open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
De Havilland DH 98 Mosquito

**De Havilland DH 98 Mosquito** var eit britisk angrepsfly som vart utvikla av de Havilland i 1940. Den britiske luftgeneralen sir Wilfrid Freeman vart så imponert over flyet at han bestilte 50 eksemplar medan flyet enno berre var på tegnebrettet. Noko av det som gjorde flyet relativt unikt, var blant anna at det vart laga av tre som stort sett var lima saman. I starten vart dette set på som eit steg tilbake i flykonstruksjon, men det vart etter kvart godteke og den lavde produksjonsprisen gjorde det endå meir populært i den britiske luftkommandoen. Eit ankepunkt var at flyet ikkje hadde nokon defensiv bevæpning, men berre satsa på sin høge fart for å unnslippe fiendtlige jagarfly. Detta viste seg å vera effektivt, og flyet vart ein stor suksess.

Flyet utmerkte seg både i rollen som lett bombar og som jagarfly blant anna på grunn av at det ikkje trong jagerstøtte og at det hadde lang rekkjevidd. Som jagarfly hadde Mosquitoene ein bevæpning på fire .303 Browning maskingevær og fire Hispano 20&nbsp;mm maskinkanonar i nesa. Det vart utover i krigsåra utvikla fleire variantar av flyet som var spesielt tilpassa ulike oppgåver. Nokon av dei siste variantane kunne bera med seg bombelast på 1 800&nbsp;kg frå Storbritannia til Berlin og attende, noko som var halvparten så mykje som ein stor B-24 Liberator kunne bera. Det er rekna ut at Mosquito kunne fly med denne bombelasten til Berlin, sleppa bombelasten, returnera til Storbritannia og ta inn ny bombelast og drivstoff for så å fly til Berlin og sleppa denne bombelasten, på den same tida det tok Stirling (Bombar Commands treigaste bombefly) å levera éin bombelast. Mosquitoen trong ein femtedel av det mannskapet ein B-24 trong og hadde heller ikkje bruk for jagerstøtte. Flyet hadde òg sina svake sider, men er av fleste regnet som eit av dei beste allierte kampfly under krigen.

Det var Mosquito bombefly som vart brukt under angrepet mot Gestapos hovudkvarter i Oslo, Victoria terrasse den 31. desember 1944 då eit trikk på Drammensveien vart ramma. 78 nordmenn, og 27 tyskarar omkom i angrepet.

Den norske 334 skvadron som vart oppretta i Storbritannia under andre verdskrig, vart utstyrt med Mosquito jagerbombere.

## Spesifikasjonar (B Mk.IV Srs 2)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:De Havilland DH 98 Mosquito|De Havilland DH 98 Mosquito]]» frå ,  den 25. september 2018.*  
 

## Referansar


## Litteratur

* Birtles, Philip. *de Havilland Mosquito: The Original Multirole Combat Aircraft*. Stroud, England: Fonthill Media, 2017. ISBN 978-1-78155-494-4.

## Bakgrunnsstoff

* Mosquito ved Norsk Luftartsmuseum, Bodø
334 skvadron

**334 skvadron** er ei helikopteravdeling i det norske Luftforsvaret. Skvadronen vart oppretta i Storbritannia i 1943, og blei seinare stasjonert på Bardufoss som base for fregatthelikopter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:334 skvadron|334 skvadron]]» frå ,  den 25. september 2018.*  
 

;Bibliografi
*
Steve Ripley

**Paul Steven Ripley** () er ein USA-amerikansk plateartist, produsent, låtskrivar, lydteknikar, gitarist og oppfinar. Han har vore aktiv i musikkindustrien sidan 1977. Han er òg leiar i countryrockbandet The Tractors.

Som produsent, lydteknikar og studiomusikar har han arbeidd med Bob Dylan, J.J. Cale (på *[[Shades av J.J. Cale|Shades]]*, *[[8 av J.J. Cale|8]]* og *[[Roll On av J.J. Cale|Roll On]]*), og han produserte Clarence «Gatemouth» Brown og Roy Clark (på *Makin' Music*) og Johnnie Lee Wills (på *Reunion*). Bob Dylan har omtalt Ripley som ein av favorittgitaristane hans.

## Diskografi

### The Tractors
* 1994 : *[[The Tractors av The Tractors|The Tractors]]* (Arista)
* 1995 : *[[Have Yourself a Tractors Christmas]]* (Arista)
* 1998 : *Farmers in a Changing World* (Arista)
* 2001 : *Fast Girl* (Boy Rocking)
* 2002 : *The Big Night* (Boy Rocking)
* 2005 : *The Kids Record* (Boy Rocking)
* 2009 : *Trade Union* (Boy Rocking)

### Solodiskografi
* 2002 : *Ripley* (Boy Rocking Records) med The Jordanaires

### Filmmusikk
* 1976: «Flying Upside Down in My Plane» (for filmen *[[filmen Deportee|Deportee]]*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steve Ripley|Steve Ripley]]» frå ,  den 25. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad for The Tractors
Bartekopp

**Bartekopp** er ein type kopp laga spesielt for å brukast av personar med bart. Ein slik kopp har ei lita hylle på innsida av koppen som vernar barten mot væske og skum. Slike koppar var særleg populære mellom rundt 1830 og 1930.

Bartekoppen blei funnen opp i England, men blei snart laga også i land som Frankrike, Tyskland og Russland. Dei kunne vera gåvegjenstandar med påskrifter som «Think of me» eller pynta med kjende personar eller blomemotiv. Større servise kunne omfatta ein enkelt bartekopp. 

Norske Porsgrunds Porselænsfabrik nemner bartekoppar i priskuranten frå 1908, men dekornummeret på ein bevart kopp tyder på at han var produsert allereie i 1902. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bartekopp|Bartekopp]]» frå , og «[[:sv:Kopp|Kopp]]» frå  den 25. september 2018.*  
 

## Litteratur
* Halvorsen, Josef og Larsen, Kjell Egil (1997): *"Gammelt Porsgrund" Klenodier verd å eie.* Porsgrunn. ISBN 82-992998-2-9.
* Tunander, Britt (1986): *Illustrerat Antiklexikon.* Stockholm. ISBN 91-27-01633-1
* Jon Birger (1983): *Nomenklatur for drikkestell*, med tegninger av Torill Sand. Oslo.
Den flygande hurtigruta

**Den flygande  hurtigruta** var det populære namnet på DNL sine flygingar med Short Sandringham-sjøfly til Nord-Noreg frå sommaren 1947. Ruta gjekk frå sjøflyhamna ved Fornebu til Tromsø, via Trondheim (Hommelvik), Harstad og Bodø.

## Byrjing
Ruta blei offisielt opna 2. juni 1947 då sjefsflygaren John Strandrud og kaptein Hesselberg tok av frå sjøflyhamna på Fornebu. Det første flyet var fullt av autoritetspersonar, som samferdsleministeren Nils Langhelle og sjefen for Luftforsvaret, general Bjarne Øen.

## Avslutting
Etter fleire problem med sandringhamflya på ruta, mellom dei Kvitbjørn-ulukka i 1947 og Bukken Bruse-ulukka i 1948, opphøyrde sandringhamruta hausten 1951. På den tida var flypassen i Bodø, på Bodøhalvøya, klar til å ta imot større landfly som Skymaster. Etter kvart blei dei to gjenverande sandrignhamflya fasa ut.  LN-LAI «Jutulen» blei leigd ut til eit fransk selskap i Nigeria. Flyet sokk ved fortøyingsbøyen sin den 16. november 1952, og det andre, LN-LMK «Polarbjørn», blei seld til Argentina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den flyvende hurtigrute|Den flyvende hurtigrute]]» frå ,  den 25. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff

* LN-IAU Bamse Brakar ved Bergen Sjøflyhamn
Short Sandringham

**Short Sandringham** var eit 4-motors passasjerfly utvikla frå det militære sjøflyet Short Sunderland. Flyet vart produsert etter andre verdskrigen av flyprodusenten Short Brothers.

## Bakgrunn
Sunderland-prototypen flaug fyrste gong 16. oktober 1937 og dei første Sunderland-flya vart leverte til RAF i 1938. Det vart utvikla 4 ulike variantar, Mark I–Mark V, og flyet vart bygd i 749 eksemplar. Mange av desse gjekk tapt under krigen, endel gjenverande Sunderland (ca. 40) vart i etterkrigstida bygd om til sivile passasjerfly og fekk namnet Short Sunderland. Skilnaden på desse var at Mark I-versjonen var utstyrt med Bristol Pegasus-motorar, medan Mark II var utstyrt med Pratt & Whitney R-1830-9OB *Twin Wasp* motorar.

Flyene vart levert til sivile selskap som BOAC i Storbritannia.  ALFA i Argentina , Verdsett, TEAL og QANTAS i Australia, CAUSA i Uraguay og Det Norske Luftfartsselskap (DNL) i Noreg.

## Sandringham i norsk teneste
I Det Norske Luftfartsselskap vart flya brukt i den flyvende hurtigrute  mellom Oslo og Tromsø i sommarsesongen frå 1947 til 1951. 
Det vart skaffa i alt 5 fly som alle vart registrert i Norges luftfartøyregister:

* LN-IAV *Kvitbjørn*, levert 24. april 1947. Forulykket 28. august 1947 i Tjeldsundet. Sjå Kvitbjørn-ulukka.
* LN-IAW *Bukken Brusa*, levert 25. mai 1947. Havarert under landing 2. oktober 1948 i Hommelvik. Sjå Bukken Bruse-ulukka.
* LN-IAU *Bamse Brakar*, levert 16. juni 1947,  sank 15. mai 1950, i Harstad hamn like etter avgang. Alle ombord berget.
* LN-LAI *Jutulen*, Levert 4. mai 1948. I trafikk fram til oktober 1951. Utleidd ut til eit fransk selskap i Bangul i Nigeria. Flyet sokk ved fortøyningsbøyen 16. november 1952,
* LN-LMK *Polarbjørn*, levert 11. juni 1949. Selt 25. mai 1955 til Argentina (Ny reg.: LV-PAE, seinare LV-AHM). Hogge opp i 1967 i Buenos Aires.

## Spesifikasjonar  (Short Sandringham Mk II)

### Generell karakteristikk

* **Mannskap**: 5-7
* **Kapasitet**: 37-39 passasjerar (max)
* **Lengd**: 26,3 m.
* **Vengespenn**: 21,80 m.
* **Høgd**: 10,2 m.
* **Vingeflate**: 138,3 m².
* **Tomvekt**: 17 300 kg
* **Lastekapasitet**:   (kg)
* **Max. takeoff**: 27 250&nbsp;kg.
* **Motorar**:  4 Pratt and Whitney R-1830-92D, 14 sylindret stjernemotor 1 200 Hk kvar

### Yting

* **Toppfart**: 350 km/t.
* **Marsjfart**: 228&nbsp;km/t.
* **Rekkjevidd**: 3 600 km{.
* **Max. høgd**: 5 600 m,
* **Stigningsrate**: 2,6 m/sek.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Short Sandringham|Short Sandringham]]» frå ,  den 25. september 2018.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* LN-IAU Bamse Brakar ved Bergen Sjøflyhamn
* Short Sandringham mark 6 i DNL og SAS fargar {
Norges luftfartøyregister

**Norges luftfartøyregister** (NLR) er eit register over norske sivile luftfartøy.

Norges luftfartøyregister  vert ført av Luftfartstilsynet. Alle sivile fly som skal fly i norsk luftrom skal ha gyldig registreringsbevis frå NLR. Berre fartøy som er registrerte i NLR får utskrive norsk sivilt registreringsbevis. Registrering i NLR gjev òg rettsvern for registrerte heimelsforhold og heftedokument.

Registreringsmerket består av 5 bokstavar; LN-(XXX).
Det er avsett følgjande for:

* Seglfly: LN-G(XX)
* Helikopter: LN-O(XX)
* Ballongar: LN-C(XX)
* Mikrofly: LN-Y(XX)

Med desse avgrensingane kan eigaren sjølv velja registreringsmerke. Mange flyeigarar vel eit registreringsmerke som svarar til deira eigne initialar.
Ved eigarskifte følgjer registreringa til den tidlegare eigaren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norges luftfartøyregister|Norges luftfartøyregister]]» frå ,  den 25. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad ved luftfartstilsynet.no
Bukken Bruse-ulukka

**«Bukken Brusa»-ulukka** var ei flyulukke som fann stad den 2. oktober 1948 ved Hommelvik sjøflyhamn i Trondheimsfjorden og som kosta 19 menneske livet. Flyet var eit norskregistrert firemotors sjøfly av typen Short Sandringham V (reg. LN-IAW) med namnet «Bukken Brusa». Det tilhøyrde Det Norske Luftfartselskap (DNL) og vart brukt i «den flygande hurtigruta».

Flyet var på veg frå Fornebu til Hommelvik ved Trondheim med 38 passasjerar og ei besetning på sju, leidd av DNL sin sjefsflygar John Strandrud. Då flyet skulle landa i Hommelvika ved Trondheimsfjorden var vêret vorte dårleg. Styrbord (høgre) pongtong trefte sjøen så kraftig at han brotna. Flyet helte over til styrbord side og vengen trefte vatnet. Deretter tippa flyet over og nasen vart øydelagt i den kraftige samanstøyten med vatnet og ei flyvertinne mista livet momentant. Den framre delen av flyet vart raskt fylt med vatn. 

Av dei totalt 45 ombord døydde 16 av passasjerane og tre av mannskapet. Blant dei omkomne var ordføraren i Tromsøysund kommune, Alfred Hansen. Dei av passasjerane som ikkje drukna var dei som sat lengst akter i røykeavdelinga på flyet, mellom dei den kjende filosofen og samfunnskritikaren Bertrand Russell, som skulle til Trondheim og halda foredrag i Studentersamfundet.

## Sjå òg

* Norske katastrofar og store ulukker

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bukken Bruse-ulykken|Bukken Bruse-ulykken]]» frå ,  den 25. september 2018.*  
 


## Bakgrunnsstoff

* Aviation-safety.net – Informasjon om Bukken Brusa-ulukka.
* Anekdote om Russell og ulukka, frå ''Under Dusken''.
Grasshopper av J.J. Cale

***Grasshopper*** er det sjuande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1982.

## Innhald

## Medverkande

*J.J. Cale – gitar og vokal
*Reggie Young – gitar
*Christine Lakeland – gitar, orgel, vokal
*David Briggs – piano, elektrisk piano
*Mike Lawler – synthesizer
*Jim Karstein – conga
*Bill Boatman- tamburin
*Robert Greenidge – steeltrommer
*Gary Allen – trommer
*Dennis Solee – horn
*Charles Dungey – bass
*Farrell Morris – conga,  perkusjon, vibrafon
*Karl Himmel – trommer
*Nick Rather – bass
*Tommy Cogbill – bass
*Ken Buttrey – trommer
*Steve Gibson – gitar
*John Christopher – gitar
*Bobby Emmons – orgel
;Teknisk
*Audie Ashworth – produsent, lydteknikar
*Chad Hailey – lydteknikar, miksing
*Chip Young – lydteknikar
*Rick Horton – lydteknikar
*Ron Reynolds – lydteknikar, miksing

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grasshopper (album)|Grasshopper (album)]]» frå ,  den 25. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Robert Greenidge

**Robert Greenidge** () er ein steelpanspelar i USA og medlem av bandet til Jimmy Buffett, Coral Reefer Band og den instrumentale gruppa Club Trini.

Greenidge spelte i 1970-åra med fleire kjende artistar, som Maurice White, Earth Wind and Fire, Harry Nilsson, John Lennon og Ringo Starr og spelte på «Beautiful Boy (Darling Boy)» frå albumet *[[Double Fantasy]]*.  I 1982 spelte Greenidge med J.J. Cale på *[[Grasshopper av J.J. Cale|Grasshopper]]*.

Frå 1978 til 1983 spelte og turnerte han med bluesartisten Taj Mahal.  

## Utvald diskografi
*«Winelight» Grover Washington Jnr (1980 Elecktra)
* Taj Mahal, Music Fuh Ya' (Musica Para Tu)
**Mad Music* — Robert Greenidge og Michael Utley (1986; MCA)	
**Jubilee* — Robert Greenidge og Michael Utley (1987; MCA 42045)	
**Heat* — Robert Greenidge og Michael Utley (1988; MCA)
**[[Margaritaville Cafe: Late Night Menu]]* — forskjellige artistar (1993; Margaritaville)
**Caribbean Paradise* — Dennis Desouza (1994; Wirl)
**It's Christmas Mon! Steel Pan Music Christmas* — Robert Greenidge (1995; Intersound 3529)
**Club Trini* — Greenidge/Utley - Club Trini (1996; Margaritaville 531041)	
**Back in Town* — Greenidge/Utley - Club Trini (1999; Club Trini Records)
**[[Margaritaville Cafe: Late Night Live]]* — Club Trini (2000)	
**From the Heart* — Greenidge/Utley — Club Trini (2003)
«A Coral Reefer Christmas» – Robert Greenidge (2010)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Robert Greenidge|Robert Greenidge]]» frå ,  den 25. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Biography  at RobertGreenidge.com



## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Kvitbjørn-ulukka

**«Kvitbjørn»-ulukka** var ei norsk flyulukke som fann stad den 28. august 1947, då sjøflyet til Det Norske Luftfartsselskap «Kvitbjørn» i tett tåke traff fjellveggen rett ovanfor Urklubben i Lødingsfjellet i Lødingen, lengst sør i Tjeldsundet. Flyet var av typen Short Sandringham (reg. LN-IAV), levert 24. april 1947 som det fyrste av ein serie på 5 tilsvarande fly til DNL.

Flybåten var, då han havarerte, på veg frå Tromsø, via Harstad, Bodø, Hommelvik (ved Trondheim) til Oslo.  Alle 35 ombord omkom i dette som til då var den største flyulukka i Noreg. Ombord var det 28 passasjerar (blant dei ein amerikansk og to tsjekkiske statsborgarar), og dessutan eit mannskap på sju.

Eit augevitne fortalde til NTB at dei hadde sett flyet koma i låg høgd over Tjeldsundet der det var tåke og lite oversiktleg vêr. Plutseleg byrja maskina å svinga, samstundes som ho steig og forsvann inn i tåka som omgav den om lag 400 meter høge Kvammetind (del av Lødingsfjellet). Like etterpå høyrde ein braket då maskina traff fjellveggen i 290 m høgd. Ulukka hende klokka 09.05 .

## Årsaka til ulukka klår
Rapporten frå Havarikommisjonen vart frigjeven i 2007. Styrten i fjellveggen vert sannsynlegvis skulda feilnavigering under vanskelege vêrforhold ved at flygarane i tett tåke tok feil av to holmar nytta som navigasjonspunkt, høvesvis Strandholmen og Hjertholmen (sjå Lødingen fyr). Den siste holmen ligg i samband med tettstaden Lødingen, og var eit navigasjonsmerke for å endra kursen på ferda ut Vestfjorden. Truleg vart dei to holmane forveksla, og dette førte til ein fatal kurs.

## Minnetale
Om kvelden, same dag som ulukka skjedde, heldt biskop Berggrav ein minnetale over ulukka og dei etterlatne på NRK Radio.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvitbjørn-ulykken|Kvitbjørn-ulykken]]» frå ,  den 21. september 2018.*  

## Referansar


## Litteratur

* Lødingen lokalhistorielag (2007/2008) *Årbok for Lødingen.* *Kvitbjørnulukka i 1947*, ISBN 978-82-90924-11-4.
* Lødingen lokalhistorielag (2003/2004) *Årbok for Lødingen.* *Kvitbjørnulukka 28. august 1947*, ISBN 82-90924-09-7.
* Lødingen lokalhistorielag (1999/2000) *Årbok for Lødingen.* *Kvitbjørnulukka. Katastrofen. Beretning om ein av dei omkomne. Ein frå hjelpemannskapa fortel*, ISBN 82-90924-07-0.
* Lødingen lokalhistorielag (1981) *Årbok for Lødingen.* *Kvitbjørnulukka som kravde 35 menneskeliv*, ISBN 82-990715-2-6.

## Bakgrunnsstoff

* Sørreisamann heidra etter flyulykke 
* Norske krigsflyvere 1941-1945. North Weald Wing. 331/332. John Buar.
* RAF NORDIC CLAIMS OF ENEMY AIRCRAFTS IN WORLD WAR 2. Kvm. John Buar.
Marineinfanteribataljon

Ein **marineinfanteribataljon** er i dei fleste høve del av ein marineinfanteribrigade.

## Vanleg samansetjing
### kommando
* ei sambandstropp
### Manøver
* to marineinfanterikompani
* eit stormlandekompani
### Eldstøtte
* ei granatkastartropp
* ei panserverntropp
### Logistikk
* ei forsyningstropp
* ei verkstadstropp

## Referansar
Tidsskriftet Kapital

***Kapital*** er eit norsk tidsskrift med redaksjon i Oslo som skriv nyhende om næringsliv, børs, finans og økonomisk politikk. Det vart stifta i 1971 av Trygve Hegnar, som enno er redaktøren til bladet. Bladet kjem ut annankvar torsdag.

## Bakgrunn
*Kapital* kom ut for første gong i 1971.  Det førte til ei total endring av norsk næringslivsjournalistikk, frå servil dekking til kritisk omtale.  Bladet er mellom anna kjent for si liste over dei 400 rikste i Norge, etter mål av den berømte lista til det amerikanske tidsskriftet *[[Tidsskriftet Forbes|Forbes]]*. Det er òg kjend for portrettintervju skrivne av Niels Chr. Geelmuyden. *Kapital* har òg avslørt fleire kritikkverdige tilhøve i norsk nærings- og samfunnsliv. Mellom anna vart Finance Credit, dem største bedragerisaka i norsk historie, avslørt i *Kapital.* Den tøffe linja til bladet har medført fleire injuriesøksmål eller truslar om søksmål, men med unntak av OBOS-saka frå 1979 – etter at *Kapital* tidlegare hadde avslørt smøring i OBOS, men ikkje påvist at smøringa gav resultat – har bladet vunne alle sakene.

Fleire kjende personar har vore tilsett i *Kapital* gjennom tida. Det gjeld mellom andre Svein Støle frå meklarhuset Pareto, Knut Ivar Skeid og Odd Harald Hauge. Dei to sistnemnde starta *[[Nettavisen]]* saman.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kapital (tidsskrift)|Kapital (tidsskrift)]]» frå ,  den 25. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Gerdt Meyer

**Gerdt Hinrich Meyer** () var ein norsk forretningsmann frå Bergen.

Meyer tok i 1842 over handelsverksemda som hans samnemnde farfar starta opp på Tyskebryggja. I 1860  skipa Meyer eit mylnebruk og dreiv sidan kornhandel. Handelen med korn voks kraftig, så 1870-72 fekk han bygt Vaksdal Mølle. Han døydde i stor rikdom, verksemdene hans tok sonesonen Rasmus Meyer over og dreiv vidare. 

## Kjelder
Norsk biografisk leksikon
Short Sunderland

**Short S.25 Sunderland** var eit britisk firemotors sjøfly som vart utvikla for Royal Air Force av Short Brothers. Flyet var basert på sjøflyet Short Empire, og prototypen flaug fyrste gong 16. oktober 1937. Namnet er teke frå byen Sunderland i England.

## Sunderland i militær teneste
Flyet var eit av dei kraftigaste og mest robuste sjøflya under andre verdskrigen. Det vart brukt i patruljeteneste og anti-ubåtkrigføring i dei fleste krigsområda. I Noreg vart Short Sunderland nytta av 330 skvadron.

Land som nytta Sunderland:

* Storbritannia
* Australia
* Canada
* Frankrike
* New Zealand
* Noreg
* Sør-Afrika

## Sunderland i sivil teneste
Etter krigen vart ei rekkje av Sunderland-flya konverterte til sivile passasjerfly. Desse fekk nemninga Short Sandringham.

## Spesifikasjonar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Short Sunderland|Short Sunderland]]» frå ,  den 26. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
* Fighting the U-boats: Short Sunderland
727. sjølvstendige marineinfanteribataljon

**727. sjølvstendige marineinfanteribataljon** i Den russiske marinen er ei eining som er direkte underlagd den Den kaspiske flotiljen og er forlagt til Astrakhan i Volgograd oblast.

## Kjelder
414. sjølvstendige marineinfanteribataljon

**414. sjølvstendige marineinfanteribataljon** er ei eining som er direkte underlagd den Den kaspiske flotiljen og er forlagt til Kaspijsk i Dagestan.

## Vanleg samansetjing
### kommando
* ein sambandstropp
### Manøver
* to marineinfanterikompani
* eit stormlandekompani
### Eldstøtte
* eit sjølvdrive artilleribatteri
* ein granatkastartropp
* ein panserverntropp
### Logistikk
* ein forsyningstropp
* ein verkstadstropp

## Referansar
Voksenkoll-ulukka

**Voksenkoll-ulukka** var ei flyulukke i Voksenkollåsen i Oslo tysdag 18. desember 1945 klokka 11.04. Eit militært transportfly av typen C-47 *Dakota* (CC-129) med kjenningsbokstavane ODM-F, eigd av Royal Canadian Air Force No. 435 Transport Squadron, flaug inn i sørsida av Voksenkollåsen og kom i brann. Det styrta ikkje langt frå ruinen av Anne Kures hotell, som hadde brunne ned natta til 3. mai 1941, medan tyske soldatar budde der under okkupasjonen av Noreg under andre verdskrigen.

Femten personar omkom i sjølve flyulukka. To døydde rett etter at dei var frakta til Ullevål sjukehus. To amerikanarar (løynant Nelson og Kurt Wiesman) overlevde. Dei vanskelege føreforholda gjorde at brannvesenet brukte 30 minutt (mot normalt under 15 minutt) frå Smestad brannstasjon til havaristaden.

Flyet var på veg frå ein militærbase i England via Kastrup til Fornebu. Men Fornebu var stengt på grunn av lågt skydekke, og flyet vart omdirigert til Gardermoen. Eit nytt instrument-innflygingssystem var under montering på Fornebu, men var ikkje enno teke i bruk. Årsaka til ulukka var truleg at underkjølt regn gjorde at motorane mista mykje av effekten, slik at flyet ikkje klarte å koma seg over Voksenkollåsen.  

Mellom dei omkomne var to nordmenn: motstandsmannen Hjalmar Steenstrup (født 11. oktober 1890), som var på veg heim etter å ha vitna i Nürnbergprosessen, og løytnant i marinen Inge Johansen (fødd 11. juni 1921), som skulle heim frå England for å feira jul med familien for første gong sidan 1936.

Femten av dei omkomne er gravlagt på krigsgravfeltet for falne frå Storbritannia og samveldelanda nær kapellet på Vestre gravlund i Oslo. Dei to nordmennene er ikkje gravlagt der.

## Referansar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Voksenkoll-ulykken|Voksenkoll-ulykken]]» frå ,  den 26. september 2018.*  
 

* Vinderen Medlemsbladet til historielag 2004/3, nr. 51 side 22 &#x2013; 26
* Vinderen Medlemsbladet til historielag 2004/4, nr. 52 side 12
* Vinderen Medlemsbladet til historielag 2012/1, nr. 81 side 59 &#x2013; 64

## Bakgrunnsstoff

* Aviation Safety Report (snever.)
* RCAF No. 435 Transport Squadron (snever.)
Vestlandske Luftfartsselskap

**Vestlandske Luftfartsselskap** var eit norsk flyselskap som dreiv flytrafikk mellom byane Bergen, Stavanger og Trondheim frå 1946 til 1957. Trafikken føregjekk delvis med sjøfly. Selskapet disponerte ein de Havilland DH 114 Heron, fleire Republic Sea-bee og Supermarine Walrus. Det leigde ei tid Norsk Flyindustri Finnmark 5A.

Basen til selskapet låg i Sandviken i Bergen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vestlandske Luftfartsselskap|Vestlandske Luftfartsselskap]]» frå ,  den 28. september 2018.*
Evangeliets røst

**Evangeliets røst - (Radio Voice of the Gospel)** var ein radiostasjon i Addis Abeba i Etiopia.

Stasjonen blei oppretta i 1963 av Det Lutherske Verdensforbund, etter initiativ av misjonæren Sigurd Aske, som leia stasjonen til 1967. Han hadde to kraftige kortbølgjesendarar på 100 kW med retningsantenner som dekte store delar av Afrika og Asia. Ein mellombølgjesendar dekka nærområdet. Stasjonen sende både på engelsk og fransk og fleire afrikanske og asiatiske språk.

Nokre av programma vart utarbeidde i landa der stasjonen hadde nedslagsfelt, og sende på lydband til stasjonen for kringkasting til opphavslandet. Stasjonen hadde ein internasjonal kristen stab på 180 menn og kvinner. Den profilerte norske radio0 og TV-mannen Einar Lunde arbeidde ved stasjonen i ein to-års periode 1973-1975, under permisjon frå NRK.

Etter at keisar Haile Selassie var kasta tok den militære regjeringa makta over stasjonen i 1977 utan kompensasjon til eigarane og gav stasjonen namnet *Radio Voice of Revolutionary Ethiopia*

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Evangeliets røst|Evangeliets røst]]» frå ,  den 26. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
* *Evangelicals in Addis Ababa (1919–1991): With Special Reference to the Ethiopian Evangelical Church Mekane Yesus and the Addis Ababa Synod* By Johannes Launhardt,
Einar Lunde

**Einar Hallesby Lunde** (fødd 13. mars 1943 i Oslo) er ein norsk kringkastingsmann.

## Bakgrunn
Den kjende mediemannen og biskopen Sigurd Lunde (1916–2006) var far hans. Den kjende teologiprofessoren og indremisjonsleiaren Ole Hallesby (1879–1961) var morfaren hans.

Lunde studerte ved Concordia College i Moorhead i den amerikanske delstaten Minnesota og ved Universitetet i Oslo (UiO). Allereie i studietida ved Concordia hadde han eit eige musikkprogram på den lokale studentradioen.

## Karriere
Lunde byrja karrierene i NRK som sommarvikar i NRK Dagsrevyen i 1968, og var frå 1970 fast nyhendeanker same stad. 

Over ein toårsperiode frå 1973 til 1975 hadde Lunde permisjon frå NRK og arbeidd som programmedarbeider i Evangeliets røst i Addis Abeba.

Frå 1982 til 1986 var Lunde Afrika-journalist for NRK, og var frå 1990 tilbake som nyhendeanker. Han leidde to TV-aksjonar i NRK, den eine i 1981 og den andre i 1986. 

Den siste sendinga til Einar Lunde var måndag 27. september 2010. Då gjekk han av med pensjon etter 42 års teneste for NRK.

I 1986 vart Lunde tildelt Brobyggerprisen og i 2006 fekk han TV-prisen.

I pensjonisttilveret har Lunde reist mykje rundt i Noreg og leia konferansar og debattar. Han var sist i nyhendebiletet for å ha løyst ein hyttekonflikt mellom naboar på Grindholmen, ei øy i Sandefjord kommune. Han er no til knytt til seg kommunikasjons- og rådgjevingsselskapet First House som assosiert partnar. 

## Bibliografi

* *Paradisveien: Dramatiske år i Afrika (1995)*. ISBN 978-82-516-1579-2 – Les i fulltekst
* *Safari: Folk og røvere i Afrika* (1998)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Einar Lunde|Einar Lunde]]» frå ,  den 26. september 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Digitaliserte bøker av Einar Lunde i Nasjonalbiblioteket.
Louise Labé

**Louise Labé** (), også kalla **La Belle Cordière** ('Den vakre reipslagaren'), var ein fransk feminist og poet frå renessansen. Ho var fødd i Lyon og var dotter av den velståande reipslagaren Pierre Charly og den andre kona hans, Etienne Roybet.

## Bakgrunnsstoff
Orderud-saka

**Orderud-saka** er vorte namnet på ein av dei meste omtalte drapssakene i Noreg.

Natt til pinseaftan 22. mai 1999 vart ekteparet Kristian Magnus og Marie Orderud og dotter deira Anne Orderud Paust skotne og drepne i kårbutstaden på garden Orderud i Sørum kommune. Følgjande personar vart sikta og dømde for medverknad til trippeldrapet:

* Per Kristian Orderud (som av Kristian og Marie Orderud),
* Veronica Orderud (Per si kone)
* Kristin Kirkemo (Veronica si syster) og
* Lars Grønnerød (Kristin sin tidlegare kjærast)

Det er ikkje kjent kven som faktisk utførte drapa, og ingen er difor dømd for dette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Orderud-saka|Orderud-saka]]» frå ,  den 26. september 2018.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* NRK Brennpunkt 28.4 .2009 – Filmklipp
* NRK Brennpunkt 3.11 .2009 – Filmklipp
* Samskipnaden Per og Veronicas venner
Olav Rytter

**Olav Rytter**  () var ein norsk journalist og omsetjar. Han er mest kjend som medarbeidar ved  den norske avdelinga i BBC under andre verdskrigen.

## Bakgrunn

Rytter var fødd iKristiansund som son av lyrikaren og omsetjaren Henrik Rytter og Maren Ovidia Olsen.

Han var gift med Dagny Jørgine Sausjord frå 1928 til 1945 og med Hanne Bull (fødd Stang) frå 1948. Gjennom den andre kona var han svigerson av Emil Stang d.y.

Rytter vart utdanna filolog ved Universitetet i Oslo. Han studerte også ved Karlsuniversitetet i Praha, og spesialiserte seg på slaviske og indo-ariske språk. Han var lektor i norsk i Praha og Warszawa frå 1928 til 1935.  I 1936 vart han tilsett som redaktør i den nystarta nynorske avisa *[[Den 17de Mai|Norsk Tidend]]*.

## Andre verdskrigen
Ved krigsutbrotet 9. april 1940 arbeidde Rytter  i nyhendeavdelinga i NRK. Han følgde regjeringa til Hamar, Elverum og Nybergsund. Han kom seg over til London via Stockholm og var på plass i BBC med norske sendingar frå 18. april 1940. Rytter vart verande ved BBC under heile krigen. Han deltok i frigjeringa av Finnmark i 1944 i operasjon Crofter, som sivil militær kaptein og tolk. Etter kapitulasjonen vart han i dåverande kronprins Olavs følgje tilbake til Noreg og var på plass i NRK med sin første reportasje av heimturen den 14. mai 1945.

Rytter skreiv boka *Frå Nybergsund til Honnørbrygga* i 1946. Boka inneheld enkelte reportasjar og intervju han gjorde som krigskorrespondent og progamsekretær ved BBC under krigen.

## Etter krigen
I perioden 1948 til 1953 var han sjef for dei Dei sameinte nasjonane sitt informasjonskontor i Praha. Han omsette fleire bøker frå indiske og slaviske språk, og fekk i 1975 Norsk kulturråd sin omsetjarpris.

## Prisar og utmerkingar
I 1975 fekk han Norsk kulturråd sin omsetjarpris. Rytter vart før andre verdskrigen utnemnd til riddar av Den kvite løveordenenen, og vart i 1947 forfremja til offiser for innsatsen for Tsjekkoslovakia under verdskrigen. Han var òg innehavar av Deltakarmedaljen, Haakon VIIs 70 års medalje, Kong Christian X fridomsmedalje og Medaljen for siger over Tyskland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olav Rytter|Olav Rytter]]» frå ,  den 26. september 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
Alexander Horváth

**Alexander Horváth** () er ein slovakisk tidlegare fotballspelar frå Mošovce som i 1969 var med å vinne cupvinnarcupen for Slovan Bratislava. Han er etnisk ungarar, spelte 26 landskampar for Tsjekkoslovakia.

### Klubbspel
Midtstopparen Horváth spelte på Dynamo Žilina i dei fem åra 1958-62, tapande cupfinalist i 1961. Sidan var han aktiv på Slovan Bratislava frå 1963 til -70. Med laget frå Bratislava vart han nasjonal cupmeister i 1968. Året etter tok Slovan seg til finalen i cupvinnarcupen 1969. Horváth var kaptein for det slovakiske mannskapet som spelte fin fotball og vann 3-2 mot FC Barcelona. Etter han vart tsjekkoslovakisk seriemeister med Slovan i 1970, flytta Horváth til Belgia og spelte for DC Molenbeek i 1-2 år.

### Landslagsspel
Horváth spelte 26 landskampar i tida 1964-70, skåra 3 mål på landslaget. Det siste målet kom på Ullevål stadion i Oslo 13. mai 1970, då han la på til sluttresultatet 2-0 mot eit tamt norsk lag. Han var lagkaptein i dei siste 10 kampane, avslutta landslagstida med å spele to av dei tre kampane til Tsjekkoslovakia under VM i fotball 1970 i Mexico.

### Merittar
*Vinnar av cupvinnarcupen: 1969 med Slovan Bratislava
*Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1970 med Slovan Bratislava
*Tsjekkoslovakisk cupmeister: 1968  med Slovan Bratislava

## Kjelder
*eu-football
Tjängvidesteinen

**Tjängvidesteinen** (G 110) er det moderne namnet på ein avbroten biletstein med runeinnskrifter som vart funnen i 1844 i ein kjellarmur på Tjängvide gård i Alskogs sokn på den svenske øya Gotland i Austersjøen. Steinen er ein av mange forhistoriske biletsteiner som er funne i bygningar på Gotland, eller som framleis står synlege i terrenget, og er tidfest til perioden mellom åra 700 og 900 e.Kr. Han er no på Statens historiska museum i Stockholm. 

Biletsteinen er ei 170 cm høg og 30 cm tjukk helle av kalkstein, med største breidda 120 cm. Den eine sida av hella er dekka av bilete framstilt i lågt relieff, og har rester av to runeinnskrifter. Baksida av hella har korkje bilete eller runer. Motiva er å rekne som førkristne, og har vore gjeve ulike tolkingar. Ei framstilling av ein ryttar på ein hest med åtte bein i det øvste av dei to biletfelta på steinen vert vanlegvis tolka som guden Odin på sin hest Sleipner. Han vert motteke av ei kvinne som strekk fram to gjenstandar mot han. Gjenstandane vert gjerne tolka som eit drykkjehorn fylt med velkomstmjød og ein nøkkel, men kan vere noko anna. Denne hendinga skjer på eit område der det går føre seg ymse handlingar som truleg har vore skildra i mytologien. I biletfeltet under, skild frå dette øvre feltet med ein flettverksbord, er det framstilt eit stort vikingskip under segl.

Dei to runeinnskriftene er skrivne med kortkvistruner. Den eine innskrifta finst til venstre i det øvre biletfeltet, og her er det berre runerekkja *[[Futhark|fuÞorkhn]]* som er lesbar. Den andre runeinnskrifta finst til høgre i det nedre feltet, og er mykje skada. Det som kan lesast er tolka slik i moderne svensk omsetjing: [...] *reste stenen efter (till minne av) of Hjörulf/Jorulf, sin bror* [...].

## Fotnotar

## Litteratur
*Nylén, Erik & Jan Peder Lamm.1987, *Bildstenar* (om dei gotlandske biletsteinane), Gidlunds.  ISBN 91-7844-087-4
8 av J.J. Cale

***#8*** er det åttande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1983. Som på dei to føregåande albuma, var fleire av songane skrivne og spelt inn i lag med kona Christine Lakeland. Blant gjesteartistane på plata finn ein visesongaren Richard Thompson. 

## Innhald

## Medverkande
* J.J. Cale&nbsp;– vokal, gitar, trommer, arrangør, piano, bass
* Steve Ripley&nbsp;– gitar, lydteknikar
* Richard Thompson&nbsp;– gitar
* Ray Edenton&nbsp;– gitar
* Weldon Myrick, &nbsp;– gitar (steel)
* Bob Moore&nbsp;– bass
* Jim Karstein– trommer
* Tim Drummond&nbsp;– trommer
* Karl Himmel&nbsp;– trommer
* Buddy Harman&nbsp;– trommer
* Jim Keltner&nbsp; - trommer
* Glen D. Hardin&nbsp;– klaverinstrument, trommer
* Christine Lakeland&nbsp;– vokal, klaverinstrument
* Tony Migliore&nbsp;– piano
* Spooner Oldham&nbsp;– klaverinstrument

;Teknisk
* Joe Mills&nbsp;– lydteknikar
* Paul Brown&nbsp;– lydteknikar, miksing
* Chad Hailey&nbsp;– lydteknikar, miksing
* Richard Horton&nbsp;– lydteknikar, miksing
* Vigon Nahas Vigon&nbsp;– design, kunstnarisk leiar
* Eddy Schreyer&nbsp;– mastering

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:8 (J. J. Cale album)|8 (J. J. Cale album)]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ray Edenton

**Ray Quarles Edenton** () er ein USA-amerikansk gitarist og countrystudiomusikar.

Edenton var fødd i Mineral i Virginia. Han vert rekna som ein av dei mest aktive studiomusikarane i Nashville og har spelt på meir enn 12&nbsp;000 innspelingar som medlem av The Nashville A-Team. Den første innspelinga hans var for den amerikanske countryartisten Red Kirk sin versjon av «Lovesick Blues» for Mercury Records i 1949, men den første store hitten han spelte på var Webb Pierce sin «There Stands the Glass frå 1953. Edenton spelte på 26 av dei 27 countryhittane Pierce fekk, og andre kjende innspelingar som Everly Brothers sine «Bye Bye Love» og «Wake Up Little Susie», Marty Robbins sin «Singing the Blues» og Roger Miller sin «King of the Road».

Andre artistar Edenton spelte med var mellom andre Julie Andrews, Beach Boys, Gary Burton, Sammy Davis jr., Henry Mancini, Reba McEntire, Elvis Presley, Leon Russell og Neil Young.

Edenton pensjonerte seg i 1991.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ray Edenton|Ray Edenton]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Ray Edenton  på Country Music Hall of Fame and Museum
*
Henrik Rytter

**Henrik Grytnes Rytter** () var ein norsk lyrikar, dramatikar og omsetjar. Han er særleg kjend for storarbeidet å setja om 23 av verka åt William Shakespeare til nynorsk, og for gjendiktinga av *[[Peer Gynt]]* i 1949.

## Liv
Rytter var av bondeslekt, og son av ein lærer. 
Han var fødd i Roan og oppvaksen i Haram.
Han tok middelskoleeksamen i Volda, var huslærar i Dovre og tok eksamen på Volda lærarskule i 1899. Han var lærar fleire stader, frå 1908 ved Møre Folkehøgskule. Han dreiv ein folkehøgskule på Gimnes frå 1913, men måtte gje seg etter tre år. Etter det gav han opp læraryrket og flytta til Oslo-området, der han busette seg på Hvaler og seinare på Geilo. Han «starta som 40-åring på ein ny karriereveg. No ville han vere litterat på heiltid.»
Her var han konsulent ved Det Norske Teatret, litteraturkritikar i *[[Den 17de Mai]]* og redaktør av *Norsk Ungdom* eit kort bel og av *Ung-Norig* 1924-26. Han sat fengsla på Bredtveit under krigen.

Rytter debuterte i 1907 med stykket *Dømde*, og følgde opp med *Bråhamaren* (1917), *Herman Ravn* (1924), *Våren* (1926), *Elva* (1937) og *Prestegarden og øya* (1941). Alle skodespela vart oppførte på Det Norske Teatret. Diktsamlingane hans var *Båra* (1919), *Øya* (1920), trilogien *Jordsonen* (1925) – *Skålane* (1926) – *Vokune* (1927), *Eros* (1928) og *Likevel -*! (1950).

Attåt Shakespeare og Ibsen (både *Peer Gynt* og *Kongsemnerne*) omsette han mellom anna Den guddommelege komedie til nynorsk og *[[Dekameronen]]* til bokmål (i fire illustrerte band) Rytter skreiv òg høyrespela *Dei bortkomne* (produsert 1940) og *Trollelgen* (etter Mikkjel Fønhus, produsert 1940).

Han var far til Olav Rytter.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Henrik Rytter|Henrik Rytter]]» frå ,  den 26. september 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Henrik Rytter i Norsk Omsetjarleksikon

* Publikasjonar av Henrik Rytter i BIBSYS
* Henrik Rytter i Norsk biografisk leksikon
Travel-Log

***Travel-Log*** er det niande studioalbumet til J.J. Cale. Det kom ut i 1990 og var det første albumet hans på sju år. Med seg i studio hadde Cale mellom andre James Burton på gitar og Hoyt Axton på korvokal, i tillegg til kona Christine Lakeland. 

## Innhald

## Medverkande

* J.J. Cale - gitar, bass, vokal
* Hoyt Axton - korvokal
* James Burton - gitar
* Doug Belli - bass
* Tim Drummond - bass
* Jim Karstein - perkusjon, trommer
* Jay Mitthauer - trommer
* Jim Keltner - orgel, perkusjon, trommer
* Christine Lakeland - orgel, gitar, korvokal
* Spooner Oldham - klaverinstrument

## Salslister

### Vekeslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Travel-Log|Travel-Log]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Svovelpredikant

**Svovelpredikant** er eit folkeleg omgrep på ein kristen predikant som freistar å skremma forsamlinga til omvending og frelsa ved å truga med evig tortur i helvete. Omgrepet oppstod fordi predikantane la særleg stor vekt på at helvete var ein stad fullt av eld, svovel og lava. Fenomenet svovelpredikantar har vore utbreidd over heile landet, men med hovudtyngd i sør og sørvest. Svovelpreiker var monaleg meir vanleg for 100 år sidan og attende til reformasjonen enn i dag. Den norske kyrkja tek i dag avstand frå denne typen forkynning, men svovelpreiker kan stadig høyrast i mange frikyrkjer.

Svovelpredikantar har vore utbreidd òg utanfor Noreg, lenge før sjølve omgrepet oppstod. Å truga med elden i helvete og pinsler vart for alvor vanleg på 1300-talet, mellom anna inspirert av Dantes inferno i *[[Den guddommelege komedie]]* av Dante Alighieri.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svovelpredikant|Svovelpredikant]]» frå ,  den 26. september 2018.*
Closer to You av J.J. Cale

***Closer to You*** er det ellevte studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1994. Det vart publisert på det sjølvstendige franske selskapet Delabel og distribuert av Virgin Records.

Med på albumet var den faste bassisten til Cale, Tim Drummond og kona hans, Christine Lakeland. 

## Innhald

## Medverkande

* J.J. Cale: vokal, gitar, synthesizer
* James Cruce: trommer
* Tim Drummond: bass
* Jim Karstein: trommer, perkusjon
* Christine Lakeland: gitar, korvokal
* Bill Payne: klaverinstrument
* Don Preston: gitar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Closer to You (J. J. Cale album)|Closer to You (J. J. Cale album)]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Guitar Man av J.J. Cale

***Guitar Man*** er det tolvte studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1996. Cale spelte dei fleste instrumenta sjølv på albumet, men får hjelp av kona, Christine Lakeland, på somme songar.

## Innhald

## Medverkande

* J.J. Cale : vokal, gitar
* Christine Lakeland: gitar, vokal på «Death In The Wilderness»
* James Cruce: trommer på «Death In The Wilderness»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guitar Man (J. J. Cale album)|Guitar Man (J. J. Cale album)]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Number 10 av J.J. Cale

***Number 10*** er det tiande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 1992.
Cale hadde med seg fleire av musikarane som brukte å spele på innspelingane hans, som bassisten Tim Drummond og klaverspelaren Spooner Oldham, i tillegg til kona Christine Lakeland.

## Innhald

## Medverkande

* J.J. Cale: vokal, gitar
* Bill Boatman: fele
* Spooner Oldham: orgel
* Christine Lakeland: synthesizer
* Tim Drummond: bass
* Nick Rather: bass
* Jimmy Karstein: perkusjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Number 10 (J. J. Cale album)|Number 10 (J. J. Cale album)]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
To Tulsa and Back

***To Tulsa and Back*** er det trettande studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut i 2004. Albumet var det første han gav ut på åtte år. 

Songen «These Blues» vart nytta i ein episode av *[[Dog the Bounty Hunter]]*. 

## Innhald

## Medverkande
* J.J. Cale: vokal, gitar, synthesizer, banjo, alle andre instrument
* Shelby Eicher: fele, mandolin
* Christine Lakeland: gitar
* Don White: gitar
* Bill Raffensperger: bass
* Gary Gilmore: bass
* Walt Richmond: klaverinstrument
* Rocky Frisco: klaverinstrument
* Jim Karstein: trommer
* Jimmy Markham : munnspel

;Teknisk
* Mike Test: produsent
* Charles Johnson: lydteknikar
* David Teegarden: produsent, lydteknikar
* Dana Brown: lydteknikar
* David Chapman: lydteknikar
* Greg Calbi: mastering
* Stéphane Sednaoui: fotografi
* Éric Pillault: grafisk design
* Mike Kappus: leiande produsent
* Bas Hartong: leiande produsent

## Salslister

### Vekeslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:To Tulsa and Back|To Tulsa and Back]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rewind: The Unreleased Recordings

*** Rewind: The Unreleased Recordings*** er eit musikkalbum av J.J. Cale. Det kom ut den 2. oktober 2007 og inneheld ei rekkje songar spelte inn mellom 1971 og 1983, som Cale ikkje hadde gjeve ut før.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rewind: The Unreleased Recordings|Rewind: The Unreleased Recordings]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Roll On av J.J. Cale

***Roll On*** er det 14. og siste studioalbumet til J.J. Cale, gjeve ut den 24. februar 2009 på Rounder Records.  Alle songane var skrivne av Cale, mellom anna «Roll On», som var eit samarbeid med Eric Clapton. Somme spor vart spelte inn under ei innspeling i studioet til David Teegarden nord for Tulsa i Oklahoma i 2003. Cale døydde i 2013. 

## Innhald

## Personnel

* David Teegarden - trommer (1)
* Christine Lakeland akustisk gitar (1, 9, 10, 11)
* David Chapman - bass (1)
* Jim Karstein - trommer (9, 10)
* Walt Richmond - piano (9, 10)
* Bill Raffensperger - bass (9, 10)
* Rocky Frisco - klaverinstrument (10)
* Shelby Eicher - mandolin (10)
* Jim Markham - munnspel (10)
* Don White - gitar (10)
* Jim Keltner - trommer (11)
* Mark Leonard - bass (11)
* Glen Dee - piano (11)
* Eric Clapton - gitar (11)
* Steve Ripley - akustisk gitar (11)
* John «Juke» Logan - munnspel (11)
* J.J. Cale - vokal og alle andre instrument

### Production
*Mike Test - lydteknikar
* Mike Kappus - leiande produsent
* David Teegarden - lydteknikar
*David Chapman - lydteknikar
*Dana Brown - lydteknikar
*Ed Barton - lydteknikar
*Chad Hailey - forsking
*Greg Calbi - mastering
*J.J. Cale - produsent

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roll On (J. J. Cale album)|Roll On (J. J. Cale album)]]» frå ,  den 26. september 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nye Vegar

**Nye Veier AS/Nye Vegar AS**, er eit norsk statsaksjeselskap stifta 4. mai 2015. Selskapet overtok frå 1. januar 2016 ansvaret for utbygging og drift av visse motorvegar frå Statens vegvesen. Selskapet er etablert som ein byggherreorganisasjon og skal i første omgang ha ansvar for å byggja ut Europaveg 39 mellom Kristiansand og Ålgård, Europaveg 18 og Europaveg 6 i Trøndelag og Mjøsregionen.

Samferdsledepartementet forvaltar eigarinteressene til staten, og samferdsleministeren er generalforsamlinga til selskapet.

Styreleiar er Rolf G. Roverud og øvrige styremedlemmar er Dag Morten Dalen, Eli Giske, Siri B. Hatlen og Harald V. Nikolaisen. Hovudkontoret er lagt til Kristiansand.

## Skriveform
Kort tid etter lanseringa av Nye Veier vart namnevalet kritisert frå Noregs Mållag, sidan skriveforma *vei* er bokmål/riksmål, medan «veg» er tillate både på bokmål og nynorsk. For å stagga denne kritikken har følgjeleg det offisielle namnet fått eit tillegg i Nye Vegar, som er nynorsk for *Nye Veier*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nye Vegar|Nye Vegar]]» frå ,  den 26. september 2018.*  


; Referansar 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
* Årsrapport 2017  (PDF)
Oddbjørn Hågård

**Oddbjørn Hågård** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Ørland i Sør-Trøndelag som representerte Senterpartiet på Stortinget 1985-89.

Hågård gjekk handelsskule, landbruksskule og tok artiumkurs før han studerte til sivilagronom ved Norges Landbrukshøgskule i åra fram til 1966. Etter å ha vore lærar i to år, fekk han i 1968 stillinga som heradsagronom i Åfjord. Fire år seinare, 1972, hadde han same stillinga i Røros. Sidan var han husdyrkonsulent i kommunane Ørland og Bjugn 1974-80 og deretter heradsagronom i Ørland 1980-94, permittert den tida han var stortingsrepresentant. Hågård var frå 1970-åra brukar av garden Vestgård i Ørland.

Hågård engasjerte seg politisk for Senterpartiet og vart vald til kommunestyremedlem i Åfjord i 1971. Ved det neste kommunevalet stilte han til val i Ørland. Her vart han vald til ordførar, eit ombod han hadde åtte år 1976-83. Etter å ha hatt varamannsplass til Stortinget i fire år, vart Hågard vald til å representere Sør-Trøndelag og Senterpartiet perioden 1985–89. Han hadde sete i Landbrukskomitéen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Jakob Lund

**Jakob Lund** () var ein norsk prest og diktar, fødd i Snåsa.

Lund vart cand.theol. 1714 og fekk same året kapellan-stilling i Bjørnør i Sør-Trøndelag. Frå 1729 til han døydde var han sokneprest i Aukra, sidan også prost i Romsdal. Han vert hugsa for å ha skrive bryllaupsdikt på romsdalsmål.

To lange bryllaupsdikt er presentert i årgangane 1929 og 1935 av Syn og Segn.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Asgeir Brekke

**Asgeir Brekke** () er ein norsk professor emeritus i fysikk. Han høyrer til ved UiT Noregs arktiske universitet og har i tillegg vore professor II ved Universitetssenteret på Svalbard (UNIS).

## Biografi

Brekke er utdanna ved Universitetet i Oslo. Han byrja karrieren sin i nord på Svalbard i 1966, der han studerte nordljoset. Han var med i oppbygginga av EISCAT frå 70-talet og var med i utviklinga av organisasjonen i mange år.

I tillegg til forsking på ionosfæren har han skrive fleire populærvitskaplege artiklar og bøker om nordljoset.

## Bibliografi
*Bentdal, Gunnar; Aksnes, Kaare; Brekke, Asgeir; Solheim, Jan-Erik; Nordli, Øyvind; Pettersen, Bjørn Ragnvald. En himmelrommets fyrvokter. 2012 ISBN 9788230319864.s 129 - 141.
*Nilssen, A.C.; Ørbæk, J.B.; Brekke, Asgeir. Arctic lights. 2006 ISBN 82-7142-045-3.s 41 - 46.
*Brekke, Asgeir. Physics of the Upper Polar Atmosphere. 2003 ISBN 4-87256-304-2.
*Lien, Jan; Løvhøiden, Gunnar; Lillestøl, Egil; Brekke, Asgeir. Generell fysikk for universiteter og høgskoler. Universitetsforlaget 2001.s 343 - 344.
*Bakke, Dagfinn; Brekke, Asgeir. Nordlys. Det Norske Samlaget 2000 ISBN 82-521-5691-6.
*Brekke, Asgeir. Physics of the Polar Upper Atmosphere. 1997.

## Kjelder

*Fødselsdato og -stad er henta frå  sin artikkel Asgeir Brekke

## Bakgrunnsstoff
*Profilen til Brekke på CRISTin.
Kinesisk elvedelfin

**Kinesisk elvedelfin** (*Lipotes vexillifer*) eller *baiji* er ein elvedelfinart frå Yangtze i Kina. Han er rekna som kritisk truga eller utrydda.