Cissé Mariam Kaïdama Sidibé

**Cissé Mariam Kaïdama Sidibé** () var ein malisk politikar og statsminister i Mali under statskuppet i 2012. Ho var den første kvinnelege statsministeren i landet si historie. Ho vart utnemnd til stillinga ved dekret 3. april 2011, og tok over etter Modibo Sidibé. Ho sat i embetet i litt under eitt år under president Amadou Toumani Touré, før ho vart avsett under statskuppet 22. mars 2012.
## Tidleg karriere
Mariam Kaïdama Sidibé vart fødd i Timbuktu i Mali 4. januar 1948. Familienamnet hennar var Sidibé, men ho tok seinare òg ektemannen sitt familienamn, Cissé. Ho fekk grunnskuleutdanning i Goundam og tok artium i 1970. Deretter tok ho utdanning i sivil administrasjon ved Den nasjonale administrasjonsskulen i Mali (EDA) i Bamako.

Frå 1974 til 1989 arbeidde Sidibé som embetsfunksjonær i departementet med ansvar for statlege selskap og verksemder (Ministère de Tutelle des Sociétés et Entreprises d’État du Mali), og vart frå 1987 assistent for ministeren. I denne perioden studerte ho ved universitet og institusjonar rundt om i Vest-Afrika, samt i Frankrike, Canada, Belgia og Italia.

Under overgangen tilbake til demokratisk styre i 1991 vart Sidibé utnemnd til spesialrådgjevar for presidenten, ei rolle som då vart halden av kuppleiaren Amadou Toumani Touré. Ho vart samstundes plan- og internasjonal samarbeidsminister i overgangsregjeringa (august 1991–juni 1992). Frå mai til juni 1992 var ho òg landbruksminister. Frå august 1993 til november 2000 var Sidibé Cissé generalsekretær for den mellomstatlege komiteen for kampen mot tørke i Sahel (CILSS), med hovudsete i Ouagadougou. I august 2001 vart ho igjen utnemnd til spesialrådgjevar for presidenten, denne gongen etter at Amadou Toumani Touré vart vald til president. Frå mars til juni 2002 var ho minister for bygdeutvikling. I 2003 vart ho styreleiar for det statlege tobakkselskapet i Mali, SONTAM (Société nationale des tabacs et allumettes du Mali).
## Statsminister
Den 30. mars 2011 kunngjorde president Amadou Toumani Touré at statsminister Modibo Sidibé gjekk av, og at regjeringa vart oppløyst. Utnemninga av Sidibé som statsminister vart lesen opp på statleg fjernsyn om morgonen 3. april 2011, som «Dekret nr. 2011-173 PRM». Ho vart den første kvinnelege statsministeren i Mali, og den andre statsministeren i president Touré sin andre og siste presidentperiode.

Presidentens pressekontor skildra Sidibé og presidenten som «gamle vener», sjølv om ho hadde vore lite direkte involvert i aktiv politikk det siste tiåret.

Reaksjonane i malisk presse fokuserte særleg på at ho var den første kvinnelege statsministeren, men òg på dei politiske vurderingane bak utnemninga. Ei avis skreiv at ho var «ukjend for dei fleste i ålmenta». Andre peika på lovnaden om at regjeringa ikkje skulle innehalde personar som ønskte å stille i president- eller parlamentsvala i 2012. President Touré, som ikkje var medlem av noko politisk parti, leia ein fleirpartikoalisjon dominert av ADEMA-PASJ, som nyleg hadde vore prega av intern uro grunna rykte om at den førre statsministeren vurderte å stille som presidentkandidat. Den nye statsministeren vart sett på som nær den tidlegare presidenten Alpha Oumar Konaré, og som ein mogleg «reint par hender» til å gjennomføre dei reformene presidenten hadde lova.

Redaktøren i den innflytelsesrike avisa *Le Républicain* spekulerte i at valet av ei kvinne som statsminister delvis var symbolsk, for å nå kvinnelege veljarar i året før valet i 2012, og samstundes gje den førre statsministeren høve til å stille som presidentkandidat. Han rosa presidenten for utnemninga i eit framleis svært konservativt land, der samfunnet var delt i spørsmålet om kjønn og familielovgjeving. Dette var ei tilvising til familielovforslaget frå 2009, som skulle styrkje kvinner sine rettar, men som vart trekt tilbake etter store konservative protestar.

## Avsetjing
Den 22. mars 2012 tok soldatar som var misnøgde med handteringa av tuaregopprøret i 2012 makta i eit statskupp. Amnesty International rapporterte at Sidibé og fleire andre statsrådar vart arresterte av juntastyrkane og haldne i ein militærleir i Kati.

## Internasjonale og diplomatiske roller
Den 26. mai 2011 var Cissé Mariam Kaïdama Sidibé ein av hovudtalarane under lanseringa av UNESCO sitt globale partnarskap for utdanning av jenter og kvinner. Som statsminister tok ho imot fleire statsbesøk, mellom anna frå fyrst Albert II av Monaco i februar 2012. Den 5. november 2015 vart ho utnemnd til ambassadør for Nigerbassenget si styresmakt (NBA) til klimatoppmøtet COP21 i Paris.
## Privatliv
Sidibé var gift og mor til fire barn. Ho døydde 6. november 2021, 73 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cissé Mariam Kaïdama Sidibé|Cissé Mariam Kaïdama Sidibé]]» frå , den 22. januar 2026.*