open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ove Klykken

**Ove Christian Charlot Beck Klykken** () var ein norsk kjøpmann, væreigar og politikar frå Skogn i Nord-Trøndelag. Han representerte Finnmark i Stortinget perioden 1900-03.

Far hans var sakførar og gardbrukar i Alstadhaug sokn i Skogn herad. Sjølv reiste han i 1882 til Finnmark, der han arbeidde som betjent ved landhandelen i Repvåg. I 1889 kjøpte han handelsstaden Skjøtningberg «som han senere har drevet op til et betydelig fiskevær». Han eigde elles fiskeværa Oksefjord og Sandfjord, begge i Aust-Finnmark.

Ove Klykken representerte valkrinsen Finmarkens Amt på Stortinget frå hausten 1900 til 1903. På Tinget hadde han plass i Næringskomite nr 1. I 1903 var han med i deputasjonen som Stortinget sende til opninga av Ofotbanen. Frå 1908 var han i fleire periodar ordførar i Lebesby kommune.

Peder Klykken var farfaren hans.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*''Klykkenslekta i Overhalla'', 1964.
Carl Aas

**Carl Herman Aas** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Hurum i Buskerud. Han var stortingsmann 1900-06 for Høgre/Samlingspartiet.

Aas var son til ein gardbrukar. Etter litt ekstra skulegang og eitt år ved høgre landbruksskule, overtok han i 1897 farsgarden i Hurum. Han var medlem i heradsstyret frå 1893 og vart omgåande vald til ordførar, eit ombod han hadde til 1901. I tillegg var han ordførar i forstandarskapet til den lokale sparebanken. Aas var medlem i Stortinget frå 1900 til 1906, vald frå Buskerud. Den fyrste valperioden var han medlem i Gasje- og pensjonskomiteen, i den andre perioden i Budsjettkomiteen. I 1905 var han med i Spesialkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Svelvikposten 6. juni 1930
Herman Julius Hermansen

**Herman Julius Hermansen** () var ein norsk materialforvaltar og politikar som var stortingsrepresentant for Høgre frå 1900 til 1906. Han hadde fast plass i Tinget til 1903. Valbolken 1903-06 møtte han fast så lenge Francis Hagerup var statsminister, til 13. mars 1905, sidan møtte han i tre veker som varamann for Hagerup og nær åtte veker for Gustav Martinsen.  

H.J. Hermansen var fødd i Bamble, og var son av smeden Sven Ferman Hermansen (1829–1899) og Jacobine Marianne Olsdatter (1822–1888). I 1881 gifta han seg med Kristine Elisine Waldeland (1854–1938).

Hermansen flytta til Kristiania (Oslo) i 1893, der han blei tilsett som materialforvaltar ved Kristiania Havnevesen. Han var i denne stillinga i 30 år fram til han gjekk av for aldersgrensa.

Politisk representerte Hermansen Høgre, og han var stortingsrepresentant i 1901–1903 og suppleant (vararepresentant) 1903–1906. I begge periodar var han vald inn frå valkrinsen Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger. Hermansen sat også i Kristiania bystyre frå 1899 til 1904, og han var i mange år formann i Arbeiderforeningen av 1894 (knytt til Norges Borgerlige Arbeiderorganisasjon) og medlem av Bestillingsmennenes foreinings styre.

## Kjelder


*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Herman Julius Hermansen|Herman Julius Hermansen]]» frå ,  den 16. mai 2025.*
Stangeland

**Stangeland** er ein bydel i Sandnes med 7 333 innbyggjarar (1.1.2011). Bydelen er den minste i Sandnes, med eit areal på berre 1,8 km². I aust grensar bydelen til Trones og Sentrum, i nord og nordvest til Soma, i sørvest til Malmheim og i sør til Sandved. Bortsett frå ved grensa i sør til Skeiane i Sandved og grunnkrinsen Eidsvollgate 3 i Sentrum er bydelen identisk med matrikkelgarden Stangeland. Smeaheia høyrer til Stangeland bydel etter vedtak i Sandnes bystyre 17.11.2009.

## Busetnad og samferdsle
Stangeland ligg like vest for Sentrum og består for det meste av bustadområde og noko næring. Europaveg 39 og riksveg 509 deler bydelen i tre, og nordvest for E39 var det fram til 2006 eit jordbruksområde. Etter å ha blitt avskore i vest av riksveg 44 blei området omregulert og utbygd som Stangeland næringsområde.

Riksveg 509 Oalsgata går frå E39 i nordvest mot Sentrum i aust. Dette er ei av hovudårene mellom E39 og Sandnes sentrum. Sykkelrutene Nordsjøsykkelruta og Somaruta passarar bydelen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Stangeland|Stangeland]]» frå ,  den 16. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
*STANGELAND - KULTURMILJØER OG KULTURMINNER. Byantikvaren i Sandnes. Rev. 15.06.2020
Siri Sverdrup Lunden

**Siri Sverdrup Lunden** () var ein norsk slavist og professor i slaviske språk ved universitetet i Oslo 1971–1987.

## Liv
Siri Sverdrup Lunden var dotter av kvinnesakskvinna og fredsaktivisten Mimi Sverdrup Lunden. Ho voks opp i Oslo. I løpet av andre verdskrigen fatta ho interesse for Sovjetunionen og russisk, og byrja å studera slavistikk etter krigen. Ho avslutta universitetsstudia ved universitetet i Oslo i 1958 med ei avhandling om Peter den store sin uttale av russisk. I 1960 blei ho lektor ved institutt for slaviske språk. Ho tok doktorgrad i 1969 med avhandlinga «The Trondheim Russian-German MS Vocabulary: A Contribution to Seventeenth-Century Russian Lexicography», ei undersøking av eit russisk manuskript som var funne i Noreg i 1927. I 1971 blei ho utnemnd til professor i slaviske språk som etterfølgjar til Christian Schweigaard Stang. Ho var i denne stillinga til ho gjekk av i 1987. Ho var gift med professor Terkel Nissen Rosenqvist.

## Studium og forfattarskap
Sverdrup Lunden bidrog til å modernisera studiet av russisk ved universitetet i Oslo, som tidlegare hadde vore fokusert på historisk språkvitskap. Forgjengaren i professoratet, C.S. Stang, hadde vore oppteken av samanliknande baltisk og slavisk språkforsking, medan Sverdrup Lunden la vekt på moderne russisk. Ho interesserte seg likevel også for gammalrussisk, og gav ut i 1987 ei norsk omsetjing av *[[Igorkvadet]]*. Ho gav også ut ei bok om russenorsk, og var president i den norsk-bulgarske foreininga.

## Verk

* *The Trondheim Russian-German MS vocabulary : a contribution to 17th-century Russian lexicography*. Oslo: Universitetsforlaget, 1972.
* *Russenorsk revisited*. Oslo: Universitetet i Oslo, 1978.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Siri Sverdrup Lunden|Siri Sverdrup Lunden]]» frå ,  den 16. mai 2025.*
K.K. Lien & Co.

**K.K. Lien & Co.** var ein produsent av landbruksmaskinar som heldt til på Tromøy i tidlegare Aust-Agder fylke. Dei produserte mellom anna plogar og horver, og rattkjelkar. I 1955 tok dei til å produsera hydrauliske frontlastarar, og dei produserte festebrakettar for ei rad med ulike traktorar, BM-Volvo, David Brown, International Harvester, John Deere, Same, Zetor, etc. og vart utbreidde i heile landet. Lien var den største frontlastarprodusenten i Noreg og på 1960- og 1970-talet produserte dei rundt 2000 frontlastarar i året.  Den viktigaste forhandlaren var Felleskjøpet, som hadde agenturet på BM-Volvo. Felleskjøpet selde òg dei svenskae Ålø-lastarane, og Felleskjøpet tok initiativert til å innføra ei snøggkopling som var tilpassa både Liens og Ålø. Lastarane vart òg eksporterte til Sverige, Danmark og Nederland.
I 1987 gjekk føretaket konkurs.

## Referansar
O. Tuft Smie & Mek. Verksted

**O. Tuft Smie & Mek. Verksted** var eit føretak i Stange som produserte frontlastarar for traktorar. Lastarane vart kalla «Tuft-Hydraulikk» og vart selde direkte frå fabrikken.

## Referansar
K.N. Schløsser-Møller

**K.N. Schløsser-Møller** var eit føretal i Trondheim som dreiv med mekanisk produksjon. I 1954 vart føretaket forhandlar for Deutz  traktorar i Midt-Noreg. Deutz-importøren leverte WK-frontlastar, produserte av Montasjesveis A/S på Alnabru. Schløsser-Møller meinte at WL-lastaren ikkje heldt mål, så han tilsette ein konstruktør frå Ålö AB og utvikla sin eigen frontlastar med typebetegnelsen Relløm F1200. I perioden 1955-1957 vart det produsert i alt 150 Røllum F1200. Det vart òg produsert ei lastemaskin kalla B 1800, bygd på ein Fordson Super Major.

## Referansar
Montasjesveis A/S

**Montasjesveis A/S** var eit føretak på Alnabru som mellom anna produserte ein frontlastar for traktor på initiativ frå importøren av Deutz-traktorar, William Knudsen. Lastaren var kjend som WK-lastaren. 

## Referansar
Stamas

**Stamas** vat eit føretal på Stange som produserte frontlastarar for traktorar. Dei var opphavleg underleverandør til Hymas i Brumunddal, men tok etter kvart over rettigheiene og selde lastarane under sitt eige namn «Stamas». 

## Referansar
Malm Orstad

**Malm Orstad AS** var eit føretak, stifta i 1946 i Klepp kommune på Jæren, som utvikla og produserte mekanisk og hydraulisk utstyr. Då det på 1950-talet kom frontlastarar for traktorar tok dei til med produksjon av skuffer. I 1958 tok dei til å produsera eigne frontlastarar og vart etter kvart den nest største produsenteni Noreg. Som mange andre føretak i Rogaland tok òg Malm Orstad til med produksjon av utstyr til oljeindustrien, og produksjonen av frontlastarar tok slutt i 1989. Føretaket opplevde sterk vekst og vart i 2020 kjøpt av Tysværføretaket Imenco. 

## Referansar
Kosta glasbruk

**Kosta glasbruk** er eit svensk glasverk i Ekeberga socken i Lessebo kommun, i ein tettstad som har fått namnet Kosta etter glasbruket. Verksemda er no kjend som **Kosta Boda**.

Kosta glasbruk er saman med Åfors glasværk og Boda glasværk ein del av konsernet Orrefors Kosta Boda AB. Ei tid var dette eigd av Royal Scandinavia, men i 2005 blei det overtake av det svenske konsernet New Wave Group.

## Produkt i utval

Fil:Kosta Snöbollen, 2018.jpg|*Snöboll* av Ann Wärff
Fil:K. Engman skal.jpg|*Höst* av Kjell Engman
Fil:Line, 2018b.jpg|*Line* av Anna Ehrner
Fil:Vallien Vasen.jpg|Vasar av Ulrica Hydman-Vallien
Fil:H Vallien 1.jpg|Eggekoppar av Ulrica Hydman-Vallien


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kosta glasbruk|Kosta glasbruk]]» frå ,  den 18. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
;Litteratur
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
NM i padling 1995

**Noregsmeisterskapen i padling 1995** gjekk føre seg i Årungen dagane 15.-16. juli kva gjaldt einarkajakk, medan tevlingane i to- og firarkajakk fann stad i Tysvær helga 2.-3. september.

Kongepokalane vart tildelt vinnarane av 500 meter i einarkajakk: Hege Brannsten og Knut Holmann.

## Karar
### K1 500 meter





### K1 1000 meter





### K1 10&nbsp;000 meter





### K2 500 m





### K2 1000 m





### K2 10&nbsp;000 m





### K4 1000 m





## Kvinner
### K1 500 meter





### K1 5&nbsp;000 meter





### K2 1000 meter





### K2 5&nbsp;000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 95-96*. Chr. Schibsteds Forlag. 1995.
Teutoburgerskogen

**Teutoburger Wald**, på norsk også kalla **Teutoburgerskogen**, er eit høgdedrag som strekkjer seg i nordvest-søraustleg retning gjennom den tyske delstaten Nordrhein-Westfalen. Det stig frå Dortmund-Ems-kanalen i nærleiken av Osnabrück, og endar nordaust for Paderborn.

Den samla lengda på fjellryggen er ca. 110 km. Terrenget er svakt stigande mot søraust, og i sør går Teutoburger Wald over i Eggegebirge, som er gjennomgåande høgare. Berggrunnen er for det meste kalk- og sandstein, og ryggen er dekt av lauvskog.

Store delar av Teutoburger Wald blir omfatta av to ulike naturparkar. Der Naturpark Nördlicher Teutoburger Wald-Wiehengebirge ligg i nordvestlege Teutoburger Wald og Wiehengebirge mellom Bielefeld og Osnabrück, medan Naturpark Teutoburger Wald / Eggegebirge strekkjer seg frå Bielefeld til Diemeldalen.

## Slaget ved Teutoburgerskogen

På høgda Grotenburg sørvest for regionshovudstaden Detmold står det 53 m høge minnesmerket Hermannsdenkmal. Det er sett opp til minne om den germanske hærføraren Hermann (Arminius), som i år 9 e.Kr. knuste tre romerske legionar i slaget ved Teutoburgerskogen. 

Åstaden for slaget er aldri sikkert påvist. Nyare arkeologisk forsking tyder på at slaget kan ha funne stad eit godt stykke nord for dagens Teutoburger Wald, i Wiehengebirge ved høgda Kalkriese, litt nord for Osnabrück og litt søraust for Bramsche.

Etter det skakande nederlaget bestemde den romerske keisaren Augustus seg for at grensene til Romarriket ikkje skulle gå lenger enn Rhinen i nord og Donau i aust.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Teutoburger Wald|Teutoburger Wald]]» frå ,  den 18. mai 2025.*  

## Litteratur

* Fritz Mielert: *Urväterland*. (Teutoburger Wald) L. Holzwarth-Verlag, Bad Rothenfelde 1927

## Bakgrunnsstoff
Paul Fischer

**Paul Gustav Fischer** () var ein dansk målar. Far hans, Philip August Fischer, var målarmeister, og Paul Fischer fekk opplæring av han. Han byrja også på det danske Kunstakademiet, men fullførte ikkje utdanninga.

## Liv og virke
Paul Fischer var døypt Poul, men fekk etterkvart endra namnet til ein meir fransk skrivemåte. Han byrja karrieren då han ved byrjinga av 1880-talet blei rekruttert av Frederik Hendriksen som illustratør på det litterært orienterte vekebladet *Ude og Hjemme*. Bladet heldt ikkje lenge, men Fischer skapte ein karriere som målar med motiv frå storbylivet i København. Han fekk tilnamnet *postkortmaleren* fordi han hovudsakleg framstilte gatelivet, og særleg kvinner. Måleria til Paul Fischer selde godt, men ikkje til musea. Målerisamlinga ved Frederiksborg Slot kjøpte eit enkelt og det same gjorde Varde Museum, men elles måtte han satsa på private kjøparar. Fischer fekk til og med oppleva at utstillinga i Charlottenborg avviste eit av verka hans, og utstillingane hans blei sjeldan omtalte eller melde i avisene. Dei verker som ein tenkte at verka hans mangla kunstnerisk format. Kunsthistorikaren Emil Hannover anerkjende Fischer som ein dyktig kunstnar i å skapa harmoniske komposisjonar, men han skreiv òg:

Paul Fischer var ein av dei første plakatkunstnarane i Danmark. I plakatane kan ein sjå impulsar frå den franske målaren Henri dei Toulouse-Lautrec. Form- og fargespråket hans er blitt kalla impresjonistisk-influert naturalisme.

## Familie
Fischer var gift med Dagny Fischer, fødd Grønneberg i Christiania.

Urna hans er nedsett på Søllerød kyrkjegard.

## Ettermæle
Måleria til Fischer har halde på populariteten sin blant private kunstkjøparar. I 1921 testamenterte Julie Hegel, enkje etter direktøren i Gyldendal Jacob Hegel, familien si målerisamling til Gjentofte Kommune, som mellom anna omfatta ei rekkje maleri av Paul Fischer. Denne er no ved Øregaard Museum, som har over 15 verk av Paul Fischer. Samlinga var sentrum i ei særutstilling på museet av verka til Paul Fischerfrå september 2003 til januar 2004.

## Galleri

Fil:Paul_Fischer_Kgs_Nytorv_1888.jpg|Kongens Nytorv set fra Hotel d'Angleterres Café. 1888.
Fil:Fischer_Paul_(Danish)_1860_to_1934_A_Street_Scene_In_Winter,_Copenhagen_SND_1901.jpg|København 1901.
Fil:Albert_Fischer_1891-1956_1911.jpg|Portræt af malerens nevø fra 1911.
Fil:Paul_Fischer_Landidyl_(Farmyard).jpg|Landidyl, 1916.
Fil:Fischer_Paul_Sunbathing_In_The_Dunes.jpg|Solbadere i klitterne, 1916.
Fil:Paul_Fischer_Badende_Kvinder_(The_Bathers).jpg|Badende Kvinder, 1916.
Fil:Paul_Fischer_Badende_Kvinder_(A_Morning_Dip).jpg|Badende Kvinder, 1916.
Fil:Paul_Fischer_-_Højbro_Plads,_København.jpg|Højbro Plads i maj 1921.
Fil:Paul_Gustav_Fischer,_Kongens_Fødselsdag,_1925.jpg|Kongens fødselsdag, 1925.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Paul Fischer|Paul Fischer]]» frå , den 18. mai 2025.*
*** oppgav desse kjeldene:*
* Weilbachs Kunstnarleksikon
* Dansk Biografisk Leksikon (2. utgåve, bind 7, s.71-72)
Niels Laurits Høyen

**Niels Laurits Høyen** () var ein dansk kunsthistorikar. Han var den fyrste som var vitskapleg utdanna i dette faget i Danmark, og grunnla den danske kunsthistoriske forskinga.

Høyen hadde stor interesse for kunst, og var stadig på besøk for å sjå Kobberstiksamlingen og Akademiets avstøpningssamling. Han ønskte å setja seg meir inn i kunsthistoria, men fann lite litteratur på området.
Han fekk plass som lærling ved Akademiets teikneskule, lærte perspektiv og anatomi og fekk tilgang til kunstnarar som Eckersberg, Christian David Gebauer og Jens Peter Møller, der han kunne setja seg inn i arbeidsmåten til målarane og bruken deira av fargar.

Han reiste utanlands for å studera, og var i tida 1822-1825 i Tyskland og Italia. I Tyskland fekk han sterke inntrykk frå den tyske romantikken, og i Italia blei han påverka av renessansen. Då han kom tilbake til København byrja han med førelesingar ved Akademiet. Han fekk etter kvart stor innverknad på dansk nasjonal målarkunst og kulturliv, der han ofte greip aktivt inn. 

I 1825 var han medstiftar av Kunstforeningen, som blei konstituert i 1827.

I 1829 blei han professor ved Kunstakademiet, og i 1856 blei han den fyrste utnemnde dosenten i kunsthistorie ved Københavns Universitet.

Han var også i ein periode direktør for målerisamlinga på Christiansborg.

Hans *Skrifter I–III* blei gitt ut etter at han døydde (3 bd., 1871–76).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Niels Laurits Høyen|Niels Laurits Høyen]]» frå ,  den 18. mai 2025.*
Bornholms Kunstmuseum

**Bornholms Kunstmuseum** er eit dansk kunstmuseum ved Helligdomsklipperne seks km nord for Gudhjem på Bornholm. Museet blei grunnlagt i 1893 i Rønne som ein del av Bornholms Museum. Sidan 1993 har museet vore sjølvstendig i nyoppførte bygningar.

Museet har ein stor samling av bornholmsk kunst frå byrjinga av 1800-talet til i dag, i tillegg til ei stor samling kunsthandverk som keramikk og glas. Samlinga er konsentrert om kunst med relasjon til Bornholm og med særleg fokus på verk av Bornholm-målarane som Oluf Høst, Olaf Rude, Karl Isakson og Niels Lergaard.

Den 4000 m² store museumsbygningen, som blei innvigd i 1993, er teikna av arkitektfirmaet Fogh og Følner Aps. Denne verksemda teikna òg ei utviding av museet som blei innvigd i 2003. Samlinga er eigd og driven av Bornholms Museumsforening, medan bygningane tilhøyrer Bornholm regionkommune. Drifta blir sponsa av ei rekkje verksemder; hovudsponsor var Danske Ferjer A/S mellom 2006 og 2010. Bygginga av museet blei m.a. støtta av ei rekkje fond: Sparekassen Bornholms Fond, Fonden Realdania, A. P. Møller og hustru Chastine Mærsk Mckinney Møllers Fond til almene Formål, Augustinus Fonden, Frimodt-Heineke Fonden, Knud Højgaards Fond, NordeaDanmark Fonden, Tømmerhandler Johannes Foghs Fond og Aase og Ejnar Danielsens Fond. 

## Galleri

Fil:Kristian_Zahrtmann_-_Portrait_of_Vilhelmine_Erichsen_-_Google_Art_Project.jpg|Kristian Zahrtmann sitt portrett av Vilhelmine Erichsen
Fil:Leonora_Christina_i_Blåtårn_Kvinde_laver_sig_et_øllebrød.jpg|Kristian Zahrtmann: *[[Leonora Christina Ulfeldt|Leonora Christina]] i Blåtårn*
Fil:Karl_Isakson_-_Standing_nude_-_Google_Art_Project.jpg|Karl Isakson: *Stående nøgenmodel*
Fil:Michael_Ancher_-_Portrait_of_Martin_Andersen_Nexø_-_Google_Art_Project.jpg|Michael Ancher: *Portræt af [[Martin Andersen Nexø]]*
Fil:Lars_Hansen_-_Self-Portrait_-_Google_Art_Project.jpg|Lars Hansen: *Selvportræt*
Fil:Johan_Anton_Bech_Etatsrådinde_Marie_Kofoed_cropped.jpg|Johan Anton Bech: *Etatsrådinde Marie Kofoed*
Fil:Ferdinand_Richardt_-_View_of_the_ruined_castle_of_Hammershus_-_Google_Art_Project.jpg|Hammershus måla av Ferdinand Richardt


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Bornholms Kunstmuseum|Bornholms Kunstmuseum]]» frå ,  den 18. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Canmore

**Canmore** er ein by vest i provinsen Alberta i Canada. Byen har ikring 17&nbsp;000 ibuarar (2023) og ligg i dalen Bow Valley i Rocky Mountains. Canmore, som er ein kjend vintersportstad, ligg aust for Banff nasjonalpark og 110 km vest for Calgary.

Tevlingane i nordiske greiner og skiskyting under OL i Calgary i 1988 vart arrangert i Canmore Nordic Centre Provincial Park. Også lagtevlinga i VM i skiskyting 1994 vart avvikla her. Sidan 2006 har det år om anna vorte arrangert verdscuprenn i langrenn i Canmore.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Canmore, Alberta|Canmore, Alberta]]» frå ,  den 19. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Guimarães

**Guimarães** er ein by og kommune i distriktet Braga, nord i Portugal. Det historiske by-senteret har vore med på UNESCO si verdsarvliste sidan 2001, erkjent for å vere eit «uvanleg godt bevart og autentisk døme på utviklinga frå mellomaldersk busetnad til moderne by» i Europa. Guimarães kommune har 156&nbsp;830 ibuarar (2021) og dekker 240,95 kvadratkilometer land.

Byen vart bygt frå  det 9. hundreåret. Guimarães spelte ei viktig rolla i grunnlegginga av Portugal. Byen vert ofte kalla Portugals vogge ( på portugisisk), ettersom at det var i Guimarães den fyrste kongen av Portugal, Afonso Henriques, vart fødd, og på grunn av at slaget ved São Mamede – som vert halde for å vere den banebrytande hendinga i grunnlegginga av kongeriket Portugal – vart utkjempa nær byen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guimarães|Guimarães]]» frå ,  den 19. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Jon Gudbjørn Dybendal

**Jon Gudbjørn Dybendal** () var ein norsk politikar frå Åsnes i Innlandet. Han representerte Arbeidarpartiet. Av yrke var han snikkar, båtbyggjar og småbrukar.

Dybendal var ordførar i Åsnes frå 1945 til 1963. Frå 1964 til 1973  vart han rådmann i kommunen. I ordførartida arbeidde han mellom anna med å få vidaregåande skole til Åsnes.

Jon Dybendal var vararepresentant på Stortinget frå Arbeidarpartiet i Hedemark i 1961–1965. Han møtte på Stortinget i 145 dagar.

Dybendal er kjend som båtbyggjar. Han har fått æra av å ha utvikla flisabåten, ein robåt som med utgangspunkt i eldre fløytarbåtar i Glomma, vart  tilpassa  bruk  under tømmerfløyting i  elva Flisa. Dette var kring 1929.
Båtane vart bygde med malar til alle båtdelar. Båtane vart bygde laust, slik at dei kunne svingast rundt under bygging.
## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jon Gudbjørn Dybendal|Jon Gudbjørn Dybendal]]» frå ,  den 19. mai 2025.*
Handball-NM 1977/Menn

**Noregsmeisterskapen i handball 1977** for menn enda med triumf for Fjellhammer Idrettslag gjennom finalesiger 16–15 etter ekstraomgangar mot Fredensborg/Ski.

### Finalen
Finalen vart avvikla i Ekeberghallen i Oslo sundag 4. desember 1977 framfor 2&nbsp;500 tilskodarar. Fjellhammer smelte til og gjekk opp i 4-0 før motstandaren opna målkontoen. Mannskapet frå Lørenskog var oppe i 7-3, før Fredensborg/Ski reduserte skilnaden opp mot pausestillinga 8-7. I den andre omgangen fylgde laga kvarandre, aldri meir enn eitt måls differanse. Då 60 minutt var gjennomført, stod det 13-13 og likt i målprotokollen. I ekstraomgangane skåra Fjellhammer tre mål, eitt meir enn Fredensborg/Ski. Dermed hadde idrettslaget frå Lørenskog sikra seg sin fyrste alle fyrste kongepokal i handball.

**Fjellhammer** sine mål kom frå Knut Sveen, Geir Haugstveit, begge 5 skåringar, medan Sten Osther, Trygve Widen, Truls Bergersen, Frank Johansen, Kåre Mathisen og Sverre Bjerkeli alle fann vegen til nettmauskane ein gong. John Berg var målvakt.

Inge K. Hansen 3, Magne Berg 3, Per Jan Witzøe 2, Ivar Falch 2, Bjørn Erik Haugan 1, Arve Moe 1 skåra for
**Fredensborg/Ski**.

Kai Huseby og Terje Anthonsen dømde kampen. Fjellhammer måtte tole 2 tominutts-utvisingar, Fredensborg/Ski ei.

## Kjelder
*Arbeiderbladet, 5. desember 1977
NM i padling 1997

**Noregsmeisterskapen i padling 1997** gjekk føre seg i Tysvær dagane 27.–29. juni kva gjaldt einarkajakk, medan tevlingane i to- og firarkajakk fann stad på Årungen helga 6.–7. september.

## Karar
### K1 500 meter





### K1 1000 meter





### K1 10&nbsp;000 meter





### K2 500 m





### K2 1000 m





### K4 1000 m





## Kvinner
### K1 500 meter





### K1 5&nbsp;000 meter





### K2 1000 meter





### K4 1000 m





## Kjelder
**Sportsboken 97-98*. Chr. Schibsteds Forlag. 1997.
Handball-NM 1978/79 for menn

**Noregsmeisterskapen i handball 1978/79** for menn enda med triumf for Fjellhammer Idrettslag gjennom finalesiger 19–17 etter ekstraomgangar mot Kolbotn Idrettslag.

### Finalen
Finalen vart avvikla i Lørenskoghallen sundag 4. februar 1979 framfor 1373 tilskodarar. Kolbotn førte kampen i den fyrste omgangen og lei 7–6 ved pause. Fire minutt ut i den andre omgangen kom Fjellhammer framom for fyrste gong, og midtvegs i omgangen leia laget frå Lørenskog med tre mål. Kolbotn kom tilbake og fekk balanse, 15–15, før full tid var over. I ekstraomgangane start Kolbotn best, laget leia 17–15 før Fjellhammer skåra fire strake, og med siffera 19–17 sikra seg ein ny kongepokal i handball, drygt året etter den fyrste.

**Fjellhammer** sine mål kom frå Geir Haugstveit 5, Knut Sveen 4, Geir Woll 3, Sverre Bjerkeli 3, Trygve Widen 2, Asbjørn Hagenes 1, Tore Risberget 1. John Berg var målvakt.

**Kolbotn**-spelaren Sverre Netting vart toppskårar i kampen med 7 nettkjenningar. Elles skåra Vidar Bauer 4, Runar Bauer og Jan Hauger 2, begge, og Einar Hunsager og Stein Eriksen kvar sitt mål.

Arne Kristiansen og Carl Otto Ingebretsen dømde kampen. Fjellhammer måtte tole 3 tominutts-utvisingar, Kolbotn ei.

## Kjelder
*Østlandets blad, 5. februar 1979
*Romerikes Blad, 5. februar 1979
Nils Christian Larsen Ullenrød

**Nils Christian Larsen Ullenrød** () var ein norsk sjømann, gardbrukar og politikar frå Sem i Vestfold. Han var stortingsmann for tida 1898-1906.

Han tok styrmannseksamen og var sjømann i til saman 14 år. Sju av desse åra var han skipsførar, etter han i 1862 avla skippereksamen i Tønsberg. Frå 1873 var han gardbrukar på farsgarden Ullenrød. Han var ordførar i Sem i 12 år, styreformann i den lokale sparebanken frå 1876, åstadkommissær og medlem i tilsynsnemnda for Jarlsbergbanen, med meir.

Ullenrød representerte Jarlsberg og Larvik amt i Stortinget i tida 1898–1906. 1898-1903 var han medlem i Budsjettkomiteen og 1903-06 i Protokollkomiteen. Politisk sokna han til Høgre-partiet.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Eliza Allen Starr

**Eliza Allen Starr** () var ein amerikansk kunstnar, kunstkritikar, lærar og foredragshaldar. Ho var kjend over heile USA og Europa for bøkene sine om katolsk kunst.

## Bakgrunn
Starr var fødd i Deerfield i Massachusetts i 1824. Ho stamma frå Dr. Comfort Starr, frå Ashford i Kent i England, som slo seg ned i Cambridge i Massachusetts i 1634. På morssida hennar stamma ho frå «Allens of the Bars», som opphavleg var frå Chelmsford i England, og som var leiande i kolonihistoria.

Ho fekk utdanning heime, og som ung vaksen deltok ho i det sosiale livet i Boston og Philadelphia. I sistnemnde byen fekk ho mange kjende, blant anna erkebiskop Kenrick, som påverka henne til å gå inn i den katolske kyrkja. Ho konverterte frå unitarianisme til katolisisme i 1854, og blei teken inn i kyrkja ved den gamle Holy Cross-katedralen i Boston.

## Karriere
Medan ho var i Philadelphia gav ho ut nokre av dei tidlege dikta sine. Familien hennar flytta til Chicago i Illinois i 1856. Der byrja ho den litterære karrieren sin for alvor. Ho underviste etterkvart også i kunst og byrja å halde førelesingar rundt i byen og rundtom i USA.

I 1867 gav Starr ut ei diktsamling, og ikkje lenge etter gav ho ut *Patron Saints*. I 1875 drog ho til Europa, der ho blei art verande i ei tid. Då ho vende heim gav ho ut kunstverket sitt *Pilgrims and Shrines*, som saman med *Patron Saints* har vore mykje lese. I 1887 gav ho ut diktsamlinga *Songs of a Lifetime*, og i 1890 *A Long-Delayed Tribute to [[Isabella av Castilla|Isabella of Castile]], as Co-Discoverer of America*. Deretter følgde *Christmastide*, *Christian Art in Our Own Age* og *What We See*. Sistnemnde var særleg retta mot born.

I 1885 blei ho den fyrste kvinna som blei tildelt Laetare-medaljen, den mest prestisjefulle æra gjeven til amerikanske katolikkar. Pave Leo XIII sende henne ein medaljong etter at ho skreiv *The Three Archangels og The Guardian Angels in Art*. Starr fekk òg ein medalje for arbeidet sitt som kunstpedagog, basert på utstillingar av verk av studentane hennar vist på World's Columbian Exposition. Ho var ein av dei grunnleggjande medlemmene av Queen Isabella Association.

På slutten av 1800-talet heldt ho ein serie kjende forelesningar om kunst i atelieret sitt og i heimane til venene sine, som blei repeterte i dei viktigaste kunst- og litteratursentera både i aust og vest.

## Privatliv

Ho var tanta til og hadde stor innverknad på reformatoren Ellen Gates Starr.

## Verk i utval
 
**Songs of a Lifetime*
**Patron Saints*
**Pilgrims and Shrines*
**Isabella of Castile*
**What we see*
**Ode to Christopher Columbus*
**Christmas-tide*
**Christian art in our own age*
**The Seven Dolours of the Virgin Mary*
**Literature of Christian Art*
**The Three Keys to the Camera della Segnatura in the Vatican*
**Art in the Chicago Churches*
**Woman's Work in Art*
**The Three Archangels and the Guardian Angels in Art*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eliza Allen Starr|Eliza Allen Starr]]» frå ,  den 20. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Irsk steppedans

**Irsk steppedans** er ein framsyningsdans med røter i tradisjonell irsk dans. Han er typisk kjenneteikna av at dansaren held overkroppen stiv og dansar med raske og presise fottrinn. Dansen kan framførast solo eller i grupper. I tillegg til offentlege framsyningar blir det òg halde steppedanskonkurransar over heile verda. Desse konkurransane blir ofte kalla *feiseanna* (eintal *feis*). I irsk danskultur er ein *feis* ein tradisjonell gælisk kunst- og kulturfestival. 

## Drakt
I dag blir drakta rekna som ein viktig del av framsyninga i tevlingar og framsyningar av irsk steppedans. I mange tilfelle blir drakter selde til høge prisar og eller kan bli spesiallaga. Kvar drakt er forskjellig, med ulike fargar og mønster, designa for å tiltrekka seg auga til domaren i tevlingr og til publikum ved framsyningar. Utsjånaden elles er òg viktig. Kvinnelege dansarar har typisk krølla håret før kvar konkurranse, eller hatt på seg krøllete parykkar, medan mannlege dansarar skulle styla håret sitt til ei særskild form. Høge kvite strømper kjende som Poodle Socks blir typisk nytta av kvinnelege dansarar, medan menn normalt bruker svarte sokkar. Poodle Socks er ribba, og kan òg broderast med glitrande pynt. Denne hyper-stiliserte stilen oppstod i den irske diasporaen. Tidlegare blei kostyme laga heime eller av den lokale skreddaren, og broderte med keltiske knutar og liknande design.

Ein kan nytta to ulike typar sko til irsk steppedans: Sko med harde solar, som gjev lyd som steppesko, og sko med mjuke solar (kalla *ghillies*), som liknar ballettsko. Dansane for mjuke og harde solar er ulike og går under ulike namn. Ein har ulike musikktypar med ulike beat til ulike dansar, men alle dansane har same grunntrekk og rytmar.

## Irske danseframsyningar
Riverdance, ei irsk steppedansframsyning i Eurovision Song Contest 1994 som seinare blei vidareutvikla til ein suksessrik teaterproduksjon, har bidratt til å gjera danseforma utbreidd. Riverdance endra måten irsk dans blei framført og sett på. Utviklarane av framsyningane henta inspirasjon frå den irske kulturen, men endra han for å appellera til publikum. Dette innebar å leggja meir drama til framføringa, inkludert armrørsler (i motsetnad til den typiske stive overdelen nytta av tradisjonelle utøvarar), og å gjera dansen og draktene meir pirrande. For mange var dette eit svik mot tradisjonen, men for andre var det ein måte å utvide irsk kultur på og få han akseptert over heile verda. Etter Riverdance blei førestillinga Lord of the Dance og mange andre teaterproduksjonar basert på irsk steppedans til. Michael Flatley, ein irsk steppedansar, blei eit godt kjent namn i desse showa.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Irish stepdance|Irish stepdance]]» frå ,  den 20. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Flisaelva

**Flisa** er ei elv i Åsnes, Våler og Elverum kommunar i Innlandet. Ho munnar ut i Glomma ved Flisa. Elva er 126,8 kilometer lang, og har eit nedbørfelt på . Middelvassføringa ved utløpet er .

Elva har nokså surt vann (lav pH), og dette har  innverkning på fiskebestanden.

## Fotnotar




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flisa (elv)|Flisa (elv)]]» frå ,  den 20. mai 2025.*
Tondiraba ishall

**Tondiraba ishall** (estisk: *Tondiraba jäähall*), også kjent som **Tallinn Arena**, er et flerbruks innendørs arenaanlegg i Tallinn, Estland. Den ble åpnet 1. august 2014 og eies av byen Tallinn. Arenaen har en kapasitet på 7 700 tilskuere. Den kan blant annet brukes til basketballkamper, ishockeykamper, curling og konserter.

## Referanser
Johan Ernst Mejdell

**Johan Ernst Mejdell** () var ein norsk jurist og stortingsmann, fødd i Nordre Land.

Mejdell var son til ein sorenskrivar. Sjølv var han overrettsprokurator i Vang i Valdres, seinare i Fredrikstad. Frå 1825 var han sorenskrivar i Ringerike.

Mejdell representerte Kristians amt i 1818-Stortinget og valkrinsen Fredrikstad i 1824-stortinget. I 1818 var han sekretær i Odelstinget og medlem i 5 komitear, mellom dei sekretær i Revisjonskomiteen. I 1824 var han sekretær i Lagtinget og medlem i Tollkomiteen og komiteen om kjøpstadskatt.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Paul Backer

**Paul Backer** () var ein norsk lækjar og stortingsmann.

Backer var fødd i Trysil, voks opp i Horten og Gjerpen. Han var son til ein distriktslækjar, og studerte sjølv medisin ved Universitetet i Kristiania. Etter han vart cand.med. i 1889 arbeidde han som privatlækjar i Brevik, frå 1893 kommunelækjar der. Han gifta seg i 1904 og flytta året etter til Kabelvåg for å vere distriktslækjar. Frå 1914 til 1932 var han fylkeslækjar i Hordaland og kommunelækjar i Stord og Fitjar.

Backer var medlem i Brevik bystyre. I 1900 vart han vald til å representere byen på Stortinget, attvald 1903. På Stortinget var han 1900-03 medlem i Protokollkomiteen, 1903-06 var han formann i Næringskomite nr 2.

Backer døydde i Fitjar.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
NM i padling 1999

**Noregsmeisterskapen i padling 1999** gjekk føre seg på Årungen helga 19.–20. juni kva gjaldt einarkajakk, medan tevlingane i to- og firarkajakk fann stad  i Kristiansand dagane 3.–5. september.

## Karar
### K1 500 meter





### K1 1000 meter





### K1 10&nbsp;000 meter





### K2 500 m





### K2 1000 m





### K4 1000 m





## Kvinner
### K1 1000 meter





### K1 5&nbsp;000 meter





### K2 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 1999*. Chr. Schibsteds Forlag. 1999.
Écrins nasjonalpark

**Écrins nasjonalpark** (fransk ) er ein nasjonalpark i den franske delen av Alpane. Nasjonalparken vart oppretta i 1973 og omfattar det meste av fjellmassivet Écrins. Området legg beslag på land i kommunane til to departement: Isère (Auvergne-Rhône-Alpes-regionen) og Hautes-Alpes (Provence-Alpes-Côte d'Azur-regionen) og strekker seg langs grensa mellom dei nordlege og sørlege Alpane i Frankrike, danna av vasskiljet mellom nedbørsfelta åt  Isère og Durance. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Parc national des Écrins|Parc national des Écrins]]» frå ,  den 21. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Royal Copenhagen

**Royal Copenhagen** er ein dansk produsent av finare porselen. Han blei skipa som eit aksjeselskap under namnet **Den Danske Porcelainsfabrik** den 1. mai 1775, under vern av enkjedronning Juliane Marie, den dåverande kronprinsen Frederik og kong Christian VII. Dagens namn oppstod då Kongelig Dansk fusjonerte med Holmegaard Glasværk i 1985.

Enkjedronninga bestemde at den nye bedrifta skulle ha tre blå bølgjande linjer som fabrikkmerket sitt (logo), den eine over den andre. Dette blei teke i bruk heilt frå starten av, og logoen symboliserer Øresund, Storebælt og Lillebælt. Dei tre bølgjene blei i mange år måla på porselenet av målarane sjølv, men i moderne tid har logoen blitt standardisert. Seinare kom det også til ei kongekrone, som gjerne blir plassert over dei tre blå bølgja linjene. Krona symboliserte opphavleg den kongelege eigarskapen.

## Eigarskap

### Grunnlegging og oppstart
Den danske kjemikaren Frantz Heinrich Müller (1738–1820) dreiv omfattande forsøksverksemd med å framstilla porselen i åra like før porselensfabrikken blei grunnlagd. Dette var noko som sysselsette mange i Europa tidleg på 1700-talet, etter at den fyrste porselensfabrikken i Europa blei skipa i Meissen i 1710. Müller hadde bakgrunn som laborant hjå apotekaren på Bragernes i Drammen, der han også studerte norske bergartar og mineral. Han hadde etablert sitt eige føretak i 1771. Frå 1772 jobba han for å løysa porselensgåta, som var ein meir eller mindre godt bevart løyndom. Mange hadde prøvd og mislykkast. Müller vende seg ved fleire høve til hoffet for å få støtte for porselensprosjektet sitt. Han klarte endeleg å framstilla «ekte porselen» i 1774, og ein ny førespurnad til hoffet førte då fram til nødvendig støtte frå enkjedronning Juliane Marie, som på den tida var den reelle kongelege makthavaren i Danmark-Noreg.

### «Kongelig dansk»
Det gjekk ikkje så bra økonomisk til å byrja med, så det blei produsert meir til lagar enn det som vart selt. Interesseselskapet tilbaud kongen å bli eineeigar av porselensfabrikken i eit brev datert 9. mars 1779. Tilbodet blei akseptert i kgl.res. av 21. april 1779 (i praksis bestemt av enkjedronninga og kronprinsen, sidan Christian VII var så sterkt sinnslidande at han ikkje kunne styra sjølv) tok på seg det økonomiske ansvaret (overtok eigarskapen). Deretter blei det kunngjort i ei forordning av 29. juni s.å. at namnet frå no av skulle vera **Den Kongelige Danske Porcelænsfabrik**, ofte forkorta til anten Den Kongelige Porcelænsfabrik eller i all enkelheit også til **Kongelig Dansk**. Det siste er naturlegvis også opphavet til dagens engelskformulerte namnet, som fyrst tredde i kraft midt i 1980-åra.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Royal Copenhagen|Royal Copenhagen]]» frå ,  den 22. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Handball-NM 1983/Menn

**Noregsmeisterskapen i handball 1983** for menn enda med triumf for Fjellhammer Idrettslag gjennom finalesiger 14–13 over Sportsklubben Rapp frå Trondheim.

### Finalen
Finalen vart avvikla i Nidarøhallen sundag 18. desember 1983 framfor 2&nbsp;100 tilskodarar. Rapp opna best, før Fjellhammer tok leiinga fyrste gong og leia 7–6 ved pause. Etter pause var det framleis heilt jamt, inntil Rapp gjekk opp i 13-11. Deretter skåra Fjellhammer tre strake mål og sikra seg sin tredje kongepokal med sluttsiffera 14–13.

**Fjellhammer** sine mål kom frå Kåre Ohrvik 5, Roar Niberget 3, Roger Mathisen, Espen Olsen, 2 begge, Sten Osther og Jan Erik Eldeby eitt kvar.

**Rapp**-måla kom frå Frode Singstad 5, John Lonar 3, Atle Kvamvold 2, medan Ketil Arntzen, Lars Havdal og Rikard Klein skåra ein gong kvar.

Rapp vart straffa med 4 tominutts-utvisingar, Fjellhammer med 3.

## Kjelder
*Arbeiderbladet, 19. desember 1983
Sten Osther

**Sten Osther** () er ein norsk tidlegare handballspelar. Han vart noregsmeister 1977 og 1983 med Fjellhammer IL. Han var rykkromspelar.

## Karriere
### Klubbspel
Osther var aktiv i Bækkelaget SK frå 1964 til 1975. Frå 1976 til -79, og på ny frå 1982 til -87 spelte han på Fjellhammer IL sitt lag. Her var han med på å vinne kongepokalen i 1977 og 1983. I mellomliggjande periode, 1979-82, var han trenar for handballaget til Vestli IL.

### Landslagsspel
Osther debuterte 12. november 1970 då Noreg slo Sverige 13–11 på heimebane. I 1972 var han med i det norske mannskapet som kom på niandeplassen i handballturneringa under Sommar-OL i München. Her skåra han til saman 6 mål i oppgjera med Romania, Tyskland og Spania. Han spelte sin 50. og siste landskamp 25. februar 1974, ein kamp som enda med femmåls-tap mot Island. Osther skåra 82 landslagsmål.

## Kjelder
*handball.no
Áile Jávo

**Áile Jávo**  () er generalsekretær i Samerådet, ei stilling ho har hatt sidan 2017.
Jávo har studert statsvitskap og har arbeidd med urfolksspørsmål og samiske saker, i Samerådet og i Arktisk råd. Frå 2013 til 2017 var ho president i Samerådet.

## Kjelder
* Áile Jávo si side på Samerådet si nettstad
Gunnar Henningsmoen

**Gunnar Henningsmoen** () var ein norsk paleontolog.

Henningsmoen var fødd i Kristiania som son av oberst Nils H. Henningsmoen. I 1962 gifta han seg med Kari Egede Larssen.

Han blei student i 1939 og blei uteksaminert med ein cand.real. grad frå Universitetet i Oslo i 1946. Under andre verdskrigen var han nokre år i eksil i Sverige, etter at Universitetet i Oslo blei stengt. Han blei tilsett som kurator ved Paleontologisk Museum i 1948 og forfremja til fyrstekurator i 1956. Han fullførte dr.philos.-grada i 1957 med arbeidet *The trilobite family Olenidae*. Han var generalsekretær i Den Internasjonale Kommission for Stratigrafi frå 1960 til 1965, gjesteprofessor ved University of Kansas frå 1966 til 1967, og professor ved Universitetet i Oslo frå 1967. I tillegg til dei vitskaplege publikasjonane sine, er han kjend for den populærvitskaplege utgjevinga *Trilobitter* i 1977.

Han var medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi frå 1965 og var styremedlem av Noregs geologiske undersøking i 1970. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gunnar Henningsmoen|Gunnar Henningsmoen]]» frå ,  den 22. mai 2025.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Bjørn, Steenstrup, red. 1973: Henningsmoen, Gunnar. *Hvem er hvem?* 1973. Oslo: Aschehoug. s. 234.
* Nils Spjeldnæs, 1996). Gunnar Henningsmoen (nekrolog). *Aftenposten*. 28. mai 1996 s. 15.
* «Gunnar Henningsmoen». *Store norske leksikon*. Oslo, Kunnskapsforlaget.
Arild Akerø

**Arild Akerø** () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Stavanger. Han vart noregsmeister og to gongar seriemeister med Stavanger IF, samt ein gong noregsmeister med Viking HK. Han var linjespelar.

## Karriere
### Klubbspel
Akerø spelte i 1976 på tredjedivisjons-laget IL Viking. I 1981 melde han seg inn i Stavanger IF som spelte i 1. divisjon. 14. desember 1985 vart han toppskårar då laget vart norsk meister i handball for fyrste gong. Berre månader seinare vann SIF også 1. divisjon og sikra klubben den fyrste seriemeister-pokalen i handball. Sesongen etter forsvarte Akerø og SIF fyrsteplassen i 1. divisjon. 1987/88 var han spelande trenar på Sola IL sitt lag i 3. divisjon. Deretter melde han seg til teneste i Viking HK. 8. januar 1989 ytte han sitt til at Viking vann over hans tidlegare lag, Stavanger IF, i NM-finalen. Han la opp i 1990.

### Landslagsspel
Akerø spelte landskampar for Noreg frå 13. november 1985 til 27. februar 1987. Han opna med tap mot Tsjekkia og avslutta med siger over Bulgaria. Gjennom 50 kampar skåra han 100 landslagsmål.

## Kjelder
*handball.no
Tore B. Johannessen

**Tore Bjørkekjær Johannessen** () er ein tidlegare handballspelar og bankmann frå Kristiansand. Han var kantspelar, norsk meister 1980 med Kristiansands Idrettsforening.

## Karriere
### Klubbspel
Johannessen var aktiv på handballaget til Kristiansand IF i ei rekke av år fram til 1986. Høgdepunktet som spelar kom då KIF vann over Refstad IL i NM-finalen 1980. Ei tid var han spelande trenar for Øyestad IF.

### Landslagsspel
Frå debuten 25. juli 1979 deltok Johannessen i 93 av Noregs landskampar, fram til og med siste landslagsoppdraget den 28. februar 1985. I alt fann han vegen til nettmauskane 139 gongar. Flest mål, 7 i talet, skåra han i ein kamp der Sverige vart slått 23–21 den 13. november 1984.

## Kjelder
*handball.no
Andreas Cederbergh

**Andreas Cederbergh** () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Egersund, busett i Stavanger.

Cederbergh reiste i ung alder til sjøs med eit skip frå Trondheim, vart kapra i Nordsjøen og sat halvtanna år i prisonen i England. I 1818 tok han til som målarmeister i Stavanger. Seinare byrja han handel og fekk stilling som veginspektør. Han fekk bygt Cederbergs sal, ei bygning som i 1830-40-åra var ein kjend fest- og samlingsstad for borgarskapen i Stavanger. Cederbergh skreiv høvesdikt og fekk stifta eit dramatisk selskap. Sjølv opptredde han ved mange høve.

Cederbergh representerte Stavanger by i stortinget i 1833, 1836 og på omframtstortinget 1836-37. Han var medlem i Næringskomiteen, i 1833 var han også med i komiteen om kjøpstadskatten.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
August Petermann

**August Heinrich Petermann** () var ein tysk kartograf og geograf frå Bleicherode. Frå 1845 til 1854 arbeidde han som kartograf i Storbritannia. Sidan var han sysselsett i Perthes geografiske anstalt i Gotha, der han grunnla og redigerte *Petermanns geographische Mitteilungen*. Petermann tok initiativet til mange vitskaplege ekspedisjonar, særleg til Afrika, og var ein mykje produktiv kartograf.

## Kjelder
Toni Breidinger

**Antoinette Marie "Toni" Breidinger** () er ein amerikansk motorsportutøvar som køyrer i den amerikanske NASCAR-serien.

Toni Breidinger er fødd i San Francisco og voks opp i Hillsborough i California. Ho er av norsk avstamming på morssida. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* [tonibreidinger.com Official website]
* Driver statistics
Konteinar

**Konteinarar** eller **containerar** er standardiserte ilåt nytta til å føra ulike former av gods. Konteinarskip er bygde særskilt for å føra konteinarar. Konteinarar vert òg førte med lastebil, tog og fly.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
Kitakyushu

**Kitakyūshū **(北九州市, Kitakyūshū-shi) er ein by i Fukuoka-prefekturet i Japan. I 2019 hadde byen ikring 940&nbsp;000 ibuarar, noko som gjer han til den nest største i både Fukuoka-prefekturet og på øya Kyushu.

Kitakyūshū  vart grunnlagd i 1963, då fleire kommunar kringom den historiske byen Kokura vart slått saman. Namnet tyder Nord-Kyushu på japansk. Byen ligg lengst nord på Kyushu ved Kanmon-sundet, sundet skil Kyushu frå Honshu, tvers overfor byen Shimonoseki. Kitakyushu og Shimonoseki er knytt saman gjennom ei rekke transportsamband,så som Kanmon-brua og Kanmon-tunnelane.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kitakyushu|Kitakyushu]]» frå ,  den 24. mai 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nils Otto Bull

**Nils Otto Bull** () var ein dansk-norsk kjøpmann og stortingsmann fødd ved Horsens i Danmark.

Bull var kjøpmann i Tønsberg og eigde Vallø saltverk. Tvangsbidraget til Noregs Bank gav han pengevanskar og mange andre vanskar. I sine siste leveår var han blind. 

Bull representerte Tønsberg i 1818-stortinget. Han var då medlem i 10 komitear, mellom anna om kjøpstad i Ålesund, og om unionelle tilhøve. Sidan representerte han Tønsberg og Holmestrand på stortinget 1827 og omframtstortinget 1828, medlem i Gasje- og Pensjonskomiteen og Komiteen om kjøpstadskatten.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Karl Johan Aarønes

**Karl Johan Aarønes** () var ein norsk byråkrat og politikar frå Bolsøy i Møre og Romsdal som var stortingsrepresentant i perioden 1950-53.

Skulevinteren 1917/18 var Aarønes elev ved Møre Folkehøgskule i Ørsta. 1921/22 tok han teknisk utdanning i Kristiania. Han arbeidde fleire tiår på Vegkontoret for Møre og Romsdal, adresse Molde. Til sist var han arbeidsdirektør i Møre og Romsdal fram til 1967.

Aarønes var medlem av Molde bystyre periodane 1945–55 og 1960–63, varaordførar 1952–55 og 1960–63. Gjennom stortingsvalet 1949 vart han vald til første vararepresentant for kjøpstadene i Møre og Romsdal fylke, valkrinsen Kristiansund, Molde og Ålesund. Heile tingbolken 1950-53 hadde han fast sete i Stortinget, ettersom Ulrik Olsen var kommunalminister i den andre Gerhardsen-regjeringa og i Torp-regjeringa. Aarønes var medlem i Kommunalkomitéen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karl Johan Aarønes|Karl Johan Aarønes]]» frå ,  den 24. mai 2025.*