open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Froskar

**Froskar** er slanke, vasslevande amfibium i ordenen halelause padder (*Anura*). 

## Omgrep

Omgrepet er ikkje ei taksonomisk gruppe, men er ei polyfyletisk gruppe der padder ikkje er tekne med. Denne inndelinga gjev ei viss meining i europeisk samanheng, der ho omtrent samsvarer med familiane ekte froskar *[[Ranidae]]* og padder (*[[Bufonidae]]*). Utanfor Europa finst det derimot halelause padder som ikkje fell naturleg inn i denne grupperinga.

Den arten ein gjerne meiner når ein snakkar om «frosk» på norsk er buttsnutefrosk (*Rana temporaria*). I Noreg finst det elles fire andre artar ein kallar froskar. *Rana* er ei biologisk slekt med ein del typiske froskar, medan familien ho høyrer til, *Ranidae*, blir kalla ekte froskar.

I Noreg er det registrert fire froskeartar:
* Buttsnutefrosk *Rana temporaria*
* Spissnutefrosk, *Rana arvalis*
* Damfrosk, *Rana lesseonae*
* Latterfrosk, *Rana ridibunda*

## Ordsoge

«Frosk» kjem av norrønt *froskr* og har samanheng med ordet «frode» (bokmål «fråde»). Ordet er i slekt med engelsk *frog* og tysk *Frosch* og kjem frå urgermansk **fruska-z* med den urindoeuropeiske rota **preu-* ('å hoppe, springe').

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frosker|Frosker]]» frå ,  den 6. oktober 2010.*  
*Mylapp eller hopparlappe?  ved Nynorsksenteret
 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Akon

**Akon** () er ein amerikansk R&B-songar som i sine sju første år voks opp i Senegal. I sjuårsalderen flytta han til New Jersey i USA. Han er muslim, og er son av jazztrommeslagaren Mor Thiam.

Akon gav ut debutalbumet *Trouble* i 2004, som vart ein stor slager med songen «Lonely». Songen stod på VG-lista i fleire veker i 2004. Nyleg hadde han lansert albumet, *Konvicted*. Dei nye singlane hans; «I Wanna Fuck You (også kjent som «I Wanna Love You», frå musikkvideoen; endra tittel på grunn av amerikansk lovgiving), «Smack That» og «Don't Matter» som gjorde det bra på fleire hitlister verda over.

## Diskografi
**Trouble* (2004)
**Konvicted* (2006)
**Freedom* (2008)
**El Negreeto* (2019)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad 
*
Karlen Mkrttsjan

**Karlen Mkrttsjan** () er ein armensk fotballspelar som har spela på midtbanen for Pjunik i den armenske fotballigaen, og for det armenske landslaget.

Mkrttsjan har vorte seriemeister i Armenia med Pjunik i 2007, 2008 og 2009. Han debuterte for Armenia sitt A-landslag 2. februar 2008 i ein bortekamp mot Malta.
Marek Hamšík

**Marek Hamšík** () er ein slovakisk fotballspelar som har spela på midtbanen for Napoli i italiensk Serie A og på det slovakiske landslaget.

Hamšík drog til Brescia i italiensk fotball frå Slovan Bratislava i heimlandet som 17-åring, for 500 000 euro. Han debuterte i Serie A med Brescia 20. mars 2005, i ein alder av 17 år og 237 dagar. Han vart fast på laget i Brescia i 2005/06-sesongen, då laget spelte i Serie B. Sommaren 2007 gjekk han til Serie A-klubben Napoli for 5,5 millionar euro. I 2007, 2008 og 2009 vart han kåra til årets unge slovakiske fotballspelar. I 2008 vart han òg kåra til årets unge spelar i Serie A.

Hamšík debuterte for Slovakia sitt A-landslag 7. februar 2007 i ein privatlandskamp mot Polen. Han var landslagskaptein for Slovakia under fotball-VM i 2010 og spelte alle Slovakia sine fire kampar.
Edin Nuredinoski

**Edin Nuredinoski** () er ein makedonsk fotballspelar som har spela som keeper for Ethnikós Ákhnas i den kypriotiske toppdivisjonen. Han har òg landskampar for Makedonia.

Nuredinoski har spelt det meste av karrieren sin i makedonsk fotball, med unntak av 2006/07-sesongen, då han spelte for Eintracht Braunschweig i tysk 2. Bundesliga. I 2009 drog han til Kypros og Éthnikos Ákhnas. Han debuterte for Makedonia sitt A-landslag i 2009.
Bann

:*Sjå òg [[Bannlysing]]*

**Bann** er den lengste elva i Nord-Irland, og er delt i to av innsjøen Lough Neagh. Øvre Bann renn frå Mournefjella ned i Lough Neagh, mens nedre Bann renn frå innsjøen og ut i havet ved Coleraine. Den totale lengda er omkring 129&nbsp;km.

**Bann** finst også som by i Tyskland (Kjelde: Google Earth)
Framtida.no

**Framtida.no** er ei nyhende- og debattavis med unge som målgruppe. Ansvarleg redaktør er Espen Udland  (2018), og redaktør Svein Olav B. Langåker.

Nettstaden vart starta i 1. september 2010 som eit samarbeid mellom ABC Startsida, Landssamanslutninga av nynorskkommunar, Landslaget for lokalaviser, Magasinett, Pirion og Mot til å meina, og fekk støtte frå Kulturdepartementet dei første åra som ein del av det målpolitiske arbeidet. Eit viktig mål med nettavisa er å styrkja nynorsken. Elles skal Framtida.no vera ein viktig arena for engasjementet til unge og sjå nyhende frå ein ung synsvinkel. Nettstaden er redigert på liberal nynorsk. Fleire lokalaviser, Magasinett og Dag og Tid leverer stoff, men det er òg ein stor del eigenproduserte artiklar. I tillegg er det lagt opp til aktivitet frå brukarane.

I løpet av 2017 var 825.000 brukarar innom Framtida.no. I 2016 var talet 485&nbsp;000.

Språkfakta 2015 kallar Framtida.no den viktigaste tilveksten til nynorsk nettjournalistikk etter 2000.

## Prisar og utmerkingar
Framtida.no ved redaktør Svein Olav B. Langåker fekk 3. februar 2018 tildelt heiderleg omtale av Haugesund journalistlag for ein artikkelserie om song i skulen.

Framtida.no fekk Målprisen 2018 av Hordaland Mållag 17. mars 2018.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Dylan av Bob Dylan (2007)

***Dylan*** (skriven **DYLAN** på omslaget) er ei samleplate frå 2007 av Bob Dylan. Albumet debuterte på 36. plass i USA og selde 20&nbsp;000 eksemplar den første veka. Deluxe-utgåva debuterte på 93. plass. I Noreg gjekk albumet opp til sjetteplass. 

## Innhald

### Enkel plate

### Trippelutgåve

## Salslister og salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dylan (2007 album)|Dylan (2007 album)]]» frå ,  den 7. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Prøver af Landsmaalet i Norge

***Prøver af Landsmaalet i Norge*** er ei bok av Ivar Aasen. Ho kom ut første gong i juni 1853. Boka, som var på 120 sider var delt i to hovuddelar: «Prøver af enkelte Bygdemal» med tekstar frå 20 ulike dialektar, og «Prøver af almindeligt Landsmaal» med 16 tekstar på standardisert landsmål i ulike sjangrar. Først i boka skriv Aasen ein fortale.

Det meste av stoffet er innsamla mellom 1842 og 1851. I landsmåldelen kjem han for første gong med framlegg til ein skriftnormal i praksis. Denne endra han lite seinare.

## Utgåver
* *Prøver af Landsmaalet i Norge* (1853)
* *Prøver af Landsmaalet i Norge* (1899)
* *Prøver av Landsmålet i Noreg* (Vestanbok Forlag 1985)

## Kjelder
*Magne Myhren: Prøver af Landsmaalet i *Prøver av Landsmålet i Noreg*. Vestanbok Forlag, 1985.
*Stephen J. Walton: Innleiing i *Om grunnlaget for norsk målreising*. Vestanbok Forlag, 1984.

;Fotnotar

## Bakgrunnsstoff

* 
* 
*
Kjeldemjølke

**Kjeldemjølke** er ei urt i mjølkefamilien. Arten si utbreiing ligg innanfor Europa.
Planta vert kring 20 cm høg og har grove bleike jordstenglar med skjelblad. Ho har grov raudleg stengel og tjukke mørkgrøne blad. Blomstrane er store og raudfiolette. Frøa er utan vorter. 

Kjeldemjølke blomstrar kring juli månad ved kjelder og småbekker. Planta veks i alle fjelltrakter i Noreg, og også ned i låglandet. Ho er funnen opp til 1370 m ved Finse.

## Kjelder
*Tysk Wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Hans Mo

**Hans Mattias Andersson Mo** () var ein norsk lærar og forfattar frå Ørsta. Han var den første ørstingen som tok i bruk landsmålet etter Ivar Aasen. Mo arbeidde heile sitt vaksne liv som lærar i Bergen, men barndomsbygda Ørsta var jamt i tankane: «I all denne Sveim og framande Eim, eg gløymer då aldri min Barnaheim». Han var far til Ragnvald Moe.

### Liv og gjerning
Foreldra hans var gardbrukarar på eit av bruka på den mangbølte garden Mo. 14 år gammal bar det ut i teneste for Hans Mo, på eit av bruka på garden Rebbestad, ei 6-7 km frå heimen. Året etter fekk han arbeid som krambudreng hos kjøpmann Knud Olsen i Ålesund. Der arbeidde han fram til 1856, dei tre neste åra var han lærar i Follestaddalen i Ørsta. Mo hadde då inga utdanning som skulle tilseie at han kunne vere lærar, så han må hatt godt «gjetord for både kunnskap og framferd», skriv Reidar Djupedal.

Skuleåret 1859-60 gjekk Mo på Stord seminar. Han var så lærar ved folkeskular i Bergen i over 54 år. Fyrst var han fire år hjelpelærar ved Christi Krybbes skule, deretter fast tilsett lærar på Stølen skule i fjorten år, og sist 36 år ved Krohnengen skule. Han underviste i norsk, song og sløyd.

I Bergen var Hans Mo aktiv på ei rekkje område. Han var med og skipa Vestmannalaget, han skreiv dikt, forteljingar, spelstykke og lærebøker, han komponerte, dirigerte kor, og han var ein mykje nytta talar. Sitt fyrste dikt fekk han på prent i 1858, «Norges Sommer». Dette og andre dikt skreiv han på stivt riksmål. Kring 1863 tok han til å skrive på landsmål. Hans fyrste dikt på landsmål er «Dei fyrsta Haustdagarne», som stod på trykk i Bergensposten 13. september 1863. *Diktsamling* kom ut 1874 med 37 dikt. Åra 1876-78 var han formann i Vestmannalaget og samstundes styrar av tidsskriftet Fraa By og Bygd.

I 1986 gav Ørsta Mållag ut *Ei bok om Hans Mo*. Forfattarar var Terje Aarset og Reidar Djupedal.

## Kjelder
* Terje Aarset og Reidar Djupedal:*Ei bok om Hans Mo*, 1986
Norsk Revmatikerforbund

**Norsk Revmatikerforbund** (NRF) er ein landsomfattende interesseorganisasjon for alle med revmatisme og muskel- og skjelettplager. NRF vart stifta 15. mars 1951 og er ein av dei største interesseorganisasjonane i landet for funksjonshemma, med ca 40 000 medlemmer.
 
NRF har om lag 300 lokale lag og foreiningar, eigne foreininger og grupper for dei mest utbreidde diagnosane, og fylkeskontor i alle fylke. I tillegg driv NRF barne- og ungdomsarbeid i alle fylke. NRF sin ungdomsorganisasjon heiter BURG (barne- og ungdomsrevmatikergruppe).

NRF sitt arbeid for menneske som har revmatisme og muskel- og skjelettplager omfattar mellom anna interessepolitikk, informasjonsarbeid, bevisstgjering, likemannsarbeid, trening- og mosjonsarbeid, forsking og mykje meir.

Norsk Revmatikerforbund arbeider mot politikarar og andre som tek avgjerder for å:
* Auke talet på plassar ved dei statlege behandlingsreisene.
* Auke tilgangen til varmtvassbasseng som held 34 grader.
* Auke satsinga på forsking, mellom anna for å kunne stille tidleg diagnose.
* Auke tilgangen til fysioterapi og rehabiliteringsplassar.
* Auke tilgangen til biologiske medisinar. 
* Redusere kraftig talet på revmatikarar som er sjukmelde og trygda.

NRF har eit eige ferie- og behandlingssenter på Costa Blanca i Spania som heiter Reuma-Sol Senter. Dette senteret har norsktalande personale, er 100 % tilrettelagt for funksjonshemma og har eit stort utval av behandlings- og aktivitetstilbod. Reuma-Sol er eit «non-profit»-foretak. Hensikta er å leggje til rette for at gjestane skal få eit best mogleg opphald til ein fornuftig pris. NRF sine  fylkeslag arrangerer gruppeturar til Reuma-Sol, men ein kan også reise åleine, eller saman med familie og vener.

## Bakgrunnsstoff
*Norsk Revmatikerforbund
* BURG
* Reuma-Sol 
* Medlemsbladet Revmatikeren inneheld mykje nettbasert informasjon om revmatiske diagnosar, forsking og mykje meir.
Knut Vartdal

**Knut Vartdal** () var ein norsk fiskar, fiskebåtreiar, organisasjonsmann og ordførar. Han var fødd på Søre-Vartdal i Vartdal kommune, no Ørsta, på Sunnmøre. 

Knut Vartdal tok til som fiskar som 16-åring. 24 år gamal var han skipper under sildefiske og selfangst.

I 1922 grunnla han Vartdal Fiskeriselskap A/S. Saman med fem brør, som var skipperar på båtane, bygde han dette selskapet opp til å verte eit av dei største fiskerireiarlaga i landet. Knut Vartdal var første formann i representantskapet i Storsildlaget. I mange år var han formann i styret for Noregs Sildesalslag. Saman med Georg Garshol og Hans O. Vindenes stod han bak skiping av Fiskebåtredernes Forbund, seinare Fiskebåt, organisasjonen til den havgåande fiskeflåten. Vartdal var første formann i Fiskebåtredernes Forbund, frå starten i 1946 til han omkom i 1959.

Knut Vartdal var ordførar i Vartdal kommune 1937-1942. Då vart han avsett under krigsstyresmakta. Han fungerte på nytt frå krigsslutt til nytt val vart halde. 

Han vart i 1950 utnemnd til Riddar av 1. klasse av St.Olavs Orden. Han vart og tildelt medalje frå Selskapet for de Norske Fiskeriers Fremme.

Knut Vartdal omkom i bilulukke i 1959. Ved heimen hans på Vartdal har Fiskebåtredernes Forbund reist ein bauta.

## Kjelder
* Harald Kjølås: Bulldosaren i norsk fiskeri i *100 år 100 navn Personer som har preget hundreåret på nordvestlandet* Sunnmørsposten Forlag 2000
* Harald Grytten:*Fisk og Forbund, Festskrift til Fiskebåtredernes forbund 1946 - 1996* Fiskebåtredernes Forbund 1996. ISBN 82-993729-0-9

## Bakgrunnsstoff

* NBL-artikkel om Vartdal, skriven av Ole Johan Østvedt.
Knut Vartdal (fleirtyding)

**Knut Vartdal** kan vise til:
*Knut Vartdal (1887-1959), norsk fiskebåtreiar og ordførar
*Knut Vartdal d.y. (1940-), norsk statssekretær, fiskeridirektør og fiskebåtreiar
*M/S «Knut Vartdal», sildesnurpar
Drevjemoen

**Drevjemoen** er ein militærleir i Drevja, 30 kilometer nord for Mosjøen, oppretta i 1911 og gradvis utbygd i løpet av mellomkrigstida. Han var ei tid standkvarter for Sør-Hålogaland regiment. Leiren vert no disponert av Sør-Hålogaland Heimevernsdistrikt 14.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:|]]» frå , den 7. oktober 2010.*
MS «Nordstjernen»

**MS «Nordstjernen»** er eit tidlegare hurtigruteskip sett i rute i 1956, oppkalla etter skipet som havarerte i Raftsundet september 1954. 

MS «Nordstjernen» gjekk i fast rotasjon i hurtigruta frå 1956 til 2002. Skipet vart tatt ut av ordinær hurtigrutetrafikk i 2002, men gjekk som erstatningskip i vinterhalvåret frå 2005/2006. I sommarhalvåret gjekk skipet i cruisetrafikk ved Svalbard.

24. februar 2006 kunne MS «Nordstjernen» markera 50-årsjubileum som hurtigruteskip. Det hadde då reist ein distanse som tilsvarer 150 gonger rundt ekvator. I 2009 vart det igjen sett inn i fast hurtigrutetrafikk. MS «Nordstjernen» var det eldste skipet i ordinær hurtigrutetrafikk fram til siste anløp i Bergen 22. mars 2012, og var dermed det skipet som hadde lengst fartstid på denne ruta - 9 år lengre enn DS «Vesteraalen». Skipet vart erklært verneverdig av Riksantikvaren i 2007 og freda i desember 2012.

## Historie
MS «Nordstjernen» var det åttande nybygde hurtigruteskipet etter krigen. Det kom i staden for DS «Nordstjernen» frå 1937 som havarerte ved Hanøya i Raftsundet 22. september 1954. MS «Norstjernen» var det første hurtigruteskipet som vart bygd ved Werft Blohm & Voss i Tyskland.

### I hurtigruta

Skipet vart sjøsett 26. oktober 1955 og overlevert 24. februar 1956. Den 1. mars 1956 vart MS «Nordstjernen» sett inn i hurtigrutetrafikk for første gong. I åra 1976 til 1979 gjekk det på vårparten i turistrute mellom Bergen og Lerwick på Shetland. Desse turane var organisert slik at skipet gjekk i ordinær hurtigrutetrafikk til Bergen før turen til Shetland og tilbake i hurtigrutetrafikk etter heimkomst. På denne måten kunne passasjerar frå andre stader i hurtigruteleia starte og slutte turen på heimstaden.

I 1979 vart MS «Nordstjernen» og BDS sine tre andre hurtigruteskip (MS «Midnatsol» (1949), MS «Nordlys» (1951) og MS «Polarlys» (1952)) selde til Troms Fylkes Dampskibsselskap (TFDS), og dei fekk skorsteinsmålinga til TFDS med eit stort kvitt felt med eit smalt raudt felt over og under. Frå BDS-tida hadde dei ei stjerne i baugen og denne har dei enno, sjølv om TFDS ikkje brukte slike merke.

I 1983 vart skipet oppgradert ved Mjellem & Karlsen Verft i Bergen. Ny hovudmotor vart installert og fleire av lugarane fekk eige toalett med dusj. Køyekapasiteten vart etter dette redusert til 179. 

## Kjelder
Borussia Mönchengladbach

**Borussia Mönchengladbach** er ein tysk fotballklubb frå byen Mönchengladbach i delstaten Nordrhein-Westfalen. Klubben vart stifta 1. august 1900 av unge menn frå bydelen Eicken. Borussia tyder eigentleg Preussen.

Fotballklubben hadde si stordomstid frå sesongen 1969/70 til 1980. I desse åra var klubben ein av dei aller beste i Europa og vann UEFA-cuppen to gonger og nådde i 1977 finalen i Europacupen for serievinnarar, finalekampen enda med tap mot engelske Liverpool. Spelarar som Berti Vogts, Günter Netzer, Herbert Wimmer, Jupp Heynckes, Rainer Bonhof og danske Allan Simonsen var sentrale i denne perioden. 

### Merittar
* Europacupen, tapande finalist 1977 (1-3 mot Liverpool FC)
* Vinnar av UEFA-cupen 1975 og 1979
* UEFA-cupen, tapande finalist 1973 og 1980
* Vinnar av Bundesliga: 1970, 1971, 1975, 1976, 1977
* Vinnar av DFB-cup: 1960, 1973, 1995

### Spelarstall
*Per 31. august 2021*

### Norske spelarar i Borussia Mönchengladbach
*Kai-Erik Herlovsen, Gøran Sørloth, Erik Thorstvedt, Kjetil Rekdal,  Morten Pedersen, Hassan El Fakiri, Håvard Nordtveit og Joshua King.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Borussia Mönchengladbach|Borussia Mönchengladbach]]» frå ,  den 16. september 2015.*
Erik Thorstvedt

**Erik Thorstvedt** () i Stavanger) er ein norsk tidlegare fotballspelar. Han var målvakt og aktiv på nasjonalt og internasjonalt nivå frå 1981 til 1996. Thorstvedt debuterte i på det norske fotballandslaget i ein kamp mot Kuwait (Resultat: 0&ndash;1) 13. november 1982. Han var førsteval mellom målstengene på landslaget i 13-14 år, og spela 97 A-landskampar, den siste i 1996.

Thorstvedt spela for klubbane Madla, Eik, Viking, Borussia Mönchengladbach, IFK Göteborg og Tottenham. Han var tapande cupfinalist med Viking i 1984 &ndash; ein kamp som vert særleg hugsa grunna eit frisparkmål av Per Egil Ahlsen. Sidan var han med å vinne to svenske seriemesterskap for IFK Göteborg, og vart i 1991 den første nordmann som vart cupmeister i England med Tottenham. Thorstvedts keeperdrakt og FA-cupmedalje er i dag utstilt på Fotballmuseet på Ullevaal stadion.

Etter han slutta som spelar var Thorstvedt keepertrenar på det norske landslaget og sportsdirektør i Viking. I dag er han programleiar i sportsavdelinga i fjernsynsselskapet TV2. 

### Merittar
*Vinnar av FA-cupen: 1991 med Tottenham Hotspur

## Kjelder
*eu-football
The Bootleg Series Vol. 8: Tell Tale Signs

***The Bootleg Series Vol. 8&nbsp;– Tell Tale Signs: Rare and Unreleased 1989–2006*** er eit samlealbum av Bob Dylan gjeven ut på Legacy Records i 2008. Det var den sjette utgjevinga i Bob Dylan Bootleg Series og kom opphavleg ut på ein dobbel-CD eller ei avgrensa tredobbel vinylplate, i tillegg til ei utvida CD-utgåve med tre plater. Denne sistnemnde utgåva av *Tell Tale Signs* inneheld ei 56 siders bok med merknader om innspelingane av Larry Sloman, ei bok med bilete, *The Collected Single Sleeves of Bob Dylan* henta frå Dylan-utgjevingar verda over, i tillegg til ein 7"-vinylsingel med to spor frå samlinga: «Dreamin' of You» og «Ring Them Bells».

## Bakgrunn
Albumet omfattar innspelingane frå *[[Oh Mercy]]*, *[[World Gone Wrong]]*, *[[Time Out of Mind]]* og *[[Modern Times av Bob Dylan|Modern Times]]*, i tillegg til fleire songar for filmmusikk og tidlegare konsertopptak frå 1989 og fram til 2006. Samlinga inneheld òg ein song frå eit skrinlagd album Dylan hadde byrja på med David Bromberg i 1992, og Dylan sin duett med Ralph Stanley, «The Lonesome River». 

Sjølv om *[[Under the Red Sky]]*, *[[Good as I Been to You]]* og *[["Love and Theft"|Love and Theft]]* alle vart spelte inn på denne tida, er det ingen songar frå innspelinga av desse på *Tell Tale Signs*. Ein alternativ versjon av «Series of Dreams» var òg med på Vol. 3 av Bootleg Series. «Dreamin' of You», eit unytta spor frå *Time Out of Mind*-innspelingane, vart tilbydd som gratis nedlasting frå heimesida til Bob Dylan og vart òg send til radiostasjonar som ein promosingel. 

I den første veka av oktober 2008 vart heile albumet gjort tilgjengeleg for gratis strøyming på den offisielle nettsida til National Public Radio. 

## Mottaking
Albumet debuterte på sjetteplassen på Billboard-lista og selde over 600&nbsp;000 eksemplar fram til 2010. Dette vart det 17. albumet til Dylan som nådde Topp 10 i USA. I Noreg nådde albumet fjerdeplassen. Albumet har fått ein poengsum på 86% på MetaCritic. Det vart òg kåra til det nest beste albumet i 2008 av Rolling Stone.

## Innhald
Alle songar er skrivne av Bob Dylan, utanom der andre er nemnde. 

## Luksusutgåva
Den offisielle nettsida til Dylan tilbaud ei luksusutgåve av albumet, inkludert ei 150-siders bok og ei bonusplate. Fans som førehandstinga luksussamlinga direkte frå nettsida fekk òg ein eksklusiv 7"-vinylsingel. Dei første 5000 bestillingane fekk òg ein plakat frå *[[Theme Time Radio Hour]]* poster. *The Bootleg Series Vol. 8* vart òg gjeven ut på vinyl med fire 180-gramsplater, i tillegg til digital nedlasting og ein 12" x 12" versjon av ei bok skriven av Sloman.

         
 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Bootleg Series Vol. 8: Tell Tale Signs|The Bootleg Series Vol. 8: Tell Tale Signs]]» frå ,  den 7. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
John O’Shea

**John O'Shea** () er ein irsk tidlegare fotballspelar som har spela for Sunderland i engelsk Premier League og for det irske landslaget. O'Shea spelte før dette heile karrieren sin fram til han var 30 år, utanom to utlånsperiodar, for Manchester United, og har vorte seriemeister med dei i 2003, 2007, 2008 og 2009. Han var med på å vinna den europeiske Meisterligaen i 2008.

## Klubbkarriere
Han vart funnen av speidarar frå Manchester United mens han spelte for ein lokal klubb i Waterford. Han skreiv under proffkontrakt med United som 17-åring og debuterte i ein ligacupkamp mot Aston Villa i 1999. I 2000 var han på utlån hjå Bournemouth i den tredje høgste divisjonen, og i 2001 var han på utlån hjå Royal Antwerp i den belgiske toppdivisjonen. I 2002/03-sesongen braut han gjennom på Manchester United sitt førstelag. Han var kaptein for United første gong i ein kamp mot Birmingham City i 2009/10-sesongen. Sommaren 2011 gjekk han til Sunderland.

## Landslagskarriere
O'Shea debuterte for det irske A-landslaget 15. august 2001 som innbytar i ein heimekamp mot Kroatia. Debuten hans var lite vellykka, då han gav bort eit straffespark som Kroatia skåra på, noko som førte til at kampen enda uavgjort. Han kom ikkje med i Irland sin tropp til fotball-VM i 2002, men har seinare vorte fast på Irland sitt landslag, som oftast som midtstoppar. Han skåra det første landslagsmålet sitt 19. august 2003 i ein privatlandskamp mot Australia.
## Merittar
*Engelsk ligameister: 2003, 2007, 2008 og 2011 med Manchester United:
*Engelsk cupmeister: 2004 med Manchester United
*Champions League-vinnar: 2008 med Manchester United
## Anna
O'Shea har spelt i alle posisjonar for Manchester United, også som keeper i sluttminutta av ein ligakamp mot Tottenham Hotspur i februar 2007. Han gifta seg 8. juni 2010.
Zoran Tošić

**Zoran Tošić** () er ein serbisk fotballspelar som har spela for CSKA Moskva i den russiske toppdivisjonen, og for det serbiske landslaget. Han vart seriemeister i Serbia med Partizan i 2008.

Tošić debuterte for Serbia sitt A-landslag 8. september 2007 i ein EM-kvalifiseringskamp mot Finland. Han skåra det første landslagsmålet sitt 12. august 2009 i ein privatlandskamp mot Sør-Afrika. Han var med Serbia sin tropp til fotball-VM i 2010, der han fekk spela som innbytar i éin kamp, Serbia sin siste kamp, mot Australia.
Aljaksandr Hljeb

**Aljaksandr Pawlavitsj Hljeb** () er ein kviterussisk fotballspelar som har spela for Wolfsburg i tysk Bundesliga på lån frå Barcelona, og for det kviterussiske landslaget.

Hljeb vart seriemeister i Kviterussland med BATE i 1999 og i Spania med Barcelona i 2009. Han var òg med på å vinna den europeiske Meisterligaen med Barcelona i 2009. Han har vorte kåra til årets kviterussiske fotballspelar seks gonger, i 2002, 2003, 2005, 2006, 2007 og 2008. Hljeb debuterte for Kviterussland sitt A-landslag i 2001 som innbytar i ein kamp mot Wales. Han skåra det første landslagsmålet sitt i april 2002 mot Ungarn. Han var landslagskaptein første gong 22. august 2007 i ein kamp mot Israel.

Bror hans, Vjatsjaslaw, har òg vore kviterussisk landslagsspelar i fotball.
Vasile Maftei

**Vasile Maftei** () er ein rumensk fotballspelar som har spela for Unirea Urziceni i den rumenske fotballigaen, og for det rumenske landslaget.

Maftei spelte i åtte sesongar, frå 2001 til 2009, for Rapid Bucuresti, og vart seriemeister i Romania med dei i 2003. Han debuterte for Romania sitt A-landslag 24. mai 2005 som innbytar i ein privatlandskamp mot Moldova. Han skåra det første landslagsmålet sitt i ein privatlandskamp mot Armenia 28. februar 2006.
Myrdal i Åsane

**Myrdal** er ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 2982 i 2001 Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen.

Myrdal ligg sentralt til i Åsane, i området som stundom vert kalla Midtbygda i Åsane. I 1970- og 1980-åra vart det bygd store bustadfelt i dei sørvestre delane av Myrdal. Her ligg mellom anna eit av dei største burettslaga i landet, Prestestien borettslag, med 655 bustader. Litt av burettslaget ligg på nabogarden Ulset. I den austre delen av området ligg kjøpesenteret Åsane storsenter, som er ei samanslåing av to kjøpesenter, Åsane senter, som opna i desember 1976, og Arken. I dette området ligg òg Åsane nye kyrkje frå 1993 og Åsane idrettspark, med Vestlandshallen, som er brukt som idretts- og konsertarena. På garden Myrdal sin grunn ligg òg barneskulane Haukedalen skole og Skinstø skole og ungdomsskulen Blokkhaugen skole. Det gamle innmarksområdet, i den nordlege delen av området, er, per 2010, framleis ikkje utbygd, og det er framleis litt gardsdrift på garden med sauer og hestehald.

Myrdal og nabogarden Ulset har truleg vore same gard i gammal tid, men vart truleg delt alt i jernalderen. Myrdal vart liggjande aude etter Svartedauden. Leiglendingane på garden kjøpte bruka sine frå jordeigaren, enkja etter den tidlegare bergensbispen Nils Pedersen Smit, i 1719 og vart sjølveigarar. Det var då to bruk på garden.

## Kjelder
*Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 195-200
Ulset

**Ulset** er ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 1254 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen.

Ulset ligg sentralt til i Åsane, i området som stundom vert kalla Midtbygda i Åsane. Frå siste halvdel av 1960-åra vart det bygd store bustadfelt i dei sørlege delane av Ulset. I området rundt kjøpesenteret Åsane storsenter, som houvdsakleg ligg på nabogarden Myrdal sin grunn, ligg fleire større varehus, mellom anna IKEA. På garden Ulset sin grunn ligg òg barneskulen Ulsetskogen skole og U. Pihls vidaregåande skule. Per 2010 er det framleis litt gardsdrift på garden med sauehald.

Ulset og nabogarden Myrdal har truleg vore same gard i gammal tid, men vart truleg delt alt i jernalderen. Leiglendingane på garden kjøpte bruka sine frå jordeigaren i 1707 og 1722. Det var då to bruk på garden.

## Kjelder
Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 188-194
Mjølkeråen

**Mjølkeråen** er ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 1844 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Mjølkeråen ligg nordvest i Åsane, ved Byfjorden. 

Frå om lag 1970 vart det bygd store bustadfelt i Mjølkeråen. På garden sin grunn ligg barneskulen Mjølkeråen skole, som opna i 1969, og Marikollen ungdomsskole, som opna i 1980. 

Leiglendingane på garden kjøpte bruka sine frå jordeigaren i 1727. Det var då fem bruk på garden. Husdyrhaldet i Mjølkeråen tok slutt i 1990-åra.

## Kjelder

* Fyllingsnes, Frode. (2007) *[https://books.google.no/books/about/Åsane_i_fortid_og_nåtid_Slektshistorie.html?id=Y-RzPgAACAAJ&redir_esc=y Åsane - i fortid og nåtid]*. Bodoni forlag. s. 156-167.
Toppe

**Toppe** er to matrikkelgardar, Nordre Toppe og Søre Toppe, i Åsane bydel i Bergen. Delinga i Nordre og Søre skjedde før 1350. Folketalet innanfor dei to gamle matrikkelgardane var  i 2001 - 13 i Søre Toppe og  i Nordre Toppe. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Toppe ligg nordvest i Åsane. 

Frå 1970-talet har det vorte bygd store bustadfelt på Nordre Toppe, noko som førte til kraftig folkeauke. 

Det er framleis gardsdrift på eitt bruk på Nordre Toppe. På Søre Toppe har det ikkje vore utbygging av bustader, og her vert det framleis drive gardsdrift, i tillegg til heilårleg blomeproduksjon i store drivhus.

## Kjelder

----
*Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 156-167
Luca Antonelli

**Luca Antonelli** () er ein italiensk fotballspelar som spelar i forsvar for Genoa i italiensk Serie A. Han har òg landskampar for Italia.

Antonelli spelte for ungdomslaget til Milan og debuterte i Serie A for Milan 23. desember 2006, men han fekk ikkje fleire seriekampar for Milan. Han var på lån hjå Bari i Serie B haustsesongen 2007. Vårsesongen 2008 var han på lån hjå Parma. Parma overtok halve kontrakten hans sommaren 2008, og den andre halvparten sommaren året etter. Tidleg i januar 2011 gjekk han til Genoa. Antonelli debuterte for Italia sitt A-landslag 3. september 2010 i ein EM-kvalifiseringskamp borte mot Estland.
Josip Iličić

**Josip Iličić** () er ein slovensk fotballspelar som spelar på midtbanen for NK Maribor. Han har òg landskampar for Slovenia. 

Iličić vart fødd i Bosnia-Hercegovina, men flytta til Slovenia då han var berre eitt år gammal. Han har kroatisk opphav, og kunne difor ha spelt for landslaga til både Kroatia og fødelandet Bosnia-Hercegovina, men valde Slovenia, der han har budd mesteparten av livet. Han debuterte for Slovenia sitt A-landslag 11. august 2010 i ein privatlandskamp mot Austerrike.

Iličić vart seld til Palermo i italiensk Serie A frå den slovenske klubben Maribor sommaren 2010 for ein ukjend sum, som ein går ut frå er rundt 2,3 millionar euro. Dette gjorde han til ein av dei dyraste slovenske fotballspelarane. Han spela for Palermo frå 2010 til 2013 og for Fiorentina frå 2013 til 2017. Deretter gjekk han over til Atalanta BC.
Christmas in the Heart

***Christmas in the Heart*** er det 34. studioalbumet til Bob Dylan og det første julealbumet hans. Det kom ut 13. oktober 2009 på Columbia. Albumet består av salmar og populære julesongar. Alle inntektene Dylan fekk frå salet av albumet gjekk til Feeding America i USA, Crisis i Storbritannia og World Food Programme.

Dylan sa at sjølv om han var jødisk (han vart kristen i slutten av 1970-åra), følte han seg aldri utanfor i jula i barndommen i Minnesota. Albumet nådde 23. plass på albumlista i USA og 5. plass i Noreg. Meldinga om at Dylan hadde planar om å spele inn eit julealbum kom uventa og var uvanleg for Dylan. Albumet gjekk rett inn Billboard's Holiday og Billboard's Folk Album -listene, 10. plassen på rockealbumlista og 23. plassen på den totale lista. 

## Innspeling
Albumet vart spelt inn i eit studio i Santa Monica som Jackson Browne eig. 

I ei intervju publisert av Street News Service, spurte journalisten Bill Flanagan Dylan om kvifor han spelte songane så beintfram, og Dylan svarte: «Det er ikkje noko anna måte å sele dei på. Desse songane er ein del av livet mitt, like mykje som folkevisene. Du må spele dei beintfram òg.»

## Utjeving og mottaking
Dylan gav ut ein musikkvideo for songen «Must Be Santa» regissert av Nash Edgerton. I videoen har Dylan og nokre folk ein julefest, før to av gjestene byrjar å slost og knnuser ting rundt seg I siste scenen kan ein sjå Dylan og julenissen.

Det vart òg laga ein musikkvideo til songen «Little Drummer Boy» regissert av Jeff Scher.

## Mottaking
På Metacritic har albumet ein poengsum på 62 av 100, basert på 17 meldingar.

Det var uventa at Dylan spelte inn eit julemusikkalbum og han vart først møtt med skepsis, men prosjektet vart til slutt godt likt blant fleire av kritikarane som eit friskt pust for desse klassikarane.

Feeding America fekk inntektene frå platesalet i USA og Dei sameinte nasjonane sitt World Food Programme og Crisis fekk inntektene for salet i Storbritannia. 

## Innhald

## Medverkande
*Bob Dylan – vokal, gitar, elektrisk piano, munnspel
*Tony Garnier – bassgitar
*George Recile – trommer, perkusjon
*Donnie Herron – steelgitar, mandolin, trompet, fiolin
*David Hidalgo – trekkspel, gitar, mandolin, fiolin
*Phil Upchurch – gitar
*Patrick Warren – piano, orgel, celeste

**Andre medverkande**
*Amanda Barrett, Bill Cantos, Randy Crenshaw, Abby DeWald, Nicole Eva Emery, Walt Harrah, Robert Joyce – kor

**Teknisk**
*Bob Dylan – produsent
*David Bianco – innspeling, miksing
*Bill Lane – assisterande lydteknikar
*David Spreng – ekstra lydteknikar
*Glen Suravech – assisterande lydteknikar
*Rich Tosti, Ed Wong – studiostøtte

**Plateomslag**
*Olivia De Berandis – illustrasjonar på baksida
*Ewin Fotheringham – illustrasjonar på baksida
*Leonard Freed/Magnum Photos – foto på innsida
*Coco Shinomiya – design
*VisualLanguage.com – framsida

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Christmas In The Heart|Christmas In The Heart]]» frå ,  den 8. oktober 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Staut

**Staut** er ei norsk folkrockgruppe frå Valdres i Oppland. Gruppa vart skipa i 2009 av Gaute Lein Ausrød (vokal, gitar), Ørnulf Juvkam Dyve (tråorgel, trekkspel, piano, vokal), Dag Arve Sandnes (gitar, mandolin), Asle Tronrud (fele, vokal), Torgeir Bolstad (kontrabass, vokal) og Tom Jonli (trommer). Jonli vart seinare erstatta av Alf Magne Hillestad og så Frode Flatland.

Musikken er laga og arrangert av gruppa sjølv. Tekstane vert skrivne av Ørnulf Juvkam Dyve, som har fått tildelt «Målprisen» av Valdres mållag for flittig bruk av dialekt i sitt musikalske virke. Debutalbumet til gruppa, òg kalla *Staut*, vart slept i mars 2010 og kom inn på VG-lista, der det vart liggande i fleire veker. Hausten 2011 følgde gruppa opp med *Eigarlaus*, som nådde 2. plass . Albumet gav Staut radiohits med «Slepp me inn» og «Tomfat». Mot slutten av 2011 vart Jonli erstatta av trommeslagaren Alf Magne Hillestad. I april 2013 gjekk Staut til topps med tredjealbumet *Stugureint*. Året etter kom *St. Peppersby*, der Frode Flatland spelte trommer. Gruppa følgde opp med *Ja* i januar 2017 og *Makalaus* i januar 2019.

## Diskografi
* 2010 *Staut*
* 2011 *Eigarlaus*
* 2013 *Stugureint*
* 2014 *St. Peppersby*
* 2017 *Ja*
* 2019 *Makalaus*

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Eidsvåg i Åsane

**Eidsvåg** er eit bustadområde og ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 2710 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Eidsvåg ligg sørvest i Åsane, ved Byfjorden og den gamle kommunegrensa til Bergen, som no er grensa til Bergenhus bydel. Kommunesenteret i gamle Åsane kommune låg i Eidsvåg.

Frå 1896 til 1972 var tekstilfabrikken Eidsvåg Fabrikker i drift her. Folketalet i området auka gradvis grunna dette og passerte 1000 rundt 1945. Det meste av området til den gamle matrikkelgarden er no bustadområde. Her ligg Eidsvåg barne- og ungdomsskule og Eidsvåg kyrkje, frå 1982.

Jordbruksaktiviteten i Eidsvåg avtok etter den andre verdskrigen og tok endeleg slutt omkring 1970. 

## Kjelder
Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 22-47
Eidsvåg

**Eidsvåg** kan tyda:

## Stader
*Eidsvåg i Nesset &ndash; ein tettstad i Romsdal
*Eidsvåg i Åsane &ndash; bustadområde i Bergen

## Folk
*Artisten Bjørn Eidsvåg
Åstveit

**Åstveit** er eit bustadområde og ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 1338 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Åstveit ligg sørvest i Åsane, ved Byfjorden.

Det foregjekk bustadbygging på området til Åstveit gjennom heile 1900-talet. Denne auka markant frå 1950-åra av, og på 1970-talet vart store område bygd ut. På området til Åstveit ligg Kalvatreæet barneskule frå 1971, Åstveit ungdomsskule frå 1967, Tertnes vidaregåande skule (tidlegare Åsane gymnas) frå 1972, Åsane stadion frå 1973 og Åstveithallen frå 1973.

Jordbruksaktiviteten i Åstveit avtok frå 1930-talet av. Mykje av innmarka på hovudbruket vart golfbane for Bergen golfklubb i 1937. Denne banen er framleis i bruk.

## Kjelder

*Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 84-98
Rolland

**Rolland** er eit bustadområde og ein matrikkelgard i Åsane bydel i Bergen. Folketalet innanfor den gamle matrikkelgarden var 3137 i 2001. Det tettbygde området vert rekna som del av den samanhengjande tettstaden Bergen. Rolland ligg sentralt i Åsane.

Frå midten av 1970-talet vart det bygd ut store bustadområde på Rolland, og folketalet auka kraftig. På Rolland ligg Rolland barneskule frå 1977, med grendaskulane Kollåsen skule og Storåsen skule.

Jordbruksaktiviteten på Rolland avtok frå 1970-talet av. Det siste bruket var i drift fram til 1985.

## Kjelder
Frode Fyllingsnes, *Åsane - i fortid og nåtid* (Bodoni forlag, 2007), s. 103-109
Strandmelde

**Strandmelde** er ei urt i amarantfamilien. Arten er utbreidd i Europa, Asia og Nord-Afrika, og finst som invasiv art i Nord-Amerika.

Planta vert kring 25 cm høg og har opprett greina stengel utan blad øvst. Han har linjeforma blad, oftast mest utan tenner, men stundom sagtagga. Forblada er spisse, oftast litt tagga i kanten og på ryggen. Strandmelde blomstrar kring juli månad på havstrender. Han veks spreidd langs kysten av Noreg nord til Vest-Finnmark.

## Kjelder

* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
* P. Uotila (2011): «Atriplex littoralis L.», *Chenopodiaceae (pro parte majore)*, Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. 
*«2. Atriplex littoralis Linnaeus, Sp. Pl. 2: 1054. 1753.», *Flora of North America*
*«Atriplex littoralis», Native Plant Database
*«Grassleaf Orache», NatureGate
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Strandmålla|Strandmålla]]» frå ,  den 8. oktober 2010.*
Pål Sundvor

**Pål Sundvor** () var ein norsk forfattar og journalist.

Sundvor var frå Strandvik i Hordaland, foreldra var gardbrukarar. Han debuterte som forfattar i 1947 med barneboka *Ola frå garden*. I 1952 gav han ut sin fyrste roman, *I morgon hender underet*. Seinare gav han ut fleire romanar, novellesamlingar, dikt, barnebøker og skodespel. I mange av bøkene skildrar Sundvor korleis born opplever verda i kring seg. Stilen er jamnast lyrisk med usentimentale skildringar.

Han er gravlagd i Kvam i Hordaland.

## Verk i utval
**Ola frå garden*, barnebok (1947)
**I morgon hender underet*, roman (1952)
**Fangen er fri*, roman (1960)
**Loffarens vise*, dikt (1962)
**Rugda trekker*, roman (1964)
**Ein mann vender heim*, roman (1966)
**Morgon*, roman (1967)
**Paradisporten*, roman (1968)
**Jungel og soldat*, roman (1970)
**Såvis hus*, roman (1972)
**Ein neve sol*, noveller (1975)
**Den mørke plogen*, roman (1977)
**Kurdarspel*, skodespel (1978)
**Som nakne fjell*, roman (1981)
**Blødande mørker*, roman (1985)
*Ho som talar med treet (1991)
**Dei elskande*, noveller (1992)

## Prisar
*Sunnmørsprisen 1960, for *Fangen er fri*
*Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond 1972
*Gyldendals legat 1975
*Melsom-prisen 1978

## Kjelder
*Harald og Edvard Beyer:*Norsk litteratturhistorie*, (1978)

### Notar
Kranskonvall

**Kranskonvall** (*Polygonatum verticillatum*) er ei fleirårig urt i aspargesfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia. Kranskonvall blir brukt som hage- og snittplante.

Planta vert kring 50 cm høg og har rund stengel og smale spisse blad, tre til seks i kvar krans. Blomsterskaftet har oftast to blomstrar. Rotsystemet består av ein vassrett krypande forgreina jordstengel med grove trevlerøter. Alle delane av planta er giftige.

Kranskonvall trivst i lett skugge, som i skog, med moldjord som elles er næringsfattig og svakt sur. 

Planta er heimleg i Noreg og veks nord til Troms. Ho er funnen opp til 1300 m på Hardangervidda. Ho blømer kring juni månad.

Det er gjort somme funn av hybridar med storkonvall (*P.&nbsp;multiflorum*&nbsp;×&nbsp;*P.&nbsp;verticillatum*) sør på Austlandet. Det er òg registrert eit funn av hybriden med kantkonvall (*P.&nbsp;odoratum*&nbsp;×&nbsp;*P.&nbsp;verticillatum*) i Hurum.

## Kjelder



 }}

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kransrams|Kransrams]]» frå ,  den 9. oktober 2010.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Kranskonval|Kranskonval]]» frå ,  den 11. juni 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*** Signe Frederiksen et al., *Dansk flora*, 2. udgave, Gyldendal 2012. ISBN 8702112191.

## Bakgrunnsstoff

* Kransrams i *Den virtuella floran*, Naturhistoriska riksmuseet
----
Liu Xiaobo

**Liu Xiaobo** () var ein kinesisk litteraturvitar og regimekritikar fødd i Changchun i Jilin-provinsen i Folkerepublikken Kina. Han blei tildelt Nobels fredspris i 2010 «for hans lange og ikke-voldelige kamp for sentrale menneskerettigheter i Kina».

## Yrkesbakgrunn
Liu tok fil.kand.-graden i litteratur ved Jilinuniversitetet i 1982 og ein magistereksamen i litteratur ved Beijings pedagogiske universitet. Ved same universitetet tok Liu deretter doktorgraden i litteratur i 1988. Han var gjesteforskar ved fleire utanlandske institusjonar, mellom anna ved Austasiatisk Institutt ved Universitetet i Oslo (tre månadar), University of Hawaii og Columbia University.

## Politisk aktivitet
Liu var lenge kjend som ein frittalande kritikar av Kinas kommunistiske parti og han var aktiv i protestane på Den himmelske freds plass i 1989, noko som førte til fridomstap for to år samt til at han miste stillinga si ved Beijing pedagogiske universitet. På 1990-talet var han politisk aktiv i demokratirørsla, og blei av og til arrestert av politiet for aktivitetane sine.

I desember 2008 underteikna han eit politisk manifest for meir demokrati i Kina, *[[Charta 08]]*, i lag med eit hundretal andre intellektuelle. Kort tid etterpå blei han arrestert. Den 25. desember 2009 blei han dømd til 11 års fengsel, og sat fengsla i Jinzhou-fengselet i Liaoning-provinsen nordaust i Kina.

## Nobels fredspris for 2010

Liu Xiaobo fekk i 2010 Nobels fredspris. Mellom dei som nominerte han til fredsprisen var Václav Havel, den amerikanske PEN-klubben, ei gruppe amerikanske kongressmedlemer og stortingsrepresentant Jan Tore Sanner.

## Død

I mai 2017 blei han diagnostisert med framskriden leverkreft. Dei kinesiskes styresmaktene nekta å frigje han for eventuell behandling utanlands.
Han blei halden under overvaking ved eit sjukehus i Shenyang, og døydde få veker seinare.

Liu Xia, kona til Liu, blei sett i husarrest etter nobelpristildelinga. Ho blei sett fri etter åtte år, eit år etter at mannen døydde, i juli 2018.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:Liu Xiaobo|Liu Xiaobo]]» frå ,  den 9. oktober 2010.*  
* Den norske Facebook-sida: "Frigi Lui Xiaobo"
 

## Bakgrunnsstoff
* That Holy Word "Revolution", artikkel av Liu Xiaobo (på engelsk).
* Liu Xiaobos skrifter (på kinesisk)
* Dommen mot Liu Xiaobo (engelsk)
* Presentasjon av Liu Xiaobo nobelpeaceprize.org
* Fri Liu Xiaobo Nå
Martinus Sivertsen

**Martinus Nikolai Sivertsen** () var ein norsk handelsmann, dampskipsekspeditør, postopnar, fyrvaktar, offiser og politikar for partiet Venstre. Han var frå Orkdal.

Far til Sivertsen var gardbrukar på Skjølberg i Orkdal og kyrkjesongar. Sjølv gjekk han amtsskulen 1876-77 og var krambudreng på Hitra i fem år. Sidan var han handelsstyrar i Frøya i femten år og handelsmann same staden i fjorten år. Også gardbrukar på Svellingen i Frøya. I tillegg til handel og gardsdrift var han dampskipsekspeditør i 27 år og postopnar i 29 år. Frå 1908 var han fyrvaktar på Agdenes.

Sivertsen var 1886-1908 medlem av heradsstyret i Frøya, ordførar i tolv år. Han hadde fleire lokale verv, mellom anna forlikskommissær.

Sivertsen var stortingsrepresentant for partiet Venstre frå Søndre Trondhjems amt i perioden 1904-06, og frå Ytre Fosen i periodane 1907-12, 1916-21. De to fyrste valperiodane og i den siste valperioden var han medlem av sosialkomiteen, i de to andre av militærkomiteen og gasje- og pensjonskomiteen.

Sivertsen vart tildelt 7. juni-medaljen. Han var æresmedlem i Norges Fyrvokterforening og Sør-Trøndelag fiskerlag.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Ludvig Larsen Kragtorp

**Ludvig Larsen Kragtorp** () var ein lege og Venstre-politikar.

Faren Hans Larsen var lærar og kyrkjesongar i Rødenes. Kragtorp sjølv gjekk Asker seminar 1880-81 og vart student i 1884. Han var lærar ved Smaalenenes amtsskole 1885-86. Deretter studerte han medisin og vart cand. med. i 1892. Sidan var han privatlege i Høland i 1893, kommunelege i Spydeberg 1893-1912, samt direktør i Abnormskolevæsenet 1913-28.

Kragtorp var ordførar i Spydeberg 1904-07, og formann i skulestyret 1899-1903. Han var innvald på Stortinget frå Eidsberg krins i Østfold frå 1906 til 1915. Åra 1906-12 var han medlem av og 1913-15 sekretær i militærkomiteen. Han var medlem av  departementskomitear om høvesvis medisinaltakstane og i 1913 om sinnssjukeasyla.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Viftestjertfamilien

**Viftestjertfamilien**, Rhipiduridae, har historisk vore ein monotypisk biologisk familie av sporvefuglar med slekta *[[Rhipidura]]*, viftestjertar, men er i dag ein familie med tre slekter. 
Utbreiingsområdet for familien er i den orientalske regionen og i den australske regionen frå Pakistan i vest, til Fiji i Stillehavet.

Dei monotypiske slektene *[[Chaetorhynchus]]* og *[[Lamprolia]]*, med børstenebb og satengstjertar høvesvis, kom inn i familien i Clementslista frå og med utgåva av september 2012. Soleis er det no tre slekter i denne familien.

## Slekter og artar
Viftestjertfamilien i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:

**Slekt ''Chaetorhynchus***
* [[Børstenebb]], *Chaetorhynchus papuensis*, Pygmy Drongo-Fantail, <small>Meyer, 1874, (LC)</small>

*'Slekt *[[Lamprolia]]***
* [[Taveunisatengstjert]], ''Lamprolia victoriae'', Taveuni Silktail, <small>Finsch, 1874, (NT)</small>
* [[Natewasatengstjert]], ''Lamprolia klinesmithi'', Natewa Silktail, <small>EP Ramsay, 1876</small>

**Slekt *[[Rhipidura]]**', 48 viftestjertar.

== Kjelder ==

* Clements, J. F., T. S. Schulenberg, M. J. Iliff, B.L. Sullivan, and C. L. Wood (september 2012), *Updates & Corrections: September 2012, The Clements checklist of birds of the world: Version 6.7,'' Cornell Lab of Ornithology

### Referansar
Karl Hagerup

**Karl Marius Hagerup** () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann for Venstre.

Hagerup var elev ved Kuløys folkehøgskole i 1877, Vonheim folkehøgskole i 1879, Sædelands landbruksskole i Danmark 1881-82 og Askov folkehøyskole 1884-86. Han avla i 1890 eksamen ved Aas landbruksskoles høgre avdeling. Hagerup var lærar ved Kuløys folkehøgskole 1886-89, gardbrukar på Gudmundshus i Verdal 1891-98, samt lærar ved Mære landbruksskole frå 1895.

Hagerup var varaordførar i Verdal 1894-95. Perioden 1901-09 var han formann i skulestyret i Sparbu og frå 1910 medlem av Sparbu formannskap. Styreformann i Sparbu arbeiderbank frå 1903.

Hagerup var innvald på Stortinget frå Værdalen krins i Nordre Trondhjems amt frå 1906 til 1915. Heile tida på Stortinget var han medlem av Lagtinget og av landbrukskomiteen, i den siste som sekretær 1910-11, nestformann 1912 og formann 1913-15.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
* Karl Marius Hagerup  hos Norsk samfunnsvitenskapelig datatjeneste
Jilinuniversitetet

**Jilinuniversitetet** (ofte forkorta **JLU** eller 吉大 *Jídà*) er eit statleg universitet grunnlagt i 1946 i Harbin i Kina. Det har skift namn fleire gonger, og hovudcampusen har òg blitt flytt. Universitetet held no til i byen Changchun, hovudstaden i Jilin-provinsen. 

Universitetet hadde i 2005 over 60&nbsp;000 studentar og over 15&nbsp;000 vitskapleg tilsette.  

Nokre tidlegare studentar ved universitetet er den kinesiske visestatsministeren Liu Yandong og nobelprisvinnaren Liu Xiaobo. 

## Bakgrunnsstoff
*