlanda
*576 Märsta station – Löwenströmska sjukhuset
*585 Ekillaskolan – Gillermossen

Ostkustbanan sine firdoble spor går over til dobbeltspor sør for Rosersberg, der Arlandabanan bøyer av mot Arlanda.

## Kjende personar frå Rosersberg
*Ulf Isaksson
*Henrik Schyffert
*Håkan Södergren

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rosersberg|Rosersberg]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rossön

**Rossön** er ein svensk tettstad i Strömsunds kommun i Jämtlands län i landskapet Ångermanland. I 2005 hadde tettstaden 400 innbyggjarar. Rossön ligg cirka 45 kilometer aust for Strömsund. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rossön|Rossön]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rörö

**Rörö** er ein tettstad og ei øy i Öckerö kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän i Sverige. Rörö er den nordlegaste busette øya i kommune. I sør ligg Hyppeln og i søraust Källö-Knippla. I vest brer den nordlegaste delen av Kattegat seg ut.

Hovudnæringa på staden er fiske og Rörö har ein stor flåte med store notbåtar. I tillegg kjem mindre fiskebåtar som blir nytta til kystfiske, eidg av pensjonistar og hobbyfiskarar.

Rörö har skule for 1.-6. klasse. I 2008 blei nye lokale tatt i bruk. Det er òg ein førskule på øya. På 2000-talet blei det bygd ein idrettshall i tilknyting til skulen.

To tredelar av Rörö, i prinsippet dei sørlege, vestlege og nordlege delane av øya, er naturreservat. Øya har fine badeviker, sandstrender og eit nett med turstiar. På det høgaste punktet på øya og andre stader er det fortidsminne frå bronsealderen, samt spor frå militær verksemd, bunkerar og andre installasjonar som blei bygd under andre verdskrigen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rörö|Rörö]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rottne

**Rottne** er ein svensk tettstad i Växjö kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 2&nbsp;354 innbyggjarar.

## Kjelder
Rottneros

**Rottneros** er ein svensk tettstad i Sunne kommun i Värmlands län i landskapet Värmland. I 2005 hadde tettstaden 444 innbyggjarar. Namnet tyder 'brølande munning' på oldnordisk.

Dei såkalla *Rottnerosverken* blei opphavleg bygt som jernverk på slutten 1600-talet ved elva Rotna (på svensk Rottnan). Verksemda blei endra til papirproduksjon på slutten av 1800-talet, og i dag er Rottneros AB eit børsnotert konsern med fleire papirfabrikkar. I nærleiken ligg Rottneros jernbanestasjon.

Rottneros herregard stod modell for «Ekeby» i Gösta Berlings saga. Lucianatta 1929 blei den gamle herregarden øydelagd i ein valdsam brann. Den dåverande eigaren Svante Påhlsson (1882–1959) bygde opp att herregarden , og anla samstundes Rottneros Park som ein blomster- og skulpturpark rundt herregarden, inspirert av dei store parkane i Europa. I parken finst òg Nils Holgersson sin eventyrpark og ei MC-utstilling.

## Stamfrändemonumentet

I Rottneros står Stamfrändemonumentet, reist for å minnast dei som innvandra til Värmland frå Finland og dei som utvandra frå Värmland til Nord-Amerika. Monumentet er eit relieff i granitt som forestiller Värmlands landskap, med inskripsjonen *TILL HUGFÄSTANDE AV SAMBANDET MED STAMFRÄNDER VÄSTANHAVS OCH ÖSTANHAVS*. Ei ørn av bronse sit på toppen av monumentet. Både granittrelieffet og bronseørna er laga av den finske kunstnaren Jussi Mäntynen og blei avduka 22. juni 1953.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rottneros|Rottneros]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rundvik

**Rundvik** er ein svensk tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län i landskapet Ångermanland. I 2005 hadde tettstaden 414 innbyggjarar. Rundvik ligg ved Bottenhavet, cirka sju kilometer sør for Nordmaling.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rundvik|Rundvik]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rot i Dalarna

**Rot** er ein svensk tettstad i Älvdalens kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 684 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rot i Dalarna|Rot i Dalarna]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Runhällen

**Runhällen** er ein svensk tettstad i Heby kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 213 innbyggjarar. Runhällen ligg cirka tolv kilometer nord for Heby.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Runhällen|Runhällen]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rusksele

**Rusksele** (sørsamisk *Råaskoe*, umesamisk *Ruosskuo*) er ein tettstad i Lycksele kommun i Västerbottens län, Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rusksele|Rusksele]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rya

**Rya** er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 295 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rya|Rya]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Rydebäck

**Rydebäck** er ein tettstad i Helsingborgs- og Landskrona kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 4&nbsp;485 innbyggjarar, der 4&nbsp;445 av desse budde i Helsingborgs kommun

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rydebäck|Rydebäck]]» frå , den 7. juli 2012.*
Rydöbruk

**Rydöbruk** er ein svensk tettstad i Hylte kommun i Hallands län i Halland og Småland. I år 2005 hadde tettstaden 385 innbyggjarar. Grensa mellom Småland og Halland går gjennom Rydöbruk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rydöbruk|Rydöbruk]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Ryd

**Ryd** er ein svensk tettstad i Tingsryds kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 1&nbsp;415 innbyggjarar.

## Referansar
Saltsjöbaden

**Saltsjöbaden** er ein svensk tettstad i Nacka kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde tettstaden 8&nbsp;397 innbyggjarar. 

Saltsjöbaden omfattar Neglingeön, ei halvøy på 75 hektar som ligg mellom Baggensfjärden og Neglingeviken og er landfast via eit nes ved Rösunda. I tillegg kjem området vest for Neglingeviken til Lännerstasundet og Baggensstäket i nord og til Erstaviken i sør.

Staden er bl.a. kjend for Saltsjöbadsavtalen som blei inngått 20. desember 1938 mellom Landsorganisationen i Sverige og Svenska Arbetsgivareföreningen.

Saltsjöbaden er òg kjend for kyrkja, Uppenbarelsekyrkan, oppført etter teikningar av Ferdinand Boberg og utsmykka av mellom andre Carl Milles (koparportar m.m.) og Olle Hjortzberg (freskomalerier). 

I 1948 blei det arrangert ei delturnering i verdsmeisterskapen i sjakk, ein såkalla intersoneturnering. Denne var vunnen av David Bronstein frå Sovjetunionen, og dette var hans første store internasjonale turneringssiger. Karl Gerhard hadde villaen sin på Strandpromenaden i Saltsjöbaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Saltsjöbaden|Saltsjöbaden]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Sandviken i Södermanland

**Sandviken** er ein svensk tettstad i Södertälje kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde tettstaden 338 innbyggjarar. 

Tettstadene Sandviken, Vattubrinken og Ekeby samt bygdene Tuna og Stjärna och Aska med omland plar bli omtala med samlenamnet Enhörna. Området høyrer til kommunedelen Enhörna i Södertälje kommune. Kommunedelen blei danna i 1967, då Enhörna kommune blei slått saman med Södertälje. Kommunen Enhörna hadde tidlegare blitt danna ved at ein slo saman kommunane Ytter- og Överenhörna i 1952. Ein plar sjå Ekeby som Enhörnas administrasjonssenter, sidan det meste av servicetilbodet finst her.

Det er regelmessig bussamband med Södertälje kvar dag. I sommarhalvåret går det båtar til Stockholm og Mariefred frå kaien i Sandviken og Ekensberg dagleg.

De næraste jernbanestasjonane er Södertälje Syd for fjerntog, Nykvarn for regiontog og Södertälje for lokaltog.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sandviken (Södermanland)|Sandviken (Södermanland)]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Brewster-lova

**Brewster-lova** seier at når ljos brytast og blir reflektert på overgangen mellom to gjennomsiktige, isotrope stoff, er det reflekterte ljoset fullt polarisert når den reflekterte stråleretninga står vinkelrett på den brotne. Den tilhøyrande innfallsvinkelen *ip* blir kalla *polarisasjonsvinkelen*, eller *Brewster-vinkelen*. Han er ifølgje Snellius-lova gjeve ved tan *ip* = *n*, der *n* er den relative brytingsindeksen til stoffet. 

For luft/kronglas er den relative brytingsindeksen ca. 1,5 og polarisasjonsvinkelen ca. 57°.

## Kjelder
* Brewsters lov. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Brewsters_lov

## Bakgrunnsstoff
*Brewster's Angle Extraction from Wolfram Research
*Brewster window at RP-biletenics.com
City Boy

**«City Boy»** er ein song av den norske popgruppa Donkeyboy frå det andre studioalbumet deira *[[Silver Moon]]*. Han vart gjeven ut 29. november 2011.

## Listeplasseringar

## Sertifiseringar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:City Boy (song)|City Boy (song)]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Britisk einingssystem for mål og vekt

**Det britiske einingssystemet for mål og vekt** (engelsk *imperial units* eller *British Imperial*) vart vedteke i 1824, og seinare raffinert fram til 1959, og sidan redusert. Systemet vart offisielt nytta over heile Det britiske imperiet. Seint på 1900-talet hadde dei fleste landa i det tidlegare imperiet offisielt vedteke det metriske einingssystemet for mål og vekt. Så langt (2012) nyttar Storbritannia framleis berre delvis det metriske systemet. 

Einingane var frå 1856 innanfor den nøyaktigheita ein kunne oppnå, og var lik dei einingane som i 1824 vart fastsett som felles for England, Skottland og Irland. Einingane for yard og pound skilde seg ikkje noko særleg frå Tudor-einingane som vart fastlagt av Elisabeth I av England kring 1590. Lengda av 1 yard stemte omtrent med 1 Winchester yard som var fastlagt av kong Edgar av England i 965, medan pound avoirdupois var innført 1303. Frå 1856 nytta ein imperia eller imp. som nemning før eininga. I 1963 vart imp. yd og imp. lb erstatta av høvesvis internasjonal yard og internasjonal pound avoirdupois i ein avtale mellom Storbritannia, USA, Canada, Australia og Sør-Afrika. Dei nye einingane vart fastlagde i forhold til meter og kilogram. Ein tidlegare skilnad mellom dei britiske og amerikanske einingane, nær grensa for kor nøyaktig ein kunne måle, vart dermed oppheva. Imp. gallon og US gallon vart derimot halde uendra. 

Storbritannia vedtok i 1896 meterkonvernsjonen og metersystemet vart lovleg, men ikkje teke i bruk. Først i førebuingane til EU-samarbeidet vart det i 1965 vedteke å gå over til SI-eininga og dei metriske einingane, men gjennomføringa av dette har sidan medlemskapen i EU i 1973 gått tregt. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Imperial units|Imperial units]]» frå ,  den 8. juli 2012.*