open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malmberget

**Malmberget** er ein svensk tettstad i Gällivare kommun i Norrbottens län i landskapet Lappland. I 2011 hadde tettstaden 5 590  innbyggjarar.

Malmberget er mest kjend for gruvene. Malmutvinninga starta i 1741 på fjellet Illuvaara (lulesamisk *Jiellevárre*), og fjellet vert sidan kalla Gellivare malmberg, og så berre Malmberget. Det første malmtoget vart lasta i 1888, det var byrjinga på det store malmrushet som skulle kome til å endre heile Malmfälten. I Malmberget var det arbeid å få, men ingen bustader – likskapen med gullrushet i Nord-Amerika er slåande. I dei første åra i Malmberget budde arbeidarane i koier som vart spikra saman av brukte dynamittkassar.

Malmberget er òg kjend for *Gropen* (eigentleg *Kaptensgropen*), som deler tettstaden i to delar. *Gropen* blei danna då ein av tryggleiksmessige årsaker reiv bygningar i sentrum og deretter sprengte opp dei gruvegangane som var under sentrum. I dag er gropen 250 meter djup.

Bygg (mellom anna dei to kinoane Nordan og Roxy) og vegar i det sentrale Malmberget er vorte rivne på grunn av rasfaren.

I Malmberget ligg gruvemuseet til LKAB. Der blir vist historia til gruvebrytinga, frå malmen vart oppdaga og fram til våre dagar. Malmberget hadde tidlegare høgast folketettleik i kommunen, men har dei siste tiåra krympa i rask takt, som ein følgje av at stadig større delar av samfunnet blir omfatta av det rasutsette området, og at det dermed oppstår bustadmangel. Fleire hundre leilegheiter er rivne i løpet av dei siste åra, mellom anna bustadområde som Bäckåsen og Tallbacka. Den siste tida har fleire frittliggande einebustader vorte flytta (på lastebil) frå Malmberget til eit område mellom tettstadene Gällivare og Malmberget. Denne typen husflyttingen kjem til å fortsetje dei næraste åra.

## Kjende personar frå Malmberget
* Hilding Hagberg, partileiar (SKP) (fødd i Gällivare, representerte Malmberget)
* Lina Andersson, langrennsløpar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malmberget|Malmberget]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Malmköping

**Malmköping** er ein svensk tettstad i Flens kommun i Södermanlands län i Södermanland. I år 2005 hadde tettstaden 2 000 innbyggjarar. Malmköping ligg cirka 15 kilometer nord for Flen.

Malmköping ligg 15 km nord for Flen, er kommunen sin største turiststad, og sete for Sveriges lokaltrafikmuseum med mellom anna sporvogner frå dei 13 sporvognsbyane i Sverige. Museet blir drive på ideell basis av medlemmar i Svenska Spårvägssällskapet. I Malmköping ligg òg museet Malmahed og eit såkalla naturum.

## Historie

Utgravningar har vist at området var busett alt for 5000 år sidan. Malmköping er først og fremst prega av regimentet som hadde øvingsstaden sin her. Staden er opphavleg vekse opp omkring forsvaret som hadde verksemd der mellom åra 1774 og 1921.

I 1771 vart Gustaf Adolf von Siegroth sjef for Södermanlands regiment, og same år valde han ut Malma hed til permanent ekserserplass.

Malmköping, som opphavleg heitte Malma by, vart då permanent øvingsplass for Södermanlands regiment. Det finst mange minner frå militærperioden, mellom anna eksersisfeltet Malma hed. I tilknyting til øvingsfeltet ligg Plevnahöjden, som i dag er friluftsområde med skiheis, utsiktsplass, hotell og anna.

Namnet Plevna kjem frå den bulgarske byen Pleven. Der vart det i 1877 utkjempa harde slag under den russiske-tyrkiske krigen på Balkan. Då brukte ein for første gongen skyttergraver, eit system som seinare vart innført i Malmköping. Restane av desse øvingsskyttergravene finst framleis på Plevnahöjden. I 1921 flytta Södermanlands regiment permanent til Strängnäs.

## Staden i dag

I dag er staden kanskje best kjend for Malma Marka som blir det arrangert på Malma hed. Marknaden er vorte arrangert årleg av Malmköpings IF i juli sidan 1976 og pleier å trekkje ca 60 000 – 80 000 vitjarar.

## Jarnbane
Tidlegare gjekk jarnbana Stålboga-Skebokvarn gjennom Staden. Etter at han vart nedlagt, har stasjonen og ei strekning av linja vorte ombygd til museumssporveg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malmköping|Malmköping]]» frå ,  den 4. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Malmköping.se
*Museispårvägen
Margretetorp

**Margretetorp** er ein tettstad i Ängelholms kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 211 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Margretetorp|Margretetorp]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mariannelund

**Mariannelund** er ein svensk tettstad i Eksjö kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;554 innbyggjarar. Mariannelund ligg cirka 40 kilometer aust for Eksjö.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mariannelund|Mariannelund]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Marieberg i Närke

**Marieberg** er ein svensk tettstad i Örebro kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;181 innbyggjarar. Marieberg ligg cirka ni kilometer sør for Örebro.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marieberg i Närke|Marieberg i Närke]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Marieby

**Marieby** er ein svensk tettstad i Östersunds kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 218 innbyggjarar. Marieby ligg cirka fem kilometer sør for Östersund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marieby|Marieby]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Urdok I

**Urdok I** (òg *Urdok Kangri I*) er ein  høg *relativt sjølvstendig hovudtopp*  i Karakoram-kjeda. Det er  den høgste toppen på Urdok-kammen og del av Gasherbrumgruppa.

Høgda er ikkje eintydig bestemt, på ulike kart finn ein oppgjeve mellom  og .

Ei austerriksk ekspedisjon førsteklatra Urdok&nbsp;I i 1975. Det eigentlege målet var Gasherbrum I, men dei tok ein omveg for å førsteklatre nabotoppen U&nbsp;I. Dei følgde først normalruta til G&nbsp;I opp til leir 3 og derfrå til U&nbsp;I. Få dagar seinare stod Schell, Zefferer og Schauer på toppen av G&nbsp;I; den tredje klatringa av denne 8000-meterstoppen.

## Kjelder

----

**Teksten er ei omsetting av artikkelen [[:de:Urdok I|Urdok I]] på Wikipedia på tysk slik den var 4. juli 2012.*
Marieholm i Småland

**Marieholm** er ein svensk tettstad i Gnosjö kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 218 innbyggjarar. 

Den nedlagde båtfabrikken er ombygd til teater, restaurant, konferansehall og meir, og blir kalla *Hjärnbruket*. Marieholm har verken skular eller butikkar, dei blei stengt på byrjinga av 2000-talet. Mellom Marieholm og Hillerstorp er det ein kanal som tidlegare blei brukt for å frakte varer frå industriføretaka i Marieholm til jernbanen i Hillerstorp. No er òg den gamle hamna reparert, og herfrå går det ein turistbåt langs kanalvegen til Hillerstorp.

1. april 2008 fekk Marieholm eige postnummer: 335 94 MARIEHOLMSBRUK. Første laurdag i september kvart år vert *Marieholmsdagen* halden. Då stiller lokale handverkarar ut sine produkt til sal. Samtidig driv ein ulike aktivitetar, f.eks. ponniriding og kaféverksemd.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marieholm (Småland)|Marieholm (Småland)]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Natalia Tena

**Natalia Tena** () er ein britisk skodespelar og musikar. 

Tena syng og spelar trekkspel i bandet Molotov Jukebox. Som skodespelar er Tena best kjend for rolla som Nymfadora Dult i filmserien om *[[Harry Potter]]* og som karakteren Ellie i filmen *[[About A Boy]]* frå 2002. Tena snakkar flytande spansk. Ho dukka opp i filmatiseringa av *[[Harry Potter og Føniksordenen]]*, ei rolle ho tok opp att i oppfølgjarane Harry Potter og Halvblodsprinsen og seinare i *[[Harry Potter og Dødstalismanene]]*. I juli 2010 blei det bekrefta at Tena hadde blitt tildelt ei rolle i TV-serien *[[Game of Thrones]]* på TV-kanalen HBO.

## Kjelder
* *Denne artikkelen byggjar på *Natalia Tena* frå bokmålwikipedia, 4. juli 2012.*
Mariefred

**Mariefred** er ein svensk by som ligg i Södermanlands län i landskapet Södermanland. Han ligg i Strängnäs kommun og byen har 3&nbsp;726 innbyggjarar i 2011.

Bakgrunnen til byen er knytt til Gripsholms slott og til 1370-talet då Bo Jonsson Grip let bygge eit slott på neset Gripsholm på sørsida av Mälaren. Etter fleire utbyggingar vart dette slottet eit kongeleg slott under Gustav Vasa på 1530-talet.

Sjølve namnet Mariefred kan stamme frå eit kloster som kartusianarmunkar oppførte frå 1493 der dagens kyrkje ligg. Dette klosteret hadde namnet *Pax Mariae* («Marias fred»), og busetnaden rundt tok dette namnet. I 1498 blei Gripsholm underlagt klosteret. 

Mariefred fekk bystatus i år 1605 av Karl IX.

Byen har båtsamband med Stockholm i sommarsesongen. Den smalspora museumsjernbanen Mariefred–Läggesta går frå byen til Läggesta.


Fil:Mariefred.jpg|Mariefred
Fil:Mariefred Rathaus.jpg|Mariefred stadshus
Fil:Mariefred1.jpg|Mariefred jernbanestasjon
Fil:Mariefred_Schloss_Gripsholm.jpg|Gripsholm slott


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mariefred|Mariefred]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mariedal

**Mariedal** er ein svensk tettstad i Upplands-Bro kommun i Stockholms län i landskapet Uppland. I år 2005 hadde tettstaden 277 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mariedal|Mariedal]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Timothy Spall

**Timothy Spall** () er ein engelsk skodespelar.

Han er mest kjend for rolla si som Petter Pittepytt eller *Ormsvans* i *[[Harry Potter]]*-filmane. Han er blitt BAFTA-nominert.

## Filmografi
**[[filmen Quadrophenia|Quadrophenia]]* (1979) som Harry the Projectionist
**[[The Bride (1985)|The Bride]]* (1985) som Paulus
**[[Dutch Girls]]* (1985) som Lyndon Baines Jellicoe
**[[Gothic (1986)|Gothic]]* (1986) som Dr. Polidori
**[[Life Is Sweet]]* (1990) som Aubrey
**[[The Sheltering Sky]]* (1990) som Eric Lyle
**[[filmen 1871|1871]]* (1990) som Ramborde
**[[Secrets & Lies]]* (1996) som Maurice Purley
**[[Hamlet (1996)|Hamlet]]* (1996) som Rosencrantz
**[[Still Crazy]]* (1998) som David 'Beano' Baggot
**[[Topsy-Turvy]]* (1999) som Richard Temple
**[[Shooting the Past]]* (1999)
**[[Love's Labour's Lost]]* som Don Armado
**[[Chicken Run]]* (2000) som Nick
**[[Vanilla Sky]]* (2001) som Thomas Tipp
**[[Rock Star (2001)|Rock Star]]* (2001) som band manager
**[[Vacuuming Completely Nude In Paradise]]* (2001, TV) som Tommy Rag
**[[All or Nothing (2002)|All or Nothing]]* (2002) som Phil
**[[The Last Samurai]]* (2003) som Simon Graham
**[[My House in Umbria]]* (2003) som Quinty
**[[Gettin' Square]]* (2004) som Darren 'Dabba' Barrington
**[[Filmen Harry Potter and the Prisoner of Azkaban|Harry Potter and the Prisoner of Azkaban]]* (2004) som Peter Pettigrew
**[[Lemony Snicket's A Series of Unfortunate Events]]* (2004) som Mr. Poe
**[[Filmen Harry Potter og ildbegeret|Harry Potter and the Goblet of Fire]]* (2005) som Peter Pettigrew
**[[Pierrepoint (2005)|Pierrepoint]]* (2005) as Albert Pierrepoint
**[[The Street]]* (2006–) som Eddie McEvoy
**[[Grand Theft Auto: Vice City Stories]]* (2006) som Barry Mickelthwaite
**[[Enchanted (2007)|Enchanted]]* (2007) som Nathaniel
**[[Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007)|Sweeney Todd]]* (2007) som Beadle Bamford
**[[A Room with a View (2007)|A Room with a View]]* for ITV1 (2007) som Mr Beebe
**[[Oliver Twist (2007)|Oliver Twist]]* for BBC (2007) som Fagin
**[[Jackboots on Whitehall]]* (2008) som Winston Churchill (rietst)
**[[Filmen Harry Potter and the Half-Blood Prince|Harry Potter and the Half-Blood Prince]]* (2008) som Peter Pettigrew
**[[Filmen Harry Potter og dødstalismanene  - del 1|Harry Potter and the Deathly Hallows  - del 1]]* (2010) som Peter Pettigrew

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Timothy Spall|Timothy Spall]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Higgs-boson

**Higgs-boson** er ein elementærpartikkel i standardmodellen som forklarer at dei fleste partiklar har ein kvilemasse. Bosonet er kalla opp etter forskaren Peter Higgs som utforma teorien om denne partikkelen. Eksistensen av Higgs-bosonet vart først stadfesta på 4. juli 2012 og var frå teorien først vart lagd fram i 1964 eit av dei store måla innan partikkelfysikken. Partikkelen har ein masse på 125,3 ± 0,6 GeV. 

Teorien går ut på at alle partiklar i utgangspunktet er masselause, men ved låg energi vil dei partiklane som vekselverkar med Higgs-bosonet opptre som massive partiklar. Denne effekten er nært relatert til eit fenomen kalla spontant symmetribrot, som trengst for at Higgs-partikkelen skal kunne generere masse for dei andre partiklane. Sidan Higgs-bosonet styrer alle andre partiklar vert det på folkemunne òg kalla «Gudepartikkelen».

Higgs-bosonet vart påvist i eksperiment ved partikkelakseleratoren Large Hadron Collider ved CERN. Eit av hovudmåla med LHC var nettopp å leite etter bevis for at Higgs-partikkelen eksisterer. 

## Kjelder
Märsta

**Märsta** er ein svensk tettstad i Sigtuna kommun, Stockholms län. Han ligg i Uppland, nesten midt mellom Stockholm og Uppsala og er administrasjonssenter i Sigtuna kommun.

Staden har kring 24&nbsp;000 innbyggjarar og god infrastruktur ved at den ligg nær Arlanda lufthamn, E4 og har ein jernbanestasjon med tette bånd til Stockholm og Uppsala. Märsta er endestasjon for SLs pendlartoglinje 36, Södertälje &ndash; Märsta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Märsta|Märsta]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Matfors

**Matfors** er ein svensk tettstad i Sundsvalls kommun i Västernorrlands län i landskapet Medelpad. I 2005 hadde tettstaden 3&nbsp;239 innbyggjarar. Matfors ligg cirka femten kilometer vest for Sundsvall.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Matfors|Matfors]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mehedeby

**Mehedeby** er ein tettstad i Tierps kommun i Uppsala län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 476 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mehedeby|Mehedeby]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Marmorbyn

**Marmorbyn** er ein svensk tettstad i Vingåkers kommun i Södermanlands län i Södermanland. Som det går fram av namnet, har det vore utvinning av marmor på denne staden. Marmorbyn ligg mellom Katrineholm og Vingåker, og hadde hadde 389 innbyggjarar i år 2005.

## Soga
Munkar frå  Julita (Säby) cisterciensarkloster hadde på 1100-1200-talet henta marmor frå dette området for å brenne marmoren til kalk som skulle nytast som betring av jorda for dyrking. Det var fyrst frå 1860 at marmoren vart brote ut for å nyttast som byggjestein. På 1900-talet vart steinen foredla til fasadekledning på bygningar, til trapper og golv, og dessutan til mortarar.

Frå 1937, etter at verksemda Gropptorps Marmor AB tok til å byggje bustader for deira 120 tilsette på denne staden, byrja den noverande Marmorbyn å take form.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marmorbyn|Marmorbyn]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mockfjärd

**Mockfjärd** er ein svensk tettstad i Gagnefs kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. 

I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;935 innbyggjarar. Staden er kjend for tilknytinga si til Palmemordet, då det i oktober 1983 blei brukt ein revolver under eit ran av eit postkontor i Mockfjärd. Denne revolveren vert etterforska som det mogelege drapsvåpenet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mockfjärd|Mockfjärd]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Moheda

**Moheda** er ein svensk tettstad i Alvesta kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 1&nbsp;824 innbyggjarar.

## Referansar
Moholm

**Moholm** er ein svensk tettstad i Töreboda kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I år 2005 hadde tettstaden 664 innbyggjarar. Moholm ligg cirka 15 kilometer sør for Töreboda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Moholm|Moholm]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mölle

**Mölle** er ein tettstad i Höganäs kommun i Skåne län i Sverige. I 2011 hadde tettstaden 715 innbyggjarar. Mölle ligg på Kullen (Kullaberg) ved Øresund og er ein populær turiststad på sommaren. 

## Historie

I Mölle vart badelivet tidleg utvikla. På 1890-talet vart Mølle ein av dei første badebyane i Sverige. Ei rask omstilling frå fiskevær til turiststad gjorde heile samfunnet til ein del av turistindustrien.

Det vart bygt eit tjuetals hotell og pensjonat då turistnæringa strekte seg ut langs sørsida av Kullaberg med milevid utsikt mot Mölle hamn, Kattegat, Øresund og over mot Danmark.

I åra før 1914 trekte Mölle til seg mange danske og tyske gjester. Dei tyske gjestene forsvann under første verdskrigen, men i mellomkrigsåra fekk Mölleturismen eit nytt sterkt oppsving, inntil dei tyske besøka tok slutt i og med at nazistane tok over makta i 1933. Då sette strenge tyske valutareglar ein stopp for nesten all tysk utanlandsturisme.

Etter andre verdskrigen freista ein igjen å blåse liv i dei utanlandske turiststrøymane. Men nye ferievanar og ein aukande bilisme har etter kvart gjort Mölle og Kullaberg meir til eit populært mål for dagsutflukter og mindre ein kurstad med kontinentalt snitt.

## Mölle i dag
Fleire av hotella i Mölle vart på 1960-talet ombygd til sjukeheimar. Deretter skjedde ei ombygging til leilegheiter. Framleis har Mölle med sine 700 fastbuande innbyggjarar seks aktive sommarhotell, to golfbanar (Mölle GK og St. Arilds GK), ein populær campingplass, fleire dykkeområde og ein godt vitja småbåthamn. Staden saknar derimot daglegvarebutikkar og andre permanente servicetilbod.

## Litteratur
* Magnusson, Erik. "Det vackra huset i Möllebergsbacken, om 150 år av turism vid Kullabergs fot". ISBN: 978-91-85517-11-4. Monitorförlaget 2009.
* Pyk, Hans-Otto. "Mölle genom fem sekler 1491-1991". Mölle byförening 1991.
* Knafve, Bert och Kirsten. "Bilder från Kullabygden". Liber 1981.
* Olsheden, Jan och Olsson,Stellan. "Vad gjorde farfar i Mölle?" ISBN B0014SP05M. Mölle 1967.
* Mölleryd, Anders W. "Mölle-Kullen genom tiderna". Del I-VII. Eremit-press 1959-81.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mölle|Mölle]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Vollen i Asker

**Vollen** er ein tettbygd stad sør i Asker kommune i Akershus. Staden var i tidlegare tider eit senter for båtbygging, med tre store skipsverft på slutten av 1800-talet. Mellom anna Roald Amundsens polarskip «Maud» vart bygd her.

I Vollen ligg mellom anna Oslofjordmuseet.

## Kjende personar som bur eller budde i Vollen
*Jens Evensen – *Dommar, politikar og høgsterettsadvokat*
*Øivind S. Jorfald – *Biletkunstnar*
*Geir Børresen – *Skodespelar, særleg kjend frå norsk barne-TV på 1970-, 80-, og 90-talet*
*Åsne Havnelid - *Generalsekretær i Norges Røde Kors*
Toby Jones

**Toby Edward Heslewood Jones** () er ein engelsk skodespelar. Han hadde stemma til husnissen «Noldus» i filmen *[[Harry Potter og Mysteriekammeret (film)|Harry Potter og Mysteriekammeret]]*.

## Filmografi
(Utval)
*2012: *[[tv-serien Titanic|Titanic]]*
*2004: *[[Ladies in Lavender]]*
*2002: *[[Harry Potter og Mysteriekammeret (film)|Harry Potter og Mysteriekammeret]]* (orig. *Harry Potter And The Chamber of Secrets*), «Noldus» (stemme)
*2001: *[[I krig og kjærlighet]]* (orig. *In Love and War*)
*1999: *[[Simon Magus]]*
Investitur

**Investitur** (frå latin, bokstaveleg *ikleding*) er ei nemning på den høgtidelege innsettinga av ein person i eit kyrkjeleg eller verdsleg, gjerne fyrsteleg, embete eller eigedom blir overdratt i form av len frå ein lensherre til ein vasall. Nemninga investitur stammar frå skikken med å ikle han som blir innsett i eit embete ei spesiell kappe, som teikn på det embetet eller den vørdnaden vedkomande tiltrer. Den høgtidelege innsettinga har gjerne form av ein seremoni med symbolske innslag, der han som blir innsett kan overlatast insignium, autoritets og verdighetsteikn knytt til den posisjonen vedkomande får. Seremonien kan òg innehalde ulike former for eidsavleggingar.

I opphavleg mellomaldersk forstand vart nemninga nytta i føydal samanheng om innsetting av ein vasall i eit len og i kyrkjeleg samanheng om innsettinga av ein biskop i embetet hans. I vidare og moderne forstand kan investitur nyttast om innsettingsseremoniar av ulikt slag, som opptak i eit brorskap, offisiell utnemning til ein orden og liknande. Investitur blir i dag òg nytta som nemning på innsettingsvedtak ei nasjonalforsamling gjer før ei regjering tiltrer.

## Føydalisme
Investitur var opphavleg ein praksis i eit føydalsamfunn der ein lensherre og ein vasall gjennom ein seremoni stadfesta det gjensidige tilhøvet mellom dei. Lensherren overførte gjennom seremonien eit len, ein jordeigedom eller annan eigedom, eit embete eller ein anna form for rett til vasallen, som så på sida si lova lensherren lojalitet og motyringar.

## Kyrkjeleg investitur
Innan kyrkja er investitur innsettinga av ein kyrkjeembetsmann, ofte ein biskop. I investiturseremonien vart biskopen tildelt ring og stav som teikn på embetet sitt.

I åra 1075 til 1122 pågikk ein konflikt, kjent som investiturstriden, der keisaren utfordra pavens rett til åleine å utnemne biskopar. Gjennom Wormskonkordatet av 1122 fekk keisaren halde ei grad av kontroll over valet, medan paven i siste instansen innsette personen som biskop.

## Parlamentarisme
I moderne parlamentarisk styringsskikk blir nemninga investitur nytta om regelen om at ei regjering først blir danna etter eit votum i nasjonalforsamlingen, der ei foreslått regjering (evtentuelt statsministerkandidat) må oppnå eit nærare definert fleirtal før ho kan tiltre. Dette er òg kalla tiltredelsesvotum eller innsettingsvedtak og er ei form for tillitsvotum i forkant av ein regjeringsperiode.

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Investitur|Investitur]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Kōtoku-in

**Kōtoku-in** (japansk skrift 高徳院) er eit buddhistisk tempel i Kamakura i Japan. Templet er fyrst og fremst kjent den 13,35 meter høge Amitabha-statua frå 1200-talet, som har ein masse på rundt 93 tonn.
Kamakura

**Kamakura** (japansk 鎌倉市, *Kamakura-shi*) er ein japansk by i prefekturet Kanagawa på austsida av øya Honshu. Byen ligg sør for Tokyo sentrum, og er i dag del av Stor-Tokyo. I 2012 hadde han 174&nbsp;162 innbyggjarar med ei flatevidd på 39,60 km². Kamakura var opphavleg ein fiskarlandsby som i 1185 verka som hovudstad for Japan. Kamakura-shogunatet blei skipa her i 1192. Han fekk byrettar den 3. november 1939.

Kamakura er eit viktig religiøst senter med fleire gamle shinto- og buddhisttempel og kloster.
Byen har også ei strand, og begge desse tilhøva gjer han til ein populær utfartsstad for tokyobuar.

I Kamakura  finst det største buddhabiletet i Japan, ein sitjande bronsestatue i tempelet Kotoku-in. I Hasa-dera finst ein  annan stor statue, av Avalokitesjvara, skoren ut frå eitt tre. Engaku-ji inneheld eit relikvie, ei tann frå Buddha. Eit anna viktig buddhisttempel er Kencho-ji, som lærer opp zen-munkar. 

Det finst mange mindre tempel til Jizō (Ksitigarbha), ein bodhisattva knytt til frelse frå helvete og hjelpar for døde barn og foster. Det viktigaste shintotempelet er Tsurugaoka Hachiman-gu, vigd krigsguden Hachiman.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kamakura|Kamakura]]» frå ,  den 5. juni 2013.*
Signal

**Signal** kan vera:

## Signalhandsaming
* Analogt signal (eit signal med kontinuerleg variabel amplitude)
* Tidskontinuerleg signal (signal med kontinuerleg varierande tidsakse)
* Diskret signal
* Elektrisk signal

## Kommunikasjon
* Røyksignal
* Signalflagg
* Radiosignal

## Programmering
* Unix-signal
* signal.h (ei innkludefil for Standard C-biblioteket)
* Programmeringspråker SIGNAL

## Samferdsle
* Trafikksignal
* Jarnvegsignal

## Sjøfart
* Internasjonale maritime signalflagg
* Naudsignal
Kvanndal kraftverk

**Kvanndal kraftverk** er eit vasskraftverk ved Havrevassjuvet aust for Bleskestad i Suldal kommune i Rogaland. Kraftverket blei sett i drift i 1967, og nyttar eit fall på 328 meter frå reguleringsmagasin i Sandvatnet (950-925 moh.). Holmavatnet (1&nbsp;058-1&nbsp;048 moh.), som delvis ligg i Vinje kommune, og Isvatnet (1&nbsp;301-1&nbsp;291 moh.) er òg magasin. Frå kraftverket blir vatnet sendt i tunnel via Kvanndalsfoss til Suldal II kraftverk. Det er installert éi francisturbin på 40 MW.

Det har blitt gjort utgreiingar på moglege løysningar for bygging av pumpekraftverk i Kvanndal. Grunnen er at det litle magasinet i Kvanndalsfoss ofte får overløp i vårflaumen, sjølv om Kvanndal kraftverk stenger produksjonen og Suldal II går for fullt. Ved å pumpa vatnet opp i Sandvatnet, for så å nytta det på nytt i begge kraftverka, vil ein kunna auka kraftproduksjonen med 30 GWh ved normalflaum.

## Kjelder

*EnergiLink | ''Kvanndal kraftverk''
*Hans Simen Fougner: ''Utrede etablering av et pumpekraftverk i et eksisterende vannkraftsystem''
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvanndal kraftverk|Kvanndal kraftverk]]» frå ,  den 4. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
*Dagbladet: ''Kraftens arkitektur''
*Hydro: ''Vannkraftanleggene i Røldal og Suldal''
*Statkraft
*NVE
*Miljøstatus Suldal Kommune
Shangluo

**Shangluo** (kinesisk skrift 商洛, pinyin *Shāngluò Shì*) er eit byprefektur aust i den kinesiske provinsen Shaanxi. Prefekturet dekker eit areal på 19&nbsp;292 km² og har om lag 2,34 millionar ibuarar. Det ligg i austdelen av fjellområdet Qinling.

Byprefekturet Shangluo omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*) og seks fylke (县 *xiàn*).

## Samferdsle
Kinas riksveg 312 går gjennom området. Han fører frå Shanghai til ein grenseovergang til Kasakhstan. Vegen passerer mellom andre byane Suzhou, Nanjing, Hefei, Xinyang, Xi'an, Lanzhou, Jiayuguan i Gansu og Urumqi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Shangluo|Shangluo]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Tongchuan

**Tongchuan** (kinesisk: 铜川市; pinyin: *Tóngchuān Shì*) er eit byprefektur i den kinesiske provinsen Shaanxi. Prefekturet, som ligg på Guanzhongsletta, dekker eit areal på 3&nbsp;882 km² og har om lag 835&nbsp;000 ibuarar.

Byprefekturet Tongchuan omfattar tre bydistrikt (区 *qū*) og eitt fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 210 går gjennom området. Riksvegen tek til i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing og Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tongchuan|Tongchuan]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Ankang

**Ankang** (kinesisk: 安康市, pinyin: *Ānkāng shì*) er sidan 1998 eit byprefektur sør i provinsen Shaanxi i Kina. Prefekturet dekker eit areal på 23&nbsp;391 km² og har om lag 2,63 millionar ibuarar.

Byprefekturet Ankang omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*) og ni fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 316 går gjennom området. Han fører frå Fuzhou i Fujian via Nanchang i Jiangxi og Wuhan i Hubei til Lanzhou i Gansu.

Byen har flyplass og ein jarnbanestasjon som er endepunktet for jarnbanestrekninga Xi'an – Ankang som vart opna i 2001. Fleire jarnbanelinjer kryssar kvarandre i Ankang, slik at byen er eit knutepunkt for landtransport i Kina. 

Elva Hanshui renn gjennom byen.

### Norsk misjon
Den Evangelisk Lutherske Frikirke dreiv frå 1916 misjonsarbeid i Ankang. Sigurd Aske var misjonsprest og bibelskulelærer her frå 1936 til 1944. Eit stort kyrkjebygg stod ferdig julaftan 1933. Ho vart sprengt i lufta under kulturrevolusjonen i 1967, og det vart bygt ein yrkesskule på tomta. Kring 1990 fekk den protestantiske kyrkjelyden tilbake halve kyrkjetomta, og i mars 1992 vart eit nytt kyrkjebygg innvigd.

Byen er også katolsk bispesete, eit bispedømme som i år 2000 hadde nær 2&nbsp;000 medlemmer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ankang|Ankang]]» frå ,  den 4. juli 2012.*
Mörsil

**Mörsil** er ein tettstad i Åre kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 674 innbyggjarar. 

Sveriges første sanatorium blei innvigd i Mörsil i 1891. Sanatoriet med tilhøyrande park blei etablert etter tysk førebilete, og anlegget, som er delvis bevart, bestod av fleire bygningar &ndash; bl.a. hovudbygning, badehus og legevilla &ndash; - som blei knytte av eit ope parklandskap med bjørkealléar, grusgangar, hagar og frittveksande tre. 

Etter kommunesamanslåinga og industrinedlegginga på 1970-talet har samfunnet stagnert, og mange pendlar til turistanlegg i fjellet eller til Östersund. Det finst eit lite privat og offentleg servicetilbod, mellom anna grunnskule, bibliotek, matvarebutikk, bensinstasjon, bank m.m. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mörsil|Mörsil]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Mörrum

**Mörrum** er ein tettstad i Karlshamns kommun i Blekinge län i Sverige, 7 km nordvest for Karlshamn. I 2011 hadde tettstade 3&nbsp;695 innbyggjarar. 

Mörrum er ein industristad, mellom anna Ifö Sanitär AB som lagar badekar. Sportsfisket etter laks i Mörrumsån, som renn gjennom staden, er kjend internasjonale. Det ligg òg eit fiskerimuseum i Mörrum. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mörrum|Mörrum]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Mörtnäs

**Mörtnäs** er ein svensk tettstad og ei øy i Värmdö kommun i Stockholms län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;291 innbyggjarar. 

Busetnaden er ei blanding av fritidsbustader og permanent busette einebustader. Innan gang- og sykkelavstand, i Grisslinge, er det mellom anna restaurant og konditori. Mörtnäs er eit område med stor grad av bustadbygging. Blant eigenskapane som trekker folk, er båtplassar og badehøve i Grisslingeviken, samt fine turområde like i nærleiken. 

På byrjinga av 1800-talet breidde Mörtnäs seg utover, i 1813-14 blei stod det klart fleire nybygg, og staden blei inndelt i Nedre og Öfre Mörtnäs. For å hindre konfliktar mellom dei nyinnflytta og dei etablerte busetjarane, blei det oppretta eit byråd der tre representantar frå kvar del kom saman ein gong i månaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mörtnäs|Mörtnäs]]» frå ,  den 5. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Morup

**Morup** er ein svensk tettstad i Falkenbergs kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 248 innbyggjarar.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Morup|Morup]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Mullsjö i Nordmalings kommun

**Mullsjö** er ein liten tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mullsjö, Nordmalings kommun|Mullsjö, Nordmalings kommun]]» frå , den 7. februar 2013.*
Muskö

**Muskö** er ein svensk tettstad og ei øy i Haninge kommun i Stockholms län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde tettstaden 287 innbyggjarar. 

Øya ligg mellom Horsfjärden og Mysingen i Stockholms skjergard. Øya har eit areal på 30 km². Det vart opna ein orlogsbase på staden i 1969. Her er òg marineverft, dokkanlegg og verkstader som delvis er innsprengt i fjell, og delvis under havoverflata. Det går ein undersjøisk vegtunnel frå øya til fastlandet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Muskö|Muskö]]» frå ,  den 5. juli 2012.*  
 
* Muskö. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Muskö
Nälden

**Nälden** (jemtsk: *Närdda*, IPA [ˈnæɖːɐ]) er ein tettstad i Krokoms kommun i Jämtlands län i  Sverige. I 2005 hadde Nälden 881 innbyggjarar og eit areal på 1,30&nbsp;km². 

Nälden ligg i ein dal ved utløpet til Näldsjön, cirka 30 kilometer nordvest for Östersund. Elva Faxån mellom Näldsjön og Alsensjön, renn gjennom tettstaden. *Länsväg Z 666* passerer forbi Staden, og det same gjer Mittbanan, som er fortsetjinga til Meråkerbanen i Sverige. 

Næringslivet til Nälden er basert på industri og tenesteyting. Staden er mest kjend for ullspinneria sine på midten av 1900-talet og *Hallströms verkstäder* som bl.a. produserer røyr til ventilasjonssystem. Nälden er ein gammal stasjonsby, men sidan 2000 stoppar ikkje lenger toga i byen.

I Nälden finst i dag ein ICA-forretning, ein ishall (Näskottshallen, bygd rundt 1990) og ein relativt ny idrettshall (bygd rundt 2000). *Näldens Idrottsförening (NIF),* blei grunnlagt i 1908, og driv mest med ishockey og fotball, men òg med langrenn.

## Kjende personar frå Nälden
*Adolf Jahr &ndash; Skodespelar på 1930-talet
*Erika Wiklund &ndash; Første svenske junior-europameister i høgdehopp, i junior-EM 2007 med 182 cm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nälden|Nälden]]» frå ,  den 5. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nås

**Nås** er ein tettstad i Vansbro kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 455 innbyggjarar. Nås ligg cirka femten kilometer sør for Vansbro.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nås|Nås]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Näsum

**Näsum** er ein tettstad i Bromölla kommun i Skåne län i Sverige.
I år 2005 hadde tettstaden  innbyggjarar.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Näsum|Näsum]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Näsviken i Hälsingland

**Näsviken** er ein svensk tettstad i Hudiksvalls kommun i Gävleborgs län i landskapet Hälsingland. I år 2005 hadde tettstaden 977 innbyggjarar. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Näsviken (Hælsingland)|Näsviken (Hælsingland)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Näsviken i Jämtland

**Näsviken** er ein svensk tettstad i Strömsunds kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. Det ligg like vest for Strömsund, som er administrasjonssenter i kommunen. I 2005 hadde tettstaden 221 innbyggjarar. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Näsviken (Jämtland)|Näsviken (Jämtland)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nikkaluokta

**Nikkaluokta** (nordsamisk *Nihkkáluokta*) er ei bygd i Gällivare sokn og Gällivare kommun, i nærleiken av grensa til Kiruna kommune. Næraste tettstaden er Kiruna, 66 kilometer austover. Nikkaluokta er kjent som eit utgangspunkt for turar i Kebnekaiseområdet, mellom dei Kungsleden.

## Geografi
Nikkaluokta ligg der dei tre dalane Vistasvagge, Ladtjovagge og dalen til kjelda til Kalixälven møter kvarandre ved det mektigaste høgfjellsområdet i Sverige. Landsbyen ligg der almen veg tek slutt og fjellstigingane byrjar. Innsjøen Paittasjärvi breier seg ut austom landsbyen, og i vest reiser Kebnekaisemassivet seg. Landsbyen ligg òg i grenselandet mellom dei to samebyane Laevas og Girjas, som driv reindrift i området.

Staden har eit fjellanlegg, og Nikkaluokta kapell ligg på det høgaste punkta i staden. Sommarstid finst det òg ein helikopterbase på staden. 5,6 kilometer frå Nikkaluokta, innsjøen Ladtjojaure byrjar leia opp mot Ladtjovagge og Kebnekaise fjellstasjon. Vandringa mellom Nikkaluokta og fjellstasjonen er 19 kilometer og tek vanlegvis mellom fire og fem timar; med helikopter tek det seks minutt.

Kalixälven har kjeldene sine på staden.

Nikkaluokta har omkring ti bufaste familiar. Hovudnæringa er turisme. Reindrift kunst, sløyd og transport er òg ein del av næringsvegen.

## Historie
I området har det eksistert samiske busetjingar i fleire tusen år. Dei første faste busetjingane i Nikkaluokta, *torvkåtorna*, kom i byrjinga av 1900-talet. Dette var familiar som dreiv reindrift – *njargajohttit* – og som under harde vintrar mista reinflokkane sine og søkte andre måtar å forsørge seg på. Nikkaluokta låg ved på flyttleia og var eit bra bustad. Det fanst òg høve til jakt, fiske, og seinare òg arbeid med transport og service.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nikkaluokta|Nikkaluokta]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nöbbele

**Nöbbele** er ein svensk tettstad i Växjö kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 257 innbyggjarar.

## Referansar
Kulturminnesøk

**Kulturminnesøk** er ein nettportal med ei samla oversikt over freda kulturminne i Noreg. Nettportalen vert skipa av Riksantikvaren i desember 2009 og gjer delar av databasen Askeladden tilgjengeleg for eit allment publikum. Då portalen vert oppretta inneheld den ca. 80&nbsp;000 kulturminne og i 2011 over 120&nbsp;000. 

## Bakgrunnsstoff
* Kulturminnesøk

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kulturminnesøk|Kulturminnesøk]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nordkroken

**Nordkroken** er ein svensk tettstad i Vänersborgs kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 433 innbyggjarar. Nordkroken ligg ved Vänern like nord for Vargön

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordkroken|Nordkroken]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nordmaling

**Nordmaling** (sørsamisk *Nordmelikse* el. *Novlemaanege*) er ein tettstad og kommunesenter i Nordmalings kommun i Västerbottens län i Sverige. Staden ligg ved Nordmalingsfjärden, 55 km sørvest for Umeå. Staden hadde 2546 innbyggjarar i 2011. 

I Nordmaling vert Nordic Baroque Music Festival arrangert kvart år. Like nordvest for Nordmaling ligg Olofsfors bruk, som i dag er museum. Staden har ein variert industri, men er hovudsakleg ein service- og handelsstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordmaling|Nordmaling]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nordmark i Sverige

**Nordmark** er ein svensk tettstad i Filipstads kommun i Värmlands län i landskapet Värmland. I 2005 hadde tettstaden 234 innbyggjarar. Nordmark ligg cirka 15 kilometer nord for Filipstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordmark (tettsted)|Nordmark (tettsted)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nordanö

**Nordanö** er ein tettstad i Avesta kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 435 innbyggjarar. 
 
I Nordanö bor speedwayføreren Tony Rickardsson.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordanö|Nordanö]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norra Åsum

**Norra Åsum** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige. I 2010 hadde tettstaden 1&nbsp;264 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norra Åsum|Norra Åsum]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norr Amsberg

**Norr Amsberg** er ein svensk tettstad i Borlänge kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 227 innbyggjarar. Norr Amsberg ligg cirka sju kilometer nordvest for Borlänge. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norr Amsberg|Norr Amsberg]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norra Bro

**Norra Bro** er ein svensk tettstad i Örebro kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 531 innbyggjarar. 

Norra Bro grensar til Brickebacken og Gryts industriområde. Området er knytt til det sentrale Örebro via Gällerstadvägen. 

Området består delvis av eit større rekkehusområde frå 1970-talet med omkringliggande einebustader frå same tid, og dels av einebustader bygd på slutten av 1990- og byrjinga av 2000-talet.

Mellom 1980 og 2005 auka folketalet med 24 prosent. Det er mange arbeidsplassar i området. Det kommunale tenestetilbodet er felles med Brickebacken, t.d. helsestasjon og skule. Like i nærleiken av Norra Bro har Atlas Copco eit anlegg.

I eldre tider låg bygda Norra Bro ca. 2 km lengre sør, men i samband med skiftet av jordbrukseigedomear på 1800-talet, blei gardane delt opp, og bustadhusa flytta. Då det noverande villaområdet blei bygd, blei det gamle namnet Norra Bro teken i bruk igjen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norra Bro|Norra Bro]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norra Lagnö

**Norra Lagnö** er ein svensk tettstad i Värmdö kommun i Stockholms län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 317 innbyggjarar. 

Norra Lagnö er ikkje ei øy, men ei halvøy som heng saman med Värmdö og ligg omtrent to kilometer nord for Gustavsberg. Den første eigedomen på staden heiter Lagnö gard, som er frå 1850-talet og som ligg sentralt i området.

Fra Norra Lagnö ferjeleie kan ein reise vidare med bilferje til Tynningö eller med båt vidare til resten av den store skjergarden. På Norra Lagnö finst det skule og barnehage.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norra Lagnö|Norra Lagnö]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norrberg

**Norrberg** er ein busetnad i Storumans kommun i Västerbottens län. Bygden ligg cirka 20 kilometer utanfor Storuman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norrberg|Norrberg]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norr-Hede

**Norr-Hede** er ein svensk tettstad i Härjedalens kommun i Jämtlands län i landskapet Härjedalen. I 2005 hadde tettstaden 293 innbyggjarar. Norr-Hede ligg nord for Ljusnan og er den eine halvdelen av tettstaden Hede.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norr-Hede|Norr-Hede]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norrhult-Klavreström

**Norrhult-Klavreström** er ein svensk tettstad som ligg i Uppvidinge kommun i Kronobergs län i Småland.I 2010 hadde tettstaden 1 215 innbyggjarar.

## Kjelder
Norrfjärden

**Norrfjärden** er ein svensk tettstad i Piteå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;423 innbyggjarar. Norrfjärden ligg cirka femten kilometer nord for Piteå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norrfjärden|Norrfjärden]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Norrfors

**Norrfors** er ein liten tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län, Sverige.

## Historie
Norrfors er eit jernbanesamfunn som oppstod då Stambanen gjennom øvre Norrland blei bygd på 1890-talet. Norrfors kyrkje blei oppført i 1923.

Under og etter andre verdskrigen blomstra busetnaden. Trekol, framstilt i kolomnar og kollmiler, blei lasta i jernbanevogner for vidare transport. Det var òg ein møbelfabrikk her, seinare kjend som Norrlandsmöbler.

I dag vert det ikkje lenger drive utvinning av trekol her, og møbelfabrikken er nedlagt. Det vert derimot drive noko turisme her, i samband med Lögdeälven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norrfors|Norrfors]]» frå ,  den 5. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Lundkvist, Tyko: *Hembygdsboken*
*Råde, Adolf: *Nordmalings kyrka och församling*
Norsholm

**Norsholm** er ein svensk tettstad i Norrköpings kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 573 innbyggjarar. Det ligg cirka 15&nbsp; kilometer sørvest for Norrköping.

Norsholm ligg ved E4 og Göta kanal. Det er ikkje mange arbeidsplassar på staden, så dei fleste pendlar til Norrköping eller Linköping.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsholm|Norsholm]]» frå ,  den 5. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Norsholm
Norsjö

**Norsjö** er ein svensk tettstad i Västerbottens län i Västerbotten. Det er administrasjonssenter i Norsjö kommun og i 2005 hadde tettstaden 2&nbsp;085 innbyggjarar.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsjö|Norsjö]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nosaby

**Nosaby** er ein bydel nord i Kristianstad i Kristianstads kommun i Sverige. Byen er kjend for togululukka ved jernbaneovergangen ved Nosaby kyrkje den 10. september 2004.
To personar døydde og rundt 50 blei skadde.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nosaby|Nosaby]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nusnäs

**Nusnäs** er ein svensk tettstad i Mora kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 724 innbyggjarar. Nusnäs ligg cirka ti kilometer søraust for Mora, ved innsjøen Siljan. Staden er kjend for produksjon av dalahestar, ein av dei mest populære suvenirane frå Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nusnäs|Nusnäs]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nybrostrand

**Nybrostrand** er ein tettstad i Ystads kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 675 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nybrostrand|Nybrostrand]]» frå , den 5. juli 2012.*
Nye

**Nye** er ein svensk tettstad i Vetlanda kommun i Jönköpings län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 203 innbyggjarar. Nye ligg cirka 14 kilometer søraust for Vetlanda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nye|Nye]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nygård i Västergötland

**Nygård** er ein svensk tettstad i Lilla Edets kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I år 2005 hadde tettstaden 436 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nygård (Västergötland)|Nygård (Västergötland)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nyhammar i Sverige

:*For bygda i Gulen kommune i Sogn og Fjordane, se [[Nyhammaren]].*
**Nyhammar** er ein svensk tettstad i Ludvika kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde tettstaden 686 innbyggjarar. Nyhammar ligg cirka 25 kilometer nordvest for Ludvika.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nyhammar (Sverige)|Nyhammar (Sverige)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Nykil

**Nykil** er ein tettstad i Linköpings kommun i Östergötlands län i Östergötland i Sverige. Nykil ligg cirka 20 kilometer sydvest for Linköping. Det hadde 313 innbyggjarar i 2005. Staden har skule, barnehage, kyrkje (svenska kyrkan) og ein matbutikk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nykil|Nykil]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Kulturminne i Bjerkreim kommune

**Kulturminne i Bjerkreim** er ei oversikt over freda og/eller bevaringsverdige bygningar og element i Bjerkreim kommune. Data er henta frå Riksantikvarens liste over kulturminne.

ID-nummeret er eit lenkja tal som går direkte til det aktuelle kulturminnet i Kulturminnesøk. 

|}
## Bakgrunnsstoff
Nyåker

**Nyåker** er ein liten tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län i Sverige. 

Staden har ein nedlagt stasjon på Stambanan genom övre Norrland. Nyåker er mellom anna kjend for  Nyåkers pepparkakor, som er ein av dei største produsentane av pepperkaker i Sverige. 

Den kjende fotografen Sune Jonsson kjem frå Nyåker.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nyåker|Nyåker]]» frå ,  den 5. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nyborg i Norrbotten

**Nyborg** er ein svensk tettstad i Kalix kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I år 2005 hadde tettstaden 881 innbyggjarar.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nyborg (Norrbotten)|Nyborg (Norrbotten)]]» frå ,  den 5. juli 2012.*
Måleininga brenta

**Brenta** eller **brente** er ein italiensk eller sveitsisk vinbehaldar som kan berast på ryggen. Behaldaren rommar 40-60 liter og vart nytta som eit volummål.
Storleiken varierte lokalt, med 75,552 liter i Milano, 72,37 liter i Verona, 49,28 liter i Torino og vanlegvis 37,5 liter i Sveits.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Brenta (mått)|Brenta (mått)]]» frå ,  den 6. november 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
*
Yan'an

**Yan'an** (kinesisk skrift 延安市, pinyin *Yán’ān Shì*) er eit byprefektur nord i provinsen Shaanxi i det sentrale Kina. Prefekturet dekker eit areal på 36&nbsp;712&nbsp;km² og har om lag 2,19 millionar ibuarar.

Byprefekturet Yan'an omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*) og tolv fylke (县 *xiàn*). Mellom dei tolv fylka er Zhidan, tidlegare Bao'an, som fungerte som kinesisk kommunistisk hovudstad inntil Yan'an fekk rolla.

### Næring
Yan'an er eit reisemål for såkalla «raud turisme» grunna den rolla området spela i perioden 1936-48 som base- og oppladningsstad for dei kinesiske kommunistane før det oppgjeret med Kuomintangregjeringa i åra etter 1945.

### Samferdsle
Riksveg 210 i Kina går gjennom området. Riksvegen tek til i Baotou i Indre Mongolia, fører gjennom Yan'an, Xi'an, Chongqing og Guiyang og endar opp i Nanning i Guangxi.

Byprefekturet har flysamband over lufthamna Yan'an Ershilipu.

### Historie
I kinesisk mellomalder vart byen Yan'an kalla *Yanzhou*. Området vart militærstrategisk viktig for keiserrikat og for tangutane i Det vestlege Xia-dynastiet. Byen vart lenge forsvara av Song-dynastiet (960-1279), før han vart overteken av tangutane i 1082 etter at den nye kanslaren Cai Que let tangutane få kontroll over byen som del av ei fredsavtale. Yan'an og heile Shaanxi vart erobra av mongolane seint i 1220-åra, etter at leiaren deira, Dsjengis Khan, i 1227 hadde døydd under kringsetjinga av Vestxiahovedstaden. Både under Ming-dynastiet (1368–1644) og Qing-dynastiet (1644–1911) rådde keisardømmet over Yan'an.

Yan'anområdet var målet for «Den lange marsjen» og funksjonell hovudstad for den kinesiske kommunistrørsla i tida 1936–48. Kommunistane tok over den katolske katedralen, som var bygt under leiing av ein spansk fransiskanarpater i 1934, og nytta bygningen til møtelokale. Seinare vart ho nytta som kaderskule. Den restaurerte bygningen er i dag eit kommunistisk minnesmerke. Kommunistane i Kina ser på Yan'an som revolusjonen si vogge.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yan&#39;an|Yan&#39;an]]» frå ,  den 5. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nykulla

**Nykulla** er ein stad i Tjureda socken i nordre Växjö kommun i Sverige. På staden finst hus frå 1920-talet, mange av dei  er landbrukshus, og mange fornminne, mellom anna gravrøyser frå bronsealderen.

## Utsiktstårnet

I Nykulla ligg det einaste utsiktstårnet i Kronobergs län. I tårnet finst eit museum. Det blei bygd i 1958 (dei to høgaste etasjane blei bygd i 1960). Tårnet er 25 meter høgt og om ein står på toppen av det, er ein 258 meter over havet. I 2008 var tårnet TV-studio for sommarprogrammet *[[Hej hej sommar]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nykulla|Nykulla]]» frå , den 6. juli 2012.*
Nykyrka

**Nykyrka** er ein svensk tettstad i Motala kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 419 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nykyrka|Nykyrka]]» frå ,  den 6. juli 2012.*