open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Troutbeck i Eden

**Troutbeck** er ein liten busetnad i Cumbria i England, nokre mile vest for Penrith. Busetnaden ligg innnfor Lake District og civil parishet Hutton. Han høyrde tidlegare til Cumberland. 

Great Mell Fell ligg like aust for Troutbeck. Dette er eit fjell som er open for allmenta. Det høyrer til National Trust.

Like nord for Troutbeck ligg fem romerske mellombelse eller marsjleirar, ved romarvegen A66.

Stadnamnet «Troutbeck» er fyrst dokumentert i Subsidy Rolls frå 1332, der det er skrive som «Troutbek». Namnet er sett saman av gammalenglesk *truht* og norrønt *bekkr*, og tyder 'aurebekk'. Bekken renn inn til Trout Beck og svingar så mot vest, der han renn inn i elva Glenderamackin rundt ein kilometer vest for Hutton Moor End.

## Galleri

Restored Trough - geograph.org.uk - 775463.jpg|Jesus Church og drikketrau i Troutbeck
Troutbeck Village - geograph.org.uk - 37651.jpg|Hus nord i Troutbeck
The Troutbeck Valley - geograph.org.uk - 1550126.jpg|Troutbeckdalen
Trout Beck on a frosty morning - geograph.org.uk - 1749476.jpg|Bekken Trout Beck

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Troutbeck, Eden|Troutbeck, Eden]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Richard Chelimo

**Richard Chelimo** () var ein kenyansk langdistanseløpar som vann ein OL-medalje og to VM-medaljar på 10&nbsp;000 meter. Han var bror til Ismael Kirui.

Chelimo fekk sølvmedaljen på 10&nbsp;000 m under VM i friidrett 1991, slått i spurten av landsmannen Moses Tanui. Året etter vart Chelimo andremann i milløpet då Sommar-OL 1992 fann stad i spanske Barcelona. I dette løpet meinte publikum Chelimo vart hindra av ein marokkansk løpar, til fordel for marokkanaren Khalid Skah som spurta frå Chelimo på oppløpssida. Skah vart i fyrste omgang diskvalifisert, men tilkjend gullmedaljen dagen etter løpet. 

5. juli 1993 sette Chelimo verdsrekord på 10&nbsp;000 meter i eit stemne på Stockholm stadion. Rekordtida 27.07,9 stod seg i berre fem dagar, etter som landsmannen Yobes Ondieki vart fyrstemann under 27 minutt på mila. Under VM i friidrett 1993 sprang Chelimo inn til bronsemedalje på mila, borti 20 sekund bakom Etiopias Haile Gebrselassie og nemnde Moses Tanui.

Chelimo døydde av ein hjernesvulst, 29 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Richard Chelimo|Richard Chelimo]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 1976

**Verdsmeisterskapen i roing 1976** vart avvikla på Ossiacher See ved Villach i Austerrike i dagane 10. til 14. august. Meisterskapen omfatta berre dei tre lettvekts-klassane som ikkje fekk delta i Sommar-OL 1976.

## Karar
### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1976 World Rowing Championships|1976 World Rowing Championships]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Legionær

**Legionær**,  på latin kalla *miles* ('soldat') eller *legionarius*, var ein profesjonell romersk infanterisoldat, vanlegvis ein romersk borgar under 45 år. Soldaten blei innrullert i ein legion for 25 års teneste, ei endring frå tidlegare praksis med å innrulla berre for den tiden då det føregjekke ein militær kampanje. Dei siste fem åra var på lettare teneste som veteran.

På marsj i fiendtleg territorium blei legionæren utrusta med mellom tre og fjorten dagars rasjonar, rustning (*[[lorica segmentata]]*) og skjold (*[[scutum]]*), hjelm, gladius (kort sverd), dolk (*[[pugio]]*), eit vasskinn, ei korg og nokre reiskapar. Alle legionærar hadde også spyd, anten eit *hasta* (vanleg spyd) eller to *[[pilum]]* (kastespyd), avhengig av periode og/eller posisjon i legionen.

Romerske soldatar gjekk gjennom hard trening. Disiplin var grunnlaget for suksessen til hæren, og soldatene blei kontinuerleg trente i våpenbruk og drill av formasjonar, raske marsjar med full utrusting og i tett formasjon var vanlege. Avvik frå reglane blei hardt straffa av centurionane.


Roman soldier 175 aC in northern province.jpg|Mann kledd som romersk legionær frå 100-talet
Roman soldier end of third century northern province - cropped.jpg|Mann kledd som romersk legionær frå slutten av 200-talet.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Romersk legionær|Romersk legionær]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Stor laksetobis

**Stor laksetobis** (*Paralepis coregonoides*) er ein fiskeart i laksetobisfamilien som lever i dei fleste av dei tempererte og tropiske hava i verda.

## Utsjånad
Fisken er lang og smal og liknar ein barrakuda med spist hovud, store auge og ein stor munn. Bukfinnane og ryggfinnen er plasserte langt bak. Den lengste finnen er analfinnen, som har 22 til 24 finnestrålar. Nær halefinnen har han ein liten feittfinne. Langs sidelinja har den to rekker med perforerte skjel.

## Levesett
Den nordlege laksetobisen er ein pelagisk fisk som lever frå 50 til over 1&nbsp;000 meters djupne. Føda består av småfisk, reker og til ein viss grad plankton. Han leiker frå mars till september; larvane held seg nær overflata.

## Utbreiing
Arten finst nord i Atlanterhavet frå Newfoundland, Sør-Grønland, Sør-Island og Sør-Noreg til Georgia, vestre Middelhavet og Vest-Afrika. Han unngår størstedelen av Nordsjøen, men er blitt funnen ved danskekysten nokre få gonger.

## Taksonomi
Arten har to underartar:

* *Paralepis coregonoides coregonoides* Risso, 1820
* *Paralepis coregonoides borealis* Reinhardt, 1837

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nordlig laxtobis|Nordlig laxtobis]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Paralepis

***Paralepis*** er ei slekt i laksetobisfamilien.

## Artar
Det er anerkjent fire artar i denne slekta:
* *[[Paralepis brevirostris]]* (A. E. Parr, 1928)
* *[[Paralepis coregonoides]]* (A. Risso, 1820), stor laksetobis
* *[[Paralepis elongata]]* (A. B. Brauer, 1906)
* *[[Paralepis speciosa]]* Bellotti, 1878

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paralepis|Paralepis]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Laksetobisfamilien

**Laksetobisfamilien** (Paralepididae) er ein fiskefamilie i ordenen øglefiskar. Han omfattar rundt 70 artar som finst i ope hav over heile verda.

Fiskane i familien har ein ryggfinne som ligg bak midten av kroppen. Artane har ikkje symjeblære og vanlegvis ikkje skjel. Kroppslengda kan vera opptil ca. 1 meter. I norske farvatn finst det to artar frå denne familien, stor laksetobis og liten laksetobis.

Slekter i familien ifølgje Catalogue of Life, Dyntaxa og Fishbase:

* *[[Arctozenus]]*
* *[[Dolichosudis]]*
* *[[Lestidiops]]*
* *[[Lestidium]]*
* *[[Lestrolepis]]*
* *[[Macroparalepis]]*
* *[[Magnisudis]]*
* *[[Notolepis]]*
* *[[Paralepis]]*
* *[[Stemonosudis]]*
* *[[Sudis]]*
* *[[Uncisudis]]*

## Kjelder





**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Laxtobisfiskar|Laxtobisfiskar]]» frå ,  den 14. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Liten laksetobis

**Liten laksetobis** (*Arctozenus risso*) er ein fiskeart i laksetobisfamilien som finst i dei fleste tempererte og tropiske hav i verda. Han er den einaste arten i slekta *Arctozenus*.

## Utsjånad
Fisken er svært lang og smal med spist hovud, store auge og ein stor munn med kvasse tenner. Han er sølvfarga. Kroppen minner om den til ein barrakuda, og bukfinnane og ryggfinnen er plasserte langt bak på kroppen. Den lengste finnen er analfinnen, som har 30 til 32 finnestråler. Nær halefinnen har han ein liten feittfinne. Lengda kan vera opptil 30 cm.

## Levesett
Den mindre laksetobisen er ein pelagisk fisk som lever frå havoverflata til djupner på 2 200 meter. Føda består av småfisk og reker. Han leikar i tempererte og tropiske farvann. Larvene er pelagiske.

## Utbreiing
Arten finst i sørlege Arktis og i alle tempererte og tropiske hav mellom 71°N og 55°S. Han unngår vatna kring Dei britiske øyane, men går inn i det vestre Middelhavet. Laksetobisen vitjar ein sjeldan gong norske farvatn.

Arten er føde for mange pelagiske predatorar, som blekksprutar, vanlege delfinar og albakorar. For menneske har han inga økonomisk tyding.

## Kjelder

*
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Mindre laxtobis|Mindre laxtobis]]» frå ,  den 14. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Nebblaksetobis

**Nebblaksetobis** (*Magnisudis atlantica*) er ein fiskeart i laksetobisfamilien som lever i dei fleste av dei tempererte og tropiske hava i verda.

## Utsjånad
Fisken er lang og smal med spist hovud og stor munn. Kroppen minner om den til ein barrakuda, og bukfinnane og ryggfinnen er plasserte langt bak. Den lengste finnen, analfinnen, har mellom 21 og 25 finnestråler. Nær halefinnen har han ein liten feittfinne. Lengda kan bli opptil 56 cm.

## Levesett
Nebblaksetobis er ein pelagisk fisk som lever frå havoverflata til djupner på 4 700 meter. Føda består av småfisk og reker. Arten er sjølv føde for haiar, tunfisk og kvalar. Han har ingen særskild paringssesong, men kan formeira seg heile året.

## Utbreiing
Arter er blitt funnen i alle tempererte og tropiske hav mellom 69°N og 61°S. Han går berre sjeldan inn i Nordsjøen (den nordre delen) og Skagerrak, og finst ikkje i Middelhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Laxtobis|Laxtobis]]» frå ,  den 14. juni 2022.*
Zari

**Zari** (eller *jari*) er ein jamn metalltråd tradisjonelt laga av fint gull eller sylv som blir brukt i tradisjonelle indiske, bangladeshiske og pakistanske  klede, særleg som brokade og broderi til sariar og liknande. Tråden blir voven inn i tøyet, som typisk er av silke, eller brodert i ulike mønster, såkalla *zardozi*. *Zari* blei utbreidd under mogultida, the port of Surat was linked to the Meccan pilgrimage route which served as a major factor for re-introducing this ancient craft in India. 
During the Vedic ages, the gold embroidery was associated with the grandeur and regal attire of gods, kings, and literary figures (gurus){as shown in the movies}.

Zari blir mykje brukt til å dekorera silkesaraiar og ghararadrakter. Det kan også brukast på andre silkeklede, som lehenga (skjørt), tsjoli (bluse), kurta og dhoti.

## Tillaging

Ordet zari stammar frå persisk.

Zari blir laga med metalltråd som ein vever eller broderer med. Denne tråden blir laga ved at ein vinnar eller omsluttar ei flat metallstripe laga av reint gull, sølv eller metallisk polyesterfilm på ei garnkjerne, vanlegvis av silke, viskose, bomull, polyester eller liknande. 

Metallisk zari er ein modernisert versjon av zari som erstattar tradisjonelle metall som gull, sølv og koppar. Det er billigare å laga, men også varig og lett. Metallet held på skinnet sitt ei god tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zari|Zari]]» frå ,  den 14. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* *Banaras brocades*, av Anand Krishna, Vijay Krishna, All India Handicrafts Board. Red. Ajit Mookerjee. Crafts Museum, 1966.
Brokade

**Brokade** er eit tjukt stoff med innvovne trådar som dannar eit mønster eller motiv. Brokade viste opphavleg til ein vevnad, gjerne av silke, med eit brosjert mønster, det vil seia med ekstra mønsterinnslag som berre går fram og tilbake innanfor den mønsterfiguren som blir framstilt. Allereie i mellomalderen fekk ordet ei vidare tyding og blei brukt om rikt mønstra tekstil av ulike typar vove med tråd av gull eller sølv. Brokade blir no brukt om forskjellige stoff blanda med metall eller andre materiale med metalleffekt, og med relieffmønster.

## Sjå òg

* Lamé, fellesnemning for stoff med metalltrådar i varp og/eller veft
* Damask, atlaskvove tøy med innvove mønster i blank tråd mot matt botnvev eller matte mønster mot blank botn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brokade|Brokade]]» frå ,  den 14. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
St Magnus International Festival

**St Magnus International Festival** er ein årleg, vekeslang festival som blir halden ved midtsommar på Orknøyane utanfor nordkysten av  Fastlands-Skottland.

Festivalen blei skipa i 1977 av ei gruppe som omfatta komponisten Peter Maxwell Davies, som nyleg hadde busett seg på Orknøyane, og den orknøyiske diktaren George Mackay Brown. Det kunstnariske programmet består hovudsakleg av musikk i tillegg til dans, drama, litteratur og biletetkunst. Festivalen blir driven av ei lita gruppe tilsette og mange frivillige, som også husar tilreisande artistar. Kunstnarisk leiar er Alasdair Nicolson, som etterfølgde Glenys Hughes i 2010.

## Artistar og repertoar
Artistar som har vore ved festivalen er mellom anna Vladimir Ashkenazy, Nicola Benedetti, Colin Currie, Evelyn Glennie, John Harle, Angela Hewitt, Steven Isserlis, Paul Lewis, John Lill, Tasmin Little, Joanna MacGregor, Lisa Milne, Steven Osborne og Isaac Stern. Mange orkester og ensemble har vitja festivalen både frå Skottland og England.

Festivaldiktarar har mellom anna vore Carol Ann Duffy, John Gallas, Seamus Heaney, Jackie Kay, Gwyneth Lewis, Liz Lochhead og Andrew Motion. National Theatre of Scotland var også ved festivalen i 2007.

## Bestillingsverk
St Magnus-festivalen har bestilt verk frå komponistar som James MacMillan, Judith Weir, Simon Holt, sir Richard Rodney Bennett, Thea Musgrave, Sally Beamish, Edward McGuire, William Sweeney, Gordon McPherson og David Horne. Han har hatt åremierar av verk av sir Peter Maxwell Davies, nokre av dei skrivne i samarbeid med eller inspirert av tekstar av George Mackay Brown.

Det er også bestilt kunst, drama og danseprosjekt til festival, mellom anna ein trio av skodespel av Alan Plater.

## Lokal deltaking og tilleggsarrangement
Utdannings- og samfunnsprosjekt har inkludert mange innbyggjarar på Orknøyane. St Magnus Festival Chorus inkluderer rundt 130 songarar frå alle delar av øygruppa. Festivalen legg vekt på engasjement i lokalsamfunnet og støtte frå lokale innbyggjarar.

Festival on Tour-prosjektet har vitja dei ytre øyane i Orknøyane for å halda kurs og framsyningar for skular og lokalsamfunn. Frå 2006 har ein halde ein sidefestival kalla MagFest som har omfatta seine framsyningar, sirkus, kabaret, komedie, musikk og barneframsyningar. Ulike kurs som Orkney Conducting Course, St Magnus Composers' Course, eit Writers' Course og frå 2012 eit Singers' Course blir også drivne parallelt med festivalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St Magnus Festival|St Magnus Festival]]» frå ,  den 15. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Scots Wha Hae

**«Scots Wha Hae»** (skotsk-gælisk «Brosnachadh Bhruis», tyder 'skottar som har') er ein song  som i lang tid har fungert som uoffisiell nasjonalsong for Skottland. I seinare tider har han i stor grad blitt erstatta av «Scotland the Brave» og «Flower of Scotland».

Teksten blei skriven av den skotske nasjonalskalden Robert Burns, i 1793. Til liks med «Flower of Scotland» er songteksten inspirert av kong Robert Bruce sin siger over engelskmennene og Edvard II i 1314 i slaget ved Bannockburn.

Teksten har form av ein tale gjeven av Robert Bruce] før slaget. Burns skreiv han til den skotske  folketemelodien «Hey Tuttie Tatie», som etter tradisjonen blei spelt av hæren til Bruce i samband med slaget.

## Fyrste verset

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Scots Wha Hae|Scots Wha Hae]]» frå ,  den 15. juni 2022.*
Scotland the Brave

**«Scotland the Brave»** (skotsk-gælisk «Alba an Aigh») blir rekna som ein av nasjonalsongane til skottane, og blir mellom anna nytta som nasjonalhymne ved Samveldeleikane. Til liks med England har heller ikkje Skottland nokon offisiell nasjonalsong, men «Scotland the Brave» blir tradisjonelt nytta som ein song for nasjonen – ofte saman med «Flower of Scotland». Melodien blei truleg fyrst spelt seint på 1800-talet. Teksten blei skriven ca. 1950 av journalisten Clifford Leonard Clark Hanley (1922–1999). Tittelen kjem frå refrenget:


Land of my high endeavour,
Land of the shining river,
Land of my heart for ever,
Scotland the brave.



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Scotland the Brave|Scotland the Brave]]» frå ,  den 15. juni 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 1975

**Verdsmeisterskapen i roing 1975** vart avvikla 21. til 30. august ved Nottingham i Storbritannia.

## Karar
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kvinner
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Åttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1975 World Rowing Championships|1975 World Rowing Championships]]» frå ,  den 16. juni 2022.*
Mitchell Watt

**Mitchell Watt** () er ein australsk tidlegare lengdehoppar. Han vann etter tur medalje i to verdsmeisterskap og i Sommar-OL 2012.

Watt forbetra seg jamnt og trutt i 2009-sesongen, frå 8,04 meter i januar til 8,43 m i Rethymno på Kreta den 20. juli. Ein månad seinare landa han på 8,37 m under verdsmeisterskapen i Berlin og vann bronsen. Den 29. juli 2011 sette han australsk rekord i Stockholm med eit hopp som målte 8,54 meter. I september 2011 sikra han seg sølvmedaljen i VM med eit hopp på 8,33 m, Året etter tok han i London-OL eit nytt sølv i lengdehopp, trass i moderate 8,16 m.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2009 i Berlin: Bronsemedalje – 8,37 m
*VM 2011 i Daegu: Sølvmedalje – 8,33 m, bakom Dwight Phillips (8,45 m)
*OL 2012 i London: Sølvmedalje – 8,16 m, bakom Greg Rutherford (8,31 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mitchell Watt|Mitchell Watt]]» frå ,  den 16. juni 2022.*
Abdalaati Iguider

**Reda Abdalaati Iguider** () er ein marokkansk tidlegare mellomdistanseløpar. Han var i tida 2008-16 ein av verdas beste 1500-meterløparar. Iguider sikra seg bronsemeddaljen på distansen både under Sommar-OL 2012 og Friidretts-VM 2015, våren 2012 sigra han på 1500 m ved hall-VM i Istanbul. 15. juli 2015 sette han livsbeste på 1500 meter med 3.28,79 ved eit stemne i Monaco, på 5&nbsp;000 meter sette han same året personleg rekord med 12.59,2.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2007 i Osaka: Utslått i forsøket på 1500 m (3.43,2=nr 29)
*OL 2008 i Beijing: Nr 5 på 1500 m – 3.34,6
*VM 2009 i Berlin: Nr 11 på 1500 m – 3.38,3
*VM 2011 i Daegu: Nr 5 på 1500 m – 3.36,5
*OL 2012 i London: Bronsemedalje på 1500 m – 3.35,1. Nr 6 på 5000 m – 13.44,1
*VM 2013 i Moskva: Utslått i semfinalane på 1500 m (3.44,3=nr 21)
*VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje på 1500 m – 3.34,5
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 på 1500 m – 3.50,5
*VM 2017 i London: Utslått i semfinalane på 1500 m (3.40,7=nr 21)
*VM 2019 i Doha: Utslått i semfinalane på 1500 m (3.42,2=nr 25)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abdalaati Iguider|Abdalaati Iguider]]» frå ,  den 17. juni 2022.*
Renata Pytełewska-Nielsen

**Renata Pytełewska-Nielsen** () er ein polsk-dansk tidlegare friidrettsutøvar frå Otwock som særleg utmerkte seg i lengdehopp.

Ho utvandra til Danmark i 1980-åra og representerte sidan Danmark. Som Renata Nielsen vann ho bronsemedaljen i lengdehopp ved Friidretts-VM 1993. Den 5. mai 1994 sette ho dansk rekord med 6,96 meter i eit stemne i Sevilla. Våren 1996 vann ho lengdetevlinga under innandørs-EM 1996 i Stockholm med eit bestehopp på 6,76 meter.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1990 i Split: Nr 11 – 6,35 m
*VM 1991 i Tokyo: -
*OL 1992 i Barcelona: Nr 11- 6,06 m
*VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje – 6,76 m
*EM 1994 i Helsinki: Nr 4 – 6,82 m
*VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (6,42 m=nr 22) 
*OL 1996 i Atlanta: -
*VM 1997 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (6,49 m=nr 19) 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Renata Pytełewska-Nielsen|Renata Pytełewska-Nielsen]]» frå ,  den 17. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Brampton Old Church

**Brampton Old Church** er ei kyrkje som ligg rundt  vest for byen Brampton i Cumbria i England.  Ho var opphavleg soknekyrkje for Bramptonm men er no avvigsla. Kyrkja er med på National Heritage List for England som ein verna bygning med Grade&nbsp;II*.

## Historie
Kyrkja blei bygd på ein stad der det låg ein romersk festning ved romarvegen Stanegate, om lag  sør for Hadrianmuren. Kyrkjebygningen er frå 1100-talet, med seinare endringar og tilbygg. Han bestod tidlegare av eit tårn, skip og kor. Tårnet og skipet vart rive mellom 1787 og 1789, sjølv om det vart lagt til eit våpenhus i 1861. Det er mogleg at det blei lagt nytt tak i 1891. Kyrkja blei erstatta som soknekyrkje i 1878 av St Martin's Church i Brampton. Ho blei erklært overflødig i 1978, og interiøret blei teke ut.

## Arkitektur
Kyrkja er bygd av raud sandstein, med noko av steinen henta frå Hadrianmuren. Ho har skifertak. Ho består av det tidlegare koret og våpenhuset. På nordsida er det eit skjult brukt av den tidlegare klokkaren. Våpenhuset har jernportar og eikedører, og gavlen er pynta med ein kross. Koret har eit normannisk vindauge; dei andre vindauga er frå 1891. I koret er eit sakrarium og ei nisje (*armarium)* som kan daterast til 1100-talet. På austgavlen er det ein kross på toppen og på vestgavlen er det eit klokketårn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brampton Old Church|Brampton Old Church]]» frå ,  den 17. juni 2022.*
Brampton i Carlisle

**Brampton** er ein marknadsby og eit civil parish i Carlisle i Cumbria i England. Byen har  innbyggjarar (2001). Det ligg eit slott her, Naworth Castle, der jarlane av Carlisle heldt til.

St Martin's Church i Brampton er kjend som den einaste kyrkja utforma den prerafaelittiske arkitekten Philip Webb, og har eit sett glasmåleri utforma av Edward Burne-Jones og laga ved William Morris sitt studio.

## Historie
Ein trur byen blei grunnlagd som ein anglarbusetnad på 600-talet. Brampton blei gjeven status som marknadsby i 1252 av kong Henrik III.

Stadnamnet «Brampton» er fyrst dokumentert i Charter Rolls frå 1252, der det er skrive «Braunton». I *[[Taxatio Ecclesiastica]]* frå 1291 er det skrive «Brampton». Namnet er avleidd frå gammalengelsk *Brōm-tūn*, som tyder ‘by/busetnad der det veks gyvel’.

Ei stor motte-and-bailey-borg frå mellomalderen, kjend som The Mote, har utsyn over byen.

Den opphavlege kyrkja på staden ligg nokre mile vest frå busetnaden. Ho er kjend som Brampton Old Church, og ligg på staden der det var ein romersk festning ved Stanegate.

Brampton jernbanestasjon, på jernbanelinja mellom Newcastle og Carlisle, ligg rundt ei mile utanfor byen, nær busetnaden Milton.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Brampton, Carlisle|Brampton, Carlisle]]» frå ,  den 17. juni 2022.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brampton, Carlisle|Brampton, Carlisle]]» frå ,  den 17. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Gnaeus Julius Agricola

**Gnaeus Julius Agricola** () var ein romersk embetsmann.

Agricola blei kvestor i Vesleasia i 64, og pretor og folketribun i Roma i 68. Under keisar Vespasian kjempa han i Britannia og forvalta frå 73 til 76 Aquitania. i 76 blei han konsul, og i 77 blei han send til Britannia, der han utvida dei romerske besittelsane nord til elva Tay. Keisar Domitian kalte han heim i 84. Deretter levde Agricola eit tilbaketrekt liv. 

## Liv og virke

### Bakgrunn
Gnaeus Julius Agricola var fødd i Gallia Narbonensis, den sørlege delen av dagens Frankrike. Foreldra hans var Julius Graecinus og Procilla. Han gifta seg med Domitia Decidiana, og dei fekk ei dotter saman, som truleg heitte Julia Agricola. Ho blei gift med historikaren Tacitus. Denne svigersonen skreiv om felttoget til Agricola, og var ein av dei fremste støttespelarane hans. 

### Karriere
Karrieren han starta med ein periode som militærtribun i Britannia frå 58 til 62, i staben til Gaius Suetonius Paulinus. Etter å ha vendt tilbake til Roma blei han folketribun i 66 og kvestor i 68. I 71 blei han legat til guvernøren i Britannia, Quintus Petillius Cerialis, og kommandant for legionen XX Valeria Victrix. Då Cerialis forlét Britannia blei Agricola guvernør i Gallia Aquitania. Dette førte til at standen hans blei endra frå plebeiar til patrisiar. Åra i Gallia var fredelege.

I 77 blei han utnemnd til konsul, og året etter til guvernør i Britannia. Han lykkast i å overvinna keltarane i det som no er Wales og det nordlege England. Deretter invaderte han dagens Skottland og overvann caledonarane i slaget ved Mons Graupius. Det var i Agricola si tid som guvernør at den romerske flåten for første gang segla rundt Dei britiske øyane. 

I 84 blei han kalla tilbake til Roma, truleg fordi felttoget hans var blitt for kostbar, men det er sannsynleg at den eigentlege grunnen var at keisar Domitian uroa seg over framgangane hans. Han blei innvilga eit triumftog, men fall i unåde hos keisaren. 

I 93 døydde han utanfor Roma, i realiteten i eksil etter å ha nekta å ta imot embetet som guvernør i provinsen Africa. Etterpå verserte rykte om at han var blitt forgifta, men det verker som om Tacitus, som er den som skreiv biografien til Agricola, ikkje sjølv festar nokon lit til dette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gnaeus Julius Agricola|Gnaeus Julius Agricola]]» frå ,  den 17. juni 2022.*  

## Litteratur

* Ronald Syme: *Tacitus*. Bd. 1 (av 2). Oxford 1958, S. 19ff; 121ff.
* Malcolm Todd: Julius Agricola, Gnaeus. I: *Oxford Dictionary of National Biography* (ODNB). Bd. 30 (2004), S. 822ff.
Assassin's Creed Valhalla

**Assassin's Creed Valhalla** er eit action-eventyr-dataspel utvikla av Ubisoft Montreal og gjeve ut av Ubisoft. Spelet er 12. del av hovudserien i Assassin's Creed-spelserien, og er etterfølgjaren til Assassin's Creed Odyssey frå 2018. Handlinga føregår i ein historisk fiksjon med faktiske historiske fakta, og finn stad i vikingtida på 800-talet kring erobringane av England.

Spelet kom ut den 10. november 2020 for dei fleste plattformar, med ei litt seinare utgjeving for PlayStation 5.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Assassin&#39;s Creed Valhalla|Assassin&#39;s Creed Valhalla]]» frå ,  den 17. juni 2022.*
Musikaren Maxim

**Maxim**, tidigare **Maxim Reality**, eigentleg **Keith Andrew Palmer** () er ein britisk MC frå i Peterborough i Cambridgeshire i England. Han er best kjend som medlem av The Prodigy. På 1990-talet kalla han seg for *Maxim Reality*. Seinare bytta han namn til berre *Maxim*, som han så brukte i solokarrieren sin.

## Diskografi

* *Hell's Kitchen* (2000)
* *Fallen Angel* (2005)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Maxim Reality|Maxim Reality]]» frå ,  den 17. juni 2022.*
Blind Orphans

**Blind Orphans** var eit progressivrockband frå Ringsaker som var aktivt frå 1986 til 1990.

## Medlemmer
*Torbjørn Dybsand (trommer og keyboard)
*Sven Kaare Sunde (vokal)
*Rune Lamøy (gitar)

## Tidligare medlemmer
*Ketil Kjelland Lund
*Bjørn Thomassen
*Lars Christian Narum

## Diskografi
Bandet gav ut kassettalbumet *Blind Leading the Blind*, som blei gitt ut på CD i 2012.

## Kjelder
Verdsmeisterskapen i roing 1974

**Verdsmeisterskapen i roing 1974** vart avvikla på Rotsee nord om Luzern i Sveits, for kvinner dagane 29. august til 1. september og for karane dagane 4.-8. september. Karane tevla i 11 i ulike båtklassar og kvinnene i 6. Meisterskapen var den fjerde i sitt slag og den fyrste med kvinnelege deltakarar.
 
Noreg vann ein sølvmedalje i dobbeltsculler.

## Karar
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kvinner
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Åttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1974 World Rowing Championships|1974 World Rowing Championships]]» frå ,  den 18. juni 2022.*
Vindolanda

**Vindolanda** var ein romersk festning (*castrum*) som låg like sør for Hadrianmuren i dagens Nord-England. Arkeologiske utgravingar på staden viser at romarane var på staden frå kring år 85 til år 370. Staden ligg nær den moderne landsbyen Bardon Mill i Northumberland, og vakta Stanegate, romarvegen frå elva Tyne til Solway Firth. Staden er kjend for vindolandatavlene, eit sett tretavler som då dei blei funne var det eldste eksempelet på skrivne dokument i Storbritannia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Vindolanda|Vindolanda]]» frå ,  den 18. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Vindolanda Trust
* BBC om Vindolanda
* Directions and further details about Vindolanda and the remaining sections of Hadrian's Wall 
* Hadrian's Wall Discussion Forum
* 3D survey of Vindolana
Ambleside

**Ambleside** er ein busetnad i civil parishet Lakes i grevskapet Cumbria i Nordvest-England. Staden ligg i distriktet South Lakeland ved nordenden av sjøen Windermere. Han ligg i nasjonalparken Lake District. Tettstaden (*built-up area*) hadde 2&nbsp;529 innbyggjarar ved folketeljinga i 2011. Ambleside var eit eige civil parish fram til 1974, då det blei del av Lakes.

Namnet kjem frå norrønt *á - melr - sǽtr*, som tyder 'elv - sandbanke - seter' eller 'sommarbeite ved sanbanken ved elva'.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ambleside|Ambleside]]» frå ,  den 18. juni 2022.*
Flimby

**Flimby** er ein by i civil parishet Maryport, i distriktet Allerdale i grevskapet Cumbria i England. Byen hadde 1 699 innbyggarar i 2020. Parishet hadde 2 066 innbyggarar i 1951. Flimby var eige civil parish fram til 1934, då han blei del av Maryport.

Flimby ligg ved kysten av Cumbria, med byen Maryport i nord og Workington i sør. Namnet er dokumentert som *Flemyngeby* på 1100-talet. Det kjem frå norrønt, og tyder 'flamlendar-gard eller landsby'.

Flimby jernbanestasjon på Cumbrian Coast Line har tent landsbyen sidan 1846. Toget stoppar berre her på oppmoding. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Flimby|Flimby]]» frå ,  den 17. juni 2022.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flimby|Flimby]]» frå ,  den 17. juni 2022.*
Centurion

**Centurion** (latin *centurio*; gresk κεντυρίων, *kentyríōn* eller ἑκατόνταρχος, *hekatóntarkhos*) var ein profesjonell militær befalingsmann i den romerske hæren. Etter Marius sine militærreformer i 107 f.Kr. hadde ein centurion kommando over eit *centurie* på omtrent 100 menn, der 20 var ikkje-stridende støtte. 

Ein centurion bar truleg en sølvforgylt rustning som vyrdeteikn. Ein senior centurion kommanderte kohortar eller hadde seniorstabposisjon i sin legion. Ein hadde også centurionar i den romerske marinen. I den bysantinske hæren var dei også kjende under nemninga *kentark* (gresk κένταρχος, *kentarchos*).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Centurion|Centurion]]» frå ,  den 18. juni 2022.*
Jeff Henderson

**Jeff Henderson** () er ein USA-amerikansk lengdehoppar som vart olympisk meister i øvinga i 2016.

Henderson forbetra i 2014 sin personlege rekord til 8,43 meter. Året etter presterte han livsbeste då han hoppa 8,52 meter og vann lengde-øvinga ved panamerikaleikane i Toronto. Under Sommar-OL 2016 hoppa han årsbeste 8,38 meter og sikra seg gullmedaljen, ein centimeter lengre enn sørafrikanaren Luvo Manyonga. Også under verdsmeisterskapen i Doha i 2019 gjorde Henderson årsbeste i finalen, 8,39 meter heldt til sølvmedalje.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2015 i Beijing: Nr 9 – 7,95 m
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 8,38 m, framom Luvo Manyonga (8,37 m)
*VM 2019 i Doha: Sølvmedalje – 8,39 m, bakom Tajay Gayle (8,69 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jeff Henderson (athlete)|Jeff Henderson (athlete)]]» frå ,  den 18. juni 2022.*
Piggtråd

**Piggtråd** er gjerdetråd av ståltråd med spisse piggar som stikk ut. Typen som er i allmenn bruk i dag blei patentert i USA i 1874. 
Piggtråd blir laga i mange variantar, alt frå «barberblad-utføring» til den eldre og meir brukte typen. Piggtråd er ofte brukt på høge gjerde og finst i hovudsak rundt industribygg, militære område, somme riksgrenser og i samband med gardsbruk.

Bruken av piggtråd er lovregulert i Noreg (Lov om dyrevern). I 2010 blei det innført eit absolutt forbod mot piggtråd i gjerde sett opp for å regulera ferdselen til dyr.

## Historie
Det fyrste patentet på piggtråd blei gjeve i USA i 1867 til Lucien B. Smith frå Kent i Ohio. Smith er dermed rekna som opphavsmannen til oppfinninga. Joseph F. Glidden frå DeKalb i Illinois fekk patent på den moderne utforminga i 1874 etter å ha forbetra den tidlegare modellen.

Piggtråd var den fyrste ståltrådteknologien som kunne sperra inne storfe. Ståltrådgjerde er billigar og lettare å setja opp enn alternativa, og då slike gjerde blei tilgjengelege i USA seint på 1800-talet blei det overkommeleg å gjerda inn større område enn tidlegare. Dette gjorde at ein kunne halda store storfeflokkar meir intensivt enn ein hadde gjort tidlegare.

Ein kan også bruka piggtråd som hinder på ei slagmark. Piggtråd blei fyrst brukt i militær samanheng av spanske styrkar på Cuba under den spansk-amerikanske krigen i 1898.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Piggtråd|Piggtråd]]» frå ,  den 18. juni 2022.*  

## Litteratur
* Henry D. and Frances T. McCallum. *The Wire that Fenced the West*. Norman: University of Oklahoma Press, 1965. LoC: 65-11234.
* Olivier Razac. *Barbed Wire: A Political History*, W. W. Norton & Company, 2003. ISBN 1-56584-812-8
* Biografi om John W. Gates, en pionér som monopoliserte industrien med The American Steel and Wire Company.

## Bakgrunnsstoff
Limes Germanicus

**Limes Germanicus** var den befesta grensa som skilte Romarriket frå dei germanske stammane. Ho blei oppført  frå år 83 e.Kr. til kring 260. På det høgaste gjekk ho frå Nordsjøen langs Rhinen til Regensburg ved Donau.

til Lime i øvre Germania og  Raetia var ein 550 km lang del av limes med anlegg mellom Rhinen og Donau. Forsvarsbygga ved grensa er i dag minnesmerke og siden 2005 del av UNESCO si verdsarvsliste.

*Limes* tyder på latin 'grenseveg' eller 'strekning utan vekstar', og blir i dag hovudsakleg brukt om grensevollen ved den nordlege grensa av riket. Den tyske delen har namn etter dei romerske provinsane som låg her: Raetia og Germania Superior (øvre Germania).

Limes i øvre Germania følgjer ikkje berre naturlege grenser som vassfar eller fjellkjeder. Funksjonen til forsvarsanlegga er ikkje heilt klarlagt. Ein går ut frå at hovudformålet var overaking av handelsvegane. Anlegga hadde ikkje høve til å motstå eit større militært åtak. For å sikre  handel med germanske folkeslag hadde Limes eit stort tal grenseovergangar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Limes Germanicus|Limes Germanicus]]» frå ,  den 18. juni 2022.*
Verdsmeisterskapen i roing 1970

**Verdsmeisterskapen i roing 1970** vart avvikla i St. Catharines i delstaten Ontario i Canada. Meisterskapen var den tredje i sitt slag. Det vart tevla i sju ulike båtklassar, alle for karar.
 
Noreg vann ein bronsemedalje i firar med styrmann.

### Singlesculler




### Dobbeltsculler




### Toar utan styrmann




### Toar med styrmann




### Firar utan styrmann




### Firar med styrmann




### Åttar




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1970 World Rowing Championships|1970 World Rowing Championships]]» frå ,  den 19. juni 2022.*
Finn Tveter

**Finn Ivar Tveter** () var ein norsk jurist og roar frå Oslo.

Tveter var direktør i Norges Eiendomsmeglerforbund og advokat for Forbrukarrådet.

Tveter var med då Noreg vann bronsemedaljen i Verdsmeisterskapen i roing 1970 i firar med styrmann, den fyrste norske medaljen i eit ro-VM. Under Sommar-OL 1976 i Montreal rodde han og Ole Nafstad, Arne Bergodd og Rolf Andreassen i klassa firar utan styrmann inn til gullmedalje.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Finn Tveter|Finn Tveter]]» frå ,  den 19. juni 2022.*
Thiago Braz

**Thiago Braz da Silva** () er ein brasiliansk stavhoppar som vart olympisk meister i øvinga då Sommar-OL 2016 fann stad i heimlandet hans.

## Aktiv
Braz vann søramerika-meisterskapen 2013 med personbeste 5,83 m. Sommaren 2015 forbetra han rekorden til 5,92 meter ved eit stemne i Baku i Aserbajdsjan. Under Sommar-OL 2016 på heimebane var han og verdsrekordhaldar Renaud Lavillenie dei einaste som svinga seg over 5,93 m. Då Lavillenie hoppa over 5,98 m i fyrste forsøk, valde Braz å vente til lista låg på 6,03 meter. I sitt andre forsøk på denne høgda smaug han seg over lista, sette ny olympisk rekord og vann OL-gull. Etter femteplass i VM 2019, lukkast Braz å vinne bronsen i stavhopp-tevlinga då dei olympiske leikane endeleg kom i stand i 2021.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2013 i Moskva: Utslått i kvalifiseringa (5,40 m=nr 14)
*VM 2015 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (5,65 m=nr 19)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Gullmedalje – 6,03 m, framom Renaud Lavillenie (5,98 m)
*VM 2019 i Doha: Nr 5 – 5,70 m
*OL i 2021 i Tokyo: Bronsemedalje – 5,87 m
*VM 2022 i Eugene: Nr 4 – 5,87 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thiago Braz|Thiago Braz]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

*
Hollis Conway

**Hollis Conway** () er ein tidlegare USA-amerikansk høgdehoppar som perioden 1988-92 tok medalje i øvinga i dei tre største internasjonale meisterskap på rad.

Conway kneip sølvmedaljen i høgdehopp under Sommar-OL 1988 i Seoul då han hoppa 2,36 m i fyrste forsøk. 30. juli 1989 forbetra han landsrekorden i USA til 2,39 meter. I 1991 presterte han livsbeste med 2,40 meter då han sigra i hall-VM i Sevilla, og noko seinare gjekk han til topps ved universiaden i Seattle med 2,37 m. Under verdsmeisterskapen 1991 var han nest best av dei tre utøvarane som enda opp med 2,36 m i sluttprotokollen, nok til å berge bronsen. Året etter var han ein av tre utøvarar som alle fekk bronse under sommarleikane i Barcelona.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje – 2,36 m, bakom Hennadij Avdjejenko (2,38 m)
*VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje – 2,36 m
*OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje – 2,34 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hollis Conway|Hollis Conway]]» frå ,  den 19. juni 2022.*
Moresby i Cumbria

**Moresby** er ein busetnad og eit civil parish i Borough of Copeland i Cumbria i England.  Ved folketeljinga i 2001 hadde han eit folketal på , noko som hadde auka til  ved folketeljinga i 2011. Moresby ligg ved vestkysten av Cumbria. Moresby Hall er ein verna bygning, ein av tre Grade I-lista bygningar i Copeland. Namnet på bygningen og landsbyen har truleg kome frå ein familie som slo seg ned i området.

Det var ein romersk festning ved Moresby, som ein går ut frå heitte Gabrosentum. Ein kan sjå omkinsen av han på flybilde og på bakken. St Bridget's Church ligg i det nordaustlege hjørnet av festningstaden. Kyrkja og Moresby Hall ligg på vestsida av A595-vegen, men dei fleste bur i Low Moresby på austsida.

## Namn
Namnet er sett saman av *Maurice* og *bȳ*, der det fyrste var eit utbreidd helgennamn på kontinentet og *bȳ* er eit gammalengelsk ord frå norrønt *býr*, som tyder 'busetnad'.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moresby, Cumbria|Moresby, Cumbria]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*Cumbria County History Trust: Moresby (nb: provisional research only - see Talk page)
National Trails

**National Trails** er langdistanse-fotturruter og ridevegar i England og Wales. Dei er administererte av Natural England, ein britisk statleg etat,  og Natural Resources Wales, ein organisasjon støtta av den walisiske staten.

National Trail-ruter er merka med eit eikenøttsymbol langs ruta.

I Skottland blir det tilsvarane nettverket av turrutet kalla Scotland's Great Trails og er administerert av NatureScot.

## Liste over National Trail-ruter

* Cleveland Way i England
* Cotswold Way i England
* England Coast Path rundt England (under utvikling)
* Glyndŵr's Way i Wales
* Hadrian's Wall Path i England
* North Downs Way i England
* Offa's Dyke Path i Wales og England
* Peddar's Way og Norfolk Coast Path i England (rekna som éin National Trail)
* Pembrokeshire Coast Path i Wales
* Pennine Bridleway i England (rideveg)
* Pennine Way mainly i England with a short distance in Scotland
* The Ridgeway i England (hovudsakleg rideveg/småveg)
* South Downs Way i England (rideveg)
* South West Coast Path (South West Way) i England—den lengste i Storbritannia
* Thames Path i England
* Yorkshire Wolds Way i England

Til saman er desse ruten over  lange.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:National Trails|National Trails]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* National Trails
Notitia Dignitatum

***Notitia Dignitatum*** er eit unikt dokument frå det seinromerske keisarlege kanselliet og er eit av særs få dokument frå den romerske statsadministrasjonen som har overlevd fram til i dag. Dokumentet inneheld ei liste over dei høgare embeta i den sivile og militære administrasjon og kva for provinsar og einingar som var underlagt desse. Ho gjev med dette ei detaljert skildring av den administrative organiseringa av imperiet frå keisarhoffet og ned til provinsnivå. Dokumentet er svært uvanleg og har stor historisk verdi ettersom det er nesten heilt oppdatert med omsyn til situasjonen i Vestromarriket for 420-åra og i Austromarriket for tida kring 400. Det er derfor mest truleg framstilt i den vestlege delen av riket kort tid etter 420-åra. Dokumentet inneheld òg ei rekkje unøyaktigheiter og utelatingar. For kvar av dei to halvdelane av riket rekna Notitia opp alle viktige embete og administrative postar og nemner ofte lokaliteten og titlane på dei underordna medarbeidarane.

I dag finst det fleire kopiar av dokumentet som blei laga på 1400- og 1500-talet. Alle desse utgåvene er kopiert anten direkte eller indirekte frå ein kodeks som ein veit var lagra ved katedralen i Speyer, men som seinare har ein ukjend lagnad. Denne kodeksen inneheldt ei samling av ulike dokument der *Notitia* var den siste og største på i alt 164 sider. Kva for andre dokument som var i denne kodeksen er usikkert. Fleire av dei kjente kopiane er illuminerte, og illuminasjonane er truleg kopiar av jamgode bilde i Speyer-kodeksen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Notitia Dignitatum|Notitia Dignitatum]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Litteratur

* *Westermann Großer Atlas zur Weltgeschichte* indeholder kort basert på m.a. Notitia
* *Notitia dignitatum: accedunt Notitia urbis Constantinopolitanae et Laterculi provinciarum*, edidit Otto Seeck, Berolini: Weidmann, 1876.
* A.H.M. Jones, *The Later Roman Empire, 284-602. A Social, Economic and Administrative Survey*, The Johns Hopkins University Press, 1986, ISBN 0-8018-3285-3

* Latinsk utgåve: ''Notitia Dignitatum'' illuminert frå bibliotheca Augustana
* Omsetjingar til engelsk: Cnd website, Medieval Sourcebook av William Fairley
* Kart basert på Notitia: Romarriket omkring 400
Wallington Hall

**Wallington Hall** er eit herskapshus og parkområde som ligg rundt  vest for Morpeth i Northumberland i England, i nærleiken av landsbyen Cambo. Det har hatt National Trust som eigar sidan 1942, etter at sir Charles Philips Trevelyan donerte heile eigeommen, inkludert gardar som tilhøyrde han, til organisasjonen. Dette var den fyrste donasjonen av dette slaget. Bygningen er verna som Grade I.

## Historie
Eigedommen tilhøyrde familien Fenwick frå 1475 til sir John Fenwick, 3. baronett hadde økonomiske vanskar og valde å selja eigedommen til familien Blackett i 1688. Han selde delar av familieeigedommen og Wallington Hall til sir William Blackett for 4000 pund og ei årleg avgift på  2000 i året. Avgifta skulle betalast ut livet hans og det til kona hans, Mary Fenwick. Blackett var nøgd med salet ettersom han oppdaga bly i grunnen, og blei rik.

Den tidlegare bygningen, eit *hall house*, blei bygd opp att. Eit gammalt peel-tårn blei rive, men kjellarane frå tidlegmellomalderhuset står att. Huset blei i stor grad gjenoppbygd i palladisk stil for sir Walter Blackett av arkitekten Daniel Garret. Det kom i familien Trevelyan sitt eige i 1777 då sir John Trevelyan arva godset frå Walter Blackett. Trevelyan-familien hadde betydelege midlar knytte til slaveplantasjar på Grenada.

Etter at Pauline Jermyn gifta seg med naturalisten sir Walter Calverley Trevelyan, byrja dei husa litterære og vitskaplege personar ved Wallington Hall. Staden blei eit kulturelt senter som mellom anna husa medlemmar av prerafaelittane.

Sir Charles Philips Trevelyan arva eigedommen frå far sin, sir George Otto Trevelyan, i 1928. Han var eit leiande medlem av regjeringar frå Liberal og Labour. Charles var gift med «Molly», lady Mary Trevelyan. I 1937 valde Charles Trevelyan å donera heile eigedommen til National Trust så det kunne takast vare på og setjast pris på av allmugen i framtida. Eigedommen og drifta av han blei heilt teken over av National Trust i 1958, etter at Trevelyan og kona hans var døde.

## Skildring
Huset ligg i eit åslendt parkområde på 100 acres (40&nbsp;ha). Det omfattar ein skogkledd elvedal, dekorative vatn, grasplenar og ein nyleg restaurert innmura hage.

Inne er huset vakkert møblert. Andre attraksjonar er skrivebordet der Thomas Babington Macaulay, som var svoger av sir Charles Trevelyan, skreiv *History of England*, ei stor samling antikke dokkehus og åtte veggmåleri i den sentrale hallen som viser historia til Northumberland, måla av William Bell Scott.

National Trust eig også landeigedommane rundt huset, og selte tidlegare mat frå desse gardane i ein gardsbutikk på staden. Denne butikken blei stengd i 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wallington Hall|Wallington Hall]]» frå ,  den 19. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Wallington information at The National Trust
* Wallington Hall Garden - design and history 
* The Blacketts of North East England

;Litteratur

*  
* Moran, Mollie.  *Minding the Manor: the Memoir of a 1930s English Kitchen Maid*.  2014, Lyons Press.  First published in the UK in 2013 as *Aprons and Silver Spoons* by Penguin Books.
Yumileidi Cumbá

**Yumileidi Cumbá** () er ein kubansk tidlegare kulestøytar frå Guantánamo. Ho vart olympisk meister i øvinga i 2004.

Cumbá sette personbeste med 19,97 meter då ho i august 2004 sigra i den iberoamerikanske friidrettsmeisterskapen i spanske Huelva. Mindre enn to veker seinare vann ho i Aten den olympiske gullmedaljen med knapp margin, etter at den suverene einaren i tevlinga, Irina Kirzjanenko, viste seg å vere dopa.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (15,80 m=nr 20)
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (18,55 m=nr 13)
*VM 1999 i Sevilla: Nr 6 – 18,44 m
*OL 2000 i Sydney: Nr 6 – 18,70 m
*VM 2001 i Edmonton: Nr 8 – 18,73 m
*VM 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (17,95 m=nr 13)
*OL 2004 i Aten: Gullmedalje – 19,59 m, framom Nadine Kleinert (19,55 m)
*VM 2005 i Helsinki: Nr 4 – 18,64 m
*VM 2007 i Osaka: Nr 12 – 17,93 m
*OL 2008 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa (17,60 m=nr 20)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yumileidi Cumbá|Yumileidi Cumbá]]» frå ,  den 20. juni 2022.*  

*
Magnisudis

***Magnisudis*** er ei slekt i laksetobisfamilien.

## Artar
Slekta omfattar tre anerkjende artar:

* *[[Nebblaksetobis|Magnisudis atlantica]]* (Krøyer, 1868) (nebblaksetobis)
* *Magnisudis indica* (Ege, 1953)
* *Magnisudis prionosa* (Rofen, 1963)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Magnisudis|Magnisudis]]» frå ,  den 20. juni 2022.*
Notolepis

***Notolepis*** er ei slekt i laksetobisfamilien.

## Artar
Det finst to anerkjende artar i denne slekta:

* *Notolepis annulata* Post, 1978 (eng. *Ringed barracudina*)
* *Notolepis coatsi* Dollo, 1908 (eng. *Antarctic jonasfish*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Notolepis|Notolepis]]» frå ,  den 20. juni 2022.*