open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nowhere to Run

«**Nowhere to Run**» er ein popsong frå 1965 av Martha and the Vandellas, gjeve ut for Gordy (Motown) og ein av signaturlåtane til bandet. Songen er skriven og produsert av produksjonsteamet til Motown, Holland–Dozier–Holland, og skildrar ei kvinne som er fanga i eit dårleg forhold med ein mann ho uansett elskar. 

## Oversyn
Holland-Dozier-Holland og Funk Brothers gav songen ei stor, hardt drivande instrumentering som minna om den tidlegare singelen «Dancing in the Street».

Songen kom ut på det tredje albumet deira, *[[Dance Party av Martha and the Vandellas|Dance Party]]* og singelen nådde åttandeplassen på ''Billboard'' Pop Singles-lista og femteplassen på *Billboard* R&B Singles-lista. Songen nådde òg 26. plassen på lista deira i Storbritannia. B-sida til singelen var «Motoring».

Versjonen deira vart rangert på 367. plassen på lista til Rolling Stone over dei 500 beste songane gjennom tidene.

The Dynamic Superiors spelte inn ein discoversjon av songen i 1977. 

## Medverkande
*Solovokal av Martha Reeves
*Korvokal av Rosalind Ashford & Betty Kelly
*Skriven av Brian Holland, Lamont Dozier og Edward Holland jr.
*Produsert av Lamont Dozier og Brian Holland
*Alle instrument av The Funk Brothers
**Benny Benjamin: trommer  	 
**James Jamerson: bassgitar 	 
**Earl Van Dyke: elektrisk piano 	 
**Jack Ashford: perkusjon, tamburin, vibrafon
**Ivy Jo Hunter: perkusjon (bjøller) 	 
**Robert White: gitar 	 
**Eddie Willis: gitar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nowhere to Run|Nowhere to Run]]» frå ,  den 4. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bosnia av Grand Funk Railroad

***Bosnia*** er eit konsertalbum av det amerikanske rockebandet Grand Funk Railroad. Inntekene frå billettsalet til konserten gjekk til Bosnia-Hercegovina. Konserten vart halden i mars 1997 i the Palace of Auburn Hills i Auburn Hills i Michigan. 

Fleire gjestemusikarar spelte på konserten, som Peter Frampton, Alto Reed, Paul Shaffer og Detroit Symphony Orchestra.

Bandet hevda seinare at Capitol gav ut albumet utan at bandet kjende til eller hadde godkjent det. 

## Innhald
Alle songar er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde.

### Disk ein

### Disk to

## Medverkande

### Grand Funk Railroad
* Mark Farner – akustisk og elektrisk gitar, vokal, perkusjon
* Howard Eddy Jr. – klaverinstrument
* Mel Schacher – bassgitar
* Don Brewer – trommer, perkusjon, vokal

### Med
* Peter Frampton – gitar
* Alto Reed – saksofon
* Michigan Symphony Orchestra dirigert av Paul Shaffer
* Spelt inn av David Hewitt on Remote Recording Services Silver Truck

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bosnia (album)|Bosnia (album)]]» frå ,  den 4. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alto Reed

**Alto Reed** () er ein USA-amerikansk saksofonist frå Detroit som er best kjend som langvarig medlem av Bob Seger and the Silver Bullet Band. Den best kjende framføringa hans er mellom anna introen på «Turn the Page» og saksofonsoloen på «Old Time Rock and Roll». 

Reed byrja å spela med Bob Seger i 1972, og har turnert med han sidan. På 1990-talet byrja han ein parallell solokarriere. Han gav ut sitt første soloalbum i 1997.

Reed har òg spelt på filmmusikken til to filmar av Jeff Daniels, og har spelt med mange band og musikarar, som Foghat, Grand Funk Railroad, Little Feat, Otis Rush, Enchantment, Jamie Oldaker, George Terry, Dave Mason, Spencer Davis, Tico Torres, Dan Aykroyd, James Belushi, The Blues Brothers, The Ventures, George Thorogood, Robin Gibb og i Romania med bandet Holograf.

Alto Reed har to døtrer, Chelsea og Victoria. Victoria Reed er også musikar.

## Diskografi
* *Cool Breeze* (1997)
* *RockHits* (2001)

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alto Reed|Alto Reed]]» frå ,  den 4. august 2016.* 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Jesse Owens

**Jesse Owens**, eigentleg **James Cleveland Owens**, () var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar, fødd i Lawrence County i Alabama. Han vart vide kjend gjennom Sommar-OL 1936 i Berlin der han vann fire gullmedaljar og vart den store framgrunnsfiguren i leikane.

Den 25. mai 1935 i Ann Arbor sette Owens verdsrekord i lengdehopp med på 8,13 meter, ein rekord som stod til 1960. Straks etter rekordhoppet vann han 200 meter, eigentleg 220 yards, på 20,3 sekundar, også det verdsrekord.

Under sommarleikane 1936 i Berlin vann Owens 100 meter på tida 10,3 den 3. august, lengdehopp 4. august med 8,06 m, 200 meter den 5. august, tid 20,7 sekundar. Den 9. august vann han si fjerde gullmedalje då han sprang ein etappe for USA i 4 x 100 meter stafett.

Seinare i 1936, sa han at han ikkje hadde blitt oversett av Tysklands regjeringssjef, og han la til at USAs president ikkje sendte gratulasjon fordi presidenten var oppteken.

Owens døydde i Tucson i Arizona.

I skjønnlitteraturen er det skrive om Owens, mellom anna i det ironiske diktet "Sprinterne" - skrive av Nordahl Grieg etter  Sommar-OL i Berlin i 1936. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jesse Owens|Jesse Owens]]» frå ,  den 4. august 2016.*
Leveleg sone

Den **levelege sona** er det beltet kring ei stjerne der ein planet i bane vil kunna ha flytande vatn på yta. Ein slik planet kan soleis ha liv slik ein kjenner det frå jorda.

## Kjelder
* ''Astronomers Help Focus Research in the Search for Another Earth'' - NASA
Marit Øiseth

**Marit Øiseth** (), fødd **Marit Hemstad**, var ein norsk idrettsutøvar, fødd og død i Nord-Odal. Ho var aktiv i friidrett og langrenn, som skirennar var ho medlem i Mogutten Idrettslag.

Marit Hemstad var dotter til ein skogsarbeidar. 17 år gammal deltok ho i EM i friidrett 1946 i Oslo, der ho vart nummer fire på 200 med tida 25,7 sekundar.

Ho kom tilbake som Marit Øiseth og deltok i langrenn under Vinter-OL 1952 i Oslo. Her enda ho på sjuandeplassen på 10 km. Då den fyrste noregsmeisterskapen med kvinner i langrennssporet fann stad i 1955, hadde ho slutta å tevle.

## Kjelder
* friidrett.no
*
Sølvi Meinseth

**Sølvi Meinseth** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Rykene i Aust-Agder. Ho vann til saman 20 gullmedaljar på sprintdistansane 100 m, 200 m og 400 meter under noregsmeisterskapane i tida 1985-95. Ho var medlem i Lia til 1984, sidan Sørild FIK 1985-86, Gular 1987-90 og SK Vidar 1991-94. Frå 1995 var ho tilbake i Sørild.

## Karriere
### Aktiv
Sølvi Olsen vann si fyrste NM-medalje som 16-åring i 1983, ho fekk då sølv på 100 meter, hakk i hæl med Mona Evjen, norsk sprintdronning gjennom eit lite tiår. To år seinare hadde Olsen stor framgang på 200 m og med tida 23,97 vart ho den andre norske kvinna under 24 sekundar på distansen.

Frå 1985 til 1995 vann Olsen heile 20 individuelle NM-titlar. Flest gullmedaljar, ni i talet, tok ho på 200 meter, medan ho vann seks gull på 100 m og fem på 400 m. Ho vart trippelvinnar i noregsmeisterskapane 1991 og 1993.

Olsen var i sitt livs form sommaren 1991. Gjennom vel to veker sette ho alle sin personlege rekordar i sprint. Det starta med 11,61 sekundar på 100 m den 21. juli i Sheffield, heldt fram med 23,41 på 200 m tre dagar seinare same staden, og vart avslutta den 4. august 1991 på Fana stadion med 52,45 sekundar på 400 meter, den siste tida var norsk rekord til i 2017.

Hennar internasjonalt beste resultat kom då ho nådde semifinalen på 400 meter i europameisterskapen 1994 i Helsinki, og i semifinalane hadde best tid av dei som ikkje fekk finaleplass.

### Noregsmeister
*100 meter: 1986, 1988, 1989, 1990, 1991 og 1993
*200 meter: 1985, 1986, 1989, 1990, 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995
*400 meter: 1991, 1992, 1993, 1994 og 1995

### Prestasjonar i internasjonale meisterskap
*EM 1986 i Stuttgart: Utslått i forsøka på 100 m (nr 22 – 11,89) og 200 m (nr17 – 24,46)
*VM 1991 i Tokyo: Utslått i semifinalane 400 m (nr 16 – 53,63)
*EM 1994 i Helsinki: Utslått i semifinalane på 400 m (nr 9 – 52,60)

## Kjelder

*friidrett.no
Thirty Years of Funk: 1969–1999

***Thirty Years of Funk: 1969–1999*** (òg kalla ***The Anthology***) er ein plateboks frå 1999 av Grand Funk Railroad, med tre nye songar og fleire songar som ikkje var gjevne ut tidlegare. 

## Innhald
Alle songane er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde. 

### Disk ein
#«Getting into the Sun» — The Pack* — 4:45
#«Can't Be Too Long (Faucet)» — The Pack* — 6:00
#«Got This Thing on the Move» (Mono) — The Pack* — 3:17
#«Time Machine» — 3:44
#«High on a Horse» — 2:55
#«Mr. Limousine Driver» — 4:25
#«Sin's a Good Man's Brother» — 4:49
#«Aimless Lady» — 3:29
#«Mean Mistreater» — 4:27
#«I'm Your Captain (Closer to Home)» — 10:00
#«Are You Ready» (Live) — 3:44
#«Paranoid» (Live) — 6:40
#«Inside Looking Out» (Live)* (John Lomax, Alan Lomax, Eric Burdon, Chas Chandler) — 16:25

### Disk to
#«Feelin' Alright» (Dave Mason) — 4:26
#«Gimme Shelter» (Mick Jagger/Keith Richards) — 6:20
#«I Can Feel Him in the Morning» (Don Brewer, Farner) — 7:14
#«I Can't Get Along with Society»* — 4:42
#«Upsetter» — 4:29
#«Loneliness» — 8:38
#«Trying to Get Away» — 4:11
#«Walk Like a Man (You Can Call Me Your Man)» (Brewer, Farner) — 4:05
#«Creepin'» — 7:02
#«We're an American Band» (Brewer) — 3:27
#«Hooray»* — 4:06
#«The End»* (Brewer, Farner) — 4:11
#«To Get Back In» — 3:56
#«Destitute & Losin'»* — 7:02

### Disk tre
#«Shinin' On» (Brewer, Farner) — 5:57
#«The Loco-Motion» (Gerry Goffin, Carole King) — 2:47
#«Some Kind of Wonderful» (John Ellison) — 3:22
#«Bad Time» — 2:55
#«Footstompin' Music» (Live) — 4:08
#«Rock 'n Roll Soul» (Live) — 4:00
#«Heartbreaker» (Live) — 7:26
#«Take Me» — 5:10
#«Sally» — 3:16
#«Love Is Dyin'» — 4:14
#«Can You Do It» (Richard Street, T. Gordy) — 3:17
#«Pass It Around» (Brewer, Farner) — 5:00
#«Crossfire» — 4:21
#«Queen Bee» — 3:14
#«We Gotta Get Out of This Place» (Live)* (Barry Mann, Cynthia Weil) — 5:14
#«Pay Attention to Me»++ — 3:21
#«All I Do»++ — 3:30
#«In the Long Run»++ — 4:12

: Ikkje gjeve ut før
++: Nyinnspelt for denne plata

## Medverkande

* Mark Farner – gitar, munnspel, perkusjon, klaverinstrument, vokal
* Craig Frost – klaverinstrument, vokal
* Mel Schacher – bassgitar
* Dennis Bellinger – bassgitar, vokal
* Don Brewer – perkusjon, trommer, vokal, fotografi
* Jimmy Hall – munnspel
* Donna Hall – korvokal
* David K. Tedds – produsent
* Grand Funk Railroad – produsent
* Terry Knight – produsent
* Lisa Reddick – produsent
* John Rhys – produsent
* Ron Nevison – lydteknikar, miksing
* John Hendrickson – miksing
* Jimmy Romeo – lydteknikar
* Evren Goknar – mastering
* Sam Gay – kunstnarisk leiar
* Jim Bessman – tekst i omslaget
* Sam Emerson – fotografi
* Lynn Goldsmith – fotografi
* Neal Preston – fotografi
* Norman Seeff – fotografi
* Ken Settle – fotografi
* Jim Shea – fotografi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thirty Years of Funk: 1969–1999|Thirty Years of Funk: 1969–1999]]» frå ,  den 4. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vilt

**Vilt**, **ville dyr** eller **villdyr** er omgrep som primært vert nytta om pattedyr som lever og formeirar seg fritt i naturen. Dyra vert ofte kalla *vilt* når dei kan jaktast på. Omgrepet vert delt inn i småvilt og storvilt. 

Omgrepet *villdyr* vert ofte nytta om dyr som kan ha aggressiv åtferd, for eksempel kattedyr, hundedyr eller bjørnar. Uttrykket vert også nytta for å beskrive menneskeleg åtferd, for eksempel om personar som utfører spesielt vågale handlingar.

I den norske viltlova frå 29. mai 1981 vert vilt definert som «alle viltlevende landpattedyr og fugler, amfibier og krypdyr».

## Sjå også
* Tamdyr

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vilt|Vilt]]» frå ,  den 6. august 2016.*
Snøskredet i Galtür i 1999

**Snøskredet i Galtür i 1999** var eit snøskred som fann stad i landsbyen Galtür i Austerrike 23. februar 1999. Det drap 31 menneske og var det verste snøskredet som hadde hendt i alpane på 30 år. Snøskredet nytta 50 sekund på ferda frå fjellsida til landsbyen.

På førehand var vegane inn til Galtür stengde grunna snøskredfaren i området, men folk i landsbyen rekna han likevel som ein trygg stad.

## Kjelder
* ''Anatomy of an Avalanche'' - BBC-program
Diskografien til Isaac Hayes

Dette er ei side over diskografien til Isaac Hayes.

## Studioalbum
:

## Konsertalbum
:

## Filmmusikk
:

## Singlar

### Stax
*Alle singlar gjevne ut på [[Stax Records]]-etiketten Enterprise med mindre det står noko anna. *
:

### ABC Records
:

### Polydor
:

## Samleplate

*Ultimate ISAAC HAYES Can You Dig It?* - Stax Records 2005 (double CD)

*The Man - The Ultimate Isaac Hayes 1969 - 1977* - Stax Records 2001 (double CD)

*Isaac Hayes - The Polydor Years* - Polydor 2000

*Greatest Hit Singles* - Stax Records 1991

*The Best of Isaac Hayes, Volume 1* - Stax Records 1986

*The Best of Isaac Hayes, Volume 2* - Stax Records 1989

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isaac Hayes discography|Isaac Hayes discography]]» frå ,  den 5. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ibolya Csák

**Ibolya Csák** () var ein ungarsk høgdehoppar, fødd og død i Budapest. Ho vart olympisk meister i øvinga i 1936 og europameister i 1938.

Csák vann høgdetevlinga for kvinner under Sommar-OL 1936 i Berlin. Ho var ei av tre kvinner som hoppa over 1,60 meter i finalen. For å kåre ein vinnar etter alle tre hadde rive tre gongar på 1,62 meter, fekk dei eit fjerde forsøk på høgda og då var Csák den einaste som klarde å ta seg over lista. Dermed vart ho den fyrste ungarske som tok OL-gull.

To år etter enda ho opphavleg på andreplass i friidretts-EM i Wien med sluttresultatet 1,64 meter. Men då det etter meisterskapen var over, vart avklart at tyske Dora Ratjen, som gjekk over 1,70 meter, hadde mannlege kjønnsorgan, vart Csák tilkjend meistertitelen.

## OL-medaljar
* 1936  Berlin -  **Gull** i friidrett, høgdehopp kvinner  Ungarn

## Kjelder

*

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ibolya Csák|Ibolya Csák]]» frå ,  den 5. august 2016.*
Lyngør

**Lyngør** er ei gamal uthamn (lita hamn i den ytre skjærgarden) og ein tettbygd liten stad på fleire øyar i Tvedestrand kommune i Agder, om lag midtvegs mellom byane Risør og Tvedestrand. Dei øyane i Lyngør som det bur folk på, har namna Holmen, Odden, Lyngøya, Steinsøya og Askerøya. Vegane på øyane er oppmurte gangvegar utan biltrafikk av noko slag. Det greiaste viset å kome seg til Lyngør på, er med båtskyss frå Gjeving på den andre sida av fjorden, der det er parkeringsplass.

For det meste vert husa i Lyngør no nytta som fritidsbustader. Det er berre om lag åtti som bur fast her, og mange av dei er knytt til små, lokale verksemder, mellom anna ein seglmakarverksemd. Om sommaren er det eit yrande liv i Lyngør.

Lyngørsundet er kjent for at det i 1812 stod eit dramatisk sjøslag her under Napoleonskrigen, slaget ved Lyngør, då britiske marinefartøy senka den dansk-norske fregatten «Najaden». Vraket av «Najaden» vart funne i sundet i 1957. Kvar olsok vert slaget minnast med eit såkalla «putteslag».

På ei øy i nærleiken av Lyngør ligg Lyngør fyr.
Jan Fjærestad

**Jan Fjærestad** () er ein norsk tidlegare orienteringsløpar og friidrettsutøvar. I orientering tok han individuelt VM-sølv i 1974 og vart stafett-verdsmeister i 1978, medan han som friidrettsutøvar vart nordisk meister i maraton 1977 og sikra seg til saman ni NM-titlar i ulike lange løpstevlingar som landevegsløp, maraton og terrengløp. Han var i alle år medlem i Fana Idrettslag.

## Aktiv
### Orientering
Fjærestad byrja tevle som orienteringsløpar. Under VM i orientering 1974 overraska han og tok sølvmedaljen i den individuelle tevlinga. Han deltok også på dei norske VM-stafettlaga som tok høvesvis bronse i 1974, sølv i 1976 og gull i 1978.

### Friidrett
Frå 1976 tok Fjærestad så smått til å satse på friidrett. I tida 1949 til 1981 vart annakvart år arrangert nordisk meisterskap i maraton. Fjærestad vann 1977-meisterskapen, etter ein tett tvekamp med svenske Lars Enquist. Han slo Enquist med fire tidels sekund, og vart dermed den einaste nordmannen som vann nordisk meisterskap i maraton. I 1978-sesongen nærma han seg den norske eliten på langdistansane på bane, med personleg rekord på 5000 meter på 13.37,2 og på mila med 28.34,7. Han deltok i maraton under friidretts-EM 1978, men braut løpet grunna ein skade han hadde plagast med ei tid.

I 1981 gjorde Fjærestad sitt livs beste milløp då han vart nummer fem i Bislett Games på tida 28.25,5, årsbeste i Noreg det året. To år seinare deltok han i VM i terrengløp og under det  fyrste friidretts-VM på bane i maraton, og hamna langt nede på resultatlistene.

### Medaljar i norske meisterskap
*Noregsmeister i 20 km terrengløp: 1977 
*Noregsmeister i 25 km landevegsløp: 1977, 1978, 1980, 1982 og 1984 (5 sigrar)
*Noregsmeister i maraton: 1978, 1979, 1982 (3 sigrar)
*1981: Bronsemedalje på 5000 m – 13.59,5
*1983: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 29.22,5, og bronsemedalje på 5000 m – 14.04,0

Etter han trappa ned på eigenaktiviteten sist i 1980-åra, har Fjærestad vore trenar i BFG Fana, mellom andre for langdistanseløparen Kirsten Melkevik.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jan Fjærestad|Jan Fjærestad]]» frå ,  den 6. august 2016.*  
 
*friidrett.no
Friidrett under Sommar-OL 1936

**Friidrettsøvingane under [[Sommar-OL 1936]]** i Berlin vart avvikla i dagane 2.-9. august 1936. Det vart tevla i 29 øvingar, 23 for menn og seks for kvinner, nett som i Los Angeles i 1932.

Jesse Owens vart forgrunnsfiguren under sommarleikane med sine fire gullmedaljar på sprintdistansane 100 meter, 200 meter, 4 x 100 meter stafett og i lengdehopp. I alt vart det det sett ti nye verdsrekordar i ni ulike øvingar. Jack Lovelock frå New Zealand vann 1500 meter på tida 3.47,8, Forrest Towns frå USA flytta rekorden på 110 meter hekk til 14,1 i sitt forsøksløp, finnen Volmari Iso-Hollo vann 3000 meter hiner på 9.03,8 og USA sitt mannskap i 4 × 100 meter forbetra verdsrekorden i forsøket til 40,0 sekundar og i finalen til 39,8. Kappgjengaren Hector Whitlock frå Storbritannia gjorde unna fem mil 4.30.41,4. Japans Naoto Tajima nådde 16,00 m i trestegfinalen, tyske Karl Hein slengde sleggja 56,49 m i sitt siste kast og Glenn Morris frå USA fekk 7&nbsp;900 poeng i tikampen. Den einaste verdsrekorden på kvinnesida kom då Tyskland i forsøket sprang inn til 46,4 sekundar, for så å mislukkast heilt i finalen.

Noreg deltok med elleve utøvarar, alle menn. Reidar Sørlie vart fjerdemann i diskoskast, Edgar Bruun nummer fem i kappgang, Rolf Hansen og Odd Rasdal begge nummer ni på høvesvis 5000 m og 10000 m, og Helge Sivertsen på tiandeplass i diskoskast.

## Menn
### 100 meter



Finale 3. august

### 200 m



Finale 5. august 

### 400 m



Finale 7. august 

### 800 m



Finale 4. august 

### 1500 m



Finale 6. august 

### 5&nbsp;000 m




Finale 7. august

### 10&nbsp;000 m




Finale 2. august

### Maraton



Finale 9. august 

### 50 km kappgang



Finale 5. august 

### 110 meter hekk



Finale 6. august

Forrest Towns sette verdsrekord med 14,1 sekundar i mellomløpet.

### 400 m hekk



Finale 4. august 

### 3&nbsp;000 m hinder




Finale 8. august 

### 4 × 100 meter stafett




Finale 9. august 

### 4 × 400 m stafett



Finale 9. august

### Høgdehopp



Finale 2. august 

### Stavhopp



Finale 5. august

### Lengdehopp




Finale 4. august.

### Tresteghopp



Finale 6. august

### Kulestøyt



Finale 2. august

### Diskoskast



Finale 5. august

### Sleggjekast



Finale 3. august 

### Spydkast



Finale 6. august

### Tikamp



 7./8. august

## Kvinner
### 100 meter



Finale 4. august 

### 80 meter hekk



Finale 6. august 

### 4 × 100 meter stafett




Finale 9. august

Tyskland sette verdsrekord med 46,4 sekundar i kvalifiseringa.

### Høgdehopp




Finale 9. august 

### Diskoskast



Finale 4. august. 

### Spydkast




Finale 2. august. 

## Notar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Sommerspiele 1936/Leichtathletik|Olympische Sommerspiele 1936/Leichtathletik]]» frå ,  den 5. august 2016.*
Classic Masters av Grand Funk Railroad

***Classic Masters*** er eit samlealbum av Grand Funk Railroad. Det kom ut i 2002 som ein del av ein serie på Capitol Records.

Plata var meint å erstatte *[[Capitol Collectors Series av Grand Funk Railroad|Capitol Collectors Series]]* frå 1991 og dei er identiske utanom ein song. Begge albuma har 15 spor, men *Classic Masters* har med «Take Me», der *Collectors Series* har «Inside Looking Out». Dne einaste andre skilnaden er rekkefølgja på songane. 

## Innhald
All sonagar er skrivne av Mark Farner, utanom der andre er nemnde. 
# «We're An American Band» (*We're An American Band*) (Don Brewer) – 3:26
# «Time Machine» (*On Time*) – 3:45
# «Walk Like a Man» (*We're An American Band*) (Brewer/Farner) – 4:05
# «Some Kind of Wonderful» (*All The Girls of The World Beware!!!*) (John Ellison) – 3:22
# «Gimme Shelter» (*Survival*) (Mick Jagger, Keith Richards) – 6:18
# «Shinin' On» (*Shinin' On*) (Brewer/Farner) – 5:56
# «Heartbreaker» (*On Time*) – 6:34
# «Rock & Roll Soul» (*Phoenix*) – 3:29
# «The Loco-Motion» (*Shinin' On*) (Gerry Goffin/Carole King) – 	2:46
# «Footstompin' Music» (*E Pluribus Funk*) – 3:46
# «Mean Mistreater» (*Live Album*) – 4:55
# «Feelin' Alright» (*Survival*) (Dave Mason) – 4:26
# «Take Me» (*Born To Die*) (Brewer/Craig Frost) – 5:06
# «Bad Time» (*All The Girls of The World Beware!!!*) – 2:56
# «I'm Your Captain/Closer to Home» (*Closer To Home*) – 9:59

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Classic Masters (Grand Funk Railroad album)|Classic Masters (Grand Funk Railroad album)]]» frå ,  den 4. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Cecilie Leganger

**Cecilie Leganger** () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Bergen. Ho vann EM-gull 1998 og VM-gull 1999 med Noreg, og elles to VM-sølv, EM-bronse og OL bronse i tida 1993-2001. Leganger, som var målvakt, vart i seks av dei åtte internasjonale meisterskapane ho deltok i, kåra til turneringas best målvakt. Som klubbspelar vann ho både meisterligaen og EHF-pokalen tre gongar, og vart seriemeister i Noreg fem gongar, i Slovenia og i Danmark ein gong, og dessutan nasjonal cupvinnar i Noreg fem gongar, i Danmark to gongar, og i Slovenia ein gong. Ho spelte på laga til Fyllingen IL, Tertnes IL, Bækkelaget SK, Krim Ljubljana, Slagelse DT, FCK Håndbold og Larvik HK.

### Landslagsspel
Leganger var Fyllingen-spelar då ho debuterte på det norske landslaget 2. februar 1993 mot Polen. Under VM 1993 på norsk heimebane utmerkte ho seg på eit norsk lag som vann bronse. Sameleis ved handball-EM 1994, då Noreg atter vann bronsefinalen. Våren 1996 trekte ho seg frå handballspel, og var såleis ikkje med til Sommar-OL i Atlanta. Tre veker før handball-EM 1998 kom ho tilbake på landslaget og var ein viktig bidragsytar til at Noreg vann sin fyrste internasjonale meistertittel. Året etter var ho med då Noregs handballkvinner gjekk til topps i Handball-VM 1999 på heimebane. Under Sommar-OL 2000 i Sydney vann ho ein ny bronsemedalje. Ho mangla ein internasjonal sølvmedalje, den fekk ho etter at Noreg tapte finalen i handball-VM 2001. Leganger spelte sin 162. og siste landskamp 27. mars 2004. Sidan då avslo ho alle tilbod om landslagplass.

### Klubbspel
Leganger var opphavleg medlem av Løv-Ham. 17 år gammal melde ho seg inn i Fyllingen IL, deretter gjekk ho over til byrival Tertnes IL. I 1997 vart ho hanka inn til Bækkelagets Sportsklubb, leia av Frode Kyvåg. Etter fire år i Oslo, spelte ho to sesongar i Tertnes. I 2003 fekk Leganger kontrakt med slovenske Krim Ljubljana, der ho spelte ein sesong. Åra 2004-10 var ho aktiv i Danmark, fyrst for Slagelse DT, så for FCK Håndbold. Frå 2010 til ho vart langvarig skadd hausten 2013, vakta ho målet til den suverene einaren i norsk seriehandball, Larvik HK. 

### Merittar
*VM 1993: Bronsemedalje etter 20–19 mot Romania
*EM 1994: Bronsemedalje etter 24–19 mot Ungarn
*VM 1995: Nr 4 etter 24–25 mot Danmark
*EM 1998: Gullmedalje etter 24–16 mot Danmark
*VM 1999: Gullmedalje etter 25–24 mot Frankrike
*OL 2000: Bronsemedalje etter 22–21 mot Sør-Korea
*VM 2001: Sølvmedalje etter 25–30 mot Russland 
*VM 2003: Nr 6 med Noreg
*Vinnar av EHF-meisterligaen: 2005 og 2007 på Slagelse DT, 2011 på Larvik HK (3)
*Vinnar av EHF-pokalen: 1998 og 1999 på Bækkelaget, 2009 på FCK Håndbold (3)
*Norsk seriemeister: 1999 på Bækkelaget, 2011-2014 på Larvik HK (5)
*Slovensk seriemeister: 2004 på Krim Ljubljana
*Dansk seriemeister: 2007 på Slagelse DT
*Norsk cupmeister: 1999 og 2001 på Bækkelaget, 2010-2012 på Larvik HK (5)
*Slovensk cupmeister: 2004 på Krim Ljubljana
*Dansk cupmeister: 2005 på Slagelse DT og 2010 på FCK Håndbold (2)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cecilie Leganger|Cecilie Leganger]]» frå ,  den 6. august 2016.*
Heidi Tjugum

**Heidi Marie Tjugum** () er ein norsk tidlegare handballspelar frå Skoger som vart europameister 1998 og verdsmeister 1999 med Noreg. Ho vann elles OL-sølv 1992 og OL-bronse 2000, to EM-sølv og eitt VM-sølv i tida 1992-2002. Tjugum, som var målvakt, er som klubbspelar best kjend for sine år i Bækkelaget SK og danske Viborg HK.

## Karriere
### Landslagsspel
Tjugum debuterte på det norske landslaget mot Sør-Korea 18. februar 1992 i Bodø. Hausten det året var ho med som tredjemålvakt då Noreg tok sølv etter finaletap mot nettopp Sør-Korea under Sommar-OL i Barcelona. Ho fekk ikkje plass i VM-troppa 1993, ei heller EM-troppa 1994. Frå 1996 byrja ho å spele ei viktigare rolle på landslaget, og under EM 1996 i Danmark vart ho kåra til beste målvakt i ein meisterskap som endå med finaletap mot vertslandet. Då Noreg tok sin fyrste internasjonale triumf ved Handball-EM 1998 storspelte Tjugum i finalen mot Danmark, ein kamp som enda med 24-16. Året etter gjorde ho solid innsats då Noreg vann VM på heimebane, men det var Cecilie Leganger som vakta målet i finalen mot Frankrike. Tjugum vart kåra til beste målvakt under Sommar-OL 2000, ei turnering der Noreg vann bronse. Ho var korkje med i EM 2000 eller VM 2001, men var fyrstemålvakt då Noreg i 2002 på ny tapte ein EM-finale i Danmark mot vertslandet. Tjugum spelte sin 175. og siste landskamp i 2003.

### Klubbspel
Tjugum spelte på Glassverket IF til 1991. Ho melde då overgang til Bækkelaget SK, eit lag ho spelte på til 1997. Etter indre strid i oslolaget, reiste ho til Viborg HK i Danmark, der ho vart verande i seks sesongar. Frå 2003 til -05 spelte Tjugum på Nordstrand IF i Oslo, deretter trente ho Gjøvik/Vardal ei tid, frå 2007 til 2010 var ho målvakt i Storhamar IL.

### Merittar
*OL 1992: Sølvmedalje etter 21–28 mot Sør-Korea
*VM 1995: Nr 4 etter 24–25 mot Danmark
*OL 1996: Nr 4 etter 18–20 mot Ungarn
*EM 1996: Sølvmedalje etter 23–25 mot Danmark
*VM 1997: Sølvmedalje etter 20–33 mot Danmark
*EM 1998: Gullmedalje etter 24–16 mot Danmark
*VM 1999: Gullmedalje etter 25–24 mot Frankrike
*OL 2000: Bronsemedalje etter 22–21 mot Sør-Korea
*EM 2002: Sølvmedalje etter 22–25 mot Danmark
*VM 2003: Nr 6 med Noreg
*Vinnar av EHF-pokalen: 1999 for Viborg
*Norsk seriemeister: 1992 og 1995 for Bækkelaget (2)
*Dansk seriemeister: 1999-2002 for Viborg (4)
*Norsk cupmeister: 1991 for Bækkelaget
*Finalist i meisterligaen: 2001 med Viborg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heidi Tjugum|Heidi Tjugum]]» frå ,  den 6. august 2016.*
Lenvik kyrkje

**Lenvik kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1879 på Bjorelvnes i Senja kommune, Troms.

Byggverket er i tre og har 750 sitjeplassar. Kyrkja er prostikyrkje i Senja prosti.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Lenvik kyrkjelege fellesråd
Trine Haltvik

**Trine Haltvik** () er ein norsk tidlegare handballspelar og -trenar frå Trondheim. Ho vann EM-gull 1998 og VM-gull 1999 med Noreg, og elles sølvmedaljar OL 1988, VM 1997 og EM 1996, og bronsemedaljar EM 1986 og OL 2000. Haltvik, som var høgre rykkrom-spelar, vann fem seriegull og tre cupmeisterskap med Byåsen IL. I tida 1984-2000 spelte ho 240 landskampar for Noreg og skåra 832 mål.

### Landslagsspel
Haltvik debuterte på det norske landslaget mot Sverige 14. september 1984 og spelte sin siste landskamp i OL-bronsefinalen mot Sør-Korea 1. oktober 2000. Ho var med då Noregs handballkvinner fekk sitt internasjonale gjennombrot med bronsemedaljar under Handball-EM 1986 i Nederland, og to år seinare vann sølv under Sommar-OL 1990. Perioden 1991-95 kom ho ikkje med i troppane til dei ulike meisterskapane. Fyrst då Noreg spelte seg til bronsefinale under Sommar-OL 1996, var Haltvik tilbake på laget. I dei nestkomande meisterskapsturneringane var ho ein nøkkelspelar då Noreg tok sølv i EM 1996 og VM 1997, deretter gullmedaljar i EM 1998 og VM 1999, og til sist OL-bronse i 2000. Etter framifrå innsats i EM 1998 vart ho kåra til årets kvinnelege handballspelar av Verdas handballforbund.

### Klubbspel
Haltvik vart norsk cupmeister med Byåsen IL tre gongar og seriemeister fem gongar. Ho vart toppskårar i den norske handballserien 1996, 1998 og 1999. Sesongen 1999/2000 spelte ho på spanske Remundas, vende så tilbake til Byåsen. Ho slutta i Byåsen i 2006 og byrja noko seinare som spelande trenar i Selbu IL til 2012. 

### Merittar
*VM 1986: Bronsemedalje etter 23–19 mot Aust-Tyskland
*OL 1988: Sølvmedalje etter 20–23 mot Sør-Korea
*VM 1990: Nr 6 med Noreg
*OL 1996: Nr 4 etter 18–20 mot Ungarn
*EM 1996: Sølvmedalje etter 23–25 mot Danmark
*VM 1997: Sølvmedalje etter 20–33 mot Danmark
*EM 1998: Gullmedalje etter 24–16 mot Danmark
*VM 1999: Gullmedalje etter 25–24 mot Frankrike
*OL 2000: Bronsemedalje etter 22–21 mot Sør-Korea
*Norsk seriemeister: Byåsen IL (5 gongar)
*Norsk cupmeister: 1988, 1991 og ?? med Byåsen IL (3 gongar)

Haltvik vart tildelt Olavstatuetten i 1998.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trine Haltvik|Trine Haltvik]]» frå ,  den 6. august 2016.*
Tuamotusnipe

**Tuamotusnipe** (*Prosobonia parvirostris*) er ein liten vadefugl og medlem i snipefamilien,  Scolopacidae. Arten har særs avgrensa utbreiing, han er endemisk for Tuamotu-øyane i Fransk Polynesia, og han er dessutan klassifisert som truga grunna den litle noverande og framleis minkande populasjonen. Han blir nokre gonger plassert i den monotypiske slekta *Aechmorhynchus*. Eit lokalt namn, tilsynelatande på tuamotuansk, er *kivi-kivi*.

## Skildring
Den 15–17&nbsp;cm lange tuamotusnipa er ei lita, kortvenga, spraglete brun snipe med meir eller mindre tverrstripa underside. Det korte skarpe nebbet er litt nedbøygd og liknar nebbet til ein insektetande sporvefugl. Irisen er brun, nebbet er gråsvart og beina og føtene er skittengule til mørk olivengrå; tærne manglar symjehud.

Det finst to fargevariantar med mellomformer:
*Lyse fuglar er medium brune på oversida og kvit under, med lyse tverrstriper eller flekker på brystet og kvitaktige striper på hovudet. Augebrynstripa og haka er òg kvit. Halefjørene er brune med kvite tippar og kvite trekanta markeringar langs ytterkanten av dei ytre fjørene. 
*Fjørdrakta åt mørke fuglar har erstatta medium med mørkare brun og kvitt med lys gulbrunt. Flankane er brune, og heile undersida er tungt tverrstripa med brunt.

Hoer og hannar er like, hoene har ein tendens til å vere litt større og bleikare i gjennomsnitt.

### Utbreiing
I tillegg til Tuamotu-øyane i Fransk Polynesia hekkar denne arten på atollane Tenararo, Morane, Reitoru, Tahanea og Raraka.

### Økologi og åtferd
Denne fuglen lever på uforstyrra atollar der dei beitar ved strender og i krattskog, men  er meir sjeldan funnen i *Pandanus*-kratt. Føda er insekt som maur, dvergsikadar og kvefs, kan òg ta noko vegetasjon.

Lætet er ein mjuk, høg fløyte eller piping, transkribert som *meh*.

Arten hekkar til ulike tider på dei ulike øyane, vanlegvis mellom april og juni. Reiret er ikkje meir enn ei lita senking i korallfjæra med noko skjelfragment og fôra med gras eller liknande vegetabilske materialar. Kullet er trudd å vere to egg.

### Status

Tuamotusnipa er truga av innførte rotter og av habitatøydelegging forårsaka av utbreiing av kokosplantasjar, og er derfor oppført som truga. Arten hadde tidlegare mykje vidare utbreiing, han overlever no på ei avgrensa mengd av rottefrie atollar. Bestanden vart estimert til 870 individ i 2004 og er minkande.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tuamotu Sandpiper|Tuamotu Sandpiper]]» frå ,  den 7. august 2016.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
*Van Gils, J., Wiersma, P., Boesman, P. & Kirwan, G.M. (2016). *[http://www.hbw.com/node/53917 Tuamotu Sandpiper (Prosobonia parvirostris)]* I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2016). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 7. august 2016 
* Bilete av tuamotusnipa
*
Barneskule

**Barneskule** eller **barneskole** viser til barnetrinnet av grunnskulen. 

I Noreg omfattar det dei sju første åra i den 10-årige grunnskulen. Dei tre øvste klassetrinna (8.–10. klasse) blir kalla ungdomsskule eller ungdomstrinnet.

## Kjelder
*
Grunnskule

**Grunnskole** eller **grunnskule** viser til den obligatoriske skulegangen som alle innbyggjarar i særskilde aldersgrupper skal ha. 

I Noreg dekkjer grunnskulen ti år med skule for barn og ungdom mellom 6 og 16 år.
Grunnskulen er delt inn i barnesteget og ungdomssteget. Vidaregåande skule er ikkje del av grunnskulen.

## Kjelder

*
*
Noureddine Morceli

**Noureddine Morceli** () er ein algerisk tidlegare friidrettsutøvar frå டடChlef-provinsenஞஞ som vart verdsmeister på 1500 meter tre gongar på rad i tida 1991-95 og vart olympisk meister på same disstansen i 1996.

## Aktiv
Morceli sette i Sevilla 28. februar 1991 ny verdsrekord innandørs på spesialdistansen 1500 m med tida 3.34,16. Ni dagar etter vann han innandørs-VM på same arenaen. Ved VM i friidrett 1991 i Tokyo var han storfavoritt, og innfridde med meisterskapsrekord og to sekundars margin til andremann. Morceli var også favoritt til å vinne 1500 meter under OL 1992 i Barcelona, men måtte nøye seg med ein sjuandeplass. Nokre veker etter sommarleikane sette han verdsrekord på 1500 meter med tida 3.28,86.

Ved friidretts-VM 1993 i Stuttgart forsvarte Morceli meistertittelen på 1500 meter, og utklassa konkurrentene med ein sluttrunde på 50,6 sekundar. Same sesongen sette han verdsrekord på ei engelsk mil med tida 3.44,39. I 1994 sprang han 3000 meter på 7.25,11, også det verdsrekord. Sommaren 1995 forbetra han Saïd Aouita sin verdsrekord på 2000 meter til 4.47,88, deretter gjorde han den 12. juli i Nice unna sitt livs beste 1500 meter og flytta dermed sin eigen verdsrekord til 3.27,37. Under friidretts-VM i Göteborg vann han sin tredje VM-tittel på rad på 1500 meter, også då på suverent vis.

Under dei olympiske leikane 1996 i Atlanta var Morceli nok ein gong favoritt til å vinne gull på favorittdistansen. Etter at sterkaste konkurrenten, Hicham El Guerrouj, fall i svingen ein runde før mål, vann Morceli føre spanske Fermín Cacho. Året etter hamna Morceli på fjerdeplassen på 1500 m ved 1997-VM i Aten. Han deltok også i friidretts-VM 1999 i Sevilla, og braut finalen på sisterunden, medan han under OL 2000 i Sydney gav opp i semifinalen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje - 3.32,8, framom Wilfred Kirochi (3.34,8) 
*OL 1992 i Barcelona: Nr 7 - 3.41,7
*VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje - 3.34,3, framom Fermín Cacho(3.35,5)
*VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje - 3.33,7, framom Hicham El Guerrouj (3.35,2)
*OL 1996 i Atlanta: Gullmedalje - 3.35,7, framom Fermín Cacho (3.36,4)
*VM 1997 i Aten: Nr 4 - 3.37,3
*VM 1999 i Sevilla: Nr 12
*OL 2000 i Sydney: Utslått i semifinalane (nr 24 - 4.00,7)

## Kjelder

 
* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Noureddine Morceli|Noureddine Morceli]]» frå ,  den 7. august 2016.*
Aldersforsking

**Aldersforsking** eller **gerontologi** er læra om aldring og aldersknytte endringar i livsprosessane frå mogen alder og til individet døyr. Aldersforsking femnar om disiplinar frå grunnleggjande biologi, klinisk medisin, humaniora og samfunnsvitskap.

Aldersforsking skil seg frå geriatri ved at geriatri handlar om sjukdomar knytte til aldring.

I Noreg er det Norsk Gerontologisk Institutt som står for mykje av aldersforskinga. Norsk Selskap for aldersforskning er eit interesseselskap for feltet.

## Kjelder
Cdparanoia

**cdparanoia** er ein CD-rippar for Linux og UNIX, som er laga for å overføra data så feilfritt som muleg frå CD til ei lydfil. cdparanoia er i stand til å kompensera for feiljusterte CD-lesarar. Det er støtte for lydfilformata Wave, AIFF, AIFF-C og raw. 

cdparanoia starta som ein modifikasjon av cdda2wav, i 1994, men utvikla seg snart til eit eige prosjekt. Versjon III kom ut i 1998. Programmet er svært minimalistisk, men det finst fleire grafiske overbygg, som til dømes XCFA, som gjer det lettare å nytta. Slike overbygg legg som oftast òg til meir funksjonalitet, som støtte for fleire filformat.

## Kjelder
Wyomia Tyus

**Wyomia Tyus** () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Griffin i delstaten Georgia. Ho vann tre olympiske gullmedaljar og eitt sølv på sprintøvingar i 1964-68. Hennar personlege rekordar er 11,08 på 100 m og 23,08 på 200 m, begge frå OL-finalane i 1968.

Tyus deltok i Sommar-OL 1964 i Tokyo, der ho i eit mellomheat med tida 11,2 sekundar tangerte verdsrekorden på 100 meter, tilhøyrande Wilma Rudolph. I finalen vann ho gullmedaljen på tida 11,4, to tidels sekund framom landskvinna Edith McGuire. På avslutningsdagen i leikane fekk ho sølv då ho sprang andreetappen på USA sitt lag i 4 x 100 m stafett, det polske laget vann ganske klart.

I dei neste åra vann ho fleire nasjonale meisterskap på sprintdistansene, og i 1967 sigra ho på 200 meter ved dei panamerikanske leikane i Winnipeg. Under dei olympiske leikane i Mexico-byen hausten 1968 forsvarte ho OL-tittelen på 100 meter med ny verdsrekord i finalen; 11,0. På 200-meteren enda ho på sjetteplass, før ho så som ankerkvinne på det USA-amerikanske laget i 4 x 100 meter stafett passerte målstreken til ny verdsrekord, 42,88 sekundar, etter at Margaret Bailes, Barbara Ferrell og Mildrette Netter hadde lagt grunnlaget for rekorden.
aa
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wyomia Tyus|Wyomia Tyus]]» frå ,  den 8. august 2016.*
Lesja bygdemuseum

**Lesja bygdemuseum** er eit lokalt bygdetun på Lesja og ligg like ved Lesja kyrkje. På området er det 13 hus i tillegg til eit nytt administrasjonsbygg.  Det er i dag ein del av Gudbrandsdalsmusea.

## Bakgrunnsstoff
*
Bekkasinsniper

__NOTOC__
**Bekkasinsniper** (*Limnodromus*) er ei lita biologisk slekt i snipefamilien, Scolopacidae. Dei tre artane er mellomstore vadefuglar med lange nebb og middels lange bein.

## Skildring
Bekkasinsniper er omtrent like store som ein enkelbekkasin og liknar både bekkasinar og lappspovar i kroppsform, rørsler, og i den raudlege hekkedrakta, men skil seg frå ved dei med monaleg kortare beina. Nebbet til bekkasinsniper er særmerkt langt, tjukkare mot tuppen og nesten umerkeleg nedbøygt. I alle draktene syner dei ei tydeleg augebrynstripe. Dei middels lange beina, som kan virke relativt korte, er grønaktige. I flukta kan ein kvit, avlang oval flekk sjåast på ryggen. Vengene har ein smal kvit bakkant.

Bekkasinsniper hekkar i gras og mosetuer på bakken, aldri langt frå vatn og dei beitar hovudsakleg på sniglar, insekt og andre virvellause dyr som dei lokaliserer med hjelp av dei lange nebba i gjørma i vassmiljøet. Meir sjeldan tar dei òg planteføde.

;Artslista
* Kortnebbekkasinsnipe (*Limnodromus griseus*), hekkefugl med tre underartar i Canada og søraustre Alaska. Denne arten overvintrar i kystområde av det sørlege USA gjennom kystane av Mellom-Amerika og Karibia til Peru og Brasil og kan svært sjeldan observerast som streiffugl i Vest-Europa inkludert Noreg.

* Langnebbekkasinsnipe (*Limnodromus scolopaceus*), hekkar på tundraen i Nord-Amerika og Nordaust-Sibir, trekkjer vinterstid til det sørlege USA og Mellom-Amerika. Dei blir sjeldan, men regelmessig observert i Vest-Europa. Til dømes blei einslege langnebbekkasinsniper notert totalt 16 gonger i Noreg i perioden 2000-2015. For dei fleste observasjonane handlar det mest om unge fuglar som kjem spesielt i september og oktober til Europa.

* Asiabekkasinsnipe (*Limnodromus semipalmatus*), hekkar på steppene i sørlege Sibir, Mongolia og Nordaust-Kina, om vinteren trekkjer denne arten til Søraust-Asia, Australia og New Zealand, viktige overvintringsområdene er Delta Banyuasin i Sumatra og Ujung Pangkah på Java.

Dei to amerikanske artane er vanskeleg å skilja frå kvarandre, dei var òg tidlegare trudd å vere same arten. Den tredje arten i slekta, den nokså sjeldne asiabekkasinsnipa, er heller lite kjent.

Alle tre artane er trekkfuglar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schlammläufer|Schlammläufer]]» frå ,  den 9. august 2016.*  
 
;Referansar 

 
## Bakgrunnsstoff

*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693344 Limnodromus griseus] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. august 2016
*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693348 Limnodromus scolopaceus] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. august 2016
*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693351 Limnodromus semipalmatus] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 9. august 2016
Gudbrandsdalsmusea

**Gudbrandsdalsmusea AS** er ei organisatorisk samling av tidlegare sjølvstendige museum i Gudbrandsdalen. Det har fleire avdelingar i kommunane nord for Lillehammer.

## Avdelingar
* Presthaugen - Lom bygdamuseum
* Lom stavkyrkjesenter
* Lesja bygdemuseum
*Norsk fjellmuseum
* Einbustugu
* Jutulheimen - Vågå bygdamuseum
* Otta bergverkssenter
* Gudbrandsdal krigsminnesamling
*Pilegrimssenter, Dale-Gudbrands gard
*Ringebu stavkyrkjeutstilling
*Bygningsvernrådgjevar
* Opplandsarkivet, avd. Dombås, Midtdalsarkivet, Vågå og Skjåk
* Folkemusikkarkivet for Nord-Gudbrandsdalen og Sør- og Midt- Gudbrandsdalen

## Bakgrunnsstoff
*
Krateret Terby

**Terby** er eit nedslagskrater nord i Hellasbassenget på Mars. Det har ein diameter på kring 170 kilometer og er namnsett etter den belgiske astronomen Francois J. Terby.

På eit tidspunkt var krateret fylt av avsetjingar - anten frå vind eller vatn - og det er tydelege lagdelingar og terrassar nokre stader i krateret. I krateret finst det òg grøfter som kan ha vore gravne ut av vatn.

## Kjelder
* ''Traces of the martian past in the Terby crater'' - ESA
Saïd Aouita

**Saïd Aouita** () er ein marokkansk tidlegare friidrettsutøvar frå Kenitra som vart olympisk meister og verdsmeister på 5000 meter, og dessutan tok bronsemedaljar på 800 m og 1500 m i tida 1983-89. Han sette verdsrekordar både på 1500 m og 5000 m.

## Aktiv
Aouita vann 1500-meteren ved universiaden 1981 i Bucuresti. Året etter sikra han seg pallplass på både 800 m og 1500 m då Afrika-meisterskapen fann stad i Kairo. Under den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett tok han i 1983 bronsen på 1500 meter. Vinnaren av løpet, briten Steve Cram, var dei neste sesongane hans aller sterkaste konkurrentr på 1500 meter, spesialdistansen til begge. Ved Sommar-OL 1984 i Los Angeles satsa Aouita på 5000 meter, og med sin framifrå spurtstyrke vann han ein overbevisande siger på ny olympisk rekord, 13.05,5.

Året etter sette Aouita ny verdsrekord på 5000 meter med 13.00,4 på Bislett stadion i Oslo den 27. juli 1985. Saman med Steve Cram dominerte han også mellomdistansane, fyrst ved å vere eit halvt skritt bak briten då denne vart fyrstemann under 3.30,0 på 1500 m – 3.29,67 mot 3.29,71. For så, den 23. august, å setje ny verdsrekord med 3.29,46 i Berlin.

Den 27. juli 1987 vart Aouita fyrstemann under 13 minuttar på 5000 meter, under eit stemne i Roma kom han i mål på tida 12.58,3. Seks veker seinare var han tilbake på same arenaen, der han vann VM-gull på same distansen, men i eit langt lågare tempo.

I OL-sesongen 1988 gjorde Aouita unna sitt livs snøggaste 800 meter på 1.43,86, og tok sidan bronsen på distansen under sommarleikane 1988 i Seoul. Han deltok også på 1500 m, men ein skade førte til han kutta ut semifinalen. Tidleg i mars 1989 vann han 3000 m i innadørs-VM i Budapest, og same sommaren vart han den fyrste løparen under 7.30 på same distansen. Verdsrekorden oppnådd i Köln lydde på 7.29,4.

Aouita fekk Bislett-medaljen i 1985. Han la opp i 1991.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1983 i Helsinki: Bronsemedalje på 1500 m – 3.42,0
*OL 1984 i Los Angeles: Gullmedalje på 5000 m – 13,05,5, framom Markus Ryffel (13,07,5)
*VM 1987 i Roma: Gullmedalje på 5000 m – 13,26,4, framom Domingos Castro (13.27,5)
*OL 1988 i Seoul: Bronsemedalje på 800 m – 1.44,06
*VM 1991 i Tokyo: Nr 11 på 1500 m – 3.39,4

## Kjelder

 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saïd Aouita|Saïd Aouita]]» frå ,  den 10. august 2016.*
Unalaska-øya

**Unalaska** (aleutisk ) er ei øy i Fox Islands som er del av den større øygruppa Aleutane i Alaska. Unalaska er den nest største øya i Fox Islands og i Aleutane. Byen Unalaska ligg på delar av øya og naboøya Amaknak Island, der ein også finn hamna Dutch Harbor. Innbyggjartalet på øya om ein ikkje tek med innbyggjarane på Amaknak er ifølgje folketeljinga frå 2000 på 1&nbsp;759.

Øya har eit areal på 2&nbsp;720 km²; ho er  127,8 km lang og 55,9 km brei. Kystlina skil seg merkbart frå den til andre større øyar i Aleutane, med talrike bukter og nes. Tre lange, store bukter skjer seg inn i øya: Beaver Inlet, Unalaska Bay og Makushin Bay. Terrenget på øya er fjellendt, og høgare område er delt av snø gjennom store delar av året..

«Unalaska» er eit innfødd aleutisk namn. Det finst fleire teoriar om opphavet til namnet, men den mest trulege er at det er ei omforming av det russiske *Ounalasjka* som igjen kjem frå aleutisk for 'nær fastlandet', *nawan Alaskax*.

## Historie

Øya blei oppdaga av europearar då Vitus Bering kom hit i 1741. Det blei grunnlagd ei russisk busetjing her i 1759, men denne blei øydelagd fire år seinare av aleutar, saman med fire handelsskip.162 russarar blei drepne. Dei overlevande forskansa seg fram til 1764, då dei fekk forsterkningar. Hendinga førte til blodige straffereaksjonar mot aleutane, der rundt 5000 menneske blei drepne.

I 1788 utforska ein ekspedisjon leia av Esteban José Martínez og Gonzalo López de Haro kysten av  Alaska til Unalaska-øya. Dette var den vestlegaste utforskinga spanjolar nokon gong gjorde i regionen.

Også i 1788 kom den engelske utforskaren James Cook til øya. Han omtalte henne som «Oonalashka» i dagboka si.

8. desember 2004 grunnstøtte det malaysiske lasteskipet «Selendang Ayu» ved øya og forårsaka eit større oljeutslepp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Unalaska Island|Unalaska Island]]» frå ,  den 10. august 2016.*  

## Bakgrunnsstoff

*  Community of Unalaska
*  Unalaska information
* Unalaska Island: Blocks 1016 thru 1018, Census Tract 1 and Blocks 2002 thru 2028, Block 2031, Census Tract 2, Aleutians West Census Area, Alaska United States Census Bureau
*  Unalaska Community Broadcasting
* Xpda.com: photos of Unalaska Island
Marjorie Jackson

**Marjorie Jackson-Nelson** () er ein australsk tidlegare friidrettsutøvar frå Coffs Harbour i New South Wales som vann to gullmedaljar under Sommar-OL 1952 i Helsinki. Ho var guvernør i South Australia frå 2001 til -07.

## Liv og gjerning
Jackson vann fire av tevlingane i British Empire Games 1950, høvesvis 100 og 220 yards, samt to stafettøvingar. To år etter stilte ho som favoritt foran då sommarleikane 1952 fann stad i Helsinki. Ho vann 100 meter-finalen på tangert verdsrekordtid, 10,5 sekundar. Dermed tok ho det fyrste australske friidrettgullet i eit OL sidan Edwin Flack vann både 800 meter og 1500 m i 1896 i Aten. Ho vann også gullmedaljen på 200 meter, ein distanse som stod på OL-programmet til kvinnene for fyrste gong, på personleg rekord 23,4 sekundar. Den 4. oktober 1952 sette Jackson ny verdsrekord på 100 meter med tida 11,4, ved eit stemne som fann stad i Gifu i Japan.

Ved British Empire Games 1954 vann Jackson-Nelson begge dei individuelle sprintdistansane på ny, og ho sprang sisteetappen for Australia sitt vinnarlag i 4 x 110 yards stafett. Ho la opp etter 1954-sesongen.

I 2001 vart Jackson-Nelson utnemnd til guvernør i delstaten South Australia, der ho bur, av dronning Elisabet av Australia. Ho trekte seg frå stillinga i august 2007.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marjorie Jackson-Nelson|Marjorie Jackson-Nelson]]» frå ,  den 10. august 2016.*