open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hans Reynolds

**Hans Reynolds** () var ein norsk journalist, skribent, folketalar, lyrikar og statsstipendiat. Han er hugsa for sine viser og dikt frå heimbyen, mellom anna «Porsgrunnssangen».

Han tok middelskoleeksamen i 1892, og drog deretter til sjøs. Seinare arbeidde han som journalist i *[[Varden]]*, i ''Vestfold'' i Sandefjord og i *[[Porsgrunds Tidende]]*, der han også var den fyrste redaktøren, i 1899. Seinare skreiv han i fleire år for *[[Norske Intelligenssedler]]*. 

Reynolds debuterte som lyrikar med *Sange og stemninger* (1899), og gav ut i alt 4 diktsamlingar. Etter kvart forlét han journalistyrket og levde som fri forfattar og føredragshaldar, frå 1919 som statsstipendiat. 

Reynolds vitja tidlegare norske område som Island, Grønland og Færøyane, og gav ut reiseskildringar derifrå under fellestittelen *Hjaa gamalt norskt folk*. Han var også engasjert i Grønlandssaka, i norrønt samhald og i målsaka. Han var i åra 1929–32 redaktør av tidsskriftet *Norrøna* (Tidsskrift fyr norrøn samvinna). Han fekk Melsomprisen i 1927.

## Litteratur
* *Sange og stemninger* (1899)
* *Folkekamp* (1905)
* *Telerne i den norske her-soga* (1909)
* *Heimlege tonar* (1911)
* *Dagsens dikt* (1920)
* *Hos gammelt norsk folk* (1905, frå Færøyane) 
:* *Færøyarne – hjaa gamalt norskt folk* (utvida utg., 1923)
* *Island – hos gammelt norsk folk* (1907)
*  *I vesterveg – hjaa gamalt norskt folk III – ferdaskildringar fraa Hebridarne, Orknøyarne, Shetland, Irland og Man* (1912)
* *Gimsøy kloster ved Skien* (1917)
* *Tilsjøs og iland : skisser fra en kystby* (1920)
* *Ferdaminne frå Søre-Jylland* (1925) 
* *Grønland. Vestre bygdi* (1926)
* *Porsgrunns-maal – Ordsamling og Porsgrunnsviser* (1952) (Ny utg. 1980, ISBN 82-90068-05-0)

;Om han
* Hirth, Eirik. «Hans Reynolds» i *Norsk aarbok*; 1933
* Haugholt, Karl. «Hans Reynolds og hans Porsgrunnsviser» i *Edda*; 1947

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Reynolds|Hans Reynolds]]» frå ,  den 3. april 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Biografi på porsgrunn.folkebibl.no
* Biografi på aasentunet.no
Strážov i Slovakia

**Strážov** er det høgaste fjellet i Strážovfjella, ein del av dei indre, vestlege Karpatane i Slovakia.

Fjellet er verna som ein del av det nasjonale naturreservatet Strážov, som høyrer til Strážovfjella verna landskapsområde. Naturreservatet vart oppretta i 1981 og dekkjer eit område på 4,8 km². 

Dei nærmaste landsbyane er Zliechov og Čičmany.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Strážov (Slovakia)|Strážov (Slovakia)]]» frå , den 3. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tlstá

**Tlstá** er eit fjell i Bralná Fatra-delen av Store Fatra i Slovakia. Det har ei høgd på 1373 meter over havet og stig nesten 1000 meter opp frå botn av Turiecdalen. Fjellet har kuperte fjellsider med mange tindar og knausar nedanfor ein graskledd fjelltopp. Med godt bevarte skogar, sjeldne planter og mange karstgrotter har fjellet og området rundt vore ein del av eit nasjonalt naturreservat sidan 1981, som dekkjer eit område på 30,66 km². I lag med nabofjellet Ostrá og Gaderdalen mellom dei, er dei eit av dei mest naturskjønne områda i Store Fatra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tlstá|Tlstá]]» frå ,  den 3. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*
Urpín

**Urpín** er eit fjell i byen Banská Bystrica i Slovakia. Det ligg på venstrebreidda til elva Hron, oppfor gamlebyen. Trass i at det berre er 510 meter høgt, ligg det nært sentrum i byen og dominerer bybiletet. Frå fjellet har ein panoramautsikt over elvesletta til Hron frå dei austlegaste utkantane av Banská Bystrica til byen Zvolen, og dei omliggande fjellkjedene Låge Tatra og Store Fatra. Det går fleire stiar til toppen av fjellet frå sentrum av Banská Bystrica. 

## Natur
Urpín er hovudsakleg dekt av bøkeskog. Andre tre her er furu, lind og lønn. Toppen av fjellet har typisk skogslettevegetasjon. Trass i nærleiken til ein større by, finst det 35 utryddingstrua dyreartar på Urpín og mange sjeldne planter. Her finst òg 280 forskjellige edderkoppartar. Det vart grunnlagd eit naturreservat i 1997 som dekkjer eit område på 5,02 ha.

## Historie

Då Det osmanske riket rykte nordover på 1500-talet var dei rike gruvebyane i Slovakia, som Banská Bystrica, trua, og det vart bygd eit vakttårn på ein av toppane på Urpín i 1587. Vakttårnet var knytt til byen via ein hemmeleg undergrunnsgang, som gjekk under elva Hron. Etter at tårnet vart øydelagd under den andre verdskrigen vart det bygd om til eit astronomiobservatorium etter krigen. 

Sjølv om Banská Bystrica på 1600-talet stort sett vart styrt av det katolske Habsburgmonarkiet, var byen sjølv heilt protestantisk. Under den statsstøtta motreformasjonen, bygde Jesuittordenen ei kyrkje på tiooen av fjellet i 1713 og små heilagdomar vart reist langs stien som førte opp til kyrkja året etter. Kyrkja var ein pilegrimsstad, og har nyleg vorte restaurert. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Urpín|Urpín]]» frå , den 3. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Alf Blyverket

**Alf Blyverket** () var ein norsk musikar (kontrabass, trekkspel og trombone) og orkesterleiar som var kjend frå fleire innspelingar og underhaldningsprogram i NRK.

Blyverket voks opp på garden Blyverket mellom Harestua og Grua. Etter utdanninga ved Musikkonservatoriet i Oslo med Reidar Furu som lærar i kontrabass og Roar Aasgaard som trombonelærar var han med i orkesteret til Willy Andresen, før han i 1953 vart tilsett som kontrabassist i Kringkastingsorkesteret. Etter at Fritz Austin var død, skifta han til trombonegruppa, der han arbeidde som andretrombonist til han gjekk av med pensjon i 1994. Gjennom åra leidde han eigne grupper, som Alf Blyverkets kvintett, Alf Blyverkets runddansdorkester og Alf Blyverkets orkester. Blyverket gav ut musikk av norske komponistar som Per Bolstad, Oluf Melvold og Anders Sørensen. Vidare medverka han på utgjevingar med Gerd og Otto, Jens Book-Jenssen, Wenche Myhre, duoen Åse Thoresen/Børt-Erik Thoresen, Øystein Sunde (*[[Det året det var så bratt]]*, 1971) og Vidar Sandbeck. Elles arrangerte han ei rekkje komposisjonar for trekkspel og verka dei siste åra av livet sitt framleis som dirigent og instruktør for orkester.

## Utgjevingar
* *Triollek/Telemarkssvingen* (EP, 1948). Trekkspel i duo med Ottar Nyborg.
* *Dans på odden/Over bølgen (EP, 1948). Solo.
* *Norway in popular songs* ([[LP]], [[Triola]], 1963).
* *Gamle danser av Per Bolstad* (1965)
* *Dansemelodier i gammel stil av norske bygdekomponister* (1966)
* *Gammeldans til nye toner'' (Phillips, 1971)

## Fotnotar
Velký Rozsutec

**Veľký Rozsutec** er eit fjell i Vesle Fatra i Slovakia med ei høgd på 1610 meter over havet. Toppen ligg nord for den delen av Låge Fatra som heiter Krivánska Malá Fatra og er ein del av Vesle Fatra nasjonalpark og Rozsutec nasjonale naturreservat (sidan 1967).

På Veľký Rozsutec og i omgjevnadane finst mange utryddingstrua dyre- og planeartar, nokre av dei er endemiske. I tillegg finst her fleire karstformasjonar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Velký Rozsutec|Velký Rozsutec]]» frå , den 3. april 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Rozsutec nasjonale naturreservat 
* Virtuelt panorama
Ivan Ajvazovskij

**Ivan Konstantinovitsj Ajvazovskij** () var ein russisk kunstmålar av armensk ætt. Han er mest berømt for sine marinemotiv, dei utgjer meir enn halvparten av alle måleria hans. Orientalisten Gavril Ajvazovskij var ein eldre bror.

## Liv og virke

 

Ajvazovskij kom til verda i byen Feodosija på Krim-halvøya, i ein familie av armensk opphav. Familienamnet til foreldra var Ajvazjan. Nokre av måleria hans er signert «Hovhannes Ajvazjan», med armenske bokstavar.

For å utvikle talentet sitt som målar fekk Ajvazovskij pengestøtte så han kunne ta til på gymnas i Simferopol. Ein general i byen vart gjort merksam på han, og skaffa han så læreplass hos ein kunstmålar i Moskva. Frå august 1833 fekk han høve til å studere måleri ved St. Petersburgs kunstakademi.

Ajvazovskij slo sommaren 1836 følgje med ein admiral på tenestereise til Finland, sommaren etter følgde han same admiralen til Krim-halvøya. Her måla han ein heil serie med portrett av kystbyane på Krim.

Eit stort reisestipend frå tsarhoffet gjorde det mogleg for Ajvazovskij i 1839 å vitje byane Berlin, Dresden, Wien, Trieste, Venezia og Firenze før han slo seg til i Roma. Der skulle han studere dei antikke meisterane. Derifrå reiste han i 1840 til Paris, der han var oppfordra til å ta del i ei utstilling på Salongen. Våren 1841 vende han tilbake til Roma og besøkte London året derpå. Han oppheldt seg i den britiske hovudstaden nokre veker. Tilbakereisa førte han over Lisboa og Madrid og atter til Roma.

I 1844 vende Ajvazovzkij over Amsterdam tilbake til St. Petersburg. I Amsterdam heldt han si første særutstilling. Vel heimkomen til Russland vart han av tsaren utnemnd til marinestabens målar. Første oppgåva var å utvikle uniforma i krigsmarinen. Han skulle gjennom åra kome til å måle mange verk for marinen.

I 1846 reiste Ajvazovskij til Istanbul etter invitasjon frå sultan Abdülmecit. Det var det første av åtte lengre opphald i Istanbul, over dei neste 45 åra. I Istanbul fekk han som eit slags hoffmålar for tre osmanske sultanar; Abdülmecit, Abdülaziz og Abd ül-Hamid II, ei mengd oppdrag. 30 av måleria hans er i dag utstilt i det osmanske keisarpalasset. Mange andre bilete finst på ulike andre museum i Tyrkia.

Ajvazovskij slo seg i 1847 ned i fødebyen Feodosija, der han hadde fått bygt eit stort atelier. Vinteren 1857/58 heldt han til i Paris, stilte ut av sine verk der. Han var utsending ved opninga av Suez-kanalen i 1869, med oppdrag frå hoffet om å måle eit monumental-måleri. Ei stor utstilling av arbeida hans vart halde i St. Petersburg i 1873.

### Suksess
Gjennom eit langt kunstnarliv vart Ajvazovskij den mest produktive av samtidige russiske kunstmålarar. Han let etter seg over 6&nbsp;000 verk då han døydde i 1900. Med midlar tent gjennom sin suksessfulle karriere som kunstnar, opna han kunstskule og galleri i heimbyen Feodosija.

Han døydde i fødebyen.

Etter seiande er Ajvazovskij den mest forfalska av alle russiske kunstmålarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Iwan Konstantinowitsch Aiwasowski|Iwan Konstantinowitsch Aiwasowski]]» frå ,  den 3. april 2009.*  

## Bakgrunnsstoff
Záruby

**Záruby** er det høgaste fjellet i Dei vesle Karpatane i Slovakia. Det har ei høgd på 768 meter over havet og ligg nær landsbyen Smolenice.

Fil:Záruby.JPG|Záruby sett frå vest
Fil:Zaruby peak.jpg|Toppen sett frå borga Ostrý Kameň
Fil:Slovakia Smolenice Zaruby1.JPG|Záruby frå Vlčiareň


## Bakgrunnsstoff
Riigikogu

**Riigikogu** (tyder på norsk *Riksforsamlinga*) er den lovgjevande forsamlinga i Estland. Ho er samansett av av eitt kammer med 101 representantar som er valde for fire år gjennom eit proporsjonalt valsystem. Representantane vert valde frå 11 valkrinsar. Stemmerettsalderen er 18 år, og ein kan veljast inn frå ein er 21 år. Sperregrensa er 5 %.

Riigikogu vel kvart femte år den estiske presidenten. Denne har i hovudsak seremonielle oppgåver, då den utøvande makta ligg hjå regjeringa. Regjeringa er avhengig av støtte frå nasjonalforsamlinga. Presidentskapet i Riigikogu er samansett av tre medlemmer, éin riksdagspresident og to visepresidentar. Desse vert valde blant medlemmene i nasjonalforsamlinga. 

## Soge

Det fyrste Riigikogu vart valt i 1920, og periodane vert rekna frå og med dette året. I mellomkrigstida vart det valt seks nasjonalforsamlingar. Det Riigikogu som vart valt i 1938 fekk perioden sin avbroten av invasjonen og okkupasjonen til Sovjetunionen. Rolla og mandatet til Riigikogu varierte i mellomkrigstida, sidan Estland hadde fleire ulike grunnlover.

Etter at Estland i august 1991 igjen vart sjølvstendig, bytta øvstesovjetet i Estland namn til *Riigikogu*, som eit ledd i overgangen til demokrati under nasjonalt sjølvstende. I 1992 vart det igjen halde regulære frie val til nasjonalforsamlinga på grunnlag av den nye estiske grunnlova, som var vedteken i folkeavstemming i juni 1992.

## Bakgrunnsstoff

*
Diskografien til The Kinks

Karrieren til det engelske rockebandet The Kinks varte over 30 år frå 1964 til 1996. I løpet av denne tida gav dei ut 25 studioalbum og mange hitsinglar.

### Studioalbum

## Konsertalbum og andre album
* 1968 &ndash; *Live at Kelvin Hall* (I USA som *The Live Kinks* i 1967) #162 US
* 1971 &ndash; *[[Percy av The Kinks|Percy]]* (filmmusikk) 
* 1980 &ndash; *[[One for the Road av The Kinks|One for the Road]]* #14 US
* 1986 &ndash; *[[Come Dancing with the Kinks]]*
* 1988 &ndash; *Live: The Road*
* 1994 &ndash; *[[To the Bone]]*

## Samlealbum

## EP-ar
* 1964 &ndash; *[[Kinksize Session]]*
* 1965 &ndash; *Kinksize Hits*
* 1965 &ndash; *[[Kwyet Kinks]]*
* 1966 &ndash; *Dedicated Kinks*
* 1968 &ndash; *The Kinks*

## Singlar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Kinks discography|The Kinks discography]]» frå , den 3. april 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Diskografi 
**** Kinks retrospective 

## Bakgrunnsstoff
* Ray Davies si offisielle nettside
* The Old Grey Board
Disputas

Ein **disputas** eller **disputasjon** (danna av det latinske ordet for å «utgreie» eller «undersøke») er ein offentleg diskusjon om eit gitt tema. Disputas er i vår tid først og fremst eit ope arrangement der ein kandidat (doktorand) ved eit universitet eller ein høgskule presenterer og forsvarar si ferdige doktorgradsavhandling overfor kritiske fagopponentar for å oppnå ei doktorgrad, det vil seie den høgaste akademiske grada.

Historisk var disputasar ved universiteta i form av angrep på og forsvar for teser, retoriske øvingar som ofte gjekk føre seg på latin, som for eksempel under disputasen i Leipzig. 

*Å disputere* vil seie å forsvare ei vitskapleg avhandling for å ta doktorgraden.

## Doktorgradsdisputas
I dag blir *disputas* vanlegvis brukt om ein del av prosessen med å få tildelt ei doktorgrad ved eit universitet eller ein høgskule. Før disputasen har kandidaten levert inn ei avhandling, vanlegvis i form av ein monografi eller ei serie publiserte vitskaplege artiklar som er knytte saman av eit teoretisk samandrag. Ein komite oppnemnt av fakultetet vurderer så om avhandlinga er verdig til å bli forsvart for den aktuelle grada i ein disputas.

Viss avhandlinga blir godkjend i første omgang er neste trinn at kandidaten for doktorgrada (doktoranden) må forsvare avhandlinga i eit offentleg møte leia av dekanus for fakultet eller ein representant for denne mot (i Noreg vanlegvis to) fakultetsoppnemnde opponentar. Opponentane er normalt medlemmar i den komiteen som vurderte avhandlinga i første trinn av prosessen og som blir sett på som ekspertar på i alle fall delar av det som avhandlinga handlar om. Det er også ganske vanleg med eit skilje i roller mellom dei to opponentane, der førsteopponenten har som oppgåve å sjå på og eksaminere doktoranden om dei overordna aspekta ved avhandlinga, medan andreopponenten konsentrerer seg om detaljar. Etter at disputasen er avslutta blir det formelt avgjort om avhandlinga er godkjend og om den aktuelle grada kan tildelast.

Det sentrale elementet i det å oppnå ei akademisk grad på doktorgradsnivå er ei form for avhandling som blir vurdert av fagfellar med omsyn til omfang, nivå og kvalitet. Detaljar med omsyn til godkjenning av ei avhandling og gjennomføringa av sjølve disputasen varierer frå universitet til universitet, men er vanlegvis ganske konstant for universiteta innan eit land.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Disputas|Disputas]]» frå , den 3. april 2009.*
Dekan

**Dekan** eller **dekanus** (frå latin *decanus*, eigenleg «leiar for ti soldatar») er ein vanleg brukt tittel på ein person som leiar eit fakultet ved eit universitet, eller ei avdeling ved ein høgskule. I ein del land er dette også tittelen til ein kyrkjeleg embetsmann som leiar prestane i eit distrikt eller eit domkapittel. Det blir også brukt på leiaren for kardinalkollegiet i Den katolske kyrkja. *Dekanus* ei maskulin form. Den feminine forma er **dekana**.

## Sjå òg
* Doyen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dekan|Dekan]]» frå , den 3. april 2009.*
Doyen

**Doyen** (uttalt *doa-jen*) er den av ambassadørane i eit land som har hatt posten lengst. Ein doyen varetar dei felles interessene til det diplomatiske korpset i høve til utenriksministeriumet i opphaldslandet, og gir råd til kollegaene sine i for eksempel spørsmål om protokoll. I katolske land er Den heilage stolen sin ambassadør (den pavelege nuntius) normalt doyen, uansett ansiennitet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Doyen|Doyen]]» frå ,  den 3. april 2009.*
Vysoká i Karpatane

**Vysoká** er det nest høgaste fjellet i Dei vesle Karpatane med ei høgd på 754 meter over havet. Det ligg oppfor Kuchyňa. Toppen har eit flott utsyn over resten av Dei vesle Karpatane, Tribeč, Považský Inovec og Podunajská pahorkatina.
Høgskule

Ein **høgskule** (eller **høgskole**) er ein forskingsinstitusjon og lærestad for høgare utdanning, som normalt ikkje har eigen doktorgradsutdanning. I motsetnad til universiteta må dei ha godkjenning frå Kunnskapsdepartementet for å kunne opprette nye studium på master- og doktorgradsnivå. På bachelornivå har dei same fullmakt som universiteta. 

Ein høgskule må ikkje forvekslast med den eksamensfrie folkehøgskulen.

## Høgskular i Noreg

### Namnsetjing
Det er kongen som fastset namnet på høgskulane, og som offentlege institusjonar skal dei hava namn på både bokmål og nynorsk. Det er normal praksis at namnet er likt på båe språka, og at namnet difor vert «Høgskolen i...» (til dømes Høgskolen i Vestfold) for distriktshøgskulane, og «Noregs (eller Norges) ...høgskole» (til dømes Noregs handelshøgskole) for dei vitskaplege. 

Denne praksisen har i dag tre unnantak: Høgskulen i Volda heiter «Høgskulen» på nynorsk og «Høgskolen» på bokmål, same gjeld Høgskulen i Sogn og Fjordane. Tredje unnantaket ligg på Universitetet for miljø- og biovitskap (UMB), der det er eit institutt som heiter «Handelshøyskolen ved UMB». Instituttet har ikkje noko nynorsk namn, og namngjevinga er difor i strid med Mållova.

## Sjå også
* Høgskular i Noreg
* Høgskulereforma

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Høgskule|Høgskule]]» frå , den 4. april 2009.*
Høgare utdanning

**Høgare utdanning** er all utdanning ut over vidaregåande skule. Utdanningsinstitusjonar for høgere utdanning i Noreg er primært universitet og høgskular.

## Sjå også
* Høgare utdanning i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Høgare utdanning|Høgare utdanning]]» frå ,  den 4. april 2009.*
Skifte

**Skifte** (òg kalla **byte**) er eit av dei eldste juridiske omgrepa vi har i Noreg, og tydar kort og godt «deling». Det kan vere deling av eit konkursbu mellom buet sine kreditorar, deling av eit felleseige mellom to ektefellar som blir separerte eller skilde, eller deling av eit dødsbu mellom arvingane. Eit jordskifte er ikkje eit skifte i denne meininga av ordet, då dette er ei omfordeling av jord og rettar mellom gardar med ulike eigarar for å få til meir høvlege jordbrukseiningar.

Arvingane etter ein avliden kan sette fram krav for tingretten om at retten skal take seg av skiftinga av dødsbuet (offentleg skifte) mot å betale for det, eller dei kan ordne opp sjølve (privat skifte).

## Sentrale lover for skifte
* Konkurs: Konkurslova, dekningslova og pantelova.
* Ektefelleskifte: Skiftelova og ekteskapslova.
* Dødsbuskifte: Skiftelova, arvelova og arveavgiftslova.

Tidlegare var *skifterett* nemninga på den noverande tingretten (den tidlegare byretten eller heradsretten) når retten hadde skiftesaker til førehaving. Men denne nemninga vart avskaffa etter at nemningane *byrett* og *heradsrett* vart skifta ut med nemninga tingrett, slik at *tingrett* no skal nyttast i alle høve.

## Skifte som historisk kjelde
Offentleg arveskifte var innført i Noreg kring midten av 1600-talet. Offentleg skifte var påbode når den avdøde etterlet seg umyndige, fråverande eller utanlandske arvingar. På 1700-talet var likevel dei fattigaste fritekne for offentleg skifte. 

Statsarkiva har teke vare gamle skiftedokument, dei eldste er frå 1656. Skiftedokument kan gje informasjon om eigedelar og formuestilhøve i gammal tid. Avskrifter av skifteprotokollane er mykje brukte som kjelde for slektsgranskarar.

## Fotnote

## Bakgrunnsstoff
* Om dødsfall og arv (Domstol.no).
* Lov om skifte, frå Lovdata
Avhandling

Ei **avhandling** er ei fagleg eller særleg vitskapleg tekst eller ein artikkel. 
For at teksta kan sjåast på som ei avhandling skal ho vere «ei ferdig og uttømmande utgreiing» om eit emne.

Omgrepet kjem frå det tyske ordet abhandlung.

Ironisk blir uttrykket også brukt om eit alt for langt innlegg i ein debatt, for eksempel at «han kom med ei mindre avhandling om sitt synspunkt.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Avhandling|Avhandling]]» frå ,  den 4. april 2009.*
Monografi

**Monografi** (gresk: *monos* ein og *graphein*, skrive) er skrift om eit enkelt, avgrensa emne.

Omgrepet blir brukt innanfor biblioteks- og informasjonsvitskap som motsetnad til periodikum, altså eit verk som ikkje er endeleg avslutta, men kjem ut over ein periode, også kalla ein serie, eller løpande som ei avis eller liknande. I denne meininga av ordet er eit samleverk, ein antologi rekna for å vere ein monografi.

Omgrepet blir også brukt i ei anna og snevrare tyding, om eit verk om eitt enkelt emne skrive av ein forfattar. I denne siste tydinga av ordet er ein antologi ikkje ein monografi.

Det er ikkje berre bøker som kan kallast ein monografi.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Monografi|Monografi]]» frå , den 4. april 2009.*
Namnet Nancy

**Nancy** er eit kvinnenamn danna som ei engelsk form av Annna. Dette namnet har hebraisk opphav og tyder 'nåde'.

Namna Nance og Nancy var opphavleg kjælenamn, men Nancy tok til å brukast som døypenamn frå 1700-talet.

## Namneberarar
* Nancy Reagan (f. 1921), amerikansk presidentfrue
* Nancy Sinatra (f. 1940), amerikansk artist
* Nancy White (f. 1944), canadisk komikar
* Nancy Cartwright (f. 1959), amerikansk skodespelar
* Nancy Ajram (f. 1983), libanesisk popsongar

### Oppdikta
* Nancy er ein person i *[[Oliver Twist]]* av Charles Dickett
* Nancy Drew er hovudpersonen i bokserien om «Frøken Detektiv»
## References
Antologi

Ein **antologi** er ei tekstsamling, det vil seie ei bok med fleire litterære tekstar, ofte innanfor same sjanger, men frå ulike forfattarar. Novelle- og diktantologiar er dei vanlegaste typane. Antologiar er også svært vanlege innanfor fleire akademiske disiplinar. Då blir dei gjerne kalla artikkelsamlingar.

Ordet stammar frå gresk og betyr opphavleg «blomstersamling».

## Kjelder

*
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Antologi|Antologi]]» frå , den 4. april 2009.*
Torysa

**Torysa** (ungarsk *Tarca*) er ei 129 km lang elv aust i Slovakia. Ho spring ut frå Levočafjella og renn gjennom byane Lipany, Sabinov, Veľký Šariš, Prešov, før ho munnar ut i Hornád nær Nižná Hutka, søraust for Košice.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Torysa River|Torysa River]]» frå , den 4. april 2009.*
Hnilec

**Hnilec** (ungarsk *Gölnic*, tysk *Göllnitz*) er ei elv i Slovakia. Ho spring ut nedanfor åsen Kráľova hola og munnar ut i Hornád nær Margecany. 

Palcmanská Maša-dammen er bygd i elva nær Dobšiná. Langs elva finn ein Dobšinská isgrotte og Slovakisk paradis.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hnilec River|Hnilec River]]» frå , den 4. april 2009.*
Turňa

**Turňa** (ungarsk *Torna*, tysk *Tornau*) er ei lita elv i Slovakia nær grensa til Ungarn. Ho er ei sideelv til Bodva.

Elva er 26 km lang og spring ut frå Slovenský kras.
Harju maakond

**Harju maakond** eller **Harjumaa** (latin: *Harria*) er eit av dei 15 fylka i Estland. Det ligg nord i Estland, på sørkysten av Finskebukta og grensar til Lääne-Viru maakond i aust, Järva maakond i søraust, Rapla maakond i sør, og Lääne maakond i sørvest. 

Meir enn ein tredjedel, 38,8 %, av folkesetnaden i Estland bur i Harju maakond.

Tallinn, hovudstaden i Estland, ligg i dette fylket. Byrådet i Tallinn har søkt til den estiske regjeringa om å få ein spesiell status, slik at dei mellom anna kan vedta eigne lover.

## Kommunar
Fylket er delt inn i 23 kommunar, der 6 av dei er bykommunar og 17 landkommunar.

## Galleri

Tuhala Witches Well1-21-03-2013.jpg|
Kiviloo mõisa peahoone.jpg|
Laitse mõisa peahoone2, 19.saj.jpg|
Kose kirik suvi 2012.jpg|
Jägala juga 22-03-2013.JPG|
Paadimees Paunküla veehoidlal.jpg|
Arukyla Mois.jpg|


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Hiiu maakond

**Hiiu maakond** eller **Hiiumaa** er eit av dei 15 fylka i Estland. Det er samansett av Hiiumaa (Dagö), den andre største øya i Estland, og fleire andre småøyar nær henne. Fylket grensar til Lääne maakond i aust og Saare maakond i sør. 0,7 % av folkesetnaden i Estland bur i Hiiu maakond.

Det tredje eldste operative fyret i verda, Kõpu fyr, ligg i Hiiu maakond.

## Kommunar
Fylket er delt inn i fem kommunar, der éin av dei er bykommunar og fire landkommunar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ida-Viru maakond

**Ida-Viru maakond** eller **Ida-Virumaa** er eit av dei 15 fylka i Estland. Det ligg i den nordvestlege delen av landet og grensar til Lääne-Viru maakond i vest, Jõgeva maakond i sør og den russiske provinsen Leningrad oblast i aust.

Hovudstaden i fylket er småbyen Jõhvi, som har felles administrasjon med kommunen Jõhvi vald. 13 % av folkesetnaden i Estland bur i Ida-Viru maakond, og 70,8 % av folkesetnaden i fylket er russarar.

Fylket har ein stor førekomst av oljeskifer, som er det mineralet det vert utvunne mest av i Estland. Sidan oljeskifer vert brukt i varmekraftverk, inneheld berggrunnen i Estland bokstavleg tala den største kraftkjelda i landet.

## Kommunar
Fylket er delt inn i 22 kommunar, der 6 av dei er bykommunar og 16 landkommunar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Peeter Kümmel

**Peeter Kümmel** () er ein estisk langrennsløpar. Han bur på skistaden Otepää og representerer skiklubben *Tartu Skiclub*. Han har styrken sin i sprint.

Kümmel debuterte i verdscupen den 12. januar 2003 på 30 km klassisk, fellesstart på heimebane i Otepää. Til no har han ikkje teke verdscuppoeng i distanserenn, men han har tre topp-ti plasseringar i sprint. I tillegg har han ein tiandeplass på sprinten i Verdenscupfinalen i langrenn 2008/09.

Han var med på sprinten i OL i Torino i 2006, og vart nummer 38. Under VM i Sapporo i 2007 tok han åttandeplass på sprintstafetten saman med Priit Narusk. Den beste sesongen til Kümmel i verdscupen samanlagt var sesongen 2007/08, då han vart nummer 25 i sprintcupen og nummer 51 i samanlagtverdscupen. Det beste resultatet hans i verdscupen er ein femteplass frå sprinten i Otepää same sesong. Under VM i Liberec i 2009 fekk han det til no beste individuelle resultatet sitt i VM-samanheng, ein 25. plass på sprinten.

## Bakgrunnsstoff
* Resultatoversikt hjå FIS  (på engelsk)
* Resultatoversikt hjå Det estiske skiforbundet (på engelsk)
Ida i Slovakia

**Ida** er ei elv aust i Slovakia. Ho er ei av sideelvane til Bodva og er 57 km lang. 

Elva har eit nedslagsfelt på 376 km² og ei middelvassføring på 1,82 m³/s.
Rimava

**Rimava** er ei elv sør i sentrale område av Slovakia, og ei av sideelvane til Slaná frå høgre. 

Ho er 88 km lang og spring ut frå Veporské vrchy om lag 1130 meter over havet. Ho renn gjennom byane Tisovec, Hnúšťa og Rimavská Sobota. Elva munnar ut i Slaná nær Vlkyňa, 145 meter over havet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rimava|Rimava]]» frå , den 4. april 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Turiec ved Sajó

:*Sjå òg [[Turiec ved Váh]].* 

**Turiec** (ungarsk Turóc) er ei elv sør i Slovakia. Ho er 50&nbsp;km lang og ei av sideelvane til Sajó (slovakisk *Slaná*). Dei renn saman nær byen Tornaľa.
Muráň

**Muráň** er ei elv søraust i det sentrale Slovakia. Ho renn gjennom distrikta Revúca og Rožňava. Ho er ei sideelv til Slaná frå høgre med ei lengd på 48,8 km og eit nedslagsfelt på 386,1 km².
Roňava

**Roňava** er ei elv aust i Slovakia i distrikta Košice og Trebišov. Ho er ei sideelv til Bodrog frå høgre og har ei samla lengd på 51 km, derav 40,5 km i Slovakia, og 13,5 km langs landegrensa mellom Slovakia og Ungarn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sk:Roňava|Roňava]]» frå ,  den 4. april 2009.*
Ondava

**Ondava** er ei 146,5 km lang elv i Slovakia, og den nordlege kjeldeelva til Bodrog. Ho spring ut frå Dei låge Beskidane (aust i Karpatane), nær landsbyen Nižná Polianka og grensa til Polen. Ondava renn sørover gjennom byane Svidník, Stropkov og Trhovište. Nær landsbyen Cejkov renn Ondava saman med Latorica og dannar Bodrog, som igjen er ei sideelv til Tisza. 44 % av Ondava er regulert.

## Sideelvar
*Store sideelvar frå venstre: Mirošovec, Ladomírka, Chotčianka, Brusnička, Oľka og Ondavka.
*Store sideelvar frå høgre: Topľa.
**Mindre sideelvar frå høgre: Olšavanka og Trnávka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ondava|Ondava]]» frå ,  den 4. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Latorica

**Latorica** (ungarsk *Latorca*; ukrainsk Латориця, *Latoritsa*) er ei elv i nedslagsfeltet til Donau. Ho renn frå Ukraina (156,6 km) til Slovakia (31,4 km) og er 188 km lang totalt. Nedslagsfeltet hennar er 3130 km². Ho renn saman med Ondava i Zemplín, og saman dannar dei elva Bodrog som igjen er ei sideelv til Tisza.

Ein el av nedslagsfeltet, Latorica verna landskapsområde, har ein Ramsar-stad i 1993.

## Bakgrunnsstoff
* Om verneområdet på Ramsar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Latorica|Latorica]]» frå , den 4. april 2009.*
Castrum Danorum

**Castrum Danorum** (latin for «Danskeborga»; estisk noverande namn *Toompea loss*; tidlegare truleg kalla *Taani linn*), er ei borg på kalksteinsbakken Toompea i den sentrale delen av Tallinn, hovudstaden i Estland. I perioden då Estland var dansk, var det namnet på heile byen.

## Historie
Den fyrste festninga på staden, som var bygd av tre, skal ha vore bygd på høgda anten på 900-talet eller 1000-talet av innbyggjarane i det gamle estiske området Revalia (*Rävala*), og vert i visse finske kjelder omtala som *Kesoniemi*. Det utgjorde truleg eit av dei fyrste folkesette områda av det som skulle verte til Tallinn.

Etter kvart vart borga utbygd og i stor grad ombygd i stein. Det fyrste steintårnet må ha vore på plass allereie rundt 1220.

I juli 1219 vart borga overteken av danske krossriddarar som var leidde av Valdemar Sejr. Ifølgje legenda fall det fyrste Dannebrog ned frå himmelen under slaget ved Lyndanisse, og synet av flagget inspirerte dei danske troppane til siger. Legenda har også relevans for det norske flagget, ettersom det er modellert etter det danske førebiletet.

Danskane overtok byen og borga, og ho vart deretter omtala som Castrum Danorum (*Danskeborga*). Éin hypotese er at namnet vart overført til det oldestiske språket som *Taani(n) linna*, og seinare forkorta til det moderne namnet på byen Tallinn.

Frå 1227 til 1237 kontrollerte Sverdriddarane (*Brorskapen av Kristi riddarar i Livland*) borga. Dei hadde innleidd sine åtak på dei estiske stammane i 1216. Desse krossriddarane heldt fram med utvidinga av henne. 

Borga, som har gjennomgått mange ombyggingar, er stadig eit sentralt punkt i Tallinn, og med ''Pikk Hermann''-tårnet øvst, dominerer det slottshøgda Toompea. 12. desember 1918 vart den estiske trikoloren for fyrste gong offisielt heisa som det estiske nasjonalflagget over dette tårnet. Eit anna av tårna, som er kalla *[[Kiek in de Kök i Tallinn|Kiek in de Kök]]*, er også velkjent; det er spesielt kraftig og var veleigna som kanonstilling. Det har (det plattyske) namnet sitt frå at dei soldatane som var sende dit, kunne kikke rett ned og inn i kjøkkena i bygardane nedanfor høgda. 

Det romslege borgområdet husar i dag den estiske nasjonalforsamlinga, *[[Riigikogu]]*.

## Bakgrunnsstoff
* История и архитектура Замка Тоомпеа – skildring på russisk av historia og arkitekturen til borga.
Järva maakond

**Järva maakond** eller **Järvamaa** (latin *Jervia*) er eit av dei 15 fylka i Estland. Det ligg i om lag midt i landet og grensar til Lääne-Viru maakond i aust, Jõgeva maakond i søraust, Viljandi maakond i sør, Pärnu maakond i sørvest, Rapla maakond i vest og Harju maakond i nord.

2,8 % av folkesetnaden i Estland bur i Järva maakond.

## Kommunar
Fylket er delt inn i tolv kommunar, der éin av dei er bykommunar og elleve landkommunar.

## Galleri

Seidla mõisa tuuleveski2.jpg|
Esna allikajärv.jpg|
Albu mõisa sild 2012.jpg|
Roosna-Alliku mõisa peahoone.jpg|
Järva-Peetri kirik.jpg|
Laupa mõisa peahoone 2012.jpg|


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Jõgeva maakond

**Jõgeva maakond** eller **Jõgevamaa** er eitt av dei 15 fylka i Estland. Det ligg i den austlege delen av landet og grensar til Ida-Viru maakond i nordaust, Peipussjøen i aust, Tartu maakond i sør, Viljandi maakond i sørvest, Järva maakond i nordvest og Lääne-Viru maakond i nord.

2,8 % av folkesetnaden i Estland bur i Jõgeva maakond.

## Kommunar
Fylket er delt inn i 13 kommunar, der tre av dei er bykommunar og ti landkommunar.

## Galleri

Kuremaa mõisa peahoone.jpg|
Kuremaa mõisa tuuleveski.jpg|
Torma kirik1.jpg|
Kaiu järv 26-05-2012.JPG|
Laiuse linnuse varemed1.jpg|
Palamuse kihelkonnakooli hoone.jpg|


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Topľa

**Topľa** er ei elv aust i Slovakia og ei sideelv til Ondava frå høgre. Ho er 129,8 km lang og nedslagsfeltet hennar dekkjer eit område på 1503 km². Ho spring ut frå Čergovfjella og renn gjennom Ondavahøglandet, Beskidisk Piemonte, Dei austslovakiske åsane og Den austslovakiske sletta, før ho munnar ut i Ondava i Parchovany. Ho renn gjennom byane Bardejov, Giraltovce, Hanušovce nad Topľou og Vranov nad Topľou.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Topľa|Topľa]]» frå ,  den 4. april 2009.*
Dødsbu

Eit **dødsbu** er alt ein død person lèt etter seg av formue og gjeld. Dødsbuet er eit eige rettssubjekt, som fram til arven er fordelt vil kunne røyse og ta mot søksmål på vegne av arvingane om rettar og plikter som den avdøde hadde. Dødsbuet vil likevel berre eksistere fram til skiftet er gjennomført.

Eit dødsbu kan gjerast opp ved eit privat skifte eller eit offentleg skifte, eller dødsbuet kan bli overtatt av attlevande ektefelle til uskifte.

## Sjå også
* Dødsbuskifte
St. Augustine i Florida

**St. Augustine** er ein by i St. Johns County i delstaten Florida. St. Augustine ligg nordaust i Florida ved Atlanterhavet.

Byen blei grunnlagd i 1565 og er den eldste byen i USA. Han  vart oppkalla etter heilage Augustin av Hippo, som var biskop av Hippo.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Uskifte

**Uskifte** er eit juridisk omgrep, for ei ordning der den som lever lengst av to ektefellar har rett til å overta alt det den først avdøde eigde, og disponere over dette, utan å måtte gjere opp arven med arvingane til den som døydde først. Arvingane etter førstavdøde vil såleis ikkje kunne krevje å få nokon arv før den attlevande ektefellen også er død, sjå arvelova § 9.

Uskifteordninga er regulert i Arvelova kapittel III. Her er ein del avgrensingar i høvet til å få overta eit dødsbu til uskifte, og her er også avgrensingar i kva den som har overtatt eit bu til uskifte kan gjere med aktiva i buet.

Når den som døydde først hadde barn med ein annan enn den lengstlevande ektefellen (*særkullsbarn*), har dette barnet (eller barnet sine livsarvingar) høve til å nekte uskifte, jfr. arvelova § 10. Hadde førstavdøde særeige, kan dette særeiget berre gå inn i uskiftebuet viss dette er fastsett i ektepakt, eller når arvingane gir samtykke, arvelova § 9.

Arvelova § 19 seier følgjande om gåver frå uskiftebu: «Attlevande ektemake som sit i uskift bu, må ikkje utan samtykke frå arvingane gi bort fast eigedom, eller gi andre gåver som står i mishøve til formuen i buet.» Regelen gjeld også for sal som inneheld ei gåve. Ein arving kan krevje gåva omstøytt ved dom ved å reise søksmål innan eit år etter at arvingen fekk kunnskap om gåva.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Arvelova på Lovdata
Laborec

**Laborec** (ungarsk *Laborc*) er ei elv sentralt i det austlege Slovakia som hovudsakleg renn gjennom Košice region. Elva er 129 km lang og ei av sideelvane til Latorica
Ho renn gjennom byane Michalovce og Strážske.

Av sideelvar til Laborec finn ein Uzh, som ho møter nær byen Drahňov i Michalovce distrikt.

## Galleri

Fil:Strazske Laborec 04.jpg|Bru over Laborec ved Strážske.
Fil:Strazske Laborec 02.jpg

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Laborec|Laborec]]» frå , den 5. april 2009.*
Myting

**Myting** eller **fjørfelling** hos fuglar er ein prosess der gamle fjør fell av og nye fjør veks ut. 

Ferdig utvakse fjører er daude strukturar som gradvis vert slitne og treng fornying. Dei fleste fugleartar bytar ut fjørene kvart år, sjølv om enkelte artar myter to eller fleire gonger i året og store rovfuglar kan la det gå fleire år mellom kvart fjørskifte. Hos mange artar medfører mytinga skifte av fjørdrakt. 

## Skildring av myting
 
Mønstret i mytinga varierer frå art til art. Sporvefuglar myter flygefjørene ved å byte ut ei fjør om gongen. Hovudmønsteret er at primære svingfjører vert byta frå inste fjør og utover, medan sekundære fjører vert byta ut frå ytste og innover. Dei startar med den inste primære. Når den femte av dei seks primære fjørene blir erstatta, startar dei ytste tertiære fjørene å falle av. Når dei inste tertiære er mytt, vil dei inste sekundære begynne å felle, og dette held fram til den ytre fjøra, ei sentrifugal myting. Dei store primære handdekkfjørene vert byta ut synkront med primærfjørene som dei overlappar. 

Eit lite tal av artar, som ender og gjæser, mister alle flygefjørene samstundes og manglar derfor flygeevne i perioden medan nye fjører veks ut. 

### Halen
Som ein generell regel, starar mytinga av halefjørene med det inste paret. Dette mønsteret ser ein til dømes hos sporvefuglar. Blant fasanar kan ein observere sentripetal myting av halefjørene, det vil seie prosessen startar med det ytste paret. 
Hos spettefamilien og trekryparar er rekkjefølgja annleis. Dei startar mytinga med det nest inste halefjørparet og sluttar med det sentrale paret. Medan halefjørene myter er halen likevel fullt funksjonell som stø når fuglen kryper eller arbeider på trestammar.

## Kjelder

*Første versjon av denne artikkelen er basert på ei omsetjing av delar av 'Feathers, plumage, and scales' frå artikkelen Bird frå Engelsk Wikipedia den 5. april 2009. Følgjande kjelder var nytta:
**Payne, Robert B.. *[http://www.ummz.umich.edu/birds/resources/families_otw.html Birds of the World, Biology 532] *  Bird Division, University of Michigan Museum of Zoology. Lest 5. april 2009.
**Mayr, Ernst; Margaret Mayr (1954). *[http://elibrary.unm.edu/sora/Auk/v071n02/p0172-p0178.pdf The tail molt of small owls] * (PDF). The Auk 71 (2): 172–78.
** Pettingill Jr. OS (1970). Ornithology in Laboratory and Field.. Burgess Publishing Co.. ISBN 808716093


### Fotnoteliste
Uzj

*For elva i Nord-Ukraina, sjå [[Uzj i Nord-Ukraina]].*

**Uzj** (ukrainsk Уж - *Uzj*; slovakisk *Uh*; ungarsk *Ung*, polsk *Uż*) er ei elv i Ukraina og Slovakia. Namnet kjem frå det gamle vestslaviske ordet *už*, som tyder 'slange'.

Elva er 127 km lang, derav 21,3 km renn i Slovakia. Ho munnar ut i Laborec nær byen Drahňov i Michalovce distrikt (okres).

Den ukrainske byen Uzjhorod og den halvvegs samanraste Nevitske-borga ligg ved Uzh.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uzh River|Uzh River]]» frå , den 5. april 2009.*
Elvar i Estland

**Elvane i [[Estland]]** er korte og har hovudsakleg lita vassføring. Berre ti elvar er lenger enn 100 km. Den største elva er Narvaelva (som er 77 km lang) på den russisk-estiske grensa. Ho har ei vassføring som er større enn alle dei andre til saman.

## Lengste elvar

## A
Aavoja 
– Agali
– Ahja 
– Alajõgi 
– Allika 
– Ambla 
– Ammeelva 
– Angerja 
– Antsla 
– Apna
– Aruküla 
– Atla 
– Audru
– Avaste
– Avijõgi

## E
Emajõgi (*Embach*)
– Elbu 
– Elva 
– Enge 
– Erra 
– Esna

## G
Gauja 
– Gorodenka

## H
Haavakivi
– Halliste 
– Harku
– Helme
– Hilba
– Humalaste
– Hundikuristiku
– Härjapea 
– Häädemeeste
– Hüüru

## J
Jaamaelva (Struuga)
– Jurgaelva
– Jõelähtme 
– Jõku
– Jägala 
– Jänijõgi
– Järveotsa

## K
Kalita
– Kalli 
– Kargaja
– Kasari 
– Kataelva
– Katku
– Kavilda
– Keilaelva 
– Kloostri
– Kodila
– Kohtra 
– Kolga
– Kolga
– Koosa
– Kroodi
– Kuivajõgi
– Kuke
– Kulgu
– Kullavere 
– Kunda 
– Kurina
– Kurna
– Kuura
– Kõpu
– Kärla 
– Käru
– Kääpa
– Külge

## L
Laatre
– Laeva
– Lahavere
– Leevi
– Leisi
– Lemmejõgi 
– Lemmjõgi 
– Liivi 
– Lintsi 
– Lodja
– Loo
– Loobu 
– Luguse 
– Luutsna
– Lõve
– Lähkma

## M
Maadevahe
– Maidla
– Massu
– Munalaskme 
– Mustajõgi 
– Mustjõgi (Endla) 
– Mustjõgi (Gauja) 
– Mustjõgi (Jägala) 
– Mustjõgi (Tallinn) 
– Mustoja (Lahemaa)
– Mustvee
– Muuga
– Mõra
– Mädajõgi
– Mädara
– Mähe

## N
Nahavere
– Naravere
– Narvaelva 
– Nasva 
– Nurtu 
– Navestielva
– Nuutri
– Nõva

## O
Ongaelva
– Orajõgi

## P
Paadrema 
– Paala
– Pada 
– Pala
– Paleelva
– Paltra
– Pede 
– Pedeli
– Pedja 
– Peeda
– Peetri
– Penijõgi 
– Piigaste
– Piilsi
– Pikknurme
– Piritaelva 
– Piusaelva 
– Porijõgi
– Poruni 
– Prandi
– Preedi
– Punapea
– Purtse 
– Põduste 
– Põltsamaaelva 
– Pärlijõgi
– Pärnuelva 
– Pääsküla
– Pühajõgi (Ida–Virumaa)
– Pühajõgi (Saaremaa)

## R
Raasiku
– Rannametsa
– Rannamõisa 
– Rannapungerja 
– Raudna 
– Reiu
– Reopalu
– Retla
– Riguldi
– Räpu

## S
Saarjõgi
– Saki
– Saku
– Salajõgi 
– Sallaelva
– Salmeelva
– Sauga  
– Seljaelva 
– Sigaste
– Sillaorsa
– Sitapätsi
– Soodla 
– Struuga (Jaama)
– Surju
– Surjupera
– Suuremõisa 
– Sõmeru
– Sõtke
– Sämi

## T
Taebla 
– Tagajõgi 
– Tarvastu
– Tatraelva
– Teenuse
– Timmkanal 
– Tirtsi
– Tiskre 
– Toolse
– Topi
– Tori
– Treppoja 
– Tuhala
– Tuudi
– Tänassilma
– Tõdva
– Tõlla
– Tõrvajõgi
– Tõrvanõmme
– Tõstamaa

## U
Ulila
– Umbusi 
– Ura
– Uueveski

## V
Vaemla 
– Vaidava
– Vainupea
– Valgejõgi 
– Valuoja
– Varaelva
– Vardi
– Vardja
– Varsaallika
– Vasalemma 
– Vaskjõgi
– Veelikse
– Velise 
– Vigala 
– Vihterpalu 
– Visela
– Visula
– Vodja
– Vorsti
– Võhanduelva 
– Võhkse
– Võhu
– Võlupe
– Võsu
– Väike Emajõgi 
– Vändra
– Värska 
– Vääna

## Õ
Õhne

## Ä
Ärma

## Kjelder
*Estonica: The hydrographic network 
*
Štiavnica

**Štiavnica** er ei elv sør i det sentrale Slovakia som renn gjennom sidstrikte Banská Štiavnica, Krupina og Levice. Ho er ei av sideelvane til Ipeľ frå høgre. 

Elva er 54,6 km lang og har eit nedslagsfelt på 441 km². Elva har låg vasstraum, 2,7 m/s ved Tupá.
Krupinica

**Krupinica** er ei elv sør i det sentrale Slovakia. Ho er ei viktig sideelv til Ipeľ frå høgre med ei lengd på 65,4 km. 

Middelvassføringa hennar er målt til 2,2 m³/s (nær landsbyen Tunicate) og nedslagsfeltet hennar er 551 km². 

Elva spring ut frå fjellet Veľký Lysec og munnar ut i Ipeľ ved Šahy.
Tisovník

**Tisovník** er ei elv i sør i det sentrale Slovakia. Ho er ei sideelv til Ipeľ frå høgre og har ei lengd på 41 km. 

Elva spring ut frå fjellet Javorie og munnar ut i Ipeľ ved Muľa. Nedslagsfeltet hennar dekkjer 441,1 km².
Krtíš

**Krtíš** er ei 36,5 km lang elv sør i det sentrale Slovakia. Ho renn gjennom distrikta Zvolen og Veľký Krtíš, og gjennom byane Modrý Kameň og Veľký Krtíš. Ho munnar ut i Ipeľ nær Slovenské Ďarmoty som ei sideelv frå høgre.
Slatina i Slovakia

**Slatina** er namnet på ei 55 km lang elv i Slovakia. Ho spring ut frå Poľana og munnar ut i Hron i Zvolen. 

Elva har eit nedslagsfelt på 793 km² og ei middelvassføring på 7,93 m³/s. 

## Bakgrunnsstoff
Siim Kallas

**Siim Kallas** () er ein estisk og europeisk liberal politikar og tidlegare statsminister i Estland. Han har sidan mai 2004 vore medlem av EU-kommisjonen, fyrst som kommissær for økonomiske og monetære spørsmål, og frå november 2004 som visepresident og kommissær for administrasjon, revisjon og kamp mot bedrageri.

## Bakgrunn
Kallas tok i 1975 eksamen i faga finans og kreditt frå Universitetet i Tartu. Han arbeidde deretter i det sovjetiske finansministeriet for Estland og for sentralforeininga av estiske sparebankar. Han var frå 1972 til 1990 medlem av det sovjetiske kommunistpartiet. Frå slutten av 1980-talet hadde han ei kritisk haldning til den økonomiske avhengnaden til Estland, og han spela ei viktig rolle i frigjeringa frå Sovjetunionen. I 1991 vart Kallas direktør for den estiske sentralbanken, der han leidde valutareforma i landet og la grunnlaget for dei omfattande økonomiske reformene Estland gjekk gjennom.

## Politikk

I 1994 grunnla Siim Kallas det liberale partiet Eesti Reformierakond. Han var frå starten og fram til 2004 leiar av dette partiet. I 1995 vart han fyrste gong innvald i nasjonalforsamlinga Riigikogu. Seinare same år vart han utnemnd til utanriksminister. I åra 1999 til 2002 var Kallas finansminister, og deretter var han statsminister i Estland frå 2002 til 2003.

## Prisar og utmerkingar
I 2000 vart Siim Kallas tildelt Bundesverdienstkreuz, fortenstordenen til Forbundsrepublikken Tyskland, i 2001 vart han utnemnd til storoffiser i den franske Æreslegionen og i 2003 vart han tildelt den estiske fortenstordenen av andre klasse. Kallas er gjesteprofessor ved Universitetet i Tartu.

Siim Kallas er gift og har to born.

## Bakgrunnsstoff
* Siim Kallas hjå EU-kommisjonen
Bystrica ved Hron

**Bystrica** er ei sideelv til Hron frå høgre sentralt i Slovakia i Banská Bystrica distrikt. Elva er 22,9 km lang. 

Bystrica spring ut frå Store Fatra, nedanfor Holná Fatra i ei høgd på 1260 meter over havet. Ho munnar ut i Hron ved Banská Bystrica, 349 meter over havet.
Bystrica ved Kysuca

**Bystrica** er ei elv nord i Slovakia, i regionen Kysuce. Ho er ei av sideelvane til Kysuca med ei lengd på 30 km. 

Ved Zborov Bystricou er middelvassføringa hennar målt til 4,8 m³/s.

Elva spring ut frå fjella Kysucká vrchovina, 930 meter over havet, og munnar ut i Kysuca ved Krásno nad Kysucou.
Cirocha

**Cirocha** er ei 56,6 km lang sideelv til Laborec aust i Slovakia. 

Ho spring ut frå Bukovské vrchy-fjella nedanfor *Ruské sedlo* ved grensa mellom Slovakia og Polen. Ho renn så sørover og vestover og renn tidleg gjennom Starinareservoaret. Vidare renn ho gjennom kommunane Stakčín og Snina, før ho snur vestover og munnar ut i Laborec nær Humenné. Nedslagsfeltet hennar er rundt 499 km² og middelvassføringa er målt til 2,85 m³/s i Snina.

## Bakgrunnsstoff
Bystrica

**Bystrica** kan vise til fleire stader i Slovakia:

*Bystrica ved Kysuca, ei sideelv til Kysuca. 
*Bystrica ved Hron, ei sideelv til Hron. 
*Banská Bystrica, ein by sentralt i Slovakia
*Považská Bystrica, ein by nordvest i Slovakia
Nitraelva

**Nitra** (tysk *Neutra*, ungarsk *Nyitra*) er ei 197 km lang elv vest i Slovakia. Nitra munnar ut i Váh like før ho igjen munnar ut i Donau i Komárno. Elva spring ut frå Vesle Fatra nord i Prievidza. Nitra renn gjennom byane Bojnice, Topoľčany, Nitra og Nové Zámky.
Radošinka

**Radošinka** er ei elv vest i Slovakia som renn gjennom områda Topoľčany og Nitra. Elva er ei sideelv til Nitra med ei lengd på 31,9 km. Ved munningen har ho ei middelvassføring på 1,05 m³/s og nedslagsfeltet hennar dekkjer eit område på 384,7 km².
Bebrava

**Bebrava** er ei 47,2 km lang elv vest i Slovakia. Ho spring ut frå Strážovské vrchy-fjella nær landsbyen Čierna Lehota, og renn først sørvestover. Etter 10 km snur ho sørover og gjennom Bánovce nad Bebravou, før ho munnar ut i Nitra.

Elva har eit nedslagsfelt på 634 km².
Vesle Donau

**Vesle Donau** (slovakisk *Malý Dunaj*, ungarsk *Kis-Duna*, tysk *Kleine Donau*) er ei grein av elva Donau i Slovakia.

Ho deler seg frå hovudelva nær Bratislava og renn meir eller mindre parallelt til Donau før ho munnar ut i elva Váh i Kolárovo. Lengda på greina er om lag 128&nbsp;km. 

Delen av Váh mellom Kolárovo og munningen hennar i Donau i Komárno vert òg kalla *Váh Donau* (slovakisk *Vážsky Dunaj*, ungarsk *Vág-Duna*). Øya mellom Donau, Vesle Donau og Váh Donau heiter Žitný ostrov.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Danube|Little Danube]]» frå , den 5. april 2009.*
Čierna Voda

**Čierna Voda** (tyder «svart vatn») er ei elv i låglandet sør i Slovakia. Ho spring ut frå Dei vesle Karpatane vest for São Jura. Elva er 113 km lang og renn gjennom Donaudalen, der ho dannar mange meander og blindvegar. Hovudleia kryssar mange kanalar. 

Čierna Voda munnar ut i Vesle Donau ved landsbyen Tomášikovo.
Dudváh

**Dudváh** er ei elv på låglandet vest i Slovakia. Ho er 97 km lang med eit nedslagsfelt på 1507 km² og ei middevassføring på 1,3 m³/s nær landsbyen Siladice. Elva spring ut frå Čachtice i Dei vesle Karpatane og renn nesten parallelt til Váh. Dudváh munnar ut i ei gammal grein av Čierna Voda, som igjen munnar ut i Vesle Donau.