open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Freddie Redd

**Freddie Redd** ()  var ein amerikansk hard-bop-pianist og komponist. Han er best kjend for å ha skrive musikk til for *[[skodespelet The Connection|The Connection]]* (1959), eit skodespel av Jack Gelber. Ifølgje Peter Watrous, som skreiv i *[[The New York Times]]*: «Mr. Redd hang ut på jam sessions på 1950-talet og spelte med mange av dei største musikarane, frå Sonny Rollins til Art Blakey, og jobba jamleg med Charles Mingus. Når ting vart vanskelege, flytta han berre vidare og levde i Guadalajara i Mexico, Paris og London.»

## Diskografi

### Som leiar
* 1955: *Introducing the Freddie Redd Trio* (Prestige, 1955) – also released as *Piano:East/West* (Savoy, 1956) and *Movin*' (Status Prestige, 1965)
* 1956: *Get Happy with Freddie Redd* (Pye Nixa, 1958)
* 1956: *In Sweden* (Baybridge, 1973)
* 1957: *[[San Francisco Suite]]* (Riverside, 1957)
* 1960: *[[The Music From The Connection av Freddie Redd Quartet|The Music from «The Connection»]]* (Blue Note, 1960)
* 1960: *[[Shades of Redd]]* (Blue Note, 1961)
* 1961: *[[Redd's Blues]]* (Blue Note, 1988)
* 1971: *[[Under Paris Skies av Freddie Redd|Under Paris Skies]]* (Futura, 1971)
* 1977: *[[Straight Ahead! av Freddie Redd|Straight Ahead!]]* (Interplay, 1978) – also released as *Jazz Is* (Trio, tidleg i 1990-åra)
* 1978: *[[Extemporaneous av Freddie Redd|Extemporaneous]]* (Interplay, 1978)
* 1985: *[[Lonely City]]* (Uptown, 1989)
* 1988: *[[Live at the Studio Grill]]* (Triloka, 1990) – live
* 1990: *[[Everybody Loves a Winner]]* (Milestone, 1991)
* 1998: *Freddie Redd and his International Jazz Connection* (Fairplay INJazz, 2001)
* 2013: *Reminiscing* (Bleebop, 2021)
* 2013: *Butch Warren & Freddie Redd: Baltimore Jazz Loft* med Butch Warren (Bleebop, 2021)
* 2014: *Music for You* (Steeplechase, 2015)
* 2014-15: *With Due Respect* (Steeplechase, 2016)

### Som sidemann
**Med [[Gene Ammons]]**
* *[[All Star Sessions]]* (Prestige, 1956) – spelt inn i 1950-55

**Med [[Rolf Ericson]]**
* *Rolf Ericson & The American All Stars* (Dragon, 1956)

**Med [[Art Farmer]]**
* *[[When Farmer Met Gryce]]* (Prestige, 1955)

**Med [[Tiny Grimes]]**
* *The Complete 1950–1954, Volume 3 (1950)* (Blue Moon, 1995) – samleplate
* *The Complete 1950–1954, Volume 4 (1950–1953)* (Blue Moon, 1995) – samleplate
* *The Complete 1950-1954, Volume 5 (1954) / The Complete 1949 J.B. Summers* (Blue Moon, 1995) – samleplate

**Med [[Howard McGhee]]**
* *[[Music from the Connection]]* (Felsted, 1960)

**Med [[Joe Roland]]**
* *[[Joltin' Joe Roland]]* (Savoy, 1955) – recorded in 1950-54
* *[[Joe Roland Quintette]]* (Bethlehem, 1955)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Freddie Redd|Freddie Redd]]» frå ,  den 29. mars 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Natalija Jurtsjenko

**Natalija Vladimirovna Jurtsjenko** () er ein russisk-fødd tidlegare turnar frå Norilsk som representerte Sovjetunionen. Ho vart i 1983 verdsmeister i mangekamp i Budapest, i den same meisterskapen og to år seinare vann ho VM-gull med Sovjetunionen i lagtevlinga. Jurtsjenko var ein nyskapande turnar, særleg kjent som opphavsperson til Jurtsjenko-hoppet. 

## Karriere
### Aktiv turnar
Jurtsjenko vart sovjetmeister i 1982. Ho imponerte stort då ho under verdscupfinalen 1982 i Zagreb sigra i så vel mangekamp som i hopp og på bom. År 1983 vann ho alle øvingane ved universiaden og i sovjet-meisterskapen, med unnatak for frittståande. Ho gjekk til topps i mangekampen under verdsmeisterskapen i Budapest, undervegs oppnådde to blanke 10-iarar. I tillegg vann ho gull i lagtevlinga, men etter ho skada seg i hoppfinalen trekte ho seg frå dei andre apparatfinalane. 

I 1985 vann Jurtsjenko, bortsett frå hopp og bom, alle tevlingane ved universiaden. Ho bidrog sterkt til at Sovjetunionen vann lagtevlinga under Turn-VM 1985, individuelt vart ho i nummer 6 i mangekampen og to av apparatfinalane.

### Trenar
Ho utvandra til USA i 1999. Ho var trenar ved klubben LVSA i Pennsylvania i nær ni år, og deretter ved Parkettes National Gymnastics Training Center i Pennsylvania og Lakeshore Academy of Artistic Gymnastics i Chicago. In June 2015, she opened her own gymnastics academy, C.I.T.Y. Club Gymnastics Academy, in Chicago's South Loop.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Natalia Yurchenko|Natalia Yurchenko]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*Forklaring av Jurtsjenko-hoppet. Youtube-film.
Mettmann

**Mettmann** er ein by og ein kommune i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen hyser kringom 39&nbsp;000 ibuarar og omfattar 42,5 km² land. Byen er krinssete i Mettmann-krinsen.

Mettmann er framom alt kjent for den vidkjende Neandertal-dalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mettmann|Mettmann]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Krøll-lilje

**Krøll-lilje** (*Lilium martagon*) er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Mellom- og Sør-Europa og Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og truleg var forvilla alt på 1600-talet. Arten er bufast og naturalisert i eng og næringsrik skog. Han er nokså vanleg på Austlandet og veks meir spreidd i kyst- og fjordstrøk til Troms.

Ettersom arten var etablert i norsk natur før år 1800, blir han ikke risikovurdert som framandart, men blir rekna som livskraftig (LC) i vurderinga for Raudlista 2021.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Monheim am Rhein

**Monheim am Rhein** er ein by og ein kommune i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kringom 42&nbsp;000 menneske bur i kommunen, som dekker 23,1 km² og høyrer til Kreis Mettmann. Monheim ligg på austbreidda av Rhinen, mellom storbyane Köln og Düsseldorf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Monheim am Rhein|Monheim am Rhein]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Meschede

**Meschede** er ein by og ein kommune i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. I kring 30&nbsp;000 menneske bur i den 218,5 km² vide kommunen. Byen er krinssete i Hochsauerlandkreis. 

Veltins-bryggeriet har hovudsete i Meschede.

Målaren August Macke var frå Mescehde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Meschede|Meschede]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hagebrannlilje

**Hagebrannlilje** (*Lilium* ×*hollandicum*), òg kalla *hollandbrannlilje*, er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Hagebrannlilje er ein hagehybrid med brannlilje og ** som foreldreartar (*L. bulbiferum* × *maculatum*).

I Noreg er hagebrannlilje ein framandart som er innført som prydplante. Han er kjend frå bestandar i hagar og parkar frå 1928, men er først funnen i naturen i Østfold og Oslo frå 2007. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Monschau

**Monschau** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ved landegrensa mot Belgia. Kommunen hyser 11&nbsp;645 ibuarar og har eit flatemål på 94,6 km². Byen ligg 420 meter over havet i landskapet Eifel og høyrer til Städteregion Aachen.

Matematikaren Elwin Bruno Christoffel var frå Monschau.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Monschau|Monschau]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Madonnalilje

**Madonnalilje** (*Lilium candidum*) er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Balkan og Vest-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten er registrert forvilla ved Lillesand i 2002. I Framandartslista 2023 er arten ført opp med ingen kjend risiko (NK). Han er rekna som ein dørstokkart

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Tigerlilje

**Tigerlilje** (*Lilium lancifolium*) er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå austlege Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først var funnen forvilla i 1968. Arten er kjend frå Østfold og Oslo og nokre får stader langs kysten til Møre. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Hundetannslekta

**Hundetannslekta** (*Erythronium*) er ei planteslekt i liljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Hundetann (*E. dens-canis*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023
* Gulhundetann (*E. grandiflorum*), framandart, ingen kjend risiko (NK)
* Sibirhundetann (*E. sibiricum*), framandart, ingen kjend risiko (NK)
* Kvithundetann (*E. albidum*), framandart, ikkje vurdert (NR) i Framandartslista 2023

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Evansville

**Evansville** er ein by sør i delstaten Indiana i USA. Byen, som vart grunnlagd i 1812, er fylkessete i Vanderburgh County. I 2002 hadde Evansville 118&nbsp;414 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Evansville, Indiana|Evansville, Indiana]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sibirlilje

**Sibirlilje** (*Lilium pensylvanicum*) er ei plante i liljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Aust-Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Arten er registrert forvilla ved Kristiansand i 1983. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert (NR).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Sibirhundetann

**Sibirhundetann** (*Erythronium sibiricum*) er ei plante i hundetannslekta i liljefamilien. Arten kjem frå sørlege Sibir.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som har spreidd seg mykje i Botanisk hage i Oslo frå 1990-talet. I Framandartslista 2023 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kvithundetann

**Kvithundetann** (*Erythronium albidum*) er ei plante i hundetannslekta i liljefamilien. Arten kjem frå austlege Nord-Amerika.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla ved Levanger i 1944. I Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert (NR).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Hundetann

**Hundetann** (*Erythronium dens-canis*) er ei plante i hundetannslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Sør-Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla på 1960-talet. Arten er bufast og er kjend frå nokre få stader ved Oslofjorden og ved Ålesund. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Villtulipan

**Villtulipan** (*Tulipa sylvestris*) er ei plante i tulipanslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Sør-Europa, Nord-Afrika og Kaukasia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1971. Arten er bufast og i rask auke. Han er lokalt vanleg i kyststrøk frå Østfold til Rogaland og spreidd vidare langs kysten til Møre med eit par funnstader vidare nordover til Bodø. I Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Skjermtulipan

**Skjermtulipan** (*Tulipa urumiensis*) er ei plante i tulipanslekta i liljefamilien. Arten kjem frå mellomste Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1999. Arten er bufast med nokre få funnstader på Austlandet og i Trøndelag. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Hagetulipan

**Hagetulipan** (*Tulipa* ×*gesneriana*) er ei plante i tulipanslekta i liljefamilien. Hagetulipan er eit hagekompleks av artar og hybridar frå Vest- og Sentral-Asia.

I Noreg er hagetulipan ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1911. Han finst spreidde stader på Austlandet og i kyststrøk til Troms. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med potensielt høg risiko (PH), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i&nbsp;2018.

## Kultivarar
Tre hardføre kultivarar av hagetulipan er kjende for å ha spreidd seg i naturen i Noreg:
* lostulipan (*Tulipa* ×*gesneriana* 'The Pilot'), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023
* borøytulipan (*Tulipa* ×*gesneriana* 'Borøya'), framandart, låg risiko (LO)
* helldalstulipan (*Tulipa* ×*gesneriana* 'Helldal'), framandart, låg risiko (LO)

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Lostulipan

**Lostulipan** (*Tulipa* ×*gesneriana* 'The Pilot') er ein kultivar av hagetulipan. Lostulipan er i Noreg kjend forvilla langs kysten frå Grimstad til Bømlo. I Framandartslista 2023 er lostulipan registrert med låg risiko (LO).
## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Borøytulipan

**Borøytulipan** (*Tulipa* ×*gesneriana* 'Borøya') er ein kultivar av hagetulipan. Borøytulipan er i Noreg kjend forvilla langs kysten frå Bamble til Grimstad. I&nbsp;Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO), oppgradert frå ingen kjend risiko (NK) i&nbsp;2018.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Darwintulipan

**Darwintulipan** (*Tulipa* 'Darwin') er ei plante i tulipanslekta i liljefamilien. Darwintulipan er eit hybridkompleks utvikla i Nederland.

I Noreg er darwintulipan ein framandart som er innført som prydplante og som er funnen forvillla i Askim i 2007.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Turkestantulipan

**Turkestantulipan** (*Tulipa turkestanica*) er ei plante i tulipanslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Sentral-Asia aust til Sinkiang i Kina.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som vart funnen forvilla i Granvin i Hordaland i 2020.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Rutelilje

**Rutelilje** (*Fritillaria meleagris*) er ei plante i ruteliljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Europa.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante og som først vart funnen forvilla i 1847. Arten er bufast, men sjeldsynt, og er kjend frå Ringsaker og spreidde stader i kyststrøk frå Østfold til Trondheim. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Kamtsjatkarutelilje

**Kamtsjatkarutelilje** (*Fritillaria camschatcensis*) er ei plante i ruteliljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå nordaustlege Asia og nordvestlege Nord-Amerika.

I Noreg er arten ein framandart som vart planta ut i Saltdal kring 1980 og som ser ut til å ha etablert seg der. I Framandartslista 2023 er arten registrert med ingen kjend risiko (NK).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Anne Kathrine Slungård

**Anne Kathrine Slungård** () er ei norsk offentleg tenestekvinne, næringslivsleiar og politikar for Høgre. I 1998, då ho var 34 år gammal, blei ho den yngste ordføraren i Trondheim kommune  i historia. Ho avslo å bli statsråd eller stortingsrepresentant, og gjekk i 2003 ut av politikken og over til næringslivet. I 2020 blei ho administrerande direktør for Trondheim Symfoniorkester og Opera (TSO).

## Liv og virke
### Bakgrunn
Slungård vaks opp i Meråker i Nord-Trøndelag, der familien dreiv sagbruk. Heime fekk ho også interesse for vinteridrett og politikk. Ho gjekk idrettslinja ved Oppdal videregående skole og allmennfagleg linje ved Ringve videregående skole, og studerte økonomi, marknadsføring og kommunikasjon ved TØH og BI.

### Politikken
Slungård leia Sør-Trøndelag Unge Høgre mens ho gjekk idrettslinja, og sat i sentralstyret til Unge Høgre 1984–1986. Ho var tilsett som fylkessekretær i Nord-Trøndelag Høgre 1988–1991, og blei sidan tilsett som politisk rådgjevar for ordførar Marvin Wiseth i Trondheim. Slungård blei vald inn i Trondheim bystyre i 1995, og våren 1998 tok ho over som ordførar etter Wiseth. I 2003 gjekk ho ut av bystyret. Slungård var medlem av sentralstyret til Høgre 2002–2004.

### Nærings- og organisasjonliv
Slungård var kommunikasjonsdirektør i SINTEF 2004–2005, dagleg leiar i Total Consult Trondheim i 2005, marknadsdirektør i Entra Eiendom 2005–2009, administrerande direktør i Ungt Entreprenørskap 2010–2016 og rådmann i Stjørdal kommune 2017–2019. I 2020 blei ho administrerende direktør for Trondheim Symfoniorkester og Opera (TSO).

Slungård har hatt ei rekkje styreverv i næringslivet, deriblant i SIVA, Statskog, Vital Forsikring, Siemens, Meråker Utvikling (Merut) og Adresseavisen, i tillegg til bedriftsforsamlinga i Statoil. Slungård leia Statoils valkomité 2002–2007. 

Slungård har vore visepresident i Polyteknisk Forening, visepresident i Norges Skiforbund og medlem av Kringkastingsrådet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Kathrine Slungård|Anne Kathrine Slungård]]» frå , den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Anne Kathrine Slungård hos Trondheim Symfoniorkester og Opera.
* Anne Kathrine Slungård hos Stortinget.
Enggullstjerne

**Enggullstjerne** (*Gagea pratensis*) er ei plante i gullstjerneslekta i liljefamilien. Arten kjem frå Europa.

I Noreg er arten ein framandart, men det er uvisst korleis han har kome inn. Arten er først funnen i norsk natur i 1912, og er kjend frå Osloområdet. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Bigami

**Bigami** (tvigifte) vil seia at einkvan er gift med to andre personar, og er ei form for polygami. Avhengig av jurisdiksjon kan det vera lovleg eller ulovleg.

I lovverk som berre tillet monogami, der ein person berre kan vera gift med ein annan person om gongen, er det å inngå eit nytt ekteskap medan ein framleis er gift med ein annan rekna som ulovleg, og dette andre ekteskapet er ikkje rekna som gyldig. Det kan likevel vera nødvendig med ei formell oppløysing av ekteskapet i nokre lovverk. Bigamistiske ekteskap som er inngått i eit område der dei er gyldige er som regel heller ikkje rekna som gyldige om ein flytter til eit område der dei er ulovlege. 

## Historie
Monogami ser ut til å ha blitt den dominerande ekteskapsforma i det gamle Hellas og Romarriket. Gjennom den kristne mellomalderen blei det innført fleire innskrenkingar mot bigamistiske ekteskap, og statusen og arvretten til barn frå slike ekteskap. Den globale dominansen til europeiske kolonisatorar frå 1500-talet av spreidde praksisen med å hindra bigami til store delar av verda.

Det var likevel lenge nokså utbreidd for kongelege i vesten å inngå meir enn eitt ekteskap, der eit såkalla morganatisk ekteskap eller det å vera «gift til venstre hand» var ein måte å gifta seg med ei metresse. Kona og barna frå dette ekteskapet fekk ikkje alle rettar knytte til eit vanleg ekteskap, men barna var rekna som fødde innanfor ekteskap og kona kunne likevel ikkje gifta seg med andre.

## Lovverk
Dei fleste land i vesten tillet ikkje fleirgifte, og reknar inngåing av bigamistiske ekteskap som brotsverk. Nokre stader finst det også forbod mot polygame levesett, utan ei formell ekteskapsinngåing. Dette finn ein særleg døme på i USA, der ein har innført lovar mot polygami blant mormonarane. Her finst det døme på at retten har slått fast at einkvan er gift med fleire etter *common law*, og straffa han for polygami.

### Noreg
Bigami er forbode i Noreg etter ekteskapsloven § 4, og kan straffast med bot eller fengsel i opptil eitt år etter straffeloven av 20. mai 2005 § 262. Kvar av ektefellane kan reisa sak om å få eit bigamisk ekteskap oppløyst ved dom. Om dei ikkje gjer det, har statsforvaltaren ansvar for å få ekteskapet oppløyst. Eit bigamisk ekteskap kan likevel bli gyldig dersom det føre ekteskapet opphøyrer, utan at ein treng utføra ein ny vigsel. Bigamistiske ekteskap ein har inngått i utlandet der slike ekteskap er gyldige, er i prinsippet ikkje gyldige i Noreg. Dei kan likevel anerkjennast ved svært spesielle høve.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Bigami|Bigami]]» frå ,  den 30. mars 2023.*
Baihua

**Baihua**, eigentleg **baihuawen** (kinesisk skrift 白話文 / 白话文, pinyin *báihuàwén*, 'kvardagsleg tale'), er det moderne alminnelege kinesiske standardspråket. Det utgjer det grammatiske og leksikalske grunnlaget for normert moderne mandarin. 

I motsetning til klassisk kinesisk er baihua meir forståeleg for dei breiare lag av den nordkinesiske folkesetnaden, og dermed mykje betre tilgjengeleg som talenorm. Derfor blir det sett på som overgangen frå klassisk kinesisk til baihua i lærebøkene tillagt ei svært stor tyding i den kinesiske moderniserings- og demokratiseringsprosess i overgangstida rundt fallet til Qing-dynastiet.  

Blant dei viktigaste pådrivarane for dette språknormeringsskiftet var intellektuelle som Hu Shi, Chen Duxiu og Lu Xun.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Baihua|Baihua]]» frå ,  den 30. mars 2023.*
Gullstjerne

**Gullstjerne** (*Gagea lutea*) er ei plante i gullstjerneslekta i liljefamilien. Arten er utbreidd i Europa og i Sentral- og Aust-Asia.

I Noreg er arten heimleg og veks helst på næringsrik leirjord. Arten er vanleg på Austlandet og nokså vanleg i kyst- og dalstrøk til Troms. I Raudlista 2021 er arten rekna som livskraftig (LC).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Liv Sandven

**Liv Sandven** () er ein norsk tidlegare lærar, rektor og politikar for KrF.

## Liv og virke
Sandven vaks opp på slektsgarden Sandven i Fana ved Bergen. Ho gifta seg i 1969 med professor i petroleumsteknologi og statssekretær Arild Rødland, som ho har barn med, men ekteskapet blei oppløyst. Etter gymnaset utdanna ho seg til adjunkt ved Kristiansand lærerskole. Etter endt utdanning i slutten av 1960-åra flytta ho til Trøndelag. Ho var lærar i Verdal og på Støren før ho underviste ved fleire skuler i Trondheim. Ho var blant anna undervisningsinspektør og rektor ved Nyborg skule på Byåsen. Etter tida som politikar har ho vore rektor ved undervisningstilbodet ved St. Olavs hospital.

I ungdommen var Sandven aktiv i Noregs KFUK-KFUM i Bergen. Ho byrja å engasjere seg politisk i Kristeleg Folkeparti i slutten av 1970-åra. Ho var medlem av Trondheim bystyre 1992–2003, varaordførar 1995–2003 og fungerande ordførar i tida 2001–2002, då Anne Kathrine Slungård var i permisjon. Sandven blei ikkje renominert til bystyret for Kristeleg Folkeparti i 2002.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liv Sandven|Liv Sandven]]» frå , den 30. mars 2023.*
Wenyan

**Wenyan** eller **klassisk kinesisk** (kinesisk skrift 文言文, pinyin *wényánwén*, 'litteraturspråk') skil seg sterkt frå moderne kinesisk standardtalemål både i grammatikk og ordforråd. Det bygger på korleis kinesisk blei skrive og talt for over 2000 år sidan. Språket er brukt i klassisk kinesisk litteratur og blei brukt som administrasjonsspråk i Kina, Korea, Japan og Vietnam fram til 1900-talet. Grundig kjennskap til klassisk kinesisk var ein føresetnad for å kunna bestå dei svært krevjande embetseksamenane som til og med Qīng-dynastiet regulerte rekrutteringa til administrative stillingar i Kina. Derfor er det illustrerande å samanlikna rolla til dette språket i Aust-Asia med den dominerande rolla som latin spelte i same tidsspenn i historia til Vest-Europa. 

Etter revolusjonen i 1912 blei det sett i gang fleire moderniseringsprogram for å bringa kinesisk meir i samsvar med moderne talespråk.

## Klassisk kinesisk utanfor Kina

* I Korea er klassisk kinesisk kjent som hanmun
* I Japan er det omtalt som kanbun (漢文)
* I Vietnam brukar ein omgrepet chữ nho (字儒)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wenyan|Wenyan]]» frå ,  den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Universitetet i Oslo tilbyr studiet KIN2111 – Klassisk kinesisk språk
* Intervju med Professor i Klassisk kinesisk ved UiO, Christoph Harbsmeier: Klassisk kinesisk taper mot det moderne
Marcia Muller

**Marcia Muller** () er ein amerikansk forfattar av romanar innanfor krimsjangrane mystikk og thrillerar.

Muller blei fødd i Detroit i Michigan og voks opp i Birmingham. Ho gjekk ut frå University of Michigan med ein grad i engelsk, og arbeidde som journalist for tidsskriftet *Sunset*.

Muller har skrive ei lang rekke romanar med den kvinnelege privatdetektiven Sharon McCone. Boka hennar *Vanishing Point* vann Shamus-prisen som beste detektivroman. Muller var blitt nominert for denne prisen fire gongar tidlegare. I 2005 blei ho tildelt ei utmerking frå forfattarlauget Mystery Writers of America. Tidlegare mottakarar av utmerkinga er mellom anna Alfred Hitchcock (1973) og Agatha Christie (1955).

Muller er gift med krimforfatteren Bill Pronzini, som ho har samarbeidd med om fleire romanar. I 1987 vann Muller Macavity-prisen saman med ektemannen. I 1994 blei ho tildelt ein Anthony-pris for romanen *Wolf in the Shadows*.

## Sharon McCone-serien

## Andre verk

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Marcia Muller|Marcia Muller]]» frå ,  den 30. mars 2023.*
Anne-Kathrine Parow

**Anne-Kathrine Parow** () var ein norsk lærar, kultursjef og politikar for Ap. Ho var ordførar i Trondheim frå 1982 til 1984.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Anne-Kathrine Larsen var fødd på Orkanger som dotter av kommunesekretæren Kolbjørn Jacob Larsen og kona hans Esther Togstad. Ho var syster av den seinare ordføraren i Orkdal, Rudolf Larsen, og kusine av fylkesutdanningssjefen og politikaren Johan Solheim. Ho tok lærarprøven ved Sagene lærerskole i 1961 og 2. avdeling spesialpedagogikk ved Trondheim lærerhøgskole i 1976.

### Karriere
Anne-Kathrine Larsen var lærar i fem år, og konsulent hos skulesjefen i Trondheim kommune i eit år. Ho gifta seg med den seinare tannlegen Peter Parow (bror til Anneliese Dørum).

Parow blei fyrste gong vald inn i Trondheim bystyre under det såkalla kvinnekuppet i 1971. 

Parow var varaordførar i Trondheim frå 1980 til 1981. Frå 1. januar 1982 til 31. desember 1984 var ho ordførar, som den fyrste kvinna i vervet. Deretter var ho tilsett som kultursjef i Trondheim kommune frå 1982 til 1992, og som kultursjef i Steinkjer kommune frå 1993 til 1997. 

Parow gifta seg på nytt i 1987 med dåverande rådmann Axel Buch, ein høgremann som tidlegare hadde vore varaordføraren hennar. Dei budde på garden Hammer på Inderøy i nokre år til han døydde i 1998.

Anne-Kathrine Parow døydde i 2001 etter kort tids sjukeleie. Ho blei gravlagd på Havstein kirkegård. 

Parow er den fyrste kvinnelege ordføraren som fekk ein veg kalla opp etter seg, i 2019 på Tiller.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne-Kathrine Parow|Anne-Kathrine Parow]]» frå , den 30. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Anne-Kathrine Parow hos Feministhuset.
Moosburg an der Isar

**Moosburg an der Isar** er ein by og ein kommune i Bayern i Tyskland med 19&nbsp;309 ibuarar. Byen ligg på ei øyr mellom elvane Isar og Amper, 45 kilometer nordaust om München. Her er både kjemisk, elektro- og næringsmiddelindusti, og i tillegg  den største fabrikken til truck-produsenten Jungheinrich.

Moosburg fekk byrettar i 1331.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Moosburg an der Isar|Moosburg an der Isar]]» frå ,  den 31. mars 2023.*
Marktredwitz

**Marktredwitz** er ein by og ein kommune nordaust i Bayern i Tyskland. Kommunen omfattar 49,5 km² og hyser 17&nbsp;019 ibuarar. Byen, som ligg 529 meter over havet, er 13 km unna grensa mot Tsjekkia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marktredwitz|Marktredwitz]]» frå ,  den 31. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Oksana Omeljantsjik

**Oksana Aleksandrovna Omeljantsjik** () er ein ukrainsk tidlegare turnar frå Ulan-Ude som representerte Sovjetunionen. Ho vart i 1985 verdsmeister i mangekamp.
Omeljantsjik var kjent for si entusiastiske og energiske framtoning, og for originaliteten og vanskegraden i øvingane.

## Aktiv turnar
Etter femteplass i mangekamp i sovjetmeisterskapen 1983 og fjerdeplass året etter, sigra Omeljantsjik i mangekampen og vart sovjetmeister år 1985. Under europameisterskapen kom ho på bronseplass i mangekampen i, bakom landskvinna Jelena Sjusjunova og austtyske Maxi Gnauck. Elles i EM vann ho gull i bom-øvinga, sølv i frittståande og bronse i skranke.

Omeljantsjik deltok så i Turn-VM 1985 i Montreal. Ho var med på å vinne lagtevlinga, utan å nå opp mot sitt beste. Dermed var ho ikkje kvalifisert til finalen i mangekamp. Men lagleiinga valde å vrake Olga Mostepanova og Irina Baraksanova, og erstatte dei med Omeljantsjik og Sjusjunova. Dei to svarte med å dele fyrsteplassen i mangekamp. Omeljantsjik vann elles gullmedaljen i frittståande med ei makelaus øving.

Omeljantsjik sigra i bom, vart nummer to i skranke og hopp og tre i frittståande ved verdscupfinalen 1986 i Beijing. Under Turn-VM 1987 i Rotterdam måtte ho og det sovjetiske laget ta til takk med sølv, slått av Romanias mannskap. Individuelt vart ho nummer fem i mangekampen. Ho kvalifiserte seg til hoppfinalen, men vart vraka til fordel Svetlana Baitova. Ved Sommar-OL 1988 var ho reserve, i 1989 la ho opp.

## Turnleiar
Omeljantsjik har vore både trenar, dommar og leiar for kvinnene sin tekniske komité i det ukrainske turnforbundet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oksana Omelianchik|Oksana Omelianchik]]» frå ,  den 31. mars 2023.*
Mühldorf am Inn

**Mühldorf am Inn** er ein by og ein kommune søraust i Bayern i Tyskland med 21&nbsp;254 ibuarar. Byen ligg 384 meter over havet, på nordbreidda av elva Inn. Han er sete for ein krins med likelydande namn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mühldorf am Inn|Mühldorf am Inn]]» frå ,  den 31. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Mölln

**Mölln** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Schleswig-Holstein i Tyskland. Folketalet var 19&nbsp;329 i 2020 og kommunen omfattar 25,1 km². Byen ligg 50 meter over havet, om lag 30 kilometer sør om Lübeck. Mölln høyrer til Kreis Herzogtum Lauenburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mölln|Mölln]]» frå ,  den 31. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hardanger spillfestival

**Hardanger spillfestival** ein årleg festival for spel og konkurransar i Hardanger. Festivalen vert arrangert i veke 11 kvart år og fleire av aktivitetane skjer i eller nær Odda.

## Bakgrunnsstoff
*
Yamsrotordenen

**Yamsrotordenen** (Dioscoreales) er ein orden av einfrøblada plantar, og kalla *romeordenen*. Plantene her var tidlegare var rekna til liljeordenen.

## Familiar
I Noreg er ordenen representert med ein einaste familie:
* Romefamilien (Narthesiaceae)

Ein annan familie i denne ordenen er  (Dioscoreaceae), der yams høyrer til.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff

----
Romefamilien

**Romefamilien** (Nartheciaceae) er ein plantefamilie i yamsrotordenen.

## Slekter
Ei einaste slekt er representert i naturen i Noreg:
*Romeslekta (*Narthecium*)

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
*
Romeslekta

**Romeslekta** (*Narthecium*) er ei planteslekt i romefamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Rome (*N. ossifragum*), livskraftig (LC) i Raudlista 2021

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Gärtenroth

**Gärtenroth** er ein soknestad som tilhøyrer Burgkunstadt i distriktet Lichtenfels i Bayern. Han har 220 innbyggjarar.

Den fruktbare staden Gärtnerroth ligg på blei rydda til jordbruk og folkesett på byrjinga av 900-talet. Ryddinga kom truleg på ordre frå ein føydal, seinare adeleg familie av riddarar som er dokumentert frå kring 1100.


Ortsplan_Gärtenroth_(1851).jpg|Byplan over Gärtenroth frå 1851.
Pfarrhaus_Gärtenroth.jpg|Soknehuset frå 1707.
Gärtenroth-Ev-Luth-Kirche-03.jpg|Den evangelisk-lutherske soknekyrkja St. Maria, St. Petrus og Paulus


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gärtenroth|Gärtenroth]]» frå ,  den 1. april 2023.*
Fin Argus

**Steffan Fin Argus** (), meir kjend som **Fin Argus**, er ein amerikansk skodespelar.

## Utvald filmografi
* 2016–2017: *[[The Commute]]* 
* 2017: *[[TV-serien The Gifted|The Gifted]]* 
* 2018−2019: *[[nettserien Total Eclipse|Total Eclipse]]* 
* 2018: *[[Summer '03]]* 
* 2020: *[[Agents of S.H.I.E.L.D.]]* 
* 2020: *[[Clouds (2020)|Clouds]]* 
* 2022: *[[Stay Awake (2022)|Stay Awake]]* 
* 2022: *[[Queer as Folk]]* 
* 2023: *[[The Other Two]]* 

## Diskografi
* 2016: *Make Me Cry*
* 2017: *Lost at Sea*
* 2022: *Exposure*
Verdscupen i alpine greiner 2022/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2022**-sesongen tok til 24. oktober 2021 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 20. mars 2022 i Méribel i Frankrike. Turneringa omfatta 37 individuelle tevlingar og ei mannskapstevling. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 7 super-g-renn, 11 utforrenn og eitt parallellrenn. Eit sveitsisk lag beståande av to kvinner og to menn gjekk til topps i mannskapstevlinga i Méribel.

Marco Odermatt frå Sveits var suverent best gjennom sesongen. Nordmennene Aleksander Kilde og Henrik Kristoffersen vart andre- og tredjemann i turneringa.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2021/22|Alpiner Skiweltcup 2021/22]]» frå ,  den 1. april 2023.*
Eulalia av Mérida

**Eulalia av Mérida** (Olalla, Aulaire, ) var ei romersk kristen jente frå i Mérida i noverande Spania som ifølgje nokre opplysingar leid martyrdøden under kristendomsforfølginga til keisar Diokletian, og etter andre under keisar Decius (249–251). Ho blir æra som helgen i den katolske kyrkja, og er vernehelgen for Mérida, Oviedo og Totana. Minnedagen hennar er 10. desember.

## Liv
Eulalia var fødd i ein fornem kristen familie i Mérida, og byrja tidleg å via seg bøn og meditasjon. Ho hadde høyrt om dei kristne martyrane i Roma, og lengta etter å bli som desse.

Då Eulalia var 12 år søkte ho ifølgje hagiografien opp den romerske statthaldaren i Mérida (dåvarande *Emerita Augusta*), og tilstod trua si på Jesus Kristus. Romerske soldatar byrja då å torturera jenta, mellom anna gjennom å hogga med kjøtkrokar i kroppen hennar. Ho blei deretter kasta naken ut på gata. Brysta hennar var skorne bort. Ifølgje ei legende skal då snø ha falle for å dekka til den nakne, skadde kroppen hennar. Til slutt blei ho brunnen på bål. Ei kvit due openberra seg frå henne

På staden der ho blei gravlagd i Mérida blei det reist ein basilika, La Basilica de Santa Eulalia, allereie under keisar Konstantin den store på 300-talet. Denne blei til eit pilegrimsmål. Kring 350 blei det populært å æra Eulalia som martyr og helgen. Ho må ha blitt kanonisert tidleg, før ein byrja føra nøyaktig helgendokumentasjon og den heilage stolen tok over kanoniseringa frå lokale kyrkjeleiarar. Det som blir oppgitt å vera relikviane hennar er blitt flytta rundt i Spania for å få dei unna fiendtlege styrkar i samband med det muslimske styret. I 780 kom dei til Oviedo, der dei er i dag.

## I kulturen
Aurelius Prudentius (348-405) skreiv eit hyllingsdikt over Eulalia (saman med 13 andre helgenar) i samlinga si Peristephanon, *Hymnus in honorem passionis Eulaliæ beatissimæ martyris*.

*Séquence de Sainte Eulalie*, Eulalia-sekvensen, er ein hagiografi på 29 vers frå kring år 880, skriven på eldre fransk (langue d'oïl).

## Kjelder

* Farmer, David Hugh, *The Oxford Dictionary of Saints*. 3rd ed. Oxford: Oxford University Press 1992. 
* *The Book of Saints: A Dictionary of Servants of God*. 6th ed. London: Cassell 1994. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Eulalia av Mérida|Eulalia av Mérida]]» frå ,  den 1. april 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Marco Odermatt

**Marco Odermatt** () er ein alpin skirennar frå Buochs i Sveits. Han vann verdscupen i alpine greiner 2022 og 2023. Odermatt vart olympiske meister 2022 og verdsmeister 2023 i storslalåm. Under den siste meisterskapen vann han også gullmedaljen i utforrennet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marco Odermatt|Marco Odermatt]]» frå ,  den 1. april 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Akinori Nakayama

**Akinori Nakayama** () var ein japansk turnar frå Nagoya. I perioden 1966-72 vann han sju gullmedaljar i verdsmeisterskap og seks gullmedaljar i olympiske sommarleikar.

### Aktiv
Nakayama vann i 1965 mangekampen ved universiaden. Året etter sanka han seks medaljar i Turn-VM 1966; tok gullmedaljar i lagtevlinga, frittståande og svingstang. To år seinare vann han fire gull-, eitt sølv- og ein bronsemedalje under Sommar-OL 1968, og vart såleis den mestvinnande mannlege utøvaren i leikane. I Turn-VM 1970 vann han fire fleire gullmedaljar: i lagtevlinga, frittståande, ringar og skranke. Til sist sikra han seg fire medaljar under Sommar-OL 1972. Då vart han samstundes den fyrste turnaren som forsvarte ein OL-tittel i ringar. Einast Albert Azarjan har gjort han det etter.

Nakayama var japansk meister i mangekamp i 1967, 1968, 1970 og 1971.

### Leiar
Seinare var Nakayama styremedlem i Japans turnforbund, ei tid nestleiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akinori Nakayama|Akinori Nakayama]]» frå ,  den 1. april 2023.*
Mitsuo Tsukahara

**Mitsuo Tsukahara** () er ein japansk tidlegare turnar frå Tokyo. I perioden mellom 1968 og 1978 vann han fem gullmedaljar i olympiske sommarleikar og fire gullmedaljar i verdsmeisterskap. Til saman sikra han seg ni OL-medaljar og seks VM-medaljar.

Tsukahara representerte Japan i Sommar-OL 1968, 1972 og 1976, og i verdsmeisterskapane i turn i 1970, 1974 og 1978. Han var med om å vinne gull i lagtevlinga i alle seks leikane/meisterskapane. Individuelt vart han verdsmeister i hopp i 1970 og olympiske meister i svingstang i så vel 1972 som 1976.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mitsuo Tsukahara|Mitsuo Tsukahara]]» frå ,  den 1. april 2023.*
Shannon Miller

**Shannon Lee Miller** () er ein USA-amerikansk tidlegare turnar. Ho vart verdsmeister i mangekamp i 1993 og 1994. Under Sommar-OL 1996 vart ho olympisk meister på bom, fekk også OL-gull i lagtevlinga. 

## Karriere
Miller deltok i Turn-VM 1991, der ho var med å vinne sølv i skranke og i lagtevlinga. Frå dei olympiske sommarleikane 1992 i Barcelona reiste ho heim med fem medaljar. Ho vann sølv i mangekampen og bom, medan det vart bronse i frittståande, skranke og i lagtevlinga. Under verdsmeisterskapen 1993 i Birmingham sigra ho både i mangekamp, frittståande og skranke. Året etter forsvarte ho i Brisbane VM-tittelen i mangekamp. Ved Sommar-OL 1996 i Atlanta stod ho i spiss for USA sitt mannskap som for fyrste gong vann OL-gull i lagtevling. Individuelt gjekk ho til topps i bom-finalen framom Lilija Podkopajeva. I mangekampen enda ho på åttandeplassen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shannon Miller|Shannon Miller]]» frå ,  den 1. april 2023.*
Eit språk er ei dialekt med ein hær og marine

**Eit språk er ei dialekt med ein hær og marine** er eit skjemt om vikårlegheita av skilnaden mellom ei dialekt og eit språk. Det påpeiker påverknaden som sosiale og politiske føresetnader kan ha over eit samfunn sin oppfatning av statusen til eit språk eller ei dialekt.  Det fasinerande ordtaket vart popularisert av sosiolingvisten og jiddisk-forskaren Max Weinreich, som høyrde det frå ein medlem av publikum på ei av førelesingane sine på 1940-talet.

Denne fråsegna er vanlegvis tilskriven Max Weinreich, ein spesialist i jiddisk lingvistikk, som uttrykte det på jiddisk:

Den tidlegaste kjende publiserte kjelda er artikkelen hans Weinreich *Der YIVO un di problemen fun undzer tsayt* (, 'Yivo står overfor etterkrigsverda'; bokstaveleg talt 'YIVO og problema i vår tid'), opphavleg presentert som ein tale 5. januar 1945 på den årlege YIVO-konferansen. Weinreich gav ingen norsk versjon.

I artikkelen presenterer Weinreich fråsegna som innvendinga til ein revisor ved ein førelesingsserie som vart heldt mellom 13. desember 1943 og 12. juni 1944:

I førelesinga hans diskuterer han ikkje bare språklege, men òg breiare førestillingar om *yidishkeyt* ( – bokst. jødiskheit).

Sosiolingvisten og jiddisk-forskaren Joshua Fishman ymta om at han kan ha vore revisor ved Weinreich-førelesinga. Fishman antok førebels at utvekslinga fann stad på ein konferanse i 1967, meir enn tjue år seinare enn YIVO-førelesinga (1945) og passar iallfall ikkje til skildringa hans Weinreich ovanfor.

## Andre nemningar
Jean Laponce sa i 2004 at ordtaket hadde blitt tilskrive i  til Hubert Lyautey (1854–1934) på eit møte i Académie Française; Laponce refererte til ordtaket som  ('Lova hans Lyautey').

Randolph Quirk tilpassa definisjonen til «Eit språk er ei dialekt med ein hær og eit flag».

## Sjå òg

* Abstand- og ausbau-språk
* Dialektkontinuum
* Språklausriving

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:A language is a dialect with an army and navy|A language is a dialect with an army and navy]]» frå ,  den 1. april 2023.*  

## Vidare lesing

* 
* 
* 
* Alexander Maxwell (2018). When Theory is a Joke: The Weinreich Witticism in Linguistics (pp 263–292). *Beiträge zur Geschichte der Sprachwissenschaft*. Vol 28, No 2.
Steep

***Steep*** er eit idrettsspel utvikla av Ubisoft Annecy og publisert av Ubisoft. Det vart gjeve ut verda rundt 2. desember 2016 for PlayStation 4, Windows, og Xbox One.

## Gameplay
*Steep* er eit online fleirspelar ekstremsportspel sett i eit ope miljø i Alpane, sentrert på Mont Blanc, det høgste fjellet i Europa, som spelarane kan utforska fritt. Ein kan enten spela spelet frå eit fyrstepersons- eller tredjepersonsperspektiv. Spelet bruker òg kameravinklar som liknar på GoPro under løp, via ein sponsoravtale. Dei fire hovudaktivitetane som er tilgjengelege i spelet inkluderer å stå på ski, vengedrakt flyging, snøbretting og paragliding. Spelarar kan byta mellom disse aktivitetane ved å bruka menyhjulet til spelet.

## Mottak

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steep (video game)|Steep (video game)]]» frå ,  den 1. april 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Country Road av James Taylor

«**Country Road**» er ein song skriven og framført av James Taylor. Han finst på det andre albumet hans frå 1970, *[[Sweet Baby James]]*. «Country Road» er òg med på James Taylor-plata *[[Greatest Hits av James Taylor|Greatest Hits]]* frå 1976. Songen har vorte spelt på dei fleste av konsertane hans sidan 1970. Randy Meisner, som seinare var med i Eagles, spelte bass på albumversjonen.

## Bakgrunn
Sangen vart inspirert av Somerset Street i Belmont i Massachusetts, ein skogkledd veg som går ved sida av tomta til McLean Hospital der Taylor hadde lagt seg sjølv inn i 1965 for å få behandling for depresjon. Venen til Taylor, Danny Kortchmar, sa om songen:
 «Country Road» fangar den rastlause, forventningsfulle, vagt håpefulle kjensla som speler ei stor rolle i karakteren til James og blir vist i «Carolina in my Mind,» «Blossom» og «Sweet Baby James». Vegen fører bort frå den omklamrande familien hans: «Mama don't understand it / She wants to know where I've been / I'd have to be some kind of natural-born fool to want to pass that way again.» (Mamma forstår det ikkje / Ho vil vita kvar eg har vore / Eg må vera ein slags naturleg fødd idiot for å vilja passera den vegen igjen). Det tek han også bort frå knuste forhold, førebuande skular, mentale institusjonar&mdash;alle slags feller og nedturar. Ferdig ventar fridom og eit ideelt liv i Carolina, og «ein himmelsk gjeng med englar.».

Forfattaren James Perrone seier at temaet for «Country Road» er lykka og fridommen ved å vera åleine. Han noterte at temaet einsemd dukkar opp på andre songar på *Sweet Baby James*, inkludert tittelsporet og «Sunny Skies.» «Sunny Skies vart også gitt ut som b-siden av singelen «Country Road». Ifølgje Allmusic-kritikaren Ronnie D. Lankford jr. markerte «Country Road» «perfekt overgangen mellom 60- og 70-talet.» «Dette er fordi teksten antydar at det er på tide at dei som er lei av å prøva og løysa alle problema i verda, overlèt dei til Jesus og går bort på eiga hand».  Lankford sa at «det enkle arrangementet» til songen, med akustisk gitar og «tilbakelent» vokal er godt tilpassa teksten. Musikkforfattar Barney Hoskyns kalla «Country Road» «ein perfekt destillasjon av den nye landlege stemninga» som hadde vorte populær på den tida.

## Hitlistehistorikk
Den nyinnspelte singelversjonen av «Country Road» vart spelt inn og miksa hos Crystal-sound 30. desember 1970 og gjeven ut på 7" vinyl i februar 1971. I 2003 vart singelversjonen inkludert på CD for første gong på samlealbumet *You've Got A Friend: The Best Of James Taylor*. «Country Road» nådde nummer 37 på Billboard Pop-lista og nummer 9 på Easy Listening-lista tidleg i 1971. På dei kanadiske hitlistene var songen ein større hit på både Pop (#19) og Adult Contemporary-listene (#3).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Country Road (James Taylor song)|Country Road (James Taylor song)]]» frå ,  den 1. april 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Turn-VM 1997

**Den 33. verdsmeisterskapen i turning** vart avvikla i Lausanne i Sveits dagane frå 31. august til 7. september 1997.

## Menn
### Mangekamp





### Bøylehest





### Frittståande





### Hopp





### Ringar





### Skranke





### Svingstang





### Lagkamp





## Kvinner
### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





### Lagkamp





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1997 World Artistic Gymnastics Championships|1997 World Artistic Gymnastics Championships]]» frå ,  den 2. april 2023.*
Müllheim i Tyskland

**Müllheim** er ein by og ein kommune sørvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, få kilometer unna grensa mot Frankrike. I den 57,9 km² vide kommunen bur i kring 19&nbsp;000 menneske.

Glas- og metallindustri er viktige næringsgreiner i Müllheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Müllheim (Baden)|Müllheim (Baden)]]» frå ,  den 2. april 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Münsingen i Tyskland

**Münsingen** er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen hyser 14&nbsp;524 ibuarar og dekker eit flatemål på 116,1 km². Byen Münsingen ligg 707 meter over havet, 23 km søraust om Reutlingen og 37 km vest om Ulm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Münsingen (Württemberg)|Münsingen (Württemberg)]]» frå ,  den 2. april 2023.*  

## Bakgrunnssstoff
*
Mühlacker

**Mühlacker** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen omfattar 54,3 km² og hyser 26&nbsp;137 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mühlacker|Mühlacker]]» frå ,  den 2. april 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Metzingen

**Metzingen** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. I en 34,6 km² vide kommunen bur i kring 22&nbsp;000 menneske. Byen ligg om lag 30 kilometer sør om Stuttgart.

Klesprodusenten Hugo Boss har hovudkontoret sitt i Metzingen. Grunnleggjaren Hugo Ferdinand Boss var frå byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Form i botanikk

**Form** viser innan botanikken ein rang som ligg under art. Hierarkisk står ho òg under underart og varietet.

Form er tidlegare mest blitt nytta om særprega avvik innanfor ein art. Oftast skil forma seg ut gjennom ein einaste unik karakter. Det dreier seg ofte om blomefarge eller karakter på blad eller vekstform. Former har same geografiske utbreiing som arten elles. I praksis har ein sjeldan hatt bruk for rangen, og historisk har han ofte, feilaktig, blitt nytta på same måte som omgrepet kultivar. Form er blitt nytta meir sjeldan innanfor systematisk botanikk i nyare tid.

**F**orm blir vanlegvis forkorta **f.**, meir sjeldan **fo.**

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Form (biologi)|Form (biologi)]]» frå ,  den 2. april 2023.*
Kalmusrotordenen

**Kalmusrotordenen** (Acorales) er ein orden av einfrøblada plantar.

## Familiar
I Noreg er ordenen representert med ein einaste familie:
* Kalmusrotfamilien (Acoraceae)

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Form

**Form** kan visa til:
* Form i botanikk, ein vitskapleg rang
* Form i matematikk, innan algebra, analyse og geometri

* Ulike typar behaldarar:
**Kakeform
**Støypeform