open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kvintett for piano og horn av Mozart

**Kvintett i Ess-dur for Piano og Horn**, K. 452, vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart og gjort ferdig den 30. mars 1784. Stykket hadde premiere to dagar seinare i Det keisarlege og kongelege hoffteateret i Wien. Kort tid etter premieren skreiv Mozart til faren at «eg reknar det som det beste eg har skrive i livet mitt». Stykket er skrive for piano, obo, klarinett, valthorn og fagott. Det består av tre satsar: 
#Largo - Allegro moderato
#Larghetto
#Allegretto 
Denne strukturen liknar ein typisk sonate. 

Stykket var til inspirasjon for Kvintett i Ess for piano og horn, Op. 16, av Ludwig van Beethoven, som komponerte denne hyllesta i 1796. Begge nyttar same instrumentering. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quintet for Piano and Winds (Mozart)|Quintet for Piano and Winds (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Kegelstatt-trioen

**Kegelstatt-trioen** (K. 498), òg kalla **Trio for [[klarinett]], [[bratsj]] og [[piano]] i [[Ess-dur|Ess]]**, er eit musikkverk av Wolfgang Amadeus Mozart.

Mozart skreiv pianotrioen i Wien den 5. august 1786. Verket var dedisert til Franziska Jacquin (1769–1850), ein student av Mozart. 

Det tyske ordet *Kegelstatt* tyder 'kjeglestad', og Mozart skreiv at han komponerte dei 12 duettane for valthorn (K.&nbsp;487) medan han spelte kjegler. 
Trioen vart først framført i heimen til Jacquin med Anton Stadler på klarinett, Mozart på bratsj og Franziska Jacquin på piano.  På Mozart si tid var klarinetten eit relativt nytt instrument. 

Trioen vart publisert i 1788 av Artaria. Ingen komponist før Mozart hadde skrive for denne instrumentkombinasjonen.



Frå tredje satsen.


Trioen består av tre satsar: 
*I. Andante
*II. Menuetto
*III. Rondeaux: Allegretto

## Skildring
Førstesatsen er ikkje den tradisjonelle Allegro-opningssatsen, men ein meir tankefull Andante. Dette blir følgt av andre sats, ikkje den tradisjonelle sakte satsen, men ein moderat menuett, og den siste satsen, sjølv om han er livleg, er ikkje den vanlege allegroen. Kontrastane i tempo i denne komposisjonen er dermed ikkje så sterke som i dei fleste klassiske pianotrioar, men dei ulike instrumenta skapar likevel nok kontrastar.

Musikologen Alfred Einstein vurderte verket særs høgt og rekna det blant Mozart sine «største» kammermusikkverk i form av pianotrioar. Han skildra det som eit «djupt personleg verk», skrive spesielt for Franziska, «lekamleggjeringa av intimitet, kjærleik, venskap og inspirasjon», understreka av hovudtonearta i Ess-dur, som lekamleggjeringa av «hjarteleg venskap». For musikkforskaren Irina Yakushina gir klarinettane i musikken ei særskild dagdrøyming og sensualitet.

Om instrumenteringa: Trioen er den første komposisjonen nokosinne for desse tre instrumenta. Mozart gjev kvart instrument same status og kvart enkelt instrument skil seg òg ut som eit soloinstrument. «Tre instrument er fordjupa i ein sjølvgløymt samtale på lik linje: nokre gangar munter, nokre gangar alvorleg, men alltid full av kjærleik.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kegelstatt Trio|Kegelstatt Trio]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 

## Bakgrunnsstoff
*
*''Trio for clarinet, viola & piano in E-flat major'' ("Kegelstatt"), K. 498. Classical Work Reviews. All Media Guide, 2006. Answers.com

* Andante (4.4 MB), Menuetto (4.1 MB), Rondeaux (5.9 MB), mozart-archiv.de (arkiverte nettsider)
* Analyse av Edward Klorman: annoterte notar og videoversjon
* Video med Jörg Widmann
Anne Karin Fonneland

**Anne Karin Fonneland** () er ein norsk forfattar frå Sunde i Sunnhordland. Ho skriv prosa, lyrikk og sakprosa. 

Ho debuterte i 1996 med diktsamlinga *Marmormjølk*, og har sidan skrive fleire diktsamlingar, roman og barnelitteratur. Fonneland har studert psykologi, samfunnsvitskaplege fag og litteraturvitskap.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*
*2024 -  Sognerosa:roman(Bergen: Kapabel).ISBN978-82-8163-314-8

### I bøker - eit utval
* 
* 
* 
* 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Anne Karin Fonneland hjå Nasjonalbiblioteket
* Presentasjon av Anne Karin Fonneland på nettstaden til Bergen Offentlige Bibliotek
Pianokvartett nr. 1 av Mozart

**Pianokvartett nr. 1 i g-moll**, K. 478, av Wolfgang Amadeus Mozart vert rekna som det første store stykket for pianokovartett i kammermusikken.

Mozart fekk ei bestilling på tre kvartettar i 1785 frå forleggaren Franz Anton Hoffmeister. Hoffmeister meinte at denne kvartetten var for vanskeleg og at publikum ikkje kom til å kjøpe han, så han ønskte ikkje resten av settet frå Mozart. Ni månader seinare komponerte Mozart likevel ein andre kvartett i 
Ess-dur, K. 493, likevel.

Frykta Hofmeister hadde om at verket var for vanskeleg for amatørar kom til syne i ein artikkel i *Journal des Luxus und der Moden* i Weimar i juni 1788. Artikkelen hylla Mozart og verket hans, men meinte det var altfor vanskeleg for amatørar.

## Satsar
Verket har tre satsar: 
*I. Allegro, i g-moll
*II. Andante, i H-dur
*III. Rondo (Allegro), i G-dur

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Quartet No. 1 (Mozart)|Piano Quartet No. 1 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* Performance of Piano Quartet No. 1 by the Nash Ensemble from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Pianokvartett nr. 2 av Mozart

**Pianokvartett nr. 2 i Ess-dur**, K. 493, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven etter at Franz Anton Hoffmeister gav Mozart fri frå bestillinga om å skrive tre pianokvartettar.

Mozart fekk ei bestilling på tre kvartettar i 1785 frå forleggaren Franz Anton Hoffmeister. Hoffmeister meinte at G-moll-kvartetten (K. 478) var for vanskeleg og at publikum ikkje ville kjøpe det, så han frigav Mozart frå resten av avtalen. Ni månader seinare skreiv Mozart likevel denne kvartetten.

## Satsar
Verket har tre satsar
*I. Allegro, 4/4
*II. Larghetto, 3/8, Ass-dur
*III. Allegretto

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Quartet No. 2 (Mozart)|Piano Quartet No. 2 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Sokhós

**Sokhós** (gresk Σοχός) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Sokhós inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Langadás.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Sokhós 3&nbsp;987&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1&nbsp;979&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Zaglivéri

**Zaglivéri** (gresk Ζαγκλιβέρι) er ein distriktsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Zaglivéri var hovudsete i den tidlegare kommunen Kallíndia, som no er ei kommunaleining i kommunen Langadás..

## Referansar
Vertískos i Thessaloníki

**Vertískos** (gresk Βερτίσκος) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Vertískos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Langadás.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Vertískos 1&nbsp;644&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 409&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Óssa i Thessaloníki

**Óssa** (gresk Όσσα) er ein landsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Óssa var hovudsete i den tidlegare kommunen Vertískos, som no er ei kommunaleining i kommunen Langadás.

## Referansar
Sarah Dawn Finer

**Sarah Dawn Finer** () er ein svensk songar, låtskrivar og skodespelar.

## Melodifestivalen
Finer deltok i den fjerde deltevlinga i Melodifestivalen 2007 med songen «I Remember Love». Ho gjekk vidare til finalen der ho enda på fjerdeplass.

To år seinare deltok ho i den fjerde deltevlinga i Melodifestivalen med songen «Moving On» og gjekk vidare til andresjansen. Frå andresjansen gjekk ho vidare til finalen der ho enda på sjetteplass.

I finalen i Eurovision Song Contest 2009 las ho opp røystene frå Sverige. I SVT-programmet Inför Eurovision Song Contest 2011 var ho ein av dei fem i juryen som forhandsgranska og diskuterte bidraga i Eurovision Song Contest 2011.

Våren 2012 var ho programleiar for Melodifestivalen saman med Helena Bergström og Gina Dirawi. Som pausenummer i den fyrste deltevlinga framførte ho «Hela Sveriges fest» saman med dei to andre programleiarane. I den fjerde deltevlinga framførte ho ein eigen versjon av songen *[[The Hunter]]* saman med Stenhammarkvartetten som pausenummer.

## Diskografi
### Album
* 2007: *A Finer Dawn*
* 2009: *Moving On*
* 2010: *Winterland*
* 2011: *En riktigt god jul* (med Malena Ernman)
* 2012: *Sanningen kommer om natten*
* 2014: *Vinterland*

## EP
* 2005: *[[EPen Sarah Dawn Finer|Sarah Dawn Finer]]*

## Singlar
* 2007: *[[I Remember Love]]*
* 2007: *[[Stay av Sarah Dawn Finer|Stay]]*
* 2007: *[[A Way Back to Love]]*
* 2007: *[[Stockholm By Morning]]*
* 2008: *[[Does She Know You]]*
* 2009: *[[Moving On]]*
* 2010: *[[Kärleksvisan]]*
* 2010: *[[I'll Be Your Wish Tonight]]*
* 2011: *[[Sometimes it Snows in April]]*
***Is Anybody There - duett med Samuel Ljungblad*
*2012
***Nu vet du hur det känns*
***Balladen om ett brustet hjärta*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sarah Dawn Finer|Sarah Dawn Finer]]» frå ,  den 1. mars 2012.*
Rendína i Thessaloníki

**Rendína** (gresk Ρεντίνα) er ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Rendína inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vólvi..

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Rendína 4&nbsp;874&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 115&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Stavrós i Thessaloníki

**Stavrós** (gresk Σταυρός) er ein distriktsby som er hovudsete i kommunen Vólvi i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas.

## Referansar
Klarinettkvintett av Mozart

**Kvintett for klarinett og strykarar**, K. 581, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1789 for klarinettisten Anton Stadler. Ein klarinettkvintett er eit verk for ein klarinett og ein strykekvartett (to fiolinar, ein bratsj og ein cello). Sjølv om han opphavleg vart skriven for bassettklarinett, vert det nesten alltid spelt på ein klarinett i A eller B. Det var den einaste klarinettkvintetten Mozart gjorde ferdig og eit av dei tidlegaste og mest kjende verka for instrumentet. Det er usedvanleg populært i dag på grunn av den lyriske melodien med den andre satsen som mest kjend. 

Eit fragment av partituret finst for ein andre (kanskje den første) klarinettkvintett i B. 

Komponisten indikerte at verket var ferdig den 29. september 1789. Kvintetten vert stundom kalla Stadlerkvintetten, sidan Mozart kalla han dette i eit brev frå april 1790. 

## Struktur
Verket består av fire satsar: 
#Allegro, 4/4
#Larghetto, 3/4 i D-dur
#Menuetto — Trio I — Trio II, 3/4 (Trio I i a-moll)
#Allegretto con Variezioni, 2/2

Det er fleire likskapar mellom denne kvintetten og Klarinettkonserten. Begge er i A-dur og vart skriven for same solist, Anton Stadler. Mozart skreiv òg ein trio for klarinett, bratsj og piano for Stadler, den såkalla *[[Kegelstatt-trioen]]*, i 1786.

I lag med Klarinettkonserten, vert Klarinettkvintetten til Mozart rekna som favorittmusikken til pave Benedikt XVI.

Kvintetten vart nytta i «Goodbye, Farewell and Amen», den aller siste episoden av fjernssynsserien *[[M*A*S*H]]*. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Clarinet Quintet (Mozart)|Clarinet Quintet (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Einstein, Alfred. translated by Mendel, A. and Broder, N. *Mozart, his character, his work.* Dover Publications paperback 1972 republication of 1945 Oxford University Press edition . ISBN 978-0195007329.


## Bakgrunnsstoff
*
*
*.
*Student recording by Umesh Shankar
*Sound clip at Encarta  (Archived 2009-10-31)
*Music of Reed at Closed End

* , 2. sats; 3. sats og  4. sats framført av Vlad Weverbergh (historisk bassettklarinett) og Terra Nova Collective
Serenade nr. 6 av Mozart

**Serenade for orkester nr. 6 i D-dur** K. 239, *Serenata notturna*, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i Salzburg i 1776.  Far til Mozart, Leopold Mozart, skreiv tittelen og januar 1776 som dato på det originale manuskriptet.

Verket har tre satsar: 

*Marcia (maestoso)
*Minuetto
*Rondo (allegretto)

Verket er instrumentert for 

*To små orkester
**1. fiolin (solist), 2. fiolin (solist), 1. bratsj, kontrabass
**1. fiolin, 2. fiolin, 2. bratsj, cello, paukar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 6 (Mozart)|Serenade No. 6 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
Serenade nr. 7 av Mozart

**Serenade for orkester i D-dur**, K. 250, populært kalla **Haffnerserenaden**, er ein serenade av Wolfgang Amadeus Mozart kalla opp etter Haffnerfamilien. Venen til Mozart, Sigmund Haffner den yngre, bestilte serenaden for å nyttast i festlegheitane før bryllaupet til syster hans Marie Elisabeth Haffner og hennar Franz Xaver Spaeth. Serenaden vart først spelt 21. juli 1776, kvelden før bryllaupet. Verket har åtte satsar: 

*I.   Allegro maestoso - Allegro molto  
*II.   Andante   
*III.  Menuetto  
*IV.   Rondeau: Allegro   
*V.    Menuetto galante   
*VI.   Andante
*VII.  Menuetto 
*VIII. Adagio - Allegro assai

Den andre, tredje og fjerde satsen er dominert av solofiolinar. Rondoen (fjerde satsen) har vorte arrangert for solofiolin og vert nytta som eit populært virtuosstykke. 

Ei typisk framføring varer 55 minuttar. 

## Sjå òg
*Haffnersymfonien, K. 385, eit anna stykke bestilt av Haffner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 7 (Mozart)|Serenade No. 7 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*Program notes on the Haffner Serenade for its performance by the New York Philharmonic
Serenade nr. 4 av Mozart

**Serenade nr. 4 i D-dur**, K. 203/189ba vart skriven i august 1774 av Wolfgang Amadeus Mozart for seremoniar ved Universitetet i Salzburg.  Han har kallenamnet **Colloredo** etter vernaren til Mozart, grev Hieronymus von Colloredo.  Verket er særs likt K. 204-serenaden komponert for Salzburg sommaren etter. 

## Struktur
Serenade er instrumentert for to oboar (dobla av fløyter), fagott, to horn, to trompetar og strykarar. Verket har sju satsar:

#Andante maestoso - Allegro assai
#
#Menuetto
#
#Menuetto
#
#Menuetto
#Prestissimo

Marsj i D, K. 237/189c, vart nytta som introduksjon eller avslutning for dette verket.

Den andre, tredje og fjerde satsen har alle ein dominerande solofiolin, slik at ein har ein fiolinkonsert på tre satsar inne i serenaden. 

Som med dei fleste av orkesterserenadane hans, vart det arrangert ein symfoni av delar av serenaden. «Serenadesymfonien» for dette verket bestod av sats ein, seks, sju og åtte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 4 (Mozart)|Serenade No. 4 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Serenade nr. 5 av Mozart

**Serenade nr. 5 i D-dur**, K. 204/213a vart skriven 5. august 1775 av Wolfgang Amadeus Mozart for seremoniar ved Universitetet i Salzburg. Verket er særs likt K. 203-serenaden komponert for Salzburg sommaren før. 

## Struktur
Serenaden er skriven for to oboar (doble av fløyter), fagott, to horn, to trompetar and strykarar. Verket består av sju satsar:

#Allegro assai, 4/4
#Andante moderato i A-dur, 3/4
#Allegro i A-dur, 2/2
#Menuetto & Trio, 3/4
# i G-dur, 2/4
#Menuetto & Trio, 3/4
#Andantino Grazioso, 2/4 — Allegro, 3/8

Marsj i D, K. 215/213b, vart nytta som introduksjon eller avslutning for dette verket.

Den andre, tredje og fjerde satsen består av dominerande solofiolin, og dannar ein tre satsar lang fiolinkonsert inne i serenaden. Dette vart òg gjort for K. 203-serenaden året før. Mozart spelte truleg solofiolinen sjølv.

Som med dei fleste orkesterserenadane hans, vart det arrangert ein symfoni av satsane i serenaden. «Serenadesymfonien» for dette verket bestod av sats 1, 5, 6 og 7.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 5 (Mozart)|Serenade No. 5 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Kungälv

**Kungälv** er ein svensk by i Västra Götaland i Bohuslän. Byen er administrasjonssenter for Kungälvs kommun. Det er den sørlegaste byen i Bohuslän, grunnlagt i 1612 som erstatning for 1100-talsbyen *Konungahelle*, seinare *[[Konghelle]]*, som låg lenger vest, kanskje der Ytterby ligg i dag. Kungälv er den viktigaste tettstaden i Kungälvs kommune. Byen ligg ved Nordre älv der denne skil lag med Göta älv, og han vert delt av E6.

Kommunen har 37 191 innbyggjarar (2001). Byen har 20 500 innbyggjarar.

Kungälv vart flytta av kong Christian IV til *Bagaholmen*, no *Fästningsholmen*, inntil Båhus festning. Sidan har han ekspandert vestover langs Västra gatan, som er kjend for sin godt verna småbybusetnad. Det moderne sentrumet til byen blir kalla på folkemunne *Västra tullen*, sidan det opphavleg låg ved bygrensa mot vest. Tettstaden har enno å ekspandere vestover og har vekse saman med stasjonsbyen Ytterby, som ligg ved Bohusbanan.

Omkring 1900 vart Kungälv styrkt som sentrum for dei kringliggande landkommunane med lenssjukehus og gymnas. Frå 1970-talet minka Kungälvs rolle som skulesenter for nabokommunane.

Kungälvs industriepoke byrja i 1875 med eit glassverk, som vart nedlagt i 1956. Göteborgs kexfabrik blei etablert i Kungälv i 1888. Mellom 1909 og 1982 laga ABC-fabrikerna (AB Bröderna Claesson) sportsutstyr, mellom anna skeiser.

## Historie
Konghelle var ein av dei viktigaste byane i Noreg i mellomalderen, grunnlagt truleg i 1080. Islandske sagaskrivarar på 1300-talet rekna byen som kjøpstad alt på 900-talet. Kong Sigurd Jorsalfare gjorde byen til residensby då han vende heim i 1111, ei rolle byen hadde inntil slutten av 1150-talet. Byen låg 3 km vest for dagens Kungälv. I 1135 vart byen overfalle og brunne av venderane. Byen vart bygd opp att og vart ståande heilt fram til svenskane brann han i 1612. Kong Christian IV avgjorde då, på grunn av dei stadige svenske herjingane, å flytte byen nærare Båhus festning, til staden der Kungälv ligg i dag.

Uttala av stadnamnet lokalt er Kongell, ein uttale som òg samsvarar med skriftbiletet på 1600-talet. Etter flyttinga i 1612 vart bynamnet oftast skriven *Kongelf*, truleg fordi opphavet til namnet var gløymt, og fordi uttala gjorde at ein misoppfatta det som avleidd av elva. Den noverande skrivemåten vart teke i bruk etter at Båhuslen blei avstått til Sverige i 1658. Den tidlegare bygrunnen inngår i ein gardseigedom, Kastellegården.

## Sjå òg
* Konghelle

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kungälv|Kungälv]]» frå ,  den 3. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Flo, Berit Synnøve. *Det norske Båhuslen og Noregs ukjende hovedstad Konghelle (Kungälv) : ein historisk og kulturell oppdagelsesreise* (Andresen & Butenschøn, 2005)
*Vigerust, Tore Hermundsson. *Kastelle kloster i Konghelles jordegods ca. 1160 – 1600* (Upublisert hovedoppgave i historie, våren 1991)


## Bakgrunnsstoff
*Kungälvs-Posten
*Henrik Wergelands dikt om Konghelle
Serenade nr. 10 av Mozart

**Serenade nr. 10 for blåseinstrument** i B-dur, K. 361/370a, er ein serenade av Wolfgang Amadeus Mozart skriven for tretten instrument (tolv blåseinstrument og kontrabass). Stykket vart truleg komponert i 1781 eller 1782 og vert ofte kalla «Gran Partita». Verket har sju satsar.

Verket er instrumentert for to oboar, to klarinettar, 2 bassetthorn, 2 fagottar, 4 valthorn og kontrabass. Kontrabassen vert stundom erstatta av kontrafagott.

## Satsar
Serenade har sju satsar:

*I. Largo. Molto Allegro
*II. Menuetto
*III. Adagio
*IV. Menuetto. Allegretto
*V. Romance. Adagio
*VI. Tema con variezioni
*VII. Finale. Molto Allegro

Serenaden er vorte nytta i filmen *[[filmen Amadeus|Amadeus]]* frå 1984, når Antonio Salieri først møter Mozart, i ein episode av *[[How I Met Your Mother]]* og i filmen *[[filmen Bright Star|Bright Star]]* frå 2009. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 10 (Mozart)|Serenade No. 10 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
*Mozart's Manuscript (K. 361) at the Library of Congress I:p.&nbsp;1, II:p.&nbsp;25, III:p.&nbsp;34, IV:p.&nbsp;44, V:p.&nbsp;52, VI:p.&nbsp;62, VII:p.&nbsp;81
*
Trollhättan

**Trollhättan** er ein svensk by som ligg i lenet (fylket) Västra Götaland, i landskapet Västergötland. Trollhättan, tidlegare kalla *Stora Edet*, er administrasjonssentrum i Trollhättans kommun. Byen fekk bystatus så seint som i 1916 og har  (2009) innbyggjarar. Arbeidsløysa i byen er i 2005 på 10,3%, noko som er blant det høgaste i Göteborgsregionen.

## Næringsliv
Dei to to største føretaka i Trollhättan er Saab Automobile AB og Volvo Aero Corporation med til saman drygt 10&nbsp;000 tilsette. Filmindustri er ei ny verksemd som held på å vokse fram i Trollhättan, «Trollywood». Hos Film i Väst vert omtrent halvparten av all svensk langfilm spelt inn. Innovatum Kunskapens Hus, som blei innvigd i 1998, er ein ny møteplass for innovasjonar.

## Attraksjonar
Natur- og kulturmiljøet i Göta älvs foss- og sluseområde med sluser frå 1800, 1844 og 1916 er ein turistattraksjon av internasjonal klasse. Her er fossen Trollhättefalla og Trollhätte kanal. Av andre attraksjonar kan nemnast SAAB-museet og Carl Johans Torg.

## Media
### Avis
* Trollhättans Tidning, (1906 – 2004).
* TTELA sidan 4. desember 2004 etter samanslåing av Elfsborgs Läns Allehanda og Trollhättans Tidning

### Radio/TV
* Radio Trollhättan – Trollhättans Närradioförening (TNRF), 90,6&nbsp;MHz
* Radio Väst (SR P4)
* TV Fyrstad

## Utdanningsinstitusjonar
Högskolan Väst (HV) (før 1. januar 2006 kjend som *Högskolan i Trollhättan/Uddevalla*, *HTU*) har spesialisert seg på teknisk utdanning, og samarbeider med Saab og Volvo Aero.

Trollhättan har òg fleire frittståande grunnskular, samt gymnas. Dei to største grunnskulane er Fridaskolan og Nya skolan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trollhättan|Trollhättan]]» frå ,  den 4. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Trollhättan by
Serenade nr. 9 av Mozart

**Serenade for orkester nr. 9 i D-dur** K. 320, *[[Posthorn]]*, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i Salzburg, i 1779. Manuskriptet er datert 3. august 1779 og var meint som seremonimusikk ved Universitetet i Salzburg det året.

Serenaden er instrumentert for to fløytear, flautino, 2 oboar, 2 fagottar, 2 valthorn, 2 trompetar, posthorn, pauke og strykarar. Verket har sju satsar: 

# Adagio maestoso - Allegro con spirito
# Minuetto
# Concertante: Andante grazioso i G-dur
# Rondeau: Allegro ma non troppo  i G-dur
# Andantino i D-moll
# Minuetto - Trio 1 & 2
# Finale: Presto

Concertanten og rondoen er dominert av fløyte og obo. 

Den første trioen av den andre menuetten består av ein soloflautino (eller piccolo) spelt over strykarar. Den andre trioen i den andre menuetten har ein solo for posthorn og dette har gjeve serenaden kallenamnet sitt. 

Ei typisk framføring varer om lag 42-45 minuttar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 9 (Mozart)|Serenade No. 9 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Serenade nr. 12 av Mozart

**Serenade nr. 12 for blåseinstrument i c-moll** K. 388/384a, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1782 eller 1783.  Verket vert stundom kalla «Nacht Musique».  I 1787 transkriberte Mozart verket for bratsjkvintett. Denne transkripsjonen fekk namnet Strykekvintett, K. 406/516b.

Serenaden er instrumentert for to oboar, to klarinettar, to valthorn og to fagottar.

Verket har fire satsar:

#Allegro, C-moll, 4/4
#Andante, Ess-dur, 3/8
#Menuett & Trio, C-moll og C-dur, 3/4
#Allegro, C-moll, 2/4

Menuetten er ein kanon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 12 (Mozart)|Serenade No. 12 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
*
Serenade nr. 11 av Mozart

**Serenade nr. 11 for blåseinstrument i Ess-dur** K. 375, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart, den 15. oktober, 1781, for St. Theresa-dagen.

Den originale versjonen av serenaden er instrumentert for to klarinettar, to valthorn og to fagottar. Mozart endra seinare instrumenteringa og la til to oboar.

Verket har fem satsar:

#Allegro maestoso
#Menuetto
#Adagio
#Menuetto
#Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serenade No. 11 (Mozart)|Serenade No. 11 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
*
*
Serenade nr. 3 av Mozart

**Serenade nr. 3 for orkester i D-dur**, K. 185, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1773. Stundom vert verket kalla **Antretterserenaden**. Truleg vart verket komponert som ein orkesterserenade til familievenen Judas Thaddäus Antretter.

Verket har åtte satsar: 
# Allegro assai 
# Andante 
# Allegro 
# Menuetto & Trio 
# Andante grazioso 
# Menuetto & Trio 1, 2 
# Adagio 
# Allegro assai

## Kjelder
*allmusic.com
Gina Dirawi

**Gina Dirawi** () er ein svensk skribent, programleiar og komikar. Ho vart kjend for sine humoristiske rollefigurar i videobloggar og for ulike programleiaroppdrag på radio og fjernsyn.

## Melodifestivalen
Våren 2012 var Dirawi programleiar for Melodifestivalen saman med Sarah Dawn Finer og Helena Bergström. Som pausenummer i den fyrste deltevlinga framførte ho songen «Hela Sveriges fest» saman med dei to andre programleiarane. Ho var den fyrste programleiaren for Melodifestivalen som er fødd på 1990-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gina Dirawi|Gina Dirawi]]» frå ,  den 1. mars 2012.*
Divertimento nr. 11 av Mozart

**Divertimento nr. 11** eller **Divertimento i [[D-dur|D]]**, K.&nbsp;251, er eit musikkverk av Wolfgang Amadeus Mozart. Det vart skriven i juli 1776 i Salzburg, kanskje for namnedagen til syster til Mozart, Nannerl den 26. juli eller bursdagen hennar den 30. juli. Verket er instrumentert for obo, to valthorn, to fiolinar, bratsj og kontrabass.

## Satsar
Verket har seks satsar:
#Molto allegro
#Menuetto
#Andantino
#Menuetto (Tema con variezioni)
#Rondo (Allegro assai)
#Marcia alla francese

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Divertimento No. 11 (Mozart)|Divertimento No. 11 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Divertimento

**Divertimento** (frå italiensk *divertire* - å underhalde; fleirtal: divertimenti) er eit instrumentalstykke, ofte med mange satsar - frå ein til ni er vanleg, men det finst minst ein divertimento med tretten satsar. Divertimenti har gjerne ein underhaldande og munter karakter, ofte spelt som «taffelmusikk» eller utandørs. Fram til slutten av 1700-talet var divertimenti populære ved europeiske hoff. Ein av dei mest kjente komposisjonane er Wolfgang Amadeus Mozart sin  *Divertimento i F-dur*, KV 138. Av andre komponistar som skreiv divertimenti finn ein Leopold Mozart, Carl Stamitz, Joseph Haydn og Luigi Boccherini.

På 1800-talet vart divertimentoen umoderne, men nokre komponistar på 1900-talet har teke i bruk forma, som til dømes Béla Bartók  med *Divertimento for strykeorkester* og Leonard Bernstein med *Divertimento for Symphonic Band*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Divertimento|Divertimento]]» frå ,  den 1. mars 2012.*
Ein musikalsk spøk

***Ein musikalsk spøk*** (tysk *Ein musikalischer Spaß*) K. 522, (Divertimento for to horn og strykekvartett) er eit klassisk verk av Wolfgang Amadeus Mozart. Komponisten skreiv dette inn i hans *Verzeichnis aller meiner Werke* den 14. juni 1787. Musikken var med vilje skriven for å vere morosam, som ein særs påtrengande klossete, mekanisk og overrepeterande komposisjon, med passasjar som vart skrivne for å etterlikne effektane av unøyaktig nedskrivne notar og dårleg framføring.

## Struktur

Stykket består av fire satsar:
# Allegro. (i sonateform)
# Menuetto og Trio.
# Adagio cantabile.
# Presto. (Sonate-rondo-form)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:A Musical Joke|A Musical Joke]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*Recording of ''A Musical Joke'' 
*
Ájos Jeórjos i Thessaloníki

**Ájos Jeórjos** (gresk Άγιος Γεώργιος) er ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Ájos Jeórjos inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Vólvi.

## Referansar
Serenade nr. 1 av Mozart

**Serenade nr. 1 for orkester i D-dur**, K. 100, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1769. Stundom vert verket kalla «Cassation». Serenaden er skriven for strykarar, men ikkje celloar, og vart skriven slik at ein skulle kunne spelast ståande utandørs. 

I tillegg til strykarar finn ein oboar (dobla av fløyter), horn og trompetar.

Verket har åtte satsar: 
# Allegro 
# Andante 
# Menuetto & Trio
# Allegro 	
# Menuetto & Trio
# Andante
# Menuetto & Trio
# Allegro

Marsjen i d-dur, K. 62, som opnar serenaden, vart nytta opp att av Mozart i akt 1 av operaen hans *[[Mitridate, re di Ponto]]*, som hadde premiere i Milano den 26. desember 1770.

## Kjelder

*allmusic.com
Eine kleine Nachtmusik

**Serenade nr. 13 for strykarar i G-dur**, K. 525 vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1787. Verket er meir kjend under namnet ***Eine kleine Nachtmusik***. Den tyske tittelen tyder «ein liten serenade», men vert ofte omsett meir unøyaktig til «litt nattmusikk» Verket er skriven for eit kammerensemble med to fiolinar, bratsj, og cello og stundom kontrabass, men vert ofte framført av eit strykeorkester.

## Komposisjon og mottaking

Serenaden vart gjort ferdig i Wien den 10. august 1787, kring tida då Mozart arbeidde på den andre akta av operaen *[[Don Giovanni]]*. Det er ikkje kjend kvifor stykket vart komponert. Hildesheimer (1991, 215), skriv at dei fleste serenadane til Mozart vart skrivne på bestilling.

Den kjende tittelen på verket kjem frå Mozart sjølv, som nytta dette namnet i den personlege katalogen hans. Verket vart først publisert kring 1827, lenge etter Mozart var død, av Johann André i Offenbach am Main. Det hadde blitt seld til denne forleggaren i 1799 av enka til MozartConstanze, i lag med mange andre av komposisjonane til ektemannen.

I dag er serenaden mykje spelt og både Jacobson (2003, 38) og Hildesheimer (1992, 215) meiner at serenaden er det mest populære av alle verka til Mozart.

## Satsar
Verket har fire satsar:

Allegro
Romanze: Andante
Menuetto: Allegretto
Rondo: Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eine kleine Nachtmusik|Eine kleine Nachtmusik]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Hildesheimer, Wolfgang (1991) *Mozart*. Translated by Marion Faber. Macmillan. ISBN 0374522987.
*Holoman, D. Kern (1992) *Evenings with the orkester: a Norton companion for concertgoers*. W. W. Norton & Company. ISBN 0393029360.
*Jacobson, Julius H. (2003) *The classical music experience: discover the music of the world's greatest låtskrivarar, Volume 2*, narrated by Kevin Kline, Sourcebooks, Inc. ISBN 1570719500.
*Zaslaw, Neal and Cowdery, W. (1991) *The Compleat Mozart: A Guide to the Musical Works of Wolfgang Amadeus Mozart*, Norton. (1991), ISBN 0-393-02886-0.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Asproválta

**Asproválta** (gresk Ασπροβάλτα) er ein distriktsby i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Asproválta var hovudsete i den tidlegare kommunen Ájos Jeórjos, som no er ei kommunaleining i kommunen Vólvi.

## Referansar
Missa Brevis nr. 6 av Mozart

**Missa Brevis No. 6** i G-dur, K. 140, K3 Anh. 235d, K6 Anh. C 1.12, kan ha vorte skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1773 for Salzburg. Messa er instrumentert for solistar, kor, strykarar og orgel, og seinare vart det lagt til besifra bass. Dei tidlegaste manuskripta vart førebudd av ein avskrivar, med «ferdiggjering og korreksjonar av Mozart» Desse vart funnen i eit kloster i Augsburg i Tyskland.

Verket er delt inn i seks satsar.

# "Kyrie" Andantino, G-dur, 3/4
# "Gloria" Allegro, G-dur, 6/8
#:—"Laudamus te..." Andantino, 3/8
# "Credo" Allegro, G-dur, 4/4
#:—"Et incarnatus est..." Andantino, Ess-dur, 3/4
#:—"Et resurrexit..." Allegro, G-dur, 4/4
# "Sanctus" Andante, G-dur, 3/4 
#:—"Pleni sunt caeli..." Allegro vivace, 2/4
# "Benedictus" Andante, C-dur, 2/4
#:—"Osanna..." Allegro vivace, G-dur
# "Agnus Dei" Andante, G-dur, 4/4
#:—"Dona nobis pacem..." Allegro, G-dur, 3/8

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Missa Brevis No. 6 (Mozart)|Missa Brevis No. 6 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Green (2002) Jonathan D. New York *A Conductor's Guide to Choral-Orkesterl Works, Classical Period: Volume 1: Haydn and Mozart* Scarecrow Press
* Heartz (1995) Daniel. New York. *Haydn, Mozart, and the Viennese School: 1740 — 1780* W. W. Norton & Co.
* Hugues (1974) Rosemary. London. *Haydn*. J. M. Dent & Sons Ltd
* Schenbeck (1996) Lawrence. Chapel Hill, North Carolina *Joseph Haydn and the Classical Choral Tradition* Hinshaw Music

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Missa Brevis nr. 3 av Mozart

**Missa Brevis i F-dur**, K. 192 (186f), vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart og gjort ferdig i Salzburg den 24. juni 1774. Det er skriven for solistar, kor, to  trompetar (som Mozart la til sidan), tre trombonear, to fiolinar, bass og orgel. 

Credoet i messa har eit «Do-Re-Fa-Mi»-motiv som Mozart seinare nytta som hovudtema i finalen i Jupitersymfonien hans.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Missa Brevis No. 3 (Mozart)|Missa Brevis No. 3 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff

*
Kroningsmesse av Mozart

***Krönungsmesse*** (tysk for **Kroningsmesse**) (Messe nr. 15 i C-dur, KV 317; stundom messe nr. 16), komponert i 1779, er ein av dei mest populære messene til Wolfgang Amadeus Mozart. Som dei fleste av messene til Mozart er det ein *[[Missa brevis]]*, eller kort messe (i motsetnad til dei lengre høgmessene kjend som *[[Missa Solemnis|Missae solemnes]]*).

## Historie
Denne messa vart ferdig den 23. mars 1779 i Salzburg. Mozart hadde akkurat kome attende etter ein 18 månadar lang jobbjakt i Paris og Mannheim, og faren Leopold skaffa han så jobb som hofforganist og komponist i Salzburgkatedralen. Messe var nesten heilt sikkert spelt første gongen på påskesundag 4. april 1779. Verket vart truleg ikkje framført under kroninga av keisaren i Praha i 1790 og 1792. Verket ser ut til å fått namnet sitt i keisarhoffet i Wien tidleg på 1800-talet.

## Struktur

#Kyrie
#Gloria
#Credo
#Sanctus
#Benedictus
#Agnus Dei

Verket er instrumentert for solistar og kor, to  fiolinar, «Bassi», to oboar, to valthorn, to trompetar, pauke, tre trombonar og orgel

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coronation Mass (Mozart)|Coronation Mass (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Heartz (2009) Daniel. New York. *Mozart, Haydn and Early Beethoven: 1781 — 1802* W. W. Norton & Co.


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Download in OGG format (Creative Commons Licence)
Den store messa i C-moll

***Den store messa i c-moll*** (tysk **Große Messe in c-Moll**), K. 427 (K. 417a), er ei messe av Wolfgang Amadeus Mozart. Messa i c-moll vart komponert i 1782 og 1783 i Wien. Det storskala verket, skriven for to sopransolistar, ein tenor og ein bass, dobbelt kor og stort orkester, vart aldri skriven ferdig.

Mozart skreiv i eit brev til faren at han skreiv messa i takksemd over at forloveden Constanze hadde vorte frisk att etter ein sjukdomsperiode. Verket er ufullstendig og manglar heile *[[Credo]]en* og heile *[[Agnus Dei]]*-delen. *[[Sanctus]]*-delen har delvis gått tapt. Sidan treng heile teksten for å liturgisk bruk, er det truleg at Mozart sette inn delar frå tidlegare messer.

## Struktur
* Kyrie (Andante moderato: Kor og sopran)
* Gloria
** Gloria in excelsis Deo (Allegro vivace: Kor)
** Laudamus te (Allegro aperto: Sopran II)
** Gratias agimus tibi (Adagio: Kor)
** Domine Deus (Allegro moderato: Sopranar I og II)
** Qui tollis (Largo: Dobbelt kor)
** Quoniam tu solus (Allegro: Sopran I og II, tenor)
** Jesu Christe (Adagio: Koral) – Cum Sancto Spiritu (kor)
* Credo
** Credo in unum Deum (Allegro maestoso: kor)
** Et incarnatus est (Andante: Sopran I)
* Sanctus (Largo: Dobbelt kor)
** Benedictus qui venit (Allegro comodo: Kvartett og dobbelt kor)

Messa vart nytta i den Oscarnominerte animasjonsfilmen *[[The Triplets of Belleville]]* i ein scene då karakterane er til sjøs. Han vart òg nytta i *[[A Man Escaped]]* og It dramaserien *[[A Very British Coup]]* der *Credoet* vart nytta som kjenningsmelodi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart: A Documentary Biography*. Stanford, CA: Stanford University Press.
*Solomon, mainard (1995) *Mozart: A Life*. HarperCollins.
* Black, David (2007) "Mozart and the Practice of Sacred Music, 1781–91". PhD diss., Harvard University, 84–126.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Text and translation 
* h2g2 article on the Große Messe
* http://musikmph.de/musical_scores/vorworte/1049.pdf  Mozart, Great Mass in C minor, preface (german/english) of the completion by Benjamin-Gunnar Cohrs (2010)
Rekviem av Mozart

**Rekviem i d-moll** (K. 626) av Wolfgang Amadeus Mozart vart komponert i Wien i 1791 og ikkje gjort ferdig før han døydde den 5. desember det året. Verket vart skrive ferdig av Franz Xaver Süssmayr og gjeve til grev Franz von Walsegg, som hadde bestilt stykket anonymt etter at kona hans døydde den 14. februar. 

Det er eitt av dei mest myteomspunne musikkverka gjennom tidene, hovudsakleg på grunn av dei mange mytane og kontroversane kring det, særleg omkring kor mykje av stykket som var ferdig før Mozart døydde. Det signerte manuskriptet syner kva som faktisk var ferdig, men ein kjenner ikkje til kor mykje Süssmayr kan ha nytta seg av no tapte utkast for resten. Han hevda sjølv at han skreiv Sanctus og Agnus Dei. Walsegg hadde truleg tenkt å spreie rekviemet som sin eigen komposisjon, som han hadde gjort med andre verk, men dette vart forpurra då enka etter Mozart, Constanze, fekk verket framført offentleg. Skodespelet og filmen Amadeus medverka til myta omkring rekviemet, då bodbringaren til bestillaren var ein maskert Antonio Salieri som ønskte å kalle verket sitt eige. 

Rekviemet er skriven for to bassetthorn i F, to fagottar, to trompetar i D, tre trombonear (alt, tenor & bass), pauker (to trommer), fiolinar, bratsj og basso continuo (cello, kontrabass og  orgel). Vokalen bestod av sopran-, kontralt-, tenor- og bass-solistar og eit blanda kor.

## Struktur
Sussmayr-versjonen av rekviemet er delt inn i fjorten satsar: 

* I. **[[Introit]]us**: Requiem aeternam (kor og sopran solo)
* II. **[[Kyrie|Kyrie eleison]]** (kor)
* III. **[[Sequence (poetry)|Sequentia]]** (tekst basert på delar av Dies Irae):
** Dies irae (kor)
** Tuba mirum (sopran, kontralt, tenor og bass solo)
** Rex tremendae majestatis (kor)
** Recordare, Jesu pie (sopran, kontralt, tenor og bass solo)
** Confutatis maledictis (kor)
** Lacrimosa dies illa (kor)
* IV. **[[Offertorium]]**:
** Domine Jesu Christe (kor med solokvartett)
** Versus: Hostias et preces (kor)
* V. **[[Sanctus]]**:
** Sanctus Dominus Deus Sabaoth (kor)
** Benedictus (solokvartett, så kor)
* VI. **[[Agnus Dei]]** (kor)
* VII. **[[Communio]]**:
** Lux aeterna (sopran solo og kor)

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Requiem (Mozart)|Requiem (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
* *Requiem* (2005) Decca Music Group Limited. Barcode 00028947570578


## Bakgrunnsstoff

* Article on the Requiem på h2g2
* 
* 
* 
*
Die Schuldigkeit des ersten Gebots

***Die Schuldigkeit des ersten Gebots*** («Forpliktinga av det første bodet»), K. 35, er eit kyrkjeleg syngespel (*geistliches Singspiel*) komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i 1767 då han var 11 år gammal. Det er den første operaen til Mozart, eller meir spesifikt, eit «heilag drama», som namnet indikerer. Librettoen er no tilskriven Ignaz Anton von Weiser, sjølv om Johann Adam Wieland eller Jakob Anton Marienus Wimmer vart foreslått tidlegare (på framsida står det berre «J.A.W.».) 

Berre den første delen av operaen vart komponert av Mozart; medan den andre og tredje delen er tilskriven høvesvis Michael Haydn og Anton Cajetan Adlgasser. Desse to delane har derimot ikkje overlevd.   

Den første delen av operaen vart første gong framført 12. mars 1767 i Riddarhallen på slottet til erkebiskopen i Salzburg. Del 2 vart framført 19. mars, og del 3 den 26. mars.

## Roller

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Die Schuldigkeit des ersten Gebots|Die Schuldigkeit des ersten Gebots]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* 
* Libretto
Apollo et Hyacinthus

***Apollo et Hyacinthus*** er ein opera, K. 38, skriven i 1767 av Wolfgang Amadeus Mozart, som var 11 år på den tida. Det var den første verkelege operaen til Mozart (om ein reknar *[[Die Schuldigkeit des ersten Gebotes]]* som eit kyrkjeleg drama). Han er i tre akter og som namnet indikerer er ha basert på gresk mytologi som fortalt av den romerske diktaren Ovid i meisterverket sitt *[[Metamorfosar]]*. Rufinus Widl skreiv librettoen på latin.

Operaen vart først framført den 13. mai 1767 i Den store hallen i Salzburg universitet. Myta følgjer Hyacinthus som døyr då han vart treft i hovudet av ein diskos kasta av Apollo. 

Librettisten Rufinus Widl, ein prest, endra historia til Ovid (der Apollo, Zephyrus og Hyacinthus heilt tydeleg har eit homoseksuelt trekantforhold) for å tilpasse det den sosiale standarden på denne tida og flytta det seksuelle begjæret frå Ovid sin Hyacinth til systera Melia.

## Roller

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Apollo et Hyacinthus|Apollo et Hyacinthus]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Bastien und Bastienne

***Bastien und Bastienne*** (*Bastien og Bastienne*), K. 50 (revidert i 1964 til K. 46b) er eit syngespel i éi akt, ein komisk opera, av Wolfgang Amadeus Mozart.

*Bastien und Bastienne* var ein av dei tidlegaste operaene til Mozart, skriven i 1768 då han var berre 12 år gammal. Operaen var visstnok bestilt av lækjaren Franz Mesmer i Wien som ein satire av den hyrdelege sjangeren som då var dominerande, og særskild som ein parodi av operaen *[[Le devin du village]]* av Jean-Jacques Rousseau. Den tyske libretto er av Friedrich Wilhelm Weiskern, Johann Heinrich Müller og Johann Andreas Schachtner,  basert på *Les Amours de Bastien et Bastienne* av Justine Favart og Harny de Guerville. Etter den påståtte premieren i hageteateret til Mesmer, vart han først framført att i 1890. Det er ikkje klart om stykket vart framført i levetida til Mozart. Den første kjende framføringa var den 2. oktober 1890 i Architektenhaus i Berlin.

Overturen til Mozart nyttar den same opninga som Beethoven sin Symfoni nr. 3, *Eroica*. Det er tvilsamt at Beethoven kjende til det upubliserte stykket. Det er meir truleg at begge to nytta ei ukjend kjelde som inspirasjon.

## Roller

## Ariar

* "Mein liebster Freund hat mich verlassen" – Bastienne
* "Ich geh' jetzt auf die Weide" – Bastienne
* "Befraget mich ein zartes Kind" – Colas
* "Wenn mein Bastien einst im Scherze" – Bastienne
* "Würd' ich auch, wie manche Buhlerinnen" – Bastienne

* "Grossen Dank dir abzustatten" – Bastien
* "Geh'! du sagst mir eine Fabel" – Bastien
* "Diggi, daggi, shurry, murry" – Colas
* "Meiner Liebsten schöne Wangen" – Bastien
* "Er war mir sonst treu und ergeben" – Bastienne

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bastien und Bastienne|Bastien und Bastienne]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Amadeus Almanac (1890 performance), henta 24. juni 2008

## Bakgrunnsstoff
* 
* ''Bastien und Bastienne'': Libretto (vokal parts only)
* [Full Score from IMSLP](http://imslp.org/wiki/Bastien_und_Bastienne%2C_K.50_(Mozart%2C_Wolfgang_Amadeus))
* ''Bastien und Bastienne'': Complete libretto
Karyés

**Karyés** (gresk Καρυές) er ein landsby på halvøya Áthos i Hellas, den austlegaste av dei tre «fingrane» på halvøya Khalkidikí. Karyés er hovudsete for den kyrkjelege og sivile administrasjonen av klosterstaten *Ájion Óros*.

## Referansar
Missa Brevis nr. 9 av Mozart

**Missa Brevis nr. 9** i H-dur av Wolfgang Amadeus Mozart, K. 275/272b, vart truleg skriven før september 1777 for Salzburg. Messa er instrumentert for solistar, kor, fiolin I, fiolin II, tre tromboner, kontrabass og orgel.

Messa er delt inn i seks satsar.

# "Kyrie" Allegro, H-dur, 4/4
# "Gloria" Allegro, H-dur, 2/4 
# "Credo" Allegro, H-dur, 4/4
#:—"Et incarnatus est..." Adagio 
#:—"Et resurrexit..." Allegro 
# "Sanctus" Andante, H-dur, 3/4 
# "Benedictus" Andante, Ess-dur, 3/4
#:—"Osanna..." Allegro
#:—"excelsis..." H-dur
# "Agnus Dei" Andante, G-moll, 4/4
#:—"Dona nobis pacem..." Allegro, H-dur, 4/4

Premieren fann stad 21. desember 1777 med kastratsongaren Francesco Ceccarelli som ein av solistane. Andre stader vart kyrkjemusikarane fornærma, som i Wasserburg am Inn, fordi dei meinte at «Mozart gjorde narr av den heilage teksten»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Missa Brevis No. 9 (Mozart)|Missa Brevis No. 9 (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Heartz (1995) Daniel. New York. *Haydn, Mozart, and the Viennese School: 1740 — 1780* W. W. Norton & Co.
* Hugues (1974) Rosemary. London. *Haydn*. J. M. Dent & Sons Ltd
* Schenbeck (1996) Lawrence. Chapel Hill, North Carolina *Joseph Haydn and the Classical Choral Tradition* Hinshaw Music

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Ascanio in Alba

***Ascanio in Alba***, K. 111, er ein hyrdeleg opera i to delar (*[[Festa teatrale]] in due atti*) av Wolfgang Amadeus Mozart til ein italiensk libretto av Giuseppe Parini. Denne ungdommelege operaen av Mozart inneheld fleire eineståande ariar og glimrande augneblink av musikalsk drama.

Operaen vart første gong framført 17. oktober 1771 i Teatro Regio Ducal i Milano.

## Roller

## Ariar

*Akt 1*
*"Ah di sì nobil", Ascanio 
*"Al chiaror di que' bei rai", Venus 
*"Cara, lontano", Ascanio 
*"Come è felice stato", Silvia 
*"L'ombra de rami tuoi", Venus  
*"Per la gioja in questo seno", Aceste  
*"Se il labbro più no dice", Fauno 
*"Si, ma d'un altro amore", Silvia

*Akt 2*
*"Al mio ben mi veggio avanti", Ascanio 
*"Dal tuo gentil sembiante", Fauno in  
*"Infelici affetti miei", Silvia in 
*"Sento che il cor mi dice", Aceste 
*"Spiega il desio le pinme", Silvia  
*"Torna mia bene", Ascanio

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ascanio in Alba|Ascanio in Alba]]» frå ,  den 1. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
*Historical background and review by Jan-Willem Besuijen
*Discussion of the article above
*MP3s of the Opera at the Mozart-Tower website 
**Ascanio in Alba *: Libretto