open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Torill Kove

**Torill Kove** () er ein prisvinnande norsk-kanadisk animasjonsfilmskapar og barnebokforfattar som sidan 1980-talet har vore busett i Montreal i provinsen Québec i Canada. I 2007 vann ho ein Oscar-pris for kortfilmen *Den danske dikteren* (2006).

Kove flytta til Canada i 1982 for å halde fram utdanninga si i byplanlegging i Canada. Etter ei stund bestemte ho seg å skifte studium, og byrja i staden å studere animasjon ved Concordiauniversitetet i Montreal. Ho har laga fleire filmar, skrive og illustrert barnebøker og skrive kortfilmmanus. Ho har mellom anna illustrert bøkene om Johannes Jensen, som er skrivne av Henrik Hovland.

Med unntak av den *Den danske dikteren* er ho mest kjend for kortfilmen og barneboka *Min bestemor strøk kongens skjorter*, som blei produsert med støtte frå den kanadiske statens National Film Board of Canada og Noreg sitt Studio Magica i Oslo. Filmen blei nominert til Oscar for beste aminerte kortfilm i 1999. Han er ein elleve minuttar lang film om filmskaparen si eiga bestemor, som i eit langt liv strauk skjortene til kong Haakon VII. Filmen fortel på sin måte om monarkiet i Noreg, om korleis nordmennene fann seg ein ny konge i 1905, og om den andre verdskrigen. Då starta bestemora nemleg motstandsrørsla *Skjortegeriljaen*, etter at ho mista jobben som kongen sin skjortestrykar og måtte byrje å stryke fienden sine uniformer.

I februar 2007 vann Kove Canadas Prix Genie Award i kategorien for beste animerte kortfilm *Den danske dikteren*. Under den 79. Oscar-utdelinga seinare same månad vann ho sin første Oscar i kategorien «beste animerte kortfilm» for same film. Som *Min bestemor strøk kongens skjorter* blei *Den danske dikteren* produsert med støtte frå National Film Board of Canada og Mikrofilm AS i Noreg.

## Bibliografi
* *Min bestemor strøk kongens skjorter* – barnebok

## Prisar
* ***Den danske dikteren***:
** Oscar-vinner (2007), beste animerte kortfilm
** Canadas Prix Genie Award, nominasjon i kategorien for beste animerte kortfilm 
** Amandaprisen-nominasjon for beste kortfilm

* ***Min bestemor strøk kongens skjorter***:
** Amandaprisen for *Beste norske kinofilm*, 2000
** Short Film Award, Würzburg International Filmweekend, 2000
** Special Recognition, Zagreb World Festival of Animated Films, 2000

* **Nominasjonar for Min bestemor strøk kongens skjorter:**
** Oscar; Animated Short Film 1999.
** Children's Jury Award; Short Film or Video - Animation, Chicago International Children's Film Festival, 2000
** Best Animation Film; International Competition, Dresden Film Festival, 2000
** Jutra (Québec, Canada); Best Animated Film, Jutra Awards, 2000
** Short Film, Montréal World Film Festival (Quebec, Canada), 1999

## Bakgrunnsstoff
* http://www.gd.no/kultur/article2541121.ece
* http://www.emb-norway.ca/culture/film/torilkove.htm
* http://www.cbc.ca/news/story/2007/01/23/danish-poet.html 
* http://www.onf.ca/webextension/thedanishpoet/index.php?lg=en 
* http://www.onf.ca/webextension/thedanishpoet/team.php?id=0 
* http://www.nfb.ca/webextension/oscars/current.php?lg=en
Frå fjord til fjell

**Geiranger - frå fjord til fjell** er eit idrettsarrangement som arrangerast i Geiranger i juni kvart år der ein kan delta i fire forskjellige arrangement. Dei største er Nibberittet (sykkel) og Geiranger Halvmaraton (løp), begge med start ved den verdskjende Geirangerfjorden og målgang etter 21 km og 1500 høgdemeter på fjelltoppen Dalsnibba.

## Bakgrunnsstoff
* Geiranger - frå fjord til fjell
* Geiranger
Ruj

**Ruj** (bulgarsk Руй, serbisk Руј og Ruj) er eit fjell på grensa mellom vestlege område av Bulgaria (provinsen Pernik) og søraustlege område av Serbia. Det reiser seg 1&nbsp;706 meter over havet, og ligg vest for Tran som ein del av fjellkjeda Ruj-Verila.
Fyrskip

**Fyrskip** er ei fyrlykt som er plassert på eit permanent oppankra fartøy.

Noreg har hatt fyrskip på to stader. Sluppen «Enigheden» vart lagt ut ved Lepsøyrev nord for Ålesund i 1856. Skipet havarerte året etter. Lepsøyrev fyr vart bygd i 1879, etter at det hadde vore gjort fleire forsøk med nye fyrskip i området.

I 1919 vart eit fyrskip lagt ut ved Ildjernsflu ved Nesodden. Skipet vart pårent og sokk 9. februar 1929. Eit nytt fyrskip vart lagt ut, og det heldt seg flytande til 1968, då det vart kondemnert og erstatta med ei botnfundamentert fyrlykt.

I Noreg vart det ikkje fleire fyrskip. Dei fleste stader langs kysten var det mogleg å plassere fyr langt ut frå land, derfor var det ikkje behov for fyrskip. Fyrstasjonar på land var dessuten både langt sikrare og billegare i drift enn fyrskip. Men i mange andre land, for eksempel Danmark, Nederland og Storbritannia, fekk fyrskip ei større utbreiing.

## Kjelde
* Annies Gjestekro: Fyrhistorie )
* Wikipedia på bokmål

## Bakgrunnsstoff

## Sjå òg
Fyr
Sakar

**Sakar** (bulgarsk: Сакар eller Сакар планина, *Sakar planina*) er eit fjell søraust i Bulgaria mellom elvane Maritsa, Tundzja, Sokolitsa og Sazlijka, og nær grensa til Hellas og Tyrkia. Den høgaste toppen på fjellet er Visjegrad på 856 meter.

Sakar eit av områda i Bulgaria som har flest utryddingstura rovfuglar, og er òg vidkjent for vinproduksjonen sin. Det er derimot dyrking av tobakk som er den leiande næringa i området. Den største byen i området er Topolovgrad i provinsen Khaskovo.
Slavjanka i Bulgaria

**Slavjanka** (bulgarsk Славянка) eller **Órvilos** (gresk Όρβηλος), tidlegare òg kalla *Alibotuş* (frå tyrkisk) og *Kitka Planina* (Китка планина), er eit fjell på grensa mellom Bulgaria og Hellas sør i Pirinfjella. Den høgaste toppen i Slavjanka er Gotsev Vrah på 2&nbsp;212 meter, og andre høge toppar her er Goljam Tsarev Vrah (2&nbsp;186 m), Malak Tsarev Vrah (2&nbsp;087 m), Sjabran (2&nbsp;196 m) og Saljuva Dzjamija (2&nbsp;027 m).

Massivet er kuppelforma med svært bratte sider. Det har utprega karstformasjonar, og over 30 grotter, som trekkjer til seg mange holeforskarar. Klimaet er påverka av Middelhavet med mest nedbør om hausten og vinteren, og forholdsvis tørre forhold om sommaren. Middeltemperaturen er høgare enn for resten av Bulgaria i same høgd. Den årlege middeltemperaturen i lågare delar av fjellet er nesten 14 °C og om lag 6&nbsp;°C i høgare delar.

Slavjanka har eit rikt planteliv med meir enn 1&nbsp;700 karplanter, inkludert 20 endemiske artar for Bulgaria, og fem som ein ikkje finn nokre andre stader i landet. Den lågare delen av fjellet har mykje svartfuru, medan bosnisk furu veks over 1&nbsp;800 meter, og ingen stader på Balkan finn ein meir av denne tresorten enn her. Dyrelivet er typisk for både Bulgaria og Middelhavet med dyr som hjort, villsvin, hare, rev og grevling, i tillegg til sjakal og den sjeldne europeiske katteslangen. Ein finn òg fleire artar av skjelpadder og firfisler her. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slavyanka (mountain)|Slavyanka (mountain)]]» frå ,  den 26. februar 2007.*
Slavjanka

**Slavjanka** kan vise til:
* Fjell på grensa mellom Bulgaria og Hellas. Heiter Órvilos på gresk. 
* Slavjanka i Primorskij Kraj, ein større landsby i Primoskij Kraj i Russland
* Slavjanka er ei elv i Leningrad oblast i Russland. 
* **Slavjanka**, fleire landsbyar i Russland har dette namnet.
Sredna Gora

**Sredna Gora** (Средна гора) er ei fjellkjede i Bulgaria, parallelt til Balkanfjella. Ho strekkjer seg mellom elva Iskar i vest til Tundzja nord for Jambol i aust. Sredna Gora er 285 km lang, og 50 km brei på det breiaste. Den høgaste toppen er Goljam Bogdan på 1&nbsp;604 meter.

Fjellet er delt inn i tre av elvane Topolnitsa og Strjama &mdash; ein vestleg del (*Zapadna* eller *Ihtimanska Sredna Gora*), ein sentral del (*Sasjtinska Sredna Gora*) og ein austleg del (*Sarnena Gora*).

Dyrelivet i Sredna gora er relativt dårleg samanlikna med andre område av Bulgaria, og ein har berre artar som er typisk Sentral-Europa. 

## Koordinatar

## Bakgrunnsstoff
* Sredna Gora og Rosedalen
Eurasia

**Eurasia** eit kontinent som omfattar verdsdelane Europa og Asia, eller ein del av superkontinentet Eurafrasia. Namnet er sett saman av Eur(opa) og -Asia. Arealet er omkring 54 millionar km². 

Platetektonisk har Eurasia vore ei samanhengande plate sidan trias, 250 millionar år sidan. Det er sett saman av Den eurasiske plata, Det indiske subkontinentet, Den arabiske halvøya (det arabiske subkontinentet), området aust for Verkhoyanskkjeda i Aust-Sibir og Filippinane.

Politisk er nemninga «Eurasia» bruka som eit fellesnamn for de tidlegare sovjetrepublikkane, spesielt Russland, dei sentralasiatiske og dei transkaukasiske republikkane.

Dei første som segla rundt heile Eurasia, var ein ekspedisjon leidd av finlandssvenske Adolf Erik Nordenskiöld i 1878–79.

## Skiljet mellom Europa og Asia
Grensa mellom Europa og Asia er ein konvensjon med stor symbolverdi, men utan historisk folkerettsleg tyding. Til vanleg blir grensa trekt opp nordfrå langs Uralfjella og vidare ned elva Ural til Kaspihavet. Mellom Kaspihavet og Svartehavet er det ulike meiningar om kor grensa bør trekkjast. Det vanlegaste er at grensa går over vasskiljet i Kaukasus. I så fall er Elbrus det høgaste fjellet i Europa. Den vidare grensa blir, sidan klassisk tid, trekt gjennom Bosporus, Marmarahavet, Dardanellane og Egearhavet.
Gudinna Siv

**Siv** (norr. *Sif*) er kona til toreguden Tor og ei viktig åsynje i den norrøne mytologien. Siv er mest kjend for gullhåret sitt, som ho fekk etter at æsen Loke hadde klipt av henne det gamle håret.

Siv og Tor fekk sonen Mode og dottera Trud. Siv og Tor sin bustad i Åsgard heiter Bilskirne og ligg i Trudvang («Styrkens bustad»), Tors rike i Åsgard. Siv er òg mor til den gode bogeskytaren Ull, men Tor er ikkje far hans. Siv er *ikkje* mor til Magne, han er son av Tor og Jarnsaksa. Siv er svært vakker, nesten like vakker som Frigg. Siv hadde tidlegare langt vakkert hår. Seinare fekk ho gullhår, etter at Loke lurte seg opp i senga til Siv mens Tor var på ei lang reise og klipte håret hennar.
Siv

**Siv** kan vise til fleire artiklar:

* kvinnenamnet Siv
* planteslekta siv
* gudinna Siv i norrøn mytologi
* Studentsamskipnaden i Vestfold (SiV)
Sinittiske språk

**Sinittiske språk** er eine hovudgreina av den sinotibetanske språkfamilien. Kinesisk høyrer til i denne gruppa. 

## Oversyn
Tabellen nedanfor gjev eit oversyn over dei sinittiske språka, med talarar og geografisk område. Data for talarar er frå Ethnologue.

I tillegg kjem Bai-språk, eit språk snakka i den kinesiske provinsen Yunnan av rundt 1,2 millionar, som har ei omstridd klassifisering. Det har sinittiske trekk, men har tradisjonelt vore rekna som eit tibetoburmesisk språk.

## Utviklingstre
Sverreætta

**Sverreætta** er ei vanleg nemning på dei norske kongane og deira slekt som stammar i mannslinja (agnatisk) frå kong Sverre. Sverre hevda å stamma frå den norske kongeætta Hårfagreætta, dei som stamma ned frå Harald Hårfagre.

Nemninga *Sverreætta* vert i nyare tid nytta, av di ein reknar det som lite truleg at kong Sverre stamma frå Harald Hårfagre i mannslina.

Sverreætta døydde i 1319 ut i mannslina med kong Håkon V Magnusson.

## Sjå òg
* Norske regentar
* Borgarkrigstida
* Ynglingeætta
Ynglingesoga

***Ynglingesoga*** eller ***Ynglingasaga*** er den første soga i *[[Heimskringla]]*, Snorre Sturlason sitt verk frå 1200-talet om dei norske kongane si historie frå den mytologiske fornalderen og fram til 1177. Soga omtalar dei norrøne gudane som vanlege menneske. Innvoven i denne forteljinga er det referansar til viktige historiske hendingar.

*Ynglingesoga* byggjer mellom anna på eit kvad frå kring år 900. Kvadet «Ynglingatal» blei ifølgje tradisjonen forfatta av den norske skalden Tjodolf frå Kvine. Kvadet inneheld korte skildringar av kongane i Ynglingeætta.

Ynglingeætta vert framstilt å stamma ned frå Odin og Frøy, som den kristne Snorre rekonstruerte til historiske personar. I samband med dette vert soga om krigen mellom æsene og vanene og den avsluttande freden fortald, der Høne og Mime vert utveksla som gislar mot Njord, Frøy og Kvase.

Utom «Ynglingatal», stødde Snorre seg og på *[[Skjoldungasoga]]* og andre islandske kjelder då soga vart skriven. Det er likevel dekning for at Snorre har gjort ei rekkje redaksjonelle feil, særleg når han har tolka «Ynglingatal». Stundom har han teke kenningar og språklege bilete vel bokstaveleg, og enda opp med eit noko anna resultat enn det ein finn i andre kjelder (dette kan og vera resultat av overleveringa på Island). 

Politisk har det vore viktig for Snorre å kople Ynglingeætta til ei svensk kongeætt, sjølv om den nedste delen av ætta (kongane i Vestfold), openbert har hatt meir med Danmark å gjera. 

## Bakgrunnsstoff
* Ynglinga saga på norrønt
* Ynglinga-soga. Omsetjing av S. Schjött frå 1900 ved heimskringla.no
* Ynglinge-saga. Omsetjing av Gustav Storm frå 1900 ved heimskringla.no
Debka.com

**DEBKAfile** (hebraisk תיקדבקה) er ein israelsk, Jerusalem-basert engelskspråkleg nettstad for frikjeldeetterretning med nyhende og analyserer terrorisme, etterretning, militære, tryggleiksmessige og politiske affærar i Midt-Austen.

Han starta sommaren 2000 og har sidan motteke Forbes si *Best of The Web Award*. Ifylgje Forbes er den beste sida ved nettstaden arkiva, og den verste er kjeldene som ikkje vert namngjevne.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Strandzja

**Strandzja** (bulgarsk Странджа, òg skrive *Strandja* og *Stranja*; tyrkisk *Yıldız Dağları* eller *Istranca*) er eit fjellmassiv i søraustlege område av Bulgaria og den europeiske delen av Tyrkia, eller den søraustlege delen av Balkan mellom slettene i Thrakia i vest, låglandet nær Burgas i nord, og Svartehavet i aust. Den høgaste toppen er Mahya Dağ (bulgarsk Махиада, *Mahiada*) (1&nbsp;031 m) i Tyrkia, medan det høgaste punktet i den bulgarske delen er Goljamo Gradisjte (710 m). Det totale arealet av massivet er om lag 10&nbsp;000&nbsp;km².

## Geografi og klima
Klimaet i området er i stor grad påverka av Svartehavet, og er stort sett fuktig kontinentalklima i fjellene og fuktig subtropisk klima ved kysten. Store elvar i området er Veleka (147&nbsp;km) og grenseelva Rezovska (112&nbsp;km). Strandzja naturpark, som vart oppretta i 1995 i den bulgarske delen av fjellet, er det største verna området i Bulgaria med 1&nbsp;161&nbsp;km², eller om lag 1 % av den totale flatevidda i Bulgaria. Ein kan sjå om lag 50 % av plantelivet i Bulgaria i denne parken.

## Historie og kultur
Området var folkesett av thrakarar i antikken og inneheld i dag mange ruinar av thrakiske heilagdomar og offeralter, steindysser og andre arkeologiske lekamar.

Fjella var åstad for det bulgarske Ilinden-Perobrazjenie opprøret i 1903, som vart knust av ottomanske troppar. Den noverande grensa mellom Bulgaria og Tyrkia vart oppretta etter Balkankrigane i 1912-1913, då nordlege delar av Stradzja vart ein del av Bulgaria.

Kulturelt er den bulgarske delen av Stradzja kjend for ein spesiell arkitektur som ein kan sjå i Malko Tarnovo, Brasjljan og dei fleste andre landsbyar, med rike folkeminne og særprega ritual, slik som *[[nestinarstvo]]* (berrføtt dansing på glødande kol), som har mange heidenske element.

## Kjelde

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* discoverstrandja.com 
* Strandja.hit.bg 
* StrandjaVillage.com
Vihren

**Vihren** (Вихрен) er den høgaste toppen i Pirinfjella i Bulgaria. Med ei høgd på 2&nbsp;914 m er det Bulgaria sitt nest høgaste fjell, og det tredje høgaste på Balkan etter Musala og Ólymbos. Fjelltoppen ligg i dei nordlege områda av Pirin. Den lettaste ruta til toppen er frå fjellhytta Vihren (på 2&nbsp;000 meter) på sørsida av fjellet. Fleire av vatna i Pirin ligg rundt fjelltoppen.
Ombo

**Ombo** er ei øy i Ryfylke. Øya ligg i Boknafjorden nordom Randøy i Hjelmeland kommune, og ho er den nest største i Rogaland. Ombofjorden ligg mellom Ombo i vest, som fjorden er kalla opp etter, og Jøsneset på fastlandet i aust. Det høgaste punktet på øya er Bandåsen på 511 moh.

Ombo har fleire småstader, blant anna Jørstadvåg, Tuftene, Skipavik, Skår, Vestersjø, Atlatveit og Eidssund.

Etter at vegen på Ombo vart bygd vart ein særegen fjellformasjon synleg frå den nye vegen. Fjellformasjonen ser ut som eit andlet og vart opphavleg kalla Adam. Blant dei lokale innbyggjarane er denne òg kalla for «Ombo-Gubben».

Fram til 1. januar 2020 er Ombo delt mellom kommunane Hjelmeland og Finnøy. Etter ny kommunal inndeling  frå 2020, er heile øya ein del av nye Stavanger kommune. 

## Kjelder
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Randøy

**Randøy** er ei øy i Hjelmeland kommune i Ryfylke. Øya ligg i Boknafjorden sørom Ombo mellom fjordane Gardssundfjorden i nord, Hjelmelandsfjorden i aust og Fisterfjorden i sør. Randøy har brusamband over Ølesundet til fastlandet.

Ho har eit areal på 16,8 km² og det høgaste punktet på øya er Randåsen på 373 moh.
Opticom

**Opticom ASA** var eit norsk forskings- og utviklingsselskap. Opticom-aksjen var oppført på Oslo Børs i 1997 og har vore på A-lista sidan første omsetjingsdag i 2000. Sidan selskapet vart skipa i 1994 har Opticom operert sin eit forskings- og utviklingsselskap innan det framveksande feltet polymerelektronikk. Selskapet har eine og aleine fokusert på utvikling av lagrings- og minneeiningar frå polymere materiale som kan prosesserast i flytande tilstand.

I mange år har selskapet utvikla polymerbaserte minnebrikker gjennom selskapet sitt majoritetseigde dotteselskap Thin Film Electronics (TFE). Opticom og Intel - som eigde ein minoritetsdel i TFE - har avvikla TFE sitt arbeid grunna tekniske og kontraktuelle problem. Opticom har varsla deira intensjon om å forfølgje andre moglegheitar for teknologien TFE sine minneløysingar er bygd på. Opticom eig òg nær ein tidel av Fast Search and Transfer. Opticom vert ofte nytta som eit døme på Internettbobla i 2000, da selskapet nådde ein marknadskapitalisering på meir enn $8 billionar på det meste, stendig utan innkome.
Foreldreaksjonen mot samnorsk

**Foreldreaksjonen mot samnorsk** vart organisert av Riksmålsforbundet i 1951 for å motarbeide politikken med språkleg tilnærming for eit samnorsk skriftspråk. Aksjonen organiserte ein *retteaksjon*; foreldra vart oppmoda om å «rette» radikale skrivemåtar i lærebøkene. Aksjonen samla inn nesten ein halv million underskrifter mot samnorsk.
 
Foreldreaksjonen var eit av dei mest effektive tiltaka riksmålsforbundet organiserte i kampen mot språkleg tilnærming mellom bokmål og nynorsk, og kan ha vore ein medverkande årsak til at myndigheitene etter kvart gav opp samnorskpolitikken.

I tida 1953 til 1985 gav Foreldreaksjonen ut avisa *Frisprog*, som kom ut to gonger i månaden. Dei første redaktørane var Margrethe Aamot Øverland og Sofie Helene Wigert, og seinare vart avisa redigert av Arne Bonde, André Savik og Stig Michaelsen. 

## Litteratur
* Hanssen, Jan E. (red.): *Frisprog - mer enn ord*, Oslo, 2004
* *Hva vil Foreldreaksjonen mot samnorsk?*, utgitt av Foreldreaksjonen mot samnorsk, Oslo, 1952
Kaliakra

**Kaliakra** (bulgarsk Калиакра; historiske namn: trakisk *Tirizis*, tyrkisk Celigra Burun, italiensk Capo Calacria, rumensk Caliacra) er eit langt og smalt nes i Søndre Dobruja i nordlege område av den bulgarske svartehavskysten, om lag 12&nbsp;km aust for Kavarna og 60&nbsp;km nordaust for Varna. Kysten er bratt med vertikale klipper som stig 70 meter over havet.

Kaliakra er eit naturreservat der ein kan sjå delfinar, skarv og sel. Her ligg òg restane etter festningsmurar, hovudvassrøyr, bad og bustaden til despoten Dobrotitsa i det kortvarige fyrstedøme Karvuna. Vika Bolata med ei lita strand ligg like nord for neset.

## Namn og historie

Namnet «Kaliakra» kjem frå Hellas i mellomalderen. Det er ein kombinasjon av καλός («vakker») og άκρα («nes» eller «festning») og vert vanlegvis omsett som «Vakkert nes»

Kaliakra var åstad for Slaget ved Kaliakra 11. august 1791 under den russisk-tyrkiske krigen 1787-1792.

Det første moderne fyret på Kaliakra vart bygd i 1866 av Compagnie des Phares de l’Empire Ottomane. Det noverande fyrtårnet (eit ti meter høgt sylindrisk mursteinstårn med lanterne og galleri) vart reist i 1901 med ei brennplanhøgd på 68 meter og eit lysglimt kvart femte sekund. Det har òg ein radionavigasjonssendar og ein tåkelur.

## Segner
Den mest populære segna frå staden er den om 40 bulgarske jenter, som knytte håret sitt i ein annan og hoppa i Svartehavet for å unngå å bli teke til fange av ottomanarane. Ein obelisk er reist til ære for denne segna ved inngangen til neset, kalla *Porten til dei 40 jomfruene*

Ei anna segn fortel soga om St. Nikolas, sjømennene sin vernehelgen, som vart jaga av ottomanarane, medan Gud laga jorda under han lenger og lenger uti havet, slik at han kunne rømme, og på denne måten vart neset danna. Helgenen vart til slutt fanga, og i 1993 vart det bygd eit kapell som symbol på grava hans. Eit dervisj kloster skal òg ha vore her under den ottomanske tida, og dette skal visstnok ha bevart leivningane til den muslimske Bektashi-helgenen *Sarı Saltık*.

Ei tredje segn er om Lysimakos, etterfølgjaren etter Aleksander den store, som konfiskerte den kongelege skatten og rømde til Kaliakra. Her omkom han i ein kraftig storm i lag med resten av flåten sin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaliakra|Kaliakra]]» frå ,  den 27. februar 2007.*
Øya St. Anastasia

**St. Anastasia** (bulgarsk Света Анастасия, *Sveta Anastasija*, tidlegare kalla *Bolsjevik*, Болшевик) er ei lita bulgarsk øy i Svartehavet. Ho ligg 1,5 km utanfor kysten nær Tsjernomorets og har eit areal på 0,01 km². Ho er den einaste folkesette øya utanfor den bulgarske svartehavskysten.

Øya har vulkansk opphav.
Ho har både elektrisitet og drikkevatn, og er kalla opp etter det tidlegare nonneklosteret St. Anastasia som låg her. Klosteret vart forlate i 1923, då øya vart omgjort til eit fengsel. 

I 1925 gjorde 43 politiske fangar (kommunistar og antifasistar) leia av Teohar Bakardzjiev opprør og rømde frå øya og vidare til Sovjetunionen. Etter at kommunistane kom til makta i Bulgaria i 1945 blei øya kalla Bolsjevik til ære for dei. Den bulgarske filmregissøren Rangel Valtsjanov baserte filmen sin *On the Small Island* (bulgarsk *На малкия остров*) frå 1958 på denne hendinga.

I dag står det eit fyr på øya, i tillegg til ein pub, ein liten kai og fleire bygningar som gjev husrom til turistar. 
Om sommaren er det fleire daglege avgangar for båtar mellom Burgas og St. Anastaisa.

## Galleri

О-в Света Анастасия.jpg|Strand på øya
File:Saint Anastasia Island lighthouse.jpg|Fyret på øya i 2014
File:Beach and Port at St Anastasia Island, Black Sea, Bulgaria.jpg|Strand og pir på St. Anastasia. I horisonten kan ein sjå Burgas.
Saint Anastasia Island 01.jpg|Sti på øya
Saint Anastasia Island 04.jpg|Klippe


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St. Anastasia Island|St. Anastasia Island]]» frå ,  den 27. februar 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

*Nettstad for turistar
Emine

**Emine** er eit nes ved kysten av Svartehavet i Bulgaria. Det ligg 78 km sør for Varna, 54 km nord for Burgas og 14 km sør for Obzor. Neset dannar det vestlegaste punktet av Balkanfjella. Ein seier at Emineneset er det mest vindfulle i Bulgaria. 

I mellomalderen vart det ei festning kalla *Emona* på Emineneset. Namnet til festninga kom frå *Aemon*, det antikke namnet på Balkanfjella. I dag står berre ruinar igjen etter festninga. Det ligg òg restar av eit kloster og eit fyr her. Landsbyen Emona ligg like i nærleiken.
Båtsaum

**Båtsaum** eller **klinkesaum** vert brukt til å klinke saman båtborda på klinkbygde trebåtar. Han er å få kjøpt både i kopar og galvanisert jern. Før var det vanleg at båtbyggaren smidde saumen sjølv. Saumen vart då ofte oljebrend. Frå 1880-åra var det vanleg å kjøpe maskinprodusert saum. Dei første var svensk-produsert. På tidleg 1890-tal var galvanisert saum i handelen.

Til saumen høyrer ei lita skålforma skive av same metall; roa (fleirtal: rør). Kjøpte roer er runde. Heimesmidde er firkanta. Bordet som skal setjast på vert spent fast med klemmer. Så vert det bora hol for saumen gjennom båe borda. Saumen vert slegen inn frå utsida. Så vert ei ro tredd inn over tynnenden av saumen, og dreva inn ved hjelp av klinkejarnet, som har eit hol som saumen kan gå oppi, samstundes som det vert slege på saumhovudet. Tynnenden av saumen vert så avklipt (eller nykt). Til slutt vert han så klinka mot roa med ein pennhammar. Samstundes vert det  tunge klinkjarnet halde mot saumhovudet. Då vert òg dei samanfesta borda dregne godt og tett saman. Det er vanleg å nytte saum som er 1/2 tomme lenger enn den dobbelte bordtjukna. Ved langsgåande skøytar, skjervingar, vert saumlenda  1/2 tomme lenger enn bordtjukna.

Ein ser ofte at båtsaum vert kalla «båtnagle», eller liknande. Men ein nagle er rund og jamtjukk, medan båtsaumen er kvadratisk og vert tynnare mot spissen. Bruk av nagle eller saum heng saman med ulik dialektbruk.

Ein båtsaum er stivare og ikkje så slank som ein båtspikar.

Den eldste båtsaumen er av jarn. Etter kvart vart han galvanisert. No er det ikkje uvanleg med koparsaum. Det er særleg i båtar der ein legg vekt på utsjånad det vert brukt kopar.

Koparsaum er dyrare enn jarn. Fordi kopar er mjukare og veikare må han stå tettae i båten. Det krev og meir tid å arbeide med koparsaum sidan han er mjukare og toler mindre.

Det kan by på problem å bruke jarn og kopar i same båt. Galvanisk spenning mellom metalla i sjøvatn før til at det minst edle metallet (jarnet), vert meir opptærd.

Stundom kan trenaglar som bind saman band og bord erstattast eller supplerast med ei lang saum, bandsaum. Då kan det brukast ei stor ankerforma ro, nebb-ro, som festar saumen godt til bandet, og hindrar at det klovnar. Då vert saumen gjerne kalla klo-saum.

Nemninga «saum» heng att frå den tid båtborda vart sydde saman, slik det er gjort på Halsnøybåten. Det er eit funn av båtrestar frå før 500, frå Halsnøy i Hordaland.

## Kjelder

*Gunnar Eldjarn og Jon Godal: *Åfjordbåten og Nordlandsbåten * Bind 3.
Øya Belene

**Belene** (bulgarsk Остров Белене, Беленски остров eller Персин, Persin) er den største øya i Bulgaria. Ho er 14,5 km lang og opp til 6 km brei, og ligg midt i elva Donau nær byen Belene. Belene øy er den fjerde største øya i Donau. 

Belene øy er ein del av ei gruppe øyar og Persina naturpark. Her finn ein over 170 artar av sjeldne vassfuglar, som bronseibis, dvergskarv, rosenvarslar, raudhalsgås og andre. 

Øya er kjend for konsentrasjonsleiren som låg her. Denne leiren var operativ frå 1949 til 1959 (med eit opphald i deportasjonar frå 1954 til 1956). Fiendar av kommunistregime i Bulgaria vart sende her for å gjere hardt arbeid. Det er framleis eit fengsel i drift på den vestlege sida av øya, medan den austlege delen er eit naturreservat. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belene Island|Belene Island]]» frå ,  den 27. februar 2007.*
Øya St. Kirik

**St. Kirik** (bulgarsk св. Кирик, *sv. Kirik*) er ei bulgarsk øy i Svartehavet, om lag 400 meter utanfor Sozopol. Ho har eit areal på om lag 7&nbsp;000 m². 

Ein har historiske prov på at det frå 300-talet fvt. til 1. hundreåret fvt. stod ein 13,2 meter høg bronsestatue av Apollon på øya. Ein meiner òg at ein heilagdom for Apollon òg låg her, eller til og med eit tempel. Ein har planar om å reise statuen på ny etter demilitariseringa av St. Kirik øy. 

I 1925 var ein skule for fiskarar og sjømenn bygd på øya, der berre foreldrelause fekk lov å gå. Skulen eksisterte berre om lag 10 år, og i 1936 vart det bulgarske marineakademiet flytta hit. Fram til 2005, då øya vart demilitarisert, var øya eit avgrensa område der bulgarske marineskip ankra opp.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St. Cyricus Island|St. Cyricus Island]]» frå ,  den 27. februar 2007.*
Øya St. Ivan

**St. Ivan øy** (bulgarsk Свети Иван) er den største bulgarske øya i Svartehavet med eit areal på 0,66 km². Ho ligg nær Sozopol, ein by med ei rik historie og ein populær turiststad, og berre eit par meter frå naboøya St. Peter øy.

St. Ivan er kjend for St. Johannes Kloster, som låg her på 1100- til 1300-talet. Kyrkja til klosteret ligg på sørsida av øya og har same namn som klosteret ((*[[Ivan]]* er den bulgarske utgåva av namnet Johannes (eller John)). Kyrkja vart bygd i 1263.

I 1985 vart det starta arkeologiske utgravingar på øya, og i dag kan ein sjå restane etter to kyrkjer, ein kongeleg residens, eit bibliotek, delar av ein festningsmur med ein port og fleire munkeceller. 

I 1884 vart det bygd eit fyr på øya av franske ingeniørar, som peikar utover Burgasbukta, og som framleis er bevart. Restane av eit gamalt romersk fyr frå det 1. hundreåret er òg funne på same stad. 

Øya er òg eit naturreservat der 72 forskjellige fugleartar, som hekkar på berga på og rundt kysten. Tre av desse er utryddingstrua på verdsbasis, medan 15 av dei er utryddingstrua i Europa. St. Ivan er òg busett av andre sjeldne dyreartar, som munkselar. Berga på øya er dekte av svarte blåskjel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St. Ivan Island|St. Ivan Island]]» frå ,  den 27. februar 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av St. Ivan øy på Sozopol.com
Øya Kozloduj

**Kozloduj** (bulgarsk Козлодуй) er den nest største bulgarske øya (etter Belene) i elva Donau. Ho ligg like oppfor landsbyen Kozloduj, er 7,5 km lang og mellom 0,5 og 1,6 km brei med eit areal på 6,1 km².

Øya stig 3-4 meter over elva og er dekt av poppeltre. Av fuglar som hekkar på øya finn ein villgås og villand.

Øya ligg 200 meter frå elvebreidda, og er berre tilgjengeleg via båt. 

## Kjelder
* http://bg.zonebulgaria.com/severozapadna/kozlodui/okolnosti/ 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kozloduy Island|Kozloduy Island]]» frå ,  den 27. februar 2007.*
Øya St. Tomas

**St. Tomas** (bulgarsk св. Тома, *sv. Toma*) eller **Slangeøya** (Змийски остров, *Zmijski ostrov*) er ei bulgarsk øy i Svartehavet, 15 km sør for Sozopol. Ho har eit areal på 3&nbsp;000&nbsp; m² og er del av Ropotamo naturreservat.

St. Thomas er kalla opp etter eit kapell vigd til Apostelen Tomas, som ein gong låg på øya. Det andre namnet, Slangeøya, kjem av dei mange grå vasslangane som finst på øya, og som lever av fisk. 

Øya er den einaste staden i Bulgaria med viltveksande kaktusar. Dei vart tatt med frå Bratislava og planta her etter ordre frå tsar Boris III i 1933. Sidan då har dei spreidd seg og dekt det meste av øya.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:St. Thomas Island|St. Thomas Island]]» frå , den 27. februar 2007.*
Overeitt i navigasjon

Innanfor navigasjon er **overeitt** det som hender når ein navigatør observerer to faste referansepunkt som er på linje med navigatøren. Linja er ei **overeittlinje**. Om navigatøren observerer to posisjoner, til havs vanlegvis to overeittmerke, og desse er i overeitt veit han at han ligg ein plass på denne overeittlinja.

Gode referansepunkt for overeitt må ha ein viss fråstand, jo nærare dei er, jo verre er det å fastsetje om dei er på linje. Navigatøren er òg underlagt vêrforhold og treng gode visuelle tilhøve for å gjere nytte av referansepunkta. 

Eitt anna ord for overeitt kan vere méd. Men méd blir oftast nytta om naturlege merke som er overeitt gjerne for å lokalisere fiskeplassar eller liknande.

## Kjelder
*«Navigational transit» på Engelsk Wikipedia, henta 27. februar 2007
Vardim

**Vardim** (bulgarsk остров Вардим, *ostrov Vardim*) er den tredje største bulgarske øya i Donau, like i nærleiken av landsbyen Vardim i Svisjtov kommune i provinsen Veliko Tărnovo). Ho er del av eit verna våtmarksområde der sjeldne fugleartar hekkar. 

## Biologisk mangfald
Bortsett frå Vardim-eika, ein spesiell hygrofil type sommareik, finst det andre typar eik og alm på Vardim øy, i tillegg til kvitpil, sølvpoppel, svart akasie, svartpoppel og klosterklokke.

Øya er ein av dei fem viktigaste hekkeområda i landet for storskarv, natthegre og skeistork, og dermed eit viktig internasjonalt ornitologisk område. Totalt hekkar 21 fugleartar, som er verna i landet, på øya. Av 75 fugleartar på Vardim er 31 av dei viktige i Europa. Ein kan mellom anna sjå havørn på øya, og fram til 1985 mellom anna bronseibis og dvergskarv.

For å verne den naturlege Vardim-eika og dei mange vadefuglane, vart området eit naturreservat 5. mars 1971. Reservatet dekkjer eit området på 0,718 km², der 0,646 km² er dekt av skog. 2. juli 1998 vart området omkategorisert som eit verna område med eit areal på 0,987 km².

## Kjelder

* birdlife.org

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vardim|Vardim]]» frå ,  den 27. februar 2007.*
Arda i Bulgaria

:*Sjå òg [[Arda i Italia]].*

**Arda** (bulgarsk Арда, gresk Άρδας, *Árdas*) er ei elv som renn i Bulgaria og Hellas. Ho har sitt utspring i Rodopifjella i Bulgaria nær landsbyen Smoljan, og renn 290 km austover forbi Kardzjali og Ivajlovgrad, og så inn i Hellas gjennom nordlege delar av prefekturet Évros, inkludert Kastaniés. Ho munnar så ut i elva Évros (Maritsa), like vest for Edirne i Tyrkia. I den bulgarske delen av elva er det bygd tre demningar med tilhøyrande vasskraftverk, Kardzjalidemningen, Studen Kladenets og Ivajlovgraddemningen. 241 km av elva ligg i Bulgaria, og ho er den lengste elva i Rodopifjella. Brua Djavolski most frå mellomalderen er ei bogebru som kryssar elva 10 km frå Ardino.

Tre gongar i 2005 flauma elva over, særleg i Kastaniés-området, der ho gjorde området om til ein lagune. I lag med Maritsa flauma ho inn i gater og bygningar, slik at fleire menneske vart stranda i heimane sine.
Maiken

**Maiken** og **Majken** er kvinnenamn avleia av Mariken, ei plattysk kjæleform av Maria (sjå dette). Maike er ei nærskyld kortform.

Maiken har i Noreg namnedag 7. juni.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet var lite bruka før 1950, men særleg frå 1985 til 2000 var namnet eit populært døypenamn.

* I folketeljinga frå 1801 var det ingen som vart listeført med dette namnet.
* I 1900 var det éi med namnet Maiken, éi med namnet Majken og éi med namnet Maike.
* I 2007 har vel 1700 Maiken, vel 100 Majken og 27 Maike som første fornamn

## Kjende namneberarar
* Majken Christiansen (f. 1967), dansk jazzvokalist
* Maiken Ahnger, norsk musikar

## Sjå òg:

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Oddmund

**Oddmund** er eit mannsnamn samansett av norrønt *odd* som tyder *spyd* og *–mund* som tyder *vernar*.

Oddmund har i Noreg namnedag 15. juli.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet hadde ein topp på popularitetsbarometeret på 1930-talet.

* I folketeljinga frå 1801 var det ingen som vart listeført med dette namnet.
* I 1900 var det i overkant av 200 som heitte Oddmund, Odmund eller Udmund.
* I 2007 hadde om lag 1800 Oddmund som første fornamn (medrekna nokre få som heiter Odmund eller Udmund)

## Kjende namneberarar
* Oddmund Hoel (1910-1983), norsk stortingsmann (V)
* Oddmund Peder Åkenes (1920-1989), norsk admiral
* Oddmund Jensen (1928-2011), norsk skiløpar og langrennstrenar
* Oddmund Raudberget (f. 1932), norsk teiknar og bilethoggar
* Oddmund Hagen (f. 1950), norsk forfattar

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Torplassen

**Torplassen** er eit lite bustadområde med rekkjehus sør i Trondheim som grensar til Saupstad i sør og vest, Kolstad i nord og jarnbanen i aust. Bustadklyngja er omringa av eit lite skogholt.
Hyposenter

**Hyposenter** eller **hyposentrum** (frå gresk*«hypo»* = under, derunder), også kalla **fokus**, er det punktet i jorda der eit jordskjelv oppstår. Hyposenteret er direkte under episenteret på ei djupne kalla *fokusdjupna*.

Det nøyaktige punktet kan finnast ved analyse av jordskjelvbølgjene som vert registrerte på seismiske stasjonar på jordoverflata. Ofte er det ikkje mogeleg å finne eit nøyaktig hyposenter, fordi det kan vera ein samanhengande og samtidig forskyving langs ei brotlinje. Då peilar ein seg gjerne fram til eit midtpunkt langs linja. 

Punktet der ei bombe eller ein meteoritt eksploderer i lufta, under jordoverflata eller på havoverflata vert av og til kalla *hyposenter*, noko som språkleg sett er feil ordbruk.
Blaise Compaoré

**Blaise Compaoré** () var statsleiaren i Burkina Faso frå 1987 til 2014. Han tok makta i landet i eit blodig kupp der den dåverande presidenten Thomas Sankara blei drepen. 3. oktober 2014 blei han avsett av militæret i landet etter store folkelege protestar mot at han forsøkte å avskaffa avgrensinga av periodar ein president kunne sitja.

Blaise oppretta fleirpartisystem og heldt val i 1991, 1998 og 2005, men sigrane hans i desse vala var ikkje godtekne av opposisjonen fordi dei meinte han fuska med valsystemet.

## Kjelder

*
Olavsmerket

**Olavsmerket** er Den norske kyrkja sitt offisielle våpen, fastsett ved kronprinsregentens resolusjon 28. september 1990. Våpen er i raudt ein gull kløverbladkross 
lagt over to økser med gull skaft og sølv blad som vender utover.
Våpenmotivet, Olavsmerket, er det merket som lenge har vore oppfatta som fellesmerke for Den norske kyrkja.
Den vanlegaste tolkinga er at det universelle kristne symbolet - krossen - er lagt over norske kristne symbol - Heilag-Olavs martyrøkser.

Våpenet kan brukast av offisielle organ i Den norske kyrkja, blant anna på brevpapir. Ved svart/kvitt-trykk nyttar ein ei konturteikning av våpenet.

## Historie
Den eldste bruken av krossen og olavsøksene i segl er kjend frå erkebiskop Gaute (1475-1510) og biskop Holk (1453-83). Den første som nytta merket om lag slik det er i dag, var erkebiskop Erik Walkendorf som var erkebiskop i Nidaros
1510-22.

Ut over 1900-talet diskuterte biskopane i Den norske kyrkja fleire gonger utforming av segl og våpen. Dei har halde på at Olavsmerket er det samlande symbolet for Den norske kyrkja. Krossen er symbolet for den universelle kristne kyrkja. 
Heilag Olavs martyrdød har gjort øksa til symbol for den nasjonale kyrkja i Noreg.

## Martyrsymbol eller maktsymbol?
Olavsmerket syner øksene som drap Olav, ikkje sverdet han sjølv slost med. Men Olav fall i kamp fordi han levde ved sverd, og det er peika på at våpenet til Den norske kyrkja signaliserer institusjonell makt, og kanskje òg valdsbruk.

## Kjelder:
* Forskrift
* Om kyrkjeleg bruk
* Olavsmerkets historie
Saskatchewan

**Saskatchewan** er den midtre av dei tre «prærieprovinsane» i Canada. Dei fleste innbyggjarane bur sør i provinsen. Den største byen er Saskatoon med 235&nbsp;800 innbyggjarar i 2005, følgd av provinshovudstaden Regina (199&nbsp;000 innbyggjarar i 2005). 

Provinsen har fått namn etter elva Saskatchewan, eit creenamn som tyder 'raskt rennande elv (*kisiskāciwani-sīpiy*, i creealfabetet ᑭᓯᐢᑳᒋᐘᓂ ᓯᐱᐩ).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Manitoba

**Manitoba** er den austre av dei tre «prærieprovinsane» i Canada. Landbruk er ein viktig næringsveg her.

Hovudstaden, med over halvparten av innbyggjarane i provinsen, er Winnipeg. Andre viktige byar er Brandon, Thompson, Dauphin, Swan River, Churchill, The Pas, Selkirk, Portage la Prairie, Gimli, Flin Flon, Steinbach, Morden, Virden, Minnedosa, Emerson, Lockport, Neepawa og Winkler.

Ei større gruppe islendingar utvandra til Manitoba på slutten av 1800-talet, og det finst framleis folk som talar islandsk der. På Island blir desse referert til som *vesturíslendingar* (vestislendingar).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Nordvestterritoria

**Nordvestterritoria** (engelsk **Northwest Territories**, ofte forkorta **NWT**; fransk, *les Territoires du Nord-Ouest*) er eit kanadisk territorium. Det har ei flatevidd på 1&nbsp;171&nbsp;918 m², men berre 41&nbsp;861 (2006). Sidan 1967 har hovudstaden vore Yellowknife.

## Historie
Historia til dette kanadiske territoriet blei til i juni 1870 då Hudson's Bay Company overførte Rupert's Land og North-Western Territory til den kanadiske regjeringa. Denne digre regionen omfatta heile det noverande Canada bortsett frå Britisk Columbia, kysten av dei store sjøane, dalen rundt St. Lawrence-elva og den sørlege tredjeparten av Quebec, Maritimes, Newfoundland, Labradorkysten og dei arktiske øyane som no er del av landet. Namnet viser til den nordvestre plasseringa i høve til Rupert's Land.

Etter overføringa blei området gradvis forminska ved at det blei skilt ut mindre provinsar. Manitoba blei til i 1870 som ein liten firkant rundt Winnipeg før det blei utvida til dagens provins i 1881. Då Britisk Columbia blei med i den kanadiske konføderasjonen i 1871 var det allereie blitt lova dei delane av Nortdvestterritoria som låg sør for 60 grader nord og vest for 120 grader vest. I 1882 blei Regina territoriehovudstad, men etter at Alberta og Saskatchewan blei provinsar i 1905 blei Regina i staden provinshovudstad i den nylaga Saskatchewan.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Nunavut

**Nunavut** ('vårt land' på inuittspråket inuktitut) er det største og yngste av territoria i Canada. Det blei delt frå Nordvestterritoria i 1999 medan dei faktiske grensene blei fastlagde i 1993. Territoriet omfattar nesten 25 % av dei kanadiske landområda. 80 % av innbyggjarane er inuittar. Nunavut er det første territoriet der urfolk har fått ei stor grad av sjølvstyre.

Om Nunavut var eit eige land ville det vore det femtande største og hatt den lågaste folketettleiken i verda. Folketalet på berre 30&nbsp;782 er fordelt på eit område like stort som Vest-Europa.

Territoriet omfattar fleire store arktiske øyar, der Baffinøya er den største. Den nordlegaste av dei, Ellesmereøya, ligg berre nokre mil frå nordvestre spissen av Grønland. Nunavut grensar elles til Manitoba i sør, Saskatchewan i sørvest, og Nordvestterritoria både på fastlandet og fleire av øyane. Hovudstaden Iqaluit ligg på Baffinøya. Den nest største byen i territoriet er Rankin Inlet.

Nunavut er delt inn i tre administrative regionar: Kitikmeot, Kivalliq og Qikiqtaaluk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Dungen

**Dungen** er eit band frå Sverige som spela eksperimentell musikk som blanda elementa av svensk folkemusikk og progrocken. Bandet vert fronta av Gustav Ejstes, som har skrive og spelt inn all musikken sjølv. Albumet *Ta det lungt* fekk god kritikk i indierocksirklar, såleis internasjonalt, sjølv om dei syng på svensk.

## Bandmedlemmar
Gustav Ejstes spele alle instrumenta på albuma sine sjølv, men når han spelar konsertar har han med seg,

* Reine Fiske - gitar
* Mattias Gustavsson - bass
* Fredrik Björling - trommer

## Diskografi
### Album
* *Dungen* (2001, Subliminal Sounds)
* *Dungen 2* (2002, Subliminal Sounds)
* *Stadsvandringar* (2002, ASK)
* *Ta det lungt* (2004, Subliminal Sounds)
* *Tio bitar* (2007, Subliminal Sounds)
* *4* (2008, Subliminal Sounds)
* *Skit i allt* (2010, Subliminal Sounds)
* *Allas Sak* (2015, Smalltown Supersound/Mexican Summer)

### EP-ar
* *Tyst Minut* (2005, Subliminal Sounds)
* *Samtidigt* (2009, Kermado)
* *Festival* (2006, Memphis Industries)
* *Sätt att se* (2008, Mexican Summer)
* *Öga, näsa, mun* (2011, Third Man Records)

### Singlane
* *Solen stiger upp* (2002, Dolores Recordings)
* *Stadsvandringar* (2002, Dolores Recordings)
* *Jag vill va´som du/ Har du vart´ i Stockholm?* (2003, Dolores Recordings)
* *Panda* (2005, Memphis Industries)

## Bakgrunnsstoff

* Nettside på svensk og engelsk
* Dungen: Konsertaomtale på Pitchfork (9/29/05)
* Dungen: Pitchfork-intervju
* Memphis Industries
Sølve Stang

**Sølve Stang** ()  er ein norsk journalist. Han har vore tilsett i NRK sidan 1990. Stang har bakgrunn frå *[[Bergens Tidende]]*, *[[Firdaposten]]*, *[[Sogn Dagblad]]*, *[[Bergensavisen]]* og *[[VG]]*.
Kvensk institutt

**Kväänin institutti – Kvensk institutt** er eit norsk najonalt senter for kvensk språk og kultur. Senteret ligg i Børselv i Porsanger kommune. Sentrale arbeidsoppgåver inkluderer utarbeiding av ordbøker og opplæringsmateriell for kvensk. 

Instituttet blei stifta i 2005, og offisielt opna 14. juni 2007. Den første senterleiaren var Silja Skjelnes-Mattila, leiar frå våren 2010 er Hilde Skanke.

Fram til 2025 var det kvenske namnet på Kvensk institutt «Kainun institutti». Omgrepet «Kainu» var då kjent for kvener i Porsanger, men lite nytta om folket eller språket i andre område. I åra som følgde blei «kvääni» meir utbreidd som kvensk omgrep for kvensk språk og kultur, og instituttet vedtok derfor å ta i bruk det meir vidkjende omgrepet.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Stavanger Mållag

**Stavanger Mållag** er eit lokallag av Noregs Mållag i Stavanger, og er med i Rogaland Mållag. Laget vart skipa i 1957. Leiar er Vidar Lund (2009).

## Bakgrunnsstoff
* Stavanger Mållag  på http://www.riksarkivet.no
* Stavanger Mållag på http://www.nm.no
Dragon Ball

**Dragon Ball** er ein japansk teikneserie (manga) skriven og teikna av den japanske teikneserieskaparen Akira Toriyama. Kort fortalt handlar serien om ein kampsportkyndig gut, Son Gokū, og livet og opplevingane hans mens han trener seg stadig sterkare.

Dragon Ball vart originalt trykt i det japanske teikneseriebladet *[[Shonen Weekly Jump]]* mellom 1984 og 1995 i vekentlege kapittel på om lag 15 sider kvar. Serien vart tidleg ein stor suksess og er ein av Japans mest selde teikneseriar nokonsinne. 

Etter utgjevingane i Shonen Weekly Jump har serien vorte samla i pocketbøker — noko som er vanleg for populære mangaseriar - og består av til saman 42 bøker. Berre i Japan har Dragon Ball selt 120 millionar pocketbøker. Dette tilsvarar omtrent éi bok per japanar. I Noreg vart den første av pocketbøkene omsett og gjeve ut av Schibstedforlaga i mars 2003 som vedlegg til Pondus nr. 3 2003, og det blir gjeve ut ei ny bok i månaden.
Al Capone

**Alphonse Gabriel Capone** (), best kjend som **Al «Scarface» Capone**, var ein vidgjeten amerikansk gangster i 1920- og 1930-åra.

Al Capone vart fødd og oppvoksen i Brooklyn i New York. Foreldra hans var italienske immigrantar. Her var han involvert i mindre, kriminelle aktivitetar og fekk det barberbladsåret som seinare gav han kallenamnet «Scarface». På veg opp karrierestigen i den kriminelle underverda flytta han til Chicago.

Capone bygde opp «verksemda» si fram til han vart dømd for skattesvindel og fengsla i Alcatraz, òg kalla «The Rock», der han sat i 11 år.

Capone har vorte portrettert på film av ei lang rekke skodespelarar, mellom andre Wallace Beery, Paul Muni, Barry Sullivan, Rod Steiger, Neville Brand, Jason Robards, Ben Gazzara og Robert De Niro.

## Kjelder
Emergens

**Emergens** er prosessar der eit komplekst mønster vert forma ut frå samspelet mellom enkle strukturar eller handlingar.

Ofte kan eit system som er enkelt på mikroskopisk nivå resultere i stor kompleksitet på makroskopisk nivå, og ein seier då at makroeigenskapane emergerer frå mikroeigenskapane. Eit døme er ein finansiell marknad, der avgjerder og handlingar frå særskilde aktørar følgjer eit veldefinert handlingsmønster. Dette resulterer i ei ikkje-triviell og uføreseieleg priskurve. Andre område der emergens har stor betydning er innan fyskaliske og biologiske system.
Socialisternes March

** Socialisternes March** er ein sosialistisk kampsong frå nyttår 1871 av diktaren Ulrich Peter Overby og med musikk av organisten Christian Joseph Rasmussen, begge frå Danmark. Songen vart skriven til den nystifta danske avdelinga av Den internasjonale arbeidarsamanslutninga. Rasmussens melodi var opphavleg komponert til ein katolsk song, men har frå 1872 vore knytt til teksten nedanfor.

Songen er gått inn i blant dei tradisjonelle arbeidarsongane både i Danmark og i Noreg.

## Tekst
**Socialisternes March**

Snart dages det, brødre, det lysner i øst,

til arbejdet fremad i kor!

Man håner den fattiges eneste trøst:

Vor ret til at leve på jord.

Man deler vor frihed, beskærer vort brød.

Til arbejdet, liv eller død!

Årtusinders åg på vor nakke blev lagt,

vi bar det og tav i vor nød,

men er vi de mange, så være det sagt:

Vi fordrer det daglige brød.

Samdrægtige går vi i sorg og i nød

til arbejdet, liv eller død!

Til trælle i sind og til slaver af guld

den voksende slægt fostres frem,

og jorden så aldrig så usselt et kuld

som det, der på den nu har hjem,

thi lykken må visne ved tryglen om brød.

Til arbejdet, liv eller død!

Vor arne er kold, og vort hjem kun et skjul

for trængsler og tvedragt og savn,

vor idræt man fængsler i bur som en fugl

og kaster foragt på vort navn.

Os levnes kun hadets den ulmende glød.

Til arbejdet, liv eller død!

Rigmændene fodres ved arbejder-slid,

og præsterne fører os frem

til pøle af svovl på den yderste tid,

om ikke vi ofrer til dem.

Vi bygger en guldgrav, tyranner! for brød.

Til arbejdet, liv eller død!

Det knager i samfundets fuger og bånd,

lad falde, hvad ikke kan stå!

Men ræk mig, o broder, din barkede hånd,

før i løgn og i sult vi forgå,

en bygning vi rejser til skærm i vor nød,

til arbejdet, liv eller død!

## På versveven
* Melodi

* Kjelde: Dansk Wikipedia