open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gabriel Jonassen

**Gabriel Jonassen** () var ein norsk gardbrukar, skipsreiar, kjøpmann og stortingsmann frå Høyland i Rogaland.

Han var son til ein lensmann og gardbrukar. I unge år fekk han undervisning heime hos presten i bygda. Han dreiv både skipsreiarlag og salta sild for sal. I 1812 tok han borgarskap i Stavanger, men busette seg i byen fyrst i 1833. Han tok over farsgarden i Høyland, og arva elles eit par andre bruk på Jæren. Kyrkja i Sandnes by vart sidan bygt på eit av desse bruka.

Jonassen var medlem av bystyret i Stavanger 1838-50. Elles hadde han få verv, han «var ved sine træffende vittigheter for meget kritisk til at man turde bruke ham». Han var allereie i unge år ein rik mann, og gjekk under tilnamnet «Lorden av Jæren».

Jonassen var 2. representant frå Stavanger amt på Stortinget 1818. Han var medlem av Lagtinget og tolv komitear. Mellom komiteane var ein om Ålesund sin handel på Danmark og Sverige, ein annan om handelsflagget og elles andre om lærarseminar og lærarløner, om allmugeskulelova og om utskiftingslova.

Han døydde i Stavanger i 1870.

## Kjelder

* 
*
Håkon Storstein

**Håkon Johannesson Storstein** () var ein norsk lærar, gardbrukar, fyrvaktar og stortingsmann frå Skåre i Rogaland. Ole J. Storstein var bror hans.

Far hans var gardbrukar på Storstein i Skåre. Sjølv var han lærar i folkeskulen i heimbygda frå 1842 til 1856. Han overtok farsgarden i 1855 og dreiv denne til 1890. I 1877 vart han fyrvaktar på Røvær, ei stilling han hadde til han døydde.

Storstein var medlem av formannskapet i Skåre frå 1851, ordførar året etter. Elles var han forlikskommissær, presten sin medhjelpar og frå 1872 styreformann i sparebanken. Vidare var han formann i matrikkelkommisjonen i heradet.

Storstein var stortingsmann frå 1862 til 1882, heile tida som representant for Stavanger amt. Han var i alle år medlem av tollkomiteen, i si siste valperiode var han sekretær i komiteen. 1871-82 var han også medlem av valkomiteen. Han var elles medlem av hamnearbeidskommisjonen.

Storstein døydde på Røvær i Skåre i 1908.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Gabriel Olsson Ueland

**Gabriel Olsson Ueland** () var ein nordk lærar, lensmann, gardbrukar og stortingsmann frå Heskestad i Rogaland. Ole Gabriel Ueland var far hans, Jonas Ueland ein bror.

Ueland gjekk i omgangsskule og las privat hos soknepresten i Lund. Ein vinter fekk han undervisning i Christiania. Sidan var han lærar i nokre år. Deretter var han 1856-71 lensmann i Heskestad. Frå 1859 var han gardbrukar på Ueland til han døydde. Han var ordførar nokre år og medlem av forlikskommisjonen.

Ueland representerte Stavanger amt på Stortinget frå 1862 til 1880. Han var 1862-63 medlem av kyrkjekomite nr 1, 1865-66 av kyrkjekomiteen og frå 1868 til -74 sekretær i justiskomite nr 2. 1875-76 medlem av justiskomiteen og 1877-80 medlem av valkomiteen og av gasje- og pensjonskomiteen. Ueland var medlem av Lagtinget 1871-73 og sekretær i same 1874-79. Han var visesekretær i Lagtinget i 1880 fram til 23. februar. Grunna sjukdom vart han då permittert, og møtte ikkje sidan på Stortinget, endå om han var vald for sesjonane 1880-82.

Han døydde på garden sin i Heskestad i 1888. 

## Kjelder

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Didrik Sigbjørnsen

**Didrik Sigbjørnsen** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar, gardbrukar og stortingsmann frå Lund i Rogaland.

Han var son til ein lensmann og gardbrukar i Lund. Sjølv byrja han som skulehaldar i 1799. Tre år seinare, 1802, vart han tillegg kyrkjesongar, ei stilling han hadde til 1859. År 1808 kjøpte han garden Moi i Lund, og dreiv denne. Han kom i 1838 med i det fyrste heradsstyret i Lund, og var ordførar i åtte år. Elles var han forlikskommissær 1816-79 og valmann 1823-44.

Sigbjørnsen var stortingsmann i 1824, 1830, 1833 og 1839. Han var i 1824 medlem av kyrkjekomiteen og om komiteen om innløysinga av riksbanksetlane. I 1830 og 1833 var han medlem av kyrkjekomiteen og komiteen om kjøpstadskatten. Attåt dette kom at han i 1833 var han medlem av valkomiteen. I 1839 var han medlem av tollkomiteen.

Tildelt borgardådsmedaljen i sølv.
 
Han døydde på garden sin i Lund i 1881.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Gudmund Larsson Årvik

**Gudmund Larsson Årvik** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Vikebygd i Sveio. Torbjørn Gunnarsson Sandvik var morfar hans.

Årvik var son av ein gardbrukar og tok i si tid over farsgarden. Han levde på garden livet ut. Årvik var stortingsmann frå Søndre Bergenhus amt 1830, 1833 og 1839. På alle stortinga var han medlem av kyrkjekomiteen, i 1830 og 1833 var han også medlem av matrikuleringskomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Ingebret Gulliksson Grude

**Ingebret Gulliksson Grude** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Klepp i Rogaland. Kristoffer Grude var sonesonen hans.

Far hans var gardbrukar i Klepp. Sjølv gjekk han lite i skule, «lærte at skrive av en gammel original skolelærer». Frå 1821 var han gardbrukar på Grude. Som gardbrukar var han tiltaksam, fekk premi frå landbruksselskapet i 1832. Han var medlem av heradsstyret 1837-51, ordførar 1837-45 og 1850-51. Elles var han forlikskommissær og utskiftingsmann. Mellom 1822-50 deltok han i 418 utskiftingar og skyldsettingar.

Grude var 2. representant frå Stavanger amt på Stortinget i 1836 og på omframstortinget 1836-37. I 1836 var han medlem av bankkomiteen. Fire gonger i perioden 1833-51 hamna han på frå fyrste til fjerde varamannsplass.

Han døydde på garden sin i Klepp i 1851.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Dronninga

**Dronninga** er namnet på fleire fjell i Noreg. 

Namnet Dronninga knytt til:

*Dronninga i Rauma er eit fjell i Isterdalen (ved Trollstigen) I Rauma kommune i Møre og Romsdal
*Dronninga i Trollheimen er eit fjell i Vinnu-massivet i Trollheimen
Kongen

**Kongen** kan vise til

* Kongen i statsråd

* Namnet på fleire fjell i Noreg:
** Kongen er eit fjell i Isterdalen (ved Trollstigen) I Rauma kommune i Møre og Romsdal
** Kongen er eit fjell i Vinnu-massivet i Trollheimen
Kongen i Rauma

**Kongen** er eit fjell lengst sør på vestsida av Isterdalen i Rauma kommune. Det ligg mellom fjelltoppane Bispen i sør og Dronninga i nord. Toppen er synleg frå Trollstigen. 

Frå Stigrøra (besøkssenteret på toppen) går det stiar opp fjellsida på nordsida av vegen opp til Bispevatnet. For å kome til skaret mellom Bipsen og Kongen held ein langs høgresida av Bispevatnet i ur og merkt sti. Så tek ein mot venstre i skaret for å finne stien opp mot sjølve Kongen. I byrjinga er stien godt merkt med vardar, men mot siste oppstiginga på om lag 1400 moh. blir det brattare og siste biten mot toppen er bratt og krev klyving. Delar av dei siste 300-400 høgdemeterane er delvis merkt med vardar og kan opplevast noko luftig og utsett i visse parti.  

Sjølve platået på toppen er flatt og består av ur med bratte stup på dei fleste kantar.


File:Kongen & Bispen.jpg|Kongen (bak til venstre) og Bispen (til høgre) sett frå Alnesreset.
File:Kongen & Dronninga.JPG|Kongen (til venstre, høgast) og Dronninga i kveldslys, sett frå Åndalsnes.
File:Isterdalen.jpg|Kongen er den høgaste toppen på vestsida av Isterdalen
File:Kongen Sølsnes.jpg|Kongen sett langs Rødvenfjorden frå Sølsnes ferjekai
Lybakken

**Lybakken**, også skrive **Lybakk**, er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 14.

## Geografi
Lybakken ligg på vestsida ved søre enden til Langesjøen, opp til grensa mot Fjaler kommune og grensar i sør til Trøsdalen.

Det er ikkje køyreveg til Lybakken.

## Historie
Garden vart skilt ut frå Trøsdalen i 1879. og var i tida før husmannsplass. Kjeldene fortel om busetnad på Lybakken frå 1815, men der har truleg vore plass også i eldre tid.

Lybakken har vore einbølt. Garden er fråflytt, og vert no brukt som feriestad.

## Namnet
Fyrstelekkjen «ly» tyder lun, mild. 

Lybakken er ikkje brukt som gardsnamn andre stader i landet, men det er ein gard som heiter Lybakk i Trysil kommune. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Lybakk» i 1962, og «Lybakken» i 1986.

## Sjå òg
* Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

## Kjelder

## Vidare lesnad
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Lybakken» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
* «Lybakken» i matrikkelutkastet av 1950
* «Lybakken» i gardsmatrikkelen for 1886
Magisk realisme

**Magisk realisme** er ei nemning om litteratur, særleg latinamerikansk litteratur, der forfattarane kombinerer realistiske og fantastiske element for å skildra røyndommen. Termen er også blitt brukt om biletkunst knytt til surrealismen.

Nemninga «magisk realisme» blei først brukt i 1920-åra av Franz Roh og G.F. Hartlaub for ei retning innan Neue Sachlichkeit i målerkunsten, som tilførte dei realistisk attgjevne tinga eit uverkeleg skjer ved hjelp av belysingseffektar og illusjonistisk perspektiv. På 1940- og 1950-talet blei det brukt om dei (hyper)-realistiske verka til amerikanske målarar som Ivan Albright, Paul Cadmus, George Tooker og andre.

Latinamerikanske forfattarar, som ofte hadde band med dei europeiske kultursentra, blei kjende med termen til Roh og tok han i bruk. Jorge Luis Borges førte an med sitt første verk innan retninga, *Historia universal de la infamia*, i 1935. På 1940-talet fekk magisk realisme ei stordomstid i Sør-Amerika, særleg i Argentina. Fleire kjende latinamerikanske representantar for litteraturretninga er mellom anna M.A. Asturias, Gabriel García Márquez og Isabel Allende. Andre forfattarar som har skrive innan eller i nærleiken av denne retninga er Franz Kafka, Günter Grass og Salman Rushdie.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Magic realism|Magic realism]]» frå ,  den 4. desember 2010.*
Ramsgrø i Hyllestad

**Ramsgrø** er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 15.

## Geografi
Ramsgrø ligg ved Ramsgrøvatnet og tunet ligg på vestsida. 
Fylkesveg 607 (tidlegare Riksveg 607) går mellom vatnet og tunet.
Garden grensar til Trøsdalen i vest, til Ulvika, Vassenden og Øn i sør, til Hydalen i aust og til Liane og Horne i nord.

## Historie
Garden har heile tida vore einbølt.
På slutten av 1800-talet var det ein husmannsplass kalla Indre Ramsgrø under garden. Han vart fråflytt grunna steinsprang. 

I 1919 vart Ramsgrø bedehus (Hornedalen bedehus) sett opp på garden.

## Namnet
Fyrstelekkjen «rams» kjem av planta ramsløk, medan andrelekkjen tyder 'ein grøn stad mellom fjell', eller å spire, gro. 

I kjeldene er namnet skrive «Ramßgrødt» (1603 og 1608), «Ramßgrøe» (1667) og «Ramsgrøe» (1723).

Ramsgrø er brukt som gardsnamn også i Kvinnherad kommune, dessutan er det brukt som stadnamn fleire andre stader i landet, mellom anna på eit bruk under garden Flatabø inst i Fyksesund i Kvam herad. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Ramsgrø» i 1986.

## Sjå òg
* Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* «Ramsgrø» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
* «Ramsgrø» i matrikkelutkastet av 1950
* «Ramsgrø» i gardsmatrikkelen for 1886
Ramsgrø

**Ramsgrø** kan vise til:

* Ramsgrø i Hyllestad &ndash; ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane.
* Ramsgrø i Kvam &ndash; eit bruk på matrikkelgarden Flatabø i Kvam herad i Hordaland.
* Ramsgrø i Kvinnherad &ndash; ein martikkelgard i Kvinnherad kommune i Hordaland.
Fabio Quagliarella

**Fabio Quagliarella** () er ein italiensk fotballspelar som i 2011/12-sesongen spelar for Juventus i italiensk Serie A.

Quagliarella har til no halde seg til fotball i heimlandet. I tillegg til Torino, Udinese og Napoli har han spelt for klubbane Fiorentina, Chieti, Ascoli og Sampdoria på utlån. Internasjonalt har han spelt i EM i fotball 2008, og fotball-VM 2010 i Sør-Afrika. I sistnemnde skåra han eitt av måla i ein kamp mot Slovakia som enda 3-2 til Slovakia.

## Kjelder

* Engelsk Wikipedia om Quagliarella.
Plav

**Plav** (serbisk Плав, albansk *Plavë* eller *Plava*) er ein by og kommune i det austlege Montenegro, på grensa til Kosovo og Albania. Ved folketeljinga i 2023 hadde kommunen 9&nbsp;050&nbsp;innbyggjarar.

Plav ligg under Prokletije-fjella ved den øvre delen av elva Lim der denne skapar den mykje vitja Plavsjøen (*Plavsko jezero*). Kommunen høyrer til den søraustlegaste delen av den serbisk-montenegrinske grenseregionen Sandžak.

Byen ligg ved eit vidkjend karstlandskap med naturlege hòlebrønnar. Villmarksliv og skiturisme er viktige inntektskjelder i sesongane for dette. 

I 2003 var fordelinga mellom folkegrupper 49 % bosniarar, 39 % albanarar og 11 % tyrkarar.

## Busetnader
I februar 2014 vart ein del av kommunen skild ut som kommunen Gusinje.

Dei største busetnadene i den noverande kommunen:

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Plav|Plav]]» frå , den 4. desember 2010.*  

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Nettstad for Plav kommune
Antonio Di Natale

**Antonio Di Natale** () er ein italiensk fotballspelar som har spelt for Udinese Calcio sidan 2004. Han vart gjort til kaptein for laget i 2007.

Di Natale har halde seg til italiensk fotball. Offisielt har han spelt for Empoli og Udinese, men han har også vore på utlån til Iperzola, Varese og Viareggio. Han vart toppskårar i Serie A i både 2009-/10- og 2010-/11-sesongen. Han var Udinese sin toppskårar i serien også i 2007-/08-sesongen.

Internasjonalt har han delteke i EM i fotball 2008 og VM i fotball 2010 i Sør-Afrika. Under sistnemnte skåra han eitt av måla i kampen mot Slovakia som Italia tapte 3-2.

Di Natale har ein son og to døtrer.

## Kjelder

* Engelsk Wikipedia om Antonio Di Natale.
Vincenzo Iaquinta

**Vincenzo Iaquinta** () er ein italiensk fotballspelar som for tida spelar for Juventus.

På klubbnivå har han berre spelt innan italiensk fotball. Han har spelt for Italia i VM i fotball 2006 i Tyskland, då Italia vart verdsmeistrar. På grunn av skade fekk han ikkje delta i EM i fotball 2008, men kom tilbake under VM i fotball 2010 i Sør-Afrika. Her skåra han eitt av måla i ein kamp mot New Zealand som enda 1 - 1. Italia kom ikkje forbi gruppespelet i denne verdsmeisterskapen.

## Kjelder

* Engelsk Wikipedia om Vincenzo Iaquinta.
Hedvig Sophia av Sverige

**Hedvig Sophia** () var svensk prinsesse. Ho var dotter av Karl XI av Sverige og Ulrika Eleonora d.e., syster til Karl XII og Ulrika Eleonora d.y., kusine til August den sterke og Fredrik IV av Danmark. Ho vart gift i 1698 med fetteren sin Fredrik IV av Holstein-Gottorp.

Ho var presumptiv arving til den svenske trona fram til ho døydde og hertuginne av Holstein-Gottorp for den mindreårige sonen sin frå 1708 til 1708. 

**Born:**
#Karl Fredrik av Holstein-Gottorp (1700-1739), svensk tronpretendent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hedvig Sophia av Sverige|Hedvig Sophia av Sverige]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Karl Fredrik av Holstein-Gottorp

Hertug **Karl Fredrik av Holstein-Gottorp** (tysk *Karl Friedrich, Herzog zu Holstein-Gottorp*) () var son av Fredrik IV av Holstein-Gottorp og kona hans, Hedvig Sophia, dotter til kong Karl XI av Sverige. Han vart regjerande hertug som toåring då faren døydde i 1702, og heile livet sitt var han den rettmessige tronpretendenten til trona i Sverige, som *pro forma* arving til Karl XII.

Hertug Karl Fredrik var under regentskapet til mora, som han budde i lag med i Stockholm. Den daglege drifta av hertugdømet vart overlate til administratorar.

Danske troppar hadde herja landområda til hertugen under den store nordiske krigen og hadde erobra dei nordlege områda, mellom anna fedresetet til dynastiet Holstein-Gottorp, Gottorp slott.

Då onkelen på morssida, Karl XII av Sverige, døydde i 17 18, vart Karl Fredrik presentert som tronpretendent, men tanta Ulrika Eleonora d.y. (1688-1741) klarte å rive til seg trona for seg sjølv, og hevda at den elder systera ikkje hadde fått samtykke hos det svenske parlamentet for å gifte seg med faren hans, slik det stod skrive i *Norrköpings arvförening*. Hertugen hevda at eineveldet i Sverige, som bestefaren kong Karl XI hadde skapt, gjorde denne klausulen irrelevant.

Karl Fredrik tapte trona og trekte seg frå Sverige, og slo seg etter kvart ned i Russland. Seinare heldt det såkalla Holsteiner-partiet i Sverige fram kravet til Karl Fredrik, men Sverige vedtok arvefølgjelover som spesifikt ekskluderte Karl Fredrik og arvingane hans. Fetteren hans, Adolf Fredrik, av same Oldenburg-dynastiet, vart vald til kronprins av Sverige.

I 1720, skreiv Sverige og Danmark-Noreg under freden i Frederiksborg, der Sverige sa frå seg støtta til Holstein-Gottorp.  Hertug Karl Fredrik var imot avtalen, som vart kom i stand av ei svensk regjering han meinte var i opprør mot han. Avtalen gjorde det nærast umogeleg å få tilbake dei tapte nordlege områda av hertugdømet, landområda i Schleswig. Dette var seinare motivasjonen for sonen Peter i 1762, då han var tsar i Russland, til å starte førebuingar for å nytte russiske soldatar til å gjenerobre dei tapte landområda frå Danmark.

Hertug Karl Fredrik vart gift med Anna Petrovna, tsesarevna av Russland og den eldste dottera til tsar Peter I og bondekona hans, Marta Skavronskaja (som seinare vart tsarina Katarina I av Russland).

Karl Fredrik, som då var kommandant for vakta i palasset i St. Petersburg, prøvde å sikre kona som arving til Russland då mora tsarina Katarina I av Russland døydde i 1727. Forsøket mislukkast, men sonen til Karl Fredrik og Anna Petrovna, Karl Peter Ulrik (som vart hertug av Holstein-Gottorp i 1739), vart til slutt russisk tsar i 1762, som Peter III.

Før familiemedlemmer av Holstein-Gottorp tok trona i både Sverige og Russland, døydde hertug Karl Fredrik i 1739 i den saksiske landsbyen Rolfshagen. Han er gravlagd i klosterkyrkja på Bordesholm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Charles Frederick, Duke of Holstein-Gottorp|Charles Frederick, Duke of Holstein-Gottorp]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Ingolf Mork

**Ingolf Mork** () i Molde var ein norsk skihoppar, tenestemann og gardbrukar frå Molde. I unge år tevla han for Idrettslaget Hjelset-Fram, seinare for Ski- og fotballklubben Lyn. Hans største bragd var samanlagtsigeren i den tysk-austerrikske hoppveka i 1972. Likevel imponerte han meir i hoppveka året før, då han vann tre av dei fire renna. Men sidan han fall i eit av hoppa i Innsbruck enda han på andreplassen samanlagt. Han vart noregsmeister i normalbakken både i 1971 og 1972.

Mork studerte på Norges idrettshøgskole i Oslo på 1970-talet. Sidan arbeidde han mange år i kultur- og idrettsetaten i Møre og Romsdal fylkeskommune. Etter han slutta i fylkeskommunen dreiv han som sauebonde på Hjelset.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1968: Nr 4 i Svenska skidspelen i Falun
*1969: Nr 2 i Svenska skidspelen i Falun
*1970: Nr 2 i Svenska skidspelen. Nr 9 i normalbakken under VM i Štrbské pleso. Nr 8 i den tysk-austerrikske hoppveka 1969/70
*1971: Sigrar i Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen, Bischofshofen og Holmenkollen. Nummer 2 i den tysk-austerrikske hoppveka
*1972: Vinnar av den den tysk-austerrikske hoppveka. Siger i Holmenkollen, nr 2 i Oberstdorf, nr 3 i Garmisch-Partenkirchen. Fjerdeplass i normalbakken under Vinter-OL i Sapporo

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1967: Bronsemedalje i normalbakken i Mo i Rana
*Ski-NM 1968: Nr 7 i storbakken i Bærum
*Ski-NM 1969: Bronsemedalje i storbakken på Odnes 
*Ski-NM 1970: Sølvmedalje både i normalbakken i Trondheim og storbakken i Meldal
*Ski-NM 1971: Gullmedalje i normalbakken i Rælingen
*Ski-NM 1972: Gullmedalje i normalbakken i Trondheim, sølvmedalje i storbakken på Odnes 
*Ski-NM 1973: Nr 4 i normalbakken i Vang

Mork vart tildelt Holmenkollmedaljen i 1973, samstundes med Franz Keller frå Vest-Tyskland og Einar Bergsland. Etter den sesongen la han opp.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Anna Petrovna

**Anna Petrovna av Russland** () var storhertuginne og tsesarevna av Russland. Ho var den eldste dottera til tsar Peter I av Russland og Katarina I av Russland. Syster hennar, Elisabet av Russland, herska som tsarina mellom 1741 og 1762. Sonen hennar Peter regjerte som tsar i 1762, som arvingen til Elisabeth. Ho var òg inngift hertuginne av Schleswig-Holstein-Gottorp.

Anna vart fødd utanfor ekteskap og vart legitimert då foreldra gifta seg i 1712. At ho var uekte fødd gjorde at fleire ekteskaplege alliansar vart avslått. Ho gifta seg til slutt med Karl Fredrik av Holstein-Gottorp, ein nevø av den barnlause Karl XII av Sverige.

Den 17. mars 1721 kom Karl Fredrik til Russland for å verte kjend med den framtidige kona si og svigerfaren. Han prøvde å nytte ekteskapet for å sikre russisk støtte for planane hans om å ta tilbake Schleswig frå Danmark. Han søkte òg støtte av Russland i kravet sitt om den svenske trona. Med vilkåra i freden i Nystad lovde derimot Russland å ikkje blande seg inn i dei indre stakene i Sverige, så håpet hans var dårleg underbygd. 

22. november 1724 vart ekteskapskontrakten signert, og Anna og Karl Fredrik sa frå seg alle rettar og krav til den russiske trona på vegner av dei sjølv og etterkomarane deira. Som følgje av denne klausulen, sikra tsaren seg retten til å namngje sine eigne etterfølgjarar til den russiske trona. Eit par månader seinare, i januar 1725, låg Peter den store på dødsleiet. Han klarte å seie orda: *gje alt til...*, men klarte ikkje seie meir og bad om å få Anna sendt til seg for å seie hans siste vilje til ho. Då prinsessa kom fram, klarte ikkje tsaren å seie meir. Enkelte har basert på denne historia spekulert i om Peter ønskte at Anna skulle overta trona, men dette har aldri vorte stadfesta. 

Hertugen og Anna gifta seg etter Peter døydde, den 21. mai 1725, i Treeiningskyrja i St. Petersburg. Dei fekk eitt born: 

*Peter Feodorovitsj av Holstein-Gottorp (21. februar 1728 &ndash; 17. juli 1762)
I 1739 døydde far til Peter og han vart hertug av Holstein-Gottorp som Karl Peter Ulrich. Han kunne då reknast som arving til begge tronene (Russland og Sverige). Han regjerte over Det russiske imperiet som Peter III og var gift med Katarina den store.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Duchess Anna Petrovna of Russia|Grand Duchess Anna Petrovna of Russia]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Jakobson

**Jakobson** er eit etternamn danna som eit patronym av Jakob. 

* Roman Osipovič Jakobson (russisk: Роман Осипович Якобсон ; 1896 - 1982)
* Carl Robert Jakobson (1841 - 1882)
* Max Jakobson (* 1923, Viborg), ein finsk politikar og tidlegare minister
* Petter Jakobson Falk (1591 - 1643)
* Gjert Jakobson Grinde (1846 - 1918)
Ivan V av Russland

**Ivan V Aleksejevitsj Romanov** () var felles tsar av Russland (i lag med den yngre halvbroren Peter I) som regjerte mellom 1682 og 1696. Han var den yngste sonen til Aleksej I av Russland og Maria Miloslavskaja. Styret hans var berre formelt, sidan han hadde alvorlege fysiske og psykiske funksjonshemmingar. Han sat stille i fleire timar om gongen. og trong hjelp til å gå.

Ivan V var det 11. barnet til tsar Aleksej. Sidan han var stygg å sjå til og svak vart makta hans utfordra av Narysjkinane, som ønskte at sonen til Natalia Narysjkina, Peter I, skulle ta over trona. Då Fjodor III av Russland døydde i april 1682, insinuerte fiendane deira at Narysjkinane hadde fått Ivan kvelt, og slik hisse til Moskvaopprøret i 1682, som først vart avslutta då Ivan vart synt fram for den rasande horden.

Ivan hadde eit særs nært forhold til stemora og halvbroren og medtsaren Peter. Han ønskte eigentleg ikkje å verte tsar, men vart overtalt til dette.

Den 25. juni same året vart Ivan og Peter krona i lag i Uspenskijkatedralen som «dvoetsarstvenniki» (dobbelttsarar). Ei spesiell trone med to seter vart lagd for høvet (i dag til utstilling i i Rustkammeret i Kreml. Sjølv om Ivan vart rekna som «den eldre tsaren», var det den eldre systera Sofia Aleksejevna som i røynda styrte for han. I 1689, då ho skjønte at ho var i ferd med å miste makta, prøvde ho å få i stand eit nytt opprør, og spekulerte i at Narysjkinane hadde øydelagd krona til Ivan og var klar til å setje rommet hans i brann. Men læremeisteren til Ivan, prins Prozorovskij, overtydde han til å skifte side og Ivan svor truskap til broren.

Det siste tiåret av livet hans var Ivan fullstendig overskugga av den meir handlingskraftige Peter I. Han oppheldt seg i lag med kona si, Praskovia Saltykova, og brydde seg om lite anna enn å «be og faste dag og natt». Sjølv om Ivan var svak, klarte han å få fram fem døtrer, mellom anna Anna Ivanovna som tok trona i 1730. 27 år gammal vart han av utanlandske ambassadørar skildra som senil, lam og nesten blind. Han døydde to år seinare i Erkeengelkatedralen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ivan V of Russia|Ivan V of Russia]]» frå ,  den 5. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Thompson, John. Russia and the Soviet Union: An Historical Introduction from the Kievan State to the Present. New Haven, CT; London: Westview Press, 2008 (paperback, ISBN 081334395X).
Danningsreise

**Danningsreisa**, òg kalla *The Grand Tour*, har til formål å utvikle personlegdomen ved å gje den reisande innnsikt i og forståing av andre kulturar. Danningsreiser er gjerne langvarige reiser på månader, halve eller heile år. Opphavleg var slike reiser ein del av utdanninga til den europeiske overklassa og skriv seg tilbake frå kring 1660. Òg i den dansk-norske statsforvaltinga (1660-1814) var danningsreisene ein del av utdanninga til dei høgare embetsmennene.

I relasjon til kunst virkar danningsreisa slik at kunstnarar kan bli inspirert til nye metodar som kan nyttast i arbeidet. Vidare kan vedkomande studere museum, kunstsamlingar, bibliotek og teater i andre land.

Den klassiske danningsreisa til den europeiske adelen, «Grand Tour», tok i hovudsak slutt med den franske revolusjonen, men reisene har teke nye former og er på 1900-talet vorte utvikla til turisme. Omgrepet Grand Tour eksisterer enno som ei nemning for større sportsbilar (GT).

I nyare tid har interrailreiser og jorda rundt-reiser fått ei nærskyld rolle som danningsreiser for ungdom.

## Sjå òg
* Danning

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dannelsesreisen|Dannelsesreisen]]» frå ,  den 5. desember 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Grand Tour
Kumbakonam

**Kumbakonam** er ein by i den indiskedelstaten Tamil Nadu, kjend for sine mange tempel. Byen er òg kjend som pilegrimsmål under mahamaham-høgtida som blir halden kvart tolvte år. Kumbakonam ligg rundt 4 mil nordaust for Thanjavur, 96 km aust for Tiruchirappalli og 273 km sør for delstatshovudstaden Chennai. I 2004 hadde han eit folketal på . FLeirtalet i byen er hinduar, men her finst òg mange muslimar og kristne. Dei viktigaste produkta er messing-, bronse-, kopar- og blyilåt, silke- og bomullstøy, sukker, indigo og ris.

Namnet *Kumbakonam* blir sett i samband med *[[kumbha]]*, ei krukke med religiøs tyding.
Talet på tempel innanfor bygrensa er om lag 188, eit heilag nummer i hinduismen.

## Folk knytte til byen
*Matematikaren Srinivasa Aiyangar Ramanujan døydde
*Filmstjerna og politikaren M.G. Ramachandran voks opp her

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kumbakonam|Kumbakonam]]» frå , og «[[:sv:|Kumbakonam]]» frå  den 5. desember 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Aleksandr Danilovitsj Mensjikov

** Aleksandr Danilovitsj Mensjikov ** () var ein russisk general og adelsmann, og samtidig av Peter den Store. Han bar tittelen prins av Russland, og var formelt guvernør for både St. Petersburg og for det russiske Guvernementet Estland i perioden 1710-1719. Han reiste Mensjikov-palasset i 1710, eit barokt palass som i dag husar delar av Eremitasjen.

Under tsarinaen Katarina I av Russland var han i åra 1725-27 i praksis eineveldig, men vart seinare sendt i eksil og freista ei usikker tilvære dei neste to åra som forvist til Sibir, inntil han døydde i 1729. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aleksandr Danilovitsj Mensjikov|Aleksandr Danilovitsj Mensjikov]]» frå ,  den 5. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jan III Sobieski

**Jan III Sobieski** av huset Sobieski () var ein av dei mest framtredande monarkane i Polen-Litauen, som konge av Polen og storhertug av Litauen frå 1674 til han døydde. Det 22 år lange styret til Sobieski innleia ein periode med stabilisering i realunionen etter «den svenske syndefloden» og Khmelnytskyj-oppstanden. Han var populær blant undersåttane sine og var òg ein framragende militærleiar, mest kjend for å ha sigra over tyrkarane 13. september 1683 i slaget ved Wien. For sigrane sine over Det osmanske riket vart han gjeven oppnamnet *«Lehistans løve»* av tyrkarane og *«Vaktar av trua»* av dei kristne.

Jan Sobieski byrja den militære karrieren sin som 20-åring etter å ha utdanna seg ved Det jagellonske universitet og reist i tre år i Vest-Europa (han lærde seg tysk, latin, fransk, italiensk og seinare òg tyrkisk og tatarisk). I 1656 vart han Kongeleg Standartbærar, i 1665 Kongeleg Marskalk, i 1666 Kongeleg Feltshetman og i 1668 Kongeleg Storhetman.

Etter sigeren sin i slaget ved Wien – då han dreiv osmanarane ut av Austerrike og Ungarn – fekk han av Johannes Hevelius eit stjerneteikn kalla opp etter seg («Sobieskis skjold»).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jan III Sobieski|Jan III Sobieski]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Rava-Ruska

**Rava-Ruska** (ukrainsk Рава-Руська; russisk Рава-Русская, *Rava-Russkaja*; polsk *Rawa Ruska*) er ein by i Lviv oblast vest i Ukraina.

Han ligg nær grensa til Polen, ovanfor byen Hrebenne. Han ligg i Zjovkivskij rajon (distrikt) nær . Byen har kring 8&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen vart først nemnd i historiske kjelder frå 1455. Han var ein del av Kongedømet Polen og så Det polsk-litauiske samveldet. I 1698 var han åstad for eit møte mellom Peter den store og August den sterke, som førte til Preobrazjenskoje-traktaten. I åra 1772-1918 var han ein del av Det austerrikske riket (Austerrike-Ungarn frå 1867).  Mellom 1918 og 1939 var han eigjen ein del av Polen. Sidan 1945 har han høyrt til Sovjetunionen og etter 1991 til det sjølvstendige Ukraina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rava-Ruska|Rava-Ruska]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Enrique Vera

**Enrique Daniel Vera Torres** () er ein paraguayansk fotballspelar som har spela for den ecuadorianske klubben LDU Quito.

Vera har spelt for klubbar i både Paraguay, Mexico, og Ecuador. På slutten av 2007 vart han utnemnd til beste utanlandske spelar og beste fotballspelar generelt av den ecuadorianske avisa El Comercio. På landslagsnivå spelte han for Paraguay i Copa America i 2007 og i VM i fotball 2010 i Sør-Afrika. Under sistnemnte skåra han eitt av måla i ein kamp mot Slovakia som enda 2-0 til Paraguay.

## Kjelder

* Engelsk Wikipedia om Enrique Vera.
Striden mellom Brandenburg og Pommern

**Striden mellom Brandenburg og Pommern** starta på 1100-talet då Markgrevskapet, seinare kurfyrstedømet Brandenburg, var i konflikt med naboområdet Hertugdømet Pommern om grenseområda mellom dei som begge gjorde krav på. Striden dreidde seg òg om statusen til det pommerske hertugdømet, som Brandenburg hevda var eit len, medan Pommern hevda det var ein riksumiddelbarheit. Konflikten enda ofte ut i full krig, og trass i at dei stundom oppnådde suksess, klarte ingen av partane å halde på sigeren over lengre tid fram til Huset Pommern døydde ut i 1637. Brandenburg kunne då ha teke over området, men dette vart hindra av at svenskane erobra Pommern, og konflikten heldt fram mellom Sverige og Brandenburg-Preussen fram til 1815, då Preussen klarte å innlemme Svensk Pommern i provinsen Pommern.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brandenburg–Pomeranian conflict|Brandenburg–Pomeranian conflict]]» frå ,  den 5. desember 2010.*
Antolín Alcaraz

**Antolín Alcaraz Viveros** () er ein paraguayansk fotballspelar som har spelt for engelske Everton (2013-2015) og for andre lag i Paraguay, Argentina, Italia, Portugal, Belgia og England.

Han har spelt for det paraguayanske landslaget sidan november 2008, og deltok under Fotball-VM 2010 i Sør-Afrika. Her skåra han sitt hittil einaste mål for landslaget i ein kamp mot Italia som enda 1 - 1.

## Kjelder

* Engelsk Wikipedia om Alcaraz.
Liane i Hyllestad

**Liane**, tidlegare skrive *Lien*, er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 16.

## Geografi
Liane ligg Ønadalen, mellom Ramsgrø og Horne. 
I aust grensar garden til Hydalen.
Tuna ligg mellom 180 og 250 meter over havet.
Det går kommunal veg til bruka frå Fylkesveg 607. 

## Historie
Liane var truleg skilt skilt ut frå anten Horne eller Lone i Fjaler i gammal tid. 
Kring 1600 vart garden teken opp att etter å ha lege aude.
På 1600-talet var det to bruk på garden. På 1700-talet vart det skilt ut eit bruk til, og på 1800-talet to til. 
Det har vore tre husmannsplassar under garden.

## Namnet
Gardsnamnet viser til liene i nordaust, der den beste jorda på garden finst. 

Liane er brukt som gardsnamn fleire andre stader i landet. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Liane» i 1986.

## Sjå òg
* Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

## Kjelder

## Vidare lesnad
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Liane» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
* «Lien» i matrikkelutkastet av 1950
* «Lien» i gardsmatrikkelen for 1886
Liane

**Liane** kan vise til:

## Sortert alfabetisk
* Lian i Vennesla &ndash; matrikkelgard i Vennesla kommune i Vest-Agder.
* Liane i Birkenes &ndash; matrikkelgard i Birkenes kommune i Aust-Agder.
* Liane i Fredrikstad &ndash; matrikkelgard i Fredrikstad kommune i Østfold.
* Liane i Froland &ndash; matrikkelgard i Froland kommune i Aust-Agder.
* Liane i Fyresdal &ndash; matrikkelgard i Fyresdal kommune i Telemark.
* Liane i Hyllestad &ndash; matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane.
* Liane i Klepp &ndash; matrikkelgard i Klepp kommune i Rogaland.
* Liane i Kongsberg &ndash; matrikkelgard i Kongsberg kommune i Buskerud.
* Liane i Kristiansand  &ndash; matrikkelgard i Kristiansand i Vest-Agder.
* Liane i Skien &ndash; matrikkelgard i Skien kommune i Telemark.
* Liane i Tvedestrand &ndash; matrikkelgard i Tvedestrand kommune i Aust-Agder.
* Liane i Åmli &ndash; matrikkelgard i Åmli kommune i Aust-Agder.
* Loane &ndash; matrikkelgard i Tokke kommune i Telemark.

## Sortert etter fylke
### Aust-Agder
* Liane i Birkenes &ndash; matrikkelgard i Birkenes kommune i Aust-Agder.
* Liane i Froland &ndash; matrikkelgard i Froland kommune i Aust-Agder.
* Liane i Tvedestrand &ndash; matrikkelgard i Tvedestrand kommune i Aust-Agder.
* Liane i Åmli &ndash; matrikkelgard i Åmli kommune i Aust-Agder.

### Buskerud
* Liane i Kongsberg &ndash; matrikkelgard i Kongsberg kommune i Buskerud.

### Rogaland
* Liane i Klepp &ndash; matrikkelgard i Klepp kommune i Rogaland.

### Sogn og Fjordane
* Liane i Hyllestad &ndash; matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane.

### Telemark
* Liane i Fyresdal &ndash; matrikkelgard i Fyresdal kommune i Telemark.
* Liane i Skien &ndash; matrikkelgard i Skien kommune i Telemark.
* Loane &ndash; matrikkelgard i Tokke kommune i Telemark.

### Vest-Agder
* Lian i Vennesla &ndash; matrikkelgard i Vennesla kommune i Vest-Agder.
* Liane i Kristiansand  &ndash; matrikkelgard i Kristiansand i Vest-Agder.

### Østfold
* Liane i Fredrikstad &ndash; matrikkelgard i Fredrikstad kommune i Østfold.

## Sjå òg
* Lia
* Lian
* Lianar, ein plantetype
* Liene
* Lien
* Lid
Namnet Ask

**Ask** er eit mannsnamn, frå norrønt *askr*, treslaget ask. I norrøn gudelære var Ask og Embla dei første menneska på jorda.  **Ask** er oftare brukt som etternamn.  Spesielt folk frå ein av dei mange gardane med namnet Ask, har tatt gardsnamnet som slektsnamn. 

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet kom i bruk i Noreg like før førre hundreårsskifte, registrert i Bergen 1897.  
Tidlegare på 1800-talet vart namnet ved eit par høve brukt som mellomnamn, men dette mellomnamnet kan også ha opphav i etternamnet Ask. Namnet var sidan i sporadisk bruk, mest omkring midten av 1960-åra, men frå midten av 1980-åra har populariteten auka monaleg. 

* I folketeljinga frå 1900 var det 1 person  som hadde  *Ask*  som første fornamn
* I 2010 har  648 menn *Ask*   som første fornamn.

Samtidig, i 2010, har  1262 personar Ask som etternamn.

## Kjende namneberarar
### Litterære figurar
*Ask, nemnd i * [[Yggdrasil]] *
* Ask Burlefot, ein figur i romanen *[[Sangen om den røde rubin]]* av Agnar Mykle

## Sjå òg

*  Folketeljingar i Digitalarkivet

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991 ISBN 2-521-3604-4
Horne i Hyllestad

**Horne** er ein matrikkelgard i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Garden har matrikkelnummer 17.

## Geografi
Horne ligg opp mot grensa til Fjaler kommune og grensar i sør til Ramsgrø og Hydalen, og i vest til Liane.
Fylkesveg 607 går over garden. 

## Historie
Fyrst på 1600-talet var det eitt bruk på Horne, seinare i hundreåret vart det skilt ut eitt til, og på 1800-talet vart tre husmannsplassar skilde ut som eigne bruk.
Det har vore drive tjørebrenning og sagbruk på Horne, og garden har hatt sagbruk og det har vore produsert fisketunner.
 

## Namnet
Gardsnamnet skal kome av at Loneelva gjer ein sving der, og har med 'hjørne' å gjere. 

I kjeldene er namnet skrive «Horne» (1603), «Hornn» (1608), «Horn» (1667) og «Horne» (1723).

Bruk nr. 2 heiter Kvia (tidlegare skrive *Kvien* og *Hornekvien*), bruk nr. 4 heiter Hornslia (tidlegare skrive *Lien*, og *Hornelien*), og bruk nr. 5 heiter Hornsdalen (tidlegare skrive *Dalen* og *Hornedalen*).

Horne er brukt som gardsnamn fleire andre stader i landet. 

Statens kartverk godkjende skrivemåten «Horne» i 1986.

Gardsnamnet vert også brukt som slektsnamn.

## Sjå òg
* Matrikkelgardar i Hyllestad kommune

## Kjelder

## Vidare lesnad
* 

## Bakgrunnsstoff
* «Horne» i Gardsleksikonet på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv
* «Horne» i matrikkelutkastet av 1950
* «Horne» i gardsmatrikkelen for 1886
Vidkun

**Vidkun** eller **Vidkunn** er eit mannsnamn, frå norrønt *Vidkunnr*, 'vidgjeten'.

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet kom i bruk i Noreg like før førre hundreårsskifte, registrert brukt som mellomnamn i Oslo i 1868, som første fornamn i Borge i Lofoten i 1876 

Namnet har aldri fått stor utbreiing, ei medverkande årsak er truleg den illgjetne namneberaren Vidkun Quisling. 

* I folketeljinga frå 1900 var det 4 person som hadde *Vidkun(n)* som fornamn
* I folketeljinga frå 1910 var det 15 personar som hadde *Vidkun(n)* som fornamn

* I 2010 har 14 menn *Vidkun* og 4 *Vidkunn* som første fornamn.

## Kjende namneberarar
* Vidkun Erlingsson, norsk riddar i mellomalderen
* Vidkun Quisling (1887-1945) landssvikar
* Vidkunn Hveding (1921-2001), direktør for NVE

## Sjå òg

## Kjelder
* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991 ISBN 2-521-3604-4
Essay

Eit **essay** er ei tekst som utfordrar kjende førestillingar eller aktuelle saker. Orda essay kjem frå det franske «essai» (forsøk) eller «essay» (freiste). Sjangeren fekk namnet sitt frå *Essais*, ei bok som den franske forfattaren Michel de Montaigne gav ut i 1580. Essay-sjangeren i fransk og norsk tradisjon skil seg frå det engelske essayet (som liknar meir på ein norsk skuleartikkel). Det norske essayet prøver ut ein original tanke eller ein spesiell synsvinkel på ei sak, men handsamar temaet sakleg. I motsetnad til artikkelen treng likevel ikkje essayet å sjå saka frå så mange sider, men ein kan velje å forsvare ein subjektiv meining einsidig. Som regel er norske essay underhaldande og utfordrande i stilen, sjølv om setningane er fullstendige. Medan kåseriet gjerne er munnleg i forma og ironiserande i innhaldet, er essayet skriftleg i forma og meir direkte filosoferande i innhaldet. Difor har det norske essayet meir til felles med kronikkane til avisene, enn dei humoristiske radiokåseria.
Ole Olsson Fidje

**Ole Olsson Fidje** () var ein norsk lærar, gardbrukar og stortingsmann frå Finsland i Vest-Agder.

Far hans var gardbrukar i Finsland. I yngre år var Ole skulehaldar. Han kjøpte så eit bruk på garden Fidje i Greipstad sokn i Søgne, og dreiv dette til han døydde. Fidje var 3. representant for Lister og Mandals amt på Stortinget i 1833. Der var han medlem av komiteen for gasjer, pensjonar, budsjett- og skattestell. Både i 1827 og 1836 var han 3. varamann til Stortinget. Perioden 1837-41 var han medlem av heradsstyret i Søgne.

Fidje døydde på garden sin i 1860.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Anna Colbjørnsdatter

**Anna Colbjørnsdatter Arneberg** () er uløyseleg knytt til slaget på Norderhov, ei krigshandling som skjedde under den store nordiske krigen ved Norderhov kyrkje, mellom norsk&ndash;danske dragonar og svenske karolinarar, natta til 29. mars i 1716. Anna får i ettertid æra for å ha lurt svenskane, som lei eit sviande nederlag ovanfor den langt mindre mannsterke norsk&ndash;danske styrken. Av den grunn er ho Noregs kan hende største nasjonalheltinne, men det er stor uvisse knytt til hennar rolle i slaget på Norderhov. I ein artikkel i Dagbladet i 1996 peiker Christopher Hals Gylseth på at Anna Colbjørnsdatter er ein av særs få kvinnelege helteskikkelsar i norsk historie. 

Det blir sagt at Anna alt i ung alder vart førebudd på eit liv som prestefrue. Ho kom frå ein storgard i Sørum på Romerike, der den mannlege delen av slekta hadde lange tradisjonar som medlem i presteskap og øvrigheit. Det var derfor kan hende ikkje så merkeleg at ho alt som femtenåring i 1682 vart gift med magister Jonas Ramus (1649&ndash;1718), som på 1680-talet var personellkapellan under Anna sin far, sokneprest Colbjørn Torstenssøn (&ndash;1720), i gamle Sørum kyrkje.

I 1690 vart ektemannen utnemnd til sokneprest i Norderhov kyrkje. Familien flytta til Norderhov på Ringerike, der dei busette seg på Norderhov prestegard. Dei hadde då borna Ole (1683&ndash;1714), Daniel (1684&ndash;1727), Johanna (1685&ndash;1717), Christian (1686&ndash;1714) og Anna Sophie (1687&ndash;1722), som alle var fødde på Sørum og alle døydde før mora. Sonen Daniel nådde likevel å bli prest sjølv, og han overtok som sokneprest til Norderhov då faren døydde i 1718. I 1727 døydde Daniel ugift, slik at Anna òg arva han. Dottera Anna Sophie blei gift og fekk eit barn, Anna Larsdatter (1717&ndash;1791), som sidan arva det heile etter mormora si Anna Colbjørnsdatter.

## Kjelder

----
* Heftet Ringerike, årgangane 1924, 1927, 1946, 1958, 1966, 1971, 1988, 2000, 2003.
Johan Knudzen Nødbæk

**Johan Frederik Knudzen Nødbæk** () var ein norsk gardbrukar, trelasthandlar, ordførar og stortingsmann frå Holum i Vest-Agder.

Nødbæk var son til ein gardbrukar i Holme. I 1808 vart han kommandert i krigsteneste i Kristiansand, og var med til krigen var over. Han tok over farsgarden i 1814, attåt dreiv han med trelasthandel. Han var 1837-53 medlem av heradsstyret i Holme, i nokre år var han ordførar. Medlem av forlikskommisjonen.

Nødbæk representerte Lister og Mandals amt på Stortinget i 1842 og 1845. Han var medlem av Lagtinget og konstistusjonskomiteen, i 1845 også av lovkomiteen. Han vart utskoten or riksretten 1845.

Han døydde på garden sin i 1871.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Peter Holmesland

**Peter Karl Holmesland** () var ein jurist, embetsmann og stortingsmann frå Holum i Vest-Agder. Simon Holmesland var far hans.

Holmesland var student i 1884 og cand. jur. i 1889. 1890-91 var han eidsvoren fulllmektig hos sorenskrivaren i Nordre Jarlsberg. Frå 1892 var han tilsett i Finansdepartementet, 1899 var han konstituert fut i Larvik. Holmesland var sorenskrivar i Gjerpen frå 1909. 1902-04 var han medlem av bystyret i Larvik.

Holmesland representerte Porsgrunn for Venstre på Stortinget 1913-15. Han var medlem av Lagtinget og fullmaktskomiteen. Nestformann i justiskomite nr 2.

Han døydde i 1933 og vart gravlagd i Barbu.

Han var far til forfattaren Sigrid Boo. 

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Michael Aamodt

**Michael Sevald Præstrud Aamodt** () var ein norsk gardbrukar, veginspektør og stortingsmann frå Liknes i Vest-Agder.

Aamodt var son av ein gardbrukar og gullsmed. Han tok over farsgarden i si tid, og var elles veginspektør og vaksinatør i ein del år. Elles var han ein flink kvakksalvar, og laga til dømes augevatn, gurglevatn for halsplager, plaster og salvar for sår og byllar. Under sitt opphald som stortingsmann i Christiania vekte han oppsikt ved å praktisere som tannlege.

Han var i 1824 1. representant frå Lister og Mandals amt, medlem av komiteen for handel og næringsfridom.

Aamodt døydde på farsgarden i Liknes i 1859.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Gabriel Michelsen Bordvig

**Gabriel Michelsen Bordvig** () var ein norsk gardbrukar, skipperborgar og stortingsmann frå Austad i Vest-Agder.

Han var son til ein gardbrukar i Bordvig, tok over farsgarden i 1816. I tillegg var han skipper og skipperborgar, dreiv med frakt av stykkgods frå Christiania til byane langs kysten, heilt til Bergen.

Bordvig representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1836-39 og 1845-48. Han var medlem av næringskomiteen i 1836 og på omframstortinget 1836-37, i 1839 av tollkomiteen og komiteen om navigasjonslova. 1845 og 1848 var han medlem av budsjettkomiteen.
 
Han døydde på slektsgarden i Austad i 1881.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Ringerikes Museum

**Ringerikes Museum** er distriktsmuseum for Ringerike, som omfattar noverande Ringerike kommune og Hole kommune i Buskerud fylke. Museet ligg på Norderhov gamle prestegard i tidlegare Norderhov kommune, like sør for Hønefoss og tvers over den gamle hovudvegen som gjekk forbi Norderhov kyrkje.

Museet held til i den gamle prestegarden på staden, og er mellom anna kjent for *Moeminnet*, minnesamlinga etter diktarpresten Jørgen Moe, *Svenskestua*, der Anna Colbjørnsdatter i følgje segna lurte svenskane under slaget på Norderhov i 1716, og *Ikonsamlinga*, som er ein av dei mest betydningsfulle i Noreg utanfor Nasjonalgalleriet og rommer ikonar attende til 1400-talet. Ikona, som er av russiske og søraust-europeisk opphav, vart i si tid donert museet av kunstnaren Hans Ødegaard (1876&ndash;1943) frå Sokna.

Saman med museet finn ein òg Buskerud fylkesfotoarkiv og Hjemmestyrkemuseet som syner Milorgs verksemd i distriktet under andre verdskrig. Fylkesfotoarkivet har sine kontor i 2. etasje, der ein òg finn utstillinga til Hjemmestyrkemuseet.

Stiftinga Ringerikes Museum eig bygningane og samlingane, medan Stiftinga Hringariki står for drifta av museet.

## Bakgrunnsstoff
* Ringerikes Museum
Ånen Olsson Bergsager

**Ånen Olsson Bergsager** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar og gardbrukar og stortingsmann frå Hægebostad i Vest-Agder.

Han var son til ein gardbrukar i Hægebostad. I ungdomen gjekk han nokre veker på skule i Kristiansand. Med seg heim tok han nokre lærebøker, mellom anna i språk. I 1830 vart han skulehaldar i heimbygda og kyrkjesongar ikkje lenge etter. Av den nye soknepresten til Hægebostad lærde han latin og gresk. Presten hadde håpa han skulle verte lærar i matematikk i den høgre skulen, men då Bergsager gifta seg og vart lærar i Farsund, vart det ikkje av. Sidan vart han gardbrukar på Bergsager i Lyngdal. Perioden 1840-56 var han i tillegg lærar og kyrkjesongar i Lyngdal. Han var ordførar i Lyngdal 1843-77, og hadde ei rekke kommunale verv.

Bergsager representerte Lister og Mandals amt på Stortinget 1848-64 og 1868-73. I 1848 var han medlem av militærkomiteen, på alle seinare storting var han medlem av bankkomiteen. Bergsager er best kjend for å ha kome med framlegget om at Noregs Bank skulle offentleggjere status kvar einaste månad, noko som vart samrøystes vedteke.

Han døydde på garden sin i Lyngdal i 1879.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*