open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
SEDAK

**SEDAK** (forkorting av **''SE**nter for **D**igitalisering **A**v **K**ulturarven i Møre og Romsdal'') er digitiseringseininga for arkiv, bibliotek og museum (ABM) og for  kulturverninstitusjonane i Møre og Romsdal.

SEDAK var eit 2-årig prøveprosjekt som starta 1.10.2010. SEDAK-senteret låg under Fylkesbiblioteket i Møre og Romsdal.

SEDAK-senteret skal bli eit ressurssenter for digitalisering av kulturhistoriske kjelder i og frå Møre og Romsdal. SEDAK-prosjektet har digitalisert alle typar kjelder for arkiv, bibliotek og musea i fylket: alt frå bøker og byråkrati, privatarkiv og skipsteikningar, til lyd og lyslaga materiale som foto, fil og video. Målet har vore at alt som blir digitalisert skal på nett. Samstundes skulle SEDAK sikre materialet slik at komande generasjonar får nytte og glede av det. SEDAK tok også digitaliseringsoppdrag frå næringslivet og privatpersonar i prosjektperioden. 

Kultur- og folkehelseutvalet i Møre og Romsdal har vedteke å opprette SEDAK-senteret som ei permanent teneste for ABM-sektoren frå 2013. Senterert skal driftast av IKA, Interkommunalt arkiv, Møre og Romsdal.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ytre Søndeled

**Ytre Søndeled** er den ytre delen av gamle Søndeled herad (no Risør kommune).
## Gardar og plassar i Ytre Søndeled
* Gloppe i Søndeled.
* Nipe i Søndeled.
* Åkvåg i Søndeled.
* Fie i Søndeled.
* Sandnes i Søndeled.
* Hope i Søndeled.
* Grimsland i Søndeled.
* Torskeberg i Søndeled.
* Fjebu i Søndeled.
* Garte i Søndeled.
* Lindstøl i Søndeled.
* Østebø i Søndeled.
* Grundesund i Søndeled.
* Randvik gardane i Søndeled.
* Tjendalen i Søndeled.
* Sjelsø i Søndeled.
* Hødnebø i Søndeled.
* Øysang i Søndeled.
* Limskjær i Søndeled.
* Nistesvåg i Søndeled.
* Gjernes i Søndeled.
* Vardøya i Søndeled.
* Risøya i Søndeled.

## Skular i Ytre Søndeled
* Risør barneskule (1-7) - Barneskulen ligg i bygda Randvik i Ytre Søndeled.

* Risør ungdomsskule (8-10) - Ungdomsskulen ligg i bygda Randvik i Ytre Søndeled.

* Hope skule (1-7) - Hope skule ligg i bygda Hope i Ytre Søndeled.
Randvik

**Randvik** er ein del av tettstaden Risør i Risør kommune. Grenda oppstod på 1960-talet då kommunen begynte å byggje på Randvikheia og i Randvikskauen. Randvik består elles av tre gardar som ligg på Randvik og på Randvikheia. 

## Skulen
* Risør barneskule. (1.-7. kl.) Skulen ligg på Kjempesteinsmyra. Skulen har mykje flott natur og mykje leikeområde for ungane. I 2011 begynte skulen med haustmarknad på skulen. Det blei ein suksess. Dei samla inn pengar til TV-aksjonen på NRK. Skulen har SFO og det går om lag 400 elevar der. Rektor ved skulen er Erik Hjelmberg.

* Risør ungdomsskule. (8.-10. kl.) Skulen ligg ved sida av barneskulen på Kjempesteinsmyra på Randvik. Der går alle ungdomane frå Søndeled skule, Risør barneskule og Hope skule. 10. klasse er kvart år på Polen-tur med Aktive Fredsreiser. Der får dei sjå ting frå krigen. Rektor ved skulen er Anne Synnøve Drage. 

## Barnehagar
På Randvik ligg det to barnehagar. Amandus barnehage ligg nede på Randvik og Trollstua barnehage ligg ved Kjempesteinsmyra, ved skulen. 

## Nærbutikken
Rimi Randvik er nærbutikken på Randvik og ligg rett ved sida av skulen. Det har vore butikk der sidan 1990-talet. 

## Kyrkja
Frydendal kyrkje er kyrkja som folket Randvik høyrer til. Kyrkja eller "Kjerka" ligg på garden Grundesund grunn. Det ligg nedanfor Randvik på veg ned til Risør. 

## Natur
Randvik har mykje natur, med mykje skau og hei, men au sjø, strand og båtliv. Randvik har austre og vestre Randvikstranda som ligg på kvar si side av Lekestottet barnehage (garden Randvik). Bygda har mange fiskeplassar på Ytre Randvik. Det går mange stiar frå Randvik til både Risør (Flisvika) og Åmland (Fransåsen). 

## Attraksjonar
* Konvoibyen - På Randvik blei det på 1960-talet bygd bustader i eit område som vert kalla Konvoibyen. Der bur det krigsseglarar og sjømenn. Erik Bye m.fl. kom på opninga av Konvoibyen i 1968. Konvoibyen ligg ved sida av butikken "Rimi Randvik". Per 2012/2013 er det snakk om at Stiftelsen skal leggjast ned og at bustadene skal seljast. 
* Randvikstranda - Nede ved gardane på Randvik ligg Østre og Vestre Randvikstranda. Den østre ligg mot Risør og den vestre ligg ved Sandnesfjorden. Dei er begge kommunale. 
* Ytre Randvik - Naturen på Ytre Randvik er eit Naturreservat og det ligg så å seie "uttaskjærs". 
* Appelsinhaugen - Appelsinhaugen er ein gamal stoppeplass for skigåarar frå Risør. No ligg han midt mellom bustader, men det er både benker og god utsikt og det er friområde. Ein køyrer frå butikken, mot Randvikbakken, til ein kjem til Ørneveien. Der stoppar ein ved eit grønt skilt som det står friområde på. Soga om Appelsinhaugen er at svoltne skigåarar og andre gåande frå Risør stoppa der og åt ein appelsin.

## Kjende folk frå Randvik
* Erik Mykland - fotballspelar for Start, oppvaksen i Terneveien.
Vierslekta

**Vierslekta** (*Salix*) er ei planteslekt i vierfamilien og veks som tre, buskar, ris eller urteaktige dvergbuskar. Tre og store buskar med smale blad vert gjerne kalla *pil* eller *piletre*, tre og store buskar med breie blad vert kalla *selje*, og låge buskar og dvergbuskar vert kalla *vier*. Variantar av piletre vert ofte nytta som park- og hagetre, og kan òg finnast viltveksande somme stader i Noreg.

Slekta har kring 400 artar. Vieren har gråaktig bark som er glatt eller fura og veden har ofte åsar under barken. Vinterknoppane er dekte med eit skal og blada er spreidde, enkle og rundtakka eller fint sagtakka. Vieren er særbu med blomstrane samla i akslike heng.

## Utbreiing
Vieren veks i hovudsak i tempererte område på den nordlege halvkula. Det finst om lag 30 artar i Noreg og 24 artar i Sverige og dei fleste finst i nord. Dei mest kjende artane i Noreg og Sverige er selje (*S. caprea*), gråvier (*S. cinerea*) og skjørpil (*S. fragilis*). Vieren er vanskleg å artbestemme når ein har hybridar. Fleire dyrka arter har blittt naturalisert, til dømes kvitpil (*S. alba*), raudvier (*S. purpurea*) og korgvier (*S. viminalis*).  

I fjellområde finst vierregionen, dei siste treområda før snaufjellet, som er særleg prega av viervekstar.

## Dyrking
Piltypar som som raudpil og korgpil kan dyrkast for produksjon av kvistar til korgbinding og liknande. Dette kan føregå vad at ein tek kvistar på rundt 25 cm som stiklingar og set dei i rader tidleg om våren.

Lokalt har planting av pilevallar vore vanleg, først og fremst i Skåne der trea utgjer eit kjenneteiken for landskapet. I Skåne finst bandpil, *Salix amygdalina* og bandvier, *Salix lanceolata.*

## Hybridar
Det er vanleg med hybridisering mellom ulike artar i slekta. Desse er ofte fertile og kan gjere det vanskeleg å bestemme arten. Somme tider finn ein hybridar med både tre og fire artar innblanda. Ungskott og sterile eksemplar kan mange gongar vere umoglege å identifisere med visse. 

## Artar i Norden

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* «Viden»  i *Den virtuella floran*
Dagfinn Flem

**Dagfinn Flem** () var ein norsk redaktør og lokalpolitikar. Han var son til Ivar Flem, redaktør i Sunnmørsposten. Dagfinn Flem vart redaksjonssekretær i same avis i 1932. Frå 1946 vart han ansvarleg redaktør saman med broren Magne. Han var medlem av Ålesund bystyre frå 1934. I til saman åtte år var han ordførar i byen, og representerte Venstre.

Dagfinn Flem var med i Bolstads Ensembel 1934-1941.

## Kjelder
* Ragnar Ulstein: *By og land i 100 år* Sunnmørsposten A/S 1982
Tjörn

**Tjörn** er den sjette største øya i Sverige. Ho ligg på den svenske vestkysten i Bohuslän. Øya utgjer mesteparten av Tjörn kommune og har eit areal på 147 km² og kring 15 000 innbyggjarar. Om sommaren aukar folketalet til kring 30 000. 

Tjörn har fastlandsamband via Tjörnbrua til Stenungsund. Den største tettstaden på øya er Skärhamn. 

Målaren Karl Nordström var frå Tjörn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tjörn|Tjörn]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Torsö

**Torsö** er den største øya i innsjøen Vänern med eit areal på 62 km². Torsö ligg i Mariestad kommune. Torsö bestod tidlegare av to øyar (Torsö og Fågelö), men kring 1930 vart vatnet mellom dei pumpa ut og den tidlegare vassbotnen er no nytta til jordbruk. 

Det bur kring 550 familiar på Torsö året rundt, men dette vert om lag tredobla om sommaren. I 1994 vart det bygd ei bru, Torsöbron, over til fastlandet. Brua er kring 900 meter lang. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Torsö|Torsö]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Lane moje

**«Lane moje»** (serbisk **«Лане моје»**, serbisk for *Elsklingen min*) var det serbiske og montenegrinske bidraget i Eurovision Song Contest 2004, framført på serbisk av Željko Joksimović og Ad Hoc Orchestra.

## Eurovision Song Contest 2004
Serbia og Montenegro debuterte i Eurovision Song Contest 2004 etter at dei tidlegare hadde delteke som Jugoslavia mellom 1961 og 1992.

Songen starta som nummer 20 i semifinalen, etter Danmark med «Shame on You» av Thomas Thordarson og før Bosnia-Hercegovina med «In the Disco» av Deen.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Sveits, Tyskland, Kroatia, Nederland, Sverige, Slovenia og Ukraina, ti poeng frå Kviterussland, Kypros, Danmark, Finland, Hellas, Makedonia, Noreg, Portugal og Romania, åtte poeng frå Spania, Storbritannia og Israel, sju poeng frå Belgia, Monaco og Tyrkia, seks poeng frå Irland, fire poeng frå Albania, Latvia og Malta og eitt poeng frå Andorra og Litauen. Serbia og Montenegro fekk til saman 263 poeng og vann av totalt 22 bidrag. Dei gjekk dimed vidare til finalen.
 
Songen starta som nummer fem i finalen, etter Frankrike med «À chaque pas» av Jonatan Cerrada og før Malta med «On Again... Off Again» av Julie and Ludwig.
 
Bidraget fekk tolv poeng frå Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Sveits, Kroatia, Sverige, Slovenia og Ukraina, ti poeng frå Kypros, Tyskland, Finland, Frankrike, Makedonia, Nederland og Russland, åtte poeng frå Hellas, Romania og Tyrkia, sju poeng frå Albania, Kviterussland, Danmark, Israel, Island og Portugal, seks poeng frå Spania, Malta og Noreg, fem poeng frå Latvia og Polen, tre poeng frå Belgia, Storbritannia og Irland, to poeng frå Andorra og Litauen og eitt poeng frå Estland og Monaco. Serbia og Montenegro fekk til saman 263 poeng og enda på andreplass av totalt 24 bidrag.

Serbia og Montenegro vart det fyrste landet, saman med Hellas, som fekk over 200 poeng utan å vinne.

## Marcel Bezençon Awards
Då Marcel Bezençon Awards vart utdelt i samband med Eurovision Song Contest 2004 vann songen i kategorien Press Award.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lane moje|Lane moje]]» frå ,  den 8. juni 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eurovision Song Contest 2004|Eurovision Song Contest 2004]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Mammen

**Mammen** er ein landsby i Midtjylland i Danmark med 313 innbuarar (år 2010), seksten kilometer søraust for byen Viborg, og tilhøyrande Viborg kommune.

Mammen har ei kyrkje i romansk stil for om lag år 1150, og er elles vidgjeten for eit rikhaldig arkeologisk gravfunn frå vikingtida, ei såkalla stormannsgrav eller høvdinggrav: *Mammenfunnet* eller *Mammengrava*. Gjenstandar i funnet har gjeve namnet til ei arkeologisk og kunsthistorisk stilretning i vikingtida som har fått nemninga Mammenstil. 

## Bakgrunnsstoff om Mammenfunnet
* Mette Iversen i samarbejde med Ulf Näsman og Jens Vellev, 1991, *Mammen : grav, kunst og samfund i vikingetid*. Århus: Jysk Arkæologisk Selskabs skrifter / Jysk Arkæologisk Selskab, Serien Viborg Stiftsmuseums række  ISBN 87-7288-571-8
*  Mammenfunnet skildra på det danske Nationalmuseets internettside.
Vestbygda på Vegårshei

**Vestbygda** er ei bygd som ligg heilt vest i Vegårshei kommune.

## Vestbygda IL
Vestbygda har sitt eige idrettslag, *Vestbygda IL*.
Tranholmen

**Tranholmen** er ei øy i Danderyds kommun i Stockholms län i Sverige med 338 innbyggjarar i 2010. Øya ligg i Lilla Värtan i Sverige, mindre enn 100 meter frå kysten av Danderyd. Om vinteren er vatnet isdekt kring øya og det er då ikkje mogeleg å nå øya med båt. Ei flytebru går derfor frå øya til fastlandet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tranholmen|Tranholmen]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Indre Søndeled

**Indre Søndeled** er den indre delen av bygda Søndeled i Risør kommune i Aust Agder fylke. Handelssentrumet Søndeled er hovudsentre i Indre Søndeled. Der er det skule, butikkar og kyrkje.

## Gardar i Indre Søndeled
* Lindland i Søndeled. Gnr.33.
* Vestre Røysland i Søndeled. Gnr.34.
* Løvdal i Søndeled. Gnr.35.
* Haukedal i Søndeled. Gnr.36.
* Ausland i Søndeled. Gnr.37.
* Moen i Søndeled. Gnr.38.
* Båssvik i Søndeled. Gnr.39.
* Natuenes i Søndeled. Gnr.40.
* Østre Øya i Søndeled Gnr.41-42.
* Vestre Øya i Søndeled Gnr.43.
* Barmen i Søndeled Gnr.44.
* Stamsø i Søndeled Gnr.45.
* Sevik i Søndeled Gnr.46.
* Hannemyr i Søndeled Gnr.47.
* Dale i Søndeled Gnr.48.
* Sjåvåg i Søndeled Gnr.49.
* Homme i Søndeled Gnr.50.
* Søndeled Gnr. 51 og 52. 
* Vormli i Søndeled Gnr.53.
* Østre Røed i Søndeled Gnr.54.
* Vestre Røed i Søndeled Gnr.55.
* Akland i Søndeled Gnr.56. 
* Bråten i Søndeled Gnr.57.
* Moland i Søndeled Gnr.58.
* Bratland i Søndeled Gnr.59.

## Bakgrunnsstoff
Søndeledboka bind 3. Gardshistorie frå Søndeled.
Gameloft

**Gameloft SA** er ein fransk utgjevar og utviklar av dataspel med hovudkontor i Paris i Frankrike. Selskapet har også dotterselskap i 31 andre land.

Selskapet blei grunnlagt i 2000 av Michel Guillemot og Josh Closson, medgrunnleggjar og -eigar av Ubisoft. Gameloft Live blei til i 2008 som ein nettspelleverandør for  iOS, Android, Windows Phone og Tizen.

Gjennom avtalar med store teleoperatørar, handsettprodusentar, spesialiserte distributørar og sin eigen nettbutikk, femnar distribusjonsnettet til Gameloft over meir enn 80 land.

## Spelseriar

## Gameloft Live

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gameloft|Gameloft]]» frå ,  den 6. desember 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
*
*
Hope i Ytre Søndeled

**Hope** i Ytre Søndeled er ei bygd i gamle Søndeled herad (no Risør kommune). 

## Skulen
Hope skule (1-7).
Utlängan

**Utlängan** er ei øy i Karlskrona-øyane i Blekinge i Sverige.

## Geografi
Øya ligg lengst ut mot havet av alle øyane i øygruppa. Berre holmen Utklippan ligg lenger ute. Utlängan er dekt av skog og enger og er om lag 3 km lang og 1,5 km brei. Øya dekkjer like over 215 hektar.. Hamna på Utlängan heiter Stenshamn og er ei eiga øy med brusamband til sjølve Utlängan. Det står eit observasjonstårn på Utlängan som ein gong vart nytta av det svenske forsvaret. I tillegg har øya eit fyrtårn på sørsida. Det går ferjesamband frå Torhamn på fastlandet og ut til øya..

## Historie
Øya vart nytta som utgangspunkt for seglruter over til Estland i mellomalderen, i dag kjend som «segleruta til kong Valdemar».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Utlängan|Utlängan]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sør-Sandwichøyane

**Sør-Sandwichøyane** er ei vulkansk øygruppe i Søratlanteren. Saman med Sør-Georgia dannar øyane den britiske oversjøiske eininga Sør-Georgia og Sør-Sandwichøyane. Argentina gjer også krav på øyane.

Dei åtte sørlegaste øyane blei oppdaga av James Cook i 1775, medan Fabian Gottlieb von Bellingshausen oppdaga dei tre nordlegaste i 1819. Argentina hadde ein heilårsmanna forskingsstasjon på Thule Island frå 1976 til 1982, men elles er øyane utan fast busetnad.

## Geografi

Dei 11 øyane som dannar Sør-Sandwichøyane er, frå nord mot sør:

* Zavodovski Island
* Leskov Island (den minste)
* Visokoi Island
* Candlemas Island
* Vindication Island
* Saunders Island
* Montagu Island (den største)
* Bristol Island
* Bellingshausen Island
* Cook Island
* Thule Island

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sør-Sandwichøyene|Sør-Sandwichøyene]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Utö i Sverige

**Utö** er ei lita øy aust i Stockholms skjergard, kjend for naturen sin. Ei av dei eldste jerngruvene i Sverige ligg på øya. Eit kjent landemerke på Utö er vindmølla som er over 200 år gammal. Herifrå er det flott utsyn over bukta Mysingen.

Utö har ein unik geologi, og mineralet holmqvistitt finst berre her og på øya Madagaskar (i Afrika). Dette mineralet og fleire andre steinar er stilte ut i Utö Gruvmuseum.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Utö, Sweden|Utö, Sweden]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Universitetsholmen

**Universitetsholmen** er ei lita kunstig øy i hamna i Malmö i Sverige omgjeven av bukter og kanalar, vest for togstasjonen. Øya har fått namnet sitt då ho vart skapt i samband med bygginga av Malmö universitet. Øya grenser med klokka frå aust til den indre hamna, Suellshamnen, den vestlege hamnekanalen, Citadellshamnen og det særlege bassenget. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Universitetsholmen|Universitetsholmen]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Väddö

**Väddö** er ei øy i Austersjøen i Roslagen i Sverige. Ho høyrer til Norrtälje kommun. I lag med den nærliggande Björkö vert ho rekna som den sjuande største øya i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Väddö|Väddö]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Väderöarna

**Väderöarna** er nokre øyar vest i Sverige, nær Hamburgsund med båtsamband til Fjallbacka. 

Det ligg eit pensjonat på øya med 30 senger. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Väderöarna|Väderöarna]]» frå ,  den 8. juni 2012.*
Vargö

**Vargö** er ei lita øy og ei av dei vestlegaste i Göteborgs skjergard i Sverige. Ho vender ut mot det opne havet og er nesten heilt berr. Øya er ein del av eit naturreservat..

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vargö|Vargö]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Värmdö

**Värmdö** er ei øy inst i Stockholms skjergard og dekkjer eit areal på 180 km², noko som gjer ho til den største øya i skjergarden. Värmdö er etter Gotland og Öland den tredje største øya på austkysten av Sverige.

Värmdö ligg i Stockholms län. Det meste av øya utgjer ein del av Värmdö kommun i lag med andre øyar, men vestenden av øya ligg i Nacka kommun, som hovudsakleg ligg på fastlandet. Det går brusamband frå øya til Nacka. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Värmdö (island)|Värmdö (island)]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vaxholm

**Vaxholm** er ein by og kommunesenter i Vaxholm kommun i Stockholms län i Sverige. Han ligg i Stockholms skjergard. Namnet Vaxholm kjem frå Vaxholm slott, som vart bygt i 1549 på ein holme ved innløpet til Stockholm av kong Gustav Vasa.

Av historiske årsaker har Vaxholm alltid vorte kalla ein «stad» (by), trass i at han har hatt få innbyggjarar. I 2010 budde det 4857 innbyggjarar her. Vaxholm kommun vert derfor ofte kalla *Vaxholms stad* og omfattar 64 holmar i skjergarden. 

## Historie

Byen Vaxholm vart grunnlagd i 1558, då kong Gustav Vasa kjøpte nokre gardar her frå grev Per Brahe den eldre. Han fekk seinare rettar som kjøpstad (*[[köping]]*) og i 1652 fekk han kongeleg privilegium. 

På 1800-talet voks byen lite. I 1880-åra vart han ein populær kurstad og det vart bygd mange sommarhus her av folk frå Stockholm. 

Det var først i 1912 at ein tillegg husa i byen å verte bygd frå andre material enn tre, noko som har gjeve byen ein særeigen utsjånad. 

## Galleri


Fil:Norrskär Waxholmsbåt.jpg|Norrskär, ein klassisk Waxholmsbåt
Fil:Vaxholms_kastell.JPG|Vaxholms kastell
Fil:Kyrkan_Vaxholm.JPG|kyrkja
Fil:Vaxholm.jpg|Vaxholms Norrhamn
Fil:Klockstapel_Vaxholm.JPG|Den provisoriska klockstapeln


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vaxholm|Vaxholm]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*Vaxholm - offisiell nettstad
*Biletgalleri  

7
Ven i Sverige

**Ven** (dansk òg **Hven** og **Hveen**) er ei svensk øy i Øresund mellom Sjælland og Skåne.

Ho har 371 innbyggjarar og eit areal på 7,5 km². Administrativt ligg øya under Landskrona kommun, i det meste av dansketida var ho underlagd Sjælland. Det finst tre mindre busetnader: Bäckviken, Norreborg og Kyrkbacken.

Øya er mest kjend for astronomen Tycho Brahe, som fekk øya som len av kong Frederik II. Her bygde han slottet og observatoriet sitt (Uranienborg) og seinare stjerneobservatoriet (Stjerneborg) på siste halvdelen av 1500-talet, der han blant anna virka med systera Sophie Brahe, og mottok dei leiande astronomane i verda, heilt til kong Christian IV forviste han.

Det finst lite igjen av observatoria, men den nedlagde Allehelgenskyrkja er vorten omdanna til Tycho Brahemuseum, og nede i ruinane av Stjerneborg kan ein oppleve eit multimedieshow som freistar å gje eit tidsbilete av tida til den berømde astronomen.

Andre attraksjonar er St. Ibbs kyrkje, restane av papirmølla til Tycho Brahe og dessutan spritdistilleriet i Backafallsbyn. Det er ferjesamband til Landskrona og København.

Historisk har øya vore dansk, men vart svensk ved Roskilde-freden i 1658, noko som vart stadfesta ved freden i København i 1660.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ven|Ven]]» frå ,  den 8. juni 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

* Hven på sydsverige.dk
* Tycho Brahemuseet på Hven
* Landskrona.se og Ven
Vendelsöarna

**Vendelsöarna** er ei øygruppe og eit naturreservat i Varberg kommun i Sverige, nær grensa til Kungsbacka kommun. Reservatet består av nordlege område av hovudøya Vendelsö og dei omliggande øyane Brattö, Norstön, Kidholmen og Älmö. Det er to andre øyar i øygruppa, Ustö og Knarrskär, men dei er ikkje ein del av reservatet. Verneområde dekkjer 563 hektar og vart oppretta i 2002. 128 hektar av dette er på land. 

Øyane er dominert av eit ope landskap med røsslyng og grasheier, samt einer. Øyane har vorte nytta som beitemark i hundrevis år. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vendelsöarna|Vendelsöarna]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Vinga

**Vinga** er ei lita øy ti nautiske mil utanfor inngangen til hamna i Göteborg o Sverige. Vinga fyr frå 1800-talet er eit kjent landemerke langs vestkysten av Sverige, men òg som staden der den svenske diktaren Evert Taube voks opp. I dag er Vinga ein turistattraksjon med båtruter til og frå Gøteborg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vinga (Gothenburg)|Vinga (Gothenburg)]]» frå ,  den 8. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Info om Vinga
Visingsö

**Visingsö** er ei øy sør i innsjøen Vättern i Sverige.

Visingsö ligg 30 km nord for byen Jönköping og seks kilometer vest for Gränna. Det går to bilferjer til og frå øya og til Gränna. Øya er 14 km lang og 3 km brei med eit samla areal på 24 km².

I dag er øya mest kjend for turisme. Her er mange ruinar som minner ein om rolla til øya i svensk historie.

På 1100- og 1200-talet var Visingsö sentrum for det framleis skjøre svenske kongedømet. Blant dei meir kjende innbyggjarane på den tida finn ein Magnus Ladulås. På 1700-talet heldt Brahe-slekta til på Visningsborg. Både denne borga og *Näs-festning* er no i ruinar og kjende landemerke på øya.

For å sikre tilgjenget på tømmer til den svenske flåten anla ein fleire hundre hektar eikeskog på øya. Eiketrea er i dag leveranseklare, men teknologiutviklinga har forlengst gjort dei meir verdifulle som turistmål enn som skipsmateriale. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Visingsö|Visingsö]]» frå ,  den 8. juni 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*Visingsö.net
*Gränna-Visingsö turistinformasjon 
*Visingö lufthamn
Vrångö

**Vrångö** er den sørlegaste busette øya i Göteborgs skjergard og ein tettstad i Göteborg kommun i Västra Götalands län i Sverige. Ho hadde 364 innbyggjarar i 2010. Det går ferje til Vrångö frå Saltholmen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vrångö|Vrångö]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Somme bilete frå Vrango
Yxlan

**Yxlan** er ei øy i Stockholms skjergard. Det går bilferje frå øya til fastlandet..

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yxlan|Yxlan]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Deerhunter

**Deerhunter** er ei indie-rockgruppe frå Atlanta i Georgia som har fire medlemmer; Bradford Cox (vokal, gitar), Lockett Pundt (gitar), Moses Archuleta (bass) og Josh Fauver (slagverk). Gruppa vart skipa i 2001 og har til no gjeve ut fem album, der det nyaste er Halcyon Digest som kom ut i 2010.

## Bakgrunnsstoff
*Heimeside
Innsjøar i Sverige

Dette er ei liste over dei største **innsjøane i Sverige**. 

## Alfabetisk liste
Somme av dei største innsjøane i Sverige: 
*Åresjön
*Bolmen
*Boren
*Dellen
*Glan
*Hjälmaren
*Ikesjaure
*Hornavan
*Mälaren
*Mien
*Roxen
*Runn
*Siljan
*Sommen
*Sparren
*Storavan
*Storsjön
*Torneträsk
*Tåkern
*Vänern
*Vättern

## Største innsjøar etter areal

Merknader:
: Siljan i seg sjølv dekkjer 290 km². 
: Andre kjelder oppgjev 250 eller 280 km².

## Djupaste innsjøar
#Hornavan - 228 meter
#Torneträsk - 168 m
#Vojmsjön - 145 m
#Stor-Blåsjön - 144 m
#Stor-Rensjön - 140 m
#Virihaure - 138 m
#Kallsjön - 134 m
#Vastenjaure - 134 m
#Siljan - 134 m
#Kultsjön - 130 m

## Største innsjøar etter volum
Innsjøar med mest vatn:
#Vänern - 153&nbsp;000 millionar m³.
#Vättern - 77&nbsp;600 mill. m³
#Torneträsk - 17&nbsp;100 mill. m³
#Mälaren - 14&nbsp;300 mill. m³
#Hornavan - 11&nbsp;900 mill. m³
#Siljan - 8&nbsp;090 mill. m³
#Storsjön - 8&nbsp;020 mill. m³
#Kallsjön - 6&nbsp;140 mill. m³
#Virihaure - 4&nbsp;430 mill. m³
#Storuman - 4&nbsp;180 mill. m³

## Liv i vatna
* I innsjøane og elvane er det totalt 52 artar ferskvassfisk, men fleire av dei er sjeldne. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of lakes in Sweden|List of lakes in Sweden]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* *Fakta och Fiske*, Fiskeriverket, 2003.
* Data from SMHI, 2002.


## Bakgrunnsstoff
Ågestasjön

**Ågestasjön** er ein liten innsjø i Huddinge kommun sør for Stockholm i Sverige.

Ågestasjön er ein del av Tyresån-vassdraget og har eit biologisk mangfald som er unikt i Stockholmsregionen. Mange fuglekikkarar kjem derfor hit. Innsjøen er òg ein del av Orlången naturreservat og eit av dei grøne områda som strekkjer seg inn mot sentrum av Stockholm.

Innsjøen får vatn frå Trehörningen og nordenden munnar ut i Magelungen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ågestasjön|Ågestasjön]]» frå ,  den 8. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Holt

**Holt** er ei bygd i Tvedestrand kommune i Aust-Agder. Fram til og med 1959 var Holt ein eigen heradskommune. Holt kyrkje ligg sentralt i Holt, sameleis Holt skole og ei avdeling av Tvedestrand videregående skole, skulen som frå 1907 var Holt Landbruksskule.

Landbruk og skogbruk var lenge viktigaste næringsvegane i Holt, ein posisjon industri i 1950 hadde overteke. Frå 1738 til 1959 var Næs Jernverk ein stor sysselsetjar. Det nedlagde jarnverket er sidan omgjort til museum, eigedomen elles er omgjord til golfbane.

Holt vart i 1837 oppretta som eige formannskapsdistrikt. Folketalet steig frå 2&nbsp;324 i 1801 til 4&nbsp;148 i 1865 og 4&nbsp;344 i 1900. Etter den tid minka det til 3&nbsp;424 i 1946, for så å stige att, ved samanslåinga hadde Holt kommune 3&nbsp;759 ibuarar.

1. januar 1960 vart Holt, Dypvåg og Tvedestrand slått saman til den nye kommunen Tvedestrand. 

## Kjelder
**Norsk Allkunnebok*. V. Bandet. 1954
Tung maskin

**Tung maskin** er eit omgrep nytta om store maskinar som anleggsmaskinar, landbruksmaskinar, kommunalmaskinar, kraner, jarnbanemateriell, og så vidare. For godstransport på veg, med vogntog, nyttar ein ofte omgrepet tungtransport.
Rabarbra

**Rabarbra** (vitskapeleg namn *Rheum rhabarbarum*) er ein gamal, hardfør, mat- og medisinplante (staude) som opphavleg kjem frå dei nordlege og sentrale delane av Asia. Planten kom til Noreg på 1700-talet. 

Rabarbra kan nyttast til suppe, graut, i bakverk og som syltetøy. Ein kan også eta rabarbastilkar rå, då gjerne med sukker på for å søta smaken, eller i småbitar i salat.

Rabarbra inneheld mykje garvestoff. I store mengder kan han også verke som avføringsmiddel. Det er også viktig å merke seg at store inntak av rabarbra kan føre til auka risiko for nyrestein. Mjølk kan forhindre dette til ei viss grad. Blada er særs giftige fordi dei inneheld store dosar oksalsyre. Det har skjedd dødsfall i tilfelle der blad har vore brukte i salat.

## Utvalde typar rabarbra
* Early sunrise
* Elmsblitz
* Elmsfeuer
* Marshalls Early Red
* Prince Albert
* Rosenhagen
* Spangsberg
* Valentine
* Victoria  

## Bakgrunnsstoff

* Stor variasjon i norsk rabarbra 

## Kjelder
Tungtransport

**Tungtransport** er eit omgrep som syner til godstransport med lastebil og spesielt vogntog etter veg. Transport med vogntog vert nytta der det ikkje går jarnbane, eller på grunn av ein slepp omlasting til og frå godstog eller skip. Men denne typen transport aukar slitasjen på vegane og fører til forureining av miljøet. Det kan òg auka risikoen for trafikkulykker ved at personbilførarar vert freista til farlege forbikøyringar. På vinteren vert vogntog ofte ståande fast i bratte bakkar, slik at dei hindrar trafikken. Berging av vogntog førar ofte til at vegen vert heilt stengd under berginga.
Dypvåg

**Dypvåg** er ei bygd og ein tidlegare kommune i Aust-Agder fylke. Bygda ligg i Tvedestrand kommune.

Dypvåg kommune vart skipa i samband med innføringa av det lokale sjølstyret i 1837.
I 1901 vart Flosta skild ut som eigen kommune og i 1960 vart Dypvåg og Holt ein del av Tvedestrand kommune.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Arkiv etter Dypvåg kommune på Arkivportalen
Mammenstil

**Mammenstil** er nemninga på ein av dei nordiske stilartane frå vikingtida, namngjeven etter dekoren på eit økseblad frå ein praktøks funne i ei vikingtidsgrav i Mammen på Jylland i Danmark.  Stilen vart utvikla på fyrste halvparten av 900-talet i tradisjonen frå eldre tiders bruk av stiliserte dyrefigurar som motiv på gjenstandar av ulik art, og gjekk ut av bruk på byrjinga av 1100-talet. Danekongen Harald Blåtann sin rune- og biletstein i Jelling på Jylland, den største av dei to såkalla Jellingsteinane, er rekna som eit av høgdepunkta av kunstuttrykk i denne stilen.

## Kjelder
Maskestein

**Maskestein** er biletsteinar frå vikingtida, med eller utan runeinnskrift, som syner ein stilisert figur som har somme menneskelege drag. På Jylland i Danmark er maskesteinar funne ved elver, myrer og andre våtmarksområde der det er, eller ein reknar med at det har vore, bru eller anna overgang.

Maskene på fleire av maskesteinane vert rekna til Mammenstilen. Masker av liknande slag er å sjå på andre vikingtidsgjenstandar, som på eit dekorert økseblad frå ei grav i Mammen i Jylland som har gjeve namn til Mammenstilen, på eit sverdhjalt (sverdhandtak) av elggevir frå Sigtuna i Sverige, som motiv i dekoren på Camminskrinet og Bambergskrinet (som har vore relikvieskrin), på ein åregaffel på det norske vikingskipet Gokstadskipet, og på eit sølvsmykke fra Gnezdovo  i nærleiken av Smolensk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Internettsida til Arild Hauge om maskesteinar.

*Mogens Møller: *Maskeansigtets hemmelighed. Tæmmede dæmoner i menneskers tjeneste. Maskeansigter, grimer og hoveder til værn, skræk og advarsel*. (Om en slags amuletter anvendt til besværgelser i de nordiske lande op i vikingetiden). BOD, København, Danmark 2014. ISBN 9788771458497.
Fridtjof Eriksen

**Fridtjof Eriksen** (, død 25. februar 2022) var ein norsk pensjonert lærar, foreiningsmann, politikar og forfattar.

Fridtjof Eriksen var aktiv i foreiningsliv og politikk, skole, lokal misjonsforeining og Lenvik sokneråd. Han var  også krinsformann i Indremisjonen og Normisjon. Han var aktiv i Kristeleg Folkeparti der han i mange år var ulønna fylkessekretær.

Han hadde utdanning frå Tromsø lærarskole (1951-1955) og eit kurs på Heimly folkehøgskole – Forfattarskolen.

Fridtjof Eriksen mottok i 1981 kulturprisen i Lenvik for kulturarbeidet sitt, blant anna som dirigent for kor og skolekorps.

Fridtjof Eriksen var også aktiv forkjempar for nynorsk.

## Utgjevingar
* *Drøm og dragning* – dikt, (eige forlag). 100 sider. 1. utgåve 2001, 2. utgåve 2006
* *Under Nordlys og midnattsol: liv og diktning* – sjølvbiografi, (eige forlag). Nynorsk. 129 sider. 2007
* *På sporet av en vei* – roman, (eige forlag). 108 sider. 2008.
* *Folk og liv* – småstubbar og dikt, (eige forlag). Nynorsk. 96 sider. 2011

## Kjelder

* Fridtjof Eriksen ved Litteraturnett Nord-Norge
* Forlaget Kristiansen: «På sporet av en vei».  Bok- og forfatterpresentasjon
Tovdal

**Tovdal** er ei bygd og eit tidlegare herad i Aust-Agder fylke. Tovdal ligg ved Tovdalselva i Åmli kommune. Gamle Tovdal herad grensar til Åmli, Gjøvdal, Mykland og Bygland.
Jean-François Millet

**Jean-François Millet** () var ein fransk målar, ein av grunnleggarane av Barbizon-skulen. Han er særleg kjend for sine bilete av småbønder, verka hans vert rekna til stilretningane naturalisme og realisme. Gjennom å bringe kroppsarbeidet inn som motiv i kunsten, og behandle det med uttrykksfull realisme, står Millet fram som ein av dei klassiske målarane av det 19. hundreåret.

## Liv og gjerning

Millet var bondeson frå Gruchy i Normandie. Han var utdanna agronom før han byrja studere i Cherbourg under målaren Lucien-Théophile Langlois, ein elev av Antoine-Jean Gros. Frå 1837 budde han i Paris, der han med eit stipend gjekk i lære hos Hippolyte Delaroche. Utan økonomiske midlar sleit han han i fleire år med å gjere seg gjeldande som målar. Han levde av å måle portrett og bilete i stilen til Antoine Watteau og François Boucher.

Inspirert av Honoré Daumier kom det kunstnariske omslaget i 1848. Den franske staten kjøpte då måleriet *Kornreinsaren*, eit måleri som vart synt fram på den såkalla Salongen. Frå då av var Millet den omsynslaust ærlege skildraren av arbeidslivet på landsbygda. I Paris hadde han vorte venn med dei fremste målarane innanfor nyare fransk landskapskunst; folk som Camille Corot, Théodore Rousseau og andre frå Barbizon-skulen. År 1849 flytta han, påverka av dyremålaren Charles Jacques, til landsbyen Barbizon ved Fontainebleauskogen og busette seg der for så å seie resten av livet.

Frå 1850-åra kunne Millet leve av kunsten sin, og det i ganske trygge kår. Robuste, realistiske bilete av den harde arbeidsdagen til bøndene, til dømes *Aksplukkarane* (Des Glaneuses) frå 1857, prega produksjonen hans i åra framover. Mange oppfatta han som ein sosialistisk revolusjonær, sjølv såg han annleis på det. Bileta hans er sosialt bevisste, men meir fatalistiske enn politiske. Heilt fram til 1863 var han sterkt oppteken av levekåra til bøndene, noko verket *Mannen med hakka* er eit døme på. Måleriet forarga mange kritikarar, dei reagerte på den usminka realismen.

Etter 1863 vende Millet seg meir mot landskapsmåling, påverka mellom anna av den nære vennen Théodore Rousseau. Bilete som *Vår* (Printemps) frå 1868-73 kan sjåast som eit varsel om stilelement i impresjonismen. I sine seinare leveår, frå kringom 1865, laga Millet ein heil del pastellteikningar. Hans seine landskapsmåleri og teikningar med sitt mystiske lys nærma seg symbolismen.

År 1867 vart det på verdsutstillinga i Paris synt fram ei stor samling av verka hans. Året etter vart han riddar av Æreslegionen.

Millet døydde i januar 1875 i Barbizon, etter langvarige hoste- og migreneanfall. Han vart gravlagd på kyrkjegarden i Chailly-en-Bière, der også Théodore Rousseau ligg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jean-François Millet|Jean-François Millet]]» frå ,  den 9. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Alvekvalfugl

**Alvekvalfugl**, *Pachyptila turtur*, er ein kvalfugl i stormfuglfamilien som lever ved kystar og til havs, sirkumpolart på den sørlege halvkula. 

Alvekvalfuglar har blågrå overside med ei mørk 'M'-forma figur over venger og rygg, som er typisk for kvalfuglar. Dei har eit breitt, mørkt haleband, noko dei berre deler med den litt større arten tjukknebbkvalfugl. Dette er den minste kvalfuglen, ca. 25 cm i kroppslengd og 125 gram i masse.

Dei plukkar det meste av føda frå havoverflata, først og fremst kril, men òg småfisk, planktoniske krepsdyr og virvellause dyr. 

Hekkekoloniane ligg på isolerte øyar ved New Zealand, Australia, Falklandsøyane, Sør-Georgia og på Crozetøyane. På New Zealand hekkar dei i løpet av den australske våren og sommaren, tida frå egglegging til ungen er flygedyktig er ca. 3 månader. 

Verdspopulasjonen var estimert til 5 millionar i 2004, av det rundt ein million i området ved New Zealand, og det er ingen informasjon utvikling av bestanden.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3918 Pachyptila turtur] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 10. juni 2012.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av alvekvalfuglar hos Internet Bird Collection
Herefoss

**Herefoss** er ei bygd og tidlegare eit herad i Aust-Agder fylke. Herefoss ligg no i Birkenes kommune.

## Bakgrunnsstoff
* Herefoss kommune på Arkivportalen
Magne Flem

**Magne Flem** () var fotograf og redaktør. Han tok svennebrev som typograf i Oslo i 1932. Etter det arbeidde han i Sunnmørsposten, mest som fotograf og med redaksjonelle oppgåver.I 1946 overtok han som ansvarleg redaktør etter faren Ivar Flem, saman med broren Dagfinnn var redaktør til 1982.

Magne Flem var med i Bolstads Ensembel 1934-1941.

Under krigen var han lokal leiar for etterretningsorganisasjonen XU.
## Bøker
Magne Flem reiste mykje rund som fotograf, og har gjeve ut fotobøker frå fjord og fjell. Han publisett og fotobøker frå sildefiske:
* *Bilder frå sildefiske på Mørekysten i 1950-åra* Sunnmørposten forlag 1994
* *For noen tiår siden; bilder fra fjell og fjord i Nordvest* Sunnmørposten forlag 1995

## Kjelder
* Ragnar Ulstein: *By og land i 100 år* Sunnmørsposten A/S 1982
Palmyra-atollen

**Palmyra-atollen** er ein atoll på 12 km² i Nord-Stillehavet som er underlagt USA. Dei siste tiåra har ulike forskarar, naturvernarar og andre arbeidsfolk opphalde seg her, toppen 20 personar. Dei fleste av øyane i atollen er samanhengjande, men nokre er også frittliggjande. Den største øya er Cooper Island.

## Historie

Palmyra vart oppdaga fyrste gongen i 1758 av kaptein Edmund Fanning, som var på veg frå USA til Asia. Atollen fekk namnet Palmyra i 1802 då «USS Palmyra» leid skipbrot på revet. I 1859 la USA under seg øyane i håp om å finna guano som kunne brukast til gjødsel i jordbruket. Då ein ikkje fann noko, vart atollen gjevne til kongeriket Hawaii i 1862. Palmyra skifte eigar mange gonger fram til 1900, då det vart ein del av provinsen Hawaii underlagt USA.

Ei flystripe vart bygt på Palmyra av den amerikanske marinen i 1930-åra, men vart i stor grad øydelagt under andre verdskrigen. I dag finst her ein liten flyplass på Cooper Island, *Palmyra (Cooper) Airport*. I etterkrigstida har Palmyra-atollen fått større interesse blant naturvernarar, som forskar på El Niño-effekten, global oppvarming, korallrev som forsvinn etc. 

Palmyra-atollen er også kjend for ei drapssak frå 1974 som vart kjend i USA som «The Sea Wind Murders».

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Palmyra Atoll|Palmyra Atoll]]» frå , den 10. juni 2012.* 


## Bakgrunnsstoff
Wakeøya

**Wakeøya** er ein atoll i det nordlege Stillehavet på om lag 7,4 km² som er underlagt USA.

## Historie

Wakeøya vart oppdaga allereie den 20. oktober 1658 av spanjolen Álvaro de Mendaña de Neyra. Sjølv gav han øya namnet *San Fransisco*, men øya fekk namn etter den britiske kapteinen William Wake, som vitja øya i 1796. Øya blei underlagt USA i 1899.

I januar 1941 bygde amerikanarane ein militærbase på øya. Øya er i dag kjend for slaget ved Wakeøya mellom USA og Japan rett etter åtaket på Pearl Harbor i 1941. USA overgav seg til Japan i desember 1941, og Japan okkuperte øya fram til september 1945.
Etter andre verdskrigen var øya strategisk viktig for USA i Koreakrigen og den kalde krigen. Øya tente også som flyktningleir for 8,000 vietnamesarar på flukt frå Vietnamkrigen. Det finst fleire krigsminnesmerke på øya i dag.

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wake Island|Wake Island]]» frå , den 10. juni 2012.*
Midwayøyane

**Midwayøyane** er ein atoll på 6,2 km² som er underlagt USA i det nordlege Stillehavet. Atollen består av øyane Sand Island, Spit Island og Eastern Island. Geologisk sett er atollen ein del av øygruppa Hawaii, sjølv om han ikkje er rekna til Hawaii i dag.

## Historie

Midwayøyane blei oppdaga av av kaptein N.C. Middlebrooks den 5. juli 1859. Kaptein William Reynolds la øyane formelt under USA i 1867, og dei vart då dei fyrste stillehavsøyane som vart annektert av USA. 

I 1903 vart øyane busette av arbeidsfolk som ville leggja telegrafkabel over Stillehavet. Dei innførte mange ukjende artar til øyane, t.d. kanarifugl, konglepalme, stovegran og kokosnøttpalme i tillegg til maur, termittar, kakerlakkar, tusenbein og mange andre insekttypar. Seinare same året vart ein radiostasjon oppretta på øya, og marinesoldatar vart plassert der.

Pan American Airlines begynte med sjøflyturar for rike turistar frå San Francisco til Kina så tidleg som 1935. Sjøflya mellomlanda ved Midwayøyane, så turistane fekk sjå øyane.

Frå 5. til 7. juni 1942 stod slaget ved Midway mellom USA og Japan. Øyane var strategisk viktige for USA også under Koreakrigen og den kalde krigen. 

Øyane er i dag svært viktige for dyrelivet sitt. Store mengder av verdsbestanden av laysanalbatross og svartfotalbatross hekkar på Midwayøyane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Midway Atoll|Midway Atoll]]» frå ,  den 10. juni 2012.*
Terra Nostra

***Terra Nostra*** er ein brasiliansk telenovela (såpeopera) skapt av Benedito Ruy Barbosa. Serien vart produsert av fjernsynsnettverket Rede Globo, og kvar episode varer i om lag 65 minutt. Første sending fann stad 20. september 1999. 

## Liste over skodespelarar
*Ana Paula Arósio - Giuliana Splendore 
*Thiago Lacerda - Matteo Batistella 
*Carolina Kasting - Rosana
*Antônio Fagundes - Gumercindo Telles de Aranha 
*Débora Duarte - Maria do Socorro Telles de Aranha
*Raul Cortez - Francesco Magliano
*Ângela Vieira - Janette Magliano 
*Marcello Antony - Marco Antonio
*Maria Fernanda Cândido - Paola
*Paloma Duarte - Anjélica 
*Gabriel Braga Nunes - Augusto Neves Marcondes 
*Odilon Wagner - Altino Neves Marcondes 
*Jackson Antunes- Antenor 
*José Dumont - Battista  
*Adriana Lessa - Naná 
*Elias Gleizer - Padre Olavo 
*Tânia Bondezan - Mariana
*Fernanda Muniz - Luiza
Asteni

**Asteni** (frå gresk *[[a-]]*, 'utan' og *sthenos*, 'styrke') er eit medisinsk omgrep for kraftløyse, slappheit eller låg motstandsevne mot påkjenningar. Ordet blir brukt både om fysisk og psykisk kraftløyse. Vidare kan ein *astenikar* vera ein person med asteni, eller som har ein spinkel kroppstype.

*Sirkulatorisk asteni* er ei form for fysisk asteni der ein har lågare evne enn normalt til å auka puls og blodtrykk ved påkjenningar.

*Neurasteni* eller *psykasteni* viser til ein tilstand der nervesystemet er meir irritabelt enn normalt og der personen er irritabel, trøytt og initiativlaus.

## Kjelder

*«asteni» i *[[Store medisinske leksikon]]*
*«asteni» i *[[Store norske leksikon]]*
Rayman: Hoodlums' Revenge

**Rayman: Hoodlums' Revenge** er eit plattformspel for Game Boy. Det blei gjeve ut som ein oppfølgjar til Rayman 3: Hoodlum Havoc eksklusivt 
til Game Boy Advance i 15. mars 2005.
Crash Twinsanity

**Crash Twinsanity** er eit plattform-videospel utgjeve av Vivendi Universal Games i Nord-Amerika den 1. oktober i 2004, i Europa 8. oktober i 2004 og i Japan den 9. november 2004. Spelet er utvikla av Traveller's Tales. Det finst til konsollane Xbox og Playstation 2.
Traveller's Tales

**Traveller's Tales** er eit engelsk programvarehus oppretta i 1989. Det kjøpte selskapet Giant Interactive Entertainment, som hadde einerett til å laga Lego-dataspel, i 2005. Dei to føretaka blei slått saman til TT Games, med Traveller's Tales som utviklardelen av det nye føretaket. Selskapet blei kjøpt av Warner Bros. Interactive Entertainment i 2007, men heldt fram med sjølvstendig drift.

## Spel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Traveller&#39;s Tales|Traveller&#39;s Tales]]» frå ,  den 9. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Lego Harry Potter: Years 1-4

**Lego Harry Potter: Years 1-4** er eit dataspel i Lego-videospelserien, utvikla av Traveller's Tales og utgjeve av Warner Bros. Spelet er basert på Harry Potter, og historia i spelet dekkjer dei fire fyrste bøkene og filmane om Harry Potter.

## Gameplay
Gameplayet i Lego Harry Potter er veldig liknande det som finst i tidlegare Lego-spel, der vekta ligg i å samle og utforske. Å utføre trylleformular er ein stor del av spelet, og det er eit veldig breidt spekter av trylleformular å lære ettersom ein gjer framgang i spelet. Det er også mogleg å lage eliksirar, som kan hjelpe spelaren å fullføre nivået om eliksiren er laga riktig. Ein skal også kome seg gjennom skoletimar og meistre å fly på sopelimar. Det er også mogleg å velje mellom anna over 100 forskjellige karakterar å bruke spelet gjennom.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Lego Harry Potter: Years 1-4|Lego Harry Potter: Years 1-4]]» frå ,  den 10. juni 2012.*
Politidistrikt

**Politidistrikt** er geografiske einingar ein kan dela politimyndigheita i eit land inn i.

## Noreg

I Noreg er Politi- og lensmannsetaten delt inn i politidistrikt. Distrikta er underlagde Politidirektoratet, som har ansvar for fagleg leing, styring og oppfølging.

Før 2002 var det 52 politidistrikt i Noreg. Våren 2001 behandla Stortinget ein politireform, som innebar ei samanslåing av fleire politidistrikt. Reforma blei verksam den 1. januar 2002 og innebar at talet på politidistrikt blei redusert til 27. Det er også lagt fram ulike forslag om vidare samanslåingar for å effektivisera politiverksemda.

Eit politidistrikt er leia av ein politimeister, ein statleg embetstittel som blir gjeven av Kongen i statsråd.

Innan kvart politidistrikt finst politistasjonar, lensmannskontor og namsfogdkontor. Kvar politistasjon er underlagd ein politistasjonssjef og har geografisk ansvar for eit politistasjonsdistrikt. Politistasjonar kan anten ha reine politioppgåver eller både politigjeremål og sivile rettspleie­gjeremål. Lensmannskontor er underlagd ein lensmann og har ansvar for eit lensmannsdistrikt. Lensmannskontor har både politigjeremål og sivile rettspleie­gjeremål. Namsfogdkontorer er underlagde ein namsfogd og dekkjer eit namsfogddistrikt. Namsfogdkontorer har berre sivile rettspleie­gjeremål.

Eit politidistrikt utgjer også ein lokal redningssentral (LRS), som har ei redningsleiing med representantar frå aktuelle offentlege etatar, med politimeisteren som formann. I si rolle som LRS er politidistriktet underlagd Hovudredningssentralene.

### Politidistrikt
# Finnmark politidistrikt
# Troms politidistrikt
# Nordland politidistrikt
# Trøndelag politidistrikt 
# Møre og Romsdal politidistrikt
# Vest politidistrikt (Hordaland og Sogn og Fjordane)
# Sør-Vest politidistrikt
# Agder politidistrikt
# Sør-Øst politidistrikt (Buskerud, Telemark og Vestfold)
# Oslo politidistrikt (Oslo, Asker og Bærum)
# Øst politidistrikt (Follo, Romerike og Østfold)
# Innlandet politidistrikt (Hedmark og Oppland)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Politidistrikt|Politidistrikt]]» frå , den 10. juni 2012.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* Statisisk sentralbyrå: Liste over kva kommuner som høyrer til kva politidistrikt 
* politi.no
Risæspråget

**Risæspråget** er den dialekta som vert snakka i Risør by i Risør kommune i Aust-Agder fylke.

## Kjenneteikn ved risæspråget
I Risør har dei mykje brukt Æ, som til døme Risæ - Risør. Dei har både sørlandstrekk og austlandstrekk, med blaute konsonantar. Risæværingane har før i gamal tid hatt korkje skarre-R eller rulle-R, men ein R som nesten ikkje kan høyrast.
Pitfall: The Lost Expedition

**Pitfall: The Lost Expedition** er eit action-eventyr videospel for Game Boy Advance, GameCube, PlayStation 2 og Xbox. Spelet blei gjeve ut i 2004.

## Karakterar
**Pitfall Harry** - ein modig utforskar og hovudpersonen.

**Nicole McCallister** - Jenta som Harry er forelska i og som blir kjærasten hans til slutt. Nicole er ein attraktiv bokorm og arkeolog som kom til jungelen for å leite etter far sin, Kevin.

## Stemmer
* Steven Jay Blum som Pitfall Harry.
* Rino Romano som Quickclaw, Guard #1.
* Jessica Bogart som Nicole McCallister.
* Cree Summer-Franck som Micay.
* David Kaye som Jonathan St. Claire, Graham.
* Michael Beattie som Hubert Leech, Pusca, Explorer.
* Phil Hayes som Dr. Bernard Bittenbinder, Chief.
* Pete Sepenuk som Mole, Guard #2.