open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
You Are My Sunshine

«**You Are My Sunshine**» er ein populær song først spelt inn i 1939. Han har status som ein av statsongane til Louisiana sidan han er tilknytt den tidlegare guvernøren og countryartisten Jimmie Davis. Songen har opphavsrett frå 1940 hos *Peer International Corporation*, med tekst og musikk av Jimmie Davis og Charles Mitchell. I følgje ein artikkel frå 1990 av Theodore Pappas, vart den originale songen skriven av Oliver Hood.

## Historie
To versjonar av «You Are My Sunshine» vart spelt inn og gjeven ut før Jimmie Davis-versjonen. Den første vart spelt inn for Bluebird Records den 22. august 1939 av The Pine Ridge Boys (Marvin Taylor og Doug Spivey), som var frå Atlanta.  Den andre vart spelt inn for Decca Records den 13. september 1939 av The Rice Brothers Gang. Denne gruppa var opphavleg frå Nord-Georgia, men hadde flytta til Shreveport i Louisiana, der dei spelte på radiostasjonen KWKH i byen. Versjonen av Jimmie Davis vart spelt inn for Decca Records den 5. februar 1940.

Davis og Charles Mitchell er tilskriven som låtskrivarar av «You Are My Sunshine». Davis kjøpte songen og rettane frå Paul Rice og sette sitt eige namn på han, noko som var ganske vanleg i musikkindustrien før den andre verskrigen. Somme tidlege versjonar av songen er tilskriven Rice Brothers. I følgje somme historier, var klarinettspelaren Pud Brown involvert i det første arrangementet til Rice Brothers. 

Davis sa at han hadde likte songen særs godt og hadde prøvd å få fleire plateselskap til å spele han inn, utan hell, før han endeleg fekk spelt inn si eiga utgåve i 1940. Davis-versjonen vart populær og mange versjonar følgde, mellom anna av Bing Crosby og Gene Autry, som begge hadde store hittar med songen. 

Davis la vekt på tilknytinga si til songen då han stilte som guvernørkandidat, og han song songen på alle møta under valkampen, medan han reid ein hest kalla «Sunshine». 

## Innspelingar
«You Are My Sunshine» har vorte spelt inn fleire hundre gonger. Han vert i dag rekna som ein standardsong innan tradisjonell country og jazz. Tidlege versjonar vart spelt inn av Bing Crosby, Bob Atcher og Bonnie Blue Eyes, Gene Autry og the Airport Boys. Desse versjonane av songen låg inne på countrylista i over eitt år. Rock and roll-versjonar vart gjort av Tony Sheridan og Bill Haley & His Comets. Haley-versjonen vart spelt inn i 1969 og sungen av bassisten i bandet, Ray Cawley, men ikkje gjeven ut før tidleg i 1990-åra. Songen vart òg spelt inn av Johnny Cash, Bob Dylan, Brian Wilson, Trini Lopez, Ray Charles, Bryan Ferry og Aretha Franklin frå *[[Aretha Arrives]]* (1967), blant andre. Charles-versjonen vart den mest populære, kommersielt sett, og nådde førsteplassen på soul-lista og 7. plass på Billboard Hot 100, med ein melodi som likna lite på originalen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:You Are My Sunshine|You Are My Sunshine]]» frå ,  den 12. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

* "Joel Whitburn's, Presents, Top R&B/Hip-Hop Singles: 1942-2004", 2004 (Record Research) s. 113
Spylebil

**Spylebil** er ein lastebil utstyrt  ved vasstank, pumpe og dyser, som vert nytta for å spyla gater og vegar reine. 

## Galleri

S 188 Abb 156 Automatischer Sprengwagen.jpg|Spylevogn trekt av hestar i Wien, ca. 1905.
PSM V88 D081 Multipurpose truck in service with the city of boston 2.png|Lastebil med mange føremål brukt som spylebil i Boston i 1916.
Bundesarchiv Bild 183-94123-0003, Chemnitz, Straßenreinigung.jpg|Spylebil i Chemnitz i Sachsen i Tyskland i 1962.
Rákospalota-Újpest tram 6.jpg|Bruk av spylebil på trikkeskjener i Budapest i 2014.


## Bakgrunnsstoff
Brøytebil

**Brøytebil** er ein lastebil utstyrt med snøplog som vert nytta for brøyting av vegar og gater. Plogen kan vera utforma som spissplog, med to vengjer, eller som eit skråplog, med ein vengje.  

Brøytebilar held større fart enn brøytetraktorar og kastar dermed snøen lengre bort frå vegen. Men dei er ikkje like lette å manøvrera i tronge gater som brøytetraktorar. På flyplassar vert det ofte nytta nåde brøytebilar og spesialbygde snøfresarar.

## Galleri

Fil:Chasse neige au Col de Puymorens.jpg|Brøytebil i Col de Puylaurens i Languedoc-Roussillon i Frankrike.
Fil:Plogbil i Stockholm.jpg|Scania brøytebil i Stockholm.
Fil:Road Squad, Econ Tipper.jpg|Brøytebil med skråplog.
Fil:MAN D 20 Schneepflug.jpg|MAN brøytebil i Tyskland.
Fil:Sneeuwschuiver.jpg|Canadisk brøytebil i Toronto.
Fil:Schneepflug vor dem Kölner Dom 2.jpg|Liten brøytebil i ei bygate i Köln.
Fil:Okęcie - pług.JPG|Spesialbygd MAN brøytebil. med saltspreiar, på flyplassen i Warszawa.
Video of snowplow near Voose village in Estonia 2022.webm|Film av ein brøytebil i Estland.]]


## Sjå òg
* Snøplog
* Snøfresar
Wonderful World av Sam Cooke

«**Wonderful World**» (stundom kalla «**(What a) Wonderful World**», men har ingen samanheng med Louis Armstrong-songen «What a Wonderful World») er ein soulsong skriven seint i 1950-åra av soul-pioneren Sam Cooke, i lag med låtskrivarane Lou Adler og Herb Alpert.

## Historie

Han vart først tilskriven psevdonymet «Barbara Campbell», som var kjærasten til Sam Cook på skulen, og vart først spelt inn av Cooke i 1959 for albumet *[[The Wonderful World of Sam Cooke]]* som kom ut i 1960. Songen vart gjeven ut som singel våren 1960, og nådde 12. plass i USA og 27. plass i Storbritannia. Songen er ein kjærleikssong, der songaren syng at han ikkje kan mykje om akademiske fag (songen vert ofte uformelt kalla opp etter den første linja i songen, «Don't know much about history»), men stadfestar til jenta i songen at «but I do know that I love you». Herman's Hermits hadde ein stor hitt med ein livleg versjon av songen i midten av 1960-åra, som nådde fjerdeplassen i USA og 7. plass i Storbritannia. Hermits-versjonen var, i følgje songar Peter Noone og gitarist Keith Hopwood, gjort som ei hyllest til Cooke då ban døydde.

I 2004 vart songen plassert på 373. plass på lista til *[[Rolling Stone]]* over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Andre versjonar
Songen er spelt inn av mange andre artistar, mellom andre The Supremes, Richard Marx, Greg Chapman, Art Garfunkel, Johnny Nash, The Flying Pickets, Otis Redding, Bryan Ferry, David Bromberg, The Boys, Terence Trent D'Arby, Steven Houghton, Michael Bolton, Jim Diamond, Jesse Malin, Joan Baez, Rod Stewart, Rockapella og Ulfuls.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wonderful World (Sam Cooke song)|Wonderful World (Sam Cooke song)]]» frå ,  den 12. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Periferieininga Límnos

**Periferieininga Límnos** (gresk Περιφερειακή Ενότητα Λήμνου, *Periferiakí enótita Límnou*) er ei av dei fem&nbsp;periferieiningane i periferien Dei&nbsp;nordlege&nbsp;egeiske&nbsp;øyane. Ho vart oppretta ved den administrative reforma i 2010, og&nbsp;var tidlegare ein del av prefekturet Lésvos.

Periferieininga er sett saman av øyane og kommunane (nummer på kartet)
*Límnos (3)
*Ájos Evstrátios (2)
Hovudstaden er Mýrina på Límnos.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar
Snøplog

**Snøplog** er ein reiskap som vert nytta for å fjerna snø frå vegar, gater, fortau, jarnbanespor, flyplassar og andre stader der snøen hindrar bruken. Det finst ulike typar: *spissplog* er som namnet seier spiss og har ein vengje på kvar side som kastar snøen ut til sidene. *Skråplog* er forma som eit skråstilt skjer. Ein type skråplog har hydraulisk styrbart skjer som kan bli vridd til den sida ein vil flytta snøen. Denne er typisk nytta i bygater. Den andre typen skråplog har større høgd på den sida som kastar snøen utover og er ikkje vridbar. Han er typisk nytta ved brøyting av landevegar.
## Galleri


Fil:Schneeräumung Saltfjell.jpg|Brøytebil i sterk vind på Saltfjellet.
Fil:Schneeräumung Saltfjell 2.jpg|Brøytebil i finver på Saltfjellet.
Fil:CIMG2044GS-VIE-Schneepflug.JPG|Brøytebil i Buskerud i februar i 2006.
Fil:Quitanieves-Puerto-de-Navacerrada-Segovia.jpg|Brøytebil (Renault) med liten spissplog i Puerto de Navacerrada i Spania.
Fil:Tractor-cum-snowplough, Four Lanes End - geograph.org.uk - 1655569.jpg|Fendt-traktor med skråplog i Hampshire i Storbritannia,
Fil:Volvo loader plowing snow Jyväskylä.jpg|Hjullastar med snøplog i Jyväskylä i Finland.
Fil:Claas tractor with snow plough.jpg|Claas-traktor med skråplog.
Fil:Klima Schnann.jpg|Snøplog på eit lokomotiv i Tirol i Austerrike.
Fil:Snöplog 1909.jpg|Brøyting i med hest i Stockholm i 1909.
Fil:Snørydding_-_Fj177_4_049.jpg|Slepeplog etter traktor, ukjend stad i Noreg.
File:Snöröjning - Ystad-2018.jpg|Snørydding med hjullastar og firhjuling i Ystad 2018.


## Sjå òg
*Snøfresar
Help Me Make It Through the Night

«**Help Me Make It Through the Night**» er ein countryballade av Kris Kristofferson frå albumet hans *[[Kristofferson av Kris Kristofferson|Kristofferson]]* frå 1970.

Kristofferson sa han fekk inspirasjonen til songen frå eit intervju med Frank Sinatra i *[[Esquire]]*, der han vart spurt om kva han trudde på og Sinatra svarte «Booze, broads, or a bible...whatever helps me make it through the night.»

Han vart spelt inn i 1971 av Elvis Presley, og sidan av Bryan Ferry for albumet *[[Another Time, Another Place av Bryan Ferry|Another Time, Another Place]]*, Jerry Lee Lewis som gjorde ein bluesaktig versjon for albumet *Touching Home* og countryartisten Sammi Smith, som spelte den bestseljande versjonen og den mest kjende versjonen av songen. Smith-versjonen er ein av dei mestseljande countrysinglane gjennom tidene. Versjonen hennar toppa countrylista og nådde òg 8. plass på poplista i USA. Andre amerikanske songarar spelte òg inn songen i 1970- og 1980-åra. Den mest suksessfulle versjonen etter Smith-versjonen var av Gladys Knight & the Pips i 1972 (denne versjonen vart sampla av Huff and Puff i 1996 for dansesongen «Help me make it»).

Johnny Cash og kona June Carter Cash song òg songen som ein duett. Denne finst på samleplata *[[June Carter and Johnny Cash: Duets]]* frå 2006. 

Joan Baez spelte òg inn songen i 1971, på albumet hennar *[[Blessed Are...]]*. Peggy Lee spelte inn songen same året for albumet *[[Where Did They Go av Peggy Lee|Where Did They Go]]*.

I 1974, spelte John Holt songen på albumet *1000 Volts of Holt*. Denne versjonen nådde Topp 10 i Storbritannia dette året. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Help Me Make It Through the Night|Help Me Make It Through the Night]]» frå ,  den 12. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*[ Melding ved Allmusic]
Eurovision Song Contest 1997

**[[Eurovision Song Contest]] 1997** var den 42. i rekkja, og vart arrangert i Point Theatre i Dublin i Irland den 3. mai 1997. Irland arrangerte tevlinga for sjuande gong av di Eimear Quinn vann i Oslo i 1996. Programleiarane var Carrie Crowley og Ronan Keating. Italia kom attende dette året, og den italienske kringkastaren RAI slo fast at dette var siste gongen landet akta å delta.

Katrina and the Waves, som representerte Storbritannia, vann tevlinga med rekordmange 227 poeng. Denne rekorden stod heilt fram til 2004, då semifinalen vart innført og mange fleire land vart med i avstemminga). Vinnarsongen «Love Shine a Light» fekk poeng frå alle landa, ti tolvarar og fem tiarar. Songen vert rekna som ein av dei mest vellukka som har vunne tevlinga nokonsinne. Vertslandet Irland kom på andreplass, med Marc Roberts og «Mysterious Woman».

Det var eit breitt spekter av ulike songar med dette året. Danmark sende ein rapsong, Kroatia sende deira versjon av Spice Girls og Sverige sende eit boyband i beste åttitalsstil. Musikken var generelt meir moderne enn før, og for fyrste gong på seks år var det ein song med raskt tempo som vann. Noreg sitt bidrag, San Francisco av Tor Endresen kom på ein delt sisteplass saman med Portugal, og fekk null poeng.

Telefonavstemming vart testa ut i fem land dette året: Storbritannia, Sverige, Sveits, Tyskland og Austerrike. Det synte seg at resultata frå desse landa skilte seg ganske mykje frå dei andre landa, som brukte jury. For eksempel fekk Island 16 av sine totalt 18 poeng frå desse fem landa.

## Resultat

## Kjelder


**Denne artikkelen er omsett frå «[[:no:Eurovision Song Contest 1997|Eurovision Song Contest 1997]]» frå ,  den 12. april 2011.*
Sóknardalr

***Sóknardalr*** er det fyrste studioalbumet til den norske musikkgruppa Windir som vart utgjeve i april 1997. Albumet tek føre seg tradisjonelle melodiar og tekstar som er blanda med tungmetall. Songane handlar stort sett om Sognariket. 
Sóknardalr er eit eldre namn på Sogndal.

## Innhald

## Medverkande
* Valfar – vokal, elektrisk gitar, bassgitar og trekkspel
* Steingrim – perkusjon og slagverk
Let's Stick Together

«**Let's Stick Together**» eller «**Let's Work Together**», er ein bluessong skriven av Wilbert Harrison og gjeven ut i 1962. I 1969&ndash;1970 vart han ein hit for Harrison og har sidan vorte spelt inn av andre artistar, som Canned Heat og Bryan Ferry, som begge tok songen til listene.

## Originalen
Wilbert Harrison spelte inn «Let's Stick Together» i 1962 som eim 12-takts shuffle-blues i middels tempo. Songen nådde ikkje listene den gongen, men då Harrison spelte inn songen på ny i 1969 for Sue Records, nådde han 32. plass på ''Billboard'' Hot 100 i 1970, som var første gongen Harrison var på lista sidan «Kansas City» i 1959. I motsetnad til den tidlegare versjonen, var den andre ein soloframføring med Harrison (tilskriven som «Wilbert Harrison One Man Band») på vokal, munnspel, gitar og perkusjon.

Dei to songane til Harrison nyttar same melodi og struktur, men teksten er forskjellig.

## Canned Heat-versjonen

Kort tid etter at Wilbert Harrison gav ut «Let's Work Together», spelte bluesrockbandet Canned Heat inn sin versjon av songen. I motsetnad til dei tidlegare singlane deira med vokal og munnspel av Alan Wilson, var det Bob Hite som song på denne songen, medan Wilson spelte slide-gitar. Songen vart klargjort for singelutgjeving i desember 1969, men då det viste seg at Harrison sin versjon vart populær, venta dei med å gje ut singelen til Harrison sin versjon hadde falle ut av lista.

Canned Heat sin «Let's Work Together» kom ut i august 1970 og nådde 26. plass på *Billboard* Hot 100-lista. Han vart òg gjeven ut på albumet *[[Future Blues]]* i 1970. Harrison-singelen nådde ikkje lista i Storbritannia, medan Canned Heat-versjonen vart den største hitten deira i landet då han nådde 2. plass.

## Bryan Ferry-versjonen
I 1976 gav Bryan Ferry ut «Let's Stick Together» på singel. Ingen andre av singlane hans nådde like høgt på lista i Storbritannia, ein 4. plass. Songen vart gjeven ut på albumet *Let's Stick Together* same året. Ein remiksa versjon frå 1988 vart gjeven ut som singel, som «Let's Stick Together '88», og nådde 12. plass i Storbritannia.

## Andre versjonar
* 1988 - Bob Dylan spelte inn ein versjon på albumet *[[Down in the Groove]]*.
* 1990 - Dwight Yoakam fr¨å *[[If There Was a Way]]*.
* 1991 - Kentucky Headhunters frå *[[Harley Davidson and the Marlboro Man]]*
* 1991 - Status Quo frå *[[Rock 'til You Drop]]*.
* 1995 - George Thorogood i ein konsertversjon med Elvin Bishop på slidegitar for *Live: Let's Work Together*.
* 2007 - K.T. Tunstall på *[[Radio 1 Established 1967]]*.
* 2008 - Ry Cooder med Buckwheat Zydeco, Jim Keltner, Jim Dickinson og Mike Elizondo på albumet *The UFO Has Landed*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Let's Stick Together (song)|Let's Stick Together (song)]]» frå ,  den 12. april 2011.*
Bokbuss

**Bokbuss** er ein buss som er fylt med bøker, som fungerer som eit omreisande bibliotek. Bokbussane har ofte faste ruter i distrikta eller til stader og institusjonar der lånarane har vanskeleg for å kome seg til bibliotek. I Noreg er bokbussen ein del av den oppsøkjande bibliotekverksemda tufta i biblioteklova frå 1985 og vert mellom anna drivne av fylkesbiblioteka. 

I dei tre vestlandsfylka Hordaland, Sogn og Fjordane og Møre og Romsdal går òg bokbåten «Epos».

## Historie
Den fyrste bokbussen i Noreg tok til å køyra rundt i Vestfold i 1948, men tenesta vart etterkvart ein viktig kultur- og kunnskapsformidlar over heile landet. I dag har kommunikasjonen vorte betre og det er lettare å reisa for folk. Saman med at det er lettare å henta informasjon via fjernsyn og Internett har dette ført til at bokbusstilbodet fleire stadar er i ferd med å verta lagt ned.

## Galleri

Fil:International Bibliobus.jpg|Bokbuss i Karasjok.
Fil:Varde Bibliotek bogbussen 22.jpg|Bokbuss i Varde i Danmark.
Fil:Bogbusstoppestedet i Lørslev ubt.jpeg|Dansk «bokbusshaldeplass».
Fil:Bokbuss.jpg|Kommunal bokbuss i Göteborg.
Fil:Bibliobus KGZ.jpg|Kommunal bokbuss i Zagreb i Kroatia.
Fil:Biblitin.JPG|Bokbuss i Tunisia.
Fil:LCSD Mobile Library at Tsui Chuk Garden 20060422.jpg|Bokbuss i Hongkong i Kina.
Fil:Ōzora mobile library.JPG|Bokbuss i Hokkaido i Japan.
Fil:Bücherbus Nicaragua.jpg|Bokbuss i Nicaragua.
Fil:Bookmobile.jpg|Kommunal bokbuss i Ottawa i Canada.
Fil:Bundesarchiv Bild 183-J0904-023-001, Dresden, Fahrbücherei.jpg|Bokbuss i Dresden i 1970.
Fil:LibraryTruckMaryland1916.jpg|Bokbuss i Washington i Maryland i USA i 1916. Bussen har heilgummidekk og han tykkjest ha elektrisk drift. 
Fil:WarringtonPerambulatingLibrary.jpg|Hestedregen «bokbuss» i Warrington i Storbrittania rundt 1860. 


## Kjelde
* Omsett frå Wikipedia på bokmål, måndag 12. april 2011.

## Sjå òg
* Bokbåt
* Bibliotek
In Your Mind

***In Your Mind*** er det fjerde studioalbumet til den engelske songaren Bryan Ferry, som soloartist. Det var det første soloalbumet hans med berre originale songar, gjeve ut under ein fire år lang pause for bandet hans Roxy Music. På grunn av pausen la Ferry ut på ein lang turné etter albumet kom ut. 

## Mottaking

*[[The Village Voice]]*-kritikaren Robert Christgau skreiv: «Ferry har skreddarsydd ei ny rekkje med songar for solokonseptet sitt, i staden for å låne frå tidlegare Roxy eller hans ringe forfedrar, og særskild på side ein er greiene jordnære på appellerande vis.» I 1992 skreiv Mark Coleman i *[[The Rolling Stone Album Guide]]* at «*In Your Mind* strevar etter den forblåste, friske innverknaden av Roxy Music-klassikaren *[[Siren av Roxy Music|Siren]]*. Dei mange Ferry-komposisjonane er gledelege, men sjølv dei mest fengande ('Tokyo Joe,' 'Party Doll') strevar med å gjenskape Roxy sine kjende romantiske og musikalske tema.»

AllMusic-kritikaren Ned Raggett skreiv seinare at *In Your Mind* «er framleis det løynde høgdepunktet i karrieren til Ferry, eit energisk album som hadde fått langt meir merksemd om det hadde vore eit Roxy-album.»

## Innhald

## Medverkande
*Bryan Ferry - vokal, keyboard
*Chris Spedding - gitar
*Phil Manzanera - gitar
*Neil Hubbard - gitar
*Paul Thompson - trommer
*John Wetton - bass
*John Porter - bass
*David Skinner - piano
*Ann O'Dell - strykearrangement
*Chris Mercer - saksofon, hornarrangement
*Mel Collins - saksofon, hornarrangement
*Martin Drover - trompet
*Ray Cooper - perkusjon
*Morris Pert - perkusjon
*Preston Heyman - trommer
*Jacquie O'Sullivan, Helen Chappelle, Dyan Birch, Paddie McHugh, Doreen Chanter - korvokal

**Teknisk**
*Steve Nye – lydteknikar
*Ross Cullum – assisterande lydteknikar
*Nigel Walker – assisterande lydteknikar
*Nick de Ville – design
*Bob Bowkett (C.C.S.) – kunst
*Monty Coles – fotografi

## Salslister
### Vekeslister

### Årslister

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:In Your Mind|In Your Mind]]» frå ,  den 13. april 2011 og 19. juli 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* David Buckley (2004). *The Thrill of It All: The Story of Bryan Ferry and Roxy Music*


## Bakgrunnsstoff
* Roxyrama 
* Viva Roxy Music 
* British certification
Take Me to the River

**«Take Me to the River»** er ein song frå 1974 skriven av Al Green og gitarist Mabon «Teenie» Hodges. Hitversjonar vart spelt inn av både Syl Johnson og Talking Heads.  I 2004 vart originalen til Al Green rangert på 117. plass på lista til Rolling Stone over dei 500 største songane gjennom tidene.  

## Al Green
Den originale versjonen vart spelt inn av Al Green i 1974 for albumet *[[Al Green Explores Your Mind]]*, produsert av Willie Mitchell med musikarane Charles, Leroy og Mabon Hodges (The Hodges Brothers), trommeslagar Howard Grimes og Memphis Horns.  Green og Mabon Hodges skreiv songen i eit hus dei leigde ved Lake Hamilton i Arkansas, i løpet av tre dagar i 1973, då dei måtte kome med nye songar.  I følgje Mitchell skreiv Green teksten og Green og Hodges melodien i lag. 

## Syl Johnson
Plateselskapet Hi Records gav ikkje ut Green-utgåva på singel, men gav han i staden til Syl Johnson, som var på same selskapet. Johnson-innspelinga, som hadde med dei same musikarane som Green, med munnspel og ein råare synging i tillegg, nådde 48. plass på den amerikanske singellista i 1975, og 7. plass på R&B-lista. 

## Talking Heads og seinare versjonar
I 1976 vart Foghat det første rockebandet som spelte inn songen, for albumet *[[Night Shift av Foghat|Night Shift]]*.  To år seinare vart han spelt inn av både Levon Helm og Bryan Ferry for soloalbuma deira, og så av bandet Talking Heads for det andre albumet deira *[[More Songs About Buildings and Food]]*. Versjonen deira, spelt inn med produsenten Brian Eno i Nassau i Bahamas, vart korta ned og gjeven ut som singel og nådde 26. plass i USA i 1979. Singelen nådde òg 26. plass i Australia, 34. plass i Tyskland og 58. plass i Canada. Songaren David Byrne sa han var tiltrekt til songen fordi han «kombinerer tenåringsbegjær med dåp - ikkje set likskapsteikn mellom dei, men kastar dei i same stuing. Ei saftog blanding.» Konsertversjonar av songen finst på Talking Heads-albuma *[[The Name of This Band is Talking Heads]]* og *[[Stop Making Sense]]*.

«Take Me To The River» er òg spelt inn av fleire andre artistar som Diane Schuur, Tina Turner, The Blue Ox Babes, Annie Lennox, Toni Childs, Max on the Rox, Dave Matthews Band, Canned Heat, The Dresden Soul Symphony, Grateful Dead, Delbert McClinton, Maná, The Commitments, Gov't Mule, Guy Sebastian, Phish, The Gizmos, Element Of Crime og Eva Cassidy.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Take Me to the River|Take Me to the River]]» frå ,  den 13. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Songen Carrickfergus

«**Carrickfergus**» er ei irsk folkevise. Opphavet til songen er uklårt, men han har vorte sport attende til den irske songen «Do bhí bean uasal», tilskriven diktaren Cathal Buí Mac Giolla Ghunna, som døydde i 1745 i County Clare.

Songen finst på eit balladeark i Cork frå midten av 1800-talet. Cork-songaren Seán Ó Sé spelar denne versjonen på albumet 'Heritage'. Den irske teksten omhandlar ein mann som vert gjort til hanrei, og er slibrig og morosam. Den engelske teksten er derimot nostalgisk. 

Songen er spelt inn av mange kjende artistar som Paddy Reilly, Declan Affley, Joan Baez, Dominic Behan, Charlotte Church, De Dannan, Joe Dassin (som «Mon village du bout du monde»), The Dubliners, Bryan Ferry, Brian Kennedy, Declan Galbraith, Irish Stew of Sindidun, Lisa Kelly, Loreena McKennitt, Órla Fallon, Van Morrison, Bryn Terfel, Van Morrison og the Chieftains og Ronan Keating. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carrickfergus (song)|Carrickfergus (song)]]» frå ,  den 13. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Kylie Mory — Carrickfergus på music.ronet.ru 
* http://www.irishmusicforever.com/carrickfergus
Tidrom

I fysikken er **tidrom** (eller **romtid**) definert som ein matematisk modell som kombinerer vårt tredimensjonale syn på universet med tid. Tidrom er vanlegvis tolka som ein firedimensjonal lekam der lekamen har dei tre *kjende* romdimensjonane, i tillegg til tid som ein fjerde dimensjon.
Tid og rom er fletta saman. Det eine kan ikke eksistere utan det andre.

Vi kan tenka oss at tidrommet er ei trampoline. Om ein legg to bowlingkuler på trampolina, vil kulene rulle mot kvarandre. Slik verkar gravitasjon, objekta krummar tidrommet, 
noko som fører til at dei trekkjer mot kvarandre.
Ei bowlingkule som ligg i ro på trampolina lagar inga bølge. Det gjer derimot ei kule som ruller fram og attende. Søkket i trampolina følgjer kula, i tillegg laga kula bølger 
som spreier seg utover i alle retningar. 
Dette er omlag på samme måte med Gravitasjonsbølgjer – eit objekt som står i ro lagar ingen bølger, medan eit objekt som akselererar lagar bølger i tidrommet.

Omgrepet **tidrom** har i nyare tid blitt ein omgrep på alle teoriar som går utover dei tre dimensjonane. Kor mange dimensjonar som faktisk må nyttast for å skildre universet er framleis eit ope spørsmål. I følgje strengteorien finst det 10 til 26 dimensjonar.
Svarteboka

**Svarteboka** eller **Cyprianus** er tittelen på handskrivne bøker basert på ein europeisk avskrifttradisjon. Bøkene inneheld medisinske råd og magiske formular. Ritual og tiltak mot påtrolla sjukdom på husdyr utgjer størstedelen av stofftilfanget i svartebøkene som er knytt til jordbruk. Menneskeleg sjukdom er også godt representert i denne gruppa svartebøker. Det finst også militære svartebøker. Desse har gjerne innslag av formlar om korleis ein skal døyva sverd og forgjera børser eller bli usårbar, slik at korkje hogg, stikk eller kuler skal bite på ein. Her finst også oppskrifter på korleis ein skal få kvinner til å bli forelska i seg, vinna i spel osb.

## Kjelder

**Denne artikkelen er omsett frå [[:nb:Svarteboka|Svarteboka]] frå Wikipedia på bokmål, henta inn 13. april 2011.*
Den føderale republikken Jugoslavia

**Den føderale republikken Jugoslavia** var ein føderal stat beståande av Serbia og Montenegro. Han eksisterte frå 28. april 1992 til 4. februar 2003, då han vart gjort om til ein lausare føderasjon kalla Serbia og Montenegro. 

Den føderale republikken Jugoslavia vart skipa 28. april 1992 av Serbia og Montenegro, dei to gjenverande republikkane frå den sosialistiske føderale republikken Jugoslavia.

## Sjå òg
* Jugoslavia
* Den sosialistiske føderale republikken Jugoslavia
* Serbia og Montenegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den føderale republikken Jugoslavia|Den føderale republikken Jugoslavia]]» frå ,  den 21. januar 2012.*
Dumparbil

**Dumparbil** eller **bildumpar** er ein lastebil med dumparkasse. Slike bilar vert nytta for transport av jord, grus og stein. Kraftige dumparkassar av stål kan òg nyttast for transport av sprengstein. Mange dumparbilar vert nytta innan anleggsarbeid og er ustyrte med firehjuls- eller tandemdrift. Dumparbilar vert utsette for harde påkjenningar og har oftast kraftigare dimensjonere rammer (med ekstra mange tverrbjelkar) enn bilar som vert nytta på veg med fast dekke. 

## Galleri

Fil:Scania 111 dump truck.jpg|Scania 111 med dumparkasse i Djupivogur på Island.
Fil:Tehran Snapshot 01287.JPG|Lastebil med dumparkasse i Theheran i Iran.
Fil:Грузовик КрАЗ, Котлас.JPG|KrAZ 256B med dumparkasse.
Fil:Afghan dumper truck.jpg|Kamaz med dumparkasse i Afganistan.
Fil:Roman2007.jpg|Roman lastebil med dumparkasse.
Fil:Trailer dump truck 001.JPG|Vogntog med dumparkasse.
Fil:Orange Sitom truck side.JPG|Kinesisk lastebil med dumparkasse.

Fil:Truck Sisu Kuorma-auto H4446 C.jpg|Sisu lastebil med dumparkasse.
Fil:Fotothek df roe-neg 0006752 015 LKW im sowjetischen Pavillon der Leipziger Herbs.jpg|Ein sovjetisk dumparbil frå 1954.


## Sjå òg
* Dumpar
Vartdal Plastindustri

**Vartdal Plastindustri AS** er ei bedrift på Vartdal i Ørsta kommune som produserer produkt baserte på ekspanderbar polystyren (EPS). Verksemda vart starta i 1960. Den første produksjonen var i ei gamal sjøbu. Han vart flytt til nybygde produksjonslokale i 1961. Fyrste produksjonen var isolasjonsmatter. I 1965 starta bedrifta, som den første i verda, med produksjon av fiskeembalasje i ekspanderbar polystyren. Dette produktet har vorte utvikla til spesialembalasje for flyfrakt. 

Saman med ein annan embalasjeprodusent, BEWI, fekk Vartdal Plastindustri Miljøprisen 2011 for ei nydesigna EPS kasse som, på grunn av den låge vekta, gir redusert CO2 utslepp ved flyfrakt. 

Vartdal Plastindustri produserer og byggisolasjon og teknisk emballasje. Ei transportavdeling, VD Transport, er lokalisert i Sykkylven.

## Kjelder
* Per I. Myklebust: *Vartdalsoga Band IV* Vartdal bygdeboknemnd 1999
* vartdalplast.no/
Skinnskatteberg

**Skinnskatteberg** er ein svensk tettstad og centralort i Skinnskattebergs kommun i Västmanland län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar. 

Tettstaden ligg cirka 55 kilometer nordvest for Västerås.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Skinnskatteberg kommun
Hallstahammar

**Hallstahammar** er ein svensk tettstad og centralort i Hallstahammars kommun i Västmanland län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde tettstaden  innbyggjarar. Dei næraste byane er Västerås, Köping og Eskilstuna.

Metallindustri var grunnlaget for samfunnet i Hallstahammar. Starten skjedde i 1628 då ei smie blei etablert i Trångfors. Alt i 1558 hadde kong Gustav Vasa bygd Strömsholm slott, som i dag er eit museum. Strömsholm kanal blei innvigd i 1795 og gjorde godstransporten mykje lettare, så transport og handel blei viktige aktivitetar i byen. I 1931 tok Hans von Kantzow patent på stållegeringa Kanthal (oppkalla etter han sjølv i første ledd og Hallstahammar i andre) og etablerte bedrifta Kanthal AB. Hallstahammar er i dag ein tettstad med moderne og aktiv handel, men har bevart preget av industristad. 

Thore Skogman kom frå Hallstahammar.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Hallstahammars kommun
Kungsör

**Kungsör** er ein svensk tettstad og centralort i Kungsörs kommun i Västmanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde tettstaden  innbyggjarar. Tettstaden ligg på sørvestsida av Mälaren 

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Kungsörs kommun
Sala i Sverige

**Sala** er ein svensk by som ligg i Västmanlands län i Västmanland. Det er Sala kommuns administrasjonssenter og i 2000 hadde byen 12&nbsp;118 innbyggjarar. Byen blir kalla ofte for «Sala silverstaden» lokalt.

Sala fekk bystatus i 1624 av Gustav II Adolf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sala|Sala]]» frå ,  den 7. juli 2012.*
Adolf Brand

**Adolf Brand** () var ein tidleg tysk homofil aktivist og grunnleggar av det første regelmessig utkommande homofile tidsskriftet i verda – *[[Der Eigene]]* (1896-1932).

I 1903 grunnla han saman med Benedict Friedlaender og Wilhelm Jansen  Gemeinschaft der Eigenen (GdE), som hadde som ideal homofil kjærleik mellom maskuline menn og pederasti, i tydinga relasjonar mellom vaksne menn og unge gutar/menn etter modell frå den greske antikken. Dei avviste medisinske teoriar om homoseksualitet som til dømes Magnus Hirschfeld sin teori om «seksuelle mellomtypar» og homoseksuelle som eit «tredje kjønn». Likevel kjempa Brand og GdE dels saman med Hirschfeld og hans Wissenschaftlich-humanitäre Komitee for avskaffinga av straffeforbodet mot homoseksuell omgang mellom menn, § 175 i den tyske straffelova frå 1871, utan at dette lukkast. 

GdE dreiv også med friluftsarrangement og leirliv, og var såleis ein del av den tyske ungdomsrørsla (jf. til dømes Wandervogel-rørsla).  

Brand var mellom anna kjent for å avsløra kjente personar for å vera homoseksuelle; ei verksemd som seinare har blitt kalla outing. Han blei såleis dømd til 18 månader fengsel i 1907, for æreskrenking mot den tyske rikskanslaren Bernhard von Bülow etter ein slik aksjon. 

Brands ideologi hadde ein blanding av autoritære, anarkistiske, misogynistiske og dels antisemittiske trekk, særleg med brodd mot oppfatningar om at homoseksuelle menn var feminiserte som resultat av ein medfødd tilstand. Dette stod i skarp kontrast til Magnus Hirschfeld sine oppfatningar, som både var prega av ein biologisk teori om homoseksuelle som eit tredje kjønn, og som var venstreorienterte og knytte han til feminismen. 

Brand måtte på 1930-talet gi opp både aktivismen og verksemda som forleggar, etter fleire åtak frå nazistane og beslaglegging av bøker og utstyr. Han heldt fram med å bu i Berlin til han døydde under eit luftåtak frå dei allierte i 1945.
Fagersta

**Fagersta** er ein svensk by og centralort i Fagersta kommun i Västmanland län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar. 

Fagersta fekk bystatus 1. januar 1944. Det UNESCO-registrerte jernverket Engelsbergs bruk frå 1681 ligg i Fagersta.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Fagersta kommun
Edin Løvås

**Edin Løvås** () var ein kristen forkynnar og forfattar, kjend som grunnleggar av såkalla retreatrørsla i Noreg.

Løvås var fødd i Oslo, då kalla Kristiania. Under andre verdskrigen var Løvås aktiv motstandskjempar mot okkupasjonen,  og delte ut aviser med antitysk propaganda. 

Edin Løvås har vore med på oppbygginga av fem norske senter som blir brukt til «retreat», tilbaketrekte, stille område der ein ikkje nyttar media. For arbeidet fekk han i 2006 Kongens fortenestemedalje i gull. Avisa *[[Vårt Land]]* nominerte han til Petter Dass-prisen i 2010.

Løvås har gjeve ut ei rekkje bøker. Fleire av dei er blitt omsette til andre språk.

## Utgjevingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Edin Løvås|Edin Løvås]]» frå ,  den 14. april 2011.*  
*Søk i bibsys.no

}}

http://www.foldedehender.no/forumemne/edin-lovaas-paa-nett



## Bakgrunnsstoff
*Grønvik, Knut. *Snekkersønnen : Edin Løvås - en biografi* (1995)
Abhuritt

**Abhuritt** er eit tinn- og klorhaldig mineral med formelen Sn3O(OH)2Cl2. Det er funne på tinnbarrar i eit 100 år gammalt skipsvrak i Raudehavet og er kalla opp etter vika Sharm Abhur, der skipsvraket vart funne. Det er òg funne på tinntallerkenar i eit skipsvrak frå kring 1680 utanfor Hidra i Vest-Agder.

Mohs-skalaen er på nivå 2. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abhurite|Abhurite]]» frå ,  den 14. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Mindat.org
*Webmineral.org
Der Eigene

**Der Eigene**, med undertittelen «ein Blatt für männliche Kultur» blir rekna som det første regelmessig utkommande tidsskriftet for homoseksuelle i verda. Bladet kom ut mellom 1896 og 1932 og redaktør var Adolf Brand (1874−1945). Dei første ti utgåvene kom ut ein gong i kvartalet, seinare kom *Der Eigene* ut kvar månad, med visse avbrot. 

Namnet er truleg inspirert av den tyske anarkisten Max Stirner sitt verk *[[Der Einzige und sein Eigentum]]*. I starten var også filosofien til Stirner og anarkistiske tema i sentrum, men seinare forsvann dette elementet nesten heilt. Frå 1898 inneheldt *Der Eigene* i hovudsak dikt, prosa-tekstar, aktfotografi og teikningar. Tidsskriftet hadde bidrag frå mellom anna Benedict Friedlaender, Klaus og Thomas Mann, Theodor Lessing,  Erich Mühsam, Ernst Burchard og Karl-Günther Heimsoth. 

Tidsskriftet blei fleire gonger truga av sensur, men først etter fleire gjennomsøkingar og beslag i huset til Brand i Berlin etter at nazistane kom til makta i 1933, gjekk tidsskriftet inn. 

Tidsskriftet hadde bidrag frå heile det politiske spektrumet, men Brands vekt på homoseksualitet hos maskuline menn, gav seg utslag i strid med den mest prominente representanten for den tyske homorørsla, Magnus Hirschfeld. Enkelte bidrag hadde til dels også eksplisitte antisemittiske trekk, noko som særleg var tydeleg i den seinare nazisten Karl-Günther Heimsoth sine bidrag på 1920-talet.  

## Litteratur

* Joachim S. Hohmann (red.), *Der Eigene. Ein Blatt für männliche Kultur*. Ein Querschnitt durch die erste Homosexuellenzeitschrift der Welt. Mit einem Beitrag von Friedrich Kröhnke. Foerster Verlag, Frankfurt/M. und Berlin 1981.

* Marita Keilson-Lauritz og Rolf F. Lange (red). Emanzipation hinter der Weltstadt. Adolf Brand und die Gemeinschaft der Eigenen Müggel-Verlag, Berlin-Friedrichshagen 2000.
Ny Musikks Komponistgruppe

**Ny Musikks Komponistgruppe** (NMK) vart skipa i 1978 og er ei faggruppe for komponistar i etableringsfasen under paraplyorganisasjonen Ny Musikk. Seksjonen opererer som ein dynamisk og uføreseieleg «storleik» i norsk musikkliv og fremjar dei særskilte eigenskapane og særtrekk som medlemsmassen gjev. NMK tek omsyn til alle medlemmane sine interesser, både fagleg og økonomisk.

NMK held fleire konsertar, workshoppar og faglege forum kvart år, og formidlar bestillingsverk til medlemmane.
Komponistgruppa har gjeve ut CDane *In Real Time* (2001) og *Non-Solid Objects* (2001) på Ny Musikk sitt platemerke ALBEDO, forutan CD-en *Cirrus* som kom ut i 2007 på selskapet Fabra. Talet på medlemmar varierer mellom ca. 65 og 75.

## Leiarar
*Synne Skouen (1978-1979)
*Kjell Samkopf (1979-1980)
*Bjørn Kruse (april-august 1979) fungerte i Samkopf sitt fråvære.
*Bjørn G. Gjerstrøm (1980-1981)
*Yngve Slettholm (1981-1982). Slettholm blei vald til leiar i 1981 og gjenvald på generalforsamlinga i 1982. 25. mai 1982 blei det kalla inn til ekstraordinær generalforsamling etter at styret hadde trekt seg. Åse Hedstrøm blei vald til ny leiar 
*Åse Hedstrøm (1982-1984) 
*Tor Halmrast (1984-1986)
*Atle Pakusch Gundersen (april–august 1986). Gundersen trekte seg som leiar 26. August 1986 av «særskilde årsaker», jfr. årsmeldinga for 1986.
*Kjell Marcussen overtok leiarvervet (august 1986–1988)
*Bjørn Morten Kjernes (1988-1990)
*Jostein Stalheim (1990-1991)
*Terje Winther (1991-1992) 
*Jan Wiese (1992-1993)
*Karl-Alex Falk (1993-1996)
*Bjørn Sverre Kristensen (1996-1998) 
*Trond Reinholdtsen (1998–2001)	
*Knut Olaf Sunde (2001–2004)
*Emil Bernhardt (2004–2005)
*Petter Sørlie Kragstad (2005–2007)
*Henrik Marstrander (2007–2009)
*Harald Sæther (2009–2011)
*Bjørn Erik Haugen (2011-2012)
*Stine Sørlie (2012-2015)
*Anders Torgunrud Røshol (2015 – 2019)
*Anna Aardalen (2019 – 2022)
*Guoste Tamulynaite (2022 – 2025)
*Elias Schomers (2025 –

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*NMKs webside under Ny Musikk
*NMKs bloggside
Påskespel

**Påskespel** er ei dramatisk framføring knytt til påskesoga. Slike spel kan framførast i eller ved ei kyrkje, utandørs, ved skular og liknande.

Dramatiske framsyningar knytte til påskesoga var gjerne ein del av gudstenestene i påsken frå mellomalderen av. Dei kunne vera korte scenar frå soga framførte under liturgien, men utvikla seg til å bli meir detaljerte, med større persongalleri. Etterkvart blei dei for omfattande til å høva som del av ei gudsteneste, og blei i staden framførte som mysteriespel utanfor kyrkja. 

Pasjonsspel er ein type påskespel. Mest kjent er pasjonsspelet i Oberammergau.

## Kjelder
Adamin

**Adamin** eller **adamitt** er eit sekundært sinkmineral som er danna ved låg temperatur på enkelte sinkførekomstar. Mineralet slektar på olivenitt, libethenitt og eveitt, som alle er hydroksylhaldige arsenat eller fosfat som krystalliserar rombisk. Den kjemiske formelen er Zn2AsO4OH. 

Rein adamin er fargelaus, men har vanlegvis ein gulaktig farge på grun av jernsambindingar som er innblanda. Ein kan òg nyansar av grønt på grunn av kopar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adamite|Adamite]]» frå ,  den 14. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Vincent av Danmark

**Prins Vincent av Danmark** () er prins av Danmark, greve av Monpezat og son av kronprins Frederik av Danmark og kronprinsesse Mary av Danmark.

Namnet hans vart fyrst ålment kjent i høve dåpen i Holmens Kirke den 14. april 2011. Han vart døypt saman med tvillingsystera prinsesse Josephine. 

Prinsen er nummer fire i arvefylgja til den danske trona, etter far sin, den eldre broren Christian og den eldre systera Isabella.
Josephine av Danmark

**Prinsesse Josephine av Danmark** () er prinsesse av Danmark, komtesse av Monpezat og dotter av kronprins Frederik av Danmark og kronprinsesse Mary av Danmark.

Namnet hennar vart fyrst ålment kjent i høve dåpen i Holmens Kirke den 14. april 2011. Ho vart døypt saman med tvillingbroren prins Vincent. 

Prinsessa er nummer fem i arvefylgja til den danske trona, etter far sin, den eldre broren Christian, den eldre systera Isabella og den eldre tvillingbroren Vincent.
RS «Solli»

**RS 21 «Solli»** er ei redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1908.
Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer i Larvik og rigga som ketch. Full seglføring var på 126 m², fordelt på Storsegl (47 m²), klyver (31 m²), fokk (21 m²), toppsegl (14 m²) og messan (13 m²).
I 1939 vart «Solli» teken ut or aktiv teneste. Ho hadde då for det meste vore stajonert på kysten av Trøndelag og Helgeland.

Redningsselskapet hadde «Solli» som reseveskøyte. I 1942 fekk ho nytt styrhus og innsett motor. Namnet vart då endra til **RS «Anton Poulsson»**. I 1948 vart skøyta seld til losvesenet. Namnet vart endra til «Grip», etter som skøyta vart stasjonert der. Ei tid hadde ho base i Kristiansund, og fekk namn etter byen. Namnet Solli kjem frå Anton Poulssons fritidseigedom i Krødsherad kommune og er framleis i eiget til etterkommarar.

Etter at ho vart seld av losvesenet i 1968, hadde ho fleire eigarar. I 1976 tok ekteparet Berit Øien Holo og Erik Holo fatt på ei grundig og langvarig restaurering. Eksteriørmessig vart ho ført tilbake slik ho var som redningsskøyte. Mellom anna vart styrehuset teke bort, og det vart laga styrebrunn. Ho fekk ny rigg etter originale teikningar. «Solli» vart innreidd i gammal stil for bruk som turbåt. Ho fekk og ny seks sylindra Ford Marindiesel-motor.

I dag vert «Solli» utleigd til turar for interesserte, for det meste i Nord-Noreg.

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet*. Norsk Maritimt Forlag 2002
* Erik Holo:RS 21 - «Solli» i *Romsdalsmuseet Fiskerimuseet på Hjertøya - 1986*.
* nssr.no
### Fotnotar
Adular

**Adular** er ein varietet av kalifeltspat (ortoklas) med karakteristisk krystallform. Adular oppstår i sprekker og på druserom ved relativt låg temperatur. Han er særleg kjend frå Adula-fjella i Alpane, som har gjeve mineralet namn. 

## Sjå òg
* Feltspat

## Kjelder
Afanittisk

**Afanittisk** (frå gresk «usynleg») vert nytta om finkorna, mikro- til kryptokrystallinsk, tekstur hos magmatiske bergartar. Dette gjeld særleg mørke bergartar. Tilsvarande omgrep for lyse bergartar er felsittisk.

Teksturen oppstår ved rask avkjøling i vulkanske miljø eller miljø like under overflata.

## Bergartar som ofte kan vere afanttiske
*Andesitt
*Basalt
*Basanitt
*Dasitt
*Felsitt
*Fonotlitt
*Rhyolitt
*Trakytt

## Kjelder

*
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Aphanite|Aphanite]]» frå ,  den 15. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Ænigmatitt

**Ænigmatitt** er eit svart mineral av inosilikatmineral av natrium-, jern- og titansilikat. Det har formelen Na2Fe2+5TiSi6O20 og krystalliserer triklint. Namnet kjem av det greske ordet for «gåte». 

I Noreg er det kjend frå syenittpegmatittar på Vesterøya ved Sandefjord. Det er òg kjend fleire stader på Grønland, Khibiny og Lovoziorskije Tundry på Kolahalvøya i Russland, den vulkanske øya Pantelleria i Italia, nær Little Rock i Arkansas og Santa Rosa i California, fleire stader i Australia og Canada. 

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Aenigmatite|Aenigmatite]]» frå ,  den 15. april 2011.*
Agalmatolitt

**Agalmatolitt**, **biletstein** eller **pagoditt** er ein blaut bergart som hovudsakleg består av pyrofyllitt eller eventuelt av mineralaggregatet pinitt. Bergarten er gråleg-kvit med grønleg eller raudleg skjær. Han er svakt gjennomskinleg, tett og massiv. 

I Kina har han vorte nytta til utskjeringar av gudebilete, vasar og liknande. 

## Sjå òg
* Cordieritt

## Kjelder
Universitetssjukehuset Nord-Noreg

**Universitetssjukehuset Nord-Noreg** (**UNN**, nordsamisk: *Davi-Norgga Universitehtabuohcceviessu*, fram til 2002 *Regionsjukehuset i Tromsø*) er ein del av Helse Nord, og består av ein rekkje einingar som blei slått saman 1. januar 2002 i samband med statleg overtaking av spesialhelsetenesta. Før helsereforma heit sjukehuset *Regionsjukehuset i Tromsø* (*RiTø*). Sjukehusa i Narvik og Harstad er etter samanslåinga underlagt UNN: UNN Narvik og UNN Harstad.

Sjukehuset ligg på Tromsøya i Tromsø, og er byens største arbeidsgjevar med ca. 5000 tilsette. Sjukehusdirektør er Tor Ingebrigtsen.

## Bakgrunnsstoff
* UNNs egne nettsider

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Universitetssykehuset Nord-Norge|Universitetssykehuset Nord-Norge]]» frå , den 15. april 2011.*
Ægirin

**Ægirin** er eit mørkegrønt mineral som finst i langprismatiske krystallar. Det er eit pyroksenmineral med den kjemiske formelen NaFeSi2O6. Det vart først skildra i 1835 etter eit funn i Rundmyr i Øvre Eiker i Buskerud. Mineralet er kalla opp etter Ægir, den norrøne havguden.

Ein brunfarga varietet av mineralet vert kalla akmitt.

## I Noreg
Mineralet er ein viktig bestanddel i fleire av dei vulkanske bergartane i Oslofeltet (nordmarkitt, ekeritt, groruditt, nefelinsyenitt) og finst òg i ein del av bergartane i Fensfeltet. Store krystallar er kjend frå nefelinsyenittpegmatittar ved Langesundsfjorden. 

## Galleri

Ägirin Eikeren,Buskerud,Norwegen.jpg|Ægirin frå Eikeren i Buskerud
Aegirine-216526.jpg|Ægirin frå Malawi
Sérandite, aegirine et feldspath var. orthose (Mont Saint-Hilaire Québec - Canada) 1.JPG|Seranditt, ægirin og feltspat
Zircon-Aegirine-201354.jpg|Ægirin og zirkon


## Kjelder
*Ægirin i Store norske leksikon, snl.no

## Bakgrunnsstoff
Pedro Álvares Cabral

**Pedro Álvares Cabral** () var ein portugisisk oppdagelsesreisande. Han var den fyrste europearen som gjekk i land i Brasil.

Cabral var admiral for ein flåte på 13 skip som blei sende til India i 1500, etter at Vasco da Gama hadde sigla dit og tilbake rundt Afrika. For å unngå vindstille valde han ein meir vestleg kurs og blei til slutt driven over til det då ukjende Brasil. Dei ankra opp nær eit fjell Cabral gav namnet Monte Pascoal ('Påskefjellet') 22. april 1500. 

Cabral gjorde krav på landet for for Portugal under namnet *Ilha da Vera Cruz*. Etter å ha sendt melding tilbake til Portugal la han ut mot det endelege målet for reisa, Calicut i India, 2. eller 3. mai. Fleire av skipa blei utsette for storm på vegen, og 380 liv gjekk tapt. Dei gjenverande skipa kom seg til øygruppa Primeiras og Segundas utanfor kysten av Aust-Afrika, der dei gjorde reparasjonar i rundt ti dagar. Dei kom til Kilwa Kisiwani 26. mai og til Malindi den 2. august. Med hjelp frå lokale losar kryssa dei Indiahavet og nådde Calicut den 13. september. Cabral fekk løyve av den lokale herskaren til å opna ein handelsstasjon, men kom i konflikt med lokale handelsfolk. 16. eller 17. desember blei portugisarane overfalne av 300 til fleire tusen lokale folk. Over 50 portugisarar blei drepne, resten flykta tilbake til skipa. 

Som hemn tok portugisarane 10 arabiske skip og drap rundt 600 av besetninga deira. Cabral gav ordre om å bombardera Calicut i ein heil dag som straff for avtalebrotet. Etter at Cabral kom tilbake til Portugal sende kongen ein ny straffeekspedisjon leia av Vasco da Gama. Cabral blei ikkje gjeven kommandoen for fleire sjøreiser. Det er uklart kvifor dette skjedde, men Cabral forlét etterkvart hoffet, og det oppstod ei stor rift mellom han og da Gama.

I 1503 gifta han seg med dona Isabel de Castro, ei adelskvinne som stamma frå Fernando I av Portugal. Morbroren hennar var Afonso de Albuquerque. Paret fekk minst fire barn: To gutar (Fernão Álvares Cabral og António Cabral) og to jenter (Catarina de Castro og Guiomar de Castro). Andre kjelder namngjev to andre døtrer, Isabel og Leonor.

Etter reisene sine leid Cabral av tilbakevendane feber og skjelvingar, kanskje på grunn av malaria. Han trekte seg tilbake til Santarém i 1509, der han døydde rundt 1520. Han er gravlagd i São João Evangelista-kapellet i Convento da Graça i Santarém.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Pedro Álvares Cabral|Pedro Álvares Cabral]]» frå ,  den 25. august 2016.*  
 
*
Nagashibina

**Nagashibina** eller **joushi no sekku** er ei japansk høgtid på den tredje dagen i den tredje månaden (no 3. mars) der ein sender dokker av strå eller papir avgarde på elver i stråbåtar. Dokkene er meinte å frakta vekk vonde ånder. Skikken er i stor grad forsvunnen i dagens Japan, der ein i staden feirar dokkehøgtida hinamatsuri, men blir feira lokalt nokre stader.

Nagashibina har røter til ein gammal kinesisk tradisjon kalla *[[taqing]]*, og kom til Japan under Heiantida (794-1191).  
Skikken er nemnd i den japanske klassikaren *[[Soga om Genji]]* frå 1000-talet, der hovudpersonen Genji prøver å bli av med uroa si gjennom eit nagashibina-ritual.

I Tottori prefektur feirar ein framleis nagashibina med enkle papirdokker. Shimogamo-tempelet ved Kyoto markerer også høgtida i elvene Takano og Kamo.

## Kjelder
Per Morten Kristiansen

**Per Morten Kristiansen** () er ein norsk fotballspelar. Han er keeper på Haugesund.

## Merittar
*21 U-landskampar, nordisk meister gutar-16.
*Nominert til Kniksenprisen for årets spelar i 1. divison (2006).
*Sølv i NM i 2007

## Fotnotar