Kattefamilien

**Kattefamilien** (*Felidae*) er ein rovdyrfamilie med ca 35 ulike artar spreidd over heile verda unnateke Oseania og Antarktis. Med drahjelp frå tamkatten kan dei seiast å vera den mest vellukka familien blant rovdyra.

Dei er kjøttetarar og predatorar, og brukar dei store kvasse hjørnetennene sine til å fange bytte. Eit typisk kattedyr er ein einsam jeger med tilhaldsstad i ein skog.

## Store kattedyr
Dei store kattedyra høyrer til slektene *[[Panthera]]*, *[[Acinonyx]]* og *[[Neofelis]]*, og skil seg frå dei mindre kattane ved å kunne brøla og å ha pels mellom snute og overleppe. Til denne gruppa høyrer nokre av dei mest frykta pattedyra i verda, mellom anna løve, tiger og leopard.

## Små kattedyr
Dei små kattedyra har ein malande låt og høyrer til underfamilien *[[Felinae]]*. Det finst om lag 30 artar små kattar, mest kjend er den vanlege huskatta. Trass i namnet kan fleire av artane i denne gruppa bli ganske store, mellom anna puma, gaupe og serval.

## Utvikling
Dei første kattedyra kom til for rundt 40 millionar år sidan, i eosentida. Familien er truleg mest i slekt med mungoane, snikekattane og hyenane.

Dei første medlemmane i kattefamilien dukka opp for om lag 50 millionar år sidan, i tidsperioden eocen. Mellom dei mest kjende forhistoriske kattedyra kan ein rekna sabeltigrane *[[Smilodon]]* og *[[Homotherium]]*, som levde frå oligocen (ca 38 millionar år sidan) til sein pleistocen (ca 8000 år sidan), men desse har ingen levande etterkommarar i dag. Dei første moderne kattane (underfamilie *Felinae*) dukka opp i miocen, for 25 millionar år sidan.

Kattedyra er òg dei mest einsidig kjøtetande rovdyra, og dei har ein kort tarm tilpassa denne dietten. Elles liknar dei fleste dyra på kvarandre i bygnad og i visse eigenskapar, som godt mørkesyn og store ungekull.

## Artsoversyn

Denne inndelinga av nolevande artar nedanfor følgjer konferansen Felid TAG (Taxonomic Advisory Group) som fann stad i mars 1996. 

* **Felidae** (kattefamilien)
** **Felinae** (mindre kattedyr)
*** *Acinonyx* (gepardar) 
**** *A. jubatus* (gepard)
*** *[[Caracal]]* (ørkengauper)
**** *C. aurata* (afrikagullkatt)  
**** *C. caracal* (karakal, også kalla ørkengaupe)
**** *C. serval* (serval) 
*** *Felis* (småkatter) 
**** *F. bieti* (kinesisk ørkenkatt) 
**** *F. chaus* (jungelkatt) 
**** *F. margarita* (sandkatt) 
**** *F. nigripes* (svartfotkatt)
**** *F. silvestris* (villkatt; tamkatt høyrer til denne arten) 
*** *Leopardus* (amerikanske flekka småkattar) 
**** *L. pardalis* (ozelot) 
**** *L. tigrinus* (tigerkatt) 
**** *L. wiedii* (margaykatt) 
*** *Lynx* (ekte gauper) 
**** *L. canadensis* (kanadisk gaupe) 
**** *L. lynx* (gaupe) 
**** *L. pardinus* (iberisk gaupe, spansk gaupe, pantergaupe) 
**** *L. rufus* (raudgaupe) 
*** *Oncifelis* (søramerikanske småkattar) 
**** *O. colocolo* (pampaskatt) 
**** *O. geoffroyi* (nattkatt, geoffroys katt) 
**** *O. guigna* (kodkodkatt, guignakatt) 
*** *Oreailurus* (små fjellkatter) 
**** *O. jacobita* (fjellkatt, andeskatt) 
*** *Otocolobus* (steppekatter) 
**** *O. manul* (pallaskatt) 
*** *[[Pardofelis]]* (marmorkattar) 
**** *P. badia* (baykatt)
**** *P. marmorata* (marmorkatt, marmorleopard)
**** *P. temminckii* (asiagullkatt) 
*** *[[Prionailurus]]* (asiatiske flekka småkattar) 
**** *P. bengalensis* (leopardkatt) 
**** *P. planiceps* (flathovudkatt) 
**** *P. rubiginosus* (rustflekkatt) 
**** *P. viverrinus* (fiskerkatt) 
*** *[[Puma]]* (pumaer) 
**** *P. concolor* (puma, også kalla *cougar* eller *fjelløve*)
**** *P. yagouaroundi* (jaguarundi, oterkatt) 
** **Pantherinae** (store kattedyr)
*** *Neofelis* (treleoparder) 
**** *N. nebulosa* (treleopard) 
**** *N. diari* (borneotreleopard)
*** *Panthera* (brølekattar) 
**** *P. leo* (løve) 
**** *P. onca* (jaguar) 
**** *P. pardus* (leopard, panter) 
**** *P. tigris* (tiger) 
**** *P. uncia* (snøleopard)

## Kjelder
* Svensk Wikipedia
* Engelsk Wikipedia

## Bakgrunnsstoff