open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gimmestad gamle kyrkje

**Gimmestad gamle kyrkje** står på Gimmestad vestom Sandane i Gloppen kommune, og er ei tømra langkyrkje frå 1692. 
Kyrkja er den tredje kjende på staden og var soknekyrkje for Gimmestad sokn til nye Gimmestad kyrkje stod ferdig i 1910.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder

* Marie Selensminde Rygg og Sigurd Netland: «Gamle Gimmestad kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
* Om Gimmestad sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminnne i Gloppen kommune på nettstaden disnorge.no
Little Rock

**Little Rock** er hovudstaden og den største byen i delstaten Arkansas. Han er heimstad for University of Arkansas at Little Rock og University of Arkansas for Medical Sciences. I 2007 vart det estimert at Little Rock hadde 187 452 innbyggjarar. Byen vart grunnlagd i 1848.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Umyndiggjort

**Umyndiggjort** kan ein myndig person, ein person over 18 år, bli etter reglane i Lov om Umyndiggjørelse av 28. november 1898. Dette kan berre skje viss dei ikkje lenger er i stand til å vareta sine eigne interesser.

Dei sentrale vilkåra for umyndigjering framgår av lova § 1: 

*§ 1. De som har fylt 18 år, kan settes under vergemål (umyndiggjøres):*

*1) naar de paa Grund af Aandssvaghed eller Sindssygdom eller, fordi de er forfaldne til Drukkenskab eller ødelæggende Brug af Morfin eller andre Beruselses- eller Bedøvelsesmidler, mangler Evnen til at drage Omsorg for sig eller sit Gods, eller* 

*2) naar de paa Grund af Blindhed, manglende Taleevne eller anden legemlig Mangel eller Skrøbelighed mangler Evnen til at drage Omsorg for sig eller sit Gods, og de derhos selv samtykker i Værgemaalet, eller dette maa ansees nødvendigt for at beskytte dem mod paaviselig Fare for egennyttige Efterstræbelser fra andres Side, eller* 
 
*3) naar de ved Drik, Spil eller Udsvævelser eller iøvrigt ved aabenbart uvittig Adfærd forøder eller spilder sit Gods, saa at Trang opstaar for dem eller deres Familie eller maa forudsees at ville indtræde, om de ei sættes under Værgemaal, eller*
  
*4) - - - *

Det er no heilt uvanleg at nokon blir umyndiggjort. I staden blir det som regel oppnemnt ein hjelpeverje med heimel i Verjemålslova.

Viss nokon blir umyndiggjort, så blir det oppnemnast verje. Umyndige har ikkje rettsleg handleevne. Den rettslege handleevna ligg hos av verjen. Verje varetar ein umyndig sine interesser og handlar på den umyndige sine vegne i formuessaker, og er også rettsleg representant for den umyndige i alle samanhengar. 

Overformynderiet har tilsynet med verja i ein kommune.

Verjemålslova har ei omfattande regulering av dei umyndige sine rettsforhold.

## Bakgrunnsstoff
* Lov om Umyndiggjørelse
* Verjemålslova av 1927
Nærøya kyrkje

**Nærøya kyrkje**, òg kalla **Nærøy gamle kyrkje**, er ein overbygd kyrkjeruin på Nærøya i Nærøysund kommune i Trøndelag. Kyrkja er frå 1100-talet.

Kyrkja brann i 1847 og gjekk etter det ut or bruk og kyrkjestaden vart flytt frå Nærøya til Lundring der Lundring kyrkje vart ny soknekyrkje. Bygget stod so utan tak til sist på 1960-talet då frivillige syrgde for å gje henne skifertak.

Nærøya kyrkje har eit eige venelag som heiter Nærøykirkas venner.

Kyrkja ligg i Nærøy kyrkjesokn i Namdal prosti, ho låg i Nærøy prosti fram til 1. juli 2015 da det vart lagt ned og slått saman med Namdal.

## Kjelder

* «Støtte til Nærøykirkas Venner» i Namdalsavisa, publisert 30. oktober 2006
* «Næræy først med reform» på nettstaden til Den norske kyrkja

## Bakgrunnsstoff
*
Lagdommar

**Lagdommar** er i Noreg tittelen på ein jurist som er utnemnd av Kongen i statsråd til fast dommar i ein av dei seks lagmannsrettane. Ein lagdommar er som andre fast tilsette dommarar ein embetsmann.
Drageid kyrkje

**Drageid kyrkje** står på Drageidet mellom Eidsvatnet og Grungstadvatnet i Høylandet kommune i Trøndelag, og er frå 1976. 

Kyrkja har ei sekskanta form med valma tak som gjer at ho kan minne om ein kvelva båt, og er teikna av Arne Aursand. 
Ho er bygd i tre og har ein frittståande klokkestopul.

## Kjelder
* 
* «Oversikt over nåværende kirker» på nettstaden kirkekonsulenten.no

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* Midtre Namdal kyrkjelege fellesråd
She's So Cold

«**She's So Cold**» er ein song av The Rolling Stones på albumet *[[Emotional Rescue]]* frå 1980. Han vart gjeven ut som singel den 19. september 1980. 

Innspelinga av songen starta tidleg i 1979. Singelen nådde 33. plass på den britsike salslista og 26. plass i USA. 

## Salslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:She&#39;s So Cold|She&#39;s So Cold]]» frå , den 24. mars 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Hyen kyrkje

**Hyen kyrkje** står i bygda Hyen i Gloppen kommune i Sogn og Fjordane, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1876. 
Ho er ført opp etter teikningar laga av kunstmålaren Karl Uchermann, som var son til soknepresten i Gloppen.

Kyrkja er soknekyrkje i Hyen sokn i Nordfjord prosti. Soknet vart skild ut frå Vereide sokn i 1881.

Den noverande kyrkja er den andre kjende i Hyen. 
Den fyrste kjenner ein til frå 1200-talet, men ho verkar ha gått or bruk i tida etter Svartedauden.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Hyen kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Kyrkjesøk
* Om Hyen kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminnne i Gloppen kommune på nettstaden disnorge.no
*
Waiting on a Friend

«**Waiting on a Friend**» er ein song av the Rolling Stones frå albumet *[[Tattoo You]]* frå 1981.

## Historie

Songen vart først spelt inn så tidleg som 1970, då Mick Taylor først kom med i bandet, og vart spelt inn med Jagger i London. Innspelinga av «Waiting on a Friend» starta seint i 1972 og varte til tidleg i 1973 i Kingston på Jamaica, under innspelinga av *[[Goats Head Soup]]*. Mick Taylor var då framleis medlem av bandet, og gitaren hans er framleis med på innspelinga, som var ein av songane vald ut til *Tattoo You* i 1981 av produsent Chris Kimsey.

Teksten syner ei meir moden side av songaren Mick Jagger. Han snakkar om setje til sider kvinner og uvanar og gjere noko med livet og finne eit godt venskap: 

Songen har mjuke gitarar, ein glatt rytme og Jagger som syng høge «doo-doo-doo» på refrenget. Stones leigde inn jazzsaksofonisten Sonny Rollins til å spele ein solo på songen. I tillegg spelar Nicky Hopkins piano. 

## Utgjeving

Songen vart den andre singelen frå albumet etter «Start Me Up», og vart ein gjengangar på radio i USA, der han nådde 13. plass på singellista. Han gjorde det ikkje like godt i Europa, og nådde til dømes berre 50. plass på den britiske lista. 

Ei konsertutgåve av songen finst på konsertalbumet *[[No Security]]* frå 1998.

## Medverkande
**Rolling Stones**
*Mick Jagger&nbsp;– solo- og korvokal
*Keith Richards&nbsp;– rytmegitar, korvokal
*Mick Taylor&nbsp;– sologitar
*Bill Wyman&nbsp;– bassgitar
*Charlie Watts&nbsp;– trommer
*Ronnie Wood&nbsp;– korvokal

**Andre medverkande**
*Nicky Hopkins&nbsp;– piano
*Sonny Rollins&nbsp;– tenorsaksofon 
*Michael Carabello&nbsp;– güiro, claves, cabasa og congas

## Salslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Waiting on a Friend|Waiting on a Friend]]» frå , den 25. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Songteksten
Hang Fire

«**Hang Fire**» er ein song av the Rolling Stones frå albumet *[[Tattoo You]]* frå 1981.

Han er skriven av Mick Jagger og Keith Richards og er ein rask, livleg song i rock and roll-stil, med skarp, satirisk tekst retta mot den økonomiske nedgangen i England gjennom 1970-åra. 

Songen er eit nakent blikk på det engelske samfunnet på denne tida, der arbeidsløysa var høg og skattane auka. Teksten nemner ein arbeidslaus arbeidarklassemann som heller vil vedde på hestar enn å prøve å gifte seg inn i overklassen, som var den einaste måten å kome seg fram i det engelske samfunnet på. 

Dette er ein av få politiske songar Rolling Stones spelte inn, og vart heller ikkje gjeven ut som singel i England, berre i Nord-Amerika. 

«Hang Fire» vart skriven og spelt inn under innspelinga av *[[Some Girls]]* i Paris i 1977-1978. Han vart gjeven ut som den tredje singelen frå *Tattoo You*, og vart ein radiohit i USA, der han òg nådde 20. plass på singellista. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hang Fire|Hang Fire]]» frå , den 25. mars 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
"Still Life" (American Concert 1981)

***"Still Life" (American Concert 1981)*** er eit konsertalbum av The Rolling Stones frå 1982. Det vart spelt inn under den amerikanske turneen deira i 1981, mot slutten av året, og kom ut før den europeiske delen av turneen starta sommaren 1982. 

Før albumet kom ut gav bandet ut The Miracles-songen «Going to a Go-Go» på singel. 

*"Still Life" (American Concert 1981)* vart ein kommersiell suksess og nådde fjerdeplassen i Storbritannia, femteplassen i USA og tredjeplassen i Noreg. Det fekk derimot ikkje så god kritikk, og det vart trekt fram at albumet høyrdest for glatt ut og mangla dei røffe kantane ein kunne forvente under ein Rolling Stones-konsert. 
## Innhald

## Medverkande
* Mick Jagger - vokal, munnspel, gitar
* Keith Richards - gitar, korvokal
* Charlie Watts - trommer
* Ronnie Wood - gitar
* Bill Wyman - bass

### Andre medverkande
* Ian Stewart - piano
* Ian McLagan - orgel
* Ernie Watts - saksofon

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:&quot;Still Life&quot; (American Concert 1981)|&quot;Still Life&quot; (American Concert 1981)]]» frå , den 25. mars 2009.*
Start Me Up

«**Start Me Up**» er ein song av The Rolling Stones på albumet *[[Tattoo You]]* frå 1981. 

## Innspeling
«Start Me Up» vart først spelt inn i München i 1975 under innspelinga av *[[Black and Blue]]* og seinare på nyt i 1978 under *[[Some Girls]]*-innspelinga. Songen heitte då først «Never Stop» og andre gongen «Start It Up». Første gongen vart songen spelt inn som ein reggae-song, men etter mange opptak la bandet songen på hylla. I 1981, då bandet skulle ut på turne, kom produsent Chris Kimsey med eit forslag til Mick Jagger om å sette saman eit album av gamle, ubrukte songar. Medan han leita gjennom arkivet fann Kimsey to opptak av songen spelt som ein rockesong innimellom om lag femti reggae-versjonar. Det vart lagt på nye lydspor tidleg i 1981. 

Sjølv om songteksten kan lesast med doble tydingar, der den eine viser til å køye motorsykkel,

er teksten tydeleg seksuelt ladd: 

Songen opnar med det som har vorte eit kjent riff for Keith Richards. Det er dette riffet i lag med den stødige tromminga til Charlie Watts og bassen til Bill Wyman, som utgjer det meste av songen. Sologitarist Ronnie Wood spelar forskjellige variantar av hovudriffet til Richards. 

Konsertutgåvene av songen er ofte gjort lengre for å gje Wood ein solo nær midten av songen. 

## Utgjeving

Songen vart gjeven ut på singel og nådde andreplassen i USA, sjuandeplassen i Storbritannia og åttandeplassen i Noreg. I Australia gjekk songen heilt til topps. The Stones skulle aldri klare å få ein singel inn på Topp 10 i Storbritannia igjen etter dette. B-sida til singelen var «No Use In Crying». Ein populær musikkvideo vart laga til singelen, regissert av Michael Lindsay-Hogg.

«Start Me Up» vert ofte nytta som opningssong på konsertane deira og finst på konsertalbuma *[["Still Life" (American Concert 1981)|Still Life]]*, *[[Flashpoint]]*, *[[Live Licks]]* og *[[albumet Shine a Light|Shine a Light]]*. Han har vore med på alle store samleplater av bandet sidan han kom ut. '.

## Salslister

### Salstrofé

## Bakgrunnsstoff
* Songteksten

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Start Me Up|Start Me Up]]» frå ,  den 25. mars 2009.*
Kozie chrbty

**Kozie chrbty** eller **Kecske-hát** (slovakisk for «geiteryggen») er eit fjellområde i Slovakia og ein del av Karpatane. Det finst uranførekomstar i desse fjella. Staden vart tidlegare kalla Vikartovskýryggen. Kozie chrbty ligg mellom Høge Tatra og Låge Tatra, sør og vest for Poprad. Det vert drenert av elva Váh i vest og elvane Hornád og Poprad i aust.

## Bakgrunnsstoff
* Acta Geologica Universitatis Comenianae 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kozie chrbty|Kozie chrbty]]» frå , den 25. mars 2009.*
Kremnicafjella

**Kremnicafjella** (slovakisk *Kremnické vrchy*, ungarsk *Körmöci-hegység*) er ei vulkansk fjellkjede sentralt i Slovakia. Dei høyrer til Dei vestlege Karpatane og Slovenské stredohorie.

Fjellkjeda ligg aust for byen Kremnica, som har gjeve namn til fjella. Ho grensar til Veľká Fatra og Turiecbekkenet i nord, Zvolenbekkenet i aust, Žiarbekkenet og Štiavnicafjella i sør og Vtáčnik i vest. Det høgaste fjellet er Flochová på 1317 moh.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kremnica Mountains|Kremnica Mountains]]» frå , den 25. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Vesle Fatra

**Vesle Fatra** (slovakisk *Malá Fatra*) er ei fjellkjede i Dei vestlege Karpatane, nordvest i det sentrale Slovakia. Gemorfologisk høyrer fjella til Fatra-Tatra-området.

Fjella ligg om lag mellom byane Nitrianske Pravno, Strečno, Martin og Zázrivá. Turčianska kotlina (Turiecbekkenet) og fjella Oravská vrchovina ligg i vest, og Žilinská kotlina (Žilinabekkenet) og fjella Kysucká vrchovina ligg i aust. 

Malá Fatra består av to mindre området, som er skild frå kvarandre av elva Váh nær Strečno:
* Lúčanská Malá Fatra
* Krivánska Malá Fatra

Den høgaste toppen er Veľký Kriváň på 1709&nbsp;moh i Krivánska Malá Fatra.

Malá Fatra er hovudsakleg ein stor karstformasjon som består av krystallinske bergartar og folda bergartar frå mesozoikum.

Hovudtoppane i Lúčanská Malá Fatra er Veľká Lúka (1475&nbsp;moh), Kľak (1351&nbsp;moh) og Minčol (1364 moh). Hovudtoppane i Krivánska Malá Fatra er Veľký Rozsutec (1610&nbsp;moh), Malý Rozsutec (1343&nbsp;moh), Veľký Kriváň (1709&nbsp;moh) og Malý Kriváň (1671&nbsp;moh).

Det 12 km lange passet mellom Krivánska Malá Fatra og Lúčanská Malá Fatra er skild av Váh og vert kalla *Strečnianska tiesňava* (Strečnopasset). Det ligg nedanfor ruinane av den kjende Strečnoborga. Šútovofossen (*Šútovský vodopád *) er det høgaste fossefallet i Malá Fatra og har eit vertikalt fall på 38&nbsp;m.

Vrátna dolina og Štefanová er populære skisenter i området. Andre turistsenter er landsbyane Terchová, der den slovakiske nasjonalhelten Juraj Jánošík vart fødd, og Zázrivá, der den tradisjonelle slovakiske saueosten korbáčiky vert laga. Eit av dei mest populære skiområda utanfor Tatrafjella er Martinské hole mellom Veľká lúka og byen Martin.

Krivánska Malá Fatra er verna som ein del av Malá Fatra nasjonalpark.

## Galleri

Fil:Velky krivan.jpg|Veľký Kriváň, det høgaste fjellet i fjellkjeda
Fil:Velky Rozsutec.jpg|Veľký Rozsutec
Fil:Sutovsky vodopad.jpg|Šútovskýfossen


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lesser Fatra|Lesser Fatra]]» frå , den 25. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Malá Fatra på  SpectacularSlovakia.sk
* Typiske blomar i Låge Fatra
Mannen som elsket Yngve

***Mannen som elsket Yngve*** er ein roman av Tore Renberg. Boka vart fyrste gong utgjeven i 2003 på Oktober forlag og er også omsett til fleire språk. Filmen med same namn, som er basert på romanen, hadde premiere på norske kinoar 15. februar 2008.

## Handling
Romanen handlar om eit stort dilemma for hovudpersonen i boka – ein tenåring som går i andreklassen på vidaregåande skule i Stavanger. 

Saman med kompisen Helge og kjærasten Katrine utgjer Jarle Klepp den tøffaste gjengen på skulen. Dei forfektar kompromisslause standpunkt til dei basale spørsmåla i livet: verdsordninga, musikken, hårsveisen og kven som held mål og kven som ikkje gjer det.

Den til då høgst heterofile Jarle forelskar seg i Yngve. Yngve er ein innflyttar som spelar tennis og som ligg lysår bak gjengen når det gjeld innsikt i dei store spørsmåla i livet. Jarle må vere ærleg mot seg sjølv og kjenslene sine og kjem dermed inn i eit nett av løgner overfor den gamle gjengen. Rollespelet går over styr og Jarle går brutalt på trynet.

## Bakgrunnsstoff
* MannensomelsketYngve.no  – om filmen med same namn
* ''Mannen som elsket Yngve''-fanside
* ''Mathias Rust Band'' på MySpace
Gimmestad kyrkje

**Gimmestad kyrkje** står på Gimmestad vest for Sandane i Gloppen kommune, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1910.

Kyrkja er teikna av Niels Stockfleth Darre Eckhoff og har sitjeplassar til 315 personar. 
Ho erstatta Gimmestad gamle kyrkje, som er frå 1600-talet, som soknekyrkje i Gimmestad sokn. 
På Gimmestad tok dei vare på gamlekyrkja som kulturminne i staden for å rive henne, og dei har no to kyrkjer liggjande nokre få hundre meter frå kvarandre.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Gimmestad kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Gimmestad sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminnne i Gloppen kommune på nettstaden disnorge.no
Muránska planina

**Muránska planina** (tyder Muráňplatået eller Muráňsletta) er eit platå-liknande område sentralt i Slovakia, mellom Brezno, Červená Skala (del av Šumiac), Muráň og Tisovec. Det ligg i Spiš-Gemer Karst i fjella Slovenské rudohorie, som er ein del av Karpatane.

**[[Muránska planina nasjonalpark]]** er ein av dei nyaste nasjonalparkane i Slovakia og vart oppretta i oktober 1997.

## Bakgrunnsstoff
*Muránska planina National Park at Slovakia.travel
*Muránska planina nasjonalpark  på  Slovakiatourism.sk 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Muránska planina|Muránska planina]]» frå ,  den 25. mars 2009.*
Poľana

**Poľana** er ei lita fjellkjede sentralt i Slovakia. Ho ligg nordaust i fjella Slovenské stredohorie. Den høgaste toppen er Poľana - ein inaktiv stratovulkan - på 1458 meter over havet. 

Fjellkjeda grensar til Dei slovakiske malmfjella i aust, eller meir presist Veporské vrchy, og Zvolenbekenet i sør og vest. 

SIdan 1981 har fjellkjeda vore verna som ein del av Poľana verna landskapsområde. Av stader i nærleiken finn ein Hrochoť, Očová, Detva, Hriňová og Ľubietová.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Poľana|Poľana]]» frå , den 25. mars 2009.*
Slovakisk paradis

**Slovakisk paradis** (slovakisk *Slovenský raj*) er ei fjellkjede sentralt i Slovakia. Ho er ein del av Spiš-Gemer Karst, som gijen høyrer til fjella Slovenské rudohorie i Karpatane.

Fjellkjeda ligg mellom byane Spišská Nová Ves i nord og Dobšiná i sør. Ho er særleg kjend for dei mange kløftene og fossefalla. 

Området er verna som ein del av Slovakisk paradis nasjonalpark (*Národný park Slovenský raj*).

## Kjenneteikn
Slovakisk paradis er eit høgt platå (800 - 1000 moh). Det høgaste fjellet er Ondrejisko på 1270 moh. Området består av karstformasjonar av kalkstein og dolomitt. 

Området har mange kløfter og raviner (Sokol, Suchá, Belá, Piecky og Kyseľ), som dannar vakre landskap med fossefall, hovudsakleg langs elvane Hnilec og Hornád. 80 % av området er dekt av gran, samt noko barlind.

Tidlegare var det mange busetjingar for tømmerhoggarar, kolgruvearbeidarar og smelteiarbeidarar i Slovenský raj, før desse stadane vart omgjort til turistsenter, som Dobšinská Maša, Dedinky, Mlynky og Stratená.

## Dyreliv

Nokre av dyra som lever her er brunbjørn, kongeørn, tårnfalk og svartstork, men desse er forholdsvis sjeldne. Meir vanlege er kronhjort og villsvin.

## Planteliv
Fleire endemiske planter veks i området, som karpatisk blåklokke (*Campanula carpatica*), *Pulsatilla slavica*, *Hesperis silvestris*, *Liguria sibirica* og *Saxifraga paniculate*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slovak Paradise|Slovak Paradise]]» frå , den 25. mars 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* Slovenský raj | Slovak Paradise
* www.slovenskyraj.sk
Høvedsmann

Ein **høvedsmann** er (eller var) leiaren for mannskapet på ein fiskebåt. Oftast åtte høvedsmannen båten, men det hende òg at båteigarar leigde høvedsmenn til å drive for seg. Til vanleg var det høvedsmannen som rekrutterte mannskap, og han var økonomisk og juridisk ansvarleg for båtlaget. 

Til høvedsmenn valde ein handlekraftige menn som var røynde med båt og fiske. Høvedsmannen, og oftare mannskapet, kunne vere leigekarar som fekk fast lønn, men det vanlegaste var at høvedsmannen fekk lott på line med dei andre i båtlaget. Dersom han var båteigar, kunne han i tillegg innkassere båtlotten; dersom han dreiv for andre, kunne han få ei ekstra godtgjersle frå båteigaren. 

Ordet høvedsmann, eller *hovudsmann*, kjem frå mellomnorsk *høfizmann*, som har henta ordet frå norrønt *hǫfuðsmaðr*, etter lågtysk *hovetman*.

## Kjelder
* Norsk historisk Leksikon
* Bjarne Svare: *Vefsnbygdene fram til 1830* (Vefsn bygdebok b. I) ISBN 82-990173-2-7
*
Take a bow

**Take a bow** er eit engelsk omgrep for å bukka, og er tittelen til fleire songar:

* «Take a Bow» av Madonna, på albumet *Bedtime Stories* frå 1994
* «Take a Bow» av Muse, på albumet *Black Holes and Revelations* frå 2006
* «Take a Bow» av Leona Lewis på albumet *Spirit* frå 2007
* «Take a Bow» av Rihanna frå albumet *Good Girl Gone Bad: Reloaded* frå 2008
Låge Tatra

**Låge Tatra** (slovakisk *Nízke Tatry*; ungarsk *Alacsony Tátra*) er ei fjellkjede sentralt i Slovakia. Ho ligg sør for Høge Tatra og mellom dei renn elva Váh. Dalen danna av elva Hron ligg sør for Låge Tatra. Ryggen går frå vest til aust og er om lag 80 km lang. 

Čertovicapasset deler fjellkjeda i to delar. Den høgaste delen av Låge Tatra ligg i vest. Ďumbier er det høgaste fjellet på 2042 meter over havet. Nabotoppen Chopok (2024 moh.) er tilgjengeleg med stolheis og er den mest vitja staden i Låge Tatra. Andre toppar i den vestlege delen er Dereše (2004 moh.) og Chabenec (1955 moh). Den høgaste toppen i den austlege delen er Kráľova hoľa (1946 moh.). Dei beste utsiktspunkta i vest er Veľká Chochuľa, Salatín, Chabenec, Skalka, Chopok, Ďumbier, Siná, Poludnica og Baba.

Fleire karstområde finst i kalkstein- og dolomittformasjonar i dei sørlege og nordlege endane av hovudryggen, som består av granitt og gneis. Her finst fleire grotter som er opne for ålmenta. Den største kløfta i fjellet er Hučiaky under Salatín i Ludrovádalen nær Ružomberok. Den høgaste fossen er under Brankov nær Ružomberok - Podsuchá - med eit fall på 55 meter. 

Fjella er kledde med tett skog og har eit rikt dyreliv som inkluderer brunbjørn, ulv og gaupe. På dei alpinene beitemarkene finn ein tatragemse. 

## Nasjonalpark
Det meste av Låge Tatra er verna som ein del av Låge Tatra nasjonalpark (*Národný park Nízke Tatry*; forkorta NAPANT), som vart oppretta i 1978. Nasjonalparken dekkjer 728 km² og har ein buffersone på 1102 km² (425.48 mi²), i alt 1830 km².

## Turisme
Turisme er ei stor næring i Tatrafjella. Om vinteren er fleire skistader i Låge Tatra opne, som Jasná, Mýto pod Ďumbierom og Tále. Jasna er det største skisenteret i Mellom-Europa og vert tent av turstibyen Liptovsky Mikulas. Liptovsky Mikulas er òg eit turistsenter om sommaren og tilbyr aktivitetar som rafting, kajakkpadling, roing, og fiske. Den bratte nordsida av fjellkjeda er populær hos fjellklatrarar. 

 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.nizketatry.com/en.html www.nizketatry.com/en.html
* Informasjon om Låge Tatra
* Låge Tatra nasjonalpark på Slovakia.Travel
* Kart over den austlege delen av Låge Tatra 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Low Tatras|Low Tatras]]» frå , den 25. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Breim kyrkje

**Breim kyrkje** står på Re i Gloppen kommune i Sogn og Fjordane, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1886. 
Kyrkja er teikna av Håkon Thorsen og har sitjeplassar til 500 personar.

Kyrkja er soknekyrkje for Breim sokn i Nordfjord prosti. Gamlekyrkja, som stod på garden Hetle, vart riven etter at dagens kyrkje stod ferdig.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Breim kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Breim sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Om Breim kyrkje på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Eldre fotografi av Breim kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminnne i Gloppen kommune på nettstaden disnorge.no
*
LIBOR

**LIBOR** (frå **L**ondon **I**nter **B**ank **O**ffered **R**ate) er ein referanseverdi for den renta bankane krev når dei gir kortsiktige, usikra lån til andre bankar i pengemarknaden i London (pengemarknadsrente). Med andre ord er LIBOR den renta som bankane krev for utlån seg imellom.

LIBOR vert oppdatert dagleg av British Bankers' Association i London, og er eit gjennomsnitt av rentene som dei 16 største bankane krev for sine usikra innskot av dollar i Interbank-marknaden.
Behovet for ein slik standard melde seg først i 1984 på grunn av den store veksten i talet på bankar, samt stadig nye, varierte og relativt uoversiktlege finansielle instrument i marknaden. 

LIBOR er i dag den desidert mest brukte referanseverdien for ei rekkje finansielle instrument.
Låntakarar oppgir gjerne lånerenta dei har fått som ein faktor av LIBOR, for å illustrere kva vilkår dei har fått på sine kortsiktige lån. Til dømes: Eit multinasjonalt konsern med svært god kredittvurdering, som tek opp eit lån over tolv månadar, kan rekne med å måtte betale LIBOR pluss 4 eller 5 punkt for lånet. Ein mindre attraktiv låntakar må betale LIBOR pluss 10 punkt. Å oppgi lånerenter som ein faktor av LIBOR er nyttig fordi ein umiddelbart ser kor gode lånevilkår ein har fått, i forhold til den renta dei aller beste kundane kan oppnå.
Blant dei landa som brukar LIBOR som referanseverdi for lånerenter er USA, Canada, Sveits og Storbritannia

Den norske parallellen er NIBOR (Norwegian Interbank Offered rate) som er den norske pengemarknadsrenta.

## Kjelder
Vereide kyrkje

**Vereide kyrkje** står på Vereide i Gloppen kommune i Vestland, og er ei steinkyrkje med historie attende til mellomalderen. 

Kyrkja har vorte mykje endra opp gjennom åra, og lenge meinte ein at ho var bygd i 1631 av stein frå ei eldre kyrkje som skulle ha stått lenger oppe frå fjorden. 
No meiner ein at kyrkja har stått der ho står sidan mellomalderen, og at skipet kan vere bygd på 1100-talet, men at kyrkja vart restaurert i 1631. 
Tårnet på kyrkja er frå 1879 og koret er frå 1931.

## Kjelder
* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Vereide sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Vereide med kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Om Vereide kyrkje på NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminnne i Gloppen kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Nordsida kyrkje

**Nordsida kyrkje** står på Roset på nordsida av Nordfjord i Stryn kommune i Vestland fylke, og er ei arbeidskyrkje frå 1973. Kyrkja er bygd i betong og er teikna av Alf Apelseth.

Nordsida kyrkje er soknekyrkje i Nordsida sokn i Nordfjord prosti. 
Fram til 1967 høyrde området og kyrkja til Innvik prestegjeld, då vart det overført til Hornindal prestegjeld.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Nordsida kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Nordsida sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Stryn kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Naruto

***Naruto*** er ein anime- og mangaserie skriven og teikna av Masashi Kishimoto. Han handlar om Naruto Uzumaki, ein ung ninja som drøymer om å bli *hokage*, hovudninja i landsbyen.
Kaninhopping

**Kaninhopping** er ein dyresport der ein førar leier ein kanin gjennom ein oppmerkt bane med hinder. Kaninhopping starta i Sverige på 1970-talet. I Noreg er det først og fremst ein hobby for barn og unge mellom 7 og 25 år, særleg jenter, men det finst også eldre og mannlege deltakarar.

Kaninhopping består av fire offisielle greiner: rett, krokete, lengd og høgd. Innan greinene rett og krokete finst det igjen fire klassar; Lett, middels, vanskeleg og elite. I lett-klassen er det åtte hinder på opptil 28 cm. I middels er det ti hinder på opptil 35 cm. I vanskeleg er det ti hinder på opptil 42 cm. I elite er høgda på 50 cm, og då er det tolv hinder.

Kaninhopping i Noreg er organisert av Norges Kaninhoppforening (NKHF), stifta i 1994. 

## Bakgrunnsstoff
* Norges Kaninhoppforening
Rudolf

**Rudolf** er eit mannsnamn av norrønt eller anna germansk opphav. Det er sett saman av rud-, som kan ha opphav i norrønt *hróðr* eller gammelsaksisk *hrôt*, som begge betyr 'hyllest, berømming', og -olf, som kan stamma frå norrønt *ulfr* eller gammalhøgtysk *wolf*, 'ulv'. *Hróðolfr* var ei norrøn og *Rodhulf* ei gammalsvensk form av namnet.

Rudi og Ruud er kortformer, medan Rolf og Rollo er nærskylde namn. Rudolfine er ei kvinneleg form.

Rudolf har namnedag i Noreg og Sverige den 27. mars.

## Bruk

I Tyskland var Rudolf og Rudolph populære namn på gutebarn på første halvdelen av 1900-talet.

## Namneberarar

* Rudolf I av det tysk-romerske riket (1218–1291), tysk keisar
* Rudolf Agricola (1444–1485), nederlandsk humanist
* Rudolf II av Det tysk-romerske riket (1552–1612), tysk keisar
* Rudolf Erich Raspe (1726-1794), tysk forfattar og vitskapsmann
* Rudolf Koller (1828-1905), sveitsisk målar
* Rudolf Eucken (1846–1926), tysk filosof, vann Nobelprisen i litteratur
* Kronprins Rudolf av Austerrike (1858–1889), austerriksk erkehertug
* Rudolf Diesel (1858 -1913), tysk ingeniør og oppfinnar
* Rudolf Steiner (1861–1925), austerriksk filosof
* Rudolf Peersen (1868-1949), norsk stortingsmann
* Rudolf Rocker (1873-1958), tysk forfattar og historikar
* Rudolf Breitscheid (1874-1944), tysk politikar
* Rudolf Hilferding (1877-1941), austerriksk sosialist
* Rudolf Hess, (1894 - 1987) tysk nazistisk politisk leiar
* Rudolf Nilsen (1901–1929), norsk diktar
* Rudolf Theodor Adolf Schubert (1908-1947), tysk nazist

### Annan bruk
* I amerikansk populærkultur er Rudolf namnet på eitt av reinsdyra til julenissen, kjend gjennom songen «Rudolph the Red-Nosed Reindeer», på norsk «Rudolf er rød på nesen».
* I den norske filmklassikaren Fjols til fjells vil ikkje hotelldirektørdottera (Unni Bernhoft) røpa kven ho er for hotellportiér Poppe (Leif Juster). Direktørdottera heiter Ruth Granberg og ho presenterer seg difor slik: "Jeg heter Ru... Ru... Rudolf!"

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Rudolf|Rudolf]]» frå , og «[[:nb:Rudolf (navn)|Rudolf (navn)]]» frå  den 25. mars 2009.*
Utvik kyrkje

**Utvik kyrkje** står i Utvik i Stryn kommune i Vestland fylke, og er ei tømra langkyrkje frå 1840. 

Kyrkja vart ført opp etter typeteikningar laga av Hans Ditlev Franciscus Linstow, og har sitjeplassar til 350.

Utvik kyrkje er soknekyrkje i Utvik sokn i Nordfjord prosti.
Utvik har hatt kyrkje sidan 1200&ndash;1300-talet.
Dagens kyrkje erstatta ei tømra kyrkje frå 1600-talet.

## Kjelder
* 
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Utvik kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Utvik sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Utvik kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Stryn kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Rudi

**Rudi** og **Rudy** er kortformer for mannsnamnet Rudolf, og er også hovudsakleg mannsnamn, men kan òg vera kvinnenamn. Namnedelen *rud* stammar frå norrønt *hróðr* eller gammelsaksisk *hrôt*, som begge betyr 'hyllest, berømming'.

Rudi og Ruedi er tyske namneformer medan Rudy er engelsk. Ruud er eit nederlandsk kortnamn av same opphav.

Rudi har namnedag i Noreg den 27. mars.

## Bruk
Begge skrivemåtane er utbreidde i Belgia, der tal frå 2002 viste av 12&nbsp;675 eller 0,2&nbsp;% av menn heitte Rudy, medan 10&nbsp;682 eller 0,2&nbsp;% heitte Rudi.

## Namneberarar

*Rudi Gernreich (1922–1985), austerriksk-amerikansk moteskapar og homoaktivist
*Rudi Dutschke (1940–1979), tysk marxist og studentleiar
*Rudy Giuliani (f. 1944), amerikansk politikar
*Rudy Rucker (f. 1946), amerikansk forfattar
*Axel Rudi Pell (f. 1960), tysk gitarist
*Rudi Myntevik (f. 1980), norsk lovsongar
*Rudy Youngblood (f. 1982), amerikansk skodespelar

### Kvinner
*Rudi Bakhtiar (f. 1966), iransk-amerikansk journalist
*Rudy Claes (f. 1966), norsk skodespelar

### Slektsnamn
*Petter Rudi (f. 1973), norsk fotballspelar

### Annan bruk
*Rex Rudi, norsk rockeband og teikneserie

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rudi|Rudi]]» frå ,  den 26. mars 2009.*
Earth Hour

**Earth Hour** er ein kampanje for å sette søkelyset på klimaendringane. Privatpersonar, foretak, offentlege myndigheiter og organisasjonar vert bedne om å sløkkje lyset ein time. 
Earth hour vart starta i 2007. Då som ein lokal aksjon i Australia. 

I 2008 var 50 millionar menneske og over 19 000 verksemder i 370 byar og 35 land med på lyssløkkinga. I Noreg var Trondheim med.

I 2009 er timen laurdag den 28. mars frå kl 20:30 til kl 21:30. Noreg var då offisielt med for første gong, og har vore med kvart år sidan. 

## Bakgrunnsstoff

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Earth Hour|Earth Hour]]» frå , den 26. mars 2009.* 
 
* Earth Hour Norge 2009 - offisiell norsk nettside
* Earth Hour – internasjonal nettside
* Sluk Lyset Danmark 
* Earth Hour 2008  - Ei samling artiklar og pressemeldingar for Earth Hour 2008
Slovenské stredohorie

**Slovenské stredohorie** (tyder *Dei slovakiske mellomfjella*) er ei fjellkjede sør i sentrale område av Slovakia. Omtrent midt i fjellområdet ligg byen Zvolen.

Slovenské stredohorie høyrer til dei indre vestlege Karpatane. Dei grensar til Fatra-Tatra-området i nordvest og nord, Dei slovakiske malmfjella i aust, Juhoslovenská kotlina i sør og Den pannoniske sletta i sørvest. 

Slovenské stredohorie er vidare delt inn som følgjer: 

* Vtáčnik 
* Pohronský Inovec
* Štiavnicafjella 
* Kremnicafjella 
* Poľana
* Ostrôžky
* Javorie
* Krupinasletta
* Zvolenbekkenet
* Pliešovská kotlina
* Žiarbekkenet

Det høgaste fjellet er Poľana på 1458 moh.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slovenské stredohorie|Slovenské stredohorie]]» frå , den 26. mars 2009.*
Staré Hory-fjella

**Staré Hory-fjella** (slovakisk *Starohorské vrchy*) er ei lita fjellkjede sentralt i Slovakia, nær byen Banská Bystrica. Ho er ein del av Låge Tatra, som igjen høyrer til Fatra-Tatra-området i dei indre vestlege Karpatane. Fjellkjeda er kalla opp etter landsbyen Staré Hory, som tyder «gamle fjell».

Fjella grensar til fjella Store Fatra i vest og nord, Låge Tatra i aust, Zvolenbekkenet i sør og Kremnicafjella i vest.

I fjella ligg mellom anna landsbyane Špania Dolina og Donovaly og Harmanecgrotta.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Staré Hory Mountains|Staré Hory Mountains]]» frå , den 26. mars 2009.*
Štiavnicafjella

**Štiavnicafjella** (slovakisk *Štiavnické vrchy*) er ei vulkansk fjellkjede sør i sentrale område av Slovakia. Dei høyrer til dei indre, vestlege Karpatane og Slovenské stredohorie. Området er verna som ein del av Štiavnicafjella verna landskapsområde.

Dei grensar til Kremnicafjella (*Kremnické vrchy*) i nord, Pliešovce- og Krupinabekkenet (*Krupinská kotlina*) i aust, Donauåsane (*Podunajská pahorkatina*) i sør og Pohronský Inovec, Vtáčnik og Žiarbekkenet (*Žiarska kotlina*) i vest. Det høgaste punktet er Sitno (1009 moh.).

Štiavnicafjella er ein enorm kaldera som vart danna då ein eldgammal vulkan kollapsa. Sidan fjella har vulkansk opphav er dei rike på mineral, med rundt 140 forskjellige typar. Tidlegare vart det drive gruvedrift etter sølv i område rundt byen Banská Štiavnica.

Det er 24 innsjøar kalla *[[tajchy]]* i Štiavnicafjella. Desse vart opphavleg skapt på 1700-talet som vassreservoar for gruveindustrien.

## Bakgrunnsstoff

* Štiavnicafjella verna landskapsområde på Slovakia.travel
Tribeč

**Tribeč** er ei krystallinsk fjellkjede vest i Slovakia. Ho høyrer til Fatra-Tatra-området i dei indre, vestlege Karpatane og ligg om lag midt mellom byane Nitra, Partizánske og Zlaté Moravce. Rundt fjella ligg Det donauske låglandet, Pohronský Inovec, Vtáčnikfjella og Det øvre Nitra-bekkenet. 

Fjellkjeda er 50 km lang og opp mot 18 km på det breiaste. Bøketre er den dominerande tresorten i området. Det høgaste fjellet er Veľký Tribeč på 830 meter over havet. Området er ein del av Ponitrie verna landskapsområde.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tribeč|Tribeč]]» frå , den 26. mars 2009.*
Vihorlatfjella

**Vihorlatfjella** (slovakisk *Vihorlatské vrchy*; ukrainsk *Vyhorliat*) eller berre **Vihorlat** er ei vulkansk fjellkjede aust i Slovakia og vest i Ukraina. Ein del av fjella er innskriven på verdsarvlista til UNESCO. 

## Vihorlatfjella i Slovakia
Den slovakiske delen av fjellkjeda er 55 km lang og opp til 11 km brei. Høgda varierer frå 400 til 1076 meter over havet. Ho er den einaste fjellkjeda i Slovakia som høyrer til Dei indre, austlege Karpatane. Den mindre delen av fjella er verna som ein del av Vihorlat verna landskapsområde.

Vihorlat grensar til Det austslovakiske låglandet (*Východoslovenská nížina*) i sør og vest. Beskydské predhorie skil Vihorlat frå fjella Bukovské vrchy og Laborecká vrchovina i nord. Denhøgast toppen er Vihorlat på 1076 moh.Den største innsjøen i fjella er Morské oko, på 618 moh. 

## Verdsarvstad
Kyjovský prales, ein urskog av bøk i Vihorlatfjella vart innskriven på verdsarvlista 28. juni 2007 på grunn av dei store områda av urørt natur.

## Bakgrunnsstoff
* Verna landskapsområde på Slovakia.travel
* 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vihorlat Mountains|Vihorlat Mountains]]» frå , den 26. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vtáčnik

**Vtáčnik** er ei fjellkjede sentralt i Slovakia, som høyrer til Slovenské stredohorie og dei indre, vestlege Karpatane.

Fjellkjeda grenser i vest, nord og nordaust til Nitrabekkenet, Strážovfjella og Žiar i aust til Kremnicafjella og Žiarbekkenet og i sør til Tribeč og the Štiavnicafjella.

Fjellkjeda er delt inn i fire geomorfologiske område: 
# *Vysoký Vtáčnik*
# *Nízky Vtáčnik*
# *Župkovská brázda*
# *Raj*

Dei høgaste fjella i kjeda er Vtáčnik (1346 moh), Biela skala (1136 moh), Buchlov (1040 moh) og Žiar (845 moh).

Av byar og landsbyar i området finn ein Prievidza, Nováky, Handlová, Prochot, Lehota pod Vtáčnikom og Veľké Pole.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vtáčnik|Vtáčnik]]» frå , den 26. mars 2009.*
Batizovský štít

**Batizovský štít** er eit fjell på 2448 meter over havet i Høge Tatra i Slovakia. Det har namn etter landsbyen Batizovce.

Det går ikkje oppmerkte stiar opp til toppen, men det går stiar rundt vatnet Batizovské pleso nedanfor fjellet. 

## Bakgrunnsstoff
Borišov

**Borišov** er eit fjell i Store Fatra i Slovakia med ei høgd på 1509 meter over havet. Toppen er trelaus og dekt av gras. På sørsida er ei av dei største snørasrennene i Slovakia. Borišov nasjonale naturreservat vernar ein godt bevart urskog på nordsida av fjellet. 

I sadelpunktet mellom Borišov og Ploská ligg den heilårsopne turisthytta **Chata pod Borišovom**.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Borišov|Borišov]]» frå , den 26. mars 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 

*
Bystráfjellet

**Bystrá** er det høgaste fjellet i Dei vestlege Tatrafjella i Slovakia, nær grensa til Polen. Det er 2248 meter over havet og er omgjeve av dalane Kamenistá, Račkova og Bystrá.

## Sjå òg
*Tatrafjella

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bystrá (mountain)|Bystrá (mountain)]]» frå ,  den 26. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***go-zakopane.com

## Bakgrunnsstoff
Chopok

**Chopok** er det nest høgaste fjellet i Låge Tatra (etter nabofjellet Ďumbier) med ei høgd på 2024 moh i det sentrale Slovakia. Frå toppen er det panoramautsikt mot Høge Tatra, Liptov og Hrondalen. Det ligg ei hytte kalla Kamenná chata nær toppen.

## Tilkomst
Chopok ligg langs vandringsruta E8 mellom toppane Ďumbier og Dereše. I tillegg til denne aust-vest-stien, kan ein nå fjellet på stiar frå både nord (Demänovská dolina-dalen) og sør (Trangoška og Srdiečko). Eit stykke oppover går det stolheis til Chopok úboč (1834 moh) på nordsida og Kosodrevina (1494 moh) på sørsida. 

## Klima
Middeltemperaturen er -1 °C og den høgaste registrerte temperaturen 18 °C og den lågaste registrerte er -27 °C. Middeltemperaturen i januar er -8 °C og i juli 6 °C. Chopok er den mest vindfulle vêrstasjonen i Slovakia.

## Skisport
Det finst skiløyper på både nord- og sørsida av fjellet. Det ligg tre skiområde på nordsida med totalt 21 km med skiløyper, ei kabelvogn, fire stolheisar og ni skiheisar. På sørsida finst det to stolheisar og fire skiheisar. Fjellet er populært for frikøyring. I tillegg ligg Jasná skisenter på nordsida av Chopok og Srdiečko og Tále på sørsida. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chopok|Chopok]]» frå ,  den 26. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dereše

**Dereše** er det tredje høgaste fjellet i Låge Tatra, sentralt i Slovakia, med ei høgd på 2004 moh. Han ligg mellom dei høgaste fjella i fjellkjeda, Ďumbier og Chopok i aust og Chabenec i vest. Dereše er ein populær stad for skisport trass i høg risiko for snøras. Stien på toppen av Dereše er omgjeve av hundrevis av steinvardar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dereše|Dereše]]» frå , den 26. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Devínska Kobyla

**Devínska Kobyla** (tysk *Thebener Kogel*) er eit fjell i Dei vesle Karpatane nær Bratislava i Slovakia, mellom kommunane Devínska Nová Ves, Devín og Dúbravka. Det har ei høgd på 514 moh og er det høgaste punktet i Bratislava. Området rundt har vore ein del av eit nasjonalt naturreservat sidan 1965. Frå toppen er det mogeleg å sjå Bratislava, Austerrike, Ungarn, Donau og Morava.

I det vesle området vekse det 234 artar sopp, 110 forskjellige typar lav, 100 forskjellige typar mose og 1110 planteartar. Sør- og sørvestsida av fjellet og langs vestsida av Bratislava er det ideelle forhold for termofil skogssteppe. Skogane på sørvestsida er hovudsakleg urskog av eik.

Det går ein fire kilometer lang sti gjennom Devínska Kobyla med ein fascinerande stad kalla Sandberg. Han er ein av dei viktigaste paleontologiske stadane i Slovakia. Sandgripa har restar av bergartar frå havområde frå tertiærtida og det er framleis fossilar her. Alderen på desse bergartane er estimert til 14 til 16 millionar år gamle. 

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon på slovakia.travel

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Devínska Kobyla|Devínska Kobyla]]» frå , den 26. mars 2009.*
Tongariro-elva

**Tongariro-elva** er ei elv på Nordøya på New Zealand. Ho spring ut frå det sentrale platået på Nordøya, der ho får tilsig frå talrike sideelver, som til dømes Whitikau, Poutu og Mangamawhitiwhiti. Desse renn ned frå åsane omkring og frå fjell som Mount Ruapehu. Elva snor seg så nordetter, gjennom busetnaden Turangi, før ho renn ut i Tauposjøen via ei rekkje elvemunningar. Minimum vassføring i den nedre delen av Tongariro River varierer frå omkring 16 m³/s (målt oppe i elva ved Poutu Intake) til 21 m³/s (målt nede i elva ved Major Jones Pool). Desse voluma kan auka betydeleg under nedbør i omliggjande fjell og åsar. 

## Sportsfiske
Tongariro-elva er den fiskerikaste elva på New Zealand, og dreg til seg sportsfiskarar frå heile verda, som kjem til Tongariro for å fiska etter regnbogeaure og aure, som kjem opp elva frå innsjøen i dei kjølige vintermånadane for å gyta. Om lag 75% av auren i Tongariro er regnbogeaure, og 25&nbsp;% er aure.

Tongariro er rekna som ei av dei beste elvene i verda for aurefiske, mykje òg for at ho er lett tilgjengeleg. Riksvegen *State Highway 1* følgjer elva fleire kilometer og gjev fiskarar lett tilkomst til dei talrike fiskehølane og stryka. Liksom mange elver på New Zealand, er Tongariro statseigd, ingen privatperson har eigarskap til noka strekning i elva. Ved å løysa fiskekort (Taupo Fishing Licence), kan kven som helst fiska i elva. Derfor er det ikkje uvanleg å sjå lokalfolk fiska side ved side med oversjøiske fiskarar eller kjende personar (dei sistnemnde oftast saman med guide).

Hølane i Tongariro-elva er vanlegvis kalla opp etter historiske personar som har fiska i elva (Major Jones Pool, Duchess Pool), eller den geografiske plasseringa deira (Birch Pool, Fence Pool, Redhut Pool). Flaumar har ført til store endringar i utsjånad og storleik på mange av desse hølane (som i 2004 då Breakaway Pool vart heilt borte etter at elveløpet vart endra), medan andre, som Major Jones Pool, har halde seg relativt uendra gjennom dei siste 50 åra.

Populære fiskemåtar i elva er mellom anna nymfefiske og våt- og tørrflugefiske. Ein særskild teknikk for flugefiske som liknar einhandskast, kalla *«Tongariro roll cast»*, vart utvikla i denne elva. Namnet vart gjeve av Herb Spannagl som såg teknikken brukt i Tongariro, og som meinte han var tilstrekkeleg ulik andre kasteteknikkar til å få sitt eige namn. Tongariro roll cast vert brukt for å kasta ut eit flugesnøre på stader der det er hindringar bak fiskaren som ikkje let han bruka tradisjonelle kasteteknikkar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* / Tongariro River webkamera
* Kart over Tongariro River
* Talsmenn for Tongariro River
* Hydrologisk informasjon om Major Jones pool 
*
Undercover of the Night

«**Undercover of the Night**» er ein song av det engelske rockebandet the Rolling Stones frå 1983 og den første singelen frå albumet *[[Undercover]]*.

## Inspirasjon og innspeling

Songen er hovudsakleg skriven av Mick Jagger, og i omslaget til samleplata *Jump Back* seier gitarist Keith Richards at songen var Jagger sin og at han berre spelte gitar på han. Songen vart truleg skriven i Paris seint i 1982, der plata vart innspelt. 

Teksten omhandlar den då pågåande politiske korrupsjonen i Mellom- og Sør-Amerika. 

Jagger fortalte i omslaget til *Jump Back* at songen var kraftig påverka av *Cities of teh Red Night* av William Burroughs. Innspelinga av songen starta tidleg i 1983 og heldt fram seinare på sommaren i New York City. Songen vart spelt inn i to utgåve, ein med bassist Bill Wyman og ein annan med gjestebassist Robbie Shakespeare. Songen er rytmisk med rytmar av Sly Dunbar, Martin Ditcham, Moustapha Cisse og Brahms Coundoul, på forskjellige rytmeinstrument. Orgelet vert spelt av Chuck Leavell, som seinare vart fast pianist for Rolling Stones. 

## Utgjeving

«Undercover of the Night» vart gjeven ut som den første singelen frå albumet 1. november 1983. Songen vart først godt motteke og nådde 9. plass i USA og 11. plass i Storbritannia, men songen forsvann raskt frå listene, kanskje på grunn av den valdelege teksten til Jagger. 

Ein gjennomarbeidd musikkvideo vart laga for songen der Jagger som kriminalbetjent hjelper ei ung kvinne å følgje etter nokre folk som har kidnappa kjærasten hennar. Richards er leiaren for kidnapparane og skyt til slutt Jagger. 

## Salslister

### Årslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Undercover of the Night|Undercover of the Night]]» frå , den 26. mars 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Songteksten