Irene av Hellas

**Prinsesse Irene av Hellas og Danmark** () var det yngste barnet og den andre dottera til kong Paul av Hellas og kona hans, dronning Frederika. Ho var yngre syster til dronning Sofía av Spania og kong Konstantin II av Hellas. På 1960-talet hadde ho ei kort karriere som profesjonell pianist. Frå 1981 og fram til ho døydde, budde Irene fast i Spania, der ho vart ein del av den vidare spanske kongefamilien som syster til dronning Sofía, ei familie ho stod svært nær. I 2018 gav ho avkall på sitt greske statsborgarskap og fekk spansk statsborgarskap.
## Tidleg liv
Irene vart fødd 11. mai 1942 i Cape Town i Sør-Afrikanske unionen, der foreldra hennar levde i eksil på grunn av den tyske invasjonen av Hellas under den andre verdskrigen. Ho var den yngste dottera til Paul, kronprins av Hellas (seinare kong Paul), og kona hans, Frederika av Hannover. Ho vart døypt tre veker etter fødselen i den leigde bustaden til foreldra i Claremont av metropolitten for det heilage erkebispedømet Johannesburg og Pretoria, og fekk namn etter tanta si på farssida, prinsesse Irene, hertuginne av Aosta. Ho hadde ti fadrar, mellom dei general Jan Smuts, lady Katherine Brandram (tante på farssida), kong Georg II av Hellas (onkelen hennar), dronning Mary av Storbritannia og hertuginna av Kent (farslege tremenning ein gong forskyvd).

I 1944 flytta familien til Egypt og vende tilbake til Hellas i 1946 etter at den greske monarkien vart stadfesta gjennom folkerøysting under onkelen hennar, kong Georg II. I 1947 vart far hennar konge av hellenarane etter at broren hans døydde.[2][5] Irene fekk skulegang ved Arsákeion-skulen på Psykhikó-palasset i Hellas og ved Schule Schloss Salem i Baden-Württemberg i Tyskland.
Irene byrja å spele piano i 1962. Ho var elev av konsertpianisten Gina Bachauer og vart sjølv profesjonell konsertpianist. Saman med Bachauer drog ho på turné i USA i 1967, og i juni 1969 spelte ho i Royal Festival Hall i London saman med Cincinnati Symphony Orchestra.

Som ung kvinne vart Irene kurtisert av prins Michel, greve av Évreux, yngre son av den orléanistiske tronpretendenten Henri, greve av Paris, fram til han møtte og seinare gifta seg med ei fransk adelskvinne utan farens samtykke i 1967. Ho vart òg nemnd som ein mogleg brur for kronprins Harald av Noreg (seinare kong Harald V), som i 1968 gifta seg med Sonja Haraldsen. Irene var ei av brudepikene i bryllaupet mellom den spanske prins Juan Carlos og prinsesse Sofía i 1962. Broren hennar, Konstantin, vart konge i 1964 etter faren sin død.

Mellom farens død og fødselen til niesa hennar, prinsesse Alexia, var Irene arving presumptiv til den greske trona.
## Eksil og seinare liv

Etter at broren hennar vart avsett under oberstkuppet 21. april 1967, flytta Irene og den kongelege familien til Italia etter Konstantins mislukka motkupp mot juntaen. Irene budde saman med mora si i Roma. Seinare flytta dei til India, der mor og dotter dyrka interessa si for hinduistisk filosofi. Irene studerte filosofi ved Universitetet i Madras under T. M. P. Mahadevan. Då Mahadevan vart skrøpeleg, dikterte han memoarane sine til Irene.

Etter moras død i 1981 busette Irene seg i Spania, i ei leilegheit i Zarzuela-palasset i Madrid, bustaden til systera hennar og svogeren, dronning Sofía og kong Juan Carlos.

På 1980-talet, under BSE-utbrotet, organiserte Irene transport av tusenvis av overskotskyr frå Europa og USA til India, der dei unngjekk slakting. Ho var grunnleggjar og president for organisasjonen World in Harmony (Mundo en Armonía) frå 1986 til 2023. Under kuppforsøket i Spania i 1981 var Irene på Zarzuela-palasset saman med kong Juan Carlos og systera dronning Sofía. Seinare fortalde ho om frykta dei kjende, som minna dei om kuppet i Hellas nokre år tidlegare.[5] Irene følgde systera Sofía tett i aktivitetane hennar, men heldt ein diskret profil.

I 2002 vart ho tilkjend 500 000 pund av Den europeiske menneskerettsdomstolen som kompensasjon for tapet av gresk familieeigedom, og ho gav heile summen til veldedige føremål. I 2007 kom biografien *Irene of Greece, the Rebel Princess* ut. Den 16. mars 2018 fekk Irene spansk statsborgarskap og gav samstundes avkall på det greske.

Den 23. april 2008 vart ho gudmor til Simeon-Hassan av Bulgaria. Gudfaren var kong Mohammed VI av Marokko, og seremonien fann stad i St. Johannes av Rila-kyrkja ved Tsarska Bistritsa.

## Privatliv

Irene gifta seg aldri og hadde ei sterk interesse for piano og arkeologi. Ho var òg interessert i paranormale fenomen, okkultisme, parapsykologi og liv utanfor jorda. Ho var kjend for å vere eksentrisk og ha god sans for mote, men ho mislikte smykke. Saman med Sofía deltok ho i utgravingar av den antikke landsbyen Dekeleia, og dei skreiv, saman med arkeologen Theophanó A. Arvanitopoulou, to fagartiklar. I 2000 donerte Irene eit utval sjeldne bøker og arkeologiske gjenstandar frå familiesamlinga til Benaki-museet.

Ho omsette engelske filosofiske tekstar til gresk og spansk, og samarbeidde òg uformelt i revisjonen av verk knytte til Jiddu Krishnamurti.

Etter farens død vart Irene vegetarianar.
### Helse og død
I 2002 vart ho friskmeld etter brystkreft etter cellegiftbehandling. I november 2023 vart det offentleg kjent at Irene leid av kognitiv svikt. Den siste offentlege opptreden hennar var i bryllaupet til nevøen og gudsonen hennar, prins Nikolaos, i Aten i februar 2025. Sommaren same året forverra sjukdommen seg, og ho trekte seg frå offentlege oppdrag der ho tidlegare hadde følgt systera dronning Sofía, som tilpassa programmet sitt etter tilstanden hennar.

Den 13. januar 2026 kunngjorde det spanske kongehuset at tilstanden hennar hadde forverra seg, og dronning Sofía avlyste alle offentlege plikter for å vere ved sida hennar. Irene døydde på Zarzuela-palasset i Madrid i Spania 15. januar 2026, 83 år gammal.

Etter private seremonier på Zarzuela-palasset vart båra hennar – eskortert av den kongelege garden – lagd til offentleg vising i katedralen St. Andreas og St. Dimitrios i Madrid 17. januar. Den spanske kongefamilien og representantar for dei greske, bulgarske og bourbon–to-sicilianske kongehusa, mellom andre, deltok i rekviemmessa. Politikarar og andre sentrale personar med tilknyting til kongefamilien var òg til stades. Etter den private seremonien var kyrkja open for ålmenta fram til ettermiddagen.

Dagen etter vart båra frakta til Aten, og 19. januar låg ho på lit de parade i kyrkja St. Eleutherios før gravferda fann stad i Metropolitankatedralen i Aten. Ho vart gravlagd saman med foreldra og broren ved den kongelege gravplassen i Tatoi.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Princess Irene of Greece and Denmark|Princess Irene of Greece and Denmark]]» frå , den 27. januar 2026.*