open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tebusk

**Tebusk** eller **tebuske** (*Camellia sinensis*) er ein plante i kameliaslekta som særleg blir brukt til å laga te av. Planten blir særleg dyrka i Kina og India, og det er tvilsamt om han no finst vilt.

Tebusken kan bli til ein stor busk eller eit lite tre på 3-8 meter, men blir ofte halden under 2 meter for å letta hausting av unge blad. Frøa kan pressast til å laga teolje eller kameliaolje.

## Skildring

Tebusken kan bli opptil 17 meter. Blada kan vera lanse- eller ellipseforma.
Oversida er mørkegrøn og skinande mørkegrøne medan undersida er lysegrøn og ofte hårete. Tebusken frå Assam har breiare, større blad enn den frå Kina. Mange av tebuskane ein dyrkar i dag er hybridar av desse to typane.

Blomane er kvite, med mange gule støvberarar, og duftande. Dei sit åleine, parvis eller i grupper på fire. Fruktene er brun-grøne, og som små nøtter på storleik.

## Utbreiing

Tebusk stammar frå subtropiske og fuktige område av austlege Asia, der han veks i veldrenert, gjerne i lett surt jordsmonn.

Planten kan veksa i område med årleg gjennomsnittstemperatur på 16–20 °C, det vil typisk seia mellom 43° nordleg breiddegrad og 30° sørleg breiddegrad, opptil 2500 moh.

Den kinesiske tevarianten, *Camellia sinensis var. sinensis*, stammar truleg frå vestlege Yunnan i Kina. Den andre varianten, *C. sinensis var. assamica*, stammar frå varme område i Assam (i noverande India), Burma, Thailand, Kambodsja, Laos, Vietnam og sørlege Kina. Denne planten toler kulde dårlegare enn den kinesiske.

Nesten alle teplantar blir dyrka av menneske. Det finst viltveksande plantar, men desse stammar truleg frå tidlegare tedyrking. I Tanzania og Madagaskar finst det døme på at tebusk har spreidd seg og kan bli invasiv.

## Bruk

Planten er særleg kjend som opphavet til tedrikken, som blir laga av nye skot og blad. Avhengig av måten ein tørker dei på kan ein laga kvit, grøn, svart eller andre typar te. Også kvistane kan brukast til å laga te, kvist-te (kukicha eller bocha). Teplanten har også vore brukt til urtemedisin, til å tyggjast og til sylting. Nokre av innhaldsstoffa i planten er xantin som koffein, som gjev ein oppkvikkande verknad. 

I tillegg til å vera ein viktig sosial og stimulerande drikk har te også vore nytta som medisin, særleg innan tradisjonell kinesisk medisin. I Kina har ein brukt teplanten i over 4000 år. Bruken av te spreidde seg slik at på 600-talet dyrka ein truleg te i alle provinsane i Kina. Rundt 600 blei planten innført til Japan av buddhistprestar. Også her spreidde bruken av te seg til alle samfunnslag i løpet av dei neste hundreåra.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* ''Camellia sinensis'' ved Purdue University
Xantin

**Xantin** (2,6-dihydroksipurin) er ei organisk sambinding som finst i blod, urin og i enkelte plantar. Det er eit purin med formel C5H4N4O2. Xantin blir oksidert i organismen til urinsyre. Det kan framstillast teknisk frå guanin.

Teofyllin og teobromin, som finst i te og kakao, er begge dimetylxantin. Koffein, det stimulerande stoffet i kaffi, er eit trimetylxantin. 

## Kjelder

*«Xantin» (15. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 18. mai 2015.
Purin

**Purin** (C5H4N4) er ei organisk sambinding danna av ein pyrimidinring og ein imidazolring. Stoffet er utgangspunkt for ei rekkje andre sambindingar kjend som **purinar**. Mange av desse stoff har viktige fysiologiske verknadar, som urinsyre, xantin, teobromin, koffein, adenin og guanin. Dei to sistnemnde stoffa er særskild viktige, ettersom dei er komponentar i nukleotidar og nukleinsyrer. Purinar blir bygde opp i cellene ved ei trinnvis addering av N- og C-atom til aminosyra glysin. Nedbrytningsproduktet hjå menneske og høgare apar er urinsyre, mens andre artar bryt denne ned vidare.

## Kjelder

«Puriner» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 18. mai 2015.
Puffa havre

**Puffa havre** er ei form for puffa korn som blir laga industrielt ved at havrekorn vert rista (varma opp) under trykk i eit lukka system. Når trykket vert fjerna, har havrekorna vorte lette og luftige. Havrekorna har soleis vorte omgjort til puffa havre etter om lag den same prosessen som gjer at maiskorn vert gjort om til popkorn under oppvarming.

Puffa havre kan etast som dei er, tilsett mjølk, syltetøy eller bær, eller blandast i müsli. Puffa korn av ulike slag kan brukast som frukostblanding eller som ingrediens i bakverk, sjokolade og ulike typar snacks.

Same prosessen som for havre kan nyttast for andre kornslag òg, som ris og kveite, som på tilsvarande vis vert kalla puffa ris og puffa kveite. 

## Kjelder
Puffa ris

**Puffa ris** er ein puffa korntype laga av puffa riskorn.

Ein vanleg metode for å puffa ris er å varma han opp under trykk saman med damp, og deretter la risen tørka, men det finst mange ulike teknikkar. Nokre gjev sprø puffa riskorn, andre gjev seigare korn. Puffa ris er kjend frå Sør-Asia, og blir ofte brukt til frukostblandingar og søtsaker. Han er vanleg i ulike rettar og gatemat i India, Bangladesh og Nepal, i tillegg til i Korea.

At puffa ris er populært i den vestlege verda blir vanlegvis tilskrive den amerikanske botanikaren Alexander P. Anderson, som fann opp ein puffemetode då han skulle finna mengda væske i stive. Han introduserte den første rispuffemaskinen i 1904 på verdsutstillinga i Saint Louis.

Puffa ris blir mellom anna brukt i riskaker, rissjokolade og frukostblandingar.

## Galleri

Bhelpuri @ Tirumala Tirupati.jpg|Matretten Bhelpuri.
ಚುರುಮುರಿ.JPG|Krydra puffa ris.
Lion-Bar-Peanut-Split.jpg|Sjokolade med puffa ris og peanøtt.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Puffa ris|Puffa ris]]» frå ,  den 2. august 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Puffa kveite

**Puffa korn** er eit puffa kornslag laga av kveitekorn. Det blei innført som eit kommersielt produkt i USA ved byrjinga av 1900-talet.

Tou Mølle i Ryfylke byrja laga puffa  kveite i Noreg i 1949.
Det puffa kveiteproduktet Pops blei innført av Ramberg og Sønner AS i Skien i 1950.

Det finst fleire puffa kveiteprodukt med sukker, som Golden Crisp, lansert som *Happy Jax* i 1948 og *Sugar Crisp* året etter. Honnikorn/Honey Smacks, lansert i USA i 1953 og Honey Monster Puffs, lansert som Sugar Puffs i Storbritannia i 1957.

## Kjelder
Lia idrettslag

**Lia idrettslag** er eit idrettslag frå Grimstad.

Klubben vart stifta 12. oktober 1962 på Håbestad skule, etter at folk i nærleiken lengje hadde hatt idéen om å danne eit idrettslag. I byrjinga vart det drive fotball, ski og friidrett, men i seinare år har bordtennis òg vorte ein av dei meste populære idrettane til klubben. Lia har hatt fleire bordtennisspelarar i norgestoppen.

Lia har éin grasbane kalla Trollkjærra, og dessutan éin kunstgrasbane av nyare dato og éin innandørs idrettshall med garderobar, kiosk og klubbhus. 
Før klubben fekk desse tre anlegga vart fotball spila på eit jorde litt lenger opp i landet. Friidrett vart då haldne på vegen ved sida av. Trollkjærra vart opna i 1982 etter masse dugnadsarbeid, og er i dag ått åleine av klubben (utan kommunal støtte).

## Bakgrunnsstoff
*
Det sunnmørske kakebordet

**Det sunnmørske kakebordet** er eit uttrykk som er brukt om den bognande kaffimaten i selskap på Sunnmøre. I bryllaup, barnedåpar, konfirmasjonar, på syttandemai og i fødselsdagsselskap er det vanleg med kakebord der det er tjue kaker eller meir. Ein kan også ha kakebordet ved ulike tilstellingar, som sommarfest, velkomst eller boklansering. 

Dei vanlegaste kakene er kvæfjordkake, suksessterte, gelekake, marsipankake, ostekake, fromasjkake og kransekake. I gravferder er det meir vanleg med formkaker. Oreokake er ei kake som har vorte populær siste åra, medan blautkake har tapt populariteten sin. I tillegg til dei runde kakene høyrer det med lefser og dessertar. Av dessertane er karamellpudding mest populært.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

* Nettstad om kvæfjordkaka
*  Damer som tar kaka ved vl.no (krev abonnement)
Argo Navis

**Argo**, **Skipet Argo** eller **Argo Navis** er eit namn på eit tidlegare stort stjernebilete på sørhimmelen, som i dag er delt i tre bilete: Kjølen (Carina), Akterstamnen (Puppis) og Seglet (Velum).

Stjernebiletet representerte «Argo», skipet som vart nytta av Jason og argonautane i gresk mytologi.  

På grunn av presesjon har stjernene i Argo flytta seg lenger sør sidan antikken, og færre av dei er synlege i dag frå breiddegradene kring Middelhavet.

Argo Navis er det einaste av dei 48 stjernebileta som vart oppførte av Klaudios Ptolemaios på 100-talet som ikkje lenger vert offisielt rekna som eit stjernebilete. Det kjem av storleiken og om det framleis hadde vore eit enkelt stjernebilete, ville det ha vore det største av dei alle. I 1752 delte den franske astronomen Nicolas Louis de Lacaille det opp i dei tre stjernebileta det består av i dag. 

## Kjelder
*Argo: stjernebilde. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/Argo%2Fstjernebilde.

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Argo Navis|Argo Navis]]» frå ,  den 19. mai 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*Starry Night Photography: Bilete av Argo Navis
*Star Tales – Argo Navis
Armilla

**Armilla** (latinsk for «ring») eller **armillarsfære** er eit kuleforma skjelett av sirkulære metallringar som representerer dei sirklane som er viktigast for observasjonar på stjernehimmelen. Apparatet vart innført i antikken av dei alexandrinske astronomane, som òg gjorde ringane mogelege å dreie med sikte og graderingar, slik instrumentet kunne nyttast til astronomiske vinkelmålingar. Fram til Tyge Brahe si tid var armilla det mest nytta instrumentet for måling av timevinkel og deklinasjon.

Armillaen er avbilda i flagget til Brasil og Portugal.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
Arne August Wyller

**Arne August Wyller** () var ein norsk astronom. Han var son av Anders Platou Wyller.

Wyller tok doktorgraden i 1961 og hadde forskjellige stillingar ved Universitetet i Oslo og ved amerikanske forskningssenter. Frå 1972 var han professor i astronomi ved Kungliga Vetenskapsakademien i Stockholm. Han var sjef for det svenske observatoriet på La Palma på Kanariøyane. Wyller publiserte fleire avhandlingar, spesielt innafor områda molekylar astrofysikk, plasmafysikk og solfysikk.

## Kjelder
*Arne August Wyller. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.
Guarda

**Guarda** kan visa til:
* Byen Guarda i Portugal
* Kommunen Guarda i Sveits
* Guarda Veneta i Italia
* A Guarda i Galicia i Spania
* Guarda-Mor i Minas Gerais i Brasil
Beja

**Beja** kan visa til

*Byen Beja i Portugal
*Byen Béja i Tunisia
*Byen Beja i Latvia

*Fyrstestaten Beja i India (no del av Himachal Pradesh)

*Bejafolk, ei folkegruppe frå Nordaust-Afrika
*Språket beja, eit afroasiatisk språk tala av bejafolk
*Beja Congress, ei politisk gruppering hovudsakleg danna av bejafolk
Vila Real de Santo António

**Vila Real de Santo António** er ein by og kommune i Algarve i Portugal. Han har litt over 19&nbsp;000 innbyggjarar (2011). Han ligg ved elva Guadiana.

Vila Real har eit areal på 61,25&nbsp;km². Han er ein av få kommunar i Portugal som er stykka opp i to delar, med Castro Marim imellom. Administrasjonssenteret ligg i den mindre austlege delen. 

Kommunen er ein av dei tettast folkesette i Algarve, med ein folketettleik som ligg over det nasjonale gjennomsnittet. Vila Real har kyst mot Atlanterhavet og omfattar fleire kilometer med samanhengande sandstrender. I aust ligg elva Guadiana og grensa til Spania. Overfarten mellom Vila Real og spanske Ayamonte var tidlegare den raskaste vegen mellom Andalucía og Portugal.

I mange hundreår var Castro Marim den einaste større byen Portugal hadde ved grensa mot Spania.  30. desember 1773 gav Josef I eit kongeleg dekret om å byggja ein ny by ytst på Algarve. Han skulle mellom anna erstatta fiskarlandsbyen Santo António de Arenilha, som var blitt jamna med jorda udner jordskjelvet i Lisboa i 1755. Den nye kongelege byen (*vila real* blei utbygd i åra 1774-1776 med arkitektur og konstruksjonsmåtar lik dei brukte i gjenoppreisinga av Lisboa etter jordskjelvet. Mange bygningar blei konstruerte andre stader, tekne frå kvarandre og frakta til den nye byen, der dei raskt kunne reisast som «ferdighus». Vila Real tok raskt over tyding frå Cacela i nærleiken, som hadde gått tilbake på grunn av det øydeleggjande jordskjelvet og åtak frå sjørøvarar.

I 1886 var Vila Real den første byen i Algarve som fekk gasslykter. På midten av 1900-talet gjekk fiske tilbake som næringskjelde medan turisme blei stadig viktigare. Dei lange strendene gjorde byen attraktiv både for portugisiske og internasjonale tilreisande, og det blei bygd mange hotell, barar og eit kasino.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vila Real de Santo António|Vila Real de Santo António]]» frå ,  den 20. mai 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Tomáš Dvořák

**Tomáš Dvořák** () er ein tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Gottwaldov i dagens Tsjekkia, som tevla internasjonalt i tikamp og sjukamp. Han vann tre strake gullmedaljar i tikamp under VM i friidrett 1997, 1999 og 2001. I Praha i 1999 sette han verdsrekord med 8&nbsp;994 poeng, ein poengskår som einast to utøvarar sidan har overgått.

## Aktiv
Dvořák byrja med tikamp i 1990, medan han var inne til militærteneste. Gjennombrotet kom då han vann bronsemedaljen i dei olympiske sommarleikane 1996 i Atlanta. Året etter vart han verdsmeister i Aten, ein meistertittel han forsvarte i Sevilla i 1999. Korkje i den mellomliggjande europameisterskapen 1998, ei heller under Sommar-OL 2000 makta Dvořák å take medalje. Derimot vann han sin tredje strake VM-tittel i tikamp då VM 2001 fann stad i Edmonton. 

Under Europacupen i mangekamp den 3. og 4. juli 1999 forbetra Tomáš Dvořák i Praha verdsrekorden til USA-amerikanaren Dan O’Brien med over 100 poeng til 8&nbsp;994 poeng. Ettersom han konsentrerte seg om tida han måtte inn under, for å slå verdsrekorden, jubla han allereie på dei siste meterane før målstreken. Dermed glapp sjansen til å verte den fyrste tikjemparen med 9&nbsp;000 poeng. Verdsrekorden til Dvořák vart slått i 2001 av hans eigen landsmann, Roman Šebrle. Dvořák er den einaste utøvaren som tre gongar har skåra over 8&nbsp;900 poeng.

Etter talrike skadar kom han tilbake og blanda seg inn i medaljekampen i tikamp under Paris-VM i 2003, der han enda på fjerdeplassen. Dvořák la opp i 2008, då han mislukkast i å kvalifisere seg til Sommar-OL i Beijing. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1993 i Stuttgart: Nr 10 – 8&nbsp;032 poeng
*EM 1994 i Helsinki: Nr 7 – 8&nbsp;065 poeng
*VM 1995 i Göteborg: Nr 5 – 8&nbsp;236 poeng
*OL 1996 i Atlanta: Bronsemedalje – 8&nbsp;664 poeng
*VM 1997 i Aten: Gullmedalje – 8&nbsp;837 poeng, framom Eduard Hämäläinen (8&nbsp;730)
*EM 1998 i Budapest: Nr 5 – 8&nbsp;506 poeng
*VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje – 8&nbsp;744 poeng, framom Dean Macey (8&nbsp;556)
*OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 8&nbsp;385 poeng
*VM 2001 i Edmonton: Gullmedalje – 8&nbsp;902 poeng, framom Erki Nool (8&nbsp;815)
*VM i 2003 i Paris: Nr 4 – 8&nbsp;242 poeng
*OL 2004 i Aten: Braut
*VM i 2005 i Helsinki: Nr 8 – 8&nbsp;068 poeng
*EM 2006 i Göteborg: Nr 12 – 7&nbsp;997 poeng

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tomáš Dvořák|Tomáš Dvořák]]» frå ,  den 20. mai 2015.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tomáš Dvořák|Tomáš Dvořák]]» frå ,  den 20. mai 2015.*
Bakrus

**Bakrus**, **bakfyll**, **blåmåndag**, **tømmermenn** og **fyllesjuke** er ulike nemningar på dei plagane eit menneske får etter stort inntak av alkoholhaldig drykk. Dei vanligste plagane under bakrus er hovudpine, kvalme, uro og sterk kjensle av å vere uvel.

Årsaka til bakrus er at kroppen, særleg hjernen, har tilpassa seg alkoholen etter eit stor alkoholinntak over fleire timar. Ein meiner at bakrus i hovudsak har si årsak i at hjernen slit med å venne seg til at alkoholen forsvinn som fylgje av at han vert forbrent i kroppen, hovudsakelig i levra. Det oppstår med dette ein slags abstinens. Bakrusen vert dessutan forverra av den uttørkinga av kroppen som vanlegvis fylgjer med stort alkoholinntak, drykken er i seg sjølv vassdrivande (urindrivande). Det kan truleg hjelp på bakrusen å syte for å få i seg rikeleg med alkoholfri væske både i tida då ein er rusa, og i tida etterpå. Skort på svevn, og dessutan at at svevnen ofte er av dårlegare kvalitet enn elles, er òg medverkande til bakrus.

## Bakgrunnsstoff
* Folkehelseinstituttet - Fakta om bakrus 
* Folkehelseinstituttet - Fakta om alkohol
Silves

**Silves** (uttale ) er ein by og kommune i Algarve sør i Portugal som ligg ved elva Arade. Silves var tidlegare hovudstad i Algarve, og blir derfor rekna for å ha ei viktig historisk tyding. Silves ligg kring 5 mil frå Faro, den noverande regionhovudstaden.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Silves|Silves]]» frå ,  den 21. mai 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Albufeira

**Albufeira** er ein by og kommune i Algarve sør i Portugal med ca. 40&nbsp;000 innbyggjarar (2003). Albuferia ligg ved atlanterhavskysten, 30 km vestnordvest for Faro. Albuferia har fiskehamn, men turisme er også ei viktig næring. Byen blei utbygd som badestad frå 1970-åra.

## Kjelder

*«Albufeira» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 21. mai 2015.
Simon Flem Devold

**Simon Flem Devold** () var ein norsk journalist, kunstnar og jazzmusikar frå Ålesund. Simon Flem Devold vart særleg kjend for spalta *«På skråss»* som han var redaktør for i Aftenposten i mange år. Her kunne born stilla spørsmål som Devold svara på i avisa.

Simon Flem Devold har også jobba i NRK ein periode. Der leidde han innringingsprogrammet *«Bare spør»*, som også var retta mot born.
Devold har motteke mange prisar og utmerkingar for arbeidet sitt, mellom anna Fritt Ords Honnør og *Unicef Norges Ærespris*.

## Kjelder

* Tvilde, Kari Nygård, 21.05.15: Nrk Møre og Romsdal: Simon Flem Devold er død.
* Bokmålswikipedia om Simon Flem Devold.
Kjell Borgen

**Kjell Borgen** () var ein norsk skulemann og politikar for Arbeidarpartiet, fødd i Oslo. Han representerte Hedmark på Stortinget frå 1977 til 1993, og var samferdsleminister 1986-88, deretter kommunalminister 1988-89 og 1990-92. Sesjonen 1992/93 var han partiet sin parlamentarisk leiar. Fylkesmann i Hedmark 1993-96.

Borgen gjekk Elverum lærarskule 1960-62 og var deretter lærar ved Rendalen ungdomsskule 1962-66. Frå 1967 til 1972 var han styrar ved Fagertun skule i Rendalen. I 1972 fekk han stilling som tiltakssjef i Rendalen kommune. Borgen var medlem av Rendalen kommunestyre i perioden 1965-77. Frå 1968 var han ordførar til han i 1977 vart vald til stortingsrepresentant. Han var fylkesvaraordførar i Hedmark i 1974–75.

Frå 1977 til 1993 hadde Borgen fast plass på Stortinget for Hedmark og Arbeidarpartiet. Fram til 1985 var han medlem av samferdslekomiteen, formann i den siste fireårperioden. Etter stortingsvalet hausten 1985 flytta han over i Kommunal- og miljøvernkomiteen, der han var nestleiar. Den 9. mai 1986 tok han over som statsråd i Samferdselsdepartementet då Gro Harlem Brundtland danna si andre regjering. Ved rokeringar i statsrådskollegiet den 13. juni 1988 tok Borgen leiinga i Kommunal- og arbeidsdepartementet, ein posisjon han hadde til regjeringa måtte vike plass midt i oktober 1989 for ei regjering leia av Jan P. Syse frå Høgre.

Det neste året var Borgen medlem av Kyrkje- og undervisningskomiteen på Tinget. Då Brundtland 3. november 1990 skipa si tredje regjering, kom Borgen tilbake i sjefsstolen i Kommunaldepartementet. Han gjekk ut av regjeringa den 4. september 1992, og vart i staden parlamentarisk leiar for Arbeidarpartiet, med komiteplass i  Forsvarskomiteen og i Valkomiteen resten av tingperioden.

Borgen sa nei til attval, då han allereie god tid i førevegen hadde vorte utnemnd til fylkesmann i Hedmark. Han var fylkesmann frå 1993 til han døydde i 1996.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjell Borgen|Kjell Borgen]]» frå ,  den 21. mai 2015.*
Ole Konrad Ribsskog

**Ole Konrad Ribsskog** () var ein norsk skulemann og politikar som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget valbolken 1913-15.

Ribsskog var son til ein gardbrukar i Flatanger i Nord-Trøndelag. Han vart utdanna lærar frå Klæbu seminar i 1887, og arbeidde som lærar og kyrkjesongar i Flatanger, Spydeberg og Drøbak til han i 1893 vart tilsett ved folkeskulen i Trondheim. Frå 1918 var han skuleinspektør i Trondheim kommune. Han var medforfattar til *Trondhjems folkeskoles historie 1754-1911*.

Ribsskog var perioden 1913-15 innvald på Stortinget frå valkrinsen Bakklandet i Trondheim. Åra 1917–19 var han den fyrste Arbeidarparti-ordføraren i Trondheim, medlem av formannskapet var han frå 1907. Han var medlem av den statlege Skulekommisjonen av 1920. Ved kløyvinga av Arbeidarpartiet i 1921 melde han seg inn i Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti, og var med i det partiet til partisamlinga i 1927.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Norsk Allkunnebok. IX. Bandet. 1959
*
Kork

**Kork** (frå latin *cortex*, 'bork') er eit materiale som blir vunne ut frå korklaget i borken til korkeik. Kork kan nyttast til å korka flasker og glas, til fottøy, flytemateriale eller som materiale i tavler, hus og anna. Ordet «kork» kan også visa til stengsel for opningar av andre material, og i overført tyding til noko som er stoppa opp, som ein trafikkork.

Korkeik (*Quercus suber*) veks særleg i dei vestlege middelhavslanda, som Portugal. Korken blir her særleg tjukk og kan skjerast av med 8–10 års mellomrom. Korkkambiet dannar stadig ny kork fram til trea blir rundt 150 år gamle. 


Korkmodell des Pont Valentré.jpg|Korkmodell av Pont Valentré.
Beehive of Cork in Pobladura de Aliste - Zamora.jpg|Bikube av kork.
Cork coaster.jpg|Varmebrikker av kork.
Kork 2009.jpg|Korkplate
Wine corks, Rostov-on-Don, Russia.jpg|Korkar brukt i vinflasker


## Kjelder

*
*«Kork: botanikk» (8. mars 2012). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 21. mai 2015.

## Bakgrunnsstoff
Arthur Eddington

Sir **Arthur Stanley Eddington** () var ein britisk astrofysikar. Han er kjend for arbeidet sitt med relativitetsteorien og skreiv mange artiklar som annonserte og forklarte teorien til Einstein om generell relativitet for den engelsktalande verda. 

Han var professor i astronomi og direktør for Cambridge-observatoriet frå 1913 og president i International Astronomical Union (IAU) frå 1938 til 1944. Han er kjent som grunnleggjaren av teorien om den indre strukturen til stjernene. På 1920-talet sette han fram teoriar om at stjerner ville kollapse om den indre temperaturen i dei ikkje var millionar av grader. Teorien hans gjekk ut på at den høge temperaturen kom av grunnstoffomdanning. I 1917 utforma han ein teori om pulseringane til cepheider, og i 1927 offentleggjorde han ein relasjon mellom masse og lysstyrke, som syner korleis lysstyrken til stjernene er avhengig av massen. 

Han studerte òg forholdet mellom religion og naturvitskap. 

Av dei viktigaste vitskaplege bøkene hans finn ein: 
* *Stellar Movements and Structure of the Universe* (1914)
* *Mathematical Theory of Relativity* (1923)
* *The Internal Constitution of the Stars* (1927)
* *Relativity Theory of Protons and Electrons* (1936). 

Han skreiv òg fleire populærvitskaplege bøker, som: 
* *Space, Time and Gravitation* (1921)
* *Stars and Atoms* (1927)
* *The Nature of the Physical World* (1928)
* *Science and the Unseen World* (1929)
* *The Expanding Universe* (1933)
* *New Pathways in Science* (1935)
* *The Philosophy of Physical Science* (1939).

## Kjelder

*Ringnes, Truls. (14. februar 2009). Arthur Stanley, Sir Eddington. I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Johan Gjøstein

**Johan David Haslund Gjøstein** () var ein norsk skulemann og politikar frå Stord. Han var i tolv år stortingsmann, fyrst for Arbeidarpartiet, deretter Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti. Ole Georg Gjøsteen var ein eldre bror.

Johan Gjøstein var i lang tid lærar og overlærar ved Petri skole i Stavanger. Frå 1921 til 1934 var han skuledirektør i Agder og Stavanger.

Heilt frå ungdomsåra engasjerte Gjøstein seg i arbeidarrørsla, var mellom anna formann i Stavanger arbeidarparti. Han var ei særleg drivande kraft då avisa 1ste Mai vart etablert i Stavanger i 1899. Dei fyrste åra var han både styrar og den faktiske redaktøren i avisa.

I 1899 vart Gjøstein medlem av bystyret i Stavanger, og frå 1902 hadde han plass i formannskapet. Åra 1911 og 1912 var han ordførar i byen. Alle desse åra var han også aktiv i fagrørsla.

Frå 1913 til 1924 var Gjøstein stortingsmann. Under dei interne partistridane i Arbeidarpartiet i tida etter fyrste verdskrigen var han ein markert talsmann for den moderate fløya, og fylgde Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti etter partisplittinga i 1921. I rikspolitikken markerte han seg spesielt som ein forkjempar for einskapsskulen.

Ein statue av Johan Gjøstein, forma av Erik Haugland, er plassert på Gjøsteins plass i Stavanger. 

Gjøstein døydde i Stavanger.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Norsk Allkunnebok. V. Bandet. 1954
Freestyle motocross

**Freestyle motocross** eller **FMX** er ein type motorsport med motorsykkel. I FMX får førarane poeng etter triksa dei utfører i lufta etter å ha letta frå store rampar eller jordhopp. Hoppa kan variera frå 20 til 50 meter. Er hoppa store, blir triksa meir spektakulære.

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Freestyle motocross|Freestyle motocross]]» frå ,  den 22. mai 2015.*
Lagos i Portugal

**Lagos** er ein by og kommune som ligg vest i Algarve, den sørlegaste regionen i Portugal. Byen har 17&nbsp;500 innbyggjarar (2001) medan kommunen har 31&nbsp;048 innbyggjarar (2011).

Lagos ligg ved breidda av Bensafrim der elva munnar ut i Atlanterhavet. Han er ein hamneby med ei godt verna hamn. På 1400- og 1500-talet var byen utgangspunkt for ei rekkje oppdagingsreiser. Lagos har også vore kjend for sitt sardinfiske. Byen blei delvis øydelagd under Lisboa-jordskjelvet i 1755. I dag er Lagos også ein turistby med kraftig auke i innbyggjartalet i høgsesongen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Lagos, Portugal|Lagos, Portugal]]» frå ,  den 22. mai 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Einar Moxnes

**Einar Hole Moxnes** () var ein stortingsrepresentant, statsråd og fylkesmann, fødd i Alstahaug i Nordland. Han var fiskeriminister 1968-71 og landbruksminister 1972-73.

## Liv og gjerning
Moxnes voks opp på Alstahaug i Nordland og Bjugn i Sør-Trøndelag. Han gjekk landsgymnaset på Steinkjer, der han tok eksamen i 1946. Frå 1951 arbeidde han som heradsagronom i Åfjord til 1974.

Moxnes var ordførar i Åfjord frå 1956 til 1966 og formann i Sør-Trøndelag fylkesting frå 1958 til 1963.

Moxnes møtte for fyrste gong på Stortinget som vararepresentant i 1959. Frå 1965 til 1968 møtte han fast på Tinget som fyrste vararepresentant for Sør-Trøndelag, etter som Per Borten var statsminister. Han var medlem av Sjøfart- og fiskerikomiteen. I 1968 tok Moxnes over som fiskerminister etter dødssjuke Oddmund Myklebust, eit ombod han hadde til Borten-regjeringa gjekk av i mars 1971. Moxnes tok då sete på Stortinget som fast representant og medlem av Justiskomiteen. Frå oktober 1972 til same tid året etter var han landbruksminister i Korvald-regjeringa.

I 1974 vart Moxnes utnemnd til fylkesmann i Sør-Trøndelag og gjorde teneste fram til han gjekk av med pensjon i 1986. Han var leiar av Statens Friluftsråd 1982–83. Elles leia han to statlege fagutval:

*Lakse- og innlandsfiskelovutvalet (Lov om anadrome laksefisk og innlandsfisk, NOU 1987: 2)
*Utval som greidde ut om organiseringa og arbeidsvilkåra i fiskeindustrien (Fiskeindustriens organisering og rammevilkår, NOU 1990: 24)

## Kjelder
*
Olav Andreas Eftestøl

**Olav Andreas Eftestøl** () var ein norsk skulemann og politikar frå Fjotland i Aust-Agder. Han var 1906-15 stortingsmann for Arbeiderdemokratene i Hedmark, og skuledirektør for Hedmark og Oppland frå 1907 til han døydde.

Eftestøl var fødd på garden i Fjotland med same namn, der faren var sjølveigande gardbrukar. Sjølv vart han seminarist frå Kristiansand i 1882. Dei neste åtte åra var han lærar i folkeskulen, i Hægebostad og i Hedrum. Åra 1890 til 1894 var han lærar ved Elverum privatskule, styrar dei tre siste åra. I året 1892 opna han Elverum lærarskule, ein skule han styrte til 1907. Frå 1907 var han skuledirektør i Hamar stift, den fyrste skuledirektøren i landet utan akademisk utdanning og teologisk embetseksamen.

I åra 1900 til 1906 var Eftestøl formann i Hedemarkens amts arbeiderforening. Han var ordførar i Elverum frå 1902 til 1907, samt formann i skulstyret i ei rekke av år. Hausten 1906 vart han vald inn på Stortinget frå einmannskrinsen Søndre Østerdalen, som representant for Arbeiderdemokratene. Han vart attvald både ved valet i 1909 og i 1912. Eftestøl var medlem av sosialkomiteen 1906-09, nestformann 1908 og formann 1908-09. Dei to siste treårsbolkane var han medlem av kyrkjekomiteen, formann i denne frå 1913. Frå 1913 var han også visepresident i Stortinget.

Eftestøl skreiv mange avisartiklar om skulespørsmål og gav ut bøker om folkeskulen på bygdene og om lærarutdanning. På Stortinget var han ein pådrivar for landsgymnaset, og for ein folkeskule som kunne føre elevar heilt til topps i utdanningssystemet. Han var elles mykje nytta til talar.
 
Han døydde på Kongsvinger, på reisefot til Skarnes.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Norsk Allkunnebok. III. Bandet. 1952
* 

## Bakgrunnsstoff
* Gravminne Elverum (DIS Norge)
Kristofer Indrehus

**Kristofer Pedersson Indrehus** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Bremanger. Han var stortingsrepresentant for Venstre i tida frå 1913 til 1930, samt ordførar i heimkommunen i 16 år.

Indrehus var son til ein gardbrukar på Indrehus i Bremanger. I ungdomen gjekk han eit skuleår, 1876/77, på Sogndal folkehøgskule. Åra frå 1880 til 1893 styrte han ein butikk i heimbygda. Han tok så over farsgarden og dreiv denne i fleire tiår. Frå 1893 arbeidde han om vintrane som oppsynsmann ved vinterfisket i Kalvåg i Nordfjord.

Frå 1898 var Indrehus ordførar i Bremanger, eit ombod han hadde til 1913. Han var 1902-13 amtet sin representant i Noregs fiskeriråd, og i 1907 medlem av den statlege folkeforsikringskomiteen. Indrehus møtte på Stortinget frå 1913, dei tre fyrste valperiodane vald frå einmannskrinsen Kinn. Etter omlegginga av valsystemet til fylkesvise krinsar, møtte han i tre treårs-periodar (1922-30) for Sogn og Fjordane. Heile tida på Tinget representerte han partiet Venstre.

På Stortinget var Indrehus medlem av Næringskomite nr 1 heilt fram til februar 1928. Han var sekretær i komiteen perioden 1919-21 og formann 1922-27. Då partifellen Johan Ludwig Mowinckel danna si andre regjering i februar 1928, vart Indrehus flytta over i Utanriks- og konstitusjonskomiteen.

Frå 1931 til -38 var han med i styret for Rikstrygdeverket.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Norsk Allkunnebok. VI. Bandet. 1955
Thomas Larsen Haaland

**Thomas Wegner Larsen Haaland** () var ein norsk gardbrukar frå Torvastad og stortingsmann for Venstre.

Haaland var son til ein gardbrukar på Håland i Torvastad. Sjølv gjekk han i 1880 ein lokal læraskule i Kopervik. I 1888 tok han over farsgarden og dreiv denne i kring 40 år. Han var frå 1900 i mange år styreleiar i den lokale sparebanken.

Haaland var ordførar i Torvastad frå 1907, og forlikskommissær frå 1910. Hausten 1912 vann han valet i einmannskrinsen Karmsund, og representerte Venstre på Stortinget perioden 1913-15. Her hadde han sete i Gasje- og pensjonskomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
McCulloch Motors Corporation

**McCulloch Motors Corporation** er eit nordamerikansk dotterselskap til Husqvarna Group, som produserer motorsager, grasklipparar og minitraktorar.

## Soge
Føretaket vart stifta på 1930-talet, av Robert P. McCulloch, som tok til å produsera små totakts bensinmotorar i Milwaukee i Wisconsin i USA I 1943 selde han føretaket sitt til Borg-Warner. Eit halvår etterpå stifta han McCulloc Avioinics, og tok til å produsera generatorar og motorar for treningsdroner. I 1956 flytta føretaket til større lokalar i Los Angeles i California. Etter krigen, fram til 1947, vart det produsert motorsagmotorar for Reed-Prentice, men i 1947 hadde McCulloch utvikla si eiga tomannssag. Ho kom på marknaden i 1948, og vart fyrst kalla 1225A, men etter ei stund vart namnet endra til 5-49, som stod for 5 hk, 49 pund (22.2 kg). Denne saga hadde vridbart sverd, slik at ho kunne nyttast både til felling og kapping. Ho hadde dessutan sentrifugalkopling, noko som var svært moderne på denne tida. I motsetnad til andre Nord-Amerikanske motordagprodusentar produserte McCulloch sine eigne forgassarar. I 1950 kom dei med ein forbetra modell, 7-55, som var utstyrt med automatisk kjedesmøring. McCulloch heldt fram med å produsera tomannssager heilt fram til 1971.

Den fyrste einmannssaga, modell 3-25, kom på marknaden i 1949. Det vart nytta støypedelar av aluminium og magnesium, og saga hadde ein masse på berre 11,3&nbsp;kg. Denne saga hadde membranforgassar, så ho fungerte like godt når ho vart lagt på sida for felling. I 1953 kom modell 47 og i 1953 kom den noko kraftigare 4-30. Sagene til McCulloch var svært moderne og vart godt mottekne, noko som førte til at McCulloch vart ein av dei viktigaste motorsagprodusentane i Nord-Amrika. Det vart òg starta ei avdeling i Europa.

I 1974 vart McCulloch oppkjøpt av Black and Decker, som i 1984 selde føretaket vidare. I samband med ein konkurs vart føretaket splitta opp; Husqvarna kjøpte den europeiske avdelinga og Taiwan-firmaet Jenn Feng kjøpte den nordamerikanske avdelinga. I 2008 kjøpte Husqvarna denne avdelinga, og McCulloch vart eit dotterselskap under Husqvarna.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til McCulloch
Suzanne Pleshette

**Suzanne Pleshette** () var ein amerikansk skodespelar.

Pleshette vart fødd i New York. Ei av dei mest kjende rollene hennar er Annie Hayworth i filmen The Birds (*Fuglene*) frå 1963. Ho døydde i Los Angeles i California.

## Filmografi
* *[[Spirited Away]]* (2001)
* *[[The Lion King II: Simba's Pride]]* (1998)
* *[[Oh, God! Book II]]* (1980)
* *[[Hot Stuff]]* (1979)
* *[[The Shaggy D.A.]]* (1976)
* *[[Support Your Local Gunfighter]]* (1971)
* *[[Suppose They Gave a War and Nobody Came?]]* (1970)
* ** (1969)
* *[[If It's Tuesday, This Must Be Belgium]]* (1969)
* *[[The Power]]* (1968)
* *[[Blackbeard's Ghost]]* (1968)
* *[[The Adventures of Bullwhip Griffin]]* (1967)
* *[[Mister Buddwing]]* (1966)
* *[[Nevada Smith]]* (1966)
* *[[The Ugly Dachshund]]* (1966)
* *[[A Rage to Live]]* (1965)
* *[[Youngblood Hawke]]* (1964)
* *[[Fate Is the Hunter]]* (1964)
* *[[A Distant Trumpet]]* (1964)
* *[[Wall of Noise]]* (1963)
* *[[The Birds]]* (1963)
* *[[40 Pounds of Trouble]]* (1962)
* *[[Rome Adventure]]* (1962)
* *[[The Geisha Boy]]* (1958)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Juveldunfot

Dunfotkolibrien **juveldunfot**, *Eriocnemis isabellae*, er ein nyleg oppdaga kolibriart som berre er kjent frå eit særs avgrensa habitat i Cauca-departementet i sørvestre Colombia. Arten blei den ellevte arten i den biologiske slekta *[[Eriocnemis]]*, og er ein av fire artar i slekta som er kritsik truga.

## Skildring
Dette er ein relativt mørk og liten dunfotkolibri i slekta *Eriocnemis*, med kroppslengd på 8 til 9 centimeter og masse på ca. 4.5 gram. Hannen si fjørdrakt er mørk grøn, undergumpen er iriserande grønblå. Det som er karakteristisk for fjørdrakta er ornamentet i strupe og øvre bryst som er fleirfarga metallisk, frå blåfiolett i sentrum til grønt mot kantane. Fjørduskane ved beina er kvite. Hofuglar er lysare grøn, og har refleksar i raudbrunt og turkis i buken.

Habitatet ligg i temperert elfinskog og tåkeskog, og er trudd å vere mindre enn 10 kvadratkilometer i Serrania del Pinche, Cauca-departementet. Det ligg høgt i bratte fjellsider, ca. 2500 til 3000 moh. Her finn desse kolibriane føde i tett vegetasjon.

Juveldunfot er kategorisert som kritisk truga av BirdLife International. Det finst ikkje informasjon om storleiken på populasjonen, men han er trudd å vere minkande, truga av skogrydding for kokaplantasjar mellom anna.

## Kjelder

* Cortés-Diago, A.; Ortega, L. A.; Mazariegos-Hurtado, L.; Weller, A.-A. 2007. *[https://avibirds.com/wp-content/uploads/pdf/gorgeted-puffleg.pdf A new species of Eriocnemis (Trochilidae) from southwest Colombia.]* Ornitologia Neotropical 18(2): 161-170
* Fjeldså, J. og C. J. Sharpe (2020). *Gorgeted Puffleg (Eriocnemis isabellae)*, version 1.0. I Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.gorpuf1.01 
*BirdLife International (2023) Species factsheet: *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/gorgeted-puffleg-eriocnemis-isabellae/text Eriocnemis isabellae]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. august 2023

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Eriocnemis

***Eriocnemis*** er ei biologisk slekt av kolibriar, som saman med artar i slekta *[[Haplophaedia]]* er kjente under fellesnamnet 'dunfot'. Dei lever i fuktig skog og buskar i høgder på 1000-4800 moh. i Andesfjella i Argentina, Bolivia, Peru, Ecuador, Colombia og Venezuela. Hannen har ein fargerik grøn, koparraud eller blå fjørdrakt, og hoene er vanlegvis litt avdempa i fargene. Det meste slåande trekket ved begge kjønn i slekta *Eriocnemis* er dei tette, runde, snøkvite dunputene rundt leggene. Putene består av fjørduskar. Ein art, svartbuksedunfot, er prega av svartfarga fjørduskar. Dei fleste har ein kontrast blå, lilla eller koparraud undergump, men dette er grønt hos svartbuksedunfot og kvitbrystdunfot, *Eriocnemis aline*. Andre fellestrekk for alle artar er rett, svarte nebb og lite til djupt kløfta hale. Slektnamnet vart skapt av den tyske naturforskaren Ludwig Reichenbach som kalla dei 'snøtruser'.

Medan mange medlemmar av denne slekta enno er ganske vanlege, er to artar sterkt truga, ein art kritisk truga og ein art, turkisstrupedunfot, *Eriocnemis godini*, er moglegvis utdøydd.
__NOTOC__
## Artslista
***Eriocnemis*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Svartbrystdunfot, *Eriocnemis nigrivestis*, Black-breasted puffleg, (Bourcier & Mulsant, 1852), (EN)
* Juveldunfot, *Eriocnemis isabellae*, Gorgeted puffleg, Cortés-Diago, Ortega, Mazariegos-Hurtado & Weller, 2007, (CR)
* Purpurstrupedunfot, *Eriocnemis vestita*, Glowing puffleg, (Lesson, RP, 1839), (LC)
* Svartbuksedunfot, *Eriocnemis derbyi*, Black-thighed puffleg, (Delattre & Bourcier, 1846), (NT)
* Turkisstrupedunfot, *Eriocnemis godini*, Turquoise-throated puffleg, (Bourcier, 1851), (CR (PE))
* Koparbukdunfot, *Eriocnemis cupreoventris*, Coppery-bellied puffleg, (Fraser, 1840), (NT)
* Langhaledunfot, *Eriocnemis luciani*, Sapphire-vented puffleg, (Bourcier, 1847), (LC)
* Gullbrystdunfot, *Eriocnemis mosquera*, Golden-breasted puffleg, (Delattre & Bourcier, 1846), (LC)
* Blåpannedunfot, *Eriocnemis glaucopoides*, Blue-capped puffleg, (d'Orbigny & Lafresnaye, 1838), (LC)
* Regnbogedunfot, *Eriocnemis mirabilis*, Colorful puffleg, Meyer de Schauensee, 1967, (EN)
* Kvitbrystdunfot, *Eriocnemis aline*, Emerald-bellied puffleg, (Bourcier, 1843), (LC)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eriocnemis|Eriocnemis]]» frå ,  den 24. mai 2015.*  
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Hans Hansen

**Hans Hansen** () var ein handelsmann/grosserar og stortingsmann frå Drammen.

Hansen var son til ein kjøpmann i Drammen. Han fekk sjølv merkantil utdanning og tok til som handelsmann i heimbyen i 1867. Frå 1885 var han medlem av bystyret, ordførar 1897-98. Ei tid var han formann for tilsynsnemndene for jarnbanene Kristiania-Drammen og Drammen-Randsfjordbanen. Frå 1901 var han styreleiar i brannforsikringsselskapet «Norge».

Som fyrste varamann til Stortinget 1895-97 møtte Hansen både i 1895 og 1897 på tampen av sesjonane, i 1895 frå 15. mai i staden for Ole Roald Rynning, og i 1897 frå 22. juli i staden for Christopher Knudsen. I dei tre valbolkane frå 1898 til 1906 var han fast representant for Drammen på Tinget. Han heldt deretter fram som stortingsrepresentant til 1915, dei tre siste valperiodane vald frå einmannskrinsen Bragernes. Hansen var frå 1898 jamt medlem av Tollkomiteen, formann i denne frå 1900. I tillegg var han medlem av meir tidsavgrensa komitear, så som spesiakomiteen om fossefalla i 1906/07.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Andreas Hanssen

**Hans Andreas Hanssen** () var ein norsk journalist/redaktør, fødd i Kråkerøy. I to åtskilde periodar representerte han Arbeiderpartiet på Stortinget. Gjennom det meste av mellomkrigstida arbeidde han for fråhaldssaka.

### Liv og gjerning
Hanssen var son til ein smed. Etter å ha fullført middelskulen i 1889 arbeidde Hanssen på kontor i Fredrikstad, Fredrikshald og Kristiania. I 1906 etablerte han avisa «Smaalenenes Socal-Demokrat» i Fredrikstad, og som han redigerte til 1909. Han flytta då til Fredrikshald, der han selde kunst og dreiv ein sigarbutikk. I tida 1910-15 var han med i bystyret, dei fyrste tre åra som varaordførar. Hausten 1912 vart han vald til stortingsmann frå einmannskrinsen Fredrikshald. I den eine perioden var han medlem av Næringskomite nr 1.

I 1916 slo Hanssen seg ned i Larvik for å redigere avisa «Nybrott». Han redigerte så 1ste Mai i Stavanger frå 1919 til han vende tilbake til Larvik i 1921, då som forretningsførar for «Folkets Dagblad», eit avistiltak grunnlagt då Nybrott og «Bratsberg-Demokraten» vart slått saman.

Hanssen fekk ein ny treårsperiode, 1992-24, på Stortinget. Han vart innvald for dei fem kjøpstadene i Vestfold fylke. På Tinget var han medlem av Næringskomite nr 2. Hanssen, som var aktiv metodist, melde seg sommaren 1923 seg ut av Arbeidarpartiet på grunn av religionspolitikken til Komintern. Han gjekk ikkje innatt i Arbeidarpartiet då partiet braut med Komintern mot slutten av 1923, ettersom han var ein «revolusjonær internasjonalist».

Åra 1927-29 redigerte Hanssen fråhaldsrørsla sitt magasin Folket. Etter å ha vore styrar for Hovelsåsen alkoholistanstalt og Ørje kurstad 1929-31, vende han tilbake til «Folket», der han var kasserar 1931-1934 og deretter redaktør på ny. Ei tid redigerte han også magasinet «Idun».

Under den tyske okkupasjonen av Noreg slutta Hanssen seg til Nasjonal Samling. Han fekk då stilling som sokneprest i Hvaler, utan å vere medlem av Den norske kyrkja. Under landssvikoppgjeret etter verdskrigen vart Hanssen i 1948 dømd for forræderi. Straffa var på eitt års fengsel og ti års tap av røysterett.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Stortingsbiografi
Poulan

**Poulan** er eit merkenamn som høyrer til det svenske føretaket Husqvarna. Namnet vert nytta på produkt som motorsager, små snøfresarar og hagebruksreiskap som minitraktorar, grasklypparar og grastrimmarar.

## Soge
Føretaket vart starta av Clade Poulan, rett etter 2. verdskrig. Den fyrste Poulan-saga var ei tomannssag, med bogesverd og ein motor som var meint for å driva generatorar. Ho vart produsert i Shreveport i Louisiana i USA og kom på marknaden i 1946. Seinare tok Poulan til å produsera einmannssager, både med boge- og med vanlege sverd.

I 1959 gjekk Poulan saman med J.B. Beaird Company, til Beaird-Poulan. Føretaket gjekk bra ei tid, men i 1973 vart det seld til Emerson Electric og lagt saman med Weed-Eater til Poular/Weed-Eater. Dette føretaket vart så seld til Electrolux i 1978. Då Husqvarna vart skild ut som eige føretak i 2006 vart Poulan eit dotterselskap under Husqvarna, og vert i dag nytta som eit varemerke.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til Poulan
Bogesverd

**Bogesverd** er ein type sverd som har vore nytta på nokre motorsager. På tidlege motorsager hadde sverdet ofte stor breidd, noko som førte til at det lett kom i klem ved kapping. Nokre produsentar utstyrte difor sagene sine med eit tynt sverd, og førte kjeda attende i ein boge over sverdet. Når tømmeret hadde så liten diameter at det fekk rom under  bogen var det mindre risiko for det tynne sverdet kom i klem når stokken stod i spenn. Slike sager fekk mest innpass i område der tømmeret hadde små dimensjonar. Bogesverd er problematisk ved felling, etter som det krev stor plass rundt rota på treet. Ved kapping i terrenget kan det òg vera til hinder når det ligg kvist rundt stammen. Dei fleste motorsagene med bogesverd vart selde i Nord-Amerika, og vart ofte nytta til kapping på sagbruk, der det er god plass rund kvar einskild stamme.
Tomannsmotorsag

**Tomannsmotorsag** er ei motorsag som er så stor og tung at det krevs to mann for å bruka ho. Dei fyrste  sagene av denne typen kom på marknaden på 1920-talet. Dei hadde ofte ein masse på rundt 50 kg. Tomannssagene dominerte marknaden til etter 2. verdskrig, då det kom sager med ein masse på rundt 20 kg. Desse var lette nok til at ein mann klarte å handsama dei åleine, og tomannssagene vart utkonkurerte.

Det svenske førtaket Archimedes AB produserte tomannssager i perioden 1940 til 1049, som dei i stort mon leverte til det svenske forsvaret. 


Fil:Bundesarchiv Bild 101I-307-0757-23A, Italien, Baumfällen.jpg|Soldatar med Dolmar tomannsag i Italia i 1943
Fil:Photograph of Cutting Stave Bolts with a Disston Gasoline Saw - NARA - 2129566.tif|Kapping med Disston tomannssag
Fil:Power saw felling of a tree marked for cutting by the foreter. One of the men operating the electrically powered... - NARA - 298682.jpg|Felling med elektrisk tomannssag
Heaphy River

**Heaphy River** er ei elv nordvest på Sørøya på New Zealand. Ho renn gjennom Kahurangi National Park, spring ut frå nordsida av Amohia Peak, og renn først mot nordvest, før ho vender mot sørvest og renn ut i Tasmanhavet 30 kilometer nord for Karamea . Delar av Heaphy Track følgjer dei lægre delane av denne elva, og turstien når fram til kysten ved elvemunningen.

## Sjå òg
*Elver på New Zealand

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heaphy River|Heaphy River]]» frå ,  den 24. mai 2015.*
Castro Marim

**Castro Marim** (uttalt ) er ein liten by og kommune i Algarve i Portugal. I 2011 hadde han eit folketal på 6&nbsp;747. Arealet til kommunen er 300,84&nbsp;km².

Etter å ha lege under maurisk styre blei byen erobra for dei kristne av Palo Peres Correia under reconquista i 1242.

Viktige næringsvegar har tradisjonelt vore landbruk, fiske og handel, med nærleiken til Andalucia ein viktig faktor. Castro Marim hadde eit høgdepunkt som hamn på 1500- og 1600-talet.
Under restaurasjonskrigen på 1600-talet blei borga i byen bygd opp att på ordre frå Johan IV.  

Castro Marim blei stygt øydelagd under Lisboa-jordskjelvet i 1755. Etter denne tida gjekk han tilbake i tyding, mellom anna på grunn av avleiringar rundt hamneområde og veksten til ein ny by bygd i nærleiken, Vila Real de Santo António.

Festdagen for kommunen er 24. juni. Castro Marim held også ein årleg mellomalderfestival i slutten av august. Her deltek til dømes musikarar, dansarar, bogeskytarar, vevarar og smedar med tilknyting til mellomaldertradisjonar.

Den spanske musikaren Paco de Lucía laga eit album kalla *Castro Marín* til ære for mor si, Lucia Gomes, som var frå staden.

## Kjelder

*«História», cm-castromarim.pt
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Castro Marim|Castro Marim]]» frå ,  den 24. mai 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
I Want Your Love av Eduard Romanyuta

**«I Want Your Love»** er ein song av Eduard Romanyuta. Han er skriven av Erik Lewander, Hayley Aitken og Tom Andrews.

## Eurovision
### ''O Melodie Pentru Europa 2015''
«I Want Your Love» deltok i *[[O Melodie Pentru Europa 2015]]*, den moldovske uttakinga til *[[Eurovision Song Contest 2015]]* i Wien i Austerrike, og vart framført på engelsk av Eduard Romanyuta. Bidraget vann den fyrste semifinalen med 19 poeng, og gjekk vidare til finalen, der det gjekk sigrande ut med 22 poeng samt retten til å representere Moldova i *Eurovision Song Contest 2015*.

### ''Eurovision Song Contest''
 
Moldova vart representert av «I Want Your Love», som vann *'O Melodie Pentru Europa 2015*. Bidraget vart framført på engelsk av Eduard Romanyuta. Moldova deltok i den fyrste semifinalen og enda på ellevteplass med 41 poeng; 10 frå Georgia, åtte frå Romania, seks frå Armenia, fem frå Kviterussland, Makedonia og Serbia og to frå Albania. Bidraget gjekk ikkje vidare til finalen. Hadde ein berre brukt telefonrøyster hadde bidraget enda på tolvteplass med 48 poeng, og hadde ein berre brukt juryrøyster hadde bidraget enda på 14. plass med 46 poeng.

## Fotnotar