open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nattbord

Eit **nattbord** er eit lite bord eller skåp utforma for å stå attmed ei seng eller ein annan stad i eit soverom.

Før ein fekk innandørs vassklosett, var den viktigaste funksjonen til nattbordet å innehalde ei potte. Som følgje av dette var tidlege nattbord ofte små skåp, nokre gonger utstyrte med ei skuffe, og vanlegvis med ein lukka lagringsplass under dekt av éi eller fleire dører. Eit anna omgrep nokre gonger gjeve til slike skåp var dostol.

Moderne nattbord er vanlegvis små bord, ofte med ei skuffe. Dei vert ofte bruka til å stø element som kan vera nyttige i løpet av natta, til dømes ei lampe, vekkjarklokke, briller, høyreapparat, mobiltelefon, bøker, prevensjonsmiddel, eit glas vatn, medisinar eller ei berbar datamaskin.

## Galleri

Fra Steinbergdagene på Stenberg 2014 2.JPG|Gammalt nattbord i Hassel på Toten.
French nightstand.jpg|Tradisjonelt fransk nattbord med skap.
Aanightstand2.jpg|Tradisjonelt nattbord med skap og skuffe.
Holiday Inn Express & Suites Hannibal - Medical Center - bedside table.jpg|Fastmontert nattbord på eit hotell.
Nightstand MET 175194.jpg|Amerikansk nattbord i mahogni og marmor frå 1800-åra.
Bedside table with single drawer. (ec074f7c-048f-45cf-a4c1-732ad09966b0).jpg|Amerikansk nattbord av tre i Colonial Revival-stil.


## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Nattbord|Nattbord]]» frå ,  den 21. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
Kristrún Frostadóttir

**Kristrún Mjöll Frostadóttir** () er ein islandsk økonom og politikar (). Ho har vore  sidan desember 2024. Frostadóttir har vore medlem av Alltinget sidan 2021 og har vore partileiar siden 2022.

## Liv og virke
Frostadóttir har ein mastergrad i økonomi frå  og i internasjonale studiar frå Yale University. I dei tre åra før valet til Alltinget var ho sjeføkonom i den islandske banken . Før det var ho blant anna sjeføkonom i det islandske  ein kort periode.

Frostadóttir blei vald inn i Alltinget ved valet i 2021. Etter at leiaren  ikkje stilte til attval som partileiar i 2022, var Frostadóttir den einaste kandidaten. Ho ble vald som hans etterfølgjar med 94,59 prosent av dei gjevne røystene. Frå 2021 til 2023 var ho medlem av den islandske delegasjonen til Vestnordisk Råd.

Ved valet i 2024 blei Samfylkingin det største partiet. Ved presentasjonen av koalisjonsavtala til alliansen med partia  og  blei Frostadóttir utnemnd til statsminister. Ho var ved tiltredinga den yngste statsministeren i Islands historie. Samstundes var ho den yngste sitjende regjeringssjefen i verda. Den nye regjeringa blei innsett på møtet i statsråd 21. desember 2024. 

Regjeringa til Frostadóttir var ved tiltredinga ei samlingsregjering beståande av det sosialdemokratiske , det EU-vennlege og liberale Viðreisn og Flokkur fólksins. Sistnemnte parti er proteksjonistisk, mot EU-medlemsskap og for rettane til funksjonshemma. Regjeringa er den første islandske regjeringa som inkluderer fleire kvinner enn menn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristrún Mjöll Frostadóttir|Kristrún Mjöll Frostadóttir]]» frå , den 21. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Profilen til Kristrún Frostadóttir på nettsida til det islandske parlamentet (Isl.)
* Kort profil av Kristrún Frostadóttir på nettsida til det islandske parlamentet] (engelsk)
Altensteig

**Altensteig** er ein by og ein kommune med nær 11&nbsp;000 ibuarar, vest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen er 53,2 km² vid og høyrer til Landkreis Calw. Byen ligg 504 meter over havet, 49 km sør-sørvest for Stuttgart. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Altensteig|Altensteig]]» frå ,  den 22. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sminkebord

**Sminkebord**, **sminkekommode** eller **toalettbord** er ein type bord eller kommode som gjerne er tiltenkt og utstyrt for blir brukt i samband med sminking og liknande. Sminkebord er ofte utstyrt med god belysning og ein eller fleire speglar. Ein av desse er gjerne ein sminkespegel med 10 gonger forstørring for å kunna visa meir detaljar og dermed letta påføring av sminke.

Møbelet blei utvikla på 1600–talet. Det blei laga særleg fint utforma eksemplar under empiretida tidleg på 1800-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sminkebord|Sminkebord]]» frå ,  den 23. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Edward Bunting

**Edward Bunting** () var ein irsk musikar og folkemusikksamlar.

## Liv og virke
Bunting var fødd i County Armagh i Irland. Som sjuåring blei hand sendt til Drogheda for å læra musikk, og som elleveåring blei han lærling hjå William Ware, organisten ved St. Anne's church i Belfast, og budde hjå familien til Henry Joy McCracken.

I 1792, som nittenåring, fekk han i oppdrag å skriva ned melodiane til tradisjonelle harpespelarar ved Belfast Harp Festival. Sidan Bunting var opplært innan klassisk musikk, skjøna han ikkje dei særskilde trekka til irsk tradisjonsmusikk, som modus. Han kunne derfor prøva å «retta» melodiar han høyrde når han skreiv dei ned slik at dei følgde reglane for klassisk musikk. Eit bevis på dette er at nokre av melodiane han gav ut var i toneartar som ikkje kunne ha blitt spelt på desse harpene. Notatane hans om harpespelarane, korleis dei spelte og terminologien dei brukte er derimot særs viktige, og mange melodiar ville vore tapte om han ikkje hadde skrive dei ned.

Bunting gav ut arrangement av festivalmelodiane for pianoforte i *A General Collection of the Ancient Music of Ireland*, som blei gjeven ut i London i 1796.

Mellom 1792 og 1807 drog Bunting rundt på ei rekkje innsamlingsturar. Han var den fyrste som transkriberte musikk i felten medan musikken blei spelt. Han forstod kor viktige dei irske orda var for songane og tilsette Patrick Lynch til å skriva opp tekstane. 

Bunting budde i Belfast til han gifta seg i 1819. Han flytta då til Dublin der han var organist ved St. George's Church. 

Bunting er gravlagd på Cemetery of Mount Jerome i  Dublin.

Oppteikningane til Bunting var forsvunne i mange år, men dei blei funne igjen i 1907 og er no oppbevarte i biblioteket ved Queen's University Belfast.

The Chieftains-albumet *[[Keltisk harpe|The Celtic Harp]]* frå 1993 er tileigna Edward Bunting.

## Publikasjonar

* *A General Collection of the Ancient Irish Music*, 66 melodiar, (1796),
* *A General Collection of the Ancient Music of Ireland* (1809),
* *The Ancient Music of Ireland*, 165 airs, (1840).
* Walton si gjenutgiving frå 2002: *The Irish Music Manuscripts of Edward Bunting (1773–1843)* (ISBN 1-85720-139-6).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Edward Bunting|Edward Bunting]]» frå , og «[[:en:|Edward Bunting]]» frå  den 23. mars 2025.*  

## Litteratur

* Donal O Sullivan. *Journal of the Irish Folk Song Society*, 1927-1939.
* Bunting, Edward. *The Ancient Music of Ireland Arranged for Piano*. Dover, 2000.  (original 1840)
Per Almaas

**Per Almaas** () var ein norsk skulemann og politikar frå Selbu i Nord-Trøndelag. Han var 1950-53 stortingsrepresentant for Sør-Trøndelag og Arbeidarpartiet. Han var også ordførar i Strinda kommune 1938–1940 og 1945–1955, fylkesordførar i Sør-Trøndelag 1945–47 og skuledirektør 1954–1968.

## Liv og virke
Almaas var utdanna ved Levanger lærarskule, der han tok eksamen i 1918. Han var tilsett ved fleire skular, lengst ved Strinda folkeskole 1921-45. Frå 1928 til 1940 var han medlem i Strinda kommunestyre, dei siste tre åra var han ordførar i kommunen. Han vart avsett frå ombodet, og vart krigsåra arrestert to gongar. Begge gongane sat han i Falstad fangeleir. År 1942 gjekk han handelsskule. I 1944 flykta han over til Sverige. I 1945 fekk han tilbake ordførar-ombodet og var ordførar i Strinda til 1955. 1945-47 var han også leiar av fylkestinget i Sør-Trøndelag.

Almås var skuleinspektør i Strinda kommune 1945-53, skuledirektør i Nidaros (Trøndelags-fylka) 1954–63 og skuledirektør i Sør-Trøndelag 1963–68.
Hausten 1949 vart han vald inn i Stortinget som ein av tre frå Arbeidarpartiet i Sør-Trøndelag. På tinget var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen. Han var med i Arbeidarpartiet sitt skuleutval, eit utval som la grunnlaget for den niårige grunnskulen. I 1969 ble han tildelt Kongens fortjenstmedalje i gull.

Almås hadde mange verv, mellom anna var han formann i Overstyret for Fjæremfossen kommunale kraftselskap 1952–63 og styremedlem i Trondheim elektrisitetsverk 1964–68.

I 1969 vart han tildelt Kongens fortenstemedalje i gull.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Per Almaas|Per Almaas]]» frå ,  den 23. mars 2025.*
Wildberg i Baden-Württemberg

**Wildberg** er ein by og ein kommune med 10&nbsp;000 ibuarar, vest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen er 56,7 km² vid og høyrer til Landkreis Calw. Byen ligg 395 meter over havet, ei 30 kilometer sørvest for Stuttgart. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wildberg (Schwarzwald)|Wildberg (Schwarzwald)]]» frå ,  den 23. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Andernach

**Andernach** er ein by og ein kommune i Landkreis Mayen-Koblenz nord i forbundsstaten Rheinland-Pfalz i Tyskland. Kommunen har 30&nbsp;000 ibuarar og eit flatemål på 53,3 km².

Byen, som ligg 21 kilometer nord for Koblenz, er ein av dei eldste byane i Tyskland. Han var grunnlagt i romartida og feira 2&nbsp;000-årsjubileum i 1988. Næringslivet vart industrialisert med framstelling av blekk, lækjemidlar og kjemikaliar i nytida, men har grunna si historiske betydning og plassering ved Rhinen framleis ein heil del turisme. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Andernach|Andernach]]» frå ,  den 23. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bendorf

**Bendorf** er ein by og ein kommune i Landkreis Mayen-Koblenz i forbundsstaten Rheinland-Pfalz i Tyskland. Kommunen har 17&nbsp;000 ibuarar og eit flatemål på 24,1 km².

Bendorf ligg på austbreidda av Rhinen, om lag 7 kilometer nord for Koblenz. I nytida voks byen som ein gruveby med metallurgisk industri, men er i dag for ein handelsby å rekne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bendorf|Bendorf]]» frå ,  den 23. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Steindrog

**Steindrog**, eller **steinslede**, er ein kraftig slede for hest for å transportera stein over korte avstandar. Lastehøgda er låg for at det skal vera lettare å rulla steinen opp på droga. Steindreger vart før i tida nytta for å køyra bort stein når ein dyrka ny mark, for å henta stein til hustufter, osb. Steinen vart rulla opp på droga med hjelp av spett, eller av og til løfta opp med ein stubbrytar.
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir

**Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir** () er ein islandsk jurist og politikar frå Sjálfstæðisflokkurinn. Ho var sist  i 2024, etter å ha hatt same stilling frå 2021 til 2023. Tidlegare har ho også vore  frå 2023 til 2024 og  frå 2017 til 2021. I februar 2025 blei ho utnemnd som spesialutsending for generalsekretæren i Europarådet med ansvar for situasjonen til barn frå Ukraina.

## Politisk karriere
Þórdís har vore medlem av Alltinget (det islandske parlamentet) for Nordvest-krinsen sidan 2016, som representant for Sjálfstæðisflokkurinn. Sidan 2018 har ho vore nestleiar i partiet.

Þórdís har tidlegare hatt stillingane som utanriksminister, minister for turisme, industri og innovasjon, i tillegg til justisminister. Då ho blei minister i ein alder av 29 år, blei ho den yngste kvinna nokonsinne til å inneha ein ministerpost på Island.

Som utanriksminister hadde Þórdís det roterande formannskapet i  frå november 2022 til mai 2023. I juli 2023 kunngjorde ho at Island ville suspendere ambassaden sin i Moskva, då han ikkje lenger samsvara med landets utanrikspolitiske prioriteringar i si dåverande form. Ho understreka samstundes at suspensjonen ikkje innebar eit fullstendig brot av diplomatiske band med Russland.

Den 14. oktober 2023 blei Þórdís utnemnd til finansminister i ei mindre regjeringsendring etter avgangen til .

Den 9. april 2024 blei Þórdís på nytt utnemnd til utanriksminister etter at Bjarni Benediktsson overtok som statsminister etter Katrín Jakobsdóttir, som valde å stille til .

I slutten av oktober same år underteikna ho og hennar nordiske kollegaer eit felles brev der dei fordømde den planlagde israelske lovforslaget om å forby  frå å operere i landet og dei palestinske områda. Dei oppfordra også Knesset til å revurdere forslaget.

## Prisar og utmerkingar
I 2023 mottok Þórdís Cross of Good Neighbourhood frå Svjatlana Tsikhanowskaja. Denne utmerkinga blir gjeven av  til personar som har ytt betydeleg hjelp til belarusiske saker.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir|Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir]]» frå , den 23. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Biografi om Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir på nettsida til Alltinget (islandsk)
Indiana University Bloomington

**Indiana University Bloomington** (IU Bloomington) er eit offentleg universitet i Bloomington i Indiana i USA. Det er hovudcampusen i Indiana University-systemet og eit av dei største og eldste universiteta i delstaten. Universitetet vart grunnlagt i 1820 og har utvikla seg til ein viktig institusjon for høgare utdanning og forsking.

Indiana University Bloomington tilbyr eit breitt utval av studieprogram på bachelor-, master- og doktorgradsnivå. Universitetet har særleg sterke akademiske program innanfor fagfelt som økonomi, jus, humaniora, naturvitskap og ingeniørfag. Campusen huser fleire forskingssenter og institutt som driv med tverrfaglege prosjekt innan ulike akademiske disiplinar.

Indiana University Bloomington er ein del av Indiana University, men skil seg frå dei andre campusane i universitetssystemet. IU Bloomington er det største og mest kjende campusområdet, medan Indiana University òg har campusar i mellom anna Indianapolis, Fort Wayne og South Bend. Kvar campus tilbyr eigne akademiske program, men Bloomington blir rekna som det mest sentrale.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ásthildur Lóa Þórsdóttir

**Ásthildur Lóa Þórsdóttir** () er ein islandsk politikar. Ho var  i fire månader før ho trekte seg på grunn av ein skandale knytta til eit seksuelt forhold med ein 15 år gammel gut då ho var i byrjinga av 20-åra. Sidan 2021 har ho vore medlem av Alltinget for .

## Utdanning
Ásthildur blei uteksaminert fra  i 1986 og frå Islands lærarhøgskule i 1994 med ein bachelorgrad i utdanning (B.Ed.). Ho har også eit diplom i  og leiarutdanning frå Nordica Consulting Group ved Etter- og vidareutdanningsavdelinga ved Universitetet på Island frå 2016, i tillegg til ein D-nivå IPMA-sertifisering i prosjektleiing frå den islandske foreininga for prosjektleiing (Verkefnastjórnunarfélag Íslands).

## Tidlegare karriere
Ásthildur jobba som lærar frå 1994 og gjennom mesteparten av sin karriere før ho blei minister.

## Oppseiing
Den 20. mars 2025 trekte Ásthildur seg som kunnskaps- og barneminister etter ein skandale der ho innrømma eit seksuelt forhold til ein 15 år gammel gut då ho var 22. Dei møtte kvarandre i ei religiøs gruppe kalla Trú og Líf (norsk: *Tro og Liv*), der ho jobba som kristen ungdomsleiar.

Ásthildur fødde seinare barnet hans då han var 16, og ho var 23.

På tidspunktet for forholdet var  på Island 14 år. Men i samsvar med gjeldande lov er seksuelle forhold ikkje tillatt mellom ein person under 18 år og nokon som er deira lærar, mentor eller .

Etter å ha møtt mannen sin, forbaud Ásthildur faren kontakt med barnet deira, men bad om barnebidrag som ho fekk i 18 år.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ásthildur Lóa Þórsdóttir|Ásthildur Lóa Þórsdóttir]]» frå , den 15. mars 2025.*
Moldskuffe

**Moldskuffe** er ei skuffe av stål som vart drega av ein hest. Skuffa har ei ramme med eit handtak bak, slik at framkanten kan settast meir eller mindre ned i jorda når ho vert fyllt. Når skuffa skal tømmast vert eit lås i ramma frigjort, samstundes som handtaket vert jyfta opp. Skuffa roterer då og vert tømt når hesten dreg ho framover. Slike skuffer vart nytta for å flytta jord over korte avstandar, for å fylla att grøfter med, osb. 

## Galleri

Fil:Utkjøring_av_møkk_med_tospann_hester_og_moldskuffe.jpg|Flytting av jord i motbakke med hest og moldskuffe.
Fil:Elveregulering_med_moldskuffe.jpg|Elveregulering med vinsjdregen moldskuffe.
Anders Bodelsen

**Anders Bodelsen** () var ein dansk forfattar, journalist og dramatikar.

Bodelsen debuterte med romanen *De lyse nætters tid* i 1959. I Noreg er han særleg kjend for dei sosial-realistiske kriminalromanane sine, men han er også anerkjend som ein av dei viktigaste samtidige skjønnlitterære forfattarane i dansk litteratur. Bodelsen er ein av dei mestseljande forfattarane i Danmark. Boka hans *Operasjon Cobra* frå 1976 blei filmatisert to år seinare i Noreg av Ola Solum, med handling lagt til Noreg.

Som dramatikar har Bodelsen vunne fleire prisar, blant dei Prix Italia, for høyrespela sine. Fleire av høyrespela er også sende på NRK Radioteateret, slik som *Professor Mancinis hemmelighet* (1977), *Passasjeren* (1982), *Radio* (1987) og *Mørklegging* (1990).

## Bibliografi

* *De lyse nætters tid* (1959)
* *Villa Sunset* (1964)
* *Drivhuset* &#x2013; noveller (1965)
* *Rama Sama* &#x2013; noveller (1967)
* *Tænk på et tal* (1968)
* *Hændeligt uheld* (1968)
* *Frysepunktet* &#x2013; science fiction (1969)
* *Lørdag aften* &#x2013; skodespel (1969)
* *Ferie* (1970)
* *Straus* (1971)
* *Hjælp* &#x2013; noveller (1971)
* *Pigerne på broen* &#x2013; essays (1971)
* *Lov & Orden* &#x2013; noveller (1972)
* *Bevisets stilling* (1973)
* *Alt hvad du ønsker dig* (1974)
* *Uden for nummer* &#x2013; noveller (1974)
* *Blæsten i Alleen* &#x2013; noveller (1975)
* *Operation Cobra* (1976)
* *Pengene og livet* (1976)
* *De gode tider* (1977)
* *År for år* (1978)
* *Passageren* &#x2013; høyrespel (1979)
* *Overhøring* &#x2013; høyrespel (1979)
* *Borte, borte* (1980)
* *Over regnbuen* (1982)
* *Beskyttelsesrummet* &#x2013; noveller (1984)
* *Dominio* (1984)
* *Revision* (1985)
* *Guldregn* (1986)
* *Professor Mancinis hemmelighed og to andre hørespil* &#x2013; høyrespel (1987)
* *Jeg kommer til at løbe* &#x2013; noveller (1987)
* *Den blå time* &#x2013; noveller (1987)
* *Mørklægning* &#x2013; (1988)
* *Byen uden ildebrande* (1989)
* *Rød september* &#x2013; (1991)
* *Graven* &#x2013; høyrespel (1992)
* *Den åbne dør* (1997)
* *Privat skifte* &#x2013; skodespel (1998)
* *Rejsen til Etna* &#x2013; skodespel (1999)
* *Børnefødselsdag* &#x2013; noveller (1999)
* *Arbejde til alle* &#x2013; noveller (2003)

### Omsetjingar til norsk

## Filmografi
Bodelsen har også skrive ei rekkje filmmanus. Fleire av hans eigne litterære arbeid er dessutan filma, til dels med Bodelsen sjølv som manusforfattar.

## Prisar og utmerkingar (utval)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Anders Bodelsen|Anders Bodelsen]]» frå ,  den 23. mars 2025.*
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir

**Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir** () er ein islandsk jurist og politikar som har vore medlem av Alltinget (det islandske parlamentet) for valkrinsen Reykjavík Sør sidan 2016. Ho var også generalsekretær i Sjálfstæðisflokkurinn frå 2015 til 2019. I september 2019 blei ho utnemnd til . I november 2021 blei ho utnemnd til , ei stilling ho hadde fram til 21. desember 2024.

## Utdanning og yrkesliv
Áslaug blei fødd i Reykjavík og har budd der hele livet. Ho blei uteksaminert frå Universitetet på Island i 2015 med ein bachelorgrad i juss. I 2017 fullførte ho ein mastergrad (M.L.) i juss ved same universitet, med ei avhandling om folkerøystingar og deira juridiske innverknad på demokratisk styring.

Ved sida av studia har Áslaug jobba som journalist for avisa Morgunblaðið og nettsida deira mbl.is, polititenestekvinne i det sørlege politidistriktet på Island, praktikant hos advokatfirmaet Juris, og ein kort periode som fiskar.

## Politisk karriere
Áslaug var leiar for ungdomsrørsla til Sjálfstæðisflokkurinn i Reykjavík frå 2011 til 2013. I oktober 2015 stilte ho til val som partisekretær i Sjálfstæðisflokkurinn mot dåverande sekretær . Etter at ho erklærte kandidaturet sitt, trekte Guðlaugur seg, og Áslaug blei vald med 91,9 % av røystene.

I  blei Áslaug vald inn i Alltinget for valkrinsen Reykjavík Nord og blei attvald i . Frå 2017 var ho nestleiar i den parlamentariske gruppa til Sjálfstæðisflokkurinn. Ho var leiar av utanrikskomiteen frå 2017 til 2019 og leiar for den islandske delegasjonen til Den interparlamentariske unionen (IPU).

I 2022 blei Áslaug kåra til «Årets politikar» av One Young World og mottok prisen i Manchester i England, saman med fire andre unge politikarar frå ulike delar av verda.

## Privatliv
Mora til Áslaug, Kristín Steinarsdóttir, var lærar og døydde av kreft i 2012. Faren hennar, , er høgsterettsadvokat. Áslaug har to sysken.

Den 20. desember 2024 blei Áslaug kreditert for å ha redda livet til ein restaurantgjest etter å ha utført Heimlich-manøveren for å fjerne ein matbit som hadde sett seg fast i halsen til personen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir|Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir]]» frå , den 23. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Biografi om Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir på nettsida til Alltinget (engelsk)
* Offisiell nettside (islandsk)
Sigríður Ásthildur Andersen

**Sigríður Ásthildur Andersen** () er ein islandsk politikar og jurist som var  i landet frå 2017 til 2019. Ho trekte seg frå stillinga i mars 2019 etter at Den europeiske menneskerettsdomstolen konkluderte med at hennar utnemningar av dommarar til den islandske ankedomstolen ikkje var lovlege. Ho har vore medlem av Alltinget for Sjálfstæðisflokkurinn sidan 2015.

## Utdanning og karriere
Sigríður fullførte  i 1991, studerte rettsvitskap ved Universitetet på Island og blei advokat i 2001. Frå 1999 til 2005 jobba ho som jurist i det islandske , sat i Rådet for tingrettane frå 2004 til 2009, og arbeidde deretter i eit privat advokatfirma frå 2007 til 2015.

Sigríður var vararepresentant for Sjálfstæðisflokkurinn i Alltinget ein kort periode i 2008 og i nokre månader mellom 2012 og 2015. I 2015 blei ho vald inn som fast medlem av .

## Kontroverser
Sigríður var ein kontroversiell figur under si tid som justisminister. Ho spelte ei sentral rolle i skandalen rundt attopprettinga av «æra» til ein dømd , noko som førte til at regjeringa til statsminister  gjekk av i 2017.

I 2017 følgde Sigríður ikkje tilrådingane frå ein spesialkomité om dei mest kvalifiserte dommarkandidatane til den nyoppretta islandske ankedomstolen. I staden valde ho ut fire dommarar sjølv, blant dei kona til partifellen . Den 12. mars 2019 slo Den europeiske menneskerettsdomstolen fast at utnemningane ikkje var lovlege. Dagen etter, 13. mars 2019, kunngjorde Sigríður at ho ville trekkje seg som justisminister.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigríður Ásthildur Andersen|Sigríður Ásthildur Andersen]]» frå , den 23. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Biografi om Sigríður Á. Andersen på nettsida til Alltinget (islandsk)
Høyvogn

**Høyvogn** er ei vogn nytta for å køyra høy. Høyvogner har som oftast høge karmar, for å halda høyet på plass. Når høyet er hesja vert det rive ut av hesjene og kasta opp i vogna. Flathøy vert kasta oppi med høygaffel. Det er ofte ein eller fleire personar oppe i vogna for å trampa saman høyet etter kvart som det vert kasta oppi. Høyvogner kan vera ein- eller toaksla. 

## Galleri

Fil:Høykjøring_på_Sjåvikøra,_Malangen.jpg|Høykjøring_på_Sjåvikøra i Malangen.
Fil:Toaksla_høyvogn.jpg|Toaksla høyvogn.
Fil:Eimaksla_høyvogn_Skjærvika,_Skrolsvik_i_Senja.jpg|Einaksla høyvogn i Skjærvika, Skrolsvik i Senja.
Fil:Hest med toaksla høyvogn på veg opp låvebrua.jpg|Hest med toaksla høyvogn på veg opp låvebrua.
Rusttippbergkall

**Rusttippbergkall** (*Cinclodes comechingonus*) er ein medlem av slekta av bergkallar i omnfuglfamilien Furnariidae. Han er endemisk for Argentina.

## Skildring

Rusttippbergkallen er om lag 17 cm lang og veg mellom 25 og 32 gram. Hann og ho har lik fjørdrakt. Vaksne fuglar har eit bleikraudt augebrynstrekk og eit mørk gråbrunt band som strekkjer seg frå området rundt nebbet gjennom øyredekkfjørene. Krona og oversida er gråbrune. Vengene er òg gråbrune med eit breitt raudbrunt band med svarte kantar ved basis av flygefjørene – dette bandet er det største og klåraste av alle bergkallar. Stjerten er mørk grå, bortsett frå det ytste fjørparet, som er svartaktig med bleikraudbrune spissar. Hals og bryst er kvite med mørke skjelforma teikningar, flankane lysbrune, og buken og undergumpen bleik kvitgul. Auga er brune, nebbet svart med gul basis på undernebbet, og beina og føtene svarte.

## Utbreding og leveområde

Rusttippbergkallen finst i Comechingónesfjella i det nordlege sentrale Argentina, frå Córdoba-provinsen nord til provinsane Tucumán og Santiago del Estero. Han lever i opne grasområde, ofte steinete, og held seg mindre ved vatn enn andre bergkallar. Høgda han vanlegvis finst i, varierer mellom 1 600 og 2 800 meter over havnivå, men han har vorte observert heilt opp til 3 300 m nær Aconcagua.

## Åtferd

Rusttippbergkallen er delvis trekkfugl. Han hekkar så langt nord som i Mendoza-provinsen, og etter hekkesesongen flyttar nokre fuglar lenger nord, medan andre trekkjer til lågare høgder.

Føda til rusttippbergkallen består av ulike insekt, små virvellause dyr som sniglar og blautdyr, og frø. Fuglane søkjer vanlegvis føde parvis, der dei plukkar føda frå bakken, frå graset og steinane.

Hekkesesongen er om våren og sommaren på den sørlege halvkula. Arten er monogam, og para held truleg saman heile året. Reiret er i eit kammer ved enden av ein tunnel, som fuglane sjølve grev ut i ein jordskrent eller i ei fjellsprekk. Reirkammeret blir fora med gras, hår og lauv. Kullet består av to egg, elles er lite kjent om hekkebiologien.

## Status

Verdas naturvernunion, IUCN, har vurdert rusttippbergkallen til å vere «livskraftig» (LC). Sjølv om han har eit avgrensa utbreiingsområde og ein ukjend, men truleg minkande, populasjon, oppfyller han ikkje kriteria for å bli rekna som nær truga. Ingen umiddelbare truslar er identifiserte. Arten blir rekna som vanleg innanfor det avgrensa utbreiingsområdet, og habitatet hans er relativt lite påverka av menneske i området.

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen var baset på «[[:en:Córdoba cinclodes|Córdoba cinclodes]]» frå , den 23. mars 2025*
* Remsen, Jr., J. V. (2020). *Cordoba Cinclodes (Cinclodes comechingonus)*, version 1.0. I Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, og E. de Juana, red.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.corcin1.01

## Bakgrunnsstoff
Sleperive

**Sleperive** er ei hesterive for å raka saman gras i samband med hesjing eller siloslått. Riva kan rotera om akslingen i bakkant, men ho er låst saman med handtaket ved køyring. Når riva skal tømmast løftar køyrekaren riva i bakkant og løyser ut låset slik at riva er fri til å rotera rundt akslingen. Ho tippar då over slik at tindane vender attover, og graset blir liggande att i ein dunge. Handtaket er festa med ei skralle på akslingen, så køyrekaren kan snu tindane framover att ved å lyfta handtaket. Å nytta sleperive går mykje fortare enn å samla graset med høygaffel, men når graset er langt har det ein tendens til å filtra seg saman og det kan vera tungt å ta det att for å få det opp i hesja. Då traktorane avløyste hestane vart sleperivene avløyst av silosvansane. 

## Galleri

Fil:Slåttonn_på_Ophus_Søndre,_sleprive.jpg|Her blir graset raka saman innåt hesja med sleperive. Køyraren er her i ferd med å tømma riva.
Fil:Slåtonn_på_Sund_i_Os.jpg|Her er tinnane på riva synlege.
Fil:Sleprive_på_Godtland_i_1969.jpg|Graset blir gras som ligg att raka saman med sleperive.
Gelnhausen

**Gelnhausen** er ein by og ein kommune i Main-Kinzig-Kreis i forbundslandet Hessen i Tyskland. Byen har 23&nbsp;000 ibuarar og eit flatemål på 45,2 km². Gelnhausen ligg 40 kilometer aust om Frankfurt am Main og hyser administrasjonen i landkrinsen.

Byen vart grunnlagd i 1170.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gelnhausen|Gelnhausen]]» frå ,  den 24. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Køyeseng

**Køyeseng** er eit møbel der fleire senger er plasserte over kvarandre.
Uttrykket *køye*-seng er ein parallell til bruken av hengekøyer på skip, der plassforholda gjorde at køyene ofte blei hengde over kvarandre.

Sovande i køyesenger ligg som i etasjar av enkeltsenger stabla over kvarandre. Slike senger er praktiske på stadar der golvplassen er avgrensa i tilhøve til mengda menneske som skal ha soveplass. Køyesenger blei eit populært møbel på barnerom frå 1950-åra. Sengehest blir ofte nytta i den øvste senga i ein køyeseng for å hindra at ein fell ut.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Køjeseng|Køjeseng]]» frå ,  den 24. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
ELIZA

**ELIZA** er eit tidleg dataprogram for behandling av naturleg språk som blei utvikla mellom 1964 og 1967 på MIT Artificial Intelligence Laboratory av Joseph Weizenbaum. Programmet blei skapt for å demonstrera det overflatiske i kommunikasjonen mellom menneske og maskinar, ettersom ELIZA simulerte ein samtale ved bruk av mønstergjenkjenning og metodisk subsitusjon som gav brukaren ei oppleving av å bli forstått av maskinen, trass i at programmet ikkje hadde noka ramme for forståing av miljø og hendingar. Interaksjonar med programmet blei styrt av 'script' (programstumpar), opphavleg skrivne i språket SLIP, som gav ELIZA høve til å behandla input og gje svar etter reglane i desse scripta. Det mest kjende scriptet, DOCTOR, simulerte ein psykoterapeut og nytta reglar som leidde til ikkje-leiande spørsmål avleidde av inputen til brukaren. ELIZA var såleis ein av dei fyrste samtalerobotane, men blei òg rekna som eit av dei fyrste programma med høve til å bestå Turing-testen.

Skaparen av ELIZA, Weizenbaum, rekna programmet for å vera ein demonstrasjon av det overflatiske i kommunikasjon mellom menneske og maskinar, men blei overraska over kor mange, som tilskreiv programmet menneske-liknande kjensler - mellom anna hans eigen sekretær. Mange akademikarar trudde at programmet ville kunna påverka mange menneske positivt, særleg folk med psykologiske utfordringar, og at det kunne bistå legar i behandlinga av pasientar. Sjølv om ELIZA kunne delta i ein dialog, kunne ikkje programmet konversera med faktisk forståing. Mange av dei tidlege brukarane var likevel overtydde om at ELIZA synte intelligens og forståing, sjølv om Weizenaum insisterte på det motsette.

ELIZA har namn etter figuren Eliza Doolittle frå skodespelet *Pygmalion* eller den avleidde musikalen *[[My Fair Lady]]*, der arbeidarjenta Eliza blir tillært eit overklassespråk.

## Verkemåte
I den enklaste forma si verkar ELIZA på følgjande måte:

# Ei prioritert liste med nøkkelord blir brukt overfor ei setning skrive inn av brukaren. Nøkkelordet med høgast prioritet som finst i brukarsetninga blir brukt. Døme på nøkkelord kunne vera:
## «can you» (kan du) → svar 1-3 blir brukt
## «can I» (kan eg) → svar 4-5 blir brukt
## «you are» (du er) → svar 6-9 blir brukt
## ...
## (ikkje funne) → svar 106-112 blir brukt
# Nøkkelordet har ført til eit sett av svar; eitt av desse blir valt ut tilfeldig. Til dømes kan svara til "can you" (kan du) vera:
## «Don't you believe that I can<» (Trur du ikkje eg kan ...?)
## «Perhaps you would like to be able to<» (Kanskje du gjerne ville kunna få til å ...?)
## «You want me to be able to<» (Du vil gjerne at eg skal kunna ...?)
# Svaret blir gjort komplett ved at den delen av brukaren si setning som kjem etter nøkkelordet blir sett inn i svaret. I døma over blir «<» erstatta av den delen av brukarsetninga som kjem etter nøkkelordet.
# Svaret blir vendt, slik at 1. person (eg, meg) blir erstatta av 2. person (du, deg) og motsett. (På engelsk kan denne utskiftinga òg omfatta verbet som blir bøygd etter pronomenet; *I am*, *you are*.)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:ELIZA|ELIZA]]» frå ,  den 24. mars 2025.*
Prnjavor (fleirtyding)

**Prnjavor** kan vise til:
*Prnjavor, ein by og kommune i Den bosniske serbarrepublikken (Republika Srpska) i Bosnia-Hercegovina
*Prnjavor i Plav, ein busetnad i kommunen Plav i Montenegro
*Prnjavor i Šabac, ein busetnad i kommunen Šabac i Serbia
Rustvengbergkall

**Rustvengbergkall** (*Cinclodes albidiventris*) er ein medlem av slekta av bergkallar (*Cinclodes*) i omnfuglfamilien Furnariidae. Han lever langs nordlege Andes frå Venezuela gjennom Colombia og Ecuador til nordlegaste Peru.

## Skildring
Rustvengbergkall er ein liten bergkall, 15–19 cm i kroppslengde, veg rundt 36 gram. Han skil seg frå nærtskylde artar ved å ha eit kastanjebrunt vengband i staden for eit bleikt gulbrunt, meir raudbrune stjertfjører ytterst, mørkare underside og ein meir tydeleg bleikmønstra brun brystfarge. Ungfuglar har meir markerte mørke kantar på fjørene på undersida og har elles rikare fargetonar i fjørdrakta. Det finst tre ulike underartar som skil seg litt i fargenyansar, særleg i ryggfarge, vengband og fargeteikningar på stjerten. Hannen og hoa ser like ut. 

### Utbreiing og habitat
Arten lever i ulike opne grasområde i høgfjella, inkludert páramo og puna-grasmark, og kan òg finnast i tilgrensande jordbruksområde. Han held seg gjerne nær vatn, som sumpar og bekker, og er vanleg rundt menneskelege busetnader. Rustvengbergkallar er registrerte så høgt som mot 5000 meter over havnivå, men mest vanleg lever dei i høgder mellom 3200 og 4300 moh.

### Åtferd
Dei fleste populasjonane er standfuglar, men enkelte individ flyttar til lågare høgder om vinteren eller under dårleg vêr. Dietten består hovudsakleg av små virvellause dyr. Arten søkjer føde åleine eller parvis, anten ved å plukke føda frå bakken eller ved å stikke nebbet i jord, mudder, grunt vatn, steinar, gras og til og med dyregjødsel.
 
Songen til hannen er ei kort, om lag to sekund lang høgfrekvent trille, oftast frå ein open sitjeplass medan han flaksar med vengene.

Arten er monogam. Hannen utfører eit paringsspel med flaksande vengeslag medan han syng frå ein sitjeplass. Reiret blir plassert i ein tunnel og består av ei grunn skål laga av røter, fora med bleikgrøn mose, lav og nokre fjør eller kaninhår. Eggkullet består av to kvite egg.

## Status
Verdas naturvernunion, IUCN, har vurdert rustvengbergkallen til å vere «livskraftig» (LC). Sjølv om han har eit avgrensa utbreiingsområde og ein ukjend, men truleg minkande, populasjon, oppfyller han ikkje kriteria for raudlisting. Rustvengbergkall er den mest vanlege *[[Cinclodes]]* i utbreiingsområdet. Han vert ikkje uroa av menneske i området og kan ta føremon av at husdyra beitar der.

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen var baset på «[[:en:Chestnut-winged cinclodes|Chestnut-winged cinclodes]]» frå , den 24. mars 2025*
* del Hoyo, J., N. Collar, and G. M. Kirwan (2020). *Chestnut-winged Cinclodes (Cinclodes albidiventris), version 1.0*. In Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, and E. de Juana, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.chwcin1.01

## Bakgrunnsstoff
Englehatten og andre forteljingar

***Englehatten og andre forteljingar*** er ei barnebok frå 1919 av Halvor Floden. Det er ei novellesamling med fire noveller. Da boka kom i ny utgåve i 1930 var det lagt til ei ny, femte novelle.

## Bakgrunn
Boka var den einaste barneboka på nynorsk dette året. Boka kom ut etter at Floden hadde blitt lærar i Hernes, og budde på småbruket Svea (Schulstadsvea) som han hadde kjøpt i 1916. Halvor og Anne Floden hadde på denne tida 4 barn, fødd 1907–1915.

## Innhald
Novellene i boka er «Englehatten», «Då eg var kunstnar», «Fatig» og «Maurkongen». Den femte novella, som vart lagt til i 1930, er «Medalja». To av novellene hadde tidlegare vore trykte i *Juletre*, juleheftet til *[[Norsk Barneblad]]*; «Fatig» og «Maurkongen». Slik det er vanleg hos Floden, er handlinga lagt til ei austnorsk skogbygd.

Tema for novellene er mellom anna barnetru, fattigdom, uvennskap og å ta æra for noko ein annan har gjort. I «Maurkongen» blir mauren ein metafor for styrke. Novella handlar om uvennskap og revirhevding mellom to gutar som til slutt klarer å samarbeide. Dei to første novellene («Englehatten» og «Då eg var kunstnar») er sjølvbiografiske minne; den første om mora og om barnetru, den andre om marerittaktige fantasiar som oppstår etter ei dokketeaterframsyning.

## Omtale
Fleire bokmeldarar peiker på at Floden viser god innsikt i barns tankegang og psykologi. Arne Garborg er inne på det same i eit brev til Floden i 1920: «desse smaagutsogene, serleg dei tri fyrste, høyrer til det beste eg har lese, so friske, livfulle, psykologisk sanne er dei ...»

Novella «Englehatten» blei i 1957 tatt med i 6. bindet av Thorbjørn Egners lesebøker, i forkorta form og med tittelen «Halvor og englehatten». 

## Referansar
Bile

**Bile** er ei øks laga for snikring og tømring. Biler har breitt tynnslipa blad og etter måten stutt skaft.
Såstav for skogfrø

**Såstav for skogfrø** er ein reiskap nytta for å så frø for å fornya skogen. Slike stavar er ofte utforma som eit røyr med ein jarnpigg som vert stukken ned i jorda. Røyret fungerer som frøkammer. 

## Referansar
Planterøyr

**Planterøyr** er ein reiskap som vert nytta for å planta dekkrotplanter, der rottvelene er omslutta av jord- eller torvmasse. Røyret har to spissar på nedre enden, som utvidar seg når ein trampar på pedalen som stikk ut på sida. Ein slepper så ei dekkrotplante ned i røyret, og trekkjer opp røyret. Om ein vrir det litt under opptrekking slepper jorda lettare. 

## Referansar
Sigurd Pedersen

**Sigurd Pedersen** () var ein norsk byråkrat og politikar frå Espa i Stange. Han var stortingsrepresentant 1950-53 frå kjøpstadene i Hedmark og Oppland, ordførar i Hamar 1933 og 1935, vald for Arbeidarpartiet. Frå 1935 til 1963 var han rådmann i Hamar kommune.

Pedersen voks opp i Gudbrandsdalen, der faren Iver Pedersen var stasjonsmeister i Norges Statsbaner. Han arbeidde sjølv for NSB ved Hamar stasjon i tida 1913 til -35. I 1925 vart han vald inn i kommunestyret i Vang, men flytta kort tid etter til Hamar. I 1929 vald inn i Hamar bystyre, tre år seinare fekk han plass i formannskapet. I 1933 vart han vald til ordførar gjennom loddtrekning. Etter kommunestyrevalet 1934 fekk Arbeidarpartiet fleirtal, og Pedersen kom 1935 tilbake i ordførar-stolen. Hausten 1935 fekk han stillinga som borgarmeister (=rådmann) i kommunen. Denne stillinga hadde han til 1963, og fekk dermed stor innverknad på utviklinga i Hamar. Han deltok i over hundre komitear, kommisjonar, styre og råd medan han var rådmann. Mellom anna var han styreformann for Hamar Arbeiderblad frå 1925 han døydde i 1968,  og like eins styreformann i Hamar Bolig- og Byggelag 1953–68.

Frå nyår 1950 møtte Pedersen i Stortinget der han var medlem i Finanskomiteen. 

1. oktober 1963 vart han utnemnd til riddar av første klasse av St. Olavs Orden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigurd Pedersen|Sigurd Pedersen]]» frå ,  den 25. mars 2025.*
Alzey

**Alzey** er ein by og ein kommune i Landkreis Alzey-Worms søraust i forbundsstaten Rheinland-Pfalz i Tyskland. Kommunen har ikring 19&nbsp;500 ibuarar og eit flatemål på 35,2 km². Byen ligg ikring 30 kilometer sørvest for Mainz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alzey|Alzey]]» frå ,  den 25. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Plantehakke

**Plantehakke** er ei hakke som vert nytta for å skogplanting. Plantehakker kan nyttast både  for barrot- og dekkrotplanter. Under planting flerrar ein av lyng og gras i eit lite område på omlag 30x30 cm og grev så eit hol djupt nok til at planterøterne får plass. På flatmark plasserer ein holet midt i barflekken, medan ein i skrått terreng plasserer det i nerkant. Ein pakkar så jord inntil og over planterota.

Etter at planteskulane på 1970-talet byrja å levera dekkrotplanter, der rottvelene er omslutta av jord- eller torvmasse, har ein i stort mon gått over til å planta dekkrotplanter med planterøyr der skogbotnen er laus. Men i hard skogbotn høver plantehakker betre.

I tillegg til plantehakker for skogbruk finst det òg eit stort utval av plantehakker mynta på bruk i hagar og gartneri.

## Galleri

Fil:Grasaas plantehakke i bruk på torvmark.jpg|Grasaas plantehakke i bruk på torvmark.
Fil:Plantehakke for skogkulturarbeid.jpg|Plantehakke produsert i perioden 1940-1970.
Fil:Toblada plantehakke.jpg|Toblada plantehakke.
Fil:Bruk av plantehakker for å planta furu.jpg|Planting av furu med plantehakker. Gamalt postkort.


## Referansar
Gizella Tetteh-Agbotui

**Gizella Akushika Tetteh-Agbotui** () er ein ghanesisk arkitekt og politikar. Ho stilte til val i  og vann parlamentssetet for Awutu Senya West Constituency.

## Tidlig liv og utdanning
Tetteh-Agbotui blei fødd 30. november 1970 og kjem frå Awutu Obrachire i  i Ghana. Ho tok ein bachelorgrad i design og arkitektur i 1997. Deretter fullførte ho ein mastergrad i bedriftsadministrasjon med spesialisering i marknadsføring i 2007. Ho har også en PMP-sertifisering i prosjektleiing fra 2008 og ei internasjonal sertifisering i flyplassleiing frå 2017.

## Politisk karriere
Tetteh-Agbotui er medlem av  (NDC). I desember 2020 blei ho vald som medlem av parlamentet for Awutu Senya West Constituency etter å ha delteke i  for NDC. Ho fekk 32 708 røyster, noko som tilsvarer 51,58 % av dei gjevne røystene. Ho vann over  frå  (NPP),  frå  og  frå , som fekk høvesvise 29 832 (47,05 %), 678 (1,07 %) og 193 (0,30 %) av røystene.

I  blei Tetteh-Agbotui attvald med 33 995 røyster, medan motstandaren hennar, , fekk 26 937 røyster.  

### Komitéar
Tetteh-Agbotui er medlem av komiteen for arbeid og bustad og også medlem av utnemningskomiteen.

## Karriere
Tetteh-Agbotui er administrerande direktør og hovudkonsulent for Zella Architects, eit arkitektfirma i Ghana. Ho er ein erfaren rådgjevande arkitekt med over 21 års erfaring i byggesektoren. Ho er også ein internasjonal flyplasspesialist (IAP) og ein sertifisert prosjektleiar (PMP).

## Personlig liv
Tetteh-Agbotui er systera til Hanna Tetteh, som tidlegare har vore parlamentsmedlem for Awutu Senya West Constituency og . Hun er metodist.

## Filantropi
I 2021 finansierte Tetteh-Agbotui eit tre dagar langt program der meir enn 200 uautoriserte sjåførar og motorsyklistar fekk opplæring, sertifisering og førarkort gjennom hennar prosjekt kalla GTA Licensing Project.

## Utmerkelser
I 2021 blei Tetteh-Agbotui heidra med ei utmerking for sitt bidrag til å styrke kvinner i Ghana under prisutdelinga Under 30 Women Awards.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gizella Tetteh-Agbotui|Gizella Tetteh-Agbotui]]» frå , den 25. mars 2025.*
Plantebor

**Plantebor** er ein reiskap nytta for å skogplanting. Reiskapet er utforma som ein liten halvsirkelforma spade, og vert nytta for  planting av barrotplanter. Plantaren presser reiskapet ned i marka med hendene og ved å setta ein fot på toppen av bladet. Ein vrir så reiskapen rundt om lag ein halv omdreining, for å skjera ut ein jordklump, som så vert lagt til side. Ein legg deretter rottrevlene på barrotplanta mot veggane i holet, for til slutt å fylla att holet med jord frå klumpen som vart lagt til side. Plantebor høver best der skogbotnen er laus, så det kan ikkje brukast der det er mykje stein i skogbotnen. 

Reiskapen kan òg nyttast for å flytta planter i ein hage, eit gartneri eller ein planteskule. Ein set då bladet tett inntill planta og vrid det rundt, slik at ein får med ein jordklump rundt røterne.

## Referansar
Johannes Wiedewelt

**Johannes Wiedewelt** () var ein dansk bilethoggar.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Johann Wiedewelt var fødd i København som son av bilethoggaren Just Wiedewelt. Han byrja i lære i verkstaden til faren då han var 14 år gammal. 

I perioden 1750–54 var han i Paris og blei vidareutdanna hjå Guillaume Coustou d.y.

### Kunstnar
Under ei reise til Italia kom han i kontakt med arkeologen Johann Joachim Winckelmann, som var den fremste representanten i si tid for nyhumanismen. Møtet med Winckelmann fekk store konsekvensar for kunsten til Wiedewelt. Han gjekk også i lære hjå hoffbilethoggaren Didrick Gercken.

### Attende til Danmark
I 1761 blei Wiedewelt utnemnd til professor ved Kunstakademiet, og var direktør der i lengre periodar i tida 1772–1795. Han fekk fleire oppgåver for kongehuset og utførte mellom anna sarkofagen til Kristian VI og gravmælet til Fredrik V , begge i Roskilde domkyrkje. 

Han stod også for utsmykkinga av riddarsalen på Christiansborg slott; dette blei øydelagd under ein brann i 1794.

Saman med Nicolas-Henri Jardin stod han for utforminga av Fredensborg slottshage, mellom anna med verket *Danmark og Norge*. Han utforma også hagen ved Jægerspris slott med ein minnelund med 54 skulpturar.

### Dei siste åra
Johannes Wiedewelt hadde eit stort pengeforbruk, og då oppdraga svikta på slutten av livet, fekk han økonomiske problem. Bidraget hans til Frihetsstøtten i København var eit av dei siste store oppdraga hans, og han livnærte seg i det vesentlege av å utføra gravmæle. Mange av prosjekta hans kan ein sjåa på Assistens Kirkegård i København. Han utførte også Ludvig Holberg sin sarkofag i Sorø klosterkyrkje.

I desember 1802 blei Wiedeweldt funnen drukna i Sortedamssøen. Han er gravlagd på Assistens Kirkegård i København.

## Galleri

Mindesten Hannibal Sehested.JPG|Mindesten over Hannibal Sehested.
Fil:The_sarcophagus_of_king_Frederik_V_of_Denmark_1783_by_J.F._Clemens.jpg|Sarkofagen til Frederik V i Roskilde domkyrkje. Stikk av J.F. Clemens frå 1783 etter Johannes Wiedewelt, som er framstilt i samtale med C.F. Harsdorff til venstre.
Fil:Holbergsgrav_soroe.JPG|Sarkofagen til Ludvig Holberg i Sorø klosterkyrkje
Fil:Detalje2_mindestøtte_Wiedewelt.JPG|Detalj frå minnestøtte over Luther, Bugenhagen og Ansgaris i Jægerspris
Fil:J.F.Classen_Wiedewelt_2.JPG|Byste av Johan Frederik Classen ved Rigshospitalet


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Johannes Wiedewelt|Johannes Wiedewelt]]» frå ,  den 26. mars 2025.*
Giengen an der Brenz

**Giengen an der Brenz** er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg, ved grensa mot Bayern, om lag 30 kilometer nordaust for Ulm. Kommunen har ikring 20&nbsp;000 ibuarar, flatevidda er på 44,1 km², og høyrer til Landkreis Heidenheim. Byen ligg 464 meter over havet.

Margrete Steiff var frå Giengen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Giengen an der Brenz|Giengen an der Brenz]]» frå ,  den 26. mars 2025.*
Herbrechtingen

**Herbrechtingen** er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 28 kilometer nordaust for Ulm. Kommunen har 13&nbsp;000 ibuarar og høyrer til Landkreis Heidenheim. Den samla flatevidda er på 58,6 km², fordelt på ein hovuddel og eksklaven Bissingen og Hausen ei 3-4 kilometer i sør for sjølve Herbrechtingen by, som ligg 471 meter over havet ved elva Brenz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Herbrechtingen|Herbrechtingen]]» frå ,  den 26. mars 2025.*
VM i skiskyting 2025

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 2025**, den 55. i rekka, vart avvikla i Lenzerheide i Sveits i tida 11.–23. februar 2025. Meisterskapen omfatta fire individuelle tevlingar og ein stafett for kvinner og like mange øvingar for menn, dessutan ein mixstafett der kvart land deltok med to kvinner og to menn på laget, samt ein parstafett der ei kvinne og ein mann veksla om å gå kvar sine to etappar.

Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann fem medaljar, av dei tre i gull og ein kvar av sølv og bronse. Flest gullmedaljar fekk franske Julia Simon med sine fire, tre  av dei i stafettar. Hennar landsmenn, Éric Perrot og Quentin Fillon Maillet tok òg fire medaljar, høvesvis to gull, sølv og bronse for Perrot, medan Maillet vann gull, sølv og to bronsar, sistnemnte nett som tyske Franziska Preuß.

Det var andre gongen ein verdsmeisterskap i skiskyting vart arrangert i Sveits. I 1985 fann kvinnene sin verdsmeisterskap stad i bygda Egg am Etzel.

## Menn
### 10 kilometer



Laurdag 15. februar


### 12,5 km jaktstart



Sundag 16. februar


### 20 km normal



Onsdag 19. februar


### 15 km fellesstart



Sundag 23. februar


### 4 x 7,5 km stafett



Laurdag 22. februar


## Kvinner
### 7,5 kilometer sprint



Fredag 14. februar


### 10 km jaktstart



Sundag 16. februar


### 15 km normal



Tysdag 18. februar


### 12,5 km fellesstart



Sundag 23. februar


### 4 x 6 km stafett



Laurdag 22. februar


## Mixøvingar
### Parstafett 7,5 km + 6 km



Torsdag 20. februar


### Mixstafett 4 x 6 km



Onsdag 12. februar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 2025|Biathlon-Weltmeisterschaften 2025]]» frå ,  den 27. mars 2025.*