open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norske deltakarar under vinter-OL 2006

Noregs idrettsforbund og Noregs olympiske komité tok ut ut 74 deltakarar til OL i Torino (pr. 30. januar 2006).

### [[Skihopp]]
* Lars Bystøl
* Tommy Ingebrigtsen
* Roar Ljøkelsøy
* Sigurd Pettersen
* Bjørn Einar Romøren

### [[Skøyter]]
* Annette Bjelkevik
* Hedvig Bjelkevik
* Maren Haugli

* Eskil Ervik
* Lasse Sætre
* Øystein Grødum
* Håvard Bøkko
* Petter Andersen
* Even Wetten
* Mikael Flygind Larsen
* Odd B. Borgersen

### [[Alpint]]
* Kjetil André Aamodt
* Hans Petter Buraas
* Kjetil Jansrud
* Lasse Kjus
* Lars Myhre
* Bjarne Solbakken
* Aksel Lund Svindal

### [[Freestyle]]
* Ingrid Berntsen
* Kari Traa

### [[Skeleton]]
* Desiree Bjerke
 
### [[Skiskyting]]
* Gunn Margit Andreassen
* Tora Berger
* Gro Marit Istad Kristiansen
* Liv Grete Skjelbreid Poirée
* Linda Tjørhom
 
* Frode Andresen
* Lars Berger
* Ole Einar Bjørndalen
* Stian Eckhoff
* Halvard Hanevold
* Emil Hegle Svendsen
 
### [[Langrenn]]
* Ola Vigen Hattestad
* Tor Arne Hetland
* Trond Iversen
* Johan Kjølstad
* Jan Egil Andresen
* Anders Aukland
* Frode Estil
* Tord Asle Gjerdalen
* Odd-Bjørn Hjelmeset
* Tore Ruud Hofstad
* Eldar Rønning
* Jens Arne Svartedal
 
* Marit Bjørgen
* Ella Gjømle
* Hilde Gjermundshaug Pedersen
* Kristin S. Steira
* Kristin M. Stemland

### [[Curling]]
* Pål Trulsen
* Lars Vågberg
* Flemming Davanger
* Bent Ånund Ramsfjell
* Torger Nergård
 
* Dordi Nordby
* Marianne Haslum
* Marianne Rørvik
* Camilla Holth
* Charlotte Hovring
 
### [[Kombinert]]
* Petter Tande
* Magnus Hovdal Moan
* Kristian Hammer
* Ola Morten Græsli
* Håvard Klemetsen

### [[Snøbrett]]
* Fredrik Austbø
* Kjersti Østgaard Buaas
* Daniel Franck
* Kim Christiansen
* Halvor Lunn

## Kjelde
* Noregs Idrettsforbund og Olympiske komité
Sigurd Pettersen

**Sigurd Ørjan Pettersen** () er ein norsk skihoppar. Han vann den tysk-austerrikske hoppveka 2003/04, der han sigra i tre av dei fire renna. Det var den fyrste norske sigeren sidan Espen Bredesen vann i 1993/94. I 2004 var han saman med Bjørn Einar Romøren, Tommy Ingebrigtsen og Roar Ljøkelsøy på det norske laget som vart verdmeistrar i laghopping under skiflygings-VM. Både i 2003 og 2005 var han med å sikre Noreg bronsemedaljar i laghopp under ski-VM. Pettersen tevla for Rollag & Veggli IL.

## Karriere
Pettersen debuterte i verdscupen i skihopping i japanske Hakuba i januar 2002 med ein 25. plass. Under leiing av den nye hopptrenaren frå 2002, Mika Kojonkoski frå Finland, hoppa Pettersen seg inn i verdseliten i sitt neste verdscuprenn, seint i november 2002. Han kom då på fjerdeplass i finske Kuusamo. Helga etter vart han nummer 2 og 1 i dei to verdscuprenna i Granåsen i Trondheim. I 2004-sesongen vart han samanlagt nummer fire i verdscupen, hans beste totalplassering. Alle dei seks verdscupsigrane kom i sesongane 2003 og 2004. 

Han vart noregsmeister i stor bakke både i 2004 og 2005. Ein sølvmedalje i 2003 og ein bronsemedalje i 2006 kompletterer medaljehausten frå noregsmeisterskapane.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap
2003: VM-bronse i laghopping i Val di Fiemme. Nr 18 i storbakken
2004: VM-gull i laghopping og nr 9 i skiflygings-VM i Planica
2005: VM-bronse i laghopping i stor bakke i Oberstdorf. Nr 10 individuelt i storbakken
2006: Nr 24 i stor bakke under OL i Torino

### Besteplasseringar i internasjonale renn, verdscuprenn
*2002/03: To sigrar; Trondheim og Sapporo, samt to andre plassar (Trondheim, Titisee-Neustadt)
*2003/04: Vinnar av hoppveka. Fire sigrar i verdscupen; Kuusamo, Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen og Oberstdorf, samt ein tredjeplass i Sapporo
*2005: Nr 2 på Lillehammer
*2006: Nr 5 både i Harrachov og Willingen
*2007: Nr 4 både i Willingen og i Planica (skiflyging)
*2008: Nr 2 i Val di Fiemme
*2009: Nr 17 i Tauplitz (skiflyging)

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1998: Nr 9 i normalbakken i Trondheim
*Ski-NM 1999: Nr 7 både i normalbakken på Raufoss og i storbakken på Rena
*Ski-NM 2003: Sølvmedalje i storbakken på Lillehammer
*Ski-NM 2004: Gullmedalje i storbakken i Oslo
*Ski-NM 2005: Gullmedalje i storbakken på Lillehammer
*Ski-NM 2006: Bronsemedalje i normalbakken i Heddal
*Ski-NM 2007: Nr 9 i storbakken på Lillehammer
*Ski-NM 2008: Nr 7 i storbakken i Trondheim
*Ski-NM 2009: Nr 8 i normalbakken på Raufoss

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*Sigurd Pettersen i fis-ski.com
*Sigurd Pettersen i olympedia.org
Kjetil André Aamodt

**Kjetil André Aamodt** () er ein norsk alpinist. Med 20 meisterskapsmedaljar, av dette fire OL-gull og fem VM-gull, er han verdas mestvinnande alpinist gjennom tidene. I sesongen 1993/1994 vann han verdscupen samanlagd. Han er 175 cm høg. Klubben hans er Nordstrand IF. 

Kjetil André Aamodt er gift med Stine Østvold og saman har dei ei dotter.

## VM-/OL-medaljar
* VM 1991: Sølv i super-G
* OL 1992: Gull i super-G, bronse i storslalåm
* VM 1993: Gull i slalåm, gull i storslalåm, sølv i kombinasjon
* OL 1994: Sølv i utfor, sølv i kombinasjon, bronse i super-G
* VM 1996: Bronse i super-G
* VM 1997: Gull i kombinasjon
* VM 1999: Gull i kombinasjon, bronse i utfor
* VM 2001: Gull i kombinasjon, sølv i storslalåm
* OL 2002: Gull i super-G, gull i kombinasjon
* VM 2003: Sølv i utfor, bronse i kombinasjon
* OL 2006: Gull i super-G

## Utmerkingar

* Kongepokal i 1993
* Peer Gynt-prisen i 1993
* Kongepokal i 2005
* Fearnleys olympiske ærespris i 2006 
* Aftenpostens Gullmedalje i 2006  
* «Årets mannlege idrettsutøvar» under Idrettsgallaen 2007 i Hamar OL-amfi, 6. januar 2007. Han vann også tre andre prisar same kvelden, og kunngjorde samtidig at han hadde bestemt seg for å leggja opp.
* 21. mai 2007 blei han tildelt St. Hallvardmedaljen «for å ha representert Norge og Oslo på en fremragende måte». 
* I høve med TV-aksjonen på NRK 21. oktober 2007 blei Aamodt utnemnd til UNICEF-ambassadør.

## Bakgrunnsstoff

*Kjetil André Aamodt i olympedia.org
Kari Traa

**Kari Traa** () er ein norsk fristilalpinist. Ho byrja med skikøyring allereie som treåring, og med fristil som sekstenåring. Traa vann sitt fyrste internasjonale skirenn i 1997, og har sida den gong vorte olympisk meister, vunne den totale verdscupen fleire gonger og vunne fleire NM-titlar.

Traa fekk nasjonal merksemd i 2001 då ho stilte opp nesten naken til ein biletserie i bladet Ultrasport under tittelen «Uten en Traa».

Traa har òg sin eigen kleskolleksjon med fargerike sportsklede. Ho starta bedrifta Kari Traa AS i 2002, og spesialiserte seg då på huer. Etter kvart omfatta kolleksjonen hennar òg T-skjorter, genserar, jakker og bukser.

Kari Traa vart kåra til Årets nynorskbrukar i 2006. I 2008 fekk ho Nynorsk næringslivspris.

Saman med Egor Filipenko kom Kari til finalen i TV 2 si tevling *Skal vi danse* i 2011.

## Merittar
* OL i Torino 2006 - Sølvmedalje (singelkøyring)
* VM i Ruka, Finland 2005 - Sølvmedalje (parallellkøyring)
* VM i Deer Valley, USA 2003 - Gullmedalje (parallellkøyring)
* VM i Deer Valley, USA 2003 - Gullmedalje (singelkøyring)
* OL i Salt Lake City 2002 - Gullmedalje (singelkøyring)
* VM i Whistler, Canada 2001 - Gullmedalje (parallellkøyring)
* VM i Whistler, Canada 2001 - Gullmedalje (singelkøyring)
* VM i Meiringen, Sveits 1999 - Sølvmedalje (parallellkøyring)
* VM i Meiringen, Sveits 1999 - Sølvmedalje (singelkøyring)
* OL i Nagano 1998 - Bronsemedalje (singelkøyring)

Ho har òg vunne verdscupen i fristil totalt 3 år, og har til saman 33 fyrsteplassar i verdscuprenn. I tillegg har ho teke heim 8 noregsmeisterskap.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*

*
Kurdisk

**Kurdisk** er eit nordvest-iransk språk eller eit dialektkontinuum i den indoeuropeiske språkfamilien. Det vert tala av kurdarar, fyrst og fremst snakka i delar av Iran, Irak, Syria og Tyrkia. Det området der kurdisk er det hovudsaklege språket vert kalla Kurdistan, men ettersom språkområdet er delt mellom ulike land finst det ikkje noko fastlagt kurdisk standardspråk.
Dei viktigaste regionale standardane er det nordlege kurmanji og sorani som blir tala lengre aust og sør. I tillegg utgjer zaza-goranispråk som zazaisk ei tydeleg eiga gruppe.

Nord og vest i Kurdistan vert kurdisk skrive med latinske bokstavar. Sør, aust og sentralt i Kurdistan vert ei modifisert form av arabisk skrift nytta.

## Kjelder
Tidsskrift

**Tidsskrift** er eit skrift eller blad som kjem ut med jamne mellomrom. Eit tidsskrift inneheld gjerne artiklar som handlar om eit meir eller mindre avgrensa emne. 
Ei avis kjem i regelen ut oftare enn eit tidsskrift. Som synonym for *tidsskrift* som kjem regelbunde, vert ofte periodika nytta (fleirtal av **periodikum**). Om eit tidsskrift kjem ei gong til året, vert det ofte kalla årbok. Tidsskrifter kan òg verta kalla *magasin* og omtalast som *[[vekeblad]]* og *[[månadsblad]]*, etter kor ofte dei kjem ut. 

Eit tidsskrift kan verta utgjeve som eit medlemsblad, sendt til folk som er medlem av ei foreining eller ei interessegruppe. Andre tidsskrift kan ein tinga eller kjøpa i laussal.

Det første danske-norske tidsskriftet var *[[Nye Tidender om Lærde Sager]]*, som byrja å koma ut i 1720. 

Eit tidsskrift kan identifiserast eintydig ved hjelp av ISSN-nummeret.

## Bakgrunnsstoff
Tinghaug i Klepp

**Tinghaug** er det høgaste punktet på Låg-Jæren med ei høgd på 102 moh. Namnet viser til at haugen har vore nytta som tingstad.
I området er det funne mange fornminne. Tinghaug ligg i Klepp kommune, like ved grensa til Time kommune. 
Stadnamn med gudenamnet Frøy finst det mange av nær ved, som til dømes Frøyland og Frøylandsvatnet. 

Ved Tinghaug finst det fleire gravhaugar: Krosshaug, Grønhaug og Dysjane. På sørvestsida av haugen har ein funne 16 såkalla gullgubbar, rituelle gullbrikker.

Tinghaug er den høgaste toppen på Tu. Frå toppen kan ein sjå ned til Bryne, Kleppe, havet og fjella. På Tinghaug er det òg tre små bunkerar som blei brukte under den 2. verdskrigen. Det er laga ein song om Tu som nemner «Tinghaug som eit utsiktspunkt».

## Kjelder

* Tinghaug, Krosshaug og Dysjanewww.olavsrosa.no 

## Bakgrunnsstoff
*Tinghaugrunden. Turforslag ved ut.no
Lasse Kjus

**Lasse Kjus** () er ein norsk alpinist med fleire store triumfar fra internasjonale meisterskap.

Den første store sigeren sikra Kjus i kombinasjonen under OL 1994 på Lillehammer. Under VM i alpint 1999 i Vail vann han gull i storslalåm og super-G. Han har òg vunne verdscupen samanlagt to gonger, i sesongane 1995/1996 og 1998/1999. I 1999 vart Kjus tildelt Aftenpostens Gullmedalje.

Totalt har Kjus vunne femten medaljar i internasjonale meisterskap (VM/OL) (tre gull, åtte sølv og fire bronse).

Han la opp som alpinist i 2006.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Hans Petter Buraas

**Hans Petter Buraas** () er ein norsk alpinist.

Under OL 1998 i Nagano tok han gull i slalåm. Buraas har køyrt 10 sesongar i Verdscupen i alpint (per&nbsp;2005), og står så langt med éin rennsiger.

Kallenamnet hans er «Burre».

## Bakgrunnsstoff
*Offisielle nettsider
Aksel Lund Svindal

**Aksel Lund Svindal** () er ein norsk alpinist frå Kjeller som vart olympisk meister i utforrenn under Vinter-OL 2018.

Han slo i gjennom i 2003, då han mellom anna vann to NM-gull. Han deltok i VM i St. Moritz, og oppnådde ein 5. plass i storslalåm som det beste resultat sitt. Dette året fekk han òg den første pallplasseringa si i eit verdscuprenn, med 2. plass i kombinasjonen i Kitzbühel.

I VM i Bormio i Italia i 2005 deltok han i alle dei fem øvingane. Med sølv i kombinasjonen vart han den einaste nordmannen som tok medalje i meisterskapen.

27. november 2005 tok han den første verdscupsigeren sin i super-G i Lake Louise.

Han vann den totale verdscupen i sesongen 2006/2007 etter ein spennande duell mot Benjamin Raich, avgjort på siste dagen i sesongen. Etter sesongen vart han tildelt Sportsjournalistenes statuett som «Årets idrettsnamn» i Noreg og Aftenpostens Gullmedalje for årets idrettsbragd.

Den 27. november 2007 fall han stygt under utfortrening i Beaver Creek i Colorado i USA. Svindal brekte nasen og fekk kutt i ansiktet og skade i setemuskulaturen. Han vart operert på sjukehuset i Vail straks etter fallet. Det var uvisst kor lenge Svindal måtte halde seg borte frå trening og konkurransar

Han deltok i den fyrste konkurransen etter fallet i storslalåm under verdscupopninga i Sölden den 26. oktober 2008 og kom på 13. plass. 5. desember 2008 vann han det fyrste verdscuprennet sitt etter fallet, noko som stadfesta at han var på veg tilbake. Han vann utforrennet i Beaver Creak, på same stad som han fall. Dagen etter vann han også Super-G.

På Idrettsgallaen 2008 5. januar fekk han prisane «Årets mannlege Idrettsutøver 2007» og «Utøvernes pris». På same prisutdeling i 2009 blei han kåra til «Årets forbilde», mykje grunna motet og innsatsen hans for å kome seg att etter skaden i Beaver Creek.

## Merittar
### VM
I VM i alpint 2005 i Bormio i Italia i 2005 deltok han i alle dei fem øvingane. Som einaste nordmann tok han medalje i meisterskapen, med sølv i kombinasjonen. I VM i Åre 2007 vart han historisk ved å bli første norske verdsmeister i utfor.

* 2009 Val-d'Isère: Gull i superkombinasjon
* 2009 Val d'Isère: Bronse i super-G
* 2007 Åre: Gull i storslalåm
* 2007 Åre: Gull i utfor
* 2005 Bormio: Sølv i kombinasjonen

### Verdscup
Aksel Lund Svindal vann den totale verdscupen i alpint 2006/2007 og 2008/2009. I sesongen 2006/2007 vann han òg storslalåm- og kombinasjoncupane, medan han i 2008/2009 vann super-G-cupen.

I sesongen 2005/2006 vann han Super-G-cupen, med berre to poeng meir enn Hermann Maier. Same året vart han nr. 2 samanlagd i den totale verdscupen. Per 2009 har han 12 enkeltsigrar i verdscuprenn:

### NM
Dei to første NM-gulla sine tok han i 2003. I 2006 vart han første nordmann med gull i alle disiplinane i eit NM.

* 2003: Gull i slalåm, gull i storslalåm
* 2004: Gull i slalåm, gull i super-G, sølv i storslalåm
* 2005: Gull i storslalåm, bronse i slalåm
* 2006: Gull i utfor, gull i super-G, gull i storslalåm, gull i slalåm, gull i kombinasjonen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Aksel Lund Svindal i olympedia.org
Lasse Sætre

**Lasse Sætre** () i Oslo) er ein norsk skøyteløpar. Sætre voks opp i Nord-Odal og går for Sand IF.

Lasse Sætre er ein utprega langdistanseløpar med 10&nbsp;000 meter som spesialdistanse. Under OL 2002 i Salt Lake City fekk han bronse på 10&nbsp;000 meter, etter nederlendarane Jochem Uytdehaage og Gianni Romme. Året etter fekk han bronse på den same distansen under VM enkeltdistansar, og i desember 2005 vart han første nordmann til å gå 10&nbsp;000 meter under 13 minutt.

Han vart noregsmeister på skøyter i 1998, og har 5 NM-titlar på 5000 og 10&nbsp;000 m.

## Bakgrunnsstoff
*NorSkate - Sætre si heimeside
*Om Lasse Sætre på Skate Results.com
Øystein Grødum

**Øystein Grødum** () er ein norsk skøyteløpar. Han representerer Arendal Skøiteklubb.

I 2004 vart han nr. 5 på 10&nbsp;000 m i VM enkeltdistansar, og sesongen etter var han nærast uslåeleg i verdscupen på dei lengste distansane. Han var favoritt på 5000 m og særleg på 10&nbsp;000 m før VM i Inzell i 2005, men vart sjuk og stilte ikkje til start. I 2005 tok han ein 8. plass samanlagt både i EM og VM. 

Grødum vart noregsmeister på 10&nbsp;000 m i 2001 og på 5000 m i 2005. 

## Bakgrunnsstoff
*Om Øystein Grødum på SkateResults.com
Eskil Ervik

**Eskil Ervik** () er ein norsk skøyteløpar. Han representerer Hamar Idrettslag.

Dei fremste meisterskapsplasseringane hans er bronse i allround-VM på Hamar i 1999, og sølv i EM på same banen i 2000.

Under landslagstrener Peter Mueller si leiing ser Ervik ut til å ha fått ein ny vår som skøyteløpar - 15. oktober 2005 sette han ny utandørs verdsrekord på 3000 meter med tida 3.44,90 i Inzell, mens han 13. november sette ny verdsrekord på 5000 meter med 6.12,19 i Calgary. Rekorden vart likevel slått av Chad Hedrick i paret etter. Ervik var i dette løpet den første i verda som gjennomførte ein 5000 m med alle rundetidene under 30.0.

I EM på Hamar i 2006 vart Ervik igjen nr. 2 - etter italienaren Enrico Fabris.

På 2000-talet har Ervik vore den leiande allroundløparen i Noreg. Han tok 5 NM-titlar på rad mellom 2000 og 2004, og vart på nytt meister i 2006. Han har òg eitt noregsmeisterskap på 1500 m og eitt på 5000 m. 

## Bakgrunnsstoff
*Om Eskil Ervik på SkateResults.com
Tore Ruud Hofstad

**Tore Ruud Hofstad** () er ein tidlegare norsk langrennsløpar frå Hurdal som representerer Lillehammer Skiklub.

Under VM 2003 i Val di Fiemme var han med på det norske laget som tok gull på stafetten, og han fekk i tillegg sølvmedalje i jaktstarten. 

I  Oberstdorf to år seinare, under VM 2005, var han igjen med på å vinne gull på 4x10 km stafett. Han vann òg gull i sprintstafetten saman med makkeren Tor Arne Hetland. I tillegg fekk Hofstad ein individuell bronsemedalje på 15 km fristil. 

Han tok den første individuelle verdscupsigeren sin 27. november 2005 i Kuusamo i Finland.
I 2010 la han opp som skiløpar etter å ha vore mykje plaga med sjukdom og skadar.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2000: Nr 17 på 10 km på Vang
*Ski-NM 2001: Nr 11 på 30 km i Steinkjer
*Ski-NM 2002: Bronsemedalje i sprint på Vang
*Ski-NM 2003: Bronsemedalje på 30 km i Molde
*Ski-NM 2004: Sølvmedalje på 30 km på Bardufoss
*Ski-NM 2005: Gullmedalje på 15 km på Lillehammer
*Ski-NM 2006: Sølv i 3 x 10 km stafett med Lillehammer SK, nr 5 i sprint
*Ski-NM 2007: Sølvmedalje på 15 km i Meråker
*Ski-NM 2008: -
*Ski-NM 2009: Gullmedalje i 3 x 10 km stafett med Lillehammer SK

## Bakgrunnsstoff

* Tore Ruud Hofstad i olympedia.org
* VG, 24.11.07: Ruuf Hofstad skjønner ikke favorittstempelet.
* Adressa, 07.07.10: Ruud Hofstad legger opp
Kalle Palander

**Kalle Palander** () er ein finsk alpinist. Han vart verdsmeister i slalåm i 1999, og i 2003 vann han verdscupen i slalåm. Palander er Finlands mest suksessrike mannlege alpinist. Han representerte lenge Ounasvaaran hiihtoseura, men melde overgang til Ruka Slalom i oktober 2005.

## Plasseringar
Beste plassering i verdscupen totalt 4. (02-03)

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad 
*
Pål Trulsen

**Pål Trulsen** () er ein norsk curlingspelar frå Oslo. 

## Karriere
Pål Trulsen deltok i OL 1992 i Albertville, der curling var demonstrasjonsgrein. Her tok det norske laget sølvmedaljar, etter å ha tapa for Sveits i finalen. Etter fire skuffande VM-turneringar i 1993, 1997, 1999 og 2000 tok Trulsen VM-bronse i 2001. Eit år seiare vart Trulsen verdsberømt da Noreg tok gullmedaljen ved å slå Canada i finalen i Salt Lake City-OL.

Etter OL-gullet tok Trulsen sølv i VM 2002 og bronse i 2003. I 2005 vann Trulsen EM-finalen mot Sverige. Dette var det første norske EM-gullet i curling sidan 1993. I Torino-OL i 2006, kom Trulsen og laget hans på femte plass.

## Bakgrunnsstoff
*
Dordi Nordby

**Dordi Agathe Nordby** () er ein norsk høgrehendt curlingspelar frå Snarøya. Nordby har vunne ei mengde medaljar i internasjonale konkurransar gjennom ein karriere som spenner over tre tiår, inkludert to VM-gull og to EM-gull.

## Karriere
Etter å ha debutert internasjonalt for Noreg så tidleg som i 1981, tok laget hennar ein (uoffisiell) bronsemedalje da curling var oppvisningsgrein under OL i Calgary i 1988. Ho vann den første VM-medaljen sin i 1989, ved å vera tredje spelar i det norske sølvlaget. Som skip i laget i 1990 og 1991 leidde ho Noreg til gullmedaljar.

Sidan da har ho som skip leidd det norske laget til jamnt over gode resultat; bronsemedaljar i meisterskap i 1993, 1995, 1996, 2000 og 2002, og sølv i 1997. Ho har likevel så langt til gode å vinne ein ekte olympisk medalje for Noreg, etter ein femteplass i Nagano i 1998, sjuandeplass i Salt Lake City i 2002 og fjerdeplass i Torino i 2006.

Nordby møtte problem da den internasjonale karrieren til Hanne Woods brått måtte ta slutt etter ein langvarig kneskade. Den lovande junioren Linn Githmark vart vald ut til å vera tredjespelar på det norske laget i Curling-VM 2004, og denne endringa var suksessfull ettersom som Noreg tok med seg eit sølv, etterfølgt av ein bronse i 2005. Githmark var likevel ikkje med på laget til Nordby lenge.

Etter ein skuffande europameisterskap i 2006, der Noreg ikkje vart kvalifisert til verdsmeisterskapen i 2007, la Nordby opp som spelar i januar 2007.

I 2003 vart ho tildelt Frances Brodie Award. Dette er ei utmerking som blir gjeven til den spelaren som har vist den beste lagånda gjennom meisterskapen, vald ut gjennom røysting blant alle spelarane. Nordby tek alltid med seg ein termos med kaffi til kampane ho speler. Ho var tidlegare kjederøykar, men har sagt at ho slutta å røykje etter 25 år.

Dordi Nordby arbeider i dag som dagleg leiar ved Snarøya Curlinghall.

## Medspelarar
*Marianne Haslum (tredje)
*Marianne Rørvik (andre)
*Camilla Holth (leiar) 
*Charlotte Hovring (alternerande)

## Kjelder
;Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*
Snøbrett

**Snøbrett**, etter engelsk *snowboard*, er ein vinteridrett med opphav i bølgjesurfing. Med ei rundt halvannan meter lang, 30 cm brei plate festa til føtene, renn ein ned bakkar utan stavar. Ein kan tevla om å gjera dette så raskt eller så imponerande som mogleg, men som med dei andre vinteridrettane driv mange med snøbrettkøyring fordi det er morosamt.

Snøbrett eignar seg godt til å køyra i laussnø utanfor hovudbakken. Bretta er lettare å styra i laussnø enn to ski, og breidda på brettet gjer at den som køyrer ikkje søkk så djupt. Ein køyrer ofte òg snøbrett i særskilde bakkar med hopp, rekkverk, benker og halfpipe der ein kan gjera ulike triks.

## Historie
Det var surfarar frå California som sette i gang idretten då dei tok surfebretta sine til fjellet om vinteren. Sidan byrjinga ved slutten av 60-talet har utviklinga gått raskt, og i dag blir det selt over 500&nbsp;000 snøbrett årleg på verdsbasis. Til Noreg kom idretten på slutten av 70-talet, og i byrjinga av 80-åra utvikla sporten seg rundt eit miljø på Tryvann. Anders Wittussen starta allereie i 1982 med norsk produksjon av snøbrett under merkenamnet «Utopia». Norges snowboardforbund (NSBF) blei oppretta i 1987.

Snøbrett blei innført som ei grein i OL i Nagano i 1998.

## Disiplinar
På snøbrett kan ein tevla innan
* slopestyle
* quarterpipe
* halfpipe
* parallellslalåm 
* storslalåm
* snowboardcross

## Norske kjente snøbrettkøyrarar
* Daniel Franck
* Espen Arvesen
* Kim Christiansen
* Stine Brun Kjeldås
* Kjersti Buaas
* Terje Håkonsen
* Jan Petter Solberg
* Stian Solberg
* Daniel Ek
* Mats Johnsson
* Frode Skarbøe
* Eirik Haugo
* Mikkel Bang
* Fredrik Austbø
* Torstein Horgmo
* Andreas Ygre Wiig

## Bakgrunnsstoff

### Kjelder
* Bokmålswikipedia
* Svensk Wikipedia
Daniel Franck

**Daniel Franck** () er ein norsk snøbrettkøyrar frå Gjerdrum i Akershus. Franck tok sølv i OL i Nagano, men gjorde det ikkje like bra i OL fire år seinare. I 1999 vann Franck både EM- og VM-gull i half-pipe. Han var med i den norske troppen til OL 2006, men måtte trekka seg på grunn av problem med ein kneskade.

## Bakgrunnsstoff
*
Kim Christiansen

**Kim Andre Christiansen** () er ein norsk snøbrettkøyrar. Han vann verdscuprennet i snøbrett i Innrichen i 1998 og fekk gull i snøbrettverdsmeisterskapen i Madonna di Campiglio i 2001. 

I 2005 vann Christiansen idrettsstipendet til Buskerud fylkeskommune. I 2005 fekk han bronsemedalje i VM i Whistler Mountain. Han har 2 kongepokalar i halfpipe og vunne 1 nordisk meisterskap. Christiansen har delteke i 3 vinter-OL: Nagano i 1998, Salt Lake City i 2002 og Torino i 2006. '

## Kjelder
* Denne artikkelen byggjer på «Kim Christiansen» frå , den 21. september 2009.
* Buskerud fylkeskommunes idrettsstipend 2005.
* VG: Kim 64% invalid ...men i lørdag vant Kim VM-gull.
Kvartær

**Kvartærtida** eller berre **kvartær** har vore ei nemning på dei siste om lag 2 millonar åra i tidsrekninga vår, rekna etter geologisk tidsskala. I 2004 avgjorde International Commission on Stratigraphy at inndelinga av jordas nytid (kenozoikum) i tertiær og kvartær skulle erstattast med inndelinga paleogen og neogen. Dette er derimot omstridd og fleire geologar har sagt seg ueinige i avgjersla om den nye inndelinga.

Pleistocen og holocen inngår no som to av fire geologiske epokar i neogen. Grunnen til å slutta med kvartær som periode, er at starttidspunktet ikkje kunne definerast klart. Den klimatiske desisjonen lét seg ikkje sameina med grensene for dei stratigrafisk definerte epokane. Tida var fyrst og fremst prega av stadig nye, store nedisingar på den nordlege halvkula, og framvoksteren av den moderne mennesket.

Grensa mellom tertiær og kvartær har vore noko ulikt plassert, men er ofte blitt sett til 2,5&nbsp;millionar&nbsp;år før notida. På den tida fann dei første istidene stad, med store kontinentale isskjold på mildare breiddegrader (45°–70°N). Temperaturen i verdshava sokk, og det skjedde store endringar i både marine og kontinentale økosystem. 

Kvartærtida har vore prega av ei rekke istider (30–40) med mellomliggjande mellomistider. Avstanden mellom istidene har gjennomsnittleg vore ca. 100&nbsp;000&nbsp;år. Sidan jorda har vore ein isfri planet gjennom det meste av historia si, har kvartærtida vore ein særskild tilstand.

Kvartærgeologi er namnet på faget som studerer prosessane som forma jordoverflata under kvartærtida.

## Kjelder
Kjersti Buaas

**Kjersti Østgaard Buaas** () er ein norsk snøbrettkøyrar frå Trondheim. Ho tok bronsemedalje i halfpipe i Vinter-OL 2006 i Torino. Under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City kom Buaas på fjerdeplass.

## Bakgrunnsstoff
* Snøbrettforbundet
* Roxy snøbrett  (engelsk)
* Kjersti Buaas  – Olympisk statistikk hos sports-reference.com
Vartislav VII av Pommern

**Vartislav VII** var hertug av Pommern, gift med Maria av Mecklenburg. 

Dei hadde to barn:
# Erik X av Pommern (1382&ndash;1459), konge av Sverige 1396-1439.
# Katarina av Pommern (1390&ndash;1426)
Hinduhøgtider

Talet på **[[hinduismen|hindu]][[høgtid]]er** er stort og ukjend. Det finst små høgtider som blir feira i ein enkelt landsby og store høgtider som blir markerte i heile den hinduiske verda. Dei gamle og sprikande tradisjonane bak hinduismen kan vera ein grunn; ein annan at hindukalenderen ikkje har kviledagar slik den jødiske, kristne og muslimske har. Dei mange høgtidene blir ein annan måte å skapa avbrekk i kvardagen på for hinduane.

Dei fleste større høgtidene finn stad mellom august og desember. Nokre høgtider blir ikkje feira kvart år, men sjeldnare, til dømes kvart tolvte år (*[[Kumbh mela]]*).

## Årsaker

Høgtidene kan markera mytologiske eller daglegdagse hendingar, ofte begge delar. Dei kan til dømes minnast korleis ein *[[asura]]* (demon) blei overvunnen, eller vera ei årleg markering av innhaustinga. Årsgangen blir markert med nyttårsfeiringar og mindre festar til visse tider, til dømes ved nymåne, fullmåne, eller ganske enkelt byrjinga av ein ny månad.

Viktige livshendingar, som bryllaup, svangerskap, fødslar og overgangsrituale er private høgtider som blir grundig feira innan ein familie eller eit landsbyfellesskap.

## Feiring

Den religiøse markeringa av ei høgtid inneber som regel ein større eller mindre *[[podja]]*. Denne kan føregå heime ved eit husalter eller i større stil i eit tempel. Tenning av lys og utdeling av signande vatn, mat, blomar eller fargestoff er gjerne del av dette begge stader. Opptog høyrer med til mange høgtider.

Før feiringa tek til vil ein vaska seg og ofte ta på nye klede. God mat og musikk kan òg vera viktige delar av ei høgtideleg markering. 

## Oversyn
Dette er nokre hinduhøgtider, grovsorterte etter tidspunkt. Dei viktigaste har oransje bakgrunn.



## Bakgrunnsstoff
* Hindu Holidays 2013
* Hindu Festivals Calendar 2013
Lauvmeis

**Lauvmeis** eller **hampemeis** (*Poecile palustris*, tidlegare *Parus palustris*) er ein fugleart i meisefamilien. Ho er ein av dei mest vanlege fuglane å sjå på fuglebretta. Lauvmeisa liknar mykje på granmeisa, men dei har ulik song og ein kan sjå skilnader på utsjånaden òg.

Lauvmeisa er utbreidd i to store åtskilde utbreiingsområde, på kvar si side (vest og aust) av Eurasia. Det vestre området omfattar det meste av Europa og område austover til det sentrale Ural i Russland, medan den austlege utbreiinga omfattar dei austre sentrale delane av Sentral- og Aust-Asia. Den vestlege populasjonen finst over store deler av Europa, så langt nord som til midtre Skandinavia og aust til Tyrkia, Georgia og i Russland til området vest for Ural. Den austlege finst frå Altai austover gjennom nordre Mongolia, Tibet og nordaustre Kina til Sakhalin og Japan, og sørover frå nordaustre Kina til Korea.

Lauvmeisa er ein standfugl som likar seg i lauv og blandingskog, og i parkar og hagar. I Noreg er ho vanleg i lågare lende nord til Trøndelag. Fuglen hekkar meir spreidd i Nordland.

Ho er på storleik med ei blåmeis, det vil seie 11–12&nbsp;cm, og ho veg ikkje meir enn 11 gram.

Lauvmeiser opptrer oftast parvis. Lauvmeisa et for det meste ugrasfrø, insekt, edderkoppar og tistelfrø. Ofte samlar ho frø som ho gøymer og har til vintermat. Kring april-juni legg hoa 7-9 kvite, raudflekkete egg. Meisene startar ikkje ruginga før alle egga er lagde. Hoa rugar i 12-14 dagar og ungane forlet reiret etter 16-21 dagar.

Reiret til lauvmeisa er bygt av mose, hår og ull og ligg som regel i naturlege holrom i tre eller i fugleholkar.

## Bakgrunnsstoff
Óscar Arias Sánchez

**Óscar Rafael de Jesús Arias Sánchez** () er ein kostarikansk politikar som representerer Partido Liberación Nacional (PLN). Han var president i Costa Rica frå 1986 til 1990, og vart i 2006 attvald til denne stillinga, som han hadde fram til 2010. I 1987 fekk han Nobels fredspris for innsatsen sin for å få slutt på borgarkrigane som herja i fleire land i Sentral-Amerika på den tida.
Albrecht Dürer

**Albrecht Dürer** () var ein tysk målar, teiknar og grafikar frå Nürnberg. Han vert rekna som den fremste biletkunstnaren i det tyske rike under reformasjonen.

## Bakgrunnsstoff

* Albrecht Dürer - Alte Pinakothek München 
* Albrecht Dürer - Dürers Melancholie mit den Augen eines Russen
* Omfattende galleri
* Art Gallery - Albrecht Dürer

## Galleri

Duerer01.jpg|Sjølvportrett
Durer_Young_Hare.jpg|*Hare* (*Hase*) (Wien, Albertina), 1502
Albrecht_Dürer_-_Adam_and_Eve_(Prado)_2.jpg|*Adam og Eva*, 1507
Dürer_Melancholia_I.jpg|*Melankolia I* (1514)


## Bakgrunnsstoff
Fredrik Austbø

**Fredrik Berggraf Austbø** () er ein norsk snøbrett- og skateboardkøyrar frå Tasta i Stavanger. Han deltok under Vinter-OL 2006 i Torino, og vart som syttenåring den yngste norske utøvaren i ei individuell idrettsgrein sidan Sonja Henie. Han var teken ut til å vere med på grunnlag av sterke resultat i verdscupen.

## Karriere
Austbø tok til å stå på snøbrett då han var ti, og viste seg raskt å ha talent både for dette og for skating. Han har sidan markert seg i fleire tevlingar og kåringar, mellom anna er han blitt norgesmeister fleire gonger (både i streetpark og bowl), var «Skater of the year» i Europa i 2004, og kom to gonger på fjerdeplass under verdscupen i Sveits i 2006.

I OL i Torino i 2006 deltok han i halfpipe. Men veka før hadde korsbandet i det høgre kneet hans vorte øydelagt, så han hadde store smerter under konkurransen. Vinteren 2008 rauk også korsbandet i det venstre kneet, og han vart operert i april det året. Det neste store målet for Austbø er OL i Vancouver i 2010.

Fredrik Austbø har gått på Norges Toppidrettgymnas på Geilo. Han har vore profesjonell snøbrettkøyrar sidan 2004 og er sponsa av Libtech, Etnies, 32, Quiksilver og Turf.

## Kjelder

* «Fredrik Austbø klar for OL » av Håkon Fossmark og NTB i *[[Stavanger Aftenblad]]* (25.01.2006)
* «Austbø på tv-skjermen » av Erik Damsgaard på friflyt.no (25.02.2005)
* groms.tv 
* parkguide.no 

## Litteratur
* Knut Olav Åmås [red.]: «Austbø, Fredrik» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
24SevenOffice

**24SevenOffice** er eit norsk IT-firma med hovudkontor i hovudkontor i Oslo og andre kontor i Sverige, Danmark og USA. 

## Firmahistorie
24SevenOffice vart starta i 1997 i Porsgrunn av Stian Rustad. Selskapet heitte tidlegare kontorplassen.no men skifta i februar 2005 namn til 24SevenOffice.

Selskapet har opplevd betydeleg vekst, inkludert børsnotering i 2007, og senere privatisering i 2013. Selskapet har også vunne kundar som leiande revisjonsselskap, inkludert PwC og KPMG.

## Produkt
24SevenOffice tilbyr eit komplett web-basert ERP-system, som inkluderer modular for CRM, rekneskap, fakturering, timeregistering, prosjektstyring med meir.

24SevenOffice har vunne fleire prisar, inkludert «*Seal of Excellence*» på CeBIT og «Årets Produkt 2005» i *Kapital*.

## Konkurrentar
24SevenOffice konkurrerer med både internasjonale og nasjonale selskap. Dei viktigaste konkurrentane inkluderer NetSuite, Fortnox, Tripletex og tradisjonelle norske aktørar som Mamut og Visma.

## Modular
* Fakturering
* Rekneskap
* Salsstøttesystem (CRM)
* Lønn
* Timeregistrering
* Fil-/dokumenthandsamar
* E-post
* Prosjektstyring
* Kalender
* Publisering
* Netthandel

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 24SevenOffice si vevside
* Test av 24SevenOffice i PCWorld
Rufiyah

**Rufiyah** eller **rufiyaa** er mynteininga på Maldivane. Ein rufiyah er lik 100 laari. Valutakoden til rufiyah er MVR.

Namnet *rufiyah* heng saman med rupi (indisk mynteining) og kjem frå eit ord som har primærtydinga ‘sølv’. I Skandinavia har vi ein parallell til ordet i romani *rubb* (‘sølv’).
Moldavia

**Moldavia** (offisielt *Moldova*) er ein historisk region og eit tidlegare fyrstedøme i Aust-Europa, som ligg mellom Aust-Karpatane og elva Dnestr. Han var i starten ein sjølvstendig og seinare autonom stat som eksisterte frå 1300-talet til 1859, då han vart slått saman med Valakia, og danna grunnlaget for den moderne staten Romania. Staten inkluderte i periodar områda Bessarabia (med Budjak) og heile Bukovina. Den vestlege delen av Moldavia er i dag ein del av Romania, medan den austlege delen høyrer til den sjølvstendige staten Moldova, og den nordlege og søraustlege delen av regionen høyrer til Ukraina.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moldavia|Moldavia]]» frå , den 7. juli 2008.*
Georgi Părvanov

**Georgi Sedeftsjov Părvanov** () er ein bulgarsk politikar som var presidenten i Bulgaria frå 22. januar 2002 til 2012. Părvanov har vore medlem i Bălgarska Socialističeska Partija (det bulgarske sosialistpartiet) sidan 1981. Han har eksamen i historie frå universitetet i Sofia.

I høve med ei statsvitjing i 2006 vart Părvanov tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.

## Bakgrunnsstoff
* Den offisielle heimesida til presidenten i Bulgaria
Nationen

***Nationen*** er ei landsdekkande avis med daglege utgjevingar som omtalar seg som «distriktenes næringsavis».

Hovudkontoret til Nationen ligg på Grønland på austkanten i Oslo. Avisa har avdelingskontor i Trondheim i tillegg til medarbeidarar og frilansarar over store delar av landet.

Nationen er ei fri og uavhengig dagsavis med uttalt formål å ta vare på «bygdefolkets og distriktas økonomiske, sosiale og kulturelle interesser». Prioriterte stoffområde for avisa er næringsliv, landbruk, politikk, samferdsel og EU. Avisa hadde fram til 1980-talet ei tilknytning til Senterpartiet, men har etter den tid vore politisk uavhengig. 

Nettavisa til Nationen, www.nationen.no, har over 350.000 unike brukarar i månaden. Papiravisa til Nationen er den 11. mest leste i Noreg og Nationen er ei av svært få aviser som reelt sett er riksdekkande i form av å ha abonnentar i omtrent alle kommunar i heile landet.

Sjefredaktør er Irene Halvorsen. Ho har vore sjefredaktør sidan 2016.

Mediehuset AS Nationen er 100 % eigd av Tun Media. Dei største eigarane i Tun Media er Amedia (66,9%), Norges Bondelag (24,8%) og AS Nord Trøndelag (8%) etter at Tine, Nortura, Felleskjøpet Agri og Landkreditt selde seg ut i 2021.

## Historie
Nationen vart grunnlagd i 1918.

## Opplagstal
Netto opplagstal frå Mediebedriftenes Landsforening:

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nationen  ved Medieregisteret.no
Abugida

Ein **abugida** er eit skrivesystem bygd opp av teikn som står for ein konsonant med ein innebygd vokallyd. Ein abugida kan til dømes ha ein «ka» i staden for k. Desse teikna kan så omformast til å ha andre vokalar eller til ikkje å ha vokalar ved hjelp av diakritiske teikn.

Namnet «abugida» er på same måte som «alfabet» avleia av dei første teikna i eit skriftsystem, i dette tilfellet etiopisk geez-skrift.
Det blei føreslått som nemning av Peter T. Daniels i 1990.

## Døme på abugidasysstem
Brahmiskrift har gjeve opphav til fleire abugidaer i Tibet og Sør- og Søraust-India. Ein finn også døme i semittisk etiopisk skrift og i kanadisk stavingsskrift.

;Einskilddøme
* Devanagari, brukt til å skriva mellom anna hindi, marathi, nepali og sanskrit
* Gurmukhi, brukt til å skriva panjabi
* Fidel, brukt til å skriva mellom anna geez, amharisk og tigrinja.

## Kjelder
Frankarar

**Frankarar** er ei nemning på fleire germanske stammar som til dømes sugambrarar, saliarar og ripuariarar. 

Dei kom frå eit område kring Rhinen i starten av vår tidsrekning og utvida landområdet sitt i kring tusen år, framfor alt under dei merovingiske og karolingiske kongeættene, maktområdet sitt til det omfatta store delar av Europa. 

Namnet «frankar» har gjeve Frankrike det norske namnet sitt og tydde 'fri' på frankisk, men denne fridomen omfatta ikkje dei kvinnene og slavane som dei frie frankarane førte med seg. Som nemning på folkegruppa inneber ordet truleg «ikkje underlagt andre» (til dømes romarane). Ordet Frank har overlevd som mannsnamn og kongenamn, og på engelsk er ordet synonymt med 'likefram' eller 'ærleg'. Ordet har soleis fleire tydingar. Den næraste ætlingen av det frankiske språket er rekna å vera nederlandsk i dag.

Namnet kan også skrive seg frå eit slag breidblada kastespjut, eller kanskje frå ei stridøks som var typisk for frankiske krigarar, som var kalla *[[fransisca]]*. Den største kongen deira heitte Joar.

Frankarane skilde seg frå andre germanarar på to viktige område. 
# Dei slapp aldri kontakten med det opphavlege området sitt, men breidde seg ut snarare enn å vandre til nye område. 
# Dei vart katolikkar i motsetnad til dei fleste andre germanske stammane, som var tilhengjarar av den arianske kristendommen. I Roma og i den katolske kyrkja brukte ein å kalle Frankrike for «Roms eldste søster».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Franker|Franker]]» frå ,  den 10. februar 2006.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Vebjørn Selbekk

**Vebjørn Selbekk** () er ein norsk journalist og redaktør i den norske avisa *[[Dagen]]*. Selbekk har også gitt ut fleire bøker. 

Tidlegare sat Selbekk som redaktør i avisa *[[Magazinet]]*, som gjekk saman med Dagen i 2007.
I januar og februar 2006 vart Selbekk og Magazinet utsett for protestar etter å ha sett på prent karikaturteikningar av profeten Muhammed. Mellom anna mottok han trugsmål om å verta drepen.

I 2015 fekk Selbekk Fritt Ords honnør saman med Flemming Rose.

## Bibliografi
* 2001 - *Jødehat på norsk.* ISBN 82-7341-936-3
* 2006 - *Truet av islamister*, om begivenhetene rundt trykkingen av Muhammed-karikaturene. ISBN 82-476-0332-2
* 2007 - *[[T.B. Barratt]] – forfulgt og etterfulgt.* ISBN 978-82-302-0422-1
* 2013 - *Korset & davidsstjernen : Norge, jødene og Israel - fra 1814 til i dag* ISBN 9788247604298 
* 2016 - *Fryktens makt* ISBN 9788203295812

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Selbekk beklager dypt www.nrk.no
* Har mottatt 20 drapstrusler www.vg.no
Andre mosebok

**Andre mosebok** er ei av dei fem mosebøkene i den jødiske Bibelen, Det gamle testamentet. Boka blir også kalla *Exodus*, då ho handlar om hebrearane si utferd frå Egypt under leiinga til Moses.

Innan jødedommen har boka namn etter dei innleiande orda *Ve-eleh shemoth* ('og dette er namna'), ofte forkorta til «shemoth» (שמות). 

## Handling
Andre mosebok følgjer livet til Moses.
Gud kallar Moses til å føre folket sitt, israelittane, ut av Egypt. Farao i Egypt vil ikkje la folket reise, fordi Gud «vil gjera hjartet hans ubøyeleg, så han ikkje lèt folket fara.»

Gud lar så ei rekkje  landeplager ramme Egypt, slik at Moses til slutt kan leia folket sitt. Han reddar dei frå hæren til farao ved Raudehavet, der han deler havet så folket kan krysse det tørrlagde elveleiet. Etter at israelittane har kome seg ut frå Egypt, openberrar Gud seg for Moses på Sinaifjellet og gjev han dei ti bodorda.

## Bruk i samfunnet
I Sverige blei *Andre Mosebok* trykt som tillegg til den svenske landsloven i 1608 og brukt som svensk straffelov. I Christian 5.s danske og norske lov frå 1683 og 1687 var sjette bok (straffelovene) ordna etter dei ti bodorda.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andre mosebok|Andre mosebok]]» frå ,  den 14. desember 2024.*
Fjerde mosebok

**Fjerde mosebok** er ei av dei fem mosebøkene i den jødiske Bibelen, Det gamle testamentet. På fagspråket latin blir ho kalla *numeri* (tala) og på hebraisk *ba-midbar* במדבר, (i ørkenen). Boka inneheld ei oppteljing av dei israelske stammene og fortel om ferda frå Sinai til Moab, og klagane til folket på vegen.
Vårt land, vårt land, vårt fosterland

**Vårt land** (finsk *Maamme*) er Finlands uoffisielle nasjonalsong. Songen vart skriven av Johan Ludvig Runeberg som del av Fänrik Ståls sägner og tonesett av Fredrik Pacius, og han vart framført for første gong 13. mai 1848 i Helsingfors. Også Estlands nasjonalsong (Mu isamaa, mu õnn ja rõõm bruker same melodi, men utan repetisjonen for dei siste fire linene. Teksten vart omsett til finsk av Paavo Cajander i 1889. Vårt land har 11 vers, men vanlegvis er det berre første og siste verset som blir sunge.

## Teksten til ''Vårt land''

:**Vårt land**

:Vårt land, vårt land, vårt fosterland, 
:Ljud högt, o dyra ord! 
:Ej lyfts en höjd mot himlens rand, 
:Ej sänks en dal, ej sköljs en strand, 
:Mer älskad än vår bygd i nord, 
:Än våra fäders jord.

:Vårt land är fattigt, skall så bli 
:För den, som guld begär, 
:En främling far oss stolt förbi; 
:Men detta landet älska vi, 
:För oss med moar, fjäll och skär 
:Ett guldland dock det är.

:Vi älska våra strömmars brus 
:Och våra bäckars språng, 
:Den mörka skogens dystra sus, 
:Vår stjärnenatt, vårt sommarljus, 
:Allt, allt, vad här som syn, som sång 
:Vårt hjärta rört en gång.

:Här striddes våra fäders strid 
:Med tanke, svärd och plog, 
:Här, här, i klar som mulen tid, 
:Med lycka hård, med lycka blid, 
:Det finska folkets hjärta slog, 
:Här bars, vad det fördrog.

:Vem täljde väl de striders tal, 
:Som detta folk bestod, 
:Då kriget röt från dal till dal, 
:Då frosten kom med hungerns kval, 
:Vem mätte allt dess spillda blod 
:Och allt dess tålamod?

:Och det var här, det blodet flöt, 
:Ja, här för oss det var, 
:Och det var här, sin fröjd det njöt, 
:Och det var här, sin suck det göt, 
:Det folk, som våra bördor bar 
:Långt före våra dar.

:Här är oss ljuvt, här är oss gott, 
:Här är oss allt beskärt; 
:Hur ödet kastar än vår lott, 
:Ett land, ett fosterland vi fått, 
:Vad finns på jorden mera värt 
:Att hållas dyrt och kärt?

:Och här och här är detta land, 
:Vårt öga ser det här; 
:Vi kunna sträcka ut vår hand 
:Och visa glatt på sjö och strand 
:Och säga: se det landet där, 
:Vårt fosterland det är!

:Och fördes vi att bo i glans 
:Bland guldmoln i det blå, 
:Och blev vårt liv en stjärnedans, 
:Där tår ej göts, där suck ej fanns, 
:Till detta arma land ändå 
:Vår längtan skulle stå.

:O land, du tusen sjöars land, 
:Där sång och trohet byggt, 
:Där livets hav oss gett en strand, 
:Vår forntids land, vår framtids land, 
:Var för din fattigdom ej skyggt, 
:Var fritt, var glatt, var tryggt!

:Din blomning, sluten än i knopp, 
:Skall mogna ur sitt tvång; 
:Se, ur vår kärlek skall gå opp 
:Ditt ljus, din glans, din fröjd, ditt hopp, 
:Och högre klinga skall en gång 
:Vår fosterländska sång.

## Bakgrunnsstoff
*  i Wikisource
* Finlands nasjonalsong  - bakgrunn og RealAudio-versjon
Vårt Land

:*Sjå «[[Vårt land, vårt land, vårt fosterland]]» for den finske nasjonalsongen.*

***Vårt Land*** er ei kristen dagsavis som kjem ut i Oslo. Eigar og utgjevar er Mentor Medier.

Nettoopplaget var 28&nbsp;900 i 2003. *Vårt Land* mottok vel 41 millionar norske kroner i pressestøtte i 2016.

Noverande sjefredaktør er Helge Simonnes. Mediehuset Vårt Land overtok i 1989 *[[Programbladet]]* frå NRK.

## Historie
Vårt land vart etablert i 1945 av blant andre forfattaren Ronald Fangen.

## Redaktørar

(ufullstendig liste)
*Bjarne Høye (1945-1967)
*Håkon Fredrik Breen (1969-1973)
*Thor Bjarne Bore og Gisle Hollekim (1974 - 1983)
*Hans Erik Matre og Gisle Hollekim (1983 - 1985)
*Hans Erik Matre og Helge Kjøllesdal (1985 - 1989)
*Åge Petter Christiansen og Helge Kjøllesdal (1989-1990)
*Åge Petter Christiansen og Erling Rimehaug (konst.) (1990-1991)
*Helge Simonnes og Helge Kjøllesdal (konst.) (1991-)
*Helge Simonnes og Jon Magne Lund
*Helge Simonnes (-2016)
*Åshild Mathisen (2016-)

## Opplagstal
Netto opplagstal frå Mediebedriftenes Landsforening:

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* '''Vl.no''' (vartland.no)
* '''Medieregisteret.no:''' Vårt Land  *([[Medietilsynet]])*
Kiwifrukt

:*[[Kiviar]] er namnet på nasjonalfuglen åt [[New Zealand]].*

**Kiwi** eller **kiwifrukt** (før kalla **kinesiske stikkelsbær**) er ei frukt som veks i tempererte klima. Den vanlegaste typen kiwifrukt er *Actinidia deliciosa*, som er stor som eit hønseegg og har eit hårete, beigebrunt skal som til vanleg ikkje vert ete. Inni er det grønt fruktkjøt med små, svarte frø. 

Actinidia deliciosa har opphav i det søraustlege Kina, og *Actinidia chinensis* er særs vanleg i låglandet i denne regionen. Andre artar har på naturleg vis spreidd seg nord til Sibir og aust til Japan. 

I 1906 vart kiwifrø tekne til New Zealand av Isabel Fraser, rektor på jenteskulen Wanganui Girls' College, som hadde vitja misjonsskular i Kina. I 1910 vart dei fyrste kiwifruktene hausta, og fekk det engelske namnet **Chinese gooseberry** *(kinesiske stikkelsbær)*. 

Namnet «kiwi» vart teke i bruk av det nyzealandske eksporthuset Turners and Growers i 1959, men utan at det vart registrert som eit eksklusivt varemerke. Då namnet vart ålment kjent var det for seint å reservera det for frukt dyrka på New Zealand. Over heile verda er frukta no kjend som kiwi. Det gamle namnet Chinese gooseberry er stundom nytta i Australia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kiwi (frukt)|Kiwi (frukt)]]» frå , og «[[:en:Kiwifruit|Kiwifruit]]» frå  den 10. februar 2006.*  

## Bakgrunnsstoff
Kiwi

**Kiwi** er namn på:

* Ei frukt, sjå kiwifrukt
* Ein fugl, sjå kiviar
* Ein daglegvarekjede, sjå daglegvarekjeden Kiwi
Don Rosa

**Keno Don Hugo Rosa** () er ein amerikansk serieteiknar og -forfattar kjend for sine historier om Donald Duck & Co. Han er av mange vorte nemnd som arvtakaren til Carl Barks.

Don Rosa har alltid vore ein fan av teikneseriar, spesielt av Donald Duck-historiene som er skrivne av Carl Barks, og i 1986 byrja han å skrive sine eigne Disney-historier for forlaget Gladstone. I 1987  vart den fyrste historia hans, *The Son of the Sun* (*Solens sønn* på norsk), utgjeven for fyrste gong. Seinare byrja han å skrive for Egmont, noko han framleis gjer.

## Bakgrunnsstoff
*The D.U.C.K.man &ndash; fanside
*DUCKhunt
*The Life and Times of $crooge McDuck 
*Don Rosa i Inducks
Óscar Berger

**Óscar Berger Perdomo** () er ein guatemalansk politikar som vart president i Guatemala den 14. januar 2004.

Berger vart fødd i Guatemala by og er advokat av yrke. Mellom 1991 og 1999 var han borgarmeister i Guatemala by. Han representerer det konservative partiet Gran Alianza Nacional.
Finn Tokvam

**Finn Tokvam** () er ein norsk journalist, musikar og forfattar frå Flåm. Han er busett i Bergen der han jobbar som journalist og humorist i NRK, mellom anna i programpostane Radio Røynda og P.I.L.S. (Populærmusikk ispedd litt sladder). Han er òg spaltist i Bergens Tidende og vokalist i populærorkesteret Finn Erix.

Tokvam debuterte som forfattar i 2005, saman med kollegaen Halvor Folgerø, med romanen *[[Tyl]]*.

## Bøker
* 

* 

* 

* 
* 
### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
## Kjelder
* Allkunne

## Bakgrunnsstoff
* finntokvam.no 
* Allkunne om Finn Tokvam.
Halvor Folgerø

**Halvor Folgerø** () er ein norsk journalist og forfattar frå Stord. Han har i ei årrekkje vore tilsett i NRK, der han har vore programleiar for mellom anna *Mediemenerne*. Han har òg vore med i humorprogrammet Radio Røynda. Folgerø vart sommaren 2006 tilsett som nyhendeanker i Bergens Tidende sin TV-stasjon, BTV.

Som musikar er han bassist i gruppa Aftenlandet og fagottist i populærorkesteret Finn Erix.

Folgerø debuterte som forfattar i 2005, saman med kollega Finn Tokvam, med romanen *Tyl*.

## Bøker
* 2005 &ndash; *Tyl* &ndash; skriven saman med Finn Tokvam
* 2012 &ndash; *Ler dei no så har eg vunne* &ndash; skriven saman med Finn Tokvam

## Bakgrunnsstoff
* Utgjevingar av Halvor Folgerø i BIBSYS Ask