open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Solothurn

**Solothurn** (fransk *Soleure*, italiensk *Soletta*, retoromansk *Soloturn*) er hovudstad i kantonen Solothurn i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 430 meter over havet. Byen utgjer den einaste kommunen i distriktet med same namn. Byen ligg 36&nbsp;km nord for Bern, ved elva Aare og foten av Jurafjella.

Han har stor verkstadindustri, hovudsakleg jern- og metallvare- og maskinindustri og produksjon av instrument. Byen er eit viktig jernbaneknutepunkt og kjend for den vakre barokkarkitekturen.

Gamlebyen ligg ved breidda av Aare og er dominert av mange vakre bygg frå renessansen og barokken, mellom anna St.&nbsp;Ursen-katedralen frå 1763–1773 og eit rådhus frå 1400-talet. Den gamle bymuren er delvis bevart med tårn. Byen har store naturhistoriske og arkeologiske samlingar, måleri- og kunsthandverkssamlingar i bymuseet. Solothurn er biskopssete for Basel stift av den romersk-katolske kyrkja; St.&nbsp;Ursen-katedralen i Solothurn er domkyrkje for stiftet.

Solothurn har eit rikt kulturliv, og er mellom anna kjend for film- og litteraturdagane.

Solothurn heitte i romersk tid Salodurum og det låg eit romersk kastell her. Byen vart fri riksstad i 1218 og slutta forbund med Bern. I 1481 vart byen medlem av Det sveitsiske eidssambandet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Solothurn|Solothurn]]» frå ,  den 2. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Solothurn turistkontor
John Aitken

**John Aitken** () var ein skotsk fysikar og meteorolog. 

Han er mest kjend for dei grunnleggande arbeida sine om kondensasjonskjerner (aitkenkjerner) og danninga av skyer og tåkedis. Han arbeidde òg med teoriar for kor viktig fotokjemiske prosessar var for danninga av dis i sterkt forureina industristrøk. 

Aitkenkjerner, som er kalla opp etter han, er dei minste atmosfæriske aerosolane, dei som har ein radius mindre enn 0,1 mikrometer. 

## Kjelder
Jamdøgnsstorm

Ein **jamdøgnsstorm** er eit gammalt uttrykk for ein viss type uvêr som har vore nytta av sjøfolk på begge sider av Nord-Atlanteren. Det kan ha samband med at sesongen for dei tropiske orkanane er på topp i månaden for haustjamdøgn, det vil sei i september på den nordlege halvkula. Det kan òg ha samband med at dei første kraftige lågtrykka på høge og midlare breiddegrader gjerne opptrer i september på den nordlege halvkula, og mot slutten av mars på den sørlege halvkula. 

## Kjelder
Iskorn

**Iskorn** er nedbør av glasharde korn som er delvis eller heilt gjennomsiktige. Dei er som regel kuleforma og har ein diameter på opp mot 4-5 mm. Stundom er det ein drope vatn inni. Dei oppstår når regndropar frys i eit lågare luftlag med temperaturar under 0 °C. Om frysinga først skjer etter at dropen har treft bakken, tre eller liknande, vert det i staden danna eit islag. 

## Sjå òg
* Underkjølt regn

## Kjelder
Iskjerne

Ei **iskjerne** er ein isprøve som er bora ut av isen i polare strøk. Slike iskjerner er særs viktige både innan vitskapen og politikken, fordi ein ved hjelp av luftbobler fanga i isen, kan seie noko om atmosfæresamansetnaden då luftbobla vart fanga og dermed noko om korleis klimaet har vore i tidlegare tider. 

Luftboblene blir hermetisk lukka inni mellom iskrystallane når snø fell i kalde nok strøk. Snøen vert pakka, omkrystallisert og gradvis omdanna til is. I tillegg oppstår det ei lagdeling i isen, fordi snø som er avsett om sommaren har ein annan oksygenisotop-samansetnad enn snø som er avsett om vinteren. Dermed kan ein både telje år bakover i tid, og seie noko om årsvariasjonane i nedbør og temperaturvariasjonar i tidlegare tider. Fordelinga av oksygenisotopane 16O og 18O er avhengig av temperaturen, og dermed direkte korrelert til lufttemperaturen slik han var når snøen vart avsett. 

Iskappene på Grønland og i Antarktis er opp mot 3000 meter tjukke, og nede i djupet finn ein særs gammal is. Nær bresålen på Grønland har ein funne is som er 123&nbsp;000 år gammal, og på Antarktis is som er heile 740&nbsp;000 år gammal. Ein kan derfor i teorien seie noko om dei atmosfæriske og klimatiske tilhøva heilt tilbake til den tid. 

Kritikarar av metoden hevdar derimot at det kan ha skjedd endringar ismassen slik at luftboblene ikkje lenger nødvendigvis er representative for atmosfæren då dei vart avsett, sidan isen har vore i rørsle og er rekrystallisert. På grunn av dette er det viktig at kjerneboringane vert gjort sentralt på ei iskappe, der rørslene er og har vore minimale. I tillegg må kjernane borast i området der ein aldri har smelting i overflata som kan øydelegge lagdelinga. 

## Iskjerner under nedbørdanning
Iskjerner kan òg vere faste, uløyselege og krystallinske partiklar som fører til danning av iskrystallar i atmosfæren. Sjå kondensasjonskjerne.

## Kjelder
Isallobar

**Isallobar** er ei linje på eit vêrkart gjennom stader med lik endring i lufttrykket, òg kalla trykktendensen, i ein viss periode, som til dømes tre timar. 

Isallobarmønsteret syner trykkendringane ein har like før observasjonen er gjort og er til god hjelp for å vurdere utviklinga og forflyttinga av trykksystem og frontar. Ein vil normalt sett ha trykkstiging bak eit lågtrykk, og trykkfall der lågtrykket er på veg. Dette gjev ein god indikasjon på kvar lågtrykket er på veg, og kom det forsterkar seg eller svekkast. 

I samband med vêrvarsling for fleire dagar, kan ein ofte teikne isallobarar som syner trykktendensen i løpet av 12 eller 24 timar. 

## Kjelder
*
Lyktemann

**Lyktemann** eller **irrlys** (òg kalla *vettelys* eller *alvelys*) er små ljos, ofte flakkande, som blir observert i og ved myrer. I følgje folketrua var det barn som døydde utan dåp, og som sidan streifa omkring for å lokke folk på villspor. 

Liknande segner finst i mange kulturar. I England blir fenomenet kalla *Will o' the wisp*, i Tyskland *Irrlicht*, i Frankrike *feu follet* og det finst òg i Japan, som fenomenet *[[Hitodama]]*. Fenomenet er skildra av fleire pålitelege augevitne, til dømes av astronomen Friedrich Wilhelm Bessel, som i 1807 såg lyktemenn utanfor Hamburg. 

Det finst fleire moglege vitskaplege forklaringar på lysa, som at dei kjem frå fosforescerande gassar frå organiske stoff i myra, kanskje sumpgass (metan) blanda med fosforhydrid. Det kan òg vere sjølvlysande insekt, som sankthansorm, eller lysande, roten ved. Fenomenet er relativt sjeldan i Noreg, sidan det ofte er for kaldt til at lyktemenn kan oppstå, men ei vandresegn knytt til Olav Haraldsson fortel at det brann eit blått lys i fotspora hans nær Stiklestad. 

## Sjå òg
*Jack-o'-lantern

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lyktemann|Lyktemann]]» frå ,  den 2. september 2011.*  
*
Høgfjellsklima

**Høgfjellsklima** eller **høglandsklima** er klima i høgtliggande område. Omgrepet har ikkje ein offisiell definisjon og inngår heller ikkje i Köppen si klimaklassifisering. Høgda gjer at ein får lågare lufttrykk med mindre oksygen i lufta per volumeining. Temperaturen er lågare, noko ein merkar best i den varme årstida. Solinnstrålinga er derimot sterkare på grunn av den tynnare lufta. Lufta er reinare og den absolutte fukta er lågare, medan varmeutstrålinga om natta er sterkare. Skilnaden mellom dag- og nattetemperatur er forholdsvis stor. 

Høgfjellsklimaet vert rekna å ha stimulerande verknad på dei fleste menneske, men kan vere uheldig for menneske med svakt hjarte sidan ein får auka belastning på blodomlaup og anding. 

## Sjå òg
*Fjellklima

## Kjelder

*
Hygrograf

Ein **hygrograf** er eit instrument som måler fukta i lufta ved å teikne ei kurve på eit diagram med skala for fukt og tid. 

## Sjå òg
* Hygrometer

## Kjelder
Hydrometeorologi

**Hydrometeorologi** er ei grein av meteorologien som direkte omhandlar hydrologiske problem, som vassdragskontroll, produksjon av hydroelektrisk energi og liknande. Sentrale felt er studiet av nedbør og fordamping. 

## Kjelder
Hydrometeor

**Hydrometeorar** er eit fellesomgrep på alt som er danna av kondensasjon av vassdamp anten i den frie atmosfæren eller ved jordoverflata. Dette er altså nedbør som regn, snø, yr, hagl, i tillegg til skyer, tåke, rim og dogg. I tillegg vert både faste og flytande partiklar som virvlast opp frå jordoverflata og ført av stad med vinden, som snøfokk eller sjøsprøyt, rekna som hydrometeorar.

## Kjelder
Hugo Hildebrand Hildebrandsson

**Hugo Hildebrand Hildebrandsson** () var ein svensk meteorolog, professor og sjef for det meteorologiske institutt ved Universitetet i Uppsala frå 1878 til 1907.  

Han deltok i den internasjonale meteorologiske komitéen frå 1878 til 1907 og var viktig i organiseringa av det internasjonale samarbeidet i meteorologien. Han er kjend for klassifiseringa av skyer i lag med Ralph Abercromby og dei gav ut eit internasjonalt skyatlas i 1896. Hildebrandsson publiserte òg arbeid om atmosfærisk sirkulasjon og utnytta mellom anna rørslene til skyene til å estimere vinden i høgare luftlag. 

Han var medlem av Det kongelege svenske vitskapsakademiet og sat i komiteen som avgjorde nobelprisen i fysikk. 

## Kjelder
Hilding Köhler

**Hilding Köhler** () var ein svensk meteorolog og professor i meteorologi ved Universitetet i Uppsala frå 1936 til 1955. 

Köhler arbeidde med mange felt innan meteorologien, men er mest kjend for arbeidet med turbulens i grenselaget og med kondensasjon av vassdamp i lufta. Mange av observasjonane sine utførte han då han var bestyrar av observatoriet på Haldde i Finnmark frå 1918 til 1926. Teorien hans om at saltinnhaldet påverkar storleiken til skydropar når det er i likevekt, framstilt i såkalla køhlerdiagram, er i dag rekna som eit av dei klassiske arbeida i meteorologien.

Han vart medlem av Det kongelege svenske vitskapsakademiet i 1947.

## Kjelder
Hestebreiddene

**Hestebreiddene** er område kring 30 ºN og 30 ºS i Atlanterhavet og Stillehavet som vanlegvis berre har svak skiftande vind eller vindstille. Hestebreiddene ligg om lag under dei subtropiske høgtrykksområda. 

Omgrepet vert mest nytta i det nordlege stillebeltet i Atlanterhavet. Namnet kjem frå seglskutetida då hestar ein hadde med seg på skipa frå Europa til Vestindia kunne døy fordi skipa vart liggande for lenge i det vindstille området, slik at ein gjekk tom for vatn. Ei anna forklaring til namnet kan vere eit sjømannrituale, der sjømennene lagde ei hestedokke som dei bar rundt på dekk før dei kasta henne overbord. 

## Sjå òg
*Atmosfærisk sirkulasjon
*Breiddegrad
*Den intertropiske konvergenssona
*Roaring Forties
*Subtropisk rygg

## Kjelder

*
Kylie's Remixes Volume 1

***Kylie's Remixes Volume 1*** er eit remiksalbum av den australske songaren Kylie Minogue som vart utgjeve i Japan 16. mars 1989. Det kom ut i Australia i 1993 og blei attutgjeve i 1998. Samlinga inneheld remiksar av ni av dei tidlege hittane hennar.

## Sporliste
#«I Should Be So Lucky» (The Bicentennial Remix) – 6:12
#«Got to Be Certain» (The Extra Beat Boys Remix) – 6:52
#«The Loco-Motion» (The Sankie Remix) – 6:36
#«Je Ne Sais Pas Pourquoi» (Moi Non Plus Mix) – 5:55
#«Turn It into Love» (Album Version) – 3:37
#«It's No Secret» (Extended Version) – 5:49
#«Je Ne Sais Pas Pourquoi» (The Revolutionary Mix) – 7:16
#«I Should Be So Lucky» (New Remix) – 5:33
#«Made in Heaven» (Made in England Mix) – 6:19

## Bakgrunnsstoff
*''Kylie's Remixes Volume 1'' på Allmusic
Kylie's Remixes Volume 2

***Kylie's Remixes Volume 2*** er eit remiksalbum av den australske songaren Kylie Minogue. Det var gjeve ut i juli 1992 i Japan av PWL, og i mai 1993 i Australia av Mushroom Records.

## Sporliste
#«Better the Devil You Know» (U.S. Remix) – 6:03
#«Step Back in Time» (Walkin' Rhythm Mix) – 7:55
#«What Do I Have to Do?» (Between the Sheets Remix) – 7:10
#«Shocked» (DNA 12" Mix) – 6:16
#«Word Is Out» (12" version) – 5:53
#«If You Were with Me Now» (Extended version) – 5:11
#«Keep on Pumpin' It» (Angelic Remix) – 7:25
#«Give Me Just a Little More Time» (12" version) – 4:36
#«Finer Feelings» (Brothers in Rhythm 12" Mix) – 6:51
#«Do You Dare?» (NRG Mix) – 7:06
#«Closer» (The Pleasure Mix) – 6:49

## Bakgrunnsstoff
*''Kylie's Remixes Volume 2'' på Allmusic
Harmattan

**Harmattan** er ein nordaustleg ørkenvind over Vest-Afrika og havet utanfor. Vinden er vanlegast frå november til mars, då det ofte ligg eit høgtrykk over det nordvestlege Sahara. 

Vinden fører med seg mykje støv som kan lamme luftfarten i området, til dømes over Kanariøyane. Stundom kan ein spore støvet så langt vest som Det karibiske havet.

## Kjelder
Haboob

Ein **haboob** (arabisk هَبوب, «sterk vind») er ein kraftig sandstorm, som ein ofte kan sjå i tørre område rundt om i verda. Haboob er observert i Sahara (typisk Sudan), samt på Den arabiske halvøya, i Kuwait og dei tørraste områda av Irak. Den afrikanske habooben kjem når den intertropiske konvergenssona flyttar seg nordover om sommaren mot Nord-Afrika og fører fukt med seg frå Guineabukta. Habooben i Midtausten vert ofte skapt av torevêr i oppløysing. Ørkenane i Sentral-Australia, særleg nær Alice Springs er særleg utsett for haboob med sand og støv som vert ført fleire kilometer opp i lufta og kan dekke store område med tjukke sandlag. Dei tørre og halvtørre områda i Nord-Amerika kan òg få haboobhendignar. I USA kan ein ofte sjå haboob i ørkenar i Arizona. 

## Sjå òg
*Boravind
*Støvkvervel
*Sandstorm
*Khamsin
*Mistral
*Simoom
*Sjirokko

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haboob|Haboob]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Gust

**Gust** (frå engelsk) er ein markert, kortvarig auke i vindsnøggleik, òg kjend som vindkast eller vindstøyt. 

Omgrepet vert ofte nytta i samband med flyging. Dei varer gjerne nokre få sekund og vert etterfølgd av ei minsking av vindsnøggleiken (engelsk *lull*). Ein får ofte gusts nær kupert terreng, som òg kan skape fallvind. Gust er òg typisk i ustabil luft, og ofte i samband med kraftige cumulonimbus.

## Kjelder
Heinrich Wilhelm Dove

**Heinrich Wilhelm Dove** () var ein prøyssisk fysikar og meteorologar, som studerte historie, filosofi og naturvitskap. 

Han arbeidde ved fleire tyske universitet som meteorolog og fysikar. Frå 1849 var han direktør ved Preussens Meteorologiske Institutt. Han skreiv over 300 artiklar om fysikk, meteorologi og klimatologi. Basert på både sine eigne og andre sine studiar av lågtrykksrørsler og vindtilhøva kring desse formulerte han stormlova, Doves lov, om korleis vinden endrar retning på ein stad når eit lågtrykk passerer, noko som førte til praktiske reglar for korleis sjølfolk skulle navigerer i nærleiken av lågtrykkssenter. 

## Kjelder
Grasminimum

**Grasminimum** er den lågaste temperaturen  målt av eit termometer plassert i nivå med kortklypt gras. Med slike målingar kan ein få ein god indikasjon på førekomst av bakkefrost, noko som er viktig for mange typar vegetasjon. På stille, klåre netter kan grasminimum verte fleire grader lågare enn minimumstemperaturen målt i vanleg termometerbur, der instrumenta ofte heng kring to meter over bakken. 

## Kjelder

*
Graddag

**Graddag** er eit mål som uttrykker ein kombinasjon av temperatur og tid. 

Graddagar kan definerast på fleire måtar, til dømes 1 graddag = 1 °C per døgn. Graddag vert nytta i mellom anna i samband med vekstdøgn, frost og snøsmelting. 

## Kjelder
*
Glorie i meteorologi

**Glorie**, òg kalla **antikorona**, er eit optisk fenomen som syner seg omkring skuggen til observatøren på eit tåke- eller skydekke, liknande ein halo. Ein kan sjå gloriar frå fjelltoppar og fly som farga ringar med sentrum i motsett retning av sola eller månen, og like langt under horisonten som vedkomande himmellekam står over. Fenomenet kjem av tilbakespreiing, som er ein kombinasjon av 
diffraksjon, refleksjon og refraksjon. Ein glorie kan minne om ein halo, men ein verkeleg glorie har fleirfarga ringar. 

Vinkelstorleiken er mykje mindre enn ein regnboge, kring 5º til 20º, avhengig av dropestorleiken. Fenomenet er gjerne vanlegast å sjå frå eit fly, kring skuggen til flyet på ei sky. 

## Galleri

Glory An Teallach.jpg|Glorie under in fottur i An Teallach i Skottland.
IMG 7474 solar glory.JPG|Glorie med flyskuggen i sentrum. 
Fogbow glory spectre bridge edit 1.jpg|Ein tåkeboge, solglorie og eit brockenspøkelse ved Golden Gate Bridge i San Francisco.
Glory, spectre.jpg|Solglorie og brockenspøkelse i San Francisco.
Glory spectre fogbow ggb 1.JPG|Ein lys, fleirfarga glorie.
Glory, Vortex Street off Baja California.jpg|Ein glorie og ei virvelgate utanfor Baja California.


## Sjå òg
* Regnboge
* Brockenspøkelse
* Gegenschein
* Heiligenschein
* Sylvanskin
* Aureola

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glory (optical phenomenon)|Glory (optical phenomenon)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 

## Bakgrunnsstoff
*Gloriar - forklaring og biletgalleri
Brockenspøkelse

**Brockenspøkelse** eller **brockenspekter** (frå tysk *Brockengespenst*) er eins eigen forstørra og forvrengte skugge kasta mot tåke eller skyer når ein har sola i ryggen. Fenomenet kan oppstå på ein kva for ein som helst tåkelagt fjellside eller skybanke, og kan òg observerast frå fly. Sidan Brocken, ein fjelltopp i Harz-fjella i Tyskland, så ofte er tåkelagt, og samstundes er lett tilgjengeleg, oppstår fenomenet ofte der, og det er derfrå fenomenet har fått namnet sitt. Brockenspekteret vart observert og skildra av Johann Silberschlag i 1780, og har sidan ofte vorte attgjeve i litteratur om regionen.

«Spekteret» opptrer når sola skin bak ein person som med sola i ryggen ser mot eit tåkehav. Ljoset prosjekterer skuggen til personen framover inn igjennom tåka, og ofte i ein merkeleg triangulær form på grunn av perspektivet. Den tilsynelatande forstørringa av skuggen er ein optisk illusjon som oppstår når han som observerer fenomenet reknar at skuggen i relativt nære tåkedottar er like langt unna som landemerke ein kan skimte igjennom tåka, eller når det ikkje er nokre landemerke i nærleiken som lèt ein rekne avstanden til skuggen. Skuggen vil òg kastast mot vassdropar i ulike avstandar frå auget, noko som òg vil vere med på å forvirre djupsynet. Skuggen kan sjå ut som om han rører seg på grunn av rørsler i skylaget han blir kasta mot, og variasjonar i tettleiken innover i skyene.

Hovudet på skuggefiguren er ofte omgjeve av ein lysande glorie, ringar av farga ljos som oppstår når sola skin på likt forma vassdropar. Effekten oppstår på grunn av diffraksjonen av synleg ljos.

## Sjå òg
* Diffraksjon
* Glorie

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brockenspekter|Brockenspekter]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Shenstone, A. G.  «The Brocken Spectre», *[[Science (journal)|Science]]*, Volume 119, Issue 3094, pp. 511-512
* Goodrich, Samuel Griswold. *[http://fulltext10.fcla.edu/cgi/t/text/text-idx?cc=juv;subview=fullcitation;idno=UF00002079 Peter Parley's wonders of the sea and sky].* (1851)
* Minnaert M. The Nature of Light and Colour in the Open Air (Dover Books on Earth Sciences) (1954) (Paperback) 
*Greenler, R, «Rainbows, halos, and glories», (Cambridge University Press), (1980).
*

 

## Bakgrunnsstoff
* "What are Brocken Spectres and How Do They Form?", ein artikkel frå Online Fellwalking Club
Hans Olav Wingerei

**Hans Olav Wingerei** () er ein norsk sosionom, familieterapeut og lyrikar. 

## Verkliste
* *Demonlife*. (dikt, Minerva press, 1998)

## Kjelder
*Hans Olav Wingerei (05.09.1951) i Forfattarkatalogen
Uster

**Uster** er ein by og ein kommune i den sveitsiske kantonen Zürich. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Uster er hovudstad i distriktet (*Bezirk*) som har namn etter byen. Byen er den tredje største i kantonen og ein av dei tjue største byane i Sveits. 

Kommunesenteret ligg 464 meter over havet, på austsida av Griefenvatnet. Uster ligg knapt 15 km aust for Zürich.  

22. november 1830 samla i kring 10&nbsp;000 mann seg til møte ved Uster. Forsamlinga, som vert kalla *Ustertag*, gjorde krav om ein ny konstitusjon for kantonen. Denne hendinga førte fram til at Sveits vart ein føderalstat.

## Demografi

## Kjelder

*Denne artikkelen bygger på «[[:de:Uster|Uster]]» frå ,  den 3. september 2011.*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*Kart over Uster
Astronomisk symbol

**Astronomisk symbol** vert nytta for å representere ulike himmellekamar, teoretiske konstruksjonar og observasjonar i astronomien. Mange av dei same symbola finn ein att i den vestlege astrologien, som elles nyttar ulike andre former òg.

I alkymien vart dei sju kjende metalla knytte til dei den gongen sju kjende planetane og til vekedagane. I renessansen bruka dei ofte desse symbola i staden for å skrive ut vekedagane, til dømes i skipsloggen til Vitus Bering.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Astronomisches Symbol|Astronomisches Symbol]]» frå ,  den 3. september 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Dietikon

**Dietikon** er den femte største byen i kantonen Zürich i Sveits, etter Zürich, Winterthur, Uster og Dübendorf. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Han er hovudstad i distriktet Dietikon og er ein del av storbyområdet kring Zürich.

Kommunesenteret ligg 388 meter over havet, om lag 10 km nordvest for bysentrum i Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dietikon|Dietikon]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Dübendorf

**Dübendorf** er ein kommune i distriktet Uster i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 440 meter over havet, 6-7 km aust for bysentrum i Zürich. Samfunnsgeografisk er Dübendorf ein forstad til Zürich. Han er den fjerde største byen i kantonen etterZürich, Winterthur og Uster.

Kommunen ligg i Glattal, nord for Adlisberg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dübendorf|Dübendorf]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Global middeltemperatur

**Global middeltemperatur** er gjennomsnittstemperaturen for jorda.

Ein kan ikkje måle den globale middeltemperaturen direkte, men nyttar i staden temperaturmålingar frå mange ulike vêrstasjonar verda over, og nyttar middelverdien av desse.

Den globale middeltemperaturen er eit mål på klimaendringar.

## Temperaturanalysar
Fleire forskingssenter lagar analysar for den globale middeltemperaturen, men dei to mest kjende er Climate Research Unit (CRU) ved East Anglia i Storbritannia og NASA/GISS i New York i USA. CRU lagar ein temperaturanalyse som vert kalla CRUTEMP eller HadCRUT, og omfattar kring 4300 temperaturmålingar frå heile verda. HadCRUT omfattar òg havoverflatetemperaturar frå det britiske vêrsenteret UK Metoffices Hadley Centre, i tillegg til temperaturdata frå land.

GISTEMP er den globale middeltemperaturen laga ved NASA/GISS. Dei nyttar mellom 2000 og 6000 temperaturmålingar frå ulike målestasjonar. GISTEMP baserer seg på at temperaturanomalien midla over ein månad på ein stad, vil vere temmeleg lik dei omkringliggande stadane, og ein interpoerer derfor verdiar der det manglar målingar. Dermed gjev GISTEMP verdiar for temperaturen i til dømes Arktis, der CRUTEMP manglar data. GISTEMP og HadCRUT har dermed ulik dekning av jorda, og sidan CRU-analysane ikkje har data frå Arktis, får dei ikkje med seg den kraftige oppvarminga som skjer der.

## Reanalysar
Reanalysar er utrekningar av vêrmodellar som er mata med alt av observasjonar ein har tilgjengeleg, som satellittmålingar av havoverflatetemperatur, atmosfæretilhøve, sjøis og snø, samt radiosondemålingar, målingar frå fly og data frå vêrstasjonar på bakken. Med alt dette tilgjengeleg, kan ein få temmeleg realistiske resultat for heile jorda, men ein reknar likevel med at det er noko feil i utrekningane i område der ein har få måledata, som i polarstrøka.

National Center for Environmental Prediction (NCEP) og European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF) er to av dei mest kjende sentera som lagar reanalysar, men det finst fleire, som ERA40.

## Sjå òg
*Klima

## Kjelder
Horgen

**Horgen** er ein by og ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 408 meter over havet, og er ein av dei større byane ved Zürichsjøen, som han ligg på vestsida av. Horgen ligg 18 km sør for bysentrum i Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Horgen|Horgen]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* 
* 
*
Bülach

**Bülach** er ein kommune i distriktet med same namn i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunen ligg i Glattal.

Bülach er hovudstad i distriktet. Kommunesenteret ligg 428 meter over havet, 18 km nord for bysentrum i Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bülach|Bülach]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell heimeside
*
*Spital Bülach
*Vetropack
*Sigristenkeller kunstgalleri
Gallegovind

**Gallego** er ein nordvestleg vind på nordkysten av Spania om sommaren. Vinden kan føre med seg skyar og regn, noko som ikkje er vanleg i Spania på denne årstida.

## Kjelder
Abrolhos

**Abrolhos** er ein vind som vanlegvis opptrer frå mai og ut august (vintertid) nær Abrolhosøyane utanfor austkysten av Brasil nær 18 °S, mellom Cabo de São Tomé og Cabo Frio.  

Søraustpassaten her i den tropiske Sør-Atlanteren tar imot varme og fukt frå den varme Brasilstraumen og er ei kjelde for fukt for regn og torevêr, som kjem med denne vinden. Abrolhos skjer vanlegvis når ein kaldfront frå sør trengjer inn i tropane. 

## Bakgrunnsstoff
*Vindar
*Abrolhos på Winds of the World

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abrolhos squall|Abrolhos squall]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Adliswil

**Adliswil** er ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har eit areal på 7,8 km2 og hadde 16&nbsp;488 innbyggarar i 2010. Kommunesenteret ligg 435 meter over havet, få km sørvest for bysentrum i Zürich. Adliswil har sidan 1950-åra vore ein forstad til Zürich.

Skirennaren Peter Müller er frå Adliswil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Adliswil|Adliswil]]» frå ,  den 3. september 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Amihan

**Amihan** er ein vind på Filippinane i tida som er dominert av passatvindane, og vert skildra som ein kjølig nordaustleg vind. Vinden fører med seg moderate temperaturar og lite eller ingen nedbør.  

Amihanen starta ein gong i september eller oktober og endar i mai eller juni. Det kan derimot vere store variasjonar frå år til år. 

Gjennom resten av året har Filippinane vestleg eller sørvestleg vind, i samband med monsunen, som her vert kalla habagat. Habagat-tida er varm og fuktig, med tung nedbør. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amihan|Amihan]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bayamovind

**Bayamo** er ein kraftig vind som bles frå land på sørkysten av Cuba, særleg nær Bayamo-bukta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bayamo (wind)|Bayamo (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Winds
Bergwind

**Bergwind** er eit sørafrikansk namn for fønvind, ein tørr, varm vind som bles frå dei indre fjellområda mot kysten. Han varierer frå svak (10 km/t) til gust opp i 100 km/t, som fører til skade på bygningar. Han er sterkast i vestlege delar av landet. 

Vinden er kalla opp etter Drakensberg-fjella og opptrer på vinterstid i Sør-Afrika. Ein treng høgtrykk over land og eit lågtrykk ved kysten for at vinden skal opptre. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bergwind|Bergwind]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Bergwind  1stweather.com
*Occurrence frequencies of minimum and maximum temperatures at selected aerodromes in Namibia
Illnau-Effretikon

**Illnau-Effretikon** er ein kommune i distriktet Pfäffikon i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 516 meter over havet, 15 km aust for bysentrum i Zürich.

Kommunen ligg midt i Kemptdalen. Han består av landsbyane Illnau, Effretikon (inkludert Rikon), Ottikon og Bisikon samt grendene Agasul, Bietenholz, delar av Billikon, First, Horben, Kemleten, Luckhausen, delar av Mesikon og Oberkempttal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Illnau-Effretikon|Illnau-Effretikon]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.effretikon.ch
Pfäffikon i Zürich

**Pfäffikon** er ein kommune i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 547 meter over havet, vel 25 km aust for bysentrum i Zürich. Han er setet for distriktet med same namn. Han må ikkje forvekslast med Pfäffikon SZ ved Zürichsjøen, men i kantonen Schwyz.

Kommunen ligg ved Pfäffikersee. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Pfäffikon ZH|Pfäffikon ZH]]» frå ,  den 3. september 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad  (tysk)
*
Bise

**Bise** er ein vind i Frankrike og Sveits. I Frankrike er han nordleg, kald og generelt tørr, medan han i Sveits bles frå nordaust, særleg gjennom vinteren. Dette kjem av eit høgtrykk nordvest for Sveits. Effekten av bisen er sterkast i Geneve, som ligg i ein smal passasje mellom Jurafjella i vest og Alpane i sør.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bise|Bise]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Brickfielder

**Brickfielder** er ein varm og tørr vind i ørkenen sør i Australia som opptrer på sommaren. Han bles som ein kraftig, varm vind frå indre område mot kysten, ofte i fleire dagar i slengen, og fører med seg mykje støv. Vinden vert nesten alltid ettergølgd av ein sterk sønnavind med skya og kjølig vêr frå havet. Dei to vindane kjem har same årsak, eit lågtrykkssystem over Australiabukta. Skiftet frå den varme nordavinden til den kalde sønnavinden skjer brått, og temperaturen er kjend for å ha falle 15 grader på 20 minuttar når skiftet har skjedd. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brickfielder|Brickfielder]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*http://ggweather.com/winds.html
*Brickfielder on Winds of the World
Brisote

**Brisote** er namnet på nordaustpassaten på Cuba når han bles kraftigare enn vanleg. Typisk styrke på denne vinden er 9 m s−1, alt som bles med større styrke kan kallast brisote. Brisote kan oppstå når tropiske syklonar passerer nordaust for Cuba. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brisote|Brisote]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Names of winds ved  ggweather.com
Buranvind

**Buran** (tyrkisk *boran*) er ein vind som bles over det austlege Asia, særleg Xinjiang, Sibir og Kasakhstan. 

Buran har to former. Om sommaren er han varm og tørr og medfører sandstormar, og om vinteren er han bitande kald og ofte i samband med snøstormar. Buranvindane er sterke og full av is og snø. Himmelen er ofte full av snødrev som stundom reduserer sikta til nær null. Over tundraen vert han òg kalla *purga*. I Alaska vert denne kraftige nordaustlege vinden stundom kalla *burga*. 

Det russiske romprgrammet har ein rakettklasse kalla opp etter buran.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Buran (wind)|Buran (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


*Buran ved Winds of the World
Cape Doctor

**Cape Doctor** (vanlegvis The Cape Doctor eller «die Kaapse dokter» på afrikaans) er det lokale namnet på ein sterk, vedvarande og tørr søraustleg vind, som bles på kysten av Sør-Afrika frå våren og seint på sommaren (september til mars). Han vert kalla Cape Doctor fordi han lenge har brukt å reinske lufta i Cape Town for forureining og skit i lufta. 

Sjølv om han bles langs heile det sørlege Afrika, er han særleg kjend i og rundt Cape-halvøya, der han kan bli ubehageleg sterk og irriterande. 

Sjølv om vinden som regel fører med seg fint vêr, kan stundom eit lågtrykk i nærleiken føre til at det vert kraftig regn over Western Cape. 

## Sjå òg
*Fremantle Doctor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Doctor|Cape Doctor]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cersvind

**Cers**, òg kalla Narbonnais av dei som bur søraust for Narbonne, er ein særs tørr vind som er kald om vinteren og varm om sommaren. Han kjem frå fuktig atlanterhavsluft som bles over Toulouse-området i Frankrike, og vert forsterka gjennom Lauragais-opninga. Særleg raude solnedgangar og lenticularis-skyer varslar vanlegvis om at ein cers er på veg. Vinden er nært knytt til mistralvinden. Vind frå den motsette retninga i området vert kalla marin

## Sjå òg
*Tramontane

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cers (wind)|Cers (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Cers on Winds of the World
Chubasco

Ein **chubasco** er eit kraftig vindstøyt i samband med torevêr som ein får under regntida langs stillehavskysten av Mexico, Mellom-Amerika og Sør-Amerika. Namnet vert òg nytta når ein får regn i samband med kraftig vind i spansktalande land.

Ordet «chubasco» kjem frå det portugisiske ordet *chuva*, som tyder regn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chubasco|Chubasco]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*http://ggweather.com/winds.html
Cordonazo

**Cordonazo**, òg kalla **el cordonazo de San Francisco**, er ein sørleg orkanvind langs vestkysten av Mexico. Han er knytt til tropiske syklonar søraust i det nordlege Stillehavet. Desse stormane opptrert frå mai til november, men råkar særleg hard nær starten av oktober.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cordonazo wind|Cordonazo wind]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Coromuel

**Coromuel** er ein vind i La Pazområdet på Baja California-halvøya og Californiabukta (Cortezsjøen). Han opptrer seint på våren og sommaren, og er ein sørleg til sørvestleg vind som typisk starta på ettermiddagen eller tidleg på kvelden og bles gjennom natta til utpå morgonen. Han startar brått og kan verte særs sterk i området kring La Paz-bukta.

Vinden vert skapt av den kjølige havlufta på Stillehavssida av halvøya, som vert trekt inn over ørkenen til den relativt varmare sida av Californiabukta. Han opptrer berre i La Paz-området fordi dette er den einaste staden på halvøya der fjella ikkje blokkerer for luftstraumen.

Vinden fekk namn etter Samuel Cromwell, ein sjømann på 1800-talet, som ein trur var sjørøvar. Han vitja ofte La Paz, og segna seier at ein av dei største skattane hans vart gravlagd på strande med hans namn. Sidan dei innfødde ikkje klarte å uttale namnet hans, kalla dei han «Coromuel».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coromuel|Coromuel]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Diablovind

**Diablo** er ein varm og tørr frålandsvind frå nordaust i San Francisco Bay Area nord i California som opptrer om våren og hausten. Namnet «Diablo» vart først nytta av lokale media etter ein stor skogbrann i Oakland i 1991 for å skilje han frå ein annan, meir kjend varm og tørr vind i Sør-California, kalla Santa Ana-vind. Namnet kjem truleg fordi vinden bles frå Diablo-dalen nær Contra Costa County. 

Diablovindar oppstår i ein kombinasjon med kraftig høgtrykk over Great Basin og lågtrykk utanfor kysten av California. Sjølv om vinden opptrer både på våren og hausten, er han mest farleg om hausten då vegetasjonen er på det tørraste. 

## Sjå òg
*Santa Ana-vind

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diablo wind|Diablo wind]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Weather.com Glossary
Elephantavind

**Elephanta** er ein sterk sørleg eller søraustleg vind som bles utanfor Malabar-kysten av India i september og oktober, og markerer slutten på den sørvestlege monsunen. Namnet skal koma av at han opptrer når sola står i teiknet til elefanten etter indisk astrologi. Det er også blitt knytt til øya Elephanta utanfor Mumbai.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lephanta (wind)|Lephanta (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***http://ggweather.com/winds.html
Meltemi

**Meltemi** (μελτέμι på gresk) eller **meltem** (på tyrkisk) er ein sterk, tørr nordavind i Egearhavet, som bles frå midten av mai til midten av september. 

På varme sommardagar er dette ein vind som bringer noko meir behagelege temperaturar. Vinden er kraftigast om ettermiddagen og døyr ofte ut om natta. Stundom kan derimot meltemivindane vare i fleire dagar utan pause. Meltemi kan vere farleg til sjøs, sidan han kan starten utan varsel på klåre dagar og nå ein styrke på stiv til sterk kuling. Somme seglbåtar og nokre av ferjene som går mellom øyane, kan ikkje segle under slike forhold. 

## Sjå òg
*Boravind
*Gregale
*Khamaseen
*Levantades
*Leveche
*Marin
*Mistral
*Sjirokko

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Etesian|Etesian]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* C.Michael Hogan. 2011. ''Aegean Sea''. Eds. P.Saundry & C.J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC
* Encyclopædia Britannica online, 2007


## Bakgrunnsstoff
*Local Mediterranean winds 
*Name of Winds
Fremantle Doctor

**Fremantle Doctor**, 'The Freo Doctor', eller berre 'The Doctor', er ein solgangsbris i Vest-Australia, som opptrer om sommaren sørvest på kysten av Vest-Australia. Sjøbrisen kjem av store temperaturskilnader mellom hav og land. 

Om sommaren bles vinden konsistent frå sørvest, og starta mellom kl. 12 og 15 kvar dag. Han kan nå så langt inn i landet som 100 km, og nå York tidleg på kvelden. 

I Perth, hovudstaden i Vest-Australia, vert vinden kalla *Fremantle Doctor* fordi han verkar å kome frå kystbyen Fremantle, og fører med seg meir behagelege temperaturar. Temperaturen fell ofte med fleire grader, men kan verte nokså kraftig, opp mot frisk bris, slik at det kan verte ubehageleg på strendene. 

Dagar då vinden ikkje opptrer kan temperaturen om ettermiddagen i Perth vert langt høgare enn elles, ofte over 40 °C. 

## Sjå òg
*Cape Doctor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fremantle Doctor|Fremantle Doctor]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Garua

**Garua** er ein tørr vind i lågare område på vestsida av Andesfjella. Vinden fører til lågt skydekke. I Andesfjella blokkerer garua-vinden for sola med skyene han fører med seg i løpet av det kjøligaste halvåret, men fører nesten ikkje noko regn med seg i denne perioden. Mange indianarar og mestizo-folk lever i høglandet her på grunn av det tørre klimaet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Garua|Garua]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Greatest Remix Hits 1

***Greatest Remix Hits 1*** er eit remiksalbum av den australske songaren Kylie Minogue. Albumet vart opphavleg utgjeve eksklusivt i Japan i 1993, men vart utgjeve på nytt i Australia  i 1997.

Albumet inneheld sjeldne og tidlegare utilgjengelege remiksar av songar frå Minogue sine studioalbum frå 1987 til 1992.

## Sporliste
;CD 1
# «I Should Be So Lucky» (The Bicentennial Remix) – 6:12
# «Got to Be Certain» (Ashes to Ashes - The Extra Beat Boys Remix) – 6:51
# «The Loco-Motion» (The Sankie Remix) – 6:54
# «Je Ne Sais Pas Pourquoi» (Moi Non Plus Mix) – 5:53
# «Made in Heaven» – 3:29
# «All I Wanna Do» – 6:02
# «It's No Secret» (Extended) – 5:33
# «Hand on Your Heart» (Dub) – 5:32
# «Just Wanna Love You» – 3:33
# «Never Too Late» (Extended) – 6:10
# «We Know the Meaning of Love» – 5:53

;CD 2
# «Step Back in Time» (Walkin' Rhythm Mix) – 7:59 
# «What Do I Have to Do?» (Remix) – 7:06
# «Shocked» (DNA Mix) – 6:14
# «Word Is Out» – 5:51
# «Keep on Pumpin' It Up» (Astral Flight Mix) – 6:53
# «If You Were with Me Now» – 5:10
# «Do You Dare» (New Rave Mix) – 6:39
# «Finer Feelings» (Brothers in Rhythm 7" Mix) – 3:45
# «Closer» (Edit) – 3:58
# «What Kind of Fool (Heard All That Before)» (Tech No Logical Mix) – 6:53
# «Celebration» (Have a Party Mix) – 7:02

## Bakgrunnsstoff
*''Greatest Remix Hits 1'' på Allmusic
Gilavar

**Gilavar** er ein varm sørleg vind som bles over det austlege Aserbajdsjan og særleg i Baku og Shamakhi året gjennom Gilavar er ein av dei to rådande vindane i Baku, i lag med khazri.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gilavar|Gilavar]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Khezri

**Khezri** eller **khazri** (*aserbajdsjansk* Xəzri) er namnet på ein kald nordavind i Kaspihavet som bles over Absjeronhalvøya og særleg Baku gjennom heile året. *Khazri* er ein kystvind og ein av dei rådande vindane i området. 

Vinden opptrer om lag kvar 3-7 dag året gjennom i samband med trykkstigning vest for Kaspihavet. Jo raskare trykket stig, jo kraftigare vert som regel vinden. Dei høge Kaukasusfjella er ei hindring for lufta som kjem frå nord, og ein får ein hjørneeffekt kring Absjeronhalvøya, der Baku ligg, på liknande måte som ein får ved Stad i Noreg. Vinden når som regel minst liten kuling, men kan ofte verte kraftigare og stundom nå 40 m/s (orkan styrke), som kan føre til skadar. Om sommaren fører derimot vinden til meir behagelege temperaturar i området. 

## Sjå òg
*Gilavar

## Kjelder
Halny

**Halny** er ein fønvind som bles sør i Polen og i Slovakia i Karpatane. Den mest turbulente vind bles i Podhale og kjem frå sør, ned fjellsidene på Tatrafjella og i Slovakia når vinden kjem frå nord. 

Halny er ein varm, kraftig vind som bles gjennom dalane. Han kan ofte føre til øydeleggingar og skape snøras. 

Halny opptrert oftast i oktober og november, og stundom i februar og mars, men er sjeldan i andre månader. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Halny|Halny]]» frå , den 3. september 2011.*
Kunstnaren Pøbel

**Pøbel** er ein norsk gatekunstnar med base i Stavanger, mest kjend for sine store sjablongmåleri på forlatne bygningar i Lofoten. Han har òg stilt ut på sentralstasjonane i Oslo og Trondheim, saman med bergensaren Dolk. Dei to er sett som dei fremste gatekunstnarane i Noreg. «Pøbel» er eit pseudonym, hans verkelege namn er ikkje offentleg kjend.

## Kjelder
* http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nrk_trondelag/1.7101702
* http://oslopuls.aftenposten.no/kunst_scene/article373991.ece
* http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nordland/1.6186843

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad:
Helmvind

**Helmvind** er ein vind i Cumbria i England, ein nordaustleg vind som bles ned sørvestsida av Cross Fell. Det er den einaste vinden med eige namn på Dei britiske øyane. Vinden kan ha namn etter «hjelmen», som er ei pileussky som oppstår over Cross Fell, kjend som **Helm Bar**. Vinden er ein lokal fønvind. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Helmvind|Helmvind]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*** David Uttley, The Anatomy of the Helm Wind, Bookcase, 1998 ISBN 0951992102
Kali Andhi

**Kali Andhi** (hindi: काली आँधी, urdu: کالی آندھی, tyder: «svart storm») er ein kraftig, plutseleg støvstorm som skjer seint på våren i nordvestlege delar av Det nordindiske låglandet i India. Stormane varer sjeldan lenge, men kan blokkere for sola og drastisk redusere sikta, og føre til øydeleggingar og skadar. Dei varslar som regel om at monsunen er på veg til dei nordlege slettene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kali Andhi|Kali Andhi]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Košava

**Košava** er ein kald søraustleg vind i Serbia og somme naboland. Han startar i Karpatane og følgjer Donau nordvest gjennom Jernporten, der han vert forsterka, og heldt fram mot Beograd. Han kan gå så langt nord som Ungarn og så langt sør som Niš.

Om vinteren kan temperaturen falle til kring -30 °C. Om sommaren er han kjølig og støvete. Han varierer gjennom dagen og sterkast mellom kl. 05 og 10 om morgonen. Košava er vanlegvis skapt av eit lågtrykk over Adriahavet og eit høgtrykk over det sørlege Russland.

## Sjå òg
*Katabatisk vind

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Košava (wind)|Košava (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Leveche

**Leveche** er det spanske namnet på ein varm, sørvestleg vind langs delar av middelhavskysten av Spania. Vinden kjem frå Sahara i framkant av lågtrykk. I andre delar av Middelhavet har han andre namn.

## Sjå òg
*Boravind
*Meltemi
*Gregale
*Khamaseen
*Levantades
*Marinvind
*Mistralvind
*Sjirokko

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leveche|Leveche]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Namn på vindar

## Bakgrunnsstoff

* Local Mediterranean winds
Lodos

**Lodos** er ein kraftig sørvestleg vind som dominerer i Egearhavet og Marmarahavet og ved middelhavskysten av Tyrkia, året rundt. Han gjev ofte grov sjø og kraftige vindkast. Ordet «lodos» er tyrkisk og tyder ‘sønnavind’.

Vinden er kraftigast om ettermiddagen og døyr ofte ut om natta, men kan stundom vare fleire dagar utan pause. Liknande vind har ein i Adriahavet. Lodos er farleg til havs fordi han brått kan blåse opp og nå storm styrke utan forvarsel. 

Lodos er mest vanleg frå oktober til april, med desember som den mest hyppigaste månaden. I tillegg varm luft frå sør, fører vinden òg med seg støv frå Sahara. Stundom vert Bosporossundet stengd for all trafikk, om vinden vert kraftig nok. 

## Sjå òg
*Boravind
*Meltemi
*Gregale
*Khamaseen
*Levantades
*Leveche
*Marinvind
*Mistralvind
*Sjirokko

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lodos|Lodos]]» frå ,  den 3. september 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
*Local Mediterranean winds 
*Name of Winds
Loo-vind

**Loo** (hindi: लू, urdu: لو, punjabi: ਲੂ) er ein kraftig, tørr og varm vind som opptrer på ettermiddagen om sommaren over den vestlege delen av Det nordindiske låglandet i Nord-India og Pakistan. Han vert særleg kraftig i mai og juni, og på grunn av dei særs høge temperaturane han medfører (45&nbsp;°C&ndash;50&nbsp;°C), kan dette stundom føre til dødelege heiteslag. 

## Opphav og avslutting
Loo-vinden oppstår hovudsakleg i dei store ørkenområda nordvest på det indiske subkontinentet: Thar, Cholistan og ørkenområdet i sørlege Balutsjistan.

Vinden tek slutt på seinsommaren, då han blir avløyst av monsunen. I nokre delar av Nord-India og Pakistan kan ein ha korte, men valdsame støvstomar kjende som Kali Andhi ('svart storm') før monsunen tek til. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loo (wind)|Loo (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.*
** * oppgav desse kjeldene: *
Marinvind

**Marin** er ein varm, fuktig vind i Golfe du Lion i Frankrike, som bles frå søraust eller sør-søraust mot kysten av Languedoc og Roussillon. Han fører regn til området og stundom tåke ved kysten. Skyene som marinvinden fører med seg kan òg føre til nedbør i fjella lenger inne, Corbieres, Montagne Noire og Cevennane. Vinden tørkar vanlegvis ut når han krssar fjella og vert ein fønvind på andre sida. Marinvinden fører til at ein annan regional vind vert skapt, *autan*. 

Vinden vert skapt av lågtrykk som kjem inn i Golfe du Lion frå vest eller sørvest etter å ha passert det sørlege Frankrike og nordlege Spania. 

## Sjå òg
*Boravind
*Meltemi
*Gregale
*Levanter
*Leveche
*Mistralvind
*Sjirokko
*Tramontane

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marin (wind)|Marin (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Minuano

**Minuano** er ein kald vind som bles i det sørlege Brasil og i Uruguay. Han vert nemnd i gaúcho-segnene i området. Vinden kjem frå kaldfrontar som kjem opp frå sørvest i Sør-Amerika i periodar med høgtrykk, og bringer vanlegvis med seg regn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Minuano|Minuano]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Nashivind

**Nashi** eller *n'aschi* er ein nordaustleg vind som opptrer om vinteren på kysten av Iran i Persiabukta, særleg nær inngangen til bukta og ved Makran-kysten. Han kjem av utstrøyming frå høgtrykk over Sentral-Asia, som strekkjer seg over dei høgareliggande områda i Iran. Han har ein liknande karakter som boravind, men er svakare.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nashi (wind)|Nashi (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.*
Nortevind

**Norte** er ein kraftig, kald nordaustleg vind som bles langs kysten av Mexicogolfen.  Han kjem i samband med kaldluftsutbrot frå nord. Han råkar særleg kyststatar langs golfen, som Tamaulipas, Veracruz, Tabasco, Campeche og Yucatán.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Norte (wind)|Norte (wind)]]» frå ,  den 3. september 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**http://ggweather.com/winds.html