Protea

***Protea*** er ei slekt av sørafrikanske blomsterplantar. Slekta har 115 artar.
Dei blir nokre gonger kalla *sugarbushes* på engelsk og *suikerbos* på afrikaans.

## Etymologi
Proteaslekta vart gitt namn i 1735 av Carl von Linné etter den greske guden Proteus som kunne endre si eiga form, ettersom plantane opptrer i eit rikt utval av former. Linné si slekt vart danna ved å slå saman eit rekkje slekter som tidlegare var blitt skildra av Herman Boerhaave, sjølv om akkurat kva for slekter av Boerhaave sine som var inkludert i Linnés *Protea* varierte i dei ulike publikasjonane til Linné.

## Taksonomi
Proteaceae-familien som Protea er plassert i, er ein gammal familie. Forfedrane voks i Gondwana for 300 millionar år sidan. Proteaceae er delt i to underfamiliar: Proteoideae, hovudsakleg i det sørlege Afrika, og Grevilleoideae, konsentrert til Australia og Sør-Amerika og andre mindre delar av Gondwana som no er del av det austlege Asia. Afrika deler berre ei slekt med Madagaskar, medan Sør-Amerika og Australia har mange sams slekter — dette tyder på at dei vart skilt frå Afrika før dei vart skilt frå kvarande.

## Utbreiing
Dei fleste artar av Protea finn ein sør for Limpopoelva. Men *[[Protea kilimanjaro]]* er å finne i  Mount Kenya nasjonalpark.  92&nbsp;% av alle artane finn ein berre i Cape floraregion som er eit smalt belte på den fjellrike kysten frå Clanwilliam til Grahamstown i Sør-Afrika. Den usedvanleg store artsvariasjonen som er typisk for regionen trur ein skuldast det varierte landskapet der plantepopulasjonar kan bli isolert frå kvarandre og over tid utvikle seg til eigne artar.

## Botanikkhistorie
Plantar i proteaslekta vekte interessa til botanikarar som gjesta Kapp det gode håp på 1600-talet. Mange artar vart introduserte i Europa på 1700-talet og dei var spesielt populære blant botanikarar.

## Klassifisering
Innanfor den store familien **[[Proteaceae]]**, er Protea medlemmer av underfamilien **Proteoideae** som har slekter som finst i det sørlege Afrika og Australia.

## Artar

Etter det latinske namnet står det engelske.
* *Protea* seksjon *Leiocephalae*
***[[Protea caffra]]* (Common Protea)
***[[Protea dracomontana]]* (Drakensberg Sugarbush)
***[[Protea glabra]]* (Clanwilliam Sugarbush)
***[[Protea inopina]]* (Large-nut Sugarbush)
***[[Protea nitida]]* (The Wagon Tree)
***[[Protea nubigena]]* (Cloud Sugarbush)
***[[Protea parvula]]* (Dainty Sugarbush)
***[[Protea petiolaris]]* (Sickle-leaf Sugarbush)
***[[Protea rupicola]]* (Krantz Sugarbush)
***[[Protea simplex]]* (Dwarf Grassland Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Paludosae*
***[[Protea enervis]]*

* *Protea* seksjon *Patentiflorae*
***[[Protea angolensis]]* (Woodland Sugarbush)
***[[Protea comptonii]]*
***[[Protea curvata]]* (Barberton Sugarbush)
***[[Protea laetans]]* (Blyde Sugarbush)
***[[Protea madiensis]]*
***[[Protea rubropilosa]]* (Transvaal Sugarbush)
***[[Protea rupestris]]* (Rocket Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Lasiocephalae*
***[[Protea gaguedi]]* (African Sugarbush)
***[[Protea welwitschii]]* (Dwarf Savanna Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Cristatae*
***[[Protea asymmetrica]]* (Inyanga Sugarbush)
***[[Protea wentzeliana]]* (Wentzel's Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Cynaroidae*
***[[Protea cynaroides]]* (King Protea)

* *Protea* seksjon *Paracynaroides*
***[[Protea cryophila]]* (Snow Protea)
***[[Protea pruinosa]]* (Frosted Sugarbush)
***[[Protea scabriuscula]]*
***[[Protea scolopendriifolia]]* (Hart's Tongue-fern Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Ligulatae*
***[[Protea burchellii]]* (Burchell's Sugarbush)
***[[Protea compacta]]* (Bot River Sugarbush)
***[[Protea eximia]]* (Broadleaf Sugarbush)
***[[Protea longifolia]]* (Long-leaf Sugarbush)
***[[Protea obtusifolia]]* (Limestone Sugarbush)
***[[Protea pudens]]* (Bashful Sugarbush)
***[[Protea roupelliae]]* (Silver Sugarbush)
***[[Protea susannae]]* (Stink-leaf Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Melliferae*
***[[Protea aristata]]* (Ladismith Sugarbush)
***[[Protea lanceolata]]* (Lanceleaf Sugarbush)
***[[Protea repens]]* (Common Sugarbush, Honey Flower, Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Speciosae*
***[[Protea coronata]]* (Green Sugarbush)
***[[Protea grandiceps]]* (Red Sugarbush)
***[[Protea holosericea]]* (Sawedge Sugarbush)
***[[Protea laurifolia]]* {Gray-leaf Sugarbush)
***[[Protea lepidocarpodendron]]* (Black-beard Sugarbush)
***[[Protea lorifolia]]* (Strap-leaf Sugarbush)
***[[Protea magnifica]]* (Queen Sugarbush)
***[[Protea neriifolia]]* (Oleander-leaf Protea, Narrow-leaf Sugarbush)
***[[Protea speciosa]]* (Brown-beard Sugarbush)
***[[Protea stokoei]]* (Pink Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Exsertae*
***[[Protea aurea]]* (Common Shuttlecock Sugarbush)
***[[Protea lacticolor]]* (Hottentot Sugarbush)
***[[Protea mundii]]* (Forest Sugarbush)
***[[Protea punctata]]* (Water Sugarbush)
***[[Protea subvestita]]* (Waterlily Sugarbush)
***[[Protea venusta]]* (Creeping Beauty)

* *Protea* seksjon *Microgeantae*
***[[Protea acaulos]]* (Common Ground Sugarbush)
***[[Protea convexa]]* (Largeleaf Sugarbush)
***[[Protea laevis]]* (Smooth-leaf Sugarbush)
***[[Protea revoluta]]* (Rolled-leaf Sugarbush)
***[[Protea ungustata]]*

* *Protea* seksjon *Crinitae*
***[[Protea foliosa]]* (Leafy Sugarbush)
***[[Protea intonsa]]* (Tufted Sugarbush)
***[[Protea montana]]* (Swartberg Sugarbush)
***[[Protea tenax]]* (Tenacious Sugarbush)
***[[Protea vogtsiae]]* (Kouga Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Pinifolia*
***[[Protea acuminata]]* (Blackrim Sugarbush)
***[[Protea canaliculata]]* (Groove-leaf Sugarbush)
***[[Protea nana]]* (Mountain-rose Sugarbush)
***[[Protea pityphylla]]* (Ceres Sugarbush)
***[[Protea scolymocephala]]* (Thistle Sugarbush)
***[[Protea witzenbergiana]]* (Swan Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Craterifolia*
***[[Protea effusa]]*
***[[Protea namaquana]]* (Kamiesberg Sugarbush)
***[[Protea pendula]]* (Arid Sugarbush)
***[[Protea recondita]]* (Hidden Sugarbush)
***[[Protea sulphurea]]* (Sulphur Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Obvallatae*
***[[Protea caespitosa]]* (Bishop Sugarbush)

* *Protea* seksjon *Subacaules*
***[[Protea aspera]]* (Rough-leaf Sugarbush)
***[[Protea denticulata]]* (Tooth-leaf Sugarbush)
***[[Protea lorea]]* (Thong-leaf Sugarbush)
***[[Protea piscina]]* (Visgat Sugarbush)
***[[Protea restionifolia]]* (Reed-leaf Sugarbush)
***[[Protea scabra]]* (Sandpaper-leaf Sugarbush)
***[[Protea scorzonerifolia]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Protea|Protea]]» frå ,  den 1. juni 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*Protea Atlas Project , kartlegging av Protea-typar.
*www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser Taksonomioversyn ved ncbi.nlm.nih.gov
*Pollack Group . Proteadyrkarar.