open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ole Kristian Kråkmo

**Ole Kristian «Kråka» Kråkmo** () er ein norsk fotballspelar som spelar som høgreback for Haugesund. Han kom gratis frå Ranheim før 2011-sesongen.

Kråkmo kom til Ranheim frå Skeid i 2008 etter å ha vore borte i éin sesong.

Kråkmo hadde tidlegare primærposisjonen sin på midtbanen, men har altså blitt omskulert til å bli forsvarsspelar.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* Spillerstatistikk på altomfotball.no
* Spillerprofil på NIFS.no
Tom Erik Nordberg

**Tom Erik Heir Nordberg** () er ein norsk fotballspelar som hausten 2011 spelar som midtstopper for Rosenborg.

Nordberg starta karrieren sin i moderklubben Vuku Idrettslag og debuterte allereie i 2003 for Vuku sitt A-lag. Grunna fysioterapistudiar flytta Nordberg til Nederland og skulelaget Sparta Enschede i ein lågare nederlandsk divisjon. Mens han var heime i Noreg grunna opphald i studiane, hospiterte han for den tidlegare klubben sin. Etter ein slik kamp måtte Nordberg fraktast til St. Olavs hospital for operasjon av ansiktet, der han hadde fått brot grunna ein duell med ein motspelar.

Då studiane i Nederland var ferdige ein gong for alle, blei Nordberg haustsesongen 2007 lånt ut til Levanger, og han fekk permanent kontrakt med klubben neste sesong. Då kontrakten med Levanger gjekk ut, valde Nordberg å melde overgang til den ferske Adeccoligaklubben Ranheim. Der gjorde han sakene sine så bra at Rosenborg blei interessert. Han signerte for Rosenborg Ballklub 6. august 2010, med lengd til 31. desember 2011. Han blei straks lånt ut til Ranheim ut 2010-sesongen. Vårsesongen 2011, ut juli månad, var han på lån hjå Haugesund i Tippeligaen, der han spelte fast på laget.

Sommaren 2009 var Nordberg på tredagars treningsopphald med den engelske Championship-klubben Derby County.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:no:Tom Erik Nordberg|bokmålswikipediaen]] 15. april 2011.*

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofil  på RBK.no
* Spelarstatistikk på altomfotball.no
* Spelarstatistikk på NIFS.no
Vegard Skjerve

**Vegard Skjerve** () er ein norsk fotballspelar som i 2011 spelte i forsvar for Haugesund i den norske Tippeligaen.  Han kom til Haugesund frå Rosenborg der han hadde spelt på andrelaget i 2. divisjon.

## Fotnotar


## Kjelder
*Spelarprofil på FK Haugesund sine nettsider
Daniel Bamberg

**Daniel José Bamberg** () er ein brasiliansk fotballspelar som i 2011 spelar for Haugesund i den norske Tippeligaen.

Bamberg kom til den svenske fotballklubben GAIS i 2005, frå Fortaleza EC i Brasil, ein klubb som GAIS hadde ein samarbeidsavtale med. Frå 2006 til 2010 spelte han for Norrköping på nest høgste nivå, og éin sesong i eliteserien, i Sverige, som midtbanespelar på høgresida. Han debuterte for A-laget til Norrköping 24. august 2006 mot GIF Sundsvall. I februar 2011 skreiv han under for FK Haugesund.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte basert på informasjon frå [[:it:Daniel Bamberg|italiensk wikipedia]] 15. april 2011.*

## Fotnotar
Periferieininga Levkáda

**Periferieininga Levkáda** (gresk Περιφερειακή ενότητα Λευκάδας, *Periferiakí enótita Levkádas*) er ei av dei fem&nbsp;periferieiningane i periferien Dei joniske øyane. Ho vart oppretta ved administrative reforma i 2010 og samsvarer med det tidlegare prefekturet Levkáda.

Periferieininga er sett saman av øyane og kommunane (nummer på kartet)
*Levkáda (1)
*Meganísi (2)
Hovudstaden i periferieininga er Levkáda by. 
Periferieininga omfattar også øyane Kálamos og Kastós.

## Administrativ inndeling

Før den administrative reforma hadde øya Levkáda fem kommunar, og dei to småøyane Kálamos og Kastós var eigne kommunar, men frå 2011 er heile Levkáda saman med dei to småøyane ein av to kommunar i periferieininga Levkáda.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar
Jacob Sørensen

**Jacob Sørensen** () er ein dansk fotballspelar som i 2011 spelar på midtbanen til Haugesund. Før han kom til Odd Grenland sommaren 2006, spelte han for Aalborg Boldspilklub og Sønderjyske Elitesport. Sørensen har 40 kampar for aldersbestemte danske landslag. Kallenamnet *Taz* fekk han frå lagkameratane i Aalborg på grunn av at han visstnok likna på den tasmanske djevelen. Sørensen har fart som sin største styrke.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff

* Spelarprofil  på Odd Grenland sine heimesider
* Spelarprofil  på Oddrane sine heimesider
Agassiz-sjøen

**Agassiz-sjøen** eller **Lake Agassiz** var ein innsjø som fanst ved slutten av den siste istida i USA. Han var oppdemd mellom vasskilje i sør og innlandsisen i nord i Red Riverdalen i det som i dag er North Dakota. Innsjøen var 1100 km lang og 400 km brei og dekte området der Dei store sjøane ligg i dag, det vil sei i grenseområdet mellom USA og Canada. Han er kalla opp etter den amerikanske naturforskaren Louis Agassiz, som i 1879 postulerte at sjøen må ha vore skapt av istidssmeltinga.

Sjøen oppstod under den siste istida ved at smeltevatn frå det sentrale og nordlege Nord-Amerika hopa seg opp her fordi ein isbarriære stengte det vidare avløpet mot Atlanterhavet. Arealet kan ha vore inntil 440&nbsp;000 km². Under varmeperioden omkring 10&nbsp;900 f.Kr smelta isbarriæren, og enorme mengder vatn strøymde ut i Atlanterhavet og skapte elvedalen til dagens St. Lawrence River. Hendinga skapte ei forstyrring av temperaturen på den nordlege halvkula, og innleia den mellombels kuldeperioden 10&nbsp;900–9&nbsp;600 f.Kr som vi kallar Yngre Dryas.

Under dette tilbakeslaget med ein tusen år lang kuldeperiode er det truleg at Lake Agassiz vart fylt på ny. Omkring 6&nbsp;400 f.Kr virkar det som innsjøen fann tilbake til det nordlege avløpet sitt mot Hudson Bay, og deretter vart gradvis tømt gjennom ein periode på kanskje 1000 år. Restane av innsjøen er i dag Lake Winnipeg, Lake Manitoba og Lake of the Woods i Canada.

Innsjøen har etterlate mange spor i dag, mellom anna elvedalen til elva Minnesota, avsettingane av fruktbar morenejord i elvedalen til Red River of the North, og restar av strender på område som i dag ligg langt frå vatn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lake Agassiz|Lake Agassiz]]» frå ,  den 16. april 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*U.S. Geological Survey  - Warren Upham: «The Glacial Lake Agassiz».
Zirkonolitt

**Zirkonolitt** er eit mineral, eit oksid av kalsium, zirkonium og titan. Den ideelle formelen er CaZrTi2O7. Det er kjend mellom anna frå Kolahalvøya i Russland. Mineralet er svart eller brunt. 

Polymignitt er ein metamikt zirkonolitt frå syenittpegmatittar i Oslofeltet. 

## Kjelder
Skorene

**Skorene** er eit fjellmassiv i Fjord kommune i Møre og Romsdal.
Det består av tre toppar: Heimste eller Nordre Skora (1708 moh), Midtre Skora (1789 moh), og Fremste eller Søre Skora (1829 moh).
Søre Skora er det 412. høgste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Kjelder
* 2000meter - Skorene (1829 m)
Primitivisme

**Primitivisme** er trua på at livet var betre eller meir moralsk i den tidlege fasen av menneskeheita og mellom primitive folkeslag, og sidan gradvis har forverra seg med veksten av sivilisasjon.

I biletkunsten er det fleire og ulike tilvisingar av omgrepet primitivisme. Ein bruk refererer til kunsten til anten førhistoriske eller hos ikkjevestlege folkegrupper. Brukt i den samanhengen vert ord som primitiv eller primitivisme ofte vist i hermeteikn. Dette for å vise noko ibuande unøyaktig ved bruken, eller ein etnosentrisk synsstad. Ein annan type primitivisme er arbeid gjort av kunstnarar som kan vere sjølvlærde. Ein tredje førekomst av primitivisme refererer til lån av visuelle skjema frå ikkjevestlege eller forhistoriske folk. Paul Gauguin sin bruk av tahitiske motiv i måleria er eit døme på den siste praksisen.

Lån frå primitiv kunst har vore viktig for utviklinga av moderne kunst. Omgrepet «primitivisme» er ofte brukt om andre profesjonelle målarar som arbeider i stil med naiv kunst eller folkekunst, som Mikhail Larionov, Paul Klee og Sergej Zagrajevskij.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Primitivism|Primitivism]]» frå ,  den 16. april 2011.*
Kefaloniá prefektur

**Kefaloniá prefektur** (gresk Νομός Κεφαλληνίας, *Nomós Kefallinías*) var fram til 2010 eit prefektur i Hellas i periferien Dei joniske øyane. Hovudstaden i prefekturet var Argostóli på Kefaloniá. Prefekturet omfatta dei to store øyane Itháki og Kefaloniá og ein del mindre øyar.

## Administrativ inndeling

Frå 2011 blei det tidlegare prefekturet delt i dei to periferieiningane Itháki og Kefaloniá.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
Bissau

**Bissau** (portugisisk uttale ) er hovudstaden i Guinea-Bissau. Han ligg ved utlaupet til elva Geba i Atlanterhavet, og er ein viktig hamneby. Byen hadde eit innbyggjartal på 492 004 i 2015. Han er den største byen og hamna i Guinea-Bissau, med utførsla av kopra, palmeolja, ris og meir. Han har ei internasjonal lufthamn, eit universitet og eit forskingsinstitutt.

## Historie
Før europearar kom til området, tilhøyrde det eit kongerike styrt av papelfolk. Ifølgje munnleg overlevering var dette riket skipa av Mecau, sonen av kongen av Quinara (Guinala), som flytta til staden med den svangre systera si, seks koner og undersåttar frå riket til faren. I riket var det sju klanar som stamma frå systera og dei seks konene. Bossassun-klanen, som stamma frå systera, hadde arverett på trona.

Bissau vart grunnlagd i 1687 av portugisarane og hadde på 1700- og 1800-talet stor slavehandel. Byen tok over for Bolama som hovudstad i Portugisisk Guinea i 1942. Då geriljagruppa PAIGC erklærte sjølvstende i 1973 var hovudstaden for opprørsområdet Madina do Boe, medan Bissau vart verande kolonihovustad. Byen kom under åta frå nasjonalistiske styrkar i 1968 og 1971. Portugal gjekk med på  sjølvstendet i 1974, etter Nellikrevolusjonen, og Bissau var hovudstad for den nye frie staten.

Ved byrjinga og slutten av borgarkrigen i Guinea-Bissau frå 1998 til 1999 var det harde kampar i byen. Mykje av infrastrukturen vart øydelagd, og nesten heile folkesetnaden flykta frå byen. Bissau har sidan vorte gjenoppbygd, og over 25 % av innbyggjarane budde her ved folketeljinga i 2009.

## Geografi og klima
Bissau ligg  11°52' nord og 15°36' vest (11.86667, -15.60), ved esturaet til Geba-elva ved kysten av Atlanterhavet. Området rundt Bissau er ekstremt lågtliggande, og elva er seglbar for havgåande fartøy sjølv om ho har lita vassføring i kring 80 km frå byen.

Bissau har tropisk savanneklima (Köppen *Aw*), ikkje vått nok til å kvalifisera som tropisk monsunklima (*Am*), men mykje våtare enn dei fleste klima av sin type.

Det fell nesten ikkje regn frå november til mai, men i dei gjenverande fem månadane av året får byen rundt 2000 mm nedbør.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bissau|Bissau]]» frå ,  den 26. desember 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
;Bibliografi
*
*
Taxi av Bryan Ferry

***Taxi*** er det åttande studioalbumet til Bryan Ferry, tidlegare solovokalist for Roxy Music. Albumet kom ut på Virgin Records i april 1993 over fem år etter det førre albumet hans, *[[Bête Noire]]*. Dette var det tredje soloalbumet til Ferry etter Roxy Music vart oppløyst i 1983. Albumet selde godt og fekk god kritikk, og nådde andreplassen i Storbritannia, der det selde til gullplate.

Den første singelen, «I Put a Spell on You», var den einaste topp 20-hitten i Storbritannia, med ein 18. plass på lista. Den andre singelen, «Will You Love Me Tomorrow», nådde 23. plassen. Den tredje og siste singelen, «Girl Of My Best Friend» nådde 57. plassen på lista.

## Produksjon og innspeling
*Taxi* er eit coveralbum (sjølv om siste sporet «Because You’re Mine» er ein original). Då Ferry vart spurt om albumet sa han at «Sidan eg byrja å arbeide på *Taxi* har alt gått bra for meg. Dei siste to åra har vore kjempefint, men eg hadde tre eller fire dårlege år. Då eg gjorde *Taxi*-albumet var det starten på å få ting riktig igjen. Berre å få gjort noko raskt og effektivt var særs gledeleg. Få noko eg likte ferdig og gå attende til å syngje att, kome seg bort frå mi eiga skriving for ei stund var ein bra ting.»

## Mottaking
AllMusic-kritikaren Ned Raggett skreiv: «*Taxi* syner ein moden Bryan Ferry, elegant og kontrollert, særs mykje på linje med den generelle karrieren hans sidan 1979 ... den handsama vokalen til Ferry, som vart gjort merkeleg flat og komprimert, forsterka den nysgjerrige stemninga.» *[[Entertainment Weekly]]*-skribenten David Browne skreiv om albumet: «Få av nyinnspelingane har den dekadente, muntre entusiasmen coveralbuma hans i 70-åra hadde. Men det er greitt, sidan Ferry har eit anna mål: vakkert uhyggeleg stemningsmusikk for den kjærlege vampyren i oss alle.» Rob Sheffield gav albumet tre stjerner og skreiv at «*Taxi* er ei samling av gjennomgåande kvalitet, som varierer frå 'Amazing Grace' til 'All Tomorrow's Parties.'»

## Innhald

## Medverkande
Henta frå platenotata.

* Bryan Ferry&nbsp;– solovokal, piano, orgel, heks, synthesizer, strykarar
;Andre medverkande
* Robin Trower&nbsp;– gitar
* Neil Hubbard&nbsp;– gitar
* David E. Williams&nbsp;– rytmegitar
* Michael Brook&nbsp;– gitar
* Andy Newmark&nbsp;– trommer
* Steve Ferrone&nbsp;– trommer
* Michael Giles&nbsp;– trommer
* Nathan East&nbsp;– bassgitar
* Steve Pearce&nbsp;– bassgitar
* Greg Phillinganes&nbsp;– vibrafon, strykarar, synthesizer, munnspel
* Chris Stainton&nbsp;– Hammondorgel
* David Sancious&nbsp;– Hammondorgel
* Andy Mackay&nbsp;– altsaksofon
* Maceo Parker&nbsp;– altsaksofon
* Mel Collins&nbsp;– tenorsaksofon
* Flaco Jiménez&nbsp;– trekkspel
* Luís Jardim&nbsp;– perkusjon
* Carleen Anderson&nbsp;– korvokal
* Richard T. Norris - programmering

;Teknisk
* Richard T. Norris, Sven Taits - lydteknikar
* Bob Clearmountain - miksing
* Bryan Ferry, Nick de Ville - kunstnarisk leiar
* Anton Corbijn - fotografi

## Salslister
**Album**

**Singlar**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Taxi (Bryan Ferry album)|Taxi (Bryan Ferry album)]]» frå ,  den 16. april 2011 og 24. juli 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Nagano

**Nagano** er ein by i prefekturet Nagano i Chūbu på øya Honshu i Japan. Byen er kjend for å ha vore arrangør for vinter-OL 1998.

Nagano ligg i eit område med mange åsar og bakkar. Byen hadde om lag 378,000 innbyggjarar i 2006, og er m.a.o. ikkje blant dei største byane i Japan. Her ligg eit universitet frå 1949, og det er både tre- og silkeindustri i byen. Den største attraksjonen i Nagano er buddhisttemplet Zenkō-ji frå 600-talet. Templet er eitt av dei få gjenverande pilgrimsmåla i Japan.

Både jarnbane og vegnettet er godt utbygd frå byen, og innanriksflyplassen Matsumoto Airport ligg ikkje langt unna.

## Kjelder

* *Engelsk Wikipedia om Nagano, henta inn 16. april 2011.*
Kobe

**Kobe** er ein hamneby i prefekturet Hyōgo i Kansai på øya Honshu i Japan. Kobe er den sjette største byen i Japan med over 1,5 millionar innbyggjarar. Kobe ligg ved Osaka-bukta, 3 mil vest for Osaka.

## Jordskjelvet

I 1995 vart Kobe råka av eit kraftig jordskjelv som målte 6,8 på Richter-skalaen. Over 6,400 menneske miste livet, og m.a. vart hamneanlegget øydelagt. Hamneanlegget vart gjenoppbygd etter jordskjelvet. 

## Næringsliv

Det er mykje industri i Kobe; dette omfattar både tungindustri, moteindustri og næringsmiddelindustri. Her ligg fleire universitet og ymse høgskular, fleire store parkar, eit akvarium og fleire museum.

## Transport

Verdas lengste hengebru, Akashi-Kaikyo-brua, som opna i 1998, går frå Kobe og ut til øya Awaji. Både vegnettet og jarnbanen er godt utbygd, og det finst fleire flyplassar i nærleiken.

## Kultur

Ved Kobe ligg også dei varme kjeldene *Arima Onsen*. Byen er også vidgjeten for eit spesielt oksekjøt frå Kobe. Ein jazzfestival vert halden her kvart år, det finst mange ulike idrettslag frå Kobe, m.a. ein eigen golfklubb og segleklubb.

## Kjelder

* 
* *Engelsk Wikipedia om Kobe, henta inn 16. april 2011.*
Guatemala by

**Guatemala by** (spansk *Ciudad de Guatemala*) er hovudstaden i Guatemala. Med eit innbyggjartal på 1,2 millionar i kjernen og om lag 2 millionar med kringliggjande område inkluderte, er han den største byen i Mellom-Amerika. Byen ligg på ei grøderik høgsletta 1490 meter over havnivået, mellom vulkanane Fuego, Agua og Pacaya.

Guatemala by vart grunnlagd i 1776 og vart den tredje hovudstaden i landet etter Ciudad Vieja og Antigua. Byen har fleire universitet - det eldste frå 1676.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

*
Børt-Erik Thoresen

**Børt-Erik Thoresen** () var ein norsk TV-personlegdom, visesongar, musikar, låtskrivar og skodespelar frå Dovre. Thoresen var bror til Åse Thoresen. 

Thoresen spelte både gitar og fiolin. Han platedebuterte i 1954, og gjorde mellom anna innspelingar med systera. Frå 1964 til 1968 jobba han som skodespelar, mest på Rogaland Teater, men også på Det Norske Teatret. Han spelte ofte i musikalar og operettar.

Han vart tilsett i underhaldningsavdelinga i NRK i 1968 og laga ei rekkje program rundt norsk folkemusikk og gamaldans. Frå slutten av 80-talet til 1992 jobba han ved Opplandsradioen på Lillehammer. Han var gift med operasongarinna Aase Nordmo Løvberg.

## Plateinnspelingar
* 1966: *Hei huskom i hei* - utgitt på plateselskapet Nor-Disc 
* 1966: *Viser ved peisen* - med Åse Thoresen, Triola
* 1969: *Folkelige viser* - med Åse Thoresen, Triola
* 1974: *Ekko fra Dombås* - Triola
* 1975: *Børt-Erik Thoresen med nogo attåt* - samleplate
* 1978: *Hjembygdas melodi* - Triola
* 1977: *En visebukett* - med flere artister, Philips
* 1984-1988: *Glade minner 1 – 3 (Glad Musikk)* - med Åse Wentzel og Gunnar «GP» Pedersen
* 1997: *Børt-Erik Thoresen valser og viser seg.. * - samleplate

## Bøker
* *Viser ved peisen*, Oslo 1978: Cappelen
* *Ekko fra Dombås* (ca. 1960)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Børt-Erik Thoresen|Børt-Erik Thoresen]]» frå ,  den 16. april 2011.*  

* Biografi i ''Norsk pop- og rockleksikon'' fra 2006
Baruch S. Blumberg

**Baruch Samuel Blumberg** () var ein USA-amerikansk lækjar, nobelprisvinnar og president i American Philosophical Society. Blumberg vann nobelprisen i medisin i 1976 saman med Daniel Carleton Gajdusek.

## Biografi

Blumberg voks opp i Brooklyn, New York City. Han fullførte doktorgraden sin i 1957 ved Balliol College i Oxford i England. I 1976 fekk han så nobelprisen «for sine oppdagingar rundt nye mekanismar til opphavet og utspreiinga av infeksjonssjukdomar.» Frå 1964 har han vore medlem i Fox Chase Cancer Center i Philadelphia.

Blumberg har identifisert fleire farlege virus gjennom karrieren sin. Eitt av desse er Hepatitt B-viruset, som han også har utvikla ein vaksine mot. 

Sidan 1977 har han vore universitetsprofessor i medisin og antropologi ved University of Pennsylvania, og frå 1989 til 1994 var han Master of Balliol College i Oxford. Frå 1999 til 2002 var han direktør ved *[[NASA]] Astrobiology Institute*.

## Kjelder

* *Engelsk Wikipedia og bokmålswikipedia om Blumberg, henta inn 16. april 2011.*
Georgetown i Guyana

**Georgetown** er den største byen og hovudstaden i Guyana. I 2024 hadde byen om lag 235&nbsp;000 innbyggjarar, og ligg ved utlaupet til elva Demerara ved Atlanterhavet. Byen ligg under havnivået og er verna av dike. Brorparten av handelen i landet går gjennom hamna i byen. Her finst tekstilindustri, sukkerfabrikkar og det vert fiska etter reker. Byen er endepunktet for to jarnbanestrekkjer langs kysten og har eit universitet frå 1963.

Georgetown vart grunnlagd av britar i 1781. Byen vart seinare okkupert av franskmenn og nederlendarar fram til 1812. I byen er det ei anglikansk domkyrkja i tre frå 1889, og er med ei høgd på 44 meter mellom dei høgste trebygningane i verda.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tegucigalpa

**Tegucigalpa** er hovudstaden i Honduras og ligg i innlandet om lag 900 meter over havnivået. Byen har vakse saman med Comayagüela og hadde rundt 1 186 400 innbyggjarar i 2002. Byen har ei domkyrkja frå 1700-talet og to universitet - det eldste frå 1847. 5 kilometer sør for Tegucigalpa ligg den internasjonale lufthamni Toncontín.

Tegucigalpa vart grunnlagd i 1578 som ein gull- og sylvgruveby. Byen har vore hovudstad sidan 1880.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

*
All Tomorrow's Parties

«**All Tomorrow's Parties**» er ein song av The Velvet Underground, skriven av Lou Reed og gjeven ut på debutalbumet til gruppa i 1967, *[[The Velvet Underground & Nico]]*.

I følgje Reed kom inspirasjonen til songen frå då Reed observerte Andy Warhol-klikken og han skildra forskjellige folk ved the Factory på denne tida. «Eg såg Andy. Eg såg Andy observere alle andre. Eg kunne høyre folk sei dei mest fantastiske ting, dei sprøaste ting, dei morosamaste ting, dei tristaste ting». Songen vart favoritten til Andy Warhol av The Velvet Underground.

Ei forkorta utgåve av songen vart gjeven ut som singel i juli 1966 med «I'll Be Your Mirror» som b-side. Songen er om lag halvparten så lang som albumversjonen. Songen nådde ikkje singellista.

## Innspeling
Songen vart spelt inn i Scepter Studios i New York i april 1966. Han har eit pianomotiv spelt av John Cale, hovudsakleg basert på tonegrupper. Det var ein av dei første popsongane som nytta handsama piano.

Nico syng solovokal.

## Andre versjonar
Både Nico og Lou Reed har spelt inn soloversjonar av songen. Andre artistar som har spelt songen er mellom andre Jun Togawa, Apoptygma Berzerk, Ass Ponys, Buffalo Tom, Japan, Bauhaus, Jeff Buckley, Icehouse, Los Tres, The Method Actors, Nick Cave and the Bad Seeds, the Oysterband, Tom Robinson, Kikka Sirén, Simple Minds, Siouxsie and the Banshees, Rasputina, Kendra Smith, Bryan Ferry, June Tabor, Johnette Napolitano, Iron and Wine, Deerhoof, Hole, The Music Tapes, Ordo Rosarius Equilibrio og Black Tape for a Blue Girl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:All Tomorrow&#39;s Parties|All Tomorrow&#39;s Parties]]» frå ,  den 16. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
As Time Goes By av Bryan Ferry

***As Time Goes By*** er det tiande studioalbumet til den engelske songaren Bryan Ferry. Det kom ut i 1999 og består av pop- og jazzstandardar. Albumet nådde 16. plassen på den britiske albumlista og selde til gullplate for over 100&nbsp;000 selde eksemplar i Storbritannia. Albumet nådde 23. plass i Noreg. 

Det var produsert av Ferry i lag med Rhett Davies, som hadde arbeidd med Ferry sidan dagane i Roxy Music.

## Mottaking
AllMusic-skribenten Stephen Thomas Erlewine skreiv om albumet: «På overflata verkar det som eit steg til sides for Ferry, men til sjuande og sist er det heilt i tråd med hans arbeid. Det er sant at det ikkje er eit stort album i den større samanhengen, men det er lett å bli forført av den uformelle elegansen.» *[[The A.V. Club]]*-kritikaren Keith Phipps skreiv at «resultata er både føreseielege og spanande, musikalsk smakfullt, men like kjenslemessig rått som gode manerar tillet.»

## Innhald

## Medverkande

* Bryan Ferry - solovokal, synthesizer, arrangement
* Phil Manzanera - gitar
* Alan Barnes - klarinett, tenorsaksofon
* Nicholas Bucknail - klarinett
* Wilfred Gibson - fiolin
* Bob Hunt - trombone
* Chris Laurence - bassgitar
* Andy Newmark - trommer
* Anthony Pleeth - cello
* Frank Ricotti - perkusjon
* John Sutton - trommer
* Enrico Tomasso - trompet
* Hugh Webb - harp
* Gavyn Wright - fiolin
* Peter Lale - bratsj
* Boguslaw Kostecki - fiolin
* Jose Libertella - bandoneon
* Luis Stazo - bandoneon
* Paul Clarvis - trommer
* Philip Dukes - bratsj
* Colin Good - piano, musikalsk leiar, arrangement
* Anthony Pike - klarinett
* Jim Tomlinson - klarinett, altsaksofon
* Richard Jeffries - bassgitar
* Malcolm Earle Smith - trombone
* Abraham Leborovich - fiolin
* James Sanger - programmering
* Robert Fowler - klarinett
* Martin Wheatley - banjo
* Timothy Lines - klarinett
* David White - klarinett
* Nils Solberg - gitar
* David Woodcock - fiolin
* Cynthia Millar - ondes martenot

;Teknisk
* Robin Trower - assosiert produsent
*Mark Tucker - lydteknikar
*Steve Pelluet - assisterande lydteknikar
*Chris Dibble, Sven Taits - ekstralydteknikar
*Nick de Ville, Bryan Ferry - kunstnarisk leiar
*Bogdan Zarkowski - kunst
*Mike Owen - fotografi

## Salstrofé og salstal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:As Time Goes By av Bryan Ferry|As Time Goes By av Bryan Ferry]]» frå ,  den 24. juli 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
As Time Goes By

«**As Time Goes By**» er ein song skriven av Herman Hupfeld i 1931. Han vart mest kjend i 1942 då han vart sungen av Sam (Dooley Wilson) i filmen *[[filmen Casablanca|Casablanca]]*. Songen vart stemnd fram til 2. plass på lista til AFI over dei 100 beste songane i film. Han har vorte nytta som fanfare for Warner Bros. Pictures sidan 1998.

## Historie
Herman Hupfeld skreiv «As Time Goes By» for Broadway-musikalen *[[Everybody's Welcome]]* i 1931. I det originale showet vart han sungen av Frances Williams. Han vart spelt inn same året av fleire artistar, mellom andre Rudy Vallee.

Songen vart spelt inn på ny i 1942 i filmen *[[filmen Casablanca|Casablanca]],* sungen av Dooley Wilson i lag med pianist Elliot Carpenter og høyrt gjennom filmen som eit leiemotiv. Wilson klarte ikkje å få spelt inn ein singel av songen før det vart musikarstreik, noko som førte til at studioet gav ut Vallee-versjonen frå 1931 på ny og gav han ein hitt i 1942.

Den kjende opningslinja, «You must remember this...», er i røynda starten på refrenget på songen i den originale utgåva. Wilson song ikkje dei første versa i *Casablanca*, men dei seinare innspelingane har følgd denne versjonen, slik at det første verset i røynda er ukjend for folk flest. 

## Andre versjonar
Songen er spelt inn av mange andre artistar, som Billie Holiday, Engelbert Humperdinck, Bing Crosby, Perry Como, Frank Sinatra, Harry Nilsson, Julio Iglesias, Johnny Nash (43. plass på Billboard-lista i 1959), Carly Simon, Tony Bennett, Jane Monheit, Rod Stewart, Jimmy Durante, Gal Costa, Sammy Davis, Jr., Bryan Ferry, Barbara Streisand, Bob Dylan, Willie Nelson, Jimmy Durante, Vera Lynn, Andy Williams, Barry White, Tom Waits, The Duprees, ZZ Top, Widespread Panic og Johnny Mathis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:As Time Goes By (song)|As Time Goes By (song)]]» frå ,  den 16. april 2011.*
The Way You Look Tonight

«**The Way You Look Tonight**» er ein song frå filmen *[[filmen Swing Time (1936)|Swing Time]]*, opphavleg framført av Fred Astaire. Han vann Oscarprisen for beste song i 1936. Songen vart sungen til Ginger Rogers som Penelope «Penny» Carroll av Astaire-rolla John «Lucky» Garnett medan Penny vaskar håret sitt i rommet ved sidan av, og kjende seg alt anna enn vakker. Songen var skriven av Jerome Kern med tekst av Dorothy Fields, og har vorte ein standard. Fields sa seinare: «Første gong Jerry spelte melodien for meg gjekk eg ut og starta og gråte. Utgjevinga tok livet av meg. Eg klarte ikkje å stoppe, han var så vakker.»

## Andre versjonar
Billie Holiday spelte inn songen same året som filmen kom ut. Han vart òg spelt av Frank Sinatra i 1964, Doris Day, Johnny Pace, Tony Bennett, Ella Fitzgerald, Andy Williams, Chad & Jeremy, Bryan Ferry, Olivia Newton-John, Johnny Maestro, Phil Collins, Harry Connick, Jr., Rod Stewart, Dexys Midnight Runners, James Darren, Michael Bublé, Sal Viviano, Steve Tyrell, Westlife, Joey McIntyre, Maroon 5, Ray Quinn, Kris Allen, Elena Bennett og i 1930-åra som ein duett mellom Bing Crosby og den dåverande kona Dixie Lee. Songen vart òg ein hitt for The Lettermen i 1961, då han nådde 13. plass på Billboard Hot 100.

Jazzpianisten Art Tatum har spelt inn ein instrumentalversjon av songen i 1990. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Way You Look Tonight|The Way You Look Tonight]]» frå ,  den 16. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Never Too Late

«**Never Too Late**» er ein dansepop-song av australske songaren Kylie Minogue for hennar andre album *[[Enjoy Yourself]]*. 

## Informasjon
Kylie ville at tittelsporet til albumet skulle gjevast ut som den tredje singelen, men hausten 1989 vart «Never Too Late» utgjeven i staden. Songen vart ein suksess med ein gong, med fjerdeplass som høgaste plasseringa på dei britiske hitlistene. Songen vart Minogues åttande hitsingel på rad i Storbritannia.

B-sida med tittelen «Kylie's Smiley Mix» var ein kontinuerleg mix av hennar største hits frå albumet *[[Albumet Kylie|Kylie]]* og 12" versjonen, og inkludert desse songane i rekkjefølgja: «I'll Still Be Loving You», «It's No Secret», «Je Ne Sais Pas Pourquoi», «Turn It into Love», «I Should Be So Lucky» og «Got to Be Certain». Den 7" versjon inneheldt alle desse spora bortsedd frå «I'll Still Be Loving You» og «It's No Secret».

## Format og sporliste
;CD-singel
# «Never Too Late» – 3:27
# «Never Too Late» (Extended Mix) – 6:11
# «Kylie's Smiley Mix» (Extended Mix) – 6:17

;7" singel
# «Never Too Late» – 3:27
# «Kylie's Smiley Mix» (7" version) – 3:59

;12" singel
# «Never Too Late» (Extended Mix) – 6:11
# «Kylie's Smiley Mix» (Extended Mx) – 6:17

;Australsk 7" singel
# «Never Too Late» – 3:27
# «Made in Heaven» (Heaven Scent Mix) – 4:43

;Australsk 12" singel
# «Never Too Late» (Extended Mix) – 6:11
# «Made in Heaven» (Heaven Scent Mix) – 4:43

## Bakgrunnsstoff
* ''Never Too Late'' på Allmusic
Mamouna

***Mamouna*** er det niande studioalbumet til Bryan Ferry, gjeve ut på Virgin Records i september 1994. Det var det første albumet til Ferry med originale songar på sju år og han brukte seks år på å skrive songane og spele dei inn, under arbeidstittelen *Horoscope*. Albumet nådde 11. plassen på UK Albums Chart og 12. plassen på VG-lista i Noreg. 

Albumtittelen referer til ein by i Marokko kalla Mamouna som tyder «trygg» på arabisk. 

Fleire av dei tidlegare bandmedlemmane hans i Roxy Music spelte på albumet, inkludert Brian Eno som slutta i bandet i 1973. 

## Mottaking
I ei melding for AllMusic skreiv kritikaren Ned Raggett om albumet: «Det er somme songar verdt å merke seg  ‘The 39 Steps’ har ei noko truande stemning ved seg, som høver med tanke på den filmatiske referansen i tittelen. Ferry /Eno-samarbeidet ‘Wildcat Days’ syner noko av dei gamle synth-smeltande glimta til Eno. Totalt sett er *Mamouna* behageleg utan å vere involverande.»

## Innhald

## Medverkande

* Bryan Ferry – solovokal, synthesizer, piano
* Phil Manzanera – gitar på spor 1 og 7. 
* Robin Trower – gitar på spor 6
* Maceo Parker – altsaksofon på spor 2. 
* Nile Rodgers – rytmegitar på spor 2, 6 og 9. 
* Carleen Anderson – korvokal
* Nathan East – bassgitar utanom spor 4. 
* Pino Palladino – bassgitar på spor 4
* Guy Pratt – wah-bass på spor 5 og 6
* Brian Eno – lydar
* Steve Ferrone – trommer
* Guy Fletcher – synthesizer
* Neil Hubbard – gitar
* Luke Cresswell – perkusjon på spor 2
* Luís Jardim - perkusjon på spor 3
* Neil Jason – dyrelydar
* Chester Kamen – gitar
* Andy Mackay – altsaksofon på spor 8
* Mike Paice – altsaksofon på spor 7
* Richard T. Norris – sløyfer, programmering
* Steve Scales – perkusjon
* Jeff Thall – gitar
* Yanick Etienne – korvokal på spor 5 og 6
* Paul Johnson –  korvokal på spor 6
* Fonzi Thornton – korvokal
* David Williams – gitar, korvokal
* Jhelisa Anderson – korvokal

**Teknisk**
*Johnson Somerset – assisterande produsent
*Sven Taits – lydteknikar
*Richard T. Norris – ekstra lydteknikar
*Bob Clearmountain – miksing
*Bob Ludwig – mastering
*Bryan Ferry, Nick de Ville – kunstnarisk leiar
*James Ward – måleri
*Steven Cassidy – fotografi

## Salslister
**Album**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mamouna|Mamouna]]» frå ,  den 24. juli 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jordskjelvet i Kobe 1995

**Jordskjelvet i Kobe 1995** var eit jordskjelv som skjedde tysdag den 17. januar 1995 kl. 05:46 lokal tid. Det vart målt til 6,8 på momentmagnitudskalaen (USGS), og Mj7.3 (jusert frå 7.2) på JMA-skalaen. Skjelva varte i om lag 20 sekund. Senteret for jordskjelvet var 16 km under episenteret, nord på øya Awaji, 20&nbsp;km frå byen Kobe. 

Om lag 6434 menneske mista livet, 4600 av desse frå Kobe. Av dei store byane var det Kobe, med 1,5 millionar innbyggjarar, som låg nærast episenteret og som vart hardast råka av skjelvet. Dette var det verste jordskjelvet til Japan på 1900-talet etter Kantō-jordskjelvet i 1923, som kravde 140&nbsp;000 liv. Øydeleggingane vart estimerte til ti billionar yen (100 milliardar dollar), 2,5 % av Japan sitt BNP på den tida. 

## Kjelder


*
*Seismic Activity in Japan. Headquarters for Earthquake Research Promotion. Retrieved on 2009-05-06.
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Great Hanshin earthquake|Great Hanshin earthquake]]» frå ,  den 17. april 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
* City.Kobe.jp , The Great Hanshin-Awaji Earthquake Statistics and Restoration Progress
Isentalpisk prosess

Ein **isentalpisk prosess** eller **isoentalpisk prosess** er ein prosess som skjer utan endringar i entalpi, *H*; eller spesifikk entalpi, *h*.

I ein stasjonær prosess, kan signifikante endringar i trykk og temperatur skje i ei væske og prosessane kan likevel vere isentalpiske om det ikkje er overføring av varme til eller frå omgjevnadane, ikkje noko arbeid utført på eller av omgjevnadane og det ikkje er noko endring i den kinetiske energi til væska.

Strupeprosessen er eit godt døme på ein isentalpisk prosess. Tenk at ein løftar ein trykkavgrensingsventil eller sikringsventil i ein trykkbehaldar. Den spesifikke entalpien til væska inne i behaldaren er den same som den spesifikke entalpien til væska når han kjem ut frå ventilen. Kjenner ein den spesifikke entalpien til væska og trykket utanfor behaldaren, er det mogeleg å rekne ut temperaturen og snøggleiken til væska når ho kjem ut.

I ein isentalpisk prosess: 
* h_1=h_2
* dh = 0

Isentalpiske prosessar i ein ideell gass følgjer isotermar sidan {d}h = 0=c_p{d}T.

## Sjå òg
* Isentropisk prosess
* Adiabatisk prosess

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isenthalpic process|Isenthalpic process]]» frå ,  den 17. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*G.J. Van Wylen and R.E. Sonntag (1985), *Fundamentals of Classical Thermodynamics*, John Wiley & Sons, Inc., New York ISBN 0-471-82933-1
Aust-Asia

**Aust-Asia** er ein region som omfattar dei austlege delane av Asia, i det minste landa Kina, Japan, Sør-Korea og Nord-Korea. I SN sin definisjon blir også Mongolia og Taiwan rekna med.

Definisjonen av Aust-Asia kan vera geografisk eller kulturell. Geografisk og geopolitisk omfattar regionen Kina, Hong Kong, Macau, Taiwan, Japan, Mongolia, Nord-Korea og Sør-Korea.

I ei meir kulturell tyding reknar ein ofte med dei delane av austlege Asia som historisk har vore mest påverka av Kina til Aust-Asia. Kina, Japan, Korea og Vietnam høyrer til den austasiatiske kultursirkelen.
Til dømes kan ein sjå at kinesisk skrift i ulike formerer blitt brukt i Japan,  Sør-korea og Taiwan, og i Vietnam fram till koloniseringa av landet. Kinesisk litteratur var også del av ei klassisk utdanning i heile regionen. 

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Östasien|Östasien]]» frå , og «[[:en:East Asia|East Asia]]» frå  den 15. mai 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
RS «Trondhjem»

**RS 13 «Trondhjem»** var ei redningsskøyte som vart bygd for redningsselskapet i 1899. Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer i Larvik. Skøyta vart rekna for ein svært god seglar.. RS 13 «Trondhjem» vart seld i 1934. Ho hadde då redda 95 menneske frå ein sikker daude, og assisterte 1046 fartøy.

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet*. Norsk Maritimt Forlag 2002
### Fotnotar
RS «Vardø»

**RS 22 «Vardø»** var ei redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1909. Ho vart konstruert og bygd av Colin Archer i Larvik. Byggjesummen var Kr 11554,29. I tillegg til innsamling i Vardø, vart skøyta finnansiert av Redningsselskapet.

I 1942 fekk skøyta innsett motor. Då vart og namnet endra til **RS «Colin Archer»**. I 1948 vart ho teken ut or teneste. Då hadde ho redda 36 menneske frå ein sikker daude, og assisterte 1049 fartøy.

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet*. Norsk Maritimt Forlag 2002
Kolkhoz

**Kolkhoz** (russisk **колхоз**, av **кол**лективное **хоз**яйство), forkorting av *kollektivnoje khozjastvo*, det vil seie kollektiv næringsdrift, var ei form for storskala landbruksdrift i Sovjetunionen, organisert som eit samvirke og som forvalta den sosialistiske, kollektive medlemskapen.

Medlemene i eit kolkhoz var formelt sett innehavarar, som fellesskap, eigarar av produksjonsmidlane. Jorda høyrde derimot staten til. Staten hadde likevel stor innverknad på kolkhoza gjennom kommunistpartiet sin rett til å utnemne leiarar for kolkhoza. Kolkhoza vart pålagt produksjonsmål, og dei måtte levere varene til statleg fastsette prisar.

Dei fyrste kolkhoza vart danna etter 1917 på frivillig basis, men frå 1929 vart alle enkeltbøndene tvangskollektivisert. Motsvarande den kollektive landbruksdrifta, kolkhoza, var den statlege landbruksdrifta, i Sovjetunionen kalla for sovkhoz. Kolkhoza dreiv litt over halvparten av jorda i Sovjetunionen.

Til ein viss grad vart kolkhoz-systemet etterlikna i andre statar med kommuniststyre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kolchos|Kolchos]]» frå ,  den 17. april 2011.*
RS «Ole O.Lian»

**RS 52 «Ole O. Lian»** er ei tidlegare redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet hos Lindstøl Skipsbyggeri i Risør i 1940. Ho var den siste av i alt fjorten skøyter i Bjarne Aas klassa som vart bygd for redningsselskapet. Ho vart bygd av midlar gitt av LO, og oppkalla etter fagforeiningsleiaren Ole Olsen Lian. 
Skøyta er bygd i eik. Dekket er av teak. Første motorinstallasjonen var ein 100/140 hk Union semidiesel.

Skøyta har gjennom 35 år i Redningsselskapet vore gjennom fleire oppgraderingar og ombyggingar. Ny motor, GM diesel 220 hk vart installert i 1965. Styrehus har vorte bytt to gonger, og mastene har vorte fjerna, slik at «Ole O. Lian» vart ei rein motorskøyte.

RS «Ole O. Lian» har i åra 1940–75 redda 24 personar frå ein sikker daude, og assistert til saman 680 fartøy. Ho har vore stasjonert i Langesund, Kilsund, Rasvåg, Tananger, Haugesund og fleire stadar i Nord-Noreg. Ho var og ein periode på Svalbard.

Skøyta vart i 1975 seld til fiskerifagskulen i Bodø. Der vart ho brukt som som opplæringsfartøy fram til 1994 under namnet «RAUD». Her fekk ho fleire oppgraderingar og meir moderne utrusting.

Skøyta er i dag i privat eige som veteranfartøy. Ho står på Riksantikvarens liste over verneverdige fartøy. Fartøyet er i dag ytterlegare oppgradert teknisk med bl.a. moderne navigasjonshjelpemidel som radarar, elektroniske kart og GPS, nytt elektrisk anlegg og hovudmotor

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:RS «Ole O. Lian»|RS «Ole O. Lian»]]» frå , den 17. april 2011.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Vromónas

**Vromónas** (gresk Βρόμωνας) eller *Vromona* er ei øy i øygruppa Ekhinádes i Dei joniske øyane i Hellas. Øya ligg aust for Itháki og er ein del av kommunen Itháki i periferieininga med same namn. Øya er ikkje busett.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Vromónas på GTP sine reisesider

## Kjelde
Eisaku Satō

**Eisaku Satō** () var ein japansk politikar og nobelprisvinnar.

## Tidleg liv

Eisaku Sato voks opp i prefekturet Yamaguchi, heilt sør på øya Honshu i Japan. Han studerte ved Universitetet i Tokyo, og vart etter kvart politikar for det liberale partiet i Japan. Han heldt så fram i det liberaldemokratiske partiet etter at det liberale fusjonerte med det demokratiske partiet. Han arbeidde seg oppover i politikken, og var ein av ministrane som hadde ansvar for Sommar-OL 1964 i Tokyo.

## Statsminister

I 1964 etterfølgde Satō Hayato Ikeda som statsminister grunna Ikeda si dårlege helse. Satō vart gjenvald i 1967 og endå ein gong i 1970. Då han gjekk av i 1972 hadde han sete i tre periodar, nærmare åtte år. Satō var ein populær statsminister på grunn av Japan sin blømande økonomi. I utanrikspolitikken, der han veksla mellom å samarbeida med USA og Kina, vart det meir bylgjer. Satō støtta samarbeids- og tryggingsavtalen mellom Japan og USA, noko som førte til mange valdsame protestar i Japan, særleg blant studentane. Satō valde deretter å stengja Universitetet i Tokyo eitt år i 1969. Då han gav seg i 1972, vart han etterfølgd av Kakuei Tanaka.

## Nobels fredspris

I 1974 vann Eisaku Satō Nobels fredspris. Prisen vart delt med iren Sean MacBride. Satō vart med dette den fyrste asiaten som vann fredsprisen, og han er så langt den einaste frå Japan som har vunne prisen.

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «Eisaku Satō» frå  og ,  den 17. april 2011.*
Zirkonia

**Zirkonia** er ein rimeleg, syntetisk edelstein som opptrer i mange fargar. Kvite steinar har kraftig fargespel på grunn av lysdispersjon, som er sterkare enn hos diamantar. Den kjemiske formelen er ZrO2, hardleiken er om lag 8 1/2 og tettleiken 5,65–5,95 g/cm3. Zirkonia finst ikkje naturleg i naturen. 

## Kjelder
Aggtelek

**Aggtelek** er ein landsby i distriktet Putnok i fylket Borsod-Abaúj-Zemplén i regionen Nord-Ungarn nordaust i Ungarn.

Landsbyen er kjend for dryppsteinshola som ligg her. Ho er 24 km lang og ei av dei lengste grottene i Europa. Den største grottehallen er 120 120 × 30 × 40 m. Det finst opp mot 25 meter høge stalagmittar i hola. Ho var busett alt i steinalderen og det er gjort mange arkeologiske funn her. Hola er i dag oppført på verdsarvlista til UNESCO. 

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar





## Kjelder
Phnom Penh

**Phnom Penh** er hovudstaden i Kambodsja og hadde 2 129 371 innbyggjarar i 2019. Byen ligg inne i landet der elvane  Mekong og Tonlé Sap møtest, rundt 290 kilometer frå staden der Mekong renn ut i havet. Gjennom Mekong er Phnom Penh den viktigaste hamnebyen i landet. Byen vart hovudstad i 1431 etter at Angkor vart hærteke av thailandske styrkar.

Byen har namn etter ein religiøs bygning frå 1373 som vart reist på ein 27 meter høg kunstig haug for å hyse fem statuar av Buddha. Dette tempelet vart kosta av ei rik enkje, Daun Penh («bestemor Penh»), og hadde namnet Vat Phnom Daun Penh, no kjend som Vat Phnom eller «tempelhøgda».  Tidlegare hadde byen namnet *Krong Chaktomuk* (khmer: ក្រុងចតុម្មុខ), som tydar «byen med fire ansikt» og syner til at han ligg ved fire «elver»: elva Mekong ovanfor og nedanfor byen, elva  Tonlé Sap (ei sideelv frå ein stor innsjø) og elva  Bassac, som er den fyrste av dei armane som storelva skil seg i på vegen ned mot havet. 

Innanfor byområdet ligg innsjøane  Boeung Kak,  Boeung Trabek og  Pempeay.

Klimaet i Phnom Penh er tropisk, med ei regntid frå mai til oktober som kan gje temperaturar opp mot 47&nbsp;°C og ofte særs fuktig luft, og ei tørketid frå november til april med langt lågare temperaturar.

Mellom 1975 og 1979 vart dei fleste innbyggjarane (rund 700 000) drivne ut på landsbygda av Raude Khmer, som då sat ved makta. Mange vart torturerte og drepne. Tortursenteret Tuol Sleng er i dag eit museum for folkemordet.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff

*
Praia

**Praia** er hovudstaden og den største byen i Kapp Verde og ligg på øya São Tiago. Byen hadde i 2010 eit innbyggjartal på . Han er ein hamneby med lettindustri, fiske og handel. Byen har utførsla av bananar og kaffi.

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff

*
Oppkvark

**Oppkvarken** (frå symbolet, *u*) er den lettaste av alle kvarkar, ein type elementærpartikkel, og ein stor bestanddel av masse. Saman med nedkvarken utgjer den nøytronet (éin oppkvark, to nedkvarkar) og protonet (to oppkvarkar, ein nedkvark) av atomkjernen. Den er del av førstegenerasjonen av masse, har ein elektrisk ladning på +2&#8260;3&nbsp;e og ein berr masse på 1.5-3.3 MeV/c2. Som alle kvarkar er oppkvarken ein elementær fermion med spinn-½, og erfarer alle dei fire fundamentale kreftene: gravitasjon, elektromagnetisme, svak kjernekraft, og fargekraft. Antipartikkelen til oppkvarken er **anti-oppkvark** (òg kalla opp anti-kvark eller berre anti-opp), som skil seg ut i frå den berre ved at den har nokre eigenskapar som har lik størrelse, men motsett teikn.

Dens eksistens (og samt til ned- og særkvarken) blei postulert i 1964 av Murray Gell-Mann og George Zweig for å forklare Eightfold Way klassifiseringsskjemaet av hadron. Oppkvarken blei først observert ved eksperiment i Stanford Linear Accelerator Center i 1968.
Wenche Myhre

**Wenche Synnøve Myhre**, i nokre land kjend som **Wencke Myhre**, () er ein norsk songar og skodespelar frå Kjelsås i Oslo.

## Songar

Wenche Myhre voks opp på Kjelsås, og gav ut sin fyrste singel allereie som trettenåring, i 1960, med namnet *Åh, det er søndag*. I 1963 kom det fyrste albumet hennar ut, med namnet hennar som tittel. Dette vart den fyrste av fem album ho gav ut i sekstiåra, og fram til i dag har det vorte gjeve ut over 70 plater med Wenche Myhre som sentral utøvar. Blant dei mest kjende slagerane hennar i Noreg, er «Når jeg blir 66», «La meg være ung» og «Du og jeg og vi to».

I 1964 deltok ho i Melodi Grand Prix, m.a. med «La meg være ung» av Arne Bendiksen. I 1966 forsøkte ho på nytt, og også i 1992. 
Wenche Myhre vart også berømt som songar i Vest-Tyskland på sekstitalet, der under namnet Wencke Myhre. Ho har aldri representert Noreg i Eurovision Song Contest, men derimot har ho vunne den tyske finalen og representerte Vest-Tyskland i Eurovision Song Contest 1968 med «Ein Hoch der Liebe». Ho enda på sjetteplass.

## Skodespelar

I 1963 debuterte ho også som skodespelar i filmatiseringa av romanen *Elskere* av Terje Stigen. Dei komande åra spelte ho i fleire filmar, m.a. hovudrolla i *[[Trollmannen fra Oz]]*. Seint på sekstitalet starta ho å spela i revyteater for svenske Povel Ramel. I seinare år har Wenche Myhre også vore programleiar for fleire sesongar av *Reisesjekken* på TV Norge.

## Privatliv

Wenche Myhre har vore gift tre gonger, seinast med hotelleigaren Arthur Buchardt. Ho har fire born.

## Utmerkingar

* Spellemannprisen 1976 i klassa vokalist (1976)
* Gammleng-prisen i klassa veteran (2003)
* Spellemannkomitéens heidringspris (2003)
* Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden (2004)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wenche Myhre|Wenche Myhre]]» frå ,  den 8. januar 2012.*  
 

* Utdjupande artikkel om Wenche Myhre, skriven av Svend Erik Løken Larsen

## Bakgrunnsstoff

* Wenche Myhre på imdb.com
* Youtube: Wencke Myhre - Ein Hoch der Liebe (Eurovision 1968)
Harlekin

**Harlekin** er den mest populære av karakterane i det italienske Commedia dell'arte og i avleggaren harlequinade.

### Opphav
Namnet Harlekin stammar frå gamle, franske Hellequin, leiar for «la maisnie Hellequin».

Sjølv om dei eldste illustrasjonane av Arlecchino er datert til 1572, hadde karakteren eksistert lenge før den tid. Populære teoriar går ut på at han kan ha kome frå Frankrike, Afrika eller Italia.

Oppfatninga om at Harlekin-motivet voks ut av Frankrike kan Hellequin vere prov på, då denne var ein gjennomgangskarakter i franske pasjonsspel. Hellequin, ein utsending frå djevelen med svart ansikt, skal ha streifa rundt om på landsbygda med ei gruppe demonar som jaga dei fordømte sjelene etter vonde menneske til helvete. Framtoningen til Hellequin kan forklare dei tradisjonelle fargane på Harlekins maske, raud og svart.

Harlekin-karakteren kan ha vore basert på, eller påverka av arketypen i Commedia dell'arte, ein karakter som, sjølv om han er ein treg tenkar, var akrobatisk og kvikk. 

### Kjenneteikn og dramatisk funksjon
Det primære aspektet ved Harlekin var hans smidige fysikk. Jamnast framstilt som dum og grådig, var han veldig kvikk og utførte ein type akrobatikk som publikum venta å sjå. Karakteren ville aldri ha utført ei enkel handling om han kunne slå hjul eller på anna vis kunne ha krydra den kroppslege rørsla.

Innanfor desse avgrensingane var karakteren enormt elastisk. Ulike truppar og skodespelarar tilpassa åtferda si for å passe til stilen, til personlege preferansar, eller til det enkelte scenario som skulle utførast. Nokre av dei mest kjente skodespelarane var Tomaso Visentini ("Thomassin"), som var med på førestillingar med Comédie-Italienne i det 18. hundreåret i Frankrike, samt Tristano Martinelli.

Harlekin har vanlegvis rolla som tenar til ein forelska person (innamorato), og gjer mykje skade i høve planane til herren sin. Arlecchino hadde ofte ein kjæraste i personen Columbina, og hans attrå for henne vart einast avløyst av ynsket hans om mat, og hans frykt for herren sin. Nokre gonger ville Harlekin forfølgje henne han er forelska i, men sjeldan med suksess. Han er også kjend for å prøve å vinne kvar einaste dame for seg sjølv.

I løpet av 1700-talet vart karakteren etter kvart ein meir romantisk helt, ettersom populariteten hans provoserte dei som dreiv med harlequinade.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Harlequin|Harlequin]]» frå , den 17. april 2011.*