open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Klaus Fuchs

**Klaus Emil Julius Fuchs** () var ein tysk-fødd britisk fysikar og atom-spion som i 1950 vart dømd for å levere informasjon frå den britiske og amerikanske atombombeforskinga til Sovjetunionen under og like etter andre verdskrigen. Fuchs var ein ekstremt kompetent forskar. Ved Los Alamos National Laboratory var Fuchs ansvarleg for mange viktige teoretiske utrekningar knytte til det første fisjonsvåpenet, og seinare òg for dei tidlege modellane av hydrogenbomba, det første fusjonsvåpenet.

## Biografi
Fuchs gjekk både på universitetet i Leipzig og universitetet i Kiel, og medan han gjekk i Kiel vart han aktiv innan politikken. Som ung vart Fuchs medlem av det sosialdemokratiske partiet i Tyskland, og i 1932, kommunistpartiet i Tyskland. I 1933, etter eit valdsamt møte med dei nyleg innsette nazistane, flykta han til Frankrike og fekk då høvet til å bruke familiære samband til å flykte til Bristol i England. Han tok doktorgraden sin i fysikk ved University of Bristol i 1937, studerte under Nevill Mott, og tok ein DSc ved University of Edinburgh medan han studerte under Max Born. Oppgåva hans om kvantemekanikk, publisert i *Proceedings of the Royal Society* i 1936, bidrog til at han fekk ei pedagogisk stilling ved universitetet i Edinburgh året etter. I 1940 vart han internert, men vart snart frigjeven. 

I 1946 vart han leiar for den teoretiske avdelinga ved Harwell Atomic Establishment i England, ei stilling han hadde til han i 1950 vart arrestert, skulda for å ha overlate hemmelege opplysningar om kjernefysisk forsking til Sovjetunionen. Han vart dømd til 14 års fengsel, men vart 1959 frigjeven og gjeven løyve til å reise ut av England. Han reiste då til Aust-Tyskland, der han vart avdelingsleiar ved Sentralinstituttet for kjernefysikk i Dresden og frå 1963 professor i teoretisk fysikk ved den tekniske høgskulen der.

Klaus Fuchs er gravlagd på Zentralfriedhof Friedrichsfelde (Pergolenweg) i Berlin. 

## Kjelder

*Klaus Emil Julius Fuchs. I Store norske leksikon. 
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Klaus Fuchs|Klaus Fuchs]]» frå ,  den 10. april 2013.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Mars Polaris

***Mars Polaris - Deep Space Highway To Red Rocks Pavilion*** er det 68. albumet og det 28. studioalbumet til det tyske electronicabandet Tangerine Dream, gjeve ut i juni 1999. Det vart gjeve ut på ny i 2009. 

## Bakgrunn
Ideen til dette studioalbumet var Mars Polar Lander-oppdraget til NASA. Musikken vart først framført på ein enkelt konsert på KlangArt-festivalen i Osnabrück i Tyskland den 12. juni 1999. Albumet vart annonsert som eit «original motion picture space reality soundtrack», men var ikkje eit filmmusikkalbum. Albumet inneheld ti spor inspirert av reisa til Mars Polar Lander til Mars. Denne vart sendt opp 3. januar 1999 og skulle ha nådd fram til Mars 3. desember 1999, men gjekk tapt i ei ulukke. 

Musikalsk følgjer bandet stilen dei hadde basert seg på mot slutten av 1990-åra på album som *[[Transsiberia av Tangerine Dream|Transsiberia]]* og *[[What a Blast]]*, men her hadde dei òg nye lydar. Tangerine Dream gjekk attende til å spele lange spor på dette albumet og fire av ti spor er kring ti minuttar lange kvar. 
 
## Andre versjonar
Det finst ein alternativ versjon, med undertittelen *Original Motion Picture Space Reality*, som har ei heilt anna psorliste som består av songar frå den offisielle utgjevinga og det komande albumet *[[Great Wall of China av Tangerine Dream|Great Wall of China]]*. Sporet «Dies Martis (TransMercury)» er ikkje den same versjonen som på det offisielle albumet, og spora som vart ein del av *Great Wall of China* har andre titlar her. 

Denne utgåva vart gjeven ut på ny då nettbutikken til Tangerine Dream vart lansert seint i 2006, då under tittelen *Mars Mission Counter*. Denne utgåva har alle dei same spora som den alternative versjonen, men med songane i ei anna rekkjefølgje. 

I mars 2009 kom både *Mars Polaris* og *Mars Mission Counter* ut på ny med nye omslag. Førstnemnde vart trykt feil på CD og inneheld akkurat dei same spora som *Mars Mission Counter*, sjølv om plateomslaget indikerer at det er *Mars Polaris*. 

Alle spora på albumet finst på konsertalbumet *[[Rocking Mars]]*, som kom ut i 2005 med fire ekstra spor. Det vart spelt inn i Stadthalle i Osnabrück. 

## Innhald

## Medverkande
* Edgar Froese - komponist, musikar
* Jerome Froese - komponist, musikar

## Kjelder
Mario Strikers Charged Football

***Mario Strikers Charged Football*** er eit fotballspel til Nintendo Wii. Spelet kom ut 25. mai 2007 og er det første online-spelet til Wii utanfor Japan. Det kom ut i Europa før resten av verda. Opptil fire spelarar kan spele samstundes og via Internett kan ein delta i mellom anna cupar og turneringer. På same måte som andre sportsspel med Mario i hovudrolla, skil spelet seg mykje frå ein vanleg fotballsimulator. Det finst få reglar for korleis ein skal spele det, med masse skitne triks og spesialvåpen.

## Bakgrunnsstoff
*Nintendo.no om spelet 
*Offisiell spelside (Engelsk)
Kaon

**Kaon**, òg kalla *K-meson*, er ein elementærpartikkel i familien meson. Det er kring 3,5 gonger tyngre enn p-mesonet og kring halvparten så tungt som protonet. 

Det finst tre ulike kaon: 
*K+ er positivt ladd og består av ein oppkvark og ein antisærkvark
*K- er negativt ladd og består av ein særkvark og ein antioppkvark
*K0 er nøytral, og har to motsette ladningar som slår kvarandre ut, og består av ein nedkvark og ein antisærkvark.

Kaona vart observert for første gong av Cecil Frank Powell i 1947.

## Fakta

Kaonet har eit spinn på 0, og er den lettaste av særmesona, dvs eit meson der ein av kvarkane som det består av er ein særkvark.

*K+ har ein masse på 494 Mev/c2 og ei levetid på 10-8 . 1,2 sekund.
*K- har ein  masse på 494 Mev/c2 og ei levetid på 10-8 . 1,2 sekund.
*K0 har ein masse på 498 Mev/c2 og ei levetid frå 10-10 sekunr til 10-8 . 5 sekund.

Kaon desintegrerer til pion *(&pi;-meson)*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaon|Kaon]]» frå ,  den 10. april 2013.*
Korpuskel

**Korpuskel** var ei nemning Isaac Newton nytta på dei partiklane han meinte var berarar av lys. J.J. Thomson innførte nemninga korpuskel på partiklane i katodestrålane. Då det viste seg at desse partiklane var identiske med ladningsberarane i negative ion, som ein hadde vald å kalle elektron, gjekk ein etter kvart bort frå nemninga korpuskel.

## Kjelder
* korpuskel. I Store norske leksikon.
Korpuskelstråle

**Korpuskelstråle** eller **korpuskularstråle** er stråling av materielle elementærpartiklar, som elektron, proton, alfapartiklar, nøytron, meson og andre elementærpartiklar. Nemninga er danna som eit motstykke til bølgjestrålar og kan førast tilbake til strida omkring korpuskularteorien til Isaac Newton og bølgjeteorien til Christiaan Huygens for lyset.

Ifølgje kvantefysikken og i samsvar med eksperimentelle resultat har all stråling både bølgje- og partikkelnatur. Som korpuskulstrålar reknast no strålar av partiklar der kvilemassen er ulik null. Slike partiklar rører seg alltid med fart mindre enn lysfarten, og dei kan eventuelt bringast til ro, medan partiklar med kvilemasse null (foton) alltid rører seg med lysfarten.

## Kjelder
*
Korrespondanseprinsippet

**Bohrs korrespondanseprinsipp** er eit av postulata til Niels Bohr der det blir kravd samsvar eller korrespondanse mellom den klassiske fysikken og kvantefysikken på ein slik måte at ein ved store kvantetal får same resultat ved begge teoriar. Korrespondanseprinsippet vart, særleg i eldre kvantefysikk, brukt for å kontrollere dei resultata denne førte til. 

Prinsippet vart postulert av Bohr i 1920, men han hadde brukt det så tidleg som i 1913 for atommodellen hans.  

Omgrepet vert òg nytta meir generelt for ideen om at ein ny teori må kunne reprodusere resultata frå eldre etablerte teoriar i dei områda der den eldre teorien verkar. 

## Sjå òg
* kvantefysikk

## Kjelder
* korrespondanseprinsippet. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/korrespondanseprinsippet
Kvant

Eit **kvant** (frå latin *quantus*) er i fysikken ein storleik som finst i ei bestemd udeleleg mengd. Verknadskvantet, òg kalla Planckkonstanten og som regel med nemninga *h*, er den minste mengda av verknad, det vil seie av produktet energi gonger tid. Planckkonstanten er ein naturkonstant av fundamental tyding i moderne fysikk. 

Max Planck introduserte i 1900 ein formel som forklarte at lys alltid vert sendt ut i kvant. Strålingskvantet eller fotonet (gammakvant, lyskvant) er den minste mengda elektromagnetisk stråling som kan sendast ut med ein bestemd frekvens. Strålingskvantet fører med seg ei energimengd, energikvantet, som er lik verknadskvantet *h* multiplisert med frekvensen *ν*, og ei spinnmengd, elementærkvantet for spinn, som er lik verknadskvantet *h* dividert med 2*p* og som har nemninga ℏ (les som «h-strek»). 

Det elektriske elementærkvantet, elementærladninga, er den minste elektriske ladninga ein kjenner, som regel skrive som *e*. Protonet har ladning e og elektronet -e.

## Sjå òg
* Kvantemekanikk
* Kvantesprang

## Kjelder
*
Kvantehalleffekt

**Kvantehalleffekten ** er ein kvantemekanisk versjon av Hall-effekten, som kan observerast i todimensjonale system av elektron utsett for låge temperaturar og sterke magnetfelt, der Hall-leiingsevna *σ* berre kan ha kvantifiserte verdiar:

: \sigma = \nu \; \frac{e^2}{h}, 

der *e* er elementærladninga og *h* er Planck-konstanten. I den ordinære kvantehalleffekten , kjent som heiltalig kvantehalleffekt, tar *v* heiltalsverdiar (*v* = 1, 2, 3,...). Ein annan kvantehalleffekt, kjent som den fraksjonal kvantehalleffekt, der *v* kan opptre som brøkar med oddetalsnemnar (*v* = 2/7, 1/3, 2/5, 3/5,...).

Heiltalig kvantehalleffekt vart føresagt av Ando, Matsumoto og Uemura i 1975.

Den fraksjonelle kvantehalleffekten vart oppdaga i 1982, av Daniel Tsui og Horst Störmer under eksperiment utført på heterostrukturar av galliumarsenid, utvikla av Arthur Gossard.

Effekten vart forklart av Robert B. Laughlin i 1983. Tsui, Störmer og Laughlin fekk Nobelprisen i fysikk i 1998.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvante-Hall-effekten|Kvante-Hall-effekten]]» frå ,  den 10. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* T. Ando, Y. Matsumoto, and Y. Uemura, J. Phys. Soc. Jpn. **39**, 279 (1975)
* K. von Klitzing, G. Dorda, and M. Pepper, Phys. Rev. Lett. **45**, 494 (1980)
* R.B. Laughlin, Phys. Rev. B. **23**, 5632 (1981).
* D.C. Tsui, H.L. Stormer, and A.C. Gossard, Phys. Rev. Lett. **48**, 1559 (1982)
* R.B. Laughlin, Phys. Rev. Lett. **50**, 1395 (1983).
Kvantekromodynamikk

**Kvantekromodynamikk** (**QCD**) er ein kvantefeltteori for sterk vekselverknad (fargekraft) mellom kvarkar og gluon. Nemninga *kromo* syner til ein eigenskap ved kvarkane, eit ladningstal (kvantetal) kalla farge. Dette er ikkje ein farge i optisk forstand, men eit omgrep nytta for å skildre ein eigenskap ved kvarkane.

Teorien er ein viktig del av Standardmodellen for partikkelfysikk. Det er samla inn store mengder bevis gjennom eksperiment for kvantekromodynamikk gjennom dei siste åra. 

Kvantekromodynamikk har to særeigne eigenskapar: 
***[[Fargeavgrensing|Avgrensing]]**, som tyder at krafta mellom kvarkane ikkje minkar når dei vert fråskilde. På grunn av dette ville ein måtte ha ei uendeleg energimengd for å skilje to kvarkar. Dei vil alltid vere knytte saman i hadron som proton og nøytron. Sjølv om det ikkje er analytisk bevist enno, trur ein at avgrensinga gjeld fordi det forklarar kvifor ein aldri har funne frie kvarkar.
***[[Asymptotisk fridom]]**, som tyder at i særs energirike reaksjonar, så er det svak vekselverknad mellom kvarkar og gluon. Denne førehandsutsegna vart oppdaga tidleg i 1970-åra av David Politzer og av Frank Wilczek og David Gross. For dette arbeidet fekk dei nobelprisen i fysikk i 2004.

Ein kjenner ikkje til noko grenselinje mellom desse to eigenskapane. Avgrensinga er dominerande for låge energiar, men etter kvart som energien aukar vert asymptotisk fridom dominerande. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quantum chromodynamics|Quantum chromodynamics]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kvantestatistikk

**Kvantestatistikk** er ei grein av statistisk mekanikk som byggjer på kvantemekanikken. 

Kvantestatistikken er delt inn i Fermi-Dirac-statistikk og Bose-Einstein-statistikk. 

Fermi-Dirac-statistikk eller Fermi-statistikk gjeld for fermion der ein berre kan ha ein enkel partikkel in kvar kvantemekaniske tilstand. Dette vert kalla pauliprinsippet. Bose–Einstein-statistikk gjeld for boson der ein reknar at sannsynet for å plasser ein partikkel i ein særskild tilstand ikkje er avhengig av om det alt er ein partikkel i denne tilstanden. 

Når det er mange tilgjengelege tilstandar i høvet til mengda partiklar som skal skildrast, så nærmar kvantestatistikken seg Boltzmann-statistikk, som byggjer på den klassiske mekanikken. 

## Kjelder
* kvantestatistikk. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kvantestatistikk
Nord-Tzoumérka

**Nord-Tzoumérka** (gresk Βόρεια Τζουμέρκα, *Vória Tzoumérka*) er ein kommune i periferieininga Ioánnina i periferien Ípiros i Hellas. Nord-Tzoumérka ligg søraust for Ioánnina og grensar i aust mot periferieininga Tríkala i Thessalía, i sør mot Árta og i sørvest mot Préveza.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Prámanda
* Vathýpedo
* Kalarítes
* Katsanokhória
* Matsoúki
* Syrráko
* Tzoumérka
Dei sju tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Kvantetal

**Kvantetal** i kvantefysikken er tal som vert nytta for å karakterisere observerbare storeleikar. Dei syner til kor stor ein storleik er i forhold til ein viss minste storleik, eit elementærkvant, og er derfor dimensjonslause. 

Som regel er eit kvantetal heiltalig, men iblant viser det seg praktisk å velje elementærkvantet slik at kvantetalet òg kan vere halvtalig. Ein partikkel vil ifølge kvantefysikken kunne ha bestemte tilstandar, såkalte eigentilstandar. Til kvar slik tilstand svarar eit særskild sett kvantetal. For å skildre eit enkelt elektron i eit atom brukar ein til dømes vanligvis fire kvantetal som symbolsk vert skrive med n, \ell, m og s.

Hovudkvantetalet, n, kan ha alle mogelege verdiar frå og med éin og syner i første tilnærming til energien til elektronet. I hydrogenatomet er såleis energien proporsjonal med 1/n^2. Banespinnkvantetalet, \ell, som òg blir kalla det asimutale eller orbitale kvantetalet, syner til banespinnet til elektronet som er \sqrt{1(\ell+1)\hbar}, der\hbar (vert lese h-strek) er Planckkonstanten dividert med 2\pi. Kvantetalet \ell kan ha heiltalige verdiar frå 0 til n-1. Stundom blir verdien av \ell symbolsk ved bokstavane s, p, d, f, g osv. for \ell = 0, 1, 2 osv.

Det magnetiske kvantetal, m, syner til projeksjonen av banespinnet \ell i ei særskild retning, og kan han heiltalige verdiar frå -\ell til +\ell. Spinnkvantetalet, s, kan ha verdiane +½ og −½ og syner på tilsvarande måte som m projeksjonen av eigenspinnet til elektronet.

Når ein skildrar eit system av et bestemt sett av kvantetal seier ein at desse er gode kvantetal. For komplekse atom og molekyl vil dei nemnte fire kvantetala ikkje vere gode. Ein må da førestille seg at eit særskild elektron berre blir skildra ein del av tida ved eit bestemt sett av desse, og elles ved eit eller fleire andre sett. Om ein gjer målingar på eit slikt system, finn ein snart at det er i ein tilstand skildra ved det eine settet, snart i ein tilstand skildra ved det andre settet. Ein kan då finne nye avleidde kvantetal som skildrar systemet eintydig, og derfor i dette tilfellet er gode kvantetal. 

Omgrepet kvantetal har i noko grad òg blitt brukt om storleikar som elektrisk ladning, nukleontal, baryontal og leptontal i elementærpartikkelfysikken. Desse har ein annan karakter enn kvantetala i atomfysikk, og det kan vere meir relevant å bruke omgrepet ladningstal om desse storleikane.

## Kjelder

*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvantetall|Kvantetall]]» frå ,  den 11. april 2013.*
Kvanteteori

**Kvanteteori** er ein teori i fysikken som føreset at ei rekkje av eigenskapane til materien er kvantiserte, det vil sei at dei berre kan ha særskilde verdiar, som vert endra i sprang og ikkje på ein glidande måte, som til dømes temperatur kan. 
Kvanteteorien dannar grunnlaget for den moderne skildringa av atom og elementærpartiklar og for korleis atoma påverkar kvarandre i molekyl, krystall og andre komplekse system. Teorien blir inndelt i fleire disiplinar: kvantemekanikk, relativistisk kvantemekanikk, kvanteelektrodynamikk, kvantefeltteori og kvantestatistikk. 

## Kjelder
kvanteteori. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/kvanteteori
Ladningstal

**Ladningstal** er ein storleik i elementærpartikkelfysikk som syner til verdien av elektrisk ladning og andre typar ladning. Utanom elektrisk ladning finn ein leptontal, baryontal, hyperladning, isospinn, fargeladning. 

Dei fundamentale partiklane, lepton og kvarkar, ber alle slike ladningstal som er bevarte i sterke og elektromagnetiske vekselverknader i tillegg til gravitasjon. Nokre ladningstal, som isospinn og hyperladning er ikkje bevarte i svak vekselverknad. 

## Sjå òg
* ladningssymmetri

## Kjelder
*ladningstall. (14.10.2011) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/ladningstall
Manuel Göttsching

**Manuel Göttsching** () er ein tysk musikar og låtskrivar. 

Som leiar av gruppa Ash Ra Tempel og Ashra, ein av dei mest kjende tyske gruppene i 1970- og 1980-åra, i tillegg til karrieren som soloartist, har han vore ein av dei viktigaste gitaristane innan sjangeren Kosmische Musik. Han deltok òg i innspelingane til Cosmic Jokers. Stilen og teknikken hans har påverka mange artistar innan ambient musikk påverka av Brian Eno og Berlin-skulen i elektronisk musikk i 1980- og 1990-åra. Albumet hans frå 1984, *[[E2-E4]]*, har vore ei inspirasjonskjelde i utviklinga av house og elektronisk musikk generelt. 

I 2000 gav Göttsching og Klaus Schulze ut eit studioalbum og eit konsertalbum som Ash Ra Tempel. 

## Diskografi

### Soloalbum
* 1974: *[[Inventions for Electric Guitar]]*
* 1984: *[[E2-E4]]*
* 1991: *[[Dream & Desire]]*
* 2005: *[[Die Mulde]]*
* 2005: *[[Concert for Murnau]]*
* 2005: *[[E2-E4 Live]]*
* 2007: *[[Live at Mt. Fuji]]*

## Bakgrunnsstoff
*
*intervju (tysk)
*
Anne Lise Gjøstøl

**Anne Lise Gjøstøl** () er ein norsk songar og kunstmålar.

## Karriere

Som åtteåring debuterte Anne Lise Gjøstøl i jentekoret til NRK og fekk vera med i fleire fjernsynsprogram på 1960-talet. Ho gav ut si fyrste singelplate i 1965, *Nå er karnevalet over*, det året ho fylte 13. Ho valde musikklinja på gymnaset, der ho m.a. gjekk saman med songarane Ellen Nikolaysen og Anne Karine Strøm. I 1969 deltok ho i NRK si talenttevling *Talent 69*, der ho kom på andreplass.

I tillegg til at ho tok songtimar med Aase Nordmo Løvbergstuderte Anne Lise vidare ved Statens Operaskole og 4 år ved Barratt Dues Musikkinstitutt. Ho har teke eksamen som songpedagog. Då Cliff Richard fekk sitt eige norske fjernsynsprogram, var Anne Lise Gjøstøl med som gjest og popsongarinne. Også i ettertid har ho delteke i svært mange fjernsynsprogram, særleg med Erik Bye. Platedebuten hennar kom i 1972, under tittelen *Ta min drøm*; den var dels innspelt i Abbey Road Studios i London. Anne Lise Gjøstøl var også stundom med i Bendik Singers og syng på den einaste LP-en dei gav ut. Elles fekk ho engasjement i Det danske teater i København i musikalen «Blomsterstenen».

Hennar neste LP, *Anne Lise Gjøstøl* frå 1974, hadde halvparten av tekstane på norsk og halvparten på engelsk. For denne plata vann ho Spellemannprisen 1975 i klassa for beste vokalist. Ho fekk fleire oppdrag i musikalar på Oslo Nye Teater og Det Norske Teatret, m.a. i *Jeppe*, *Så lenge skuta kan gå*, Jesus Christ Superstar, Les Miserables, West Side Story og *Balletten på scenen*. Ho deltok også i musikalen Leve Patagonia.  I tillegg har ho songe operaroller i *Opera Mobile*, t.d. Tryllefløyta, og ho har framført si eiga førestilling for barn, *Musikkens makt* om barokk- og renessansemusikk.

Frå 1971 til 1979 deltok ho i Melodi Grand Prix heile seks gonger utan å vinna, men fire gonger kom ho på andreplass. I 1984 gav ho ut *Visst skal våren komme - Sanger om håp* saman med Grex Vocalis og Göran Fristorp. Plata inneheldt songar av Eivind Skeie og Sigvald Tveitt. Men det ho kanskje har vorte mest kjend for er dei to singlane «Dimmefest» og «Gullfeber». Sistnemnte var ein duett med Kjell Fjalsett i høve VM i 1981, men begge desse singlane vart nokså tilfeldig utgjevne.

Den siste soloplata ho har gjeve ut, er *Blå lengsel* frå 1992. Dei siste åra har ho gjort klassiske konsertar, jolekonsertar, og utvikla seg meir som kunstmålar. Ho har studert i New York og fullførte ein mastergrad i fine art ved New York Academy of Figurative Art i 2002.

## Plater

* *Ta min drøm* (1972)
* *Anne Lise Gjøstøl* (1975) 
* *Kom kom skal jeg si deg no* (1980)
* *Visst skal våren komme - sanger om håp* (1984), med Göran Fristorp & Grex Vocalis
* *Blå lengsel* (1992)

## Kjelder

* Mic.no: Biografi henta frå Norsk pop- og rock-leksikon, Vega Forlag, 2005

### Fotnote
Klaus Schulze

**Klaus Schulze** () var ein tysk electronica-musikar og komponist. Han har òg nytta aliaset **Richard Wahnfried**. Han var ei kort stund medlem av electronicabanda Tangerine Dream og Ash Ra Tempel før han konsentrerte seg om solokarrieren sin, der han i løpet av fem tiår har gjeve ut meir enn 60 album.

## Biografi
I 1969 var Klaus Schulze trommeslagar i ein av dei tidlege utgåvene av Tangerine Dream og spelte på debutalbumet *[[Electronic Meditation]]*. Han møtte Edgar Froese frå Tangerine Dream i Zodiac Club i Berlin i Vest-Tyskland. I 1970 slutta han i denne gruppa for å danne Ash Ra Tempel i lag med Manuel Göttsching og Hartmut Enke.  I 1971 slutta han i denne gruppa òg, etter berre eitt album, for å konsentrere seg om solokarrieren sin. I 1972 gav Schulze ut debutalbumet sitt, *[[Irrlicht]]* med orgel og innspelinga av eit orkester som var filtrert gjennom så mange effektar at det ikkje var mogeleg å kjenne att. Trass i at han ikkje nytta synthesizerar vert dette proto-ambient-verket rekna som ein milepåle i elektronisk musikk. På det neste albumet hans, *[[Cyborg av Klaus Schulze|Cyborg]]*, nytta han ein EMS Synthi A-synthesiser.

Sidan den gong har Schulze vore særs aktiv og gjeve ut meir enn 40 originale album. Høgdepunkt av desse er mellom andre *[[Timewind]]* i 1975, *[[Moondawn]]* i 1976 (det første albumet hans med Moog synthesiser), *[[Dune av Klaus Schulze|Dune]]* i 1979, og det doble *[[In Blue av Klaus Schulze|In Blue]]* frå 1995. I 1976 starta han i lag med den japanske perkusjonisten og låtskrivaren Stomu Yamashta den kortliva «supergruppa» Go, med mellom andre Steve Winwood, Michael Shrieve og Al Di Meola. Dei gav ut to studioalbum, (*[[Go av Go|Go]]* i 1976 og *[[Go Too]]* i 1977).

Klaus Schulze hadde ein meir organisk lyd enn mange andre electronicamusikarar på denne tida. Ofte nytta han ikkje-elektroniske instrument, som akustisk gitar eller manneleg operastemme. 

## Diskografi
### Album

### Richard Wahnfried-album
Komponert av Schulze og framført med gjesteartistar under aliaset *Richard Wahnfried*:

### ''The Dark Side of the Moog''-serien
*The Dark Side of the Moog* er eit samarbeid mellom Klaus Schulze og Pete Namlook, (òg med Bill Laswell på 4 til 7). Kvar tittel er ein referanse til Pink Floyd-songar og album. 

*The Evolution of the Dark Side of the Moog* er eit samlealbum med utdrag av dei åtte første platene. 

### Samarbeid

## Sjå òg
* Berlin-skulen i elektronisk musikk
* Kosmische Musik

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Klaus Schulze.com - Offisiell nettstad
Hartmut Enke

**Hartmut Enke** () var ein tysk musikar, mest kjend som bassgitarist i Ash Ra Tempel.

Hartmut Enke danna det første bandet sitt i lag med Manuel Göttsching på 15-årsdagen hans i 1967. Tre år seinare vart han medlem av Steeple Chase Bluesband i lag med Göttsching, som utvikla seg til Ash Ra Tempel.

Enkelte valde å slutte i musikkindustrien i 1973, og spelte ikkje med Ash Ra Tempel att før i 2000. Han døydde seint i 2005, 53 år gammal.

## Diskografi
*Ash Ra Tempel - Ash Ra Tempel - 1971
*Kosmiche Musik - samling med Ash Ra Tempel-songen «Gendanken» - 1972
*Schwingungen - Ash Ra Tempel - 1972
*Seven Up - Ash Ra Tempel med Timothy Leary - 1973
*Join Inn - Ash Ra Tempel - 1973
*Tarot - Walter Wegmüller - 1973
*Sci-Fi Party - Cosmic Jokers - 1974

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hartmut Enke|Hartmut Enke]]» frå ,  den 11. april 2013.*
Zítsa

**Zítsa** (gresk Ζίτσα) er ein landsby og ein kommune i periferieininga Ioánnina i periferien Ípiros i Hellas. Zítsa ligg vest for Ioánnina og grensar i vest mot periferieininga Thesprotía.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Pasarónas
* Ekáli
* Evrymenés
* Zítsa
* Molossí
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 13&nbsp;588&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Zítsa hadde 953 og tettstaden med same namn 447&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Ash Ra Tempel av Ash Ra Tempel

***Ash Ra Tempel*** er debutalbumet til krautrockbandet Ash Ra Tempel. Det vart spelt inn i mars 1971 og kom ut i juni 1971 på Ohr. 

Albumet inneheld berre to musikkstykke, som tok opp ei side kvar av vinylplata. «Amboss» på side ein er den meir livlege av dei to og byggjer seg gradvis opp med rullande trommer og lange gitarsoloar. «Traummaschine» på den andre sida er derimot eit langt rolegare stykke som i følgje allmusic kan minne om ambient musikken til Brian Eno til Lull sine dystre lydlandskap.

## Innhald

## Medverkande
* Hartmut Enke - bass
* Manuel Göttsching - gitar, vokal, elektronikk
* Klaus Schulze - trommer, perkusjon, elektronikk

## Kjelder
Ressursbudsjett

**Ressursbudsjett** er eit oversyn over forventa bruk av naturressursar i løpet av kommande år. Ved opprettinga av Miljøverndepartementet i 1972 foreslo eit statleg nedsett ressursutval ei ordning med ressursbudsjett og ressursrekneskap, men ordninga fekk aldri nok støtte i Storting og regjering og blei motarbeida av embetsverket i Finansdepartementet.

## Sjå òg
*Miljøverndepartementet
*Ressursrekneskap
*Berekraftindikatorar

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
### Litteratur
*Ottar Julsrud: Mellom himmel og jord. Unipub 2012.
*Bredo Berntsen: Grønne linjer; natur- og miljøvernets historie i Norge. Unipub 2011. 
*Kristin Asdal: Knappe ressurser. Universitetsforlaget 1998. 
*Alf-Inge Jansen: Makt og miljø. Universitetsforlaget 1989.

### Nettlenkjer
*Miljøfakta frå Statistisk sentralbyrå
*Naturindeksen frå Direktoratet for naturforvaltning
Berekraftindikatorar

17 ulike **berekraftindikatorar** blir brukt til å måle *berekrafta* i dei årlege nasjonalbudsjettet for Noreg. Nokre av indikatorane viser til berekraft med tanke på miljø- og natur, medan andre indikatorar gjeld finansielle størrelsar. Dei første indikatorane blei presentert i nasjonalbudsjettet for 2004, sidan den gong er indikatorane fleire gonger justerte.

Frå og med 2010 har Direktoratet for naturforvaltning laga ein omfattande naturindeks. Det er ikkje planlagd nokon direkte rapportering av utviklinga på denne indeksen i nasjonalbudsjettet, men deler av kunnskapesgrunnlaget blir brukt i arbeidet med berekraftindikatorane.
 
## Sjå òg
*Ressursbudsjett
*Ressursrekneskap

## Bakgrunnsstoff
* Nasjonalbudsjettet 2004, sjå side 182
* Intervju og kommentar om berekraftindikatorane
* Naturindeksen frå Direktoratet for naturforvaltning
Schwingungen

***Schwingungen*** er det andre studioalbumet til det tyske krautrockbandet Ash Ra Tempel. Det kom ut i 1972 på Ohr. 

Klaus Schulze hadde no slutta i bandet og vorte erstatta med Wolfgang Muller. Eit par gjesteartistar var òg med på plata, mellom anna ein John L. som song. Dette albumet hadde altså tekstar, noko som det første albumet ikkje hadde. Den første sida av albumet inneheld to songar, «Light» og «Darkness», medan andre sida berre har eit musikkstykke: «Suche / Liebe». 

Albumet har sidan vorte gjeve ut fire gonger, siste gong i 2011 på MG Art Records.

## Innhald

## Medverkande
* Uli Popp – bongo
* Wolfgang Müller – trommer, vibrafon
* Hartmut Enke – gitar, bass, elektronikk
* Manuel Göttsching – gitar, orgel, elektronikk, kor
* Matthias Wehler – altsaksofon
* John L. – vokal, munnharpe, perkusjon

## Kjelder
Pogóni

**Pogóni** (gresk Πωγώνι) er ein kommune i periferieininga Ioánnina i periferien Ípiros i Hellas. Pogóni ligg nordvest for Ioánnina og grensar i sørvest mot periferieininga Thesprotía, i vest og nord mot Albania.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Kalpáki
* Áno Kalamás
* Áno Pogóni
* Delvináki
* Lávdani
* Pogonianí
Dei seks tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Join Inn

***Join Inn*** er eit eksperimentelt rockealbum av det tyske krautrockbandet Ash Ra Tempel frå 1973. Det vart spelt inn i Studio Dierks av Dieter Dierks under pausane i innspelinga av Walter Wegmüller-albumet *[[Tarot av Walter Wegmüller|Tarot]]*. Kvar side av albumet består av eit enkelt musikkstykke.

*Join Inn* er det siste albumet for bandet i 70-åra med Klaus Schulze. 

## Innhald

## Medverkande
*Hartmut Enke – bass
*Manuel Göttsching – gitar
*Rosi Müller – vokal (omtalt som 'Rosi')
*Klaus Schulze – trommer, orgel, 'synthi A'

## Kjelder
Naturindeks

Ein **naturindeks** har til formål gi ein samla vurdering av naturmangfaldet. I 2010 blei det for første gong publisert ein naturindeksen over Noreg. Det var Direktoratet for Naturforvaltning som publiserte indeksen på oppdrag for regjeringa.

## Sjå òg
*Ressursbudsjett
*Ressursrekneskap
*Berekraftindikatorar

## Kjelder
Starring Rosi

***Starring Rosi*** er eit eksperimentelt rockealbum av det tyske krautrockbandet Ash Ra Tempel frå 1973. Det vart spelt inn i Studio Dierks i Stommeln av Dieter Dierks. 

Albumet vert generelt rekna som eit vendepunkt for Manuel Göttsching og inneheld langt meir strukturerte og kortare songar enn dei lange musikkstykka bandet hadde spelt inn før. I tillegg er dette det første albumet etter at Hartmut Enke slutta. Göttsching spelar sjølv dei fleste instrumenta med Harald Großkopf på trommer.

## Innhald

## Medverkande
*Manuel Göttsching – gitar, vokal, akustisk gitarar, bass, elektrisk piano, mellotron, synthesiser, congatrommer
*Rosi Müller – vokal, vibrafon, harpe, tekstar (omtalt som 'Rosi')
*Harald Großkopf – trommer
*Dieter Dierks - bass, arrangement, lydmann
*Heiner Friesz - assisterande lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Starring Rosi|Starring Rosi]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Irrlicht

***Irrlicht*** er det første albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1972 og vart spelt inn utan synthesizer, som Schulze seinare var kjend for å bruke mykje. På *Irrlicht* nyttar Schulze borduntonar spelt på orgel.

## Oversyn
Den fulle tittelen på albumet er *Irrlicht: Quadrophonische Symphonie für Orchester und E-Maschinen*. Den atomsfæriske borduntonen minnar om Tangerine Dream-albumet *[[Zeit]]* (som kome same månad) sidan begge har opphav i same ideen. Schulze og Edgard Froese klarte ikkje å bli samde over korleis dei skulle gå fram, og Schulze slutta i bandet. 

Schulze nytta hovudsakleg eit øydelagd og modifisert orgel, ei innspeling av eit klassisk orkester, spelt baklengs, og ein øydelagd forsterkar til å filtrere og endre lydane han hadde miksa på eit lydband. Av dette laga han ein symfoni på tre satsar.

*Irrlicht* vart gjeve ut på det prestisjefyllte krautrock-selskapet Ohr. Fordi Schulze hadde signert kontrakt med dei medan han var medlem av Tangerine Dream, meinte selskapet at soloalbuma hans høyrte til dei òg. Rekasjonen til Schulze var «eg var berre glad for at *Irrlicht* vart gjeve ut i det heile. Alle andre selskap ville truleg ha avslått albumet».

## Innhald

På vinylutgåva vart «Ebene» og «Gewitter» kombinert til eit enkelt 29 minuttar langt spor. 

## Medverkande
* Klaus Schulze – «E-machines», orgel, gitar, perkusjon, zither, stemme, og meir 
* Colloquium Musica Orchestra (4 førstefiolinar, 4 andrefiolinar, 3 bratsjar, 8 celloar, 1 bass, 2 horn, 2 fløyter, 3 oboar) – innspelt som råmaterial så handsama og filtrert på lydband.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Irrlicht (album)|Irrlicht (album)]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* *Irrlicht* CD booklet, 2006, Revisited Records, SPV 304962 CD


## Bakgrunnsstoff
* ''Irrlicht'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Cyborg av Klaus Schulze

***Cyborg*** er eit album frå 1973 og det andre albumet til Klaus Schulze. Albumet er eit dobbeltalbum, men inneheld berre fire musikkstykke, eit stykke per side på den originale vinylplata. 

Albumet består av elektroniske eksperimenteringar med tette lag av rytmar og syntetiske tonar som smeltar saman i eit flytande lydlandskap av melodi, rørsle og effektar.. Allmusic skriv om albumet at det står i dag som eit av dei mektigaste døma på ambient puls-musikk som nokon gong er laga, «eit monumentalt dobbeltalbum med kosmisk musikk»

CD-utgåva frå 2006 har i tillegg med eit bonusspor, «But Beautiful». Det var eit konsertopptak frå Brussel, ved Cathédrale St-Michel den 17. oktober 1977. 

## Innhald
**Disk 1**

**Disk 2**

## Medverkande
* Klaus Schulze – orgel, synthesizer, vokal, perkusjon
* Colloquium Musica Orchestra

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Cyborg av Klaus Schulze|Cyborg av Klaus Schulze]]» frå ,  den 11. april 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* ''Cyborg'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Blackdance

***Blackdance*** er eit album frå 1974 og det tredje albumet til Klaus Schulze. 

Dette var første gongen Schulze brukte «verkelege» synthesizers og song. Ernst Walter Siemon syng på «Voices of Syn». På grunn av feiltrykk på plateomslaget trudde ein i mange år at dette var det fjerde albumet til Schulze, men biografen og talsmannen til Schulze, Klaus D. Müller, oppdaga gjennom mykje leiting at *[[Picture Music]]*, som ein trudde var det tredje albumet, vart spelt inn etter *Blackdance*. Trass i dette har nyutgjevingar merka *Blackdance* som det fjerde albumet til Schulze. 

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – synthesizer, orgel, piano, perkusjon, 12-strengs akustisk gitar
* Ernst Walter Siemon: song på «Voices of Syn»

## Bakgrunnsstoff
* ''Blackdance'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Seven Up av Ash Ra Tempel

**Seven Up** er eit studioalbum frå 1972 av det tyske krautrockbandet Ash Ra Tempel i lag med Timothy Leary. I motsetnad til føregjengarane til Ash Ra Tempel, består dette albumet av bluesaktig psykedelia på første sida, medan den andre sida inneheld såkalla space rock. 

## Innhald

## Medverkande
* Timothy Leary, Brian Barritt, Liz Elliot, Bettina Hohls, Portia Nkomo, Michael Duwe: vokal
* Manuel Göttsching: gitar, elektronikk
*Hartmut Enke: bass, gitar, elektronikk
*Steve Schroyder: orgel, elektronikk
*Dietmar Burmeister: trommer
*Tommy Engel: trommer
*Klaus D. Müller: tamburin
*Dieter Dierks: synthesizer

## Kjelder
Harry Hestad

**Harry Asbjørn Hestad** () er ein norsk tidlegare fotballspelar, -trenar og kulturarbeidar frå Fræna og Molde. Han vann seriesølv med Molde Fotballklubb og cupsølv med nederlandske ADO Den Haag. Hestad spela 31 landskampar for Noreg i tida 1969-86. Både han og broren Stein Olav Hestad spela for Molde FK.

### Klubbspel
Hestad voks dei fyrste åra opp i Søre Fræna, men familien flytta til Molde få år etter andre verdskrigen. Han debuterte for Molde FK i 1961 og spela for klubben fram til 1970. Desse åra spela klubben i Møre-avdelinga av 3. divisjon. Sommaren 1970 fekk Hestad kontrakt med nederlandske ADO Den Haag, samstundes med Harald Berg. Klubben kom i deira fyrste sesong på tredjeplass i den nederlandske toppserien, året etter enda FC den Haag, som klubben då hadde endra namn til, på fjerdeplassen i serien. I den sesongen, 1971/72, nådde klubben den nasjonale cupfinalen. Her møtte dei Europas beste fotballag, Ajax Amsterdam, og tapte 2-3 på stadion i Rotterdam. 

### Landslagsspel
Hestad debuterte for Noreg landslag i fotball i mai 1969 mot Mexico. Hausten 1969 skåra han to av måla då Noreg slo Guatemala 3-1 i ein såkalla vennskapslandskamp på bortebane. Då Noreg i september 1973 møtte Nederland i ein kvalifiseringskamp til VM 1974, skåra Hestad Noregs mål i ein kamp som enda med 2-1 til Nederland. I tida fram til 1976 deltok han i 31 landskamper og skåra fem mål.

### Trenar og yrkesliv
Hestad var spelande trenar for Molde saman med Torkild Brakstad i fleire periodar. Åra 1986-89 var han hovudtrenar for laget, saman med Åge Hareide. Klubben vann både sølvmedaljar og bronsemedaljar i serien i den perioden.

Haestad var revisor fram til 1970, dreiv sportsbutikk 1973-83 og var kultursjef i Fræna frå 1984 til han vart pensjonist.

### Merittar
*Nederlandsk seriebronse 1971 med ADO Den Haag
*Nederlandsk cupsølv 1972 med ADO Den Haag
*Seriesølv 1974 med Molde

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Kjetil Osvold

**Kjetil Osvold** () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Ålesund som hadde størst suksess då han spela for klubbane IK Start og Lillestrøm Sportsklubb. Osvold, som spela på midtbanen, var kjent for sin slepne teknikk og sine eigenskapar som playmaker. Mellom 1984 og 1989 spela han 37 landskampar for Noreg og skåra tre mål.

Etter at han la opp som fotballspelar har Osvold arbeidd som seljar i ulike bransjar, mellom anna som fotballagent.

## Karriere
### Klubbspel
Osvold spela på tredjedivisjons-klubben Skarbøvik Idrettsforening frå 1978 til 1980. Klubben var nær ved å rykke opp i 2. divisjon, men mislukkast i kvalifiseringskampar. Sesongane 1981-84 spela han på den norske toppklubben Start, klubben kom på tredjeplass i serien både i 1983 og 1984. Deretter spela han for Lillestrøm i to sesongar. I den fyrste sesongen for Lillestrøm vann klubben cupmeisterskapen, i den andre sesongen gjekk klubben til topps i kampen om seriegullet.

I desember 1986 vart Osvold overført til den engelske toppserieklubben Nottingham Forest for 90&nbsp;000 engelske pund, eit lag leia av Brian Clough. Osvold debuterte 27. april 1987, men klarte aldri spele seg inn på laget. Han spela så ein månad for Leicester City, totalt vart det berre 11 kampar i England. 1988-sesongen spela han for den svenske klubben Djurgården, sesongen etter for den greske toppklubben PAOK Saloniki.

Frå våren 1990 var Osvold atter i Lillestrøm, der han spela tre sesongar. I sin siste sesong som fotballspelar, 1993, var han kaptein for Oslo-klubben Skeid som berga plassen i 2. divisjon.

### Landslagsspel
Osvold debuterte for Noreg 17. desember 1984 i ein privatlandskamp mot Egypt i Kairo. Kampen enda med norsk siger 1-0. Gjennombrot på landslaget fekk han fyrst i 1986-sesongen. I sin sjette A-landskamp, den 30. april 1986, tok han på Ullevål stadion ein «tunnel» på Argentinas legendariske spelar Diego Maradona og vart matchvinnar då han skåra kampens einaste mål. For Argentina var landskampen ein treningskamp i forkant av VM i fotball 1986, ein meisterskap som enda med at Argentina vart verdsmeister.

Osvold skåra to mål i kvalfiseringskampar til Fotball-VM 1990. Begge måla kom i kampar mot Kypros, fyrst i bortekampen i Limassol hausten 1988 og så i heimekampen våren 1989. Begge kampane enda med norsk siger. Han spela sin siste landskamp 22. august 1989 på Ullevål stadion, då det vart 0-0 mot Hellas.

### Merittar
*Seriebronse 1983 og 1984 med Start
*Seriesølv 1985 med Lillestrøm
*NM-gull 1985 med Lillestrøm
*Seriemeister 1986 med Lillestrøm
*NM-sølv 1986 med Lillestrøm

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Picture Music

***Picture Music*** er det fjerde albumet med elektronisk musikk av den tyske musikaren Klaus Schulze. Det vart spelt inn seint i 1974 og kom ut i januar 1975 på Brain Records. Dette er det einaste soloalbumet til Klaus Schulze der ein kan høyre han spele trommer. TIdlegare i karrieren sin hadde han spelt trommer i banda Ash Ra Tempel og Tangerine Dream. På seinare album spelte ofte Harald Großkopf frå Wallenstein trommer. Som mange av albuma til Schulze, inneheld det eit langt musikkstykke på kvar side. 

## Innspeling og utgjeving
Tidlegare trudde ein at *Picture Music* var det tredje albumet til Schulze, og at det kom før *[[Blackdance]]* (1974), på grunn av feiltrykk på plateomslaget som sa at det vart spelt inn i 1973. Sidan vart det oppdaga at albumet ikkje vart spelt inn før i 1974. 

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – EMS VCS3 synthesizer, ARP Odyssey synthesizer, ARP 2600 synthesizer, Farfisa Professional Duo orgel, trommer, perkusjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Picture Music|Picture Music]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Timewind

***Timewind*** er det femte albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1975 og var det første soloalbumet til Schulze der han nytta ein sekvensar. 

## Oversyn
Albumet består av to spor, eit på kvar side av den originale vinylutgåva. *Timewind* har vorte kalla ein elektronisk versjon av ein indisk raga. Det minnar på mange måtar om Tangerine Dream-albumet *[[Phaedra]]* frå 1974 og det Berlinskulen gjorde. Føremålet med *Timewind* var å framkalle ein tidlaus tilstand hos lyttaren. 

Titlane på dei to spora refererer til komponisten Richard Wagner. Bayreuth er byen i Bayern der Wagner hadde eit operahus bygd for den første framføringa den massive Ringsyklusen hans. Wahnfried er namnet på heimen til Wagner i Bayreuth. 

«Bayreuth Return» vart improvisert fram med ein tospors lydbandopptakar på eitt forsøk. Rytmen er eit enkelt analog sekvenser-mønster, som vert transponert og manipulert i sanntid. «Wahnfried 1883» er på den andre sida eit langsamt stykke som vart komponert på førehand og spelt inn med fleire lydspor oppå kvarandre.

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

Heile disk to er bonusspor på CD-utgåva. 

## Medverkande
* Klaus Schulze – ARP 2600, ARP Odyssey, EMS Synthi-A, Elka String Synthesizer, Farfisa Professional Duett Orgel og Piano, Sequencer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Timewind|Timewind]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* ''Timewind'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Moondawn

***Moondawn*** er det sjette albumet av Klaus Schulze. Det kom ut i 1976, og igjen i 1995 og 2005 med bonusspor. *Moondawn* er det første albumet til Schulze som vart spelt inn i same stil som Berlinskulen.

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – Elektroniske instrument
* Harald Grosskopf – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moondawn|Moondawn]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Moondawn'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
* ''Moondawn: The Original Master'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Body Love

***Body Love*** er det sjuande albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1977, og på ny i 2005 med ekstra bonusspor. 

Musikken vart laga til ein pornofilm med same namn av Lasse Braun.

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – elektroniske instrument
* Harald Grosskopf – trommer

## Bakgrunnsstoff
* ''Body Love'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Mirage av Klaus Schulze

***Mirage*** er det åttande albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1977 og igjen i 2005 med bonusspor. Bonusspor, eit utdrag frå «In cosa crede chi non crede?» vart tidlegare gjeven ut på samleplata *Trailer* (1999) for å marknadsføre plateboksen til Schulze, *[[The Ultimate Edition]]* (2000), som inneheldt heile 50 plater.

Albumet består av to stykke: «Velvet Voyage» og «Crystal Lake». Kvart stykke har seks satsar med eksperimentelle lydar og attvendande tema. I følgja allmusic har albumet ein kald og is-aktig struktur som tar lyttaren til vintersolkverv.

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – Elektroniske instrument

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mirage (Klaus Schulze album)|Mirage (Klaus Schulze album)]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Mirage'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
X av Klaus Schulze

***X*** er det tiande albumet av Klaus Schulze. Det vart først gjeve ut i 1978 og på ny i 2005 med bonusspor. 

Albumet er eit konseptalbum  som består av seks «musikalske biografiar» av personar som inspirerte Schulze: Friedrich Nietzsche, Georg Trakl, Frank Herbert, Friedemann Bach, Ludwig II av Bayern og Heinrich von Kleist. Verka er frå den klassiske perioden i  Berlinskulen.

På to av spora, «Friedemann Bach» og «Ludwig II. von Bayern» (i tillegg til dei første minutta av «Heinrich von Kleist») brukte Schulze berre eit styrkeorkester og lagde bandsløyfer av opptaka. Han hadde gjort det same i 1972 på det første soloalbumet sitt, *[[Irrlicht]]*, men denne gongen filtrerte han ikkje orkesteret på same måte. Blandinga av klassisk musikk og utanomjordisk elektroniske lydar har gjeve *X* ein langt meir organisk stil enn noko av Schulze sine samtidige dreiv. 

«Objet d'Louis», bonusspor på 2005-utgåva, er ein konsertversjon av «Ludwig II. von Bayern».

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

## Medverkande
* Klaus Schulze – Elektroniske instrument, perkusjon (på «Friedemann Bach» og «Heinrich von Kleist»)
* Harald Grosskopf – trommer
* Wolfgang Tiepold – cello (på «Heinrich von Kleist»), dirigent (på «Ludwig II. von Bayern» og «Objet d'Louis»)
* B. Dragic – solo fiolin (on «Friedemann Bach»)
* Lite strykeorkester frå Orchester des Hessischen Rundfunks (på «Ludwig II. von Bayern»)
* Stort strykeorkester av unge belgiske musikarar (på «Objet d'Louis»)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:X (Klaus Schulze album)|X (Klaus Schulze album)]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* ''X'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Gustav Strømsvik

**Gustav Strømsvik** () var ein norsk arkeolog som er kjend for å ha leia utgravingar og arbeidet med å restaurera mayamonument i Copán i Honduras 

Strømsvik var fødd i Tjongsfjorden i Nordland og reiste til sjøs som 17-åring. Etter nokre år som fyrbøtar hoppa han over bord og sumde i land i Mexico. Han vart då illegal innvandrar i Mexico og enda opp i Chicén Itzá, der han fekk arbeid. Etter å ha konstruert fleire maskinar som letta arbeidet fekk han jobb med å leia utgravingane og restaureringa av mayaruinane i Copán i Honduras . Strømsvik studerte arkeologi og arbeidet hans førte til auka forståing av mayakulturen.

Under 2. verdskrig tenestegjorde han som sjømann og var med under invasjonen i Normandie. Etter krigen reiste han attende til Copán. Strømsvik var sjølvlært innan arkeologi og hadde inga formell utdanning. Dette førte til at han vart pressa ut av arbeidet av akademikarar frå USA og i 1948 forlet han Copán og reiste attende til Tjongsfjorden, der han budde resten av livet.

## Referansar
Dune av Klaus Schulze

***Dune*** er det elevte albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1979 og på ny i 2005 med ekstra bonusspor. Arthur Brown syng på «Shadows of Ignorance» med tekst skriven av Schulze.

Biletet på omslaget vart teken av Schulze sjølv, som la svarte bokstavar på ein fjernsynsskjerm og tok biletet under ein scene av den sovjetiske science fiction-filmen Solaris.

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze – Elektroniske instrument
* Arthur Brown – vokal (på «Shadows of Ignorance»)
* Wolfgang Tiepold – cello

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dune av Klaus Schulze|Dune av Klaus Schulze]]» frå ,  den 11. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Dune'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Léon Rosenfeld

**Léon Rosenfeld** () var ein belgisk fysikar. 

Han var professor i teoretisk fysikk i Liège 1937, i Utrecht 1940, ved universitetet i Manchester 1947 og frå 1958 professor ved Nordisk institut for teoretisk atomfysik (NORDITA) i København. Rosenfeld skreiv ei rekkje avhandlingar om teoretisk atomfysikk og kjernefysikk, om kvanteelektrodynamikk, om tolkinga til kvantefysikken og om vitskapshistorie.

## Kjelder
*Léon Rosenfeld. I Store norske leksikon.