open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
John Aas

**John Aas** () var ein norsk prest og stortingsmann.

John Aas var son av ein proviantskrivar ved Røros koparverk . Han nedstamma i sjette ledd frå bonden Hans Olsen Aasen, som oppdaga koparmalmen ved Røros. Etter å ha gått på koparverket sin folkeskule i heimbygda, reiste han i 1805 til Trondheim og tok til på latinskulen i byen. Derifrå vart han student i 1813 og tok då til å studere ved universitetet i Christiania, han var den fyrste innskrivne studenten.

I 1818 tok Aas teologisk embetseksamen med laud. Året etter vart han utnemnd til personalkapellan ved Akershus slottskyrkje og for Aker kyrkjelyd. I 1820 vart han oppmoda om å søke embete som sokneprest til Gjerstad i Nedenes amt. Han var sidan prest i Gjerstad livet ut. 1846-66 var han i tillegg prost i austre Nedenes. I mange år var han ordførar i heradet, der han arbeidde for forbetringar i skule- og fattigstellet, og i jordbruket. Han sat 14 år i forlikskommisjonen.

Aas representerte Nedenes amt på stortinga 1836, 1836-37, 1842 og 1845. I 1836 og 1836-37 var han medlem av kriminallovkomiteen, 1842 var han sekretær i Lagtinget og medlem av næringskomite nr 1. I 1845 var han medlem av Lagtinget og kyrkjekomite nr 1. Han var då med i riksretten.

## Verk
* *Gjerestads Præstegjeld og Præster* (1869)

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Johan Budtz

**Johan Andreas Budtz** () var ein dansk-norsk embetsmann og stortingsmann.

Budtz var fødd i Randers i Danmark, der faren hans var kjøpmann. Sjølv tok han juridisk eksamen i 1795, og vart kopist i rentekammeret året etter. Frå 1798 var han fullmektig i rentekammeret.

Budtz representerte Søndre Bergenhus amt på Stortinget 1815-16, 1818, 1824, 1827, 1828 og 1833. I 1815-16 var han visepresident i Odelstinget og i Stortinget, samt visesekretær i Stortinget og Odelstinget. Han var medlem av åtte komitear. I 1818 var han opphavleg suppleant, men møtte på Stortinget frå 31. mars, då valet av ein representant vart forkasta. Han var visepresident i Stortinget og formann i tre av dei 17 komiteane han var med i. I 1824 var han president og visepresident i Odelstinget og medlem av åtte komitear. Både i 1827 og på det overordentlege storting 1828 var han visepresident i Odelstinget og medlem av valkomiteen. I 1833 var han visepresident i Stortinget og formann i både valkomiteen og komiteen om gasjar, pensjonar, budsjett- og skattevesen.

I 1819 vart Budtz fut i Sunnhordland og Hardanger. Han var då busett på Stord, der han døydde i 1845.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Ole Løberg

**Ole Nicolai Løberg** () var ein norsk prest, stortingsmann og fiskerikyndig. Han var far til Hjalmar Løberg.

## Liv og gjerning
Løberg var fødd i Sandsvær i Buskerud. Far hans var bokhaldar ved Kongsberg sølvverk. Sjølv gjekk han på skule i Drammen og vart student i 1823, cand. theol. tre år seinare.

I 1827 vart Løberg utnemnd til sokneprest til Vikedal, og var i tillegg prost i Ryfylke frå 1837. Løberg vart 2. august 1845 suspendert frå embetet, og vart i prosteretten i oktober same år frådømt embetet. Domen vart stadfesta i Kristiania konsistorialrett.

Løberg var representant frå Stavanger amt på Stortinget 1839, 1842 og 1845. I 1839 var han medlem av næringskomite nr 1, 1842 av næringskomite nr 2 og om skysslova. Atter medlem av næringskomite nr 1 i 1845, og komiteen om trontalen. 30. juli 1845 fekk han 2-3 vekers permisjon frå stortinget, 12. august vedtok fullmaktskomiteen samrøystes å nekte han å møte i stortinget.

Etter han mista presteembetet budde Løberg på garden Solheim ved Bergen. Han dreiv då med studiar av særleg fiskerihistorie, men også økonomi. Ved fleire høve fekk han reisemidlar frå det offentlege, i 1866 reiste han til Finnmark for å verte kjend med fiskeria der. Same året deltok han med sine skrifter på ei fiskeriutstilling i Boulogne-sur-Mer i Frankrike. Han var i sine seinare år busett på Veblungsnes i Romsdal, og døydde der i 1868.

## Verk
* *Norges Fiskerier*, 1864
* *Ellevte ordentlige Storting, en samling Karakterskildringer*. Skriven saman med Nils Nilssen Dahl, utgjeven anonymt. 1845

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Auto-Koneistamo

**Auto-Koneistamo OY** var ein finsk motorsagprodusent. Føretaket heldt til i Helsingfors og nytta «Hyry» som merkenamn på sagene sine. 

## Referanse
Tigris

**Tigris** (syrisk *ܕܩܠܬ Deqlath*, arabisk *Dijla*, tyrkisk *Dicle*) er den austre elva i elveparet Eufrat og Tigris i Irak. Den  km lange elva renn frå fjella i Anatolia i Tyrkia, og renn sørover parallelt med elva Eufrat. Nedbørsområdet til Tigris er  km².

## Strekning

Tigris har kjeldene sine området omkring sjøen Gölgik i Taurusfjella aust i Tyrkia. 400&nbsp;km av elva renn i Tyrkia, før ho ei strekning vert grenseelv mellom Tyrkia og Syria. Dette strekket på 44&nbsp;km er den einaste delen av elva i Syria. Dei gjenverande 1418&nbsp;km renn innanfor grensene til Irak og flyt søraustover til den mesopotamiske sletta i Irak om lag ved Mosul. Elva renn gjennom Bagdad og fell saman med Eufrat nær Gurmat Ali sør i Irak. Elvane dannar der Shatt al-Arab, som munnar ut i Persiabukta. Tigris har mange sideelver, bland andre Diyala, Øvre og Nedre Zap.

Bagdad, hovudstaden i Irak, ligg vid Tigris, likt mange av dei store stadene i Mesopotamia: Nineve, Ktesifon og Seleukia. Lagash får vatn frå ein kanal som vart graven ut omkring 2400 f.Kr. Byen Tikrit er oppkalla etter elva, som han ligg ved.

Tigris har lenge vore ei viktig transportåre i ørkenlandet. Elva er farande med gruntgåande båtar heilt til Bagdad og med flåtar vidare til Mosul. I nyare tid har vegtransport og jernbanen Basra-Bagdad-Mosul tatt over for mykje av trafikken. Vassføringa varierer frå om lag 3000 m³/s i april til 300 m³/s i oktober, målt ved Bagdad.

## Utnytting
Tigris er kraftig oppdemt i Irak og Tyrkia, og forsyner dei tørre områda ho ren gjennom. Reguleringa hindrar og oversymjingar, som historisk har vore ei følgje av snøsmeltinga i april. Mosuldammen, som ligg ved Tigris, er den største i Irak.

## Mytologi
I sumerisk mytologi vart Tigris skapt av sæd frå guden Enki.

Profeten Daniel fekk eit syn ved elva Tigris.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Tigris|Tigris]]» frå ,  den 28. mai 2010.*  
* *[[Norsk Allkunnebok]]* 1965
Kalkun

**Kalkun**, *Meleagris gallopavo*, er ein stor fugleart med naturleg leveområde i Mellom-Amerika og Nord-Amerika og er den tyngste medlemmen av ordenen Galliformes, hønsefuglar. Dette er ein frittlevande art, men er òg den arten kjent som «tamkalkun», eller kalkun avla fram til fjørfe.  Det var ein sørmeksikansk underart av kalkun som var stamforma til tamkalkun. 

Vaksne ville kalkunar har lange raudgule til grågrøne bein og ein mørk kropp. Hannen har stort, fjørlaust, raudleg hovud og raud hals, og raude kjøttfulle hakelappar som heng frå undersida av nebbet. Hovudet har kjøttfulle utvekstar, og særleg ein kjøttfull utvekst som heng frå oversida av nebbet som utvidast ved opphissing hos hannfuglen. Når desse vert fylt med blod, kan dei nesten skjule auga og nebbet. Kvar fot har tre tær, og hannfuglar har ein spore på baksida av kvart bein. 

Kalkun har ein lang, mørk, vifteforma hale og skinande bronsefarga venger. Som med mange andre artar av Galliformes, viser kalkun sterk kjønnsdimorfisme. Hannfuglen er vesentleg større enn hoa, og fjøra hos hannen har område med iriserande raudt, lilla, grønt, og fargenyansar i kobbar, bronse og  gull. Fjørene på hofuglane er generelt mindre fargerike, i nyansar av brunt og grått. Parasitter kan svekke fargene hos begge kjønn, og hos hannfuglar kan farga tene som eit signal på helsa. Kalkunen har 5000-6000 fjør. Handsvingfjørene har kvite flekker. Halefjørene har lik lengd hos vaksne fuglar, men har ulike lengder hos ungfuglar. 

Hannane har vanlegvis «skjegg», ein dusk av grove hårliknande fjører som veks ut frå midten av brystet. Dusken er i gjennomsnitt 23 cm i lengd. I nokre stammar har 10 til 20 prosent av hoene slike duskar, i regelen kortare og tynnare enn hos hannane. Den vaksne hannen veg normalt 5-11 kg, og måler 100-125 cm. Vaksne hofuglar er vanlegvis mykje mindre, frå 3 til 5,4 kg og er 76-95 cm i lengd. Vengespennet varierer frå 1,25 til 1,44 m. Den største individet ein kjenner av vill kalkun var 17,2 kg.


Meleagris gallopavo MHNT.ZOO.2010.11.9.30.jpg|Kalkunegg


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wild_Turkey|Wild Turkey]]» frå , den 29. mai 2010*

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Hans Cato Aall

**Hans Cato Aall** () var ein norsk prest, ordførar og stortingsmann.

Aall var son av ein kjøpmann i Porsgrunn. Han voks opp hos farbroren Niels Aall, og vart student i 1824. I 1829 vart han cand. theol., året etter vikarierte han som skulestyrar i Larvik. Same hausten, 1830, utnemnd til personalkapellan i Sande i Vestfold, og i 1833 til sokneprest i Hammerfest. Frå 1840 var han i tillegg prost i Vestfinnmark prosti. Medan han budde i Finnmark stod han bak ei ny utgåve av Hans Friis sitt verk, *Beskrivelse over de norske Finlapper* (1841, 1. utgåve 1740).

Aall var ordførar i Hammerfest, og 2. representant for Finmarkens amt på Stortinget i 1842. På tinget var han medlem av næringskomite nr 1.

Hausten 1844 vart Aall utnemnd til sokneprest i Brunlanes, der han var til han døydde. Han var ordførar i Brunlanes.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Halvorsen, J. B.: *Norsk Forfatter-Lexikon*. 1. bd., s. 6. Kristiania: Den norske forlagsforening, 1885.
*
Hans Hein Nysom

**Hans Hein Nysom** () var ein norsk prest og eidsvollsmann frå Drammen.
Nysom var fødd på Bragernes i Drammen, der far hans var kjøpmann. Han vart personalkapellan til Eiker i 1788, og residerande kapellan til Våle i Vestfold i 1800. År 1802 vart han sokneprest i Botne i Vestfold, eit embete han hadde til han i 1831 døydde på prestegarden der.

Nysom var i 1814 utsending frå Holmestrand til riksforsamlinga på Eidsvoll. På Eidsvoll slutta han seg til sjølvstendepartiet.

## Kjelder

*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Lauriz Oftedahl

**Lauriz Andreas Oftedahl** () var ein norsk lærar, prest og eidsvollsmann.

Oftedahl var fødd i København, faren var ein norsk offiser. Han voks delvis opp i Kristiansand, og vart derifrå student i 1796. I 1800 vart han cand. theol.. Same året vart han lærar ved katedralskulen i Kristiansand. År 1809 vart han sokneprest i Rennesøy. I 1817 vart han residerande kapellan i Kristiansand, stiftsprost i 1825. Frå 1831 til han døydde var han sokneprest i Eiker.

På riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 møtte Oftedahl som 1. utsending frå Stavanger amt. Han høyrde til unionspartiet, og var medlem av deputasjonen som 17. mai møtte kong Kristian Fredrik.
 
Oftedahl døydde på prestegarden i Eiker i 1843.

## Kjelde
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Dong Hoi

**Dong Hoi** er ein kommune i provinsen Quang Binh i den autonome regionen Bac Trung Bo, nord i Vietnam. Dong Hoi lufthamn er i Dong Hoi. 

Dong Hoi ligg ved Sørkinahavet, 50 km nord for Phong Nha-Ke Bang og 500 km nord for Hanoi.

## Administrasjon

Dong Hoi er delt i 16 administrative område; 10 bykommunar (*phường*) og 6 landkommunar (*xã*).

## Kjelder
* Dong Hoi
Fylkesveg 562

:*Sjå òg [[Fylkesveg 562 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 562** (**Fv562**) går mellom Ørjebekken i Bergen og Skråmestø i Askøy. Delar av strekninga har vegnamna Askøyveien og Ravnangervegen.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*   Ørjebekken
* Olsviktunnelen (1074 m)
* Askøybrua (1057 m)

*   til Kleppestø
* Stongafjelltunnelen (694 m)
* Follesevegen frå Strusshamnvatn til Hetlevik
*Kvernhusdalen til Kleppe
* Kleppevegen frå Krokås til  Kleppestø (2,8 km)
*Juvik veg til Krokåsfeltet
* Horsøyvegen frå Juvik til Horsøy (1,8 km)
* Erdalsvegen frå Lavik til  Erdal (3,0 km)
*Haugland 
*Ravnanger
*Arm Ravnanger (0,1 km), kommunal veg til Tveitevåg
* frå Rævura til Hanøytangen
* frå Heiavatnet til Breivik (3,9 km)
* frå Åsebø til Ask
* frå Kjerrgarden til Berland (3,7 km)
*Fromreide
* Fauskangertunnelen (58 m)
*Fauskanger veg til Lille Fauskanger
*Ådlandsvik
*veg til Abbedissen 
*Skråmestø veg til Oksnes og Bekkenes
* frå Skråmestø til Herdla  over  Herdlesund bru (5,1 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 601

**Fylkesveg 601** (**Fv601**) i Sunnfjord kommune går mellom Storehagen i Førde og Botnen i Angedalen. Vegen er 15,7 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 481 i Sogn og Fjordane*, medan *Fylkesveg 601* var nemninga til dagens Fylkesveg 5626 i Aurland kommune.

## Kommunar og knutepunkt

* Storehagen
*Vegkryss Storehagen x Langebruvegen x Angedalsvegen
**→ Kommunal veg Langebruvegen til gamle Hafstadvegen og  Fjellvegen
**→ Kommunal veg Langebruvegen til Kyrkjevegen og  Øyrane

*Prestebøen → kommunal veg til Førde barneskule og Førde ungdomsskule
*Førde stadion og Førdehuset
*Kyrkjevegen → kommunal veg til Førde kyrkje, Hornnesvegen (gamlevegen mot Naustdal) og Langebruvegen
* Prestefoss bru
*Tefrevegen → kommunal veg til  Tefrevegen x Grimelandsvegen
*Kryss Angedalen skule → kommunal veg Grimelandsvegen
**Angedalen skule
** Grimelandsvegen
*Endepunkt Botnen
**→ Privat veg Angedalsvegen til Botnavatnet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 602

**Fylkesveg 602** (**Fv602)** går mellom Instefjord og Rutledal i Gulen kommune.

Før 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 1 i Sogn og fjordane.*

Fram til 2016 var *Fylkesveg 602* ei nemning brukt om fylkesvegen mellom Vangsnes og Feios i Vik kommune, no del av Fylkesveg 5602.

## Kommunar og knutepunkt

* Instefjord
* Instefjordtunnelen (538 m)
* Hauglandtunnelen (838 m)
* Brekke →  Hosteland i Masfjorden kommune (29,6 km)
* Takle →  Leversund (16,5 km)
* Rutledal

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 603

**Fylkesveg 603** i Vestland fylke går mellom  Marifjøra og Eikum i Luster, med ei veglengd på 5,25 km. 

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

I 2019 vart det gjort endringar i fylkesvegnettet. Fram til då var Fylkesveg 603 ein 245 m lang sideveg som knytte Marifjøra til Fylkesveg 55. Frå Marifjøra gjekk gamle *Fylkesveg 336 i Sogn og Fjordane* søraustover langsmed Gaupnefjorden og Lustrafjorden til Eikum, ei strekning på 5 km. Denne vegen vart nå del av Fylkesveg 603.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Lustravegen
*Marifjøra

*Endepunkt Eikum

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 604

**Fylkesveg 604** i Vestland fylke går frå Gaupne og gjennom Jostedalen i Luster kommune. Veglengda er 46,8 km, inkludert armar til Espe, Bergset og Fåberg.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

Opphavleg gjekk vegen mellom Gaupne og Høge bru i Jostedalen, og hadde ei veglengd på 26,5 km.
I 2019 vart det gjort endringar i fylkesvegnettet, og fylgjande tilstøytande fylkesvegar vart lagde til som del av Fylkesveg 604:

Alle nemnde gamle vegnummer har nemninga *i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Gaupne
* Haukåstunnelen (450 m)
* Fossøytunnelen (208 m)
* Kvernadalstunnelen (186 m)
* Styggegjøltunnelen (65 m)
* Jostedal kyrkje og prestegard
*Høge bru
**Arm til Espe (3,9 km)
**Endepunkt Espe
*Gjerde
**Arm til Bergset (5,4 km)
**Endepunkt Bergset
* Breheimsenteret
*Endepunkt Fåberg

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 608

**Fylkesveg 608** (**Fv608**) går mellom Ringstad og Atløyna i Askvoll. Vegen (bortsett frå ferjestrekninga) er 4,4 km lang.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*Ringstad vegkryss:  Dalsfjordvegen x  Stongfjordvegen x  Askvollvegen
**→  Dalsfjordvegen til Holmedal og Dale
**→  Stongfjordvegen til Stongfjorden og Førde

* frå Straumsbru til  Holmedal om Helle (8,0 km)
*Ask
**→ Kommunal veg Fristadvegen til Fristad (1,9 km)
**→ Kommunal veg Olsetvegen til Klokkarneset og Olsetneset (1,4 km)
*Askvoll
*Prestemarka → kommunal veg til Nedre Askvoll (0,6 km)
* Askvoll kyrkje
**→ Kommunal veg Storehaugvegen til Øvre Askvoll og Storehaugen (1,0 km)
*Vegkryss:  Askvollvegen (frå Ringstad) x  Askvollvegen x  Askvollvegen (mot ferjekaia)
**→  Askvollvegen til Follevåg (8,6 km)
*Askvoll ferjekai
* Sjå Skyss for reiseinformasjon
**→   Askvoll-Gjervik-Fure til Fure i Fjaler kommune (25 min)
***→  Fure ferjekai
**→   Askvoll-Fure-Værlandet til Fure (25 min)
***→  Fure ferjekai
**→   Askvoll-Fure-Værlandet til Værlandet
***→  Værlandet ferjekai (60 min)
* Askvoll-Gjervik-Fure til Gjervik i Atløyna (15 min, 1 tur/time)
*Endepunkt Gjervik ferjekai
**→  vegkryss (110 m)
***→  Høyvikvegen til Høyvik
***→  Herlandsvegen til Vilnes og Herland

## Bakgrunnsstoff
Olav Olavsen

**Olav Olavsen** () islandsk: *Ólafur Ólafsson*, var ein islandsk-norsk arkitekt, jurist og stortingsmann.

Olavsen var fødd på Tverå i Skagafjördur syssel på Island. Han vart utskriven frå Holar skule i 1773 og same året tilsett på amtmannskontoret der. I 1777 byrja han å studere ved universitetet i København, vart cand. jur. i 1782. Ved sidan av universitetsstudiane gjekk han på Det Kongelige Danske Kunstakademi, der han i 1780 vann sølvmedaljar i bygningsklassa. Under opphaldet i København stifta han i 1779 det islandske litteraturselskapet. Fåfengt søkte han om den ledige stillinga på kunstakademiet eom lærar i geometri.

I 1784 fekk Olavsen stilling som teiknelærar og lektor i matematikk ved bergseminaret på Kongsberg. År 1787 vart han attåt lektor i lovkunne, med professortittel frå 1794. Bergseminaret vart nedlagt i 1814.

Olavsen var 1803-22 auksjonsforvaltar på Kongsberg.

På Stortinget 1818 representerte Olavsen Kongsberg. Han var medlem av elleve komitear, mellom dei var komiteen om odelslova, bergverkslova, filologisk eksamen og om Røros koparverk.

Han døydde i Kristiania i 1832.

## Kjelder

* 
* Fødselsdato frå NBL-artikkel om Olavsen, skriven av Einar Sørensen.
*
Andreas Olsen

**Andreas Schram Olsen** () var ein norsk embetsmann, stortingsmann og forfattar frå Bergen. Han var far til Rolf Olsen.

Andreas Olsen var fødd i Bergen, der far hans i si tid var politimeister. Sjølv vart han student frå katedralskulen i byen i 1810. Han reiste så til København, der han vart cand. jur. i 1813.

I 1814 kom Olsen tilbake til Noreg, vart prokurator året etter. Han vart i 1818 protokollsekretær for Høgsterett, justissekretær for same i 1820. År 1823 vart han byfut i Bergen, og attåt dispasjør i 1824. Frå 1831 til han døydde var han byfut i Larvik og Sandefjord og sorenskrivar i Larvik.

Olsen var stortingsrepresentant for Bergen i 1830, og for Larvik og Sandefjord i 1833. Både i 1830 og 1833 var han president og visesekretær i Lagtinget. I 1830 var han mellom anna formann i Tollkomiteen, i 1833 medlem av Justiskomiteen og av komiteen om kjøpstadskatten. Også til Stortinget 1836 vart han vald, men sa frå seg valet.

Olsen gav ut diktsamlingane *Vaarblomsten*, 1814, og *Digte*, 1816.

Han døydde i Larvik i 1845.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Iver Magnussen Hesselberg

:*Sjå òg [[Iver Hesselberg (II)]]*

**Iver Magnussen Hesselberg** () var ein skipper, offiser og eidsvollsmann frå Larvik. Han var far til Magnus Hesselberg.

Hesselberg var son av ein kjøpmann og skipsreiar. Han vart tidleg foreldrelaus og arbeidde som sjømann. Berre fem år gammal, skal han ha vore på sin fyrste sjøtur. Under krigen mot Sverige i 1788 var han nestkommanderande på ein galei som støtta hæren under landgang i Båhuslen.

Etter krigen 1788 byrja Hesselberg i koffardifart, fram til 1805 var han skipper. Under krigen mot England mista han skipet sitt. Elles var han då seksjonssjef i kystvernet.

I 1801 kjøpte han garden Brekke i Tjølling i Vestfold og busette seg der. Her dreiv han eit skipsbyggeri. Han var elles medlem av forlikskommisjonen i bygda i mange år.

Hesselberg var i 1814 1. utsending frå Larvik grevskap til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han stemte truleg med Sjølvstendepartiet.

Han døydde på garden sin i Tjølling i 1838.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet*, Kristiania, 1914. B. 1 D. 1 : Biografier A-K digital utgåve side 372
*Iver Magnussen Hesselberg frå Eidsvoll 1814
*
Thomas Bryn

**Thomas Bryn** () var ein embetsmann, eidsvollsmann og stortingsmann frå Kongsberg.

Bryn var son av Thomas Thomassen Bryn (1756-1830) som var damstigar og bergmusikant ved Kongsberg Sølvverk. I yngre år var han tilsett på stiftskontoret for Akershus, og på kontoret til forsyningskommisjonen. Han tok norsk juridisk eksamen i 1805, og heldt fram som fullmektig hos forsyningskommisjonen i tre år. I 1810 vart han utnemnd til sorenskrivar i austre Råbyggelaget, budde då på Nes i Herefoss. År 1816 vart han byfut og sorenbirkeskrivar i Larvik grevskap.

Til riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 møtte Bryn som utsending frå Råbyggelaget. Han slutta seg der til unionspartiet. Sameleis representerte han Råbyggelaget på overordentleg storting 1814 og på Stortinget 1815-16. I 1814 var han sekretær i Lagtinget, 1815-16 visesekretær i Stortinget og Odelstinget. Han var då, 1815-16, medlem av fire komitear, der i mellom kyrkjekomiteen og om kyrkjelyden sin forkjøpsrett til soknekyrkja. Innvald på Stortinget 1827 for Larvik og Sandefjord, var då sekretær i Stortinget og i kyrkjekomiteen.

Bryn døydde i Larvik hausten 1827.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914, digital utgåve side 138

## Bakgrunnsstoff
*
Emile Heskey

**Emile William Ivanhoe Heskey** () er ein engelsk fotballspelar. Han har spela for Aston Villa i engelsk Premier League, og for det engelske landslaget. Han var med på å vinna UEFA-cupen med Liverpool i 2001. I 2004/05-sesongen var han Birmingham City sin toppskårar i Premier League, med 11 seriemål, og i 2006/07-sesongen var han det same for Wigan Athletic med 9 seriemål. Han debuterte for England sitt A-landslag 28. april 1999 i ein vennskapskamp borte mot Ungarn og fekk sin landskamp nummer 50 for England 15. oktober 2008 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Kviterussland.

### Merittar
*Vinnar av UEFA-cupen: 2001 med Liverpool FC
*Vinnar av FA-cupen: 2001 med Liverpool FC
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1997 og 2000 med Leicester City
*Vinnar av den engelske ligacupen: 2001, 2003 med Liverpool FC
*Finalist i den engelske ligacupen: 1999 med Leicester City

## Kjelder
*eu-football

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Emile Heskey|Emile Heskey]]» frå ,  den 3. juli 2024.*
Benny Feilhaber

**Benny Feilhaber** () er ein brasiliansk-amerikansk fotballspelar som har spela for AGF i den danske fotballigaen, og for det amerikanske landslaget. Han vart fødd i Brasil og flytta til USA med familien sin då han var seks år gammal. Han debuterte for USA sitt A-landslag 25. mars 2007 mot Ecuador.
Jozy Altidore

**Josmer Volmy Altidore** () er ein amerikansk fotballspelar som i 2011/12-sesongen spela for AZ i den nederlandske fotballigaen og for det amerikanske landslaget. I 2009/10-sesongen var han lånt ut til Hull City i engelsk Premier League. Foreldra hans kjem frå Haiti.
Stuart Holden

**Stuart Holden** () er ein skotsk-amerikansk fotballspelar som spelar for Bolton Wanderers i engelsk Premier League, og for det amerikanske landslaget. Han vart fødd i Skottland og flytta til Houston i Texas med familien sin då han var ti år gammal. Han gjekk til Bolton frå MLS-laget Houston Dynamo 25. januar 2010. Han representerte USA i sommar-OL i Beijing i 2008, der han skåra eitt mål. Han debuterte for USA sitt A-landslag 4. juli 2009 mot Grenada, og skåra eitt mål i debutkampen.
Karim Ziani

**Karim Ziani** () er ein fransk fotballspelar med algerisk far som hausten 2011 spela for Al-Jaish i den qatarske fotballigaen, og for det algeriske landslaget.
Vossavinsjen

**Vossavinsjen** var ein vinsj som vart produsert på Voss. Han vart skissert av Georg Hana under 2. verdskrig, og så konstruert ved hjelp av Hordaland mekaniske verkstad (HMV). Den fyrste modellen var ein eintromle vinsj driven av ein elektromotor, konstruert for å nyttast innan jordbruket på brattlendte gardar. Denne vinsjen vart nytta både til pløying og for å trekkja høylass opp bratte bakkar og inn på låven.

Etter førespurnad frå Ivar Samset ved Skogforsøksvesnet på Ås vart det laga ein totromla versjon, driven av
av ein Volkswagen-motor. Denne vinsjen vart nytta i samband med kabelkranar.

Senare vart det produsert ein liten bakmontert vinsj for traktor, med kjededrift frå kraftuttaket på traktoren, som høvde for traktorar med motoreffekt på rundt 30 hk. Han var populær på småbruk på 1950- og 1960-talet.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*''Heimesida til HMS''

## Sjå òg
*Vossakasso
Ivar Samset

**Ivar Samset** () var ein norsk professor i «Skogbrukets driftsteknikk» ved Skogforsøksvesnet på Ås. Han var fødd i Skien i Telemark og var ferdig utdanna forstkandidat ved Noregs landbrukshøgskule i 1944.

Samset bidrog til å byggja opp eit norsk fagmiljø for eit morderne norsk skogbruk i etterkrigstida.
Han var sentral i å utvikla meir effektive driftsformer. Det var Samset som etter ein studietur til Canada importerte dei fyrste halvbelta for landbrukstraktor til Noreg og seinare inførte hjulgåande skogsmaskiner slik at ein kunne utvida drifta til sumarhalvåret. Bruk av kabelkraner var ei anna driftform han var sterkt involvert i. 
## Kjelder
Vukašin Poleksić

**Vukašin Poleksić** () er ein montenegrinsk fotballspelar som har spela for Debrecen i den ungarske fotballigaen, og for det montenegrinske landslaget. Poleksić spelte i Montenegro sin første landskamp, mot Ungarn i mars 2007. Han har òg ein landskamp for Jugoslavia, ein vennskapskamp mot Ecuador 8. mai 2002. Han var med på å vinna den ungarske ligaen med Debrecen i 2009 og 2010.
Den norske sagbladfabrikk

**Den norske sagbladfabrikk** var eit føretak i Oslo som produserte motorsager med merkenamnet Comet. Comet-sagene hadde totakts gløderørsmotorar, som er råoljemotorar som er svært like glødehovudmotorar. Saga var konstruert av Rasmus Wiig frå Kongsberg. Den fyrste Comet-saga kom på marknaden i 1949 og hadde ein masse på berre 8,5 kg. Ho var difor så lett at ho kunne nyttast til kvisting.

## Referansar
Sentrifugalkopling

**Sentrifugalkopling**, eller **sentripentalkopling**, er ei kopling som nyttar sentrifugalkrafta for å kopla saman to akslingar. Drivakslingen har metallklossar som roterer inne i ein trommel festa til den drivne akslingen. Metallklossane vert haldne inne av fjører, slik at dei ved lågt turtal ikkje er i kontakt med den utanpåliggande trommelen. Akslingen med trommelen er då ikkje kopla saman med drivakslingen. Når turtalet på drivakslingen aukar overstig sentripetalkrafta den innoverretta krafta til fjørene og metallklossane vert pressa ut mot trommelen på den drivne akslingen, slik at han vert dregen rundt av drivakslingen.

Sentripetalkoplingar har den føremonen at ein ikkje treng koplingspedal/handtak. Om lasta stig brått slurar sentripetalkoplinga, slik at motoren ikkje stoggar. Sentripetalkoplingar vert nytta på snøskutrar, skuterar, motorsager, ryddesager, grasklypparar, grastrimmarar, og liknande reiskap.
Engkarse

**Engkarse** (*Cardamine pratensis*) er ei plante i engkarseslekta i krossblomfamilien. Planta er 20 til 40 cm høg og veks på fuktige enger og i lyse lauvskogar. Ho er vanleg i heile Noreg, især på Vestlandet, og blomstrar i mai-juni. Elles i verda veks arten naturleg over mykje av den nordlege tempererte sona.

Engkarsen har rund stengel med blad som sit fleire på kvar bladstilk. Blada nærast rota er runde til svakt klubbeforma. Blada på sidestilkane på stengelen er lengre og smale. Blomsteren har fire kronblad, slik som er det vanlege i denne plantefamilien. Kronblada er lyst fiolette med mørkare årar. Fruktene ligg som ei rad frø i fire cm lange skulper.

## Kjelder
* Wikipedia på bokmål.
* Svensk Wikipedia.
* Floraen i farger, Aschehoug, 3. opplag, 1970.
Electrolux

**Electrolux** er eit svensk føretak som produserer kvitvarer, grasklypparar, hagetraktorar og meir. Føretaket vart stifta i 1910, med namnet **Elektromekaniska AB**. I 1919 gjekk det saman med AB Lux under namnet Elektrolux. I 1957 vart bokstaven «k» bytta ut med «c». 

## Kvitvarer
Electrolux har i stor grad kjøpt opp andre føretak. Innan kvitvarer kontrollerer dei no merkenamna Elektro-Helios, Zanussi, AEG, Hugin og Volta. I 1940 lanserte Electrolux sin kjøkkenmaskin Electrolux Assistent som med berre få endringar framleis blir produsert for sal.

## Motorsagproduksjon
I 1978 kjøpte Electrolux det svenske føretaket Husqvarna-Tandsbyverken, som produserte Husqvarna og Companion motorsager og det nord-amerikanske føretaket Poulan, og i 1979 kjøpte dei dei svenske motorsagprodusentane Partner og Jonsered. I 1983 kjøpte dei den norske motorsagprodusenten Jo-Bu, som var eigd av Elkem Spigerverket AS, og la ned produksjonen i Noreg. Same året kjøpte dei den kanadiske motorsagprodusenten Pioneer. Electrolux var ei tid verdas største motorsagprodusent, med ein årsproduksjon på rundt 800.000 sager. I 2006 vart Husqvarna skild ut som eige føretak, og motorsagproduksjonen vart overført dit. Varemerka Husqvarna, Jonsered og Poulan vert framleis nytta for motorsager, men varemerka Partner og Pioner er ikkje lengre i bruk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Biletleg

**Biletleg** viser til det å uttrykka noko ved hjelp av bilete. I biletleg språk kan ein gje ord og uttrykk overførte tydingar. Desse blir kalla troper. Nokre slike biletlege uttrykksformer er metaforar og allegoriar. 

Ein kan nytta biletlege uttrykk for å gjera språket meir levande og mangfaldig. Eit treffande språkleg bilete kan gjera ei meining tydelegare, og i nokre høve gå inn i språket som eit fast uttrykk. Ved andre høve kan ein misforstå biletlege uttrykk ved å ta dei bokstaveleg.

Det er særleg vanleg å bruka språklege bilete i visse sjangrar, som i lyrikk og ordspråk, og til å forklara emne som vanskeleg lèt seg forklara, til dømes i filosofiske og religiøse tekstar. Den gylne middelvegen er eit døme på eit biletleg uttrykk som gjer det lettare å forstå korleis ein skal leva.

## Bakgrunnsstoff
*Knut Gudergod Osland, Respekt for Bibelens språk og sjangere . Om biletleg språk i Bibelen.
*Svein Slettan, “- Du vil vel ikkje sluke meg? ropa boka inn døra” . Om bilete i Einar Økland si dikting.
Bokstaveleg

**Bokstaveleg** vil seia at noko blir forstått nøyaktig slik det er uttrykt, og ikkje i overført eller biletleg tyding. Når ein tolker ei utsegn bokstaveleg, bruker ein vanlege definisjonar av orda, og ser ikkje etter andre meiningar i det som blir sagt. Mykje av språkbruken vår er bokstaveleg. Om ein til dømes seier at «sola er ei stjerne», kan dette berre tolkast på ein, bokstaveleg, måte. 

Folk med manglande forståing av språket vil oftare tolka uttrykk bokstaveleg. Dette kan gjelda dei som har ufullstendig språkkunnskap, som barn eller dei som lærer andrespråk, eller dei som har andre hinder for språkforståing eller abstrakt tenking, som afasi eller autisme.

Bokstaveleg tolking av faste uttrykk kan også gjerast medvite som humoristiske ordspel og liknande.

## Bokstaveleg talt
«Bokstaveleg» blir ofte brukt i uttrykket «bokstaveleg talt», som tyder at ein likevel skal tolka eit metaforisk uttrykk bokstaveleg. «Å landa midt i smørauget» har som regel den biletlege tydinga at nokon er komne i ein gunstig posisjon. Ei bokstaveleg tolking er at nokon landa i ein smørklatt i ei grautskål. Dette er som regel ei feiltolking, men kan i somme høve vera rett: I eventyret om Tommeliten enda hovudpersonen bokstaveleg talt opp slik. 

I andre høve kan ein bruka «bokstaveleg talt» til å forsterka ei anna utsegn, med same tyding som «verkeleg» eller «rett og slett», og ikkje med den tydinga at ein uttrykker seg bokstaveleg.

## Kjelder
*Bokstavelig talt. Ordskifte ved VGDebatt.
*Rani Lill Anjum, Å kalle en spade for en spade
*Sonja Erlenkamp, Mentale "rom" og språk  ved lurt.hist.no
*Jorun Høier Kjølaas, SEMANTISKE VANSKER  (doc-fil) ved hitos.no
* Gunnar Lier, Børsen synker - bokstavelig talt i *Dagens Næringsliv*
* Jesse Sheidlower, The Word We Love To Hate i *Slate Magazine*
Fylkesveg 617

:*Sjå òg [[Fylkesveg 617 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 617** (**Fv617**) går mellom Måløy og Raudeberg i Vågsøy.

Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 617.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Måløy →  ferje til Oldeide
* Skåratunnelen (680 m)
* frå Raudeberg til Kråkenes (15,2 km),  til  Hagen (10,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 630

:*Sjå òg [[Fylkesveg 630 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 630** (**Fv630**) går mellom Lo og Seltun i Lærdal. Veglengda er 11,5&nbsp;km. Vegen var ein del av europaveg 16 fram til Borgundtunnelen og Seltatunnelen vart opna i 2004 og 2003.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Lo
* Borgund stavkyrkje
*Hagen, arm til  (45 m)
* Seltuntunnelen (110 m)
* Steinetunnelen (31 m)
* Seltun

## Bakgrunnsstoff
Riksveg 651

**Riksveg 651** går mellom Volda og Leivdøla bru i Eid. Før Kvivsvegen vart opna 2014 var han del av E39.

## Historikk
Opphavleg var Rv651 vegen mellom Volda og Straumshamn rundt Austefjorden. Dette var tidligare det einaste ferjefrie sambandet til Volda og Ørsta.

Da regionsreforma tredde i kraft 1. januar 2010 vart denne strekninga klassifisert som fylkesveg. Etter at Kvivsvegen vart opna 2014 fekk denne nemninga E39, og den gamle traséen via ferja Volda–Folkestad fekk vegnummer Rv651. Før europaveg 39 vart oppretta år 2000 var denne strekningen skilta riksveg 14.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Ørstavegen frå **[[Volda]]** mot  Festøya–Solavågen i Ørsta →  i Ålesund, og mot  Kjøs bru i Hornindal
*  ferje  Volda–Lauvstad mot  i Vanylven
*  ferje frå Volda (10 min, 1-2 turer/time)
*  til **[[Folkestad (Volda)|Folkestad]]**

*  Dalsfjordvvegen frå Folkestad mot  Lauvstad (42,6&nbsp;km)
*  Straumshamnbrua (Kilspollen, 22 m)
*  Høydalsvegen frå Straumshamn mot  Kvivsvegen ved Geitvik
*  Kile
*  Vassendbrua (Vassendelva, 22 m)
*  Vassenden
*  Nedstefonnoverbygget (49 m)
*  Breidefonnoverbygget (190 m)
*  Stigedalssætra

### 

*  Osen
*  Tua
*   frå Hjelle bru mot Nordfjordeid riksvegdele, og mot Kjøs bru riksvegdele i Hornindal

## Referanser



## Bakgrunnsstoff
* Vegvesenets vegkart
*
Fylkesveg 610

**Fylkesveg 610** (**Fv610**) går mellom Eldalsosen og Osen i Gaular. Veglengda er 31,4 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

I 2016 vart fylgjande delar av gamle  rundt Sande del av fylkesvegen:
*  Myrane - Sande vegkryss: No arm av Fv610.
* Sande vegkryss - Steien: Var delt trasé med 
Traséen vidare mot  Nybø med vegnamnet Steiavegen - Løfall har nemninga 'Et39' og er vidare kopla til ny gang- og sykkelveg langsmed europavegen sørover. Vegen er ikkje lenger tilkopla  for motortrafikkantar!

## Turistvegen

Vegen mellom Eldalsosen og Sande inngår i den nasjonale turistvegen over Gaularfjellet.


## Kommunar og knutepunkt
###### 


* Eldalsosen
*Hestebeita
*Tormodset
*Sandane
*Årteig
*Årlia
*Rørstad
*Øvrestrond
*Strandhaugane
* Hestadgrend → Hestadfjordvegen til  Fossevik (7,3 km)
* Kirkelisund bru (80 m)
* Hestad kapell
* Hestad → Vågsvegen til Vågen (2,9 km)
*Langeneset
*Skudalen
* Fossevik → Hestadfjordvegen til  Hestadgrend (7,3 km)
*Foss
*Grøvlebakken
*Sandalia
*Skagen
*Sande

*Vegkryss:  Viksdalsvegen x  Sandevegen (mot Myrane) x  Sandevegen (mot Steie)
** arm Sandevegen til  Myrane (1,3 km)
*** Sande kyrkje
***Endepunkt  Myrane

*Steien
*Vegkryss:  Sandevegen (frå Sande) x  Sandevegen (mot Sygnevegen) x Et39 Steiavegen
**Et39 Steiavegen → veg til Steielia og Løfall
*Kvernafossen
*  arm x  Sygnevegen x Skyttarvegen
** arm (145 m) → 

*Dysjeland
*Sygnebotnen → kommunal veg Alvervegen til Alvera og 
*Sygna → kommunal veg Høgelivegen til Høgeli og bjørnebitet
**→ Privat veg Høgelivegen til  Botnen i Guddal i Fjaler
*Korsvellene
*Moane
**Osen stadion
* Osen bru

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 615

**Fylkesveg 615** (**Fv615**) går mellom Sandane i Gloppen kommune og Storebru i Kinn kommune.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trødde i kraft fekk han status som fylkesveg.

Dåverande Riksveg 615 (Rv615) vart bygd frå noverande Riksveg 5 Storebru til Hyen, og samstundes vart dåverande **Riksveg 612** lagt frå det gamle hovudvegkrysset ( Nordstrandsvegen x  Sørstrandsvegen x  Breimsvegen) i Sandane til Hestenesøyra. Mellom Hyen og Hestenesøyra gjekk det ferje med tilknyting til Anda og Lote. Den nye vegen mellom Hyen og Hestenesøyra opna den 1. juni 1989 som ei forlenging av *Riksveg 615*, og året etterpå vart *Riksveg 612* lema inn som del av vegen. Med dette vart det òg slutt på ferjesambandet mellom Hyen og Hestenesøyra.

Den 3. november 2001 vart ny det opna ein ny vegtrasé for Europaveg 39 mellom Andenes og Valborgkleiva, og som fylgje av det vart den gamle traséen mellom Sandane hovudvegkryss og Valborgkleiva del av Rv 615.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Valborgkleiva
*Sandane vegkryss:  Breimsvegen x  Nordstrandsvegen x  Sørstrandsvegen
**→  Nordstrandsvegen til  Andenes (8,2 km)
***→  Vereide kyrkje

*Storebrua vegkryss:  Sørstrandsvegen (frå Sandane) x  Sørstrandsvegen (mot Gimmestad) x  Søreidsvegen
**→  Søreidsvegen til Kandalsvegen og  Vassenden (5,6 km)
* Storebrua (60 m)
* Fitje → Øvre Sørstranda til Ryggskaret, Rauset og  Sande (6,7 km)
*Sørstranda
* Gimmestad kyrkje
* Gimmestad gamle kyrkje
*Rygg
* Sande → Øvre Sørstranda til Rauset, Ryggskaret og  Fitje (6,7 km)
*Devik

* Omnentunnelen (156 m)
*Hestenesøyra
* Eikenestunnelen (1008 m)
* Skavstøtunnelen (446 m)
* Fløgatunnelen (1406 m)
* Gjølsvoratunnelen (89 m)
* Kleppenestunnelen (55 m)
*Kleppeneset
*Osmundneset
* Skasvoratunnelen (90 m)
*Holme
*Åreneset
* Å bru → Austredalen til Gjengedal (10,5 km)
*Hyen
*Vegkryss  Hyevegen (frå Sandane) x Straumsvegen x  Hyevegen (mot Storebru)
**→ Kommunal veg Straumsvegen
***→ Hyen stadion
***→  Hyen kyrkje
*Hope
*Korsstøylane
*Breistøylen
*Fullskjegga
*Demma → kommunal veg til Røyrvika
*Skogheim → kommunal veg Eimhjellevegen til Heimseta og Eimhjellen
*Langeneset
*Nesholmen
*Hjorteset
*Solheim
*Sagefossen kraftverk

*Støylsvika → kommunal veg til Lykkjebøen
* Storebru

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 658

:*Sjå òg [[Fylkesveg 658 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 658** (**Fv658**) går mellom Ytterland og Godøy i Giske.

Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 658.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Ytterland
*  frå Ytterland til Gjøsund (6,1 km)
* Giskebrua (552 m)
*  frå Giskegjerdet rundt Giske (4,2 km)
* Godøytunnelen (3844 m, 153 muh.)
*  frå Valkveet til Gjuv (5,8 km)

## Bakgrunnsstoff
Flekkalkun

**Flekkalkun**, *Meleagris ocellata*, er ein stor hønsefugl med utbreiing på Yucatán-halvøya. Saman med den større arten kalkun, *M. gallopavo*, utgjer dei slekta *[[Meleagris]]*, kalkunar.

Flekkalkun lever berre i eit 130 000 km² stort område av Yucatán-halvøya i Mexico som inkluderer delstatane Quintana Roo, Campeche og Yucatán, og dessutan i sørlege delar av delstaten Tabasco og i nordaustlege Chiapas. Dei kan òg førekomme i dei nordlege delane av Belize og Guatemala.

## Utsjånad
Dette er ein relativt stor fugl, men mykje mindre enn den nordamerikanske kalkunarten. Flekkalkun er rundt 70-122 cm lang og ei gjennomsnittleg vekt på 3 kg for hoer og 5 kg for hannar. Kroppsfjøra av begge kjønn har ei blanding av bronse og grønt iriserande farger. Sjølv om hofuglar kan ha meir avdempa farger med meir grønt, er ikkje fjørene i brystet generelt ulike mellom kjønna, og kan ikkje brukast til å fastsetje kjønnet. Halefjørene av begge kjønn er blågrå med ein augeforma, blå til bronsefarga flekk mot enden og med ein ljos gullfarga kant. Dekkfjørene på vengene har sterkt iriserande koparfarge. Handsvingfjørene og armsvingfjørene har liknande flekkar som kalkun, men armsvingfjørene er meir kvite, spesielt rundt kantane.

Begge kjønna har blått hovud med noko oransje eller raude knutar, som er mest tydeleg på hannar. Hannane har òg ei kjøttfull blå krone dekt med knutar, nodular. Knutane finst òg på halsen. I løpet av hekketida svulmar denne krona opp og blir klårare og sterkare i den guloransje farga. Auget er omgjeve av ein ring av ljos raud hud, som er mest synleg på hannar under hekketida. Beina er djupraude og er kortare og tynnare enn på kalkun. Hannfuglar på over eit år har sporar på baksida av beina, 4 cm i gjennomsnittleg lengd, over 6 cm har vore registrert. Dette er mykje lengre og tynnare sporar enn på kalkun.

## Levevis
Flekkalkun held seg på bakken det mesta av tida. Dei føretrekk dei å flykte frå farar med å springe heller enn å flyge, men som dei fleste andre artar av hønsefuglar kan dei flyge raskt over korte strekk om  det er naudsynt. Dei kviler vanlegvis høgt i tre vekk frå nattlege predatorar som jaguar,  og vanlegvis i familiegrupper.

Flekkalkunar legg 8-15 egg i eit godt skjult reir på bakken. Ho rugar egga i 28 dagar. Ungane er tidleg utvikla og i stand til å forlate reiret etter ei natt. Så følgjer dei mora til dei når ung vaksen alder og byrjar å omgruppere seg.

Stemmen er lik den nordlege arten,  hannfuglen gjev «buldrelydar» i hekkesesongen, medan hofuglen lagar ein klukkelyd.

Det er observert at hannar av flekkalkun ikkje «buldrar» nett som kalkun. Snarare er songen hans distinkt og inneheld kring seks til sju bongo-liknande basstonar som aukar både i tråkkfrekvens og volum til eit crescendo, og så held fuglen hovudet fullt oppreist gjev ei ganske skingrande, men melodiøs rekkje av støyt. Flekkalkun vil typisk starte songen sin 20-25 minutt før soloppgang, som hos kalkunar i Nord-Amerika.

## Bakgrunnsstoff
* Flekkalkun i videoar, bilete og lydopptak hos Internet Bird Collection. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ocellated Turkey|Ocellated Turkey]]» frå , den 30. mai 2010*

### Referansar
Ormset motorverksted & metalstøperi

**Ormset motorverksted & metalstøperi** (**OM**) er eit tidlegare metallstøyperi og båtmotorprodusent på Aure i Aure kommune på Nordmøre.
Osen

**Osen** er namn på fleire stader: 

*Osen kommune i Sør-Trøndelag
*Osen i Dronning Maud Land, ei vik i Antarktis. 
*Osen i Russland, ei elv. 

## Sjå òg
*Os
Fylkesveg 718

:*Sjå òg [[Fylkesveg 718 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 718** (**Fv718**) går mellom Rødsjø og Leira i Indre Fosen i Trøndelag. Veglengda er 46,9&nbsp;km.

Han tar av frå fylkesveg 720 i Leira og går vestover til Sund, vidare nordover langs Trondheimsfjorden og Stjørnfjorden til Mælan og vidare til Rødsjø.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Rødsjø
* Fosshaugbrua (ca. 55 m)
* frå Mælan til Råkstad
* frå Fevåg til Fevåg kai (1,0&nbsp;km)
* frå Bestvollen til  Foss (7,1&nbsp;km)
* Skaugabrua (ca. 55 m)
* Sund
*Årnset
* Leira

## Bakgrunnsstoff
Hitra

**Hitra** er ei øy som ligg i Hitra kommune i Trøndelag fylke, sørvest for munninga av Trondheimsfjorden. Utanfor Hitra ligg øya Frøya. Hitra er den sjuande største øya i Noreg og den største sør for Lofoten. Det høgaste punktet på øya er Mørkdalstuva på 345 moh. Langs kysten mot sør, vest og nord er naturen på øya prega av vêrhardt kystklima med nakne lyngheiar. I det indre av øya finst furuskog, fjellterreng og store myrflater med rikt fugleliv.

Hausten 2004 opna Statkraft 24 vindmøller på Eldsfjellet med samla maksimal yting på 55 MW, og ei 10 km lang kraftleidning til Fillan.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Heimesidene til Hitra kommune
*Turistinformasjon om Hitra
Klæbu

**Klæbu** er ein tettstad søraust i Trondheim kommune i Trøndelag fylke med . Tettstaden var tidlegare administrassjonsenteret i Klæbu kommune, som vart slegen saman med Trondheim den 1. januar 2020.

## Sjå òg
* Tettstader i Trøndelag

## Kjelder
Malvik

**Malvik** er ein tettstad i Malvik kommune i Trøndelag fylke med , og ligg ved Trondheimsfjorden. Tettstaden utgjer i følgje Statistisk sentralbyrå av områda Malvik, Vikhammer, Saksvik og Hundhammeren i Malvik kommune og Væretrøa i Trondheim kommune.

I dagleg bruk er Malvik berre ein liten del av dette, busetnaden som er knytt til tidlegare Malvik stasjon.

## Sjå òg
* Tettstader i Trøndelag

## Kjelder
* Statistisk sentralbyrå: Tettsteder
Melhus

**Melhus** er ein tettstad og administrasjonssenter i Melhus kommune i Trøndelag fylke med . Staden er òg kjend som Nedre Melhus.

Fram til 2005 gjekk E 6 gjennom Melhus sentrum og vegstykket gjennom sentrum var kjent som ein flaskehals. Vegen vart så flytt 200 meter vest då ny firefelts motortrafikkveg gjennom Melhus opna.

I sentrum er tenestfunksjonar som kjøpesenter, lækjarsenter, post, bank, bensinstasjon, tannlækjar og rådhus.

## Kjelder
Oppdal

**Oppdal** er ein tettstad og administrasjonssenteret i Oppdal kommune i Sør-Trøndelag fylke.

## Geografi
Oppdal er dei første  30 kilometrane av eit dalføre som går vestover frå tettstaden Oppdal og endar ved Sunndalsfjorden og tettstaden Sunndalsøra. Full lengd på denne dalen er 71 kilometer. Vest for fylkesgrensa mellom Sør-Trøndelag og Møre og Romsdal er namnet på dalføret Sunndal. Frå aust har landskapet form av ein U-dal med ei trong elvekløft som mot vest vert alt djupare. Vestover endrar dalen form og dalen endar som ein V-dal med bratte lier. Dalføret har i sør si grense mot Dovrefjell og i nord, Trollheimen.
Dalføret Oppdal, Drivdalen og Nordskogen med Fagerhaug utgjer, saman med omliggjande fjellområde Trollheimen, Dovrefjell og Austfjella, bygda Oppdal og Oppdal kommune. Namnet på dalføret kjem, naturleg nok, av at dalen ligg høgt i terrenget som stig bratt frå den øvste delen av Sunndalen. Gjennom dalen renn elva Driva som har sine kjelder på Dovrefjell og renn gjennom Drivdalen før ho svingar vestover gjennom hovuddalføret. Vestover dalen møter fleire mindre dalføre hovuddalføret. Frå Trollheimen kjem Skardalen, Gjevillvassdalen og Storlidalen med elvane Dørremselva, Festa og Vindøla. Frå Dovrefjell i sør møter Dindalen hovuddalføret med elva Dindøla. Alle dei møtande dalane er agnordalar som tyder at dei, i motsetnad til det som er vanleg, møter hovuddalen mot retninga på denne.

## Samfunn
Hovudsamferdselsåra gjennom dalen er Rv70 som går på nordsida og endar i Kristiansund. På sørsida går Fv 513 frå Kåsen til Hoel også kalla *Vikavegen*. Frå Storlidalen møter Fv 511 (*Storlidalsvegen*) riksveien ved tettstaden. Dalen omfattar to skulekrinsar, Midtbygda og Lønset. Midtbygda har skule, barnehage, museumsbutikk (*Vognildsbua*) kafe og festlokale (*Berghallen*) som ligg på Vognill, der Fv 512 (*Nerskogsvegen*) møter RV70, om lag 6 km frå kommunesentret. Lønset er ein liten tettstad og eit kyrkjesokn 20 km vest for tettstaden Oppdal og har skule, barnehage, samfunnshus, bedehus, eldreboligar, nærbutikk og kyrkje med kyrkjegard (800m nord for tettstaden langs med Fv511).