open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kardítsa

**Kardítsa**  (gresk Καρδίτσα) er ein by og ein kommune i periferieininga med same namn i Thessalía i Hellas. Han er òg hovudsete i periferieininga. Området har vore busett sidan rundt år 9000 fvt. Kardítsa ligg sørvest for Palamás og Lárisa, vest for Fársala og Vólos, nordvest for Aten, Lamía, Domokós og Sofádes, nord for Karpenísi, nordaust for Árta og søraust for Tríkala, Grevená, Ioánnina og Kalambáka.

Kardítsa har skular, latinskular og gymnas. Her ligg veterinærinstituttet til Thessalía universitet, kyrkjer, bankar, eit postkontor og ein togstasjon langs Tríkala-Kardítsa-Domokós-linja. Kardítsa er ein av dei mest syklistvenlege byane i Hellas med mange sykkelstiar. Om lag 30 % av all transport i byen skjer på sykkel.

## Historie
Kardítsa var den første byen i Europa som vart frigjeve frå nazistane sin okkupasjon under den andre verdskrigen. Felttoget i Thessalía vart utkjempa av ELAS (gresk Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός, *Ellinikós Laikós Apelevtherotikós Stratós*), eller *Det greske folkets frigjeringshær*, den militære avdelinga til den venstreorienterte Nasjonal Frigjeringsfront (EAM).

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Kardítsa
* Ítamos
* Kallifóni
* Kámbos
* Mitrópoli
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 55&nbsp;979&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Kardítsa hadde 44&nbsp;700 og tettstaden med same namn 38&nbsp;999&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (gresk)

## Kjelde
Marlborough College

**Marlborough College** er ein britisk privat internatskule. Den vart grunnlagd i 1843 for å utdanne sønene til det engelske presteskapet. Skulen er open for elevar av alle trusretningar, og sidan 1968 for begge kjønn. Marlborough College har i dag om lag 800 elevar, der omtrent ein tredjedel er jenter.

Tidlegare elevar blir kalla «Old Marlburians». Kjende personar som har gått på skulen inkluderer Siegfried Sassoon,  John Betjeman, Anthony Hope, Anthony Blunt, James Mason, John Hunt, Bruce Chatwin, Nick Drake, Chris de Burgh, Robert Addie Mark Phillips, prinsesse Eugenie av York og prinsesse Catherine av Wales.

## Sjå også
* Marlboro College

## Bakgrunnsstoff

*
Austevoll kyrkje

**Austevoll kyrkje** (**Storebø kyrkje**) er ei langkyrkje på Storebø i Austevoll kommune i Vestland.

Austevoll har hatt kyrkje sidan mellomalderen. Ei stavkyrkje stod på Sandtorv, og ei tømmerkyrkje frå 1635 stod der Hundvåkøy kyrkje står no. Kyrkja vart teikna av Hans Heinrich Jess og oppført av byggmeister Mons Skare.

## Kjelder
* Austevoll kyrkje i «Norges kirker»
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Aslak Bolts jordebok

**Aslak Bolts jordebok** er ei jordebok erkebiskop Aslak Bolt fekk laga for Nidaros domkyrkje. Jordeboka vart laga på 1430-talet.

## Bakgrunn
Etter svartedauden fall inntektene kyrkja fekk frå jordeiegedommane sine. Det var derfor viktig å få betre orden i økonomien. Som et ledd i dette arbeidet vart det laga ei jordebok med oversyn over gardane, bruka, skyldpartane og rettane Nidaros domkyrkje åtte.

Boka bygde på eldre jordebøker frå 1200-talet og 1300-talet og informasjon erkebiskopen samla på visitasreisene sine.

Registrene i jordeboka er ordna topografisk etter fylke og skipreide, etter ei rute frå Beitstad i Inderøy og sørover til Sunnmøre; ei anna rute frå Namdalen og nordover i Hålogaland. Registeret gjev opplysningar om gardnamn, skyld før og etter svartedauden og ofte korleis kyrkja har fått hand om eigedommane.

Boka var i bruk i hundre år, fram til reformasjonen. Gjennom heile denne perioden vart registeret ajourført. Då erkebiskop Olav Engelbrektsson under reformasjonen flydde til Nederland, hadde han med seg jordeboka og andre arkivsaker. Her vart det teke vare på saman med arkivsakene Kristian II hadde tatt med då han rømte landet i 1523. Arkivet hamna sidan i Tyskland. I 1830 vart samlinga utlevert til Noreg.

Det meste av hovudteksten er skriven med same hand, på mellomnorsk med ein del svenske målmerke. 

 

## Trykte utgåver
P.A. Munch gav ut Aslaks Bolts jordebok allereie i 1852. Boka har vore ei viktig mellomalderkjelde i halvtanna hundreår. Oluf Rygh jamførte Munch si utgåve med handskriftet då han arbeidde med Norske Gaardnavne, og Rygh si retta utgåve finst i Riksarkivet. 

I 1997 gav Riksarkivet ved Jon Gunnar Jørgensen ut ei ny utgåve av jordeboka. Denne utgava er tospråkleg, slik at venstre oppslagsark er ordrett tolking eller avskrift, høgre oppslagsark er moderne bokmål. 

## Sjå og
* Trondhjems Reformats 1589

## Kjelder
* Jon Gunnar Jørgensen: *Aslak Bolts jordebok* Riksarkivet 1997 ISBN 82-548-0052-9
Fjelberg kyrkje

**Fjelberg kyrkje** er ei kyrkje frå 1722 sør på Fjelbergøya i Kvinnherad kommune i Hordaland fylke.

Kyrkja er bygd i tømmer og har plass til 200 personar. Ho erstatta ei eldre stavkyrkje.

## Bakgrunnsstoff
* Hans-Emil Lidén: Fjelberg kirke i «Norges kirker»
* 
* Kvinnherad kyrkjelege fellesråd
*
Frøyset kyrkje

**Frøyset kyrkje** står på Frøyset i Masfjorden kommune i Vestland, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1937.

Kyrkja er teikna av arkitekt Thorleif Hals Frølich.

Frøyset kyrkje er soknekyrkje i Frøyset sokn i Nordhordland prosti.
Den noverande kyrkja er den fyrste på staden, før dei fekk henne sokna folk i området til Sandnes kyrkje. 
Området vart skilt ut frå Sandnes som eige sokn i 1930.
Fram til 1876 høyrde Masfjorden til Lindås prestegjeld.

## Kjelder
* Noregs Kirker: «Frøyset kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Frøyset sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Hordaland», på nettstaden til Arkivverket 
* Kart frå 1979 som viser kyrkjerstader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* Arne L. Hope: «Frøyset kyrkje»
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Masfjorden kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Néa Ionía i Magnisía

**Néa Ionía** (gresk Νέα Ιωνία, tyder «Ny-Jonia») er ein by i periferieininga Magnisía i Thessalía i Hellas. Byen var tidlegare ein eigen kommune, men er frå 2011 ei kommunaleining i kommunen Vólos. Han har fått namnet sitt etter flyktningane som kom til området frå Jonia etter den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Néa Ionía 31&nbsp;884&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 30&nbsp;688&nbsp;innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nea Ionia, Magnesia|Nea Ionia, Magnesia]]» frå ,  den 18. september 2007.*
Robert Kirby

**Robert Kirby** () var ein britisk strengarrangør og musikar innan Rock og folkemusikk. Han er mest kjend for å ha medverka på Nick Drake-albuma Five Leaves Left og Bryter Layter, men har også arbeidd med Ralph McTell, Paul Weller og Elvis Costello.

## Konsert til ære for Nick Drake
2. juli 2005 heldt Kirby ein konsert i Central Park i New York der han framførte 18 av Nick Drakes songar, med dei originale arrangementa. Five Leaves Left blei framført i heilheit, i tillegg til utdrag av Bryter Later og *[[Made to Love Magic]]*. Med seg hadde han gitaristen Josh Max og songaren Julie James frå New York-gruppa The Maxes. Konserten hadde over 3000 tilskodarar med Nick Drake-fans frå heile USA.
Balkankrigane

**Balkankrigane** var to påfølgjande krigar, der den andre var eit resultat av den første:

* Den første balkankrigen (1912 - 1913)
* Den andre balkankrigen (16. juni - 18. juli, 1913)
Préveza

**Préveza** (gresk Πρέβεζα) er ein by og ein kommune i periferieininga med same namn i Ípiros i Hellas. Han&nbsp;er òg hovudstad i periferieininga. Préveza ligg nær den vestlege delen av Ártabukta. Ruinane av den antikke byen Nikópolis ligg 5&nbsp;km nord for byen.

Préveza var åstad for slaget ved Préveza i 1538, der den mindretallige tyrkiske flåten til Barbarossa slo Andrea Doria.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Préveza
* Loúros
* Zálongo
Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 30&nbsp;841&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Préveza hadde 22&nbsp;868 og tettstaden med same namn 19&nbsp;309&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Kjelde

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (gresk)
Kavála

**Kavála** (gresk Καβάλα), òg kalla *Kavalla*, er ein by og kommune i periferieininga med same namn i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Byen er òg hovudstad i periferieininga og den største hamnebyen i Gresk Makedonia. Han ligg vakkert til ved Kaválabukta, ovanfor øya Thásos.

## Historie
Han vart opphavleg grunnlag av kolonistar frå Páros på 500-talet fvt., som kalla han **Neapolis** («ny by»). Neapolis var ein by i Makedonia. Han var sannsynlegvis same by som *Daton* (Δάτον), kjend for gullgruvene sine (Herod. ix. 75).

Han vart ein romersk *[[civitas]]* i 168 fvt. og var base for Brutus og Cassius i 42 fvt. før dei tapte slaget ved Fílippi. Paulus gjekk i land ved Kavála på den første reisa hans til Europa. Under Austromarriket vart byen kalla *Khristoupolis* av grekarane og *Morunets* av lokale bulgarar.

Kavála var ein del av Det osmanske riket frå 1371 til 1912. Mehmet Ali vart fødd her i 1769.

## Administrativ inndeling

Frå 2011 omfattar kommunen òg den tidlegare kommunen Fílippi. Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 66&nbsp;376&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Kavála hadde 56&nbsp;243 og tettstaden med same namn 51&nbsp;947&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Kavala|Kavala]]» frå ,  den 18. september 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad (gresk)
* Vêrstasjonen i Kavála
Árta

**Árta** (gresk Άρτα) er ein by og ein kommune i periferieininga med same namn i Ípiros nordvest i Hellas. Han er òg hovudstad i periferieininga. Byen vart i antikken kalla Amvrakía (gresk Αμβρακία). Árta er kjend for den gamle brua over elva Árakhthos, som ligg vest for sentrum. Árta har òg mange ruinar frå antikken og eit gamalt slott frå 1200-talet, eit av dei best bevarte i Hellas. Den rike austromerske historia kan ein òg sjå av dei mange austromerske kyrkjene som ligg her. Den mest kjende av desse er kanskje Panajía Parigorítissa, bygd kring 1290 av despoten Nikeforos.

Árta ligg ved Ártabukta som er kalla opp etter byen.

## Historie
Det oppstod ein busetnad her omkring 800-talet fvt. og Amvrakía vart grunnlagd av korintarane på 600-talet fvt.

I 295 fvt. gjorde Pyrrhus av Ipiros, konge over molossarane, Amvrakía til hovudstad i kongedømet sitt. Han nytta byen som base då han gjekk til åtak på romarane. Pyrrhus vann store, men dyrekjøpte, sigrar mot romarane og vart kjend for uttrykket «pyrrhussiger», som referer til ei utveksling under slaget ved Asculum. I 146 fvt. vart Amvrakía ein del av Romarriket og provinsen Ípiros vart gjeve namnet Epirus Vetus, for å skilje han frå Epirus Nova i aust. Byen er ikkje nemnd under namnet Árta før 1082.

I 1204, etter Konstantinopel sitt fall under det fjerde krosstoget, vart han hovudstad i despotatet Ipiros. Despotatet strekte seg opp til Dyrrahio og inkluderte heile det nordvestlege Hellas, Thessalía og dei nordvestlege områda av Gresk Makedonia. Grunnleggaren var Mikael I Aggelos Komninos Doukas (1205-1215), ein slektning av den austromerske keisarfamilien Komninos. Etter korte periodar under dynastiet til italienarane Orsini (1318-1337), albanske klanar (1359-1416) og italienske herskarar (Carlo II Tocco, Leonardo III Tocco), erobra Det osmanske riket byen i 1449. Byen vart frigjeve frå osmanarane og annektert av Hellas i 1881 etter Berlintraktaten.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Árta
* Amvrakikós
* Filothéi
* Vlakhérna
* Xirovoúni
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 41&nbsp;600&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Árta hadde 26&nbsp;999 og tettstaden med same namn 21&nbsp;798&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arta, Greece|Arta, Greece]]» frå ,  den 18. september 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Olav Engelbrektssons jordebok

**Olav Engelbrektssons jordebok** vart sett opp av erkebiskop Olav Engelbrektsson omkring 1533 under namnet *Register paa Sancte Oluffs Ioerdher*. Jordeboka lister opp eigedommar som høyrde til erkebispestolen i Nidaros, men registeret er ikkje like fullstendig som Aslak Bolts jordebok. 

Olav Engelbrektsson tok boka med då han flydde til Nederland under reformasjonen i 1537. 

## Trykte utgåver
Riksarkivet gav ut ei trykt utgåve av jordeboka i 1926.

## Kjelder
Chr. Brinchmann og Johan Agerholt: *Olav Engelbrektssøns jordebog - Register paa St. Olavs jorder* Norges Rigsarkiv 1926
Den russisk-tyrkiske krigen 1877-1878

**Den russisk-tyrkiske krigen 1877-1878** hadde sitt opphav i Russland sitt mål om å få tilgang til Middelhavet og erobre Balkanhalvøya frå Det osmanske riket. Bulgararane og serbarane, som ikkje lenger var underlagt det tyrkiske styret mot slutten av krigen, ser på denne krigen som den andre byrjinga på sjølvstende deira. 

Denne krigen gav òg Kongedømet Romania sjans til å få fullt sjølvstende. Sjølv om dei, i motsetnad til dei andre balkanlanda, ikkje hadde vore ein del av Det osmanske riket, var dei likevel framleis offisielt under osmansk suverenitet. Derfor vert krigen i rumenske historiebøker omtalt som den rumenske sjølvstendekrigen.

Under krigen gjekk dei vestlege stormaktene inn på den osmanske sida, sidan dei ikkje ville at Russland skulle få større makt. I lag lykkast dei å avgrense den russiske framgangen, men krigen resulterte i langvarig uro på Balkan. Fredsavtalen vart underskriven i San Stefano 3. mars 1878, og Det osmanske riket godkjende Romania, Bulgaria, Serbia og Montenegro sitt sjølvstende.
Jujutsu

**Jujutsu** (japansk 柔術, jūjutsu, også latinsk form *jiujitsu*, eller samansmelta japansk og latinsk form *jujitsu*) er ein klassisk japansk kampkunst som nyttar kasteteknikkar, låseteknikkar, slag og spark.

## Bakgrunn
Frå 1600-talet gjekk det mot ei fredelegare tid i Japan og krigarane fekk mindre stridserfaring og våpentrening. Kampkunstar som ikkje gjer særleg bruk av våpen fekk difor auka merksemd. Desse var i opphavet kjende som *yawara* og seinare som *jujutsu*. 

Den nyare kampforma judo er utvikla frå jujutsu. Aikido er ein annan nyare kampkunst som er inspirert frå jujutsu.

Skriftteiknet for *yawara* og *ju* er den same og sistnemnte er den kinesiske uttalen. Jujutsu som kollektivt omgrep femner både japanske og kinesiskinspirerte metodar. Nemninga «ju» kan omsetjast med mjuk, smidig og fleksibel medan «jutsu» kan omsetjast med teknikk eller dugleik.

## Retningar
Jujutsu er ikkje eit einsarta eller standardisert system, men finst i mange variasjonar og stilar. Nokre av dei autentiske jujutsu systema eksisterer framleis i Japan. Det finst fleire kategoriar av jujutsu:
* Klassisk yawara 
* Klassisk jujutsu
* Moderne jujutsu – utvikla i Japan
* Moderne jujutsu – utvikla utanfor Japan
* Sportsjujutsu - nytta i konkurransar

## Trening
Jujutsu vert rundt om i verda mest praktisert som ulike sjølvforsvarssystem utvikla utanfor Japan. Systema inneheld ofte eit mangfald av forsvarsteknikkar med slag, spark, grep og kast i kombinasjonar. Det er også viktig å lære fallteknikk. Jujutsutrening gir utøvarane eit stort arsenal av teknikkar. Avtalte sjølvforsvarsteknikkar vert innøvd saman med ein partnar. 

## Sport
Internasjonalt standardiserte konkurranseregler er utvikla og ligg til grunn for tre konkurranseformar:
* **Duo** er ei oppvisingsform der to utøvarar demonstrerer sjølvforsvarsteknikkar mot uavtalte åtak som vert kunngjort av dommaren som dømer og gjev poeng.
* **Fighting** er ein konkurranseform der to utøvarar kjemper mot kvarandre kvarandre innan eit regelverk som tillèt slag, spark, grep og kast. Det er bere lov med semikontakt når det gjeld slag og spark. 
* **Grappling/Brazilian Ju-Jitsu** er ein bakkekamp der to utøvarar kjemper mot kvarandre i kneståande/liggjande stilling.

I Noreg er jujutsu organisert under Noregs Kampsportforbund.
Xánthi

**Xánthi** (gresk Ξάνθη, tyrkisk *İskeçe*, bulgarsk Ксанти (*Ksanti*) og stundom Скеча (*Sketsja*)) er ein by og kommune i periferieininga med same namn, der han òg er hovudstad, i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas.

## Historie
Ein har kjende kjelder om Xánthi eller Xanthia tilbake til år 879 fvt.. Han byrja som ein liten landsby og har opplevd alle tumultane gjennom Thrakia sin historie, som plyndringstokt, katastrofar, rasekonfliktar og borgarkrigar. Innbyggjarane i området har nesten vore utrydda og nesten alt vart lagd i grus, Dette var situasjonen då osmanarane kom til området. Som følgje av dette førte osmanarane kolonistar frå Vesleasia til området, som er korleis Jeniséa (Γενισέα) vart oppretta, medan Oréo (Ωραίο) og Xánthi vart verande hovudsakleg greske og kristne senter.

### Jeniséa-perioden
Ved 1715 var Xánthi og Jeniséa kjend for den gode tobakken som vart dyrka her. Handelen med tobakk i Europa førte til at Xánthi vart ein velståande by. I mars og april 1829 vart byen råka av to jordskjelv som bokstavleg talt jamna byen med jorda, men dei spelte ei viktig rolle i den vidare utviklinga til byen. Alle byane vart raskt bygd opp att. I 1870 brann byen Genisea med og alle kontor og tenester vart flytta til Xánthi, som på den tida hadde om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. I 1891 vart det bygd ei jernbanelinje nær byen, som førte til vidare økonomisk vekst og oppretting av skular og foreiningar.

### Balkankrigane
Bulgaria tok Xánthi i 1912 under den første balkankrigen, men etter ein periode på åtte månadar vart han erobra av den greske hæren under den andre balkankrigen. Kort tid etter vart derimot Xánthi og Vest-Thakia avstått til Bulgaria, som hadde kontroll over området til slutten av den første verdskrigen. Etter bulgarsk tap i denne krigen vart Vest-Thakia, og dermed Xánthi, ein permanent del av Hellas i 1919-1920.

## Administrativ inndeling

Frå 2011 omfattar kommunen òg den tidlegare kommunen Stavroúpoli. Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 66&nbsp;875&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Xánthi hadde 65&nbsp;240 og tettstaden med same namn 58&nbsp;748&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Xanthi|Xanthi]]» frå ,  den 18. september 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (gresk)
Komotiní

**Komotiní** (gresk Κομοτηνή, bulgarsk Гюмюрджина *Gjumjurdzjina*, tyrkisk *Gümülcine*) er ein by i periferieininga Rodópi i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han er hovudsete i kommunen med same namn og er hovudstad både i periferieininga og i periferien.

Komotiní har lenge vore ein travel gresk by og eit handelssenter ved krossvegen mellom sivilisasjonar. Byen har like over 50&nbsp;000 innbyggjarar i tillegg til 13&nbsp;000 studentar og soldatar.

## Historie
Byen voks fram langs Via Egnatia, den romerske vegen som gjekk frå Dyrrhachium til Konstantinopel, først under skuggen til Maximianopolis og så under den osmanske perioden. Under Austromarriket vart festninga og den omliggande busetnaden kalla *Koumoutzina* eller *Komotina*, og under Det osmanske riket var Komotiní kalla *Gümülcine* - eit namn som framleis vert nytta av den muslimske minoriteten i byen.

Under den første balkankrigen erobra bulgarske styrkar byen, men måtte overgje han til den greske hæren under den andre balkankrigen i 1913. Bucharesttraktaten gjorde derimot at Hellas måtte gje området tilbake til Bulgaria. Byen vart verande ein del av Bulgaria fram til etter den første verdskrigen. I denne korte perioden vart republikken Gumuljina oppretta i Vest-Thrakia, der Komotiní vart hovudstad. I 1919 medførte Neuillytraktaten at Komotiní kom tilbake til Hellas i lag med resten av Vest-Thrakia.

## Administrativ inndeling

Frå 2011 omfattar kommunen Komotiní òg dei tidlegare kommunane Éjiros og Néo Sidirokhóri. Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 65&nbsp;243&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Komotiní hadde 60&nbsp;160 og tettstaden med same namn 51&nbsp;732&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Komotini|Komotini]]» frå ,  den 18. september 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad (gresk)
Dráma i Hellas

**Dráma** (gresk Δράμα) er ein by i periferieininga med same namn i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han er hovudsete i kommunen med same namn og er hovudstad i periferieininga.

## Historie
Under romartida vart Dráma kalla *Dravescus* (Δραβήσκος) og var eit handelssentrum og ein militærleir langs den romerske vegen Via Egnatia. Dráma har gode vasskjelder og det er mogeleg at namnet kjem av «Hydrama» (*hydro*, gresk for 'vatn)'. Ein meiner at byen har stått på same stad sidan antikken.

## Administrativ inndeling

Frå 2011 omfattar kommunen Dráma òg den tidlegare kommunene Sidirónero. Dei to tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 55&nbsp;679&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Dráma hadde 55&nbsp;440 og tettstaden med same namn 43&nbsp;445&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Drama, Greece|Drama, Greece]]» frå ,  den 18. september 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (gresk)
Berlevåg kyrkje

**Berlevåg kyrkje** er ei langkyrkje frå 1960 som står i tettstaden Berlevåg i Berlevåg kommune i Finnmark.

Kyrkja er bygd i betong og har sitjeplassar til 300 personar. Arkitekt for bygget var Hans Magnus.
Inventaret er frå byggeåra eller seinare. Altertavla er laga av Kåre Jonsborg.

Berlevåg kyrkje er soknekyrkje i Berlevåg sokn i Varanger prosti.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard]
* 
* Om Berlevåg sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* 
* Om Berlevåg kyrkje i Arkitekturguide Nord-Norge
* «Kysten og kirka i Finnmark» på nettstaden til Fylkesbiblioteket i Finnmark
* Visitasprotokoll frå bispevisitasen i Berlevåg i 2004
Orestiáda

**Orestiáda** (gresk Ορεστιάδα), tidlegare òg kalla *Orestias*, er ein by i periferieininga Évros i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Sjølve byen er den nordlegaste og nordaustlegaste i Hellas og har vel 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han er sete i kommunen med same namn og ligg berre 2&nbsp;km vest for elva Évros (Maritsa).

## Administrativ inndeling

Frå 2011 omfattar kommunen òg dei tidlegare kommunane Výssa, Trígono og Kyprínos. Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 31&nbsp;686&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Orestiáda hadde 22&nbsp;005 og tettstaden med same namn 18&nbsp;164&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Kjelde
Mobbing

**Mobbing** inneber å utsetja ein eller fleire personar for systematisk plaging og utestenging innan ein organisasjon, til dømes ein skule eller ein arbeidsplass. Å bli utsett for mobbing kan føra til nedsett sjølvtru og depresjon, medan ein aktiv mobbar ofte har trekk som manglande empati og høg agressivitet.

Mobbing kan ta ulike former:
* Fysisk mobbing (slag, spark, lugging, øydelegga eigedelar osb.)
* Verbal mobbing (trugsmål, erting, aukenamn osb.)
* Psykisk mobbing (utfrysing, talande blikk og sukk, baksnakking osb.) 

Ein person som aktivt mobbar ein annan blir kalla ein mobbar. Mobbeforsking har vist at mobbarar gjerne har mykje sjølvtillit, men låg evne til medkjensle. Dei liker makt- og statuskjensla det kan gje å kontrollera og trakassera ein annan person. For at mobbing skal skje treng mobbaren som regel hjelp av ein «taus masse», menneske som ser på eller deltek mindre aktivt i mobbinga. 

Ein som blir utsett for mobbing blir kalla mobbeoffer. Det er ingen psykiske eller fysiske fellestrekk blant mobbeoffer. Det er ei vanleg oppfatting at visse utsjånader gjer ein til eit lettare offer for mobbing (til dømes raudt hår, å bruka briller eller å vera tjukkare eller tynnare enn gjennomsnittet), men alle slags vanlege og uvanlege eigenskapar kan brukast som påskudd til å mobba nokon. Det finst likevel nokre trekk som går igjen hjå fleire offer – eit studie gjort av den svenske mobbeforskaren Dan Olweus viste at fleire ungar som blei utsett for mobbing var meir engstelege, forsiktige eller hadde meir avvikande åtferd enn andre, medan eit norsk forskingsprosjekt kom fram til at ein del av dei som var blitt utsett for mobbing var meir nevrotiske og mindre utåtvende, medgjerlege og samvitsfulle enn dei som ikkje hadde vore utsett.

Eit uorganisert miljø med uklår leiing og høgt stressnivå kan gjera det lettare for mobbing å utvikla seg. Førebyggande arbeid kan dermed gå ut på å motverka desse faktorane, og å læra folk opp i å ta klar avstand frå mobbing.

## Ordsoge

Ordet «mobbing» er avleia av det engelske mobb-omgrepet, og ordet viser på engelsk helst til åtak utførte av store grupper. «Mobbing» slik det blir brukt på norsk blir rettare omsett med engelsk 'bullying'.

## I kulturen
Mobbing blir omtalt i ei rekke verk i moderne norsk kultur, til dømes i romanar som *[[romanen Jonas|Jonas]]* av Jens Bjørneboe og *[[romanen Herman|Herman]]* av Lars Saabye Christensen, eller i novella «Liket» av Tor Jonsson.

## Sjå òg
* Mobbeåtferd blant dyr

## Kjelder
* Svensk Wikipedia: «Mobbning», Version från den 26 augusti 2007 kl. 11.36
Modernisme

**Modernisme** er ein retning innan kultur, vitskap og samfunnstenking som gjorde seg gjeldande rundt byrjinga av 1900-talet. Det er ein grunnleggjande optimistisk, framgangs- og framtidsretta tenkemåte som seier at menneska kan forbetra verda dei lever i ved hjelp av kunst, kunnskap og teknologisk utvikling.

## Kunst

Innan kunst forkasta ein tidlegare tradisjon og la vekt på eigenverdet og autonomien til kunstnaren. Modernismen begynte å ta form seint på 1800-talet,  og ofte blir til dømes Picasso-måleriet *[[Les Demoiselles d'Avignon]]* frå 1907 brukt til å markera byrjinga på epoken.  

## Modernismen i Noreg
Modernismen kom inn i norsk litteratur med Knut Hamsun og Sigbjørn Obstfelder på 1890-talet, men blei viktigare med ei rekke forfattarar som skreiv på 1930-talet, som Emil Boyson, Gunnar Larsen, Haakon Bugge Mahrt, Rolf Stenersen, og Edith Øberg. Tarjei Vesaas si diktsamling Leiken og lynet frå 1947 førte til store diskusjonar rundt form og rim for lyrikk. Rolf Jacobsen var den diktaren som tidleg etter krigen tok modernismen fram igjen med samfunnskritiske og urbane dikt. Modernismen i Noreg blomstra også i samband med Profil-gruppa på 1960-talet.

## Kjente modernistar

* Arkitektur: Le Corbusier, Ludwig Mies van der Rohe, Gunnar Asplund, Arne Korsmo
* Målarkunst: Henri Matisse
* Litteratur: Gertrude Stein, Knut Hamsun, James Joyce, Virginia Woolf, Tarjei Vesaas
* Lyrikk: Rolf Jacobsen, Edith Södergran, Artur Lundkvist

## Sjå òg

* Postmodernisme
Jonas

:*Sjå òg [[romanen Jonas]]*

**Jonas** er eit mannsnamn avleidd av det greske namnet *Ionas*, som kjem frå det hebraiske namnet *Jonah*, 'due'. Namnet er utbreidd i kristne land, særleg i Norden og i Litauen.

Namnet kan og vera eit slektsnamn.

## Kjende namneberarar
*Jonas Rein (1760-1821), norsk eidsvollsmann
*Jonas Anton Hielm (1782-1848), norsk stortingsmann
*Jonas Ueland (1830-1913), norsk stortingsmann
*Jonas Lie (1833–1908), norsk forfattar
*Jonas Vellesen (1842–1915), norsk forfattar
*Jonas Christian Øglænd (1847–1931), norsk industrigrunnleggjar
*Jonas Basanavičius (1851–1927), litauisk sjølvstendeforkjempar
*Jonas Jablonskis (1860–1930), litauisk språkforskar
*Jonas Mačiulis (1862–1932), litauisk forfattar kjend som Maironis
*Jonas Hestnes (1869-1926), norsk stortingsmann
*Jonas Pedersen (1871-1953), norsk stortingsmann
*Jonas Hesselman (1877–1957), svensk sivilingeniør
*Jonas Biliūnas (1879–1907), litauisk forfattar
*Jonas Ekman Fjeldstad (1894–1985), norsk geofysikar
*Jonas Salk (1914–1995), amerikansk forsker kjent for vaksinen mot polio
*Jonas Savimbi (1934–2002), krigsherre frå Angola
*Jonas Fjeld (f. 1952), norsk songar, låtskrivar og gitarist
*Jonas Gahr Støre (f. 1960), norsk politikar
*Jonás Gutiérrez (f. 1983), argentinsk fotballspelar

### Etternamn
*Franz Jonas (1899-1974), president av Austerrike
*Hans Jonas (1903-1993), tysk filosof
*Jonas Brothers, eit amerikansk band der medlemene heiter Jonas til etternamn
Réthymno

**Réthymno** (gresk: Ρέθυμνο), òg kalla *Rethimno*, *Rethymnon*, *Réthymnon* og *Rhíthymnos*, er ein by i periferieininga Réthymno, der han er hovudstad, på Kreta i Hellas. Byen har like over 32&nbsp;000 innbyggjarar og vart grunnlagd i antikken (som Rhithymna og Arsinoe), sjølv om han aldri var ein viktig by for den minoiske siviliasjonen. Han var derimot seinare mektig noko til at innbyggjarane prega sine eigne myntar.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Réthymno
* Arkádi
* Láppa
* Nikifóros Fokás
Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 57&nbsp;2165&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Réthymno hadde 38&nbsp;759 og tettstaden med same namn 34&nbsp;085&nbsp;innbyggjarar.

## Historie
Réthymno byrja å vekse då ventianske erobrarar på øya ville ha ein handelsstasjon mellom Iráklio og Khaniá, og fekk sin eigen biskop og adel. I dag er gamlebyen (paliá póli) nesten berre bygd av venetianarane. Dette er ein av dei best bevarte gamlebyane på Kreta.

Venetianarane bygde ei borg her kalla *Fortetza*, som er eit av dei største og best bevarte på Kreta. Andre monument er Neratzemoskeen, Den store porten (megáli pórta, Porta Guerra), Piazza Rimondi (Rimmondiplassen). I dag er hovudnæringa turisme og mange bygg tilknytte dette er ført opp dei siste 20 åra.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside

## Kjelde
Lamía

**Lamía** (gresk Λαμία) er ein by i periferieininga Fthiotida i Sentral-Hellas i Hellas. Han er hovudstad i både periferien Sentral-Hellas og periferieininga.

## Historie
Området har vore busett sidan år 4000 fvt., men vart først nemnd etter eit jordskjelv i 424 fvt. då han var ein viktig spartansk militærleir. Han vart okkupert av Aleksander den store. Atenarne gjorde opprør etter hans død og etterfølgjaren hans Antipatros tok tilflukt i dei omfattande bymurane rundt byen (den lamiske krigen 323–322 fvt.). Krigen enda då generalen til dei athenske troppane, Leosthenes, døydde og 20&nbsp;000 soldatar frå den makedonske hæren kom til området. Lamía blømde på 200-talet fvt. under eit aetolisk hegemoni, som enda då Manius Acilius Glabrio plyndra byen i 190 fvt. Lamía vart ein del av Hellas i 1829, og vart då ein grenseby mot Det osmanske riket.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Lamía
* Gorgopótamos
* Lianokládi
* Pávliani
* Ypáti
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 66&nbsp;657&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Lamía hadde 58&nbsp;289 og tettstaden med same namn 47&nbsp;529&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (gresk)

## Kjelde
Sacred Reich

**Sacred Reich** er ei amerikansk thrash metal gruppe, stifta i Phoenix, Arizona i 1985.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
* Sacred Reich på Encyclopaedia Metallum
Livadiá

**Livadiá** (gresk Λιβαδειά), òg skrive *Livadeia* eller *Leivadia*), er ein by og ein kommune i periferieininga Viotía, der han er hovudstad, i periferien Sentral-Hellas i Hellas. Livadiá ligg 130&nbsp;km nordvest for Aten, aust for Návpaktos, søraust for Ámfissa og Desfína, søraust for Lamía og vest for Khalkída. Området rundt Livadiá er fjellendt med jordbruksområde i dalområda.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Livadiá
* Dávlia
* Kherónia
* Korónia
* Kyriáki
Dei fem tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 29&nbsp;379&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Livadiá hadde 22&nbsp;547 og tettstaden med same namn 21&nbsp;408&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar

## Kjelde

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (gresk)
Kalamáta

**Kalamáta** (gresk Καλαμάτα), eldre form *Kalamai*, er ein by på Peloponnes i Hellas. Han er ein kommune i periferieininga Messinía i periferien Peloponnes og er hovudstad i periferieininga.

Kalamáta ligg om lag 60&nbsp;km søraust for Kyparissía, 120&nbsp;km søraust for Pýrgos, om lag 80&nbsp;km sørvest for Trípoli, om lag 60&nbsp;km vest for Spárti, nordvest for Areópoli og om lag 8&nbsp;km aust for Messíni. Byen har i dag oppunder 60&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen har ein internasjonal flyplass og ei viktig hamn. Frå her kan ein nå den greske øya Kýthira.

Messiníabukta, der Kalamáta ligg, har fleire lange strender. Fjella Taýjetos ligg 4&nbsp;km aust for Kalamáta.

Oliven og olivenolje er viktige eksportvarer for Kalamáta som er kjend for sin eigen oliventype, kalamataoliven.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Kalamáta
* Áris
* Arfará
* Thouría
Dei fire tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 72&nbsp;906&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Kalamáta hadde 66&nbsp;136 og tettstaden med same namn 57&nbsp;706&nbsp;innbyggjarar.

## Historie
I motsetnad til mange andre greske byar har ikkje Kalamáta ei historie tilbake til antikken. Messíni, som òg ligg i Messinía, er ein antikk stad. Frå 1681 styrte venetianarane Kalamáta. 23. mars 1821 vart Kalamáta den første byen som vart frigjort frå den osmanske okkupasjonen som hadde vart i over 300 år. Greske opprørsstyrkar var leia av generalane Theodoros Kolokotronis, Petros Mavromikhalis og Papaflessas. I 1825 øydela Ibrahim Pasha byen under den greske sjølvstendekrigen. Kalamáta vart bygd opp at og vart ei av dei viktigare hamnene i Middelhavet. Det nest eldste handelskammeret i Middelhavet, etter det i Marseille, ligg i Kalamáta.

29. april 1941 vart det utkjempa eit slag nær hamna mellom dei invaderande tyske styrkane og ein newzealandsk divisjon. Etter den andre verdskrigen, av politiske årsaker, vart Kalamáta og Peloponnes ikkje teke med i regjeringa sine utviklingsplanar, som heller fokuserte på Nord-Hellas. Dette gjekk ut over den lokale økonomien og hamna, og dermed byen, vart mindre viktig. Først etter at byen vart hardt råka av eit jordskjelv 13. september 1986 gjekk styresmaktene inn med midlar for å få byen på fote att. Kalamáta er derfor i dag ein moderne hovudstad med alle fasilitetar og gode, og har mellom anna eit av dei mest moderne sjukehusa i Hellas.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kalamata|Kalamata]]» frå ,  den 19. september 2007.*  
 

; Referansar
Honningsvåg kyrkje

**Honningsvåg kyrkje** er ei langkyrkje frå 1885 i Nordkapp kommune i Finnmark.

Kyrkja er bygd i tre og har 220 plassar. Ho er teikna av Jacob Wilhelm Nordan.

Kyrkja er ei av dei få kyrkjene i Finnmark som overlevde andre verdskrig. I kyrkja står to spesiallaga lysestakar i krystall, ei gåve til Nordkapp frå Olav V av Noreg.

Framkomst til kyrkja er via Fv173 og E69.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard: «Honningsvåg kirke» på nettstaden til Universitet i Tromsø
*
Holt kyrkje

**Holt kyrkje** er ei langkyrkje, seinare krosskyrkje frå 1100 i Tvedestrand kommune i Agder fylke. Mellomalderkyrkja som er bygd av stein vart opphavleg bygd som langkyrkje, men vart utvida og tilbygd som krosskyrkje i 1753. Tilbygget, austre del og korsarmane, er lafta av tømmer. Ved ombygginga vart kyrkja også utstyrt med korboge, dekorert i rokokkostil. 

Døypefonten i kleber er att av mellomalderinnreiinga.

Altarbiletet har Jesus i Getsemane som motiv, og er måla av den danske målaren Müller. Biletet er ei gåve frå jernverkseigaren Jacob Aall i 1837. 

## Bakgrunnsstoff
* Om Holt sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Om Holt kyrkje på nettstaden agderkultur.no
* «Kirkebøker, Vest-Agder» på nettstaden til Arkivverket 
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* Eldre fotografi av Holt kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* 
*
Tynset kyrkje

**Tynset kyrkje** er ei åttekanta kyrkje frå 1795 i Tynset kommune i Innlandet fylke.

Kyrkja er bygd i tømmer og har 700 sitjeplassar. Dette er den største åttekanta kyrkja oppført i lafta tømmer. Den store steinkyrkja på Røros var førebilete for Tynset kyrkje. Byggverket er i tømmer og har 700 plassar. Grunnplanet er ein langstrakt åttekant med seks søyler som ber taket. Det er preikestolsalter med losjar på kvar side på same måte som i Røros kyrkje. Ordninga med preikestolsalter er i tråd med den tids skikk og med protestantismens vekt på preika og samanheng mellom ord og sakrament. Orgelet står over preikestolsalteret. Kor og skip går i eitt utan skarpt skilje. Alterbildet kom i 1826. Den forrige kirken (fra 1708) brant i 1792. Arbeidet med oppføring av kirkebygget tok til i 1793. Taket har knekk, sakristi i to etasjar og et høgt tårn mot vest. Vreim skildrar bygget som «langstrakt åttekant av Røros-typen».

Den åttekanta murkyrkja på Røros var modell for Tynset kyrkje som vart laga noko mindre og oppført i lafta tømmer. Tynset kyrkje er den største åttekantkyrkja i tømmer. Byggmester for var Peder Ellingsen, overbyggmester på kobberverket. Vreim omtalar Ellingsen som ein gåverik konstruktør. Ellingsen hadde deltatt ved oppføring og innreiding av Røros kyrkja, og truleg var han ein av fleire som truleg deltok i utforming av bygget - han laga mellom anna to modellar som forslag til ei lafta kyrkje på Røros. Svend Aspås, som også deltok på Røros, takka nei til oppdraget på Tynset. Det første forslaget var å bygge ei steinkyrkje også på Tynset, men dette vart avvist som for vidløftig. Tømmeret var dei første 40 åra utan kledning, da vart den panelt og måla raud, seinare kom kvitfargen på. Domenico Erdmann henta i 1924 fram igjen dei opphavlege innvendige fargene og marmoreringa som hadde vore dekt av måling.

Bardu kyrkje frå 1829 er bygd etter mønster av Tynset kyrkje. Omkring 1800 utvandra ein god del frå Nord-Østerdalen til Nord-Norge og særleg til nybyggarområda i Bardu. Størstedelen av folkesetnaden i Bardu på den tida hadde bakgrunn fra Tynset og Alvdal, og heldt kontakt sørover.

## Galleri

Tynset - altertavle.jpg|Altartavla i Tynset kyrkje måla av Ola Beitdokken i 1826 
Tynset kirke 2018-07-21-9074.jpg|Preikestol 
Tynset kirke 2018-07-21-9059c.jpg|Kor 
Tynset kirke 2018-07-21-9055c.jpg|Orgel på galleriet 


## Kjelder

* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Tynset kirke», s. 612.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Om Tynset kyrkje på nettstaden til Tynset kyrkjelege fellesråd 
* Om Tynset sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* 
* Eldre fotografi av Tynset kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
Holm kyrkje

**Holm kyrkje** ligg sentralt i bygda Holm i Rauma kommune i Møre og Romsdal fylke.

Kyrkja vart bygd i 1907 og er ein langkyrkje av treverk. Kyrkja har drakehovud øvst på mønet. Byggjeleiar var Anton Nerheim. 

## Søsterkyrkje
Veøy kyrkje, på Sølsnes i Molde kommune er bygd samtidig og er systerkyrkje. De to kyrkjene ligg på kvar si side av Langfjorden.

## Kjelde
* Thaule, John Ove; Ubostad, Ingar; Pedersen, Bjørn. 1990. *Kyrkjene våre* i *Ei bok om Rauma*, Rauma kommune. s 207-210

## Bakgrunnsstoff
* Om Eid og Holm sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Møre og Romsdal» på nettstaden til Arkivverket
* Om kyrkjene i Eid og Holm sokn på nettstaden til Grytten prestegjeld
* 
## Bildegalleri


fil:Holm-kirke-Rauma-3.jpg|Drakehovud øvst på mønet.
fil:Holm-kirke-Rauma-2.jpg
fil:Minnestein-Holm-Rauma-4.jpg|Minnestein ved Holm kyrkje
Heggedal kyrkje

**Heggedal kyrkje** står i Heggedal sør i Asker kommune i Akershus fylke, og er ei tømra langkyrkje bygd i åra 1929–31. Ho høyrer til Asker prosti i Oslo bispedømme og vart innvigd 12. april 1931. Arkitekt for bygget var Fritz Holland.

Kyrkja hadde frå starten status som kapell og har 165 sitjeplassar. Kyrkja står stort sett som då ho vart bygd, bortsett frå at ho vart måla i 1950. Kapellet stod ferdig i 1931 med tømmer frå Telemark og Skjellestad. Snikkarane kom frå Heggedal Trevarefabrikk. Bygningen vart oppført for private midlar.

## Kjelder
* Norges Kirker: «Heggedal kapell» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning

## Bakgrunnsstoff
* 
* Heggedal kirke på Kyrkjesøk
* Om Heggedal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Akershus» på nettstaden til Arkivverket 
*
Lucinda Williams

**Lucinda Williams** () er ein amerikansk musikar som speler country, blues og rock.

Williams er fødd i Lake Charles i Louisiana.
I 2002 blei ho kåra til beste singer-songwriter i USA av *[[Time Magazine]]*.

## Utgjevingar
* *Ramblin*' (1979) 
* *Happy Woman Blues* (1980)
* *Lucinda Williams]]* (1980)
* *Sweet Old World]]* (1992)
* *Car Wheels on a Gravel Road* (1998)
* *Essence* (2001)
* *World Without Tears* (2003)
* *Live @ The Fillmore* (2005)
* *West* (2007)
* *Little Honey*(2008)
* *Blessed* (2011)
Skatval kyrkje

**Skatval kyrkje** ligg ved E6 på Skatval i Stjørdal kommune i Trøndelag fylke, og var opphavleg ei mellomalderkyrkje, men er blitt påbygd fleire gonger. Kyrkja slik ho står i dag er ei trekyrkje frå 1901. Det er kyrkjegard ved kyrkja.
 

I 1589 var det tre kyrkjer som det ikkje lenger var behov for, Auran og Fløan kyrkjer i Skatval og Skjølstad kyrkje i Hegra. Det vart då igjen fire kyrkjer i Stjørdal prestegjeld, hovudkyrkja Værnes kyrkje og Skatval, Hegra kyrkje og Lånke kyrkje. Desse kyrkjene vart betent av to prestar. 

Ved kongeleg resolusjon 28. juli 1849 vart Stjørdal prestegjeld delt, og Nedre Stjørdal prestegjeld kom til å bestå av Værnes (Stjørdal) hovudsokn og anneksa Lånke og Skatval. Prestegjeldet fekk ein sokneprest og ein kapellan.

## Kjelder
* 

## Vidare lesnad
* Johan Petter Rønningen: *Skatval kirke 1901-1976* Utgitt i 1976. 81 sider 
* Johan Petter Rønningen: *Skatval kirke 1901-1991* Utgitt i 1991. 247 sider 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Arkivverket: Prestegjeld og sogn i Nord-Trøndelag
Britisk folkemusikk

**Britisk folkemusikk** er folkemusikk som har utvikla seg på dei britiske øyane, Storbritannia og Irland. Denne musikken har ofte vore delt inn etter geografiske område, som engelsk, irsk, skotsk eller walisisk folkemusikk, eller endå mindre regionar. Men mykje av tradisjonen har kryssa desse ofte kunstige grensene, slik at det også kan vera nyttig å sjå britisk folkemusikk som eit heile.

Nokre viktige typar britisk folkemusikk er balladar, sjantiar og dansemusikk som jig, reel og hornpipe.

## Undersjangrar
* Elektrisk folk
* Keltisk musikk
* Irsk folkemusikk
* Skotsk folkemusikk

## Kjelder
Lisleherad kyrkje

**Lisleherad kyrkje** står vestom Kloumannsjøen (Tinne) i Lisleherad i Notodden kommune i Telemark, og er ei tømra langkyrkje som vart oppført i 1873–76. Kyrkja avløyste ei stavkyrkje som vart riven like før den nye kyrkja vart oppført. Lisleherad kyrkje har 140 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard ved kyrkja.

## Kjelder
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2015), s. 30–31
* Om Lisleherad kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebok for Telemark» på nettstaden til Arkivverket 

## Fotnotar
Elverhøy kyrkje

**Elverhøy kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1803 i Tromsø kommune i Troms.
Opphavleg vart kyrkja bygd i det som no er Tromsø sentrum, i kyrkjeparken i 1803. I 1834 vart ho domkyrkje. I 1861 vart kyrkja flytta til Strandveien som kyrkje for Tromsøysund sokn, og for Elverhøy i 1967. I 1974 vart ho flytt dit ho no står, og restaurert.

Kyrkja er bygd i tre og har 350 plassar.


Elverhøy Church, facing the altar (2014).jpg|Altar
Altertavle i Elverhøy2.jpg|Altartavle
Døpefont Elverhøy.jpg|Døypefont
Prekestolen i Elverhøy.jpg|Preikestol

## Kjelder
* Om kyrkja på nettstaden Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Rolvsøy kyrkje

**Rolvsøy kyrkje** er ei langkyrkje frå 1908 i Fredrikstad kommune i Østfold fylke.

Kyrkja er bygd i teglstein og er i romansk stil. Ho har 450 sitjeplassar.

Ein kan kome til kyrkja via Riksveg 109 og Riksveg 112.

## Kjelder
* Norges Kirker: «Rolvsøy kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforskning
* Om Rolvsøy kyrkje på nettstaden til Fredrikstad kyrkjelege fellesråd

## Bakgrunnsstoff
* Om Rolvsøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Østfold» på nettstaden til Arkivverket 
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* Rolvsøy kirke Kyrkjesøk
Trondenes kyrkje

**Trondenes kyrkje** er soknekyrkje for Trondenes sokn i Harstad kommune i Trondenes prosti. Kyrkja er den nordlegaste bevarde mellomalderkyrkja i Noreg og hovudverket i norsk seinmellomlalderkunst. Det var Svein Erikson, som var sokneprest i Trondenes frå 1427 og seinare dekan i Nidaros, som sytte for at kyrkje vart bygd. Ho er den rikast ustyrte mellomalderkyrkja i Nord-Noreg, og ho har det høgaste bevarte kyrkjeskipet i ei norsk mellomalderkyrkje utom Nidarosdomen. Opp til toppen av vestgavlen er det 23 meter.

Kyrkja ligg på Trondenes, om lag tre kilometer nord for sentrum av Harstad, ein historisk stad med spor attende til vikingtida. Ein har lenge meint at kyrkja var bygd rundt 1250, men nyare forsking tydar på at ho er bygd på 1400-talet. Det er årringsprøvar av takverket som har gjort at ein har kome fram til at kyrkja truleg var ferdigbygd kring 1440. Kyrkja er bygd på eit område der det truleg tidlegare har stått trekyrkjer frå 1100-talet. Rundt kyrkja finst det restar av festningsverk. Formålet med det var truleg å verne kyrkja mot brutale russiske skatteinnkrevarar som verka i Finnmark og Troms på 1400- og 1500-talet.

I Noreg var det lite kyrkjebygging på 1400-talet. Det verkar vore noko økonomisk tilbakegang allereie før Svartedauden kom kring 1350, men Svartedauden og dei påfølgjande pestane førte til ein stor attendegang i folketalet og med det nedgang også i jordleiga kyrkja til ein stor del levde av. Dette vart i Nord-Noreg oppvoge av ein blømande tørrfiskhandel, og det er truleg tørrfiskpengar som har finansiert bygginga av Trondenes kyrkje.

## Inventar

Kyrkja har heile tre altertavler i form av alterskåp laga i verkstaden til den kjende bileteskjeraren Bernt Notke frå Lübeck. Dei er frå perioden slutten av 1400-talet til byrjinga av 1500-talet og står plaserte på dei tre altera øvst i koret. I tillegg er ei tilsvarande tavle teken vare på i Bergen museum og ei ved Historsk museum i Oslo.

## Referansar

## Litteratur
* Ekroll, Øystein, Stige, Morten, Havran, Jiri, *Middelalder i stein* 1. band i serien *Kirker i Norge*, Oslo 2000, ISBN 82-91399-09-3

## Bakgrunnsstoff
* 
*