open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anders Lothe

**Anders Matias Abrahamson Lothe** () var ein norsk lærar, redaktør og målmann. Han var òg politisk aktiv, og var stortingsrepresentant for Ap.

## Biografi
Lothe vart fødd på husmannsplassen Nylendebruket (Abrahambruket) på Lote i Gloppen kommune – no Eid kommune. Han vart uteksaminert ved lærarskulen i Seljord i 1896. Skuleåret 1900–1901 gjekk han på Gloppen private mellomskule samtidig som han hadde byrja å arbeide som lærar, og deretter tok han Mellomskuleeksamen ved Tanks skule i Bergen. Han vart i 1901 den første eleven i landet som leverte eit eksamenssvar på nynorsk. Sensorane nekta å rette innleveringa, og ho vart send til Departementet for godkjenning. Stilen vart der godkjend. Lothe arbeidde også som lærar i Kinn og Sparbu.

Han var med å stifte Firda Mållag i 1899, og var formann der i mange år. Han var redaktør i avisa *[[Firda Folkeblad]]* i Florø i tidsrommet 1911–1916. Han var òg sentral i etableringa av Firda Gymnas på Sandane.

Lothe skreiv og gav ut fleire lokalhistoriske skrifter, og *Målreisingssoga i Sogn og Fjordane* frå 1950 er den mest kjende boka hans. Ho omhandlar mellom anna striden i Nordfjord mellom Jon Jonsen Hyenes og sokneprest Jørgen Meier Heffermehl.

Lothe var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå 1928–1930, og frå 1933–1940 – først som medlem av universitets- og fagskulenemnda, seinare av veg- og jernbanenemnda. Han sat òg i bystyret og formannskapet i Florø, og har fått ei gate i byen oppkalla etter seg.

Lothe gifta seg i 1902 med Kristine Henden (f. 1881), som døydde i barsel i 1905 medan ho fødde tvillingar, der den eine døydde tidleg. Han gifta seg på nytt med svigerinna si, Anna Henden (1886–1964), i 1906.

27. januar 1943 vart Lothe arrestert av tyske styrkar og sett i Bergens kretsfengsel til 16. februar, og deretter vart han flytta til Ulven og sat der til 7. mai, før han vart send til Grini. Han sat på Grini til 21. juli 1944.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*

*

*

*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Om Anders Lothe i Allkunne
* Soga om Gloppen og Breim. Band 4 av Per Sandal
* Gravminner i Norge
* Ord gjennom år : dikting og diktarar frå Sunnfjord og Nordfjord 1700-1986 : med bibliografi : ein antologi ved Carl Lauritz-Iversen. Naustdal : Sogn og Fjordane forlag, 1990

## Bakgrunnsstoff
* Om Anders M. Lothe i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Carlos Marchena

**Carlos Marchena López** () er ein spansk fotballspelar, som spelar for Villarreal i spansk Primera Division og for det spanske landslaget. Marchena spelte i ni sesongar, frå 2001 til 2010, for Valencia, og vart seriemeister i Spania med Valencia i 2002 og 2004. Han  vann òg UEFA-cupen med dei i 2004. Han debuterte for A-landslaget 21. august 2002. Han spelte to kampar for Spania i fotball-EM i 2004 og éin i fotball-VM i 2006. Under fotball-EM i 2008 var han fast på laget i forsvar då Spania vart europameistrar. Under fotball-VM i 2010, då Spania vart verdsmeistrar, kom han inn som innbytar i tre kampar og spelte til saman i åtte minutt.
Carles Puyol

**Carles Puyol i Saforcada** () er ein spansk fotballspelar, som spelar for Barcelona i spansk Primera Division og for det spanske landslaget. Han har spelt for Barcelona i heile proffkarrieren sin, og vart seriemeister med Barcelona i 2005, 2006, 2009, 2010 og 2011. Han vann òg den europeiske meisterligaen med Barcelona i 2006 og 2009. Puyol debuterte for det spanske A-landslaget 15. november 2000, og har spelt fast for landslaget sidan då. Han var med i Spania sin tropp til alle EM og VM frå 2002 til 2010. I fotball-EM i 2008 spelte han dei fleste kampane då Spania vart europameistrar. Han spelte i alle sju kampane då Spania vart verdsmeistrar i fotball-VM i 2010, og vart matchvinnar i semifinalen mot Tyskland, der han skåra det einaste målet i kampen.
David Villa

**David Villa Sánchez** () er ein spansk fotballspelar, som i 2014 spela for Melbourne City i den australske fotballigaen, på lån frå New York City i den nordamerikanske fotballigaen Major League Soccer. Han gjekk til Barcelona frå Valencia sommaren 2010 og vart seriemeister i Spania for Barcelona i 2011 og 2013. I 2011 var han med på vinna den europeiske Meisterligaen og VM for klubblag med Barcelona. I 2014 vart han seriemeister i Spania med Atlético Madrid. Villa vart kåra til årets spanske fotballspelar i 2006 og vart toppskårar i den spanske toppdivisjonen i 2006, 2007, 2009 og 2010, alt medan han spelte for Valencia.

Han debuterte for Spania sitt A-landslag 9. februar 2005 i ein VM-kvalifiseringskamp heime mot San Marino. Under fotball-VM i 2006 spelte han fleire kampar og skåra tre mål. Han spelte fire kampar og vart toppskårar med fire mål under fotball-EM i 2008, då Spania vart verdsmeistrar. I 2010 spelte han alle sju kampane og vart delt toppskårar med fem mål då Spania vart verdsmeistrar.
Köpmannebro

**Köpmannebro** er ein tettstad i svenske Melleruds kommun i Västra Götalands län i landskapet Dalsland. Han ligg ved E45 og Vänernbanen. Dalslands kanal startar ved Köpmannebro, som ligg ved ei vik av Vänern. Köpmannebro ligg vakkert mellom fleire sjøar. Innbyggjartalet var 76 i 2005.

Under andre verdskrigen, 7. -9. mai 1943, blei det halde eit viktig hemmeleg møte i fuglekonservator Kihlén sitt tidlegare atelier i Hökeliden i Köpmannebro mellom Milorg, den norske regjeringa i London og den norske legasjonen i Stockholm for å betre samarbeidet mot den tyske okkupasjonen. Den svenske forsvarsstabens etterretningsvesen hadde Dalslandsbasen sin i dette huset, som dei lånte ut til nordmennene.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Kopmannebro.se
Agnar Skeidsvoll

**Agnar Skeidsvoll** () var ein norsk redaktør, forfattar og disponent.

Han voks opp på garden Skeidsvoll i Tresfjord i Romsdalen. Skeidsvoll gjekk på Jærens folkehøgskule og handelsskule. Frå 1916 til 1920 arbeidde han i bank. I 1922 vart han journalist i *[[Gula Tidend]]*, eit arbeid han hadde fram til 1928, då han vart redaktør i *[[Firda Folkeblad]]*. Han hadde denne stillinga fram til 1934. I 1934 vende han attende til *Gula Tidend* som redaktør. Han arbeidde som redaktør fram til 10. april 1940, då drifta vart stansa grunna den andre verdskrigen. Etter krigen arbeidde han i to år, frå 1946 til 1948, som disponent i *Gula Tidend*, og deretter vart han på nytt redaktør i avisa. Han måtte gå av i 1953 på grunn av dårleg helse.

Etter krigen innførte han ein ny type stoff som avisredaktør – preikekritikk. Han var med på gudstenestene i dei ulike trussamfunna og vurderte preikene som talar. Preikekritikkane hans vart samla i éi bok i 1951.

Skeidsvoll var leiar for Norsk Bladmannalag frå 1936 til 1941, var lærar ved Bladmannaskulen i nokre år og var medredaktør for jubileumsskriftet til laget i 1938. Elles gav han mellom anna ut ei nynorsk reklamelære og ei namnebok. Skeidsvoll var også aktiv i fråhaldsrørsla, i kyrkjelege organ og i Bondeungdomslaget i Bergen, og han sat i styret for Vestmannalaget i åra 1946–1956.

## Bibliografi
*1929 – *Naturlækjaren O. Olvik* (Bergen: Lunde. 2. utgåve saman med Severin Eskeland i 1957).
*1935 – *Norsk reklamelære for handel, yrke og skular* (Bergen).
*1938  *Norske bladmenn og norske blad : 25 års skrift for Norsk bladmannalag og ei 80 års norsk bladsoga* (Bergen: Lunde. Medredaktør).
*1938 – *Keilhau’ske fantasiverk um norske bønder* (Bergen).
*1943 – *Norske manns- og kvinnenamn* (Oslo: Norli. Utvida utgåve i 1961).
*1945 – *Humør på heimefronten, V* (Bergen: Varde. Illustrert av Magnus Hardeland).
*1945 – *Heimland, du frie* (Bergen: Varde. Diktsamling).
*1951 – *Kyrkja og sektene i søkjeljoset* (Bergen: Varde. Preikekritikk).
*1959 – *Bygdebok for Tresfjord* (Tresfjord).

## Kjelder
*«Agnar Skeidsvoll» i Allkunne, innhenta 24. juli 2010.
Ordførarar i Bergen

Liste over ordførarar i Bergen frå 1837.

## Bakgrunnsstoff

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liste over ordførarar i Bergen|Liste over ordførarar i Bergen]]» frå , den 24. juli 2010.*
Mauro Giuliani

**Mauro Giuseppe Sergio Pantaleo Giuliani** () var ein italiensk gitarist og komponist og vert av mange rekna for å vere den fremste gitarvirtuosen tidleg på 1800-talet, og i lag med Fernando Sor var han ein av dei siste store klassiske utøvarane på instrumentet fram til gitaren igjen vart populær tidleg på 1900-talet. 

## Liv
Han studerte kontrapunkt og cello, men på seksstrengsgitar var han heilt sjølvlært og det vart tidleg hovudinstrumentet hans. Det var mange flinke gitaristar i Italia på denne tida (Ferdinando Carulli er den mest kjende i dag), men få av dei klarte å leve av det sidan publikum helst ville ha operaer. Giuliani la derfor ut på ein suksessrik Europa-turne då han var 19 og i 1806 slo han seg ned i Wien, der han kom inn i eit musikkmiljø kring Anton Diabelli, Ignaz Moscheles og Johann Nepomuk Hummel. I 1808 hadde han premiere på sin *Gitarkonsert i A-dur*, Op. 30 og vart raskt hylla som den største levande gitarvirtuosen. Sjølv Beethoven la merke til han og skreiv eit par gitarstykke spesielt for han. Kanskje det var for å gje ei teneste tilbake, men i 1813 spelte Giuliani på premieren til Beethovens 7. symfoni.

Rundt 1814 vart Giuliani oppnemnd som *virtuoso onorario di camera* for den andre kona til Napoleon, keisarinne Marie-Louise. Men med stor gjeld reiste han attende til Italia i 1819. I 1823 reiste han til London, der han vart lovprist i den engelsktalande verda, noko som førte til at det kortvarige tilhengjarmagasinet *The Giulianiad* kom ut. Etter dette besøkt slo gitaristen seg ned i Napoli, der han var verna av hoffet i kongedømet Dei to Sicilia. Han vart dyktig på eit sjeldant instrument kalla lyre-gitar (som vart marknadsført hovudsakleg mot kvinnelege amatørar) og utbetra utforminga på «ghitarra di terza», eit instrument med eit kortare fingerbrett enn på ein vanleg «spansk» gitar. 

## Musikkverk
Giuliani publiserte meir enn 200 verk. Av dei mest varige stykka hans finn ein mellom anna tre lyriske konsertar frå seint i klassisismen eller tidleg i romantikken, og for sologitar, *Grand Overture, Op. 61* og ein serie på seks, stundom omstendelege, suitar, *Le Rossiniane*, basert på melodiar av Gioacchino Rossini. Som særskild hjelp for andre gitaristar, noterte Giuliani verka sine med G-nøkkel på ein nyskapande måte, der pausane og retninga på notehalsane skil melodien frå basslinja og dei indre stemmene. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Biografi (''The guitar and mandolin'' av Philip James Bone, 1914)
* Associazione Giuliani  (av Nicola Giuliani)
* Found: A Giuliani Guitar, Kept In A London Bank Since 1816 av Paul Pleijsier, 2001
* Informasjon (Tecla Editions)

### Notar
* [Rischel & Birket-Smith si samling av gitarmusikk](https://rex.kb.dk/F?func=find-c&ccl_term=(WRD=Giuliani%20AND%20WWW=http%20NOT%20WWW=sheetmusicnow%20NOT%20WWW=freehandmusic%20NOT%20WWW=hebeonline)&local_base=mus01&con_lng=ENG) - Det Kongelige Bibliotek, Danmark
* Boije-samlinga  - Det svenske musikkbiblioteket
* GFA-arkiv
* maurogiuliani.free.fr
* 
*
Fister kyrkje

**Fister kyrkje** ligg på Fister i Hjelmeland kommune i Rogaland. 

Dette er ei langkyrkje i tømmer, som vart oppført i 1867 med utgangspunkt i teikningane til Hans Ditlev Franciscus von Linstow. Kyrkja ligg fint til på ei høgd, med vid utsikt utover Fisterfjorden og Fisterøyane i vest. Kyrkja har 200 sitjeplassar.

Kyrkja har ein del eldre inventar frå 1600-talet. I *Norsk kirkeleksikon* vert det opplyst at den tidlegare kyrkja eksisterte frå 1604 til den nye vert bygd i 1867, utan at fleire opplysningar kjem fram.

Motivet på altartavla er «Nattverden». Tavla er frå 1626 og er skåre av Thomas Snikkar og måla av Gottfried Hendtzschel, begge var sentrale kunstnarar i Rogaland under Stavangerrenessansen. Hendtzschel har òg laga preikestolen som er frå ca. 1630.

Døypefonten er av kleberstein i gotisk stil.

Kyrkja har diverse kyrkjesølv og har òg ei ljosekrone i messing frå den gamle kyrkja. To messehaglar er òg derfrå. 

## Bakgrunnsstoff
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, side 428, Vanebo forlag 1993, ISBN 82-7527-022-7
* Fister kyrkje Kyrkjesøk
*
Årdal kyrkje i Hjelmeland

**Årdal kyrkje** er ei krosskyrkje i tre i Hjelmeland kommune i Rogaland fylke. Ho vart innvia i 1919 og vert kalla Årdal *nye* kyrkje for å skilje ho frå Årdal gamle kyrkje frå 1620. Arkitekt for kyrkja var Einar Halleland frå Haugesund.

Årdal nye kyrkje vert reist etter ei pengeinnsamling gjort av utvandra amerikanarar frå Årdal. Kyrkja har 250 sitjeplassar og orgelgalleri.

Altartavla av Frank Frantzen er frå 1968 med motiver frå Jesu liv. Preikestolen er i tre frå 1919, det framgår ikkje kven som har laga ho. Døypefonten er frå same år og i tre. Pipeorgelet er dansk frå 1984 og har 12 stemmer.

Det er ei klokke i kyrkjetårnet.

## Bakgrunnsstoff
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, side 427, Vanebo forlag 1993, ISBN 82-7527-022-7
* Om Einar Halleland frå Store norske leksikon
*
Xavi

**Xavier Hernández Creus**, kjend som **Xavi** () er ein spansk fotballspelar, som spelar for Barcelona i spansk Primera Division og for det spanske landslaget. Han har spelt for Barcelona i heile proffkarrieren sin, og vart seriemeister med Barcelona i 1999, 2005, 2006, 2009, 2010, 2011 og 2013. Han vann òg den europeiske meisterligaen med Barcelona i 2006, 2009 og 2011 og VM for klubblag i 2009 og 2011. Han vart kåra til årets  spanske spelar i 2005.

Xavi debuterte for det spanske A-landslaget 15. november 2000 i ein kamp mot Nederland. Han var med i Spania sin tropp til alle EM og VM frå 2002 til 2010. Han vart kåra til beste spelar i turneringa då Spania vart europameistrar i 2008. I 2010 spelte han alle kampane i VM då Spania vart verdsmeistrar. Han vart igjen europameister med Spania i 2012 og spelte alle kampane også i den turneringa.
Fernando Torres

**Fernando José Torres Sanz** () er ein spansk fotballspelar, som har spela i angrep for Chelsea i engelsk Premier League, og det spanske landslaget. Han spelte for Liverpool frå 2007 til 2010 og var toppskåraren deira i Premier League i 2007/08- og 2009/10-sesongen. Med Chelsea har han vore med på vinna FA-cupen (2012), Europaligaen (2013) og den europeiske Meisterligaen (2012). Han debuterte for landslaget 6. september 2003 i ein vennskapskamp mot Portugal. Han tok del i Spania sine troppar til EM og VM i 2004, 2006, 2008, 2010, 2012 og 2014. I 2008 vart han matchvinnar i EM-finalen då Spania vart europameistrar. I fotball-VM i 2010 spelte han i alle Spania sine sju kampar då dei vart verdsmeistrar. I fotball-EM i 2012 spelte han i fem av Spania sine seks kampar då dei igjen vart europameistrar. Han vart delt toppskårar i turneringa, med tre mål. Mellom anna skåra han 3-0-målet i Spania sin 4-0-siger over Italia i EM-finalen.

## Bakgrunnsstoff
*
Cesc Fàbregas

**Francesc Fàbregas i Soler** () er ein spansk fotballspelar, som spelar på midtbanen for Barcelona i spansk Primera Division og for det spanske landslaget. Han vart kåra til årets unge spelar i England i 2008. I 2009/10-sesongen var han Arsenal sin toppskårar i Premier League med 15 seriemål. Han vart seriemeister i Spania med Barcelona i 2013 og var med å vinna VM for klubblag med same klubben i 2011. Han debuterte for Spania sitt A-landslag 1. mars 2006 i ein privatlandskamp mot Elfenbeinskysten og vart då den yngste spanske A-landslagsspelaren på 70 år. Under fotball-VM i 2006 spelte han i alle Spania sine fire kampar, to frå start og to som innbytar. Under fotball-EM i 2008 var han mest innbytar, men spelte frå start i finalen mot Tyskland, då Spania vart europameistrar. Då Spania vart verdsmeistrar i 2010, spelte han i fire av kampane, og kom inn som innbytar i finalen mot Nederland. I fotball-EM i 2012 spelte han i alle Spania sine seks kampar då dei igjen vart europameistrar.

## Kjelder
Víctor Valdés

**Víctor Valdés i Arribas** () er ein spansk fotballspelar som har spela som keeper for Barcelona i spansk Primera Division. Han har òg spelt for Spania og Catalonia sitt landslag. Han har vorte seriemeister med Barcelona i 2005, 2006, 2009, 2010 og 2011 og vunne Den europeiske meisterligaen med dei i 2006 og 2009. Han var med i Spania sin tropp til fotball-VM i 2010, som ubrukt reserve for Iker Casillas. Han debuterte for A-landslaget i ein oppkøyringskamp til VM, mot Sør-Korea, 3. juni 2010.
Obstruent

**Obstruent** er ein oral språklyd som har ei så sterk innsnevring i talekanalen (svelget eller munnhola) at det anten oppstår eit fullstendig lukke (som ved plosivar og affrikatar) eller at det oppstår høyrbar friksjon (som ved affrikatar og frikativar).

Nemninga omfattar desse typane språklydar:

* Orale lukkelydar – til dømes [p b p' t d t' k ɡ k']
* Klikkelydar – til dømes [kǀ k! kǂ kǁ ɡǀ ɡ! ɡǂ ɡǁ ŋǀ ŋ! ŋǂ ŋǁ ]
* Affrikatar – til dømes [ʦ ʣ ʦ' ʧ ʤ ʧ']
* Frikativar – til dømes [f v f' s z s' ʃ ʒ ʃ' x ɣ]

Ein språklyd som ikkje er ein obstruent, er ein sonorant.

## Etymologi
Ordet *obstruent* er danna av det latinske verbet **obstruō** 'mure att, stengje'.

## Merknadar

## Kjelder
Ti Ti Ti

***Ti Ti Ti*** er ein brasiliansk telenovela (såpeopera) skapt av Maria Adelaide Amaral. Serien vart produsert av fjernsynsnettverket Rede Globo, og kvar episode varer i om lag 60 minutt. Første sending fann stad 19. juli 2010. 

## Liste over skodespelarar
*Murilo Benício - Ariclenes Martins (Victor Valentim)
*Alexandre Borges - André Spina (Jacques Leclair)
*Cláudia Raia - Jaqueline Maldonado
*Christiane Torloni - Rebeca Bianchi
*Malu Mader - Suzana Almeida Martins
*Ísis Valverde - Marcela de Andrade
*Caio Castro - Edgar Soares Sampaio
*Giulia Gam - Bruna Soares Sampaio
*Fernanda Souza - Thaísa Maldonado Rodrigues
*Guilhermina Guinle - Luísa Salgado
*Mônica Martelli - Dorinha Bacelar
*Tato Gabus Mendes - Breno Rodrigues
*André Arteche - Júlio Santana
*Humberto Carrão - Luti (Luís Otávio Martins)
*Leopoldo Pacheco - Gustavo Sampaio

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell side  (Portugisisk)
Tonologien i shanghainesisk

Shanghainesisk, eller Shanghai-dialekten, er ein variant av *[[wukinesisk|wu]]*, eit tonespråk som høyrer til den sinittiske greina av sinotibetansk. Framstillinga nedanfor byggjer på Duanmu (2009: 112-128) og Yip (2002: 185-189). 

## Analyse
For å kunne gje ei fullgod skildring av tonesystemet i shanghainesisk, må stavingane i språket delast i tre grupper:

# Stavingar som byrjar med ustemd obstruent
# Stavingar som byrjar med stemd obstruent
# Stavingar som byrjar med sonorant

I stavingar som byrjar med ein ustemd obstruent, skil språket mellom to leksikalske tonar – ein fallande tone HL og ein høg, stigande tone MH. Når einstavingsord blir uttala i isolasjon (såkalla sitatformer) har dei desse to tonane, som i desse døma:

* HL: 三 **séè** 'tre'; 飞 **fíì** 'flyge'; 杯 **péè** 'kopp'
* MH: 四 **szź** 'fire'; 盘 **pøǿ** 'tallerken'; 边 **pií** 'side'

Stavingar som byrjar med ein stemd obstruent, har alle den same leksikalske tonen – ein låg, stigande tone LM:

* LM: 赚 **zèe** 'tene (pengar)'; 田 **dìi** 'åker, eng'

I stavingar som byrjar med ein sonorant, finn vi alle dei tre leksikalske tonane i sitatformene:

* HL: 每 **mɛ́ɛ̀** 'kvar'
* MH: 美 **mɛɛ́** 'ven, vakker'
* LM: 煤 **mɛ̀ɛ** 'kol'

Duanmu (2009: 125) understrekar likevel at både HL og MH er lågfrekvente, slik at stavingar som byrjar med sonorant tenderer til å likne stavingar som byrjar med stemd obstruent. Difor hevdar Duanmu (2009) at shanghainesisk i hovudsak har eit system med *to* leksikalske tonar, HL og LH, der LH blir realisert som MH etter ustemde konsonantar og som LM etter stemde. Nedanfor fylgjer vi denne analysen.

## Trykkveike stavingar
Nett som mandarin – men i motsetnad til kantonesisk – skil shanghainesisk mellom trykksterke og trykkveike stavingar. Dei trykkveike stavingane misser alle spor av den leksikalske tonen, og den leksikalske tonen til den føregåande trykksterke stavinga blir spreidd utover begge stavingane, med den fyrste komponenten på den fyrste og den andre komponenten på den andre:

## Mobilitet
Dette at ein leksikalsk tone spreier seg utanfor den einskildstavinga han "opphavleg" høyrer heime i, finn ein ikkje døme på i mandarin og kantonesisk. I shanghainesisk finn vi med andre ord at tonane har ein **mobilitet** som er ukjend i dei to andre nemnde sinittiske språka.

## Tonesandhi
Når ein leksikalsk tone spreier seg utover ei trykksterk og ei fylgjande trykkveik staving, har eit døme på tonesandhi som kan formulerast slik, der **T<sub>1</sub>** og **T<sub>2</sub>** er dei to komponentane i dei leksikalske tonane, høvesvis H og L i HL og L og H i LH:

* **[T<sub>1</sub>T<sub>2</sub>]**trykksterk staving + **[ ]**trykkveik staving → **[ T<sub>1</sub>]**trykksterk staving + **[T<sub>2</sub>]**trykkveik staving

## Bibliografi
* Duanmu, San 2009, *Syllable structure.* Oxford: Oxford University Press.
* Yip, Moira 2002. *Tone.* (Cambridge textbooks in linguistics.) Cambridge: Cambridge University Press.
Xabi Alonso

**Xabier Alonso Olano**, kjend som **Xabi Alonso** () er ein spansk fotballspelar, som spelar på midtbanen for Real Madrid i spansk Primera Division og for det spanske landslaget. Han var med på å vinna den europeiske meisterligaen med Liverpool i 2005. I 2003 vart han kåra til årets spanske spelar. Med Real Madrid vart han spansk seriemeister i 2012 og vann den europeiske Meisterligaen i 2014.

Xabi Alonso debuterte for Spania sitt A-landslag i april 2003 i ein privatlandskamp mot Ecuador. Han spelte to kampar, ein frå start og ein som innbytar, i fotball-EM i 2004. Han skåra det første landslagsmålet sitt under fotball-VM i 2006. Då Spania vart europameistrar i 2008 spelte han for det meste som innbytar, i fire av Spania sine seks kampar. I VM i 2010 spelte han frå start i alle dei sju kampane då Spania vart verdsmeistrar i Sør-Afrika. I EM i 2012 spelte han igjen heile kampen i alle Spania sine kampar då dei igjen vart europameistrar.
Rafael van der Vaart

**Rafael Ferdinand van der Vaart** () er ein nederlandsk fotballspelar som har spela for Tottenham Hotspur i engelsk Premier League, og for det nederlandske landslaget. Han vart seriemeister i Nederland med Ajax i 2002 og 2004. Han debuterte for Nederland sitt A-landslag 6. oktober 2001 i ein kamp mot Andorra. Han tok del i troppen til fotball-EM i 2004 og fotball-VM i 2006 utan å få mykje speletid. I fotball-EM i 2008 fekk han fleire kampar frå start. I fotball-VM i 2010 spelte han frå start i Nederland sine gruppekampar og kom inn som innbytar i semifinalen og finalen.
Tonologien i kantonesisk

Kantonesisk er eit tonespråk som høyrer til den sinittiske greina av sinotibetansk. Kantonesisk har sju ulike leksikalske tonar, T1–T7. Den toneberande eininga er stavinga. Med nokre få unnatak utgjer morfema i kantonesisk éi staving, slik at fleirstavingsord så å seie alltid har fleire morfem. Nokre av tonane er illustrerte til høgre, med uttale. Transkripsjonen av kantonesiske vokalar byggjer på Duanmu (2009: 83).

## Analyse
Det kantonesiske tonesystemet skil seg på fleire viktige punkt frå det i mandarin. For det fyrste må stavingane delast i to typar:

* Stavingstype a: Stavingar som *ikkje* endar på **-p**, **-t** eller **-k**
* Stavingstype b: Stavingar som endar på **-p**, **-t** eller **-k**

I stavingar av type A skil språket mellom seks (eller sju) tonar, som illustrert i den venstre helvta av tabellen nedanfor, der dei er skrivne med IPA-transkripsjon. Skiljet mellom T1 og T7 er marginalt, og finst ikkje hos alle talarar. I stavingar av type B (som ikkje finst på standard mandarin), skil språket mellom berre tre tonar, som vist i den høgre helvta i tabellen. I stavingstype a finst både nivå- og konturtonar, i stavingstype b berre nivåtonar.

## Ingen trykkveike stavingar
Ein annan viktig skilnad på kantonesisk og mandarin er at kantonesisk ikkje har trykkveike stavingar: alle stavingar blir uttala med ein tone, og høyrest trykksterke ut (Baker & Ho 2006: xvi). 

## Tonesandhi
Kantonesisk har, som mandarin, tonesandhi (Yip 2002), men berre hos dei som skil mellom T1 (H) og T7 (MH):

* HM → H /__ H

Regelen seier at tonen HM (T7) blir til H (T1) føre ein H, som i dette dømet:

* 三 **sám** 'tre' + 杯 **búi** 'kopp' + 水 **søí** 'vatn' → 三 杯 水 **sáḿ búi søí** 'tre koppar vatn'

Her blir HM 三 **sám** endra til H **sáḿ** føre HM 杯 **búi** 'kopp'. HM 杯 **búi** 'kopp' står derimot uendra, for den følgjande tonen er MH 水 **søí** 'vatn'.

## Bibliografi
* Baker, Hugh & Ho Pui-Kei 2006. *Teach yourself Cantonese.* London: Hodder Education.
* Bruce, R. 1970. *Teach yourself Cantonese.* London: Teach Yourself Books.
* Duanmu, San 2009, *Syllable structure.* Oxford: Oxford University Press.
* Kao, Diana L. 1971. *Structure of the syllable in Cantonese.* The Hague & Paris: Mouton.
* Whitaker, K. P. K. & W. Simon 1958. *1200 Chinese basic characters. An adaption for students of Cantonese of W. Simon's National Language version.* London: Lund Humphries.
* Yip, Moira 2002. *Tone.* (Cambridge textbooks in linguistics.) Cambridge: Cambridge University Press.

## Fotnotar
Carl Heinrich Graun

**Carl Heinrich Graun** () var ein tysk komponist og tenorsongar. I lag med Johann Adolf Hasse vert han rekna for å vere den viktigaste tyske komponisten av italiensk opera i si tid.

## Biografi
Graun vart fødd i Wahrenbrück i Brandenburg. Han song i koret i operaen i Dresden før han flytta til Braunschweig, song der og skreiv seks operaer for selskapet. I 1735 flytta Graun til Rheinsberg, etter han hadde skrive ein opera for kronprinsen då han gifta seg med Elisabeth Christine i Salzdahlum. Han var kapellmeister for Fredrik II av Preussen (Fredrik den store) frå Fredrik tok over trona i 1740 og fram til Graun døydde nitten år seinare i Berlin.

Graun skreiv fleire operaer, Hans opera *Cesare e Cleopatra* innvia opninga av operahuset i Berlin i 1742. Andre, som *Montezuma* (1755), hadde libretto av kong Fredrik. Ingen av verka hans vert mykje spelte i dag, men pasjonen hans, *Der Tod Jesu* (1755) vart spelt ein del i Tyskland i mange år etter han døydde. Av andre verk han skreiv finn ein solokonsertar og triosonatar.

Carl Heinrich Graun var bror til Johann Gottlieb Graun, som òg var komponist.

## Verk
#### Sceneverk
* Polydorus (5 akter, 1726-28)
* Iphigenia in Aulis (3 akter 1728)
* Scipio Africanus (3 akter, 1732)
* Lo specchio della fedeltà (3 akter, 1733)
* Pharao Tubaetes (5 akter, 1735)
* Rodelinda, regina de' langobardi (3 akter, 1741)
* Cesare e Cleopatra (3 akter, 1742)
* Artaserse, libretto av Metastasio (3 akter, 1743)
* Catone in Utica, libretto av Metastasio (3 akter, 1743)
* Alessandro e Poro, libretto av Metastasio (3 akter, 1744)
* Lucio Papirio (3 akter, 1744)
* Adriano in Siria, libretto av Metastasio (3 akter, 1746)
* Demofoonte, libretto av Metastasio (3 akter, 1746)
* Cajo Fabricio (3 akter, 1746)
* Le feste galanti (1747)
* Cinna (3 akter, 1748)
* L'Europa galante (1748)
* Ifigenia in Aulide (3 akter, 1748)
* Angelica e Medoro (3 akter, 1749)
* Coriolano (3 akter, 1749)
* Fetonte (3 akter, 1750)
* Il Mithridate (3 akter, 1751)
* L’Armida (3 akter, 1751)
* Britannico (3 akter, 1751)
* L'Orfeo (3 akter, 1752)
* Il giudizio di Paride (1 akt, 1752)
* Silla (3 akter, 1753)
* Semiramide (3 akter, 1754)
* Montezuma (3 akter, 1755)
* Ezio, libretto av Metastasio (1755)
* I fratelli nemici (3 akter, 1756)
* La Merope (3 akter, 1756)

#### Andre verk
* Te Deum
* Der Tod Jesu (1755)
* Oratorium in Festum Nativitatis Christi
* Osteroratorium
* Seks italienske kantatar 
* Solokonsert for horn, strykarar og cembalo i D-dur
* Sinfonia i C-dur
* Gambekonsert

## Litteratur
* John W. Grubbs (1972): The Sacred Choral Music of the Graun Brothers

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carl Heinrich Graun|Carl Heinrich Graun]]» frå ,  den 26. juli 2010.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** *Graun, Carl Heinrich* av E Eugene Helm, i 'The New Grove Dictionary of Opera', ed. Stanley Sadie (London, 1992) ISBN 0-333-73432-7

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Rolf Theil

**Rolf Theil**, tidlegare **Rolf Theil Endresen**, () er ein norsk professor og lingvist ved Universitetet i Oslo. Som språkforskar er han kognitivist, altså ein som ser språklege mønster og kategoriar i samanheng med menneskelege tenkjemåtar. Mellom fulaniane i Maasina i Mali går han under namnet Alfaa Hamiidu Bari.

Theil tok examen artium i 1965 og magistergraden i lingvistikk i 1975 med kinesisk og samisk som støttefag. Deretter var han professor i afrikansk og allmenn lingvistikk ved Universitetet i Oslo i 1994. Så lenge universitetet tilbaud afrikanske språkfag underviste han i fulfulde og hausa. Forskinga hans har også krinsa mykje kring afrikanske språk; til dømes har han laga ei rettskriving for språket nizaa. Han har elles eit tilsvarande prosjekt på gang med ei skulebok i norsk romani.

Theil er ellers kjend for å vere temmeleg språkmektig. Han kan om lag 50 språk og har mellom anna vorte definert som *glottoman* i språkprogrammet *[[Typisk norsk]]*.. Han har vore leiar i Landslaget for språklig samling frå 1987 til 1989 og redaktør for medlemsbladet *Språklig Samling*. Theil har også hatt eigne språkspalter i *[[Klassekampen]]* og i *[[VG]]*. I 2007 gav han ut ei populærvitskapleg bok med namnet *Skyformasjonane på San Franciscos sørhimmel i grålysninga 30. april 1882 og grunnane til at vi ikkje har sett namn på dei. Reiser mellom språk*.

Rolf Theil er gift og har ein son. Han er i dag busett i Jevnaker i Oppland.

## Kjelder
* «Rolf Theil» på Wikipedia på bokmål, innhenta 27. juli 2010.
* «Rolf Theil» i Allkunne, innhenta 27. juli 2010.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Jon Pieter Flølo

**Jon Pieter Flølo** () er ein norsk politikar for Framstegspartiet. Han vart den første ordføraren frå dette partiet i Telemark fylke, då han tok over ordførarvervet i Bamble kommune etter valet i 2007. Flølo har sete i kommunestyret frå 1999, og han var lensmann i Bamble før han vart ordførar. Tidlegare har han vore lensmann i Gloppen kommune.

## Bakgrunnsstoff
* Flølo blir ny Bamble-ordfører
Ørjan Drange

**Ørjan Drange** () er ein norsk forfattar.

Drange voks opp på Sand i Ryfylke. Då han hadde fullført vidaregåande skule, gjekk han eitt år på Nansenskolen på Lillehammer, der han valde skrivekunstlina. Etter å ha fullført militærteneste, studerte han ved Universitetet i Bergen i to år, der han tok historie grunnfag og nokre andre fag. I 2003 debuterte Drange som forfattar med boka *Under steinbølgene*, ein sciencefiction-roman som er skriven på nynorsk. Sidan 2004 har han jobba som assistent for utviklingshemma i Bergen kommune.

*Under steinbølgene* er den einaste romanen Drange til no har skrive. Boka omhandlar eit oppdikta og gjennomført univers der eit telepatisk nettverk rår over menneska. Dei to unge mennene Munder og Ikar er eg-personane i boka, og ein følgjer dei i parallelle handlingar medan dei er i teneste for «Sjeleveven», men også somme tider utanfor «veven» sin kontroll.

Elles har han hatt eit par kortprosatekstar på trykk i tidsskriftet *[[Tidsskriftet Ratatosk|Ratatosk]]*.

## Kjelder
*«Ørjan Drange» i Allkunne, innhenta 27. juli 2010.

## Bakgrunnsstoff
*«Vestlandsforfattere – Ørjan Drange » hjå Bergen Offentlige Bibliotek.
*Bjørn Brøymer: «Forfatter som utfordrer» på Aftenposten.no (24.10.2008).
Øystein Bjørdal

**Øystein Bjørdal** () er ein norsk prest, prestelærar, forfattar og salmediktar.

Bjørdal fullførte embetseksamen innan teologi ved Menighetsfakultetet i Oslo i 1976. Frå 1977 var han residerande kapellan i Førde prestegjeld, frå 1987 sokneprest i Lilleborg i Oslo, og frå 1991 førstelektor innan praktisk teologi ved Menighetsfakultetet. Frå 1991–2001 var han medredaktør for prestebladet Luthersk Kirketidende. I perioden 1997–2000 hadde han permisjon frå Menighetsfakultetet og arbeidde som studierektor ved Liturgisk senter i Trondheim. Han har vore domprost i Molde sidan 2002.

Bjørdal har vist særleg interesse for liturgi og kyrkjesong i tenesta si, og har vore leiar både for Norges Kirkesangforbund og Nemnd for gudstenesteliv i Den norske kyrkja. Elles har han i fleire periodar fungert som biskop i Møre bispedømme, og han var kandidat til å verte biskop i Stavanger i 2009.

## Bibliografi
* 1983 – *Lex Orandi, Lex Credendi. A lutheran approach to liturgical theology* (Minnesota: Luther Northwestern Theological Seminary).
* 1986 – *Tro og tilbedelse. Skisser til en liturgisk teologi* (Oslo: Verbum).
* 1989 – *Ny ordning for høymessen* (Oslo: PF. Redaktør).
* 1989 – *Mellom skapelse og gjenløsning. Gudstjenesten i fokus* (Oslo: Den norske kirkes presteforening. Saman med Jørn Fevang).
* 1994 – *Engelen ved din side* (Oslo: Verbum. Saman med Olav Skjevesland. 2. utgåve kom i 2009).
* 1995 – *I vesterveg. På spor etter røttene til 1000-års-jubileet for kristningen av Norge* (Oslo: Luther forlag. Redaktør).
* 1999 – *Kilden og veiene. En praktisk pilegrimsteologi* (Trondheim: Tapir. Redaktør saman med Brita Hardeberg).
* 2001 – *Helse, liv og mot. Om ritualer og symboler i hverdag og helse* (Trondheim: Tapir).

## Kjelder
* «Øystein Bjørdal» i Allkunne, innhenta 27. juli 2010.

## Bakgrunnsstoff
* Bøker av Øystein Bjørdal digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
Kappgang

**Kappgang**, **gongesport** eller **gangsport**, er ei idrettsgrein som går ut på å gå ein distanse raskast mogleg. Kappgang skil seg frå løp ved at ein fot skal røre bakken til ei kvar tid. Den nøyaktige definisjonen av gang lyder slik: 

:Gang er ein rørsle ved steg tatt slik at det ikkje (sett av eit menneske) oppstår synleg mangel på kontakt med marka. Støttebeinet skal vera heilt strakt i kneleddet frå det augeblikket det rører marka og inntil det er i rett vertikal stilling.

Internasjonalt blir kappgang rekna som ein del av friidrett, og er organisert i IAAF (International Association of Athletics Federations). Ulike distansar på bane eller landeveg har vore olympiske øvingar sidan 1908. I dei siste olympiske leikene har det vore konkurrert i 20&nbsp;km og 50&nbsp;km for menn og 20&nbsp;km for kvinner. I VM i friidrett er konkurransane 20&nbsp;km for kvinner, og 20&nbsp;km og 50&nbsp;km for menn.

Noreg har vinne to olympiske medaljar i kappgang. Det skjedde i Sydney 2000 og i Beijing 2008, der Kjersti Tysse Plätzer begge gongene vann sølv på 20 km. 

Kappgang var i Noreg lenge organisert som eit eige særforbund. Forbundet heitte Norges Gang- og Turmarsjforbund fram til 1. januar 2003, da det skifta namn til Norges Gang- og Mosjonsforbund. Etter samanslåinga med Norges Fri-idrettsforbund 1. april 2009 blei kappgang også i Noreg rekna som ein del av friidretten.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kappgang|Kappgang]]» frå , den 28. juli 2010.* 

## Bakgrunnsstoff
* Fotoserie som viser teknikken til Jefferson Pérez, olympisk meister og tredobbelt verdsmeister
Mirante do Vale

**Mirante do Vale** er ein skyskrapar i São Paulo i Brasil. Han blei ferdigstilt i 1960 med 51 etasjer og ei høgd
på 170 meter. Skyskraparen er det høgaste bygget i São Paulo, og var det høgaste bygget i heile Brasil fram til 2014, då Millennium Palace på 177 meter blei bygd.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*Mirante do Vale - Emporis.com
*Mirante do Vale - SkyscraperPage.com
Fjelberg

**Fjelberg** er ein kyrkjestad i Kvinnherad kommune i Vestland. Staden ligg på Fjelbergøy i Klosterfjorden. Fjelberg var ein eigen kommune frå 1837 til 1965. Fjelberg var den fyrste kommunen i Noreg som tok nynorsk som administrasjonsspråk.

## Fjelberg kommune 1837-1965
Fjelberg kommune vart oppretta som Fjelberg formannskapsdistrikt i 1837.

I 1855 blei Fjelberg (3&nbsp;587 innb.) slått saman med Eid (1&nbsp;207 innb) til den nye Fjelberg kommune.

I 1865 blei Vikebygd sokn (1&nbsp;062 innb.) skild ut frå Fjelberg og slått saman med Finnås (2&nbsp;227 innb) til Sveen (Sveio) kommune.

1. januar 1898 blei ein del av Stord med 117 innbyggjarar overført til Fjelberg kommune.

1. juli 1916 blei Ølen (1&nbsp;715 innb.) skild ut frå Fjelberg som eigen kommune. Fjelberg hadde etter frådelinga 1&nbsp;926 innb.

1. januar 1965 blei Fjelberg slått saman med Kvinnherad, det meste av Varaldsøy og delar av Skånevik til den nye Kvinnherad kommune. Fjelberg hadde ved samanslåinga 2&nbsp;308 innb.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Fjelberg kommune frå 1916 til 1965:**

## Fotnotar
Nils Tore Føreland

**Nils Tore Føreland** () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet, og ordførar i Drangedal kommune i Telemark fylke frå 2003 til 2011. Han vart vald til ordførar i 2003 med støtte frå SV.

## Kjelder
* Drangedal - Valg 2007 Østafjells NRK
Bjørn Fredrik Nome

**Bjørn Fredrik Nome** () er ein norsk politikar for Senterpartiet, og  ordførar i Fyresdal kommune i Telemark fylke frå 2007 til 2011. Han var sokneprest i Fyresdal før han vart politikar på heiltid.

## Kjelder
* Ordføraren si side - Fyresdal kommune
Vikebygd

**Vikebygd** er eit sokn med 561 innbyggjarar i Vindafjord kommune på Haugalandet i Rogaland fylke. Det var tidlegare òg ein kommune. Vikebygd høyrde før 2002 til Hordaland fylke.

## Vikebygd sokn
Vikebygd sokn var før i tida nesten dobbelt så stor som no. Det omfatta bygdene på kvar si side av Ålfjorden, med Vikebygd kyrkje på austsida av fjorden. Då den fjerde kyrkja på staden brann ned i 1930, berre fire år etter at den førre hadde brunne, kravde folket på vestsida av fjorden å få si eiga kyrkje. Dette vart verkeleggjort: I 1935 vart soknet delt langs med fjorden i **Austre Vikebygd sokn** og **Vestre Vikebygd sokn**. Den nye kyrkja på den gamle kyrkjestaden, Austre Vikebygd kyrkje, stod ferdig i 1937, mens Vestre Vikebygd kyrkje i Førde på vestsida vart vigsla i 1938. 

Vestre Vikebygd fekk i 1981 namnet endra til **Førde sokn**, og Austre Vikebygd fekk namnet avkorta til det gamle **Vikebygd sokn**. I samband med endring i kommuninndelinga i 2002 (sjå nedanfor) vart Vikebygd overflytta frå Sunnhordland prosti i Bjørgvin bispedømme til Nordre Ryfylke (frå 2013 Haugaland) prosti i Stavanger bispedømme.

## Vikebygd kommune
Då dei norske kommunane vart oppretta ved formannskapslovene i 1837 var Vikebygd ein del av Fjelberg kommune. I 1865 vart så Sveio kommune oppretta ved frådeling av Sveio sokn i Finnås kommune og Vikebygd sokn (1&nbsp;062 innbyggjarar) i Fjelberg kommune. I 1902 vart endeleg Vikebygd utskild som eigen kommune, då med 1&nbsp;092 innbyggjarar.

Ved kommunesamanslåinga i 1964 vart Vikebygd kommune oppløyst. Vestre Vikebygd sokn med 471 innbyggjarar vart på ny ein del av Sveio kommune, mens Austre Vikebygd med 578 innbyggjarar vart innlemma i Ølen kommune. Ølen vart så i 2002 overflytta til Rogaland fylke og i 2006 lagd til Vindafjord kommune.

## Kjelder
*Dag Juvkam, ''Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen'' (SSB, 1999)
*Arkivverket

## Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Vikebygd kommune frå 1902 til 1964:**

## Fotnotar
Øystein Vidnes

**Øystein Vidnes** () er ein norsk forfattar, formgjevar og omsetjar. Han er busett i Leikanger.

Vidnes fullførte vidaregåande skule i Volda i 1995, og vart våren 1999 cand.mag. ved Universitetet i Bergen med mellomfag i medievitskap og allmenn litteraturvitskap. Han gjekk ved Skrivekunstakademiet i Hordaland i året etter. Vidnes har skrive to bøker til no, *Bondeforteljingar* frå 2002 og *Ekstasar* frå 2006, og har i 2009 omsett ein del dikt av Fernando Pessoa og romanen *Veslebror ser deg* av Cory Doctorow. Mellom 2005 og 2013 har han vore formgjevar i tidsskriftet *[[Vagant]]* og bokmeldar i *[[Morgenbladet]]*. Han lagar bokomslag og bøker for forlag i Noreg og Danmark.

Bøkene hans er humoristiske og eksperimentelle, og til tider nesten surrealistiske. *Bondeforteljingar* inneheld moderne og ironiske versjonar av tradisjonelle bondeforteljingar, og han parodierer også stereotypiar av bønder. I *Ekstasar* møter lesaren ein ein mentalt ustabil ordførar som brått vert anarkist.

Vidnes fekk i 2010 Kulturdepartementet sin pris for beste omsetjing for boka *Veslebror ser deg*. Vidnes har vunne fleire prisar i kåringa Årets vakreste bøker. I 2015 fekk han tildelt gull for utforminga og illustrasjon av romanen MS Liv av Rolf Sagen.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
### Gjendiktingar - eit utval
*
*

### Omsetjingar - eit utval
*
*
*
*
*
*
*
*
### I bøker - eit utval
*
## Kjelder

*«Øystein Vidnes» i Allkunne, innhenta 28. juli 2010.
* Skald forlag

## Bakgrunnsstoff
*Forfattarpresentasjon hjå Det Norske Samlaget.
*Heimesida til Øystein Vidnes.
*Bloggen til Øystein Vidnes.
Bøfjorden sjøbruksmuseum

**Bøfjorden sjøbruksmuseum** er eit bygdemuseum i Bøfjorden i Surnadal kommune. Sidan starten i 1995 har det hatt sommar-opne søndagar frå juni til september kvart år. 

## Aktivitetar
Ved sida av utstillingar og foto frå skipsbygging, skipsfart, fiske og annan lokal kultur kan museet by på kaffi, småsal og - kvar gong - eit Dagens Tema (kåseri, demonstrasjon, framføring) med utgangspunkt i lokal kultur og historie. 

Oppslutninga har vakse med åra, og i 2007 var gjennomsnittsbesøket på 76 personar - svært bra i ei bygd med 300 innbyggjarar. Museet har vorte samlingsstad om søndagane - for bygdafolk og for tilreisande frå heile Nordmøre. 

## Drift
Bøfjorden Historielag eig og driv museet. Alt skjer på dungnadsbasis utan fast offentleg tilskot. Ein er difor avhengig av inntekter frå kaffi- og småsal og ei årleg utlodding. Inngang er gratis.

## Bakgrunnsstoff
* Surnadal kommune
Strandvik

**Strandvik** er ei bygd i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke, og ein tidlegare sjølvstendig kommune.

I Strandvik ligg ei kyrkje, barneskule, resturant, daglegvarebutikk og treningssenter.

## Strandvik kommune 1903-1964
Strandvik blei skild ut som eigen kommune frå Fusa 1. januar 1903 samtidig med Hålandsdal. Strandvik hadde ved opprettinga 1&nbsp;876 innbyggjarar. Fusa kommune var i 1856 skild ut frå Os. 1. januar 1964 blei Strandvik, Hålandsdal og det meste av Fusa slått saman til den nye Fusa kommune. Strandvik hadde ved samanslåinga 2&nbsp;053 innbyggjarar.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Strandvik kommune frå 1903 til 1964:**

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Offisiel nettstad
*Strandvik kyrkje
Hosanger

**Hosanger** er ei bygd på Osterøya og var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Hordaland fylke.

## Historie
Hosanger prestegjeld blei oppretta som formannskapsdistrikt den 1. januar 1838.

1. januar 1867 blei ein del av Voss med 28 innbyggjarar ved kongeleg resolusjon overført til Hosanger. 1. januar 1885 blei annekssoknet Seim, som låg som ein eksklave i vest, overført til den nye kommunen Alversund. 1. januar 1964 blei den delen av Hosanger som ligg på Osterøy, og som hadde 1616 innbyggjarar, slått saman med delar av Bruvik, Hamre og Haus kommunar til den nye Osterøy kommune. Den delen av Hosanger som låg nord for Osterfjorden hadde 791 innbyggjarar, og dette området blei samstundes slått saman med Alversund kommune og delar av Hamre, Lindås, Modalen og Sæbø kommunar til den nye Lindås kommune.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Hosanger kommune frå 1920 til 1964:**

## Kultur
* Hosanger Treskofabrikk er eit lite tresko-museum.
* Galleri Mjøsvågen er eit lite kunstgalleri
* Kossdalsvegen er ein veg av kulturhistorisk verdi, restaurert i 1990. Inst i Kossdalen ligg dei 17 Kossdalssvingane som er Noregs brattaste veg med gjennomsnittleg 27% stigning.
* Markakunstløypa (LandArt-løypa) frå Hosanger sentrum og til inst i Kossdalen er ei årleg kunstutstilling ute i Osterøy-natur.
* Hosanger kyrkje er ei langkyrkje frå 1796.
* Hosanger er ein av tre skulekrinsar som tok i bruk norsk til opplæringsmål før stortingsvedtaket i 1892 gav dei formell rett til det.

Stadnamnet Hosanger er truleg danna av orda *[[hose]]*, det vil seie «lang strømpe», og *angr*, «fjord», og viser til forma på fjorden.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Hosanger Treskomuseum
* Vener av Mjøsvågen
* Kystsogevekene 
* Biologisk mangfold
Salongmusikk

**Salongmusikk** var ein populær musikksjanger i Europa på 1800-talet. Han vart vanlegvis skriven for solospel på piano i romantisk stil, og vart ofte framført som underhaldningsmusikk i musikksalongar. Salongstykke er vanlegvis relativt korte og ofte utan eit djupare innhald, men kan til gjengjeld seiast å vere svært elegante og virtuose.
Uformell sektor

**Uformell sektor** er økonomisk aktivitet som verken vert skattlagd eller overvaka av styresmakter, og som ikkje er medrekna i noko land sitt bruttonasjonalprodukt (BNP), i motsetnad til formell sektor. Døme på dette er svart arbeid, byttehandel og gåveøkonomi.

Uformell økonomi vert ofte forbunde med utviklingsland, men det vil alltid finnast ein viss del uformell økonomi i alle økonomiske system.

## Kjelder
*«Informal sector» på Wikipedia på engelsk, innhenta 29. juli 2010.
Den brasilianske hæren

**Den brasilianske hæren** er den største forsvarsgreina i det brasilianske forsvaret, og har ansvaret for det landmilitære feltet. Han har vore involvert i fleire internasjonale konfliktar, dei fleste i Sør-Amerika på 1800-talet, som den brasilianske sjølvstendekrigen (1822–1825), den argentinsk-brasilianske krigen (1825–1828), krigen mot Oribe og Rosas (1851–1852), den uruguayiske krigen (1864–1865) og trippelalliansekrigen (1864–1870). Hæren var også med – på dei allierte si side – under den fyrste verdskrigen, den andre verdskrigen og den kalde krigen.

## Kjelder
* «Brazilian Army» på Wikipedia på engelsk, innhenta 29. juli 2010.
Jacmel

**Jacmel** (haitisk Jakmèl, taino Yaquimel) er ein by i det sørlege Haiti som vart grunnlagd i 1698. Byen er hovudstad i departementet Sud-Est, og hadde eit folketal på om lag 40&nbsp;000 i 2003.

Byen har mange historiske bygningar som vart bygde tidleg på 1800-talet, og har vore på lista over føreslåtte verdsarvstader. UNESCO rapporterte at han hadde fått skadar i jordskjelvet i Haiti 2010.

## Kjelder

*«Jacmel» på Wikipedia på engelsk, innhenta 29. juli 2010.
Fort-Liberté

**Fort-Liberté** (haitisk *Fòlibète*) er ein by i Haiti og hovudstad i departementet Nord-Est.

Byen vart grunnlagd av franskmennene i 1578, og er såleis ein av dei eldste i landet. Han ligg i ei bukt og er omgjeven av fleire fort. Det mest kjende er Fort-Dauphin, som vart bygd i 1732. Dei to andre forta ved bukta er Fort-Lachatre og Labouc eller Fort-Labourque.

Byen vart kalla *Bayaha* av indianarane og spanjolane; franskmennene kalla han *Fort-Dauphin*. Men då landet vart sjølvstendig i 1804, fekk byen det noverande namnet sitt.

Etter at Henri Christophe utropte seg sjølv til kong Henri I av Haiti i 1811, gav han byen namnet *Fort-Royal*, men etter at han døydde (i 1820) vart han heitande Fort-Liberté igjen.

## Kjelder
*«Fort-Liberté» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 29. juli 2010.
Frankétienne

**Frankétienne**, eigentleg **Franck Étienne**, () er ein haitisk forfattar, lyrikar, dramatikar, musikar og målar. Han har skrive både på fransk og haitisk. Som målar er han kjend for dei fargerike abstrakte verka sine, der blått og raudt ofte er framtredande fargar.

Han var nominert til nobelprisen i litteratur i 2009.

## Utvalde verk
* *Au Fil du Temps* (diktsamling).
* *Ultravocal* (roman).
* *Pèlin Tèt* (skodespel skrive på haitisk).
* *Dézafi* (roman, den aller fyrste som vart skriven på haitisk).
* *Mûr à Crever* (roman).
* *Les Affres d'un Défi* (roman).

## Kjelder
*«Frankétienne» på Wikipedia på engelsk, innhenta 29. juli 2010.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Frankétienne.
Hinche

**Hinche** (haitisk Ench) er ein by i det sentrale Haiti. Han hadde i 2003 eit innbyggjartal på om lag 50&nbsp;000. Byen er hovudstad i departementet Centre. Hinche er heimbyen til Charlemagne Péralte, den haitiske nasjonalistleiaren som stod imot USA sin okkupasjon av Haiti i åra 1915–1934.

## Kjelder

*«Hinche» på Wikipedia på engelsk, innhenta 7. juli 2010.
Miragoâne

**Miragoâne** (haitisk Miragwàn) er ein hamneby sørvest i Haiti. Han er hovudstad i departementet Nippes.

Byen ligg ved ei bukt med same namn, om lag 100 km vest for hovudstaden i landet, Port-au-Prince. Han vart grunnlagd av engelskmenn på 1600-talet. Under ein borgarkrig i 1883 vart byen rasert. 

Miragoâne har ei viktig hamn der det vert utskipa kaffi, frukt og trevirke. 

## Kjelder
*«Miragoâne» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 29. juli 2010.