open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Innerfolda

**Innerfolda** eller **Indre Foldafjorden** er den inste fjordarmen av Foldafjorden i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 45 km nordaustover frå Kolvereid, og seinare søraustover til Kongsmoen i botn av fjorden.

Fjorden har innløp via Korsnessundet mellom Korsneset i vest og Finnestranda i aust. Fjorden går først nordaustover med spreidde busetnader på nordsida, mellom anna grenda Krelingan. Litt lenger inn i fjorden ligg Årforbukta på nordsida og grenda Årfora. Litt lenger nordaust ligg grenda Leirvika. 

Ved tettstaden Foldereid svingar fjorden søraustover. Like søraust for Foldereid kryssar Fylkesveg 17 fjorden over den om lag 300 meter lange Follabrua. Frå her går fjorden vidare søraustover til Kongsmoen. Riksveg følgjer heile denne delen av fjorden på sørsida. 

Fv521 går på nordsida av fjorden frå Foldereid og austover. Frå Foldereid går Riksveg 770 langs nordsida av fjorden vestover til Kolvereid.
Fylkesveg 103 i Troms

**Fylkesveg 103 i Troms** går mellom Gullesfjordbotn og Gullholm i Kvæfjord kommune. Vegen er 9,9 km lang. Han går på austsida av Gullesfjorden og har fast dekke.

## Kommunar og knutepunkt

*   Gullesfjordbotn
*Moelva
*Endepunkt Gullholm

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 104 i Troms

**Fylkesveg 104 i Troms** går mellom Refsnes og Skjellvikneset i Kvæfjord kommune. Vegen er 3,8 km lang.

Fylkesvegen går på austsida av Austerfjorden, ein fjordarm av Gullesfjorden. Den kommunale vegen går vidare inn til botnen av Austerfjorden, og vidare ut att på vestsida til Kjengsnes.

## Kommunar og knutepunkt

* Refsnes
*Kommunal veg frå Skjellvikneset til Kjengsnes (8,9 km)
** Vinterstengd mellom Heimstadneset og Kjengsnes

## Kjelder
*Statens vegvesens vegliste 2012, fylkes- og kommunale veger Troms  (s. 28-29)
*Harstad Tidende: Ras sperrer veien (29. mai 2012)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 121 i Troms

**Fylkesveg 121 i Troms** gjekk mellom Austnes og Leirvåg i Harstad kommune. Vegen var 9,1 km lang.

I 2019 blei vegen del av fylkesveg 8670.

## Kommunar og knutepunkt

*   Austnes ferjeleie
*  frå Moan til Vestnes (3,1 km)
*  frå Nergård til Nergårdshamn (1,3 km)
* Endepunkt Leirvåg

## Kjelder
Fylkesveg 122 i Troms

**Fylkesveg 122 i Troms** går mellom Moan og Vestnes i Harstad kommune. Vegen er 3,1 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Moan
*Endepunkt Vestnes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 123 i Troms

**Fylkesveg 123 i Troms** går mellom Nergård og Nergårdshamn i Harstad kommune. Vegen er 1,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Nergård
* Endepunkt Nergårdshamn

## Bakgrunnsstoff
Jørn Hilme

**Jørn Nilsson Hilme**, og kalla **Skjegle-Jørn**, () var ein vidgjeten norsk spelemann frå Nord-Aurdal i Valdres. Han er rekna som ein av dei største stilskaparane innanfor Valdres-spelet, og har om lag same vørdnad i Valdres som Myllarguten har i Telemark.

Jørn kom frå små kår, og levde det meste av livet på same vis. Likevel fekk han stor åtgaum som spelemann i Valdres. Når tinndølen Knut Lurås kom til Valdres på ferd med målarskrin og fele, kom han snøgt i lag med han Jørn, og desse bytta slåttar og påverka kvarandre. Gjennom dette møtet vart det ein bindelekk mellom spelet i Telemark og spelet i Valdres. 

Jørn hadde slikt eit omdøme som spelemann at det vart sagt han kunne trolle med fela si. Det går fleire segner om han, mellom andre er det fortald at han spela til seg drammeglas. Dette tyder at han spela slik at ølkruset lea på seg. Dette draget ved spelet hans Jørn vart seinare teke opp av sonen hans, Nils Hilme. 

Jørn Hilme var og den som tok til å flette fleire ristetak inn i Valdres-springaren. Desse slåttane, som det i alt er sju av, er kalla Hilmerengjene, eller Jørn-rengjene. Desse slåttane er mykje nytta som meisterstykke mellom spelemenn både i Valdres og i andre dalføre. 

Hilme-spelet vart mest teke vare på og nytta i Øystre Slidre.

På Valdres Folkemuseum vart dei reist ein minnestein over Jørn Hilme i 1960. I høve avdukinga av «Hilmissteinen» vart det halde kappleik, og sidan eit årleg stemne, Jørn Hilme-stemnet, som går føre seg siste helga i juli kvart år.
Torleiv Bolstad

**Torleiv Bolstad** () var ein framståande spelemann frå Valdres. Han var av dei førande tradisjonsberarane frå dette området i si tid. 

Torleiv Bolstad tok til å lære slåttar alt i femårsalderen, av grannen Torstein Rogne. Då han var ti, fekk han seg fele, og fekk mykje spel i nærmiljøet der han voks opp. Han lærde mellom anna mykje spel av Ola Okshovd, og fekk slik nær kjennskap til spelet etter Jørn Hilme.

Som vaksen reiste Bolstad til Oslo, og kom til å halde seg aktiv i lagsarbeidet der, tilknytt Laget for folkemusikk og Valdreslaget. I seinare år reiste han mykje oppatt til Valdres, og var ein skatta læremeister for dei yngre spelemennene der. Torleiv Bolstad hadde eit klokkereint og avslepe spel, som har vore stilskapande for det seinare Valdres-spelet. Han var kjend for ein stødug og god danserytme, og var svært medveten om kvaliteten på dansen, og dialogen mellom dansar og spelemann. 

Torleiv Bolstad var mykje i lag med Kjetil Løndal, og desse to var rekna som dei beste konsertspelemennene i samtida. 

Det var rekna som eit sårt tap for spelemannsmiljøet at Torleiv Bolstad gjekk bort så tidleg, berre 64 år gamal.

Hardingfeleverket har trykt opp 58 slåttenedskrifter etter Torleiv Bolstad, den største luten slåttenedskrifter frå Valdres i det heile.
Bernt Hagtvet

**Bernt Hagtvet** () i Oslo) er ein norsk professor i statsvitskap. 

Hagtvet studerte ved Yale-universitetet, der han tok mastergrad i internasjonale studium i 1972 og i statsvitskap i 1974. På byrjinga av 1980-talet arbeidde han ved Oppland distriktshøgskole på Lillehammer. Han var forskingsleiar og forskingssjef ved programmet for menneskerettar ved Chr. Michelsens Institutt ifrå 1983 til 1994. Hagtvet var professor II ved Institutt for samanliknande politikk i Universitetet i Bergen og i 1994 vart han tilsett som professor i statsvitskap ved Universitetet i Oslo. Hagtvet har vore spesielt i arbeid med europeisk politikk, ekstremrørsler sine historier og sosiologi, og politisk teori. Innan politisk teori har han særleg konsentrert seg om demokrati- og menneskerettsstudium. I den seinare tid har han fokusert på folkemordstudium. Hagtvet er også styremedlem ved Senter for studium av Holocaust og livssynsminoritetar.

Hagtvet deltek også aktivt i samfunnsdebatten. I 2003 kritiserte han tidlegare og dåverande AKP-aktivistar fordi han meinte dei ikkje hadde tatt noko oppgjer med fortida si, spesielt støtta til Pol Pot sitt regime i Kambodsja. 

Hagtvet har hatt ein markant humanistisk posisjon i samfunnsdebatten. I 1999 laga han radioserien *Humanisme i Norden* (produsent Lisa Kristin Strindberg, NRK). Han var mellom stiftarane av Humanistiske sosialdemokratar i 2006. 

## Prisar
* I 1993 vart han tildelt FAFO-prisen for arbeidet med boka om Stein Rokkan (publisert året før).
* I 2002 vart han tildelt prisen Fangenes Testamente. Prisen delast ut av Aktive fredsreiser i samarbeid med PRIO. Fangenes Testamente skal gjevast til personar eller grupper som har gjort noko spesielt for å formidle kunnskap om konflikt- eller fredsskapande prosessar på ein forståeleg og god måte for folk flest. 
* I 2006 vart han tildelt Humanistprisen. I grunngjevinga for tildelinga heitte det: «Prisen vert gjeve for den klare markeringa av en humanistisk posisjon i spørsmål som gjeld demokrati, menneskerettar, ånds- og ytringsfridom og likeverd for menneske av ulik tru og kulturbakgrunn».

## Utvalgt bibliografi
* *Who were the facists: social roots of European fascism* (redaktør med Stein Ugelvik Larsen og Jan Petter Myklebust. Bergen: Universitetsforlaget, 1980
* *Menneskerettighetene som forskningstema og politisk utfordring: internasjonale perspektiver* (redaktør), Oslo: Ad Notam, 1988; ISBN 82-417-0000-8
* *Politikk mellom økonomi og kultur: Stein Rokkan som politisk sosiolog og forskningsinspirator* (redaktør), Oslo: Ad Notam Gyldendal, 1992; ISBN 82-417-0124-1, h.
* *Den norske nasjonalsosialismen: Nasjonal Samling 1933-1945 i tekst og bilder* (med Hans Fredrik Dahl og Guri Hjeltnes), Oslo: Pax, 1995 [3. utg.]; ISBN 82-530-1487-2	
* *Hvor gjerne vilde jeg have været i Deres sted- : Bjørnstjerne Bjørnson, de intellektuelle og Dreyfus-saken*, Oslo: Forum Aschehoug, 1998; ISBN 82-03-29091-4

## Bakgrunnsstoff
	
* Presentasjon på UiOs sider
Arnøyfjorden

**Arnøyfjorden** er ein fjord i Nærøysund kommune i Trøndelag på nordsida av Folda. Fjorden startar ved Tviberg, like nord for Abelvær, og strekkjer seg 10 km nordaustover til Hamlandsøya

Fjorden har innløp mellom Åndalsnes i sør og Uraneset i nord. Ei rekkje øyar og holmar ligg på nordsida av fjorden. Dei største av desse er Måøya og Arnøya, som fjorden er kalla opp etter. På nordsida av Arnøya ligg Rossøyfjorden

Riksveg 768 går langs sørsida av fjorden.
Rossøyfjorden

**Rossøyfjorden** er ein fjord i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden ligg på nordsida av Arnøya og strekkjer seg 3&nbsp;km austover til Varøyholmen.

Fjorden startar i vest ved Rossøystraumen, som går mellom fastlandet i nord og Litl-Arnøya i sør. Fylkesveg 545 kryssar sundet via ei bru. På nordsida av fjorden går Vågevågen inn til grenda Skillingstad.

Arnøyfjorden ligg på sørsida av Arnøya.

## Kjelder
Brønnøyfjorden

**Brønnøyfjorden** er ein fjord i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 15 km nordaustover til Mellom-Vikna.

Fjorden startar i sørvest nord for øygruppene Sør-Gjæslingan og Nord-Gjæslingan og går mellom alle holmane som ligg mellom Vikna og Folda i sør.
Sørsalten

**Sørsalten** er ein fjord i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 22 km austover på sørsida av øya Kvingra til Saltbotnet i botn av fjorden.

Fjorden har innløp gjennom Ottersøystraumen og Klungvikstraumen i vest, like sør for tettstaden Ottersøya. Det ligg fleire småbruk langs fjorden på begge sider og på nordsida på Kvingra ligg grenda Søråa. Ved Halsodden på nordsida går Remmastraumen nordover langs austsida av Kvingra. Sundet er særs smalt, berre om lag 5 meter på det smalaste. 

Fylkesveg 7104 går langs delar av nordsida i den inste delen av fjorden, medan Riksveg 770 går langs delar av sørsida. Lenger ute går Fylkesveg 7124.
Dvergplaneten Haumea

**Haumea** (tidlegare offisielt kalla ****; symbol: ) er ein av fem dvergplanetar i solsystemet. Han ligg i kuiperbeltet og har omtrent ein tredjedel av massen til Pluto. Han blei oppdaga av J. L. Ortiz og laget hans ved Sierra Nevada-observatoriet i Spania og Mike Brown si gruppe hos Caltech i USA. Minor Planet Center (MPC) gjev offisielt æra for oppdaginga til gruppa til Ortiz, som var først ute med å offentleggjera oppdaginga av objektet.

Haumea blei i 2008 namnsett etter gudinna for barnefødsel og fertilitet i hawaiisk mytologi.

Haumea sine to månar, hurtige rotasjon, høge albedo og ekstremt avlange form gjer han til eit særs uvanleg objekt blant dei klassiske kuiperbelte-objekta. Det er sannsynlegvis den største medlemen av ein kollisjonsfamilie som blei danna under éin enkelt kollisjon som òg er ansvarleg for dei uvanlege karakteristikkane til objektet.

## Satellittar

To små satellittar har blitt oppdaga i bane rundt Haumea:

* **Hi'iaka** med ein diameter på ~310 km dersom tettleiken og albedoen er lik moderobjektet

* **Namaka** med ein diameter på ~170 km dersom albedoen er lik moderobjektet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Visualisering av banen til Haumea av NASA
Fylkesveg 7104

**Fylkesveg 7104** går mellom Horven og Måneset i Nærøy kommune. Vegen er 16,8 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 525 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Horven
* frå Rød til Sør-Eitran (5,1 km)
* frå Rødseidet til Bjørkneset (8,1 km)
* frå Værum til  Klungvik (21,8 km)
*Endepunkt Måneset

## Bakgrunnsstoff
Nordsalten

**Nordsalten** er ein fjord på austsida av Kvingra i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 10 km søraustover og seinare nordaustover til Rødseidet i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Eidshaug i vest og Måneset i aust. Frå Eidshaug går det ferje ut fjorden og nord til Gjerdinga. Litt inn i fjorden ligg Straumsøya og over her går det bru mellom Kvingra og fastlandet via Fv543. 

Ved Dyrneset snur fjorden nordaustover. Dei to vågane Liavågen og Storbukta går derimot sørover frå Dyrneset og ved Storbukta går den særs smale Remmastraumen sørover til fjorden Sørsalten. Nordsalten held fram nordaustover til Rødsbotnet. Like ved innløpet til Rødsbotnet går òg Fjalbotnet austover og Ramfjordbotnet sørover. 

Fv525 går langs den indre delen av fjorden.
Svinøyfjorden

**Svinøyfjorden** er ein fjord i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 8 km nordaustover langs sørsida av Mellom-Vikna til Hovøya. Sør for fjorden ligg Svinøya, som fjorden er kalla opp etter og Vågøya. I tillegg ligg ei rekkje mindre øyar og holmar. 

Fjorden startar i sørvest ved Kalvøya og Geksøya. Ved holmen Rypa på nordsida av fjorden, nord for Svinøya, går Kleifjorden nordover til Dragspøyta.
Kleifjorden

**Kleifjorden** er ein fjordarm av Svinøyfjorden på Mellom-Vikna i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 5 km nordover til Dragspøyta og bygda Drag.

Fjorden har innløp ved holmen Rypa i sør. Like nord for Rypa ligg Hestøya og vest for denne øya går Gravsetbotnet nordvestover. 

Riksveg 770 går langs Dragspøytet i nord.
Risværfjorden

**Risværfjorden** er namnet på to fjordar i Noreg:

* Risværfjorden i Nordland er ein liten fjord i Rødøy kommune. 
* Risværfjorden i Nord-Trøndelag er ein fjord i Nærøy og Leka kommune.
Risværfjorden i Nord-Trøndelag

**Risværfjorden** er ein fjord langs kommunegrensa mellom Nærøysund og Leka i Trøndelag. Fjorden ligg mellom Vikna og øya Leka og strekkjer seg 13 km austover til Liternes på fastlandet.

Fjorden startar aust for Kvaløya i Vikna og er kalla opp etter øygruppa Risvær som ligg på sørsida av fjorden. Sør for Risvær ligg Eiterfjorden, medan Lekafjorden går nordaustover på sør for Leka.
Eiterfjorden

**Eiterfjorden** er namnet på to fjordar i Noreg:

* Eiterfjorden i Måsøy er ein fjord i Måsøy kommune i Finnmark. 
* Eiterfjorden i Nærøy er ein fjord i Nærøy kommune i Nord-Trøndelag.
Legd

**Legd** var nemning på det ein ytte til eit sams formål, samstundes vart nemninga også brukt om dei gardane eller krinsen som var saman om ytinga. Nemninga, i den siste tydinga, vart til dømes nytta om å utruste soldatar til kongen og krigsmakta hans (soldatlegd), og om å losjera og fø fattige o.l.

Ordet legd vart oftast brukt om den forma som var vanleg før lova om fattigstellet av 19. mai 1900 tok til å gjelde. Gamle og sjuke utan skyldfolk, som ikkje lenger klarte å fø seg sjølve, vart sett bort på legd. Det hende òg at born som hadde mist foreldre (ein eller begge) kom på legd.

Fattiglegda kunne kunne ytast på ymse vis. For born var det vanleg med pengelegd, legdsytarane betalte då ein bestemt person å forsyte barnet. For eldre, lite arbeidsføre menneske var det vanlegare med omgangslegd, kvar legdsytar hyste legdpersonen eit bestemt tal dagar. 

Å vera legdakall eller legdakjerring var ikkje alltid så greit. Dei representerte ei ekstrautgift for legdsytarane og var difor sjeldan velkomne. Ofte fekk dei dårlegare mat og stell enn sjølvefolket, drengar og tenestejenter. Born som vart sette bort på legd vart ofte nytta til arbeid som gjeting.

Skipnaden med soldatlegd var ordna frå 1628. I fylgje denne skulle ein viss gardkrins koste våpen og uniform til ein soldat som var frå same krinsen. Denne ordninga fall bort frå kring midten av 1800-talet.

## Sjå og
* Kår

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok. VIII. bandet*. Fonna Forlag, Oslo (1958?)
Eiterfjorden i Nærøy

**Eiterfjorden** er ein fjordarm av Risværfjorden i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 12 km austover til Gravvik i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Eiternes i nord og Rødneset i sør. Sør for Rødneset går Rødsfjorden sørover. På sørsida av fjorden ligg Vågen og Djupvika med fleire gardsbruk. Gravvik ligg på eit eid mellom botn av Eiterfjorden og Gravvikvågen lenger nord. Ein liten poll kalla Lonet dannar den inste delen av Eiterfjorden. Over sundet inn til Lonet går Riksveg 771, som òg går langs dei indre delane av Eiterfjorden.
Rødsfjorden

**Rødsfjorden** er namnet på to fjordar i Noreg: 

* Rødsfjorden i Nærøy, ein fjordarm av Risværfjorden i Nærøy kommune i Nord-Trøndelag. 
* Rødsfjorden i Risør, ein fjordarm av Søndeledfjorden i Risør kommune i Aust-Agder.
Rødsfjorden i Nærøy

**Rødsfjorden** er ein fjordarm av Risværfjorden i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 4 km sørover til gardsbruket Rød i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Båfjordstranda i vest og Rødneset i aust.

Fylkesveg 525 går langs dei indre delane av fjorden.

## Kjelder
Båfjorden

**Båfjorden** er ein fjordarm av Risværfjorden i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 1,5 km sørover til den veglause garden Båfjord i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Båfjordstranda i aust og Sørnesodden i vest. Ein annan veglaus gard i fjorden er Klungvika. Båfjordfjellet på 290 meter over havet ligg på austsida av fjorden. Ramntind på nordsida av Båfjordfjellet er derimot høgare med 301 meter over havet.
Gangar

**Gangar** er ein norsk slåttetype og ein folkedans som finst i fleire tradisjonar.

## Musikktypar
Gangar er ein slått i todelt takt som kan spelast i ulike tempo. Nemninga gangar er her knytt til slåttetypen, ikkje til dansen. Nemninga skriv seg frå verbet *å gange* (gå), noko som peikar mot den jamne takta.

Slåttetypen gangar er svært gamal i Noreg. Det finst to hovudtypar, gangar i 6/8-takt, og gangar i 2/4-takt. Nedskriftene er for det meste skrivne med to til tre slag i takta, men rytmen er so jamn at det har vore framlegg om at kvar taktperiode i slåtten har eitt slag, ikkje meir.

Det er rimeleg å tru at spel i 2/4-takt høyrer til nytida, medan 6/8-takta opphavleg er knytt til meir mellomalderlege dansar. Melodisk og rytmisk slektskap til kontinental musikk kan tyde på dette.

Av det samla slåttetilfanget utgjer slåttar i todelt takt om lag ein tredjedel. Springaren har støtt vore ein meir nytta pardans i nyare tid. Men mange av dei mest kjende slåttane utanfor folkemusikkmiljøet er gangarar, moglegvis av di rytmen i slåtten er lett å skjøne. Det har og vore lett å knyte gangar-rytmen til nyare og meir populære musikkformer, som rock. Gangar-forelegg har og vore nytta i norsk orkestermusikk frå Edvard Grieg og frametter. 

## Dansetypar
Som dans er gangar rekna som bygdedans dansa som individuell pardans i  i like- eller ulike-takt. Medan han tidlegare var vidt utbreidd, var han seinare berre kjend i Telemark- og Setesdals-tradisjon. Telemarktypen har vekselrytme mellom mjuke gangsteg og sammansatte steg-grupper utført av den mannlege partneren. Setesdalstypen har vekselvise gangsteg og tunge «polka-steg». Tempoet er 70–80 gangsteg per minutt.

Gangar har for det meste vore nytta i Telemark (telegangar). På Vestlandet er dans til slåttespel i todelt takt gjerne kalla rull, og i Valdres helst *bonde* («bundin» dans). Gangaren i Numedal kan seiast å vera rekonstruert tidleg på 1900-talet.

Setesdalsgangaren er eit unnatak frå denne regelen. I Setesdal døydde springaren ut tidleg, og her er gangaren mest einerådande som både danse- og speleform. Mange av dei mest eggjande gangarane, og dei mest sermerkte, kjem herifrå.

Det er berre i dei områda det har vore dansa gangar eller nærskylde former at det voks fram ein langsam spelestil, som og gjer seg godt til lyarlåttar og improvisasjon. I Hallingdal vart slåttespel i todelt takt knytt til lausdans. Pardansen var støtt springar. 

## Kjelder
Topplerke

**Topplerke** (*Galerida cristata *) er ein fugl i lerkefamilien. Han er rundt 17&nbsp;cm lang og skil seg frå andre lerkefuglar gjennom ein fjørtopp på hovudet som reiser seg når topplerka syng, forsvarar territorium eller driv paringsleik.

Lerka er ein standfugl som sjeldan forlèt hekkeområda sine. Han hekkar i mesteparten av tempererte område i Eurasia, frå Portugal i sørvest til Nordaust-Kina og Aust-India i aust. I  Afrika hekkar han så langt sør som Niger. Topplerke var vanleg i Noreg på 1800- og 1900-talet, men som no er rekna som utdøydd her og ført opp på norsk raudliste.
Fuglen hekka i Oslo fram til ca. 1960, og siste hekkefunn i Noreg var i 1972.

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crested Lark|Crested Lark]]» frå , og «[[:sv:Tofslärka|Tofslärka]]» frå  den 22. oktober 2013.*
Lekafjorden

**Lekafjorden** er ein fjord i Leka og Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 20 km nordaustover langs austsida av øya Leka. 

I sør startar fjorden som ei fortsetjing av Risværfjorden mellom Edøyan i sør og Solsemholmen i nord. Fjorden går først austover mellom øya Dolma i sør og Madsøya i nord. Like aust for Dolma ligg Gulholmen og frå her går Årsetfjorden søraustover, medan Lekafjorden snur nordaustover på austsida av Madsøya. Nord for Madsøya ligg Husby. Frå her går det ferje over til Sør-Gutvika på Austra i aust. Fjorden endar i nord mellom Skeisneset i vest og Stongsholmane i aust.
Sivhøne

**Sivhøna** er ein fugl i riksefamilien som er utbreidd over heile verda bortsett frå Australasia. Fuglen er nesten heilt svart i fjørdrakta, med kvitt på sidene av stjerten og ytterst på vengjene. Nebbet er raudt med ein gul tupp. Sivhøna held til ved vatn og et ulike plantar og små vassdyr.

Fuglen er ofte er å finna i norske innsjøer, men arten er lista opp på norsk raudliste i kategorien *sårbar* (VU).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Årsetfjorden

**Årsetfjorden** er ein fjordarm av Lekafjorden i Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 14 km nordaustover til Bogen og Valastraumen i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Hestvikodden i aust og Gulholmen i vest og går først sørover under namnet Råsa. Ved Draglandsodden snur fjorden nordaustover. Her går òg Gravvikvågen sørover til Gravvik. Fjorden går nordaustover på sørsida av øya Austra. Midt inn i fjorden ligg garden Årset, som har gjeve namn til fjorden, på nordvestsida av fjorden. 

Heilt inst i fjorden går grensa mellom Nord-Trøndelag og Nordland. Bogen er ei grend på Austra i Nordland og her ligg Valastraumen, eit smalt sund, som går nordover til fjordarmen Valen i Kjelda. 

Riksveg 771 går langs austsida av fjorden og kryssar Valastraumen før han går vidare nordover på Austra. På vestsida av fjorden ligg Fv523
Hortafjorden

**Hortafjorden** er ein fjord i Leka kommune i Trøndelag. Fjorden ligg mellom øygruppa Horta, som han er kalla opp etter, og øya Leka. Han har ei lengd på om lag 13 km frå sørvest til nordaust. Fjorden endar i nord ved fylkesgrensa til Nordland. 

Frå Horta til Leka er det om lag 10 km.
Tornskate

**Tornskate** (*Lanius collurio*) er ein fugl i varslarfamilien som lever i det sørlege Skandinavia. Fuglen er 16–18&nbsp;cm. lang, og lever stort sett av insekt, krypdyr, små gnagarar og småfuglar. Denne trekkfuglen er ført opp på norsk raudliste i kategorien *livskraftig* (LC).
## Galleri

Lanius collurio MHNT.ZOO.2010.11.214.Le Monêtier-les-Bains.jpg|Tornskateegg


## Kjelder

* Norsk Raudliste 2006, 8MB
Styltrer

**Styltrer** er kunstige forlengingar av føtene for å koma høgare opp og få betre utsyn.

Styltrer er vanlegvis laga av tre eller metall. Høgda er ofte frå 20-30 cm til 3-4 meter, men det finst høgare stryltrer og verdsrekoden er på fleire titals meter. 

Styltrer er fyrst og fremst kjent frå omreisande sirkus og som leiketøy for ungar, med dei har fleire stader i Europa vore nytta i samband med arbeid.

## Bruk
Det er ikkje kjendt kvar eller til kva styltrer fyrst var nytta. Kanskje har dei vorte teke i bruk fleire plassar, uavhengig av kvarandre. Ein kjenner heller ikkje når dei fyrst vart tekne i bruk.

Forutan leik har styltrer vore nytta til mange ulike typar arbeid. I det flate landskapet i Landes i Gascogne i Frankrike har gjetarar nytta styltrer for å sjå sauene på lengre hald. Å gå på styltrer hadde òg den føremonen at gjetarane ikkje stakk seg på piggane til gulltornene som veks i området. Høgda på styltrene til gjetarane var frå 90 til 120 cm. I Marokko og California har dei vore nytta for å plukka frukt. 

Styltrer er populære innslag ved festlege høve og fleire stader i Europa, som til dømes i Nederland og i Nord-Spania vert dei nytta av danseoppvisningar. I Namur i Belgia har det vorte heldt stylteturneringar heilt frå 1400-talet.

I Vest-Afrika har styltrer vore i bruk i Togo, Benin, Mali, Ghana, Elfenbeinskysten, Senegal med fleire, men bruken har vore heilt forskjellig frå stad til stad. Hjå dogonarane i Mali vert dei nytta i spesielle seremoniar, der dei har ei stor symbolsk tyding, medan dei i Togo fyrst og fremst vert nytta i samband med festar og oppvisningar, der styltrer på to til fire meter er vanlege. 

Styltrer vert òg nytta i Asia og Amerika. I Sør-Amerika ser det ut for at styltrer kan ha vorte importerte av folk som har arbeidd på sirkus i USA. I Bolivia, til dømes, tykkjest styltrer å ha ein stutt tradisjon. 

Sjølv om styltrer har vore i bruk i samband med ymse typar arbeid er det i samband med sirkus og teater at dei har utvikla seg mest. Bruk av styltrer, og av og til forlenging av armane, har gjort det lett å skapa nye framtoningar. Mange gateteater har òg nytta seg av figurar på styltrer for å tiltrekkja seg merksemd.

## Zoologi
Fuglar med lange føter har på fleire språk fått namn etter styltrer. På fransk vert ofte fuglar med lange føter, som stork, traner og hegre kalla *oiseaux échassiers* (styltrefuglar).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Échasse|Échasse]]» frå ,  den 11. mars 2008.*  


## Bakgrunnsstoff
Grønfjorden på Svalbard

**Grønfjorden** er ein om lag 19 km lang og 3 km brei fjordarm på sørsida av Isfjorden på Spitsbergen. Den russiske gruvebyen Barentsburg ligg på austsida av fjorden og på Finneset låg den første radiostasjonen på Svalbard og ein kvalstasjon. 

## Bakgrunnsstoff
* Kart som viser Grønfjordens plassering 

## Kjelde
* Den norske los, vol. 7, 2 utg. (Stavanger: Norges sjøkartverk og Norsk polarinstitutt, 1990).
Adventfjorden

**Adventfjorden** er ein fjord på øya Spitsbergen, som høyrer til øygruppa Svalbard. Adventfjorden er ein sidefjord på sørsida av og om lag midt i Isfjorden. Adventfjorden er om lag sju km lang og 3&ndash;5 km brei. Inst på sørvestsida av fjorden ligg administrasjonssenteret for øygruppa, Longyearbyen, med flyplass og delar av gruveanlegga til Store Norske Spitsbergen Kulkompani.

Namnet er ei forvansking av *Adventure Bay*, sannsynlegvis etter den engelske kvalfangstbåten «Adventure» som var stasjonert i Isfjorden i 1656. Fjorden var i gammal tid og kalla Billefjorden; dette namnet vert no nytta om ein annan fjord.

## Kjelder
* *The Place-names of Svalbard* Norsk polarinstitutt 1942/2001 ISBN 82-90307-82-9
Wijdefjorden

**Wijdefjorden** (uttalt *veidefjorden*) er ein fjord på nordsida av Spitsbergen på Svalbard. Fjorden  skjer 109&nbsp;km rett inn i landet mellom Andrée Land i vest og Margaretas Land (Ny-Friesland) i aust. Han smalnar jamnt av innover og har berre ei sidearm, Vestfjorden, som tar av mot vest i den indre delen. Lengre inn blir Wijdefjorden òg kalla Austfjorden.

Wijdefjorden er den lengste fjorden på Svalbard, lengre enn Isfjorden som skjer inn i Spitsbergen frå vest. 

Fjordsidene er bratte, spesielt i vest kor fjella reiser seg nesten loddrett 1000&ndash;1165 meter over havet. I aust er fjella litt slakare, opp til 900 meter ytst og 1636 moh. inst i fjorden, og med isbreen Åsgardfonna oppå fjella i aust.
Inst og på austsida ligg dei høgste fjella på Svalbard, Perriertoppen og Newtontoppen.

Inst i fjorden fell Mittag-Lefflerbreen heilt ned til fjorden frå det slake partiet heilt i sør, i Dickson Land.

## Indre Wijdefjorden
*Indre Wijdefjorden* er den sørlegaste (inste) delen av fjorden. I dette området ligg Indre Wijdefjorden nasjonalpark, som utgjer eit område på 1&nbsp;127&nbsp;181&nbsp;dekar. Dette inkluderer landområde på begge sider av fjorden, i tillegg til fjorden sjølv.

## Kjelder
* Den norske los, vol. 7, 2 utg. (Stavanger: Norges sjøkartverk og Norsk polarinstitutt, 1990).
Polysykliske aromatiske hydrokarbon

**Polysykliske aromatiske hydrokarbon** (PAH eller tjærestoff) finst naturleg i råolje og er spesielt konsentrert kreosot, tjære og asfalt. 

## Kjemisk karakterisering
PAH er ein kompleks blanding av fleire hundre kjemikalie karakterisert ved at dei består av to eller fleire kopla aromatiske (benzenliknande) ringar. Dei fleste er særs feittløyselege og lite løyselege i vatn. PAH i luft og vatn er difor ofte knytt til partiklar og organisk materiale. 

## Kjelder
PAH er eit uønskt biprodukt som vert danna ved ufullstendig forbrenning eller oppvarming av organisk materiale som olje, naturgass, kol og ved. Det slepp ut i naturen frå ulike viktige kjelder som elektrokjemisk industri (t.d. aluminiumsindustri), industriell energiproduksjon, avfallsforbrenning, biltrafikk og bustadoppvarming. I tillegg utsetjast menneske ofte for PAH via tobakkrøyk og grilla og røykt mat. Dei største naturlege kjeldene til PAH-utslepp er vulkanutbrot og skogbrannar.

## Bruksområde
PAH-haldig olje vert bruka blant anna som mjuknare i bildekk. I samband med treimpregnering vert det nytta kreosotolje.

## Helseeffektar
Mange PAH-samanbinding kan gje negative helseeffektar, sidan dei er giftige og mange av dei er kreftframkallande.
Biologisk kontroll

**Biologisk kontroll** er eit vis å halde nede skadedyr og -skadevekstar i jordbruket. Han baserer seg på predasjon, parasittisme, sjukdom eller liknande naturlege prosessar for å redusera eller kontrollera bestandar av skadeorganismar.

Biologisk kontroll står til skilnad frå kjemisk kontroll ved at han ikkje nyttar giftige kjemikaliar. Ved somme høve har det likevel gått ut over biologisk mangfald, gjennom at framande artar har vorte innført.

I Noreg vert biologisk kontroll hovudsakleg gjort i liten skala, særleg i drivhus.
Lysfjorden

:*For fjordar med liknande namn sjå [[Lysefjorden]].*

**Lysfjorden** er ein fjordarm av Kjelda i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4,5 km mot sør, og så austover til Kveinsjøen og Bursvikbotn i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Heggbærneset i vest og Grannen i aust. Grenda Lysfjord ligg heilt sør i fjorden, og frå her svingar fjorden nordaustover mot Bursvikbotn. 

Fylkesveg 17 går langs sørlege og austlege delar av fjorden.
Horsfjordbotnet

**Horsfjordbotnet** er ein fjordarm av Kjelda på øya Austra i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 5 km mot sørvestover inn til Lendinga i botn av fjorden. Lendinga er ein liten poll inst i fjorden som ligg i Leka kommune i Nord-Trøndelag. 

Fjorden har innløp mellom grendene Nordhorsfjord i nord og Sørhorsfjord i sør. Horsfjordøya ligg midt i løpet 

Riksveg 771 går langs sørsida av fjorden. Ved bruket Kjellvang går det veg nordover frå riksvegen og over fjorden.
Valen i Bindal

**Valen** er ein fjordarm av Kjelda på sørsida av øya Austra i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4 km mot sørvestover inn til Bogen i botn av fjorden. Ved Bogen går Valastraumen vidare sørover til Årsetfjorden i Leka kommune i Nord-Trøndelag. 

Fjorden har innløp mellom Skjelveneset i nord og Hålopneset i sør.

Riksveg 771 går langs nordsida av fjorden.
Sassenfjorden

**Sassenfjorden** ligg inst i Isfjorden på Spitsbergen i øygruppa Svalbard. Han går av mot aust-søraust og er rundt 15 km lang. Inst i fjorden, på nordsida, ligg fjellformasjonen Tempelet. Her vender fjorden mot nordaust og skiftar namn til Tempelfjorden.

Nord for fjordmunningen, mellom Sassenfjorden og Billefjorden, ligg fuglereservatet Gåsøyane.

Opphavet til namnet er usikkert, men det kan komme frå nederlandsk *Sas*, som tyder 'sluse', 'basseng' eller 'ankerplass'.

## Kjelde
* Den norske los, vol. 7, 2 utg. (Stavanger: Norges sjøkartverk og Norsk polarinstitutt, 1990).
* *The Place-names of Svalbard* Norsk polarinstitutt 1942/2001 ISBN 82-90307-82-9
Bindalsfjorden

**Bindalsfjorden** er ein fjord i Bindal og Sømna kommunar i Nordland. Fjorden strekkjer seg 17 km nordaust og så søraustover til øya Øksninga. Frå Øksninga deler fjorden seg i to og Tosen går nordaustover, medan Sørfjorden går sørvestover. Frå innløpet til Bindalsfjorden til botn av Tosen er det 57 km. 

Fjorden har innløp mellom Holm i sør og Vennesund i nord og mellom desse to stadane går det eit ferjesamband langs Fylkesveg 17. Ved halvøya Gavlen halvvegs inn i fjorden går sidefjorden Ursfjorden nordover. Like aust for Gavlen ligg øya Hovøya og mellom desse ligg Hardangsfjorden. Søraust for Gavlen ligg Stavøya og Imøya og aust for desse ligg fjorden Skotnesfjorden. 

Ved Øskinga går Reppsundet på nordsida av øya til innløpet til Tosen. På sørvestsida av Øksninga ligg Terråkfjorden, medan Øyfjorden ligg på søraustsida mellom innløpa til Tosen og Sørfjorden. 

Fv6 går langs delar av vestsida av fjorden. Her ligg òg bygda Skjelsviksjøen.
Ursfjorden

**Ursfjorden** er ein fjordarm av Bindalsfjorden i Bindal, Brønnøy og Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 19 km mot nordaustover inn til dei små vikene Storremman og Lislremman i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom grenda Hjelmset i vest og Gaupsgavlen på halvøya Gavlen i aust. Litt inn i fjorden ligg grendene Olsvika og Kjøssvika på vestsida. Nord for Kjøssvika går Brekkosen nordvestover til grenda Brekkeidet. Ursfjorden held fram nordaustover og nord for Olderbakkfjellet på austsida går Gravfjorden austover. 

Den indre delen av fjorden er veglaus, men har nokre få gardar på begge sider av fjorden. Ved Brekkosen går Fv38 langs fjorden, medan Fv33 går på vestsida lenger ute i fjorden.
Gravfjorden

**Gravfjorden** er ein fjordarm av Ursfjorden i Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 2,5 km nordaustover til Hongsetstøen i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Forneset i vest og Storvikodden i aust. Storvika ligg utanfor fjorden. Det er ingen vegsamband i fjorden, men det ligg to gardar på søraustsida. Nordvestsida av fjorden er bratt og Seljemarkfjellet stig bratt opp til 375 meter over havet.
Hardangsfjorden

**Hardangsfjorden** er ein fjordarm av Bindalsfjorden i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 6,5 km austover til Bjørnvika i botn av fjorden.

Fjorden har innløp ved sundet Gauphola mellom halvøya Gavlen i vest og Hovøya i aust, og Hovøysundet, som går på søraustsida av Hovøya. 

Fleire øyar og viker dannar ei ujamn kystlinje. I nord ligg Svarthopen og Granåshopen på nordsida av Fulsaltøya. Lenger aust ligg Valen, Øysundet og Jektvika. Den inste delen av fjorden vert kalla Vågen og her går Bjørnvika lengst inn i sør, Nebbengsbukta ligg i midten og i nord ligg Hardangsbukta med garden Hardangen, som fjorden er kalla opp etter ved botn av bukta.
Skotnesfjorden

**Skotnesfjorden** er ein fjordarm av Bindalsfjorden i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 9 km søraustover til Sagbotn i botn av fjorden. Den indre delen av fjorden vert kalla Selfjorden

Fjorden ligg aust for øyane Stavøya og Imøya. Innløpa mellom desse øyane er Skotnessundet i nord og Stavøysundet i vest mellom Stavøya og Imøya og Kråksundet sør for Imøya. Garden Skotnes ligg på nordsida av fjorden og har ikkje vegsamband til resten av omverda. Nord for Skotnes ligg Skotnesfjellet eller Kalfjellet med ei høgd på 353 meter over havet.
Selfjorden

**Selfjorden** er namnet på fleire fjordar i Noreg:

* Selfjorden i Troms ein fjord langs kommunegrensa mellom Tranøy og Torsken.
* Selfjorden i Lofoten, ein fjord i Flakstad kommune i Nordland.
* Selfjorden i Bindal, ein fjordarm av Skotnesfjorden og Bindalsfjorden i Bindal kommune i Nordland.
Terråkfjorden

**Terråkfjorden** er ein fjord i Bindal kommune i Nordland. Han er ei fortsetjing av Bindalsfjorden på sørsida av øya Øksninga og strekkjer seg 6,5 km frå Bindalseidet i vest til Terråk i søraust. 

Ved Terråk går Osen vidare søraustover. I nordaust går fjorden Tosen vidare innover i landet, medan Sørfjorden går sørvestover.
Osan i Bindal

**Osan** er ein fjord i Bindal kommune i Nordland. Han er ei fortsetjing av Terråkfjorden og Bindalsfjorden og strekkjer seg 5,5&nbsp;km austover til Helstad i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Terråk i sørvest og Vassås i nordaust. Mellom desse stadane går den 400 meter lang Vassås bru over fjorden langs Fv1, som går langs nesten heile fjorden.
Sørfjorden i Bindal

**Sørfjorden** er ein fjord i Bindal kommune i Nordland og Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 19 km sørvestover til Simle i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Terråk i søraust og Hjartøya i nordvest. Grenda Breivika ligg på sørsida av fjorden og frå dette punktet vert fjorden smalare. Ved Årsandøya stikk fjordarmen Kollbotnet sørover. Riksveg 801 følgjer sørsida av fjorden frå Terråk og går over Kollstraumen, innløpet til Kollbotnet, på Kollstraumen bru . På andre sida møter han Fylkesveg 17 som følgjer fjorden vidare vestover på sørsida. 

Ved Djupvikvågen snur fjorden nordvestover og ved Kvitnesodden vestover igjen. Har smalnar fjorden enno meir inn og ved Simlestraumen går Fylkesveg 17 over fjorden og held fram nordover. Frå her og inn Simlebotn følgjer fjorden fylkesgrensa mellom Nord-Trøndelag og Nordland. 

## Bakgrunnsstoff
Kollbotnet

**Kollbotnet** er ein fjordarm av Sørfjorden i Bindal kommune i Nordland og Nærøysund kommune i Trøndelag. Fjorden strekkjer seg 7,5&nbsp;km sørover til garden Kolla, som fjorden er kalla opp etter og garden Botnet inst i fjorden. Berre den inste delen av fjorden, vest for Kolla, ligg i Nord-Trøndelag.

Fjorden har innløp mellom Årsandsøya i vest og Kvitnesodden i aust. Denne ytste delen av fjorden heiter Kollstraumen og Riksveg 801 kryssar dette sundet på Kollstraumen bru. Like over på vestsida møter han Fylkesveg 17 som går langs heile vestsida av fjorden.

## Kjelder
Tosen

**Tosen** (også kalla **Tosenfjorden**, sørsamisk *Dåasa*) er ein fjord i Bindal og Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden er ei fortsetjing av Bindalsfjorden og strekkjer seg 32 km nordaustover til Tosbotn.

Fjorden har innløp mellom Storvardneset i nord og Hikkilsberget i sør like aust for øya Øksninga. Den første delen av fjorden er utan vegsamband på begge sider og er forholdsvis urørt med bratte fjellsider med høgder på 400-500 meter over havet. Lande ligg om lag 20 km inn i fjorden på nordsida. Frå her følgjer Riksveg 76 nordsida av fjorden inn til Tosbotn. Fjellsidene er derimot høgare her inne, rundt 600-700 meter, men på austsida stig Kallklavtinden opp til 932 meter over havet. Nesten inst i fjorden ligg Tosbotnøya.

Namnet på fjorden kjem av dialektuttrykket tosa, 'skodde'. Det siktar til at det ofte er skodde over fjella inst i fjorden.

## Kjelder
Selfjorden i Bindal

**Selfjorden** utgjer den inste delen av Skotnesfjorden, ein fjordarm av Bindalsfjorden, i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 5 km austover til Sagbotn.

Fjorden har innløp mellom Trettneset i nord og Klubben i sør. På nordsida av fjorden ligg garden Selfjord. Sørsida av fjorden er ulendt og Jøtulfjellet stig opp til 767 meter over havet.
Gimsafjorden

**Gimsafjorden** er ein fjord i kommunane Bindal og Sømna i Nordland. Fjorden strekkjer seg 20 km nordaustover frå øya Gimsa til Kvitingan sørvest for Torghatten.

Lenger vest ligg Horsvær, Terjan og Hensteinen og vestanfor desse igjen ligg Norskehavet. I aust grensar fjorden til småøyane Gamflesa, Horuvan og Sørflesin. Aust for desse ligg Melsteinfjorden.
Melsteinfjorden

**Melsteinfjorden** er ein fjord i kommunane Sømna og Bindal i Nordland. Fjorden strekkjer seg 13&nbsp;km nordaustover frå holmen Melsteinen vest for innløpet til Bindalsfjorden og til Lyngværet på austsida av fjorden i nord.

I aust grensar fjorden til Helgelandsflesa, Gimlinga og Kvaløya. I vest grensar han til Gamflesa og Horuvan. Vest for desse ligg Gimsafjorden.
Lyngværfjorden i Sømna

**Lyngværfjorden** er ein fjord i Sømna kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 11 km nordover frå Vennesund i sør til Vik i Sømna i nord.

Fjorden ligg på austsida av Kvaløya, Vågøya og Lyngværet, som han er kalla opp etter. Vest for desse øyane ligg Melsteinfjorden. Den nordlegaste delen av fjorden, utanfor Vik, vert kalla Vikvågen. 

Fylkesveg 17 går på austsida av fjorden.
Kversteinfjorden

**Kversteinfjorden** er ein fjord i Brønnøy kommune i Nordland. Han ligg på sørsida av øygruppa Kversteinen og nord for ei gruppe holmar ved Galtbolet. Sør for Galtbolet ligg Brakdjupet. Nordaustover frå Kversteinen går Vegafjorden. 

Kversteinfjorden ligg heilt ytst i havgapet og grensar til Norskehavet i vest.
Torgfjorden

**Torgfjorden** er ein fjord i kommunane Brønnøy og i Sømna i Nordland. Fjorden ligg på austsida av Brønnøysund og øya Torget der Torghatten ligg. Fjorden strekkjer seg 19 km nordaustover til Skille i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Torgværet i vest og Sømnesøya i aust. Torghatten ligg på vestsida like innfor innløpet. Det ligg mange øyar og skjer innover i fjorden. Svennøya og Kjølsøya er to av dei og på søraustsida av desse ligg Skillbotnfjorden. Brønnøysund ligg på vestsida av fjorden, nord for Svennøya. 

Fylkesveg 17 går langs austsida av fjorden, medan Fv54 går langs delar av vestsida.
Vegafjorden

**Vegafjorden** er ein fjord i Brønnøy og Vega kommune i Nordland. Fjorden ligg mellom øya Vega i nordvest og og Sauren i søraust og strekkjer seg 22 km nordaustover frå Kversteinen til øya Ylvingen. 

Sør for Kversteinen ligg Kversteinfjorden og mellom Vega og Ylvingen ligg Ylvingsfjorden. Tilremfjorden strekkjer seg sørover på austsida av Sauren og litt aust for Ylvingen ligg innløpet til Velfjorden.
Tilremfjorden

**Tilremsfjorden** er ein fjord i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 8 km sørover til Brønnøysund i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Torgnesflesan i vest og Straumøyan i aust. Han ligg på austsida av øya Sauren. Vest for Sauren ligg Vegafjorden. Velfjorden har innløp litt nord for Straumøyan. Fylkesveg 17 går langs austsida av fjorden.
Sølifjorden

**Sølifjorden** er ein fjord i Vega kommune i Nordland. Fjorden ligg mellom øya Vega i aust og Søla i vest. Fjorden strekkjer seg 8 km nordover til grenda Sundsvoll på Vega. 

Sølifjorden startar ved Dyrholmen like vest for det sørvestlege hjørnet av Vega. Søla er ei nær sirkelforma øy med ei høgd som stig bratt opp til 432 meter over havet. Fugløyværet ligg like vest for den sørlege delen av fjorden.
Ylvingsfjorden

**Ylvingsfjorden** er ein fjord i Vega kommune i Nordland. Fjorden ligg mellom sjølve Vega i vest og øya Ylvingen, som fjorden har fått namn etter, i vest. Han byrjar ved Nefsholman i sør og strekkjer seg 8 km nordover til Igerøy. Frå Igerøy går det ferje både søraustover til Ylvingen og vidare til Horn, og nordvestover til Tjøtta. 

Sør for Ylvingsfjorden ligg Vegafjorden og nordvest for Ylvingen ligg Mindværfjorden. 

Riksveg 839 går langs dei nordlege delane av fjorden.
Tore Tungodden

**Tore Tungodden** () er ein norsk medievitar og universitetsdirektør ved Universitetet i Bergen.

Han er fødd og vaks opp i Knarvik nord frå Bergen og har lang erfaring frå ei rekkje leiarstillingar på ulike nivå ved universitetet. Han vart tilsett som universitetsdirektør ved Universitetet i Bergen etter å ha vore fungerande sidan 1. januar 2023 og assisterande universitetsdirektør frå 2015. 

Tungodden er også forfattar av barneboka *Statsministeren* som han vann Aschehough sin debutantpris for i 2005. Boka er òg omsett til fleire språk og hadde premiere som teateroppsetning ved Atze Musiktheater i Berlin i 2016. Teaterstykket sto på plakaten i 6 år i Berlin. Boka handlar om ei ti år gammal jente som blir statsminister i Noreg.

## Kjelder
David Hammer

**David Hammer** () er ein norsk basketballspelar. Han spelar for Ulriken Eagles og kan ha fleire roller på banen. Han har tidlegare spela for Brattholmen Basketballklubb (BBBK) og Frøya Ambassadors.
Skillbotnfjorden

**Skillbotnfjorden** er ein delfjord av Torgfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 10 km nordaustover til Skille i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Svennøya i vest og Rodal i aust og går på sørsida av øyane Svennøyhestøya, Laukholmen, Horsøya og Kjøllsøya. Vest for Kjøllsøya ligg grenda Skomo på nordaustsida av fjorden. Her smalnar fjorden inn til Skillbotnet som går det siste stykket inn til Skille. 

Fylkesveg 17 går langs heile søraustsida av fjorden.
Okfjorden

**Okfjorden** er ein fjordarm av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Han strekkjer seg 8,5 km nordaustover til Fjordbotnet der Klavesmarkelva munnar ut. 

Det er ikkje busetnader eller vegsamband langs fjorden, bortsett frå den veglause garden Okan, som fjorden er kalla opp etter, ved innløpet til fjorden på søraustsida. Fjorden har innløp mellom Okneset i nord og Okodden i sør. Fjorden har ganske bratte sider, spesielt på nordsida der Bårdtsteinhatten stig opp til 736 meter over havet.
Storfjorden i Brønnøy

**Storfjorden** er ein fjordarm av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Han strekkjer seg 9,5 km nordover. 

Fjorden har innløp mellom Røyrvikodden i vest og Kiknesodden i aust. Det ligg eit par veglause gardar i den ytre delen av fjorden, på vestsida ligg Gavlen og på austsida ligg Fagerlia, Solvang og Engelsneset. Dei to sistnemnde ligg ved Spølodden og her går fjordarmen Lislfjorden austover. Storfjorden held fram nordover til garden med same namn i botn av fjorden.
Lislfjorden

**Lislfjorden** eller **Lessfjorden** er ein fjordarm av Storfjorden og Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 2,5 km austover til Lessfjorddalen i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Sildkovodden i nord og Vikodden i sør. På sørsida ved innløpet ligg dei veglause gardane Engelsneset og Solvang. Sildkovan ligg på nordsida.
Lislbørja

**Lislbørja** er ein fjordarm av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 3 km austover til garden Lislbørja i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Kabelodden i nord og Børjeneset i sør. På nordsida av fjorden ligg garden Kvitneset. Begge desse gardane er isolerte og utan vegsamband. Fjorden ligg på nordsida av Børjeneset og Børjenesfjellet (557 moh). På sørsida av neset ligg Storbørja
Storbørja

**Storbørja** er ein fjordarm av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 7 km austover til Børiøyra i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom Trolldalen i nord og Endbøren i sør. I tillegg til garden Børiøyra på sørsida av fjorden, ligg Storbørja på nordsida inst i fjorden. Ingen av gardane har vegsamband. Lomselva munnar ut inst i fjorden ved Børiøyra. 

Namnet *-børja* kjem truleg av «*Børja» av *borg*, 'terasse', som opphavleg kan ha vore eit namn på ei av elvene som renn ut ved garden inst i fjordbotnen av Storbørja. 

## Referansar
Kjella

**Kjella** eller Kjelda er ein fjord i Bindal kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 11 km sørover til Kjella i botn av fjorden. Fjorden ligg på austsida av øya Austra. 

Fjorden har innløp mellom Oterneset i vest og Holm i aust. Fylkesveg 17 går ut heile austsida av fjorden og ved Holm går det ferje vidare nordover til Vennesund. Dette ferjesambandet går heilt ytst i Bindalsfjorden. Riksveg 802 går langs delar av dei indre områda i vest.

Heggbærneset stikk seg nordover i fjorden på austsida og aust for dette neset går Lysfjorden innover til Bursvikbotn. På andre sida av fjorden ligg grenda Nordhorsfjord og får her går sidefjorden Horsfjordbotnet sørvestover. Grenda Sørhorsfjord ligg på sørsida av innløpet og sør for denne grenda går sidefjorden Valen sørvestover til Bogen. I botn av Valen går Valastraumen sørover til Årsetfjorden. 

Inst i fjorden ligg grenda Kjella og Heilhornet hotell.
Heggfjorden

**Heggfjorden** er ein fjordarm av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 4,5 km sørover til tettstaden Hommelstø i botn av fjorden.

Fjorden har innløp mellom bygda Nevernes i aust og Dyrnesodden i vest. Like før botn av fjorden deler han seg i to ved Rugåsnesodden. Ein del går sørvest og inn til Hommelstø, medan den andre går søraust til garden Aunet. 

Fv49 går på austsida av fjorden, medan Fv47 går på vestsida. Inst i fjorden går òg Riksveg 76.