open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norske barne-, familie-, likestillings- og inkluderingsministrar

**Norske barne-, familie-, likestillings- og inkluderingsministrar** er ei oversikt over statsrådar i følgjande departement:

*Familie- og forbrukardepartementet (1956–1972)
*Familie- og forbrukardepartementet (1990)
*Barne- og familiedepartementet (1991–2005) og igjen fra 2019
*Barne- og likestillingsdepartementet (2006–09)
*Barne-, likestillings- og inkluderingsdepartementet (2010–2016)
*Barne- og likestillingsdepartementet (2016–2019)
*Barne- og familiedepartementet (2019–)

## Statsrådar
Matz Sandman

**Matz Sandman** () i Ballangen er ein norsk offentleg tenestemann og tidlegare politikar frå Arbeidarpartiet, utdanna siviløkonom frå NHH.

Han var statsråd og barne- og familieminister i Gro Harlem Brundtland si tredje regjering i vel eitt års tid, frå 3. november 1990 til 14. november 1991. Han vart dermed den første statsråden i Barne- og familiedepartementet, oppretta 1. januar 1991 for ein stor del på grunnlag av Familie- og forbrukardepartementet, som då vart lagt ned. Frå 3. november 1990 til 31. desember 1990 var Matz Sandman såleis statsråd i Familie- og forbrukardepartementet.

Sandman var fylkesrådmann i Buskerud fylkeskommune frå 1996 og fram til han vart pensjonist i januar 2010. Han har tidlegare vore rådmann i kommunane Andøy, Tromsø og Bærum. I ein periode rett etter at han var ferdig med utdanninga var han økonomisjef i Club 7 i Oslo.

## Bibliografi
*1999   *95 teser for godt lederskap med forklaringer* (saman med  Odd Nordhaug)   ISBN  82-456-0820-3
*2001 *Matz mener- Ti år som spaltist i Kommunal rapport* ISBN 82-446-0769-6
*2001 *Lederens Katekismus* *(Børsens Forlag i København, saman med* Odd Nordhaug) ISBN 87-7553-881-4
*2006 *Lederens bok* (saman med Odd Nordhaug) ISBN 82-92735-09-7

## Kjelder
*
Hans Jacob Grøgaard

**Hans Jacob Grøgaard** () var ein norsk prest, forfattar og stortingsmann. Han hadde særleg innverknad på norsk kultur gjennom sine skulebøker.

## Liv og gjerning
Grøgaard var fødd i Hof i Solør. Då han var tre år gammal flytta familien til Bergen, der faren var klokkar ved St. Jørgens hospital og leksehøyrar ved katedralskulen. Grøgaard vart utdanna på skulen der faren hans var leksehøyrar, student frå 1781. Teologisk eksamen avla han i 1784. Deretter var han huslærar hos presten i Skjold og i 1786 kapellan på same staden. Åra 1787-89 styrte hansokneprestembetet der, før han så vart personleg kapellan i Skudenes 1789-95.

Etter eit opphald i København vart Grøgaard utnemnd til residerande kapellan i Øyestad, 1800-10 også forlikskommissær. Forlikskommisjonen handsama i desse åra 3&nbsp;705 saker, av desse enda 2&nbsp;622 med forlik. I Øyestad ivra han elles sterkt for folkeopplysning. År 1811 vart han sokneprest i Vestre Moland. Han vart verande i kyrkjelyden i elleve år, og skreiv då ei lesebok som lenge vart brukt i skulen. Frå 1822 var han sokneprest i Nykirken sokn i heimbyen i Bergen. Dette embetet hadde han til han døydde. Som preikar var han avhalden for sin hjartevarme og si djupte. Eit ettermæle omtala han som «Vittig, skarpsindig, kunnskapsrik, behagelig i omgang».

Grøgaard vart vald som 2. utsending frå Nedenes amt til riksforsamlinga i 1814. Han reiste til Eidsvoll i fylgje med Jacob Aall og Alexander Møller. På Eidsvoll budde han i lag med meningsfellen Jacob Aall, det framgår av dagbøkene deira at dei utveksla synspunkt og erfaringar. Av mistillit til Kristian Fredrik slutta Grøgaard seg til unionspartiet. På Eidsvoll var Grøgaard ein av dei beste talarane, han var frykta for sin kvasse ordkunst og skarpe kritikk. Men han deltok lite i debattane. Til Stortinget 1815-16 var han 1. varamann.

År 1815 gav Grøgaard ut ei ABC-bok. Denne kom ut i ti opplag. Året etter kom *Læsebog for Børn*, ei lesebok som særleg var mynta på skuleborn i omgangsskulen. Leseboka var langt på veg ei bibelsoge, restinnhaldet dreia seg mest om kyrkjesoge og verdssoge. Ho kom ut i 13 opplag fram til 1848. Ein omarbeidd versjon av 'Grøgårdsboka' kom i ytterlegare sju opplag, det siste i 1869.

I fortellinga *Trolldom* i boka *Sjøpapegøier* av Gabriel Scott er Hans Jacob Grøgaard hovudperson.

### Verk
* *ABC af H. J. Grøgaard, Sogneprest til Vestremoland, Christiansand*, trykt hos H. Th. Bachruds Enke,1815
* *Læsebog for Børn*, 1816

## Kjelder
*Tallak Lindstøl: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
* Nettversjon av Grøgaards ''ABC''
*
Todi

**Todi** er ein by og kommune i provinsen Perugia i regionen Umbria i Italia. Todi har 17&nbsp;016 innbyggjarar (2007). Kommunen grensar till Acquasparta, Avigliano Umbro, Baschi, Collazzone, Fratta Todina, Gualdo Cattaneo, Marsciano, Massa Martana, Monte Castello di Vibio, Montecchio, Orvieto og San Venanzo.

Todi er mellom anna kjend for kyrkja Santa Maria della Consolazione, som ligg utanfor bymuren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Todi|Todi]]» frå ,  den 10. februar 2016.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Lattermåse

**Lattermåse** (*Leucophaeus atricilla*) er ein måsefugl. Han er 36–41 m lang og har eit vingespenn på 98–110 cm. Lattermåsen høyrer heime i Nord- og Sør-Amerika, og er ein sjeldan, men likevel regelbunden gjest i Europa.

Arten kan minne om hettemåse, for dei vaksne fuglane har den same mørke hetta i sommardrakt, men ryggen og oversida på vengene er mykje mørkare grå, hetta strekkjer seg lenger ned i nakken, føtene er mørkare og han er større enn hettemåsen.

Arten vart tidlegare kalla *Larus atricilla*.

## Hekking
Lattermåsen hekkar i myrområde nær kysten, og ofte i store koloniar. Dei byggjer eit stort reir laga hovudsakleg av gras på bakken. Dei legg 3 eller 4 grønlege egg. Rugetida er omtrent 3 veker.

## Kjelder
*«Lattermåke» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 18. april 2010.
*«Lattermåke» av Per Ole Syvertsen hjå Store norske leksikon, innhenta 18. april 2010.
Samla fødselstal

**Samla fødselstal** (**SFT**, bokmål *samlet fruktbarhetstall*) er eit omgrep som vert brukt innanfor demografien for å vise kor mange born kvar kvinne føder i løpet av livet. Det vert rekna ut ved å leggje saman gjennomsnittleg tal born som er fødde per kvinne på kvart alderstrinn eit visst år.

For at folkesetnaden i Noreg skal halde seg bør SFT liggje på 2,1.

## Bakgrunnsstoff
*Statistisk sentralbyrå
Portugisarar

**Portugisarar** (portugisisk *os portugueses*) er ei folkegruppe som hovudsakleg er busett i Portugal heilt vest på Den iberiske halvøya og snakkar portugisisk. Dei portugisiske styresmaktene reknar med at det finst rundt 17 millionar portugisarar i verda, 11 millionar i Portugal.

Grunna den historiske utstrekninga til Det portugisiske imperiet og koloniseringa av område i Afrika, Asia og Amerika, så vel som emigrasjon både i historisk og nyare tid, kan ein finne portugisiske samfunn mange stader i verda, og den portugisiske diasporaen er stor.

Flesteparten av portugisarane er katolske.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Portuguese people|Portuguese people]]» frå , den 18. april 2010. ([http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Portuguese_people&oldid=356239814 engelsk utgåve])*
 

## Bakgrunnsstoff
Johan Henrik Cappelen

:*Sjå også [[Johan Cappelen]] (1889 - 1947) og [[Kontorsjef Johan Henrik Cappelen]] (1838 - 1900).*

**Johan Henrik Cappelen** () var ein norsk embetsmann og stortingsmann.

Cappelen kom til verda i Ulstein, der far hans var sokneprest. Han voks dels opp i Lom, der faren døydde i 1800, og i Vik i Sogn, då mor hans gifta seg med soknepresten der. Åra 1816-18 var han sekondløytnant, tok så juridisk eksamen i 1822. Han vart utnemnd til fut og sorenskrivar i Aust-Finnmark i 1826, budde då i Vadsø. I 1831 vart han fut i Ytre Sogn.

Cappelen var 4. representant for Finnmark på Stortinget 1833. Han var medlem av trykkekomiteen og av komiteen om tiend i Finnmark.

Han døydde i Bergen.

Han var far til kontorsjef i Stortinget Johan Henrik Cappelen (1838-1900).

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Erik Andreas Thomle: *Familien (von) Cappelen i Norge og Danmark*, Christiania 1896
* Lambrecht Haugen: *Cappelen-slekten 1627-2008*, Rosendal 2008
*
Kontorsjef Johan Henrik Cappelen

:*Sjå også [[Johan Henrik Cappelen]] (1795-1850) og [[Johan Cappelen]] (1889-1947).* 

**Johan Henrik Cappelen** () var ein norsk jurist og embetsmann, som var kontorsjef i Stortinget 1871-1900.

Cappelen var fødd i Leikanger i Sogn, der faren Johan Henrik Cappelen var sorenskrivar. Etter faren var død i 1850 budde familien i Kristiania.
Han var frå 1859 tilsett som referent i Stortinget, referentsjef frå 1868. Medan han arbeidde som referent studerte han jus, ferdig utdanna cand. jur. i 1862. Frå 1871 var han arkivar og kontorsjef på Stortinget fram til han døydde. I si tid på Stortinget fekk han innført det såkalla Gabelsbergers stenografisystem.

I 1889 vart Johan Cappelen riddar av 1. klasse av St. Olavs orden for «fortjenstfuld Virksomhed i sin Stilling».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Cappelen|Johan Cappelen]]» frå ,  den 18. april 2010.*  
 

## Litteratur
*Alf Kaartvedt m.fl.: *Det Norske Storting gjennom 150 år*, bind IV, Oslo 1964, side 300, 302-03, 317, 449, 451
*Thomle, E. A.: *Familien (von) Cappelen i Norge og Danmark*, Christiania 1896
Anne Kristin Sydnes

**Anne Kristin Sydnes** () var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet, fødd i Oslo. 

Sydnes vart cand.polit. med hovudfag i statsvitskap. Ho var 1985-1995 forskar, og 1995-1997 assisterande direktør ved Fridtjof Nansens institutt. Frå 1997 var ho direktør i Statoil med spesialansvar for menneskerettsspørsmål og landanalysar. 

I tida 17. mars 2000 til 19. oktober 2001 i Jens Stoltenberg si første regjering var Anne Kristin Sydnes statsråd i Utanriksdepartementet. Fram til 5. mai 2000 var embetet kalla statsråd med ansvar for bistandssaker (bistandsminister), deretter vart dette endra til statsråd med ansvar for utviklingssaker (utviklingsminister).

Ho var utanlandssjef i Kirkens Nødhjelp frå 2007.

Anne Kristin Sydnes var gift med diplomaten og Arbeidarparti-politikaren Jan Egeland, generalsekretæren for Flyktninghjelpen. Tidlegare var ho gift med næringslivsmannen og høgrepolitikaren Terje Osmundsen.

## Kjelder

* 
*
Svartspett

**Svartspett** (*Dryocopus martius*) er ein fugl spettefamilien, og den einaste arten i slekta *Dryocopus* i Europa. Eit gammalt norsk namn for denne arten er gjertrudsfuglen.

## Utsjånad og læte
Svartspetta er den største spetta i Europa, og lett å kjenne på den svarte drakta. På hannen er heile issen raud, på hoa berre den bakre delen. Fuglen er 50-55 cm lang, med eit vengespenn på 64-68 cm. Vekta er 300 gram. Flukta er kråkeaktig og går ikkje i like utprega bogar som hos dei andre spettene.
Læta er eit sterkt «kly-kly-kly» som minner om grønspetta sitt læte. Svartspetta har i tillegg ein lang utdregen klagande låt.

## Utbreiing
Arten er palearktisk og lever frå Skandinavia, Mellom-Europa og Balkan i vest til Nord-Kina, Mandsjuria og det nordlege Japan i aust. Sør for hovudutbreiinga finst arten i somme fjellområde, frå Iberia til Kaukasus.

## Leveområde i Noreg
Truleg er den norske hekkebestanden på 2000-4000 par. Hovudtyngda av denne held til på Austlandet og vidare sørover til Lindesnes. I Trøndelag finst arten meir spreidd. I vest er arten svært fåtalig, særleg på midtre delar av Vestlandet. I heile Nord-Noreg er fuglen svært fåtalig, men arten er påvist hekkande så langt nord som i Øvre Pasvik. 

## Biotop
Svartspetta held til i bar- og blandingsskog, og finst også i dei små bøkeskogane i landet. Arten treng daude og døyande tre eller stubbar, samt store reirtre. Kulturlandskap og hus kan godt inngå i leveområda.
I område med hogst viser det seg at fuglane driv spesielt mykje næringssøk i 10-40 år gammal skog. Der er det mykje maur i stubbane etter siste hogst. I skog som vert driven for intensivt likar svartspettene seg dårleg.

## Hekking
På våren meislar fuglane ut eit stort reirhol i eit tre, 5-10 meter over marka. Arten brukar ofte gamle hol til reirplassar. Avstanden frå holet ned til reiret kan vere ein halv meter, i blant ein heil meter. Paret kan bruke opp til ein månad på å hakke ut heile reirholet.
Hoa legg 3-6 egg i byrjinga av mai, og rugetida er 12-14 døgn. Ungane flyg etter 24-28 døgn. 
Den første veka etter klekkinga varmar foreldra ungane nesten heile tida. Vert dei aleine ei stund pakkar dei seg i hop i ein pyramide der dei sit på føtene og luter seg mot kvarandre. Formasjonen hjelper også ungane å holde opp dei tunge hovuda sine medan dei ventar på foreldra og maten. Foreldra samlar mat som dei gulpar opp til ungane.

## Føde
Kosten er for det meste maur, men også andre dyr som lever i ved, slik som insekt og edderkoppar.

## Trekktilhøve
Arten er standfugl. Ein sjeldan gong kan svartspettene flytte invasjonsarta. 

## Kjelder
* Svensk Wikipedia.
* Norsk Fugleatlas, 1994.

## Bakgrunnsstoff
* Sveriges Radio: P2-fågeln '''- Spillkråka''' - Läte
* Sveriges Ornitologiska Förening
* Dansk ornitologisk forening
Andreas Bonnevie

**Andreas Bonnevie** () var ein norsk prest og stortingsrepresentant for Kongsberg.

Bonnevie var frå Mandal, der faren var lækjar. Han gjekk i skule i Kristiansand, uteksaminert til student 1797. Embetseksamen som cand. theol. i 1804. Han byrja så på ei militær karriere, tilsett som løytnant ved regimentet i Helsingør i 1808. Aktiv i væpna strid i 1813.

I 1814 forlet Bonnevie hæren, då han vart utnemnd til sokneprest i Kalunborg i Danmark. Før han overtok embetet innleia han eit kjærleiksforhold med kona til kammerherren Hans von Juel. Kona skilde seg frå Juel og gifta seg seinare med Bonnevie. Sjølv reiste Bonnevie tilbake til Noreg, der han vart sokneprest på Kongsberg i 1815. I 1824 vart han beden om å søke nytt kall, etter han hadde vorten skild. Han flytta så til Øyestad i Aust-Agder, etter han var utnemnd til sokneprest der.

Bonnevie var representant for Kongsberg på Stortinget 1815-16. På tinget var han medlem av seks komitear. Elles var han ein av dei som sat i riksretten mot Frederik Gottschalk von Haxthausen. Også til Stortinget 1821 vart han vald, men dette valet vart underkjent.

Mot slutten av livet skreiv han ein humoristisk sjølvbiografi, trykt på vers i Andreas Faye si bok *Bidrag til Øiestads Presters Historie*. Han døydde på prestegarden i Øyestad.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
*
Alexandre Song

**Alexandre Dimitri Song Billong** () er ein kamerunsk fotballspelar som spelar for West ham i engelsk Premier League, og for det kamerunske landslaget.

Song starta den profesjonelle karrieren sin hjå Bastia i Frankrike i 2003. I 2004/05-sesongen vart han fast på førstelaget der. I 2006 vart han kjøpt av Arsenal. I 2007 var han ei tid utlånt til Charlton Athletic, men i 2009/10-sesongen har han klart å bli fast på Arsenal sitt førstelag.

Han debuterte på landslaget til Kamerun under Afrikameisterskapen i 2008, mot Egypt.

Alexandre Song er i slekt med den kamerunske landslagsspelaren Rigobert Song.
Søren Georg Abel

**Søren Georg Abel** () var ein norsk prest og stortingsrepresentant.

Abel var fødd i Mo i Telemark, der faren var sokneprest. I 1788 vart han student frå Helsingørs skole og fire år seinare teologisk kandidat. I 1794 vart han personalkapellan hos faren, som då var sokneprest i Gjerstad. Frå 1799 var Abel sokneprest til Finnøy, medan han i 1803 vart farens etterfylgjar som sokneprest i Gjerstad.

På Finnøy engasjerte Abel seg frå 1801 i organiseringa av kystvernet. År 1813 vart han Riddar av Dannebrog for sin dugleik som leiar av kystvernet, og for sin forsvarsiver.

Abel representerte Nedenes amt på omframstortinget i 1814. Sjølv om han tala for unionen med Sverige den 20. oktober 1814, høyrde han til dei som høyrde dansketida til. Av den grunn tala han kvasst mot Nicolai Wergeland si bok *Danmarks politiske Forbrydelser mod Norge* (1816). Ved valet i 1815 vart han 1. varamann, men kom inn att på Stortinget i 1818. Han var då medlem av ni komitear.

Abel ivra for folkeopplysning. Han er mest kjend for katekisme-forklaringa si: *Religions-spørgsmaal med Svar*. Verket, som kom ut i København i 1806 er prega av den rasjonalistiske oppfatninga av dei kristelege dogma. Boka vart ikkje autorisert, men vart likevel ei mykje nytta lærebok. Ho kom ut i seks opplag.

Abel var far til Niels Henrik Abel. Han døydde på prestegarden i Gjerstad i 1820.

## Verk
**Religions-Spørgsmaal med Svar, indrettet efter de Unges Fatte-Evner*, 1806

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914, B. 1 D. 1 : Biografier A-K  digital utgåve side 20-21
*
Cédric Moubamba

**Cédric Moubamba** () er ein gabonsk fotballspelar som spelar for Dhofar i den omanske fotballigaen, og for det gabonske landslaget. Han spelar fast for Gabon sitt fotballandslag, og var med i Gabon sin tropp til Afrikameisterskapen i både 2000 og 2010.
Didier Ovono

**Didier Ovono** () er ein gabonsk fotballspelar som spelar som keeper for Le Mans i den franske toppdivisjonen Ligue 1, og for det gabonske landslaget. Han var med i Gabon sin tropp til Afrikameisterskapen i 2010.
Hanne Harlem

**Hanne Harlem** () i Oslo er ein norsk jurist og politikar for Arbeidarpartiet. 

Hanne Harlem var statsråd og sjef for justisdepartementet (justisminister) i Jens Stoltenberg si første regjering 17. mars 2000-19. oktober 2001.

## Utdanning og karriere
Hanne Harlem er cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1990. 

Ho var deretter i 1990 personleg rådgjevar i Barne- og familiedepartementet, tilsett som advokatfullmektig hos Regjeringsadvokaten frå 1990, byråd for barn og utdanning i Oslo i 1992-93 og dommarfullmektig i Nord-Troms heradsrett i 1993-95. Ho var så advokat hos Regjeringsadvokaten i 1995-97 og sjefsjurist hos Kredittilsynet i 1998. Frå 1998 var ho advokat og seinare assisterande direktør i Norsk Hydro til ho blei justisminister frå 17. mars 2000. Etter tida som justisminister heldt ho hausten 2001 fram i jobben som assisterande direktør i Norsk Hydro.

I 2004 blei Hanne Harlem tilsett som universitetsdirektør ved Universitetet i Oslo. Ho gjekk av som direktør ved UiO våren 2007, og begynte 11. mai 2007 som styreleiar for den nye samanslåtte helseforetaket Helse Sør-Øst RHF.  

## Verv
Hanne Harlem har sidan midten av 1980-talet hatt ei lang rekke verv, mellom anna som medlem av Oslo bystyre. I studietida var ho medlem av Det akademiske kollegium ved Universitetet i Oslo og fakultetsrådet ved Det juridiske fakultet. Ho har vore sensor ved universiteta i Oslo, Bergen og Tromsø og hatt undervisingsoppdrag i Tromsø. Harlem har vore styreleiar ved Sunnaas sykehus og nestleiar i styret for Ullevål sykehus. Ho sit som styreleiar for Hydrokraft AB og er medlem av NHO sitt hovudstyre.

1. august 2007 gjekk Harlem inn i styret til stiftinga Handelshøgskolen BI, der ho etter  planen skal sitje til 31. juli 2010.

## Anna
Hanne Harlem er dotter til tidlegare mangeårig statsråd Gudmund Harlem og ei mykje yngre søster til tidlegare statsminister Gro Harlem Brundtland. Ho er gift med advokat Sam E. Harris.

## Kjelder
* 
## Fotnotar
Teko Modise

**Teko Tsholofelo Modise** () er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Orlando Pirates i den sørafrikanske fotballigaen, og for landslaget til Sør-Afrika.
Anele Ngcongca

**Calvin Anele Ngcongca** () er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Genk i den belgiske fotballigaen, og som òg har landskampar for Sør-Afrika.
Morgan Gould

**Morgan Leonard Gould** () er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for Supersport United i den sørafrikanske fotballigaen. Han har òg landskampar for Sør-Afrika.
Benni McCarthy

**Benedict Saul McCarthy** () er ein sørafrikansk fotballspelar som har spela for West Ham United i engelsk Premier League, og for landslaget til Sør-Afrika.

McCarthy har vore med på å vinna den nederlandske toppdivisjonen, Eredivisie, med Ajax i 1998, den portugisiske toppdivisjonen med Porto i 2004 og 2006 og den europeiske Meisterligaen med Porto i 2004. Han var toppskårar i den portugisiske toppdivisjonen i 2003/04-sesongen. Han var Blackburn Rovers sin toppskårar i Premier League i 2006/07-sesongen med 18 seriemål, og i 2008/09-sesongen med 10 seriemål. Han spelte for landslaget til Sør-Afrika i fotball-VM i 1998 og 2002. Etter den siste meisterskapen sa han nei til vidare landslagsspel, men vende attende til landslaget i 2004, og har no rekorden for flest landslagsmål for Sør-Afrika.
Liebster Immanuel, Herzog der Frommen

**Liebster Immanuel, Herzog der Frommen**, BWV 123, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for trettande dag jul.

Teksten er henta frå Ahasverus Fritsch (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Liebster Immanuel, Herzog der Frommen» frå 1698. Salmen har ukjend komponist. Melodien dukka først opp i melodien til ein salme frå Darmstadt. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to tverrfløyter, to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Liebster Immanuel, Herzog der Frommen», Koral
# «Die Himmelssüßigkeit, der Auserwählten Lust», Resitativ for alt
# «Auch die harte Kreuzesreise», Arie for tenor
# «Kein Höllenfeind kann mich verschlingen», Resitativ for bass
# «Laß, o Welt, mich aus Verachtung», Arie for bass
# «Drum fahrt nur immer hin, ihr Eitelkeiten», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 123 på bach-cantatas.com
Meinen Jesum laß ich nicht

**Meinen Jesum laß ich nicht**, BWV 124, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for første sundag etter trettande dag jul, som dette året var den 7. januar. 

Teksten er henta frå Christian Keymann (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Meinen Jesum laß ich nicht». Andreas Hammerschmidt (1611 eller 1612 - 1676) komponerte denne melodien som først dukka opp i *Fest-, Buß- und Danklieder* for fem stemmer og fem instrument. Denne samlinga var tileigna kurfyrstinne Magdalena Sibylla av Sachsen, trykt 29. oktober 1658 og publisert i Zittau.

## Instrumentering og struktur
Stykket er instrumentert for valthorn, concertante obo d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo med orgel & strykarar, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Meinen Jesum laß ich nicht, Koral
# «So lange sich ein Tropfen Blut», Resitativ for tenor
# «Und wenn der harte Todesschlag», Arie for tenor
# «Doch ach! welch schweres Ungemach», Resitativ for bass
# «Entziehe dich eilends, mein Herze, der Welt», Arie for sopran
# «Jesum laß ich nicht von mir», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 124 på bach-cantatas.com
Mit Fried und Freud ich fahr dahin

**Mit Fried und Freud ich fahr dahin**, BWV 125, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for kyndelsmesse. Stykket vart framført på nytt 1735-1740 i Leipzig. 

Teksten er henta frå Martin Luther (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Mit Fried und Freud ich fahr dahin». Den opphavlege melodien av Martin Luther vart publisert i lag med teksten hans i *Geystliche Gesangk Buchleyn* (publisert av Johann Walter) i Wittenberg i 1524. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for tverrfløyte, obo d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, valthorn (i continuo i opningskoralen), samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Mit Fried und Freud ich fahr dahin», koral
# «Ich will auch mit gebrochnen Augen», arie for alt
# «O Wunder, daß ein Herz – Das macht Christus, wahr' Gottes Sohn», resitativ og koral for bass
# «Ein unbegreiflich Licht», Arie for tenor & bass
# «O unerschöpfter Schatz der Güte», Resitativ for alt
# «Er ist das Heil und selig Licht», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 125 på bach-cantatas.com
Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort

:::*Om salmeteksten, sjå «[[Gud hald oss uppe ved ditt ord]]»*

***Erhalt uns Herr, bei deinem Wort***, BWV 126, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for seksagesima (åttande søndag før påske) som dette året var den 4. februar. 

Teksten er henta frå Martin Luther (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for trompet, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Erhalt uns, Herr, bei deinem Wort», Koral
# «Sende deine Macht von oben, Herr der Herren», Arie for tenor
# «Der Menschen Gunst und Macht wird wenig nüzen - Gott Heiliger Geist, du Tröster wert», Resitativ e Koral for alt & tenor
# «Stürze zu Boden, schwülstige Stolze!», Arie for bass
# «So wird dein Wort und Wahrheit offenbar», Resitativ for tenor
# «Verleih' uns Frieden gnädiglich», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 126 på bach-cantatas.com
Herr Jesu Christ, wahr' Mensch und Gott

***Herr Jesu Christ, wahr' Mensch und Gott***, BWV 127, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for fastelavnssundag. 

Teksten er henta frå Paul Eber (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar (truleg Christian Friedrich Henrici (Picander))

Koraltemaet er basert på salmen «Befiehl du deine Wege». Denne melodien vart opphavleg komponert av Hans Leo Hassler som den verdslege kjærleikssongen «Mein G’müt ist mir verwirret von einer Jungfrau zart», som kom på trykk i 1601.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for trompet, obo, to fløyter, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Herr Jesu Christ, wahr' Mensch und Gott», Koral
# «Wenn alles sich zur letzten Zeit entsetzet», Resitativ for tenor
# «Die Seele ruht in Jesu Händen», Arie for sopran
# «Wenn einstens die Posaunen schallen», Resitativ for bass
# «Fürwahr, fürwahr, euch sage ich», Arie for bass
# «Ach Herr, vergib all unser Schuld», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 127 på bach-cantatas.com
Bladet Time

***Time*** er eit amerikansk nyheitsmagasin som kjem ut ein gong i veka. Tidsskriftet blei grunlagd i 1923 av Henry R. Luce og Briton Hadden. Det var lenge eigd av Time Inc. eller Time Warner, men har i dag Meredith Corporation som eigar. Bladet utnemner kvart år ein person of the year, 'årets person'.

Den amerikanske hovudutgåva av bladet kjem ut i New York. Ei europeisk utgåve (*Time Europe*, tidlegare *Time Atlantic*) som også dekkjer Afrika, Midtausten og sidan 2003 Latin-Amerika kjem ut i London. Ei asiatisk utgåve (*Time Asia*) har hovudkvarter i Hong Kong, medan ei utgåve for det sørlege stillehavsområdet som dekker Australia, New Zealand og stillehavsøyane er basert i Sydney. Fram til desember 2008 hadde *Time* også ei eiga kanadisk reklameutgåve.

*Time* har den største utbreiinga av noko vekentleg nyheitsblad i verda. Den trykte utgåva har 26 millionar lesarar, 20 millionar av dei i USA. I midten av 2012 hadde bladet eit opplag på over tre millionar, redusert til to millionar seint i 2017. 

Nancy Gibbs var redaktør for bladet frå september 2013 til September 2017. Ho blei etterfølgd av Edward Felsenthal, som hadde vore redaktøren for den digitale utgåva av *Time*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Auf Christi Himmelfahrt allein

***Auf Christi Himmelfahrt allein***, BWV 128, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for kristihimmelfartsdag. 

Teksten er henta frå Ernst Sonnemann etter Josua Wegelin (første sats), Matthäus Avenarius (femte sats) og resten av Christiane Mariene von Ziegler. 

Koraltemaa er basert på salmane «O Gott, du frommer Gott» og «Allein Gott in der Höh sei Ehr». Førstnemnte var ein melodi Bach nytta mykje til koraltekstane til Johann Heermann, men òg til andre sine tekstar. Melodien vart komponert av Ahasverus Fritsch kring 1679. Den andre melodien er delvis basert på ein gregoriansk song, «Gloria in excelsis» frå seinmellomalderen og på ein «Sanctus in festis duplicibus» frå *Graduale Romanum*. Den første delen (Stollen) av «Allein Gott in der Höh sei Ehr» liknar ein påskesong frå 900-talet, som spreidde seg til fleire land. Det var Nikolaus Decius (ca. 1485-etter 1546) som sette saman dei forskjellige melodiane og nytta denne med litt anna tekst i Braunschweig i 1522. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for trompet, to valthorn, to oboar, to fiolinar, obo da caccia, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av fem satsar:

# «Auf Christi Himmelfahrt allein», Koral
# «Ich bin bereit, komm, hole mich», Resitativ for tenor
# «Auf, auf, mit hellem Schall», Arie for bass
# «Sein Allmacht zu ergründen, wird sich kein Mensche finden», Duett for alt & tenor
# «Alsdann so wirst du mich», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 128 på bach-cantatas.com
Geni

Eit **geni**, eller **flogvit**, er ein person med spesielt gode mentale evner.

## Referansar

## Sjå òg
* polyhistor
Annus mirabilis

**Annus mirabilis** er eit latinsk uttrykk som tyder "vidunderår" eller "året åt miraklane". Opphavleg vart det brukt for å referera til år 1666, men vert i dag også brukt for å referera til ulike år med viktige hendingar, t.d. 1905, då Albert Einstein gav ut dei fire banebrytande fysikkartiklane sine.
Gelobet sei der Herr, mein Gott

***Gelobet sei der Herr, mein Gott***, BWV 129, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1726 for treeiningssundag, som dette året var den 16. juni. Stykket vart framført på nytt 1732-1735 i Leipzig, og ein gong til i 1743-1747 i Leipzig. 

Teksten er skriven av Johann Olearius. 

Koraltemaet er basert på salmen «O Gott, du frommer Gott». Bach nytta mykje denne melodien til koraltekstane til Johann Heermann, men òg til andre sine tekstar. Melodien vart komponert av Ahasverus Fritsch kring 1679. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for tre trompetar, pauke, tverrfløyte, to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (sopran, alt, bass) og firedelt kor.

Det består av 5 satsar:

# «Gelobet sei der Herr, mein Gott», Koral
# «Gelobet sei der Herr, mein Gott, mein Heil», Arie for bass
# «Gelobet sei der Herr, mein Gott, mein Trost», Arie for sopran
# «Gelobet sei der Herr, mein Gott, der ewig lebet», Arie for alt
# «Dem wir das Heilig itzt mit Freuden lassen klingen», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 129 på bach-cantatas.com
Herr Gott, dich loben alle wir

***Herr Gott, dich loben alle wir***, BWV 130, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for mikkjelsmesse.

Teksten er henta frå Paul Eber (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Herr Gott, dich loben alle wir». Denne koralmelodien går truleg tilbake til ein verdsleg chanson frå 1400-talet. Som kyrkjeleg melodi kom han først på trykk i *Geneva Psalter* frå 1551. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for tre trompetar, pauke, tverrfløyte, tre oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Herr Gott, dich loben alle wir», Koral
# «Ihr heller Glanz und hohe Weisheit zeigt», Resitativ for alt
# «Der alte Drache brennt vor Neid», Arie for bass
# «Wohl aber uns, daß Tag und Nacht», Resitativ for sopran & tenor
# «Laß, o Fürst der Cherubinen», Arie for tenor
# «Darum wir billig loben dich», Koral
# «Und bitten dich: wollst allezeit», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 130 på bach-cantatas.com
Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir

***Aus der Tiefen rufe ich, Herr, zu dir***, BWV 131, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Mühlhausen i 1707, kanskje for ei botsmesse etter ein brann. Det er ein av dei første kantatane Bach skreiv. 

Teksten er henta frå Salme 130 og Bartholomäus Ringwaldt (andre og fjerde sats)

Koraltemaet er basert på salmen «Herr Jesu Christ, du höchstes Gut». Melodien er spora tilbake til salmar frå Görlitz i 1587 og i Dresden i 1593. Görlitz-salmen heiter «Harmonia hymnorum». Ein kjenner ikkje til komponistane, men kan ha vore skriven av Bartholomäus Ringwaldt. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for obo, fagott, fiolinar, tobratsjar og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av fem satsar:

# Sinfonia i G-moll
# «Aus der Tiefe rufe ich, Herr, zu dir», Koral
# «Herr, Herr hore miene Stimme», Koral
# «So du willst, Herr, Sunde zurechnen», Air for bass
# «Erbarm' dich mein in solcher Last», Air for sopran & bass
# «Ich harre des Herrn», Koral
# «Meine Seele wartet auf der Herrn», Air for tenor
# «Und weil ich denn in meinem Sinn auch ein betrubter Sunder bin», Air for alt & tenor
# «Israel, hoffe auf den Herrn», Koral
# «Und er wird Israel erlosen», Finale

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 131 på bach-cantatas.com
Ich freue mich in dir

***Ich freue mich in dir,*** BWV 133, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for tredje juledag. Stykket vart framført på nytt etter 1740 i Leipzig. 

Teksten er skriven av Kaspar Ziegler (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar (C.S. Terry foreslår Christian Weiss den yngre)

Koraltemaet er basert på salmen «O Gott, du frommer Gott». Ein kjenner ikkje til kven som komponerte denne melodien eller når. Melodien kom først på trykk i 1738. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for zinke, to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av 6 satsar:

# «Ich freue mich in dir», Koral
# «Getrost! es faßt ein heil'ger Leib», Arie for alt
# «Ein Adam mag sich voller Schrecken», Resitativ for tenor
# «Wie lieblich klingt es in den Ohren», Arie for sopran
# «Wohlan, des Todes Furcht und Schmerz», Resitativ for bass
# «Wohlan, so will ich mich», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 133 på bach-cantatas.com
Bereitet die Wege, bereitet die Bahn

***Bereitet die Wege, bereitet die Bahn!***, BWV 132, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Weimar i 1715 for fjerde sundag i advent, som dette året var den 22. desember. 

Teksten er skriven av Salomo Franck (sats 1-5) og Elisabeth Kreuziger (sjette sats).

Koraltemaet er basert på salmen «Herr Christ, der einge Gottessohn». Denne koralmelodien vart skriven som den verdsleg songen «Mein Freud möcht sich wohl mehren», som finst i samlinga til Wolflin Lochamer av verdslege songar trykt i Nürnberg kring 1455. Han vart endra litt av Elisabeth Kreuziger for den kyrkjelege songen/koralen i *Geystlich Gesangk Buchleyn* (redigert av Johann Walter), som vart trykt i Wittenberg i 1524.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av sju satsar:

# «Bereitet die Wege, bereitet die Bahn», Arie for sopran
# «Willst du dich Gottes Kind und Christi Bruder nennen», Resitativ for tenor
# «Denn dieses ist der Christen Kron'», Arioso for tenor
# «Wer bist du? frage dein Gewissen», Arie for bass
# «Ich will mein Gott, dir frei heraus bekennen», Resitativ for alt
# «Christi Glieder, ach, bedenket», Arie for alt
# «Ertöt uns durch dein Güte», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 132 på bach-cantatas.com
Ach Herr, mich armen Sünder

***Ach Herr, mich armen Sünder***, BWV 135, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for den tredje sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 25. juni. 

Teksten er skriven av Cyriakus Schneegaß (sjette sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Befiehl du deine Wege». Denne melodien vart opphavleg komponert av Hans Leo Hassler som den verdslege kjærleikssongen «Mein G’müt ist mir verwirret von einer Jungfrau zart», trykt i 1601.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, som består av trombone (openingskoralen) og valthorn (i avslutningskoralen), samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Ach Herr, mich armer Sünder», Koral
# «Ach heile mich, du Arzt der Seelen», Resitativ for tenor
# «Tröste mir, Jesu, meine Gemüte», Arie for tenor
# «Ich bin von Seufzen müde», Resitativ for alt
# «Weicht, all ihr Übeltäter», Arie for bass
# «Ehr sei ins Himmels Throne», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 135 på bach-cantatas.com
Erforsche mich, Gott, und erfahre mein Herz

***Erforsche mich, Gott, und erfahre mein Herz***, BWV 136, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1723 for den åttande sundagen etter treeiningssundag. som dette året var den 18. juli. 

Teksten er henta frå Salme 139: 2, 3 (første sats) og Johann Heermann (sjette sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar (W. Murray Young foreslår Christian Weiss den eldre)

Koraltemaet er basert på salmen «Wo soll ich fliehen hin / Auf meinen lieben Gott». Koralmelodien har opphav som ein verdsleg song av Jacob Regnart (1540{?} - 1599) med tittelen «Venus, du und dein Kind seid alle beide blind» frå samlinga *Kurtzweilige teutsche Liedlein / nach Art der Neapolitanen oder welschen Villanellen*, trykt i Nürnberg i 1574.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for valthorn, obo, obo d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Erforsche mich, Gott, und erfahre mein Herz», Koral
# «Ach, dass der Fluch, so dort die Erde schlagt», Resitativ for tenor
# «Es kommt ein Tag, so das Verborg'ne richtet», Arie for alt
# «Die Himmel selber sind nicht rein», Resitativ for bass
# «Uns treffen zwar der Sunden Flecken», Duett for tenor & bass
# «Dein Blut, der elde Saft, hat solche Stark' und Kraft», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 136 på bach-cantatas.com
Lobe den Herren, den mächtigen König der Ehren

***Lobe den Herren, den mächtigen König der Ehren***, BWV 137, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1725 for den tolvte sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 19. august. Stykket vart framført på nytt 1746-1747 i Leipzig.

Teksten er skriven av Joachim Neander. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for tre trompetar, pauke, tre oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av fem satsar:

# «Lobe den Herren, den mächtigen König der Ehren», Koral
# «Lobe den Herren, der alles so herrlich regieret», Arie for alt
# «Lobe den Herren, der künstlich und fein dich bereitet», Arie for sopran & bass
# «Lobe den Herren, der deinen Stand sichtbar gesegnet», Arie for tenor
# «Lobe den Herren, was in mir ist, lobe den Namen», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 137 på bach-cantatas.com
Warum betrübst du dich, mein Herz

***Warum betrübst du dich, mein Herz?***, BWV 138, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1723 for den 15. sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 5. september. 

Teksten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Warum betrübst du dich, mein Herz». Denne koralmelodien er funne som udaterte skillingsviser på midten av 1500-talet i Nürnberg. Ein av desse kjem frå Nürnberg i 1561. Komponisten og tekstforfattaren er ukjend. I mange år trudde ein at Hans Sachs kunne ha skrive både melodi og tekst. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av åtte satsar:

# «Warum betrubst du dich, mein Herz», Koral
# «Ich bin veracht't, der Herr hat mich zum Leiden», Resitativ for bass
# «Er kann und will dich lassen nicht», Koral
# «Ach! wie? Gott sorget freilich fur das Vieh», Resitativ for sopran
# «Ach susser Trost! Wenn Gott mich nicht verlassen», Resitativ for tenor
# «Auf Gott steht meine Zuversicht», Arie for bass
# «Ei nun! so will ich auch recht sanfte ruh'n», Resitativ for alt
# «Weil du mein Gott und Vater bist», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 138 på bach-cantatas.com
Wohl dem, der sich auf seinen Gott

***Wohl dem, der sich auf seinen Gott***, BWV 139, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for den 23. sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 12. november. Stykket vart framført på nytt 1732-1735 i Leipzig og 1744-1747 i  Leipzig.

Teksten er skriven av Johann Christoph Rube (første og siste sats), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Koraltemaet er basert på salmen «Machs mit mir, Gott, nach deiner Güt». Melodien er komponert av Johann Hermann Schein og vart trykt som skillingsvisa «Trostliedlein a 5.Vber seligen Hintritt der Frawen Margariten, Des Herrn Caspar Werners Eheliche Hausfrawen» i Leipzig i 1628.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar d’amore, to fiolinar, bratsj, orgel og basso continuo, samt fire songsolistar (sopran, alt, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Wohl dem, der sich auf seinen Gott», Koral
# «Gott ist mein Freund; was hilft das Toben», Arie for tenor
# «Der Heiland sendet ja die Seinen», Resitativ for alt
# «Das Unglück schlägt auf allen Seiten», Arie for bass
# «Ja, trag ich gleich den größten Feind in mir», Resitativ for sopran
# «Dahero Trotz der Höllen Heer!», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 139 på bach-cantatas.com
Ein Herz, das seinen Jesum lebend weiß

***Ein Herz, das seinen Jesum lebend weiß***, BWV 134, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Kantaten baserer seg på *[[Die Zeit, die Tag und Jahre macht]]* frå 1719. 

Han vart komponert i Leipzig i 1724 for tredje påskedag. Stykket vart framført på nytt i Leipzig den 27. mars 1731 og igjen truleg den 12. april 1735. 

Ein kjenner ikkje til kven som skriv teksten til kantaten. 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt to songsolistar (alt, tenor) og firedelt kor.

Det består av seks satsar:

# «Ein Herz, das seinen Jesum lebend weiss», Resitativ for alt & tenor
# «Auf, auf, Glaubige, singet die lieblichen Lieder», Arie for tenor
# «Wohl dir, Gott hat an dich gedacht», Resitativ for alt & tenor
# «Wir danken, wir preisen dien brunstiges Lieben», Arie for alt & tenor
# «Doch wirke selbst den Dank in unserm Munde», Resitativ for alt & tenor
# «Erschallet, ihr Himmel, erfreue dich, Erde», Koral

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 134 på bach-cantatas.com
Die Zeit, die Tag und Jahre macht

***Die Zeit, die Tag und Jahre macht***, BWV 134a, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach. Bach nytta seinare denne kantaten då han komponerte *[[Ein Herz, das seinen Jesum lebend weiß]]*, BWV 134. 

Han vart komponert i Köthen i 1718 for eit jubileum første nyårsdag i 1719 for kongehuset i Anhalt-Köthen.

Teksten er skriven av Christian Friedrich Hunold.

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt to songsolistar (alt, tenor) og firedelt kor.

Det består av åtte satsar. 

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 134a på bach-cantatas.com
Wachet auf, ruft uns die Stimme

***Wachet auf, ruft uns die Stimme***, BWV 140, er ein kyrkjeleg kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig i 1731 for den 27. sundagen etter treeiningssundag, som dette året var den 25. november. Sidan denne sundagen berre kom år då påsken var ekstra tidleg vart ikkje kantaten framført ofte. 

Teksten er skriven av Philipp Nicolai (sats 1, 4, 7), medan resten er skriven av ein ukjend tekstforfattar. 

Kantaten er basert på salmen med same namn av Philipp Nicolai, på norsk kjend som «Vakna opp, så ljoder luren» / «Sions vekter hever røsten». 

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, engelsk horn, to fiolinar, fiolin piccolo, bratsj, valthorn og basso continuo, samt tre songsolistar (sopran, tenor, bass) og firedelt kor.

Det består av sju satsar:

# «Wachet auf, ruft uns die Stimme», Koral
# «Er kommt, er kommt, der Bräut'gam kommt!», Resitativ for tenor
# «Wann kommst du, mein Heil?», Arie for sopran & bass
# «Zion hört die Wächter singen», Koral
# «So geh' herein zu mir, du mir erwählte Braut», Resitativ for bass
# «Mein Freund ist mein! Und ich bin dein!», Duett for sopran & bass
# «Gloria sei dir gesungen», Koral

## Media

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 140 på bach-cantatas.com
Das ist je gewißlich wahr

***Das ist je gewißlich wahr*** er ein kyrkjeleg kantate som var feilaktig tilskriven Johann Sebastian Bach og som derfor vart registrert som BWV 141. Han vart komponert i Eisenach i 1719-1720 av Georg Philipp Telemann for den tredje sundagen i advent. 

Teksten er henta frå Paulus’ fyrste brev til Timoteus 1: 15 (første sats) og ein tekst Johann Friedrich Helbig (2.–4. sats).

## Instrumentering og struktur

Stykket er instrumentert for to oboar, to fiolinar, bratsj og basso continuo, samt tre songsolistar (alt, tenor, bass) og firedelt kor.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff

* Piano- og songpartitur for BWV 141 på bach-cantatas.com