open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svein O. Øraker

**Svein Olsen Øraker** () var ein norsk skulemann og politikar (Ap).

Han var bondeson og tok examen artium i 1906 og lærarskuleeksamen i 1907. Han var lærar i Vardal 1907–1908, i Valdres 1908–1910 og i Hammerfest 1910–1916 (adjunkt frå 1912, overlærar frå 1913). Deretter var han konstituert styrer ved Hammerfest kommunale høiere almenskole 1916–1918, før han var overlærer og styrer ved Levanger gymnas og realskole 1918–1947, lærer ved Norsk Korrespondanseskole 1942–1944 og skuledirektør i Oslo 1947–1956 (konstituert 1947–1949).

Øraker var lokalpolitisk engasjert i både Hammerfest og Levanger. I Hammerfest var han varaordfører 1916–1917 og ordførar i 1918. I Levanger var han varaordfører 1922–1924, ordførar i 1927, varaordfører i 1928, ordførar 1929–1930, varaordfører 1937–1939, ordførar i 1946, formann i ligningsrådet 1922–1924, formann i skulestyret i 1936–1947, formann i overligningsnemnden 1926–1947 og styreformann ved Levanger tekniske aftenskole 1920–1941. Han var innvald på Stortinget frå Trondheim og Levanger krets 1937–1949, og fungerte som vararepresentant 1922–1936. Av andre verv kan nemnast formann i Hammerfest Arbeidarparti 1914–1915, nestformann i Inntrøndelag Arbeidarparti 1931–1936, formann i Levanger og omegns Representantskapet til kreditbank 1937–1939, formann i Levanger Arbeidarparti 1945–1946 og medlem av Noregs Banks representantskap 1947–1956.

I 1957 vart han tildelt Kongens fortenestmedalje i gull.

## Kjelder

* 
* Svein Olsen Øraker  hos Levanger kommune

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svein O. Øraker|Svein O. Øraker]]» frå ,  den 5. juli 2016.*
Christopher Benedict Bøgh

**Christopher Benedict Bøgh** () var ein norsk sorenskrivar og stortingsrepresentant frå Søndre Bergenhus amt. Han var fødd i Kerteminde på Fyn. I 1798 vart han cand.jur. og fekk året etter stilling som kopist i rentekammeret. 

Han flytta til Noreg og i 1804 vart han utnemnd til fut i Nordhordaland og Voss, i 1816 sorenskriver i Nordhordaland.

Bøgh var Søndre Bergenhuus amt sitt førsterepresentant til Stortinget i 1815–1817 og 1818–1820. Han budde i Bergen, men utanfor valdistriktet. Valet i 1815 vart likevel godkjent med 57 mot 26 stemmar. I 1818 vart valet forkasta med 52 mot 19 stemmar.

Saman med mellom anna Johan Andreas Budtz, Georg Jacob Bull, Wilhelm F. K. Christie, Edvard Hagerup, Peter Motzfeldt, Jonas Rein og Lyder Sagen var han med i herreklubben Quodlibet i Bergen.

Bøgh døydde på Voss under ei tingferd. 

## Kjelder
* Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*, . B. 1 D. 1 : Biografier A-K digital utgave side 156
* 
* Erling Gjelsvik: «Quodlibet - selvstendighetens herreklubb», *Grunnlovsmagasinet* 2014, side 35-37


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christopher Benedict Bøgh|Christopher Benedict Bøgh]]» frå ,  den 5. juli 2016.*
Hans Olsen Westreim

**Hans Olsen Westreim** () var ein norsk gardbrukar, forlikskommissær og stortingsmann. Westreim var fødd på garden Vestreim i Ulvik i Hardanger. Han dreiv garden til far sin i nokre år og vart seinare kårmann. 

Westreim var sin andrerepresentant frå Søndre Bergenhus amt til Stortinget 1815–1817.

## Kjelder

* Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*, Stortinget og statsraadet : samt tillæg. B. 1 D. 2 : Biografier L-Ø samt tillæg digital utgave side 951
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Olsen Westreim|Hans Olsen Westreim]]» frå ,  den 5. juli 2016.*
Polhøgd

**Polhøgd** er høgdevinkelen over horisonten, og svarer til vinkelen mellom loddlinja og ekvatorplanet, det vil sei breiddegraden til staden. Er sørpolen til himmelen over horisonten, vert polhøgda rekna som negativ, slik at negativ polhøgd svarar til sørlege breiddegrader. 

## Kjelder

*
Stjerna Pollux

**Pollux** (β Gem, β Geminorum, Beta Geminorum) er ei stjerne nord i stjernebiletet Tvillingane. Ho er ei utvikla kjempestjerne med oransje farge. Ho har ein tilsynelatande storleiksklasse på 1,1, og er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet; meir lyssterk enn nabostjerna Castor (Alfa Geminorum). Parallaksemålingar med satellitten Hipparcos har plassert stjerna 33,78 lysår unna jorda. Sidan 1943 har spekteret til denne stjerna vore eit stabilt ankerpunkt som andre stjerner vert klassifisert etter. I 2006 vart det stadfesta at Pollux har ein eksoplanet kring seg.

## Eigenskapar
Stjerna er større enn sola, kring to gonger massen og nesten ni gonger radiusen. Ho var ein gong ei hovudseriestjerne klasse A, og har nytta all hydrogenet i kjernen og utvikla seg til ei kjempestjerne med spektralklasse K0&nbsp;III. Den effektive temperaturen til den ytre envelopen til denne stjerna er kring 4&nbsp;666&nbsp;K, som ligg i området som produserer den karakteriske oransje fargen til klasse K-stjerner. Pollux verkar å rotere langsamt med ein projisert rotasjonssnøggleik på 2,8 km/s. 

## Planetsystem

Det har vore mistenkt sidan 1993 at ein eksoplanet krinsa kring Pollux, frå svingingar i den målte radialsnøggleiken. Planeten Pollux&nbsp;b vart annonsert den 16. juni 2006. Pollux&nbsp;b er kalkulert til å ha ein masse på minst 2,3 gonger massen til Jupiter. Ho brukar kring 590 dagar på ein runde rundt Pollux.

## Sjå òg
* Aldebaran
* stjerna Castor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pollux (star)|Pollux (star)]]» frå ,  den 5. juli 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Hyfe

**Hyfar** er selletrådar som utgjer grunnvevet i dei fleste soppane. Dei kan vera greina og har hjå dei fleste soppane tverrvegger med porar som slepp cytoplasma gjennom frå selleavsnitt til selleavsnitt. Dei veks berre i spissen.

Hyfar finst òg hjå bakteriegruppa strålesopp (Actinomycetes), men er elles ikkje kjend hjå andre livsformer.

## Kjelder
Valldalen

: *For Valldalen på Sunnmøre, sjå [[Valldal]].

*'Valldalen*' er ein fjelldal om lag 700 [[meter over havet]] sørvest på [[Hardangervidda]] som for det meste er nytta som magasin for [[vasskraftverk]]a i den såkalla [[Røldal-Suldal]]utbygginga som vart gjort på 1960-talet. Ei meir enn nitti meter høg [[demning]] vart då bygd tvers over Hyttejuvet lengst sør i Valldalen for å skape ein ny ti kilometer lang innsjø, [[Valldalsvatnet]], med det opphavlege Valldalsvatnet, om lag to kilometer langt, liggjande heilt nord i dette kraftverkmagasinet.

Med vassdragsutbygginga vart heile det gamle [[seter|stølsområdet]] i dalen sett under vatn, og fleire interessante kulturminne frå gamal tid som kunne ha vore funne i dette terrenget, vart utilgjengelege. I 1962-1964, før utbygginga var sett i gang, vart det gjort [[arkeologi]]ske registreringar og utgravingar i Valldalen, og då vart det funne ein buplass frå [[steinalderen]], to hustufter, ein verkstadsplass for produksjon av perlar av [[bergkrystall]] frå vikingtida og mellomalderen, og mange hustufter frå nyare tid. Ei av hustuftene frå vikingtida, og ein [[heller]] kalla [[Ullshelleren]], vart arkeologisk utgrave og granska. På grunnlag av funna og [[Pollenanalyse|analyse av pollen]] funne i ei [[myr]] vart det slege fast at det hadde vore fast busetnad med korndyrking og husdyrhald i [[bronsealderen]] i denne fjelldalen. Funn av ulike gjenstandar frå [[jarnalderen]] i Ullshelleren, der det òg var [[helleristing]]ar av «bronsealdertype», tyder på at folk kan ha budd i helleren året rundt i lange periodar i [[forhistorisk tid]]. Heile dette landskapet ligg no under vatn.

==Kjelder==
* Svein Indrelid. 2014. *Oppdagelser på Hardangervidda'', side 140-145. Kvinnherad: Forlaget Nord 4. ISBN 978-82-7326-108-3
Håkon Johnsen

**Håkon Armand Menzoni Johnsen** () var ein norsk arbeidar og politikar frå Trondheim. Han var stortingsrepresentant 1945-73 for Arbeidarpartiet.

Johnsen var son til ein maskinist og voks opp i arbeidarbydelen Lademoen i Trondheim. Etter å ha fullført middelskulen i 1931 var han lagerekspeditør ved manufakturavdelinga til Norges Kooperative Landsforening i Trondheim. Ved sidan av arbeidet gjekk han i 1935 Arbeiderhøyskolen på Malmøya og i 1942/43 på handelsskule.

Johnsen engasjerte seg tidleg i Arbeidernes ungdomsfylking i Trondheim, formann i Trondheim AUF 1932-35 og Sør-Trøndelag AUF 1937-38. I 1938 kom han inn i Trondheim bystyre. Under andre verdskrigen sat han i tysk fangenskap i fire år. Då krigen var over, tok han plass i bystyret, der han vart verande i ti år framover.

Ved stortingsvalet 1945 vart Johnsen vald til til stortingsrepresentant frå kjøpstadene i Sør-Trøndelag og Nord-Trøndelag for Arbeidarpartiet, attvald i 1949. Sidan vart han attvald også i 1953, 1957, 1961, 1965 og 1969, representerte då Sør-Trøndelag fylke. Etter to sesjonar i Helsekomitéen og like mange i Post-, telegraf- og kystfartskomitéen, hadde han plass i Kyrkje- og undervisningskomitéen i tjue år, 1950-1969, siste fire åra var han formann i komitéen. I si aller siste stortingsperiode, 1969-73, var han odelstingspresident og dessutan nestformann i Protokollkomitéen i tre sesjonar, og medlem i Justiskomitéen i ein sesjon.

Johnsen var kjend som ein humørfylt, energisk og frittalande politikar. Han vart ikkje renominert til stortingsvalet 1973, noko som har vorte forklart med krav om kvinnerepresentasjon og hans engasjement for norsk medlemskap i det Europeiske Fellesskap i 1972.

Johnsen var med i mange styre og representantskap i lokale og nasjonale kulturinstitusjonar, både medan han sat på Stortinget og i tida etterpå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håkon Johnsen|Håkon Johnsen]]» frå ,  den 5. juli 2016.*  
 
*Stortingsbiografi
WorldCat

**WorldCat** («Verdskatalogen») er ein felleskatalog, ein database, over boksamlingane og samlingane av anna materiale (som til dømes grammofonplater, kassettband, CD-plater, videofilmar og dataspel)  til om lag 72&nbsp;000 bibliotek i 170 land og område som tek del i Online Computer Library Center (OCLC),  ei biblioteksverksemd utan profittføremål som har hovudsete i  Dublin i Ohio i USA og fleire lokalkontor kringom i verda.  WorldCat er bygd opp og vert administrert kollektivt av dei biblioteka som er med i dette samarbeidet, som samstundes får tilgang til heile denne databasen, og ei særs stor samling av forskingsresultat.
I desember 2017 inneheldt WorldCat over 400 millionar bibliografiske innføringar frå 491 språk. Dei representerte over 2,6 milliardar fysiske og digitale bibliotekobjet. 

OCLC blei grunnlagd i 1967 under Fred Kilgour sin leiarskap. Same året byrja OCLC å utvikla katalogiseringsteknologien som skulle bli til WorldCat. Dei fyrste innføringane i katalogen blei lagde inn i 1971.

Innføringane i WorldCat vert berre synkronisert med periodevise mellomrom med dei einskilde biblioteka sine katalogar, ikkje dagleg eller samstundes. WorldCat syner dessutan berre det materialet, ein særskild bok eller ein artikkel, som er eigd av det eller dei særskilde biblioteka, ikkje kvar i dei ulike biblioteket materialet er å finne, om materialet er utlånt, utleigd, tapt eller flytta til ein annan stad. Svar på slike førespurnader krev særskilde søk. WorldCat syner heller ikkje om eit bibliotek eig fleire eksemplar av ei særskild bok eller ein særskild artikkel.

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:WorldCat|WorldCat]]» frå ,  den 3. september 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*WorldCat
*Søk i WorldCat-katalogen
Paul Olsen Thrane

**Paul Olsen Thrane** () var ein norsk forretningsmann og
ein av Christianias mektige menn tidleg på 1800-talet.

## Biografi
Thrane studerte handelsfaget under justisråd Peter Elieson frå Hafslund (tettstad) og kjøpmann Dørcker i Frederikshald, og gifta seg med dottera til Dørcker, Kristin Marie, i 1778.  Paret flytta til Christiania (1780), der han fekk engasjement ved Bordtomtene nokon år, før han kjøpte Tiedemanns Tobaksfabrik på Vaterland (1784).  Fabrikken vart drive under namnet *Paul Olsen Thrane Tobaks-fabrique*, flytta til torget i byen (1787) og selt til Claus Winther (1816).  Thrane dreiv òg innan trelast.  

Han var i borgarforsamlinga i byen (1794–1800), og dessutan utnemnd til forlikskommissær (1809–12).  I denne tida vart han den første stadthauptmann i Christiania borgervæbning (1801). Tidlegare hadde  Thrane  vore med på etableringa av Det Dramatiske Selskab der han òg var skodespelar (1799) og av det første musikalske selskapet i byen, Det musicalske Lyceium (1810). Sjølv om Thrane var kjent som antirojalist var han  nær ven av, og forlovar for naboen sin på Bygdøy, prins og vise-statthaldar Frederik av Hessen (1813).

Han åtte  *Thranes løkke* ved dagens Rodeløkka, og dessutan Henningslyst på Bygdøy (1802–19).  I heimtraktene sine ved Sarpsborg kjøpte Thrane  Borregaard (1812) og Borregaard Hovedgård der han tidvis budde (1814–1818).  Frå Jørgen Young kjøpte han Youngsløkken (ved dagens Youngstorget, 1818) og budde sjølv i Storgata 3 (huste står enno). Han var  stortingsrepresentant 1818–1820 for Christiania.

Etterkvart fekk han store finansielle problem med Borregaard, og saman med ein storbrann i eigedomane hans på Bordtomtene (1819) innstilte han betalingar i to periodar (1820, 1826) og selde
alt i ein konkurs (1828).  Han flytta så til Fredrikstad.

## Utmerkingar
* Vasaordenen
* Dannebrogordenen
* Justisråd

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Paul Olsen Thrane|Paul Olsen Thrane]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
David Faye

**David Faye** () var ein norsk handelsmann, stadskaptein og ein av «Dei eligerte mennene». Han tilhøyrde slekta Faye og var son av Hans Gerhard Faye og Ingeborg Linnes.

Faye var suppleant for Carl Adolph Dahl til Stortinget i 1818 og møtte for Dahl som representant frå Fredrikshald.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:David Faye|David Faye]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Hans Christoffer Klæboe

**Hans Christoffer Klæboe** () var ein norsk handelsmann og politikar.
Han var 1. suppleant for Finmarkens Amt til Stortinget 1818–1820 og møtte for Gunner Berg.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Christoffer Klæboe|Hans Christoffer Klæboe]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Prakthette

**Prakthette** (*Mycena floridula*) er ein mellomstor hettesopp med raud til rosa hatt. Hatten bleiknar mot gulkvit, ofte med eit rosa skjær; og er 0,5–1,5 centimeter på tvers. 

Prakthette veks i det same habitatet som elfenbeinhette, som ho òg liknar når ho bleiknar. Somme har rekna prakthette som eit rosa avbrigde av elfenbeinhette og vidare studiar trengst for å avklåra om det er tale om to ulike artar.

Prakthette veks i grupper mellom gras og mose om sumaren og hausten. Arten er relativt sjeldan i Noreg.

## Kjelder

*
Wazo Hill

**Wazo Hill** er ei lita høgd i Kinondoni distrikt i Tanzania, om lag 30  km nord for Dar-es-Salaam. På Wazo Hill ligg Twiga Cement, Tanzanias største sementfabrikk, som er deleigd av norske Scancem.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wazo Hill|Wazo Hill]]» frå ,  den 5. juli 2016.*
Harrier Heiberg Mejer

**Harrier Heiberg Mejer** () var ein norsk tollar og stortingspolitikar.

Han var stortingsrepresentant for Finmarkens Amt i to periodar; 1818–1820 og 1827–1829. I første periode var han 1. representant, i andre 2. representant.

Mejer var først tilsett på rådstuskrivarkontoret i Bergen, seinare ved Finmarkens amtskontor. Han vart tollar i Hammerfest i 1811 og i Tromsø i 1823.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harrier Heiberg Mejer|Harrier Heiberg Mejer]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Gunner Berg

**Gunner Berg** () var ein norsk prest. 

Berg gjekk på skule i Trondhjem fram til 1782, og vart cand.theol. i 1786. Berg vart sokneprest i Lenvik i 1792, prest på Senja i 1804, og seinare sokneprest i Ibestad i 1805. Berg vart innvald på Stortinget frå Finmarkens amt (då Troms ikkje var oppretta) i 1818, men vararepresentanten Hans Christoffer Klæboe møtte fast heile perioden grunna sjukdom hos Berg. Berg etterlét seg ei rekkje historiske og topografiske skrifter.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gunner Berg|Gunner Berg]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Alexander Holst

**Alexander Holst** () var ein norsk sorenskrivar, landeigar og stortingsmann.

## Bakgrunn
Holst var son av «by- og raadstuskriver» Hans Holst og Ellen Gunetta Brochmann, og tilhøyrde ei slekt som stamma frå Thomas Rasmussen Holst, fut i Handeridt sokn ved Flensburg i Slesvig.
Han kom til Tjøtta som sorenskrivarfullmektig i 1776, og var fullmektig i 15 år før han vart sorenskriver på Helgeland i 1791. Han hadde embetet som sorenskrivar til 1829, og budde på Offersøy i Tjøtta, del av dagens Alstahaug kommune.

## Virke
Året etter at han kom nordover vart Holst gift med Anna Marie Bech, dotter av handelsmann Peder Kristian Bech i Vefsn. Han kjøpte garden Offersøy av ein av slektningane til kona si, og åtte jord på Offerauga til ei matrikkelskyld av 4 våg. Han bygde eit nytt hus på garden, og hadde eit stort hushald. I 1801 budde det 30 menneske på garden, blant anna tre kontorbetjentar, sju drengar og 11 tenestejenter.

Holst og sønene hans vart store landeigarar på Helgeland. Han hadde kjøpt ein del eigedomar og arva noko av svigerfaren sin, og i 1807 kjøpte han *Vefsnrydningene* for 2020 rdl. etter svogeren sin Andreas Christian Bech. Axel Coldevin skildrar dette som «et av de mest verdifulle godskompleks på Helgeland». I 1818 vart Alexander Holst likna for 1000 rdl., noko som var ein av dei høgaste inntektene på Helgeland. Holst forpakta òg ei tid Kongetienden på Helgeland.

I krigsåra 1811–12 tok Holst og biskop Mathias Bonsak Krogh, prost Arnoldus Schytte og fleire i samarbeid med Det Kgl. Selskap for Norges Vel initiativ til lokale *sokneselskap* i Nordland som skulle avhjelpa krigsnøden ved å oppfordra til dyrking av hamp, kålrot og potet.  I 1817 gav Holst ei gåve til Universitetet på 1000 rdl.

Holst vart vald til stortingsrepresentant for Nordlands amt i 1818. I 1815 var han andre vara til Stortinget.

## Kjelder

* 
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alexander Holst|Alexander Holst]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Nicolai Olsen Normann

**Nicolai Olsen Normann** () var ein norsk handelsmann og gardbrukar.
Han var stortingsrepresentant for Finmarkens Amt i tre periodar; 1818–1820, 1821–1823 og 1833–1835.

Normann var son av Ole Normann på Elsnes i Trondenes og Elisabeth Hevitte Straum. Sjølv var han handelsmann, gardbrukar og divisjonssjef for kystvernet. Han var medlem av Senjen og Tromsø matrikulkommisjon i 1819, medlem av herredsstyret i 1838 og forlikskommissær.

Normann var innehavar av Borgerdådsmedaljen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nicolai Olsen Normann|Nicolai Olsen Normann]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Ole Ivar Evjenth

**Ole Iver Evjenth** (), òg skrive **Ole Ivar Evjent**, var ein norsk lensmann og stortingsrepresentant.

Evjenth var son av sjømann Ivar Evjenth og Maren Tønnesen. Han arbeidde som sorenskrivarkontorist nokre år før han vart lensmann i Skjerstad i 1814. Han hadde kome til Skjerstad i 1804, og budde på Ljønes først, så på Tapstad og endeleg Utvik frå han vart lensmann. Han var først gift med Lava Nilsdatter frå Vefsn og sidan med Harovicha Birgithe Chrstensen frå Skjerstad. Det var seks born i første ekteskap og sju born i andre.

Evjenth vart vald inn på Stortinget for Nordland amt første gong i 1818 og deretter i 1821 og 1839. Han døydde i nærleiken av Eidsvoll då han var på ferd for å møte i Stortinget 1839. Han var òg vararepresentant til stortinget 1830–32 og 1836–38.

## Referansar


## Litteratur
* 
*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Ivar Evjenth|Ole Ivar Evjenth]]» frå ,  den 6. juli 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Ole Iver Evjenth Skjerstad Wiki
EM i friidrett 1934

**Europameisterskapen i friidrett 1934** vart avvikla i Torino i Italia i dagane 7.–9. september. Meisterskapen vart avvikla på årsgamle Stadio Benito Mussolini (det seinare olympiastadion). Gjennom meisterskapen vart det tevla i 21 øvingar, alle for menn.

Meisterskapen var den aller fyrste europameisterskapen i friidrett. Høgdepunktet i meisterskapen kom då finlendaren Matti Järvinen den fyrste konkurransedagen sette ny verdsrekord i spydkasting med eit kast på 76,66 m. Kvinner deltok ikkje, dei kom med i den andre europameisterskapen, fire år seinare.

Noreg deltok med fem utøvarar. Birger Halvorsen og Otto Berg tok var si sølvmedalje i høvesvis høgdehopp og lengdehopp. Holger Albrechtsen fekk bronsemedaljen på korthekken og vart nummer fire på langhekken. Georg Braathe vart nummer fire i milløpet, medan Johs. Bognerud braut 5000-meteren. 

## Resultat
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5000 m





### 10&nbsp;000 m





### Maraton





### 50 km kappgang





### 110 meter hekk





### 400 m hekk





### 4 × 100 m stafett

### 4 × 400 m stafett

### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spydkast





### Tikamp


Poeng etter 1920-tabellen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leichtathletik-Europameisterschaften 1934|Leichtathletik-Europameisterschaften 1934]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Metallisitet

I astronomi og fysisk kosmologi er **metallisiteten** (med nemninga ***Z***) til ein lekam grunnstofforholdet lekamen består av som ikkje er hydrogen og helium. Sidan stjerner, som utgjer det meste av den synlege materien i universet, hovudsakleg består av hydrogen og helium, nyttar astronomar samleomgrepet «metall» for alle andre grunnstoff. Ei stjernetåke som er rik på karbon, nitrogen, oksygen og neon vil derfor vere «metallrik» i astrofysisk samanheng, sjølv om desse grunnstoffa er ikkje-metall i kjemien. Omgrepet må ikkje forvekslast med den vanlege definisjonen av «metall», sidan metallsambindingar ikkje er mogeleg i stjerner, og dei sterkaste kjemiske bonda berre er mogeleg i ytre lag av kjølige K- og M-stjerner. Jordliknande kjemi har derfor liten eller ingen relevans i det indre av stjernene. 

Metallisiteten til ein himmellekam kan indikerer kor gammal han er. Då universet først vart danna bestod det nesten berre av hydrogen, i følgje Big Bang-teorien. Gjennom nukleosyntese vart ein større del helium og spor av litium og beryllium danna, og ingen tyngre grunnstoff. Derfor har eldre stjerner lågare metallisitet enn yngre stjerner, som sola.

## Stjernepopulasjon

Stjernepopulasjonar er kategorisert som I, II og III, der kvar gruppe har mindre metallinnhald og høgare alder. Populasjonane vart namnsett etter rekkefølgja dei vart opdpaga i, som er motsett av rekkefølgja dei vart danna. Dei første stjernene i universet (med lågt metallinnhald) var populasjon III, medan nyare stjerner (med høg metallisitet) er populasjon I. 

Sjølv om eldre stjerner har færre tunge grunnstoff, har alle observerte stjerner somme tyngre grunnstoff, noko som er ei lita gåte. Og den noverande forklaringa for dette føreslår at det fanst hypotetiske metallfrie populasjon III-stjerner i det tidlege universet. Kort tid etter Big Bang, då det ikkje fanst metall, trur ein at berre stjerner med fleire hundre solmassar kunne dannast, og at desse kan ha skapt dei første 26 grunnstoffa opp til jern i periodetabellen via nukleosyntese. På grunn av den høge massen, syner noverande stjernemodellar at populasjon III-stjerner ville raskt ha brukt opp brenselet sitt og eksplodert i ekstremt energiriek supernovaer. Desse eksplosjonane vil så ha spreidd materien deira, og kasta metalla ut i universet, slik at stjerner av seinare generasjonar kunne ta opp desse. Den høge massen til dei første stjernene vert nytta som forklaring på at ein ikkje har observert populasjon III-stjerner. Sidan dei alle vart øydelagde i supernovaer i tidleg i historia til universet, kan ein i dag i så fall berre sjå desse i fjerntliggande galaksar, og leitinga etter desse stjernene, eller bevise at dei aldri eksisterte, er eit aktivt forskingsområde i dag. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Metallicity|Metallicity]]» frå ,  den 6. juli 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Page 593-In Quest of the Universe Fourth Edition Karl F. Kuhn Theo Koupelis. Jones and Bartlett Publishers Canada. 2004. ISBN 0-7637-0810-0
*
Laksetrapp

**Laksetrapp**, eller **fisketrapp**, er trappeliknande byggverk i elver som skal hjelpe fisk til å forsere fossar, eller til kome seg forbi  vasskraftverk, demningar, sluser og anna som elles ville hindra fisken i gå opp i den delen av elva eller i det vatnet som ligg ovanfor.

Ofte er det for å eliminere eller redusere skadane på fisket i elvar og vatn som fylgje av vasskraftutbygging at laksetrapper vert bygd. Nemninga laksetrapp har si bakgrunn i at det vanlegvis er for laksefisk, særleg for laks, men òg for aure, at det vert bygd slike trapper i Noreg. Trappa skal gjere det mogleg for gytefiske av slike andronome fiskeslag som laks og sjøaure å kome seg  frå havet og opp forbi hindringa i elva, og dessutan gjere det mogleg for småfisken i elva, smolten, å kome seg forbi hindringa og ut i havet. I mange andre land er det ofte andre eller fleire fiskeartar som trappene vert bygde for, og den vanlege nemninga for laksetrapp på ulike språk er difor *fisketrapp* uttrykt i tilsvarande ord på vedkomande språk.

Ei laksetrapp kan vere innretta som ei vassrenne der fisken kan symje i sikk-sakk oppover eller nedover i ei lagleg bratt vasstraum, eller hoppe i ei vass-straum frå kulp til kulp i trinn på om lag halvmeteren i høgdeskilnad.


Fil:Fisketrappa ved Håjendammen i Lenaelva.JPG|Laksetrapp ved  Håjendammen i Lenaelva.
Fil:Laksetrapp Eidsfossen.jpg|Laksetrapp ved Eidsfossen
Fil:Holsfossen kraftverk laksetrapp.JPG|Laksetrapp i Valldøla attmed Holsfossen kraftverk (til venstre for den kvite kraftverks-bygningen)
Fil:John Day Dam fish ladder.jpg|Laksetrapp, *John Day Dam fish ladder*, i Columbia River, USA
Fil:Vimpelles passe à poissons.jpg|Laksetrapp i Seinen ved slusene la Grande-Bosse
Uratom

**Uratom** (*primeval atom*) er ei eldre nemning på tilstanden til universet ved starten av utvidinga, like etter big bang. Omgrepet vart innført av den belgiske kosmologen Georges Lemaître (1894–1966), som føresilte seg at dette uratomet bestod av elementærpartiklar. 

På same måte syner **ureldkula** (*primeval fireball*) til den same tilstanden. Heile universet var då fylt av ei «eldmørje» som bestod av særs energirike elementærpartiklar og stråling. Tettleiken og temperaturen i denne eldmørja var særs høg, men på grunn av utvidinga minka både tettleiken og temperaturen. 

Ein har rekna ut at den opphavlege strålinga (gamma- og røntgenstråling) framleis fyller heile verset i form av kosmisk bakgrunnsstråling, men er no blitt «avkjølt» til berre kring 3 grader over det absolutte nullpunktet (mikrobølgjestråling). Denne strålinga med bølgjelengder i mm- og cm-området vart første gongen påvist i 1965.

## Kjelder

*
*
Bikubehopen

**Bikubehopen** (katalogisert som **Messier 44**, **M44**, **NGC 2632** og **Cr 189**) er ein open stjernehop i stjernebiletet Krepsen. Han er ein av dei nærmaste opne stjernehopane til solsystemet og inneheld ein større populasjon av stjerner enn dei fleste andre nærliggande hopar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bikubehopen|Bikubehopen]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Valldøla

**Valldøla** er ei freda elv som renn gjennom Valldal i Norddal kommune i Møre og Romsdal. Elva kjem frå Langvatnet på grensa mellom kommunane Norddal og Rauma og renn ut i Norddalsfjorden (ein arm av Storfjorden) ved Sylte. Elva er verna i medhald av Verneplan I for vassdrag, vedteke av Stortinget i 1973.

Vassdraget drenerer den vestlege luten av Reinheimen, mellom Romsdalen i nord og Tafjorden i sør, og dessutan fjellområde og sidedalar mot Stordal i vest og mot Rauma kommune i nordvest. Den nordvestlege parten av vassdraget ligg innanfor Trollstigen landskapsvernområde. Elva er 43,6 kilometer lang, eller 51,3 kilometer lang dersom ein reknar lengda frå den fjernaste kjelda ved Slettflybotnen nord for Langvatnet.

## Inngrep i elva
Langvatnet, som Valldøla kjem frå, er regulert for at noko av vatnet skulle kunne nyttast i Verma kraftverk, eit vasskraftverk frå 1949 i elva Verma i Romsdalen, ei sideelv til elva Rauma. I sjølve Valldøla ligg Hoelsfossen elverk, som nyttar fallet i Holsfossen. Her er det dessutan bygd ei laksetrapp forbi fossen. Laksetrapper er det òg høgare opp i elva, ved Berlifossen og Kyrfonnfossen. Lange strekningar av elvebreidda har forbyggingar for å hindre erosjon og flaum. I nedre parten av elva er det dessutan teke ut store mengder med lausmasser. Utløpet i fjorden er sterkt omforma ved  forbygging av elvedeltaet og utbygginga av sentrumsområdet i Sylte og etablering av industritomter.
Procyon

**Procyon** (α CMi, α Canis Minoris, Alfa Canis Minoris) er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Den vesle hunden. For det nakne auga verkar ho å vere ei enkel stjerne og er den åttande mest lyssterke på nattehimmelen med ein synleg tilsynelatande storleik på 0,34. Ho er i røynda ei dobbeltstjerne, som består av ei kvit hovudserie-stjerne med spektralklasse F5&nbsp;IV–V, kalla **Procyon&nbsp;A**, og ein lyssvak kvit dverg med spektralklasse DQZ, kalla **Procyon&nbsp;B**. Årsaka til at ho er lyssterk er ikkje den eigentlege luminositeten, men kjem av at ho ligg nær sola. Hipparcos-satellitten målte at avstanden mellom jorda og Procyon berre er 11,46&nbsp;lysår, og ho er derfor ei av stjernene som ligg nærmast jorda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Procyon|Procyon]]» frå ,  den 6. juli 2016.*
Lyssterke stjerner

Dette er ei liste over mest lyssterke stjerner på nattehimmelen som sett frå jorda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of brightest stars|List of brightest stars]]» frå ,  den 6. juli 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*25 mest lyssterke stjerner sett frå jorda
Retrograd og prograd

**Retrograd** i astronomi syner til ei rørsle mot klokka sett frå nord i eit planetsystem. Venus har retrograd rotasjon omkring sin eigen akse. Det motsette er **prograd** eller rettløpande som projisert på ekliptikken går i same retning som rørsla til sola. Dette er den vanlegaste rørsleretninga i solsystemet. 

## Kjelder

*
*
Protogalakse

Ein **protogalakse** er ei enorm sky av gass som ein galakse vart danna frå. Ein trur at raten av stjernedanning i denne perioden av utviklinga til galaksen vil avgjere om galaksen vert ein spiral- eller elliptisk galakse. Langsam stjernedanning har ein tendens til å skape spiralgalaksar. Mindre klumpar av gass i ein protogalakse utviklar seg til stjerner. 

## Kjelder

*
Protoplanetarisk skive

Ei **protoplanetarisk skive** er ei roterande, skive med materie rundt ei ung stjerne, ei T Tauri-stjerne eller Herbig Ae/Be-stjerne. Dette er forstadiet til ein planet. Skiva består til å byrje med av særs små partiklar. Desse klumpar seg saman og dannar til slutt planetar. 

## Kjelder

*
Protostjerne

Ei **protostjerne** er ei fortetting av den interstellare materien som trekkjer seg vidare saman på grunn av sin eigen gravitasjon. Materien utviklar seg etter hvart til å bli ei vanleg hovudseriestjerne. 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Protuberans

Ein **protuberans** er eit utbrot av raudlysande gass frå soloverflata. Ein kan observere dei ved solranden med spesielle instrument, til dømes ein koronagraf, og under totale solformørkingar. På fotografi tekne i hydrogenlys kan ein sjå protuberansar som mørke striper med ulik form (filament) projisert mot solskiva. 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Norges Automobil-Forbund

**Norges Automobil-Forbund** (**NAF**) er ein norsk medlemsorganisasjon for bileigarar, særleg personbileigarar, og arbeider for å fremje deira interesser. Hovudkontoret ligg i NAF Gården, Østensjøveien 14 på Helsfyr i Oslo.

Organisasjonen kan tilby periodisk køyretøykontroll (ofte kalla «EU-kontroll») og anna testing og kontroll av bil, juridisk og bilteknisk rådgjeving, bilberging, hjelp på staden med tekniske feil på bilen, og anna assistanse som har med bruk av bil å gjere. Dessutan er organisasjonen engasjert i motorsport.

Norges Automobil-Forbund vart skipa 21. mai 1922, og er styrt av medlemmene, med Landsmøtet som det øvste organet.

## Bakgrunnsstoff
*Offisielle nettsider
EM i friidrett 1938

**Europameisterskapen i friidrett 1938**, den andre europameisterskapen i rekka, vart avvikla i to byar i to land, og til ulik tid. Meisterskapen for menn fann stad dagane 3.–5 september 1938 i Paris i Frankrike, medan meisterskapen for kvinner fann stad helga 17.-18 september 1938 i Wien i Nazi-Tyskland. Det var den fyrste europameisterskapen der kvinner deltok.

I kvinnene sitt EM sette italienske Claudia Testoni verdsrekord på 80 meter hekk med 11,6 sekundar, medan briten Don Finlay i Paris sette europarekord på 110 meter hekk med 14,3 sekundar. 3000 meter hinder stod på EM-programmet for fyrste gong.

Noreg stilte med seks deltakarar i Paris. Kappgjengaren Edgar Bruun gjekk inn til bronsemedalje, medan Erik Stai var nummer fem i høgdetevlinga. Elles vart Reidar Sørlie nr 8 i diskoskast, Odd Rasdal nr 9 på 5000 m, Erik Sjøvall vart utslått i semifinalane på 100 meter, og Per Riis utslått i forsøka på 400 m hekk. I kvinnemeisterskapen i Wien deltok fire norske kvinner i sprintøvingane. Dei kom på femte- og sisteplass på stafetten. Siegfrid Sivertsen vart elles utslått i semifinalane på 100 m, medan Ella Undli og Aashild Brandvold rauk ut i forsøka på 100 m, og Solveig Toms det same på 200 m.

## Menn
### 100 meter




### 200 m




### 400 m




### 800 m




### 1500 m




### 5000 m




### 10&nbsp;000 m




### Maraton




### 50 km kappgang




### 110 meter hekk




### 400 m hekk




### 3000 m hinder




### 4 × 100 meter stafett




### 4 × 400 m stafett




### Høgdehopp




### Stavhopp




### Lengdehopp




### Tresteghopp




### Kulestøyt




### Diskoskast




### Sleggjekast




### Spydkast




### Tikamp


Poeng etter 1934-tabell

## Kvinner
### 100 meter




### 200 m




### 80 meter hekk




### 4 × 100 m stafett




### Høgdehopp



Tyske Dora Ratjen vann tevlinga på ny verdsrekord 1,70 meter. Då det vart slått fast at Ratjen var ein mann, vart han fråteken meistertittelen.

### Lengdehopp




### Kulestøyt




### Diskoskast




### Spydkast




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leichtathletik-Europameisterschaften 1938|Leichtathletik-Europameisterschaften 1938]]» frå ,  den 7. juli 2016.*  
 
*friidrett.no
Svein Indrelid

**Svein Oddvar Indrelid** () er ein norsk arkeolog fødd  i Aurland. Han har magistergrad i nordisk arkeologi frå 1971, vart dr.philos. i 1986, og tilsett som professor i arkeologi ved Universitetet i Bergen og ved Bergen Museum. Han tok del i *Hardangerviddaprosjektet for tverrvitenskapelig kulturforskning* med arkeologiske utgravingar på Hardangervidda utover på 1970-talet og framover, med utgravingar på Sumtangen i Finsbergvatnet, og var prosjektleiar for prosjektet *Reinsdyr og reinsdyrfangst på Hardangervidda i jernalder og middelalder*.

I dei seinare åra har Svein Indrelid òg arbeidd med utgravingar i Russland i samarbeid med arkeologen og geologen John Inge Svendsen.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
### I bøker - eit utval
*

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Pulkovo-observatoriet

**Pulkovo-observatoriet** er eit observatorium sør for St. Petersburg i Russland. Det vart grunnlagt i 1839 av Friedrich Georg Wilhelm von Struve. Fram til andre verdskrigen var dette eit av dei fremste observatoria innan posisjonsastronomi, dobbeltstjerneastronomi og spektroskopi. Under åtaket på Leningrad i 1941 vart observatoriet lagt i ruinar, men er seinare bygd opp att, og nyopninga fann stad i 1954. Det nye Pulkovo-observatoriet, som er eit av dei største i verda, held fram gamle tradisjonar, men arbeidsfeltet er blitt utvida med radioastronomi, solforsking og mykje meir. 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff

*
Punktspreiingsfunksjon

Punktspreiingsfunksjon (forkorta PSF) er ein funksjon som skildrar avbildinga av ei punktkjelde i eit optisk system, til dømes avbildinga av ei stjerne. 

## Kjelder
*Stabell, Rolf. (14. februar 2009). Punktspredningsfunksjon. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/punktspredningsfunksjon.
Frank Lebœuf

**Frank Alain James Lebœuf** () er ein fransk tidlegare fotballspelar frå Marseille, som vart verdsmeister under fotball-VM 1998 og europameister i 2000.

Lebœuf fekk si fyrste proff-kontrakt med Stade Lavollois i 1988. Vinteren 1991 vart han overført til RC Strasbourg, ein konkurrent i 2. divisjon. Frå hausten 1992 deltok klubben i 1. divisjon, som i 1995 nådde cupfinalen, der vart tap 0-1 mot Paris Saint-Germain. Sommaren 1996 gjekk ferda til England og fem års spel for Chelsea FC. Med London-klubben vann han FA-cupen to gongar, UEFA-cupen 1998 og den engelske ligacupen same året. Etter to år, 2001-03, i Olympique Marseille avslutta han 2003-05 med spel i Qatar. Han vart kjend som ein dyktig frispark- og straffeskytar.

Lebœuf debuterte på det franske fotballandslaget 22. juli 1995. Då var han innbytar i kampen mellom Noreg og Frankrike på Ullevaal stadion i Oslo, eit mållaust oppgjer framfor 12&nbsp;030 tilskodarar. Han var med i troppane til fotball-EM 1996 og 2000, og verdsmeisterskapane 1998 og 2002. I alle desse fire meisterskapane sat han stort sett på reservebenken. Også under VM i fotball 1998 på fransk grunn var han for det meste innbytar, men fekk spele finalen då Laurent Blanc måtte stå over kampen. Han spelte sin 50. landskamp då Frankrike og Uruguay spelte 0-0 under VM i fotball 2002. Han skåra fire landslagsmål.

### Merittar
*Verdsmeister 1998 med Frankrike
*Europameister 2000 med Frankrike
*Finalist i den franske cupen: 1995 med RC Strasbourg
*Vinnar av FA-cupen: 1997 og 2000 med Chelsea FC
*Vinnar av UEFA-cupen: 1998 med Chelsea FC
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1998 med Chelsea FC
*Seriemeister i Qatar: 2004 med Al-Sadd

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Frank Lebœuf|Frank Lebœuf]]» frå ,  den 7. juli 2016.*  
 
*http://eu-football.info/_player.php?id=11944 eu-football
Sumtangen

**Sumtangen** er eit område på stranda av Finnsbergvatnet søraust for Hardangerjøkulen på Hardangervidda, om lag 1190 meter over havet. Her har store reinsdyrflokkar sumt over vatnet årleg i uminnelege tider, slik det syner seg av spor etter jegerar og leivningar etter reinslakting på denne staden, frå steinalderen og framover mot vår tid. På Sumtangen ligg det dungar av gamle bein av reinsdyr, mellom 7&nbsp;300 år gamle tufter etter bustader, tufter etter bustader frå yngre steinalder, frå bronsealderen og frå jarnalderen, og ruinar av steinbuer frå mellomalderen.

Det har til tider gått føre seg masseslakting av reinsdyr ved at reinsdyrflokken har vorte styrt mot vatnet, jaga utpå og drepe av jegerar i båtar. Kan hende har jegerane slege dyra i hel i vatnet, eller drege dei levande på land etter gevira for å avlive dei der, for det er ikkje funne pil- eller spydspissar på botn av vatnet i granskingar som marinarkeologar (undervassarkeologar) har gjort.

## Litteratur
*snl:no: Sumtangen
*Svein Indrelid. 2014. *Oppdagelser på Hardangervidda*. Kvinnherad: Forlaget Nord 4. Sumtangen er nemnt fleire stader, sjå særleg sidene 184-192  ISBN 978-82-7326-108-3
Quadrantidane

**Quadrantidane** er ein meteorsverm som når maksimum kring 3. januar med ein meteorhyppigheit på kring 35 per time. Svermen varer i kring tre dagar. 

## Kjelder

*
Onsala rymdobservatorium

**Onsala rymdobservatorium**, tidlegare kalla **Råö rymdobservatorium**, er det første radioastronomiske observatoriet i Sverige. Det vart grunnlagd i 1949 og ligg i Hallands län på Onsala-halvøya sør for Göteborg, og vert drive som eit nasjonalt observatorium av Chalmers tekniska högskola. Dei største instrumenta er eit 25 m teleskop (ferdig 1964) og eit 20 m teleskop (ferdig 1976) for observasjonar på millimeterbølgjer. Frå 1988 driv observatoriet òg eit 15 m teleskop ved ESO i Chile.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Bodo Illgner

**Bodo Illgner** () er ein tysk tidlegare fotballspelar, fødd i Koblenz. Han vart verdsmeister med Vest-Tyskland i 1990 og fekk EM-sølv 1992 med Tyskland. I 1998 vakta han målet til Real Madrid då klubben vann Meisterligaen 1998.

Illgner seriedebuterte på FC Köln i januar 1986 og var fyrstekeeper for laget frå 1987/88-sesongen. I hans tid som målvakt vart Köln nummer to i Bundesliga 1989 og 1990, og i 1991 tapte laget den nasjonale cupfinalen mot Werder Bremen etter straffesparktevling. I august 1996 vart Illgner overført til den spanske storklubben Real Madrid. Der var han fast fyrstekeeper fram til hausten 1999, då Iker Casillas erobra målvaktsplassen. Illgner la opp i 2001, etter to år på innbytarbenken.

Illgner landslagsdebuterte i september 1987, og var med i EM-troppen i 1988. Frå 1989 var han det opplagde fyrstevalet i mål for den vesttyske landslagssjefen. 23-år gammal opplevde Illgner høgdepunktet på fotballbana då Vest-Tyskland vann finalen i verdsmeisterskapen 1990 med 1-0 over Argentina. Dermed vart Illgner den fyrste målvakta som heldt buret reint i ein VM-finale. Han vakta også målet då Tyskland tapte 0-2 mot Danmark i finalen under fotball-EM 1992 i Sverige. I 1994 var Illgner tysk landslagsmålvakt i sitt tredje rake meisterskap, VM i fotball 1994 i USA. Han drog av seg den tyske landslagstrøya for siste gong etter det vart tap mot Bulgaria i kvartfinalen. Illgner fekk i alt 54 landskampar frå 1987 til 1994.

### Merittar
*Verdsmeister: 1990 med Vest-Tyskland
*EM-sølv: 1992 med Tyskland
*Meisterligavinnar: 1998 med Real Madrid
*Spansk serievinnar: 1997 med Real Madrid
*Finalist i den vesttyske cupen: 1991 med FC Köln  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bodo Illgner|Bodo Illgner]]» frå ,  den 7. juli 2016.*  
 
*Eu-football
Radarastronomi

**Radarastronomi** er ei grein innan radioastronomien der ein observerer nærliggande himmellekamar med å sende ut mikrobølgjer som reflekterer frå måler og så analyserer ein refleksjonane. 

Radarastronomi skil seg frå radioastronomi ved at radioastronomien er ein passiv observasjon medan radarastronomi er ein aktiv observasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Radar astronomy|Radar astronomy]]» frå ,  den 7. juli 2016.*
Radialsnøggleik

**Radialsnøggleik** er snøggleiken til ein himmellekam i retninga til synslinja. I følgje dopplereffekten vert linjene i spektrumet forskyvde mot raudt om avstanden til lyskjelda aukar (positiv radialsnøggleik), og mot fiolett om han minkar (negativ radialsnøggleik). 

Radialsnøggleiken vert gjeven i forhold til sola, og målingane må derfor korrigerast for jordrørsla. Kring 60 % av stjernene har radialsnøggleik mellom 0 og ±20 km/s.

## Sjå òg
*Eigenrørsle

## Kjelder

*
Radiasjonspunkt

**Radiasjonspunkt**, **radiant** eller **utstrålingspunkt** er eit punkt på himmelkula der ein meteorsverm verkar å stråle ut frå. Dette er eit perspektivisk fenomen sidan meteoridaneflyttar seg i særs nær parallelle banar.

## Kjelder

*
T.E. Hulme

**Thomas Ernest Hulme** () var ein engelsk forfattar og kritikar. Saman med forfattarar som Ezra Pound og Hilda Doolittle blir han rekna som ein av grunnleggjarane av imagismen, og trass i ein stutt forfattarskap blir han rekna som ein viktig føregangsmann for utviklinga av modernismen utetter på 1900-talet.

Hulme studerte ved Universitetet i Cambridge, men vart utvist frå skulen grunna dårleg oppførsel i 1904. Sidan levde han mesteparten av tida i London, kvar han livnærde seg ved å omsetje verka til filosofar som Henri Bergson og Georges Sorel, medan han samstundes var med å tufte imagist-rørsla. Fire av dikta hans vart publiserte i tidsskriftet *New Age * i 1912, og vart seinare utgjeven i Ezra Pound si diktsamling *Ripostes* seinare same året. Under krigen kjempa Hulme ved vestfronten, og før han fall i 1917 forsvarte han militarismen og gjekk til åtak på pasifismen til Bertrand Russell.

Hulme stilte seg i opposisjon til den vesterlandske humanismen slik denne hadde ovra seg sidan renessansen, og såg mennesket som ein skapnad avgrensa i evner, fanga i ein absurd eksistensiell situasjon. Han var også skeptisk til romantikken, og gjekk til åtak på romantikarane: «Det er for slapt å se et dikt som dikt, hvis det piper eller jamrer over ett eller annet. [...] De innser ikke at presis beskrivelse er et legitimt anliggende for et dikt. Vers er for dem å legge frem følelser organisert omkring ordet "uendelig"». Sjølv søkte han mot ein «hard og tørr» poesi, som etter hans død kom til å påverke mange av modernistane på 1920-talet. Han var elles ein tilhengjar av moderne kunstnarar som Wyndham Lewis og Pablo Picasso.

Hulme gav ut lite av skriftene sine medan han levde, men ideane hans fekk merksemd då den nære venen Herbert Read gav ut nokre av manuskripta og dei fragmentariske essaya hans under tittelen *Speculations* i 1924. I samtida vart han gjerne rekna som ein stor tenkjar, medan den seinare mottakinga har vore meir lunken.

## Kjelder
*

## Fotnotar
Jenny Ødven Snildal

**Jenny Ødven Snildal** () er ein norsk forfattar og kyrkjeverje. Ho er fødd i Gloppen og busett i Naustdal. Snildal skriv forteljingar for barn og unge, mykje av dette er prenta i barnebladet Blåveisen. Ho har skrive fleire barnebøker og er omsett til svensk og dansk. Snildal fekk Emmaus-prisen for den første boka.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

### I tidsskrift og bøker - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
*
Bilverkstad

**Bilverkstad** er ein verkstad som har spesialisert seg på å gjere reparasjons-, vedlikehalds-, ombyggings-, oppbyggings- og påbyggingsarbeid på motorkøyretøy som bilar og liknande. I fleire land kan offentleg godkjende bilverkstader òg utføra teknisk kontroll av køyretøy på vegner av styresmaktene, som til dømes periodisk køyretøykontroll.

## Noreg
I Noreg vert det kravd offentleg løve for å kunne drive slik verksemd når det gjeld arbeid som har å gjere med bremseinnretning, styreinnretning, berekonstruksjon, drivverk, hjuloppheng, hjulutrustning, motor, drivstoffopplegg og elektriske opplegg, medrekna lysutstyr, på bil, to- og trehjuls motorvogn, traktor og motorreiskap som er konstruert for fart på 50 kilometer i timen eller meir, og tilhengar med brems til slike køyretøy. Det er fastsett spesifiserte krav til utstyr, lokale og kunnig mannskap.

## Bakgrunnsstoff
*Føresegner om bilverkstader
Radioastronomi

**Radioastronomi** er ein del av astronomien som omfattar studiet av radiobølgjer frå verdsrommet og undersøkinga av himmellekamar ved hjelp av radar. 

Det vart først oppdaga radiobølgjer frå ein himmellekam i 1930-åra, då Karl Jansky observerte stråling frå Mjølkevegen. Seinare observasjonar har identifisert mange kjelder til radiostråling, mellom anna stjerner og galaksar, i tillegg til heilt nye klassar av lekamar, som radiogalaksar, kvasarar, pulsarar og maserar. Oppdaginga av kosmisk bakgrunnsstråling vert rekna som bevis for Big Bang-teorien, og vart gjort gjennom radioastronomi.

Radioastronomi vert utført med radioantenner kalla radioteleskop, som anten er nytta aleine, eller knytte saman med teknikkar som radio-interferometri og apertursyntese. Interferometri gjer at ein får høg vinkeloppløysing, sidan oppløysinga til eit interferometer vert avgjort av avstanden mellom komponentane og ikkje storleiken til komponentane. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Radio astronomy|Radio astronomy]]» frå ,  den 8. juli 2016.*
Radiokjelde

Ei **radiokjelde** er lekamar i verdsrommet som sender ut kraftige radiobølgjer. Radiostrålinga kjem frå ei rekkje kjelder, og somme av dei er dei mest ekstreme og energirike fysiske prosessane i universet. 

Den første radiokjelda som vart oppdaga var det galaktiske senteret i Mjølkevegen, der det finst fleire radiokjelder, mellom anna det supermassive svarte hòlet i sentrum. Sola sender ut stråler i dei fleste frekvensar, mellom anna ned til radiospekteret på 300 MHz (1 m bølgjelengd). Supernovarestar har ofte diffus radiostråling. Døme er Cassiopeia A, den mest lyssterke radiokjelda på himmelen, utanom sola, og Krabbetåka.

Supernovaer etterlet stundom, tette spinnande nøytronstjerner kalla pulsarar. Dei sender ut jettar av ladde partiklar som emitterer synkrotronstråling i radiospekteret. Døme på dette er Krabbepulsaren, den første pulsaren som vart oppdaga. Pulsarar og kvasarar vart begge oppdaga av radioastronomar. 

Mange galaksar sender ut kraftige radiobølgjer, og vert kalla radiogalaksar. Somme av dei mest kjende er Kentauren A og Messier 87.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Astronomical radio source|Astronomical radio source]]» frå ,  den 8. juli 2016.*