open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Céret

**Céret** (katalansk *Ceret*) er ein liten by og kommune sør i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Pyrénées-Orientales i regionen Occitanie, og har om lag 7&nbsp;747 innbyggjarar (2016).

Byen ligg ved foten av Pyreneane, og er mest kjend for eit museum med moderne kunst, som har mange bilete og skulpturar av Pablo Picasso og andre impresjonistar. Cafe Pablo i byen er tileigna Picasso, og Grand Cafe, som framleis finst i dag, var ein møtestad for mange kjende kunstnarar på byrjinga av 1900-talet.

Området rundt Céret er ein stor produserer mykje frukt, og er særleg kjend for kirsebæra. Dei første bæra som vert plukka kvar sesong vert etter tradisjonen sende til den franske presidenten. Céret har ein årleg kirsebærfestival, og ein konkurranse i å spytte kirsebærsteinar så langt som mogeleg.

Céret har òg eit årleg okseløp, der unge oksar spring etter menn og damer i gatene. Personar, gjerne fyrt opp på den lokale vinen med tradisjonelle katalanske klede i raudt og gult, spring etter oksane i eit forsøk på å få tak i halen til oksane og å halde fast så lenge som mogeleg.

## Geografi

Byen strekkjer seg mellom 175 og 1&nbsp;400 meter over havet, og ligg 200&nbsp;km frå Montpellier, 250&nbsp;km frå Toulouse og 180&nbsp;km frå Barcelona.

## Attraksjonar
* **Pont du Diable** (Djevelbrua), er ei bru frå 1300-talet.


Fil:Ceret pont.jpg
Fil:Pont du Diable - Céret.JPG
Fil:Ceret pont de Diable.jpg


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Prades

**Prades** (katalansk *Prada de Conflent*) er ein liten by og kommune sør i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Pyrénées-Orientales i regionen Occitanie, og har om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. Han var òg hovudstad i den historiske comarcaen Conflent. 

Byen ligg i Pyreneane ved sida av elvane Canigó og Têt.

## Bakgrunnsstoff

*
Vienne

**Vienne** er eit departementet sør i Frankrike. Departementet ligg i regionen Poitou-Charentes, og er kalla opp etter elva med same namn. 

## Historie
Vienne er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av dei tidlegare provinsane Poitou, Touraine og Berry.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Poitou-Charentes og grensar til departementa Indre-et-Loire, Indre, Haute-Vienne, Charente, Deux-Sèvres og Maine-et-Loire. 

Dei viktigaste elvane i departementet er Vienne og Charente.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *viennois*.
 
## Økonomi
Ost er ein viktig industri i Vienne. 

## Attraksjonar
Kyrkja Saint-Savin-sur-Gartempe, ein verdsarvstad, ligg i Vienne. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Offisiell nettside
* Turistkontoret i Vienne
Montmorillon

**Montmorillon** er ein liten by og kommune vest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Vienne i regionen Nouvelle-Aquitaine, og har om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. 

Montmorillon ligg 50 km søraust for Poitiers og 90 km nordvest for Limoges. Elva Gartempe renn gjennom byen. 

I mellomalderen vart det bygd ei borg på ein knaus nær kyrkja Notre-Dame, men ingenting er igjen av denne i dag.
Châteaudun

**Châteaudun** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Eure-et-Loir i regionen Centre, og har om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Geografi
Châteaudun ligg om lag 45 km nordvest for Orléans, og om lag 50 km sørvest for Chartres, ved elva Loir, ei sideelv til Sarthe.

## Attraksjonar
Slottet er kjend for å vere det første i Loiredalen når ein køyrer frå Paris.

## Bakgrunnsstoff
* Turistkontoret i Châteaudun
Nogent-le-Rotrou

**Nogent-le-Rotrou** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Eure-et-Loir i regionen Centre, og har om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. 

Han ligg ved elva Huisne og var tidlegare hovudstad i hertugdømet Perche. Den største attraksjonen i Nogent-le-Rotrou er Château Saint-Jean.
Eure-et-Loir

**Eure-et-Loir** er eit departementet nordvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Centre, og er kalla opp etter elvene Loir og Eure. 

## Historie
Eure-et-Loir er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av dei tidlegare provinsane Orléanais, Perche og Chartrain.

## Geografi
Departementet utgjer største delen av regionen Beauce, men er politisk ein del av regionen Centre. Eure-et-Loir grensar til departementa Loir-et-Cher, Loiret, Essonne, Yvelines, Eure, Orne og Sarthe.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *euréliens*.

## Turisme
Den største turistattraksjonen i departementet er domkyrkja Cathédrale Notre-Dame de Chartres i Chartres, med dei flotte glassmåleria.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Turisme i Eure-et-Loir
Chartres

**Chartres** er by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonssenter) i departementet Eure-et-Loir i regionen Centre, og har om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Geografi
Chartres er bygd ved den venstre breidda til elva Eure på ein liten ås med den vidkjende domkyrkja. Spiret på kyrkja er eit landemerke for dei omliggande områda. I søraust strekker den frodige sletta seg i Beauce, «matlageret i Frankrike», der byen er det kommersielt senteret. 

## Historie
Chartres var ein av dei viktigaste byane i Carnutes, og vart av romarane kalla *Autricum* av elva Autura (Eure), og seinare *civitas Carnutum*. Han vart brend ned av normannarar i 858, og omleira av dei i 911 utan hell. 

I mellomalderen vart byen den viktigsate i Beauce, og gav namnet til eit grevskap, som vart halde av grevane av Blois og Champagne, og så av huset Chatillon. Eit medlem av dette huset selde byen i 1286 til krona. Frans I gjorde byen til hertugdøme i 1528. Etter regjeringstida til Louis XIV gjekk tittelen hertug av Chartres i arv hos familien av Orleans.

I 1417 vart byen erobra av England, men kom tilbake til Frankrike igjen i 1432. Under Hugenottkrigen vart byen i 1568 fleire gonger åttaka av protestantar utan at dei klarte å ta han. I 1591 vart byen tatt av Henry IV, som vart krona her tre år seinare. 

I den fransk-prøyssiske krigen vart byen omleira av tyskarane den 2. oktober 1870, og var under resten av krigen eit viktig operasjonssenter. 

Byen vart hardt råka av bomber under den andre verdskrigen.

## Bakgrunnsstoff
* Turiskontoret i Chartres
* Nettside om arkeologiske utgravingar 
* Reiseguide for Chartres
* Bilete av Chartres
Seyðisfjörður

**Seyðisfjörður** (uttala *seydh-is-fjørdhur*) er ein stad med ca. 800 innbyggarar som ligg aust på Island. Tettstaden og kommunen ligg inst i den 17 km lange fjorden Seyðisfjörður. Hovudnæringane er fiske, metallproduksjon og turisme.

Seyðisfjörður er hamn for passasjer- og bilferja «Norröna», som sidan 1980 har bunde Island med Færøyane, Shetland, Danmark og Noreg. Ho legg til kai i Seyðisfjörður kvar torsdag i sommarperioden og kvar tysdag i vinterperioden. 

Byen blei grunnlagt av norske fiskarar midt på 1800-talet. Den største tydinga for byutviklinga hadde det norske sildeeventyret i perioden 1870&ndash;1900. Nordmennene bygde fleire sildesalteri, bustadar, forretningar og offentlege bygningar. Mange av husa er bevart i nåtida og gir Seyðisfjörður eit historisk preg. Seyðisfjörður fekk kjøpstadsrettar i 1895. 

Under andre verdskrig var Seyðisfjörður ein viktig flåtehamn for dei allierte. 
Byen var den fyrste på Island som fekk elektrisitet. Difor har byen au eit elektrisitetsmuseum.

## Turisme
I ein liten dal i nærleiken av byen kastar elva Fjarðará fleire fossar ned i Lónið &ndash; (lagunen) inst i fjorden. Mot nordvest langs elva går hovudvegen over fjellområdet Fjarðarheiði, som er ein av dei mest storslåtte utsiktsvegane på Island. 

Byen har eit kultursenter der turistane kan få eit innblikk i historia og kulturen til området. Heile året er det utstillingar av lokale og utanlandske kunstnarar.

Litt utanfor byen ligg Fjarðarsel energiverk, som er Nordens eldste kraftverk for vekselstraum. Verket, som blei oppført i 1913, produserer stadig straum og står nesten som da det blei bygd. Energiverket og utstillinga om historia til e-verket er opne for turistar. 
 
## Galleri

Image:Seyðisfjörður .1.jpg|Seyðisfjörður
Image:Seyðisfjörður.4.jpg|Seyðisfjörður kyrkje
Image:Seyðisfjörður.7.jpg|Seyðisfjörður og Norröna 
Image:Seyðisfjörður.10.jpg|Seyðisfjörður 


## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til byen (bokmål) 
* Fjarðarsel energiverk 
* Kultursentret (engelsk)
Die

**Die** (uttalt ) er ein liten by og kommune søraust i Frankrike og *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Drôme.

Die er mest kjend for *Clairette de Die* (), ein musserande vin.

## Historie
Die har vore eit bispesete sidan 200-talet, og St. Martinus (220) vert rekna som den første biskopen av Die. På 1200-talet vart bisepdømet slått saman med bispedømet i Valence for at kyrkja her skulle stå sterkare mot Huset Poitiers. Denne samanslåinga varte i fire hundreår, og vart annullert av kong Louis XIV, som peikte ut ein biskop i Die for å kjempe mot protestantismen. 

## Bakgrunnsstoff

*
Uppsala universitet

**Uppsala universitet** er eit universitet i Uppsala i Sverige, og er det eldste universitetet i Norden. Universitetet vart skipa i 1477, men verksemda hadde eit opphald under kong Gustav Vasa si regjeringstid. Verksemda tok til att i 1595.

## Galleri

Fil:Uppsala universitetshuset.jpg|Universitetshuset
Fil:Gustavianum fr St Eriks torgB.jpg|*[[Gustavianum]]*, tidlegare universitetet sitt hovudbygg, bygd kring 1620 og oppkalla etter kong Gustav II Adolf. No *Museum Gustavianum*. Under kuppelen finst det anatomiske teateret, bygd av Olof Rudbeck d.ä., professor i medisin, amatørarkitekt m.m.


## Bakgrunnsstoff

* 
* Eining for digital publisering
Nyons

**Nyons** er ein liten by og kommune søraust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Drôme og har om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. 

Nyons har eit svært mildt mikroklima, noko som gjer det til ein god stad for folk med pusteproblem. Derfor er det oppretta ein spesial klinikk her til dette føremålet. 

## Historie
Nyons vart grunnlagd på 500-talet fvt. som ***Nyrax*** av ei gallisk stamme, sannsynlegvis Segusiavi eller Sequani. Hecataeus nemnde Nyrax rundt år 500 fvt. då han skriv om keltarar. Han ligg ved elva Aigues eller Eygues, som er kryssa av ei antikk bru.
Hamnavoe

**Hamnavoe** (av norrønt *Hafnavagr*, 'Hamnevåg') er ein landsby på øya West Burra på Shetland i Skottland. Landsbyen ligg ved vågen Hamna Voe nordvest på øya. Vågen er skjerma frå Atlanterhavet av neset Fugla Ness. Staden har om lag 150 husstandar. Hamnavoe vart oppført som ein planlagd fiskarlandsby, samtidig med at det vart bygd bryggje for fiskebåtane. . Tidlegare var det mange fiskefartøy som hadde Hamnavoe som heimehamn, men i dag er det ingen av dei større shetlandske fiskefartøya å sjå i Hamnavoe, no er det berre mindre båtar som driv skalldyrfiske att. Fiskeoppdrett har vorte ein viktig næringsveg i området. 

Hamnavoe har butikk, postkontor, kyrkje, barneskule og samfunnshus. Det går buss mellom Hamnavoe og Scalloway to gonger om dagen.

Like ved Hamnavoe er det to ståande steinstøtter på 2,4 og 1,8 meter frå neolittisk tid, ca. 2000 f. Kr.

## Kjelder
### Fotnotar


(Denne artikkelen byggjer på «Hamnavoe» henta frå Wikipedia på bokmål og «West Burra» henta frå Wikipedia på engelsk 22. mai 2007.

## Bakgrunnsstoff
### Nettstader
*  Undiscovered Scotlands si side om Hamnavoe
*  Shetlopedia si side om Hamnavoe
Doubs

**Doubs** (, frankoprovençalsk *Dubs*) er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Franche-Comté, og er kalla opp etter elva med same namn. 

## Historie
Doubs er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Franche-Comté.

Så tidleg som på 1200-talet snakka den nordlege tredjedelen av Doubs dialekten franc-comtois, ein variant av oïl-språka. Innbyggjarane i den sørlege tredjedelen snakka ein dialekt av frankoprovençalsk. Begge språka eksisterte samtidig med fransk, det offisielle språket for lov og handel, og vart framleis nytta i jordbruksområde ut på 1900-talet. Språka vert framleis nytta, men ikkje til kvardags slik som før. 

Doubs var ein viktig port til Sveits via passet ved Joux. Mange kjende folk, som Mirabeau, Toussaint Louverture og Heinrich von Kleist, var fengsla i Château de Joux.

I 1793 vart republikken Mandeure ein del av departementet, og i 1816 òg fyrstedømet Montbéliard.

Victor Hugo og Auguste og Louis Lumière er kjende folk frå Doubs.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Franche-Comté og grensar til departementa Jura, Haute-Saône og Territoire de Belfort, i tillegg til kantonane Vaud, Neuchâtel og Jura i Sveits. 

Departementet er doiminert av Jurafjella, som stig opp aust for Besançon.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *doubistes*.

## Turisme
Slotta i Joux og Besançon er viktige turistattraksjonar.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
Vaucluse

**Vaucluse** (oksitansk *Vauclusa* eller *Vau-Cluso*) er eit departement søraust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur

## Historie
Den 14. september 1791 vart dei tidlegare pavelege områda Avignon og Venaissin innlemma i Frankrike. Frå og med den 28. mars 1792 danna desse områda to nye distrikt, Avignon i Bouches-du-Rhône og Carpentras i Drôme. Den 12. august 1793 vart så departementet Vaucluse oppretta, som i tillegg til Avignon og Carpentras omfatta Apt og Orange (som tidlegare hadde tilhøyrt Bouches-du-Rhône)  og kommunen Sault (som tidlegare hadde tilhøyrt Basses-Alpes; seinare kalla Alpes-de-Haute-Provence). Ei grensejustering i 1800 plasserte kommunen Suze-la-Rousse i  Drôme, slik at Vaucluse-kommunen Valréas vart liggande som ei øy nabo-departemenetet Drôme.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur og grensar til departementa Gard, Ardèche, Drôme, Alpes-de-Haute-Provence og Bouches-du-Rhône. Vaucluse har ein relativ stor eksklave i departementet Drôme, kantonen Valréas (Enclave des Papes).

Vaucluse grensar til elvene Rhône i vest og Durance i sør. Fjell utgjer den austlege halvdelen av departementet der Mont Ventoux (1&nbsp;912 m), òg kalla «Giganten i Provence», dominerer landskapet. Andre viktige fjellrekkjer er Dentelles de Montmirail, Monts de Vaucluse og Luberon. Det vert dyrka store mengder frukt og grønsaker i dei lågareliggande områda av departementet, på ei av dei mest frodige slettene i Sør-Frankrike.

Viktige byar i departementet er Avignon, Orange, Carpentras, Cavaillon og Apt.

## Demografi
* Urban folkesetnad: 416&nbsp;301 (83 %)
* Landleg folkesetnad: 83&nbsp;384 (17 %)

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Bilete frå Vaucluse 
* Attraksjonar i Provence
* Fleire bilete frå Vaucluse
Saint-Lô

**Saint-Lô** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Manche i regionen Normandie og har om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Geografi
Elva Vire renn gjennom byen. Den gamle byen er bygd på ein knaus på innsida av ein stor sving i elva, der han ein gong kontrollerte trafikken på elva. 

## Historie
Byen var tidlegare kalla *Briovère* (som tyder «bru over Vire» på gallisk) og byen er bygd på og rundt gamle festningsvollar. Namnet Saint-Lô kjem frå St. Laud, biskop av Coutances på 500-talet. 

Byen ligg ved eit strategisk vegkryss, og vart nesten heilt øydelagd (estimert til 95 %) under Operasjon Overlord i den andre verdskrigen. Samuel Beckett kalla derfor byen *Hovudstaden av ruinane*. Det vart til og med diskutert om ein i det heile tatt skulle byggje byen opp att, eller om ein skulle la ruinane ligge der som eit minnesmerke over bombinga. Byen vart uansett gjennoppbygd og er i dag eit senter for fransk matlaging med produksjon av prisvinnande oppkutta lever. 

## Bakgrunnsstoff
*  Bombinga av Saint-Lo  i juni 1944
Avranches

**Avranches** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Manche i regionen Normandie og har om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
I 1172 (27.-28. september) vart det halde eit råd i Avranches etter mordet på den anglonormanniske helgenen Thomas Becket i den engelske kyrkja. Etter at Henrik II, Konge av England, hadde gjort botsøving i Avranches 21. mai 1172 vart han friteke frå kritikken som oppstod etter snikmordet på den heilage prelaten, og ein kom fram til kompromisset i Avranches med den romersk-katolske kyrkja, der Henrik II måtte sverge truskap til Pave Alexander III.

## Geografi
Avranches ligg sør på halvøya Cotentin, langs E40 som knyter Saint-Lô med Bretagne. 
Frå Avranches er det mogeleg å sjå Mont Saint-Michel, som vart grunnlagd av St. Aubert, biskopen av Avranches på 700-talet. 

## Bakgrunnsstoff
South Havra

**South Havra** (norrønt *Hafrey*) er ei lita øya på Shetland i Skottland. Ho ligg sørom East og West Burra og vestom Shetland Mainland.

Det har ikkje budd folk på øya sidan 1923. I dag er det berre sjøfugl og sau som held til på South Havra.

På øya står restane etter ei vindmølle. Det vanlege elles på Shetland var vassmøller. Det er ingen elver eller bekkar på South Havra som var store nok til å drive mylna dei trong for å få male kornet sitt, difor bygde dei seg vindmylne.

## Kjelder
*Denne artikkelen byggjer på «South Havra» og «East Burra» henta frå Wikipedia på engelsk 22. mai 2007.
*** oppgav desse kjeldene:*
Coutances

**Coutances** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Manche i regionen Basse-Normandie og har om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Byen vart grunnlagd som hovudstad for Unelli, ei gallisk stamme. Byen tok namnet *Constantia* i 298 under styret til den romerske keisaren Constantius Chlorus. Det omliggande området, på latinsk kalla *pagus Constantinus*, vart seinare kalla halvøya Cotentin.

Byen vart erobra og øydelagd av normannarar i 866, som seinare oppretta busetnadar i området og etter kvart innlemma heile halvøya i Hertugdømet Normandie i 933.

I 17. juli 1944 vart det nytta napalm på byen. 

## Bakgrunnsstoff
* Gatekart over Coutances
Boeing B-17 Flying Fortress

**Boeing B-17 Flying Fortress** var eit amerikansk fire motors bombefly utvikla og produsert av flyprodusenten Boeing før og under den andre verdskrigen. Bombeflyet vart nytta av det amerikanske luftforsvaret og det britiske Royal Air Force. Flyet vart forbetra ei rekkje gonger gjennom krigen. B-17 Flying Fortress var kjend for å kunne ta imot særs mykje juling og likevell komme trygt tilbake til basen. «Memphis Belle» var namnet på eit legendarisk B17F bombefly som var mykje nytta i amerikank propaganda under krigen. I 1990 vart det laga film om Memphis Belle.
Montbéliard

**Montbéliard** er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Doubs i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Byen vart først nemnd i 985 som *Mons Beliardae*, og vart eit grevskap i Det tysk-romerske riket på 1000-talet. Byen vart på gamaltysk kalla *Mömpelgard* og i 1397 gjekk grevskapet via giftarmål til Huset Württemberg. I 1524, 10 år tidlegare enn i Württemberg, innførte grev Ulrich og reformator William Farel protestantisme i Mömpelgard. Frå 1598 til 1608 bygde arkitekten Heinrich Schickhardt fleire landemerke i byen, som St. Martin, eit slott, ei bru, eit universitet og fleire hotell. 

Etter den franske revolusjonen vart byen ei kort tid innlemma i Den raurakiske republikken, og i 1793 annektert av Frankrike. Dette vart stadfesta i 1706 og av Reichsdeputationshauptschluss i 1806, då Württemberg som kompensasjon fekk andre område og vart eit kongedøme. 

Som følgje av styret under hertugane av Württemberg har byen i fleire hundreår vore ein protestantisk enklave i Frankrike.

## Sjå òg
* Grevskapet Montbéliard
Pontarlier

**Pontarlier** er ein by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Doubs i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 19&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Pontarlier var kjend for produksjon av absint fram til det vart forbode i 1915. Destilleria gjekk då over til å produsere pastis. Sidan forbodet no delvis er oppheva produserer enkelte destilleri igjen i absint i Pontarlier.

Pontarlier var òg ein pionerby innan luftfart. 29. oktober 1910 fauk Auguste Junod her med dobbeltdekkaren sin kalla Farman, og store folkemengder kom for å sjå hendinga. 

## Bakgrunnsstoff
Apt

**Apt** (oksitansk *At / Ate*) er ein by og kommune søraust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Vaucluse i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur og har om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved venstre breidda av Coulon, 65 km aust for Avignon. Han er den største byen i fjella Luberon.

## Geografi
Apt ligg nord for Aix-en-Provence og elva Durance.

## Historie
Apt var ein gong den viktigaste byen for Vulgientes, ei gallisk stamme, men vart øydelagd av romarane rundt 125 fvt.. Byen vart bygd opp att av Julius Cæsar, som gav han tittelen *Apta Julia*. Byen vart mykje øydelagd av lumbardane og saracenarane, men festningsverka vart bygd opp att av grevane av Provence. Bispedømet vart grunnlagd på 200-talet. Castor av Apt var biskop i byen på 400-talet. Bispedømet vart avskaffa i 1790 under den franske revolusjonen.

Viktige manuskipt, som omhandla musikk, vart funne i Apt på 1100- og 1200-talet. Dei er kjend som Apt-manuskriptet eller Ivrea-kodeksen. Dei inneheld motettar og messer, som alle er polyfoniske. Ni av fjorten motettar av Philippe de Vitry er skrive ned i kodeksen, ei samling av 81 komposisjonar frå 1360. Ein meiner at kodeksen opphavleg vart nytta i pavepalasset i Avignon.

## Økonomi
I området vert det produsert vin, honning og trøflar.
Carpentras

**Carpentras** (oksitansk *Carpentràs* / *Carpentras*) er ein by og kommune søraust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Vaucluse i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur og har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved breidda av elva Auzon, ei sideelv til Ardèche. Som hovudstad i Comtat Venaissin oppheldt ofte pavane i Avignon seg her, og dei styrte Venaissin fram til den franske revolusjonen. I dag er Carpentras det kommersielle senteret i Comtat Venaissin.

## Historie
Carpentras var ein gresk kjøpstad i antikken, og vart av romarane kalla *Carpentoracte Meminorum* og seinare *Forum Neronis*. Byen har framleis ein imponerande triumfboge frå romartida, som bispepalasset i byen vart bygd rundt. Byen var sete for ein biskop, og den gotiske kyrkja St. Siffrein, var tidlegare ei domkyrkje.

Carpentras har vore eit viktig senter for franske jødar, og har ei av dei eldste synagogene i Frankrike, frå 1367, som framleis er i drift.
I mai 1990 vart ein jødisk gravplass her skjenda.

## Bakgrunnsstoff
Drôme

:*For elva med same namn, sjå [[elva Drôme]]*
 

**Drôme** er eit departementet sør i Frankrike. Departementet ligg i regionen Rhône-Alpes, og er kalla opp etter elva med same namn. 

## Historie
Drôme er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna av den tidlegare provinsen Dauphiné.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Rhône-Alpes og grensar til departementa Ardèche, Isère, Hautes-Alpes, Alpes-Maritimes, Alpes-de-Haute-Provence og Vaucluse.

Grensene til departementet har vorte endra fleire gonger. Første gong var då Comtat Venaissin vart innlemma i 1792 og den andre då departementet Vaucluse vart oppretta i 1793. Vacluse har ein enklave, Kantonet Valréas (Enclave des Papes), som er omgjeve av Drôme.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *drômois*.

### Største byar
* Valence: 66&nbsp;568 
* Romans-sur-Isère: 33&nbsp;665 
* Montélimar: 32&nbsp;896
* Nyons: 6&nbsp;731

## Økonomi
Drôme er ein av industrisektorane i Frankrike som veks raskast. Han er svært allsidig, og inkluderer plastikkproduksjon, stort maskineri, innpakking, næringsmiddelindustri og høgteknologi. 

Det økonomiske hjarte i departementet ligg i vest, ved sida av Rhône.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Turistguide for Drôme
* Turistside
* Drômedalen
* Bilete av Drôme
Cherbourg-Octeville

**Cherbourg-Octeville** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Manche i regionen Normandie og har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Etter ei folketeljing i 1999 har storbyområdet 117&nbsp;855 innbyggjarar. 

Kommunen oppstod då byen Cherbourg vart slått i saman med Octeville den 28. februar 2000 og fekk det offisielle namnet Cherbourg-Octeville. Cherbourg-Octeville ligg nord på halvøya Cotentin

Eit arsenal for Den franske marinen ligg i Cherbourg.

## Historie
19. juni 1864 fann det militære samanstøytet mellom USS «Kearsarge» og CSS «Alabama» stad utanfor Cherbourg. Cherbourg var første stoppestad for RMS «Titanic» etter det gjekk ut frå Southampton i England. 

Slaget ved Cherbourg i juni 1944 følgde etter Operasjon Overlord, og dei allierte klarte å erobre byen 30. juni. 

Forfattaren Alfred Rossel var frå Cherbourg og komponerte mange songar som dannar ein del av arva frå området. Rossel sin song «Sus la mé» («På havet») er ein patriotisk song som ofte vert sunge i regionen. Den lokale dialekten vert kalla *cotentinais*.

## Bakgrunnsstoff

*
* Cherbourg på Titanic-Titanic.com
Côte-d'Or

**Côte-d'Or** er eit departement aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Bourgogne-Franche-Comté. 

## Historie
Drôme er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna av den tidlegare provinsen Burgund.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Bourgogne og grensar til departementa Yonne, Nièvre, Saône-et-Loire, Jura, Aube og Haute-Marne.

Ei rekkje åser kalla Plateau de Langres går frå nordaust til sørvest gjennom departementet nord for Dijon, og held fram sørvestover Côte d'Or-skrenten, som har tatt namn etter departementet. Det er i skrenten som vender mot søraust at den kjende Bourgognevinen vert dyrka. Vest for Plateau de Langres, mot Champagne, ligg det tett skogområdet Châtillonais. Søraust for platået og skrenten ligg det ein vid og flat dal som elva Saône renn gjennom. 

Av elvar finn ein: 
* Saône
* Seinen har sitt opphav sør på Plateau de Langres.
* Ouche har sitt utspring ved skrenten og renn ut i Saône etter Dijon.
* Armançon har sitt utspring ved skrenten og renn nordvestover. 
* Arroux har sitt utspring ved skrenten sør i departementet. 

## Klima
Klimaet i departementet er temperert med mykje regn på vestsida av åsrekkja. 

## Økonomi
Departementet er eit av dei beste vinområda i Frankrike. Andre avlingar er mellom anna kornavlingar og poteter. Det vert òg avla sau og kveg i området. Regionen er kjend for sennepen frå Dijon.

I tillegg har ein kolgruver og tungindustri som stål, maskineri og steintøy. Dei største industriområda ligg i nærleiken av Dijon. 

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *côte-d'oriens*.

## Turisme
Nokre store turistattraksjonar er den gotiske klosterkyrkja Saint-Seine-l'Abbaye og den romanske klosterkyrkja i Saulieu, i tillegg til Château de Bussy Rabutin i Bussy-le-Grand. Klosteret Cîteaux, hovudkvarter for cisterciensarordenen, ligg aust for Nuits-Saint-Georges sør i departementet. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
Beaune

**Beaune** er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Côte-d'Or i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. 

Området rundt Beaune, Côte de Beaune, er kjend for Bourgognevinen som vert laga her, og i Beuane vert det årleg seld vin ved *[[Hospices de Beaune]]*.

Byen ligg langs turistvegen *[[route des Grands Crus]]* mellom mange vingardar. 

## Hospices de Beaune
Hospices de Beaune vart grunnlagd i 1442 av Nicolas Rolin, kanslar for hertugen av Burgund, og kona hans. Det er ei rekkje veldedige sjukehus og andre tenester for dei trengande. Som følgje av tidlegare donoasjonar eig dei mange vingardar i Bourgogne. 

## Bakgrunnsstoff

* Châteaux i og rundt Beaune 
* Hospices de Beaune
Elbil

Ein **elbil** (fork. for *elektrisk bil*) er ein bil som vert driven av elektrisk energi. Den elektriske energien vert lagra i oppladbare batteri.
Ein elbil er mykje meir energieffektiv enn bilar med forbrenningsmotor, og motoren ureinar heller ikkje ved å sleppa ut gassar som CO<sub>2</sub> eller NO<sub>x</sub>. Ulempa med bilane er at dei har kort rekkjevidda, samanlikna med andre typar bilar, og at det tek lang tid å ladda dei opp.

## Motor og drivverk

Elbilar nyttar anten induksjonsmotorar eller børstelaus likestraumsmotorar, som på trass av namnet òg er vekselstraumsmotorar. Børstelause likestraumsmotorar er noko enklare å kontrollera, men dei er kostbare å produsera, på grunn av at dei nyttar permanetmagnetar. Induksjonsmotorar, derimot, treng ikkje permanentmagnetar, og dei er svært robuste og tilnærma vedlikehaldsfrie. Børstelause likestraumsmotorar har mindre tap og difor høgare verkningsgrad, så dei fleste elbilane nyttar desse. Men val av motortype er i stor grad avhengig av bruksområde til bilen. 
Dei fleste elbilane har ein motor per drivne aksling; bilar med tohjulsdriv har ein motor og bilar med firehjulsdrift har to. Dei lyt difor vera utstyrte med differensial, på same måte som bilar med forbrenningsmotor. Om ein har ein separat motor for kvart drivhjul. treng ein ikkje differensial, men det kan framleis vera fornuftig a festa motorane i karosseriet, med drivakslingar ut til hjula. Dette for at uavfjøra masse ikkje skal verta for stor.

## Historie

Nokre av dei første bilane som vart produserte, var elbilar. Det første elektrisk drivne køyretøyet vart laga av skotten Robert Anderson mellom 1838 og 1839. Det første køyretøyet som kom opp i over 100&nbsp;km/t, «La Jamais Contente», var drive av elektrisk energi.

Dei store produsentane var seint ute med å utvikla og masseprodusera elbilar, både av di dei var usikre på lønsemda og av di batteriteknologien var underutvikla. Bilindustrien og oljeindustrien har vorte skulda for medviten sabotasje av teknologiutviklinga innan dette feltet. Motviljen bilbransjen har mot å produsera slike bilar, fører òg til at etterspurnaden er mykje høgare enn tilbodet.

Dei få elbilane som var å få tak i var for det meste småbilar mynta på køyring tettbygde strok. Men etter at Tesla i 2009 tok til å produsera ein elektrisk sportsbil gjekk det opp for dei tradisjonelle produsentane at det kom til å verta ein marknad for elbilar. Dette sette fart i utviklinga av nye elbilar. At Volkswagen var teken i å fuska med utsleppsverdiane for dieselmotorane sine har truleg òg vore ei medverkande orsak til at dei tradisjonelle produsentane skjøna at marknaden for bilar med forbrenningsmotor kjem til å krympa i tida framover.

## Referansar

## Sjå òg

* Hybridbil
Montbard

**Montbard** er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Côte-d'Or i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. 

Montbard er ein liten industriby ved elva Brenne.

## Historie
Montbard ligg nær cistersianarklosteret i Fontenay, som kom på UNESCO si verdsarvliste i 1981.

Anne de Bourgogne og John av Lancaster, hertug av Bedford gifta seg i châteauet i byen i 1423. Det var kjøpt av Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon.

Montbard var heimbyen til Buffon sin samarbeidspartnar, Louis-Jean-Marie Daubenton, og staden der Jean-Andoche Junot (1771-1813) tok livet av seg.
Sarthe

:*For elva med same namn, sjå [[elva Sarthe]]*
 

**Sarthe** er eit departementet sør i Frankrike. Departementet ligg i regionen Pays de la Loire, og er kalla opp etter elva med same namn. 

## Historie
Drôme er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna av den tidlegare provinsen Maine.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Pays de la Loire og grensar til departementa Orne, Eure-et-Loir, Loir-et-Cher, Indre-et-Loire, Maine-et-Loire og Mayenne.

## Folkesetnad
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla *sarthois*.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Informasjon om Sarthe 
* Fysisk og klimatisk informasjon om Sarthe
* Omfattande informasjon om Sarthe og andre departement i Pays-de-la-Loire
La Flèche

**La Flèche** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Sarthe i regionen Pays de la Loire og har om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved breidda av elva Loir

Prytanée National Militaire, eit fransk militærakademi, ligg i La Flèche.

## Bakgrunnsstoff
La Roche-sur-Yon

**La Roche-sur-Yon** er ein by og kommune vest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Vendée i regionen Pays de la Loire og har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Byen vart bygd etter at Napoleon I hadde vald ein stad for å byggje eit nytt prefektur for Vendée, som erstattta Fontenay-le-Comte den 25. mai 1804.

Byen har skifta namn fleire gonger: 
* Napoléon-on-Yon (under Den første franske republikken) 
* Bourbon-Vendée (during the Restaurasjonen i Frankrike) 
* Napoléon-Vendée (during the Den andre franske republikken)

## Bakgrunnsstoff
Fontenay-le-Comte

**Fontenay-le-Comte** er ein by og kommune vest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Vendée i regionen Pays de la Loire og har om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen ligg ved elva Vendée, som renn gjennom byen. 

## Historie
Fontenay oppstod i tida då Gallia eksisterte. Endinga «le Comte» skal ha vorte lagt til då byen vart teke av Kong Louis IX frå familien Lusignan og gjeve til bror hans Alphonse, greve av Poitou, som gjorde byen til hovudstad i Bas-Poitou. Etter traktaten i Brétigny i 1360 vart byen og området gjeve til England, men vart tatt tilbake i 1372 av Duguesclin. Han vart fleire gonger erobra under Hugenottkrigen på 1500-talet og byen vart lagt ned i 1621. Under opprøret i Vendée i 1793 vart han okkupert av både republikanarar og rojalistar. Frå 1790 til 1806 var han hovudstad i departementet Vendée.
Les Andelys

**Les Andelys** er ein by og kommune nordvest i Frankrike ved elva Seinen. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Eure i regionen Normandie og har om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg 30 km nordaust for Évreux. Kommunen er delt i to delar «Grand-Andely» og «Petit-Andely».

## Attraksjonar
Château-Gaillard, ei borg frå mellomalderen, ligg i Les Andelys.


Fil:Donjonvuegénérale.jpg|Château-Gaillard


## Bakgrunnsstoff

* Guide for Les Andelys
Bernay

**Bernay** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Eure i regionen Normandie og har om lag 11&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Mellom 996 og 1008 gav Rikard II av Normandie, hertug av Normandie, området rundt Bernay til kona si Judit av Bretagne som grunnla eit benediktinarkloster her. Munkane drenerte seinare myrområdet rundt. 

## Bakgrunnsstoff
Côtes-d'Armor

**Côtes-d'Armor** (bretonsk:*Aodoù-an-Arvor*) er eit departementet nordvest i Frankrike. Departementet ligg nord i regionen Bretagne.

## Historie
*Côtes-du-Nord* var eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Bretagne. Namnet vart endra i 1990 til *Côtes-d'Armor* (*ar mor* tyder *havet* på bretonsk). Namnet har òg ein historisk samanheng til minne om den romerske provinsen Armorica.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Bretagne og grensar til departementa Finistère, Morbihan og Ille-et-Vilaine, med Den engelske kanalen i nord.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla *costarmoricains*.

## Kultur
Det har vore spente debattar om det bretonske språket i mange delar av Bretagne, og mange som brukar bretonsk vil ha tospråklege skular. Gallo vert òg snakka i aust og mange skular har tilbod om språket, i tillegg til universitetsgrader i det.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside 
* Offisiell turistside
Saint-Brieuc

**Saint-Brieuc** (bretonsk: *Sant-Brieg*) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Côtes-d'Armor i regionen Bretagne og har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar, som vert kalla *briochins* eller *briochains*. Saint-Brieuc er kalla opp etter ein walisisk munk, St. Briocus, som kristna området på 500-talet og oppretta eit bedekammer her. 

## Geografi
Byen ligg ved Den engelske kanalen i Saint-Brieuc-bukta. To elvar renn gjennom Saint-Brieuc: Goued/Gouët og Gouedig/Gouëdic.

## Bakgrunnsstoff
Dinan

**Dinan** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Côtes-d'Armor i regionen Bretagne og har om lag 11&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen er ein av dei flottaste byane i Frankrike med bymurar rundt, og er bygd i ei åsside ovanfor elva Rance

## Attraksjonar
Av attraksjonar i Dinan finn ein Jacobins teater frå 1224, den rikt ornamenterte og gotiske kyrkja St. Malo, den romanske basilikaen St. Savoiour, hertuginne Anne sitt tårn og Château de Dinan.

## Bakgrunnsstoff
Guingamp

**Guingamp** (bretonsk *Gwengamp*) er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Côtes-d'Armor i regionen Bretagne og har om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Guingamp var ein kjøpstad i romartida mellom Normandie og nordvestlege delar av Bretagne. På 800-talet vart det bygd ei festning her, som dei bretonske troppane til Charles de Blois under leiing av Bertrand du Guesclin i 1364 samla seg ved før slaget ved Auray.

Seinare utvikla Guingamp seg til eit regionssenter for veving. 

## Kultur

### Historiske bygg
I byen finst mellom anna basilikaen Notre-Dame de Bon Secours frå 1000- til 1500-talet, som er eit pilgrimsmål, klosteret Sainte-Croix de Guingamp, grunnlagd rundt 1135 og slotta Château de Pierre II og Château des Salles frå 1400-talet.

### Musikk og dans
Guingamp er rekna som hovudstad for bretonsk dans.
Byen arrangerer årleg Festival de la Saint-Loup, ein internasjonal festival med særleg vekt på dans. Festivalen omfattar ei tevling i bretonsk dans, og blir tradisjonelt avslutta med folkedansen *Dérobée de Guingamp*. Byen har eit sekkepipekorps, Bagad Gwengamp, og eit lag for folkedans og -musikk, Kroaz Hent Gwengamp.

### Idrett
Den lokale fotballklubben er En Avant de Guingamp, som har spelt i den lokale eliteserien. 

## Bakgrunnsstoff
* Turistkontoret i Guingamp

## Kjelder


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:fr:Guingamp|Guingamp]]» frå , den 28. juni 2012.*
Eure

:*For elva med same namn, sjå [[elva Eure]]*
 

**Eure** er eit departementet nordvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Haute-Normandie, og er kalla opp etter elva med same namn. 

## Historie
Eure er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Normandie.

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Haute-Normandie og grensar til departementa Seine-Maritime, Oise, Val-d'Oise, Yvelines, Eure-et-Loir, Orne og Calvados.

Departementet består hovudsakleg av eit skogkledd platå med dalane til elva Seinen og sideelvane hennar i mellom 

Høgda varierer frå havnivå til 248 meter i sør. 

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla *eurois*.

## Turisme
Den største turistattraksjonen er Giverny (4 km frå Vernon) der Claude Monet sitt hus og hage er. 

Klosteret i Bec og Château-Gaillard nær Les Andelys er andre viktige turistattraksjonar. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Giverny Vernon: I hjarte av impressjonismen
Saône-et-Loire

**Saône-et-Loire** (frankoprovensalsk *Sona-et-Lêre*) er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Bourgogne, og er kalla opp etter elvane Saône og Loire. 

## Historie
Saône-et-Loire er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av dei tidlegare provinsane Burgund og Bresse, og samla saman land som tidlegare ikkje hadde høyrt i hop verken politisk eller historisk. Historia til området følgjer derfor stort sett Burgund sin. 

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Bourgogne og grensar til departementa Côte-d'Or, Jura, Ain, Rhône, Loire Allier og Nièvre.

Saône-et-Loire er det sjuande største departementet i Frankrike og det tettast folkesette i Bourgogne. I vest ligg åsane *Autunois*, området rundt Autun, Charolles og Mâcon. I sentrale området renn Saône frå nord til sør over ei vid slette. Saône er ei sideelv til Rhône og dei møtes ved Lyon før ho renn vidare mot Middelhavet. Loire renn i motsett retning og munnar ut i Atlanterhavet. Ein kanal (Canal du Centre) knyter Saône til Loire mellom Chalon-sur-Saône og Digoin, og knyter dermed Middelhavet til Atlanterhavet. I aust av departementet ligg sletta Bresse. I vest ligg industriområda i Le Creusot og Montceau-les-Mines.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla *Saône-et-Loiriens.*.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
Mâcon

**Mâcon** er ein by og kommune aust i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Saône-et-Loire i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. 

Mâcon ligg ved elva Saône nord for Lyon.

## History
Byen vart grunnlagd som Matisco på 100-talet fvt. og vart rask eit travelt vegkryss. Byen låg på grensa mellom Frankrike og Det tysk-romerske rike frå 843 til 1600, og blømde som følgje av tolloppgåvene han fekk. Mâcon vart ein skanse for hugenottar på 1500-talet. I 1790 vart Mâcon hovudstad i departementet Saône-et-Loire. Motstandsrørsla var delvis aktive her under den andre verdskrigen og var den første byen i den franske sona mellom Paris og Lyon. 

## Økonomi
Området produserer vin, som Pouilly-Fuissé. Byen har òg støyperi og fabrikkar som produserer motorsyklar, elektrisk utstyr og klede. Byen trekk òg til seg turistar, særleg til gamlebyen frå 1400-talet. 

Tour de France har ofte løype gjennom Mâcon på veg ned frå Alpane.

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell turistside
* Virtuell vitjing
Charolles

**Charolles** er ein liten by og kommune aust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Saône-et-Loire i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 3&nbsp;000 innbyggjarar. 

Charolles ligg der elvane Semence og Arconce renn i hop, 60 km nordvest for Mâcon.

## Historie
Charolles var hovudstad i Charolais, ein gamal inndeling av Frankrike, som frå 1300-talet vart eit grevskap. I 1327 gjekk grevskapet via giftarmål til Hertugen av Armagnac, og i 1390 vart det seld til Filip av Burgund. Etter Karl den modige, som i sin ungdom hadde tittelen hertug av Charolais, vart han teken av Louis XI av Frankrike, men i 1493 vart han avstått av Karl VIII til Maximilian I av Austerrike, som representerte Burgundfamilien. Etter kvart gjekk byen vidare til dei spanske kongane, og lenge var det strid om byen mellom Frankrike og Spania, før han i 1684 vart overlatt til Louis II de Bourbon, ein kreditor for den spanske kongen. Byen kom til slutt inn under den franske krona i 1771.

## Bakgrunnsstoff

* charolles.info
Indre-et-Loire

**Indre-et-Loire** er eit departementet vest i sentrale delar av Frankrike. Departementet ligg i regionen Centre, og er kalla opp etter elvane Indre og Loire.

## Historie
Indre-et-Loire er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna av den tidlegare provinsen Touraine.

Tours var eit senter for utdanning tidleg i mellomalderen. 

## Geografi
Departementet er i dag ein del av regionen Centre og grensar til departementa Loir-et-Cher, Indre, Vienne, Maine-et-Loire og Sarthe.

## Turisme

Indre-et-Loire har fleire eineståande châteaux som er open for turistar. Av desse finn ein:
* Château d'Amboise
* Azay-le-Rideau
* Château de la Bourdaisière
* Château de Chenonceau 
* Chinon
* Courcelles-de-Touraine
* Château de Langeais
* Marcay
* Montpoupon
* Tours
* Château de Villandry
* Château du Rivau

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert på fransk kalla *Tourangeaux* etter den gamle provinsen Touraine.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Turistsside
* Kart over departementet
Loches

**Loches** er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Indre-et-Loire i regionen Centre og har om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg 45&nbsp;km søraust for Tours ved den venstre breidda til Indre.

## Historie
Loches (romersk *Leucae*) voks opp rundt eit kloster grunnlagd rundt 500 av St. Ours og høyrte til grevane av Anjou frå 886 til 1205. I 1205 vart han erobra av Kong John av England frå Filip Augustus, og frå midten av 1200-talet fram til og med Karl IX av Frankrike var slottet i byen residens for kongane av Frankrike.

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell turistside
* Virtuel vitjing i Loches
Gysbert Japiks

**Gysbert Japiks** (), også skrive **Japicx** eller **Japix**, var ein lærar og frisiskspråkleg forfattar fødd i Boalsert i Nederland. Han vert rekna som grunnleggjaren av nyare frisisk litteratur, og er den store klassikaren innanfor denne litteraturen.

## Litterær produksjon
Den fyrste diktsamlinga til Japiks, *Friessche Tjerne* kom ut i 1640, og inneheldt bryllaupsdikt som Japiks hadde foredla i litterær form. Bryllaupsdikt var ein populær sjanger i frisisk folkedikting på 1600-talet. Den andre diktsamlinga, *Friesche Rymlerye* kom ut i 1668, altså etter Japiks var død. Denne boka var sett saman av tre delar: kjærleiksdikt, moraliserande tekstar og religiøse dikt. Kjærleiksdikta var formelt prega av renessansen, medan dei to andre delane var haldne i ein barokk stil.

## Rettskriving
For å skrive ned dikta, måtte Japiks setje saman ei ny rettskriving, då det frisiske skriftmålet hadde gått ut av bruk på 1500-talet. Japicx valde å normere med utgangspunkt i talemålet i samtida. For å attgi uttalen støtta han seg til det ortografiske systemet som var nytta i nederlandsk, men brukte òg element frå engelsk, mellom anna gjennom teikna «ea» og «oa».

## Japiks og målreisinga
Gysbert Japiks var ein viktig symbolfigur for den frisiske målrørsla på 1800- og 1900-talet. Gjennom han kan òg frisisk vise til litteratur og ei skriftspråkleg utvikling i mellomfrisisk tid. Eit døme var minnefesten til ære for Japiks den 7. juli 1823 i Boalsert. Her var heile den frisiske eliten representert, og under festtalen tala guvernøren frisisk. Det indikerte eit visst haldningsskifte at ein her såg på frisisk som eit viktig minnesmerke og eit interessant studieobjekt. Det var i sin tur med på å leggje tilhøva til rette for frisisk målreising seinare på 1800-talet.

På 1800-talet var det òg ei retning med professor Everwinus Wassenbergh i spissen som ville nytte Japiks-normalen til språknorm. I Japiks hadde frisarane ein diktar som kunne jamstellast med Horats, meinte Wassenbergh. Dei som ville ha ein meir etymologisk skriftnormal basert på gamalfrisisk, til dømes juristen Montanus de Haan Hettema, meinte Japiks representerte eit forfall og ei «forhollânsking» av frisisken.

## Gysbert Japiks-prisen
Provinsstyresmakten i Friesland har sidan 1947 gitt ein litteraturpris i namnet etter Gysbert Japiks, «De Gysbert Japicxpriis». Denne litteraturprisen skal gå til det beste frisiske litterære verket frå perioden mellom kvar prisutgiving.

## Bakgrunnsstoff
* Breuker, Ph. 1989. It wurk fan Gysbert Japix. (Doktoravhandling.) Ljouwert: Fryske Akademy
* Terpstra, Piter. 1989. Mjitter fan ús jierren: histoaryske roman oer Gysbert Japiks. Drachten: Friese Pers Boekerij.