open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mariann Wollmann Magga

**Mariann Wollmann Magga** () er ein norsk samisk politikar som representerer Arbeidarpartiet. I desember 2016 vart ho medlem av Sametingsrådet. 

Ved sametingsvalet 2009 vart Magga første vararepresentant for Marianne Balto Henriksen, Knut Store og Ragnhild Melleby Aslaksen. Den 25. februar 2010 vedtok Plenumsmøtet til sametinget at medlemmar av sametingsrådet skulle tre ut av Plenumet til sametinget, og erstattast av varamedlemmene sine. Mariann Wollmann Magga overtok då Balto Henriksen sin plass som sametingrepresentant frå 1. mars 2010.

Ved Sametingsvalet 2013 vart ho attvald som sametingrepresentant for perioden 2013-2017, der ho er leiar for til Nærings- og kulturkomiteen. Ho er òg vararepresentant til Samisk parlamentarisk råd, og sit som styremedlem i Reinprogrammet. På lokalpolitisk plan er ho vararepresentant for kommunestyret i Sør-Varanger kommune, og ho òg er jordskiftemeddommar i kommunen.

Før ho vart vald inn på Sametinget har ho m.a. vore kundekonsulent og EDB-konsulent. Ho er i dag sjølvstendig næringsdrivande (Rein Data) og reindriftsutøvar. 

Magga er gift og har to barn. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mariann Wollmann Magga|Mariann Wollmann Magga]]» frå ,  den 29. september 2017.*
Norsk Radio Relæ Liga

**Norsk Radio Relæ Liga** (**NRRL**) er ein norsk interesseorganisasjon for radioamatørar. NRRL vart stifta 8. august 1928 og er medlem av Frivillige Organisasjoners Redningsfaglige Forum.

NRRL har lokale på Nedre Rommen i Oslo og vert leia av presidenten. Kontoret utfører servicefunksjoner for medlemane og tillitsvalde.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsk Radio Relæ Liga|Norsk Radio Relæ Liga]]» frå ,  den 1. oktober 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*nrrl.no
NM i friidrett 1997

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1997**, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Svenningmoen stadion i Overhalla dagane 18.-20. juli 1997 med Overhalla Idrettslag som arrangør.

Jim Svenøy vart tildelt kongepokal for sitt vinnarløp i 3&nbsp;000 meter hinder og høgdehopparen Hanne Haugland fekk endå ein kongepokal i spesialøvinga.

## Menn
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 meter hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 100 meter hekk





### 400 m hekk





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kjelder
**Sportsboken 97-98*. Chr. Schibsteds Forlag. 1997.
Amatørradio

**Amatørradio** er ei fritidsinteresse for radioamatørar, folk som har interesse for radioteknikk og samband og gjennom disse interessene har kvalifisert seg til å få radioamatørsendarlisens. Radioamatørar er gjerne entusiastar som enten har kjøpt eller bygd sitt eige utstyr.

Ved enkelte store ulukker og katastrofar har radioamatørar vore det einaste høve store folkegrupper har hatt for kontakt med omverda.

Innan amatørradio har radiostasjonar kvart sitt kallesignal.

## Naturlege påverknader
Dei siste åra, og særleg 2018 med liten solflekkaktitvitet, har medført vanskelege tilhøve for kortbølgesamband.

## Påverknad frå nasjonale styresmaktar

Styresmaktenen i kvart enkelt land fastset frekvens-segment i heile radiospekteret som radioamatørane kan nytte. I nokre tilfelle, til dømes i land med spesielt totalitært styresett, kan amatørradioaktivitet vere sterkt avgrensa eller forbode. Ellers vert hobbyen utført på svært like måtar over heile verda.

## Noreg
I Noreg er det lov å bruke desse frekvensområda:

70,1875-70,2625&nbsp;MHz er ikkje lov å bruke i Hordaland, Rogaland og Vest-Agder.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Amatørradio|Amatørradio]]» frå ,  den 30. september 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* LA1NRK: Amatørradioens historie i Norge
* Norsk Radio Relæ Liga
* Forskrift om radioamatørlisens 
* Amatørradio fra Jan Mayen
* Amatørradio fra Svalbard, Bjørnøya og Hopen
* Amatørradio fra Peter 1.s øy 
* Liste over radioamatører med norsk lisens , nkom.no
Isotophydrologi

**Isotophydrologi **er ei grein innan hydrologien der ein nyttar isotopinnhaldet i is, flytande vatn eller vassdamp til å rekna ut alderen eller opphavet til vatnet. I paleoklimatologien kan ein ved hjelp av isotopanalyse attskapa forhistoriske klima.

## Skildring
Vassprøver har unike fingeravtrykk, dels fordi dei har forskjellige delar oksygen- og hydrogenisotopar. Isotopar er variantar av same grunnstoff med eit anna tal nøytronar i kjernen.

Luft, jord og vatn inneheld hovudsakleg oksygen 16 (^{16}O), men oksygen 18 (^{18}O), som har to ekstra nøytronar, utgjer om lag to promille. Denne isotopen er noko tyngre og vil føretrekka den flytande fasen framfor å fordampe. Ein seier at isotopen vert fraksjonert, sidan dampen får eit lægre isotopinnhald enn væska. Saltvatn plar difor å vera rikare på ^{18}O enn vassdamp og nedbør.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isotope hydrology|Isotope hydrology]]» frå ,  den 30. september 2017.*
Radiofrekvens

**Radiofrekvens** vert oppgjeve i hertz (Hz) (svingningar per sekund).

Det er vanleg å bruke følgjande  gruppeinndeling:

 og EU/NATO namn

## Referansar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Radiofrekvens|Radiofrekvens]]» frå ,  den 1. oktober 2017.*
NM i friidrett 1998

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1998**, hovudmeisterskapen, vart avvikla i Ravnanger på Askøy dagane 31. juli til 2. august 1998 og vart arrangert av Askøyalliansen, eit samarbeidsorgan for fleire idrettslag i Askøy kommune.

Ketil Hanstveit vart tildelt kongepokalen for menn etter å ha sett norsk rekord i tresteghopp med 17,20 meter. På kvinnesida fekk spjutkastaren Trine Hattestad endå ein kongepokal, den fjerde i rekka.

## Menn
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 meter hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000





### 10&nbsp;000 m





### 100 meter hekk





### 400 m hekk





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kjelder
**Sportsboken 98-99*. Chr. Schibsteds Forlag. 1998.
Somalistruts

**Somalistruts**, *Struthio molybdophanes*, er ein særs stor fugl utan flygeevner med leveområde på Afrikas horn. Tidlegare blei arten definert som ein underart av slettestruts, *Struthio camelus*, men frå 2014 blei han skildra som sin eigen distinkte art utan underartar.

Molekylære prov indikerer at den austafrikanske riftdalen har tent som ein geografisk barriere for å isoler dette taksonet frå nominatforma av struts, *Struthio camelus camelus*, medan økologiske og åtferdsmessige skilnader har halde taksonet genetisk ulikt frå nabotaksonet *S. c. massaicus*. Ei undersøking av mitokondrielt DNA frå *Struthio*-taksonet, inkludert den no utdøydde arabiske strutsen, har komme til at somalistrutsen er fylogenetisk den mest distinkte, og den som synest å ha divergert frå ei felles avstamming for 3,6 til 4,1 millionar år sidan.

## Skildring

Jamvel om denne arten liknar på systerarten slettestruts, så skil spesielt hannar i paringsperioden seg i farge frå hannar av arten slettestruts. Den nær fjørlause halsen og låra på somalistrutsen er gråbrun der strutsen er meir raudleg, og hannen av somalistrutsen blir her lysblå i hekketida. Elles har hannane svart fjørdrakt med kvit hale og kvite svingfjører, den ytste delen av dei korte vengene. Halsen manglar ein typisk brei kvit ring som systerarten har. Hoene er mindre iaugefallande, brunlege. Unge fuglar, og dei som ikkje hekkar, liknar hoer. Som hos arten struts er hannar større enn hofuglane.

Leveområdet for somalistrutsen er i hovudsak Afrikas horn, spesielt i søraustlege Etiopia, over mykje av Somalia og Kenya. Området er dels differensiert frå arten struts, òg økologisk.

Ein rapport til IUCN i 2006 antyder at somalistrutsen var vanleg i dei sentrale og sørlege regionane i Somalia på 1970- og 1980-talet. Etter den politiske oppløysinga av landet og mangelen på effektivt vern av dyrelivet, har utbreiinga og populasjonen krympa som følgje av ukontrollert jakt på kjøt, lækjemiddel og egg, og fuglen  står overfor utrydding på Afrikas horn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Somali Ostrich|Somali Ostrich]]» frå ,  den 1. oktober 2017.*  

;Referansar 

;Notar



## Bakgrunnsstoff
Nytt på nytt-episodar

Dette er eit episodeoversyn for NRKs underhaldningsprogram *[[Nytt på nytt|Nytt på nytt.]]* Den første episoden vart send 9. april 1999 og per 31. mars 2017 har 496 program vorte vist på NRK, fordelt på 36 sesongar.

## Episodeoversyn
Bakgrunnsfargen indikerer kva for eit lag som stod igjen som vinnar av episoden:

:  – Indikerer at laget til Anne-Kat/Linn/Ingrid/Pernille vann.
:  – Indikerer at laget til Knut/Johan lag vann.
:  – Indikerer at det ende uavgjort.

### Sesong 1

### Sesong 2

### Sesong 3

### Sesong 4

### Sesong 5

### Sesong 6

### Sesong 7

### Sesong 8

### Sesong 9

### Sesong 10

### Sesong 11

### Sesong 12

### Sesong 13

### Sesong 14

### Sesong 15

### Sesong 16

### Sesong 17

### Sesong 18

### Sesong 19

### Sesong 20

### Sesong 21

### Sesong 22

### Sesong 23

### Sesong 24

### Sesong 25

### Sesong 26

### Sesong 27

### Sesong 28

### Sesong 29

### Sesong 30

### Sesong 31

### Sesong 32

### Sesong 33

### Sesong 34

### Sesong 35

### Sesong 36

### Sesong 37

### Sesong 38

### Sesong 40

## Merknadar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Liste over Nytt på nytt-episoder|Liste over Nytt på nytt-episoder]]» frå ,  den 1. oktober 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
*Nytt på nytt sin offisielle nettstad
Gausel kyrkje

**Gausel kyrkje** er ei arbeidskyrkje frå 1996 i Stavanger kommune i Rogaland fylke. Bygget er i vifteplan, av murstein og er teikna av byarkitekten i kommunen.

Kyrkja har 450 sitjeplassar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til kyrkjelyden
Frivillige Organisasjoners Redningsfaglige Forum

**Frivillige Organisasjoners Redningsfaglige Forum** (**FORF**) er eit samarbeidsorgan for frivillige redningsorganisasjonar i Noreg. Hovudhensikta er å betre kvaliteten på norsk redningsteneste og vera eit samarbeidsorgan mot styresmaktene.

## Medlemmer
* Norges Røde Kors Hjelpekorps
* Norsk Folkehjelp Sanitet
* Redningsselskapet
* Norske Redningshunder
* Norsk Radio Relæ Liga
* Speidernes beredskapsgruppe
* Norsk Grotteforbund
* NLFs Flytjeneste

## Samarbeid og erfaringsutveksling
Kvart år vert det halde seminar for leiarar i FORF-organisasjonane på lokalplanet. Siden 2012 har desse seminara blitt haldne på Gardermoen. Dei er verdifulle spesielt for utveksling av strategi, leiing og organisering av lag og aksjonar med god nytte for leiarane.

## Kjelder
Interesseorganisasjon

Ein **interesseorganisasjon**, eller interessegruppe, er ein organisasjon eller samskipnad som har som hovudmål å fremja dei (økonomiske) interessene til medlemmane sine. 
Interesseorganisasjonar har ein betydeleg innverknad i vestlege demokrati og kanaliserer interessene til medlemmane sine, til politikarar og administrativ leiing.

Målet om å ivareta eigeninteresser kan føra til at intern demokratisk debatt innover i organisasjonen, medan formidling av balansert informasjon og engasjement mellom medlemmane ofte vert underordna. 
Når parti skal utforma politiske forslag er det vanleg at dei inviterer interesseorganisasjonar som er rørt av forslaget til å gje innspel. 
Før og under handsaming av saker er interesseorganisasjonar inviterte til å gje formelle høyringssvar, eller dei freistar å påverka uformelt (ofte kalla lobbyisme).

Eit klassisk døme på interesseorganisasjonar i dei nordiske landa er arbeidsgjevarorganisasjonar. Fagorganisasjonar var i si tidlege historie òg folkerørsler og politiske organisasjonar, men har vorte meir lik interesseorganisasjonar sidan 2006. Mellom dei større interesseorganisasjonane i Noreg kan nemnast fagforbund, næringsorganisasjonar, naturvern- og andre hovudsamansluttingar som fungerer som «paraply» for klubbar og lag av ulikt slag. Mange driv lobbyverksemd retta mot politikarar og andre med makt og budsjett.

Interesseorganisasjonar som vert oppfatta som reine propagandistar for si sak, gjerne på rekning av interessene til samfunnet, vert gjerne rekna som særinteresser eller særinteresseorganisasjon i politisk debatt. Det er nære tilhøve mellom interesseorganisasjonar og politiske parti. Mange leiarar i sentrale interesseorganisasjonar 
er rekruttert frå den politiske arenaen, samstundes som organisasjonane òg er rekrutteringsarenær for personar til politiske verv.

## Referansar



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Interesseorganisasjon|Interesseorganisasjon]]» frå ,  den 1. oktober 2017.*
Stokka kyrkje

**Stokka kyrkje** er ei arbeidskyrkje i vifteplan frå 1974 i Stavanger kommune i Rogaland fylke. 

Kyrkja er opphavleg teikna av Byarkitekten Stavanger og hadde 250 sitjeplassar. I åra 2001–2002 gjekk kyrkja gjennom ei total ombygging ved arkitekt Laila Løhre og med kunstnarleg utsmykking av Per Odd Aarrestad. Nybygget er på 848 m² og kyrkja har plass til 500 personar.

## Kjelder
Seoulfredsprisen

**Seoulfredsprisen** (koreansk 서울평화상) er ein pris som blei etablert i 1990 og delt ut annakvart år til minne om Sommar-OL 1988. Desse olympiske leikane blei arrangerte i den sørkoreanske hovudstaden Seoul og samla deltakarar frå 160 nasjoner i vennskapleg kappestrid. Prisen er etablert av Sør-Korea for å reflektere folket i Sør-Korea sine ynske, særleg ynsket om fred på jord. I gruppa som nominerer til prisen sit 1100 personer, 300 koreanarar og 800 frå andre nasjonar. Vinnaren får eit diplom, ein plakett og 200&nbsp;000 US-dollar i prispengar.

## Mottakarar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Seouls' fredspris|Seouls' fredspris]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Seoulfredsprisen
Fredrik Bajer

**Fredrik Bajer** () var ein dansk forfattar, lærar og politikar som saman med svenske Klas Pontus Arnoldson mottok Nobels fredspris i 1908.

Etter å ha delteke i den dansk-tyske krigen i 1864 busette Bajer seg i København. Han livnæra seg som lærar, forfattar og oversetjar. Han hadde fleire interesser og blant de viktigaste var kvinnesaka, utviklinga av det nordiske fellesskapet og det internasjonale fredsarbeidet.I 1871 var han saman med kona Mathilde Bajer medstiftar av Dansk Kvindesamfund og i 1886 av Kvindelig Fremskridtsforening. Bajer var pasifist og stiftar av Dansk Fredsforening og Det internasjonale fredsbyrå i Bern i Sveits.

Bajer var vald til Folketinget frå Venstre i perioden 1872–1895.

## Norske frimerke
Fredrik Bajer er avbilda på to norske frimerke saman med Arnoldson. Frimerka kom ut i 1968:
* NK 615, 65 øre raudleg brun, opplag: 4 731 000 
* NK 616, 90 øre blå, opplag: 2 456 000 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fredrik Bajer|Fredrik Bajer]]» frå ,  den 2. oktober 2017*
Klas Pontus Arnoldson

**Klas Pontus Arnoldson** () var ein svensk forleggar, riksdagspolitikar og fredsaktivist.

Han fekk Nobels fredspris i 1908 for sin innsats som grunnleggar av og fyrste leiar i Svenska freds- och skiljedomsföreningen, visstnok verdas fyrste fredsorganisasjon. Arnoldson var òg talsmann for Noregs rett til sjølvstende, og fredsprisen kan av den grunn verte oppfatta som ein takkehelsing frå Noreg. 

Klaus Pontus Arnoldson er avbilda på to norske frimerke saman med dansken Fredrik Bajer. Frimerka kom ut i 1968:

* NK 615, 65 øre raudleg brun, opplag: 
* NK 616, 90 øre blå, opplag: 

## Verkliste
* *Fred med Norge, unionen må bära eller brista* Stockholm, 1895. Ved Prosjekt Runeberg
* *Världsfreden* Stockholm, 1900. Ved Prosjekt Runeberg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Klas Pontus Arnoldson|Klas Pontus Arnoldson]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
NM i friidrett 1999

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1999,** hovudmeisterskapen, vart avvikla på Byrkjelo stadion i Gloppen kommune dagane 6.-8. august 1999 med Breimsbygda Idrettslag som arrangør.

Ketil Hanstveit forbetra sin eigen noregsrekord i tresteghopp til 17,27 meter og vart tidelt kongepokal for andre året i rad, medan Hanne Haugland fekk sin femte og siste kongepokal etter nok ein NM-triumf i høgdehopp.

## Menn
### 100 meter





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 meter hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 100 meter hekk





### 400 m hekk





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kjelder
**Sportsboken 1999*. Chr. Schibsteds Forlag. 1999.
Trans-ny-guineaspråk

**Trans-ny-guinea-språk** er ei gruppe av språk som blir snakka på Ny-Guinea, dei små Sunda-øyene og Molukkane. Ein del forskarar meiner dei dannar ein språkfamilie. Inndelinga av familien er svært usikker, i og med at Ny-Guinea og dei kringliggande øyane kanskje er det området i verda med størst språkleg variasjon, og ein har ikkje studert alle språka godt nok. Det er difor heller ikkje semje om kor mange språk familien består av; nokre forskarar reknar med over 500, noko som gjer at trans-ny-guinea-språka kanskje kan reknast som den tredje største språkfamilien i verda når det gjeld talet på språk.

Trans-ny-guinea-språka vert delte inn i ei rekkje undergrupper, men det er ikkje avklart om alle desse verkeleg tilhøyrer familien. Alle trans-ny-guinea-språka er papuanske språk, ei ikkje-genetisk inndeling som omfattar alle språka i det vestlege Stillehavet som ikkje er korkje austronesiske eller australske.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trans-ny-guinea-språk|Trans-ny-guinea-språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
;Litteratur 
* 
* 
* 

;Nettstader
* Trans-ny-guinea-språk hos Ethnologue
* Trans-ny-guinea-språk hos MultiTree
Hurro-urartiske språk

**Hurro-urartiske språk** er ein språkfamilie som omfattar dei to orientalske oldtidsspråka hurrittisk og urartisk.

Nokre forskarar meiner at språkfamilien kan vera i slekt med dei noverande dagestanske språka og klassifiserer desse to språkgruppene saman som alarodianske språk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hurro-urartiske språk|Hurro-urartiske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Aldislampe

**Aldislampe** eller **dagmorselampe** er ein lyskastar til å sende morsesignal med. Aldislampa er eit visuelt sambandsmiddel som kan sende lyspulsar over lange avstandar, og vart mykje brukt før skipsradio i VHF-bandet kom til. I større versjonar av aldislampa vert desse pulsane laga ved at ein opnar og lèt att mekanisk eller pneumatisk ei slags persienne framføre lyskjelda i lampa.

Lampa har namn etter Arthur Cyril Webb Aldis, som konstruerte ho.

## Referansar
Mixe-zoqueanske språk

**Mixe-zoqueanske språk** er ein språkfamilie som omfattar språk som blir snakka rundt Tehuantepec-eidet i Mexico. Dei meksikanske styresmaktene anerkjenner tre offisielle mixe-zoqueanske språk: mixe, med ca. 188 000 talarar, zoque, med ca. 88 000 talarar og språket popoluca, som har ca. 69 000 talarar og som eigenleg er to ulike språk, popoluca og popoloca. Ethnologue reknar likevel med fleire av dialektvariantane av desse språka, og reknar i alt med 16 ulike mixe-zoqueanske språk. Av utdøydde språk i denne språkfamilien finn ein blant anna tapachultekisk, som vart snakka langs søraustkysten av Chiapas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mixe-zoqueanske språk|Mixe-zoqueanske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
* Mixe-zoqueanske språk hos Ethnologue
Barbacoanske språk

**Barbacoanske språk** er ein språkfamilie som blir snakka i Colombia og Ecuador. Han består av språka awa pit, pasto (utdøydd), muellama (utdøydd), guambiansk, totoró, kokonuko (utdøydd), caranqui (utdøydd), cha'palaachi og tsafiki.

Dei barbacoanske språka er kanskje i slekt med paes. Dei har òg vorte kopla til dei chibchanske språka i den makrochibchanske hypotesa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barbacoanske språk|Barbacoanske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Barbacoanske språk hos Ethnologue
* Barbacoanske språk hos Proel
Chocospråk

**Chocospråk** er ein liten språkfamilie i austlege Panama og nordlege Colombia. Den består av to levande språk: embera (med ein nordleg og ein sørleg dialekt, til saman 60&nbsp;000 talarar) og waunana (6000 talarar). I tillegg omfattar familien ei rekkje andre språk som no er utdøydd. Dei to dialektane av embera vert av og til rekna som separate språk.

## Inndeling
: 1 . Embera (òg kjend som chocó, choko eller cholo)
:: A. Sørleg embera
:: B. Nordleg embera
: 2 . Waunana (òg kjend som huaunana, noanama eller woun meu)
: 3 . Anserma (*†*)
: 4 . Arma (*†*) ?
: 5 . Cenu (*†*) ?
: 6 . Cauca (*†*) ?
: 7 . Sinúfana (òg kjend som cenufara) (*†*) ?
: 8 . Quimbaya (òg kjend som kimbaya) (*†*) ?
: 9 . Caramanta (*†*) ?
: 10 . Runa  (*†*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chocospråk|Chocospråk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Chocospråk hos Ethnologue
* Chocospråk hos PROEL
Tupí-guaraní-språk

**Tupí-guaraní-språk** er den største undergruppa av tupianske språk, som blir snakka av urfolkgrupper i Sør-Amerika. *[[Ethnologue]]* definerer 53 levande språk i elleve undergrupper, blant desse guaraní, som er offisielt språk og majoritetsspråk i Paraguay.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tupí-guaraní-språk|Tupí-guaraní-språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Oscar Peterson

**Oscar Emmanuel Peterson** () var ein kanadisk jazzpianist som særleg var kjend for sin virtuose spelestil.

Peterson, som var frå Montréal, vart lansert i USA i 1949 og var dei neste tre tiåra ein av dei mest etterspurde musikarane innafor jazz-sjangeren. Gjennom ein periode på 60 år gav han ut omkring 200 verk, mest kjend er kanskje «Hymn to Freedom» frå 1962. Han opptredde oftast åleine eller med eigen trio. Ray Brown, Jon Faddis, John Guerin, Milt Holland, Freddie Hubbard, Barney Kessel, Alvin Stoller og Toots Thielemans var alle saman musikarar som spelte med Peterson.

Peterson gav ei rekke konsertar i Noreg, dei fyrste i 1953 og dei siste i 2000.

Han døydde 82 gammal i Mississauga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oscar Peterson|Oscar Peterson]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Nicholas Murray Butler

**Nicholas Murray Butler** () var ein amerikansk politikar og akademikar. Han var rektor ved Columbia University i 43 år til han trekte seg tilbake 83 år gammal. I hans tid vart Columbia eit verdsleiande universitet. Butler var visepresidentkandidat ved presidentvalet i USA i 1912 (saman med William Howard Taft).

Han prøvde å verta nominert til republikanarane sin presidentkandidat i 1920 og 1928, utan suksess. Butler var professor (dosent) i filosofi ved Columbia frå 1889.

Han vart tildelt Nobels fredspris saman med Jane Addams i 1931. Butler fekk prisen for «Hoover-moratoriet» - betalingsutsetting for Tyskland si krigsgjeld. Han arbeida for nedrusting, ein verdsdomstol og støtta Folkeforbundet. Butler vitja Berlin våren 1933 etter Hitler hadde teke over makta og vart sjokkert over det han opplevde. Tilbake i New York heldt han ein pressekonferanse på kaien, og uttrykte bekymring for tilhøva i Tyskland. Han trekte tilbake Carnegies finansiering av professorat i Berlin og tilbaud i staden Hajo Holborn eit treårig stipend på det universitetet han måtte ynskja.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nicholas Murray Butler|Nicholas Murray Butler]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* 
*
Alseanske språk

**Alseanske språk** er ein språkfamilie som vart snakka ved kysten av det som i dag er Oregon i USA. Språkfamilien består av to språk som begge er utdøydd: Alsea og yaquina. Yaquina vart sist dokumentert i 1884, og alsea i 1942. Den siste brukaren av alsea heitte John Albert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alseanske språk|Alseanske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Frédéric Passy

**Frédéric Passy** () var ein fransk økonom, politikar og humanist. Som «Fredens apostel» vart han i 1901 tildelt den fyrste Nobels fredspris saman med Henri Dunant.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Passy kom frå ein embetsfamilie, der onkelen Hippolyte var regjeringsmedlem i to forskjellige franske regjeringar. Han studerte fyrst jus, og seinare økonomi, og tok eksamen i 1857.

### Økonom, politikar
Passy vart i 1863 tilbudt eit professorat i økonomi, men takka nei til å ta imot det fordi han forakta det franske keisardømet. Etter monarkiet i Frankrike fall vart han medlem av nasjonalforsamlinga, og 1881-89 av deputertkammeret, men vart ikkje gjenvald i 1889. Som parlamentsmedlem var Passy oppteken av utanrikspolitikk og internasjonal fredsmekling.

Passy var politisk sett liberal og prøvde å fjerna alle hinder for ein harmonisk varehandel. Tvister mellom arbeidsgjevarar og arbeidarar burde ein avgjera ved hjelp av mekling og voldgiftsdom, men endå viktigare var det at mekling og voldgift måtte erstatta krig som metode for å avgjera tvister mellom forskjellige folk. Han stifta i 1867 den fyrste internasjonale fredsorganisasjonen.

I 1877 vart han medlem av *Académie des Sciences Morales et Politiques*, eit akademi som på same måte som Det franske akademiet er ei avdeling av Institut de France. Han engasjerte seg i fleire politiske spørsmål, som utdanningsreformar og fred mellom Frankrike og Preussen.

Saman med briten Randal Cremer stifta Passy i 1889 Den interparlamentariske union, ein organisasjon som opprinneleg var ein medlemsorganisasjon for individuelle parlamentarikarar, men som i dag har nasjonalforsamlingar som medlemmer. Organisasjonen arbeida for fredsmekling.

## Litteratur
* Herbert Maza: Frédéric Passy: *La Fondation de l'Union Interparlamentaire* (1965)
* *Mélange économique*, Paris, 1857.
* *De la propriété intéllectuelle*, (medforfatter), Paris, 1859.
* *Leçons d'économie politique*, Montpellier, 1861.
* *La Démocratie et l'instruction*, Paris, 1864.
* *Les Machines et leur influence sur le développement de l'humanité*, Paris, 1866.
* *Malthus et sa doctrine*, 1868.
* *Histoire du travail : leçons faites aux soirées littéraires de la Sorbonne*, Paris, 1873.
* *Pour la paix*, Paris, 1909. "En fredsmeglers tilbakeblikk og selvbiografi"
* *Sophismes et truismes*, Paris, 1910.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frédéric Passy|Frédéric Passy]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Caddoanske språk

**Caddoanske språk** er ein språkfamilie frå Great Plains i USA. Alle dei attlevende språka i familien er truga av utrydding, og det er til saman berre rundt 50 talarar att av dei caddoanske språka.

## Inndeling
Ein kjenner til fem caddoanske språk:

I. Nordcaddoansk
: A. Pawnee-Kitsai
:: a. Kitsai
::: 1 . **Kitsai** (òg kjend som *kichay*) (utdøydd)
:: b. Pawnee
::: 2 . **Arikara** (òg kjend som *ree*)
::: 3 . **Pawnee** (dialektar: sørleg bend, skiri (*òg kjend som skidi eller wolf*))
: B. Wichita
::: 4 . Wichita (dialektar: **wichita**, waco, tawakoni)
II. Sørcaddoansk
::: 5 . **Caddo** (dialektar: kadohadacho, hasinai, natchitoches, yatasi)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Caddoanske språk|Caddoanske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Caddoanske språk hos Ethnologue
Muranske språk

**Muranske språk** er ein liten språkfamilie i Amazonas i Brasil. Det einaste attlevende muranske språket er pirahã, som har eit par hundre talarar. Dei andre språka har døydd ut som følgje av at brukarane gjekk over til å bruka portugisisk.

Dei muranske språka vert kjenneteikna av at dei er agglutinerande og har ei svært lite mengd fonem.

## Inndeling
Den muranske språkfamilien har i alt bestått av fire språk:
* Mura (utdøydd)
* Pirahã
* Bohurá (utdøydd)
* Yahahí (utdøydd)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Muranske språk|Muranske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Otomangueanske språk

**Otomangueanske språk** er ein stor språkfamilie som omfattar ei rekkje mesoamerikanske språk i Amerika. Alle dei nolevande otomangueanske språka blir snakka i Mexico, men det vart tidlegare snakka språk frå denne språkfamilien så langt sør som i Costa Rica. Den største mengda talarar av otomangueanske språk har i dag den meksikanske delstaten Oaxaca, der talarane av zapotekisk og mixtekisk til saman utgjer nesten 1,5 millionar. Andre otomangueanske språk er otomi og mazahua.

Alle otomangueanske språka er tonespråk. Nokre av dei har berre to ulike tonar, medan andre har opptil fem. Mange av språka har òg fonemisk vokalnasalisering.

## Inndeling

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otomangueanske språk|Otomangueanske språk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 

## Litteratur

* Sicoli, Mark A. (2005). «Oto-Manguean languages». I Philipp Strazny. Encyclopedia of Linguistics. New York: Fitzroy Dearborn. pp. 797–800.
* Soustelle, Jacques (1993) [1937]. La familia Otomí-Pame del México central. Sección de Obras de Historia. Nilda Mercado Baigorria. México, D.F.: Centro de Estudios Mexicanos y Centroamericanos, Fondo de Cultura Económica. ISBN 968-16-4116-7.: Suárez, Jorge A. (1977). El tlapaneco como lengua Otomangue (MS) (in Spanish). México, D.F.: Universidad Nacional Autonoma de México.
* Suárez, Jorge A. (1983). The Mesoamerican Indian Languages. Cambridge Language Surveys. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-22834-4.
Dominique Pire

**Dominique Pire** () var ein belgisk munk. Han tok namnet Dominique etter å ha avlagd munkeløftet i 1932.

I 1958 fekk han Nobels fredspris for sin innsats for å hjelpa flyktningar i Europa i etterkrigstida.

## Kjelder
*  Besøkt 02. oktober 2017.
*  Besøkt 02. oktober 2017.

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dominique Pire|Dominique Pire]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Georges Pire - Biographical ved nobelprize.org
*Georges Pire - Facts ved nobelprize.org
Misumalpaspråk

**Misumalpaspråk** er ein språkfamilie i Nicaragua og nærliggande område. Namnet er sett saman av namna på familien sine tre einaste medlemmar, miskito, sumo og matagalpa. Matagalpa er utdøytt, medan dei to andre språka framleis talast av mange menneske. Miskito er det største, med nesten 200 000 talarar.

Nokre lingvistar meiner at misumalpaspråka er i slekt med dei chibchanske språka og grupperer dem saman i den foreslegne makrochibchanske språkfamilien. Adolfo Constenla Umaña trur òg dei er i same familie som dei chibchanske språka i sin teori om lenmichíspråk.

## Inndeling
* Miskito (i underkant av 200 000 brukarar)
* Sumalpansk
** Sumo (ca. 7 000 brukarar)
** Matagalpa (utdøydd)

## Litteratur
* Benedicto, Elena (2002), «Verbal Classifier Systems: The Exceptional Case of Mayangna Auxiliaries.» I *Proceedings of WSCLA 7th*. UBC Working Papers in Linguistics 10, ss. 1–14. Vancouver, British Columbia.
* Benedicto, Elena & Kenneth Hale, (2000) «Mayangna, A Sumu Language: Its Variants and Its Status within Misumalpa», i E. Benedicto, red., *The UMOP Volume on Indigenous Languages*, UMOP 20, ss. 75–106. Amherst, MA: University of Massachusetts.
* Colette Craig & Kenneth Hale, «A Possible Macro-Chibchan Etymon», *Anthropological Linguistics* Vol. 34, 1992.
* Constenla Umaña, Adolfo (1987) *Elementos de Fonología Comparada de las Lenguas Misumalpas,* *Revista de Filología y Lingüística de la Universidad de Costa Rica* 13 (1), 129-161.
* Constenla Umaña A. (1998). Acerca de la relación genealógica de las lenguas lencas y las lenguas misumalpas, Communication presented at the First Archeological Congress of Nicaragua (Managua, 20.–21. juli), to appear in 2002 i *Revista de Filología y Lingüística de la Universidad de Costa Rica* 28 (1).
*  Hale, Ken.  El causativo misumalpa (miskitu, sumu). I *Anuario del Seminario de Filología Vasca "Julio de Urquijo"* 1996, 30:1–2.
*  Hale, Ken (1991) «Misumalpan Verb Sequencing Constructions», ii C. Lefebvre, red., *Serial Verbs: Grammatical, Comparative, and Cognitive Approaches*, John Benjamins, Amsterdam.
* Hale, Ken and Danilo Salamanca (2001) «Theoretical and Universal Implications of Certain Verbal Entries in Dictionaries of the Misumalpan Languages», i Frawley, Hill & Munro red. *Making Dictionaries: Preserving indigenous Languages of the Americas*. University of California Press.
* Koontz-Garboden, Andrew.  (2009)  «Ulwa verb class morphology». I press in International Journal of American Linguistics 75.4. Nettutgave: http://ling.auf.net/lingBuzz/000639
* Ruth Rouvier, «Infixation and reduplication in Misumalpan: A reconstruction» (B.A., Berkeley, 2002)
* Phil Young and T. Givón. «The puzzle of Ngäbére auxiliaries: Grammatical reconstruction in Chibchan and Misumalpan», i William Croft, Suzanne Kemmer and Keith Denning, red., *Studies in Typology and Diachrony: Papers presented to Joseph H. Greenberg on his 75th birthday*, Typological Studies in Language 20, John Benjamins 1990.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Misumalpaspråk|Misumalpaspråk]]» frå ,  den 2. oktober 2017.*
Ivar Braut

**Ivar Braut** () er en norsk teolog og biskop i Stavanger bispedømme. Han vart utnemnd til biskop 8. desember 2016, og vigsla i Stavanger domkyrkje 19. mars 2017.

## Kjelder
Jack in the Box

**Jack in the Box** er ei kjede med snøggmat-restaurantar i USA, skipa i 1951. Kjeda har meir enn 2&nbsp;000 restaurantar i 17 delstatar, dei fleste i California, Texas, Arizona og Washington.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Nobels fredspriskonsert

**Nobels fredspriskonsert** er ein konsert som vert arrangert til ære for årets vinnar av Nobels fredspris. Han vert arrangert 11. desember, dagen etter sjølve prisutdelinga. Konserten vart i byrjinga arrangert i Oslo Spektrum, men har sidan 2015 vore halden i Telenor Arena. Nobels fredspriskonsert vart fyrste gong arrangert i 1994 og har vorte halden kvart år sidan, med unntak av 1995 då det vart arrangert ein klassisk konsert.

Fleire redigerte versjonar av konserten vert laga for ulike land, med forskjellig lengd og innhald. Det er normalt eit par kjendisar som er vertar og konferansierar for konserten, etterfylgd av fleire artistnummer og ein kort tale ved prisvinnaren. Det vert også vist eitt eller to intervju med prisvinnaren, og nokon gongar ein kort film om arbeidet åt prisvinnaren. Konserten har eigne sponsorar.

## Vertar

* Erik Bye (1994)
* Lise Fjeldstad (1996)
* Vigdís Finnbogadóttir (1997)
* Åse Kleveland (1998)
* Claus Wiese (1999)
* Jane Seymour (2000) (innbyttar for Meryl Streep)
* Liam Neeson og Meryl Streep (2001)
* Anthony Hopkins og Jessica Lange (2002)
* Catherine Zeta-Jones og Michael Douglas (2003)
* Tom Cruise og Oprah Winfrey (2004)
* Julianne Moore og Salma Hayek (2005)
* Anjelica Huston og Sharon Stone (2006)
* Uma Thurman og Kevin Spacey (Tommy Lee Jones kansellerte) (2007)
* Scarlett Johansson og Michael Caine (2008)
* Jada Pinkett Smith og Will Smith (2009)
* Anne Hathaway og Denzel Washington (2010)
* Helen Mirren og Rosario Dawson (2011)
* Sarah Jessica Parker og Gerard Butler (2012)
* Claire Danes og Aaron Eckhart (2013)
* Queen Latifah (2014)
* Jay Leno (2015)
* Conan O'Brien (2016)
*Kilde for vertar 1994-2015:* 

## Artistar

Mange norske og internasjonale artister har opptrådt ved de ulike konsertene. Mange ulike sjangrar har fått plass i konsertane. A-ha, Angélique Kidjo, Mari Boine, Martin Yates, Ole Edvard Antonsen, Robyn, Sinéad O'Connor, Sissel Kyrkjebø, Sting, Westlife og Youssou N'Dour er alle døme som har delteke på meir enn to konsertar. Krinkastingsorkesteret deltek under heile konserten, og spelar vanlegvis saman med nokre av artistane.

## Sjåartal

### Noreg
I Noreg vert Nobels fredspriskonsert send på NRK, på TV-kanalen NRK1. Sjåartalet har variert over tid og frå år til år. I 2004 hadde konserten 966&nbsp;000 seere og i 2009 902&nbsp;000 seere, medan sjåartalet året etter fall til 696&nbsp;000. I 2011 hadde konserten 541&nbsp;000 sjåarar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nobels fredspriskonsert|Nobels fredspriskonsert]]» frå ,  den 3. oktober 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Bilder fra konserten (2005) hos dagbladet.no
* Bilder fra konserten (2004) hos dagbladet.no
William Randal Cremer

**William Randal Cremer** ()), kjent under mellomnamnet «Randal», var ein engelsk snikkar og pasifist som blei politikar. Seinare blei han medlem i det britiske parlamentet og sekretær i International Arbitration League.

## Nobels fredspris
I 1903 fekk Cremer Nobels fredspris.

## Kjelder
Frue kyrkje

**Frue kyrkje** (**Hetlandskyrkja**) er ei langkyrkje frå 1854 i Stavanger kommune i Rogaland fylke.

Byggverket er i tre og har 700 sitjeplassar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frue kirke|Frue kirke]]» frå ,  den 3. oktober 2017, revisjon [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Frue_kirke&oldid=15936153 15936153]*  

## Bakgrunnsstoff
*
Superlåg frekvens

**Superlåg frekvens** (**SLF**) er elektromagnetisk stråling i området mellom 30 og 300 hertz. 
## Referansar
Ultralåg frekvens

**Ultralåg frekvens** (**ULF**) er elektromagnetisk stråling i området mellom 300 og 3000 hertz. Bølgjelengda er på 100&ndash;1000 kilometer.

## Refersansar
Låg frekvens

**Langbølge** viser ofte til den delen av LF-frekvensområdet (30–300 kHz) som overfører kommersielle AM-kringkastingssendingar. Desse er i området frå 153 kHz til 279 kHz i Europa og store deler av verda.

Bølgelengda er mellom 1 km og 10 km.

Fram til 1995 vart NRK P1 send over langbølge frå ein sender på Kløfta utanfor Oslo. Den einaste norske langbølgesendaren i 2017 var Ingøy kringkaster, som sende på 153 kHz.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Langbølge|Langbølge]]» frå ,  den 3. oktober 2017.*
Hilde Fredriksen

**Hilde Fredriksen** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Oslo. Ho vann i tida 1977-86 til saman 18 NM-gull fordelt på 100 meter hekk, 400 meter hekk, lengdehopp og femkamp. I løpet av sine aktive år sette og forbetra ho 28 norske rekordar i hekkeløp. Fredriksen sin noregsrekord på 400 meter hekk frå august 1983 stod i bortimot 33 år. Ho var medlem 1977-80 i Grorud Idrettslag, 1981-85 i Oslo Idrettslag og 1986-89 i IK Tjalve.

## Aktiv
Fredriksen slo gjennom sommaren 1977, 17 år gammal. På 100 meter hekk sette ho landsrekord med 14,1 på Bislett stadion i juli månad og med 14,0 i København i august månad 1977. Også på langhekken sette ho same sommaren norske rekordar, fyrst med 60,0 og straks etter 59,6 sekundar. I 1978 tok Fredriksen noregsrekorden på korthekken til 13,8 på Bislett i juni og til 13,6 i Steinkjer i august, før ho under EM 1978 oppnådde ho 13,63. På langhekken flytta ho rekorden til 58,4 i Larvik og 1. september presterte ho 58,12 under europameisterskapen i Praha.

I 1980 heldt Fredriksen fram med å forbetre dei norske rekordane i hekkeløp. Den 31. mai kom ho på korthekken inn på 13,60 sekundar i Steinkjer og 29. juni fekk ho den manuelt tekne tida 13,4 i Porsgrunn. På dagen to månader etter siste elektroniske rekord, viste klokka 13,59 på Bislett stadion den 31. juli. Tidlegare i månaden forbetra ho landsrekorden på langhekken til 57,62 sekundar i svenske Varberg. Etter som 400 m hekk i 1980 ikkje stod på OL-programmet, vart det halde ein uoffisiell verdsmeisterskap i Sittard i Nederland. Her sprang Fredriksen på 57,44 i forsøket. I finalen forbetra ho seg til 56,85 sekundar og enda med det på sjetteplassen.

Sommaren 1981 senka Fredriksen noregsrekorden til 13,58 på Raufoss den 30. mai og til 13,55 i Göteborg den 16. juni. Allereie 26. juni på Bislett stadion oppnådde ho 13,39 sekundar. Den 29. august fekk ho den manuelle tida 13,3 under eit stemne i Årdal.

Den 31. juli 1983 vart Fredriksen tildelt kongepokalen under noregsmeisterskapen etter å ha sett meisterskapsrekord på 400 meter hekk på 56,92 sekundar, ein rekord som vart sletta fyrst i 2017. I dei komande vekene forbetra ho noregsrekorden i øvinga til 56,66 i Helsinki og der etter den 20. august i Sittard sette ho sin siste rekord med 56,33 sekundar.

Etter 1983-sesongen slutta Fredriksen med langhekk, i staden satsa ho meir på lengdehopp. Nettopp i 1983 vann ho den hittil (2017) skarpaste lengdetevlinga for kvinner i noko noregsmeisterskap. I medvind sigra ho med 6,48 meter, framom Heidi Benserud med 6,36 m og Mette Karin Ninive med 6,32 m. Sin siste personlege rekord sette Fredriksen med eit lengdehopp på 6,40 m i Luzern i 1986.

### Noregsmeister
*100 meter hekk: 1977, 1978, 1979, 1980, 1981, 1982, 1985 og 1986 (8)
*400 meter hekk: 1977, 1978, 1980, 1981 og 1983 (5)
*Lengdehopp: 1983, 1985 og 1986 (3)
*Femkamp: 1977 og 1980 (2)

### Prestasjonar i internasjonale meisterskap
*EM 1978 i Praha: Utslått i semifinalane på 400 m hekk (nr 13 – 58,35), og  i forsøka på 110 m hekk (nr 18 – 13,63)
*VM 1983 i Helsinki: Utslått i semifinalane 400 m hekk (nr 16)

## Kjelder
*friidrett.no
Mellombølgje

**Mellomfrekvens** (**MF**) eller **mellombølgje**  dekker radiofrekvensområdet mellom 300 kHz og 3000 kHz. Om kvelden og natta vert signala reflekterte i ionosfæren og kan rekke langt, ofte over det meste av kontinentet dei vert sende frå. Mellombølga har difor vore mykje brukt til kringkasting og til skipsradiosamband.
 
Mellombølga vert ofte referert til som den delen av MF-frekvensområdet (300&ndash;3000 kHz), der ein finn kommersiell AM-kringkasting.  Desse kringkastarane har konsesjon på frekvensane mellom 525 kHz til 1615 kHz (1705 kHz i Nord-Amerika, Australia og delar av Sør-Amerika.)

Bølgelengde: 100&ndash;1000 meter.

Fram til slutten av 1970-åra hadde mange norske byar mellombølgesendarar som sende NRK sine program. Den eineate norske mellombølgesender i 2017 var Longyearbyen, som sender på 1485 kHz.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mellombølge|Mellombølge]]» frå ,  den 13. oktober 2017.*
Atle Magnus Færøy

**Atle Magnus Færøy** () er ein norsk biletkunstnar frå Færøyna i Solund. 

Færøy er utdanna ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo. Han debuterte i 1964 i Statens Kunstutstilling, og har i ettertid hatt ei rad offentlege utsmykningsoppdrag, mellom anna ved Fredriksten festning (vegg, 1985) og Kristiansund sjukehus (vegg, 1987). Færøy er innkjøpt både av Nasjonalgalleriet og Riksgalleriet.

Han bur og har galleri i Aureosen i Fræna saman med biletkunstneren Anne-Brit Krag.

## Bibliografi
* 
* 
*  
* 

## Kjelder
* Atle Færøy på Wikipedia bokmål

## Bakgrunnsstoff
* Atle Magnus Færøy i Fylkesleksikon NRK Sogn og Fjordane
Nakh-språk

**Nakh-språk** er ei lita språkgruppe som blir snakka i republikkene Tsjetsjenia og Ingusjetia i  Russland og i Georgia.

Nakh-språka vert no sett på som ein grein av den dagestanske språkfamilien. Tidlegare vart dei likevel klassifisert som ein separat ''nord-sentral kaukasisk'' språkfamilie.

## Klassifisering
* Vainakh-språk, eit dialektkontinuum med to skriftspråk:
** Tsjetsjensk &#x2013; rundt 1 300 000 brukarar.
** Ingusjisk &#x2013; rundt 230,000 brukarar.
* Batsisk eller batsbi &#x2013; rundt 3 500 brukarar, hovudsakleg i Zemo-Alvani i Georgia. Ikkje gjensidig forståeleg med tsjetsjensk eller ingusjisk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nakh-språk|Nakh-språk]]» frå ,  den 3. oktober 2017.*
Juristen Louis Renault

**Louis Renault** () var ein fransk jurist. I 1907 vart han saman med Ernesto Teodoro Moneta tildelt Nobels fredspris for arbeidet med fredskonferansen i Haag.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Louis Renault (jurist)|Louis Renault (jurist)]]» frå ,  den 3. oktober 2017.*
Øvre Telemark prosti

**Øvre Telemark prosti** (historisk **Øvre Telemarken prosti**) er eit tenestedistrikt i Agder og Telemark bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i Seljord.

Prostiet omfattar den historiske regionen Øvre Telemark og enkelte andre område som ligg i Agder og Telemark bispedømme. Historien til prostiet går attende til mellomalderen. Det oppstod att i 2015 som ei samanslåing av Aust-Telemark prosti og Vest-Telemark prosti. Det er satt saman av det historiske Øvre Telemark prosti og av nokre tidlegare prestegjeld i Midt-Telemark som historisk låg i Nedre Telemark prosti.

Øvre Telemark prosti omfatta ved opprettinga  12 av dagens 18 kommunar i Telemark og meir enn 80 % av arealet i fylket, og er eit av dei arealmessig største prosti i Noreg. Det hadde per 2015 30 sokn, 50 kyrkjer, 23 prestar og rundt 100 tilsette i fellesrådet.  Prost var Asgeir Sele.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Øvre Telemark prosti|Øvre Telemark prosti]]» frå ,  den 4. oktober 2017, revisjon [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%98vre_Telemark_prosti&oldid=17561479 17561479]*  

## Bakgrunnsstoff
*
Vilhelm Thomsen

**Vilhelm Ludwig Peter Thomsen** () var ein dansk språkforskar og epigraf. Thomsen er blant anna kjent for arbeidet sitt med å dechiffere dei tyrkiske Orkhon-inskripsjonane frå det 8. århundret i Orkhon-elvedalen i Mongolia. Dette arbeidet vart utført i konkurranse med den russiske språkforskaren Vasilij Radlov (Wilhelm Radloff), som var grunnleggjaren av turkologien. Thomsen vart òg kjent for sina studium av opphavet av dei russiske og dei finske språka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vilhelm Thomsen|Vilhelm Thomsen]]» frå ,  den 4. oktober 2017.*
Handball-VM 1993 for kvinner

**Verdsmeisterskapen i handball 1993** for kvinner, den 11. i rekka, vart avvikla i tida 24. november til 5. desember 1993 i Noreg. Til saman 16 land deltok i turneringa. Etter ekstraomgangar i finalen vann Tyskland meisterpokalen med sluttsiffera 22-21 mot Danmark.

### VM-finalen
Finalen mellom gruppevinnarane i hovudrunda, Danmark og Tyskland, vart spelt i Oslo Spektrum framfor 7&nbsp;690 tilskodarar. Dei to laga fylgde kvarandre heile kampen, ved pause var stillinga 8-8 og då ordinær tid var ute stod det 17-17 på resultattavla. Ut i andre ekstraomgang leia Danmark 21-20, men Tyskland snudde til siger 22-21. Den tyske rykkromspelaren Bianca Urbanke vart matchvinnar 40 sekundar før kampen vart avblåst.

Dei tyske målskytarane var Bianca Urbanke (6), Heike Axmann (5), Birgit Wagner (4), Karen Heinrich, Renate Zienkiewicz og Sybille Gruner (alle 2), og Gabriele Palme (1 mål). Sabine Adamik vakta det tyske målet. For Danmark skåra Camilla Andersen 7 gongar, Anja Andersen 4, Anette Hoffmann og Janne Kolling 3, Anja B. Hansen 2, Tina Bøttzau og Marianne Florman 1.

Bo Johansson og Bernt Kjellquist frå Sverige dømde finalen. Dei straffa Tyskland med to 2-minuttsutvisingar og Danmark med tre.

### Bronsefinalen
Bronsekampen mellom toarane i hovudrunda, Noreg og Romania, fann stad på finalearenan i forkant av sjølve finalen. Kampen enda med norsk bronsemedalje etter siger 20-19, ved pause leia Noreg 11-9. Begge laga vart straffa med tre 2-minuttsutvisingar.

Noreg stilte med målvaktene Cecilie Leganger og Hege Frøseth, rykkromspelarane Tonje Sagstuen (1), Susann Goksør (4), Cathrine Svendsen (6), Siri Eftedal (3), Mette Davidsen, linjespelarane Heidi Sundal (4), Hege K. Kvitsand og kantspelarane Kristine Duvholt, Mona Dahle og Marte Eliasson (2). Karin Pettersen, som spelte mykje i meisterskapen, var influensasjuk og sat på tribunen, saman med Annette Skotvoll og Connie Mathisen.

### Plasseringskampar
*Femteplass: Russland - Sverige 25-19
*Sjuandeplass: Ungarn - Austerrike 16-9
*Niandeplass: Tsjekkia - Polen 22-17
*Ellevteplass: Sør-Korea - USA 29-21

Laga som ikkje nådde hovudrunda spelte ei eiga plasseringsrunde som enda slik: 13. Litauen, 14. Kina, 15. Spania, 16. Angola.

## Kjelder
*Sunnmørsposten 6. desember 1993.

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1993|Handball-Weltmeisterschaft der Frauen 1993]]» frå ,  den 4. oktober 2017.*