open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Småriddarsporeslekta

**Småriddarsporeslekta** (*Consolida*) er ei planteslekt i soleiefamilien. Om lag 40 eittårige artar tilhøyrer slekta. Desse finn ein naturleg frå Vest-Europa aust til Sentral-Asia.

Slekta har berre ein art som veks naturleg i Noreg: *[[Consolida regalis]]*, åkerriddarspore.

Nemninga «riddarspore» blir òg nytta om plantar både i slektene *Consolida* og *[[Delphinium]]*.
Artane i *Consolida* skil seg frå *Delphinium* gjennom blomsterstrukturen, der plantane i *Consolida* har ein meir open struktur, medan plantane i *Delphinium* har blomstrar som sitt og dannar ei søyle. Dei fleste artane i *Delphinium* er fleirårige, medan artane i *Consolida* er eittårige.

## Artar
**[[Consolida aconiti]]*
**[[Consolida ajacis]]* (= *[[Consolida ambigua]]*) - Hyasintriddarspore
**[[Consolida anthoroidea]]*
**[[Consolida armeniaca]]*
**[[Consolida axilliflora]]*
**[[Consolida cornuta]]*
**[[Consolida cruciata]]*
**[[Consolida glandulosa]]*
**[[Consolida hellespontica]]*
**[[Consolida hohenackeri]]*
**[[Consolida lineolata]]*
**[[Consolida oliveriana]]*
**[[Consolida olopetala]]*
**[[Consolida orientalis]]* - Orientriddarspore
**[[Consolida persica]]*
**[[Consolida phrygia]]*
**[[Consolida raveyi]]*
**[[Consolida regalis]]* - Åkerriddarspore
**[[Consolida saccata]]*
**[[Consolida scleroclada]]*
**[[Consolida staminosa]]*
**[[Consolida stapfiana]]*
**[[Consolida stenocarpa]]*
**[[Consolida sulphurea]]*
**[[Consolida thirkeana]]*
**[[Consolida tomentosa]]*

## Bakgrunnsstoff
* Jepson Manual Treatment
* USDA Plants Profile
* Flora of North America
Ascension

**Ascension** (engelsk *Oppstigning, himmelfart*) er eit britisk oversjøisk territorium i det sørlege Atlanterhavet. Øya ligg sør for ekvator på 7. breiddegrad, ca 1600&nbsp;km aust for kysten av Afrika og 2250&nbsp;km vest for kysten av Brasil. Tidlegare låg øya under det britiske territoriet St. Helena, men frå og med 2009 er det del av eininga St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha, der dei tre britiske øyane har jamstilt makt. Georgetown er både hovudstad og største byen på øya. Ifylgje Store Norske leksikon budde det 560 menneske i Georgetown i 2003. Den vesle Boatswain Bird Island som ligg 270 meter aust for Ascension, høyrer også med til territoriet. Denne øya er folketom, men husar store mengder sjøfugl.

## Historie

Offisielt vart øya oppdaga av den portugisiske sjøfararen Afonso de Albuquerque på Kristi himmelfartsdag i 1503. Han kalla difor øya opp etter den kristne høgtidsdagen. Tidlege kjelder skildrar øya som gold og turr, men her fanst sjøfugl og store havskjelpadder som sjøfolka jakta på. Ascension hadde ingen fast busetnad før i 1815, då Napoleon Bonaparte vart plassert på St. Helena som livstidsstraff. 22. oktober det året kom britane og gjorde øya til ein del av Storbritannia. Frå 1922 til 2009 var Ascension underlagt den britiske øya St. Helena. Øya er i dag eit viktig kommunikasjonssenter for Storbritannia, med radiosendar, satellittkommunikasjon og amerikansk flybase.

## Natur

Ascension er ei vulkansk øy, og den opphavlege floraen på øya var truleg ikkje svært stor. Mesteparten av dette voks rundt det høgste fjellet på øya, Green Mountain. Etter at europearane hadde innført geiter, rotter, kaninar og esel, åt dyra opp det meste av plantelivet her, og på 1800-talet var det få vekster att på øya. I 1843 føreslo botanikaren Joseph Hooker å innføra nye treslag til øya for å avskjera fuktig luft og slik få meir nedbør, og for å motverka erosjon. I dag er floraen på øya annleis enn han var den gongen. Det er vanskeleg å få noko til å veksa i dei karrige låglanda, men rundt Green Mountain veks det no ein frodig skog som resultat av arbeidet til Hooker. I 2005 vart Green Mountain gjort til nasjonalpark, og ein freistar særskilt å ta vare på dei endemiske planteslaga som enno finst på øya. Fordi det fanst så få opphavlege plantesortar her, må ein prøva å gje best moglege kår for det nye økosystemet på øya. Framleis blir øya årleg vitja av havskjelpadder som legg egg her i perioden januar til mai.

## Kjelder

* Avdelinga om historie er henta frå Engelsk Wikipedia, som refererer til denne artikkelen frå bladet Mysterra. Henta inn 8. april 2012. 
* Avdelinga om natur er henta frå ein artikkel om plantelivet på Ascension, skriven av Phil Lambdon. Henta inn 8. april 2012. 

## Bakgrunnsstoff

*
Riddarsporeslekta

**Riddarsporeslekta** (*Delphinium*) er ei planteslekt i soleiefamilien. Om lag 300 artar tilhøyrer slekta. Desse finn ein naturleg frå Vest-Europa aust til Sentral-Asia.

Det er ingen artar i denne slekta som veks naturleg i Noreg. Derimot er ein type nytta mykje som hageplante; spesielt kultivarar av hybriden *[[Delphinium x elatum]]*, hageriddarspore.

Nemninga riddarspore blir òg nytta om plantar både i slektene *[[Consolida]]* og *Delphinium*.

Alle artane er giftige.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
*Flora of China - ''Delphinium''
*Flora of North America - ''Delphinium''
Riddarspore

**Riddarspore** (bokmål *ridderspore*) er ei nemning som blir nytta om plantar både frå småriddarsporeslekta (*[[Consolida]]*) og riddarsporeslekta (*[[Delphinium]]*) i soleiefamilien.

Artane i *Consolida* skil seg frå *Delphinium* gjennom blomsterstrukturen, der plantane i *Consolida* har ein meir open struktur, medan plantane i *Delphinium* har blomstrar som sitt og dannar ei søyle. Dei fleste artane i *Delphinium* er fleirårige, medan artane i *Consolida* er eittårige.

I Noreg er det berre ein riddarsporeart som veks vilt, åkerriddarspore (*[[Consolida regalis]]*). Elles er fleire artar nytta som hageplantar.

Den vanlegaste kultivaren er frå hybriden *[[Delphinium x elatum]]*, hageriddarspore.
St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha

**St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha** er eit britisk oversjøisk territorium som består av øyane St. Helena, Ascension og øygruppa Tristan da Cunha. Ascension og Tristan da Cunha var underlagt St. Helena fram til 1. september 2009, då ei ny grunnlov tok kraft som gav dei tre områda jamstilt status innanfor territoriet.

Administrativt og geografisk er territoriet inndelt i tre delar som blir styrt av kvart sitt råd. Guvernøren for territoriet styrer det lovgjevande rådet for St. Helena, medan hen må representerast av ein administrator kvar på Ascension og Tristan da Cunha, som styrer øyråda på desse stadene.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:|]]» frå ,  den 8. april 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Kornblom

**Kornblom** (*Centaurea cyanus*) er ei plante i knoppurtslekta i korgplantefamilien. Arten liknar på tyrkarkornblom, men er noko større enn denne. Han var tidleg eit vanleg ugras i åkrar, men blir i dag gjerne dyrka som prydplante.

## Skildring
Kornblom er ein eittårig urt med opprett stengel, smale blad og intenst blå blomstrar. Stengelen er ofte greina og kan bli nesten éin meter lang. Både blad og stengel er gråfilta.

## Historie
Pollen frå kornblom er funne i torv som vart danna rett etter slutten av siste istid, noko som syner at den var ei pionerplante i den opne og næringsrike jorda som ein kunne finne då. Da menneska tok til å dyrke korn, vart kornblom eit vanleg ugras i kornåkrane, saman med for eksempel kornvalmue, gullkrage og klinte. Betre frørensing har ført til at desse plantene nesten er forsvunne, men kornblom blir dyrka i hagar på grunn av dei vakre blomstrane.

Kornblom er eigentleg ei europeisk plante, men har spreidd seg til andre verdsdeler der korn blir dyrka i temperert klima, som Nord-Amerika, Argentina, Sør-Afrika og Australia. På grunn av bruk av ugrasmiddel har kornblom blitt mindre vanleg enn tidlegare på åkerland. I Noreg er kornblom funne nord til Troms, men den er nå blitt sjeldsynt.

Kornblom er òg nytta som hageplante.

## Symbol
Kornblom er nytta som symbol i mange samanhengar:
* Frå 1968 har han vore nasjonalblome for Estland
* nasjonalblome for Tyskland
* landskapsblomma for Östergötland
* partisymbol for det estiske partiet *[[Rahvalit]]*
* partisymbol for Samlingspartiet i Finland
* partisymbol for Folkpartiet liberalerna i Sverige
Kornblom var òg den svenske rösträttsrörelsen sitt symbol.

## Nokre kultivarar

Det finst ei lang rekke kultivarar med ulike fargar.
* Centaurea cyanus 'Black Ball'
* Centaurea cyanus 'Black Boy'
* Centaurea cyanus 'Blue Boy'
* Centaurea cyanus 'Blue Diadem'
* Centaurea cyanus 'Frosted Queen'
* Centaurea cyanus 'Classic Romantic'
* Centaurea cyanus 'Black Gem'
* Centaurea cyanus 'Polka Dot'
* Centaurea cyanus 'Classic Fantastic'

## Kjelder

*«''Centaurea cyanus'', kornblom», artsdatabanken.no

## Bakgrunnsstoff

* Den virtuella floran - Kornblom
* 
* The Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity - ''Cyanus segetum''
Without Your Love av André

**«Without Your Love»** var det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2006, framført av André. Teksten er skriven på engelsk.

## Eurovision Song Contest 2006
Songen starta som nummer éin i semifinalen, før Bulgaria med «Let Me Cry» av Mariana Popova.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Belgia, Kypros, Russland, Nederland, Frankrike og Spania, ti poeng frå Tyrkia, Israel og Hellas, åtte poeng frå Bulgaria, sju poeng frå Kviterussland, Ukraina og Tyskland, tre poeng frå Albania, Polen, Sverige, Sveits og Storbritannia, to poeng frå Romania og Moldova. Armenia fekk til saman 150 poeng og enda på sjetteplass av totalt 23 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen. 
 
Songen starta som nummer 24 i finalen, etter Tyrkia med «Süper Star» av Sibel Tüzün.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Russland og Belgia, ti poeng frå Hellas, Frankrike, Tyrkia og Nederland, åtte poeng frå Israel, Spania, Ukraina, Kviterussland og Bulgaria, sju poeng frå Moldova og Kypros, fem poeng frå Polen, tre poeng frå Tyskland, to poeng frå Litauen og eitt poeng frå Romania. Armenia fekk til saman 129 poeng og enda på åttandeplass av totalt 24 bidrag. Dei kvalifiserte seg dimed direkte til finalen i Eurovision Song Contest 2007.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Without Your Love (André song)|Without Your Love (André song)]]» frå ,  den 8. april 2012.*
Knoppurtslekta

**Centaurea** eller **knoppurtslekta** er ei planteslekt med eitt- eller fleirårige urter i korgplantefamilien. Slekta har mellom 350 og 600 artar og er utbreidd på den nordlege halvkula, i Sør-Amerika og Australia. 

Dei fleste artane finst i Middelhavsområdet, og på steppene i Aust-Europa og Asia. I Europa er det ca. 200 artar. Plantane liknar på tistlar. Dei viltveksande artane i Noreg har raude blomstrar, og har ikkje stikkande blad. Mange artar i denne slekta blir dyrka som hageplantar.

Nyare forsking har synt at denne slekta bør delast i fleire mindre, men det er enno (2012) ikkje komme fram til ein ny taksonomi.

## Norske artar
* Raspknoppurt *C. aspera* Sjeldsynt ugras.
* Tistelknoppurt *C. calcitrapa* Sjeldsynt ugras.
* Kornblom *C. cyanus*. Tidlegare vanleg som ugras i kornåkrar, derav namnet. No hageplante.
* Engknoppurt *C. jacea*. Vanleg på Aust, Sør- og sørlege delar av Vestlandet, mer spreidd nord til Finnmark.
* Honningknoppurt *C. montana* Ikkje viltvoksande i Noreg, men ei hageplante, som ofte blir forvilla. 
* Svartknoppurt *C. nigra* Kyststrøk frå Østfold til Trøndelag.
* Parykk-knoppurt *C. phrygia ubssp. phrygia*. Berre i Verran kommune i Nord-Trøndelag.
* Skjeggknoppurt *C. phrygia* subsp. *pseudophrygia* Kyststrøk frå Vest-Agder til Sogn.
* Fagerknoppurt *C. scabiosa*. Vanleg på Austlandet, meir spreidd nord til Troms.
* Stjerneknoppurt *C. solstitialis* Sjeldsynt ugras.

Parykk-knoppurt og skjeggknoppurt, *Centaurea phrygia*, er freda etter Naturvernloven.

## Bakgrunnsstoff

*Den virtuella floran: Centaurea L. - Klintar
*The Centaurea Pages
Persilleslekta

**Persilleslekta (''Petroselinum***) er ei planteslekt med to artar i skjermplantefamilien [[Apiaceae]]. Dei veks naturleg i Vest- og Sør-[[Europa]]  og i Nord-[[Afrika]]. Dei er grøne [[toårig plante|toårige]] [[urt]]er som ein sjeldan gong er [[eittårig plante|eittårig]]. Planta er er heilt glatt utan hår. I løpet av det første året dannar dei ein rosett med [[finna]] eller [[tredobbelt finna]] blad og ei [[pælerot]] som blir nytta som næringslager (opplagsnæring) over vinteren. I det andre året gror det opp ein blomsterstilk som kan bli opptil 1 m høg med få blad og ein [[skjerm]] med kvite eller lilla til gul-grøne blomstrar.

==Artar==

*Petroselinum crispum* (hagepersille) frå det sørlege Europa og det nordlege Afrika (Sør-[[Italia]], [[Algerie]], [[Tunisia]]) er ein viktig kulinarisk urt som er mykje nytta som smakstilsetting og som grønsak.

*Petroselinum segetum* (kornpersille) frå det vestlege Europa ([[Storbritannia]] og [[Nederland]] sørover gjennom [[Frankrike]] til [[Italia]], [[Spania]] og [[Portugal]]) er òg etande med lik smak, men blir ikkje dyrka i så stor grad som *P. crispum*. Han veks på grasenger, i hekkar og på elvebreidder. I [[Storbritannia]] er den avgrensa til låglandet i det sørlege og sentrale [[England]] (nord til [[Yorkshire]]) og til det sørlege [[Wales]]. Han blir mindre og mindre vanleg på grunn av [[intensivt landbruk]]. Den har smalare, meir lansettforma blad enn *P. crispum'', og blada er berre finna og ikkje tredobbelt finna.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Anytime You Need

**«Anytime You Need»** var det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2007, framført på engelsk og armensk av Hayko. Dette var det fyrste gongen armensk vart nytta i eit bidrag i tevlinga.

## Eurovision Song Contest 2007
På grunn av at songen «Without Your Love», framført av André, enda på åttandeplass i 2006 vart Armenia direktekvalifisert til finalen.
 
Songen starta som nummer 23 i finalen, etter Tyrkia med «Shake It Up Şekerim» av Kenan Doğulu og før Moldova med «Fight» av Natalia Barbu.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Georgia og Tyrkia, ti poeng frå Frankrike, Russland, Nederland, Polen, Tsjekkia og Belgia, åtte poeng frå Spania, Bulgaria og Kypros, seks poeng frå Hellas, fem poeng frå Kviterussland, Ukraina, Israel og Austerrike og to poeng frå Tyskland og Moldova. Armenia fekk til saman 138 poeng og enda på åttandeplass av totalt 24 bidrag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anytime You Need|Anytime You Need]]» frå ,  den 8. april 2012.*
Leshan

**Leshan** (forenkla kinesisk: 乐山; tradisjonell kinesisk: 樂山; pinyin: *Lèshān*) er eit byprefektur i sørdelen av provinsen Sichuan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 12&nbsp;826 km² og eit folketal på 3,48 millionar (2004).

Byprefekturet Leshan omfattar fire distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*), fire fylke (县 *xiàn*) og to autonome fylke (自治县 *zìzhìxiàn*).

Kjempebuddhaen i Leshan er eit svært kjent turistmål i Sichuan. Skulpturen er hogd ut av berget ved åmotet mellom dei tre elvane Min Jiang, Dadu og Qingyi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leshan|Leshan]]» frå ,  den 8. april 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leshan|Leshan]]» frå ,  den 8. april 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kjempebuddhaen i Leshan

**Kjempebuddhaen i Leshan** er ein skulptur i byprefekturet Leshan i Sichuan i Kina, hogd ut av berget ved åmotet mellom dei tre elvane Min Jiang, Dadu He og Qingyi. Figuren vart hogd ut or fjellsida av buddhistiske munkar i tida mellom 719 og 803. Skulpturen er 71 m høg, skuldrene er 28 m breie, dette gjer den til verdas største statue av Buddha. Hovudet er 15 meter høgt og 10 meter breitt. Øyrene er sju meter lange. 

Statuen vart laga for å temje dei farlege kvervelstraumane som oppstår der elva Dadu renn ut i Min Jiang. Desse straumtilhøva var til stor plage og fare for skipstrafikken.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leshan Giant Buddha|Leshan Giant Buddha]]» frå ,  den 8. april 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Meishan

**Meishan** (kinesisk: 眉山; pinyin: *Méishān*) er eit byprefektur i den sentrale delen av provinsen Sichuan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 7&nbsp;186 km², folketalet vart i 2007 berekna til 3,44 millionar.

Byprefekturet Meishan omfattar eitt distrikt (区 *qū*) og fem fylke (县 *xiàn*).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Meishan|Meishan]]» frå ,  den 8. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meishan|Meishan]]» frå , den 8. april 2012.*
Guangyuan

**Guangyuan** (forenkla kinesisk: 广元; tradisjonell kinesisk: 廣元; pinyin: *Guǎngyuán*) er eit byprefektur nordaust i provinsen Sichuan i Kina, med grense mot provinsen Shaanxi i nord. Byprefekturet har eit areal på 16&nbsp;314 km² og 2&nbsp;484&nbsp;123 innbyggjarar (2010).

Byprefekturet Guangyuan omfattar tre distrikt (区 *qū*) og fire fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Baoji-Chengdu-jarnbanen strekker seg gjennom Guangyuan. Jarnvegen knyter Baoji i naboprovinsen Shaanxi til Chengdu i Sichuan.

Kinas riksveg 212 går gjennom området. Vegen tek til i Lanzhou i Gansu og går sørover via Nanchong i Sichuan og endar i Chongqing.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Guangyuan|Guangyuan]]» frå ,  den 8. april 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guangyuan|Guangyuan]]» frå , den 8. april 2012.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Fanári i Préveza

**Fanári** (gresk Φανάρι) er ein tidlegare kommune i periferieininga Préveza i Ípiros i Hellas. Fanári inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Párga.

## Referansar
Bazhong

**Bazhong** (kinesisk: 巴中; pinyin: *Bāzhōng*) er eit byprefektur nordaust i provinsen Sichuan i Kina, med grense mot provinsen Shaanxi i nord. Byprefekturet har eit areal på 12&nbsp;301 km², folketalet vart i 2007 berekna til 3,74 millionar.

Bazhong ligg ved sørsida av Dabafjella. Heile området er rikt på fjell, med toppar opp til 2&nbsp;507 meter over havet. Lågaste punktet i prefekturet er på 208 moh.

Byprefekturet Bazhong omfattar eitt distrikt (区 *qū*) og tre fylke (县 *xiàn*).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bazhong|Bazhong]]» frå ,  den 8. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bazhong|Bazhong]]» frå ,  den 8. april 2012.*
Aspect-eksperimentet

**Aspect-eksperimentet** vart utført i 1982 av Alain Aspect og medarbeidarane hans for å teste om Bell-teoremet var gyldig. Eksperimentet går ut på at to og to foton vert sende ut frå ei lyskjelde som er preparert slik at summen av spinnet til fotona er lik null. Målingane gav resultat som stemnde overeins med Bell-teoremet og dette innebar at påstanden i kvantemekanikken om at verda er ikkje-lokal på kvantenivå var eksperimentelt stadfesta. 

## Kjelder
*Aspect-eksperimentet.I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Aspect-eksperimentet
Astigmatisme

**Astigmatisme** er ein optisk avbildingsfeil som skjer sjølv om linsa er korrigert for sfærisk aberrasjon. Ei avgrensa sirkelforma lyskjegle som går gjennom ei ei slik linse vil derfor skjere linseplanet i ein ellipse slik at strålane i lyskjegla vert broten ulikt. Det vert då ikkje danna eit brennpunkt, men to brennlinjer, som står loddrett på kvarandre i kvart sitt biletplan. 

## Kjelder
*astigmatisme – fysikk. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/astigmatisme
Atmolyse

**Atmolyse** er ein prosess til å skilje to eller fleire typar gass frå kvarandre ved diffusjon. Gassblandinga strøymer gjennom eit røyr som har porøse veggar, og som er omgjeven anten av ein annan gass, eller av vakuum. Ved diffusjonen gjennom røyrveggen går den lettaste gassen raskast og vert anrika utanfor røyret. Atmolyse har vore brukt til å skilje isotopar frå kvarandre, men dette er i dag avløyst av termodiffusjon. 

## Kjelder
*
Atmosfærisk emisjon

**Atmosfærisk emisjon** er eit samleomgrep for forskjellige typar utsending av lys i den øvre atmosfæren. Dette omfattar polarlys (nordlys og sørlys) og natthimmellys.

## Kjelder
*
Natthimmellys

**Natthimmellys**, ofte omtalt med det engelske namnet **airglow**, er er ein veldig svak emisjon av lys av ein planetarisk atmosfære. I tilfellet med jordatmosfæren vert dette optiske fenomenet skapt av at nattehimmelen aldri blir heilt mørk, sjølv etter at effektane med stjernelys og diffust sollys frå den andre sidan er fjerna. Natthimmellys kjem av kollisjonar mellom atom og molekyl som fell mot atmosfæren frå solvinden eller verdsrommet. Lyset ligg over heile himmelen og kjem hovudsakleg frå to område i atmosfæren, i høgda 80-130 km og 150-300 km. 

Sett utanfrå vil jorda omgje seg med ei lysande sky kalla **geokorona**. 

Natthimmellys må ikkje forvekslast med polarlys, sjølv om nokre av spektrallinjene er dei same. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Airglow|Airglow]]» frå ,  den 8. april 2012.*  
 
*natthimmellys. I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/natthimmellys
Kanalláki

**Kanalláki** (gresk Καναλλάκι) er ein landsby i kommunen Párga i periferieininga Préveza i periferien Ípiros i Hellas og hovudsete i kommunen.

## Referansar
Tristan da Cunha

**Tristan da Cunha** er ei vulkansk øygruppe som ligg sør i Atlanterhavet. Ho ligg 2816 km vest for Sør-Afrika og 3360 km aust for kysten av Sør-Amerika. Med det er Tristan da Cunha den mest avsidesliggjande busette øygruppa i verda. Den einaste busette øya er hovudøya Tristan da Cunha, der den einaste større busetnaden er hovudstaden Edinburgh of the Seven Seas. Frå 1938 til 2009 var øygruppa underlagt St. Helena Frå og med 2009 er Tristan da Cunha ein del av den administrative eininga St. Helena, Ascension og Tristan da Cunha. 

## Geografi
Tristan da Cunha består av desse øyane:

* Hovudøya, Tristan da Cunha
* Inaccessible Island
* Nightingale Island
* Middle Island
* Stoltenhoff Island
* Gough Island

## Historie

Øyane vart oppdaga i 1506 av den portugisiske sjøfararen Tristão da Cunha, som kalla opp hovudøya etter seg sjølv. Seinare vart namnet endra til Tristan da Cunha. I 1810 vart USA-amerikanaren Jonathan Lambert den fyrste som busette seg på øya, erklærte øyane som sin eigedom og gav øygruppa namnet *Islands of Refreshment* - «Forfriskingsøyane». Lambert døydde i ei båtulukke i 1812, og i 1816 la Storbritannia øygruppa under seg. Dei forsøkte òg å kolonisera Inaccessible Island, men utan hell.

## Samfunn

Alle familiane på Tristan da Cunha er bønder, og alt landet er sameigd. Ingen utanforståande får lov til å kjøpa land på Tristan da Cunha eller å slå seg ned på øya. Ein driv og med avl av hummar og sal av myntar og poststempel til samlarar. Øya har ikkje flyplass, så einaste måten å koma seg hit på er til båt. Innbyggjarane har også utvikla ein særeigen dialekt.

## Natur

Høgaste punktet på øygruppa er vulkanen Queen Mary's Peak på hovudøya. Vulkanen er 2062 meter høg, og er dekt av snø om vinteren. 
Gjennomsnittstemperaturen på øygruppa er ca. 14° C i vintermånadene og ca. 20 °C i sommarmånadene. Her finst eit rikt fugleliv, med adeliepingvin, gulnasealbatross, sotalbatross, kvitbukpetrell, storvengpetrell, silkepetrell, brunnoddy gråpetrell, storlire, grålire, sørhavsterne og sørhavsjo.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:|]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
* Artikkel om økonomien på Tristan da Cunha, henta inn 9. april 2012. 

## Bakgrunnsstoff

*
Atomfysikk

**Atomfysikk** er den delen av fysikken som omhandlar strukturen og energitilstanden til atoma og vidare overgangane til elektrona mellom elektronskala. Dette omfattar ion og nøytrale atom. 

Omgrepet atomfysikk og kjernefysikk vert ofte blanda saman, og atomfysikk vert ofte assosiert med kjerneenergi og atombomber, men fysikarar skil mellom atomfysikk, som altså omhandlar atomet som eit system med ein kjerne og elektrona rundt, og kjernefysikk som berre omhandlar atomkjernane og kjernereaksjon i atomet. 

## Kjelder
*atomfysikk. I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/atomfysikk

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Atomic physics|Atomic physics]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Joint Quantum Institute at University of Maryland and NIST
* Atomfysikk på Internett 
* JILA (Atomic Physics) 
* ORNL Physics Division
Atomur

Eit **atomur** er ein ekstremt nøyaktig tidsmåler som bruker resonansfrekvensen til eit atom som oscillator.

Det finst fleire typar, der oscillatorar basert på cesium, hydrogen og rubidium er mest vanleg. Oscillatorar som er basert på cesiumatom skal vere dei mest nøyaktige, med ei nøysemd på &plusmn;1&nbsp;sekund på éin million år. Eitt sekund er i dag definert ut i frå «kor lenge 9&nbsp;192&nbsp;631&nbsp;770 periodar av strålinga som svarer til overgangen mellom dei to hyperfine nivåa av grunntilstanden til cesium-133 atomet ved 0 kelvin varer.» Det er dette ein måler i eit atomur.

Ifølgje relativitetsteorien er tid relativt, og avhengig av snøggleiken. Derfor vil ikkje to atomur gå likt med mindre dei flyttar seg med same snøggleik. Dette er merkbart i samband med satellittar og annan romfart.

I dag kan ein kjøpe forholdsvis billige radiostyrte ur, som ikkje må forvekslast med atomur.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Atomur|Atomur]]» frå ,  den 9. april 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Atomvinter

**Atomvinter** er det populære namnet på eit scenario der storstilt bruk av atomvåpen fører til global nedkjøling.

Scenariet vart første gongen presentert i tidsskriftet Ambio i 1982. Eit spesialnummer om moglege miljøverknader av atomkrig inneheldt ein artikkel om verknader på atmosfæren, skriven av Paul Crutzen og J. Birks. Dei berekna at inntil 70% av ozonlaget kunne bli brote ned og peikte for første gongen på verknaden av dei forventa store mengdene av røyk (støv) som ville bli utløyst.

Slik det vart observert i Hiroshima, Nagasaki og tyske byar i 1945, gjev store byar i brann ein intens varme som igjen fører store mengder sot og partiklar opp i stratosfæren til jorda. Der vil partiklane blokkere for solinnstrålinga, og blir verande i stratosfæren over ein tidsskala av år. Vindane vil effektivt breie ut partikkellaget i retning aust-vest, og ville i scenariet dekke den nordlege halvkula nord for 30°. Dei tjukke svarte skyene ville stenge ute alt sollys over fleire veker, slik at temperaturen ved bakken ville falle med mellom 20 °C og 40 °C i perioden.

Kombinasjonen av mørke, drepande frost og høge dosar av radioaktiv stråling frå atomnedfall ville skade all plantevekst.

Ein noko tilsvarande situasjon som atomvinter ville oppstå ved tilstrekkeleg store meteornedfall eller ved utbrotet av ein supervulkan.

## Sjå òg
*Fimbulvinter.
*Atomkrig

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Atomvinter|Atomvinter]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Augereffekt

**Augereffekt** er ein strålingslaus overgang i atoma. Den atomfysisk prosessen vart oppdaga og forklart av Pierre Victor Auger i 1925. 

Viss eit elektron i eit skal nær kjernen (K- eller L-skalet) blitt slått laus, kan eit av dei øvrige elektrona i atomet falle inn på den ledige plassen samstundes som eit tredje elektron, augerelektronet, vert slynga ut av atomet. Dermed oppstår nye ledige plassar, og prosessen kan gjenta seg, ofte fleire gonger. Når det skjer talar ein om ein *augerkaskade*.

## Kjelder
*augereffekt. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/augereffekt
Auguste Piccard

**Auguste Antoine Piccard** () var ein sveitsisk forskar og oppfinnar. I 1953 konstruerte han batyskaf, eit undervassfartøy som sonen hans, nokre år seinare, skulle bruke til å dykke til botnen av Marianegropa med. Tidlegare dreiv han meteorologiske observasjonar ved hjelp av sine mange ballongferder.

Piccard utdanna seg ved det føderale instituttet for teknologi i Zürich og vart fysikar ved Det frie universitetet i Brussel i 1922. I 1930 konstruerte han aluminiumgondolen som tok av frå Augsburg i Tyskland 27. mai 1931 og brakte han og Paul Kipfer opp til 15 781 meters høgd i atmosfæren for å måle kosmisk stråling. Den 18. august 1932 nådde Piccard og Max Cosyns 16 940 meter frå Dübendorf i Sveits. Piccard gjennomførte 27 ballongferder, helt opp til 23 000 meter. Etter andre verdskrig byrja han med djupdykking. I 1953 gjekk han ned til 3150 meter med gondolen Bathyscaphe Trieste. 

Piccard sine ballongferder har vore særs viktig for meteorologifaget. Han var professor i fysikk og meteorologi, og det var interessa for kosmisk stråling som brakte han opp i stratosfæren. Piccard var eit multitalent og engasjerte seg seinare i havforsking. Erfaringane frå ballongferda brukte han no til å dykke ned i havdjupet.

Han var far til forskaren Jacques Piccard og tvillingbror til kjemikaren Jean Piccard.

## Piccard i populærkulturen
Piccard var inspirasjonskjelde for figuren Professor Calculus (i Noreg kjent under namnet Professor Tryphon Tournesol), som er ein av gjennomgangsfigurane i den belgiske teikneserien Tintin. Han var òg inspirasjonskjelde (saman med tvillingbroren) for Star Trek-figuren Jean-Luc Picard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Auguste Piccard|Auguste Piccard]]» frå ,  den 9. april 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*VG - Forskeren og sportsmannen augustE PICCARD (VG, 1962)
Dazhou

**Dazhou** (forenkla kinesisk: 达州; tradisjonell kinesisk: 達州; pinyin: *Dázhōu*) er eit byprefektur heilt nordaust i provinsen Sichuan i Kina, med grense mot provinsen Shaanxi i nord og mot Chongqing i aust. Byprefekturet har eit areal på 16&nbsp;591 km², folketalet vart i 2007 berekna til 6,63 millionar.

Byprefekturet Dazhou omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og fem fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Dazhou har store gassfelt og mineral-ressursar som salt, kol, mangan, litium og kalkstein. Viktigaste varene frå landbruket er flesk, storfekjøt og te. Kjemisk produksjon, kolkraft, metallurgi, tekstilindustri, byggematerialar er andre viktige næringsgreiner.

### Samferdsle
Kinas riksveg 210 går gjennom området. Riksvegen tek til i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing, Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dazhou|Dazhou]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dazhou|Dazhou]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Ya'an

**Ya'an** (kinesisk: 雅安; pinyin: *Yǎ'ān*) er eit byprefektur midt i provinsen Sichuan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 15&nbsp;354 km², folketalet vart i 2004 berekna til 1,53 millionar.

Byprefekturet Ya'an omfattar eitt distrikt (区 *qū*) og sju fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 108 går gjennom området. Riksvegen tek til i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan. 

Også Kinas riksveg 318 går gjennom prefekturet, han er ein av dei lengste hovudvegane i Folkerepublikken Kina. Vegen tek til i Shanghai og er mellom anna innom Wuhan og Chengdu før han går inn i Tibet og Lhasa og heilt fram til ein kinesisk grenseovergang mot Nepal i Zhangmu.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ya&#39;an|Ya&#39;an]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ya'an|Ya'an]]» frå , den 9. april 2012.*
Suining

**Suining** (forenkla kinesisk 遂宁; tradisjonell kinesisk 遂寧, pinyin *Sùiníng*) er eit byprefektur aust i provinsen Sichuan i Kina, med grense mot byprovinsen Chongqing i aust. Byprefekturet har eit areal på 5&nbsp;326&nbsp;km², folketalet vart i 2002 berekna til 3,72 millionar.

Byprefekturet Suining omfattar to distrikt (区 *qū*) og tre fylke (县 *xiàn*).

## Samferdsle
Riksveg 318 i Kina, ein av dei lengste hovudvegene i Folkerepublikken Kina, går gjennom området. Vegen tek til i Shanghai og er mellom anna innom Wuhan og Chengdu før han går inn i Tibet og Lhasa og heilt fram til ein kinesisk grenseovergang mot Nepal i Zhangmu.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Suining|Suining]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Suining|Suining]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Guang'an

**Guang'an** (forenkla kinesisk: 广安; tradisjonell kinesisk: 廣安; pinyin: *Guǎng'ān*) er eit byprefektur aust i provinsen Sichuan i Kina, som i sør grensar mot byprovinsen Chongqing. Byprefekturet har eit areal på 6&nbsp;344 km², folketalet vart i 2004 berekna til 4,53 millionar.

Byprefekturet Guang'an omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

### Geografi
Guang'an ligg langs kanten av Sichuansletta. Austdelen er fjellrik, den sentrale delen kupert, medan den vestlege delen er relativ flat. Høgda varierer frå 185 til 1&nbsp;704 meter over havet. Dei største elvane er Qu som renn gjennom den midtre delen av Guang'an og Jialing som renn gjennom vestdelen.

### Samferdsle
Kinas riksveg 212 går gjennom området. Vegen tek til i Lanzhou i Gansu og fører sørover via Nanchong i Sichuan til han endar i Chongqing.

### Ymse
Deng Xiaoping var frå landsbyen Paifeng i Guang'an.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Guang&#39;an|Guang&#39;an]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guang'an|Guang'an]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Ziyang

**Ziyang** (forenkla kinesisk: 资阳; tradisjonell kinesisk: 資陽; pinyin: *Zīyáng*) er eit byprefektur aust i provinsen Sichuan i Kina,  med grense mot byprovinsen Chongqing. Byprefekturet har eit areal på 7&nbsp;962 km², folketalet vart i 2004 berekna til 4,87 millionar.

Byprefekturet Ziyang omfattar eitt distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og to fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Chengdu-Chongqing-jarnbanen strekker seg gjennom; han fører frå Chengdu til Chongqing.

Kinas riksveg 321 går gjennom prefekturet. Vegen fører frå Guangzhou i provinsen Guangdong via mellom andre Wenzhou og Guilin til Chengdu, hovudstaden i Sichuan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ziyang|Ziyang]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ziyang|Ziyang]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Zigong

**Zigong** (forenkla kinesisk: 自贡; tradisjonell kinesisk: 自貢; pinyin: *Zìgòng*) er eit byprefektur søraust i provinsen Sichuan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 4&nbsp;373 km² og 2&nbsp;678&nbsp;898  innbyggjarar (2010).

Byprefekturet Zigong omfattar fire distrikt (区 *qū*), og to fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Zigong er særleg kjend for sin saltprodusksjon, som har vore drive på staden i minst 2&nbsp;000 år.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zigong|Zigong]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zigong|Zigong]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Neijiang

**Neijiang** (forenkla kinesisk: 内江; tradisjonell kinesisk: 內江; pinyin: *Nèijīang*) er eit byprefektur aust i provinsen Sichuan i Kina. Byprefekturet har eit areal på 5&nbsp;386 km² og 3&nbsp;702&nbsp;847  innbyggjarar (2010).

Byprefekturet Neijiang omfattar to distrikt (区 *qū*), og tre fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Neijiang har raffineri for sukker og annan matvareindustri. 

### Samferdsle
Byen Neijiang ligg ved elva 'Tuo Jiang' og har elvehamn. Han er også eit jarnbaneknutepunkt. Chengdu-Chongqing-jarnbanen har stoppestad i Neijiang og elles det er ei nybygd jarnbanelinje med endepunkt Kunming i Yunnan-provinsen. 

Kinas riksveg 321 går gjennom prefekturet. Han fører frå Guangzhou i provinsen Guangdong via mellom andre Wenzhou og Guilin til Chengdu, hovudstaden i provinsen Sichuan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Neijiang|Neijiang]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neijiang|Neijiang]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Dillslekta

**Dillslekta** (*Anethum*) er ei planteslekt i skjermplantefamilien. Ein reknar berre ein art til denne slekta *[[Anethum graveolens]]*, krydderplanta dill.
Ein kan i litteraturen finne fleire artar (fennikel) som er ført inn under denne slekta, men dette er ikkje i samsvar med mest vanlege systematikken i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Dillsläktet|Dillsläktet]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Svensk Kulturväxtdatabas
Vevling på fartøy

**Vevlingar** vert festa på vant på seglfartøy for å gi fotstøtte under entring av riggen. Dei har tradisjonelt vorte laga av tau, men trelekter og liknande har og vorte brukt. Den som monterer vevlingane står på mellombels oppsurra lekter. Om ein legg tyngd på vevlingane før alle er monterte, vert avstandane mellom vanta skipla, og vevlingane vert ulikt stramme.

## Kjelder
*Jens Kusk Jensen: *Haandbog i praktisk sømandsskab*.1924,1982.
Qélé, Qélé

**«Qélé, Qélé»** (armensk for *Kom att, kom att*, armensk **«Քելե Քելե»**) var det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2008, framført på engelsk og armensk av Sirusho.

## Eurovision Song Contest 2008
Songen starta som nummer 14 i den fyrste semifinalen, etter Bosnia-Hercegovina med «Pokušaj» av Laka og før Nederland med «Your Heart Belongs to Me» av Hind.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Belgia, Polen, Nederland, Russland og Hellas, ti poeng frå Israel, Tyskland og Spania, åtte poeng frå San Marino, seks poeng frå Montenegro og Bosnia-Hercegovina, fem poeng frå Moldova, Slovenia og Romania, fire poeng frå Finland, tre poeng frå Noreg og Andorra og to poeng frå Estland og Irland. Armenia fekk til saman 139 poeng og enda på andreplass av totalt 19 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen. 
 
Songen starta som nummer fem i finalen, etter Tyskland med «Disappear» av No Angels og før Bosnia-Hercegovina med «Pokušaj» av Laka.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Polen, Georgia, Frankrike, Hellas, Russland, Belgia, Nederland og Tsjekkia, ti poeng frå Tyrkia, Spania og Kypros, åtte poeng frå Israel, San Marino og Bulgaria, sju poeng frå Ukraina og Kviterussland, seks poeng frå Tyskland og Bosnia-Hercegovina, fem poeng frå Serbia og Slovenia, fire poeng frå Romania, to poeng frå Albania, Sverige og Moldova og eitt poeng frå Island, Montenegro og Makedonia. Armenia fekk til saman 199 poeng og enda på fjerdeplass av totalt 25 bidrag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qélé, Qélé|Qélé, Qélé]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eurovision Song Contest 2008|Eurovision Song Contest 2008]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 
* eurovision.tv - Qélé, Qélé
Jan Jan

**«Jan Jan»** (armensk for *Min kjære*, armensk **«Ջան Ջան»**) var det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2009, framført på armensk og engelsk av Inga & Anush.

## Eurovision Song Contest 2009
Songen starta som nummer seks i den fyrste semifinalen, etter Sverige med «La voix» av Malena Ernman og før Andorra med «La teva decisió (Get a Life)» av Susanne Georgi.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Tsjekkia, ti poeng frå Belgia, Kviterussland, Tyrkia, Israel og Tyskland, åtte poeng frå Bulgaria og Romania, fem poeng frå Sverige og Storbritannia, fire poeng frå Montenegro, to poeng frå Island og Makedonia og eitt poeng frå Sveits, Finland og Bosnia-Hercegovina. Armenia fekk til saman 99 poeng og enda på femteplass av totalt 18 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen. 
 
Songen starta som nummer ni i finalen, etter Hellas med «This Is Our Night» av Sákis Rouvás og før Russland med «Mamo» av Anastasiya Prikhodko.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Tsjekkia, åtte poeng frå Israel, sju poeng frå Romania og Belgia, seks poeng frå Frankrike, Tyrkia og Bulgaria, fem poeng frå Island, Russland og Nederland, fire poeng frå Portugal, Spania og Kypros, tre poeng frå Sverige og Slovakia, to poeng frå Ukraina og Polen og eitt poeng frå Finland, Kviterussland og Makedonia. Armenia fekk til saman 92 poeng og enda på tiandeplass av totalt 25 bidrag. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget fått 121 poeng og enda på åttandeplass og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget fått 71 poeng og enda på 15. plass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jan Jan|Jan Jan]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 
* eurovision.tv - Jan Jan


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eurovision Song Contest 2009|Eurovision Song Contest 2009]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Autokollimasjon

**Autokollimasjon** er eit prinsipp ved optiske apparat, der lys etter å ha gått gjennom det optiske systemet vert reflektert og følgjer same veg attende. Autokollimasjon vert mellom anna nytta til måling av brytingsforhold for faste lekamar, i prismespektrografar og ved optiske gitter. Prinsippet inneberer stor innsparing fordi prisme og objektiv vert utnytta to gonger. 

## Kjelder
*autokollimasjon. I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/autokollimasjon
Høgblad

**Høgblad** (*bractea*) er blad på planter so sitt like under blomstrane og ovanfor lauvblada og ser annleis ut enn dei vanlege blada på planta. Det kan vere skjel- eller slireforma bladføter.

Høgblada kan ha ein annan farge enn dei andre blada og kan då tiltrekke insekt til sjølve blomsten. Dette er tilfellet hos julestjerne og trillingblomst.

Ein annan type høgblad er *[[støtteblad]]*, som dannar det bladverket der blomsterkaftet sitt.
Andre typar høgblad er *[[forblad]]*, *[[sveipblad]]* (sjå blomsterstand), *[[korgdekkblad]]*, *[[hylsterblad]]*, *[[cupula]]*, *[[agn]]* og *[[ytterbeger]]*.


Fil:E pulcherrima ies.jpg|Raude høgblad og gule blomstrar hos *[[Euphorbia pulcherrima]]* - Julestjerne.
Fil:Bougainvillea glabra.JPG|Rosa høgblad og kvite blomstrar hos *[[Bougainvillea glabra]]* - Trilllingblomst.
Fil:Calystegia April 2008-2.jpg|Grøne høgblad (forblad) hos *[[Calystegia sepium]]* - Strandvindel.


## Referansar
Apricot Stone

**«Apricot Stone»** (engelsk for *[[Aprikos]]stein*, armensk **«Ծիրանի Կորիզ»**) var det armenske bidraget i Eurovision Song Contest 2010, framført på engelsk av Eva Rivas.

## Eurovision Song Contest 2010
Songen starta som nummer to i den andre semifinalen, etter Litauen med «Eastern European Funk» av InCulto og før Israel med «Milim» av Harel Skaat.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Israel og Kypros, ti poeng frå Nederland, Romania og Georgia, åtte poeng frå Ukraina og Bulgaria, fem poeng frå Sverige, fire poeng frå Tyrkia, tre poeng frå Sveits og eitt poeng frå Litauen. Armenia fekk til saman 83 poeng og enda på sjetteplass av totalt 17 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget fått 90 poeng og enda på sjetteplass og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget fått 84 poeng og enda på femteplass.  
 
Songen starta som nummer 21 i finalen, etter Russland med «Lost and Forgotten» av Peter Nalitch and Friends og før Tyskland med «Satellite» av Lena.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Russland, Israel og Nederland, ti poeng frå Georgia, åtte poeng frå Spania og Bulgaria, sju poeng frå Kypros, Belgia, Hellas og Tyskland, seks poeng frå Moldova, Tyrkia, Ukraina, Frankrike og Romania, fem poeng frå Kviterussland og Polen, fire poeng frå Slovakia og Makedonia og eitt poeng frå Serbia, Latvia og Sverige. Armenia fekk til saman 141 poeng og enda på sjuandeplass av totalt 25 bidrag. Hadde ein berre nytta telefonrøystar hadde bidraget fått 166 poeng og enda på fjerdeplass og hadde ein berre nytta juryrøystar hadde bidraget fått 116 poeng og enda på tiandeplass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Apricot Stone|Apricot Stone]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eurovision Song Contest 2009|Eurovision Song Contest 2009]]» frå ,  den 9. april 2012.*  
 
* eurovision.tv - Apricot Stone
Regionen Darmstadt

**Darmstadt** er eit av dei tre administrative distrikta (tysk *[[regierungsbezirk]]*) i Hessen i Tyskland. Det ligg i den sørlege delen av delstaten Hessen, og sentralt i Tyskland.
Augustin-Jean Fresnel

**Augustin-Jean Fresnel** () var ein fransk fysikar som medverka stort innan optikk. Fresnel studerte oppførselen til lyset, både teoretisk og eksperimentelt. 

Oppdagingane og dei matematiske deduksjonane hans, basert på arbeida til Thomas Young, utvida bølgjeteorien hans om lys med mange fleire optiske fenomen.

Saman med François Arago studerte Fresnel lovene om interferens av polariserte stråler. Dette resulterte i «Fresnels rombe». Fresnel er truleg mest kjend for oppfinninga av Fresnel-linsa, som vart teken i bruk i fyr, og framleis er i bruk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Augustin-Jean Fresnel|Augustin-Jean Fresnel]]» frå ,  den 9. april 2012.*
Regionen Gießen

{| class="wikitable" align=right
**Oversiktskart** 

**Statistikk** 
Delstat:Hessen
Hovudstad:Gießen
Areal: 5,381 km²
Innbyggjarar:1,041,271 *(2010)*
Befolkningstettheit:194 pr. km²
**Kort** 



**Gießen** er eit av dei tre administrative distrikta (tysk: regierungsbezirk) i Hessen, Tyskland, som ligg i den senter av delstaten Hessen, og i den senter av Tyskland.
Regionen Kassel

{| class="wikitable" align=right
**Oversiktskart** 

**Statistikk** 
Delstat:Hessen
Hovudstad:Kassel
Areal: 8,289 km²
Innbyggjarar:1,220,247 *(2010)*
Befolkningstettheit:147 pr. km²
**Kort** 



**Kassel** er eit av dei tre administrative distrikta (tysk: regierungsbezirk) i Hessen, Tyskland, som ligg i den nordlege delen av delstaten Hessen, i Midt-Tyskland.
Bergmynteslekta

**Bergmynteslekta** (*Origanum*) er ei planteslekt i leppeblomfamilien. Dei veks naturleg frå middelhavslanda i aust til det austlege Asia.
I denne slekta er det kring 20 artar aromatiske urter, mellom anna krydderurter som merian og bergmynte (oregano).

*Origanum*-artar er mat for larver av somme sommarfuglartar (*[[Lepidoptera]]*), derimellom *[[Coleophora|Coleophora albitarsella]]* (ein sekkmøll-art).

## Artar
I Noreg er det registrert to artar i slekta:
* Bergmynte (*O. vulgare*), livskraftig (LC) i raudlista 2021
* Merian (*O. majorana*), framandart, få einskildfunn, ikkje risikovurdert

### Nokre andre artar
* *[[Origanum acutidens|O. acutidens]]*
* *[[Origanum amanum|O. amanum]]*
* *[[Origanum calcaratum|O. calcaratum]]*
* *[[Origanum compactum|O. compactum]]* Benth.
* *[[Origanum dictamnus|O. dictamnus]]* L.
* *[[Origanum laevigatum|O. laevigatum]]*
* *[[Origanum leptocladum|O. leptocladum]]*
* *[[Origanum libanoticum|O. libanoticum]]*
* ''O.'' ×''majoricum'' Cambess. &ndash; nesten ikkje søt merian
* *[[Origanum libanoticum|O. libanoticum]]*
* *[[Origanum minutiflorum|O. minutiflorum]]* O.Schwarz & P.H.Davis
* *[[Origanum onites|O. onites]]* L.
* *[[Origanum rotundifolium|O. rotundifolium]]* Boiss.
* *[[Origanum scabrum|O. scabrum]]*
* *[[Origanum sipyleum|O. sipyleum]]*
* *[[Origanum syriacum|O. syriacum]]* L.

### Art som tidlegare var plassert i Origanum
**[[Pogostemon benghalensis]]* (Burm.f.) Kuntze (as *O. benghalense* Burm.f.)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Origanum|Origanum]]» frå ,  den 9. april 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
*
* Herb Society of America Fact Sheet: Oregano and Marjoram (pdf) 
*''Origanum dictamnus''
Avbilding

**Avbilding** skjer når eit optisk system av linser og eller speglande flater frambringer eit bilete av objektet i eit biletplan, til dømes på netthinna til auge eller på fotografisk film. 

## Ideell avbilding
Ei ideell avbilding føreset at strålebunten eller lyskjegla frå eit objektpunkt i eit objektplan vert samla att i eitt og same punkt, kalla biletpunktet, i eit biletplan, samt at alle punkta i biletplanet har same forstørring. Dette kravet er tilfredsstilt for spegelbilete gjennom plane speglar, men elles er biletpunktet vanlegvis behefta med ulike typer avbildingsfeil, som aberrasjon og astigmatisme. 

## Kjelder
*
Akrotíri og Dekélia

**Dei britiske suverene baseområda Akrotíri og Dekélia** er to britiskkontrollerte baseområde på sørkysten av øya Kypros. Akrotíri ligg i vest for Lemesós, og Dekélia ligg aust for Lárnaka. Baseområda vart oppretta i 1960, då republikken Kypros reiv seg laus frå det britiske imperiet og blei ein sjølvstendig stat.

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Akrotiri and Dhekelia|Akrotiri and Dhekelia]]» frå ,  den 9. april 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Avgjeven effekt

**Avgjeven effekt** er arbeid per tidseining som vert levert av ein maskin eller eit apparat. For ein elektrisk generator er avgjeven effekt den elektriske effekten som vert levert til nettet. For ein motor er avgjeven effekt den mekaniske effekten som motoren yter. Avgjeven effekt frå ein forsterkar er den elektriske effekten som vert avgjeven frå forsterkarutgangen, til dømes til ein høgtalar. 

Effekten vert gjeven i watt (W) eller kilowatt (kW). 

## Kjelder
*
Formeiringsreaktor

**Formeiringsreaktor**, **avlsreaktor** eller **breeder-reaktor** er ein reaktor der det ved omdanning av thoriumisotopen 232Th til uranisotopen 233U eller uranisotopen 238U til plutoniumisotopen 239Pu vert produsert meir reaktorbrensel enn det vert forbrukt. 

Interessa for slike reaktorar vart mindre i 1960-åra då ein fann fleire uranførekomstar og nye metodar for oppriking av uran med reduserte brenselskostander.
Avmagnetisering

**Avmagnetisering** er å gjere noko umagnetisk. Jern og stål vert heilt avmagnetiserte ved oppvarming til over 700 °C fordi krystallstrukturen vert endra. Vanlegvis vert avmagnetiseringa utført ved å plassere den magnetiske lekamen i ein spole som vert tilført vekselstraum. Straumstyrken vert etter kvart redusert til null. 

Undre andre verdskrigen vart mange skip avmagnetiserte for å unngå at dei utløyste magnetiske miner. Dette vart òg kalla *degausse* etter matematikaren Carl Friedrich Gauss.

## Kjelder
*