open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arthur Rubinstein

**Arthur Rubinstein** () var ein polsk pianist, og ein av dei største klassiske pianistane på 1900-talet. Han var særs kjend for sine tolkingar av Chopin og Brahms.

## Karriere

Artur Rubinstein vart fødd i Łódź i Polen som den yngste av åtte sysken i ein jødisk familie. Han synte svært tidleg musikalske evner, og kunne spela piano allereie som fireåring. Som barn studerte han piano i Warsawa, før han som tiåring flytte til Berlin for å studera vidare der. Tretten år gamal debuterte han med Berlin Filharmoniske Orkester, og studerte vidare under Karl Heinrich Barth, som sjølv hadde hatt Franz Liszt til lærar.

I 1904 flytte Arthur Rubinstein til Paris, der vart han kjend med Maurice Ravel, Paul Dukas og Jacques Thibaud. Han debuterte i Carnegie Hall i New York i 1906, og reiste deretter på turné i Sambandsstatane, Italia, Austerrike og Russland. 

Trass i strålande musikalsk framgang, hamna Rubinstein i både økonomiske og kjenslemessige vanskar. Kreditorane var etter han, og då han vart truga med å bli kasta ut av hotellrommet sitt i Berlin, forsøkte han desperat å hengja seg i 1908. 

I 1912 debuterte han i London. Han oppheldt seg mykje der i byen under fyrste verdskrigen. Frå 1916 tok han til å reisa på turné i Spania og Sør-Amerika, til stor suksess. Her tok han til å setja pris på spansk musikk, av komponistar som Enrique Granados, Isaac Albéniz, Manuel de Falla og Heitor Villa-Lobos. Rubinstein opptrådte aldri meir i Tyskland etter 1914, av di han kjende avsky for måten landet hadde opptredd på i fyrste verdskrigen. I staden turnerte han i England i 1919 saman med to songarar, og i 1921 reiste han på turné i USA att.  

## Ekteskap og alderdom

I 1934 gifte han seg med den polske ballerinaen Nela Młynarska, og fekk fem barn med henne. Han hadde fleire kjærleiksforhold også i løpet av dette ekteskapet.

Frå og med andre verdskrigen vart Sambandsstatane midtpunktet i karrieren hans. I løpet av karrieren gjorde Rubinstein ei lang rekkje plateinnspelingar. Rubinstein vart USA-amerikansk innbyggjar i 1946. På midten av 1970-talet byrja synet til Rubinstein å veikna, og han gav sin avskjedskonsert i London i 1976, åttini år gamal. Året etter gjekk han frå kona og gifte seg med den mykje yngre Annabelle Whitestone.

## Død og ettermæle

I 1982 døydde Rubinstein i Geneve i Sveits, 95 år gamal. Kroppen hans vart kremert, og urna hans gravlagt i Jerusalem eitt år etter dødsfallet. Skogen der grava ligg, heiter i dag *Rubinstein-skogen*. Den israelske musikkforeininga Arthur Rubinstein International Music Society vart grunnlagt til minne om han.

Arthur Rubinstein vann talrike prisar og utmerkingar. Mellom anna fekk han ei stjerne på Hollywood Walk of Fame, og han vann til saman seks Grammy-prisar, anten åleine eller i samarbeid med andre. Éin av desse er den ærverdige *Grammy Lifetime Achievement Award*, som han fekk tildelt posthumt i 1994.

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Arthur Rubinstein|Arthur Rubinstein]]» frå ,  den 24. august 2011.*
Anders Behring Breivik

**Anders Behring Breivik** (), offisielt namn **Fjotolf Hansen** frå 2017 til 2025 og **Far Skaldigrimmr Rauskjoldr av Northriki** frå 2025, er ein norsk høgreekstremist frå Oslo som stod bak planlegginga og gjennomføringa av dei to terroråtaka 22. juli 2011; det fyrste mot Regjeringskvartalet i Oslo, det andre mot AUF sin sommarleir på Utøya i Tyrifjorden stutt tid etterpå. Straffesaka mot Anders Behring Breivik for desse to åtaka, som han har vedgått å ha gjort, men nekta straffeskuld for, tok til i Oslo tingrett 16. april 2012. Ved dom i tingretten 24. august 2012 vart Breivik kjend straffeskuldig og dømd til forvaring i 21 år, med ei minstetid på 10 år. Korkje Breivik eller påtalemakta anka denne domen.

## Kjelder
Sibu

**Sibu** er ein by nord på Borneo, i den malaysiske delstaten Sarawak. Ved folketellinga i 2000 hadde Sibu  167&nbsp;427 innbyggjarar, noko som gjorde han til den tredje største i Sarawak.  Sibu ligg ved elva Rajang og er den største hamnebyen langs elva.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sibu|Sibu]]» frå ,  den 25. august 2011.*
Distriktet Lausanne

**Distriktet Lausanne** er eitt av ti distrikt i kantonen Vaud i den fransktalande delen av Sveits. Byen Lausanne er hovudstad i distriktet. Distriktet, som ligg på nordsida av Genfersjøen, har eit areal på 65,2 km² og hadde 150&nbsp;362 innbyggarar i 2010. Bygde område utgjer 41,6 % av flatevidda, medan 30,9 % er skog og 27,3 % er landbruksareal.

Distriktet Lausanne er delt opp i seks kommunar. Ved sidan av bykommunen Lausanne er det Cheseaux-sur-Lausanne, Epalinges, Jouxtens-Mézery, Le Mont-sur-Lausanne og Romanel-sur-Lausanne.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lausanne District|Lausanne District]]» frå , den 25. august 2011.*
La Chaux-de-Fonds

**La Chaux-de-Fonds** er ein by i distriktet La Chaux-de-Fonds i kantonen Neuchâtel i det franskspråklege Sveits. Han ligg i Jurafjella nokre kilometer sør for grensa til Frankrike. Etter Genève og Lausanne er han den tredje største byen i den fransktalande delen av Sveits med  innbyggjarar ().

Byen, som vart grunnlagd i 1656, er særleg kjend for produksjonen av ur og klokker. Kjente klokkeprodusentar som TAG Heuer, Breitling, Invicta, Corum og Movado har tilhald i byen. Klokkemerke som Omega og Rolex har også sitt opphav i La Chaux-de-Fonds.

Kommunen er hovudstad i distriktet med same namn. 

Målaren Francois Barraud og skirennaren Georges Schneider var frå La Chaux-de-Fonds.


Chaux-de-Fonds Umgebung.jpg|La Chaux-de-Fonds og området kring.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:La Chaux-de-Fonds|La Chaux-de-Fonds]]» frå ,  den 31. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*Chaux-de-Fonds / Le Locle: biletgalleri
*
*Internasjonal urmakarmuseum
Lausanne

**Lausanne** er ein by og eit distrikt i den fransktalande delen av Sveits. Byen er hovudstad i kantonen Vaud og i distriktet. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Byen ligg ved nordbreidda av Genfersjøen (fransk *Lac Leman*). Bysentrum ligg 495 meter over havet. 

Han ligg nær den franske byen Évian-les-Bains med Jurafjella i nordvest. Lausanne ligg om lag 62 km nordaust for Genève.

Sudan 1875 har høgsteretten i Sveits hatt sete i Lausanne.

Den internasjonale olympiske komiteen (IOK) har hovudkvarteret i Lausanne, og det olympiske museet. Den internasjonale valdgiftsretten for sport har òg sete i byen. Byen ligg sentralt i eit vinområde og er den minste byen i verda med T-bane.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lausanne|Lausanne]]» frå ,  den 25. august 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
*Offisiell turistside
*
*International Academy of Sports Science og Technology (AISTS)
Kantonen Fribourg

**Fribourg** er ein kanton i det vestlege Sveits, på søraustsida av Neuchâtelsjøen. Kantonen har eit areal på 1&nbsp;671 km2, og hadde om lag 320&nbsp;000 innbyggarar i 2018. Byen Fribourg er hovudstad i kantonen.

## Geografi

Fribourg grensar til kantonane Bern i nord og aust, og Vaud i sør og vest. På motsett side av Neuchâtelsjøen ligg kantonen Neuchâtel. Fribourg har tre eksklavar i Vaud og ein i Bern, medan Bern har to enklavar i Fribourg.

Landskapet er ganske flatt i den vestlege delen av kantonen, medan det i aust stig opp og inn i Bern-Alpane. Neuchâtelsjøen på 429 moh. er det lågastliggande punktet i kantonen, medan den 2&nbsp;389 meter høge fjelltoppen Vanil Noir på grensa mot Vaud er det høgste punktet. Elva Saane renn frå sør til nord gjennom kantonen, ho samlar opp i seg størstedelen av nedbøren i kantonen. I nordvest grensar Moratsjøen opp mot kantonen.

### Språk og samfunn
16,7 % av innbyggarane er utanlandske statsborgarar. Fransk er det mest utbreidde talemålet i Fribourg, om lag to av tre er fransktalande. Resten talar ulike alemanniske dialektar. I kring 70 % av folket soknar til den romersk-katolske kyrkja, og ei 15 % er protestantar.

### Distrikt og kommunar
Fribourg består av 168 kommunar som er samanslutta i sju distrikt. Dei sju distrikta er;
Broye, Glâne, Gruyère, Sarine, Lac, Sense og Veveyse.

Dei største byane er kantonshovudstaden Fribourg og Bulle.

## Historie
Kantonen Fribourg slutta seg til den sveitsiske konføderasjonen i 1481. Området består av land som hovudstaden Fribourg har skaffa seg. Dagens storleik/flatevidd vart nådd i 1803 då kommunen Murten vart lagt til kantonen, mot viljen til dei fleste innbyggarane på staden.

Kantonen Fribourg slutta seg i 1846 til separatististrørsla av katolske kantonar, det såkalla Sonderbund. Etter den sveitsiske borgarkrigen i 1847, overgav Fribourg sine troppar seg til den føderale hæren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Canton of Fribourg|Canton of Fribourg]]» frå ,  den 26. august 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
David Hasselhoff

**David Michael Hasselhoff** () er ein amerikansk skodespelar, songar og låtskrivar.

David Hasselhoff er mest kjend for sine hovudroller i *[[Knight Rider]]* og *[[Baywatch]]*. Han har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:David Hasselhoff|David Hasselhoff]]» frå , den 26. august 2011.*
Mister Gay World

**Mister Gay World** (**MGW**) er ein årleg internasjonal venleikstevling for homofile menn. 

## Deltakarar
39 land har deltatt minst ein gong i tevlinga.

## Vinnarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mr Gay World|Mr Gay World]]» frå ,  den 26. august 2011.*
Mister Gay World 2009

**Mister Gay World 2009** (**MGW 2009**) var den fyrste gongen Mister Gay World vart arrangert. Tevlinga vart halden i Whistler i Canada. Finalen fann stad sundag 8. februar. Max Krzyzanowski vann tevlinga for Irland.

## Resultat
### Finale
* Irland vann tevlinga for fyrste gong.
* Brasil, Bulgaria, Chile, Litauen, Nord-Irland, Noreg, Spania og Venezuela var ikkje i lag med dei ti beste.

### Særskilde utmerkingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mr. Gay World 2009|Mr. Gay World 2009]]» frå ,  den 26. august 2011.*
Mister Gay World 2010

**Mister Gay World 2010** (**MGW 2010**) var den andre gongen Mister Gay World vart arrangert. Tevlinga vart halden i Oslo i Noreg. Finalen fann stad laurdag 13. februar. Charl van den Berg vann tevlinga for Sør-Afrika.

## Resultat
### Finale
* Sør-Afrika vann tevlinga for fyrste gong.
* Argentina, Belgia, Canada, Chile, Island, Irland, Italia, Mexico, New Zealand, Nord-Irland, Sveits, Thailand, USA og Venezuela var ikkje i lag med dei ti beste.

### Særskilde utmerkingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mr Gay World 2010|Mr. Gay World 2010]]» frå ,  den 26. august 2011.*
Fribourg

**Fribourg** (fransk; på tysk *Freiburg im Üechtland* eller berre *Freiburg*) er ein by i kantonen Fribourg i Sveits. Byen har eit areal på 9,3 km2, og hadde 34&nbsp;490 innbyggarar i 2009. Fribourg er hovudstad i kantonen ved same namn, og i distriktet Sarine. Byen ligg ved elva Saane. Bysentrum ligg 610 meter over havet.

Byen vart grunnlagd i 1157 under Berchtold IV von Zähringen. Tida 1277-1452 låg han under habsburgarane. I 1482 vart byen teken opp i Det sveitsiske eidsforbundet. Fribourg vart biskopssete i 1613, etter på 1500-talet å ha vore eit sentrum for motreformasjonen.

Fribourg er eit viktig økonomisk, administrativt og lærdomssenter i grenselandet mellom fransk og tysk kultur og samfunn i Sveits. Gamlebyen er ein av dei best bevarte i Sveits.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fribourg|Fribourg]]» frå ,  den 26. august 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side (fransk) (tysk)
* Domkyrkja Saint Nicholas
* Villa St. Jean internasjonale skule 
* Biletgalleri
Distriktet Sarine

**Sarine** (tysk *Saane*) er eitt av sju distrikt i kantonen Fribourg i Sveits. Distriktet har eit areal på 217,6 km² og hadde 94&nbsp;849 innbyggarar i 2010. Størstedelen av distriktet vert drenert av elva Saane (*Sarine*), som distriktet har namn etter. Byen Fribourg ligg i distriktet.

### Kommunar
Sarine består av 36 kommunar:
Mister Gay World 2011

**Mister Gay World 2011** (**MGW 2011**) var den tredje gongen Mister Gay World vart arrangert. Tevlinga vart halden i Manila på Filippinane. Finalen fann stad sundag 13. mars. François Nel vann tevlinga for Sør-Afrika.

## Resultat
### Finale
* Sør-Afrika vann tevlinga for andre gong.
* Argentina, Brasil, Bulgaria, Canada, Chile, Finland, Hong Kong, India, Island, Macao, Malaysia, Nord-Irland, Peru, Thailand og Tsjekkia var ikkje i lag med dei ti beste.

### Særskilde utmerkingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mr Gay World 2011|Mr. Gay World 2011]]» frå ,  den 26. august 2011.*
Libya, Libya, Libya

**«Libya, Libya, Libya»** (arabisk  ليبيا ليبيا ليبيا, også kjend som «Ya Beladi», 'Å landet mitt') er den libyske nasjonalsongen. Songen blei teken i bruk då landet fekk sjølvstende i 1951, og igjen då opprørarar reiste seg mot styret til Muammar Gaddafi i 2011.  Teksten til songen blei skriven av Al Bashir Al-Oreibi og musikken komponert av Mohammed Abdel Wahab (1907-1991).

Songen blei bytta ut med marsjen «Allahu akbar» etter at Muammar Gaddafi hadde utført eit statskupp i 1969.

## Tekst

## Kjelder

*
*

## Bakgrunnsstoff
*Libya, Libya, Libya (Instrumentalversjon på YouTube)
*Libya, Libya, Libya (Sungen versjon på YouTube)
Kid Ory

**Edward «Kid» Ory** () var ein amerikansk jazz-trombonist og bandleiar. Han var fødd på Woodland Plantation nær LaPlace i Louisiana, og det var her han byrja laga musikk. 21 år gammal drog Ory til New Orleans. Han starta ei musikkgruppe som var ei av dei best kjende i byen i 1910-åra, og som hadde innom musikarar som Joe «King» Oliver, Mutt Carey, Louis Armstrong, Johnny Dodds og Jimmie Noone.

Etter ei tilstelling der Ory og bandet hans blei arrestert då nokre av tilhøyrarane hadde byrja å slost forlét Ory Sørstatane. Han vitja først California før han slo seg ned i Chicago, der han bidrog til å gjera dixieland kjend for eit vidare publikum.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kid Ory|Kid Ory]]» frå ,  den 25. august 2011.*
Kjæremål

I norsk juridisk prosessrett var **kjæremål** tidlegare omgrepet som vart brukt om krav om overprøving av rettslege avgjerder som ikkje kunne ankast. Både tvistemålsloven av 1915 og straffeprosessloven skilde mellom anke som var krav om overprøving av realitetsavgjerd (dom) i saka og kjæremål som var krav om overprøving av andre avgjerder (orskurdar og beslutningar). Då den nye tvisteloven tredde i kraft 1. januar 2008 forsvann dette skiljet i sivilprosessen og samstundes blei også straffeprosessloven endra slik at terminologien blei den same. Alle krav om overprøving i ein høgare rettsinstans blir no kalla anke, og det har også fått den konsekvensen at Høgsteretts kjæremålsutval no heiter Høgsteretts ankeutval. Det er samstundes gjort ein gjennomgang av lovverket slik at uttrykket kjæremål er erstatta med anke i dei aller fleste lovene (men ikkje domstolloven § 10 og somme andre mindre viktige lover).

I tvisteloven er reglane om anke frå tingrett til lagmannsrett samla i kapittel 29, medan reglane om anke til Høgsterett og Høgsteretts ankeutval finst i kapittel 30. I straffeprosessloven finn vi ankereglane i kapittel 23 (anke over dommar) og i kapittel 25 (anke over orskurdar og beslutningar).

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjæremål|Kjæremål]]» frå , den 26. august 2011.*
Tvisteloven

**Tvisteloven**, eigenleg **Lov om mekling og rettergang i sivile tvister (tvisteloven)** av 17. juni 2005 nr. 90 inneheld dei alminnelege reglane om rettergangsmåten i sivile saker (tvistemål). Loven erstatta tvistemålsloven frå 1915 då den blei sett i kraft 1. januar 2008.

Den nye lova legg vekt på ein meir effektiv rettsprosess i domstolane, og har mellom anna eigne reglar om sakshandsaminga av krav under kr 125&nbsp;000, såkalla småkravsprosess. Målsettinga er at omfanget av prosessen skal tilpassast verdien av tvistegjenstanden. Andre viktige omsyn er at prosessen skal vere effektiv slik at partane raskt kan få ei avgjerd av saka, og at dommaren i større grad enn før skal ha ei aktiv styring i saksførebuinga.

Utvalet som utgreidde den nye lova blei leia av høgsterettsjustitiarius Tore Schei.

## Bakgrunnsstoff

* Lov om mekling og rettergang i sivile tvister (tvisteloven) – frå Lovdata
* NOU 2001:32 Rett på sak  – frå Justisdepartementet
* Kronikk av justitiarius Tore Schei om ny tvistelov


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tvisteloven|Tvisteloven]]» frå , den 26. august 2011.*
Andreas Schei

**Andreas Olai Schei** () var ein norsk jurist, høgsterettsdommar og den første sivilombodsmannen i Noreg frå 1962 til 30. juni 1974.

Schei var fødd i Førde.
Han vart cand.jur. i 1926, og var dommarfullmektig frå 1926 to 1929 og tilsett i Justisdepartementet frå 1929 til 1939. Frå 1939 arbeidde han i Forsyningsdepartementet, og frå 1941 til 1942 var han ekspedisjonssjef i Handelsdepartementet. Han var deretter tre år i Norsk Brændselolje, og frå 1945 ekspedisjonssjef i Justisdepartementet. 

I 1946 vart han utnemnd til høgsterettsdommar. Frå 1962 til 1974 var han den første Sivilombodsmannen i Noreg. Han hadde mange verv i offentlege styre og komitear. 

Han blei tildelt Storkors av Den Kongelige Norske St. Olavs Orden i 1972.

Scehi døydde i Bærum.
Han var far til høgsterettsjustitiarius Tore Schei og bror til tidlegare fylkesmann Nikolai Andreas Schei.
Knut Blom

**Knut Blom** () var ein norsk jurist, advokat og høgsterettsdommar. Han var medlem av Høgsterett frå 1968 til 1986.

Blom var fødd i Kristiania (Oslo). Han tok examen artium i 1934, og blei cand.jur. i 1939. Han blei tilsett som fullmektig hos Carl Fridtjof Rode i Melbu same året, og overtok advokatkontoret då Rode blei kalla inn til militærteneste kort tid etterpå. Frå 1940 til 1942 var Blom dommarfullmektig i Jæren heradsrett, og frå 1942 var han advokatfullmektig hos Sven Arntzen, frå 1947 partner. Under den tyske okkupasjonen var Blom eit sentralt medlem av leiinga av Heimefronten.

Blom arbeidde som advokat til 1968, og var forsvarar i Oslo byrett 1953 til 1956, Eidsivating lagmannsrett 1956-1965 og Høgsterett 1965 til 1968. Frå 1968 til han gjekk for aldersgrensa i 1986 var han høgsterettsdommar. Han skreiv juridiske fagbøker, mellom anna *Sakførerens rettslige Ansvar* (1947) og *Prisloven med kommentarer* (1954).

Han blei dekorert med Deltakarmedaljen og i 1978 mottok han St. Olavs Orden. Han døydde i Oslo.

## Fotnotar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Knut Blom|Knut Blom]]» frå ,  den 26. august 2011.*
Frauenfeld

**Frauenfeld** er hovudstaden i kantonen Thurgau i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 417 meter over havet.

Kommunen er hovudstad i både kantonen og distriktet han ligg i. Han ligg på begge sider av elva Murg. Elva Thur renn langs nordgrensa til kommunen. Han består av byen Frauenfeld (som består av gamlebyen, *Ergaten-Vorstadt* i vest og *Obere Vorstadt* i aust) og dei tidlegare kommunane Langdorf, Kurzdorf, Huben, Herten, Horgenbach, Gerlikon, Zelgli og Schönenhof.

Byen reknar si historie frå 1246, og voks opp kring slottet Frauenfeld. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Frauenfeld|Frauenfeld]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad 
*
Distriktet Frauenfeld

**Frauenfeld** er eitt av fem distrikt (tysk *bezirk*) i kantonen Thurgau i det nordaustlege Sveits. Distriktet har eit areal på 279,6 km² og hadde 60&nbsp;936 innbyggarar i 2009. Byen Frauenfeld er hovudstad i distriktet. Distriktet grensar i vest til kantonen Zürich.

Distriktet består av 23 kommunar. Desse er Basadingen-Schlattingen, Berlingen, Diessenhofen, Eschenz, Felben-Wellhausen, **[[Frauenfeld]],** Gachnang, Herdern, Homburg, Hüttlingen, Hüttwilen, Mammern, Matzingen, Müllheim, Neunforn, Pfyn, Schlatt TG, Steckborn, Stettfurt, Thundorf, Uesslingen-Buch, Wagenhausen og Warth-Weiningen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Frauenfeld (Bezirk)|Frauenfeld (Bezirk)]]» frå ,  den 27. august 2011.*
Mister Gay Sweden

**Mister Gay Sweden** er ein årleg svensk venleikstevling for homofile menn. Sidan 2005 har vinnaren representert Sverige i Mister Gay Europe.

## Vinnarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mr Gay Sweden|Mr Gay Sweden]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
 
* icity.se
Orkanen Irene

**Orkanen Irene** er ein atlantisk orkan frå august 2011 som har gjort stor skade i Karibia og som har nådd austkysten av USA. Fleire amerikanske statar har iverksatt evakuering. Det er venta at orkanen vil føre med seg stor stormflo, noko som gjer at vasstanden kan stige fleire meter. Faren for stormflo er med på å gjere uvêret farlegare for folk. 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.nrk.no/nyheter/verden/1.7766937
* http://www.yr.no/nyheter/1.7765444
Kreuzlingen

**Kreuzlingen** er ein by og ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau nordaust i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 397 meter over havet. 

Han er administrasjonsstad for distriktet og den nest største byen i kantonen etter Frauenfeld. I lag med den nærliggande byen Konstanz like over grensa til Tyskland, er Kreuzlingen ein del av det største byområdet ved Bodensjøen med totalt nesten 120&nbsp;000 innbyggjarar. Kreuzlingen er den største sveitsiske byen ved Bodensjøen. Byen heitte fram til 1874 for *Egelshofen*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kreuzlingen|Kreuzlingen]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.kreuzlingen.ch
Distriktet Kreuzlingen

**Distriktet Kreuzlingen** er eitt av fem distrikt (tysk; *bezirk*) i kantonen Thurgau i det nordlege Sveits. Distriktet ligg på sørbreidda av vatnet Untersee og av Bodensjøen. Kreuzlingen har eit areal på 129 km² og hadde 41&nbsp;598 innbyggarar i 2009. Byen Kreuzlingen er hovudstad i distriktet.

Distriktet Kreuzlingen består av 14 kommunar. Forutan Kreuzlingen er det Altnau, Bottighofen, Ermatingen, Gottlieben, Güttingen,Kemmental, Langrickenbach, Lengwil, Münsterlingen, Raperswilen, Salenstein, Tägerwilen og Wäldi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kreuzlingen (Bezirk)|Kreuzlingen (Bezirk)]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Le Thuy

**Distriktet Le Thuy** er eit av fem distrikt i Quang Binh-provinsen i det nordlege Vietnam. Distriktet ligg på sørbreidda av vatnet Vinh Linh og av Distriktet Quang Ninh. Distriktet har eit areal på 1420 km² og hadde 140&nbsp;804 innbyggarar i 1998. Kien Giang er distriktshovudstad.

Distriktet Kreuzlingen består av 26 kommunar: 
*2 byen: Kiến Giang  and Nông Trường Lệ Ninh.
* 26 kommunar: 
Hồng Thủy, Ngư Hoà, Ngư Thủy, Thanh Thủy, Lộc Thủy, Hoa Thủy, Cam Thủy, Liên Thủy, Phong Thủy, An Thủy, Sơn Thủy, Ngân Thủy, Hải Thủy, Hưng Thủy, Tân Thủy, Xuân Thủy , Dương Thủy, Mai Thủy, Phú Thủy, Mỹ Thủy, Sen Thủy, Trường Thủy, Văn Thủy, Kim Thủy, Thái Thủy.

## Kjelder
Komfyr

**Komfyr** er ein omn brukt til matlaging, hovudsakleg på kjøkken. Komfyrar har gjerne platetopp og steikeomn. Opphavleg brukte ein vedkomfyr til å laga mat på, men i moderne tid har ein også teke i bruk kol, brennbar gass og elektrisk straum til å varma mat. I Noreg er elektrisk komfyr vanlegast.

Komfyrar kan koma som frittståande møblar med platetopp oppå og steikeomn nede, eller desse kan koma separat slik at dei kan installerast kvar for seg. I ein vedomn kan ein nytta varmen frå steikeomnen til plater eller ringhòl oppå, men i moderne komfyrar treng ein ikkje dette. 

Ordet «komfyr» kjem via nederlandsk frå gammalfransk *chauffoir*, 'varmestove'.

## Galleri

fil:Puppenherd1900.jpg|Vedkomfyr frå 1900.
fil:Parishad Stove.JPG|Moderne indisk vedkomfyr.
fil:Kohleherd.jpg|Kolkomfyr
fil:Gas cooker 1934 arp.jpg|Gasskomfyr frå England i 1934.
fil:PotatoesBlantyre2004.jpg|Elektrisk komfyr i Malawi.
fil:Kookplaat.jpg|Moderne gassplatetopp.
fil:Ceranfeld.jpg|Elektrisk platetopp med glødande plater fotografert i 2005.
fil:Induction Cooktop Rolling Boil.jpg|Induksjonskomfyr som koker vatn gjennom papir fotografert i 2011.


## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Calisota

**Calisota** er ein oppdikta stat i teikneseriane om Donald Duck, og vart fyrst laga av Carl Barks. Namnet er ei blanding av California og Minnesota. Ein reiknar med at Calisota ville ha lege nord i det verkelege California i USA.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Calisota|Calisota]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Calisota|Calisota]]» frå ,  den 27. august 2011.*
Gåseby

**Gåseby** (engelsk *Goosetown*) er ein oppdikta by i teikneseriane om Donald Duck. Han ligg i den oppdikta amerikanske delstaten Calisota, ikkje så langt unna Andeby.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gåseby|Gåseby]]» frå ,  den 27. august 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*The neighbouring town ved cbarks.dk
RS «Idun»

**RS 44 «Idun»** var ei redningsskøyte bygd for Redningsselskapet i 1937. Ho vart konstruert av Bjarne Aas, og bygd av K. Christensen & Co. i Risør . Ho fekk namn etter Livsforsikringsselskapet Idun, som gav skøyta til Redningsselskapet. 1970 vart ho teken ut or teneste og seld. Ho vart då omdøypt til «Odin». Seinare har ho fått att det opphavlege namnet.

«Idun» står på Riksantikvaren si liste over verneverdige fartøy. I 2008 vart det løyvd 1,3 millionar kroner frå Riksantikvaren til utskifting av dekket, etter at gjentekne nedslipingar av det originale dekket hadde medført lekkasjar som var uråd å utbetre.

«Idun» er nå privat eide og høyrer heime i Oslo. Den går som charterbåt i sommarhalvåret.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:RS «Idun»|RS «Idun»]]» frå , den 27. august 2011.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*
Snømyrkre

**Snømyrkre** eller **whiteout** er ein atmosfærisk tilstand der himmelen og ein snødekt bakke tilsynelatande går i eitt, slik at avstandsdømming og orienteringsevne sviktar. Dette vert òg kalla «flatt lys». 
Det skjer i overskya vêr over eit jamt snødekke, gjerne saman med snøfall eller snø som kvervlar opp frå bakken. Tilstanden kjem av at gjentekne refleksjonar fell inn med nesten same intensitet frå alle retningar og er mest vanleg i snaufjellet og i polarområda. 

## Kjelder
Vindaugefrost

**Vindaugefrost** eller **vindaugerim** er eit tynt belegg av rim som vert danna på innsida av vindauge i kaldt vêr. Dette oppstår ved at vassdamp i lufta går direkte over til is, og opptrer oftast når vindauga er særs kalde. Det kan då oppstå vakre mønster, gjerne med bregneliknande former. Ved noko høgare temperatur vil vassdampen fortettast til vatn som så kan fryse til vindaugeis. Vindaugeis syner ikkje dei same forgreina mønstra som vindaugefrost. 

## Kjelder
Dynamisk trykk

**Dynamisk trykk** er i væskedynamikk (skriven som *q* eller *Q*, og stundom kalla «snøggleikstrykk») ein storleik definert som:

:q = \tfrac12\, \rho\, v^{2},

der:

:

## Fysisk tyding
Dynamisk trykk er tett knytt til den kinetiske energien til ein væskepartikkel, sidan begge storleikane er proporsjonale til massen til partikkelen (via tettleiken i tilfellet med dynamisk trykk) og kvadratet av snøggleiken. Dynamisk trykk er faktisk eit av ledda i Bernoullilikninga, som i røynda er ei likning for bevaring av energi for ei væske i rørsle. Det dynamiske trykket er like skilnaden mellom stagnasjonstrykket og statiske trykket.

Eit anna viktig aspekt med dynamisk trykk er, som dimensjonsanalysen syner, at det aerodynamiske stresset (til dømes stresset i ein struktur som er påverka av aerodynamiske krefter) eit fly med farten v er proporsjonal til lufttettleiken og kvadratet av v, til dømes proporsjonal med q. Derfor kan ein ved å studere variasjonen av q under ein flytur, avgjere korleis stresset vil varierer og særleg om det vil nå maksimalt nivå. Punktet for maksimalt aerodynamisk stress vert ofte kalla *[[max Q]]* og er ein kritisk parameter i mange område, som under oppskytinga av eit romfartøy. 

## Vindtrykk
Vindtrykket er det totale trykket som vinden utøver. På ei flate som er vinkelrett på vindretninga, er trykket proporsjonalt med lufttettleiken og kvadrat av et vindsnøggleiken. Vindtrykket er lik summen av overtrykket på losida og undertrykket på lesida. Undertrykket vil variere sterkt med forma på flata. 

## Sjå òg
*Trykk
*Bernouilli-prinsippet

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dynamic pressure|Dynamic pressure]]» frå ,  den 27. august 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Clancy, L.J. (1975), *Aerodynamics*, Pitman Publishing Limited, London. ISBN 0-273-01120-0
* Houghton, E.L. and Carpenter, P.W. (1993), *Aerodynamics for Engineering Students*, Butterworth and Heinemann, Oxford UK.  ISBN 0-340-54847-9
*
Vindskala

Ein **vindskala** er ein skala som syner vindstyrken.

Den vanlegaste vindskalaen er Beaufortskalaen, som er delt inn i 12 steg frå stille, til bris, kuling, storm og orkan. 

Andre vindskalaer er: 
* Saffir-Simpson-skalaen som klassifiserer tropiske orkanar frå tropisk lågtrykk, til tropisk storm og tropisk orkan kategori 1 til 5. 
* Den utvida og normale Fujita-skalaen som klassifiserer tornadoar frå F0 til F5. 
* TORRO-skalaen som klassifiserer tornadoar frå T0 til T11.
Vindrose

Ei **vindrose** er eit diagram som syner vindtilhøva på ein stad i form av søyler som syner fordelinga av vindstyrke og vindretning. Den lengste søyla på rosa syner vindretninga som opptrer oftast. 

## Historie
Før utviklinga av kompassrosa, var ei vindrose nytta på kart for å la lesaren vite kva retningar dei åtte største vindane (og stundom 16 største vindane) kom frå i høvet til kartet. 
Det vart ikkje skild mellom kompassretningane og vindane som blåste frå ei viss retning. Nord vart synt som ein fleur de lis, medan aust vart synt som ein kross for å indikere retninga mot Jerusalem i forhold til Europa.

## Bruk
Den moderne vindrosa syner kor ofte vinden bles *frå* ei viss retning over ein trettiårsperiode. Lengda av kvar søyle kring sirkelen er knytt til kor ofte vinden bles frå denne retninga. Kvar konsentriske sirkel representerer ein forskjellig frekvens, frå null ved midten til aukande frekvens i dei ytre sirklane. Ei vindrose kan inneheld ytterlegare informasjon, som at kvar søyle kan vere fargelagde slik at fargane syner vindstyrke. Ofte nyttar ein 16 retningar på ei vindrose, som nord (N), NNE, NE osv. men kan stundom innehalde 32 retningar.  In 

Vindroser vert mellom anna nytta når ein skal byggje rullebanar på flyplassar, sidan luftfartøy helst skal lande og ta av i motvind. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wind rose|Wind rose]]» frå ,  den 27. august 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Vindpølse

Ei **vindpølse**, **vindpose** eller **vaker** er ein tøypose forma som ei avskoren kjegle nytta til å syne vindretning og relativ vindstyrke. Dei vert ofte nytta på flyplassar og ved kjemiske fabrikkar, der det er fare for gasslekkasjar. Stundom er dei òg sjå langs vindutsette strekk på bilvegar. Posen vert heist opp i ei mast eller flaggstong. 

Vindretninga er motsett retninga som vindpølsa peikar (sidan vindretning er den kompassretninga som vinden bles frå, ikkje mot), så ei vindpølse som peikar nordover indikerer sørleg vind. Vindstyrken er indikert av vinkelen til vindpølsa i høvet til stonga ho er festa til. I svak vind vil vindpølsa henge ned, medan ho i sterk vind vil stå ut horisontalt. 

Ved mange flyplassar er vindpølsene lyssette om kvelden, anten av flaumlyse eller av ei lykt som lysar på stonga. 

## Sjå òg
*Anemometer - måleapparat for vindstyrke
*Vêrhane - apparat som syner vindretning

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Windsock|Windsock]]» frå ,  den 27. august 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Vaker

**Vaker** har fleire tydingar: 

*Vindpølse, ein tøypose forma som ei avskoren kjegle nytta til å syne vindretning og relativ vindstyrke.
*ein dobbe, flottør på endetau for fiskegarn eller line.
*ein liten vimpel i mastetoppen på seglbåt, som personleg kjenneteikn for eigaren. 
*Vaker storgard i Ringerike kommune i Buskerud.
Vindmålar

**Vindmåler**, **anemograf** eller **anemometer** er eit instrument til å måle vindsnøggleik. Vanlegvis utnyttar ein vindtrykket og sugeverknaden som kan registrerast ved rotasjonssnøggleiken til ein skålkross (skålkrossanemometer) eller ei slags vindmølle eller propell som vert halde orientert mot vinden. 

Andre prinsipp består i måle trykket som vinden utøver gjennom små hol i ein lekam. Eit heitetrådsanemometer måler varmetapet i vinden til å måle snøggleiken, medan ein supersonisk vindmålar målar korleis lydbølgjene endrar seg i vind. 

Moderne vindmålarar er elektronisk baserte, og sender gjerne digital informasjon til ei databrikke. Skålkrossa følgjer skiftingane i vinden slik at ein kan måle momentanvinden kvart sekund. Ut frå dette kan ein rekne ut dei middelverdiane over den tida ein ønskjer. Vindkast og middelvind vert utrekna automatisk via installerte program. Eldre vindmålarar er framleis i bruk og desse består ofte av større og treigare skålkross og overfører vindkast eller ofte òg berre middelvind gjennom måling av kor mange gonger skålkrossen har rotert har gått eit visst tidsrom. 

Måling av vindretning skjer vanlegvis ved bruk av vindfløy, og moderne, lette vindfløyer med digital avlesing erstattar etter kvart dei gamle, utjamna fløyene. 

## Kjelder
Vindlast

**Vindlast** er den belastninga som ein bygningskonstruksjon vert utsett for i sterk vind. 

Ein skil mellom statisk vindlast (vindtrykk), der det ikkje skjer vekselverknad mellom bygningen og vinden, og dynamisk vindlast der lekamen (ei bru, eit tårn eller liknande) kan ta opp turbulent energi og kome i svingingar. Ein nyttar standarar for kva vindlastar ein bygningskonstruksjon skal kunne tole. 

Utforminga av bygningar må kunne tole visse vindlaster, og desse er påverka av vindskjer. Ingeniørar nyttar ei likning for vindsnøggleiksprofil som ser slik ut:

:\ v_z = v_g \cdot \left( \frac {z} {z_g} \right)^ \frac {1} {\alpha}, 0 

der:

:\ v_z = vindsnøggleik ved høgda \ z
:\ v_g = gradientvind ved gradienthøgda \ z_g 
:\ \alpha = eksponetiell koeffisient

Typisk er bygningskonstruksjoner utforma for å stå imot sterk vind med ein særs lang returperiode, som 50 år eller meir. Denne vindsnøggleiken finn ein frå historiske verdiar ved hjelp av ekstremverditeori for å føresjå framtidige ekstremvindar. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wind engineering|Wind engineering]]» frå ,  den 27. august 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vindfløy

**Vindfløy** er ei innretning som viser vindretning. Ho består gjerne av ein usymmetrisk konstruksjon som kan dreie om ein vertikal akse gjennom tyngdepunktet. Den delen som gjev størst luftmotstand vil pressast mot le. Til hjelp for retningsbedømminga er fløystonga òg ofte utstyrt med ein retningskross som syner nord, sør, aust og vest. På vêrstasjonar, særleg på flyplassar, kan fløyene som regel fjernavlesast. Fløya har ofte straumlinjeformer, stundom som ein hane (vêrhane) eller fiske. På meteorologiske stasjoner nyttar ein gjerne fløyer med plogform.

For seglskip i hamn var vindretninga avgjerande for segling ut av hamna. Derfor var det i seglskutetida ei mast med vindfløy, plassert høgt i terrenget og godt synleg frå hamna. Fleire slike er bevarte, mellom anna i Mandal og Skudeneshavn. Stadnamn fortel òg om plasseringa av vindfløyer i eldre tid, som Fløyen i Bergen, Fløya i Kristiansund, Fløyheia i Arendal og liknande. 

## Kjelder
Vindfall

**Vindfall** er eit omgrep for tre som har blåst ned i kraftig vind. Når vindfallet ligg på rot, er det ofte spenningar i røtene, slik at det medfører fare ved rydning. Dette gjeld særleg i den næraste tida etter nedblåsinga. 

## Kjelder
Vilho Väisälä

**Vilho Väisälä** () var ein finsk meteorolog og professor i Helsingfors. Han utførte eit banebrytande arbeid med konstruksjon av radiosondar. Han var i mange år sjef for firmaet Vaisala Oy, som sidan byrjinga av 1950-åra har forsynt store delar av verda, mellom anna Skandinavia, med radiosondar, seinare òg andre typar avansert meteorologisk utstyr, som automatiske radiosonde- og vêrstasjonar. 

Gjennom arbeidet sitt med radiosondar forska han på oppdrift lufta og oppdaga Brunt-Väisälä-frekvensen. Den walisiske meteorologen David Brunt oppdaga denne svinginga uavhengig av Väisälä, og han er kalla opp etter begge. 

## Kjelder
Vervarslinga for Nord-Noreg

**Vervarslinga for Nord-Noreg** er ei distriktsavdeling av Meteorologisk institutt som ligg i Tromsø.

Ho vart oppretta i 1920 med hovudføremål å sørgje for ei stormvarslingsteneste for dei nordlege landsdelane. I dag vert det utarbeidd vêrvarsel for Nord-Noreg og arktiske område. I tillegg drifttar dei det meteorologiske stasjonsnettet i landsdelen, og står for administrasjonen av dei arktiske stasjonane på Jan Mayen, Hopen og Bjørnøya.

## Sjå òg
*Vervarslinga på Vestlandet

## Kjelder
Oh Se-hoon

**Oh Se-Hoon** () er ein koreansk politikar og jurist som var borgarmeister av Seoul frå 2006 til 2011.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oh Se-hoon|Oh Se-hoon]]» frå ,  den 28. august 2011.*
Standfugl

**Standfugl** er ei nemning for fugleartar med populasjonar som meir eller mindre held seg i eitt område gjennom alle årstider og leveår. Standfuglar flyttar på seg, men ikkje regelbunde, og generelt over kortare distansar enn flyttfuglar.

Ein populasjon av ein art kan leve som standfugl, medan andre populasjonar av same arten er meir typiske flyttfuglar. Slike populasjonar med ulike trekkvanar kan i nokre fall vere ulike underartar. Eit døme er variasjon i trekkvanar til arten gaffeltyrann i Colombia. Der trekkjer ein underart nordover (borealmigrant), ein annan trekkjer sørover (australmigrant), mens ein tredje underart er standfugl og hekkar i Colombia. 

Fuglefamiliar i tropane med standfuglartar inkluderer larveetarar, monarkar, skjeggfuglar, myggsmettar, maurfuglar, trogonar og andre. Ein har lenge trudd at dei fleste artar i einskilde grupper med subtropiske og tropiske leveområde i stor grad er standfuglar, men det kan vere at nokre av dei har regelbundne trekkvanar innanfor tropane som ikkje er godt undersøkte enda. 

## Sjå òg
* Trekkfugl
* Stamfugl
* Streiffugl

## Kjelder

* 
 
### Referansar
Frode Grodås

**Frode Grodås** () er ein norsk tidlegare fotballspelar og noverande trenar. Han er sidan 2010 målvaktstrenar for det norske herrelandslaget i fotball. Grodås var målvakt på topplan i 23 år, mellom anna var han norsk landslagskaptein under VM i 1998.

### Spelar
Grodås spelte i 1981-sesongen for femtedivisjonslaget Hornindal Idrettslag i heimbygda. Året etter
debuterte han i den norske toppserien som 17-åring for Sogndal.

Sidan spelte Grodås for Lillestrøm Sportsklubb, der han var med å vinne seriemeisterskpen i 1989. Frå 1996 spela han for klubbar i England, Tyskland og Spania. I 1997 opplevde han høgdepunktet i si tid som klubbspelar; han stod i mål for Chelsea då laget vann FA-cupen. Tida 1998-2002 var han reservekeeper i høvesvis Tottenham og Schalke 04. Schalke 04 hyra han inn for å erstatte Jens Lehmann, men han vart etter nokre månader leigd ut til den spanske klubben Racing Santander. Han avslutta si tid som spelar i førstedivisjonsklubben Hønefoss åra 2002 og 2003. 

Grodås spelte 50 landskampar for Noreg. Han debuterte i 1991, og spelte sin siste landskamp i 2002 mot Danmark i ein kamp som enda 2–2. Høgdepunktet som landslagsmålvakt kom då Noreg sigra over Brasil i verdsmeisterskapen 1998 med siffera 2-1. Større delar av si tid i landslagstroppen tevla han med Erik Thorstvedt om målvaktsplassen, såleis vart han sitjande på benken i mange landskampar.

### Trenar
Grodås var i 2006-sesongen hovudtrenar for Hamarkameratene. Sesongen enda med direkte nedrykk frå Tippeligaen, noko som førte til at Grodås slutta som trenar etter sesongslutt. 

Etter å ha fungert som målvaktstrenar for Lillestrøm Sportsklubb i perioden 2007 til 2010, er han frå sitsnemnde år målvaktstrenar for det norske herrelandslaget i fotball.

## Klubb- og kampoversyn
Omvendt trekk

**Omvendt trekk** er ein forklaringsmodell for feilnavigering i samband med fugletrekk. Sjølv om nokre store fuglar som svaner lærer trekkruter frå foreldra sine, har dei fleste små artar slik som sporvefuglar, ei genetisk programmert trekkrute, og det hender at ungfuglar feilnavigerer og flyg i motsett retning av normalt når dei skal til overvintringsområdet første hausten.

 

Viss ein fugl tar av i motsett retning, vist med den oransje pila, vil han ende opp i Vest-Europa i staden for Søraust-Asia. Dette er ein mekanisme som medfører at fuglar som fuglekongesongar dukkar opp tusenvis av kilometer frå der dei burde vere. Dei fleste av desse minste ungfuglane mistar livet i ueigna overvintringsområde, men det finst somme prov for at nokre overlever, og anten korrigerer i påfølgjande vintrar, eller til og med returnerer til same område.

Sjølv om omvendt trekk har vore dokumentert godt i mange tilfelle, kan ikkje modellen forklare alle tilfelle av lausgjengarar i Europa om hausten av asiatiske artar som normalt overvintrar i Aust-Afrika, til dømes. Eller meir sjeldan når mange søreuropeiske artar som skal overvintre i Vest-Afrika i staden dukkar opp i Storbritannia.

Omvendt trekk har vore nemnt som ei av fleire forklaringar på at unge hauksongarar landar i Sør-Noreg om hausten. Fenomenet har òg vore skildra som forklaring på observasjonar av gulbrynsongar og fuglekongesongar på fuglestasjonen, Utsira . 
## Kjelder

* *Første versjon denne artikkelen byggjer delvis på «[[:en:Reverse migration|Reverse migration]]» frå , den 28. august 2011*
 
### Referansar
Asle Hillestad

**Asle Hillestad** () er ein norsk tidlegare fotballspelar. Han spelte 611 kampar for Sogndal mellom 1985 og 2002. Så å seie alle kampane spelte han midtstoppar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Asle Hillestad|Asle Hillestad]]» frå ,  den 28. august 2011.*
Djerv 1919

**Sportsklubben Djerv 1919** er ein fotballklubb i Haugesund som spelar i 3. divisjon i avdeling 3 (2020).

Klubben spelte i 1. divisjon i 1988, men rykte ned etter å ha sett rekord i baklengsmål. Djerv 1919 nådde semifinalen i noregsmeisterskapen 1986, laget tapte 0-1 for Tromsø IL. 

## Lagssoge
Klubben vart stifta i 1919, og for å unngå samanblanding med Sportsklubben Djerv i Bergen, fekk han namnet Djerv 1919.

Gjennom 1960- og 1970-åra var Djerv 1919 ein veslebror i Haugesunds-fotballen. Både Haugar og Vard hevda seg i norsk fotball, Djerv 1919 høyrde heime i dei lokale fotballseriane.

Frå siste halvdelen av 1980-åra kjempa klubben om hegemoniet mellom klubbane i Haugesund. 1988-sesongen spelte klubben for første og einaste gongen i toppserien.

Djerv 1919 spela på nivå 2 i norsk fotball i 1993-sesongen. Etter sesongslutt vart det semje om danne ein ny klubb i Haugesund, som skulle overta dei beste spelarane i klubbane Djerv 1919 og Haugar. Målsettinga var å skape eit stabilt eliteserielag. Den nye klubben, FK Haugesund, vart stifta på ei generalforsamling den 28.oktober 1993. FK Haugesund overtok då Djerv 1919 sin plass i det norske seriesystemet.

I 2011 spelar Djerv 1919 på 4. nivå i norsk fotball.

## Kjelder
Kinne

Ei **kinne** er ein reiskap som vert nytta til å lage smør. Sjølve prosessen med å lage smør vert kalla *å kinne*.

Kinninga går føre seg ved at syrna fløyte (rjome) vert utsett for mekanisk røring eller stamping som får det faste smøret til å skilje seg ut frå den flytande kinnemjølka (saupet). 

Den mest kjende typen kinne er den høge, smale stavkinna, der ein stampar fløyta med ein kinnestav, som er ein stav med ein kross i nedre enden. Andre typar kinne har og vore i bruk, til dømes vindekinna, der skovler på ein jarnaksel inne i kinna roterer ved at ein snurrar på ein sveiv.

## Bakgrunnsstoff

Om smør i Kulturhistorisk Leksikon Fylkesarkivet for Sogn og Fjordane
Sportsklubben Haugar

**Sportsklubben Haugar** er ein fotballklubb frå Haugesund. Klubben, som vart stifta 19. oktober 1939, spelte seg fram til cupfinalen i noregsmeisterskapen både i 1961 og 1979. Begge finalekampane enda med tap.

### Lagssoge
* Haugar vart landskjent då klubben som 3. divisjonslag spelte seg fram til cupfinalen på Ullevål i 1961. Det enda med 0-7-tap for Fredrikstad, som er det største finaletapet (og -sigeren) nokon gong.

* Sesongane 1963 og -64 spelte Haugar i 2. divisjon.
* Tida 1965-68 spelte klubben i 3. divisjon avdeling Vestland A. I 1968 vann Haugar avdelinga og rykte opp i 2. divisjon etter å ha slått avdelingsvinnarane Grane i Agder og Jotun i Vestland B.
* 1969 og -70 i 2. divisjon.
* Tida 1971-78 spelte Haugar i 3. divisjon. Dei fleste av desse sesongane kjempa klubben om å unngå nedrykk til 4. divisjon. Før 1978-sesongen vart det satsa stort, inn kom fire engelske spelarar, derimellom Dennis Burnett som spelande trenar. Opprykket til 2. divisjon vart vunne med solid margin, fem poeng.
* I 1979 spelte Haugar seg fram til ny cupfinale. Viking var motstandar, i ein kamp der Haugar tok leiinga etter ei skåring av Dean Mooney. Viking snudde kampen og vann 2-1.
* 1979 og 1980 spelte Haugar i 2. divisjon. Første sesongen vart laget nummer fem i A-avdelinga. Året etter kom Haugar på andreplassen i B-avdelinga etter Brann, og var klar for kvalifisering mot toaren i A-avdelinga. Etter to kvalifiseringskampar mot Mjøndalen, var Haugar i oktober 1980 klar for sin første sesong i 1. divisjon.
* 1981-sesongen enda med nedrykk etter uavgjort mot nedrykksklare Lyn i siste serieomgang. Haugar kom på 11. plass med 16 poeng. Laget vann berre to kampar og fekk tolv uavgjort. Begge sigrane kom på utebane, mot Start og Rosenborg. Haugar er elles det einaste laget Rosenborg aldri har vunne mot i toppseriekamp på Lerkendal.
* 1982-85 i 2. divisjon. 1985-sesongen enda Haugar på 10. plass med 16 poeng, og rykte ned med dårlegare målskilnad enn Jerv.
* 1986-87. 1987-sesongen vann Haugar tredjedivisjonsavdelinga si med 44 poeng, trepoengsregelen var innført, fem poeng meir enn Stord og Figgjo.
* 1988. Haugar vart nummer 11 med 14 poeng i 2. divisjon avdeling A, og var langt unna å berge plassen i divisjonen.
* 1989-90. Haugar vann i 1990 3. divisjon Vestland A med 48 poeng, etter hard kamp mot byrivalen Vard som fekk 46 poeng.
* 1991-92. I 1991 kom Haugar på 9. plass i avdeling A i 2. divisjon med 25 poeng. Laget berga plassen med betre målskilnad enn Kristiansund Fotballklubb. Utover 1992-sesongen gjekk laget nærast i oppløysing, mellom anna tapte laget med 1-14 mot Hødd, og Haugar enda heilt sist med ni poeng.
* 1993. Haugar var nummer sju i 3. divisjon, avdeling D.

I 2011 spelte Haugar på 5. nivå i norsk fotball. 

### Kvinnefotball
I 1973 byrja Haugar med organisert kvinnefotball, og vart Rogalands første kretsmeistrar. Siden den gong har klubben vore ein del av toppen i norsk kvinnefotball, med fleire sesongar i toppdivisjonen. Mellom anna var målvakta Ingrid Sternhoff med i den norske landslagslagstroppen då Noreg vart verdsmeistrar.

## Kjelder
RS «Storebrand»

**RS 42 «Storebrand»** var ei redningsskøyte bygd for Redningsselskapet i 1936. Ho vart konstruert av Bjarne Aas, og bygd av Lindstøl Skipsbyggeri,Risør. I 1969 vart ho teken ut or teneste og seld.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:RS «Storebrand»|RS «Storebrand»]]» frå , den 28. august 2011.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*