open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fylkesveg 862

:*Sjå òg [[fylkesveg 862 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 862** (**Fv862**) går mellom Hungeren i Tromsø kommune og Straumsbotn i Berg kommune. Vegen er 115,6 km lang utanom ferjestrekninga.

## Historie
Heile vegstrekninga vart opna av samferdselsminister Torild Skogsholm 21. august 2004. Tidlegare gjekk riksvegen via Larseng på Kvaløya til Bakkejord. Vegen frå Eidkjosen via Kattfjorden til Brensholmen var tidlegare fylkesveg. Det var òg vegpartia mellom Botnhamn og Kjosen (Stønnesbotn), mellom Mefjordaksla og Senjahopen, og mellom Ersfjord og Skaland. Vegen mellom Kjosen og Mefjordaksla var tidlegare del av fylkesveg 861. Vegen mellom Skaland og Straumsbotn hadde tidlegare riksvegnummer 864.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Hungeren
*  Tromsøbrua (berre sørgåande felt)
* Tromsøbrua (1016 m)
*Storgata →  Hurtigruta, biler kan takast med.
* Sentrumstangenten (1628 m)
* rundkøyring i tunnelen i Hansjordneset
** Arm Breivikatunnelen (2634 m)    Breivika
*  Langnestunnelen (1710 m) (rundkøyring inne i Sentrumstangenten)
**Arm  Sentrumstangenten (1628 m) (vidare til Polaria)
** til Fjellet p-hus (parkeringstunnelen) eller Vestregata (Tromsø sentrum)
*  (0,4 km) →  Langnesvegen
*  Giæverbukta, felles trasé til Langnes
* Giævernesettunnelen]] (118 m)
*  Flyplassvegen til  (0,1 km)
* Sandnessundbrua (1220 m)
*  frå Kvaløysletta til Karlsøy kommune
* frå Eidkjosen til Larseng og Storsteinnes
*Kaldfjord
* frå Henrikvik til Grøtfjorden og Tromvik (31,5 km)
*Liland (Kattfjorden)
*Sørfjorden

*Sandneshamn
* Oterviktunnelen (607 m) (høgd 4,40 m)
* frå Sandviksletta via  Sommarøybrua til Sommarøy og Hillesøy
* frå Brensholmen, Hillesøy til  Larseng (38,2 km)
* Ferje frå Brensholmen

*til Botnhamn (5-7 turar/dag, 45 min, berre sommerstid)
* frå Botnhamn til Laukvik (6,8 km)
*Kommunal veg frå Botnhamn til Baltsfjord (6,4 km)

* frå Huselv til Husøy
* frå Kjosen (Stønnesbotn) til Gibostad og Silsand

* frå Mefjordaksla til Fjordgård i Lenvik kommune
* Breitindtunnelen (920 m) (høgd 4,20 m)
* Svartholla tunnel (310 m) (høgd 4,20 m)
* Svartholla rasoverbygg (125 m) 
* Bratthesten tunnel (305 m) (høgd 4,20 m)
* Otervika rasoverbygg (55 m)
* frå Roaldsletta via Senjahopen til Mefjordvær (5,8 km)

* Geitskartunnelen (2147 m) 
* til Ersfjord (0,3 km)
*Steinfjord
* Steinfjordtunnelen (1265 m) (høgd 4,20 m)
* frå Skaland til Bøvær (6,4 km)
*Bergsbotn
* Skalandtunnelen (1900 m) (høgd 4,30 m)
* Straumsbotn

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Brensholmen-Botnhamn
Fylkesveg 890

**Fylkesveg 890** (**Fv890**) går mellom Tana bru i Tana kommune og Berlevåg. Vegen er 135,7 km lang.

Vegen tar av frå E6 ved Tana bru og går nordover på austsida av Tana forbi Oarjjit Sieidda til Leirpollneset, austover forbi Austertana til Gædnjajav'ri, frå der nordover langs kysten forbi Kongsfjord til Berlevåg.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Tana bru
*Leirpollneset
* frå Leirpollskogen (Austertana) til Geresgohppi (3,6 km)

* Gædnjajav'ri
*Kongsfjord
* Nordmannsettunnelen (88 m)
*Arm til Østermoloen i Berlevåg (0,7 km)
*Berlevåg hamn
** Hurtigruta, bilar kan takast med.
* frå Berlevåg til  (2,5 km)

## Bakgrunnsstoff
Jacob von der Lippe

**Jacob von der Lippe** () var ein norsk teolog og politikar frå Bergen. Han var biskop i Kristiansand stift 1841-74, og, med avbrot, stortingsmann frå 1830 til 1860.

Lippe, som var son av ein kjøpmann i Bergen, vart student i 1815 og cand. theol. i 1819. Same året vart han residerande kapellan i Haus. Han var sokneprest 1821-25 i Skånevik, 1825-31 i Avaldsnes. Frå 1831 var han sokneprest og stiftsprost i Kristiansand. Deretter biskop i Kristiansand stift 1841-74.

Lippe var stortingsrepresentant for Stavanger amt i 1830. Han var då sekretær i matrikkelkomiteen og medlem av komiteen om gasjar, pensjonar, budsjett- og skattevesen. I 1833 representerte han Kristiansand på Stortinget, sameleis i 1836, 1836-37, 1839, 1842, 1848, 1854 og 1859-60. På stortinga 1833, 1836 og 1836-37 var han både president og visepresident i Lagtinget, i 1839, 1842, 1848 og 1859-60 var han president i Lagtinget. Han var i 1836 medlem av riksretten. 1836 og 1836-37 var han sekretær i valkomiteen og i fullmaktskomiteen. 1836-37 formann i gasjekomiteen, 1839 formann i kyrkjekomiteen og sekretær i fullmaktskomiteen. Kyrkjekomiteen måtte då ta stilling til eit forslag om å oppheve konventikkelplakaten. Lippe leia eit konservativ mindretal som tala for å behalde plakaten, men i revidert form. Kongen nekta å sanksjonere eit fleirtalsvedtak, så konventikkelplaktaen vart ståande, inntil vidare. I 1842 var Lippe formann i komiteen om sivile og militære embetsgardar, og i 1848 formann i reglementskomiteen. Både i 1848 og 1854 var han formann i kyrkjekomite nr 1, i 1859-60 formann i kyrkjekomiteen. I 1860 var han med i deputasjonen som Stortinget sende til kongekroninga i Stockholm.

Lippe var medlem av fleire offentlege kommisjonar, mellom dei var ein kongeleg kommisjon 1839 om utviding av kyrkjer og kyrkjegardar.

Han døydde i Kristiansand i 1878.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Jacob Erik Lange

**Jacob Erik Lange** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Lange var fødd i Bergen, som son av ein prokurator. Han vart offiser i 1789, premierløytnant i 1798. I 1808 vart han kaptein i 2. trondhjemske infanteriregiment, ti år seinare kompanisjef for trondhjemske gevorbne musketerkorps.

I 1814 var Lange utsending frå regimentet sitt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han gjorde lite av seg i forhandlingane, og er ein av dei som historikarane ikkje veit kvar stod i unionsspørsmålet.

Lange vart tildelt den svenske Sverdordenen.

## Kjelder

* * 
*
Mourad Meghni

**Mourad Meghni** () er ein fransk fotballspelar som har spela for Lazio i italiensk Serie A. Han har algerisk far og portugisisk mor og har spela for det algeriske landslaget. Han spelte på aldersbestemte landslag for Frankrike, og var med på å vinna U17-VM med Frankrike i 2001. Han spelte fleire kvalifiseringskampar for Algerie før fotball-VM i 2010, men gjekk glipp av sjølve meisterskapen grunna skade.
Hans Stabel

**Hans Jacob Stabel** () var ein norsk prest og eidsvollsmann.

Stabel var fødd i Onsøy i Østfold, der faren var sokneprest. Sjølv vart han cand. theol. 1792, og personalkapellan heime i Onsøy. Frå 1799 var han residerande kapellan i Slidre i Oppland, til han i 1806 vart sokneprest i Sør-Aurdal i same fylket. I dette embetet vart han verande i seksten år, til han vart sokneprest i Kristiansand, 1822-25. Deretter sokneprest i Østre Toten frå 1825 til han døydde på prestegarden der i 1836.

På riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814 representerte Stabel Christians Amt som 2. deputert. Dei øvrige var sorenskrivar Laurits Weidemann og Anders Lysgaard. Stabel vart rekna til sjølvstendepartiet.

Han hadde ikkje noko eige program for møtet på Eidsvoll. Men han hadde skrive under på Laurits Weidemanns grunnlovsforslag. Sentralt i dette forslaget stod den såkalla «innfødsretten», einast innfødde nordmenn skulle få embete. Til grunn for forslaget låg ei frykt for at storting og embetsverk skulle verte overteke av embetsmenn av utanlandsk opphav.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania, 1914, samt tillæg. B. 1 D. 2 : Biografier L-Ø samt tillæg digital utgåve side 816-817
*
*Hans Jacob Stabel frå Eidsvoll 1814
Peter Blankenborg Prydz

**Peter Blankenborg Prydz** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Prydz var fødd i Østre Aker, som son av ein offiser. Han vart sjølv offiser i nordenfjeldske infanteriregiment i 1792. År 1809 vart han kaptein og sjef for skedsmoske kompani. I 1818 vart han overført til 2. akershusiske brigade, med majors grad frå 1825.

I 1814 var Prydz utsending frå regimentet sitt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han høyrde til sjølvstendepartiet.

Prydz døydde i Skedsmo i 1827.

## Kjelde
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Frederik Schmidt

**Frederik Schmidt** () var ein norsk-dansk teolog, diktar og eidsvollsmann.

Frederik Schmidt var fødd i Asminderød på Sjælland i Danmark. Far hans, Christian Schmidt, vart i 1773 biskop i Akershus stift og familien flytta til Kristiania. Sjølv studerte han teologi i København og vart cand. theol. i 1791. Han arbeidde så som fengselsprest i Kristiania, sokneprest i Eiker og frå 1808 som prost i Kongsberg. Schmidt var ein typisk opplysningsteolog, oppteken av skulesak og fattigstell. I åra som fengselsprest arbeidde han elles mykje med Oslos historie, og redigerte i tidsskriftet «Hermoder» i to år.

Schmidt representerte Buskerud amt på riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814, og var medlem av konstitusjonskomitéen. Han la der fram forslag om at ei lov som ikkje har fått fleirtal etter å ha vore handsama to gongar i avdelingane, må ha 2/3 fleirtal for å verte vedteken i samla Storting. Schmidt vart elles rekna å høyre til sjølvstendepartiet. Han var også medlem av det overordentlege storting i 1814.

Etter å ha kome dårleg ut av ein injurieprosess med ein mann frå Eiker, klaga han til Stortinget 1815-16, utan å få medhald. Han flytta så i 1817 til Danmark, etter å ha fått permisjon. 1818-19 var han saman med den danske forfattaren Bernhard Severin Ingemann på reise i Tyskland, Sveits og Italia.

I 1820 kom Schmidt tilbake til Eiker og heldt avskjedspreike. Han var deretter sokneprest i Himmelløv i Danmark, der han døydde i 1840.

I Danmark vart Schmidt kjent som salmediktar. Han studerte elles teologi, og fekk, i samband med tusenårsfesten for kristendomens innføring i Danmark, den teologiske doktorgraden i 1826.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Schmidts biografi på nettstedet www.eidsvoll1814.no
*Biografi i www.kalliope.org (på dansk)
*
August Christian Baumann

**August Christian Baumann** () var ein tysk-norsk mineralog, verksstyrar og stortingsmann.

Baumann var fødd i Bodenteich i Lüneburg i Tyskland. Han utdanna seg til farmasøyt og slo seg i ung alder ned i Kristiania, tok til som provisor ved Elefantapoteket. Etter råd frå Bernt Anker studerte han frå kring 1797 mineralogi, fyrst på Kongsberg, deretter i Falun og var så på rundreise til større tyske bergverk. Ved tilbakekomst til Noreg vart han styrar av bergverk som høyrde til under det Ankerske fideikommiss, med Hakadal Verk som det viktigaste. År 1812 vart han bergmeister i austre sønnafjelske distrikt. Frå 1816 var han ein av leiarane i Kongsberg Sølvverk, verksdirektør frå 1824.

Baumann var opphavleg suppleant (varamann) til Stortinget 1821, men møtte då representanten Kofoed hadde sjukdomsforfall. Han var medlem av sju komitear, mellom anna om bergverkslova, om brannforsikring og om skjønns- og takstmenn.

Han døydde på Kongsberg i 1831.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Peder Jørgen Clouman

**Peder Jørgen Clouman** () var ein norsk fut og eidsvollsmann.

Clouman var fødd i Strandebarm i Hordaland, der faren hans var prest. Han var fut i Øvre Telemark frå 1772 til 1811. Riddar av Dannebrog i 1809.

I 1814 var Cloumann utsending frå Bratsbergs amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han høyrde til unionspartiet.

## Kjelder

* Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Nicolai Nielsen

**Nicolai Nielsen** (også skriven for Niels Nielsen, ) var ein dansk-norsk prest, eidsvollsmann og stortingsmann.

Nielsen var fødd i Odense på Fyn i Danmark, far hans var smed. Han var student i 1796 og cand. theol. i 1804. Nokre år frå 1801 styrte han kystsignalstasjonen på Stevns klint på Sjælland. Frå 1807 var han sokneprest i Vardø, 1812-21 same embete i Ytre Holmedal i Sunnfjord. Perioden 1821-35 var han sokneprest i Eid i Nordfjord, siste fem åra også prost i Nordfjord. Til sist var han sokneprest i Borgund prestegjeld på Sunnmøre, der han døydde i 1854.

## Riksforsamlinga på Eidsvoll
I 1814 var Nielsen utsending frå Nordre Bergenhus amt til riksforsamlinga på Eidsvoll, der han høyrde til sjølvstendepartiet. Han representerte same amtet på Stortinget i 1830, og var då medlem av militærkomiteen. Dei andre som representerte amtet på riksforsamlinga var Lars Johannes Irgens, og Peder Hjermann vald av amtet, samt Ole Elias Holck og Nils Johannesson Loftesnes vald av Det Bergenhusiske Regiment.

## Minnesmerke
Minnetavla over Niels Nielsen er sett opp i kyrkjemuren på Borgund kyrkje på Sunnmøre like ved grava og gravminnet hans. Knut Ekroll utforma tavla og Borgund kommune tok kostnaden. Minnesmerket vart avduka 17. mai 1914. I tekstfeltet står denne innskrifta: *Til Minde Om Eidsvoldmanden Provst Niels Nielsen Født 1777, Død 1854. - Borgund Kommune Satte Denne Mindetavle 17 Mai 1914.*

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Kleppa, Hermund: 1814 Grunnlovsjubileum 2014 - Eidsvollsmennene frå Sogn og Fjordane. Kulturhistorisk leksikon 2011, Sogn og Fjordane Fylkesarkiv.
* Kleppa, Hermund: Minnetavle over eidsvollmannen Niels Nielsen. Kulturhistorisk leksikon 2000, Sogn og Fjordane Fylkesarkiv.
Henrik Steenbuch

**Henrik Lauritz Nicolai Steenbuch** () var ein norsk jusprofessor og stortingsmann.

Steenbuch var fødd i Melhus, der faren var sokneprest og prost. Sjølv vart han student frå katedralskulen i Trondheim i 1793. Folketeljinga for 1801 viser at han då budde på prestegarden i Melhus hos mor si, som hadde vorte enke året før.

Steenbuch tok latinsk juridisk eksamen i 1810 med karakteren laud, både i den teoretiske og praktiske eksamenen. Han var fyrst, 1812, prokurator i Helsingør, frå 1814 i Trondheim. 25. mars 1816 vart Steenbuch lektor i lovkunne ved universitetet i Kristiania, i februar 1818 utnemnd til professor juris.

Steenbuch var 1. representant frå Kristiania på Stortinget 1827, og på det overordentlege storting i 1828. Både i 1827 og 1828 var han medlem av fullmaktskomiteen, i 1827 mellom anna av komiteen om Larvik grevskap og i 1828 av komiteane om vernepliktslova og om 17. mai.

Han døydde ugift i Kristiania i 1839.

## Verk
* *Afhandling om hvilke Benævnelser Norges Land, Folket og dets Sprog findes tillagte*, 1843
* *Angaaende Ophævelsen af Grundlovens 79de Paragraf*, 1823
* *Et Par Ord i Anledning af Regjeringsadvocat Morgenstjernes Undersøgelse om Udsættelse med Bankens Forpligtelse* [...], 1818
* *Dissertatiode coronationibus regum Norvegiae antiquiorum*, 1818
* *Anmærkninger ved Constitutionsforslagene af 1815 og 1816*, 1817

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Bokmålswikipedia
*
Palle Fleischer

**Palle Rømer Fleischer** () var ein norsk offiser og eidsvollsmann.

Fleischer var fødd i Moss. I 1800 vart han fenrik ved det Norske jegerkorps, året etter sekondløytnant. Frå 1808 var han kaptein ved Norske livregiment, i 1813 kaptein og kompanisjef ved Norske jegerkorps. I 1814 vart han major i hæren og adjutant hos kronprins Karl Johan. 1815-17 overadjutant i generalstaben og underkommandant på Akershus festning. 1817 vart han oberstløytnant og sjef for gevorbne musketerkorps i 1. akershusiske brigade, oberst året etter. Generaladjutant frå 1823, generalmajor 1825 og generalløytnant i 1835. Perioden 1825-44 var han fyrsteadjutant hos kongen.

Fleischer var utsending for det Norske jegerkorps på riksforsamlinga på Eidsvoll i 1814. Han høyrde til unionspartiet, men skal ha vore varsam med uttalane sine.

I 1836 var han medlem av kommisjonen om Noregs forsvarsverk («befæstningsvesen»). Statsråd og sjef for armedepartementet 25. oktober 1837, fekk avskjed 16. november 1848 etter fleire avskjedssøknader.

Fleischer døydde i Kristiania 1851.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Asbjørn Gildberg

**Asbjørn Gildberg** () er ein norsk barnebokforfattar. Han voks opp i Kvam i Nord-Trøndelag og flytta i 1974 til Tromsø. Han vart utdanna sivilingeniør ved NTH (Trondheim) i 1973 og tok doktorgrad i fiskerikjemi ved Universitetet i Tromsø i 1982. Han debuterte med boka *På ski i skogen* i 1996. Denne boka er seinare omsett til svensk, finsk og lulesamisk.

## Bibliografi

* *På ski i skogen* (Tiden, 1996), illustrert av Kari Grossmann
* *På fisketur til Blåmyrtjern* (Gyldendal Tiden, 1998), illustrert av Kari Grossmann
* *Even og fjøsnissen* (Gyldendal Tiden, 1999), illustrert av Olav Hagen
* *Da fjøsnissen forsvant* (Landbruksforlaget, 2001), illustrert av Olav Hagen
* *Pelle Plankton* (Juul, 2004), illustrert av Oddvar Dahl
* *Storoksen Oskar* (Embla, 2005), illustrert av Kurt Hanssen
* *Storoksen Oskar berger en elgjeger* (Embla, 2006), illustrert av Kurt Hanssen
* *Even og nissen* (Snøfugl, 2008), illustrert av Olav Hagen
* *Børre Bever og vannverket* (Snøfugl, 2011), illustrert av Charlotte Helgeland
* *Bonden og traktoregget* (2013)

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Asbjørn Gildberg hjå Nasjonalbiblioteket
* Utgjevingar av Asbjørn Gildberg i BIBSYS Ask
Andreas Michael Heiberg

**Andreas Michael Heiberg** () var ein norsk embetsmann og eidsvollsmann.

Heiberg var fødd på Straumsnes ved Bergen. Faren var fut då Anders Michael kom til verda, seinare var han amtmann på Bornholm i Danmark. Sonen voks opp der, og tok i 1789 dansk juridisk eksamen. Han var så byfut i Svaneke på Bornholm og samstundes heradsfut i Østre Herred i 14 år. Frå 1810 var han byfut og byskrivar i Fredrikstad.

I 1814 var Heiberg utsending frå Fredrikstad på riksforsamlinga på Eidsvoll. Der høyrde han til dei moderate i sjølvstendepartiet.

Heiberg døydde i Fredrikstad, mindre enn eitt år etter riksforsamlinga.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914, side 360, digital utgåve
*
Karim Matmour

**Karim Matmour** () er ein fransk fotballspelar som har spela for TSV 1860 München i tysk 2. Bundesliga. Han har algeriske foreldre og har spela for det algeriske landslaget. Han debuterte for Algerie sitt landslag 6. februar 2007 i ein kamp mot Libya og var med i Algerie sin tropp til Afrikameisterskapen og Verdmeisterskapen i 2010.
Kommerselest

**Kommerselester**  vart frå 1600-talet til midt på 1800-talet bruka til å måle lasteevne for skip ved transport av fiskevarar og andre fødevarar. Ein kommerslest tilsvare 80 norske  kubikkfot, dvs 2,47 m3 eller ei lasteevne på 5200 pund (frå 1769), dvs. ca. 2600&nbsp;kg. Ein kommerselest tilsvarte på 1700-talet i praksis om lag halvannan trelastlest, sjå nærare under lester. 

Frå 1672 fekk skip registrerte i København redusert det registrerte og tollpliktige lesttalet med 1/6. Frå 1750 til 1819 vart storparten av dei norske fartøya målte i reduserte kommerselester, slik at ein må gjere eit tillegg på 16,7 % for å finne den reelle lasteevna. Etter 1851 skulle ein reell kommerselest tilsvare 2,08 netto registertonn.
Lorentz Angell

**Lorentz Angell** () var ein norsk prest og stortingsrepresentant.

Angell var son av soknepresten til domkyrkja i Trondheim. Han gjekk ut av Trondhjems Latinskole, der han var elev av Søren Monrad. Examen artium tok han i 1795 og teologisk embetseksamen i 1799. I 1804 vart han utnemnd til aftansongprest og rektor ved skulen i Tønsberg. Ni år seinare vart han sokneprest til Kvernes på Nordmøre, og i 1817 dessutan prost over Nordmøre prosti. I 1827 vart han utnemnd til sokneprest i Melhus. Året etter vart han residerande kapellan ved domkyrkja i Trondheim, i 1846 sokneprest i same. Han tok avskjed i 1860.

Angell representerte Kristiansund og Molde på det overordentlege stortinget i 1814. Han var innvald for Trondheim til Stortinget 1833, men grunna sjukdom møtte han ikkje.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
*Bokmålswikipedia
Lorents Lange

**Lorents Lange** () var ein norsk jurist og stortingsmann.

Lange var fødd i Vang i Hedmark, der faren var prest. Sjølv vart han student frå katedralskulen i Bergen i 1801, og cand. jur. i 1805. 1809-10 arbeidde han ved Danske Kancelli i København. Frå 1810 assessor i prisretten i Kristiansand, i 1812 i stiftsoverretten der. Fekk tittelen professor i lovkunne i 1816. 1825-58 var Lange assessor i Høgsterett. Som medlem av Høgsterett deltok han i riksrett i 1827 og i 1845.

Lange var 2. representant på Stortinget for Kristiansand på det overordentlege storting 1814 og på Stortinget 1815-16. I 1814 var han medlem av Lagtinget og av forhandlingskomiteen. 1815-16 var han president i Lagtinget, og visepresident i Stortinget. Han var då medlem av 17 komitear, mellom anna formann i komiteen om odelslova og av gasje- og pensjonskomiteen, sekretær i protokollkomiteen av 4. august. Lange var også president i riksretten 1815-16.

Lange var i 1833 på Stortinget, vald for Akershus. Han var då president i Lagtinget, samt formann i justiskomiteen og i kriminallovkomiteen.

Han var innehavar av St. Olavs Orden.

Lange døydde i Kristiania i 1860.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Kurt Mosbakk

**Kurt Mosbakk** () i Orkdal er ein  norsk tidlegare offentleg tenestemann og Arbeidarparti-politikar.
Han er utdanna siviløkonom, og var konsulent 1959–1968, kontorsjef i AOF 1968-1969 og i LO 1969–1974, fylkeskontorsjef i Finnmark 1974–1975, fylkesrådmann i Finnmark 1976–1986, fungerande fylkesmann i Finnmark i 1990, samt fylkesrådmann i Østfold 1988–1997. Han var spesialrådgjevar i Østfold fylkeskommune 1997–1999.

Mosbakk var nestformann i AUF 1964–1967, personleg sekretær i Forsvarsdepartementet 1964–1965, medlem av Akershus fylkesting 1972–1974, varaordførar i Lørenskog 1972–1974, og formann i Akershus Arbeidarparti 1969–1974.

Kurt Mosbakk var statsråd og sjef for Handels- og skipsfartsdepartementet 9. mai 1986 - 31. desember 1987 (handelsminister) i Gro Harlem Brundtland si andre regjering. Han var deretter handelsminister og sjef for Handelsavdelinga i Utanriksdepartementet 1. januar 1988 - 13. juni 1988 i same regjering.

Kurt Mosbakk mottok Kongens fortenstmedalje i gull i 2006.

## Kjelder
*
Bojan Jokić

**Bojan Jokić** () er ein slovensk fotballspelar som har spela i forsvar for Chievo i italiensk Serie A, og for det slovenske landslaget. Jokić var med på å vinna den slovenske seriemeisterskapen med Gorica i 2006. Han vart utanlandsproff i Sochaux i den franske toppdivisjonen, Ligue 1, i 2007. I januar 2010 gjekk han på lån til Chievo, og i mai 2010 vart overgangen til det italienske laget permanent. Han debuterte for Slovenia sitt A-landslag 28. februar 2006, som 19-åring.
Zlatko Dedič

**Zlatko Dedič** () er ein slovensk fotballspelar som hausten 2011 spela i angrep for det tyske laget Dynamo Dresden i 2. Bundesliga, på lån frå Bochum i 1. Bundesliga, og for det slovenske landslaget.

Dedič voks opp nær Koper i Slovenia. Han drog til Parma i Italia i 2000, men slo aldri gjennom i Serie A. I staden spelte han på lån i fleire Serie B-klubbar, og frå 2007 permanent for Serie B-klubben Frosinone. Sommaren 2009 gjekk han til Bochum i tysk Bundesliga. Han skåra fem mål i den første sesongen sin der, då klubben rykte ned i 2. Bundesliga.

Dedič debuterte for Slovenia sitt A-landslag 28. mars 2008 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Tsjekkia. Han skåra vinnarmålet i den avgjerande playoff-kampen mot Russland, som sikra deltaking i fotball-VM i 2010 for Slovenia.
Guthrie-nummer

**Guthrie-nummer** er ei inndeling av bantuspråk brukt av bantulogar.
Vanlegvis blir språkfamiliar ordna genetisk i grupper slik at dei språka som har felles urspråk kjem i same gruppe. For bantuspråka har det vist seg å vere vanskeleg å setje opp ein genetisk definert indre struktur. I staden sette bantulogen Malcolm Guthrie opp eit system der han delte opp det bantuspråklege området inn i femten soner, A, B, C, D, E, F, G, H, K, L, M, N, P, R, S, kvar sone med omtrent like stor språkleg variasjon. Sonene er geografisk bestemt, slik at språk som ligg attmed kvarandre kjem i same sone. Seinare har særleg belgiske bantulogar argumentert for ein sekstande sone, J, som består av ein del språk frå sonene D og E (språka J = D40, D50, D60, E10, E20, E30). Her er ei liste over bantuspråkgrupper ordna etter Guthrie-nummer.


## Språkoversyn
Andraž Kirm

**Andraž Kirm** () er ein slovensk fotballspelar som har spela for det polske laget Wisła Kraków, og for det slovenske landslaget. Han var med på å vinna den slovenske seriemeisterskapen med Domžale i 2007 og 2008. Sommaren 2009 drog han til Kraków, der han skreiv under på ein femårskontrakt. Han debuterte for Slovenia sitt A-landslag i august 2007  i ein vennskapskamp borte mot Montenegro.
Erik Brofoss

**Erik Brofoss** (), fødd i Kongsberg, var ein norsk økonom, jurist og politikar som representerte Arbeidarpartiet.

Erik Brofoss vart cand.jur. i 1931 og cand.oecon. i 1938. Han blei knytt til Londonregjeringa i 1942. 

Erik Brofoss blei statsråd og sjef for Finansdepartementet (finansminister) i Einar Gerhardsen si andre regjering, den reine Arbeidarpartiregjeringa, frå 5. november 1945. 6. desember 1947 tok han over Handels- og skipsfartsdepartementet, og blei handelsminister, eit departement han sjølv foreslo oppretta. Dette statsrådsvervet hadde han også i Oscar Torp si regjering frå 19. november 1951 til 2. juni 1954. Han var også bestyrande statsråd i Industridepartementet i tida 18. mai 1953 til 14. september 1953.

Då Brofoss gjekk ut av regjeringa blei han sentralbanksjef i Norges Bank. Han gjekk av i 1970, då han blei direktør for det internasjonale pengefondet (IMF), der han var til 1973. 

Brofoss hadde stor innverknad på den økonomiske politikken som blei ført etter 2. verdskrigen. Han var særleg oppteken av realøkonomi - det vil seie at produksjonen skulle vere grunnlaget for levestandarden, ikkje pengane.

I unge år var Brofoss ein talentfull friidrettsutøvar. I 1928 tok han NM-sølv på 100 meter etter ha sprunge på 11,1. I 1930 deltok han i friidrettslandskampen mot Sverige på Bislett stadion. Den personlege rekorden hans på 100 meter var 10,8, noko som framleis er  klubbrekord i Kongsberg  IF. 

## Kjelder
Erik Brofoss hos Stortinget.no

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erik Brofoss|Erik Brofoss]]» frå ,  den 31. mai 2010.*  
 
## Referansar
Jørgen Heffermehl

**Jørgen Meier Heffermehl** () var ein norsk prest og stortingsrepresentant. Han var ordførar i Gloppen kommune i Sogn og Fjordane 1848-1851, og frå 1856 til 1865. Heffermehl var sokneprest i prestegjeldet og busett på Vereide.

Heffermehl var fødd og oppvaksen i Kristiania, der faren hans var skomakar. Sjølv vart han student frå katedralskulen i byen i 1824, og cand. theol. i 1831. Året etter vart han sokneprest til Folden i Nordland, og frå 1837 i tillegg prost i Salten.

Han var 2. representant til Stortinget for Nordlands amt i 1839 og 1842. I 1839 var han medlem av desisjonskomiteen, både i 1842 og -45 av protokollkomiteen. 1845 var han 4. representant for Nordre Bergenhus amt.

I 1842 flytta han til Gloppen og var sokneprest i prestegjeldet fram til 1866. Han slo seg ned i bygda Vereide, og tok ei leiarstilling i bygdelaget. Mellom meir fekk han lagt ned postopneriet i Ryssfjøra, mot Utfjorden, og vart sjølv postopnar på Vereide. Han dreiv også eit gjestgiveri på Sandane. Heffermehl hadde elles ei rekke verv, mellom anna var han styremedlem i Amtsbaatane (Fylkesbåtane) frå etableringa i 1858 fram til 1865.

Heffermehl vart halden for å vere arrogant, og kunne gjerne vise bort dåpsbarn, eller kyrkjegjengarar ved nattverd. Slik kom han i konflikt med delar av bygdefolket i Gloppen. Særleg la han seg ut med eit pietistisk miljø kring bygda Hestenesøyra. Ei gruppe, «separatistene på Nesjane», braut med soknepresten. Klokkar Jon Jonsson Hyenes, kjend som Skule-Jo, tala Heffermehl midt imot. Ei  gruppe haugianarar støtta Skule-Jo, og klaga presten Heffermehl inn for biskopen. Heffermehl skulda Skule-Jo for å svikte sine tenester i kyrkja, og fekk han fjerna i 1850.

Kring 50 mann i bygda, med eigen sakførar, innleia ein prosess for å få Heffermehl avsett frå embetet. Soknepresten møtte motstanden ved å nekte dei både nattverd og barnedåp. Han gjekk så til motklage mot både Skule-Jo og heile prestegjeldet. Heffermehl fekk fri sakførsle av regjeringa, Skule-Jo måtte koste eiga sak. Saka gjekk til høgsterett, der klagarane tapte. Skule-Jo vart avsett, og gjekk konkurs. Heffermehls politiske rykte var øydelagt. Saka er omtala i «Mål-reisingssoga i Sogn og Fjordane», skriven av Anders Lothe.

Gruppa arbeidde også mot Heffermehl sitt kandidatur til ordførarvervet, og prøvde å få han til å halde fram som stortingsrepresentant. Ved valmannsvalet i 1850 vann Skule-Jo med 130 røyster mot tre til Heffermehl. Heffermehl tapte også ordførarvervet i 1851, til Rasmus L. Gaasemyr, men dette ombodet fekk han seinare tilbake.

Siste del av livet, 1866-79, var Heffermehl sokneprest i Ås i Akershus. Han døydde på Ås, straks før han skulle slutte i embetet. Abraham Heffermehl var sonen hans.
 
## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* NRK: «Ordførarar i Gloppen kommune»
* NRKs fylkesleksikon
*
Jimmy Jump

**Jaume Marquet i Cot**, kjent som **Jimmy Jump**  () er ein seljar frå Barcelona som har gjort det til ein livsstil å utføre spektakulære og uventa opptrinn under store arrangement. Han reknar seg sjølv som ein kunstnar. 

Han vart først internasjonalt kjend for stuntet under finalen i EM i fotball 2004 mellom Portugal og Hellas, då han sprang inn på banen og kasta eit Barcelona-flagg i andletet på Real Madrid-spelaren Luis Figo, før han slengde seg inn i Hellas' mål og deretter vart ført bort av vaktene. 

## Andre stunt
* Rett før finalen i VM i fotball 2010 i Sør-Afrika sprang han inn på bana mot VM-trofeet. Han hadde på seg ei T-skjorte med teksten «JimmyJump.com AGAINST RACISM» og prøvde å setje barretina på trofeet.
* Under Eurovision Song Contest 2010 i Oslo tok han seg inn på scena under Spania sitt innslag med ein raud barretina på seg.
* Han sprang på bana under finalen i French Open 2009 i tennis mellom Roger Federer og Robin Söderling og kasta eit Barcelona-flagg mot Federer.
* Under EM-semifinalen mellom Tyskland og Tyrkia i 2008 sprang han inn på bana med eit tibetansk flagg. Han hadde på seg ei T-skjorte med påskriften «Tibet er ikkje Kina».
* I mai 2007 sprang han inn på bana under mesterligafinalen i fotball mellom AC Milan og Liverpool FC medan han heldt eit gresk flagg.
* I 2007 sprang han inn på bana under Rugby World Cup-finalen mellom England og Sør-Afrika.
* I 2006 sprang han inn på bana under meisterligakampen i fotball mellom Villarreal og Arsenal, og kasta ei Barcelona-trøye på Arsenal-spelaren Thierry Henry.
* Under eit Formel 1-løp i Barcelona i 2004 sprang han inn på målstrekket då Formel 1-bilene suste forbi i 250 km/t.
* Under ein sigersseremoni ved ei tennisturnering i Barcelona sprang han fram til vinnaren Carlos Moya og gav han visittkortet sitt.
* Då fotballaget FC Barcelona spelte ein kamp, sprang han ut på bana og sette ein barretina på Barcelona-spelaren Samuel Eto'o for å ynskje han velkommen til laget.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jimmy Jump|Jimmy Jump]]» frå , den 1. juni 2010.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
James Prescott Joule

**James Prescott Joule** () var ein britisk fysikar og ølbrygga fødd i Salford nær Manchester i England.

Gjennom studiar av varme kom han fram til at han hadde likskapar med arbeid, og er dermed ein av grunnleggjarane av læra om varme som ei form for energi. Arbeidet hans leidde også til formuleringa av den første loven innan termodynamikk. Joule samarbeidde med lord Kelvin om å utvikla ein absolutt temperaturskala, studerte magnetostriksjon (at ein gjenstand endrar storleik ved magnetisering) og oppdaga Joules lov.

Joule blei vald inn i Royal Society i 1850 og fekk fleire utmerkingar, mellom anna Royal Medal og Copleymedaljen. SI-eininga for arbeid, joule, er kalla opp etter han.

## Prisar og utmerkingar
* 1852 – Royal Medal 
* 1870 – Copleymedaljen

## Kjelder
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:James Prescott Joule|James Prescott Joule]]» frå , og «[[:sv:|James Prescott Joule]]» frå  den 1. juni 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Statsråd Christian Krohg

**Christian Krohg** () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann, son til Georg Anton Krogh og far til Georg Krohg, samt brorson og svigerson av Nicolai Krogh. Han var fødd i Gjerdrum, men rekna i vaksen alder Trondheim og Strinda som heime.

Krohg vart undervist av huslærar til han var 14 år gammal. Deretter gjekk han på skule i Kongsberg og vart student i 1794. Tre år seinare tok han juridisk embetseksamen ved Universitetet i København. År 1800 var han tilsett som adjunkt ved universitetet i konkurranse med A. S. Ørsted. 1803 vart han utnemnd til ekstraordinær professor i lovkunne, eit embete han hadde i eitt år. I 1804 vart han 2. assessor ved stiftsoverretten i Trondheim, året etter 1. assessor.

Krohg møtte som representant for Søndre Trondhjems amt på det fyrste (overordentlege) Storting. Han var då visepresident i Lagtinget. I november 1814 vart han utnemnd til medlem av den nye regjeringa og tok sete i statsrådsavdelinga i Stockholm. Dette embetet hadde han inntil han etter eige ynskje gjekk av 1. januar 1819. Kort tid etter dette vart han utnemnd til formann for lovkomiteen som skulle legge fram forslag til ny "almindelig civil og criminel lovbog" i samsvar med grunnloven §94.

Krohg møtte som representant for Søndre Trondhjems amt på alle storting 1821-28. I 1821 og 1822 var han president i Lagtinget, og formann i femten av dei tjue komiteane han var medlem av, i 1822 var han formann i tre komitear. Han var i 1824 stortingspresident, og formann i fem komitear. Mellom dei var konstitusjonskomitéen, og i eigenskap av formann skreiv han innstillinga som sette Stortinget i stand til å forkaste unionskongens, Karl Johans, grunnlovsforslag. Innstillinga er datert 17. mai 1824. For mange vart Krohg etter dette ein nasjonalhelt. Også i 1827 var han stortingspresident, samt formann i sju av dei åtte komiteane han var medlem av. Han var visepresident i Stortinget på det overordentleg storting 1828, og formann i fem komitear.

Han var president i riksretten mot Fasting i 1821-22 og medlem av riksretten mot Collett i 1828.

Krohg makta ikkje å fullføre arbeidet med å fornye straffelova og straffelovsprosessen. I 1828 vart han fråteken ansvaret for dette, og straks etter tok han livet sitt i Kristiania. Kort i ettertid kom forslag om å reise et monument over han. Ei minnestøtte vart reist ved Nybrua i Oslo. Ho vart avduka 17. mai 1833. Henrik Wergeland heldt tale før avdukinga, og støtta var i fleire år eit midtpunkt i nasjonaldagsfeiringa i byen. Krohg er gravlagd på Vår Frelsers gravlund.

Han var farfar til målaren Christian Krohg, som heitte etter han.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* *Store Norske Leksikon*
*
Poul Holst

**Poul Holst** () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann.

Holst var fødd i Drammen, der far hans var kjøpmann. Sjølv vart han student frå Kongsberg skule i 1807, og cand. jur. i 1811. Han var tilsett i det danske kanselli i København, vende tilbake til Noreg i 1814 og vart same året justissekretær i høgsterett. Frå 1819 var han ekspedisjonssekretær i Kyrkjedepartementet. I 1829 vart han konstituert justitiarius i Kristiania stiftsoverrett, to år seinare assessor i Noregs Høgsterett.

Poul Holst var med i nokre kongelege kommisjonar. Mellom anna var han med i kommisjonen om fattiglova 1829, og han var formann i brenneri-kommisjonen 1833.

Holst representerte Kristiania på Stortinget i 1833, 1836, 1836-37 og 1839. På alle fire tingsamlingane var han president i Odelstinget. I 1833 var han elles formann i kyrkjekomiteen, i komiteen om Bodøsaka og om slottsbygninga og medlem av kriminallovkomiteen. Også i 1836 og 1836-37 var han formann i kyrkjekomiteen, og han var formann i fullmaktskomiteen. I 1836-37 var han i tillegg formann i kriminallovkomiteen. Heldt fram som formann i fullmaktskomiteen i 1839, elles formann i valkomiteen og i justiskomiteen. Til liks med dei andre stortingsmennene frå Kristiania i denne perioden høyrde Holst heime i den liberale og nasjonale fløya i Stortinget. 1818-39 var Holst stortingsarkivar.

Holst var medlem av bystyret i Kristiania 1837-40. Han døydde i hovudstaden i 1840.

## Kjelder

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* *Store Norske Leksikon*
Bysykkel

**Bysykkel** er ein sykkel som er til utleige i byar. I Noreg er det to løysingar som blir bruka mot kundene. Den eine er automatisk utleige som krever eit abonnement betalt i forvegen. Byar som Oslo har denne løysinga. Den andre er å leige ut syklane på betjente stader. Bysyklane i Tønsberg er eit døme på dette.

## Byar i Noreg med bysyklar
*Drammen
*Oslo
*Sandnes
*Trondheim
*Tønsberg

## Kjelder

*Tønsbergs blad
*aftenposten.no

## Bakgrunnsstoff

*http://www.oslobysykkel.no/
Karl V av Frankrike

**Karl V** () var konge av Frankrike frå 1364 til 1380.
På fransk er han kjend som *Charles V le Sage*, tilnamnet tyder 'den vise'.

Karl var son av Johan II, og då Johan vart fanga av engelskmennene etter slaget ved Poitiers i 1356, vart Karl i røynda regent. I løpet av sine tidlege år som regent i Frankrike, kjempa Karl mot fleire opprør og folkereisingar i mange delar av riket (La Jacquerie). I 1360 vart det inngått ei avtale om fred med England i Brétigny.

Kongen innstifta den første kongelege boksamlinga som blei forløparen til Bibliothèque nationale de France. 

Han var gift med Jeanne av Bourbon.

**Barn**
# Jeanne (1357-1360)
# Bonne (1360-1360)
# Karl VI av Frankrike (1368-1422), gift med Isabella av Bayern
# Marie (1370-1377)
# Ludvig av Angoulême-Orléans (1372-1407), gift med Valentina Visconti 

## Sjå òg
* Hundreårskrigen

## Bakgrunnsstoff
* The Age of Charles V (Bibliothèque nationale de France)
Jendemsfjellet

**Jendemsfjellet** er eit fjell i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal, av og til omtala som «Jendemstoppen». Det har ei høgd på 633 moh. og er det 14. høgaste fjellet i Fræna kommune. Fjellet har ei karakteristisk pyramideform, og er synleg frå store delar av Fræna. 

## Sjå også
* Høgaste fjell i Noreg

## Kjelder
Nosa

**Nosa** (*Nøsa*) er eit fjell i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 214 moh og er mykje brukt av lokalbefolkninga på Jendem. Fjellet er ei forlenging av Jendemsfjellet mot vest. 

## Se også
* Høgaste fjell i Noreg
Namsens Auge

**Namsens Auge** er eit utandørs spel som blir spelt kvar sommar på Seem Arena ved breidda åt Namsen i Grong kommune. Stykket er skrive av forfattar Torvald Sund og tek inspirasjon frå tilstanden mellom arbeids-/tenestefolk, storbønder og engelske rikfolk. Handlinga er oppdikta og lagt til 1939 — rett føre krigsutbrotet.

Initiativtakarane til skodespelet er lokale revy- og teaterentusiastar. 

Sidan 2008 har alt skriftleg materiale for spelet vore på nynorsk, etter ein pengestønad frå Naumdøla Mållag.http://www.namdalsavisa.no/kultur/article3428428.ece 

## Bakgrunnsstoff
* Namsens Auge
Miroslav Klose

**Miroslav Klose**, fødd som *Mirosław Marian Klose* () er ein polsk-tysk fotballspelar som har spela som spiss for Lazio i italiensk Serie A, og for det tyske landslaget. Klose vart fødd i Polen. Mora var polsk landslagsspelar i handball og faren var profesjonell fotballspelar. Faren forlet Polen i 1978. Miroslav Klose og mora drog etter i 1985 og vart tyske statsborgarar, grunna faren sitt etnisk tyske opphav.

Klose vart toppskårar i Bundesliga og kåra til årets tyske spelar i 2006, medan han spelte for Werder Bremen. I 2007 gjekk han til Bayern München og var med på å vinna Bundesliga med dei i 2008 og 2010. I 2013 vart han cupmeister i Italia med Lazio.

Klose debuterte for det tyske A-landslaget 24. mars 2001 mot Albania, etter at han hadde avslått å spela for det polske landslaget. Han skåra fem mål for Tyskland både under fotball-VM i 2002 og i 2006, den einaste spelaren som har gjort dette i to etterfølgjande meisterskap. I 2006 vart han òg toppskårar i VM. Før VM i 2014 er han den spelaren som har skåra flest mål nokonsinne for Tyskland sitt landslag (69) og nummer to på toppskårarlista for fotball-VM til saman med 14 mål, fordelt over tre ulike VM.
Jens Schydtz

**Jens Schydtz** () var ein norsk jurist, embetsmann og stortingsmann.

Schydtz var fødd i København. Faren vart seinare justitiarius i Bergen, og sonen vart i 1809 student frå katedralskulen der. I 1814 vart han cand. jur. i København. År 1815 vart han fullmektig ved politiretten i Bergen, året etter hos stiftamtmannen der. I 1828 vart han assessor i stiftsoverretten i Bergen. Han vart så amtmann i Søndre Bergenhus i 1834, eit embete han hadde fram til 1850. 1850-52 var han tollinspektør i Bergen. Til sist, frå 1852 var han stiftamtmann i Bergen.

Schydtz møtte på Stortinget fyrste gongen i 1833, som 1. representant for Bergen. Sidan var han representert på alle storting fram til og med 1854. Han var president i Lagtinget på alle tingsamlingane, med unnatak for 1854. Både i 1836 og 1845 var han president i riksrett. Han var på alle ting med i militærkomiteen, formann i 1839, 1845,1848, 1851, 1854. Elles var han i 1836-37 formann i to komitear om brennevinslova.

Han døydde i Bergen i 1859.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Jens Stub

**Jens Stub** () var ein norsk prest og eidsvollsmann.

Stub var fødd i Eid i Nordfjord, der far hans var sorenskrivar. Sjølv vart han student frå Bergens skole i 1782. Deretter var han huslærar på Sjælland i Danmark i to år. Han vart cand. theol. i 1788, og var så to år huslærar på Munkvoll. Frå 1791 var Stub sokneprest i Alta og Talvik. Sidan 1801 var han sokneprest i Veøy prestegjeld i Romsdal.

I 1814 vart Stub 2. utsending frå Romsdals amt, etter at to andre prestar hadde nekta å motta val, til riksforsamlinga på Eidsvoll. Dei øvrige frå amtet var amtmann Hilmar Meincke Krohg og gardbrukar Elling Olsson Valbø. Stub slutta seg til unionspartiet.

Stub omkom hausten 1819 på Tresfjorden, på reise til annekskyrkja på Sylte i Tresfjord.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914, digital utgåve side 844-845
*
* Jens Stub frå Eidsvoll 1814
Eidsvoll

**Eidsvoll** i Eidsvoll kommune på Romerike i Akershus er eit geografisk namn som er sett saman av ordet *eid*, som her opphavleg galdt ein ferdsleveg langs Sundfossen i elva Vorma sør for tettstaden Sundet, og ordet *voll* i tydinga *eng*.

Namnet Eidsvoll vert nytta om kommunen, og dessutan ofte om tettstaden Sundet, eller òg det området i kommunen på båe sider av Vorma som femner om tettstaden Sundet, jarnbanestasjonen og kyrkja. Området som lokalt har namnet Eidsvoll Verk, staden der Eidsvollsbygningen ligg og grunnlova vart vedteken i 1914, vert i nasjonal samanheng òg omtalt som Eidsvoll; «grunnlova vart vedteken på Eidsvoll».

Tettstaden *Sundet*, eller *Eidsvoll sentrum*, er administrasjonssenteret i kommunen med . Tettstaden ligg på austsida av elva Vorma, nord for Sundfossen, på den andre sida av elva i høve til Eidsvoll kyrkje og den no nedlagde Eidsvoll jarnbanestasjon på Hovedbanen og den nye Eidsvoll stasjon på Gardermobanen, om lag 3 km frå stasjonen.

*Sundet* var opphavleg namnet på ein tidlegare gard attmed Vorma, rydda i gamalnorsk tid. Denne garden, med matrikkelnummer 16, vart skilt ut frå garden Vilberg då Sundet vart fast ferjestad for trafikk over Vorma, før den gamle Sundbrua over elva vart bygd. No er det bygd ei ny vegbru i betong nokre hundre meter lenger sør, om lag der Andelva frå Hurdalsjøen renn ut i Vorma. Den gamle brua, som er i stål, er teken vare på som bru for fotgjengarar og syklistar.

## Sjå òg
* Eidsvoll kommune
* Tettstader i Akershus

## Kjelder
Jacob Darre

**Jacob Hersleb Darre** () var ein norsk prest og eidsvollsmann.

Darre var fødd i Overhalla, der far hans var sokneprest. Sjølv vart han student i 1776 og cand. theol. i 1784. Han tok deretter til som personalkapellan hos far sin i Overhalla, i 1792 vart han residerande kapellan i Orkdal. I den lange perioden 1797-1833 var han sokneprest i Klæbu.

I 1814 var Darre utsending frå Søndre Trondhjems amt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Han tilhøyrde Sjølvstendepartiet. 17. mai 1814 var han medlem av deputasjonen som møtte Kristian Fredrik. Dagboka hans frå Eidsvoll vart seinare trykt i Historisk Tidsskrift.

Darre døydde i Klæbu i 1841.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914,  B. 1 D. 1 : Biografier A-K  side 189, digital utgåve
*
* Jacob Hersleb Darre frå Eidsvoll 1814
Lukas Podolski

**Lukas Podolski**, fødd som *Łukasz Podolski*, () er ein polsk-tysk fotballspelar som i 2014 spela for Arsenal i engelsk Premier League, og for det tyske landslaget. 

Podolski vart fødd i Polen. Mora var polsk landslagsspelar i handball og faren var profesjonell fotballspelar. Podolski og familien hans emigrerte til Vest-Tyskland i 1987, der dei fekk opphald fordi faren var etnisk tysk. Han har framleis polsk statsborgarskap, men tysk pass.

Podolski spelte for Bayern München frå 2006 til 2009 og var med på å vinna Bundesliga med dei i 2008. I 2009 vende han attende til den første proffklubben sin, Köln, før han drog til England i 2012. I 2014 var han med på å vinna FA-cupen med Arsenal

Klose debuterte for det tyske A-landslaget 6. juni 2004 mot Ungarn. Han var Tyskland sin yngste spelar under fotball-EM i 2004, der han kom inn som innbytar i éin kamp. I fotball-VM i 2006 vart han kåra til beste unge spelar i meisterskapen.

## Bakgrunnsstoff
*
Gregers Wulfsberg

**Gregers Winther Wulfsberg** () var ein norsk embetsmann, eidsvollsmann og stortingsmann.

Wulfsberg var fødd i Tønsberg, som son av ein byfut. Sjølv vart han student i 1801, og cand. jur. i 1804. 1805-07 var han tilsett i det danske kanselliet i København, frå 1807 var han auditør ved sønnafjelske infanteriregiment. Han vart i 1811 byfyut og byskrivar i Moss, i tillegg vart han i 1822 konstituert i Moss sorenskriveri. År 1831 vart han amtmann i Smaalenene, eit embete han hadde til han døydde.

I 1814 var Wulfsberg utsending frå Moss til riksforsamlinga på Eidsvoll. Seinare var han stortingsmann i 1824, 1827 og på overordentleg storting 1828. Han var òg suppleant til Stortinget i 1814, 1830, 1833, 1836 og 1839.
I 1824 var han formann i redaksjonskomiteen og medlem av bankkomiteen. Både i 1824 og 1827 var han sekretær i komiteen om kjøpstadskatten. I 1828 var han atter formann i redaksjonskomiteen. 
  
Wulfsberg døydde i Moss i 1846.

## Kjelder

*
Peder Paulsen Balke

**Peder Paulsen Balke** () var ein norsk soldat, gardbrukar og eidsvollsmann frå Østre Toten.

Balke vart dragon i sønnafjelske dragonregiment i 1801, korporal frå 1808 til 1814. Han vart i 1808 utkommandert til Kongsberg og deltok i 1814 i felttoget mot den svenske invasjonsstyrken.

I 1814 var han utsending frå regimentet sitt til riksforsamlinga på Eidsvoll. Balke stemte med sjølvstendepartiet, men tok sjølv aldri ordet.

Balke overtok farsgarden Østre Balke på Østre Toten i 1813 og dreiv denne til han døydde i 1840.

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914, digital utgåve side 57
**Gyldendals store konversasjonsleksikon*, 1972

## Bakgrunnsstoff
*
*
Bastian Schweinsteiger

**Bastian Schweinsteiger** () er ein tysk fotballspelar som har spela for Bayern München i tysk Bundesliga, og for det tyske landslaget.

Schweinsteiger har vore i Bayern München sidan han var 14 år, og har sju seriemeisterskap for klubben, frå 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013 og 2014. Han debuterte for Tyskland sitt A-landslag i ein kamp mot Ungarn i 2004, og var med i fotball-EM same året. I 2013 vart han kåra til årets spelar i Tyskland.
Registertonn

**Registertonn** er eit rommål for måling av rominnhaldet i skip.  Eit registertonn er 100 engelske kubikkfot, det vil seie 2,83 m³.

**Bruttoregistertonn** er volumet av alle lukka rom i eit skip, **nettoregistertonn** er bruttotonnasjen fråtrekt mannskapsrom, maskinrom, vassballast og anna rom som ikkje kan brukast til last eller passasjerar.

Registertonn var ein del av det britiske Moorsom-systemet, som blei verksamt i det britiske imperiet i 1854, og deretter i store delar av verda.  Den internasjonale Skipsmålingskonvensjonen blei ratifisert 23. juni 1969, og innførte tonn som måleining. Registertonn blei fasa ut ein overgangsperiode frå 1982 til 1994.

## Kjelder

**[[Norsk Allkunnebok]]*
*Seilskuteklubben: Registertonn
Christian Krohg (fleirtyding)

**Christian Krohg** kan syne til fleire personar:

* Statsråd Christian Krohg (1777–1828), norsk embetsmann og stortingsmann
* Christian Krohg (1852–1925), norsk målar, forfattar og journalist
* Kristian Krogh  (f. 1995), norsk golfspelar