open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Astrid Brekken

**Astrid Oddrun Brekken** () er ein norsk sosiolog, journalist og sauebonde i Lesja. Ho er mest kjend som programleiar i NRK.

Brekken er utdanna cand.mag. ved Universitetet i Oslo og har dessutan hovudfag i sosiologi frå studium ved New York University (1969-71). Seinare studerte ho spansk og litteratur same stad (1995-96). Brekken verka ved distriktskontora i NRK (1963-68), men har frå 1971 vore tilsett i Opplysningsavdelinga og P2's faktaavdeling. Ho har vore programleiar i *[[Sånn er livet]]* (1984-), *[[WOK]]* og *[[På livet laus]]*, der ho blant anna portretterte Doris Lessing (2000).

Astrid Brekken var med i etableringa av Nyfeministene (1970) og blant initiativtakarane til *[[bladet Sirene|Sirene]]*, der ho verka frå 1973 til 1978. Brekken var redaktør for *[[Syn og Segn]]* frå 1980 til 1989. Ho har hatt faste spalter i tidsskrifta *[[Norsk Landbruk]]* og *[[Bonde og småbrukar]]*. Vidare har ho sete i Norsk språkråd og Alternativ Framtid, vore nestleiar i Norsk Kvinnesaksforening, styremedlem i Forum for Systemdebatt og medlem i Rådet for Kvinneuniversitetet.

## Utgjevingar
**Opinion-formation on the women's liberation movement : a study of the relative importance and effect of interpersonal and mass communication* (hovedfagsoppgåve, utgitt 1972)
**Hvem snakker i NRK?* (1974)
**Kvinnefrigjøring og lokalsamfunn* (Populist-serien, 1976).
*Astrid Brekken og Solveig Bøhle, *Å leve sammen*  (Aschehoug, 1976)
*Bente Clod, *Brudd: Portrett av en utvikling* (Tiden forlag, 1979).  Omsetjing.
*Faith McNulty, *[[Den brennende sengen]]* (Tiden forlag, 1981).  Omsetjing.
*Bente Clod, *Syv sinn* (Tiden forlag, 1982).  Omsetjing.
**Barn og jobb. Hvordan klarer vi det?* (Aschehoug, 1984).  Red.
**Fra rødstrømper til silkehansker. Samtaler med norske kvinner* (Cappelen, 1993).
*"Kvinnebønder"  (Boksmia forlag 2013) 
## Utmerkingar
*Kringkastingsprisen 1991.
*Årets journalistpris fra Sekretariatet for kvinneforskning i Norges forskningsråd.
*Nynorsk journalistpris 2010.
*Storegutprisen 2011

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Astrid Brekken|Astrid Brekken]]» frå ,  den 26. mai 2010.*
Sparebankstiftinga Sogn og Fjordane

**Sparebankstiftinga Sogn og Fjordane** blei stifta 12. mars 2010 og blir i løpet av dette året eigar av Sparebanken Sogn og Fjordane (94,12%) saman med Sparebankstiftinga Fjaler (5,88%). Med 1,8 milliardar kroner i eigenkapital ved opprettinga er stiftinga den største på Vestlandet og den nest største i Noreg (etter Sparebankstiftelsen DNB). Sparebankstiftinga Sogn og Fjordane blir styrt av generalforsamling, styre og dagleg leiar.

Formålet til stiftinga er å vere ein langsiktig og stabil eigar av Sparebanken Sogn og Fjordane og ta over ein del av samfunnsansvaret til banken, m.a. utdeling av gåver til allmennyttige formål.

Søknadsfristar: 1. mars og 1. september (fortløpande for søknadsbeløp under 10.000 kroner).

Administrasjon til stiftinga består av direktør Kjell Sandnes og kultursjef Pål Fidjestøl.

## Bakgrunnsstoff
* Sparebankstiftinga Sogn og Fjordanes si heimeside
* Sparebanken Sogn og Fjordanes heimeside og nettbank
* Blogg for Sparebanken Sogn og Fjordane
Ram Narayan

**Ram Narayan** () var ein indisk sarangispelar og utøvar klassisk indisk  hindustanimusikk. Narayan vart fødd i Udaipur i den noverande indiske delstaten Rajasthan. Han fekk prisen Padma Vibhushan av den indiske presidenten i 2005.

Narayan auka statusen til sarangien til eit modern soloinstrument. Han gjorde det kjent utanfor India, og var den fyrste sarangispelaren som hadde internasjonal suksess. Sultan Khan følgde seinare i fotspora hans. Narayan sin forenkla fingerteknikk gjorde at han kunne spela glidande tonar (*[[meend]]*), og stilen hans påverka andre sarangispelarar som følgde han både i spelestil og toneskaping.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ram Narayan|Ram Narayan]]» frå ,  den 28. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Bakgrunnsstoff
*
*  Ram Narayan på Allmusic
Pruzjonka

**Pruzjonka** (russisk Пружёнка) er ei elv i Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Vorja frå venstre. Elva er 33 km lang og har eit nedslagsfelt på .

## Kjelder


# *Вагнер Б. Б.* Реки и озера Подмосковья.&nbsp;— М.: Вече, 2007.&nbsp;— С. 300-301. ISBN 5-9533-1885-5, på russisk.
Ljubosejevka

**Ljubosejevka** (russisk Любосеевка) er ei elv i Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Vorja frå høgre. Elva er 15&nbsp;km lang.

Elva renn gjennom byen Frjazino.

## Kjelder

* *Вагнер Б. Б.* Реки и озера Подмосковья.&nbsp;— М.: Вече, 2007.&nbsp;— С. 224-228. ISBN 5-9533-1885-5, på russisk.


## Bakgrunnsstoff
Kyskleik

**Kyskleik** (av kysk, som kjem gjennom lågtysk frå latin *castus*, 'rein') viser til det å vera seksuelt urørt, avhaldande, eller strengt følgja normene for seksuell oppførsel i eit visst samfunn.

Kyskleik er i mange religiøse og kulturelle samanhengar ein dyd som handlar om reinleik i kropp og sjel. Uttrykket vert som oftast forbunde med å avstå frå seksuell omgang, særleg utanfor ekteskapet. Kyskleik kan oppfattast som synonymt med jomfrudom eller avhald frå all seksuell aktivitet. Mange vurderer også gifte par til å vera kyske viss dei berre har seksuell omgang med kvarandre.

Kyskleik er eit viktig element i høvisk kjærleik, som ein ofte finn i europeiske riddarromanar.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Sr. Maria Hildegard Koch, I respekt for avstanden
* Det sjette bud  i Luthers store katekisme
* Early Shaker Writings Relating to Sexual Abstinence & Self Denial
Oslo Nye Sparebank

**Oslo Nye Sparebank** var ein sparebank skipa i 1921 og som vart fusjonert med Vestlandsbanken (seinare fusjonert inn i Fokus Bank)) i 1975. Banken hadde nynorsk som forretningsmål, og var ein viktig del av dei nynorske forretningstiltaka som vart skipa i mellomkrigstida.

Banken vart skipa etter opptak frå Bondeungdomslaget i Oslo, som skaut inn halvparten av grunnfondet til sparebanken. Halvparten av forstandarskapet i banken skulle veljast blant innskytarar som òg var medlemer i Bondeungdomslaget. Bakgrunnen for den nye banken var i røynda pensjons- og sparekassenemndene i Bondeungdomslaget som vart slegne saman til ei nemnd som skulle finne ei løysing på finansspørsmål for laget og medlemene. Eldsjelene bak tiltaket ynskte å både å fremje sparetanken blant ungdomen og styrkje nynorsken i forretningslivet. I tillegg kunne ein slik nynorskbank gje eit trygt og sikkert økonomisk grunnlag for målreisinga og alle forretningstiltaka i målrørsla.

I fyrste omgang var det nok med ein liten bank som kunne ha ope nokre ettermiddagar i veka. Det var ein sparebank til ålmennyttige føremål ein ynskte seg, og ikkje ein forretningsbank som gav utbyte til eigarane. Det var Bondeungdomslaget sjølv som førebudde saka saman med dei andre nynorskinstitusjonane og -organisasjonane i Oslo.

I 1958 var grunnfondet til banken 270 000 kr (tilsvarar 3,1 mill 2010-kroner) og rådvelemidelen 6,67 mill kr (tilsvarar 65,1 mill. 2010-kroner).

## Oslo Nye Sparebanks Fond

Vestlandsbanken kjøpte opp Oslo Nye Sparebank i 1975. Kjøpssummen var 1,1 mill kr (svarer til 5,3 mill 2010-kroner), og denne summen vart til grunnkapitalen i Oslo Nye Sparebanks Fond. Fondsmidelen er i dag ca 3,5 mill kr.

Oslo Nye Sparebanks Fond har som føremål å stø slike tiltak som sparebankar plar stø, men særleg tiltak som er til bate for innflyttarar eller organisasjonane deira i Oslo eller grannekommunane. Fondet gjev berre tilskot til nynorsktiltak.

Fondet har eit styre med fire medlemer. Styret i Bondeungdomslaget i Oslo, styret i Noregs Mållag, styret i Sparebankforeningen og Kreditttilsynet peikar ut ein medlem kvar, med personleg varamedlem. Administrasjonen i Norsk Barneblad fungerer som sekretariat for fondet.

## Bakgrunnsstoff
* Oslo Nye Sparebanks Fond 

## Kjelder
Didrik Solli-Tangen

**Didrik Solli-Tangen** () er ein norsk songar, oppvaksen på Heistad i Porsgrunn kommune. 

Solli-Tangen har studert klassisk song ved Barratt Due musikkinstitutt i Oslo, der han også har blitt vener med Eurovision-vinnaren Alexander Rybak. Han har også gjort seg kjend som operasongar i USA i 2009.

Solli-Tangen fekk sitt gjennombrot då han deltok i Melodi Grand Prix 2010 med songen «My Heart Is Yours», skriven av Hanne Sørvaag og Fredrik Kempe. 23. januar 2010 gjekk Solli-Tangen, saman med A1, vidare frå delfinalen i Skien til finalen i Oslo Spektrum. Her gjekk han av med sigeren 6. februar. Han representerte Noreg i Eurovision Song Contest 2010 på heimebane i Bærum, men enda på 20. plass.

## Kjelder


* *Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Didrik Solli-Tangen|Didrik Solli-Tangen]]» frå ,  den 26. mai 2010.*
Indre Nordmøre

**Indre Nordmøre** er eit geografisk omgrep som oftast omfattar kommunane Gjemnes, Tingvoll, Sunndal, Surnadal og Rindal. Det utgjer saman med Ytre Nordmøre distriktet Nordmøre i Møre og Romsdal fylke.

Før kommunesamanslutningane på 60-talet vart følgjande kommunar rekna til Indre Nordmøre *(noværande kommune)*: Gjemnes og Øre *(Gjemnes)*, Straumsnes og Tingvoll *(Tingvoll)*, Øksendal, Sunndal og Ålvundeid *(Sunndal)*, Stangvik, Surnadal og Åsskard *(Surnadal)* og Rindal *(Rindal)*. Dette er berre hovuddraga i samanslutningane, då fleire kommunar gav delar til andre kommunar enn dei oppgjevne.

## Språk

## Musikk

## Mat
Vladimir Smirnov

**Vladimir Mikhajlovitsj Smirnov** () er ein tidlegare langrennsløpar frå Kasakhstan, som blant nordmenn fekk kallenamnet «Smirre». Han debuterte internasjonalt som skiløpar under VM i Davos i 1982. Sidan har han delteke i mange internasjonale skitevlingar, og var ofte ein arg konkurrent til Bjørn Dæhlie.

## Skikarriere

Smirnov har vunne ei rekkje medaljar i karrieren sin. Under Vinter-OL 1988 i Calgary vann han sylv på 30 km og bronse på 15 km. Under Vinter-OL 1994 på Lillehammer vann han gull på 50 km - dette var Kasakhstan sin fyrste olympiske gullmedalje. Under same OL vann han sylv på både 10 km og 15 km. I 1994 vart han tildelt Holmenkollmedaljen saman med Ljubov Jegorova og Espen Bredesen for skiprestasjonane sine.

Smirnov vann også VM-gull på 30 km, 15 km og 10 km i 1995, og VM-sylv på 15 km og 10 km i 1993, samt bronse på 30 km i same meisterskapen. Han har VM-bronse på 15 km og 30 km frå 1991, samt 50 km frå 1995. Smirnov vann verdscupen samanlagt i 1991 og 1994 og har 30 einskilde sigrar i verdscupen. Han deltok også i Vinter-OL 1998 i Nagano, men har vart ein tredjeplass på 25 km den beste prestasjonen hans.

## Anna

Etter at han la opp som skiløpar var han Kasakhstan sitt medlem i IOC (den internasjonale olympiske komitéen) frå 1999 til 2001. Deretter var han medlem i IOC sin atlet-kommisjon frå 1998 til 2004. Smirnov var også leiar for kommitéen som kjempa for å få Vinter-OL 2014 til Alma Ata i Kasakhstan, men bodet vart avvist i 2006. Han har også vore ein av visepresidentane i International Biathlon Union (det internasjonale skiskytingsforbundet).

Smirnov deltok også i TV 2-programmet Gutta på tur, saman med Bjørn Dæhlie, Vegard Ulvang, Arne Brimi og Arne Hjeltnes då dei reiste på tur i Kasakhstan.

Smirnov budde i Sundsvall i Sverige frå 1991 til 2007 som svensk statsborgar med familien sin. I 2007 flytta han tilbake til Kasakhstan.

## Kjelder

*Biografi på sports-reference.com 
*Resultatliste hjå FIS.
*Gutta på tur på Filmfront.no
*Engelsk intervju på sportsillustrated.com
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vladimir Smirnov|Vladimir Smirnov]]» frå , og «[[:en:|Vladimir Smirnov]]» frå  den 27. mai 2010.*
Ole Bjørnsen

**Ole Bjørnsen** (**Ole Bjørnsen Haukom**) () var ein norsk lærar, gardbrukar og politikar frå Telemark.

Bjørnsen var son ein av gardbrukar i Lårdal. Han gjekk i lære hos biskopen i Kristiansand, og vart i 1802 skulehaldar og kyrkjesongar i Kviteseid i Telemark. Frå 1812 sat han i forlikskommisjonen i Kviteseid, tre år seinare kjøpte han garden Haukenes og busette seg der.

Bjørnsen vart innvald til Stortinget 1815-16 for Bratsbergs amt. Han var medlem av elleve komitear, mellom dei var valkomiteen, kyrkjekomiteen, om kongetiend i Østerdalen, om rikshospitalet og om lov om ettertrykk. Under forhandlingane var han ein av dei som dei andre bøndene lytta til. I spørsmålet om den såkalla Eidsvollsgarantien støtta han med kraft Wilhelm F. K. Christie sin argumentasjon for "garantien" (Nissen:115).

Etter å ha hamna på varamannsplass ved fleire stortingsval, vart Bjørnsen på ny innvald til tingsamlingane 1836 og 1836-37, sameleis i 1839 og 1842. I 1836, 1836-37 og 1839 var han i militærkomiteen, i 1842 av konstitusjonskomiteen. Han var i 1836 medlem av riksretten.

Bjørnsen var i fleire år ordførar i Kviteseid. Han var ein nær venn av Jens Zetlitz, som tileigna han 2. utgåve av *Sange for den norske bondestand*.

Bjørnsen døydde på garden sin i Kviteseid i 1845.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914 digital utgåve side 98
* Nissen, Bernt A.:*Vårt folks historie VI*. 1964
## Bakgrunnsstoff
*
Jens Lauritz Arup

**Jens Lauritz Arup** () var ein norsk biskop, stortingsrepresentant og minister.

Arup var fødd i Kristiansand, og vart student frå skulen i byen i 1811. Same året byrja han å studere teologi i København. Året etter mønstra han i Antwerpen på som skipssekretær på eit fransk orlogskip med dansk-norsk mannskap. Etter han kom heim i 1813 arbeidde han som huslærar fleire stader, mellom anna i Porsgrunn og på Falster i Danmark. I 1816 tok han til att med studiar, og vart cand.theol. i 1818.

År 1819 vart Arup residerande kapellan i Ullensaker. Frå 1825 til 1845 var han prest i Drammen (Bragernes). Han tok til som residerande kapellan og lærar ved Drammen skule, før han i 1832 vart sokneprest i Bragernes. I 1845 vart han stiftsprost i Kristiania, året etter biskop i same stiftet. Sommaren 1860 krona han, som primas for den norske kyrkja, i Nidarosdomen Karl IV til konge i Noreg.

Arup var i motsetning til forgjengaren i Christiania, Christian Sørenssen, ingen utprega opplysningsteolog. Han uttala i eit hyrdebrev frå 1847 si glede over at «Rationalismens matte Prosa» hadde utspela si rolle i Noreg, og han meinte prestane forkynte «klarere, enfoldigere og mere utelukkende hvad der hører til Guds rike» (Molland, s.114). Arup skal også ha utmerkt seg som kyrkjeleg administrator.

Arup representerte Drammen på Stortinget i 1836, 1836-37, 1842 og 1845. I 1836 var han formann i tollkomiteen, 1836-37 medlem av bevilgningskomiteen. Han var i 1842 formann i kyrkjekomiteen, i 1845 i kyrkjekomite nr 1. I 1845 var han også formann i trykkekomiteen.

Som politikar fekk han mykje av æra for den, etter dåtidas standard, svært liberale dissentarlova som Stortinget vedtok i 1845. Om liberaliseringa av kyrkelovgjevinga skreiv han til prestane i Christiania i 1847:
*Vidnesbyrdet om Sanheden inden Kirkens enemærker er givet fritt; Forsvaret for den imod secteriske Afvigelser og Kjætterske Vildfarelse er alene lagt i Sandheden selv og dens rene og kraftige Forkyndelse; den verdslige Lov har borttaget sin Tvang og sin Straf.* (Molland, s.185)
Han var også engasjert i spørsmålet om frihandel, og vert karakterisert som ein liberal politikar.

Arup var i 1843 medlem av ein kongeleg kommisjon om fattigvesenet. I 1859-60 var han formann i kyrkjekommisjonen. Han var medlem av dei norske interimsregjeringane 1852-53 og 1857.

Då St. Olavs Orden vart stifta 21. august 1847 vart utnemnd til riddar av ordenen. I 1853 vart han forfremja til kommandør og i 1860 mottok han storkorset. Han vart tildelt Borgardådsmedaljen i 1869.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Biografi i Salomonsens konversasjonsleksikon 2. utgave 1915-1930
* Molland, Einar: *Norges kirkehistorie i det 19. århundre, Bind I*, Gyldendal 1979 ISBN 82-05-10919-2
*
Ki Sung-yong

**Ki Sung-Yong**, med revidert transkripsjon **Gi Seong-yong** () er ein sørkoreansk fotballspelar som har spela for Celtic i skotsk Premier League, og for det sørkoreanske landslaget. Ki budde i Australia frå 2001 til 2005. I 2005 vende han heim til Korea og FC Seoul. I 2009 vart han kåra til årets unge asiatiske spelar. I januar 2010 drog han til Celtic for ein overgangssum på 2,1 millionar britiske pund.
Lee Chung-yong

**Lee Chung-Yong**, med revidert transkripsjon **I Cheong-yong** () er ein sørkoreansk fotballspelar som har spela for Bolton Wanderers i engelsk Premier League, og for det sørkoreanske landslaget. Han gjekk til Bolton frå FC Seoul for 2,2 millionar britiske pund sommaren 2009. Han debuterte for Sør-Korea sitt landslag 31. mai 2008 i ein VM-kvalifiseringskamp borte mot Jordan. Han skåra det første landslagsmålet sitt heime mot Jordan 5. september 2008.
Grafikkprosessor

Ein **grafikkprosessor**, eller **grafisk handsamingseining**, er ein prosessor som er spesiallaga for å handsama 3D og/eller 2D-grafikk. Dei vert nytta i mobiltelefonar, personlege datamaskiner, arbeidsstasjonar og spelkonsollar. 

Personlege datamaskinar kan ha grafikkprosessoren innebygd på hovudkortet, eller i form av  eit ekspansjonskort, plassert i ein ekspansjonsbuss på hovedkortet. Meir enn 90 % av nye stasjonære og bærare datamaskiner har integrert GPU-prosessorar, med desse er vanlegvis ikkje like kraftige som prosessorane på sjølvstendig grafikkort. 

## Arkitektur

Grafikkprosessorar har mykje høgare instruksjonsrate enn generelle mikroprosessorar. Dette er mogeleg på grunn av at dei utfører same instruksjon på fleire datasett samstundes. Denne typen arkitektur vert kalla «Single Instruction Multiple Data» (SIMD). Andre eigenskapar ved arkitekturen deira er at instruksjonsettet er tilpassa grafikkhandsaming, bruk av lokal Video-RAM (VRAM), stor datarate på bussar, relasjonsprosessering og så vidare. Mange grafikkprosessorar er fleirkjeneprosessorar, med mange SIMD-kjernar og RAM-blokker.

## Historie
### 1970
Antic og CTIA brikka gjorde det mogleg med maskinvare kontroll av blanda grafikk og tekst modus, sprite posisjonering og visning (ei form for maskinvare blitting), og andre effektar på Atari sine 8-bit datamaskiner. Antic brikka var ein spesiell prosessor for kartlegging (i en programmerbar tyding) av tekst og grafikk data til videoutgangen. Designaren bak Antic chip, Jay Miner,  utvikla seinare grafikkbrikker for Commodore Amiga.

### 1980
IBM Professional Graphics Controller var ein av dei aller fyrste 2D/3D grafikkakseleratorane som var tilgjengeleg for IBM PC. Lansert i 1984, 10 år før maskinvare 3D-akselerasjon blei ein standard, den høge prisen (~ $ 4500 USD i 1984 valuta), treg prosessor (8088-2 køyrte på 8 MHz), og mangel på kompatibilitet med gjeldande kommersielle program gjort den ute av stand til å lykkast i massemarknaden.
Commodore Amiga var den fyrste datamaskina for massemarknaden til å inkludere ein blitter i sin video maskinvare, og IBMs 8514 grafikksystem var ei av dei fyrste skjermkorta til PC til å gjennomføre 2D direkte i maskinvara.
Amiga var unik for tida ved at den inneheldt det som no skulle bli anerkjent som ein full grafikk akselerator. Denne flytta praktisk talt alle video funksjonar til maskinvara, inkludert linje teikning, område fylling, blokk bildeoverføring, og ein grafikk koprosessor med sitt eige (primitive) instruksjonssett. Før dette (og ganske lang tid etter på dei fleste system) var det ofte CPU som måtte handtere alle aspekt av teikninga av skjermbilete.

## Kjelder


## Sjå òg
* Grafikkort
Niels Arntzen Sem

**Niels Arntzen Sem** () var ein norsk embetsmann, stortingsrepresentant, stortingspresident i 1830 og 1845.

Sem var fødd i Ringebu i Oppland, der faren var prest. Han vart student i 1801 og tok latinsk juridisk eksamen i 1806. Same året vart han utnemnd til stiftsoverrettsprokurator i Kristiansand stift. I 1809 vart han regimentskvartermeister, i 1811 overauditør og i 1812 prokurator ved alle over- og underrettar i Noreg og Danmark, med unnatak for høgsterett, landsover-, hov- og stadsretten. I 1815 vart han den fyrste advokaten i Noregs Høgsterett.

År 1823 vart Sem utnemnd til sorenskrivar i Jæren og Dalane. Fem år seinare, 1828, vart han amtmann i Buskerud amt. Etter tre år der vart han i 1831 stiftamtmann i Akershus stift, og i 1837 stiftamtmann i Kristiansand stift og amtmann i Lister og Mandal amt. Frå 1846 til 1857 var han stiftamtmann i Kristiania.

Sem var innvald på Stortinget 1824, 1827 for Stavanger amt, for Buskerud amt i 1830, og for Kristiansandby i 1842 og 1845. Han var stortingspresident både i 1830 og i 1845. Dessutan var han lagtingspresident i 1824, 1830 og 1845. Ei samtidig skildring talar om «hans alsidige Dannelse, hans lyse Hoved og hans udmærkede Veltalenhed», og hans «totale Mangel paa Arbeidslyst».

Sem var formann i den kongelege kommisjonen som i 1833 innleia statens arbeid med saka som i 1837 munna ut i formannskapslovene.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Cho Won-hee

**Cho Won-Hee**, med revidert transkripsjon **Jo Won-hui** () er ein sørkoreansk fotballspelar som i 2010 spela for Suwon Bluewings i den koreanske K-ligaen på lån frå Wigan Athletic i engelsk Premier League, og for det sørkoreanske landslaget. Han var med på å vinna K-ligaen med Suwon i 2008. Han debuterte for Sør-Korea sitt landslag 12. oktober 2005 mot Iran, og skåra i den same kampen. Han var med i troppen til fotball-VM i 2006, utan å få spela. Han gjekk til Wigan i mars 2009 og ligadebuterte for klubben i den siste kampen i 2008/09-sesongen mot Stoke City. I januar 2010 gjekk han på lån til Suwon Bluewings for eitt år.

## Bakgrunnsstoff
*
Daniel Frederik Petersen

**Johan Daniel Frederik Petersen** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Petersen var fødd i Kristiania, der faren hans då var zahlkasserar. Han vart offiser i 1783, og var deretter i teneste for Preussen. Sidan gjekk han i teneste for Danmark-Noreg, vart premierløytnant i slesvigske infanteriregiment i 1783. Han steig i gradane til kaptein ved det norske jegerkorps i 1788, og vart major i 2. akershusiske infanteriregiment i 1801. I 1807 utnemnd til oberstløytnant, året etter til oberst og kommandør for sønnafjelske infanteriregiment. Han vart sjef for sønnafjelske infanteriregiment i 1811, og deltok i 1814 som visekommandant i forsvaret av Fredriksten festning, då som generalmajor. Same året tok han avskjed frå tenesta.

Petersen var våren 1814 utsending til riksforsamlinga på Eidsvoll for sønnafjelske infanteriregiment. Han var medlem av konstitusjonskomiteen, og høyrde til sjølvstendepartiet.

Han døydde i hovudstaden i 1816.

## Kjelde
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Wayne Bridge

**Wayne Bridge** () er ein engelsk fotballspelar. Han spela for West Ham United i engelsk Premier League, på lån frå Manchester City. Han har 36 landskampar for England, men la opp som landslagsspelar i november 2009.
Ashley Cole

**Ashley Cole** () er ein engelsk fotballspelar. Han har spela for Chelsea i engelsk Premier League og for det engelske fotballandslaget.

### Klubbspel
Cole starta karrieren sin i Arsenal. Sommaren 2006 gjekk han til London-rivalen Chelsea i ein bytehandel der Arsenal fekk 5 millionar britiske pund pluss spelaren William Gallas. Cole har vunne Premier League to gonger med Arsenal (2002 og 2004) og éin gong med Chelsea (2010). 

### Landslagsspel
Cole spelte 107 kampar for det engelske landslaget åra 2001-14. Han deltok Fotball-VM 2002, 2006, 2010 og Fotball-EM 2004 og 2012. Han kom aldri på skåringslista.

## Kjelder
*eu-football
Frederik Wilhelm Stabell

**Frederik Wilhelm Bruenech Stabell** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Stabell var overjeger ved søndenfjeldske gevorbne infanteriregiment 1777. Åra 1780-83 var han elev ved den matematiske skulen (krigsskulen) i Christiania, vart ved avgangen frå skulen tildelt medalje for «Dyd og Flittighed». Han slutta då med krigsteneste for ei tid, men gjekk inn i teneste att som underoffiser ved slesvigske infanteriregiment. I 1785 vart han overført til det nyoppretta holstenske jegerkorps. Året etter vart han fenrik ved kongsvingerske lette infanterikompani, som i 1788 vart del av det nyoppretta norske jegerkorps. Han fylgde dette under felttoget same året, avanserte kort etter til premierløytnant, vart 1796 stabskaptein, 1801 kompanisjef og 1807 major.

Stabell fekk under krigen 1808 Ridderkorset av Dannebrogordenen, for å ha utmerkt seg ved Trangen (25. april) og Jaren (18. mai). Stabell tenestegjorde her ved oberst Bernhard Ditlef Staffeldt si brigade, der han var stabssjef. Same året vart han kommandant for norske lette infanteribataljon, medan han stadig beheldt jegerkompaniet. 1809-10 var han kommandant ved Kongsvinger festning og deretter tilknytt det nyoppretta akershusiske skarpskyttarregiment, der han i 1811 vart oberstløytnant.

I 1814 vart Stabell vald som deputert til riksforsamlinga både frå regimentet og frå Smaalenenes amt, representerte fyrstnemnde. På Eidsvoll høyrde han til grev Wedel sitt parti og vart innvald i konstitusjonskomiteen. Spela elles inga framståande rolle.

Under felttoget mot Sverige same året førte Stabell kommandoen over 3000 mann mellom Enningedalen og Krokfoss. Han mottok støtet av svenskane si overmakt og dekte retretten for Staffeldts og Diderich Hegermanns brigadar. Både 5. august ved Kjølen og 6. august ved Rakkestadelva leia han baktroppane i stridshandlingar. 11. august måtte Stabell med sine til dels sterkt medtekne troppar, til saman 4000 mann, uthalde eit overlegent angrep ved Trøgstad kyrkje, før han i god orden trekte seg tilbake over Glomma ved Fetsund.

Etter krigen vart Stabell adjutant hos kronprinsen og i 1815 utnemnd til tenestegjerande generaladjutant for hæren og sjef for generalstaben. År 1818 vart han oberst og sjef for den nyoppretta 2. akershusiske infanteribrigade. Same året vart han generalmajor, 1821 generalløytnant og 1833 general. Frå 1825 var han fyrsteadjutant hos kongen og sjef for den norske staben hans. I 1829 var han øvstkommanderande general i kongens fråvære.

## Dekorasjonar
Stabell var innehavar av Serafimerordenen, Dannebrogordenen, Vasaordenen og Nordstjerneordenen.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
* Frederik Wilhelm Stabell frå Dansk biografisk leksikon
* Carl Johan Anker: *Biografiske data om 330 norske, norskfødte eller for nogen tid i den norske armé ansatte generalspersoner : 1628-1885*, side 248-250 digital utgåve
Arild Sibbern

**Henrik Frederik Arild Sibbern** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Sibbern var fødd på Værne kloster i Rygge i Østfold, og var ein yngre bror av Valentin Sibbern. Han vart oppteken ved landkadettakademiet i København i 1800, og vart offiser i 1803. Året etter vart han beordra til pasjeteneste ved kongens hoff, i 1805 var han underoffiser og underviste ved landkadettskulen. År 1807 vart han sekondløytnant ved kongens regiment stasjonert i Helsingør. 1808-10 gjekk han i København høgskulekurset for ingeniøroffiserar skulle verte. I 1811 var han på synfaring ved Spangereid med tanke på kanalbygging. Perioden 1811-14 tenestgjorde han i Trondheim.

I 1814 gjekk Sibbern inn i den norske ingeniørbrigaden og busette seg i Kristiansand. I åra etter leia han oppføringa av mange offentlege bygg i byen, og anlegginga av vegar. Han rykte opp til major i armeen i 1832, i 1834 i brigaden. 1853-56 var han oberstløytnant i brigadestaben i Kristiania.

Sibbern var utsending frå ingeniørbrigaden til riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Han må reknast for å høyrd til sjølvstendepartiet. Ved ei rekke stortingsval for perioden 1827-48 var han på varamannsplass, men kom aldri på Stortinget.

I 1856 flytta Sibbern tilbake til Kristiansand, der han døydde i 1863.

## Utmerkingar
Sibbern var innehavar av St. Olavs Orden, Nordstjerneordenen og Sverdordenen.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania, 1914, samt tillæg. B. 1 D. 2 : Biografier L-Ø samt tillæg digital utgåve side 786
*Henrik Frederik Arild Sibbern frå Eidsvoll 1814
*
RS «Skomvær II»

**RS 66 «Skomvær II»** var ein redningskryssar bygd i stål for Redningsselskapet i 1960. Han var av same type som RS «Haakon VII» (RS 61) og RS «Ambassador Bay» (RS 62), som vart levert i 1958. Til liks med desse vart «Skomvær II» levert av A/S Stord Verft. Skroget vart og bygd på verftet. Redningsskøyta var 26,46 meter lang. Hovudmotoren på 525 hk gav ei fart på 11 knop.

RS «Skomvær II» vart finansiert ved innsamling gjennom Skomvær-aksjonen i NRK. Erik Bye stod bak ideen til denne innsamlinga. Byggesummen var 1,55 million kroner. «Skomvær II» fekk namn etter seglskipet «Skomvær».

I 1986 vart «Skomvær II» seld til Svenska Sällskapet för Räddning af Skeppsbrutne for 1,6 million kroner. Kryssaren fekk då namnet «Hans Hansson».

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene* Norsk Maritimt Forlag 2002
Raud jonsokblom

**Raud jonsokblom** (*Silene dioica*) er ein art i nellikfamilien. Arten finst i større delar av Europa og i Nord-Afrika, og finst som forvilla art andre stader i verda.

Planta er ein fleirårig urt, som er 25-70 cm høg. Stilk og blad er oftast mjukt hårete, sjeldan glatte. Blada er lansettforma eller elliptiske, motsett stilte, med ingen eller korte bladstilkar. Blomane veks i knipper mot toppen av planta. Kronblada er purpurraude, i sjeldne tilfelle rosa eller kvite, kløyvde i spissen. Frukta er ein brungul kapsel. 

Arten veks i heile landet i veggrøfter, i all kulturmark (beitemark, eng, åker) og på avfallsplassar og rundt industrifelt. Til fjells finst planta nesten opp til 1800 moh.

Planta blomstrar i låglandet frå seint på våren og fram over føresommaren, til fjells i juli-august. 

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Rödblära|Rödblära]]» frå , og «[[:no:Rød jonsokblom|Rød jonsokblom]]» frå  den 27. mai 2010.*  

*Floraen i farger, Aschehoug, 3. opplag, 1970.

## Bakgrunnsstoff

*Den virtuella floran
*IPNI • International Plant Names Index
Fylkesveg 555

:*Sjå òg [[Fylkesveg 555 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 555** (**Fv555**) går mellom Beinastaden i Fjell og Hjellestad i Bergen.

Vegen går sørover forbi Fjell, Trengereid, Hammarsland og Forland austover til Sund og frå der vidare med ferje frå Klokkarvik til Hjellestad. Ferjesambandet er del av Fv555.

Før 1. januar 2010 var vegen del av riksveg 555.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*    Beinastaden
*  Blommen
*  Fjell
*  frå Tellnes til Haganes (3,9 km)
*  frå Trengereid til Kallestad (2,9 km)

*  frå Skogsvatnet til Klokkarvik
*  frå Eide til Glesnes
*  frå Hamre til Hummelsund (6,2 km)
*  frå Steinsland til Hammaren (0,5 km)
*  frå Forland til Østefjorden ferjekai (2,2 km)
*  frå Forland til Forlandsvåg (1,2 km)
*  Klokkarvik
*  Ferje frå Klokkarvik (35 min, 4-7 turar/dag)
* via Lerøy
* via Bjelkarøy

* til Hjellestad (artikkel)
*  Hjellestad

## Bakgrunnsstoff

* Ferjeinfo Klokkarvik-Hjellestad
Frederik Heidmann

**Frederik Hartvig Johan Heidmann** () var ein norsk embetsmann, eidsvollsmann og stortingsmann.

Heidmann var fødd i Skogn i Nord-Trøndelag. Han var son av ein offiser i trondhjemske infanteriregiment. År 1795 vart han sjølv sekondløytnant i trondhjemske dragonkorps, 1803 premierløytnant og frå 1811 titulert rittmeister. Då armeen vart omorganisert i 1818 vart han sjef for Skognske eskadron.

I 1814 var Heidmann utsending frå dragonkorpset til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han var då med i deputasjonen som møtte kongen den 17. mai. Sidan var han stortingsmann frå Nordre Trondhjems amt i 1818, 1821 og på det overordentlege storting 1822. I 1818 var han med i ti komitear, mellom dei konstitusjonskomiteen og om smålenssaka. År 1821 var han både president og visepresident i Odelstinget, i 1822 visepresident. Han var i 1821 med i 20 komitear, mellom dei om matrikkellova og om Bodøsaka.

På stortinget 1827 og overordentleg storting 1828 representerte han Hedmark. Han var begge gongane medlem av Lagtinget. I 1827 var han formann i militærkomiteen og medlem av komiteen om kjøpstad i Oplandene. På same tinget var han medlem av riksretten. På det overordentlege storting 1828 var han formann i reglementskomiteen.

1821 vart Heidmann amtmann i Hedemarkens amt, eit embete som han styrte til 1849. I 1825 var han med i ein kongeleg kommisjon om kjøpstad i Oplandene (Oppland og Hedmark). Heidmannsgate i Hamar er oppkalla etter han, til minne om innsatsen hans for å gje Hamar bystatus på ny.
Heidmann døydde på garden sin i Stange i 1850, og vart gravlagd på Ottestad kyrkjegard.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Johan Jørgen Broch

**Johan Jørgen Broch** () var ein norsk offiser og stortingsmann.

Broch var fødd i Asker. Far hans var offiser, og han sjølv vart ti år gammal sett i lære på den militære skulen i Kristiania. Etter seks år, 1807, vart han uteksaminert og vart premierløytnant i 1. akershusiske regiment. Han deltok under felttoget i 1808-09. År 1812 vart han kaptein i nordenfjeldske regimnet. Deltok i felttoget i 1814, ved Blaker skanse.

Etter 1814 fekk Broch kommando over eit kompani i Fredrikstad. Han vart i 1818 overført til kristiansandske brigade, steig til major i 1835. To år etter, 1837, vart oberstløytnant og sjef for valderske korps 2. akershusiske brigade. I 1842 vart han sjø- og landkrigskommissær i vestre akershusiske distrikt. Han budde då i Larvik, og seinare i Tønsberg.

Han vart vald til stortingsrepresentant for Kristiansand i 1830, og for Larvik og Sandefjord i 1848. I 1830 var han visesekretær i Stortinget, og sekretær i både militærkomiteen, om brannvesenet i byane, og om løyvingar til kongen. I 1848 var han medlem av Lagtinget, formann i komiteen om vernepliktslova og atter var han sekretær i militærkomiteen.

Broch tok avskjed som krigskommisær i 1860. Han flytta då til Kristiania, men døydde før året var over.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Kristoffer Borgersson Hoen

**Kristoffer Borgersson Hoen** () var ein norsk gardbrukar, haugianar, eidsvollsmann og bygdehovding i Øvre Eiker i Buskerud.

Hoen var frå garden Vollestad i Eiker, som far hans dreiv. Sjølv kjøpte han garden Hoen i heimbygda i 1791 og dreiv denne. Han vart ein kjend haugianar. Jula 1797 heldt Hoen, saman med Hans Nielsen Hauge, eit oppbyggingsmøte for lokale bønder. Etter påtrykk frå soknepresten, Frederik Schmidt, prøvde lensmannen i bygda å arrestere Hauge. Nokre av bøndene sette då i verk ein avleiingsmanøver, medan Hoen hjelpte Hauge med å flykte ut av amtet.

I 1814 vart Hoen vald til utsending for Buskerud amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Ein av dei andre utsendingane frå amtet var førnemnde Schmidt. På Eidsvoll slutta Hoen seg til sjølvstendepartiet.

Hoen var mykje involvert i å utvikle Eiker som jordbruks- og seinare industrikommune. Mellom anna var han 1810-24 styrar av bygdemagasina.

Hoen var far til Borger Kristoffersson Hoen, og farfar til Olaus Borgersen Fjerdingstad.

17. mai 1845, på dagen 31 år etter han var med å legge grunnsteinen for nyare norsk samfunnsskipnad, døydde Hoen heime på garden Vollestad.

## Kjelde
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Christian Horneman

**Christian Hersleb Horneman** () var ein norsk jurist, eidsvollsmannn og stortingsmann frå Trondheim.

## Liv og virke
Horneman var fødd i Trondheim. Han gjekk på katedralskulen i heimbyen, der han vart student i 1798. Tre år seinare vart han cand. jur. i København. Deretter var han auditør ved kongens regiment i Helsingør, og garnisonsauditør på Kronborg slott. 1806 vart han auditør ved 2. jydske infanteriregiment. Frå 1810 var han byfut og byskrivar i Kragerø.

I 1815 slo Horneman seg ned i fødebyen som assessor ved stiftsoverretten. Her praktiserte han dei neste førti åra. Formann i representantskapen i Noregs Bank, medlem av styret i same banken 1832-48, preses i kongelige Videnskabers Selskab 1833-38, var mellom dei verva han hadde i denne perioden.

På riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 var Horneman utsending frå Kragerø. Han slutta seg der til sjølvstendepartiet.

Horneman var stortingsrepresentant for Trondheim i 1824, 1827, på Det overordentlege stortinget 1828, i 1830, 1836, på Overordentleg storting 1836-37 og i 1839. I 1824 var han sekretær i konstitusjonskomiteen og medlem av Lagtinget. Gjennom posisjonen i konstitusjonskomiteen fekk han stor innverknad i handsaminga av grunnlovsforslaga. Han var av dei som sterkast slo ring om grunnlova, noko som og gjaldt på seinare storting.

Også i 1827 var Horneman medlem av i Lagtinget, i tillegg var han formann i komiteen om brennevinsbrenning, samt sekretær i både fullmaktskomiteen, konstitusjonskomiteen og traktatkomiteen. I 1828 var han sekretær i fullmaktskomiteen og revisjonskomiteen. Han var i 1830 formann i protokollkomiteen. I 1836 og 1836-37, då han møtte som varamann, var han medlem av protokollkomiteen. Atter medlem av Lagtinget i 1839, og formann i gasje- og pensjonskomiteen.

Horneman vart vald til stortinga i 1833 og 1845. Ved det fyrste høvet sa han frå seg valet, siste gongen hadde han sjukdomsforfall.

Horneman døydde i Trondheim i 1860, og vart gravlagd på kyrkjegarden ved domkyrkja.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
John Hansen Sørbrøden

**John Hansen Sørbrøden** () var ein norsk gardbrukar, eidsvollsmann og stortingsmann frå Berg i Østfold.

Sørbrøden stamma frå ei gammal lensmanns-slekt, som hadde flytta til Østfold frå Båhuslen då dette området vart innlemma i Sverige i 1658. Han tok over farsgarden Sørbrøn i 1807. I krigsåra 1808-09 reiste han fleire gongar over riksgrensa mot Sverige, for å orientere seg om kva fienden føretok seg og kvar styrkane låg. Informasjonen formidla han til leiande norske aktørar, som kommandør Juul og kanselliråd Dahl.

Sørbrøden var ein kjend, omreisande predikant, og stod sentralt i Hauge-rørsla. Slektsgarden Sørbrøn vart eit haugiansk sentrum i området.

Med sine kontaktar i ulike miljø, var Sørbrøden ein viktig aktør i det lokale, politiske landskapet i 1814. Til riksforsamlinga på Eidsvoll var han utsending frå Smaalenenes amt. Han slutta seg der til sjølvstendepartiet, i dei andre politiske sakene fylgde han trufast den lokale prosten, Peter Hount.

Sørbrøden var vararepresentant til stortinga i 1815–16 og 1818. Han var stortingsrepresentant i 1833, medlem av konstitusjonskomiteen.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Niels Schultz

**Niels Stockfleth Schultz** () var ein norsk prest og stortingsmann frå Krødsherad.

Schultz vart fødd i Krødsherad i Buskerud, der faren hans var prest. Han vart i 1799 student frå katedralskulen i Kristiania. Tre år seinare vart han cand. theol. i København. Under opphaldet deltok han i forsvaret av København i 1801, også i 1807 var han med og forsvara byen, då som kompanisjef. Etter teologieksamen studerte han vidare, samstundes som han var timelærar. I 1804 var han i Tyskland, mellom anna i Berlin.

I 1809 vart Schultz utnemnd til residerande kapellan til Vår Frue kyrkje i Trondheim, eit embete han hadde til han døydde. Han engasjerte seg i skulestellet, fekk godkjent nye planar for realskulen og forbetra søndagsskulen. 1829-32 var han preses i Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab.

Schultz var representant for Trondheim på det overordentlege storting 1814, på Stortinget 1815-16, 1818, 1824, 1827 og på overordentleg storting 1828. I 1814 var han medlem av fullmaktskomiteen og underhandlingskomiteen, 1815-16 mellom anna medlem av kyrkjekomiteen. På Stortinget 1818 var president og visepresident i Odelstinget, elles var han medlem av 13 komitear. Han var då formann i protokollkomiteen, og sekretær i komiteen om inskripsjonen på Noregs krune og i komiteen om lærde skular. I 1824 var han visepresident i Odelstinget, medan han i 1827 var president og visepresident i Stortinget. Både i 1824, 1827 og 1828 var han medlem av valkomiteen og fullmaktskomiteen. I 1828 var han med i komiteen om 17. mai.

Schultz døydde på Rikshospitalet i Kristiania i 1832.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Bøvra

**Bøvra** kan visa til:

* Bøvra i Lom, ei elv i Lom kommune i Oppland
* Bøvra i Ringsaker, ei elv i Ringsaker kommune i Hedmark
* Bøvri i Lesja – ei elv i Lesja kommune i Oppland
* Bøvra i Toten – ei elv i Vestre Toten og Østre Toten kommuner i Oppland
* Bøvra i Surnadal – ei elv i Surnadal kommune i Møre og Romsdal
* Bøvra i Melhus – ei elv i Melhus kommune i Sør-Trøndelag
Claus Bendeke

**Claus Bendeke** () var ein norsk embetsmann og eidsvollsmann.

Bendeke var fødd i Vang i Hedmark, der faren hans var sorenskrivar. Han vart cand. jur. i 1788. Deretter var han handelsinspektør for kvalfangsten og handelen i handelskoloniane på Grønland. Som Danmarks inspektør var han den som innførte bruken av pengar på Grønland. Frå 1801 laga han kredittsetlar som avrekning til kvalfangarane. Setlane var enkelt laga, Bendeke sjølv laga dei av spelkort.

År 1804 vart Bendeke amtmann i Hedemarkens amt. Ni år seinare vart han pålagd i å få orden på forretningane sine, gjekk av i 1816. Han byrja då som assessor i Kristiansands stiftsoverrett, justitiarius for denne i 1823.

I 1814 var Bendeke utsending frå Hedmark til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han høyrde til sjølvstendepartiet, og var visepresident 2.-9. mai 1814.

Han døydde i Kristiansand i 1828.

## Referansar
Christopher Bergh

**Christopher Anker Bergh** () var ein norsk offiser og stortingsmann.

Bergh var fødd i Sørum i Akershus, som son av ein offiser. I 1780 vart han kornett ved 1. sønnafjelske dragonregiment. År 1788 vart han sekondløytnant i regimentet, og deltok i felttog same året.

Bergh tok dansk juridisk eksamen i 1783, seinare avla han auditøreksamen. I 1790 tok han over embetet som regimentkvartermeister etter far sin. År 1798 flytta han over i tilsvarande embete i artilleridetasjementet i Kristiania, der han i tillegg var bokhaldar for krigshospitalkassa og rekneskapsførar ved landkadettkorpset. 

I 1804 vart Bergh beordra til Holstein der han var overauditør. Han var med då dette hovudkvarteret vart flytta til København i 1807. Året etterpå vart han generalauditør for den norske hæren og styrar av armedepotet. I 1813 vart han tillegg medlem av overkriminalretten, og i 1814 både armeintendant og generalauditør for sjøstridskreftene.

Bergh var med på stormannsmøtet på Eidsvoll i februar 1814. Saman med Georg Sverdrup utarbeidde han eit forslag til grunnlov. Han var elles ein av Kristian Fredrik sine næraste rådgjevarar. På valmannstinget for Kristiania til riksforsamlinga fekk han like mange stemmer som Georg Sverdrup og Christopher Omsen, men trekte seg då friviljug. På Stortinget 1815-16 var han representant for Akershus. Han var medlem av Lagtinget, lagtingspresident i tre veker og medlem av 18 komitear. I tre av komiteane var han formann;om val av statsrevisor, om innkvartering og armeens forråd.

Bergh døydde i Kristiania i 1825.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Bakkesoleie

**Bakkesoleie** (*Ranunculus acris*), også kalla **smørblom**(**e**) og **smørblomster**, er ei svært vanleg plante i Noreg, og også vanleg elles i Europa. Han blir ofte kalla **engsoleie** (*Ranunculus acris subsp. acris*), men dette er systematisk sett ein underart. I Noreg veks arten i enger, kulturmark og frodig skogbotn, og finst til fjells opp i vierregionen. Planta er nasjonalblome på Færøyane, med namnet *sólja*.

Den noko hårete 2-7 cm høge planta har 1-2,5 cm breie gule blomstrar med fem overlappande kronblad med litt glans. Ho blomstrar frå mai til oktober. Fruktemnet på bakkesoleia er apokarp, dvs. at det er sett saman av mange delar med kvart sitt arr. Talet på pollenberarar er også stort og ulikt frå plante til plante. Blada på planta er tre- til femdelte med store flikar. 

## Giftig
Om ein tek ei frisk bakkesoleie, vert ranunculin frå snittet brote ned til protoanetonin. Dette kan gi hudirritasjonar, og planta bør derfor handsamast med varsemd. Utturking fører til at gifta går vekk, slika at engsoleie i høy er ufarleg. Dyr på beite skyr bakkesoleia, som derfor vert ståande att på beitemarkane. 

## Formeiring
Bakkesoleia vert pollinert av mange ulike insekt, som t.eks. fluger, biller, humler og bier, etter som ho ikkje har nokon spesielle tilpassingar. 

## Kjelder

*Floraen i farger, Aschehoug, 3. opplag, 1970.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Smörblomma|Smörblomma]]» frå , og «[[:nb:Engsoleie|Engsoleie]]» frå  den 28. mai 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Eufrat

**Eufrat** er den vestre elva i elveparet Eufrat og Tigris i Irak og Mesopotamia. Namnet kjem kanskje frå assyrisk *phrat*, som tyder 'overflod', sidan elva i flaumtider gav åkrane langs elva mykje væte. Elva spring ut aust i Tyrkia, og renn gjennom Syria og Irak før ho møter Tigris i Shatt al-Arab, som munnar ut i Persiabukta.

## Strekning
Eufrat er den lengste elva i Vest-Asia. Elva er omtrent  kilometer lang og har eit nedbørsområde på  km². Ho vert danna av to kjeledeelver som renn i hop ved Keban i fjella i Tyrkia: Kara Su ('svart vatn', òg kalla Vest-Eufrat, 450 km lang) frå vest og Murad Su eller Aust-Eufrat (650 km lang) frå aust. Den øvre delen av elva renn ned bratte fjell og djupe gjel i Taurusfjella. Ho renn gjennom Syria og inn i Irak. Her har elva gjennom åra flytt seg austover, slik at byar som Babylon er komne inn i den tørre audemarka. 

Vassmengda skiftar frå 300 m³/s på sommaren til 4000&nbsp;m³/s i vårflaumen. Nedstraums får elva ikkje noko tilførsel av vatn. Nord for Basra sør i Irak flyt elva saman med Tigris og blir til elva Shatt al-Arab, som i sin tur munnar ut i Persiabukta.

Ved Basra deler elva seg i mange løp, og dannar eit stort våtmarksområde. 

Gruntgåande båtar kan trafikkere Eufrat opp til den irakiske byen Hit, 1930 kilometer oppstraums, og berre 53 meter over havet.

## Sideelvar
I Syria er det tre store sideelvar til Eufrat, Sajur, Balikh og Khabur. Desse elvane spring ut i forberga til Taurusfjella langs den syrisk-tyrkiske grensa og gjev forholdsvis lite vatn til Eufrat. Sajur er den minste av desse og spring ut frå to kjelder nær Gaziantep og drenerer sletta kring Manbij før ho munnar ut i reservoaret ved Tishrindammen.  Balikh får det meste av vatnet sitt frå frå ei karstkjelde nær 'Ayn al-'Arus og flyt sørover til ho når Eufrat ved byen Ar-Raqqah. Khabur er den største av desse tre. Ho har òg ei karstkjelde kring Ras al-Ayn, og frå her renn ho søraustover forbi Al-Hasakah, der elva snur sørover og flyt til Eufrat nær Busayrah. Når Eufrat går inn i Irak er det ingen fleire naturlege sideelvar til Eufrat, sjølv om et går kanalar mellom Eufrat og Tigris.

## Historie
Vatnet frå Eufrat var opphavet til den sumerske sivilisasjonen, frå 3000 f.Kr. Mange urtidsbyar låg langs elva, blant dei Mari, Sippar, Nippur, Shuruppak, Uruk, Ur og Eridu. Elvedalen danna mesteparten av oltidsrika Babylonia og Assyria. I mange hundre år markerte elva grensa mellom Persia og Egypt. 

I gamletida var Eufrat bunden saman med Tigris ved hjelp av kanalar.

## Eufrat i Bibelen
I følgje Fyrste Mosebok 2.14 er Tigris ei av dei fire elvane som renn ut av Eden. Elva markerte austgrensa for det landet Gud gav til Abram. 

I Openberringa 16.12 skal Eufrat tørke inn i dei siste tider.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Eufrat|Eufrat]]» frå ,  den 28. mai 2010.*  
* *[[Norsk Allkunnebok]]* 
 

## Bakgrunnsstoff
Smørblome

**Smørblom**(**e**) eller **smørblomster**(**er)** kan visa til:

* Bakkesoleie (*Ranunculus acris*)
* Vårkål (*Ranunculus ficaria*)