open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Storhjerne

**Storhjernen** eller **cerebrum** (latin for hjerne) visar til dei delane av hjernen som er samansett av hjernebark i dei to hjernehalvdelane. Det plar òg å vise til strukturane som ligg under barken, nemleg hippocampus, basalgangliane og luktekolben. Hjå menneske er storhjernen den øvste strukturen i sentralnervesystemet. **Telencefalon** visar til den embryonale strukturen som storhjernen oppstår frå. Den ryggvende telencefalon, *[[pallium i nevroanatomi|pallium]]*, utviklar seg til hjernebark hjå pattedyr; den framovervende telencefalon, *subpallium*, utviklar seg til basalgangliar. Storhjernen blir delt inn i to nokså symmetrisk halvdelar, venstre og høgre hjernehalvdel.

Storhjernen jobbar i lag med veslehjernen for å styre alle dei friviljuge kroppshandlingane.

## Fleire bilete

Fil:EmbryonicBrain.svg|Diagram som visar hovudinndelinga av fosterhjernen hjå ryggbeinsdyr
Fil:Cerebrum_animation_small.gif|Plasseringa til storhjernen
Fil:Lateral_surface_of_cerebral_cortex_-_gyri.png|Overflata av  storhjernen
Fil:Slide2KLI.JPG|Storhjernen sett framifrå og frå sida. Djup disseksjon.
Fil:Slide4KLI.JPG|Storhjernen delt i to. Hjernenhalvdel vist frå indre sida. Djup disseksjon.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cerebrum|Cerebrum]]» frå ,  den 2. mars 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Araknoidal granulasjon

**Araknoidale granulasjonar** (av latin *granulationes arachnoideae*) er små framspring i spindelvevshinna, den tynne hinna rundt hjernen. Framspringa gjennomborar senehinna, det tjukke ytterlaget. Dei stikk inn i *[[sinus durae matris]]*, og verkar ved å tappe cerebrospinalvæske frå subaraknoidalrommet til kretsløpssystemet.

Dei største granulasjonane ligg ved *[[sinus sagittalis superior]]*, eit stort rom fylt med vener som strekker seg frå baksida til framsida av skallen. Granulasjonane finst òg langs andre sinusar i hovudet. Mindre granulasjonar blir kalla *araknoidale granulasjonar* («tottar» eller *villi*). Store og forbeina granulasjonar blir kalla *pacchioniske granulasjonar*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arachnoid granulation|Arachnoid granulation]]» frå ,  den 2. mars 2015.*
Lavi

**Lavi** (hebraisk לָבִיא, tyder Løve) er ein kibbutz i Nedre Galilea i Israel. Han er eit medlem av den religiøse Kibbutzrørsla. 
 
Han ligg 310 meter over havet og 10 minuttar frå Tiberias og høyrer til Nedre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1949 av den britiske greina av Bnei Akiva, ei religiøs sionist ungdomsrørsle. Mange av grunnleggjarane var av dei 10&nbsp;000 jødiske barn som vart ført til Storbritannia frå Tyskland som ein del av Kindertransport etter Krystallnatta. Dei første åra av Bachad-rørsla  skaffa dei pengar i Storbritannia for kibbutzen i tillegg til å gje opplæring i jordbruk for Bnei Akiva og Bachad-medlemmar i Storbritannia. Lavi var den einaste kibbutzen der barna budde heime hos foreldra i staden for eigne bustader for barna. Av grunnleggjarane var den framtidige israelske diplomaten og britiske immigranten Yehuda Avner.

Kibbutzen vart grunnlagd den der den arabiske landsbyen Lubya låg. Denne vart avfolka i 1948 av Hagana-styrkar.

I 2005 budde det 770 menneske i kibbutzen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lavi|Lavi]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Nahal-busetjing

**Nahal-busetjingar** (hebraisk היאחזות נח"ל, *Hiahzut Nahal*) var busetjingar grunnlagde av Nahal-soldatar i Israel og israelskokkuperte territorium. Hovudfokuset til militærbrigaden Nahal var å støtte veksten til jødiske busetjingar gjennom Israel. Målet til kvar Nahal-busetjing var å bli ei sivil busetjing. Denne metoden for å starte nye busetjingar på, var særleg effektig i mindre tiltrekkjande område (særleg i Negev, Galilea, Arabah, og etter seksdagarskrigen Vestbreidda, Gazastripa, Golanhøgdene og Sinaihalvøya).

Den første Nahal-busetjinga var Nahal Oz nordvest i Negevørkenen, nær grensa til Gazastripa. 

Fleire tidlegare Nahal-busetjingar er i dag 100 % sivile. Mange av dagens kibbutzim var opphavleg Nahal-busetjingar. Den siste Nahal-busetjinga vart stengd i 2001.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nahal settlement|Nahal settlement]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Arbel

**Arbel** (hebraisk אַרְבֵּל) er ein moshav nord i Israel. Han ligg på Har Arbel ved Genesaretsjøen nær Tiberias og høyrer til Nedre Galilea regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 571.

Arbel vart grunnlagd i 1949 av demobiliserte soldatar på landområdet til den avfolka arabiske landsbyen Hittin. Innbyggjarane der flykta eller vart drivne bort under den arabisk-israelske krigen i 1948. Staden var opphavleg ein *moshav shitufi* (som nytta den økonomiske strukturen til ein kibbutz, men den sosiale strukturen til ein moshav), men vart ein *moshav ovdim* (ei fellesbusetjing) i 1959.

## Historie
Staden var busett alt under tida til Det første tempelet som Beit Arbel (Hosea 10:14), truleg på ein tell nord for dagens moshav. Ein har funne keramikk frå sein romersk og bysantinsk tid.

På tida til Det andre tempelet var landsbyen Arbel heimstaden til vismannen Nittai av Arbela, som i følgje Mishnah sa: «Hald deg borte frå dårlege grannar, ikkje ver med dei vonde, og ikkje sørg over gjengjelding» (Avot 1:7). I følgje Josefus var Arbel òg åstad for eit slag med styrkane til Herodes den store und erobringa av landområdet frå Antigonus II Mattathias.

I 1047 evt. var Nasir Khusraw på pilegrimsreise gjennom Palestina, og skreiv at han kom til landsbyen Irbil, etter Hittin, på veg til Tabariyyah. Han skreiv vidare at «på sørsida av [Irbil] stig eit fjell, og på fjellet er det ei inngjerding, med fire graver - gravene til sønene til Jakob - som var brør av Josef. Og vidare kom eg til ein ås, og under åsen låg ei grotte, som var grava til mor til Moses.»

I 1517 vart landsbyen ein del av Det osmanske riket i lag med resten av Palestina, og i 1596 stod *Irbid* oppført i osmanske skattelister som ein del av  Tabariyya *[[nahiya]]* under Safad *[[liwa']]* (distrikt).  Han hadde to hushaldningar, begge muslimar. Dei betalte skatt for kveite, bygg, sommaravlingar, bomull, geiter og/eller bikubar, olivenoljepresse og/eller ei presse for druesirup.

I 1875 vitja den franske oppdagaren Victor Guérin ruinane, og i 1881 omtalte Palestine Exploration Fund i *Survey of Western Palestine* «Kh. Irbid som «viktige ruinar» med «spor av ein arabisk landsby».

I 1948 høyrte landområdet til den palestinske landsbyen Hittin, som vart avfolka i den arabisk-israelske krigen i 1948.

## Gammal synagoge
Arbel er kjend for ruinane av ei gammal synagoge som ligg her. Det er ein av dei eldste synagogene i verda og står midt i ruinane av den antikke jødiske landsbyen, på vestsida av moshaven. Døra til synagogen står framleis, og vart skoren ut i ein massiv kalkstein.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arbel|Arbel]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
* 
*
*
* 
* 
*
HaZor'im

**HaZor'im** (hebraisk הַזּוֹרְעִים) er ein religiøs moshav i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Han vart grunnlagd i 1939 i som ei tårn og palisade-busetjing av jødiske emigrantar frå Europa, hovudsakleg frå Tyskland og Nederland, og sidan av emigrantar frå Nord-Afrika. Landsbyen ligg like ved Tiberias og Afula.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:HaZor&#39;im|HaZor&#39;im]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ilaniya

**Ilaniya** (hebraisk אִילָנִיָּה) er ein moshav i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Landsbyen, som òg vert kalla **Sejera**, etter den nærliggande arabiske landsbyen al-Shajara, var den første jødiske busetjinga i Nedre Galilea. I 2012 hadde Ilaniya eit folketal på 471.

## Historie
Sejera, seinare Ilaniya, vart grunnlagd i 1902 på landområde kjøpt av baron Edmond James de Rothschild og overført til Jewish Colonization Association (JCA) i 1899. Garden Sejera vart driven av nybyggjarar frå den andre Aliyah, blant dei ein ung David Ben-Gurion. Ved å ta ein av dei minst lønsame garden i landet og gjere han lønsam, synte Manya Shochat at ideane hennar om kollektivjordbruk kunne fungere. Seinare vart det grunnlagd ein moshava nær garden, av innbyggjarar frå Rosh Pina, Yesod HaMa'ala, Tiberias og Safed, i tillegg til studentar frå Mikve Israel med fleire jødiske familiar frå Kurdistan og Marokko og åtte russiske subbotnikfamiliar, det vil seia opphavleg kristne konvertittar til jødedommen, frå Astrakhan.

Organisasjonen «Bar-Giora», som vart grunnlagd for å la vakthaldet i jødiske busetjingar kome på jødiske hender, tok i 1907 ansvar for å erstatte dei upålitelege tsjerkessiske vaktane. Dei synte at jødar kunne forsvare jødiske samfunn like godt som andre lokale innbyggjarar. Den 12. april 1909, etter ein arabar frå Kafr Kanna døydde i eit forsøk på å rane ein jødisk fotograf som reiste til Sejera, vart ein av vaktmennene, Israel Korngold, skoten og drepen. Ben-Gurion og to bønder følgde etter åtakarane og vart fanga i eit bakhaldsåtak. Medan dei flykta vart ein av bøndene, Shimon Melamed, skoten og drepen. I 1909 vart «Bar-Giora» ein del av Hashomer.

Under den arabisk-israelske krigen i 1948 vart landsbyen angripen fleire gonger av Den palestinske frigjeringsarmeen, leia av Kaukji. Dei fleste jødiske innbyggjarar flykta frå staden, men dei gjenverande tok del i kampane. I 1949 vart busetjinga utvida og omfatta området til den palestinsk-arabiske nærliggande landsbyen al-Shajara, som vart avfolka under krigen. Ilaniya og Sejera er på lista over bevarte stader.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilaniya|Ilaniya]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*  
* Yuval Elazari (red.) - *Map's Concise Gazetteer of Israel Today* MAP - Mapping and Publishing, Tel Aviv, 2003
Beit Keshet

**Beit Keshet** (hebraisk בֵּית קֶשֶׁת, tyder Bogehuset) er ein kibbutz i Nedre Galilea i Israel som høyrer til Nedre Galilea regionale kommune.

Beit Keshet vart grunnlagd i 1944 av ungdommar i HaNoar HaOved, som fekk opplæring ved Kfar Tavor jordbruksskule.  Under grunnlegginga av kibbutzen, slo ei gruppe emigrantar som var ein del av ungdomsrørsla HaMahanot HaOlim og ferdigutdanna ungdommar frå Kadoorie jordbruksskule kibbutzen.  I følgje Jewish National Fund tente meir enn halvparten av den første gruppa i dei jødiske styrkane under andre verdskrigen.

I 1947 hadde Beit Keshet eit folketal på over 100. Under den israelsk-arabiske krigen i 1948 prøvde libanesiske og syriske soldatar å erobre Bet Keshet og den nærliggande Sejera i kampar som Jewish National Fund kalla «harde».

Namnet kjem frå 2. Samuelsbok 1:18 i Bibelen: «...og han baud at Juda-folket skulle læra denne klaga. Ho blir kalla «Bogen».», Det var ein referanse til slaga til Deborah, som skal ha budd i området.

## Sjå òg
*Skogar i Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beit Keshet|Beit Keshet]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Beit Rimon

**Beit Rimon** (hebraisk בֵּית רִמּוֹן, tyder Granateplehuset) er ein religiøs kibbutz i Israel. Han er kalla opp etter den bibelske Rimon i Sebulon-stammen (Josva 19:13), som «er identified med er-Rumane», som i dag er den arabiske landsbyen Rumana, 2&nbsp;km mot vest. Han ligg i Nedre Galilea på ryggen til fjellet Toraan, 400 meter over havet, i Nedre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 294.

Han vart først busett i 1977 som ei Nahal-busetjing og vart seinare ein sivil landsby i 1979. I dag bur det meir enn 60 familiar i landsbyen. Delar av dei bur i kibbutzen, delar av dei i private hus i eit fellesnabolag og delar i leigde hus i kibbutzen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beit Rimon|Beit Rimon]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Hittim

**Kfar Hittim** (hebraisk כְּפַר חִטִּים) var den første tårn og palisade-busetjinga i Israel. Moshaven er eit lite jordbrukssamfunn med 75 familiar, og høyrer til Nedre Galilea regionale kommune i Nord-Israel.

Landområdet som moshaven ligg på vart kjøpt av Jewish National Fund i 1905 med støtte av David Chaim, ein osmansk borgar som tidlegare var tilsett av Edmond James de Rothschild. To tusen dekar land, som bestod av 400 små parsellar, vart kjøpt frå den arabiske landsbyen Hittin. Det første forsøket på å busetje seg der i 1913 vart mislukka på grunn av strid med dei lokale arabarane, vassmangel og mangel på samanhengande land.

I 1924 vart det gjort eit nytt forsøk på busetjing i Kfar Hittin. Førti familiar flytta til staden, der dei budde i trehyttar og bygde ein låve, eit felles hønsebur, ei synagoge og eit vasstårn. I Palestinaopprøra i 1929 vart moshaven angripen av arabarane. Då problema med økonomien og tryggleiken auka, flytta familiane og staden stod heilt tom i 1933. I desember 1936 flytta 11 pionerar inn att i moshaven som då vart ein tårn og palisade-busetjing.

Kfar Hittim (tyder *Kveitelandsbyen*) ligg nær ei kjend slagmark under det tredje krosstoget. I 1187 slo den muslimske krigsherren Saladin armeen til krossfararane i slaget ved Hattin, noko som førte til kringsetjinga og nederlaget til krossfararane som kontrollerte Jerusalem. Dei to åsane og dalen der slaget fann stad vert kalla *Karnei Hittim*.

I 2008 vart det annonsert at ein golfbane til 150 millionar USD, teikna av Robert Trent Jones jr., skulle byggjar på landområdet til moshaven.

I følgje folketrua ligg Kever Yitro (grava til Jethro) i moshaven.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Hittim|Kfar Hittim]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Kisch

**Kfar Kisch** eller **Kfar Kish** (hebraisk כְּפַר קִישׁ) er eit jordbrukskollektiv (*moshav*) i Israel, i Nedre Galilea regionale kommune, langs Tabor.

Han vart grunnlagd i 1946 av jødiske soldatar som hadde kjempa i den britiske hæren i andre verdskrigen, men politiske usemjer førte til at mange av pionerane drog i løpet av det første året. Vassmangel tvang innbyggjarane til å transportere vatn frå Nahal Tavor utan skikkeleg utstyr, og fram til 1953 drog stadig fleire innbyggjarar. Etter 1953 betra tilhøva seg og Kfar Kisch byrja å ta inn jødiske emigrantar frå Polen, Ungarn og Sovjetunionen.

Landsbyen vart kalla opp etter sionistleiaren Frederick Kisch.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Kisch|Kfar Kisch]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Zeitim

**Kfar Zeitim** (hebraisk כְּפַר זֵיתִים, tyder Olivenlandsbyen) er ein moshav i Nedre Galilea i Israel. Han ligg i nærleiken av Tiberias og til den avfolka palestinske landsby Hittin. Han vart grunnlagd i 1950 av jødiske emigrantar frå Jemen, me somme forlet seinare landsbyen. I løpet av åra slo emigrantar frå Kurdistan seg ned i landsby.

Namnet på landsbyen kom frå olivenplantasjane i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Zeitim|Kfar Zeitim]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sde Ilan

**Sde Ilan** (hebraisk שְׂדֵה אִילָן) er ein religiøs jordbruksmoshav i Nedre Galilea regionale kommune i Israel.

Moshaven vart grunnlagd i 1949 med støtte frå Hapoel HaMizrachi og Jewish Agency for Israel.

Namnet på landsbyen kjem frå den femte traktaten til Mishnah.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sde Ilan|Sde Ilan]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Shadmot Dvora

**Shadmot Dvora** (hebraisk שַׁדְמוֹת דְּבוֹרָה) er ein jordbruksmoshav i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Han vart grunnlagd den 23. mai 1939 av jødiske immigrantar som hovudsakleg kom frå Tyskland. I dag har staden kring 350 innbyggjarar. Somme av dei driv jordbruk på staden, medan andre arbeider andre stader.

## Historie
Moshaven vart grunnlagd under den jødiske feiringa av Shavuot (23. mai 1939) på landområdet til den arabiske landsbyen al-Shajara, som PJCA kjøpte i 1920-åra. Han vart først grunnlagd som ei tårn og palisade-busetjing av nokre medlemmar frå moshaven Moledet, som hovudsakleg var emigrantar frå Tyskland. Dei kalla først busetjinga «Omer», men seinare fekk han namnet «Shadmot Dvora», etter Dorothy de Rothschild, kona til James Armand de Rothschild som var leiar i PICA (han vart utpeikt til denne stillinga i 1924 av faren Edmond James de Rothschild).

Dei første sju åra levde innbyggjarane i moshaven innafor murane til den vesle «tårn- og palisade»-bysetjinga, som låg like ovanfor den fiendtlege, arabiske landsbyen Shaara på andre sida av wadien, og det var først etter den arabisk-israelske krigen i 1948 då innbyggjarane i Shaara flykta til andre arabiske område, at landsbyen deira vart ruinert og innbyggjarane i moshaven følte seg trygge nok til å bu utafor murane. Etter dette, mot slutten av 1940- og byrjinga av 1950-åra, vart landområdet til moshaven fordelt mellom alle innbyggjarar, og dei starta individuelle gardar for kvar familie, medan resten av landområdet vart fordelt mellom innbyggjarane for jordbruksføremål.

I 1970-åra vart ein ny del av moshaven lagt til i sør, der det vart bygd nye hus kjøpt av barna til innbyggjarane i moshaven, i tillegg til nye innbyggjarar.

I 1980-åra var det dårlege økonomiske tilhøve i moshaven, vart felleseigenskapane til busetjinga styrt av ein bustadsstyrar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shadmot Dvora|Shadmot Dvora]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Sharona

**Sharona** (hebraisk שָׁרוֹנָה) er ein moshav i Nedre Galilea regionale kommune i Israel.

## Historie
Tidleg på 1200-talet skildra geografen Yaqut al-Hamawi Sârûniyyah som «eit pass nær Tabariyya, der du går opp for å kome tiø At Tûr» I 1596 budde det 17 muslimske familiar i landsbyen.  I 1870 skreiv Guérin om Sarona:
: «Denne landsbyen er delt inn i to delar: Husa er bygds på to haugar i dalen. Dei får vatn frå ei kjelde lukka inne i eit slags lite, firkanta kammer.» Kring 10 år seinare noterte Survey of Western Palestina «basalt-steinhus, med kring 250 muslimar, på ei oppdyrka slette utan tre.»

I 1878 vart Sarona busett av tsjerkessisk flyktningar frå Kaukasus, men i 1910 hadde dei flytta andre stader og landsbyen var igjen erstatta av arabarar. Landområdet vart kjøpt frå arabarane av Jewish Colonization Association i 1910.

I 1913 vart det grunnlagd ei jødisk busetjing kalla Rama, men òg kalla Sarona, nær den arabiske landsbyen av folk frå Chicago. Den fyrste verdskrigen, dårlege tilhøve og mangel på arbeidskraft gjorde at busetjinga sleit med økonomien. I 1922 hadde den nye og den gamle busetjinga 77 arabiske innbyggjarar, men berre 15 jødar. Sommaren i 1923 kom fleire jødiske nybyggjarar til staden frå Kfar Yehezkel, med støtte frå Jewish National Fund, men mot slutten av 1928 stod busetjinga tom og landområdet vart gjeve til Palestine Jewish Colonization Association, etterkomaren etter Jewish Colonization Association. Halvparten av landområdet vart leigd ut til arabiske leigebuarar. I 1938 vart det grunnlagd ein moshav av medlemmar av Gordania-organisasjonen, betalt av Palestine Jewish Colonization Association og Agricultural Workers Federation.  I 1945 var folketalet registrert til 110 jødar og ingen arabarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sharona|Sharona]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mitzpa

**Mitzpa** (hebraisk מִצְפָּה) er ein moshava i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Landsbyen ligg ved Genesaretsjøen nær Tiberias.

Han vart grunnlagd i 1908 under den andre Aliyah av Jewish Colonization Association.

Mitzpa tyder «observatoriet» på hebraisk, eit namn landsbyen fekk på grunn av plasseringa med flott utsyn over Genesaretsjøen, Har Arbel og Safed.

Hovudnæringa i landsbyen er jordbruk, entreprenørskap, turisme og anna arbeid utafor landsbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mitzpa|Mitzpa]]» frå ,  den 2. mars 2015.*
Giv'at Avni

**Giv'at Avni** (hebraisk גִּבְעַת אַבְנִי) er ein fellesbusetnad i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Landsbyen ligg nær Genesaretsjøen og Tiberias.

Landsbyen vart grunnlagd i 1991 av Nedre Galilea regionale kommune. Det ligg ei grunnskule i landsbyen kalla Aley Giva.

Landsbyen er kalla opp etter Shlomo Aven, ein tidlegare direktør i Bygg- og anleggsdepartementet, som var med på å grunnleggje landsbyen. Landsbyen har kring 2&nbsp;100 innbyggjarar fordelt på 600 familiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giv&#39;at Avni|Giv&#39;at Avni]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Masad i Israel

**Masad** (hebraisk מַסָּד) er ein israelsk fellesbusetnad i Nedre Galilea regionale kommune.
Han har 388 innbyggjarar (2016).
Landsbyen vart grunnlagd som *Har Kotz* i 1982.

Planar om å byggje eit steinbrot i Kotzfjellet vart avvist av det nasjonale anleggs- og planleggingsbyrået i 2008, etter protestar frå innbyggjarane i Massad og den nærliggande arabiske landsbyen Eilabun.

Masad er omgjeve av Har Kotz naturreservat. Blant trea her er johannesbrødtre, mastik, valoniaeik, kristtorn, palestinaeik og Jerusalemtorn. Naturreservat har namnt etter fjellet Qotz (292 moh), kalla opp etter ein prestefamilie som flytta til Galilea frå Jerusalem etter øydelegginga av Det andre tempelet.

## Sjå òg
*Naturreservat i Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masad, Israel|Masad, Israel]]» frå ,  den 2. mars 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
*Masad.org.il (hebraisk)
Mitzpe Netofa

**Mitzpe Netofa** (hebraisk מִצְפֵּה נְטוֹפָה) er ein religiøs fellesbusetnad i Nedre Galilea regionale kommune i Israel. Landsbyen ligg nær den arabiske landsbyen Tur'an.

Landsbyen vart grunnlagd i 1983. Landsbyen bestod i 2008 av kring 200 familiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mitzpe Netofa|Mitzpe Netofa]]» frå ,  den 2. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aleksandr Privalov

**Aleksandr Vasiljevitsj Privalov** () er ein tidlegare skiskyttar som tevla for Sovjetunionen. Han vann sølvmedaljen på 20 km både under VM i skiskyting 1961 og Vinter-OL 1964, samt bronsemedaljen under Vinter-OL 1960.

Privalov deltok vinteren 1959 i den andre verdsmeisterskapen i skiskyting, i italienske Courmayeur vart han nummer 11. Året etter tok han bronsemedaljen på den einaste skiskytingsøvinga under dei olympiske vinterleikane 1960 i Squaw Valley, halvtanna minutt bak gullvinnaren Klas Lestander frå Sverige. I 1961 kleiv Privalov eitt steg opp på pallen etter VM i skiskyting i svenske Umeå, nesten tre minuttar etter finnen Kalevi Huuskonen. Året etter enda Privalov på tolvteplass då VM 1962 vart avvikla i Hämeenlinna i Finland.

Under Vinter-OL 1964 i Innsbruck skaut Privalov 20 treff på 20 km skiskyting, det same gjorde landsmannen Vladimir Melanjin. Melanjin var ein klart betre langrennsløpar og tok eit suverent gull, Privalov sikra sovjetisk dobbeltsiger, medan Olav Jordet frå Noreg vann bronsemedaljen. Ved VM i skiskyting 1965 på Elverum var Privalov med på Sovjetunionen sitt bronselag i stafetten, den aller fyrste VM-stafetten, ein stafett som vart vunnen av dei fire utøvarane frå arrangørlandet Noreg.

## Kjelder

----
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Svensk raudt og kvitt fe

**Svensk raudt og kvitt fe** (svensk namn *svensk röd och vit boskap, SRB*) er ein svensk kurase. Saman med svensk låglandsfe (SLB) er han den vanlegaste storferasen i Sverige. 

## Kjenneteikn
Dyra er raude eller raude og kvite. SRB er gode mjølkekyr, med høgt innhald av protein og feitt i mjølka. Vaksne kyr har ei levande vekt på cirka 600 kg. 

Det definerte avlsmålet er å utvikla ei ku med gode mjølkeeigenskapar, i tillegg til at ho skal ha gode kjøtproduksjonseigenskapar og lang livslengd. Det blir også avla på jureksteriør, jurhelse og kalvingseigenskaper. I tillegg har ein òg søkt å auka storleiken noko.

## Historie og utbreiing
Svensk raudt og kvitt fe er utvikla med utgangspunkt i gamle svenske herregardsrasar kryssa med engelske mjølkerasar og skotsk ayrshirefe. Alsforeninga for Röd svensk Boskap blei oppretta i 1892 og den svenske ayshireforeningen i 1899. Dei to rasane blei slått saman i 1928 til Svensk röd och vit boskap (SRB). I 2007 var det regisrert 166&nbsp;995 kyr av SRB i Sverige. 

Svensk raudt og kvitt fe er òg ein del av grunnlaget til den norske rasen norsk raudt fe. Sæd frå eliteoksar av SRB blir importert til Noreg og blir brukt som såkalla oksefedrar. Som eit resultat av dette inngår SRB i det genetiske arvematerialet til norsk raudt fe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svensk röd och vit boskap|Svensk röd och vit boskap]]» frå ,  den 2. mars 2015.*  
* SRB-samskipnaden  
* Om rasen på NordGen 
* Geno
Valentin Psjenitsyn

**Valentin Nikolajevitsj Psjenitsyn** () er ein tidlegare skiskyttar frå Dmitrov i Moskva oblast i Russland som tevla for Sovjetunionen.

Psjenitsyn var ein av pionerane då skiskyting vart ein internasjonal idrett etter VM i skiskyting 1958. Den alle fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting vart då avvikla i Saalfelden i Austerrike, med svenske og sovjetiske utøvarar i dominerande roller. Svenske Adolf Wiklund vart den aller fyrste verdsmeisteren i skiskyting, Psjenitsyn vart nummer sju i den einaste øvinga i meisterskapen, ein tjue-kilometer med fire skytingar à fem skot. Året etter kopierte han plasseringa i VM 1959 i Courmayeur.

Etter å ha vorte nummer fem i Vinter-OL 1960 i Squaw Valley, kleiv Psjenitsyn ein og ein plass opp på resultatlista dei to neste verdsmeisterskapane. I svenske Umeå vart han nummer fire, medan han i finske Tavastehus i 1962 endeleg fekk med seg ein bronsemedalje, der landsmannen Vladimir Melanjin vann gullmedaljen. Dei to neste meisterskapane, VM 1963 og Vinter-OL 1964, begge i Seefeld/Innsbruck, var han tilbake på sjuandeplass. Psjenitsyn gjekk så opningsetappen for Sovjetunionen sitt bronselag i stafett under VM i skiskyting 1965 på Elverum, den aller fyrste VM-stafetten. 

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Dmitrij Sokolov

**Dmitrij Petrovitsj Sokolov**  () var ein skiskyttar, leirdueskyttar og skytetrenar frå Fadjusjino i Kurgan oblast i dåverande Sovjetunionen, seinare Russland.

Sokolov var mellom pionerane då skiskyting vart ein internasjonal idrett. Han vart nummer ni på 20 km, den einaste VM-øvinga fram til 1964, då den fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting vart avvikla i Saalfelden i Austerrike i 1958. Året etter tok han i italienske Courmayeur sølvmedaljen på 20 km, med tida 1.41.15 kom han i mål ti sekundar etter landsmannen Vladimir Melanjin.

Både under Vinter-OL 1960 i Squaw Valley og VM i skiskyting 1961 i Umeå, enda Sokolov på sjetteplassen. Han vart sovjetisk meister i skiskyting både i 1958 og 1961.

Frå 1963 deltok han i leirdueskyting.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dmitri Petrowitsch Sokolow|Dmitri Petrowitsch Sokolow]]» frå ,  den 2. mars 2015.*
Oldevatnet

**Oldevatnet** er ein innsjø i Olden i Stryn kommune i Vestland. Han har eit areal på 7,89 km² og ligg 33 meter over havet.

Oldevatnet består av to basseng med ei samla lengd på 12 kilometer, og som er knytte saman gjennom eit smalt sund. Innsjøen ligg mellom høge fjell og strandsona er dei fleste stadar bratt og består av grus og stein. Utløp er i nord gjennom Oldeelva. Den største tilløpselva er Dalelva, som renn inn i sørenden av vatnet. Dalelva har utspring frå fleire av Jostedalsbreens utløparar, blant anna Briksdalsbreen, og vatnet i elva er i store dele av året sterkt farga av sediment frå breane.

I 1938–42 vart vasstanden i Oldevatnet senka med halvannan meter ved at stein og grus frå morenen som demmer opp vatnet vart fjerna. Føremålet med senkinga var å unngå flomskadar på gårdsbruka rundt Oldevatnet.

## Referansar
Svensk låglandsfe

**Svensk låglandsfe** (svensk namn *Svensk låglandsboskap* SLB, òg kalla *Svensk Holstein*) er ein svensk kurase som stammar frå nederlandske og tyske dyr, hovudsakleg holstein-frisisk fe.
Fe av denne rasen kan vera svarte og kvite eller raude og kvite. I dag er svensk låglandsbuskap den dominerande kurasen i Sverige saman med svensk raudt og kvitt fe. I 2007 var det i underkant av 170&nbsp;000 SLB-kyr i Sverige, og rasen aukar i utbreiing.  

På 1800-talet starta importen av Holstein-kyr til Sverige, primært til Skåne. I 1913 blei det oppretta ein eigen samskipnad for rasen i Sverige, og ein grunnla ei stambok. Rasen blei frå no av omtalt som «svensk låglandsboskap». Sidan slutten av 1970-talet har ein òg importert alsmateriale frå nordamerikansk holstein, slik at dei to rasane har blitt likare. Alsarbeidet auka mjølkeproduksjonen, men gav dårlegare kjøtproduksjon.

Svensk låglandsfe er 145-150 cm høge og veg 600-700 kg. Rasen er ein god mjølkerase, med gjennomsnittleg årsavdrått på ca. 9&nbsp;000 kg mjølk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svensk låglandsboskap|Svensk låglandsboskap]]» frå , og «[[:sv:Svensk låglandsboskap|Svensk låglandsboskap]]» frå  den 3. mars 2015.*  
 

* Om rasen på NordGen 

## Bakgrunnsstoff
* World Holstein-Friesian Federation
* Avelsföreningen för Svensk Låglandsboskap (ASL)
Klokkespel

**Klokkespel** er musikkinstrument som vert rekna som perkusjonsinstrument (slagverk), og som gjev lyd som små eller store klokker eller bjøller med ulike tonar. Som orkesterinstrument er klokkespelet laga av stavar eller røyr av metall med ulik lengd, som alt etter lengda på stavane eller røyra gjev djupe eller ljose tonar når dei vert slegne på med køller dekte av filt eller laga av gummi. Det diatoniske klokkespelet samsvarar vanlegvis med pianoets toneregister frå tonen C1.

Dei store klokkespela i kyrkjetårn, rådhustårn og andre byggverk, som skal kunne høyrast over store avstandar i byar og andre stadar, er samansette av store og små opphengde klokker med same fasong som kyrkjeklokker. Slike klokkespel, som på andre språk (til dømes på tysk og fransk) gjerne vert kalla carillon, vert spela på ved at eit mekanisk eller elektromekanisk system slår på kvar av klokkene i samsvar med impulsar frå ein maskin, eller frå eit klaviatur. Klaviatura kan liknast med det som er på eit orgel eller piano, og vert spela på av ein organist.

BIG 008015309040611.jpg|Klokkespel som skal høyrast utover byen Barcelona.
H. L. Langland - no-nb digifoto 20150224 00024 NB MIT FNR 11085.jpg|Klokkespelet på toppen av austre tårnet på Oslo rådhus.
Bellcontrols.jpg|Klaviaturet (tangentar og pedalar) til eit av dei store klokkespela.
Crotales1.jpg|I framgrunnen: Klokkespel i eit symfoniorkester. Ovanfor klokkespelet, to radar med crotalar.


## Sjå òg
* Carillon
Skiskyting under Vinter-OL 2014

**Skiskyting under Vinter-OL 2014** vart arrangert ved vintersportstaden Krasnaja Poljana, aust for Sotsji, i perioden 8. - 22. februar 2014. Leikane omfatta 11 øvingar, fem for menn og like mange for kvinner, samt ein mixstafett der laga stilte med to kvinnelege og to mannlege utøvarar.

## Menn
#### 10 km



Dato: 8. februar 2014 


#### 12,5 km jaktstart



Dato: 10. februar 2014 


#### 20 km



Dato: 13. februar 2014 


#### 15 km fellesstart



Dato: 18. februar 2014  


#### 4 × 7,5 km stafett



Dato: 22. februar 2014



## Kvinner
#### 7,5 km



Dato: 9. februar 2014  


#### 10 km jaktstart



Dato: 11. februar 2014 


#### 15 km



Dato: 14. februar 2014 


#### 12,5 km fellesstart



Dato: 17. februar 2014 


#### 4 × 6 km stafett



Dato: 21. februar 2014 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 2014/Biathlon|Olympische Winterspiele 2014/Biathlon]]» frå ,  den 3. mars 2015.*
Wars for Nothing

**«Wars for Nothing»** (engelsk for *Krigar for ingenting*) er ein song av Boglárka «Boggie» Csemer. Songen er skriven av Áron Sebestyén og Sára Hélène Bori.

## Eurovision
### ''A Dal 2015''
8. desember 2014 vart «Wars for Nothing» annonsert som eit av bidraga i *[[A Dal 2015]]*, den ungarske uttakinga til *[[Eurovision Song Contest 2015]]* i Wien i Austerrike. Songen vart framført på engelsk av Boglárka «Boggie» Csemer i det tredje heatet, og gjekk vidare til den fyrste semifinalen. Bidraget gjekk vidare til finalen der det enda på andreplass hjå juryen, men vann av di det fekk flest SMS- og app-røyster.

### ''Eurovision Song Contest 2015''
 
«Wars for Nothing» deltok i den fyrste semifinalen i *Eurovision Song Contest 2015*. 

## Fotnotar
Diploë

**Diploë** eller **diploe** er det svampete knokkelvevet som i hovudsak finst på innsida av flate knoklar, særleg skalleknoklar, men òg i visse flate og uregelmessige knoklar andre stadar i kroppen. Namnet er nylatinsk og kjem av det greske ordet *diploē*, som tydar «dobbel», fyrste gong brukt i 1597.

Knoklane i hovudskallen kan delast inn i fleire *plater*. Det ytste laget er delt inn i to plater kalla *lamina interna calvariae* og *lamina externa calvariae*. Dei er tjukke og harde, og er samansett av kompakt knokkelvev. Den indre plata er tynn, tettpakka og skøyr og er kjend som *lamina interna ossium cranii*. Det mellomliggande porøse vevet blir kalla diploë. Nokre plassar blir diploë absorbert av hovudskallen, slik at det oppstår væskefylte rom mellom platene. Diploë inneheld ei rekkje kanalar, og gjennom desse kjem klaffelause vener.

Diploë husar og vernar om den raude beinmergen i hoftebeina, ribbeina, brystbeinet, ryggvirvlane og i endane av lange knoklar. Dei væskefylte romma minskar vekta av knoklane, slik at dei lettare kan flyttast og støttast av skjelettmusklar. Diploë har visse likskapar med beinmergshola i lange knoklar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diploë|Diploë]]» frå ,  den 3. mars 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Intramembranøs ossifikasjon

**Intramembranøs ossifikasjon** er ein av to vesentlege prosessar der fostera hjå kjevemunnsdyr utviklar eit skjelettsystem, systemet der rudimentært knokkelvev blir forma. Intramembranøs ossifikasjon er også viktig for naturleg læking av knokkelbrot, og for danninga av knoklane i hovudskallen. Til skilnad frå endokondral ossifikasjon, som er den andre prosessen der knokkelvev blir danna, så finn ein ikkje brusk ved intramembranøs ossifikasjon.

## Fleire bilete

Fil:Bony_nidus_1.jpg|Mikrofotografi av osteoprogenitorceller, med synlege golgiapparat som formar ein nidus.
Fil:Bony_nidus_2.jpg|Mikrofotografi av osteoblastar, med synlege golgiapparat som formar ein osteoid i midten av ein nidus.
Fil:Bony_nidus_3.jpg|Mikrofotografi av ein nidus, omfamna av osteoblastar som formar rudimentært knokkelvev.


## Sjå òg
* endokondral ossifikasjon
* forbeining

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Intramembranous ossification|Intramembranous ossification]]» frå ,  den 3. mars 2015.*  
 

__NOTOC__
Roy Orbison Sings

***Roy Orbison Sings*** er eit studioalbum av Roy Orbison for MGM Records, gjeve ut i mai 1972. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roy Orbison Sings|Roy Orbison Sings]]» frå ,  den 3. mars 2015.*
Memphis av Roy Orbison

***Memphis*** er eit studioalbum spelt inn av Roy Orbison for MGM Records. Albumet kom ut i november 1972 .

Allmusic skreiv om albumet at det verka som om albumet skulle vere eit svar til albuma Elvis Presley hadde spelt inn i Memphis i 1969-1970. Dei kalla albumet ei suksessrik blanding av rock and roll, country og pop, med glimrande produksjon av songaren og Joe Melson. 

## Innhald
	

## Kjelder
Memphis, Tennessee av Chuck Berry

«**Memphis, Tennessee**» er ein song av Chuck Berry som også er kjend under tittelen **«Memphis»**. Han vart først gjeven ut i USA som B-sida til «Back in the U.S.A.» i 1959,
medan han var A-side saman med «Let It Rock» i Storbritannia i 1963. Her nådde songen sjetteplassen på singellista, samstundes som ein coverversjon med Dave Berry and the Cruisers gjeven ut av Decca Records òg vart ein hit i USA. 
I 1963 spelte gitaristen Lonnie Mack inn ein rask, instrumental versjon av songen. Denne nådde femteplassen på singellista i USA og fjerdeplassen på R&B-lista i USA. Størst suksess med «Memphis, Tennessee» hadde Johnny Rivers, som nådde andreplassen i USA i 1964.

Den melankolske songen er ein monolog frå ein person som prøver å spora opp ei jente i Memphis ved hjelp av opplysingtenesta for rikstelefonen. I løpet av songen kjem det fram at han er blitt han er blitt skild frå denne jenta, Marie, av mor hennar, og at Marie berre er seks år gammal.
Chuck Berry blei inspirert til å skriva songen av forteljingar om skilsmål og barnetragediar i omgangskrinsen sin.
Han skreiv seinare ein oppfølgjar, «Little Marie», som kom ut i 1964 som singel og på albumet *[[St. Louis to Liverpool]]*.

## Andre versjonar

Songen har blitt spelt av mange andre artistar, som The Who (som The High Numbers), Hasil Adkins, The Animals, Paul Anka, Count Basie, The Beatles, Dave Berry, John Cale, Riblja Čorba, Don Covay, The Dave Clark Five, Bo Diddley, Faces, Lester Flatt & Earl Scruggs, Fotheringay, Al Green, The Hollies, Jan and Dean, Tom Jones, Sammy Kershaw, Fred Knoblock, Jerry Lee Lewis, Lonnie Mack, Mother McCree's Uptown Jug Champions (ein føregangar til Grateful Dead), Mrs. Miller, Roy Orbison, Buck Owens, Elvis Presley, Johnny Rivers, The Rolling Stones, Del Shannon, Silicon Teens, Wayne Fontana & The Mindbenders, The Statler Brothers, Izzy Stradlin, Rod Stewart, Gene Summers, George Thorogood, Ernest Tubb, Conway Twitty, The Ventures, Danny and the Fat Boys (Danny Gatton), Hank Williams jr., Faron Young og i seinare tid Toby Keith på albumet *[[Clancy's Tavern]]*.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Memphis, Tennessee (song)|Memphis, Tennessee (song)]]» frå ,  den 3. mars 2015.*

## Bakgrunnsstoff
*
Mekong

**Mekong** er ei elv som renn gjennom fleire land i Søraust-Asia, og ei av dei største elvene i verda. Ho er den tolvte lengste elva i verda med ei lengd på rundt 4&nbsp;350 km og den tiande største når det gjeld vassføring, med ei årleg vassmengde på 475&nbsp;km³. Elva har eit tilfangsområde på 795&nbsp;000&nbsp;km². Ho renn frå det tibetanske platået i Tibet, gjennon Yunnan-provinsen i Kina, deretter dannar ho grensa mellom Burma (Myanmar) og Laos og så grensa mellom Thailand og Laos, før ho renn gjennom Laos, Kambodsja og Vietnam. I Vietnam munnar ho ut i Sørkinahavet.

Elva har store skilnader i vassføring mellom tørre og regnfulle årstider, og dette saman med stryk og fossar gjer skipsfart vanskeleg. Elva er likevel ei viktig handelsåre mellom Yunnan og Laos, Myanmar og Thailand.

Namnet «Mekong» er avleidd frå ei samantrekt form av namnet på thai og laotisk, *Mae Nam Khong*. 

## Elvelaup
Elva kjem frå Qinghai-fylket i Kina, og renn vidare gjennom Tibet.
Ho renn gjennom Yunnanprovinsen i Kina og deretter Myanmar, Laos, Thailand, Kambodsja og Vietnam. 

### Strekningar med eigne namn
Nokre strekningar av elva har eigne namn, mellom anna
*Lancang i Kina
*Saen Pee
*Mong Pa Liew
*Tang Or

### Demningar
I Kina er det bygd elleve demningar på Mekong (fram til 2020).

Jinghong-demninga i Kina er blant dei som held tilbake noko av vassføringa.

I Laos ligg Xayaburi-demninga og Don Sahong-demninga på Mekong.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mekong|Mekong]]» frå , og «[[:en:Mekong River|Mekong River]]» frå  den 3. mars 2015.*  

## Bakgrunnsstoff
Oleg Ryzjenkov

**Oleg Vladimirovitsj Ryzjenkov** () er ein kviterussisk skiskyttar frå Najstenjarvi som i perioden 1995-2003 tok åtte medaljar i ulike verdsmeisterskap i skiskyting. Han vart verdsmeister med Kviterussland sitt firemannslag i 4 x 7,5 km stafett i 1999, og fekk i tillegg fire andre stafettmedaljar. Individuelt vann han ein sølvmedalje på 20 km i 1997, samt to bronsemedaljar.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Endokondral ossifikasjon

**Endokondral ossifikasjon** er ein av to vesentlege prosessar der pattedyr utviklar eit skjelettsystem, systemet der rudimentært knokkelvev blir forma. Til skilnad frå intramembranøs ossifikasjon, som er den andre prosessen der knokkelvev blir forma, så finn ein brusk ved endokondral ossifikasjon. Det er også ein viktig prosess ved den rudimentære skapinga av lange knoklar, lengdevekst i knoklane og naturleg læking av knokkelbrot.

## Fleire bilete

Fil:Gray80.png|**Teikning:** Eit lengdesnitt av lårbeinet frå ei kanin. (a) Flate bruskceller; (b) forstørra bruskceller; (c, d) nyforma knokkelvev; (e) osteoblastar; (f) kjempeceller eller osteoklastar; (g, h) forminska bruskceller.
Fil:Gray79.png|**Teikning:** Tverrsnitt av knokkel frå ein fosterkatt. (ir) Invasjon av subperiostealt vev; (p) fibrøse lag i periost; (o) lag av osteoblastar; (im) subperiosteal beinavsetnad.
Fil:Proximal_tibia_Masson_Goldner_Trikrom_rabbit_600x_growth_zone.jpg|Trikromfarging av vekstplata hjå ei kanin


## Sjå òg
* intramembranøs ossifikasjon
* forbeining

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Endochondral ossification|Endochondral ossification]]» frå ,  den 3. mars 2015.*  
 

__NOTOC__
Vadim Sasjurin

**Vadim Leonidovitsj Sasjurin** () er ein belarusisk tidlegare skiskyttar frå Petrozavodsk som i perioden 1995-2001 tok seks medaljar i ulike verdsmeisterskap i skiskyting. Han vart verdsmeister med Belarus sitt firemannslag i 4 x 7,5 km stafett i 1999, og fekk ytterlegare tre fleire stafettmedaljar. Individuelt tok han bronsmedaljen på 20 km i VM 1996 og sølvmedaljen i same øvinga i 2001.

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Ludwig Gredler

**Ludwig Gredler** () er ein austerriksk tidlegare skiskyttar frå Hall in Tirol som vann to VM-medaljar på 20 km, høvesvis bronse i 1997 og sølv i 2000. Frå 1993 till 1997 vann han seks tevlingar i verdscupen i skiskyting, likt fordelt på 10 km og 20 km.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Eberhard Rösch

**Eberhard Rösch** () er ein tysk tidlegare skiskyttar, fødd i Karl-Marx-Stadt, som tevla for Aust-Tyskland og var med å vinne tre VM-gull i stafett i åra 1978, 1979 og 1981. Individuelt vann han ein sølv- og ein bronsemedalje i 1978, samt ein OL-bronse på 20 km i 1980. Rösch vart nummer tre i verdscupen i skiskyting både i 1978 og 1980. Skiskyttaren Michael Rösch er sonen hans.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Tapio Piipponen

**Ville Juha Tapio Piipponen** () er ein finsk tidlegare skiskyttar frå Sotkamo som vann bronsemedaljen på 20 km under VM i skiskyting 1985 i Ruhpolding. Han gjekk vanlegvis litt for sakte i løypa til å hevde seg heilt i verdstoppen. Einast framfrå skyting gav han gode plasseringar, noko som viste seg under verdsmeisterskapen i Ruhpolding, der han trefte på alle dei 20 skota på 20-kilometeren. Også verdsmeisteren, Jurij Kasjkarov frå Sovjetunionen, skaut feilfritt.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*1981: Nr 11 på 10 km i Lahti
*1982: Nr 23 på 10 km i Minsk
*1984: Nr 12 på 20 km i Sarajevo
*1985: Bronsemedalje på 20 km i Ruhpolding
*1986: Nr 9 på 10 km i Oslo
*1987: Nr 6 på 20 km i Lake Placid
*1988: Nr 7 på 10 km og 8 på 20 km i Calgary
*1989: Nr 11 på 20 km i Feistritz

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
The Three Bells

«**The Three Bells**», òg kjend som «**Jimmy Brown**» eller «**Little Jimmy Brown**», er ein song som vart gjort populær av The Browns i 1959. Singelen nådde toppen av den amerikanske country- og pop-lista, og slo den konkurrerande versjonen til Dick Flood. Versjonen til the Browns nådde òg 10. plassen på Hot R&B Sides-lista. Songen var basert på den franske songen «Les trois cloches» av Jean Villard Gilles og Marc Herrand frå 1945. Den engelske teksten vart skriven av Bert Reisfeld og først spelt inn av Melody Maids i 1948. Denne songen vart ein stor hit i 1952–53 for Edith Piaf og Les Compagnons de la chanson. Songen dokumenterer tre stadium i livet til «Jimmy Brown»—fødselen, bryllaupet og døden. 

## Innspelingar
Av dei mange musikarane som har spelt songen finn ein Edith Piaf og Les Compagnons de la chanson, som spelte inn den originale franske versjonen, Tina Arena, Brian Poole and The Tremeloes, Ken Parker, Ray Charles, Nana Mouskouri, Roy Orbison, Johnny Cash & the Carter Family, Floyd Cramer, Daniel O'Donnell, Chet Atkins, Elaine Paige, Sha Na Na, Andy Williams og Alison Krauss & Union Station. Han vart spelt inn på nederlandsk som «De drie klokken» og «Bim bam», på italiensk som «Le Tre Campane» av Schola Cantorum, og spansk med tittelen «Jimmy Brown» av vokalgruppa Mocedades.

«The Three Bells», òg kalla «The Jimmy Brown Song», vart spelt inn for Decca Records i 1951 av The Andrews Sisters. Jim Ed Brown, ein tredjedel av The Browns, gav ut songen i 1969.

I 1974 spelte Naďa Urbánková inn ein tsjekkisk versjon med hennar eigen tekst kalla «Zvony nelžou».

Songen vart parodiert av The Barron Knights som *«The Chapel Lead Is Missing»* på albumet *Night Gallery* i 1978.

Med tekst på svensk av Britt Lindeborg, spelte Kikki Danielsson inn songen i 1979 på debutalbumet *[[Rock'n Yodel]]* som «Och vi hörde klockor ringa».

## Lister

### The Browns

### Jim Ed Brown

### Brian Poole and the Tremeloes

### Brian O'Donnell

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Three Bells|The Three Bells]]» frå ,  den 3. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*«Les trois cloches" frå *The Originals*
Danny Boy

«**Danny Boy**» er ein ballade skriven av den engelske låtskrivaren Frederic Weatherly og vanlegvis til den irske melodien kalla «Londonderry Air». Han er oftast tett knytt til irsk kultur.

## Historie
Songen vart opphavleg skriven til ein annan melodi enn «Londonderry Air» av den engelske advokaten og tekstforfattaren Frederic Weatherly i Bath i Somerset i 1910. Etter at den irskfødde svigerinna hans Margaret (kjens som Jess) i USA sende han ein kopi av «Londonderry Air» i 1913 (ein alternativ versjon der ho syng melodien til han i 1912 med annan tekst), endra Weatherly teksten til «Danny Boy» for å passe rima og takten i «Londonderry Air».

Weatherly gav songen til vokalisten Elsie Griffin, som gjorde songen til ein av dei mest popuære songane i det nye hundreåret, og i 1915 produserte Ernestine Schumann-Heink den første innspelinga av «Danny Boy».

Jane Ross frå Limavady har fått æra for å ha henta inn melodien til «Londonderry Air» midt på 1800-talet frå ein musikar ho møtte.

## Tekstar

Det finst fleire variantar av teksten. Den følgjande er den originale versjonen: 

## Tyding
Det finst fleire teoriar om den sanne tydinga av «Danny Boy». Somme lyttarar har tolka songen som ei melding frå ein forelder til ein son som skal i krigen eller reiser bort som ein del av ein irsk diaspora.

Versjonen frå 1918 av notearket inneheld ein alternativ tekst («Eily Dear»), med instruksjonar om at «når sungen av ein mann skal orda i kursiv nyttast; songen vert då «Eily Dear», slik at «Danny Boy» berre skal syngast av ei kvinne». Trass i dette er det uklårt kva Weatherly meinte.

## Bruk
«Danny Boy» vert rekna som ein uoffisiell signaturlåt og hymne, særleg for irsk-amerikanarar og irsk-kanadiske.

Songen er ofte nytta i gravferder. I 1928 føreslo Weatherly sjølv at det andre verset ville høve som eit rekviem for skodespelarinna Ellen Terry.

Ein storbandversjon av songen vart nytta som kjenningsmelodi for *[[The Danny Thomas Show]]*.

«Danny Boy» vart nytta til å representere Nord-Irland i starten av opningsseremonien til sommar-OL 2012 i London, sungen av eit barnekor.

## Kjende innspelingar

«Danny Boy» har blitt spelt inn fleire gonger av mange artistar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Danny Boy|Danny Boy]]» frå ,  den 3. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

* The Legend and History of the Song ''Danny Boy''
* Danny Boy 1913 sheet music from Duke University Libraries
Antropometri

**Antropometri** (av gresk ἄνθρωπος *anthropos*, som tydar «mann», og μέτρον *metron*, som tydar «måling») visar til målinga av menneske. Det har vore ein viktig reiskap i biologisk antropologi, som eit identifiseringsverktøy for å betre forståinga av kroppsvariasjonar. Det har også vore brukt i paleoantropologi, og i ulike forsøk på å sameine fysiske trekk med psykologiske og raseskiljande trekk. Antropometri omfattar systematiske målingar av karaktertrekka ved menneskekroppen, i hovudsak dimensjonale skildringar om storleik og form.

I dag spelar antropometri ei viktig rolle i industridesign, klesdesign, ergonomi og arkitektur. Statistiske data om distribusjonen av kroppsdimensjonar i folkesetnaden, blir brukt for å optimalisere produkta. Livsstils- og kosthaldsendringar fører til at distribusjonen endrar seg, som vist i fedmeepidemien, så statistikken må oppdaterast jamleg.

## Sjå òg
* fingerforhold
* osteometri
* frenologi
* statistisk formanalyse

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anthropometry|Anthropometry]]» frå ,  den 4. mars 2015.*