open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Conrad Mohr

**Conrad Mohr** () var ein norsk forretningsmann og legatstiftar.

## Familie
Mohr var son av Wilhelm Mohr (1820–80) og bror av embetsmann August Christian Mohr (1847–1918). Han var far til godseigaren Wilhelm Mohr (1886–1978) og geografen Anton Mohr (1890–1968).

## Aug. C. Mohr & Søn
Etter å ha fått ei grundig utdanning innan handel byrja han i 1877 i det bergenske firmaet Aug. C. Mohr & Søn. Etter faren døydde i 1880 vart han sjef for firmaet saman med onkelen Anthon Mohr. Då onkelen døydde i 1890 dreiv han selskapet aleine, før Christian Magnus Kjær kom til selskapet i 1897. Mohr var aktiv i firmaet fram til 1902. 

I perioden Mohr var i Aug. C. Mohr & Søn arbeidde han firmaet opp  til å verte største kornimportøren i landet, særleg ved å utnytte kornmarknadane ved Svartehavet.

## Conrad Mohrs legat
Conrad Mohr stifta «Conrad Mohrs legat» 24. september 1917 med ein eigenkapital på ein million kroner. Renter av dette skulle nyttast til reisestipend for forfattarar, skodespelarar, målarar, bilethoggarar og journalistar, i tillegg til personar som ynskte å studere sosialismen. Forslag til utdeling skulle kome frå styra i Den norske Forfatterforening, Norsk skuespillerforbund, Bildende kunsteres styre, Norges presseforbund og Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti. Seinare vart legatet slått saman med Anton Christian Houens legat og heiter i dag «Anton Christian Houens og Conrad Mohrs legat for kunstnere».

## Utmerkingar
Conrad Mohr vart i 1887 utnemnd til tysk konsul og hadde ofte kontakt med den tyske keisar Wilhelm II under hans reiser i Noreg. I 1918 blei han tysk generalkonsul. Eit portretthovud av han, utført av Sofus Madsen, står ved Lille Lungegårdsvann i Bergen. Conrad Mohrs vei i Fana og på Minde i Bergen er oppkalla etter han. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Conrad Mohr|Conrad Mohr]]» frå ,  den 10. november 2011.*  
 
* *Illustreret norsk konversationsleksikon*, bind V, sp. 820–21. Kristiania: Aschehoug, 1912.
* *Salmonsens leksikon*, Anden Udgave, bind XVII, s. 162. København: J. H. Schultz, 1924.
* A. M. Wiesener: *Slegten Mohr fra Bevern*. Bergen: John Griegs bogtr., 1909.
* Christian Mohr: *Familien Mohr fra Bergen*. Oslo, 1953.

## Bakgrunnsstoff
* Anton Christian Houens og Conrad Mohrs legat for kunstnere
Bachkantater

**Bachkantater** er eit oversyn som omfattar rundt 265 av dei om lag 300 kantatene som Bach skreiv. Av desse er berre 200 overleverte. Ved sida av pasjonane, oratoriene og Messe i h-moll høyrer kyrkjekantatene til Bach sine mest tungtvegande kyrkjemusikalske verk.

Lista kan sorterast etter BWV-nummer, tittel, plassering i kyrkjeåret, året Bach skreiv kantata og datoen for uroppføringa, om den er kjent. I andre kolonnar kan ein ordne songarar og instrumentalistar gruppevis. Dei arabiske tala gir talet på instrument i kvar kantate. Under merknad ser ein om det er snakk om noko anna enn ei kyrkjekantate; det kan ein òg sjå av fargekoden. I kolonnen nest lengst til høgre er lenkja til *Bach Cantata Page* (BCP), der ein kan finne fullstendige tekstar, oppbygging og annan detaljinformasjon. I siste kolonne finn ein lenkje til notemateriale i den gamle utgåva av Bach sine samla verk (*Gesamtausgabe* av Bach-Gesellschaft Leipzig) på IMSLP.

__TOC__
## Forkortingar
Instrumenteringa er forkorta slik:

;Merknader

## Liste over kantater
Lista er bygd opp rundt Bach-Werke-Verzeichnis og omfattar alle kyrkjekantatene til Bach (den største delen av serien BWV 1–199) og verdslege kantater (som BWV 201, 203–209, 211–215), alle fragment (som BWV 80b, 216, 224, Anh. 224) og verk som ein tidlegare trudde var av Bach (som BWV 15, 53, 141, 160, 217–223), alle kantater der musikken er tapt (som BWV 36a, 66a, 70a, 80a, 120b), og alle verk som tidlegare blei regna som kantater, men som i røynda høyrer til ein annan musikksjanger (som BWV 11, 118).

## Referansar

## Litteratur
* Alfred Dürr: *Johann Sebastian Bach: Die Kantaten*. 7. opplag. Bärenreiter, Kassel 1999, ISBN 3-7618-1476-3.
* Werner Neumann: *Handbuch der Kantaten Johann Sebastian Bachs*. 1947, 5. opplag. Breitkopf & Härtel, Wiesbaden 1984, ISBN 3-7651-0054-4.
* Martin Petzoldt: *Bach-Kommentar. Theologisch-musikwissenschaftliche Kommentierung der geistlichen Vokalwerke Johann Sebastian Bachs.*
** Bind I: *Die geistlichen Kantaten des 1. bis 27. Trinitatis-sonntages*, Kassel/Stuttgart 2004.
** Bind II: *Die geistlichen Kantaten vom 1. Advent bis zum Trinitatisfest*, Kassel/Stuttgart 2007.
** Bind III under arbeid.
* Hans-Joachim Schulze: *Die Bach-Kantaten: Einführungen zu sämtlichen Kantaten Johann Sebastian Bachs*. Leipzig: Evangelische Verlags-Anstalt; Stuttgart: Carus-Verlag 2006 (Edition Bach-Archiv Leipzig), ISBN 3-374-02390-8 (Evang. Verl.-Anst.), ISBN 3-89948-073-2 (Carus-Verl.).
* Christoph Wolff/Ton Koopman: *Die Welt der Bach-Kantaten.* Verlag J.B. Metzler/Bärenreiter, Stuttgart u.a./Kassel 2006, ISBN 978-3-476-02127-4.
Bad Kissingen

**Bad Kissingen** er ein større krinsby som ligg nordvest i den tyske delstaten Bayern, nær grensa til Hessen. Byen ligg ved elva Fränkische Saale sør for Rhön-fjella, og er kjend som ein kurbadby. Han har rundt 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han høyrer til i Regierungsbezirk Unterfranken og er hovudsete i Landkreis Bad Kissingen

Byen er kjend for sine helsebringande kjelder, som blei påviste i år 823. Kissingen blei omtala som by fyrste gong i 1279.

Under Main-felttoget i Den austerriksk-prøyssiske krigen i 1866, kjempa preussiske og  bayerske troppar mot kvarandre i Slaget ved Bad Kissingen.

Rikskanslar Otto von Bismarck var ein dei meir prominente gjestane ved kurbadet, og han vitja byen fleire gonger (sjå Kissingen-diktatet). I dag har Kissingen difor eit Bismarck-museum.

Bad Kissingen er og kjend for sin årlege musikkfestival Bad Kissinger Sommar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kissingen-diktatet

**Kissingen-diktatet** var eit diplomatisk aktstykke om Balkankrisa, skrive av Otto von Bismarck den 15. juni 1877 i Bad Kissingen. Stykket skildrar viktige prinsipp for Bismarck sin utanrikspolitikk.

Bismarck var uroa av fara for ein anti-tysk koalisjon, og skisserte ei ideell målsetjing om å kjempe for «… ikkje ytterlegare landerobringar, men ein politisk totalsituasjon der alle makter utanom Frankrike treng oss, og der dei gjennom sine relasjonar til kvarandre, i den grad det er mogleg, kan avstå frå å inngå koalisjonar mot oss.»

Diktatet inneheldt konseptet for Bismarck sitt diplomatiske program, som seinare blei ein del av røyndomen i tysk alliansepolitikk. Målet var å trygge den prøyssisk-tyske staten si utanrikspolitiske stilling, ut frå ei realistisk innsikt i dei internasjonale styrkeforhalda.

Konkret gjekk Bismarck inn for eit russisk herredøme rundt Svartehavet. Storbritannia skulle halda på Egypt og Det tyske keisarriket var bare opptatt av å halda på status quo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kissingen-diktatet|Kissingen-diktatet]]» frå ,  den 10. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*Kissingen-diktatet (tekstkjelde)
SINTEF

**SINTEF** er eit forskningskonsern som sel forskingsbasert kunnskap og tilhøyrande tenester basert på innsikt i teknologi, naturvitskap, medisin og samfunnsvitskap. Det fulle namnet var, inntil ei vedtektsendring i 2007, «Selskapet for industriell og teknisk forskning ved Norges tekniske høgskole». I dag er SINTEF det fulle namnet til organisasjonen. 

SINTEF er eit av største institutta for oppdragsforsking i Europa. SINTEF er ei ikkje-kommersiell forskingsstifting med dotterselskap. Heile overskotet blir investert i laboratorium, vitskapleg utstyr og ny forsking.

Hovudkontoret ligg i Trondheim, men konsernet har òg ca. 350 tilsette i Oslo. I tillegg har SINTEF verksemd i Bergen, Stavanger, Ålesund, Tromsø og på Raufoss, og kontor i Houston, Texas (USA), Rio de Janeiro (Brasil), og laboratorium i Hirtshals i Danmark.

## Organisering

Konsernet består av stiftinga SINTEF og av forskingsakskjeselskapa MARINTEK, SINTEF Energi AS, SINTEF Fiskeri og havbruk AS og SINTEF Petroleumsforskning AS. I tillegg er SINTEF Holding etablert for å skilje aktivitet i grenseland mellom kommersiell verksemd og forsking ut frå kjerneverksemda.

SINTEF er organisert i følgjande konsernområde:

* SINTEF Byggforsk  
* SINTEF IKT
* MARINTEK
* SINTEF Fiskeri og havbruk AS
* SINTEF Materialer og kjemi 
* SINTEF Energi AS
* SINTEF Petroleumsforskning AS
* SINTEF Teknologi og samfunn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:SINTEF|SINTEF]]» frå ,  den 10. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Bredtvet kompetansesenter

**Bredtvet kompetansesenter** er eit landsdekkande spesialpedagogisk senter som ligg på Bredtvet i Oslo. Senteret er ein del av Statped og arbeider med barn og vaksne med store spesifikke språk- og talevanskar. 

Fagmiljøet ved senteret er tverrfagleg samansett med kompetanse innan ulike felt som dysleksi, taleflytvanskar (stamming og løpsk tale), afasi, stemmevanskar, leppe-kjeve-ganespalte (LKG), strupe- og munnholeopererte, dysartri (talevanskar av nevrologisk opphav) og spesifikke språkvanskar hjå barn. 

Senteret ligg like ved Torshov kompetansesenter. Det held til i den tidlegare Spesialskole for talehemmede, utforma av arkitekt P.A.M. Melbye og bygd i 1964-66. 

## Bakgrunnsstoff
* Bredtvet kompetansesenter ved Skolenettet

## Kjelder

* Bredtvet kompetansesenter ved Skolenettet
* Bredtvet kompetansesenter ved statsbygg.no med faktaark (PDF)


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bredtvet kompetansenseter|Bredtvet kompetansenseter]]» frå ,  den 11. november 2011.*
Eivind Norman Borge

**Eivind Norman Borge** () er ein norsk lokalpolitikar for FrP. Han var  ordførar i Hvaler kommune frå 2007 til 2019.

Før han vart vald til ordførar hadde Borge sete tolv år i kommunestyret, og han var tredje vararepresentant for FrP til Stortinget for Østfold i 2005-2009.

## Referansar
Geir Aarbu

**Geir Ragnar Aarbu** () frå Senterpartiet var frå ordførar i Aremark kommune frå 2011 til 2019.

Aarbu og Senterpartiet samarbeidde med Arbeidarpartiet, og saman danna dei to partia raudgrønt fleirtal i kommunen. Han vart attvald i 2015.

Geir Aarbu er utdanna økonom og driv med jordbruk. Han har tidlegare arbeidd over 20 år i administrative stillingar i Halden kommune.

## Kjelder

----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Geir Aarbu|Geir Aarbu]]» frå , den 11. november 2011.*
Espen Barth Eide

**Espen Barth Eide** () er ein norsk statsvitar og politikar for Arbeidarpartiet som er utanriksminister i regjeringa Støre, tidlegare klima‑ og miljøminister.

## Karriere
Han vart forsvarsminister då Grete Faremo tok over som justisminister grunna Knut Storberget sin avgang frå stillinga den 11. november 2011. I september 2012 vart han utanriksminister. 

Han er visegeneralsekretær i SN og Kypros-spesialrådgjevar for SN sin generalsekretær António Guterres. Frå 2014 til 2016 var han direktør i Verdas økonomiske forum. 

Espen Barth Eide er son til forskarane Asbjørn Eide og Wenche Barth Eide. Han er utdanna cand. polit. frå Universitetet i Oslo. I 1992 vart han generalsekretær i Europarørsla. I 1994 vart han forskar ved Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI), der han m.a. har hatt ansvar for SN-programmet og leidd avdelinga for internasjonal politikk 2002–2005.  

Frå 2000 til 2001 var han statssekretær ved utanriksdepartementet i Jens Stoltenberg si fyrste regjering. Her spelte han ei sentral rolle ved forhandlingane om kjøp av norske jagarfly. Frå 2005 til 2010 var han statssekretær i forsvarsdepartementet, og frå 2010 til 2011 vart han statssekretær i utanriksdepartementet att fram til han fekk stillinga som forsvarsminister i 2011.

## Kjelder

* 
* Biografi på regjeringa.no
* 

## Bakgrunnsstoff
Nils Nilssen

**Nils Nilssen** () er ein norsk lokalpolitikar for Arbeidarpartiet. Nilssen var ordførar i Rømskog kommune frå 2007 til 2011, og var varaordførar frå 2011 til 2015.

Nilssen vart i 2007 vald til ordførar gjennom et valteknisk samarbeid mellom Arbeidarpartiet, Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet, Senterpartiet var det einaste partiet mellom dei 13 kommunestyrerepresentantane som ikkje var ein del av styringsfleirtalet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nils Nilssen|Nils Nilssen]]» frå ,  den 11. november 2011.*
Peder Olsen Helle

**Peder Olsen Helle** (), òg kjend som **Helle-Pe** og **Klanet-Pe**, var ein norsk gardbrukar, skogsarbeidar og spelmann som budde på garden Skauset på Ertvågsøya på Nordmøre.

Peder var fødd i Vistdal i Romsdal. Familien hans kom til Skauset i Aure medan han var ungdom. Helle spela klarinett, eller «klanet» som det vart kalla på aurgjelling. Fyrst på 1800-talet var det mange klanetspelarar i Aure, men Helle vert rekna som den fremste og den siste av folkemusikklanetspelaren i Aure. Han spela ofte bruramarsjen i bryllaup og det finst fleire slåttar etter han. Så seint som i 1920 var han med i ein kappleik i Kristiansund.

## Kjelder
* Orten, P.E., *Den nye dagen gryr - Bygdabok for Aure 1800 - 1900*, Aure kommune, 2000.
*Kyrkjebøker for prestegjelda Nesset og Aure.
Oddvar Aresvik

**Oddvar Aresvik** () var ein norsk professor i landbruksøkonomi ved Norges landbrukshøgskole på Ås frå 1950 til 1967.

Aresvik var fødd  i Aresvika, som då låg i Halsa kommune, men som no ligg i Aure kommune. Han var leiar for arbeidet med den fyrste store landbrukspolitiske utreiinga i Noreg etter andre verdskrigen og arbeidde med landbruksøkonomiske spørsmål i fleire afrikansake og asiatiske land og som økonomisk rådgjevar for utviklinga av landbruket i Midtausten.

## Utgjevingar
* *Farvel til sulten*, Aschehoug , 1970.
* *Mot sult for fred*, Aschehoug, 1971.
* *The agricultural development of Jordan*, Greenwood Publishing, 1977.

## Kjelder
Kari Pettersen

**Kari Haugen Pettersen** () var ordførar i Rømskog kommune for Kristelig Folkeparti 2003&ndash;2007 og 2011-2015. 

Ho har veksla på å vera ordførar fleire gonger med Nils Nilssen frå Arbeidarpartiet. Ved valet i  2007 fekk ho flest personlege stemmer, men måtte levera ordførarkjedet vidare til Nils Nilsen då Arbeidarpartiet fekk flest stemmer som parti. Pettersen blei vald som ordførar på nytt i 2011.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Rømskog kommune: «Ordføreren»
Norman Foster Ramsey jr.

**Norman Foster Ramsey jr.** () var ein USA-amerikansk fysikar frå Washington, D.C.

Mora underviste matematikk og faren var offiser. Ramsey tok doktorgrad i fysikk ved Columbia University i 1940, men flytte seinare til Harvard University. Her utvikla han Isidor Rabi sin metode til å undersøkja molekyl og atom. I dag vert metoden hans ganske enkelt kalla Ramsey-metoden. Metoden har spelt ei nykelrolle ved utviklinga av MR-maskina, NMR-spektroskopi og atomklokker. 

I 1960 utvikla Ramsey sjølv ei atomklokke basert på ein hydrogen-maser, noko som i dag vert gjort nytte av av GPS-teknologi.

I 1989 fekk Ramsey nobelprisen i fysikk saman med landsmannen Hans G. Dehmelt og tyske Wolfgang Paul.

## Kjelde


**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Norman Foster Ramsey, Jr.|Norman Foster Ramsey, Jr.]]» frå , den 11. november 2011.*
Ålmo

**Ålmo** er ei grend ved botnen av Foldfjorden på Ertvågsøya i Aure kommune i Møre og Romsdal.

Ho omfattar åtte gardar. Tidlegare var det folkeskule og meieri der, men desse er no nedlagde.

Ålmo har utsikt utover Foldfjorden og kringliggjande fjell som Dalamannen, Bårsetfjellet, Aresvikfjellet og Tustnafjella.
Skogsetvatnet tek til på Ålmo og strekkjer seg til Vågosen.
Knut Espeland

**Knut Espeland** () er ein norsk lokalpolitikar for Kristeleg Folkeparti som var ordførar i Spydeberg kommune frå 2011
til 2015. Han var varaordførar frå 2015

## Referansar
Thor Hals

**Thor Reidar Hals** () er lokalpolitikar for Høgre og ordførar i Askim kommune frå 2011.

Hals vart etter kommunevalet 2011 vald til ordførar gjennom eit samarbeid med KrF, FrP og Sp. Han vart sittande etter kommunevalet i 2015.

I perioden 2007-2001 var han varaordførar i kommunen.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thor Hals|Thor Hals]]» frå ,  den 11. november 2011.*  
  

## Bakgrunnsstoff
*askim.kommune.no: «Ordføreren»
Erik Unaas

**Erik Mogens Unaas** () er ein norsk redaktør og lokalpolitikar for Høgre. Han var ordførar i Eidsberg kommune frå 2011 til 2019, då kommunen blei del av Indre Østfold kommune.

Unaas er ansvarleg redaktør i Sportmedia og stilte i som ordførarkandidat for Høgre i Eidsberg i 2011. Høgre gjorde eit historisk godt val i Eidsberg og fekk 42,95 % av stemmene og Unaas fekk klart flest personstemmer. Han vart attvald i Kommunestyre- og fylkestingsvalet i 2015 med 43&nbsp;% av stemmene.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erik Unaas|Erik Unaas]]» frå , den 11. november 2011.* 

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Eidsberg Høyre
Monopol express

**Monopol express** er eit brettspel utgitt av Parker Brothers. Målet er å bli den første til å tjene 15.000 poeng ved å samle fargegrupper.
Sveits i Eurovision Song Contest 2012

**Sveits** tok del i Eurovision Song Contest 2012. Sinplus representetre landet med songen «Unbreakable».

22. juli 2011 annonserte Schweizer Fernsehen (SF) at 14 artistar skulle få plass i den nasjonale finalen i Bodensee-Arena i Kreuzlingen.

## Bidraga
Seks songar kjem frå ein Internett røysting på tyskspråklege Schweizer Fernsehen (SF), tre frå radioselskapet DRS 3, tre frå den franskspråklege kringkastaren Radio télévision suisse (RTS), og to frå den italienskspråklege kringkastaren Radiotelevisione svizzera di lingua italiana (RSI). 

### DRS 3
* 13. oktober 2011 fekk DRS 3 velje ut tre songar som skal delteke i finalen. 
* Sara McLoud skulle opphavleg delteke med songen «Lost», men vart diskvalifisert fordi ein akustisk versjon vart lansert i 2009. Ho vart erstatta av Atomic Angels med songen «Black Symphony».

### RTS
* 3. november 2011 hadde RTS ei røysting om kva for tre songar som skal delteke i finalen.

### RSI
* 8. november 2011 hadde RSI ei røysting om kva for tre songar som skal delteke i finalen.

### SF
* SF hadde ei røysting om kva for seks songar som skal delteke i finalen.
* 10. november 2011 kom Lys Assia, som vann Eurovision Song Contest 1956, vidare til finalen. Dei 5 andre kom vidare dagen etter, 11. november. 

### Finale
* Finalen vart halden 10. november 2011 i Bodensee-Arena.
* Sinplus vann tevlinga og blei representant for Sveits i Eurovision Song Contest 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Switzerland in the Eurovision Song Contest 2012|Switzerland in the Eurovision Song Contest 2012]]» frå ,  den 11. november 2011.*
Svein Olav Agnalt

**Svein Olav Agnalt** () er ein norsk lokalpolitikar for Ap som er ordførar i Skiptvet kommune.

Han vart vald inn i kommunestyret fyrste gong i 1971 og har variert politisk erfaring, blant anna frå AUF i Østfold. Han har også vore medlem av fylkestinget i Østfold, medlem av fylkesstyret for Arbeidarpartiet i Østfold og fjerde vararepresentant til Stortinget. Før han vart ordførar i 2007 hadde han også erfaring som varaordførar i tolv år.

Agnalt har bakgrunn som journalist, og byrja å skrive som 20-åring. Frå 1975 til 1978 var han tilsett i NBBL, sidan vart han redaktør av *[[Østfold-Posten]]* i Askim fram til 1985. Fram til han vart ordførar var han tilsett som dagleg leiar i Norsk Dekor AS.

## Kjelder

*60-års omtale i Aftenposten Kultur måndag 20. juli 2009 side 11.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svein Olav Agnalt|Svein Olav Agnalt]]» frå ,  den 11. november 2011.*
Ellen Solbrække

**Ellen Sofie Solbrække** () er ein norsk lokalpolitikar frå Arbeidarpartiet. Ho er ordførar i Rakkestad kommune frå 2011. 

Arbeidarpartiet samarbeider med Venstre og Kristeleg folkeparti om makta i Rakkestad. Solbrække vart den fyrste kvinnelege ordføraren i Rakkestad, og den første ordføraren frå Arbeidarpartiet.
Solbrække vart attvald som ordførar etter kommunestyretvalet i 2015. Arbeidarpartiet fekk 32,2 prosent av stemmene, og gjekk fram med 7,6 prosent.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ellen Solbrække|Ellen Solbrække]]» frå , den 11. november 2011.*
Joseph Haydn sine oratorium

Joseph Haydn skreiv tre eller fire oratorium, avhengig av korleis ein deler inn verka hans. Hoboken-Verzeichnis, som kategoriserer oratorium som kategori XXI, nemner tre:

* Il ritorno di Tobia (1775/1784)
* Skapinga (1798)
* Årstidene (1801)

I tillegg til desse har ein i organiseringa av den vitskapleg-kritiske utgåva av Haydn sine verk, under leiing av Haydn-instituttet i Køln, lagt til vokalutgåva av Jesu sju siste ord på krossen (1796); Hoboken førte alle dei ulike utgåvene av Jesu sju siste ord som ein eigen kategori, XX.
Émile Borel

**Félix Édouard Justin Émile Borel** () var ein fransk matematikar og politikar.

Han var professor ved universitetet i Lille frå 1893 til 1897, ved École Normale 1897–1903 og 1903–41 ved Faculté des Sciences i Paris. Borel var direktør for École Normale frå 1910 til 1920 og president for det franske vitskapsakademiet. 

Saman med René-Louis Baire og Henri Lebesgue var han ein av pionerane når det kom til måleteori og korleis dette vart brukt i sannsynteori. Ei av bøkene hans om sannsyn introduserte det interessante tankeeksperimentet som gjorde innpasset sitt i populærkulturen under namnet *[[Setninga om uendeleg mange aper]]*. Han publiserte òg ei rekkje forskingspapir på spelteori.

Som politikar var Borel leiar for det republikansk-sosialistiske partiet og deputert i den franske nasjonalforsamlinga i fleire periodar 1924–1936. I 1925 var Borel marineminister i regjeringa til P. Painlevés.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Émile Borel|Émile Borel]]» frå ,  den 12. november 2011.*
Felles faktor

**Felles faktor** er eit heiltal *d* som to heile tal *a* og *b* begge er delelege med. *d* er altså ein felles faktor for begge tala. Det eksisterer alltid ein største felles faktor for to heile tal, og denne største felles faktoren kan reknast ut ved hjelp av euklidisk algoritme. Om den største felles faktoren for to tal er 1, vert tala sagt å vere relativt primiske. Felles faktor kan definerast på ein tilsvarande måte for fleire enn to heile tal, samt for polynom. 

## Kjelder
*
Felles multiplum

**Felles multiplum** er eit omgrep i matematikk. Eit felles multiplum for to eller fleire heile positive tal er eit heilt positivt tal som er deleleg med dei alle. Produktet av tala er alltid eit felles multiplum. 

Det eksisterer alltid eit **minste felles multiplum** (forkorta **lcm**,*least common multiple* eller *mfm* på norsk) *d* (som er ein divisor av alle andre felles multipla). Minste felles multiplum  til to tal *a* og *b*, er det minste talet *d*, slik at både *a* og *b* deler *d*. 

Ein veldig effektiv måte å matematisk rekne ut det minste felles multiplumet, er å bruke formelen for minste felles multiplum, òg kjend som Ekinger-formelen lcm(a,b)=\frac{ab}{gcd(a,b)}, der gcd er største felles faktor.

Minste felles multiplum kan nyttast til å legge saman to brøkar, eller to rasjonale tal. Til dømes er \frac{2}{21}+\frac{1}{6}=\frac{4}{42}+\frac{7}{42}=\frac{11}{42}, der nemnaren er 42 fordi  lcm(21,6)&nbsp;=&nbsp;42.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Felles multiplum|Felles multiplum]]» frå ,  den 12. november 2011.*  
 
* felles multiplum. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/felles_multiplum
Felles mål

**Felles mål** er eit omgrep i matematikken der eit linjestykke som finst ei heil mengd gonger i to rette linjestykke, vert sagt å vere eit felles mål for dei to linjestykka. To linjestykke som har felles mål vert sagt å vere *[[kommensurabilitet i matematikk|kommensurable]]*. Dersom dei ikkje har noko felles mål, er dei *inkommensurable*. 

Til dømes er sidekanten *s* og diagonalen *d* i eit kvadrat inkommensurable, sidan 

\ 2 s^2 = d^2  gjev at felles mål \ d = \sqrt{2s}, som er eit irrasjonalt tal. 

## Kjelder
*
Kommensurabilitet i matematikk

**Kommensurabilitet** er eit omgrep i matematikken. To reelle tal *a* og *b*, forskjellige frå null, vert sagt å vere kommensurable viss og berre viss *a*/*b* er eit rasjonalt tal. Det eksisterer eit tal *c* som er heiltalsdeleleg med både *a* og *b*.

**Inkommensurabel** vert særleg nytta i geometrien for einsarta, målbare storleikar, som til dømes lengder, flateinnhald osv. ikkje har noko felles mål. Allereie pytagorearane  kjende til eksistensen av inkommensurable storleikar, i det dei beviste at kvadratet til ei side og ein diagonal er inkommensurable. 

Omgrepa kommensurable og inkommensurable storleikar vert nytta mindre enn før, i det ein føretrekker ein meir aritmetisk uttrykksmåte, nemleg at måltala har eit høvesvist rasjonalt eller irrasjonalt forhold.

## Kjelder
* inkommensurabel. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/inkommensurabel
Tensor

**Tensor** er eit generelt omgrep for vektor. Tensorar er viktige innan delar av matematikken, særleg innanfor differensialgeometrien, og i teoretisk fysikk. 

Til dømes vert dei geometriske eigenskapane til tidrommet og gravitasjon skildra ved hjelp av såkalla *metriske tensorar* i relativitetsteorien. Ein kan formulere naturlovene matematisk i likningar som har same form ved hjelp av tensorar, uavhengig av kva koordinatsystem som er nytta. 

## Kjelder
* tensor. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/tensor
Fellesnemnar

**Fellesnemnar** er eit omgrep i matematikk. To eller fleire brøkar med ulik nemnar kan skrivast om slik at dei får same nemnar, og dette talet vert då kalla ein fellesnemnar for brøkane. Ein brøk endrar ikkje verdien sin om ein multipliserer teljaren og nemnaren med same tal. Ein kan derfor ta eit felles multiplum for nemnarane som fellesnemnar. I dei fleste tilfelle vil ein som fellesnemnar ta det minste felles multiplum.

## Døme
Minste fellesnemnar for 

:\left\{ \frac{5}{12}, \frac{11}{18} \right\}

er 36 fordi minste felles multiplum av 12 og 18 er 36. På same måte er minste fellesnemnar av

:\left\{ \frac{5}{6}, \frac{1}{4} \right\}

12. Ved å nytte minste fellesnnemnar (eller multiplum av dette, som produktet av nemnarane) som ein fellesnamnar kan ein addere, subtrahere eller samanlikne brøkane: 

: \frac{5}{6} - \frac{1}{4} = \frac{10}{12} - \frac{3}{12} = \frac{7}{12};

: \frac{1}{2} - \frac{1}{3} = \frac{3}{6} - \frac{2}{6} = \frac{1}{6};

: \frac{7}{9} 

Den minste fellesnemnaren av to alminnelege brøkar kan finnast ved å finne minste felles multiplum av nemnarane deira. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lowest common denominator|Lowest common denominator]]» frå ,  den 12. november 2011.*  
 
* fellesnevner. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/fellesnevner
Felix Hausdorff

**Felix Hausdorff** () var ein tysk matematikar. Hausdorff blir sett på som ein av grunnleggjarane av moderne topologi, og han leverte viktige bidrag til gruppeteori, funksjonsteori og fleire andre område av matematikken.

Han gav i 1914 ut *Mengenlehre* (1914), som innleia utviklinga av den generelle topologien. Namnet til Hausdorff er mellom anna knytt til omgrepet Hausdorff-dimensjon, som vert nytta til å rekne ut dimensjonen til uregelmessige geometriske figurer som til dømes fraktal. Hausdorff-dimensjonen til ein treng ikkje å vere eit heilt tal. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Felix Hausdorff|Felix Hausdorff]]» frå ,  den 12. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Felix Hausdorff – MacTutor History of Mathematics archive
*
Fermats siste teorem

**Fermats siste teorem** eller **Fermats store teorem** er eit av dei mest kjende teorema historia til matematikken. Det seier at det ikkje finst nokre positive heiltal *x*, *y* og *z* slik at *x**n*+*y**n* = *z**n*, der *n* er eit naturleg tal større enn 2.

I 1637 skreiv den franske matematikaren Pierre de Fermat i margen på kopien sin av Diophantus *Arithmetica* at han hadde funne «eit verkeleg merkverdig bevis» for denne satsen, men at margen ikkje var stor nok til å skrive det ned. (Original: *Cuius rei demonstrationem mirabilem sane detexi hanc marginis exiguitas non caperet.*) Ikkje før 358 år seinare, i 1995 vart eit bevis for teoremet publisert.

Fermats siste teorem er ei generalisering av den diofantiske likninga *x*2+*y*2 = *z*2, som er knytt med Pythagoras teorem. Denne likninga har uendeleg mange heiltalige løysingar, men for høgare potensar finst det altså ifølge Fermats teorem ingen løysingar.

Beviset for Fermats teorem vart endeleg funnen av Andrew Wiles og publisert i *Annals of Mathematics* i 1995. Beviset hans er på rundt 200 sider, og utanfor rekkevidda for dei fleste nolevande matematikarar. 

Fermat hadde eit bevis for tilfellet n=4. Ei framstilling av dette beviset finst frå side 3 i denne pdf-fila.

Leonhard Euler hadde eit bevis for n=3.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fermats siste teorem|Fermats siste teorem]]» frå ,  den 12. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Singh, Simon *Fermats siste sats*, Oslo 1998, ISBN 82-03-20840-1
Fieldsmedaljen

**Fieldsmedaljen** vart stifta av den internasjonale matematikkorganisasjonen International Mathematical Union ved den internasjonale matematikkongressen i 1924. Han er kalla opp etter den kanadiske matematikaren John Charles Fields. Medaljen er av gull og har eit bilete av Arkimedes. Medaljen vert delt ut kvart fjerde år under den internasjonale matematikkongressen til dyktige matematikarar under 40 år.

## Prisvinnarar
* 2010 (Hyderabad, India): Elon Lindenstrauss, Israel, Ngô Bảo Châu, Vietnam/Frankrike, Stanislav Smirnov, Russland, Cédric Villani, Frankrike
* 2006 (Madrid, Spania): Andrei Okounkov (RUS), Grigori Perelman (RUS) avslått medaljen, Terence Tao (Australia), Wendelin Werner (FRA)
* 2002 (Beijing, Kina): Laurent Lafforgue (FR), Vladimir Voevodskij (US)
* 1998 (Berlin, Tyskland): Richard Ewen Borcherds (GB), William Timothy  Gowers (GB), Maxim Kontsevitj (Russland), Curtis T. McMullen (US)  
* 1994 (Zürich, Sveits): Efim Isakovitj Zelmanov (Russland), Pierre-Louis Lions (FR), Jean Bourgain (Belgia), Jean-Christophe Yoccoz (FR)
* 1990 (Kyoto, Japan): Vladimir Drinfeld (USSR), Vaughan Frederick Randal Jones (New Zealand), Shigefumi Mori (Japan), Edward Witten (US)
* 1986 (Berkeley, USA): Simon Donaldson (GB), Gerd Faltings (Tyskland), Michael Freedman (US)
* 1982 (Warszawa, Polen): Alain Connes (FR), William Thurston (US), Shing-Tung Yau (Kina)
* 1978 (Vancouver, Canada): Pierre Deligne (Belgia), Charles Fefferman (US), Grigory Margulis (USSR), Daniel Quillen (US)
* 1974 (Helsingfors, Finland): Enrico Bombieri (IT), David Mumford (US)
* 1970 (Nice, Frankrike): Alan Baker (GB), Heisuke Hironaka (Japan), Sergej Petrovitj Novikov (USSR), John Griggs Thompson (GB)
* 1966 (Moskva, Russland): Michael Francis Atiyah (GB), Paul Joseph Cohen (US), Alexander Grothendieck (FR), Stephen Smale (US)
* 1962 (Stockholm, Sverige): Lars Hörmander (Sverige), John Milnor (US)
* 1958 (Edinburgh, Skottland): Klaus Roth (GB), Rene Thom (FR)
* 1954 (Amsterdam, Nederland): Kunihiko Kodaira (Japan), Jean-Pierre Serre (FR)
* 1950 (Cambridge i Massachusetts, USA): Laurent Schwartz (FR), Atle Selberg (Norge)
* 1936 (Oslo, Noreg): Lars Ahlfors (Finland), Jesse Douglas (US)

## Sjå òg
* Abelprisen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fieldsmedaljen|Fieldsmedaljen]]» frå ,  den 12. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.mathunion.org/medals/
Figur i matematikk

Ein **figur** i matematikk er ein illustrasjon av geometriske setningar og bevis, som er til hjelp for forståinga, men som ikkje i og for seg del av det logiske beviset. Ein figur av punkt og kurver kallast ein *planfigur* dersom alle punkta og kurvene ligg i same plan. Elles vert figuren kalla ein *romfigur*. 

## Kjelder
*
Figurtal

**Figurtal** er eit tal som kan representerast ved eit geometrisk mønster (til dømes prikkar) slik som eit polygontal eller eit polyedrisk tal.

Trekanttal kan framstillast som prikkar i eit trekantmønster og er bygd opp av 1, 2, 3, 4, 5, og 6 element:

Jakob Bernoulli sin *[[Ars Conjectandi]]* skildra trekanttal som påfølgjande heiltal, tetraedertal består av påfølgjande trekanttal, osv. - binomialkoeffisient. I følgje denne definisjonen er firkanttala 4, 9, 16, 25 ikkje figurtall i tydinga at dei kan arrangerast i ein firkant. Dette er den tydinga som termen har i sin *History of the Theory of Numbers*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Figurtall|Figurtall]]» frå ,  den 12. november 2011.*
René Rafshol

**René Rafshol** () er ein norsk lokalpolitikar frå Høgre som blei ordførar i Råde kommune i 2011.
Han blei gjenvald som ordførar ved kommunestyrevalet i 2015.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Råde kommune: «Ordførerens side»
Inger-Lise Skartlien

**Inger-Lise Skartlien** () er ein lokalpolitikar for Arbeidarpartiet som er ordførar i Rygge kommune.

Då ho vart vald til ordførar etter kommunevalet 2007 gjekk ho frå arbeidet som avdelingstilitsvald i PostKom.

Skartlien vart i 2007 vald gjennom ein fleirtalskoalisjon med Arbeiderpartiet, Høgre og Senterpartiet. Etter valet i 2011 fortsette Skartlien som ordførar etter å ha arbeidd fram eit ein koalisjon mellom Ap, Senterpartiet, SV og FrP.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inger-Lise Skartlien|Inger-Lise Skartlien]]» frå , den 12. november 2011.* 
  

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Rygge kommune: «Ordføreren»  
* Rygge Arbeiderparti
Håvard Wennevold Osflaten

**Håvard Wennevold Osflaten** () er ein norsk lokalpolitikar for Arbeidarpartiet som var ordførar i Hobøl kommune frå 2011 til 2015. Han hadde tidlegare vore varaordførar i Spydeberg kommune, vararepresentant til Stortinget og leiar i Østfold AUF.

Osflaten er utdanna førskulelærar.

## Referansar
Fylkesveg 424

**Fylkesveg 424** (**Fv424**) går mellom Porsmyri og Sogndal lufthamn, Haukåsen. Vegen er 8,0 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 213 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Porsmyri
*Endepunkt 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Flate

Ei **flate** er i matematikk, og særleg topologi, eit todimensjonalt topologisk mangfald. Dei mest kjende døma er dei ein finn som grensene til faste lekamar i eit vanleg tredimensjonalt euklidsk rom **R**3 &mdash; til dømes overflata til ei kule. Det finst derimot òg flater, som Klein-flaska, som ikkje kan innlemmast i eit tredimensjonal euklidsk rom utan å innføre singularitet eller at flata kryssar seg sjølv. Eit plan er eit spesialtilfelle av ei flate. 

For å seie at ei flate er «todimensjonal» meiner ein at for kvart punkt er det ein *koordinatflekk* der eit todimensjonalt koordinatsystem er definert. Til dømes er overflata på jorda er (ideelt sett) ei todimensjonal kule, og breiddegrad og lengdegrad er dei todimensjonale koordinatane til flata (bortsatt frå ved polane og langs 180 ºV).

Flater vert nytta i fysikk, ingeniørvitskap, datagrafikk og mange andre fagfelt, hovudsakleg for å representere flatene til fysiske lekamar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Surface|Surface]]» frå , den 12. november 2011.*
Fluksjon i matematikk

**Fluksjon** er hos Isaac Newton namnet han nytta for den deriverte av ein funksjon *y*, og han vart vanlegvis skriven  \dot{y} . Den uavhengige variabelen eller *fluenten* var vanleg i tida, fluksjonen vart derfor oppfatta som ein snøggleik. Terminologien til Newton vert stundom nytta i mekaniske problem, men elles er han avløyst av notasjonen til Gottfried Wilhelm Leibniz. Notasjonen  \dot{y}  er framleis vanleg i bruk for å syne tidsderivasjon (derivasjon med omsyn på tida). 

## Notasjonen til Newton
:\dot{x} = \frac{dx}{dt} = x'(t)

:\ddot{x} = \frac{d^2x}{dt^2} = x*(t)\,</math>

==Sjå òg==
*[[Differensialrekning]]

==Kjelder==
* fluksjon. (2011-11-12) I *Store norske leksikon''. Henta frå http://snl.no/fluksjon
Reidar Kaabbel

**Reidar Kaabbel** () er ein norsk lokalpolitikar for Senterpartiet. Han er ordførar i Våler kommune i Østfold frå 2011.

Kaabbel er gardbrukar og driv slektsgarden på Kåbøl i Våler.

Han var varaordførar i Våler frå 1995 til 1999 og var generalsekretær i Senterungdommens Landsforbund frå 2000 til 2002. I valperioden 2007-2011 var han medlem i formannskapet i Våler.

## Referansar
Firfargeproblemet

**Firfargeproblemet** er eit gammalt problem som består i å bevise at eit landkart i planet eller på kuleflata kan fargast med fire fargar slik at land med felles grenselinje alltid får forskjellig farge. Firfargeproblemet vart først sett fram av dei britiske matematikarane Francis Guthrie og Augustus De Morgan omkring 1850, og hypotesen vart endeleg bevist av Kenneth Appel og Wolfgang Haken i 1976 ved særs omfattande bruk av datamaskinar.

## Kjelder
*
Fikspunkt

**Fikspunkt** eller **fast punkt** er eit punkt som er fast eller uforandra ved ein transformasjon, til dømes er 0 og 1 begge fikspunkt for funksjonen f(x) = x2, sidan f(0) = 0 og f(1) = 1.

## Kjelder
* fikspunkt. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/fikspunkt./Fast_punkt
Forhold

Eit **forhold** i matematikk mellom to tal kvotienten til tala. Forholdet mellom to kommensurable linjestykke er forholdet mellom kor mange gonger dei inneheld det felles målet sitt. Dersom linjestykka er inkommensurable (ikkje har felles mål), vert forholdet mellom dei definert ved ein grenseprosess, og vert eit irrasjonalt tal.

## Notasjon og terminologi
Forholdet til tala *A* og *B* kan uttrykkast slik:
*forholdet mellom *A* og *B*
**A* er til *B*
**A*:*B*
*A er eit rasjonalt tal som er kvotienten til *A* delt på *B*

Tala *A* og *B* vert stundom kalla *ledd* med *A* som *føresetnad* og *B* som *følgje*.

## Kjelder
* forhold. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/forhold
Anne Kristine Linnestad

**Anne Kristine ''Tine'' Linnestad** (tidlegare Eikebråten) () er ein norsk politikar for Høgre. Ho var ordførar i Ski kommune frå 2011 til 2015. Sidan 2021 har ho representert Akershus og Høgre på Stortinget.

## Politisk karriere
Eikebråten blei vald inn i Ski kommunestyre for fyrte gong i 1979, 17 år gammel. Frå 1999 sat ho fast i kommunestyret.

I valperioden 2009-2013 var ho sjette vararepresentant til Stortinget for Høgre i Akershus. Frå 24. januar 2020 møtte ho som fast vara for statsråd Henrik Asheim.
For perioden 2021–2025 vart ho vald inn som 11. representant for Akershus.

## Stortingskomitear
* 2017–2021: Medlem i Finanskomiteen (12.10.2017-26.11.2017 og 24.01.2020-30.09.2021)
* 2021–2025: Medlem i Kommunal- og forvaltningskomiteen

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* 
* Bloggen til Anne Kristine Eikebråten
Forkorting i matematikk

**Forkorting** i matematikk er å dividere teljar og nemnar i ein brøk med det same talet, som må vere ein felles faktor for teljar og nemnar. Dette endrar ikkje verdien på brøken. 

## Døme
:\ \tfrac{63}{462} = \tfrac{63 \div 21}{462 \div 21}= \tfrac{3}{22}

## Kjelder
*
Gros-de-Vaud

**Gros-de-Vaud** er eit distrikt i kantonen Vaud i det sørvestlege Sveits. Distriktet, som ligg sentralt i Vaud, har eit areal på 231 km² og hadde 37&nbsp;315 innbyggarar i 2009. Echallens er hovudstad i distriktet.

1. juli 2011 omfattar Gros-de-Vaud 44 kommunar, ni færre enn tre år tidlegare. Echallens er den einaste kommunen med meir enn 5&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Assens, Bercher, Bettens, Bioley-Orjulaz, Bottens, Boulens, Bournens, Boussens, Bretigny-sur-Morrens, Chapelle-sur-Moudon, Correvon, Cugy, Daillens, Denezy, Essertines-sur-Yverdon, Etagnières, Fey, Froideville, Goumoëns, Jorat-Menthue, Lussery-Villars, Martherenges, Mex, Montilliez, Morrens, Neyruz-sur-Moudon, Ogens, Oppens, Oulens-sous-Echallens, Pailly, Penthalaz, Penthaz, Penthéréaz, Peyres-Possens, Poliez-Pittet, Rueyres, 
Saint-Barthélemy, Saint-Cierges, Sullens, Thierrens, Villars-le-Terroir, Vuarrens og Vufflens-la-Ville.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gros-de-Vaud (Bezirk)|Gros-de-Vaud (Bezirk)]]» frå , den 12. november 2011.*
Transept

**Transept** kjem frå latin ,*trans* på den andre sida og *sept* skranke og vert brukt om den delen av kyrkjebygningen som dannar armane i det krossforma grunnplanet. Eit norsk ord er **tverrskip**.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Transept|Transept]]» frå ,  den 12. november 2011.*
Formell i vitskap

**Formell** vert i vitskap nytta om det som gjeld forma aleine og ikkje innhaldet. I matematikk vert formell eller formal betraktningsmåte nytta for å framheve dei reint abstrakte og logiske samanhengane uavhengig av arten eller tolkinga av dei symbola som inngår. 

Eit liknande skilje mellom det formelle og det innhaldsmessige finn ein òg i lingvistikken, der ein på den eine sida har syntaks og grammatikk og på den andre sida semantikk.

## Kjelder
*
Flagget til Tenerife

**Flagget til Tenerife** består av ein kvit Bourgognekross (Andreaskross) på blå bakgrunn. Fargen blå representerer havet og det kvite representerer det snødekte fjellet Teide vinterstid.

Dette flagget er svært likt det skotske flagget. Den einaste skilnaden mellom dei er at flagget til Tenerife har ein mørkare blåfarge.
Form i matematikk

**Form** er eit omgrep som vert nytta innan forskjellige område av matematikken. 

## Geometri
Innan geometri vert to figurar sagt å ha same form når dei er formlike eller likedanna. 

## Algebra
I algebra er form eit omgrep nytta om eit homogent polynom med ei viss mengd variable. *ax<sup>2</sup> + bxy + cy<sup>2</sup>* er til dømes ei form av andre grad i to variable, eller kortare sagt ei binær kvadratisk form. Ei form vert sagt å vere lineær, kvadratisk, kubisk osv. etter gradtalet sitt, og binær, ternær osv. etter mengda variable i forma. Ei rekkje viktige matematiske problem er knytt til eigenskapane til forma. I talteorien undersøker ein eigenskapane ved dei heile tale som kan framstillast ved visse former. 

## Analyse
I matematisk analyse er form ei forkorting for differensialform. 

## Kjelder
* form. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/form
Formel i matematikk

Ein **formel** i matematikk er ei utsegn om eitt eller fleire matematiske objekt formulert i teiknspråket til matematikken. Til dømes er 

:\ A = \pi  r^2 

ein formel for flatevidda til ein sirkel med radius *r*.

## Kjelder
* formel. (2011-11-12) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/formel/matematikk
Broye-Vully

**Broye-Vully** er eit distrikt i kantonen Vaud i det sørvestlege Sveits. Distriktet har eit areal på 265 km², og hadde 35&nbsp;305 innbyggarar i 2009. Payerne er hovudstad i distriktet, som ligg lengst nordaust i kantonen og er delt i to åtskilde område. Begge områda grensar til kantonen Fribourg. Det nordlegaste området, som er ein enklave, har i nord ei kort grense til kantonen Bern. 

Broye-Vully omfattar 37 kommunar. Payerne er den einaste av kommunane med meir enn 5&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Avenches, Brenles, Bussy-sur-Moudon, Carrouge, Champtauroz, 
Chavannes-sur-Moudon, Chesalles-sur-Moudon, Chevroux, Corcelles-le-Jorat, Corcelles-près-Payerne, Cremin, Cudrefin, Curtilles, Dompierre, Faoug, Forel-sur-Lucens, Grandcour, Henniez, Hermenches, Lovatens, Lucens, Missy, Moudon, Prévonloup, Ropraz, Rossenges, Sarzens, Syens, Trey, Treytorrens i Vaud, Valbroye, Villars-le-Comte, Villarzel, Vucherens, Vulliens og Vully-les-Lacs.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Broye-Vully (Bezirk)|Broye-Vully (Bezirk)]]» frå , den 12. november 2011.*
Distriktet Aigle

**Aigle** er eit distrikt i kantonen Vaud i det sørvestlege Sveits. Distriktet har eit areal på 435 km², og hadde 40&nbsp;143 innbyggarar i 2010. Aigle er hovudstad i distriktet, som grensar til kantonen Valais både i sørvest, sør og søraust, og til kantonen Bern lengst i aust.

Distriktet Aigle omfattar 15 kommunar. Aigle, Ollon og Bex er dei tre kommunane med meir enn 5&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Chessel, Corbeyrier, Gryon, Lavey-Morcles, Leysin, Noville, Ormont-Dessous, Ormont-Dessus, Rennaz, Roche, Villeneuve og Yvorne.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Aigle (Bezirk)|Aigle (Bezirk)]]» frå , den 12. november 2011.*
Bekkelaget kyrkje

**Bekkelaget kyrkje** er ei langkyrkje frå 1923 i Oslo. Bygningen er i stein og har 370 plassar.

Bekkelaget kyrkjelyd blei skilt ut frå Nordstrand kyrkjelyd i 1913 og ein gjekk i gang med å planleggje å føre opp ei kyrkje. Kommunearkitekt Harald Bødtker teikna kyrkja, som blei innvigd 27. mai 1923.

Kyrkja har inngangsparti mot nord og kor og apsis i sør, tårnet ligg til sida for nordgavlen.

Innvendig har Enevold Thømt stått for all utsmykking og utstyr og kyrkja framstår med eit heilskapleg preg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bekkelaget kirke|Bekkelaget kirke]]» frå ,  den 12. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Bekkelaget kyrkje hos Norske kirkebygg
* Bekkelaget kyrkje Kyrkjesøk
*
Det Kongelig Allernaadigst Octrojerede Nordske Compagnie

**Det Kongelig Allernaadigst Octrojerede Nordske Compagnie**, også kalla *Fabrikkkompani*, *Det norske kompani* og *Sorte kompani*, var eit føretak som fekk sine privilegium 21. mai 1739 av kong Kristian VI.
Det hadde i praksis rett til å utnytte alle naturherlegheiter, bortsett frå det som var nytta av andre.

Formålet med føretaket var
«at præparere og til Nøtte føre Landets Producter samt udi den lovligste og reelleste Intention (hensikt), ikke alleene at beholde alle Penge i Landet saavidt mueligt, men endog aarligen anseelige Penge Summer fra fremmede Lande at indtrække, at forskaffe mange Undersaatter Næring, at opdyrke øde Strækninger, at befordre Handelens Flohr, og mærkelig (betydelig) at forøge Vores Told samt landsherrelige Indkomster.»

Aktiviteten som føretaket skulle drive med var lista opp i 30 artiklar.

Foretaket klarte aldri å oppnå noko større økonomisk overskott og i 1776 måtte kongen overta majoriteten av aksjane. Namnet vart samstundes endra til «De Kongelige Octroyerede Norske Glasværker».

## Glasverk
I artikkel 9 heiter det
«At Vi allernaadigst ville tillade at Compagniet udi de længst bortliggende Skove, hvor fra Tømmeret ellers paa ingen Maade kand fores eller giøres i Penge, en eller anden Glas Hytte maae lade oprette ...»
Dette gjorde det mogleg å etablere glashytter og føretaket etablerte dei norske glasverka på Nøstetangen på Hokksund og i Sandsvær (Aas grønne glasshytte).

Majoren Caspar Hermann von Storm vart sjef for føretaket i 1753. Han fekk orden på glasverket på Nøstetangen og la ved det grunnlaget for ein levedyktig norsk glasindustri.

## Kjelder
* Lars Aanestad: Hurdal verk. Årbok for Romerike historielag VIII, 1972

### Referansar
This Gig Almost Got Me Killed

***This Gig Almost Got Me Killed*** er debutalbumet til Ovidiu Cernăuțeanu. Det vart utgjeve hausten 2009 og utgjeve på nytt i 2010.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:This Gig Almost Got Me Killed|This Gig Almost Got Me Killed]]» frå ,  den 12. november 2011.*
Kavl

Ein **kavl** eller ei **fløyt** er noko som blir nytta til å halde fiskereiskap flytande og i rett stilling i sjøen. Kavlar er mest vanleg på garn og nøter.

Kavlar kan vere laga av tre, never, bork, glas, kork eller ulike typar plast.

Dersom kavlane er av glas er det som regel ei innhol glasskule, men dei kan òg vere avlange. Glaskavlar er oftast merka slik at ein kan identifisere glasverket som har laga kavlane.

Fram til rundt 1860 var trekavl det vanlege, men vart så avløyst av glaskavl. Glaskavlane vart produsert til utpå 1950-talet, seinare vart plastkavlar det vanlege.

Trekavlar kunne vere laga av einer eller tettvakse gran. På grunn av at tre trekte vatn, måtte ein ta av kavlane kvar gong ein trekte garnet og tørke dei før dei kunne nyttast om att.

## Bakgrunnsstoff
* Kavl på kulturnett
* Oversikt over glaskavl 
* Helgeland museum: Glasskavl Vevelstad bygdetun
* Trekavl
* [ftp://ftp.imr.no/biblioteket/files/fiskdir/sf_5-3.pdf Borgundfjordfisket]
Lambertseter kyrkje

**Lambertseter kyrkje** er ei kyrkje i rektangelplan frå 1966 på Lambertseter  i Oslo. Kyrkja vart bygd i åra 1964-66 etter teikningar av arkitekt Harald Hille.

Bygningen er i betong og tegl og har 600 sitjeplassar. Kyrkja har frittståande klokketårn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lambertseter kirke|Lambertseter kirke]]» frå ,  den 12. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lambertseter kyrkje