open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ayn al-Fijah

**′Ayn al-Fijah** (arabisk عين الفيجة, òg skrive **Ain al-Fijeh** og **Ein Al Fejeh**) er ein liten by sør i Syria i Rif Dimashq guvernement, kring 25 km sørvest for Damaskus. I nærleiken ligg Dayr Miqrin i vest, al-Zabadani i nordvest, Basimah i søreast og Qudsaya i sør. I 2004 hadde landsbyen 3806 innbyggjarar.. Byen er det administrative senteret, men ikkje den største byen, i Ayn al-Fijah *[[nahiyah]]* («underdistrikt»), som består av seks stader og ein samla folkesetnad på 19&nbsp;584.

## Kjelde
Byen vart bygd kring Ayn al-Fijah-kjeldene, som er opphavet til elva Barada som gjer ferskvatn til Damaskus. I det første hundreåret evt. bygde romarane eit tempel ved Ayn al-Fijah. I 1907 bygde osmanske styresmakter det første reine vassrøyranlegget ved kjeldene. I 1924 starta den syriske forretningsmannen Lutfi al-Haffar og Abd al-Wahab al-Qanawati selskapet Ayn al-Fijah, som nytta vatn frå kjelda til kunstig vatning. Tidleg på 1900-talet var selskapet eit av dei mest lønsame og innovative i Damaskus.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ayn al-Fijah|Ayn al-Fijah]]» frå ,  den 27. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Det observerbare universet

**Det observerbare universet** er den delen av universet som er nær nok til at ein observatør kan observere, måle og formulere teoriar om det. For oss på jorda vil dette vere eit kuleforma område der lyset frå periferien akkurat har nådd fram til observatøren (på jorda). Kvar observatør i universet har sitt eige observerbare univers som kan ha eller ikkje ha overlappande regionar med det vi ser frå jorda. Fordi universet ekspanderer kan yttergrensa forandre seg over tid, og endre storleik og moglege felles regionar.

Det observerbare universet er etter gjeldande berekningar 13,7 milliardar år gammalt og begynte ved Big Bang. Det har no ein radius på 46,5 milliardar lysår i alle retningar frå jorda. Forenkla er dette den berekna noverande avstanden til fjernaste objekt vi kunne ha sett i det observerbare universet. Dette fordi lyset frå desse har brukt omkring 13,7 mrd år på å nå jorda, mens universet har fortsett å ekspandere. Ordet *observerbar* er ikkje eit teknisk omgrep av kva som faktisk kan observerast for eksempel med eit teleskop, men er eit uttrykk for at strålinga frå eit objekt i ytterkanten akkurat har hatt tid til å nå jorda. Fordi interstellar gass i universet i ein tidleg fase ikkje var ionisert og derfor ikkje transparent for det meste av strålinga, kan ikkje dei tidlegaste objekta observerast på vanleg måte.

## Referansar

## Sjå òg
*Galakse
*Universet

## Bakgrunnsstoff
* Cosmology FAQ
Joe Brown

**Joseph Brown** (), vanlegvis kjend som **Joe Brown**, er ein britisk fjellklatrar som særleg er kjend frå fleire ekspedisjonar på 1950- og 1960-talet. Han var den første til å klatra opp ei rekkje fjelltoppar, mellom anna verdas tredje høgaste fjell Kantjendjunga.

Joe Brown var fødd i Ardwick i Manchester som den yngste av sju i ein arbeidarklassefamilie. Han byrja å klatra som gut saman med vener, ofte med gamle, samanknytte tau. Frå 1946 drog han på klatreturar kvar helg, først i Peak District, seinare i Lake District og Snowdonia. På 1950-talet blei Brown kjend som klatrar, og skapte fleire nye klatreruter. Han blei med i Valkyrie climbing club og var med på å grunnleggja Rock and Ice Club. Han møtte ein annan klatrar, Valerie Melville Gray, som han gifta seg med 17. februar 1957. Dei fekk døtrene Helen i 1960 og Zoe i 1966.

I yrkeslivet gjekk Brown i lære hjå ein røyrleggjar og byggmeister. Han var ein viktig representant for ein ny generasjon av klatrarar frå arbeidarklassen, medan klatrarar tidlegare hadde kome frå over- og mellomklassen. Ein god ven og medklatrarar som også var røyrleggjar var Don Whillans frå Salford. Brown skapte ei rekkje nye klatreruter, mellom anna «Cemetery Gates»  (1951, med Don Whillans) og den mykje omtykte «Cenotaph Corner» (med Dough Belshaw i 1952) på Dinas Cromlech i Llanberis-passet. Han drog på fleire ekspedisjonar i Alpane, mellom anna gjorde han rekord opp Aiguille du Dru på to dagar med Whillans. 

Brown hadde aldri klatra i Himalaya før då han blei invitert med på Kantjendjunga-ekspedisjonen leidd av Charles Evans. 23. mai 1955 nådde han toppen av fjellet saman med George Band. Dei stoppa fem meter frå toppen ettersom ekspedisjonsleiaren hadde lova å ikkje klatra heilt opp til toppen av det heilage fjellet då han fekk løyve av den lokale leiaren. I 1956 hadde Brown ei anna asiatisk og svært krevjande førsteklatring, til vesttoppen av Muztagh i Karakoram saman med Ian McNaught-Davis.

På 1960-talet utførte Brown fleire klatringar for fjernsyn: Tre i Snowdonia og ei ny rute opp stauren Old Man of Hoy på Orknøyane i 1957, i lag med Ian McNaught-Davis og sir Chris Bonington. Femten år seinare klatra Brown same ruta saman med dotter si Zoe. Joe Brown medverka også med klatrescner i filmar som *Hazard*, *Upstairs Down Wales* og *[[Five Days One Summer]]*.

Joe Brown utvikla også nytt tryggingsutstyr for klatring. I 1966 opna han og kona ein klatreutstyrforretning i Llanberis i Wales. Seinare opna dei to filialar.

Brown har fortsett med klatring gjennom heile livet, og leia turar med vanskegrad «Extremely Severe» til han var oppi syttiåra.
Brown blei utnemnd til Member og seinare Commander of the British Empire i 2010 for tenestene sine til fjellklatring.
## Utgjevingar
* (Original Hardcover)
*  (Reprint Edition)

## Bakgrunnsstoff
* Joe-Brown.com, nettstad for Joe Brown-butikkane med presentasjonar av Brown
*«Joe Brown provides a rare glimpse of Kangchenjunga», *Footsteps on the Mountain*, Markhorrell.com
*«Joe Brown: The Gritstone Legacy» , *Climber*
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe Brown (climber)|Joe Brown (climber)]]» frå ,  den 28. mars 2014.*
Frode Fjellheim

**Frode Fjellheim** () er ein norsk sørsamisk musikar (piano og synthesizer) og vokalist (joik). Fjellheim er utdanna ved Trøndelag Musikkonservatorium (1980&ndash;84) og busett i Trondheim der han har vore frilansmusikar og komponist, bl.a. i oppsetningar ved Trøndelag Teater, med Rikskonsertane.  

Han har skrive bestillingsverk til bl.a. Festspela i Nord-Noreg (2000) og Telemarkfestivalen (*Sørsamar rundt Hardangervidda* med bl.a. Transjoik, 2003), og Vinterfestuka i Narvik (*Àhkunjárga* eller *Tøtta sitt ness*, 2006).

Sidan 1997 har han òg komponert filmmusikk for NRK og Lars Rasmussen sine barnefilmar.

På 1990-talet gav han ut plater med «Jazz Joik Ensemble»; i dag er bandet kjent under namnet «Transjoik», som har fire plateutgjevingar. Fjellheim var òg med i «Tango Concertino».  

Andre artistar han har samarbeidd med i plateutgjevingar er Iren Reppen, Annbjørg Lien, Sverre Porsanger, Ella Holm Bull, Tone Hulbækmo, Ulla Pirttijärvi og Kolbjørn Botten. Fjellheim driv òg eige musikkforlag, Vuelie.

Fjellheim komponerte opningslåten til Disney-filmen *Frost* (*[[Frozen]]*) frå 2013.

## Utgjevingar
* *Sangen vi glemte – Mijjen Vuelieh*, (Iđut 1991)
* Frode Fjellheims Jazz Joik Ensemble, *Saajve Dans* (Iđut 1994)
* *Joik for kor*, (Vuelie 2002)
* *Aejlies Gaaltije – den hellige kilden* (Vuelie 2004)
* *Med joik som utgangspunkt*, (Vuelie 2004)
* *Biejjien vuelie – Solkvad* (2013)

## Prisar og utmerkingar
*Statens arbeidsstipend (1993–1996) 
*Spellemannprisen 2004 åpen klasse, for *Aejlies Gaaltije – the Sacred Source*
*Sør-Trøndelag fylkes kulturpris, 2007
* Umeå sameforenings ærespris, 2007
* Liv Ullmann-prisen, 2015
* Hilmar Alexandersens musikkpris, 2015
* Gammleng-prisen 2016 i åpen klasse

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*vuelie.no, nettstaden hans
Ghouta

**Ghouta** (arabisk غوطة دمشق, *Ghūṭat Dimashq*) er ei samling gardar i Rif Dimashq like aust for Damaskus i Syria.
Det grøne beltet har vore eit populært fritidsområde for innbyggjarane i byen, særleg om våren. 
Området har vore busett sidan antikken og ei ukontrollert utvikling har gått føre seg gjennom dei føregåande tiåra. Det aukande behovet for mat under den raske folkeveksten i hovudstaden, urbanisering og industriutvikling, har auka trykket mot dette jordbrukslandet. 

Damaskus Ghouta er eit grønt jordbruksbelte som ligg sør og aust for byen Damaskus. Området skil byen frå dei grøne beitemarkene på grensa til Den syriske ørkenen. Det har gjeve innbyggjarane forskjellige typar korn, grønsaker og frukt i tusenvis av år.
På 1980-talet byrja veksten til Damaskus å erstatta jordbrukslandet i området med bustader og industri, og den grøne sona minka. 

## Avlingar
I Ghouta dyrker ein plommer, poppel- og valnøttre og bomull i tillegg til mais, alfalfa, bygg og kveite. 

## Ressursar og farar
Dette området har mange forskjellige miljøproblem, inkludert vassmangel og særs lite årleg nedbør. Det er så lite vatn i området at grunnvassnivået har auka dramatisk i store delar av Ghouta. Det er i tillegg stadig aukande forureining frå trafikken i Damaskus, industri, avfall og kloakk. 

Før luftåtak frå den syriske hæren til Bashar al-Assad under den syriske borgarkrigen budde det rundt to millionar menneske i Ghouta. Krigen har redusert folketalet til rundt 400&nbsp;000 og ført til svolt og underernæring blant innbyggjarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ghouta|Ghouta]]» frå ,  den 28. mars 2014 og 22. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Al-Ghūṭah, Rīf Dimashq i Syria
* The Damaskus Ghouta Pilot Area
Al-Fawwar-kjelda

**Al-Fawwar-kjelda** (arabisk **نبع الفوّار**, *Nab` al-Fawwar*) er ei vasskjelde nord i Syria ved byen Zweitina i Homs guvernement.

Det er eit viktig landemerke i byen fordi ho er religiøst viktig med plasseringa nær St. Georg-klosteret. Al-Fawwar er i hovudsak ei lita grotte med nokre få trappetrinn inn og der vatnet siv ut frå nokre få opningar. Kjelda flyt sporadisk og det kan gå dagar og stundom månader utan at det flyt vatn ut. Før vatnet kjem fram att kan ein høyre ein høg lyd frå undergrunnen nokre minuttar før vatnet kjem flytande. Lyden kjem av luft som vatnet pressar ut gjennom dei tronge sprekkene det strøymer gjennom. Folk har rekna dette som eit godt teikn.

Kjelda er omgjeve av mange restaurantar, kafeteriaer og hotell. Tusenvis vitjar Al-Fawwar-kjelda kvart år, hovudsakleg turistar og vitjande ved klosteret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Fawwar-kjelda|Al-Fawwar-kjelda]]» frå ,  den 27. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*St. George Church and Al-Fawwar-kjelda, Marmarita. Henta on 29. november 2006
Sámi dieđalaš áigečála

**Sámi dieđalaš áigečála** er eit vitskapleg tidsskrift som blir gjeve ut på samisk (alle artiklane har så langt vore på nordsamisk). Tidsskriftet blir gjeve ut av Senter for samiske studier ved UiT Noregs arktiske universitet og Samisk høgskole i Kautokeino, og blir i hovudsak finansiert av Noregs forskingsråd og vertsinstitusjonane. Frå og med 2010 er alle artiklane i tidsskriftet tilgjengelege i elektronisk form som open access.

Redaksjonen består av Harald Gaski, Samisk høgskole, Berit Anne Bals Baal, Kristina Labba, UiT, Lill Tove Fredriksen, UiT og Mikkel Nils Sara, Samisk høgskole.

## Tidlegare redaktørar
* Solveig Joks
* Kaisa Rautio Helander

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*
Skogbruk i Syria

**Skogbruk i [[Syria]]** er avgrensa til kystfjella som strekkjer seg frå grensa til Tyrkia til Libanon, parallelt til Middelhavet. Skogområda i Syria har minka frå 20&nbsp;000 kvadratkilometer i 1911 til 7&nbsp;500 kvadratkilometer i 1947. I 2010 var skogområda kring 4&nbsp;500 kvadratkilometer, eller 2,55 % av det samla arealet av Syria.

## Historie
I antikken var Syria rikt skogkledd. Mange av skogane har vorte tynna ut eller forsvunne på grunn av hogst for tømmer og ved, overbeite og mange skogbrannar.

## Regionar og artar
Nord i Syria ligg skogsområdet Kurd-Dagh, nordvest for Aleppo. Kurd-Dagh er særleg snauhogd på grunn av stor hogst under fyrste verdskrigen. Det er redusert til krattskog av Kermes-eik (*[[Quercus coccifera]]*), med enkelte Aleppo-furuar (*[[Pinus halepensis]]*) og svartfuru.

I nordvest, nær grensa til Tyrkia og provinsen Hatay dekkjer dei to skogane Baer og al-Bassit i alt . Dei dannar den største skogen i Syria. Bassit, nær kysten, består av tett tett aleppofuru. Skogen vart herja av brann. Baer, som ligg 800 meter over havet, består av aleppofuru, tyrkisk eik (*[[Quercus cerris]]*) og vallone-eik. Skogen er hovudsakleg verna mot hogst, men kring kantane, vert skogen fjerna for å nyttast i tobakkstørkingsverk..

Al-Ansariyahfjella går parallelt til kysten og stig til 1500 meter over havet og strekkjer seg over 100 km ned til Homskløfta. Fjellryggen er dekt med eik. Det finst fleire isolerte lommer med libanesisk seder (*[[Cedrus libani]]*), kilikisk furu (*[[Abies cilicica]]*) og einer (*[[Juniperus excelsa]]*). Der høgda går ned til 800 meter veks eviggrøne eiketre. Skogane ved al-Ansariyahfjella dekkjer eit område på kring .

Dei indre fjellkjedene er nesten heilt avskoga. Daddelpalma (*[[Phoenix dactylifera]]*) og pistasjetra er dei einaste tre som veks i Den syriske ørkenen. Pistasjetre er spreidde og det finst berre nokre få tre per hektar, men dei strekkjer seg over to enorme område i Den syriske ørkenen: Abd-el-Aaziz i al-Jazira og Bilas i Palmyra-området.

## Sjå òg
*Ajloun skogreservat (Jordan, nær Syria)
*Guds sedar (Libanon)
*Dibeen skogsreservat (Jordan, nær Syria)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Forestry in Syria|Forestry in Syria]]» frå ,  den 29. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aslaug Dahl

**Aslaug Magna Dahl** () er ein norsk tidlegare langrennsløpar frå Nesseby. Ho var med å vinne bronsemedaljen for Noreg i 3x5 km stafett under vinter-OL 1972 i Sapporo. Dahl vart noregsmeister på 5 km i 1970 og 1976, og tok elles seks NM-sølv i tida mellom 1970 og 1976. 

## Karriere
Dahl deltok i sin fyrste noregsmeisterskap på ski i 1969 og vart nummer seks på 10 km. Året etter overraska ho og vart norsk meister på 5 km i Meldal. I 1971 fekk ho med seg dei individuelle sølvmedaljane frå NM, i begge tevlingane vart ho slått av Berit Mørdre. Nye sølvmedaljar fekk ho på 5 km i 1972, 10 km 1973 og 5 km i 1974. I 1972 fann ho si overkvinne i Katharina Mo Berge, sidan i Berit Mørdre.

Under vinterleikane 1972 i Sapporo vart ho nummer seks og beste norske på opningsdistansen 10 km, for så å verte nummer åtte på 5-kilometeren. I stafetten over 3x5 km gjekk Dahl andreettappen etter Inger Aufles, ei tevling som enda med at Berit Mørdre gjekk dei norske kvinnene inn til bronsemedaljar.

Dahl vann sin andre NM-tittel då ho sigra i ein tett 5 kilometer under NM 1975 i Flatebygd, 1,6 sekundar føre Marit Myrmæl og 3,1 sekundar framom Berit Mørdre. I 1976 tok ho si tiande og siste NM-medalje (2-6-2) då ho kom på sølvplassen etter Berit Johannessen på den alle fyrste 20 km i NM-samanheng, eit renn som vart avvikla i Surnadal.

Dahl la opp etter 1977-sesongen.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
* Ski-VM 1970 i Strbske Pleso: Nr 14 på 10 km, nr 4 på stafetten
* Vinter-OL 1972 i Sapporo: Nr 6 på 10 km. Bronsemedalje på stafetten.
* Ski-VM 1974 i Falun: Nr 16 på 10 km

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1969: Nr 6 på 10 km i Alvdal
*Ski-NM 1970: Gullmedalje på 5 km i Meldal
*Ski-NM 1971: Sølvmedalje på både 5 km og 10 km på Fåberg
*Ski-NM 1972: Sølvmedalje på 5 km i Tydal
*Ski-NM 1973: Sølvmedalje på 10 km og bronsemedalje på 5 km
*Ski-NM 1974: Sølvmedalje på 5 km og bronsemedalje på 10 km i Selbu
*Ski-NM 1975: Gullmedalje på 5 km i Flatebygd
*Ski-NM 1976: Sølvmedalje på 20 km i Surnadal
*Ski-NM 1977: Nr 9 på så vel 10 km som 20 km på Røros

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar.
Ajía Paraskeví på Lésvos

**Ajía Paraskeví** (gresk Αγία Παρασκευή) er ein landsby og tidlegare kommune inst i Kalloníbukta midt på øya Lésvos i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Ajía Paraskeví vart innlemma i kommunen Lésvos i 2011, men inngår frå 2019 som ei kommunaleining i kommunen Vest-Lésvos.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Ajía Paraskeví 2&nbsp;230&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 2&nbsp;032&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Svartbjørk

**Svartbjørk** (*Betula nigra*) er ei bjørk som er naturleg viltveksande aust i USA, frå New Hampshire vest til sørlege delar av Minnesota og sør til nordlege Florida og Aust-Texas. Ho er vanleg på flaumbankar og sumper. 

Svartbjørka er eit løvfellande tre som blir 25 meter høgt, sjeldant 30 meter. Stammen har typisk diameter på opptil 50 cm (svært sjeldan opp i 150 cm), ofte med fleire stammar. Borken er svært variabel, vanlegvis mørk grå-brun til rosaaktig brun og skjella, men hjå enkelte individ glatt og kremete rosakvit, mens den lause neveren er som oppkrølla papirark. Bjørka har blanke, mørkegrøne blad som blir gule om hausten.

Treet er brukt i landskapsarkitektur på grunn av den særmerkte borken og ettersom det toler å veksa både i våte og sumpaktige og høgaregliggjande område. Det er utvikla fleire kultivarar med mykje kvitare bork enn opphavsforma, som  'Heritage' og 'Dura Heat'. Dette er dei einaste lysfarga bjørketrea som er motstandsdyktige mot amerikansk bjørkepraktbille som finst i varme område i søraustlege USA.

Urfolk i USA brukte den kokte sevja som eit søtingsmiddel lik lønnesirup. Innsida av borken blei brukt som hungermat. Bjørka er vanlegevis for vridd og kvistete til å ha verdi som tømmertre.

## Kjelder

*''Betula nigra'', rhs.org.uk
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Svartbjørk|Svartbjørk]]» frå , og «[[:nb:|Betula nigra]]» frå  den 29. mars 2014.*

## Bakgrunnsstoff
Palmyra

__NOTOC__

**Palmyra** (arabisk تدمر, *Tadmur*; arameisk ܬܕܡܘܪܬܐ,  hebraisk תַּדְמוֹר, *Tadmor, Taḏmôr*, gammalgresk Παλμύρα) er ein arabisk ruinby sentralt i Syria. Han var ein viktig by i antikken og låg i ein oase 215 km nordaust for Damaskus og 180 km sørvest for Eufrat ved Deir ez-Zor. Han var lenge ein viktig stoppestad for karavaner som skulle krysse Den syriske ørkenen og var kjend som *Ørkenbrura*. Dei tidlegare dokumenterte kjeldene omtalar byen med det semittiske namnet Tadmor, Tadmur eller Tudmur (som tyder «byen som fråstøyter» på amorittisk og «den ustyrlege byen» på arameisk) på babylonske tavler funne i Mari.

Sjølv om byen vart fråflytta etter 1500-talet, vert han framleis kalla Tadmor på arabisk. Det ligg ein nyare by med same namn like ved ruinane. Innbyggjarane bygde ei rekkje store monument med gravkunst som kalksteinsheller med byster av dei avlidne. 

Staden vart oppført på lista til UNESCO over verdsarva i 1980.

## Klima

## Sjå òg

*Det palmyrenske riket
*Bel-tempelet
*Romarteateret i Palmyra

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Christian Sahner, «The Temple of the Bride of the Desert,» The Wall Street Journal, 27. august 2011 http://online.wsj.com/article/SB10001424052702304521304576447862999899934.html
*Metropolitan Museum of Art - Palmyra
*Temple of Baal, Palmyra i Syria
*Palmyra. Italian-Syrian Archaeological Mission of the University of Milan
*http://i-cias.com/e.o/palmyra.htm
*Interactive 360º panoramas of Palmyra
Semperoper

**Semperoper** (*Semperoperaen*) er eit vidgjete operahus i Dresden i Tyskland, der *[[Sächsische Staatsoper Dresden]]* (*Den [[Sachsen|sachsiske]] statsoperaen i Dresden*) har tilhald. Operahusets eige orkester har namnet *[[Sächsische Staatskapelle Dresden]]* (Det statlege sachsiske orkesteret). I tidlegare tider var dette operahuset staden for den keisarlege hoff- og statsoperaen i Sachsen. 

Namnet *Semperoper* har operahuset fått etter arkitekten som teikna det, Gottfried Semper. Huset stod ferdig i 1841, men har vorte skada fleire gonger seinare, under ein brann i 1869, og av dei alliertes bombingar av Dresden i februar 1945 (under den andre verdskrigen). Det vart oppattbygd og opna på nytt i 1985, men vart mykje skada enno ein gong under dei flaumane som råka Dresden og store lutar av Sentral-Europa i 2002.

## Bakgrunnsstoff

* Internettsidene til Semperoper
Den syriske ørkenen

**Den syriske ørkenen** (arabisk بادية الشام, *Bādiyat ash-shām*), òg kalla Den syrisk-arabiske ørkenen, er ein kombinasjon av stepper og verkeleg ørken som ligg nord i Arabia og dekkjer over 500&nbsp;000 kvadratkilometer av Syria. Ørkenen er særs steinete og flat.

## Geografi
Den syriske ørkenen er ein del av Al-Hamad, som dekkjer delar av Tyrkia, Syria, Irak, Jordan og Saudi-Arabia. Han grensar i vest til Orontesdalen og i aust til Eufrat. I nord går ørkenen over i meir frodige grassletter. I sør held ørkenen fram sørover på Den arabiske halvøya. Mange mindre ørkenar ligg innanfor den Den syriske ørkenen som Palmyra. Damaskus ligg i ein oase i ørkenen. Det merkverdige landskapet i ørkenen vart danna av lava frå vulkanområdet Jabal ad Duruz sør i Syria. Den syriske ørkenen er opphavet til syrisk hamster.

## Historie
Ørkenen var historisk busett av beduinar og mange lever framleis i området, men hovudsakleg i byar og busetnader nær oasar. Somme beduinar lever framleis på den tradisjonelle måten i ørkenen. Safaittiske inskripsjonar, førarabiske tekstar skrivne av skrivekunnige beduinar, finst over heile Den syriske ørkenen. Desse er daterte til kring det første hundreåret fvt. til 300-talet evt. 

Under Irakkrigen var ørkenen ei viktig forsyningslinje for irakiske opprørarar, og den irakiske delen av ørkenen vart ein viktig skanse for sunni-opprørarar som opererte i Al Anbar guvernement, særleg etter at koalisjonen erobra Fallujah under operasjon Phantom Fury. Ei rekkje militære operasjonar frå koalisjonen var relativt ineffektive når det gjaldt å drive opprørarane ut av ørkenen. Opprørarane byrja å få kontroll over det omliggande området. I september 2006 hadde dei fått kontroll over nesten heile Anbar guvernement og hadde flytta det meste av styrkane, utstyret og leiarane sine lenger aust til byar opprørarane kontrollerte nær Eufrat. Den syriske ørkenen vart framleis nytta som ei av hovudrutene for å smugle utstyr.

## Sjå òg
*Den fruktbare halvmånen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Den syriske ørkenen|Den syriske ørkenen]]» frå ,  den 29. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ras al-Bassit

**Ras al-Bassit** (arabisk رأس البسيط), historisk kjend som **Posideion** eller **Posideium**, er eit lite nes 53 km nord for Latakia i Syria ved Middelhavet. Neset er ein populær feriestad og kystlinja er uvanleg med særeigne svarte sandstrender.

## Historie
Ein trur at Ras al-Bassit er staden der den greske byen Posideium låg i antikken, nemnt av både Strabon og Herodotos.

Utgravingar leia av den franske arkeologen Paul Courbin mellom 1971 og 1984 avslørte ein liten busetnad frå seinbronsealderen, då han kan ha fungert som ein utpost for Ugarit, i sør. I motsetnad til Ugarit overlevde Bassit inn i jarnalderen. Han hadde sterke band til Fønikia og Kypros, og grekarane var her frå 600-talet fvt. Bassit vart utvida og akropolisen vart forsterka under grekarane.

Dei kanadiske arkeologiske utgravingane i 2000 har fokusert på den seinromerske og austromerske åpå staden (Université du Québec à Rimouski / Université de Montréal). Bassit blømde frå seint på 200-talet til tidleg på 500-talet fvt. og denne perioden er markert av mange viktige byggprosjekt. Eit kyrkjeområde vart bygt ved foten av akropolisen på 500-talet, då staden var i nedgang, og han verkar å ha blitt gradvis fråflytta kort tid etter den arabiske erobringa. Utgravinga av kyrkja synte eit lite kapell frå krosstoga (1100- til 1200-talet).

Hamna var framleis i bruk under krosstoga og var destinasjon for venetianske skip på 1400- og 1500-talet. På 1700-talet vart han berre nytta av lokale fiskarar. 

## Geografi
Like nord for staden ligg Aqraa, det høgaste fjellet på austkysten av Middelhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ras al-Bassit|Ras al-Bassit]]» frå ,  den 29. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bibliografi
* Courbin, Paul (1986). 'Bassit'. *Syria* 63, s.&nbsp;175–220.
*
* Beaudry, Nicolas, & Perreault, Jacques Y. (2003). 'Travaux récents à la basilique de Ras el Bassit', *Annales archéologiques arabes syriennes* 45-46, s.&nbsp;381–391.
* Beaudry, Nicolas (2005). 'Formes architecturales et géographie historique: l'église de Bassit et le corpus nord-syrien', *Mélanges Jean-Pierre Sodini*, Travaux et mémoires 14, Paris, s.&nbsp;119–136. 
* Mills, Philip J. E., & Beaudry, Nicolas (2007). 'The ceramic coarse wares from the basilica excavations at Ras el Bassit in Syria: a preliminary assessment', *LRCW2. Late Roman coarse wares, cooking wares and amphorae in the Mediterranean: archaeology and archaeometry*, British Archaeological Reports S1662, Oxford, s.&nbsp;745–754.
* Beaudry, Nicolas (2007). 'Ras el Bassit et l'Antiquité tardive sur la côte nord-syrienne', *Revue d'études des civilisations anciennes du Proche-Orient* 13, s.&nbsp;19–28.

## Bakgrunnsstoff
 MAQREB - Mission archéologique canadienne à Ras el Bassit
Ras Ibn Hani

**Ras Ibn Hani** (arabisk رأس ابن هاني) er eit lite nes som ligg 8 km nord for Latakia i Syria ved Middelhavet. Det er ein viktig arkeologisk stad som var busett nesten kontinuerleg frå seint i bronsealderen til bysantinsk tid. Staden er no ein stor feriestad kalla Cote d'Azur.

## Historie
Kyststaden ligg berre to timars gåtur frå bronsealderstaden Ugarit, og overlevde så vidt kollapsen til Ugarit mot slutten av bronsealderen. Staden er identifisert staden grekarane kalla *Betyllion*,.

Spor ved leirstaden indikerer at busetnaden ved Ras Ibn Hani vart folkesett på by av ptolemeiarar på midten av 200-talet fvt., etter den tredje syriske krigen. Som følgje av krigen tok egyptarane over Selvkia Pieria. Ein trur at for å verne Selvika Pieria frå Laodicaea (Latakia), som vart kontrollert av Selevikide-dynastiet grunnla Ptolemaios III ein busetnad ved Ras Ibn Hani. Denne busetnaden var visstnok kortliva. Spora indikerer at han forsvan etter andre halvdelen av det første hundreåret fvt. etter at Det ptolemeiske kongedøme mista kontrollen over området.  Robin Lane Fox skriv  at Trajan gjekk i land på denne staden for å nå troppane sine i Syria under det lagnadstunge mesopotamiske felttoget i 114–117 fvt.

## Arkeologiske funn
Arkeologiske funn indikerer at det var ein hellenistisk busetnad her, men namnet og kva tid han vart grunnlagd er ikkje kjend, og han er heller ikkje nemnd i kjeldene. Det er funne minst 512 hellenistiske myntar. Kring 170 ptolemaiske myntar er datert frå regjeringtida til Ptolemaios II, Ptolemaios III og Berenike, 309—80&nbsp;fvt. Ein har òg funne ein inskripsjon som er datert til andre halvdel av 200-talet fvt. med ei liste over ptolemaiske leigesoldatar.

## Sjå òg
*Minet el-Beida
*Ugarit

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ras Ibn Hani|Ras Ibn Hani]]» frå ,  den 29. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bibliografi
*
Armin van Buuren

**Armin van Buuren** () er ein nederlandsk trance-DJ og musikkprodusent. Han vart i 2007, 2008, 2009 og 2010 vald til verdas beste DJ i den årlege kåringa til britiske *DJ Magazine*. Ingen andre har nokon gong vunne prisen fire år på rad i den nederlandske musikkhistoria.

Van Buuren vart fødd i Leiden i Nederland. Han voks opp med musikalske foreldre og blei tidleg inspirert og fascinert av musikk. I tillegg til sin kjærleik for musikk fatta han seinare interesse for teknologi og datamaskinar. Då han var 14 år kjøpte han sin fyrste samplar, tok synthen til far sin og byrja å lage musikk.

Då han sykla til skulen, høyrde han ofte på musikk av Jean Michel Jarre og Ben Liebrand. Han hadde stor respekt for Ben Liebrand og sende han ein demo som blei mottatt med stor entusiasme. Liebrand lærde van Buuren ein stor del om miksing og produksjon av musikk det følgjande året.

Van Buuren fekk stor interesse i miksing og byrja å jobbe som DJ på ein lokal klubb som heitte Nexus. Då han slutta på vidaregåande skule i 1995, byrja han å studere juss på universitetet. Han flytta studioutstyret sitt frå soverommet til eit ekte studio. Nokre av dei fyrste låtane han produserte i sitt nye studio var hitar som «Touch Me» og «Communication». Han likte ikkje å vere bunden til ein spesiell musikkstil, så dei neste åra hadde ein variert stil. Han beskriv musikken sin som oppløftande, melodirik og energisk.

Han har i seinare tid fullført utdanninga og er per dags dato ein fullverdig advokat i Nederland. Den 17. september 2009 gifta han seg med Erika van Thiel etter eit forhold på over 10 år.
Sanna Grønlid

**Sanna Grønlid** () er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Høydalsmo i Tokke. Ho vart verdsmeister på 5 km i 1985 og på 10 km i 1987. I 1985 vann ho også verdscupen i skiskyting.

### Aktiv
Grønlid var ein av pionerane då skiskyting for kvinner kom i gang frå 1983-sesongen. Etter at Gry Østvik vann den fyrste (uoffisielle) verdscupen i skiskyting føre Siv Bråten, kom Grønlid med i toppen då tre norske kvinner toppa verdscupen i skiskyting 1984; Mette Mestad vann, med Grønlid og Bråten på dei neste plassane. I 1985 vann Grønlid verdscupen, deretter måtte ho ein plass ned i 1986-sesongen og ytterlegare ein plass ned, til tredjeplass, i 1987-sesongen.

Grønlid fekk to sølvmedaljar under VM i skiskyting 1984 i Antholz, fyrst i 5 km sprint bakom Venera Tsjernysjova frå Sovjetunionen, sidan med det norske stafettlaget over 3x5 km. Året etter vann Grønlid gullmedaljen på 5 km under VM i sveitsiske Egg am Etzel, samt sølvmedaljar på 10 km og i 3x5 km stafett. Under VM 1986 i Falun vart det bronsemedaljar i dei to øvingane der ho året før tok sølvmedaljar. I sitt siste verdsmeisterskap i Lahti 1987 vann Grønlid ein klar siger på 10 km og fekk ein ny stafett-bronse, som i Falun i 1986, gjekk ho på lag med Anne Elvebakk og Siv Bråten.

Grønlid la opp etter 1987-sesongen.

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Gunn Margit Andreassen

**Gunn Margit Aas Andreassen** () er ein norsk tidlegare skiskyttar frå Birkenes. Ho vart verdsmeister med Noreg sitt stafettlag i 2004, året før tok ho under VM 2003 si einaste internasjonale meisterskapsmedalje; bronsemedaljen på 15 km. I tillegg har ho vunne tre stafettmedaljar; bronse under VM 1997 og under OL 1998 i Nagano, samt OL-sølv i 2002 i Salt Lake City. Andreassen vart norsk meister to gongar; 1995 og 2003. Ho er sambuar med Frode Andresen, og brordotter av Reidar Andreassen.

## Aktiv
Gunn Margit Andreassen markerte seg nasjonalt i 1992-sesongen med ein NM-bronse på skiskyttarsprinten i Skrautvål. Ho deltok i vinterleikane 1994 på Lillehammer utan å markere seg. Under NM 1995 i Fet i Akershus vart ho noregsmeister for fyrste gong då ho vann 15-kilometeren med over eitt minutt til neste løpar. Same sesongen gjekk ho som ankerkvinne Noreg inn til bronse på kvinnestafetten under VM i Antholz. To år seinare, i 1997, spurtslo Andreassen russiske Olga Romasko på VM-stafetten og sikra sølv for Noregs fire utvalde kvinner. I same meisterskapen i Osrblie vart ho beste norske deltakar individuelt med sin femteplass i sprint-øvinga.

Dei same fire norske kvinnene, Ann Elen Skjelbreid, Annette Sikveland, Liv-Grete Skjelbreid og Andreassen, som vann VM-sølv på stafetten i 1997, tok OL-bronse i Nagano i 1998. Einaste skilnaden var at Andreassen og Liv-Grete Skjelbreid hadde bytta etappar. Fire år seinare vart det stafett-sølv på Noregs kvinnelag i dei neste olympiske leikane i Salt Lake City. Sikveland var då borte frå laget, inn på andre etappen hadde Linda Tjørhom kome, elles stilte Noreg i same formasjon som i 1998, med Andreassen på tredje etappe.

I 2003 vart VM i skiskyting avvikla i Khanty-Mansijsk. Her lukkast Andreassen overmåte på 15 km, med fire fulle hus på skytebanen kom ho i mål som vinnar av bronsemedaljen. Same sesongen vart ho norsk meister for andre og siste gong då ho vann 7,5 km sprint i Tromsø. Eit nytt, stort høgdepunkt kom under VM 2004 i Oberhof der Noregs fire skiskyttarkvinner; Linda Tjørhom, Gro Marit Istad, Gunn Margit Andreassen og Liv Grete Poirée vann ein suveren siger på stafetten.

Andreassen deltok i sine fjerde olympiske leikar i 2006 i Torino, heilt utan suksess. Ho trappa ned satsinga på skiskyting etter OL-sesongen og la opp for godt i 2009.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Anti-Libanonfjella

**Anti-Libanonfjella** er det vestlege namnet på **Den austlibanesiske fjellkjeda** (arabisk جبال لبنان الشرقية), som er ei fjellkjede som går sørvest-nordaust og dannar størstedelen av grensa mellom Syria og Libanon. Grensa er i stort grad lagt langs ryggen av fjellkjeda. Det meste av fjellkjeda ligg i Syria. 

Det vestlege namnet (Anti-Libanon) kjem frå det greske Anti-Libanus, der prefikset «anti» tyder ‘midt imot’. Fjellkjeda ligg aust for og parallelt (midt imotLibanonfjella. I sørenden strekkjer fjella seg inn i Golanhøgdene. I vest ligg dalar som skil fjella frå Libanonfjella sentralt i Libanon - Beqaadalen i nord og Hasbanidalen i sør. I aust, i Syria, ligg Det austlege platået der byen Damaskus ligg.

Anti-Libanonfjella strekkjer seg over kring 150 km. I nord strekkjer dei seg nesten til den syriske byen Homs. I sør går fjella over i Golanhøgdene, men omfattar det høgaste fjellet Hermon (*Jabal el-Shaykh* på arabisk), på 2&nbsp;814 meter over havet, og Ta'la't Musa, på 2&nbsp;669 meter over havet. Desse toppane er snødekte det meste av året og ligg på grensa mellom Libanon og Syria. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anti-Lebanon mountains|Anti-Lebanon mountains]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Johannes Thingnes Bø

**Johannes Thingnes Bø** () er ein norsk skiskyttar frå Markane i Stryn som vann verdscupen i skiskyting 2019. Åra 2015-19 sikra han seg sju gullmedaljar i verdsmeisterskapane, attåt han  vart olympisk meister på 20 km under Vinter-OL 2018. I tillegg vann han desse sesongane fem VM-sølv, to OL-sølv og to VM-bronsar. Han er ein yngre bror til Tarjei Bø og medlem i Markane Idrettslag.

## Aktiv
Johannes T. Bø markerte seg allereie tidleg som eit stor idrettstalent. I 2011 vart han dobbel junior-noregsmeister i skiskyting og attpåtil norsk juniormeister i 15 km langrenn. Sesongen etter vann han to individuelle gullmedaljar og stafettgull under junior-VM i skiskyting i finske Kontiolax. I sin siste juniorsesong var han nær ved å kopiere alle desse prestasjonane, men måtte nøye seg med sølv på sprinten, i tillegg til gullmedaljane i jakstart og på stafetten.

Bø fekk sitt definitive internasjonale gjennombrot som skiskyttar då han midt i desember 2013 vann både sprint-tevlinga og den etterfylgjande jaktstarten under verdscuprenna i Annecy-Le Grand Bornand. Under Vinter-OL 2014 deltok han for Noreg i 4 x 7,5 km stafett, eit lag som kom på fjerdeplass, hans beste individuelle plassering i leikane kom på den avsluttande fellesstarten der han vart nummer åtte. På tampen av sesongen, i tida 13.-16. mars, gjekk han til topps i samtlege tre verdscuprenn i Kontiolahti. Då sesongen var over etter tevlingar i Holmenkollen, stod han att med tredjeplassen i verdscupen i skiskyting for 2014-sesongen, få poeng bakom landsmannen Emil Hegle Svendsen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johannes Thingnes Bø|Johannes Thingnes Bø]]» frå ,  den 30. mars 2014.*  
 
*
Ajásos

**Ajásos** (gresk Αγιάσος) er ein landsby og tidlegare kommune aust på øya Lésvos i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Ajásos vart innlemma i kommunen Lésvos i 2011, men inngår frå 2019 som ei kommunaleining i kommunen Mytilíni.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Ajásos 2&nbsp;001&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1&nbsp;934&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Pappádos

**Pappádos** (gresk Παππάδος) er ein landsby søraust på øya Lésvos i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Pappádos var hovudsete i den tidlegare kommunen Jéra, som no er ei kommunaleining i kommunen Mytilíni.

## Referansar
Gervasio Antonio de Posadas

**Gervasio Antonio de Posadas y Dávila** () var med i det andre triumviratet av Dei sameinte Río de la Plata-provinsane (seinare Argentina) frå 19. august 1813 til 31. januar 1814, og deretter øvste direktør fram til 9. januar 1815.

Posadas var fødd i Buenos Aires og utdanna seg til jurist. Han arbeidde for dei spanske styresmaktene fram til Mairevolusjonen i 1810. Han støtta sentraliseringsfraksjonen (framfor føderalistane) og nærma seg Mariano Moreno. I 1811 måtte han vera ei tid i eksil i Mendoza. I 1813 deltok han i den konstituerande forsamlinga *[[Asamblea del Año XIII]]* ('År 13-forsamlinga'). Frå 19. juni 1813 blei han med i det andre triumviratet saman med José Julián Pérez og Nicolás Rodríguez Peña då han erstatta Antonio Álvarez Jonte. Då forsamlinga seinare oppløyste triumviratet til fordel for ein enkeltperson som øvste leiar, blei Posadas utvald til å bli den første i stillinga.

Som øvste direktør laga Posadas provinsane Entrerios, Tucuman og Salta, og sende troppar til hæren i Banda Oriental. Montevideo blei teken av nevøen hans, general Carlos María de Alvear. Rivalisering mellom José Gervasio Artigas i Uruguay og general José Rondeau i øvre Peru, saman med mislukka forsøk på å forhandla med den spanske krona, førte til at Posadas måtte gå av den 9. januar 1815. General Alvera etterfølgde han som øvste direktør, men blei kort tid seinare fjerna frå makta ved eit statskupp. Utan støttespelarar i maktposisjonar blei Posadas fengsla i august 1815 og halden fanga i seks år. Han byrja skriva memoara sine i 1829.

Gervasio Antonio de Posadas y Dávila døydde i Buenos Aires.

## Kjelder

* «Posadas, Gervasio Antonio», *Appletons' Cyclopædia of American Biography* (1900)
* «Gervasio Antonio de Posadas», buscabiografias.com
*DIRECTORIO DE POSADAS (1814-1815) , edant.clarin.com

## Bakgrunnsstoff
*''Memorias de Gervasio Antonio Posadas, director supremo de las provincias del Rio de la Plata en 1814 (1920)'' ved Internet Archive (archive.org)
Jabal al-Druze

**Jabal al-Druze** (arabisk **جبل الدروز**, *Drusarfjella*), offisielt **Jabal al-Arab** (arabisk **جبل العرب**, *Arabarfjellet*), er eit vulkanområde sør i Syria, i As-Suwayda guvernement. Dei fleste innbyggjarane i denne regionen er arabiske drusarar i tillegg til eit lite arabisk kristent samfunn. Safaitiske inskripsjonar vart først funne i dette området. Det var ein sjølvstyrt stat i det franske mandatet i Syria frå 1921 til 1936, med same namnet. Tidlegare vart namnet Jabal al-Druze nytta om eit anna område, som ligg i Libanonfjella. 

## Geologi

Vulkanfeltet Jabal al-Druze, det sørlegaste i Syria, ligg i Haurun-Druze-platået i det sørvestlege Syria nær grensa til Jordan. Det mest dominareande fjellet i dette vulkanfeltet er det 1800 meter høge Jabal al-Druze (òg kalla Jabal ad Duruz, Djebel Al-Arab, Jabal Druze, Djebel ed Drouz). Det alkaline vulkanfeltet består av ei gruppe av 118 basaltiske vulkanar somavr aktive i nedre pleistocen til holocen. Det store sørvestlege platået er fylt med basaltiske lavastraumar frå vulkanar som strekkj seg frå nordvest til søraust. Dette vulkanfeltet ligg innanfor den nordlege delen av det massive alkaline vulkanfeltet Harrat Ash Shamah (òg kalla Harrat Ash Shaam) som strekkjr seg frå sørlege Syria til Saudi-Arabia.

## Fjelltoppar
* Tell Qeni        (1803 m)

* Tell Joualine    (1732 m)

* Tell Sleiman     (1703 m)

* Tell Qleib       (1698 m)

* Tell Abou-Hamra  (1482 m)

* Tell El-Ahmar    (1452 m)

* Tell Abed-Mar    (1436 m)

* Tell Khodr-Imtan (1341 m)

* Tell Azran       (1220 m)

* Tell Shihan      (1138 m)

På arabisk tyder ordet «tell» ‘ås’, men i Jabal al-Druze, syner «tell» heller til ei vulkankjegle.

## Sjå òg
*staten Jabal al-Druze
*Vulkanar i Syria

## Kjelder
*
Qalamunfjella

**Qalamunfjella** er den nordaustlege delen av Anti-Libanonfjella nordaust for den syriske hovudstaden Damaskus. Dei går frå Baradadalen i sørvest til byen Hisyah i nordaust. 

Cherubimklosteret ligg i Qalamunfjella.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qalamun Mountains|Qalamun Mountains]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Al-Safa i Syria

**As-Safa** (arabisk **الصفا**, *Aş-Şafā*), òg kalla **Tulul al-Safa** (arabisk **تلول الصفا**, *Tulūl Eṣ-Ṣafā*), arabisk for *Al-Safa-åsane*, er eit fjellendt område som ligg sør i Syria, nordaust for vulkanplatået Jabal Al-Arab. Det består av eit basaltisk lavafelt, som dekkjer eit område på 220 kvadratkilometer medm minst 38 sinderkjegler. Dette vulkanfeltet ligg innanfor den nordlege delen av det massive alkaline vulkanfeltet Harrat Ash Shamah som strekkjer seg frå sørlege Syria, gjennom austlege Jordan til Saudi-Arabia. Regionen er ekstremt tørt. Ein kokande lavasjø vart osbervert i Es Safa midt på 1800-talet. 

Regionen vart ofte nytta av drusarar gjennom historia som gøymestad i krigstider. Heile regionen ligg i dag innanfor As-Suwayda guvernement. Berre vandrande beduinar vitjar stundom området, i tillegg til somme arkeologar. Safaitiske inskripsjonar vart først oppdaga i området i 1857 og vart namngjevne etter regionen. 

## Vulkanar i Es Safa

* Tell el Aqzass (*Tell el Aqzass*) 889 m.

* Tell ed Ders (*Tell ed Ders*) 878 m.

* Jabal Rghēli (*Jabal Rgheli*) 874 m.

* Tell Darayir Šimāli (*Tell Darayer Shimali*) 844 m.

* Tell Um Ħwār (*Tell Um Hwar*) 818 m.

* Tell Um el Janbrīs (*Tell Um el Janbris*) 808 m.

* Tell Darayir Qebli (*Tell Darayir Qebli*) 803 m.

* Tell ‘Ali (*Tell Ali*) 770 m.

* Tell al Khēl (*Tell el Kheil*) 765 m.

* Tell Eş Şafa (*Tell Es Safa*) 739m.

* Tell Ţarrān (*Tell Tarran*) 731 m.

* Jabal Sīs (*Jabal Sees*) 692 m.

* Tell Zqēţa (*Tell Zqeita*) 670 m.

* Jabal el Jarīn (*Jabal el Jareen*) 657 m.

* Jabal Abū Ghanem (*Jabal Abu Ghanem*) 632 m.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Satellittbilete av Es Safa frå NASA 
* Bilete av vulkanen Es-Safa
Jebel Turkman

**Jebel Turkman** er ei syrisk fjellkjede som går langs austsida av Latakia guvernement.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jebel Turkman|Jebel Turkman]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dei syriske kystfjella

**Dei syriske kystfjella** (arabisk سلسلة الجبال الساحلية, *Silsilat al-Jibāl as-Sāḥilīyah*) er ei fjellkjede nordvest i Syria som går nord-sør, parallelt til kystsletta. Fjella har ei gjennomsnittleg breidde på 32 km og høgda er like over 1200 meter. Den høgaste toppen er Nabi Yunis på 1562 meter over havet, aust for Lattakia. I nord fell høgda ned til 900 meter over havet, og i sør til 600 meter over havet. 

I antikken var fjella kjend som *Bargylus* og under assasinane vart dei kalla *Jabal Bahra* (arabisk جبل بحراء). Dei vert stundom òg kalla *Nusayriyahfjella* (arabisk جبال النصيرية, *Jibāl an-Nuṣayriyah*) eller *Alawiyinfjella* (arabisk جبال العلويين, *Jibāl al-‘Alawīyin*) og begge desse namna syner til den etno-religiøse gruppa  alawi som tradisjonelt har levd her.

Vestsida av fjella tar imot dei fuktige vindane frå Middelhavet og er derfor meir frodig og tettare folkesett enn austsida. Orontes flyt nordover langs sida av fjellkjeda på austsida i Ghabdalen, ein 64 km lang dal, og så rundt nordkanten av fjellkjeda til  Middelhavet. Sør for Masyaf er det ei stor forkasting som går nordaust til sørvest, mellom An-Nusayriyah-fjellet frå Libanonfjella ved kysten og Anti-Libanonfjella i Libanon, kalla Homskløfta.

Mellom 1920 og 1936 danna fjella ein del av austgrensa mellom Alawitstaten i Det franske mandatet for Syria og Libanon.

## Sjå òg
*Jebel Turkman

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dei syriske kystfjella|Dei syriske kystfjella]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dirat at Tulul

**Dirat at Tulul** (arabisk **ديرة التلول**, **Dirat at Tulūl**), arabisk for *Åslandet*, òg lokalt kalla **Diret el Tlūl** på levantinsk arabisk er eit lavaområde sør i Syria. Det ligg 65 kilometer aust for Damaskus, i den sentrale delen av det administrative distriktet Muhafazat Rif Dimashq.

## Geologi og klima

Dirat at Tulul dannar den nordlegaste delen av det massive alkaline lavasletta Harrat Ash Shamah. I sør grensar det til lavasletta Es Safa, ein annan del av det store lavaområdet Harrat Ash Shamah. Dirat at Tulul dannar òg den vestlege delen av den syriske steppa kalla Badiyat Ash Sham.

Dirat at Tulul består av meir enn 32 sinderkjegler, kalla *Tell* (arabisk for *ås*).

denne regionen får mellom 100-200 mm nedbør kvart år og er tynt folkesett på grunn av det tørre og steinete terrenget. Det vert nytta for beitemark av nomadiske og halvnomadiske beduinar.    

## Vulkankjegler i Dirat at Tulul

* Tell ‘Ājer      (*Tell Aajer*) 979 m. 
* Tell Daqwa (*Tell Daqwa*) 945 m.
* Tell Um ‘Otek (*Tell Um Otek*)  935 m.
* Tell Ja’afar (*Tell Jaafar*)  910 m.
* Tell Um Msaraje (*Tell Um Masarja*)  906 m.
* Tell Um el Meza (*Tell Um el Meza*) 889 m.
* Tell Wasţāni (*Tell Wastani*)  889 m.
* Tell Šimāli    (*Tell Shimali*)  884 m.
* Tell Ħuēmel  (*Tell Hweimel*)  879 m
* Tell As Skhāna (*Tell As Skhana*) 879 m.
* Tell Qebli     (*Tell Qebli*)   879 m.
* Tell El Matalla (*Tell El Matalla*)  875 m.
* Tell Abū Şafā (*Tell Abu Safa*) 870 m.
* Tell Šayabe (*Tell Shayaba*)  845 m.
* Tell El ‘Anţūr (*Tell el Antoor*)  823 m.
* Tell Um Rqēbi (*Tell Um Rqeibi*)  811 m.
* Tell Ħuējer (*Tell Hweijer*)  791 m.
* Tell Khnēfes (*Tell Khneifes*)  763 m.
* Tell Maqħūl  (*Tell Maqhool*)  744 m.
* Tell Salmān  (*Tell Salman*)  738 m.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dirat at Tulul|Dirat at Tulul]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*  Satellittbilete av Dirat at Tulul
Harimfjella

**Ḥārimfjella** (arabisk جبال حارم) er eit høgland nord i Idlib guvernement nordvest i Syria. Fjella ligg i Ḥārim og Jisr Shuġūr distrikta i Idlib guvernement.

Ḥārim ligg mellom 36◦22′–36◦40′ E og 35◦46′–36◦14′ N i heilt vest på Aleppoplatået. Det dekkjer 600&nbsp;km². Orontesdalen dannar vestgrensa. Roujsletta ligg i sør. Roujsletta og nord på Idlibsletta går langs austgrensa. Dānasletta (ein del av den nordlege Idlibsletta) skil Ḥārimfjella frå Jabal Simeon i nordvest. Dalen til ʻIfrīn og Amiksjøen ligg kring Ḥārimfjella i nord.

Fjella har tre massiv. **Ḥalqa** (arabisk جبل حلقة) og **Bārīshā** (arabisk جبل باريشا) dannar det første massivet frå aust. Ḥalqa (som tyder «sirkelfjellet») syner til låge fjellplatå kring Dānasletta. Bārīshā, som ligg vest for Ḥalqa, dekkjer kring 230&nbsp;km² og har ei høgd på 500–600 moh. i snitt. Det høgaste punktet er 657 moh.

Det andre massivet er **Aʻlā** (arabisk جبل الأعلى) (òg kalla **Sumāq** جبل السماق). Dette fjellet er skild frå Bārīshā av Shalfsletta. Det høgaste punktet i Aʻlā er 819 moh. Dette fjellet har ein folkesetnad av drusarar.

Det tredje fjellet er **Wasṭānī** (arabisk جبل الوسطاني). Dette fjellet strekkjer seg 40&nbsp;km frå Salqīn i nord mellom Orontesdalen og Roujsletta. Fjellet omfattar to massiv. Det nordlege vert stundom rekna som eit eige fjell kalla **Dwēli** (arabisk جبل الدويلة). Det høgaste punktet i Wasṭānī er Ḥanash (arabisk جبل الحنش) (847 moh.).

Det veks mykje oliven og eik i Ḥārimfjella. Her finst òg mange arkeologiske stader.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Harimfjella|Harimfjella]]» frå ,  den 30. mars 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*