open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mezenelva

**Mezen** (russisk Мезень) er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast i Russland. Ho er 966 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 

Elva spring ut frå myrområda på vestsida av Timanhøgdene i Komi og renn først vestover før ho svingar nordover og inn Arkhangelsk oblast. I nærleiken av byen Mezen munnar elva ut i Mezenbukta i Kvitsjøen. Den øvre delen av elva er bratt med steinete breidder. Middelvassføringa til elva er 886 m³/s, men under vårflaumen i mai-juni og når haustregnet er på det verste, kan ho få ei vassføring heilt opp mot 9530 m³/s. Elva frys til i slutten av oktober til midten av november og vert isfri att i slutten av april eller tidleg i mai.

Dei viktigaste sideelvane hennar er Mezenskaja Pizjma, Suda, og Peza frå høgre, og Irva, Pyssa, Vasjka og Bolsjaja Loptjuga frå venstre. 

201 km oppover elva frå munningen, til der ho møter Vasjka, er det mogeleg med skipsfart, og med høg vassføring omm våren opp til Makar Ib, 681 km opp i elva. Det er mykje fiske ved munningen av elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Мезень (река)|Мезень (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Timanhøgdene

**Timan** eller **Timanhøgdene** (russisk Тиманский кряж, *Timanskij Krjazj*) er eit høgdedrag lengst nord i den europeiske delen av Russland. Mesteparten av Timan ligg i Republikken Komi, medan den aller nordlegaste delen ligg i det autonome området Nenetsia og Arkhangelsk oblast. Det høgaste punktet i Timan er 463 moh.

Timanhøgdene, som ligg vest for dei nordlege Uralfjella, er ein del av Den austeuropeiske sletta. Ho ligg vest for elva Petsjora og delar Det nordrussiske låglandet i ein vestleg og ein austleg del. Timan endar ved Barentshavet i nord.

Landskapsbiletet i Timanhøgdene, som ligg i taiga- og tundrabelta, er kjenneteikna av eit bakkete og berglendt åsterreng som er vorte slipt og forma av ismassane under istidene. Fleire elvar har kjeldene sine i Timanhøgdene. Dei viktigaste er Petsjora sine sideelvar Izjma, Mezen og Vytsjegda, som er ei sideelv til Nordre Dvina.

Den største byen i det elles tynt folkesette Timan er Ukhta, som vart grunnlagt på 1930-talet for å opne Timan for utvinning av råstoff. I Timan-området finst mange forskjellige naturressursar − mellom anna gass, olje, bauxitt og titanmineral.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Timanhøydene|Timanhøydene]]» frå , den 29. september 2008.*
Det nordrussiske låglandet

**Det nordrussiske låglandet** ligg heilt nord i den europeiske delen av Russland og er ein del av Den austeuropeiske sletta. 

Låglandet, som ligg på vest- og austsida av Timanhøgdene, strekkjer seg ut langs elvane Nordre Dvina, Onega og Mezen i vest og Petsjora i aust. I nord grensar det til Barentshavet. I midten deler Timanhøgdene, som går i nordvest-søraustleg retning, det nordrussiske låglandet i to delar. I nordaust grensar låglandet mot Paj-Khoj-fjella, i aust mot Uralfjella og i sør mot Dei nordrussiske høgdene. I vest går det over Onega- og Ladogasjøen og til Finskebukta. 

Landskapet i det særs tynt folkesette nordrussiske låglandet er prega av taiga og tundra, så vel som av elvane og dei store sjøane på slettene. Dei største byene er Arkhangelsk og Severodvinsk.

## Sjå òg

* Den austeuropeiske sletta

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det nordrussiske lavland|Det nordrussiske lavland]]» frå , den 29. september 2008.*
Dei nordrussiske høgdene

**Dei nordrussiske høgdene** (russisk: Северные Увалы – *Severnyje Uvaly*) er eit 600 km langt høgdedrag nord i den europeiske delen av Russland, med høgaste punkt på 294 moh. 

Dei nordrussiske høgdene strekkjer seg frå midt på Uralfjella i aust, til det vidstrakte dalføret til øvre Volga i sørvest. Dei ligg sør for Det nordrussiske låglandet og er ein del av Den austeuropeiske sletta. Landskapet i dei tynt folkesette nordrussiske høgdene er slipt og forma av ismassane under istida og er kjenneteikna av skogkledde åsar, bergknausar, barskog og myrer.

Høgdene dannar vasskiljet mellom nedslagsfelta til Nordre Dvina i nord og Volga i sør. Mot nord renn Dvina sine sideelvar Sukhona, Jug, Luza, Sysola og Vytsjegda og mot sør renn Kama, Vjatka, Moloma, Vetluga og Unzja.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:De nordrussiske høyder|De nordrussiske høyder]]» frå , den 29. september 2008.*
Luza

**Luza** (russisk Луза) er ein by i Kirov oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Luza, ei sideelv til Jug, 301&nbsp;km nordvest for Kirov. 

Byen vart grunnlagd som ein busetnad ved jernbanestasjonen på slutten av 1800-talet på same stad som ein tidlegare busetnad, som var kjend sidan slutten på 1600-talet. Han fekk bystatus i 1944.

Luza er eit stort tømmersenter i området. Det er eit sagbruk og ein fabrikk for produksjon av jernbanesviller i byen.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luza (by)|Luza (by)]]» frå , den 28. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Myla

**Myla** (russisk Мыла) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Tsilma frå høgre. 

Ho er 186 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 

Dei største sideelvane hennar er Verkhnjaja Valsa (Øvre Valsa) og Kamennaja Valsa (Steinete Valsa), begge frå venstre. 

Myla har utspring i Timanhøgdene, nordvest i Republikken Komi og nær grensa til Arkhangelsk oblast. Ho renn nordover og den nedre del av ho er svingete. Langs elva ligg fleire landsbyar. 

Myla munnar ut i Tsilma fem kilometer nedanfor landsbyen Myla. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Мыла (река)|Мыла (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Nem

**Nem** (russisk Нем) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Vytsjegda frå venstre. 
	
Ho er 260&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Ho frys til i november og vert isfri att i mai. Middelvassføringa hennar 16&nbsp;km frå munningen er 37,3 m³/s.

Dei største sideelvane hennar er Kukju og Eun frå venstre og Zakuban frå høgre.

Ho spring ut søraust i Komi på grensa til Perm kraj og renn vestover. Elva er svingete og mottar mange sideelvar. Elvebreidda er særs myrlendt. Tidlegare vart elva nytta til tømmerfløyting.

Elva munnar ut i Vytsjegda i landsbyen Ust-Nem.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Нем (река)|Нем (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Nivsjera

**Nivsjera** (russisk Нившера) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Viserja frå venstre. 

Ho er 215 km lang og har eit nedslagsfelt på 4250 km². 25 km frå munningen er middelvassføringa hennar om lag 42 m³/s. Ho frys til tidleg i november og vert isfri att tidleg i mai.

Dei største sideelvane hennar er Rasia, Potiu og Lymva, alle frå venstre. 

Nivsjera spring ut frå toppen av Otsjparma i Timanhøgdene i Komi. Ho renn sørover og etter kvart vestover. Elva er svingete og mottar mange sideelvar. 

Nivsjera renn ut i Visjera i landsbyen Bogorodsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Нившера (река)|Нившера (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Pizjma i Komi

**Pizjma ** (russisk Пижма) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho har ei lengd på 389 km og eit nedslagsfelt på 5470 km². Ho har ei middelvassføring på 55 m³/s, men på det meste kan vassføringa verte meir enn 800 m³/s. Ho frys til i slutten av oktober eller tidleg i november, og vert isfri att i slutten av april eller tidleg i mai. 

Dei største sideelvane hennar er Vjatkina frå venstre og Ginlaja, Svetlaja og Umba frå høgre. 

Elva spring ut frå Jamozero i Timanhøgdene, nær grensa til Arkhangelsk oblast. Den øvste delen av elva renn gjennom audemark, først søraustover og seinare austover. Før ho renn saman med Svetloj vert ho òg kalla Petsjora Pizjmoj. I den nedre delen av elva ligg fleire landsbyar langs elva. 

Pizjma renn ut i Petsjora i nærleiken av byen Ust-Tsilma, fem kilometer oppfor Tsilma. Den nedre delen av elva kan nyttast til skipsfart. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пижма (приток Печоры)|Пижма (приток Печоры)]]» frå , den 29. september 2008.*
Pilva

**Pliva** (russisk Пильва) er ei elv i Republikken Komi og Perm kraj i Russland og ei av sideelvane til Kama frå venstre. Ho har kjelda si i Kom der elvane Nordre og Søndre Pilvy renn saman. Ho renn så inn i Perm kraj i eit skogkledd område. 

Elva er 214 km lang og har eit nedslagsfelt &nbsp;km². Elva har eit fall på 174 meter og middelvassføringa hennar er om lag 20 m³/s.

Pilva frys til i første halvdel av oktober, og vert isfri att andre halvdel av april. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пильва (река)|Пильва (река)]]» frå , den 29. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pyssa

**Pyssa** (russisk Пысса) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Mezen frå venstre.

Ho er 164&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Elva frys til seint i oktober eller tidleg i november og vert isfri att tidleg i mai.

Den største sideelvane hennar er Subas frå venstre.

Pyssa spring ut vest i Komi og renn austover gjennom eit skogdekt, aude landskap nær grensa til Arkhangelsk oblast. Elva renn sakte og er svingete.

Pyssa munnar ut i Mezen ved landsbyen Bolsjaja Pyssa. Tidlegare vart ho nytta til tømmerfløyting.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пысса (река)|Пысса (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Nordre Mylva

**Nordre Mylva** (russisk Северная Мылва - *Severnaja Mylva*) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 
	
Ho er 213 km lang og har eit nedslagsfelt på 5970 km². 20 km frå munningen har ho ei middelvassføring på 29,5 m³/s. Ho frys til i andre halvdel av oktober eller i november og vert isfri att i månadsskiftet april-mai.

Dei største sideelvane hennar er Rasiu, Njumylna, Soyva frå venstre og Ynat frå høgre. 

Nordre Mylva har utspring i eit aude område nordaust for byen Ust-Nem. Ho flyt gjennom skog- og myrområde. Elva har fått namnet sitt for å skjelne ho frå Søndre Mylva som renn i same område, men sørover og høyrer til Nordre Dvina sitt nedslagsfelt. 

Nordre Mylva renn ut i Petsjora ved landsbyen Troitsko-Petsjora.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Северная Мылва|Северная Мылва]]» frå , den 29. september 2008.*
Sojva

**Sojva** (russisk Сойва) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Nordre Mylva frå venstre i nedslagsfeltet til Petsjora. 

Elva har ei lengd på 154 km og eit nedslagsfelt på 1790 km². Elva har ei middelvassføring på 20,2 m³/s om lag 24 km før munningen. Ho frys til i slutten av oktober - tidleg i november, og vert isfri att i slutten av april - tidleg i mai.

Den største sideelva hennar er Nizjnjaja Omra (Nedre Omra) frå venstre. 

Sojva spring ut sør i Timanhøgdene og strøymer generelt austover. Den øvste delen av elva er omgjeve av skog, medan ein lenger nede finn sletter og myrområde. 

Sojva munar ut i Nordre Mylvu 10 km oppfor landsbyen Troitsko-Petsjora.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Сойва (река)|Сойва (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Sula ved Petsjora

**Sula** (russisk Сула) er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre.

Sula har ei lengd på 353&nbsp;km og eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 101&nbsp;km frå munningen har elva ei middelvassføring på 92 m³/s. Elva frys til i oktober-november og vert isfri att i mai eller tidleg juni.

Dei største sideelvane hennar er Sojma frå venstre, Bolsjaja Pula, Bolsjaja Jangyta og Kharjaga frå høgre.

Sula spring ut frå åsen Kosminskij i Timanhøgdene og renn hovudsakleg autover. Ho munnar ut i Petsjora ved landsbyen Ermitsa.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Сула (приток Печоры)|Сула (приток Печоры)]]» frå , den 29. september 2008.*
Tobysj

**Tobysj** (russisk Тобыш) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Tsilma frå venstre. 

Ho er 393 km lang og har eit nedslagsfelt på 6610 km². Elva frys til i slutten av oktober eller tidleg i november og vert isfri att i mai.

Dei største sideelvane hennar er Siabujakha og Sareda frå venstre og Bolsjoj Toman frå høgre. 

Tobysj har utspring i Timanhøgdene nær grensa til Nenetsia nordvest i republikken Komi. Ho renn først sørvestover og så sørover. Nesten heile elva renn gjennom øydemark. Elva er svingete, særleg i dei nedre delane. 

Tobysj munnar ut i Tsilmu litt etter Myla.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Тобыш (река)|Тобыш (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Unja

**Unja** (russisk Унья) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre, den første av dei store sideelvane hennar.

Ho er 163&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på 2890&nbsp;km². Elva frys til i i oktober eller første halvdel av november, og vert isfri att i månadsskiftet april-mai. Middelvassføringa hennar 39&nbsp;km frå munningen er 45 m³/sek.

Dei største sideelvane hennar er Lopja, Kisunja og Umpol, alle frå venstre.

Unja har utspring på vestsida av dei nordlege Uralfjella. Kjelda ligg i nærleiken av kjelda til Petsjora, der grensene til Komi, Sverdlovsk oblast og Perm kraj møter kvarandre.

Elva renn vest og sørvestover, og etter å ha mottatt Umpol svingar ho nordover. Elva er svingete med fleire stryk. Den øvre delen av elva er 10 til 50 meter brei, medan ho ved munningen er 70 til 100 meter brei.

Unja munnar ut i Petsjora ved landsbyen Ust-Unya. Nedanfor munningen til Unja er det noko skipsfart på Petsjora. Unja er rik på fisk og laksen gyt i elva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Унья (река)|Унья (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Bergesida

**Bergesida** er ein tettbygd stad i Grue kommune i Innlandet fylke. Staden ligg like austom kommunesenteret Kirkenær og er eit nyare bustadområde.

Bergesida vart definert av Statistisk sentralbyrå som tettstad fram til 1. januar 2011.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Grinder

**Grinder** er ei bygd og tidlegare tettstad i Grue kommune i Innlandet fylke.Staden ligg ved Glomma, sju km sørom kommunesenteret Kirkenær.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Ukhtaelva

**Ukhta** (russisk Ухта) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Izjma frå venstre i nedslagsfeltet til Petsjora. Ho er 199 km lang og har eit nedslagsfelt på 4510&nbsp;km² og ei middelvassføring på 48,9&nbsp;m³/s 13&nbsp;km frå munningen.

Elva frys til i månadsskiftet oktober-november og vert isfri att i mai/juni.

Ukhta har utspring i Timanhøgdene. Ho renn først mot sør og seinare mot aust. Ho renn gjennom byen Ukhta og munnar ut i Izjma ved byen Sosnogorsk. Elva er stri med fleire stryk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ухта (река)|Ухта (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Kirkenær

**Kirkenær** er ein tettstad og administrasjonssenteret i Grue kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Tettstaden ligg ved riksveg 2 og Solørbanen, om lag 37&nbsp;km nord for Kongsvinger, og har .

Kirkenær har vakse fram som tenest- og handelssenter for store delar av Solør-distriktet. Staden har mølle og kornsilo og industri innan trevyrke, elektronikk, jarn- og metallvarer.

Gruetunet museum er eit friluftsmuseum med avdeling som viser finnekulturen i Sør-Noreg. Grue kyrkje frå 1828, vart restaurert i 1976. Ved kyrkja står ein minnestein over dei 122 omkomne etter kyrkjebrannen 1. pinsedag 1822, den største kyrkjebrannen i Noregs historie.

Glamox Luxo er ei hjørnesteinsbedrift på staden som produserer armbaserte lampar.

## Bilete frå Kirkenær

Grue kirke.jpg|Grue kyrkje frå 1825.
Kirkenær stasjon.jpg|Kirkenær stasjon på Solørbanen har ingen persontrafikk i dag.
Kirkenær gård.jpg|Garden som har gitt namn til staden


## Sjå òg
* Brannen i Grue kyrkje
* Tettstader i Innlandet

## Referansar
Tsilma

**Tsilma** (russisk Цильма) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Elva har ei lengd på 374 km og eit nedslagsfelt på &nbsp;km². 54 km frå munningen har ho ei middelvassføring på 228 m³/s. 

Dei største sideelvane hennar er Kosma og Tobysj frå venstre og Myla og Usa frå høgre. 

Tsilma spring ut frå Timanhøgdene på grensa til Arkhangelsk oblast nordvest i republikken Komi. Ho renn nordover før ho svingar austover gjennom øydemarka. I den nedre delen av elva ligg det enkelte landsbyar ved breidda. 

Tsilma renn ut i Petsjora på motsett side av byen Ust-Tsilma.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Цильма|Цильма]]» frå , den 29. september 2008.*
Tsjinjarovyk

**Tsjinjarovyk** (russisk Чиньяворык, komi Чимьяверек, *Tsjimjaverek*) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Vesljana. Ho er om lag 60 km lang. 

Elva har utspring i eit myrområde i nærleiken av ein landsby med same namn. Den største sideelva hennar er Mesiu. Ved landsbyen Tsjinjarovyk går det bru for både bil og tog over elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Чиньяворык (река)|Чиньяворык (река)]]» frå , den 29. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Tsjornaja ved Vesljana

**Tsjornaja** (russisk Чёрная) er ei elv i Perm kraj og Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Vesljana frå høgre. 

Elva spring ut frå søraustlege område av Komi og renn raskt inn i Perm. Ho er 149 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km².

Dei største sideelvane hennar er Badja frå venstre og Peles og Parmanka frå høgre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Чёрная (приток Весляны)|Чёрная (приток Весляны)]]» frå , den 29. september 2008.*
Sjapkina

**Sjapkina** (russisk Шапкина) er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. 

Ho er 499 km lang og har eit nedslagsfelt på 6570 km². Middelvassføringa 82 km frå munningen er 582 m³/s.

Dei viktigaste sideelvane er Vonda, Jangyta og Matej frå venstre og Vesnjo frå høgre. 
	
Sjapkina har utspring i myrområda på Bolsjezemelskaja Tundra i nærleiken av innsjøen Lajato, der elva Laja har kjelda si. 

Sjapkina renn austover på Bolsjezemelskaja Tundra og er svingete. Ved landsbyen Novy Bor munnar ho ut i Petsjora. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Шапкина (река)|Шапкина (река)]]» frå , den 29. september 2008.*
Sjtsjugor

**Sjtsjugor** (russisk Щугор) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. Ho er 300 km lang og har eit nedslagsfelt på 9660 km². Ho spring ut i vestsida av dei nordlege Uralfjella. Middelvassføringa i elva er 252 m³/s. Elva er islagd frå seint i oktober til tidleg i juni. 

Det er mykje laks i elva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Щугор|Щугор]]» frå , den 29. september 2008.*
Namnå

**Namnå** er ein tettstad i Grue kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden ligg ved Namnåa, like nordom staden der ho renn ut i Glomma, fem km nordom kommunesenteret Kirkenær.

Statistisk sentralbyrå rekna Namnå som tettstad fram til 2018. i 2017 hadde han 357 innbyggjarar.

Solørbanen, som er stengd for persontrafikk, går gjennom Namnå.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Magnor

**Magnor** er ein tettstad i Eidskog kommune i Innlandet fylke. Staden har , og ligg tre km frå grensa mot Sverige (Eda kommun).

På Magnor ligg verksemdene Magnor glassverk, H-vinduet Magnor og Hydro Aluminium Profiler.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Tawari

**Tawari** (*Ixerba brexioides*) er eit dekkfrøblada blomeberande tre, det einaste medlemet av den einaste karplantefamilien som er endemisk (stadeigen) på New Zealand. Det finst berre på Nordøya, mellom Waitomo og Kaitaia, og er brukt i produksjon av honning. Treet veks ofte i område med kauritre.

## Utsjånad
Treet kan veksa seg opp til 15 meter høgt med ein stamme frå 10 til 20 cm i diameter. Det har vakre, kvite blomar, og blømer frå oktober til sist i desember, vanlegvis seinare di høgare og lenger sør det veks. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Ixerba|Ixerba]]» frå , den 29. september 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* New Zealand Plant Conservation Network med bilete av tre og blomar.
Disenå

**Disenå** er ein tettstad i Sør-Odal kommune i Innlandet. 
Staden har , og ligg 6,5&nbsp;km frå Skarnes.

Disenå ligg ved staden der Sæteråa renn ut i Glomma. På nordsida av Glomma, like overfor Disenå, ligg Ullern kyrkje. Riksveg 175 og Kongsvingerbanen går gjennom Disenå.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Sander i Odal

**Sander** er ein tettstad i Sør-Odal kommune i Innlandet. Staden har  og ligg ved Glomma, åtte km austom Skarnes.

På Sander er det daglegvarebutikk, og barneskulen Sander skole og Sander stasjon på Kongsvingerbanen ligg her. 
På Sander går Fv285 over Glomma på Sander bru. 

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Norsk flora

**Norsk flora** er ein flora forfatta av Johannes Lid med teikningar av Dagny Tande Lid. Førsteutgåva kom i 1944, og floraen har fått ein posisjon som standardverket innan norsk botanikk. Floraen er skriven på nynorsk, og Det Norske Samlaget er forleggar.

Den siste (åttande) utgåva av *Norsk flora* dekkjer ville plantar i Noreg med dei arktiske øyane Jan Mayen, Svalbard og Bjørnøya. 

## Utgåver

Første utgåve kom ut i 1944 med tittelen *Norsk flora*. Boka er på 637 sider. Ho har eit enkelt, ufarga pappomslag med grøn tekst og teikning av fjellvalmue (*P. radicatum*) på fronten. Berre Johannes Lid er oppført på fronten, men på tittelsida inne i boka står det «Med teikningar av Dagny Tande Lid».

I 1952 kom andre utgåva med 771 sider.

I 1963 kom tredje utgåva, denne gongen som *Norsk og svensk flora*, med 800 sider. Alle plantane i floraen er oppførte med latinske namn, dei fleste dessutan òg med norske og svenske arts- og familienamn.

I 1974 kom fjerde utgåva av *Norsk flora*, som andre utgåva av *Norsk og svensk flora*, med 808 sider. Denne boka vart utgjeven ved Olav Gjærevoll og har ISBN 82-521-0297-2.

I 1985 kom femte utgåva, også no ved Olav Gjærevold, no som *Norsk, svensk og finsk flora*, og ISBN 978-82-521-2207-7 med 837 sider. 

I 1994 kom sjette utgåva, som *Norsk flora* ved prof. Reidar Elven, Botanisk museum i Oslo. Denne utgåva har LXXIII + 1014 sider og ISBN 82-521-3754-7.

I 2005 kom sjuande utgåva, også den som *Norsk flora* ved prof. R. Elven. Denne floraen har i alt 1230 sider, og ISBN 978-82-521-6029-1

I 2022 kom åttande utgåva, no med Reidar Elven med fleire som forfattarar. Denne floraen har i alt 1255 sider, og ISBN 978-82-521-9862-1

## Kjelder

* Museumsprosjektet om J. Lid
* Forordet til Johannes Lid *Norsk og svensk flora* 1974

## Bakgrunnsstoff
* Bokomtale frå Samlaget
Audacious

**Audacious** er ein multimediaavspelar for POSIX system som for eksempel Linux. Audacious er ein splitt av XMMS som igjen er ein klon av Winamp.

## Sjå òg
* Winamp
* XMMS
* amaroK
* MPlayer

## Kjelder
Helga

:*Sjå òg [[helg]] og [[studentfestivalen Helga]]*

**Helga** er eit kvinnenamn med same opphav som mannsnamnet Helge. Dette er avleidd av det norrøne namnet *Helgi*, som har samanheng med ordet *heilagr*, 'heilag', som i før-kristen tid hadde tydinga 'heldig' eller 'sunn'. Namnet kan også vera knytt til det gammalhøgtyske ordet *heil*. Namnet Hege har same opphav.

Helga har namnedag 30. september i Noreg.

## Utbreiing
Helga er eit svært vanleg namn i Tyskland, der det er det 3. mest utbreidde kvinnenamnet (2007), og på Island, der det er det 6. mest utbreidde (2004).

I Noreg var namnet mykje brukt ved slutten av 1800-talet, men mista utbreiing utover 1900-talet. I 2008 var det 4717 kvinner i Noreg som heitte Helga (SSB).

## Kjende namneberarar

* Helga den fagre er kvinna det blir kjempa om i Soga om Gunnlaug Ormstunge
* Helga Eng (1875–1966), norsk psykolog og pedagog, pioner innan barnepsykologi
* Helga Gitmark (1929-2008), norsk politikar (Sp)
* Helga Haase (1934-1989), tysk skøyteløpar
* Helga Nowotny (f. 1937), austerriksk vitenskapskvinne og forfattar
* Helga Hernes (f. 1938), norsk statsvitar, professor og politikar
* Helga Hjetland (f. 1948), norsk pedagog og målkvinne
* Helga Haugland Byfuglien (f. 1950), norsk biskop
* Helga Gunerius Eriksen (f. 1950), norsk forfattar
* Helga Pedersen (f. 1973), norsk politikar og minister for Arbeidarpartiet
* Helga Flatland (f. 1984), norsk forfattar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helga (navn)|Helga (navn)]]» frå , den 30. september 2008.*
Skotterud

**Skotterud** er ein tettstad i Eidskog kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden har  og er administrasjonssenter i kommunen.

Kongsvingerbanen (Grensebanen) går gjennom Skotterud, men Skotterud stasjon er stengd.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
*
Jarenga

**Jarenga** (russisk Яренга eller Яреньга) er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Vytsjegda frå høgre. 

Elva har utspring i regionen Ust-Vymskom i Republikken Komi, 5 km søraust for stasjonen Vezjajka. Elva renn først nord, før ho svingar vest, sør og så søraust. Elva er 152 km lang der 70 km er i Komi og 82 km i Arkhangelsk oblast. Ho munnar ut i Vytsjegda 5 km nedanfor landsbyen Jarensk. 

Elva frys til i midten av oktober og vert fri for is att i månadsskiftet april - mai. I den øvre delen av elva er det mykje furu og lerkeskog langs breidda. 

Av sideelvar frå venstre frinn ein Malaja Jarenga, Efimov rutsjej, Sazondjol, Vezjaj, Kus, Gimn, Urbasj, Siarevo, Krjokovka og Intom. Av sideelvar frå høgre finn ein Tsjelev rutsjej, Kidbjol, Surojol, Uktym, Otsjeja, Tsjervenka og Kizjmola. 

Elva renn gjennom busetnadane Jarenga, Panty, Ust-Otsjeja, Savkino, Tohta, Lysimo, Bogoslovo, Paladino Øvre Bazluk og Zapan Jarenga.

I elva finn ein fisk som laks, gjedde åbor, harr, mort lake og hork.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Яренга|Яренга]]» frå , den 29. september 2008.*
Knapper

**Knapper** er ei bygd i Nord-Odal kommune i Innlandet fylke. Staden ligg ved fylkesveg 265, seks kilometer nordom Mo i Odal. Frå Knapper til kommunesenteret Sand i Odal er det tolv kilometer.

Staden har daglegvarebutikk med post i butikk.

Knapper har tidlegare oppfylt SSB sin tettstaddefinisjon, sist i 2009 med 212 innbyggjarar.

## Kjelder
Hege

**Hege** eller **Hæge** er eit dansk og norsk kvinnenamn avleidd som ei kjæleform av Helga. Dette kjem av det norrøne mannsnamnet *Helgi*, moderne norsk Helge, med opphav i ordet *heilagr*, som tyder 'heilag', eller 'heldig, sunn' i før-kristen tid. Namnet kan også ha opphav i det gammalhøgtyske ordet *heil* med same tyding. Namnet Helga har same opphav.

Hege har namnedag den 30. september i Noreg.

## Utbreiing
Det er 13&nbsp;064 kvinner som heiter Hege i Noreg (SSB, 2008). Namnet var særleg populært rundt 1970, då over 2,0 % av nyfødde jenter fekk namnet. 

## Kjende namneberarar
Personane i lista er ordna kronologisk etter fødselsår.

* Hege Tunaal (f. 1948), norsk musikar
* Hege Rimestad (f. 1954), norsk fiolinist
* Hege Skjeie (f. 1955), norsk akademikar
* Hege Schøyen (f. 1957), norsk underhaldar
* Hege Duckert (f. 1962), norsk journalist
* Hege Storhaug (f. 1962), norsk journalist
* Hege Riise (f. 1969), norsk fotballspelar
* Hege Øygaren (f. 1969), norsk journalist
* Hege Frøseth (f. 1969), norsk handballspelar
* Hege Myklebust (f. 1970), norsk målkvinne og høgskulelektor
* Hege Woxen (f. 1975), norsk forfattar
* Hege Solbakken (f. 1972), norsk politikar
* Hege Bøkko (f. 1991), norsk skøyteløpar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hege|Hege]]» frå , den 30. september 2008.*
Helg

**Helg** (norrønt *helgr*) er eit eldre norsk ord avleidd av 'heilag'. Det viser til ein heilagdag eller fleire fridagar på rad. Sidan det blei vanleg med laurdagsfri på 1960-talet har bruken gått over til å særleg visa til den delen av veka der ein har langfri. 

I land med kristne tradisjonar er det fredagskvelden, laurdag og sundag som utgjer helga. I muslimske land har ein gjerne fri fredag og laurdag eller, særleg tidlegare, torsdag og fredag. I det jødiske landet Israel varer helga offisielt halve fredagen og laurdagen, som er omfatta av sjabbát.

I helga er det vanleg med helgefred gjennom at det offentlege styrer arbeidsliv og næringsaktivitet i helgene. Til dømes må ein gje lønstillegg for at nokon skal arbeida på denne tida, eller ved at butikkar må halda stengd eller ha redusert opning. Helga er også prega av fritid som kan brukast til fest, turar og å gå i kyrkje, moské, synagoge og liknande.

## Sjå og
* Sabbat

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helg|Helg]]» frå , den 30. september 2008.*
Bottenfjellet

**Bottenfjellet** er ein tidlegare tettstad i Åsbygda i Stange kommune i  Innlandet. 

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Johannes Lid

**Johannes Lid** () var ein norsk botanikar og forfattar frå Voss.

Han er best kjend for å ha skrive *[[Norsk Flora]]*. Boka var først utgjeven i 1944, og har komme i nye utgåver med rundt 10 års mellomrom, sist i 2005. Floraen dekkjer ville planter i Noreg. Boka har sidan ho kom vore rekna som standardverket for norsk flora. Ho er illustrert av Dagny Tande Lid, kona til forfattaren. 

Johannes Lid har sett spor etter seg gjennom artsnamnet *lidii* eller *lidianum* og slektsnamnet *Lidia*.

Johannes Lid var bror av Nils og Brita Lid.

## Kjelder
* Artikkelen er omsett frå tilsvarande artikel på bokmålswikipedia, 30. september 2008, som oppgjev som kjelde ein biografi skriven av førsteamanuensis dr. philos. Per Sunding i Blyttia 29, side 175-181 (1971).
* NBL-artikkel om Lid, skriven av Per Sunding.

## Bakgrunnsstoff
* Universitetsmuseenes nasjonale databaseprosjekt Museumsprosjektet, om Johannes Lid
Mo i Odal

**Mo** er ein tettstad i Nord-Odal kommune i Innlandet fylke. Staden har  og ligg ved nordaustre enden av Storsjøen, 8 km frå kommunesenteret Sand.

Her ligg Nord-Odal ungdomsskole og Mo kyrkje.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Torbjørnskjær fyrstasjon

**Torbjørnskjær fyrstasjon** er eit fyr som ligg på ein liten holme utanfor Hvaler i Oslofjorden. I lag med Færder fyr markerer Torbjønskjær innseglinga til Oslofjorden og er samstundes eit grensefyr mot Sverige. Fyrstasjonen kom i drift i 1872 og vart avfolka og automatisert i 1990. 

Fyret består av ein fyrbygning med eit tårn i gavlen. Fyrbygningen har arkitektonisk verdi med godt steinhoggararbeid. I tillegg finst ein assistentbustad, maskinhus, uthus, brønn og hage, i tillegg til naust og to landingar. Det er vanskeleg å kome i land på øya, så i dag vert det ofte nytta helikoptertransport for vedlikehald av fyret. 

Det er både sel og sjøfugl i området og fyrstasjonen ligg i eit område som er verna som nasjonalpark.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Ofse

Ein **ofse** er eit omgrep som regel nytta om ein storflaum. Omgrepet kan dessutan òg tyde uvêr eller storm. 

Av storflaumar i Noreg som har vorte kalla finn ein: 
* Storofsen - ein storflaum som råka indre område i store delar av landet i 1789.
* Vesleofsen - ein storflaum som råka Austlandet i 1995. 
* Digerofsen - ein stoflaum som råka Vågåmo i 1340-åra. 
* Ofsen - ein storflaum som råka Austlandet og Årdals- og Lærdalselva i juni 1860. 

Ordet kan òg tyde «noko som er over måten» eller ei «ovstor mengd». 

## Kjelder
* 
*
Dagny Tande Lid

**Dagny Tande Lid** () var ein norsk målar, illustratør og lyrikar. 

Dagny Tande var ei prestedotter fødd i Nissedal kommune i Telemark. Ho var gift med botanikaren Johannes Lid. Ho døydde i Oslo.

Lid oppnådde internasjonalt ry for planteteikningane sine, og ho er kjend for dei eigenillustrerte diktsamlingane sine, for botaniske illustrasjonar på norske frimerke og for illustrasjonane i Johannes Lids standardverk *[[Norsk flora]]*. Ho har også illustrert andre bøker om blomstrar, blant anna Olav Gjærevolls *Fjellflora*, som sidan 1952 har hatt eit samla opplag på 325&nbsp;000 eksemplar. 

## Bakgrunnsstoff
* Om ''Fjellflora'' 
* Dagny Tande Lids botaniske kunstutstilling i Botanisk Museum i Oslo
Romedal

**Romedal** er ein tettstad i Stange kommune, og ein tidlegare kommune i Hedmark i Innlandet fylke. Staden har  og ligg sju kilometer austom kommunesenteret Stangebyen.

Romedal var frå 1837 til 1963 ein kommune i Hedmark, med eit areal på 385,3&nbsp;km².

Bygda, som høyrer til flatbygdene på Austlandet, har ein todelt topografi. Nordvestdelen, hovudsoknet Romedal, er «eit lågt bakkeland, 140-200 moh. silurskifer, mest alunskifer, grorsam 'Svartjord'» og tettbygde jordbruksstrok. Resten av bygda, Vallset sokn, er mykje skogkledd med åsar, myrar og vatn. I heile Romedal er det 116 vatn, høgste punktet er Årekjølen på 623 meter over havet, heilt i søraust.

Folketalet i Romedal var 2787 i 1801. I 1865 budde 4928 menneske i kommunen, men deretter fall folketalet til 4593 i 1900, før det atter auka til i kring 6500 i tida frå kring 1950, då folketilveksten stoppa opp. Romedal kommune vart slått saman med Stange til den nye Stange kommune 1. januar 1964. Romedal hadde ved samanslåinga 6&nbsp;441 innbyggjarar. Tettstaden Ilseng ligg i Romedal krins. Jønsberg landbruksskule ligg i Romedal. Ein romedøl er ein person som bor innanfor dei gamle kommunegrensene.

Romedal kyrkje ligg tre km nordvest for tettstaden Romedal.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*. IX. Bandet. 1960
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

### Fotnotar
Gata

**Gata** er ein tettstad i bygda Vallset i Stange kommune i Innlandet. Staden har . Gata ligg elleve km søraust for kommunesenteret Stangebyen.

Her ligg barneskulen Vallset skole. 
Staden har òg barnehage, daglegvarebutikk med post i butikk, bensinstasjon, idrettsplass og bu- og servicesenter.
To km nordom Gata ligg Vallset kyrkje.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* Nettstaden til Stange kommune
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Homlungen fyrstasjon

**Homlungen fyrstasjon** er eit fyr på ein holme utanfor Skjærhalden i Hvaler kommune i Østfold. 

Fyret består av ein fyrbygning i tre med eit taktårn. Fyrbygget vart bygd i 1867 og ombygd i 1915. Etter den tid er den ytre utsjånaden lite endra. Fyret har ein 4. orens linseapparat frå 1878 frå Frankrike og delar av det opphavlege snortrekket er framleis intakt. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Stangebyen

**Stangebyen**, også kalla **Stange sentrum** eller berre **Stange**, er kommunesenteret i Stange kommune i Innlandet fylke. Tettstaden har  og ligg 13 km sørom Hamar sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Strømtangen fyrstasjon

**Strømtangen fyrstasjon** er eit fyr som ligg ytst i skjergarden heilt sør i Fredrikstad kommune i Oslofjorden. Tidlegare høyrte fyret til Onsøy kommune. Fyret kom i drift 20. september 1859.

Strømsund ligg mellom holmen som fyret står på og fastlandet. Sjølve fyrlykta står i dag på ei eiga søyle sør for fyrhuset. Det gamle lykthuset står i det sørastlege hjørnet av fyrhuset. 

Det står ein heilautomatisk vêrstasjon frå Meteorologisk Institutt ved fyret. 

## Klima

## Sjå òg
*Fyr i Noreg
*Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
*
*
*Strutens historie
Steilene fyrstasjon

**Steilene fyrstasjon** eller **Fyrsteilene fyrstasjon** er eit fyr som ligg på øya Fyrsteilene i Oslofjorden. vest for Nesoddlandet i Nesodden kommune i Akershus fylke. Fyrsteilene høyrer til øygruppa Steilene. Fyret vart oppretta i 1837 og avfolka og automatiser i 1984. Det vart då bygd ei ny fyrlykt like ved den gamle fyrbygningen. 

I dag er fyret eigd av Kystverket og vert leigd av Oslofjordens Friluftsråd, som driv utleige av fyrvaktarbygningen som fritidshus.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
*
Heggholmen fyrstasjon

**Heggholmen fyrstasjon** er eit fyr på Heggholmen inst i Oslofjorden. 
Fyrstasjonen har ei hjørnelykt som er bygd på hjørnet av ein trebygning. På taket av bygningen er eit tårn med tåkeklokke og nautofon. 

Fyrbygningen er bygd i sveitsarstil og skil seg frå dei fleste andre trefyra i landet. Fyret er derfor freda etter lov om kulturminne. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Dyna fyrstasjon

**Dyna fyrstasjon** er eit kjent landemerke i hamnemiljøet i Oslo og husar i dag ein restaurant. Fyret ligg mellom Bygdøy og Nakkholmen i Indre Oslofjord.

## Historie
Skjeret vart overdratt frå Staten Christiania Havnevæsen med formålet om å bygge eit fyrtårn i 1873. Fyrbygningen vart oppført i 1874. Den første tida var fyret utstyrt med eit fast kvitt lys og ei tåkeklokke. I 1928 vart fyrlyset elektrisk og klokka vart erstatta med ein nautofon. Heile fyret vart automatisert i 1956 og samstundes vart fyrvokterstillinga inndratt. Seinare vart huset overlate til Oslo Froskemannskole og dei fekk i oppdrag å vedlikehalde bygningsmassen. Sidan 1992 har fyret vore nytta til selskapslokale og restaurantdrift.

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dyna fyr|Dyna fyr]]» frå , den 30. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Haugholt, Karl (red.): «De hundre år : festskrift for Selskapet til «Bygdø Vel»», 1972 	
* Artikkel på Oslosurf.comhttp://www.oslosurf.com/innhold/00000094.shtml


## Bakgrunnsstoff
*
Kavringen fyr

**Kavringen fyr** ligg på søndre Kavringdynge i Indre Oslofjord. Fyrtårnet vart bygd i 1892 og vart gjort elektrisk i 1932. Fyret vart pussa opp i 1937 og 1977. 

I samband med 1000 års jubileet til Oslo kunne alle innbyggjarane sende inn helsingar til framtida. Brev og kort og andre gjenstandar vart plassert i ein boks som vart gassa og sterilisert slik at han skal halde i 1000 år. Denne kapselen vert bevart inne i Kavringen fyr. 

## Sjå òg
* Kavringen

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Digerudgrunnen fyrstasjon

**Digerudgrunnen fyrstasjon** var eit fyr som låg på ein liten holme på austsida av Oslofjorden, om lag 1,5 km sørvest for Fagerstrand i Frogn kommune i Akershus fylke. 

Fyret vart reist i 1871, men den gamle fyrbygningen vart riven i 1975 og erstatta av eit lykthus. I 1941 kom det hengebru ut til fyret og om lag på same tid vart det bygd ny bustad og uthus på land. 

I juni 2008 vart både lykthuset og fundamentet til den gamle bygningen fjerna av Kystverket. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
* 
* fyr.no - nyheter
Gullholmen fyrstasjon

**Gullholmen fyrstasjon** eller **Guldholmen fyrstasjon** er eit fyr som ligg på ein liten holme i Oslofjorden i Moss kommune i Østfold. I dag består fyret av eit 8 meter høgt glasfibertårn, føre den gamle fyrbygningen. 

Gamle Guldholmen fyrstasjon kom i drift 15. september 1894. Fyret fekk elektrisk straum i 1930 og rett før 1940 vart fyrbeteninga utvida med ein fyrbetjent. Fyrstasjonen vart automatisert i 1984 og fyret vart erstatta med ei fyrlykt som står føre fyrbygningen. 

I 1989 vart Guldholmen fyr formelt overdratt frå Kystverket til Direktoratet for naturfovaltning og same året vart det skrive leigekontrakt mellom dei nye eigarane og stiftinga Gamle Guldholmen Fyr. Stiftinga vart oppretta for å drive vedlikehald og bevaring av det nedlagde fyranlegget på grunn av kulturhistorisk verdi, samt legge tilrette nye aktivitetar i bygningane. I dag vert det derfor drive utleige av den gamle fyrbygningen. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
* Gullholmen.no 
* Lighthousedepot
Struten fyrstasjon

**Struten fyrstasjon** er eit fyr som ligg på ein liten holme i Oslofjorden sør for Hankø i Fredrikstad kommune i Østfold. Rett vest for fyret ligg Nøtterøy og Tjøme. 

Fyret bestod av ein fyrbygning med lite lykterom på toppen av huset og vart bygd i 1907. Då fyret vart automatisert i 1985 vart fyrlykta plassert på ei søyle sørvest for huset. 

Sjømannforeiningar i Fredrikstad og Sarpsborg søkte om å få sett ut eit fyr på Struten i 1886, men fekk avslag. I staden vart det i 1901 sett ut ein orgelbøye like nord for Struten. I 1904 forliste barken «Sir John Lawrence» ved Struten og mannskapet på 13 omkom. Det vart då reist nytt krav om fyr på holmen og denne gongen fekk dei godkjenning. Fyret bestod av ein fyrbygning med lite lykterom på toppen av huset og vart bygd i 1907. Då fyret vart automatisert i 1985 vart fyrlykta plassert på ei søyle sørvest for huset. 

Under den andre verdskrigen bygde tyskarane tre kanonstillingar rundt fyrhuset, men desse vart aldri teke i bruk. 

## Sjå òg
* Fyr i Noreg
* Fyrstasjonar i drift i Noreg

## Kjelder
* 
* 
* Strutens historie
Tangen

**Tangen** kan vere fleire stader:

i Hedmark:
* Tangen i Stange - tettstad i Stange
* Tangen kyrkje i Stange - kyrkje i Stange
* Tangen Brenneri - brenneri i Stange
* Tangen stasjon - jarnbanestasjon i Stange 

i Buskerud:
* Tangen/Åskollen - bydel i Drammen
* Tangen kyrkje i Drammen - kyrkje i Drammen

i Telemark:
* Tangen fort - kystfort ved Langesund i Bamble

i Sogn og Fjordane:
* Tangen Utescene - konsertstad i Førde
Tangen i Stange

**Tangen** er ein tettstad i Stange kommune i Innlandet. Staden har  og ligg 13 km sørom kommunesenteret Stangebyen.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fototgrafi frå Tangen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Jønsrud

**Jønsrud**, også kalla *Heimdal*, er ei bygd og tidlegare tettstad i Løten kommune i Innlandet fylke. Staden ligg 7,5 km frå kommunesenteret Løten.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Ådalsbruk

**Ådalsbruk** er ein tettstad og ein gammal industristad i Løten kommune i Innlandet fylke. Staden har .Det har vore jarnbanestasjon på Ådalsbruk sidan 1862, og Rørosbanen går gjennom staden. Staden har også eigen skule, Ådalsbruk skole.

Ådalsbruk var rundt 1900 ein av dei største industristadene mellom Oslo og Trondheim, med jarnstøyperiet Aadals Brug Jernstøberi & Mekaniske Verksted (skipa 1842) og Klevfos Cellulose & Papirfabrikk (skipa 1888), begge lagt ved Svartelva. Aadals Brug brann ned i 1928, medan papirfabrikken vart nedlagd i 1976. 

Klevfoss Industrimuseum ligg ved Ådalsbruk, og nyttar lokala til papirfabrikken. I samarbeid med Norsk skogmuseum opna Løten kommune i 2012 eit Munch-senter på Klevfoss industrimuseum. Edvard Munch blei fødd på Engelaug Østre i Ådalsbruk, og Munch-senteret syner fram tilknytinga Munch hadde til Ådalsbruk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ådalsbruk|Ådalsbruk]]» frå , den 30. september 2008.*
Slemsrud

**Slemsrud** er ein tettstad i Hamar kommune i Innlandet fylke. Staden har  og ligg elleve km nordaust for Hamar sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Kvål

**Kvål** kan vere fleire stader:

* Kvål i Melhus - tettstad i Sør-Trøndelag
* Kvål i Ringsaker - tettstad i Hedmark
Kvål i Ringsaker

**Kvål**, eller **Kvalfeltet**, er eit bustadfelt og ein tidlegare tettstad i Ringsaker kommune i Innlandet. Staden ligg seks km frå Brumunddal sentrum. 

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»
Mesnali

**Mesnali** er ein tettstad i Ringsaker kommune i Innlandet. Staden har  og ligg mellom innsjøane Nord-Mesna og Sør-Mesna, kring fire mil frå Brumunddal sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Hedmark»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Mesnali på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Ekstremvêret Dyre

**Ekstremvêret Dyre** var eit ekstremvêr som råka områda frå Møre og Romsdal til Nordland 6. desember 2003 med kraftig vind. Det andre ekstremvêret på berre tre dagar og berre fire dagar seinare, den 10. desember kom ekstremvêret Edda til same områda. Ekstremvarselet som vart sendt ut gjaldt full storm frå Møre og Romsdal og i Trøndelag. 

Mange hurtigbåtar og ferjer vart innstilt under stormen og hurtigbåten «Thorolf Kveldulfsøn» fekk større skadar i skroget då han vart slengt på land.

## Kraftigast vind

## Fotnotar

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg
Nikolaj Bukharin

**Nikolaj Ivanovitsj Bukharin** () var ein russisk kommunist og sovjetisk politikar. Bukharin var ein av dei fremsta leiarane for bolsjevikpartiet, av Lenin kalla «heile partiets favoritt». Han var også ein marxistisk teoretikar, og mange av bøkene og skriftene hans har blitt omsette til andre språk. På slutten av 1920-talet leidde Bukharin den sovjetiske "høgreopposisjonen" mot Stalin, saman med blant andre fagforeiningsleiaren Mikhail Tomskij. Bukharin blei dømd og avretta i 1938 under Moskvaprosessane. 

Bukharin blei bolsjevik under revolusjonen i 1905. Etter at han blei arrestert av politiet, fór han utanlands og heldt fram med den politiske aktiviteten sin der. Etter februarrevolusjonen i 1917 vende han tilbake til Russland og var aktiv i den bolsjevikiske oktoberrevolusjonen same året. Han blei snart sjefredaktør for avisa Pravda, og dermed ein framståande partimedlem. Han hadde store voner om den kommande verdsrevolusjonen, og heldt utover 1920-talet fram med dette internasjonale engasjementet i Komintern, der han var leiar i åra 1927-29.

Frå å ha vore heller kompromisslaus og på venstresida i partiet, blei han etter dei negative erfaringane med «krigskommunismen» under borgarkrigen ein av dei fremste talspersonane for «Den nye økonomiske politikken», NEP. Det var blant anna på grunn av dette engasjementet på partiet sin høgre fløy at Bukharin kom i konflikt med Stalin i 1928. Den sistnemnde hadde da slått inn på ein ultra-venstrekurs. Alt året etter fekk Stalin avsett Bukharin frå verva i Komintern, Pravda og sentralkomiteen. I 1937 blei han ekskludert frå partiet, og han blei arrestert og avretta i 1938. 

Bukharin var ein framståande marxistisk teoretikar, og han fekk utgitt ei mengd innflytelsesrike verk på dette området. Han fekk ryet sitt gjenoppretta under det reformvennlege klimaet som rådde i Sovjetunionen på 1980-talet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nikolai Bukharin|Nikolai Bukharin]]» frå , den 1. oktober 2008.*