Antoine de Saint-Exupéry

**Antoine de Saint-Exupéry** () var ein fransk aristokrat, forfattar og flygar. Han mottok fleire av dei fremste franske litterære prisane, og fekk òg den amerikanske nasjonale bokprisen. Han er best hugsa for kortromanen sin *Den lillle prinsen* (*Le Petit Prince*), der han særleg syner den humanistiske filosofien sin. Boka vart gjeven ut som biletbok med illustrasjonar av forfattaren i 1943, og kan lesast både av barn og vaksne. Ho er omsett til ei rekkje språk, og kom på norsk i Inger Hagerup si omsetjing i 1962. Saint-Exupéry omkom under eit flytokt i 1944. Fleire av bøkene han er utgjevne posthumt.

## Liv og virke
Saint-Exupéry var ein vellukka kommersiell flygar før den andre verdskrigen. Han flaug luftpostrutene i Europa, Afrika og Sør-Amerika. Ved utbrotet av krigen gjekk han inn det franske flyvåpenet (*Armée de l'Air*), og flaug rekognoseringoppdrag fram til Frankrike gjekk med på våpenstillstand med Nazi-Tyskland i 1940. 

Etter å ha vorte demobilisert frå flyvåpenet, reiste han til USA for å bidra til å overtala dei amerikanske styresmaktene til å gå til krig mot Nazi-Tyskland. Etter opphaldet på 27 månader i Nord-Amerika, der han skreiv tre av dei viktigaste verka sine, melde han seg inn i *Force d' Aériennes Françaises Libres* (FAFL), Det frie franske flyvåpenet i Nord-Afrika, sjølv om han var langt over maksimumalderen for slike pilotar og med skrantande helse. Rekognoseringsflyet til Saint-Exupéry, ein amerikansk F-5B-1-LO, forsvann over Middelhavet under eit alliert rekognoseringstokt den 31. juli 1944. Han vart truleg observert av ein tysk kompanisjef frå fjelltoppen Tête de Chien over Monaco. I år 2000 vart vrakrestane av flyet funne av dykkarar utanfor Marseille. Årsaka til ulukka er aldri vorten slått fast.

## Ettermæle
Før krigen hadde Saint-Exupéry vorte berømt i Frankrike som flygar. Dei litterære verka hans, blant dei *Den lille prinsen*, fremja omdømmet hans til nasjonalhelt i Frankrike etter at han døydde. *Den lille prinsen* er omsett til over 250 språk og dialektar. Saint-Exupéry fekk ytterlegare ry med dei mange omsetjingane av andre tekster. Dei filosofiske memoarane hans *Terre des homme* vart namnet på ei betydeleg humanitær gruppe, og vart òg nytta for å skapa det sentrale temaet for den mest vellukka verdsutstillinga på 1900-talet, Expo 67 i Montréal i Canada.

## Bibliografi
* 1925: *Manon, danseuse et autres textes inédits* – utgitt i 2007, fransk ISBN 2070119297
* 1926: *L'évasion de Jacques Bernis*  eller *L'aviateur*, fragment til *Courrier sud* 
* 1929: *Courrier sud*, fransk ISBN 2070360806
* 1931: *Vol de nuit*, fransk ISBN 2070256588 – norsk omsetjing ved Henrik Groth: *Flyvere i natten* (1932)
* 1939: *Terre des hommes*, fransk ISBN 2070256596 – norsk omsetjing ved Andreas Hoell: *Sand, vind og stjerner* (1952)
* 1942: *Pilote de guerre*, fransk ISBN 2070105016 – norsk omsetjing ved Haakon Bugge Mohrt: *Speiding over Arras* (1945)
* 1944: *Lettre à un otage*, fransk ISBN 2070256618
* 1945 (fyrst gjeven ut i 1943 i New York): *Le Petit Prince*, fransk ISBN 2070116271 – norsk omsetjing ved Inger Hagerup: *Den lille prinsen* (1962), norsk ISBN 9788203247163
* 1948: *Citadelle* – filosofisk roman, fransk ISBN 2070256634
* 1953: *Lettres de jeunesse, 1923-1931*, fransk ISBN 2070256642 –  utgitt på nytt i 1976 med tittelen *Lettres de jeunesse à l'amie inventée, 1923-1931*, fransk ISBN 2070368548
* 1953: *Carnets*, fransk ISBN 2070256642 – full utgåve i 1975, fransk ISBN 2070406121
* 1955: *Lettres à sa mère*, fransk ISBN 2070702669
* 1956: *Un sens à la vie*, fransk ISBN 2070256677
* 1962: *Pages choisies*, fransk ISBN 2070256685
* 1982: *Écrits de guerre 1939-1944*, fransk ISBN 2070258939

### Spesialsamlingar og andre utgjevingar

* 1953: *Œuvres : Courrier Sud – Vol de nuit – Terre des hommes – Pilote de guerre – Lettre à un otage – Le Petit Prince – Citadelle*, fransk ISBN 2070105032
* 1980: *Cahiers Saint-Exupéry (№ 1)*, fransk ISBN 2070207102
* 1981: *Cahiers Saint-Exupéry (№ 2)*, fransk ISBN 2070258394
* 1994: *Œuvres complètes, Tome I : Textes de jeunesse. Romans et récits&nbsp;: L'Aviateur – Courrier Sud – Vol de nuit – Terre des hommes. Écrits de circonstance&nbsp;: Articles – Reportages – Préfaces. Écrits personnels&nbsp;: Carnets – Correspondance*, fransk ISBN 2070113108
* 1994: *Œuvres complètes, Tome II&nbsp;: Écrits de guerre – Œuvres littéraires&nbsp;: Pilote de guerre, Le Petit Prince – Testament posthume&nbsp;: Citadelle – Écrits personnels&nbsp;: Correspondance privée – Appendice&nbsp;: Saint-Exupéry et le cinéma*, fransk ISBN 2070113116
* 1998: *En røst fra århundrets samvittighet* – utval av skriftene til Antoine de Saint-Exupéry, norsk ISBN 9788203178108
* 1999: *Cher [[Jean Renoir]]* – filmprosjekt lest av Antoine de Saint-Exupéry i 1941, fransk ISBN 2070754618
* 1999: *Saint-Exupéry raconte *Terre des hommes*  à Jean Renoir* – filmprosjekt lese av Antoine de Saint-Exupéry i 1941 (CD)

## Prisar (utval)

* 1931 – Prix Femina

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Antoine de Saint-Exupéry|Antoine de Saint-Exupéry]]» frå ,  den 16. oktober 2018.*  

## Litteratur

* Chevrier, Pierre (psevdonym for Hélène (Nelly) dei Vogüé) (1950): ''Antoine de Saint-Exupéry.'' Montreal, Quebec, Canada: La librairie Gallimard dei Montréal.
* Migeo, Marcel (1960): *Saint-Exupéry.* New York:  McGraw-Hill.
* Peyre, Henri (1967): *French Novelists of Today.* New York: Oxford UP.
* Robinson, Joy D. Marie (1984): ''Antoine dei Saint Exupéry'' (Twayne's World Authors series: French literature). Boston: Twayne Publishers, s. 120–142.
* Rumbold, Richard & Stewart, Lady Margaret (1955): The Winged Life: A Portrait of Antoine de Saint-Exupéry, Poet and Airman. New York: D. McKay.
* Smith, Maxwell A. (1956): Knight of the Air: The Life and Works of Antoine de Saint-Exupéry. New York: Pageant Press.

## Bakgrunnsstoff