open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Milwaukee

**Milwaukee** er ein by i delstaten Wisconsin i USA. Med sine 594&nbsp;833 ibuarar er byen den mest folkerike i delstaten. Byen er administrasjonssenter for Milwaukee County. Byen ligg søraust i delstaten ved Michigansjøen, 130 km nord for Chicago.

Milwaukee huser universiteta Medical College of Wisconsin, UW-Milwaukee, Marquette University, MSOE og fleire andre college.

## Soge
Området var opphavleg folkesett av urfolka fox, mascouten, potawatomi og winnebago. Bynamnet «Milwaukee» er ei forvansking ab det indianske «Millioke» som tyder 'godt land'. Franske misjonærar og handelsmenn var innom området på 1600- og 1700-talet. I 1818 flytta handelsmannen og politikaren Solomon Juneau inn i området, og i 1833 grunnla han ein by på austsida av Milwaukee-elva. Den byen vart slått saman med Kilbourntown i vest og Walker's Point i sør og danna då Milwaukee.

Mange tyske og nederlandske emigrantar slo seg ned i Milwaukee og deira kulturarv pregar byen også i vår tid.

I løpet av 1800-talet og første halvdelen av 1900-åra voks folketalet mykje, med innflytting av innvandrarar frå Sentral-Europa og svarte frå sørstatane. På 1950-talet budde om lag 750&nbsp;000 menneske i byen. Tap av industriarbeidsplassar og utflytting til forstadene har gjort at folketalet i sjølv byen er redusert til under &00&nbsp;000.

## Klima
Vêrlaget i Milwaukee er sterkt påverka av det innlandsklimaet som råder i heile Midt-Vesten. I den kaldaste månaden januar er middeltemperaturen -3 grader Celsius, trass i at byen ligg på same breiddegrada  som det nordlege Hellas og Tyrkia. I juli er middeltemperaturen 28 grader Celsius.

## Næring
Den mest kjende industriverksemda i Milwaukee er bryggerigiganten Miller Brewing Company, men firmaet sysselset mindre enn ein prosent av arbeidsstokken. Totalt sett står industri for 22 % av sysselsettinga, godt over det nasjonale gjennomsnittet i USA.

Milwaukee er heim til selskap på ''Fortune'' 500-lista som Northwestern Mutual, WEC Energy Group, Rockwell Automation, og Harley-Davidson.

## Kultur
Sidan 1968 har Milwaukee husa musikkfestivalen Summerfest. Den tyske kulturfestivalen German Fest blitt halden i byen sidan 1981.

## Media
*Milwaukee Journal Sentinel* er einaste dagsavisa i byen og største avisa i Wisconsin. Ho kjem ut sju dagar i veka. Dessutan kjem vekemagasinet *Shepherd Express* ut.

## Sport
I dei store nordamerikanske sportsligaene deltar Milwaukee Brewers i baseball, Milwaukee Bucks i basketball og Milwaukee Admirals i ishockey.

## Folk frå Milwaukee
*Elizabeth Jordan (1865–1947), journalist, skribent, redaktør og aktivist
*Gene Wilder (1933–2016), skodespelar
*Al Jarreau (1940–2017), jazzmusikar
*Colin Kaepernick (f. 1987), aktivist og utøvar av amerikansk fotball

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Milwaukee|Milwaukee]]» frå ,  den 19. juli 2012.*  
* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Milwaukee|Milwaukee]]» frå ,  den 19. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Milwaukee County

**Milwaukee County** er eit fylke i den USA-amerikanske delstaten Wisconsin. Fylket har eit areal på 3&nbsp;081 km², der heile 2&nbsp;456 km² er vatn. I 2010 hadde Milwaukee County 947&nbsp;735 innbyggarar. Administrasjonssenteret for fylket ligg i byen Milwaukee, som også er største byen i fylket, såvel som i delstaten Wisconsin. 

Milwaukee County ligg aust i delstaten ved Michigansjøen og grensar mot Ozaukee County i nord, Racine County i sør, Waukesha County i vest og mot Washington County i nordvest.

Fylket blei oppretta i 1834 og fekk fulle rettar i 1835.
Namnet på fylket stammar frå Milwaukee-elva, og har ulike forklaringar knytte til ulike urfolksspråk, men ‘godt land’, ‘rikt land’ eller ‘samlingsstad’ er vanlege tolkingar.
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Milwaukee County|Milwaukee County]]» frå ,  den 19. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Øyvind Leonhardsen

**Øyvind Leonhardsen** () er ein norsk, tidlegare fotballspelar frå Kristiansund. Han vart seriemeister med Rosenborg i 1992, 1993 og 1994, samt cupmeister i 1992. Leonhardsen spela i alle år på midtbana, og var kjend som ein spelar med stor løpskapasitet.

Han spela på fotballklubbane Clausenengen (1987-88), Molde (1989-91), Rosenborg (1992-94), Wimbledon (1994-97), Liverpool (1997-99, Tottenham (1999-2002), Aston Villa (2002-03), Lyn Oslo (2004-05) og Strømsgodset (2006-07).

Leonhardsen vart i oktober 1900 teken ut i den fyrste troppen Egil Olsen valde ut som landslagstrenar. Leonhardsen fekk spele kampen mot Kamerun på Bislett, ein kamp som enda med norsk siger 6-1. Fram til 2002 hadde han nærast fast plass Noregs landslag. Han var med Noregs tropp til VM i fotball 1994 og 1998, og til EM i fotball 2000. Til saman spela han 86 landskampar og skåra 19 mål for Noreg.

Leonhardsen vart kåra til 'Årets norske fotballspelar' i 1994.

Han er i 2012 busett i Sandefjord.

### Merittar
*Seriemeister: 1992, 1993, 1994 med Rosenborg BK
*Noregsmeister: 1992 med Rosenborg BK

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Øyvind Leonhardsen|Øyvind Leonhardsen]]» frå ,  den 19. juli 2012.*  
 
*eu-football
Kivalliq

**Kivalliq** (inuktitut ᑭᕙᓪᓕᖅ) er ein administrativ region i territoriet Nunavut i det nordlege Canada. Regionen omfattar ein del av fastlandet vest for Hudsonbukta og øyane Shugliaq og Akpatordjuark. Total flatevidd er 445&nbsp;109 km². Styresmaktene i regionen held til i Rankin Inlet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kivalliq Region|Kivalliq Region]]» frå ,  den 19. juli 2012.*
Cocoroco

**Cocoroco** er ein alkoholhaldig drikk frå Bolivia. Han er laga av sukkerrøyr og destillert til mellom 93 og 96 prosent alkohol. Cocoroco er seld som «potable alcohol», oftast i metallboksar. Ulovleg handel med cocoroco og kokablad finn stad over Altiplano mellom aymaragrupper i Chile og Bolivia. Cocoroco er ulovleg i somme av nabolanda som i Chile, der alle alkoholhaldige drikkar som inneheld meir enn 55 prosent alkohol er forbodne.

## Sjå òg
*Cachaça, typisk alkoholhaldig drikk frå Brasil
*Fernet, typisk alkoholhaldig drikk frå Italia og Argentina
*Pisco, typisk alkoholhaldig drikk frå Chile og Peru
*Singani, typisk alkoholhaldig drikk frå Bolivia

## Referansar
Liuhepagoden

**Liuhepagoden** (kinesisk:六和塔, pinyin:Liùhé Tǎ), ordrett *Seks harmoniar-pagode*, er ein pagode sør i Hangzhou i Zhejiang-provinsen i Kina. Pagoden står ved foten av ein ås, vend mot elva Qiantang. Han vart opphavleg reist i 970, under det nordlege Song-dynastiet (960–1127), øydelagd i 1121, og fullt ut gjenreist i 1165, under det sørlege Song-dynastiet (1127–1279).

## Soge
Pagoden vart bygd for herskaren over kongedømmet Wuyue. Namnet Liuhe kjem av dei seks påboda i buddhismen. Det heiter at pagodaen vart bygt for å dempe tidevassbølgjene i Qiantang, samt vere til nytte under navigering på elva. Pagoden vart fullstendig øydelagd under eit slag i året 1121.

Etter dagens pagode vart bygt av tre og murstein under det sørlege Song-dynastiet, vart utvendige takskjegg føydd til under dynastia Ming (1368–1644) og Qing (1644–1911). 

Pagoden er åttekanta i form og ikring 59,89 meter høg. Ein innvendig trappeoppgang buktar seg opp til toppetasjen. Under kvar av dei sju takhimlingane er det smidde og måla figurar som førestiller dyr, blomar, fuglar, og andre vesen. Kvar etasje av pagoden består av fire element; dei utvendige veggane, ein sikksakk-korridor, dei innvendige veggane og eit lite rom. 

I fylgje historikaren Joseph Needham tente pagoden også som eit fyr langs elva Qiantang. Med si store høgde og særmerkte form har Liuhepagoden fungert som fyr frå så å seie den tid det vart bygt. Det hjelpte sjøfarande til å søke ankerplass for båtane sine for natta (skildra i the *Hangzhou Fu Zhi*).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Liuhe Pagoda|Liuhe Pagoda]]» frå ,  den 19. juli 2012.*  


## Litteratur
*Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civic Engineering and Nautics*. Taipei: Caves Books, Ltd.

## Bakgrunnsstoff

*Seks harmoniar-pagoden
Calvados

**Calvados** har fleire tydingar:

* **[[Departementet Calvados|Calvados]]** er eit departement i Frankrike.
* **[[Brennevinet Calvados|Calvados]]** er ein alkoholhaldig drikk frå distillation av sider, som kjem frå départementet Calvados eller generelt frå Normandie.
* **[[Rochers du Calvados]]** er ein steinformasjon i Arromanches-les-Bains.
* Réseau Calvados er eit kommunikasjonssystem.
* **[[Chemins de fer du Calvados]]** eit tidlegare lokalt jernbanenett i departementet Calvados.
* **[[Calvados (Astérix le Gaulois)|Calvados]]** er ein figur i teikneserien Astérix som opptrer i heftet Astérix aux Jeux olympiques.
Ekkolokalisering

**Ekkolokalisering** er orientering gjennom reflektert lyd, mest i form av ultralyd (høgfrekvent lyd). Nokre dyr har utvikla ekkolokasjon til det ekstreme (eit sanseapparat), for betre å kunne orientere seg i mørke og å kunne fange byttedyr dei elles ikkje ville sett. Også menneske brukar ekkolokalisering, men ikkje i same utstrekning. For alle som brukar ekkolokalisering er høyrselen veldig viktig. Ekkolokalisering fungerer nesten heilt som audioelektroniske navigasjonsapparat som ekkolodd og sonar.

## Ekkolokalisering hos dyr
Biologiske grupper som tannkvalar og flaggermus er døme på pattedyr som har utvikla eit sanseapparat som brukar ekkolokalisering. Hos tannkvalane sit ekkolokaliseringsorganet som sender ut klikkelydar i pannekulen, som blir kalla ein melon eller kvalmelon og er danna av eit feitt (kalla akustisk fett) som truleg forsterkar lyden. Det kan også tenkast at bardekvalar har utvikla ei primitiv form for ekkolokalisering, men dette er fortsatt berre ein teori som det ikkje er bevis for.

Med hjelp av ekkolokalisering kan tannkvalar og flaggermus nøyaktig bestemme kvar dei er og kvar eit eventuelt bytte oppheld seg. Dei kan såleis lett orientere seg i stummande mørke. Ekkolokalisering kan forklarast ved at dyret sender ut ein serie med lydbølgjer, som blir reflekterte tilbake når dei treffer noko, til dømes ein fisk. Dei reflekterte lydbølgjene blir så omdanna til eit bilete av det dei treffer i hjernen til dyret. Biletet gjev kunnskap om både avstand, størrelse og eventuell rørsle.

## Kjelder
* *Denne artikkelen er omsatt frå bokmål wikipedia: Ekkolokalisering, henta den 19.juli 2012.*
Mary GrandPré

**Mary GrandPré** () er ein amerikansk illustratør og forfattar, best kjend for å stå bak framside- og kapittel-illustrasjonane i den amerikanske utgåva av *[[Harry Potter]]*-bøkene, som er utgjevne av Scholastic. Kunstverka til GrandPré, som er laga med måling og pastell, har sidan 2007 fått plass i meir enn tjue bøker. Dei er også med i utstillingar og tidsskrifter som *[[The New Yorker]]*, *[[Atlantic Monthly]]* og *[[The Wall Street Journal]]*.
## Kjelder
* Engelsk wikipedia: Mary GrandPré
Elvis Costello

**Elvis Costello**, fødd **Declan Patrick MacManus** () er ein britisk musikar frå London. Mellom hans mest kjende låtar er *Watching the Detectives* (1977), *Radio Radio* (1978) og *Oliver's Army* (1979).

Costello gav ut si fyrste plate i 1977. På dei fyrste platene var Costello påverka av punk og new wave, men musikken var meir forfina og forseggjort enn den reine punken. Sidan har han presentert seg i ei rad med sjangrar, mellom anna i blues og country. Han har samarbeidd med komponistar som Burt Bacharach og særleg Paul McCartney, gitt ut album saman med ei rekke kjende musikarar og produsert plater for mellom andre The Specials og The Pogues. 

Costello var ei av drivkreftene for *Rock Against Racism* og gav ut fleire plater der han ytra skarp kritikk mot Margaret Thatcher og regjeringa ho leia, spesielt om Falklandskrigen. 

Sidan desember 2003 har han vore gift med jazzmusikaren Diana Krall. Paret har to tvillinggutar saman.

## Diskografi
**Elvis Costello**
**My Aim Is True* (1977)
**Spike* (1989)
**Mighty Like a Rose* (1991)
**Brutal Youth* (1994)
**Kojak Variety* (1995)
**North* (2003)
**Il Sogno* (2004)
**My Flame Burns Blue* (2006)

**Elvis Costello and the Attractions**
**This Year's Model* (1978)
**Live at the El Mocambo* (1978)
**Armed Forces* (1979)
**Get Happy!!* (1980)
**Trust* (1981)
**Almost Blue* (1981)
**Imperial Bedroom* (1982)
**Punch the Clock* (1983)
**Goodbye Cruel World* (1984)
**Blood and Chocolate* (1986)
**All This Useless Beauty*, (1996)

**Elvis Costello and The Confederates and The Attractions**
**King of America* (1986)

**Elvis Costello med [[Richard Harvey]]**
**G.B.H.* (1991)
**Jake's Progess* (1995)

**Elvis Costello and the Brodsky Quartet**
**The Juliet Letters* (1993)

**Elvis Costello med [[Bill Frisell]]**
**Deep Dead Blue* (1995)
**The Sweetest Punch* (1998)

**Elvis Costello med [[Steve Nieve]]**
**Costello & Nieve*' (1996)

**Elvis Costello med [[John Harle]]**
**Terror & Magnificence* (1997)

**Elvis Costello med [[Burt Bacharach]]**
**Painted from Memory* (1998)

**Elvis Costello med [[Anne-Sofie von Otter]]**
**For the Stars* (2001)

**Elvis Costello and the Imposters**
**When I was Cruel* (2002)
**Cruel Smile* (2002)
**The Delivery Man* (2004)

**Elvis Costello med [[Marian McPartland]]**
**Piano Jazz* (2005)

**Elvis Costello med [[Allen Toussaint]]**
**The River in Reverse* (2006)

## Sjå òg
*Kategorien Elvis Costello-songar

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elvis Costello|Elvis Costello]]» frå ,  den 20. juli 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Elvis Costello|Elvis Costello]]» frå ,  den 20. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*allmusic.com - detaljert diskografi
Barne-TV

**Barne-TV** er fjernsynsprogram retta mot born som kan vera underhaldande og/eller opplysande. Slike program kan ha barn eller vaksne som programleiarar eller skodespelarar. Dokker, dyr og animasjon er også vanlege i denne typen program.

Programtittelen Barne-TV vart brukt fyrste gongen på NRK i 1970. Trass i at førskuleborn var målgruppa, har omgrepet ofte blitt brukt i ei noko utvida form som også omfattar program for eldre born. 

## Historie

Barne-TV er nesten like gammalt som sjølve fjernsynsmediet. *Children's Hour* på BBC blei først kringkasta i Storbritannia i 1946, og er vanlegvis rekna som det fyrste TV-programmet retta særskild mot barn.
Fjernsyn for barn tok ofte utgangspunkt i liknande program på radio; radiobarnetimen *[[Children's Hour]]* på BBC blei først send i 1922, og skuleradioen BBC School Radio blei fyrst send i 1924. I USA byrja ein senda eventyrseriar på radio tidleg på 1930-talet, som *[[Little Orphan Annie]]*. Desse blei vanlege å senda på ettermiddagen.

Tidlege barne-TV-program i USA var mellom anna *[[Kukla, Fran and Ollie]]* (1947), *[[Howdy Doody]]* og *[[Captain Kangaroo]]*. Mange av dei fyrste western-seriane på fjernsyn var retta mot barn, etter at mange radioprogram for barn ofte gjekk føre seg i western-settingar. *[[Ding Dong School]]*, som blei send frå 1952 til 1965, var eit av dei fyrste forsøka på å laga undervisande fjernsyn for svært små barn. Opphavspersonen og programleiaren Frances Horwich sat framfor kamera og simulerte samtalar med publikum heime der ho demonstrerte grunnleggjande element i dette. Seinare fjernsynsprogram for svært unge barn har mellom anna vore *[[Sesame Street]]*, *[[The Electric Company]]* og *[[Mister Rogers' Neighborhood]]*.

NRK starta TV-sendingar retta mot barn hausten 1960, med Lauritz Johnson («Onkel Lauritz») som ansvarleg. I byrjinga heitte programmet *I kosekroken*, og blei berre sendt ein gong i veka kl. 18.00. I byrjinga var dei fleste i barne-TV-redaksjonen lærarar, noko som prega programma og gav dei eit pedagogisk preg. I 1969 kom *[[Pompel og Pilt]]*, som var eit opprør mot dei pedagogiske programma. *Lekestue* som kom i 1967 kombinerte leik og læring. Programtittelen barne-TV blei brukt første gong i 1970. 

## Døme på barne-TV

* Flukta frå Dyreskogen
* Gullars
* Sjimpansen Julius
* Linus i svingen
* Pelle Politibil
* Pompel og Pilt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Children's television series|Children's television series]]» frå ,  den 26. september 2020.*  
 
**Bokmålswikipedia om Barne-TV.*
Marianne Faithfull

**Marianne Evelyn Gabriel Faithfull** () var ein britisk songar, låtskrivar og skodespelar fødd i London.

Faithfull slo gjennom i 1964 med låten «As Tears Go By», skriven av Mick Jagger, Keith Richards og Andrew Loog Oldham. Ho fylgde opp med tre hittar i 1965; «Summer Nights», «Come and stay with me» og «This Little Bird».

Dei neste åra var ho mykje i rampelyset som kjærast til Mick Jagger. I fleire år nytta ho store dosar av narkotiske stoff, og var tilmed heimlaus ei tid.

Faithfull kom tilbake på musikkscena i 1979 med albumet *Broken English*, hennar musikalske høgdepunkt. I det kritikarroste albumet syng ho om kvinner som trassar tunge lagnader, men opprettheld sjølvrespekten. Musikkstilen i albumet er i slekt med tidleg synthpop, av musikkgrupper som Ultravox og Visage.

*Broken English* etablerte henne som musikant med ein heilt ny eigenart. Ho spelte sidan inn fleire musikkalbum og turnerte jamt og samt.
  
Som skodespelar var Faithfull med i fleire filmar, mellom anna i filmen *Marie Antoinette* frå 2006, der ho spela Maria Teresia.

## Diskografi

### Album
**Broken English* (1979)
**Dangerous Acquaintances* (1981) 
**A Child's Adventure* (1983)  
**Rich Kids Blues* (1985, innspela 1971)                   
**Strange Weather* (1987)
**Blazing Away* (1990), Live!
**A Secret Life* (1995)
**Kissin' Time* (2002)
**Before the Poison* (2005)
**Easy Come Easy Go* (2009)
**Horses and High Heels * (2011)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Marianne Faithfull|Marianne Faithfull]]» frå ,  den 20. juli 2012.*
Maurice de Vlaminck

**Maurice de Vlaminck** () var ein fransk målar, grafikar og forfattar. Som biletkunstnar vert han rekna til fauvistane.

Vlaminck voks opp i Paris, der foreldra var musikarar. Han gjekk inn i militæret, der han møtte André Derain. Derain lærte Vlamick å måle, og dei to vart seinare gode målarvenner. Vlaminck var elles sjølvlært som målar. Han var særleg inspirert av Vincent Van Gogh og seinare Paul Cézanne. 

I 1905 var Vlamick mellom dei såkalla *fauves* ('ville') som stilte ut på Salon d'automne og på Salon des Indépendants i Paris. Stilen hans var prega av målarkollegaene som sokna til fauvismen. Han beheldt heile sitt lange målarliv sin eigen stil, med ganske tjukk måling og store, sikre strøk. Vlaminck brukte gjerne primærfargar, og kunne eksperimentera med å ta måling rett frå tuba og påføra henne i tjukke lag. Fargane er noko meir avdempa enn hos førebileta. Særleg etter å ha sett ei retrospektiv utstilling av Paul Cézanne sine verk i 1907 vart han påverka av den postimpresjonistiske stilen hans, og tok i bruk meir dempa koloritt med «arkitektonisk fast oppbygd maleri».

Motiva i bileta hans er oftast stilleben og landskap, sjeldnare figurar.

Forfattaren Maurice de Vlaminck skreiv cirka 20 bøker. Han skreiv dikt, fiksjon og memoar, og illustrerte fleire bøker. Ingen av bøkene hans er utgitt på norsk.

Han døydde 82 år gammal i landsbyen Rueil-la-Gadelière.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maurice de Vlaminck|Maurice de Vlaminck]]» frå ,  den 20. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* Maurice de Vlaminck på Artnet
Granne forsikring

**Granne forsikring,** tidlegare **Møretrygd Gjensidig Forsikring**, er eit gjensidig skadeforsikringsselskap med kontor i Ålesund, Volda og Fosnavåg. Selskapet er samansett av ei rekkje mindre selskap som har fusjonert, der dei viktigaste var Assuranseforeningen "Havfiske" (1871), Sunnmøre Båttrygdelag (1890), Herøy Båttrygdelag (1917) og Volda Branntrygdelag (1866). Verksemda endra namn frå Møretrygd til Granne i 2022.

I 2011 hadde selskapet ei premieinntekt på ca. 130 millionar kroner og eigenkapital på 273 millionar kroner. Tradisjonelt var Møretrygd eit sjøforsikringsselskap (sjøtrygdelag), men dekkjer no alle vanlege skadeforsikringar, også på land.

Selskapet tek mål av seg å vere det lokale selskapet for Nord-Vestlandet og dekkje forsikringsbehova til både privatpersonar, verksemder og reiarlag. Selskapet er ein viktig del av den maritime klyngja på Sunnmøre.

Som det einaste selskapet i Noreg har Møretrygd utarbeida alle forsikringsvilkår og informasjonsmateriell for den landbaserte delen av verksemda på nynorsk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Aurora-massakren

**Aurora-massakren**, òg kjend som **Batman-massakren**, fann stad 20. juni 2012 på Century Theatres i Aurora i Colorado i USA då ein væpna mann iført gassmaske opna eld i ein av kinosalane i bygningen. Det hadde gått 30 minutt av Batman-filmen *[[The Dark Knight Rises]]* då 12 personar vart drepne og 59 skadde. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2012 Aurora shootings|2012 Aurora shootings]]» frå , og «[[:sv:Massakern i Aurora|Massakern i Aurora]]» frå  den 20. juli 2012.*  
 

### Fotnotar
Samsung i7500

**Samsung i7500**, også kalla **Samsung Galaxy** er ein mobiltelefon utvikla av Samsung. Han er den fyrste Android-telefonen frå Samsung og blei lansert fyrste gongen i april 2009. Mobiltelefonen kom 21. oktober 2009 ut i Noreg. 

## Bakgrunnsstoff
*Samsung produktside

## Kjelder
* *Denne artikkelen er omsett frå Wikipedia på bokmål, den 20.juni 2012.*
Filmmusikken Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1

**Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 1** er filmmusikken brukt i filmatiseringa av *Harry Potter og Dødstalismanene* av J.K. Rowling.

## Sporlista
#"Obliviate" - 3:01
#"Snape to Malfoy Manor" - 1:58
#"Polyjuice Potion" - 3:32
#"Sky Battle" - 3:48
#"At the Burrow" - 2:35
#"Harry and Ginny" - 1:43
#"The Will" - 3:39
#"Death Eaters" - 3:14
#"Dobby" - 3:48
#"Ministry of Magic" - 1:46
#"Detonators" - 2:23
#"The Locket" - 1:52
#"Fireplaces Escape" - 2:53
#"Ron Leaves" - 2:35
#"The Exodus" - 1:37
#"Godric's Hollow Graveyard" - 3:15
#"Bathilda Bagshot" - 3:54
#"Hermione's Parents" - 5:50
#"Destroying the Locket" - 1:10
#"Ron's Speech" - 2:16
#"Lovegood" - 3:27
#"The Deathly Hallows" - 3:17
#"Captured and Tortured" - 2:56
#"Rescuing Hermione" - 1:50
#"Farewell to Dobby" - 3:43
#"The Elder Wand" - 1:37

## Sjå også
* Filmane om Harry Potter og Dødstalismanene
* Boka Harry Potter og Dødstalismanene
## Kjelder
* [Harry Potter wikia](http://harrypotter.wikia.com/wiki/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows:_Part_1_(soundtrack))
Charlottetown

**Charlottetown** er ein by i Canada, og er provinshovudstad i Prince Edward Island. Byen har 32&nbsp;175 innbyggarar (2006). Med kringliggande busetnad har byområdet 58&nbsp;625 innbyggarar, noko under halvparten av provinsens samla innbyggartal på 135&nbsp;851.

I byen ligg Charlottetown varmekraftverk på 112 MW med diesel som brensel. Det er det største kraftverket i provinsen og blit nytta som topplast og når elektrisitetstilførsla frå fastlandet fell ut.

Charlottetown er oppkalla etter dronning Charlotte, ektefellen til kong George III.

## Bakgrunnsstoff
Filmmusikken Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2

**Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2** er filmmusikken brukt i filmatiseringa av *Harry Potter og Dødstalismanene* av J.K. Rowling.
## Sporlista
*1. “Lily's Theme” - 02:28
*2. “The Tunnel” - 01:09
*3. “Underworld” - 05:24
*4. “Gringotts” - 02:24
*5. “Dragon Flight” - 01:43
*6. “Neville” - 01:40
*7. “A New Headmaster” - 03:25
*8. “Panic inside Hogwarts” - 01:53
*9. “Statues” - 02:22
*10. “The Grey Lady” - 05:51
*11. “In the Chamber of Secrets” - 01:37
*12. “Battlefield” - 02:13
*13. “The Diadem” - 03:08
*14. “Broomsticks and Fire” - 01:24
*15. “Courtyard Apocalypse” - 02:00
*16. “Snape’s Demise” - 02:51
*17. “Severus and Lily” - 06:08
*18. “Harry’s Sacrifice” - 01:57
*19. “The Resurrection Stone” - 04:32
*20. “Harry Surrenders” - 01:30
*21. “Procession” - 02:07
*22. “Neville the Hero” - 02:17
*23. “Showdown” - 03:37
*24. “Voldemort’s End” - 02:44
*25. “A New Beginning" - 01:39
## Sjå også
* Filmane om Harry Potter og Dødstalismanene
* Boka Harry Potter og Dødstalismanene
## Kjelder
* [Harry Potter wikia](http://harrypotter.wikia.com/wiki/Harry_Potter_and_the_Deathly_Hallows:_Part_2(soundtrack))
Chrzanów

**Chrzanów** er ein by sør i Polen med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i Veslepolske voivodskap, men frå 1975 til 1998 var han i  Schlesiske voivodskap (Śląskie).

## Historie
Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1178. Han fekk byrettar i 1393. Han vart annektert av Habsburgmonarkiet og Austerrike i 1795 under den tredje delinga av Polen. Etter den første verdskrigen vart byen ein del av Den andre polske republikken i 1918. Han var annektert av Tyskland 1939–1945.

## Kjelder

* Chrzanovia Patria Parva  (på engelsk) 

## Bakgrunnsstoff

*
Scholastic

**Scholastic Corporation** eller **Scholastic Inc.** er eit globalt bokforlag kjendtfor å publisere undervisningsmateriell for skular, lærarar og foreldre, og selje og distribuere dette gjennom postordre, bokklubbar og bokmesser.

Det har også dei eksklusive rettane til å gi ut *[[Harry Potter]]* og *[[Dødslekene]]*-bokseriane i USA. Scholastic er verdas største utgivar og distributør av barnebøker.

Scholastic var på 1970-talet hovudsakleg kjend gjennom Scholastic bokklubbane sine, postordresal av barnebøker og magasinpublikasjonar retta mot ungdom: *Wow* (før- og barneskuleborn), *Dynamite* (unge ungdommar) og *Bananas* (ungdommar).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scholastic Corporation|Scholastic Corporation]]» frå ,  den 20. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Backbone Entertainment

**Backbone Entertainment** er eit uavhengig videospel-utviklingsselskap lokalisert i Emeryville i California. Det vart stifta i 1992.

## Spel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en :Backbone Entertainment|Backbone Entertainment]]» frå ,  den 25. juni 2022.*
LucasArts

**LucasArts Entertainment Company, LLC**, òg kjend som berre **LucasArts**, er ein amerikansk videospel utviklar og utgjevar. Selskapet var ein gong kjend for sin innovative linje av grafiske videospel.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Sony Interactive Entertainment

**Sony Interactive Entertainment** er eit stort videospelselskap som spesialiserer seg på ei rekkje område i spelindustrien, og er eit heileigd dotterselskap og ein del av Consumer Products & Services Group av Sony. Selskapet blei etablert 16. november 1993 i Tokyo i Japan, før lanseringa av den originale PlayStation konsollen. Sony Computer Entertainment handterer undersøkingar og utvikling, produksjon og sal av både maskinvare og programvare for PlayStation linja av handhaldne- og heimekonsollar. Selskapet er også utviklar og utgjevar av videospeltitlar og er sett saman av fleire dotterselskap som dekkjer dei største marknadane til selskapet: Nord-Amerika, Europa og Asia.
Kaskadeand

**Kaskadeand** (*Hymenolaimus malacorhynchos*), og kjent som **blåand**, er ei mellomstor and og einaste arten i *Hymenolaimus*-slekta. Ho er endemisk for New Zealand og sjeldan, ho lever i små fragmenterte, spreidde habitat på Nordøya og Sørøya.

## Skildring
Kaskadeender er blågråe i fjørdrakta med lyseraudt nebb. Nebbet har små, svarte klaffar på spissen. Vaksne fuglar har raude flekkar på brystet. Kroppslengda er ca. 53 centimeter og hannfuglar veg ca. 900 gram, hoer ca. 750 gram.

Føretrekte habitat er straumfulle elvar. Dei vil halde på same territorium i elva over fleire år. Føda er akvatiske, virvellause dyr, for det meste larver.

Reiret ligg i ein hol trestamme eller i tett vegetasjon nær elva. Egglegging skjer ofte frå slutten av oktober til desember. Kullet er typisk på 6 egg som hoa rugar i ca. 30–35 dagar. Ungane er lyst, dunkledde ved klekking og straks i stand til å symje og å dukke. Dei er flygedyktige etter ca. 10 veker.

Populasjonen er estimert til 2&nbsp;000 til 3&nbsp;000 individ (2010) og er minkande.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av kaskadeender hos Internet Bird Collection
Aythya

***Aythya*** er ei biologisk slekt med dukkender i andefamilien.
__TOC__
## Skildring
Fuglane i denne slekta lever i ferskvatn eller i estuar, men nokre som til dømes bergand (*Aythya marila*) flytter over til marine miljø om vinteren. Dei skaffar seg føde først og fremst ved dukking. Dei er gode flygarar og har raskare vengeslag enn mange andre ender når dei slår med dei breie, butte vengene sine. Populasjonar som hekkar i nord er ofte flyttfuglar medan dei sørlege hekkeartane tenderer til å vere standfuglar. Australdukkand (*Aythya australis*) flyttar uregelbunden over lange strekk for å komme bort frå kraftig regnvêr. Artane i slekta rører seg klønete på land ettersom beina er plassert langt bak på kroppen, denne beinplasseringa gjer dei til gode symjarar.

Hybridisering, det vil si at ulike artar får avkom saman, førekjem blant dukkender. Det kan skje i eit område der den eine arten er langt meir uvanleg enn den andre arten. Eit døme er avkom frå bergand og toppand.

## Artslista
*Aythya* i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. 
* Kanvasand, *Aythya valisineria*
* Koparhovudand, *Aythya americana*
* Taffeland, *Aythya ferina*
* Ringand, *Aythya collaris*
* Kvitaugeand, *Aythya nyroca*
* Alaotraand, *Aythya innotata*
* Amurand, *Aythya baeri*
* Australdukkand, *Aythya australis*
* Toppand, *Aythya fuligula*
* Maoridukkand, *Aythya novaeseelandiae*
* Bergand, *Aythya marila*
* Purpurhovudand, *Aythya affinis*

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:sv:Aythya|Aythya]]» frå , den 20. juli 2012*
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Alexandre Desplat

**Alexandre Michel Gérard Desplat** () er ein fransk filmmusikk-komponist. Han har fått fire Oscar-nominasjonar, fem BAFTA-nominasjonar, fem Golden Globe-nominasjonar og to Grammy-nominasjonar. Desplat vann sin fyrste Golden Globe-pris for *The Painted Veil* i 2006, sin fyrste British Academy Film Award i 2011 og sin fyrste Grammypris i 2012; sistnemnte for *[[Kongens tale]]*. Blant ulike prosjekt har Desplat jobba på ei rekkje Hollywood-filmar, inkludert uavhengige og kommersielle suksessar som *[[The Queen]], [[The Curious Case of Benjamin Button]], [[The Twilight Saga: New Moon|New Moon]], [[Fantastic Mr. Fox]]* og *[[Filmane om Harry Potter og dødstalismanene|Harry Potter og Dødstalismanene - Del 1 og Del 2]]*.

## Filmografi
(engelske titlar)
* *The Revengers' Comedies* (1998)
* *The Luzhin Defence* (2000)
* *Girl with a Pearl Earring* (2003)
* *Birth* (2004)
* *The Upside of Anger* (2005)
* *Hostage* (2005)
* *Casanova* (2005)
* *Syriana* (2005)
* *The Alibi* (2006)
* *Firewall* (2006)
* *The Queen* (2006)
* *The Painted Veil* (2006)
* *Mr. Magorium's Wonder Emporium* (2007)
* *The Golden Compass* (2007)
* *Afterwards* (2008)
* *The Curious Case of Benjamin Button* (2008)
* *Julie & Julia* (2009)
* *Fantastic Mr. Fox* (2009)
* *The Twilight Saga: New Moon* (2009)
* *The Ghost Writer* (2010)
* *The Special Relationship* (2010)
* *Tamara Drewe* (2010)
* *Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 1* (2010)
* *The King's Speech* (2010)
* *The Tree of Life* (2011)
* *A Better Life* (2011)
* *Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2* (2011)
* *The Ides of March* (2011)
* *Carnage* (2011)
* *My Week with Marilyn* - [Marilyn's Theme] (2011)
* *Extremely Loud and Incredibly Close* (2012)
* *The Spider's House* (2012)
* *Moonrise Kingdom* (2012)
* *A Therapy* (2012) (short)
* *Renoir* (2012)
* *Rust and Bone* (2012)
* *Argo* (2012)
* *Rise of the Guardians* (2012)
* *Zulu* (2013)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alexandre Desplat|Alexandre Desplat]]» frå ,  den 20. juli 2012.*  
 
* imdb

## Bakgrunnsstoff
* Offisiel nettstad
Activision

**Activision** er ein amerikansk videospelutgjevar som er majoritetseigd av det franske konglomeratet Vivendi SA. Selskapet blei stifta 1. oktober 1979, og noverande administrerande direktør er Eric Hirshberg. Activision var også verdas fyrste uavhengige utviklar og distributør av videospel for spelkonsollar. Dei fyrste produkta var patronar for Atari 2600-spelkonsollen, utgjevne i juli 1980 for den amerikanske marknaden og i august 1981 for den internasjonale marknaden (Storbritannia). Activision er no ein av dei største tredjeparts-videospelutgjevarane i verda, også i 2007 for USA.

## Kjende ''Activision''-produkt
* Crash Bandicoot-serien
* Call of Duty-serien
* Marvel Videospel
* Spyro the Dragon-serien
* Tony Hawk-serien
* James Bond-serien
* Guitar Hero-serien
* Prototype-serien
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Activision|Activision]]» frå ,  den 20. juli 2012.*
Atari

**Atari** er eit bedriftsnamn og merkenamn eigd av fleire einingar sidan byrjinga i 1972. Per 2012 er selskapet eigd av *Atari Interactive*, eit dotterselskap av den franske utgjevaren *Atari, SA (ASA)*. Det opphavlege *Atari, Inc.* blei stifta i 1972 av Nolan Bushnell og Ted Dabney. Dei var ein pioner i arkadespel, heimespelkonsollar og heimedatamaskinar. Produkt som Pong og Atari 2600 bidrog til å definere pc-underhaldningsindustrien frå 1970 til midten av 1980-talet.

## Historie
*Atari Inc.* vart i 1984 splitta og omgjort til *[[Atari Games Inc.]]*. Atarispela fekk rettane til å bruke logoen og merkenamnet med vedlagt tekst "Spel" på arkadespel, i tillegg til rettar til dei opphavlege arkade-maskinvareeigenskapane frå 1972 til 1984. Jack Tramiel sitt *Tramel Technology Ltd.* kjøpte etter tur *Atari Consumer Electronics Division*, som deretter fekk det nye namnet *[[Atari Corporation]]*. *Atari Corporation* blei slått saman med harddisk produsenten *[[JT Storage]] (JTS)* i 1996 og blei ein divisjon i selskapet.

*Hasbro Interactive* overtok alle *Atari Corporation* sine eigedommar frå *JTS* i 1998 og laga eit nytt dotterselskap; *Atari Interactive*. *IESA* kjøpte *Hasbro Interactive* i 2001 og omdøypte det til *Infogrames Interactive*. I 2003 skifta *IESA* namn til *Atari Interactive* i 2003.

Selskapet som i dag ber namnet *Atari Inc.* blei stifta i 1993 med namnet *GT Interactive*. *IESA* kjøpte 62% av kontrollerande eigarandel i *GT Interactive* i 1999, og omdøypte det til *Infogrames, Inc*. Etter overtakinga av *Hasbro Interactive, Infogrames, Inc.* publiserte IESA midlertidig Atari-merkevaretitlar for *Infogrames Interactive*. *Infogrames Inc.* fekk rettane til *Atari*, namn og logo frå *Atari Interactive* i 2003 og skifta namn til *Atari Inc*. *Infogrames* fullførte oppkjøpet av *Atari, Inc.* 11. oktober 2008, noko som gjer det til eit heileigd dotterselskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Atari|Atari]]» frå ,  den 21. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Prinsesse Peach

**Prinsesse Peach Toadstool** er ein karakter i Super Mario-serien. Opphavleg vart prinsessa laga av Shigeru Miyamoto. Ho er den fiktive prinsessa av *Mushroom Kingdom*, som er under konstant åtak av Bowser. Ho spelar ofte rolla som jomfru i naud innanfor serien og er den største kvinnelege karakteren. Ho blir ofte framstilt som Marios kjærleik og har vore med i alle *Mario*-spela til i dag. Ho er hovudkarakteren i *[[Super Princess Peach]]*, der Peach reddar Mario.

## Design og eigenskapar
Prinsesse Peach har langt, gyllenblondt hår, store katteaktige blå auge, er høg og har ein uskyldig figur. Ho dukka fyrst opp i Super Mario Brothers iført ein lang rosa nattkjole. I utgangspunktet hadde Peach ein lang rosa kjole. Nyare spel skildrar Peach som kledd for eit formelt ball, iført ein rosa ballkjole. Tilbehøyret hennar er rosa kjolesko, hvite kveldhansker, eit safirblått anheng, safirblå øyredobbar og ein gulltiara med safirar og rubinar.

### Namn
I Japan har prinsessas namn alltid vore Peach. Ho var opphavleg kjend som prinsesse Toadstool (Prinsesse Flugesopp) i USA og andre vestlege land. I Super Mario RPG: Legend of the Seven Stars, gjekk ho tilbake til å bli kalla prinsesse Toadstool. Det var ikkje før utgjevinga av Super Mario 64 i 1996 at namnet Peach blei allment kjend utanfor Japan.

### Personlegdom
Personlegdommen hennar er generelt snill og veloppdragen. I dei fleste spela er ho portrettert som usjølvisk, oppkvikkande og sjenerøs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Princess Peach|Princess Peach]]» frå ,  den 21. juli 2012.*
Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex

**Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex** er eit plattformspel utgjeve av Universal Interactive Studios (Konami for Japan) og utvikla av Traveler's Tale for PlayStation 2, Xbox, og Nintendo GameCube-spelkonsollar. PlayStation 2-versjonen blei utgjeven i Nord-Amerika 29. oktober 2001, i Europa 23. november 2001 og i Japan 20. desember 2001. Xbox-versjonen blei sleppt ut i Nord-Amerika 15. april 2002, i Europa 26. april 2002 og i Japan 24. oktober 2002. Nintendo GameCube-versjonen kom ut i  Nord-Amerika 17. september 2002, i Europa 1. november 2002 og i Japan den 4. desember 2003. Det var også eitt av lanseringsspela til Xbox Originals-tenesta den 4. desember 2007.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex|Crash Bandicoot: The Wrath of Cortex]]» frå ,  den 21. juli 2012.*
Australdukkand

**Australdukkand** (*Aythya australis*) er ei lita til mellomstor dukkand i *[[Aythya]]*-slekta og er einaste dukkand som lever i Australia. Australdukkender er vanlege i søraustlege Australia, spesielt i Murray–Darlingbekkenet, men òg i det våtare landskapet nær kysten av Victoria. Dei er moderat nomadiske i normale år, men spreier seg mykje i høve til regnvêr og tørke. Monalege mengder av australender kan streife så langt unna som til Indonesia, Ny-Guinea, New Zealand, og andre øyar i Stillehavet, der dei kan halde seg ei tid, jamvel over ein hekkesesong.

## Skildring
Australdukkender er i gjennomsnitt 48 centimeter i kroppslengd og veg 900 gram. Begge kjønn er ganske einsarta sjokoladebrune på oversida, medraudbrune kroppssider, og noko kvitt på undersida, som ofte ikkje er synleg viss anda er i vatnet. I flukt er viser dei eit breitt kvitt band i bakkanten frå vengespissen til kroppen og nesten heile undersida av vengene er kvite. Hannfuglar har eit slåande kvitt auge, hoer har brunt auge.

## Utbreiing
Australdukkender føretrekker større innsjøar, sumpar og elver med djupt, stille vatn, men er ofte sett i mindre bekker, oversumde grassletter og grunne basseng. Som ein generell regel, unngår dei kystnære farvatn. Dei kjem sjeldan på land.
Til likskap med somme andre dukkender, søkjer australender føde ved å dukke djupt, og kan ofte vere nede så lenge som eit minutt om gongen. Dei et eit breitt spekter av små, vasslevande dyr, og supplerer dette med akvatiske plantar.

Populasjonen er ikkje truga.

## Kjelder


* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Hardhead|Hardhead]]» frå , den 21. juli 2012*


## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av australdukkender hos Internet Bird Collection
Maoridukkand

**Maoridukkand** (*Aythya novaeseelandiae*) er ei lita dukkand i *[[Aythya]]*-slekta som er endemisk for New Zealand og sjeldan, men spreidd over det meste av landet.

Hannfuglar verkar nesten svarte, men har raudbrunt på kroppssidene og brunfarge i buken, auga er gyllengule og nebbet er blått med svart spiss. Hoer er mørk brune ofte med eit vertikalt tynnt kvitt band ved nebbrota. I flukt viser begge kjønn eit breitt, kvitt band frå vengespissen langs baksida av vengen innover mot kroppen. Kroppslengda er ca. 40 centimeter og dei veg ca. 650 gram.

Typisk habitat er store og djupe innsjøar, men dei lever òg på småsjøar ved kysten. Dei dukkar til minst tre meters djupne, oftast i 15 til 20 sekund, men eit dukk kan i somme fall vare i over eit minutt. I grunne område kan dei dukke som ei grasand med stjerten opp i vêret. Føda er vegetabilsk, samt virvellause dyr slik som ferkvassniglar.

Egglegging skjer ofte frå slutten av oktober til desember. Kullet er typisk 8 egg som hoa rugar i ca. 30 dagar. Ungane er dunkledde ved klekking og straks i stand til å finne føde sjølve.

Populasjonen er på 5000-10&nbsp;000 individ og er trudd å vere aukande.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (rev. utg.), Viking, 2005

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av maoridukkender hos Internet Bird Collection
Gyula Horn

**Gyula Horn** () var ein ungarsk politikar som var statsminister i Ungarn frå 15. juli 1994 til 6. juli 1998. Han representerte Det ungarske sosialistpartiet (Magyar Szocialista Párt, MSZP).
Stripeand

**Stripeand** (*Anas superciliosa*) er ei mellomstor grasand i *[[Anas]]*-slekta som har leveområde frå Indonesia i vest, over Ny-Guinea, Australia, New Zealand og til øyar i sørvestre Stillehavet, like til Karolinane i Fransk Polynesia.

## Skildring
Stripeanda er mørk brun, med markerte mørke striper på eit bleikt hovud, nebbet er grått. I flukt viser begge kjønn eit grønt vengespegl, *speculum*. Kroppslengda er ca. 55 centimeter og hannar veg ca. 1100 gram, hofuglar 100 gram mindre.

Dei føretrekk habitat i små innsjøar og elvar med svak straum i skogsområde, i våtmarksområde, men skyr unna landbruksområde og område med menneske. Dei lever òg på relativt små og fjerne øyar slik som Chathamøyane og Snareøyane.

Føda er først og fremst frø som dei siler ut frå vatnet, dessutan anna akvatisk vegetasjon. Ungfuglar og hoer før egglegging et mykje animalsk føde som virvellause dyr, sniglar og larver. 

Egglegging skjer ofte frå slutten av august til slutten av desember. Kullet er typisk 10 egg som hoa rugar i ca. 27 dagar. Dei kan ha to kull i sesongen. Ungane er mørkt dunkledde ved klekking og flygedyktige etter ca. 60 dagar. 

Populasjonen er estimert til mellom 180&nbsp;000–1,2 millionar individ. (2006) Han har minka mykje dei siste tiåra.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005


;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av stripeender hos Internet Bird Collection
Ariana Humlesnurr

**Ariana Humlesnurr** (1885-1899) var ei halvblods heks i *[[Harry Potter]]*-serien av J.K. Rowling. 

Ho var det yngste barnet og den einaste dottera til Kendra og Percival Humlesnurr. Brørne hennar var Aberforth og Albus Humlesnurr som båe var eldre enn Ariana. Då ho var seks år, såg nokre gompegutar Ariana øve på magi. Då Ariana ikkje kunne vise gutane trikset, gjekk dei til åtak på henne for å få henne til å slutte å gjere magien. Dette gav henne så sterke traume at dei magiske evnene hennar vart ustabile og ukontrollerbare. Faren tok til å gå til åtak på gutane, men blei fengsla i Azkaban for det. Mora og familien flytta til Gudriksdal og heldt Ariana gøymt frå dei andre innbyggjarane, av di mora visste at Ariana ville blitt teken til St. Mungos hospital dersom tilstanden hennar vart allment kjend. Under eit anfall då ho var fjorten år gamal, forårsaka Ariana ein magisk eksplosjon som drap mora hennar. Den eldre broren Albus blei då hennar føresette. Ariana døydde då ho tilfeldigvis blei treft av ei forbanning i ein trevegs-duell mellom brørne hennar og den svarte trollmannen Gellert Grindelwald, som var ven med Albus på den tida. Det var aldri kjend kven som gjorde trylleformelen som enda med Arianas dødsfall. Denne hendinga fekk ein stor innverknad på båe brørne sine liv.
## Kjelder
* Engelsk wikipedia
* Harry Potter lexicon: Humlesnurr-familien
* *Harry Potter og Dødstalismanene* av J.K. Rowling. (Side 511-515, norsk utgåve, pocket)
Sigdskeiand

**Sigdskeiand** (*Spatula rhynchotis*, tidlegare *Anas rhynchotis*) er ei mellomstor grasand i *[[Anas]]*-slekta som har leveområde søraustlege Australia og på New Zealand. 

## Skildring
Sigdskeiender har eit karakteristisk stort, grått, spatelforma nebb. Som vanleg for *Anas*-endene viser dei kjønnsdimorfisme i fjørdrakt og fjørdrakta åt andriken endrar seg vesentleg mellom eklipsdrakta og praktdrakta. I praktdrakt syner han blågrått farga hovud, ei kvit vertikal stripe mot nebbrota, og gyldent auge. Brystet er lyst med mørkebrune flekker. Bakkanten av kroppsida har ein kvit flekk. Hannar i eklipsdrakta er bleikare og liknar hofuglar. Hoa er jamt brunspraklete med litt bleikare nebb. er mørk brun, med markerte mørke striper på eit bleikt hovud, nebbet er grått. I flukt viser begge kjønn eit grønt vengespegl, *speculum*, samt eit breit gråblått band på framvengen. Kroppslengda er gjennomsnittleg 49 centimeter og hannar veg ca. 650 gram, hofuglar litt mindre.

Dei føretrekk habitat i grunne innsjøar i låglandet og treffast òg i estuar.

Føda er først og fremst små, akvatiske plantar, og frø og dyreplankton som dei siler ut frå vatnet. Dei tar og store virvellause dyr som biller og ferskvasssniglar. 

Egglegging skjer frå oktober til januar. Kullet er typisk 11 egg som hoa rugar i ca. 25 dagar. Ungane er dunkledde i mørkebrunt ved klekking og flygedyktige etter ca. 50–60 dagar. 

Storleiken på populasjonen var estimert til ca. 150&nbsp;000 individ på 1980-talet, og er rekna å vere stabil. 

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (rev. utg.), Viking, 2005.

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av sigdskeiender hos Internet Bird Collection
Antonio Pettigrew

**Antonio Pettigrew** () var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som spesialiserte seg på 400 m. Han vart verdsmeister på 400 meter under VM i friidrett 1991 i Tokyo. I same meisterskapen fekk han sølvmedalje på 4x400 meter stafett. Han var fødd i Macon i delstaten Georgia i USA.

## Karriere
Pettigrew vann den USA-amerikanske studentmeisterskapen fire gongar dei åra han gjekk på høgskule i Raleigh i Nord-Carolina. Han deltok på nivå to sidan han ikkje hadde råd å delta på høgste nivå. I 1988 sprang han for fyrste gong under 46 sekundar på 400 m, med 45,36 som bestetid for sesongen. Sesongen etter slo han gjennom og presterte sterke 44,27 under eit stemne i Houston, noko som vart ståande som hans personlege rekord på distansen.

Etter ein mellomsesong i 1990, kom Pettigrew tilbake i 1991 og presterte 44,36 i New York. Han fekk plass på USA sitt 400 meter-lag til VM i friidrett 1991 i Barcelona. Der gjekk han heilt til topps med tida 44,57, fem hundredelar føre briten Roger Black og seks hundredelar framfor sin eigen landsmann, Danny Everett. På den øvsluttande øvinga, 4x400 m stafett, sprang han ankeretappen, men måtte sjå seg slått av Storbritanninas ankermann Kriss Akabusi med 0,04 sekundar.

Pettigrew presterte gode tider både i 1993 og 1994, og gjorde det godt i enkelte internasjonale tevlingar. Sidan trappa han ned satstinga på friidrett, før han kom tilbake på USA sitt stafettlag på 4x400 m under VM i friidrett 1997 i Athen. Her sprang han andreetappen for USA som kom i mål på bestetida 2.56,47. Laget var tildelt gullmedaljane, slik som då USA med Pettigrew på laget vart verdsmeister i same øvinga i 1999, olympiske meistrar i 2000 og atter verdsmeistrar i 2001.

Etter at Pettigrew i mai 2008 innrømma doping gjennom bruk av EPO og veksthormon, vart USA fråteke alle desse sigrane frå 1997-2001, endå om det internasjonale friidrettsforbundet ikkje hadde reglar for i ettertid å gå til eit slikt steg.

10. august 2010 vart Pettigrew funnen død i bilen sin i Chatham County i Nord-Carolina. Obduksjonsrapporten konkluderte med at han døydde av ein overdose difenhydramin. Pettigrew arbeidde som assistenttrenar ved University of North Carolina då han døydde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antonio Pettigrew|Antonio Pettigrew]]» frå ,  den 21. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* Profil på Sports Reference 
*