open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
«Akerendam»

**«Akerendam»** var eit hollansk handelsskip eigd av Det nederlandske austindiakompaniet som forliste utanfor Sunnmøre i 1725. Vraket blei seinare funne av tre dykkarar utanfor øya Runde og kjent som Rundefunnet.

«Akerendam» blei bygd i 1724. Det var 145 fot langt og hadde eit mannskap på 200 mann. 19. januar 1725 siglde det frå øya Texel i Nederland saman med to andre skip. Skipet var hovudsakleg lasta med myntar til bruk ved handel i Asia. Målet for reisa var Batavia (noverande Jakarta i Indonesia), men «Akerendam» blei drive ut av kurs av ein storm i Nordsjøen og forliste utanfor fuglefjellet Runde. Heile mannskapet på 200 omkom. 

Forliset skjedde nokså nær land, og ei av dei nitten pengekistene blei ført i land av lensmannen i distriktet, Ole Haugsholmen. Etterkvart fekk han hand om bergingsarbeidet saman med folka til den hollandske konsulen, medan den norske staten stod for vakthald. Ein berga opp fire nye kister gjennom sommaren og hausten. Den siste kista var gått så mykje i oppløysing at ho sprang open og fall ned i havet igjen. Etter vinterstormane blei det ikkje funne fleire kister, og ettersom åra gjekk blei vraket gløymd. Gjennom 1800-talet blei det funne enkeltmyntar frå skipet, men desse blei gjerne kopla til soga om eit skip frå Den spanske armadaen som skulle ha forlist ved Runde på 1500-talet.

Tidleg i 1960-åra var det aktuar og historikar Ivar Myklebust frå Ørsta som gjorde kjent opplysingar om forliset, då han fann arkivmateriale etter sjøforklaringa som var blitt halde på tinget i Ørsta (Ørstavik) i 1726.
I 1972 fann sportsdykkarane Bengt-Olof Gustafsson, Stefan Persson og Eystein Krohn-Dal att vraket. Dette funnet er også omtala som Rundeskatten. Etter ei undersøking året etter av Bergen Sjøfartsmuseum hadde ein funne rundt  myntar,  av dei av gull. Navigasjonsutstyr, gjenstandar frå byssa og personlege eigedelar som sakser og spenner blei også funne.

Skipsvraket er i dag stort sett gått i oppløysing, men dei fleste av dei 36 kanonane skipet hadde og ballaststeinane ligg att. Det blir halde dykketurar ut til vrakstaden.

## Kjelder
*Rundefunnet: Berging 1725
*Rundefunnet: Akerendam
* Rundefunnet: Berging 1972
*Akerendam (engelsk) Dykking til vraket ved www.abc.se

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel i Sunnmørsposten 29. juli 1972
* Om Akerendam og myntfunnet
* Digitale bøker om skipsbygging 
* Wrecksite
* Maritim arkeologi: Kulturminnevern under vatn
Rundeskatten

**Rundeskatten** eller **Rundefunnet** er den verdfulle lasta som det nederlandske frakteskipet Akerendam hadde med seg på sin jomfrutur i 1725 då skipet kom ut av kurs og forliste utanfor Runde på Sunnmøre ein stormfull natt i mars same år. 
Det var aktuar og historikar Ivar Myklebust frå Ørsta som tidleg i 1960-åra gjorde kjent opplysingar om forliset, då han fann arkivmateriale etter sjøforklaringa som vart halden på tinget i Ørsta (Ørstavik) i 1726.  

Skatten blei oppdaga 6. juli 1972 av dei tre sportsdykkarane Bengt-Olof Gustafsson, Stefan Persson og Eystein Krohn-Dale. Funnet omfatta rundt 57&nbsp;000 mynter,  av gull, resten av sølv. Året etter blei staden undersøkt av Bergens Sjøfartsmuseum. Rundt 135 kg myntar fordelt på over 400 ulike mynttyper blei funne, mellom anna nederlandske dukatar og dukatonar, skillmynttypane *scelling* og *stuiver* og søramerikanske realar. Femten av typane var ikkje kjende før. I tillegg til myntar blei det funne ei rekkje kanonar, navigasjonsutstyr, delar av lasta og bruksgjenstandar for mannskapet og frå byssa.

Etter at myntane var blitt oppførte på Myntkabinettet, blei skatten fordelt mellom finnarane (67,6 %), den norske staten (25,4 %) og den nederlandske staten (7 %). Finnarane sin del blei lagra i Norges Bank fram til 1978, då han blei seld på auksjon i Sveits. Myntane til den norske staten ligg hovudsakleg på Myntkabinettet, men nokre av dei er på andre museum, som Bergen Sjøfartsmuseum. Funnet frå Akerendam førte til ei lovendring som gjorde alle vrak eldre enn 100 år automatisk freda. 

## Kjelder
* Rundefunnet: Berging 1972
* Rundefunnet: Oversikt over registrerte mynter
* Rundefunnet: Rensing

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel i Sunnmørsposten 29. juli 1972
* Om Akerendam og myntfunnet
John Mensah

**John Mensah**, () er ein ghanesisk fotballspelar som i 2010/11-sesongen spela i forsvar for Sunderland i engelsk Premier League på lån frå Lyon i fransk Ligue 1, og for det ghanesiske landslaget. Han har spelt for ei lang rekkje klubbar i Sveits, Italia, Frankrike og England. Han debuterte for A-landslaget til Ghana 5. desember 2001, 19 år gammal, i ein kamp mot Algerie. I 2009 passerte han 50 landskampar for Ghana.
Flytog

Eit **flytog** er ein jernbane som knyter ei lufthamn til sentrum av ein by eller tettstad. Dette kan vere dedikerte ekspresstog (slik som det norske Flytoget), eller ei eksisterande togrute eller bane.
Dette kan vere fjerntog, regiontog, intercitytog, lokaltog, t-bane eller bybane. Som regel er det ein jernbanestasjon i eller i gangavstand frå terminalbygget, eller så er stasjonen knytt til lufthamna med buss.

## Flytog i Noreg
*Oslo lufthamn, Gardermoen: Gardermoen stasjon er ein av dei mest trafikkerte stasjonane i Noreg. Flytoget har i dag Gardermoen som endestasjon og er ein viktig tilbringar frå Lillestrøm, Oslo, Sandvika, Asker og Drammen, som frå 2009 er den andre endestajonen. NSB sine lokaltog, intercitytog og fjerntog stoggar òg ved Gardermoen. Desse knyter byane nord for Gardermoen, Hamar og Lillehammer, til flyplassen. I tillegg bind Intercitytoga Gardermoen saman med Torp og vestfoldbyane.

*Trondheim lufthamn, Værnes: NSB stoppar ved Værnes stasjon som er i gangavstand frå terminalbygget. Stasjonen er ein del av det som tidlegare vart kalla Trønderbanen og har tog kvar time til Trondheim, Levanger, Verdal og Steinkjer. I samband med utbygginga av Værnes og ny jernbanetunnel mellom Hommelvik og Hell på Meråkerbanen vil det bli mogleg med avgang kvar halvtime.

*Sandefjord lufthamn, Torp: NSB stoppar frå 2008 ved Torp stasjon på Vestfoldbanen med eigen buss til terminalen.

*Moss lufthamn, Rygge: NSB stoppar frå 2007 ved Rygge stasjon på Østfoldbanen med eigen buss til terminalen.

*Bergen lufthamn, Flesland: Bybanen i Bergen er planlagt utbygd med endestasjon på Flesland.

## Kjelder
Norsk senter for folkemusikk og folkedans

**Norsk senter for folkemusikk og folkedans** (Sff), tidlegare Rff-senteret, er ei norsk stifting som arbeider for å fremma, verna og vidareføre norske folkemusikk- og folkedanstradisjonar. Norsk senter for folkemusikk og folkedans er eit leiande kompetansesenter, og er også akkreditert som rådgivande organisasjon for UNESCO på vern og ivaretaking av immateriell kulturarv. Det sjølvstendige arbeidet på senteret omfattar mellom anna innsamling, arkivdrift, forsking, formidling og tenesteytingar. Senteret held til på Dragvoll idrettssenter i Trondheim.

## Arbeidsområde
Dei fagtilsette ved Norsk senter for folkemusikk og folkedans driv med arkivarbeid, forsking, formidling og prosjektarbeid.

## Støtteordningar
Norsk senter for folkemusikk og folkedans driv to støtteordningar som tar i mot søknader om økonomisk støtte til enkeltpersonar, føretak, offentlege og private organisasjonar, utøvarar og andre. Prosjekt eller aktivitetar som bidrar til å fremma og vidareføre norske folkemusikk- og/eller folkedanstradisjonar kan få stønad. Det blir delt ut to «Prosjektmiddel» to gongar i året, medan «Små og raske middel» blir delt ut ca. ein gang i månaden, sett bort frå i sommarmånadene.

## Undervisning og samarbeid

* Senteret samarbeider med Institutt for musikkvitenskap ved NTNU, og tilbyr mellom anna studentane til instituttet omvising i arkivet og rettleiing i oppgåveskriving.

* Sidan 2012 har senteret hatt ei aktiv rolle som *associated partner* for masterprogrammet «Choreomundus – International master in Dance Knowledge, Practice, and Heritage», som er eit Erasmus mundus-program tilknytta NTNU. Masterprogrammet undersøker dans og andre bevegelsessystem som immateriell kulturarv, og er eit samarbeid mellom NTNU, Trondheim; Université de Clermont Auvergne, Frankrike; Universitetet i Szeged, Ungarn; og University of Roehampton, Storbritannia. Dei fire universiteta er alle er internasjonalt anerkjent for arbeidet sitt innan utvikling av innovative læreplanar for analyse av dans og annan bevegelsespraksis.

* I 2020 inngjekk Norsk senter for folkemusikk og folkedans ein samarbeidsavtale med Institutt for tradisjonskunst og folkemusikk ved Universitetet i Søraust-Noreg, avdeling Rauland, der kompetansen på senteret i etnokoreologi, danseanalyse og arkivformidling er viktige bidrag. Norsk senter for folkemusikk og folkedans rettleiar studentar på bachelor- og masternivå i arkivstoff og arkivanalyse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Norsk senter for folkemusikk og folkedans|Norsk senter for folkemusikk og folkedans]]» frå ,  den 8. juni 2023.*
Rådet for folkemusikk og folkedans

**Rådet for folkemusikk og folkedans** (**Rff**) er ein tidlegare norsk sjølvstendig institusjon organisert som ei stifting, seinare avløyst av Norsk senter for folkemusikk og folkedans. 

Rådet blei stifta av Norsk kulturråd i 1972. Rff-senteret, var utøvande organ for rådet. Rådet blei lagt ned gjennom ei vedtektsendring frå 2019, og namnet på stiftinga endra til Norsk senter for folkemusikk og folkedans. 

## Prisen for folkemusikk og folkedans/Rff-prisen

Frå 1993 delte Rff ut ein årleg pris, Rff-prisen, til ein person som har gjort ein særskild innsats på områda folkemusikk og/eller folkedans. Sidan 2020 har prisen heitt Prisen for folkemusikk og folkedans. Prisen er ein steinplakett og ein pengesum.

Vinnarar:
* 1993 Knut Buen
* 1994 Sigmund Eikås
* 1995 Agnes Buen Garnås
* 1996 Sven Nyhus
* 1997 Tor Stallvik
* 1998 Liv Greni
* 1999 Olav Sæta
* 2000 Leif Løchen
* 2001 Kirsten Bråten Berg
* 2002 Hallvard Kvåle
* 2003 Geir Egil Larsen, folkedansar og -musikar på fleire tradisjonsinstrument frå Verdal i Nord-Trøndelag
* 2004 Jostein Mæland, folkemusikar og organisasjonsmann frå Voss
* 2005 Leif Stinnerbom,  teatersjef på Västanå teater ved Sunne i Värmland
* 2006 Hilde Bjørkum, folkedansar og -musikar, formidlar og organisasjonskvinne frå Årdal i Sogn og Førde
* 2007 Jan-Petter Blom, folkedansar, formidlar og sosialantropolog frå Bergen
* 2008 Elias Akselsen, musikar og tradisjonsformidlar knytt til taterkulturen frå Årnes i Nes
* 2009 Ingar Ranheim, folkedansar og organisasjonsmann frå Valdres
* 2010 Leif Rygg, hardingfelespelar frå Voss
* 2011 Martin Myhr, folkedansar, medlem i Frikar
* 2012 Elisabeth Kværne, folkemusikar
* 2013 Susanne Lundeng, felespelar frå Bodø
* 2014: Velle Espeland
* 2015: Gunnar Stubseid
* 2016: Sverre Laumb Jensen
* 2017: Leiv Solberg
* 2018: Tom Willy Rustad
* 2019: Egil Bakka
*2020: Kari Margrete Okstad
*2021: Arne M. Sølvberg og Asbjørg Sølvberg
*2022: Ola Graff

## Kjelder


* Vinnarlista er oppdatert frå nettsida til RFF-prisen 09.01.14  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rådet for folkemusikk og folkedans|Rådet for folkemusikk og folkedans]]» frå ,  den 24. juni 2010 og 8. juni 2023.*  


## Bakgrunnsstoff
*Nettstad
Peder Monrad

**Peder Monrad** () var ein norsk prest, fødd i Vinje i Telemark. Han deltok på Stortinget i 1833, og var far til Marcus Jacob Monrad.

Monrad vart fødd i Vinje, der faren var sokneprest. Han vart student frå katedralskulen i Kristiansand i 1801 og cand. theol. i København i 1807. Same året deltok han i forsvaret av København. Dei neste åra budde han i Vinje, der han vart vald til forlikskommissær i 1808. I 1810 vende han tilbake til København for å søke prestekall, levde åra 1810-14 av å undervise. Han vende i 1814 tilbake til Noreg, budde då hos presten Jakob Wille på Nøtterøy. År 1816 vart han utnemnd til sokneprest i Mo i Telemark. Sidan var han sokneprest i Sande 1827, i Heddal frå 1828, og i Holla frå 1832. Til sist var han sokneprest i Moss frå 1836 til han døydde.

Monrad var oppteken av skulestellet og måtehaldssaka. Han vart innvald frå Bratsbergs amt til Stortinget i 1833, i opposisjon til statsrådet. Der gjorde han seg gjeldande som medlem av Lagtinget og formann i trykkekomitéen.

Han døydde i Kristiania i 1850.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Marcus Jacob Monrad

**Marcus Jacob Monrad** () var ein norsk teolog og filosof. Han var professor i filosofi ved Universitetet i Christiania frå 1851 til han døydde. Han var til Peder Monrad.

Monrad vart fødd på Nøtterøy i Vestfold, men voks opp på Mo i Telemark (ligg i noverande Tokke kommune.) Monrad tok teologisk embetseksamen i 1840, og vart i 1845 utnemnd til lektor i filosofi ved Universitetet i Christiania. Han skreiv fleire av lærebøkene til «Annen-eksamen», brukt under store delar av embetsmannstatens periode. Mellom dei var  *Philosophisk Propædeutik* (første utgåve 1849), *Psychologie* (første utgåve 1850) og *Ethik* (første utgåve 1851). Monrad gav også ut *Tankeretninger i den nyere tid* i 1874 og *Æsthetik* i 1889–90. Jamsides universitetsarbeidet var Monrad i lang tid ein aktiv litteraturkritikar.

Jens Arup Seip meiner Monrad stod for eit heilt anna filosofisyn enn A. M. Schweigaard, J. S. Welhaven og Intelligenspartiet. Der desse var sterkt kritisk til den tyske idealismen, var Monrad ein tilhengar av retninga. Ifølgje Rune Slagstad deler likevel både Monrad og Welhaven eit «filosofisk fellesskap» i den tyske idealismen, og «det var ved denne filosofi de integrerte romantikkens ekspressive revolusjon i embetsmannsstatens ideverden.»

Welhaven og Monrad stod bak ein overgang «fra individualetikk til samfunnsetikk, fra moralitet til sedelighet, og fra Kant til Hegel», ifølgje Rune Slagstad. Samfunnsinstitusjonane oppfatta dei som «kroppsliggjøringen» av fellesskapet sine normer.

Politisk var Monrad ein innbiten motstandar av parlamentarismen; han meinte den var eit konstitusjonelt tilbakesteg. Samstundes var han sterkt unionsvennleg. Tida hans som skandnavist var med å gjere han nokså pro-svensk. Til dette kom at han i prinsippet var tilhengar av føderasjonstanken; han meinte at unionen mellom Noreg og Sverige hadde vore eit steg i rett retning i internasjonal organisasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marcus Jacob Monrad|Marcus Jacob Monrad]]» frå ,  den 24. juni 2010.*  

## Litteratur
*H. O. Christophersen: *Marcus Jacob Monrad. Et blad av norsk dannelses historie i det 19. århundre* Oslo 1959
* Rune Slagstad: *De nasjonale strateger* 2001, ISBN 82-530-2336-7
*Trude Evenshaug: *Monrad og den offentlige mening. En lesning av filosofen M. J. Monrads deltakelse i det offentlige ordskiftet 1845-1891* 2006, ISSN 1501-8962

## Bakgrunnsstoff

* Utdjupande artikkel om Monrad på NBL, skriven av Thor Inge Rørvik.
Jon Andersson Nordhus

**Jon Andersson Nordhus** () var ein norsk gardbrukar, fiskar, forfattar og stortingsmann frå Brønnøy.

Nordhus var fødd på garden Lund i Brønnøy, faren var gardbrukar. I vaksen alder fekk han sin eigen gard i Brønnøy og dreiv fiske attåt. På Stortinget 1833 var han 4. representant for Nordlands amt. Han var medlem av komiteen om bank- og pengevesen. Til Stortinget 1839 vart han vald til 3. varamann.

I 1848 gav Nordhus ut det lokalhistoriske verket *Beskrivelse over Brønnøe Hovedsogn*, som var den første fullstendige gardshistoria for ei heil bygd. Han døydde på Nordhus i 1863.

## Bakgrunnsstoff
*
Strandsmelle

**Strandsmelle** (*Silene uniflora*) er ein fleirårig urt i nellikfamilien. Utbreiingsområdet ligg innanfor Europa.

Strandsmella vert kring 10-20 cm høg, har snau kålgrøn liggjande stengel med opprette fåblomstra greiner, og smale kjøttfulle blad. Utbøygde bergtenner. Ho har store kronblad med to små sideflikar og 6 bogne kapseltenner. Planta blømer kring juni på havstrender, der arten er vanleg. Ho kan også finnast på berg langt frå sjøen, i Noreg opp til 1260 moh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Strandglim|Strandglim]]» frå ,  den 24. juni 2010.*  
 
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Gåsemure

**Gåsemure**  (*Potentilla anserina* eller *Argentina anserina*) er ein krypande fleirårig urt i rosefamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing.

Gåsemuren vart tidlegare rekna til slekta *Potentilla*, men har saman med grønlandsgåsemure vorte skilde ut i den eigne slekta *Argentina* på 1990-talet. Omklassifiseringa har vore kontroversiell, og er ikkje akseptert av alle autoritetar. Gåsemure utgjer ei artskompleks som ofte er blitt delt inn i fleire ulike artar.

Planta vert kring 5 cm høg og har krypande stenglar som set røter ved ledene. Ho har mangefinna blad med kvasse tenner som er silkehåra på undersida, stundom også på oversida. Ytterbegeret er flika eller tanna. Blomane har spisse begerblad som ikkje er lengre enn ytterbegerblada.

Gåsemure blømer kring juli. Palnta er vanlegast på havstrender, men finst også på vegkantar og fuktig mark. Ho veks over heile Noreg, i Jotunheimen er ho funnen opp til 925 meter over havet.

## Kjelder

* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gåsört|Gåsört]]» frå ,  den 24. juni 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Simon Kjær

**Simon Kjær** () er ein dansk fotballspelar. I 2018 spela han for Sevilla i spansk La Liga og for det danske landslaget. Han vart kåra til både «Årets talent» og «Årets spelar» av det danske spelarforbundet i 2009. Han debuterte for A-landslaget 6. juni 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Sverige.

## Kjelder
Jean Makoun

**Jean II Makoun** () er ein kamerunsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Olympiakos i den greske toppdivisjonen, på lån frå Aston Villa i engelsk Premier League, og for det kamerunske landslaget. Han debuterte for A-landslaget 7. september 2003 i ein kamp mot det tyske klubblaget Eintracht Trier.
Skjørbuksurt

**Skjørbuksurt** er ein to- eller fleirårig urt i krossblomfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planten er også kjend under namn som **eiriksgras, finnmarkskål, sjørbuksgras** og **kokleare**. Han inneheld mykje C-vitamin, og er eit tradisjonelt middel mot skjørbuk.

Skjørbuksurten vert kring 10 cm høg, og har rosett med nyreforma blad utan tenner. Han har grov stiv stengel med bukttagga sitjande blad, 4-5 mm lange kronblad og kulerund skulpe. Skjørbuksurt blømer kring mai på havstrender. I Noreg veks han langs kysten frå Østfold til Finnmark.

Varianten *integrifolia* er kring 15 cm høg, er opprett med smale utagga stengelblad, stor avlang skulpe og store frø. Denn blømer kring juni. Han er utbreidd frå Nordland til Finnmark, og finst der frå havstranda og opp til fjells til 750 m.

## Kjelder

*«SKJØRBUKSURT», *Urtekildens planteleksikon*.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
----

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Skörbjuggsört|Skörbjuggsört]]» frå ,  den 24. juni 2010.*
Mark van Bommel

**Mark Peter Gertruda Andreas van Bommel** () er ein nederlandsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Milan i italiensk Serie A, og for det nederlandske landslaget. Han har vorte seriemeister i tre ulike land: I Nederland med PSV fire gonger (2000, 2001, 2003 og 2005), i Spania éin gong med Barcelona (2006) og i Tyskland med Bayern München to gonger (2008 og 2010). Han var òg med på å vinna den europeiske Meisterligaen med Barcelona i 2006. I 2001 og 2005, medan han spelte for PSV, vart han kåra til årets spelar i Nederland. Van Bommel debuterte for A-landslaget 7. oktober 2000 i ein kamp mot Kypros, men fekk ikkje spelt i ei stor turnering før fotball-VM i 2006, då han var skada til fotball-EM i 2004. Han spelte alle Nederland sine kampar utanom éin under VM i 2006. I 2010 var han igjen med i Nederland sin VM-tropp, og spelte frå start.
Loch Ettrick

**Loch Ettrick** er ein innsjø nær Thornhill og Ae i Dumfries and Galloway i Southern Uplands i Skottland.
Ole Ingebrigtsen Soelberg

**Ole Ingebrigtsen Soelberg** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Soknedal i Sør-Trøndelag. Han var stortingsmann i lang tid, møtte fyrste gongen i 1833 og siste gongen i 1854, samt ordførar i Strinda i fleire periodar. Han var far til Lars Soelberg.

Soelberg var fødd og oppvaksen på garden Søre Solberg i Soknedal. Sjølv tok han underoffiser-eksamen i 1818 i Trondheim. 1818-39 var han overjeger ved holtålske, seinare selbuske kompani av det trondhjemske nasjonale jegerkorps. Han var gardbrukar på farsgarden i Soknedal til 1835, kjøpte då garden Hegdalen i Strinda. Året etter selde han Hegdalen og kjøpte Øvre Rotvoll i same herad. Soelberg selde i 1860 Rotvoll-garden til amtet, som oppretta Rotvoll landbruksskule der (skulen vart flytta til Skjetlein i 1900), han kjøpte samstundes bruket Hesthagen ved Gløshaugen i Strinda.

Soelberg representerte Nordre Trondhjems amt på Stortinget 1833, 1836, 1836-37, 1842, 1845, 1851 og 1854. Han var medlem av militærkomiteen 1833, kyrkjekomiteen 1836, bevilgningskomiteen 1836-37, protokollkomiteen (1842 og 1845) og i 1842 komiteen om embetsgardar. Medlem av Lagtinget både 1851 og 1854, elles med i militærkomite nr. 2 i 1851 og vegkomiteen i 1854.

Soelberg var i ein mannsalder jamt ordførar i Strinda. Fyrste gongen 1839-41, og sidan 1843, 1847-49, 1856-57 og 1860. Han var også forlikskommissær og sparebankdirektør.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
* Ole Soelberg hos Strinda historielag
*
Yūichi Komano

**Yūichi Komano** () er ein japansk fotballspelar som har spela for Júbilo Iwata i J-League i Japan, og for det japanske landslaget. Han debuterte for A-landslaget 3. august 2005 i ein kamp mot Kina. Han spelte éin kamp for Japan under fotball-VM i 2006.

## Bakgrunnsstoff
*
Lars Soelberg

**Lars Olsen Soelberg** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Soknedal i Sør-Trøndelag. Han representerte partiet Venstre, hadde i 14 år sete på Stortinget. Ole Ingebrigtsen Soelberg var far hans.

Soelberg arbeidde som kontorist hos sorenskrivaren i Gauldal. Der var han i 2 1/2 år, gjekk deretter 1-årig landbruksskule på Munkvoll. Frå 1850 forpakta han garden Vikhammar i Malvik i fem år. Han kjøpte då garden Hognes i Stjørdal og dreiv denne frå 1855 til 1898. Han var ordførar i Stjørdal 1864-67 og 1872-75, og til saman i heradsstyret og/eller formannskapet i 38 år. Soelberg var valmann til Stortinget 15 gongar, fyrste gongen i 1856. Han vart sjølv innvald representant frå Nordre Trondhjems amt i fire periodar, 1880-82 og 1886-94, men møtte fyrste gongen 1878-79 som 1. varamann. Han var frå 1878 til -83 medlem av tollkomiteen, sekretær i same komiteen 1886-94. Heile si tid som vald representant var han medlem av Lagtinget, siste tingperioden var han sekretær i same. 1892-94 var han i tillegg medlem av valkomiteen.

Soelberg døydde 1907 på garden i Stjørdal.
 
## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Litteratur
*Tormod Røe: *Stjørdal kommune 1837–1987 : Kommunalt selvstyre 150 år* (1987), s. 58.

## Bakgrunnsstoff
*
Coast Center Base AS

**Coast Center Base AS** (**CCB**) er ein forsyningsbase for oljeindustrien på Ågotnes i Øygarden kommune. CCB vart etablert i 1973 og har spesialisert seg på service- og forsyningstenester, teknisk vedlikehald og hamnedrift. Basen har ei samla flatevidd på 600 mål.

CCB er hovudbase for forsyningsaktivitetane til petroleumsfelta i Tampen-området i Nordsjøen. Desse er Statfjord, Gullfaks, Veslefrikk, Troll, Huldra og Kvitebjørn.

Administrerande direktør i CCB er Jan-Dagfinn Lund. Eigarane er Bernh. Larsen Holding AS (50 prosent) og NorSea Group AS (50 prosent).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Jens Schaanning

**Jens Christian Folkman Schaanning** () var ein norsk prest og politikar, innvald på Stortinget tre gongar. Johan Schaanning var halvbror hans.

Schaanning var fødd i Porsgrunn, faren hadde tittel som forvaltar. Han vart student frå Drammens skole i 1822 og cand. theol. i 1826. I heile 46 år, 1828-74, var han sokneprest i Kristiansund. Perioden 1858-70 var han også prost i ytre Nordmøre. Han var mangeårig medlem av bystyret, ei tid ordførar, samt medlem av forlikskommisjonen.

Schaanning representerte Kristiansund og Molde på Stortinget 1848, og einast Kristiansund på Stortinget 1851 og 1859-60. Både 1848 og 1851 var han medlem av justiskomite nr 1, i 1851 også medlem av Lagtinget og av lovkomiteen. 1859-60 var han medlem av militærkomiteen.

Han døydde i Kristiansund i 1886.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Bjarne Aas

**Bjarne Aas** () var ein  norsk seglar og båtkonstruktør.

Han vert saman med  Johan Anker og Colin Archer rekna mellom dei viktigaste båt- og yachtkonstruktørane på første halvdel av det 20. hundreåret.

Aas var fødd i Christiania (Oslo). Han studerte skipskonstruksjon på den tekniske høgskulen i Horten. Etter eksamen arbeidde han som  båtkonstruktør i Fredrikstad, seinare  i Bergen og Tønsberg. I 1916 grunnla Bjarne Aas Norsk Gearfabrikk AS i Fredrikstad.

Bjarne Aas er i det vesentlege kjend for design og bygging av 6mR yachtar, og for  lansering av International One-Design båtar (IOD) i 1936. Han konstruerte og bygde fleire regattaseglarar av den internasjonale meter-klassen (10mR, 8mR og 5,5mR).

Første regattaseglbåten, «Askeladden», bygde han i 1922. Denne båten er nyrestaurert og er framleis i drift. 
I 1924 bygde han ein  6mR som  vann gullmedalje i dei Olympiske Leikane  i Paris. Dette gjorde han kjend  som båtbyggar.  På 30-talet konstruerte  og bygde han ei  rekke 6mR yachtar. og konstruksjonane hans gjorde han verdskjend.

I 1932 konstruerte Aas den  første redningsskøyta, RS «Biskop Hvoslef». Fram til 1940 vart  det bygd ytterlegare 14 redningsskøyter for Redningsselskapet etter Bjarne Aas sine teikningar. Aas-skøytene tok da utgangspunkt i redningsskøytene som Colin Archer hadde konstruert. Då skøytene no skulle ha motor hadde dei for dårleg oppdrift i akterskipet. Derfor la han ut akterskipet såpass mykje at skøytene  fekk kryssarhekk. Dette skulle gi betre styring og hindre at båten grov seg ned under slep.

På 60-talet vart båtbyggarbransjen revolusjonert ved at plast, glasfiber og aluminium erstatta tre som byggemateriale. Bjarne Aas ønskte ikkje å innrette seg etter dei moderne byggjemetodane, sidan han meinte desse nye byggjemateriala var uforeinlege med hans fag som konstruktør. Dette førte til økonomiske problem for verksemda hans. I 1968 bad han om at verftet vart slege konkurs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjarne Aas|Bjarne Aas]]» frå ,  den 24. juni 2010.*  

Wikipedia på bokmål oppgav som kjelde:
* Bjørn Arhild Hansen Ersland: *Båtbyggaren Bjarne Aas* Universtetsforlaget AS Oslo, 1999
Johan C. Heuch

**Johan Christian Heuch** () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Kragerø. Han var far til Johan Christian Heuch.

Heuch var fødd i Kragerø, der far hans dreiv handel i stort format. Han vart sjølv kjøpmann i heimbyen i ung alder. Heuch vart vald til stortingsmann for 1833, men grunna sjukdom møtte han ikkje. I 1836 og 1836-37 representerte han Kragerø og Øster-Risør på Stortinget. Han var i 1836 medlem av tollkomiteen, 1836 og 1836-37 av kriminallovkomiteen, samt 1836-37 av flaggkomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Johan Christian Heuch

**Johan Christian Heuch** () var ein norsk lærar, prest, biskop i Kristiansands stift, redaktør og forfattar. Han var son til Johan C. Heuch.

Heuch var frå Kragerø, der faren var kjøpmann. Sjølv vart han student frå Nissens skole i hovudstaden i 1856, og cand. theol. i 1861. 1861-62 studerte han i utlandet, Leipzig og Erlangen. 1863-64 var han lærar ved borgarskulen i Kragerø. Frå 1865 til 1871 var han personalkapellan hos Jørgen Moe i Bragernes og Vestre Aker. I 1875 vart han styrer for det praktisk-teologiske seminar ved Det teologiske fakultet i Kristiania. Samstundes redigerte han 1875-77 Luthersk Kirketidende og 1877-90 Luthersk Ugeskrift.

År 1880 vart Heuch sokneprest i Uranienborg. Han var så biskop i Kristiansands stift (dagens Stavanger bispedømme og Agder og Telemark bispedømme) frå 1889 til han døydde i 1904.

Heuch møtte som varamann på Stortinget i 1890-sesjonen og fram til 7. mars 1891. Han representerte krinsen Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger og var medlem av Høgre.

Heuch var ein framifrå predikant, og dyktig polemikar. I 1880-åra hadde han ei leiarrolle på den konservative sida, kring dei mange politiske og kulturelle stridsspørsmåla i tida. I skriftet *Vantroens Væsen* gjekk han mot allmenn røysterett og til angrep på radikalismen og hevda:
«om radikalismen skulle seire så fullstendig at dens tanker ble eneherskende i folkets liv, da ville man ikke kjenne noen Gud i himmelen og derfor heller ingen objektivt gyldig og ubetinget lov på jorden. All autoritet ville være forsvunnet».

Opphavleg var Heuch høgkyrkjeleg, men fekk eit meir positivt tilhøve til lekmannsrørsla, særleg i 1890-åra.  

Han døydde 1904 i Kristiansand.

## Verk
**Vantroens Væsen*. 1883
**Kirken og Vantroen*. 1888
**Mod Strømmen*. 1902
**Svar*. 1903

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Gyldendals store konversasjonsleksikon*. 1972
*Nissen, Bernt A.:*Vårt folks historie*. 1964
Georg Heyerdahl

**Georg Carl Buonaparte Heyerdahl** () var ein norsk offiser og stortingsrepresentant frå Kristiansand.

Heyerdahl var son av ein postmeister og stadshauptmann i Kristiansand. Sjølv tok han eksamen frå krigsskulen i 1814, og vart året etter sekondløytnant ved vesterlenske regiment. Ved omorganiseringa av hæren i 1818 gjekk han over i artilleribrigaden. Der steig han i gradane, til premierløytnant i 1819, stabskaptein i 1826, batterisjef i 1834, major i hæren i 1843, og oberstløytnant og bataljonsjef i 1850. Frå 1840 til 1847 var han inspektør ved den militære høgskulen.

Heyerdahl representerte Moss på Stortinget i 1833. Han var visesekretær i Lagtinget, og sekretær i militærkomiteen og i komiteen om slottsbygninga, samt medlem av komiteen om kjøpstadskatten. I 1836 var han med i kommisjonen for Noregs festningsvesen. Han var medlem av Kristiania bystyre 1839-44.

Georg Heyerdahl døydde av kolera i Kristiania i 1853.

## Kjelder

*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*, 1814-1914. B. 1 D. 1 : Biografier A-K, side 375, digital utgåve
*
Frederik Heyerdahl

**Frederik Wexels Heyerdahl** () var ein norsk embetsmann og stortingsmann.

Heyerdahl var fødd i Lenvik, der far hans var sokneprest. Sjølv tok han norsk juridisk eksamen i 1842, og var deretter fullmektig på eit futekontor. Seinare var han kopist i revisjonsdepartementet, før han så i ti år, 1844–54, var fut og sorenskrivar i Aust-Finnmark. År 1853 tok han til som tollkasserar i Vadsø, frå 1858 tolloppsynsbetjent same staden. Fut i Valdres 1868-84 og til sist i Larvik.

Heyerdahl var 2. representant frå Finmarkens amt på Stortinget 1854, der han var sekretær i kyrkjekomiteen.

Han døydde 1887 i Larvik.

## Kjelde
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Kvitlyng

**Kvitlyng** (*Andromeda polifolia*) er ein art i lyngfamilien som har sirkumpolar utbreiing. 

Kvitlyng er ein spinkel snau lyng som blir 20 com høg. Han har smale tjukke blad som er grøne ovanpå og blåkvite under. Blomstrane har lysraude blomsterskaft og begerflikar. Blomsterknoppen er raud, krona først lysraud og til slutt kvit. Kvitlyng blømer kring juni på myr. Frukta er ein kapsel. Planten er vanleg over heile Noreg, og er blitt funnen opp til 1250 moh. på Hardangervidda.

Kvitlyng er svakt giftig.

## Kjelder

*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
*Örjan Nilsson: *Nordisk Fjellflora*. Oslo 1995
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Rosling|Rosling]]» frå ,  den 25. juni 2010.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Askjesundet bru

**Askjesundet bru** er ei bru som kryssar Askjesundet mellom øyane Mosterøy og Sokn i Stavanger kommune i Rogaland. Brua er ein del av europaveg 39. Den er 170 meter lang og blei opna i 1991.

## Bakgrunnsstoff
Eigerøy bru

**Eigerøy bru** er ei bru over Nysund mellom Eigerøya og fastlandet i Eigersund kommune i Rogaland. Brua er 260 meter lang, med 40 meter midtspenn og 23,75 meter seglingshøgde. Riksveg 502 går over brua, som gjev innbyggarane på Eigerøya vegsamband med Egersund. Den vart opna av kronprins Olav i 1951. Det har vore tatt til orde for at brua bør utvidast, på grunn av  større trafikk, spesielt til industriområda på Søre Eigerøya.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Stavanger Aftenblad: Film om Eigerøy bru fra 1951 funnet.  (4. august 2008)
Ole Mathæus Hauge

**Ole Mathæus Hauge** () var ein norsk kjøpmann og stortingsrepresentant frå Odalen.

Hauge var son av ein landhandlar på Sem i Odalen. I 1831 opna han ei forretning i Christiania som etter kvart voks seg stor. Saman med Thorvald Meyer grunnla han Christiania Seildugsfabrik. Han hadde mange offentlege verv i hovudstaden, mellom anna var han medlem av bystyret 1847-63 og direktør i Christian Bank- og Kreditkasse.

Hauge var 2. representant frå Christiania og Lillehammer.
på Stortinget både i 1848 og i 1851. I 1848 var han medlem av næringskomite nr. 1 og i 1851 av bankkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Gyldendals store konversasjonsleksikon*. 1972

## Bakgrunnsstoff
*Politikerarkivet 1814 - 1905
Skrubbær

**Skrubbær**  (*Cornus suecica*) er ein vintergrøn fleirårig urt i kornellslekta med ei spreidd sirkumpolar utbreiing. Planta veks ofte med mange individ og kan danne teppe av skrubbærplantar.

## Skildring

Planta vert 10-20 cm høg. Den har krypande jordstengel og opprette glatte, firkanta stenglar. Blada er motsette og heilranda med boga nervar, Blomstringa skjer i mai-juli. Blomstrane er bittesmå og sit samla i tette, endestilte hovud som er svartraude til svartfiolette. Under blomstrane sit fire store kvite dekkblad som ser ut som kronblad.
Skrubbær har store kanta lysraude til raude frukter med svakt søtaktig, men flat smak. Frukta er eigentleg samlefrukter som består av mange, saftige steinfrukter som kvar har ein kjerne. 

Skrubbæra veks i skog og hei på torgrunn. Planta er nokså vanleg over heile Noreg. Til fjells finst ho opp til 1200 m.

Fleire sider ved skrubbær gjer at den liknar på skogskornell (*C. sanguinea*), men på andre sider skil den seg, særskilt når det gjeld blomstringa. Den har nemleg mykje små blomstrar der alle delane er svartfiolette med unnatak av blomsterstandane. For at insekt skal bli lokka (sjå avsnittet *Etymologi* nedanfor), har planta ein samansett blome med eit stort og lysande skenbart blomsterhylster, ved at dei fire øvste blada har blitt forvandla til høgblad av kvit farge som sit i ein krans som eit svepe, men hermar ei blomsterkrone. I midten er den lille svartfiolette blomsterstanden samla, ein enkel flokk. 

Sjølv om den blomstrar på starten av sommaren, vil dei fire dekkblada gjere, at blomstringa ser ut å rekke langt fram mot hausten.

## Utbreiing
Planta er sirkumpolar og veks over heile Noreg. Skrubbær finn ein sør til Schleswig-Holstein og Nederland i Europa. Planta er vanleg heile Noreg, Finland og nordlege og mellomste Sverige. Ho er meir sjeldsynt i det sørlege Sverige. I Nord-Amerika, finn ein arten i Alaska (USA) og British Columbia (Canada), og i den austlege delen av Canada (Labrador, New Brunswick, Newfoundland, Nova Scotia og Quebec), i tillegg til Grønland, men ho er borte i dei mellomliggande områda.

## Hybridar
Skrubbær dannar hybrid med amerikansk skrubbær (*C. canadensis*) som har fått namnet hybridskrubbær (*C × unalaschkensis*) og blir i nokon grad dyrka som prydvekst.

## Synonym
**Arctocrania suecica* (L.) Nakai 
**Chamaepericlymenum suecicum* (L.) Asch. & Graebn. 
**Cornella suecica* (L.) Rydb.
**Eukrania suecica* (L.) Raf. 
**Cornus suecica* f. *semivirescens* Vict.

## Namn
Namnet «skrubbær» kjem av at skrubbæra ofte får besøk av ein spesiell breitegeart (*Cimex baccarum*), som i svensk bygdemål blir kalla *skrubba.*

### Dialektnamn i Noreg
* Frubær
* Skrubbe

### Dialektnamn i Sverige
*Broskber (Västerbotten)&nbsp;
*Hönsbär eller hönsebär kjem av at orrfuglen ofte et desse bæra.
*Hönson
*Skrubb-bär
*Smörbär

## Kjelder

*Svensk wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

## Bakgrunnsstoff
 
*Den virtuella floran
*
*IPNI • International Plant Names Index
Boreal

**Boreal** er nemninga på ein del av den tempererte sona på den nordlege halvkula. Den boreale regionen vert kjenneteikna av barskog og tundra og dekker kring 15&nbsp;% av landarealet på jorda. Regionen omfattar nordre delar av Russland og Europa, Canada og Alaska. Området har dei største landbaserte kolreservoara i verda.

Definisjonen på den boreal region er at gjennomsnittstemperaturen i juli skal overstige 10°C og at vekstsesongen skal vere kortare enn 100 dagar.

Ordet «boreal» tyder *nordleg* eller *arktisk* og vert brukt i ulike vitskaplege samanhengar (må ikkje vekslast med arktisk klima). Ordet kjem frå det latinske *borealis* med same tyding og opphav frå det greske *Boréas*, som tyder *nordavind*. Ordet finst i *[[kong Bore]]*. Veksten linnéa har det vitskaplege namnet *[[Linnaea borealis]]*, og nordlys kan også kallast *[[aurora borealis]]*.

Sirkumboreal er ei nemning på utbreiingsområde av artar. Ei organisme er sirkumboreal om utbreiingsområdet er meir eller mindre samanhengande rundt den boreale sonen.
Gud signe maten på vårt bord

**«Gud signe maten på vårt bord»** er eit bordvers skrive av Bernt Støylen. I Norsk salmebok 2013 står songen på nr. 764. 

Støylen skreiv den første versjonen av songen i Aker i 1905, mens han var styrar for det paraktisk-teologiske seminar i Kristiania. Det er peikt på at verset i denne utforminga har mange trekk til felles med verset «Velsign vårt hus, velsign vårt bord», skrive av Jørgen Victor Bloch i 1847, og at det verset kan ligge til grunn for salmen:

 

Støylen omarbeidde teksten fleire gonger. I *[[Lesebok for folkeskulen]]* av Nordahl Rolfsen, lyder dei to siste linene «Gud signe oss på sjø og land, og verje oss med veldug hand!». I si *Songbok for sundagsskule og uppbyggjingsmøte* lyder sistelinene «Gud signe med di allmagtshand / vaar kjære heim, vaart folk og land!»

I  *Landstads reviderte salmebok* (1924) og *[[Nynorsk salmebok]]* (1925) står songen slik (i førsteutgåva av *Nynorsk salmebok* rett nok med «aa» for «å». I tillegg er det tatt inn eit takkevers til å synge etter måltidet, det er skrive av Johannes Barstad (1906). 

## Melodi
I salmebøkene er det vist til tonen «O, Herre Krist, dig til oss vend», ein tone frå Gocksheim 1628 / Görlitz 1648. Varianten som vart bruka i salmebøkene frå 1920-talet har jamne firedelsnotar, mens salmen i *[[Norsk salmebok]]*
har vekslar mellom to- og firedels noteverdi. Versemålet høver òg på melodien til «Gjer døri høg», tonen som vert bruka til «I Jesu navn går vi til bords», og denne tonen er mange stader i Noreg vanleg også til denne songen.

## Kjelder
*Terje Aarset: «Gud signe maten» i *[[Stille Stunder]]* nr 3/2010

## Fotnotar
Alf Ertsland

**Alf Ersland** () er ein norsk biletkunstnar som særleg er kjend for dei abstrakte oljemåleria sine. Elles arbeider han med teikning, grafikk og foto. Han er fødd i Hamre kommune og oppvaksen på Sunde i Sunnhordland. Han er busett på Ekely i Oslo.

Ertsland utdanna seg ved Statens håndverks- og kunstindustriskole og Statens Kunstakademi. Han debuterte på Haustutstillinga i 1972, og har vore representert der dei fleste år seinare. Elles har han hatt ei rekkje separatutstillingar og har delteke på kollektiv- og gruppeutstillingar. Han er mellom anna innkjøpt av Riksgalleriet, Nasjonalgalleriet, H.K.H. Dronning Sonja og Nordisk kunstsenter, Helsingfors.

Han arbeidde som 1. amanuensis ved Statens håndverks- og kunstindustriskole 1981-1996.

## Bakgrunnsstoff
Alf Ertsland si heimeside.
The Bonnie Ship the Diamond

«**The Bonnie Ship the Diamond**» er ein skotsk folkesong. Han fortel soga om skipet «The Diamond» som segla til Vest-Grønland ved Davissundet for å fiske etter grønlandskval. Det er usikkert om skipet forliste i 1819 eller i 1830. I lag med kring femti britiske kvalbåtar nådde dei fangstområda tidleg i juni, ein månad før dei venta på grunn av gode vindtilhøve. Dei same vindane førte derimot til at det dreiv is inn i bukta dei ankra opp i, og det meste av flåten vart stengde inne, mellom anna «The Diamond», «The Resolution», «The Rattler of Leigh» og «Eliza Swan» som òg er nemnde i songen. 20 skip vart knuste av isen og mange kvalfangarar fraus i hel eller drukna. «Eliza Swan» var av skipa som kom seg laus og kom seg heim att. Nokre av desse skipa veit ein forliste i 1830, så soga kan vere ei blanding av eit forlis i 1819 og eit anna i 1830. 

## Utgjevingar
*A.L. Lloyd og Ewan MacColl, 1957
*Judy Collins, 1962
*Hootenanny Singers, 1964
*Scotia Folk, 1970
*Wolfstone, 1996
*Gaelic Storm, 1998
*Beoga, 2016
*The Longest Johns, 2020

## Tekst
The Diamond is a ship, my lads, for the Davis Strait she's bound,
And the quay it is all garnished with bonny lasses 'round.
Captain Thompson gives the order to sail the ocean wide,
Where the sun it never sets, my lads, no darkness dims the sky.

Refreng (etter kvart vers):
:And it's cheer up my lads, let your hearts never fail,
:For the bonny ship, the Diamond, goes a-fishing for the whale.

Along the quays of Peterhead, the lasses stand around,
Their shawls all pulled about them and the salt tears running down.
Now don't you weep, my bonny lass, though you be left behind,
For the rose will bloom on Greenland's ice before we change our mind.

Here's health to the Resolution, likewise the Eliza Swan,
Here's a health to the Battler of Montrose and the Diamond, ship of fame.
We wear the trousers of the white, the jackets of the blue,
When we return to Peterhead, we'll have sweethearts anoo

Oh, it'll be bright both day and night when the whaling lads come home,
In a ship that's full of oil, my boys, and money to our name.
We'll make the cradles all to rock and the blankets for to tear,
And every lass in Peterhead sing, “Hushabye, my dear.”

## Kjelder
Three Score and Ten

«**Three Score and Ten**» er ein engelsk folkesong med tekst av William Delf. Songen omhandlar eit uvêr som den 8. og 9. februar 1889 som tok fleire fiskebåtar frå Hull og Grimsby ved Humber. Mellom 60 og 70 liv gjekk tapt. 

William Delf var ein fiskar frå Grimsby som skreiv fleire dikt om ulukka, som han så selde for å skaffe pengar til enkene og borna som sat igjen etter mennene som forsvann på sjøen. Delf sjølv mista livet på sjøen i 1893. Etter kvart vart det skrive melodi til teksten, men ein kjenner ikkje til kven som gjorde dette. Mike Waterson er trekt fram som den mest trulege. Songen vart samla inn frå J. Pearson frå Filey i 1957 av N.A. Huddleston. Ein kopi av den originale teksten av William Delf finst i biblioteket i Grimsby i North East Lincolnshire.

Ein av dei mest kjende artistane som har spelt songen er The Watersons, som spelte songen i 1960-åra. Han er òg spelt av The Dubliners, Johnny McEvoy og mange andre. 

## Tekst
Refreng:
And its three score and ten boys and men were lost from Grimsby Town;
From Yarmouth down to Scarborough many hundreds more were drowned.
Our herring craft, our trawlers, our fishing smacks as well.
They longed to fight that bitter night to battle with the swell.

Methinks I see some little craft spreading their sails a-lee
As down the Humber they do glide all bound for the northern sea.
Methinks I see on each small craft a crew with hearts so brave
Going out to earn their daily bread upon the restless wave.

Methinks I see them yet again as they leave the land behind,
Casting their nets into the sea the fishing ground to find.
Methinks I see them yet again and all on board's all right,
With the sails flow free and the decks cleared up and the side-lights burning bright.

October's night was such a sight was never seen before:
There was masts, there was yards; broken spars came floating to our shore.
There was many a heart of sorrow, there was many a heart so brave;
There was many a hearty fisherlad did find a watery grave.

## Kjelder
*Stories behind the songs: «Three Scores and Ten»
Mikael Kildal

**Mikael Heggelund Kildal** () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann frå Borgund på Sunnmøre. Peter Kildal og Daniel Kildal var brørne hans.

Kildal var fødd på Sørnes i Borgund, i dagens Ålesund, der far hans var sorenskrivar. Sjølv vart han student i 1830 og cand. jur. i 1835. Neste fem åra var han fullmektig hos sorenskrivar, i 1840 var han prokurator i Telemark. Frå 1841 og i vel 20 år var han prokurator i Ringsaker, der han gifta seg til garden Refling. 1862 vart han sorenskrivar for søre Hedmark, året etter for nordre Hedmark. Dette embetet hadde han til han døydde.

Kildal representerte Hedmark på Stortinget 1848, 1854, 1857, 1858, 1859-60, 1865-66 og 1868-69. Han var i 1848 sekretær i Odelstinget og i protokollkomiteen, samt medlem i adressekomiteen. I 1854 var han medlem av og i 1857 formann i justiskomite nr. 2, i 1857 også medlem av jarnbanekomiteen og komiteen om fengselslova. Han var i 1859-60 medlem av justiskomite nr 1 og valkomiteen, deltok i 1860 deputasjonen til kongekryninga i Stockholm. 1865-66 var han medlem av justiskomite nr 1 og valkomiteen, samt formann i komiteen om hjelpekyrkje for kyrkjelyden ved domyrkja i Trondheim. På sitt siste storting 1868-69 var han medlem av Lagtinget, formann i gasje- og pensjonskomiteen, pluss medlem av valkomiteen. Han var 1859 medlem av skoglovskommisjonen.

Kildal var ordførar 1843-47 i Ringsaker, og ofte medlem av heradstyret heilt fram til han døydde i 1884 på garden sin i Ringsaker.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Daniel Kildal

**Peter Daniel Baade Wind Kildal** () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann frå Borgund på Sunnmøre. Mikael Kildal og Peter Kildal var brørne hans.

Kildal var fødd på Sørnes i Borgund, i dagens Ålesund, son av Ole Severin Kildal og Karen Friis Wind. Der far hans var sorenskrivar for Sunnmøre. Sjølv vart han student frå Christiania skole i 1834 og cand. jur. i 1839. 1840 kopist i revisjonsdepartementet, 1843 advokatfullmektig, 1845 overrettsprokurator i Christiania stift. Frå 1848 var han høgsterettsadvokat. Han vart statsrevisor i 1851, og formann i statsrevisjonen frå 1854. Dette embetet styrte han til han døydde.

Kildal representerte Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger på Stortinget 1857 og på omframstortinget 1858, 1862-63 og omframstortinget 1864, 1865-66, 1868-69 og 1871-73. Han var i 1857 formann i justiskomite nr 2, i 1858 av statslånkomiteen. I 1862-63 og 1864 var han opphavleg varamann, men møtte og var då visepresident i Odelstinget, formann i justiskomite nr 2 både då og i 1865-66. President i Odelstinget 1865-66 og 1868-69. Han var medlem av jarnbanekomiteen 1868-69 og 1871-73. 1871-73 var han president i Stortinget. Han var då også formann i budsjettkomiteen og medlem av valkomiteen og av fullmaktskomiteen. Elles medlem av bystyret i hovudstaden 1851-72.

Kildal var medlem av jurykommisjonen av 1854 og av ein kongeleg kommisjon 1858 om den militære straffelova.

Han døydde 1881 i Kristiania.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Knut Kirkhorn

**Knut Rasmusson Kirkhorn** () var ein lærar, gardbrukar og politikar for Venstre. Stortingsrepresentant 1875, 1877 og 1880–85. Han var fyrste ordføraren i Hornindal.

Kirkhorn var frå Hornindal i Nordfjord, faren var gardbrukar. Sjølv vart han seminarist frå Stord i 1850, og deretter huslærar hos soknepresten Nils Nilssen Dahl på Eid i Nordfjord, Walter Scott Dahl var då ein av elevane hans. Han va lærar og kyrkjesongar i heimbygda Hornindal frå 1852. I 1859 tok han over farsgarden og dreiv sidan denne. Då Hornindal i 1867 vart utskilt som eige herad frå Eid, vart Kirkhorn vald til ordførar.

20. februar 1875 møtte Kirkhorn for fyrste gong på Stortinget, som vararepresentant frå Nordre Bergenhus amt. Han var på Stortinget ut 1875-sesjonen som medlem av protokollkomiteen, og han sat der også heile 1877-sesjonen som varamann. 1880–85 møtte han som amtets 4. representant, heile tida var han medlem av kyrkjekomiteen, inkludert 1877. Han var 1880-85 også medlem av Lagtinget, og var såleis 1883-84 medlem av riksretten.

Kirkhorn døydde på Tynset 3. mars 1885, på heimferd frå Stortinget. Dagen føreåt fekk han, grunna sjukdom, permisjon frå Stortinget og reiste då med tog frå Kristiania.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* *[[Verdens Gang (1868–1923)|Verdens Gang]]* nr. 31, 14. mars 1885. http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digavishefte_135973