open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Juan Manuel Fernández Pacheco

**Juan Manuel María de la Aurora Fernández Pacheco Acuña Girón y Portocarrero** () var ein spansk aristokrat, politikar og akademikar. Han var stormann av Spania (Grande de España), 8. hertug av Escalona, 8. markgreve av Villena, 12. greve av San Esteban de Gormaz og 8. greve av Xiquena

Pacheco var son av Diego López Pacheco, 7. hertug av Escalona. Han tente som statthaldar og armékommandant for kongedøma Navarra, Aragon, Catalonia, Sicilia og Napoli. Han fekk titttelen riddar av Det gylne skinnet-ordenen den 9. oktober 1687.

I 1694 tapte han slaget ved Torroella mot dei invaderande franskmennene. Under den spanske arvefølgjekrigen vart han teken til fange i Gaeta i Napoli av austerrikarane etter å ha tapt omleiringa av Gaeta i 1707. Då han vart sleppt fri og kom attende til Spania, oppretta han, etter ordre frå kong Fillip V, det kongelege spanske akademiet eller Real Academia Española (RAE). Han vart vald til den første direktøren for akademiet i 1713. Han var òg Mayordomo mayor for kongen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Juan Manuel María de la Aurora, 8th duke of Escalona|Juan Manuel María de la Aurora, 8th duke of Escalona]]» frå ,  den 27. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Palamós

**Palamós** er ein by og kommune ved Costa Brava ved Middelhavet i provinsen Girona i Catalonia i Spania.

Palamos vart grunnlagd som landsby den 3. desember 1279 av 'Pere el Gran', 'Comte de Barcelona' (Peter III av Aragon). Han ønskte ei ny hamn ved kysten sidan den tidlegare kongehamna i regionen ved Torroella de Montgrí i elva Ter hadde mudra til.

Palamós ligg i nordenden av bukta og er ein populær feriestad.

## Galleri

Sant Antoni de Calonge.jpg|Palamós sett frå stranda Sant Antoni de Calonge.
Palamos Waldbrand bei Platja d’Aro.jpg|Hamna, i bakgrunnen skogbrannar nær Platja d’Aro 
Palamós Esglèsia Santa Maria del Mar.jpg|Kyrkja Santa Maria del Mar 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Palamós|Palamós]]» frå ,  den 27. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Panareda Clopés, Josep Maria; Rios Calvet, Jaume; Rabella Vives, Josep Maria (1989). *Guia de Catalunya*, Barcelona:Caixa de Catalunya. ISBN 84-87135-01-3 (Spanish). ISBN 84-87135-02-1 (Catalan).

## Bakgrunnsstoff

*
Huy

**Huy** (vallonsk *Hu*, nederlandsk *Hoei*) er ein kommune i Belgia. Han ligg i Vallonia i  provinsen Liege. Huy ligg ved elva Meuse, ved munningen til den vesle elva Hoyoux. Han ligg i sillon industriel, det tidlegare industriområdet i Vallonia, der om lag ein tredjedel av innbyggjarane i regionen bur. 

Huy oppstod som ein romersk *castrum* og tidleg i mellomalderen var Huy ein av dei mest velståande byane ved Maas. På 900-talet fekk Huy status som grevskap, men vart snart ein del av fyrstbispedømet Liège for dei neste åttehundre åra. 

Det vart bygd ei borg på ein ås midt i sentrum av byen. Med den strategiske plasseringa ved Maas vart byen derfor mange gonger utsett for åtak, særleg mot slutten av 1600-talet under krigane til Ludvig XIV. Dette førte til at dei frustrerte innbyggjarane til slutt reiv ned borga si i 1715. Ei ny festning vart bygd av nederlendarane i 1818 på den same strategiske staden. 

## Galleri

Fil:Huy_051027_(12).JPG|Li Pontia
Fil:Huy FneJPG.jpg|Li Bassinia
Fil:Huy Fo1JPG.jpg|Li Tchestia
Fil:Huy V1bJPG.jpg|Utsyn frå festninga

Fil:PanoHuy2.jpg|Byen og festninga
Fil:Huy_051027_(14).JPG|Gammal gate i Huy
Fil:Huy JPG000.jpg|Notre-Dame


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Huy|Huy]]» frå ,  den 27. januar 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
John Berkeley, 3. baron Berkeley av Stratton

**John Berkeley, 3. baron Berkeley av Stratton** () var ein engelsk admiral. 

Han var den andre sonen til John Berkeley, 1. Baron Berkeley av Stratton og overtok tittelen etter faren då den eldste broren Karl, ein kaptein i marinen, døydde. 

I desember 1688 vart han kontreadmiral for Royal Navy. Sommaren etter var han viseadmiral i den raude skvadronen under admiral Herbert og kjempa i lag med han i slaget ved Bantry Bay (1. mai 1689). Då Sir John Ashby døydde i juli 1693, vart han admiral i flåten under admiralane Killigrew, Delavall og Shovell. Den 8. juni 1694 tok Lord Berkeley del i åtaket på Brest og bombarderte same året Dieppe og Le Havre. 

Sommaren etter, i 1695, utførte Berkeley fleire åtak mot den franske kysten og 4. juli bombarderte han St. Malo. I august gjekk han til åtak på Dunkerque og Calais, men påførte dei berre små skadar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Berkeley, 3rd Baron Berkeley of Stratton|John Berkeley, 3rd Baron Berkeley of Stratton]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
Miquelet

***Miquelet*** eller ***Micalet*** (spansk *Migueletes*) var ein milits i Catalonia og Valencia i Spania. Namnet kjem frå Miquel eller Miquelot de Paris, ein katalansk leigesoldat og kaptein i teneste hos Cesare Borgia. Omgrepet vart nytta om usamanhengande grupper av katalanarar som tok til våpen i mange krigar, i tillegg til å drive bandittverksemd. Namnet vart ikkje nytta om ein spesifikk milits. Mellom anna vart det nytta under det katalanske opprøret i 1640 mot det spanske styret og under den spanske sjølvstendekrigen mot Napoelon og Frankrike. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Miquelet (militia)|Miquelet (militia)]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
Kommunar i Hellas

Ein **kommune** (gresk δήμος, *dimos*) er ei administrativ inndeling i Hellas. Etter den administrative reforma i 2010 er landet delt inn i 13 periferiar, som igjen er delt inn i 74 periferieiningar. Innanfor kvar periferieining vart talet på kommunar kraftig redusert. I 2019 vart fem av kommunane delte opp att, slik at det samla talet på kommunar er 332. Mange av kommunane er delte inn i mindre kommunaleiningar, som svarer til dei tidlegare kommunane.

## Kommunar

## Referansar
Hagar

**Hagar** er ei kvinne i Den hebraiske bibelen. Ho opptrer i Fyrste Mosebok saman med Sara og Abraham og sonen sin, Ismael.

Koranen omtalar Hagar, sjølv om han ikkje nemner henne ved namn. I islam er ho æra og rekna som andrekona til Abraham og stammor til profeten Muhammed.

## Bibelsoga om Hagar

Hagar er ei egyptisk slavekvinne som Sara overlèt til ektemannen Abraham fordi ho sjølv er barnlaus. 

Hagar blir svanger, og byrjar å sjå ned på Sarai. Då audmjuker Sarai henne slik at ho rømmer ut i ørkenen.
Men ved ei vasskjelde «på vegen til Sjur», seinare kalla Lahai-Ro'i-brønnen, blir ho møtt av ein engel som bed henne venda tilbake og la seg audmjuka.
Han lovar henne: 

Hagar får sonen Ismael. Etter at Sara har fått sin eigen son, Isak, får ho Abraham til å jaga bort Hagar og Ismael.
Gud lover Abraham: «Ikkje ta det så tungt, dette med guten og tenestekvinna. Du skal høyra på alt det Sara seier til deg. For gjennom Isak skal du få ei ætt som skal kallast di. Men sonen til slavekvinna vil eg òg gjera til eit folkeslag, for han er ditt barn.»

I ørkenen ved Beer-Sjeba går Hagar seg vill og går tom for vatn. Ho går eit stykke bort frå sonen fordi ho ikkje vil sjå han døy. Då blir ho fortald av ein engel frå Gud at ho skal få hjelp og at sonen skal bli opphav til eit stort folkeslag. Ho finn då ein brønn med vatn slik at dei overlever. Etterkvart finn ho ei kone til han frå Egypt.

## Hagar i Det nye testamentet
Forteljinga om dei to kvinnene og dei to barna deira er allegorisk tolka i Galatarbrevet i Det nye testamentet. 

## Galleri

Adriaen van der Werff Sarah presenting Hagar to Abraham.jpg|'Hagar blir ført fram for Abraham' (1699) av Adriaen van der Werff
Guercino Abramo ripudia Agar.jpg|'Abraham fordriv Hagar og Ismael (1657) av Guercino
Agar dans le desert.jpg|*Agar dans le désert* (1835) av Jean-Baptiste Camille Corot
Hagar and the Angel, by Pietro da Cortona, c. 1637-1638, oil on canvas - John and Mable Ringling Museum of Art - Sarasota, FL - DSC00643.jpg|Hagar og engelen av Pietro da Cortona
Loutherbourg-Agar regardant son fils boire après la découverte de la source.jpg|*Agar regardant son fils boire après la découverte de la source* av Philippe-Jacques de Loutherbourg
Hagar Giving Ishmael Water From the Miraculous Well in the Desert Charles Paul Landon.jpg|*Hagar Giving Ishmael Water From the Miraculous Well in the Desert* av Charles Paul Landon


## Kjelder
Badestamp

**Badestamp** er ein stamp som vert nytta for å lauga seg, slappa av og ha sosialt samvær.

## Historie
Tidlegare var badestampen eit kar ein fylte med oppvarma vatn for hand og gjerne berre bada i ved særskilde høve, som til jul.
Slike stampar var flyttbare og kunne ha ulike bruksområde. På gardar kunne ein til dømes ta stampen ein elles vaska sauar i og bada heile hushaldet der etter tur.
Badestampar kunne brukast ulike stader, til dømes i eldhus, på kjøken eller soverom.

## Moderne badestampar
Moderne badestampar blir som regel fylte med oppvarma vatn automatisk. 
Ein kan bruka innlagt vatn, fylla stampen ved hjelp av ein hageslange, eller pumpa inn vatn frå ei vasskjelde som sjøen.
Vatnet vert ofte varma opp med vedfyring.

Badestampar i dag kan lagast av tre og/eller glasfiber.
Dei er gjerne laga som eit lite basseng. Stampane er ofte store og rommelege med plass til fleire personar.

Dei blir som regel monterte på ein fast stad,
men det finst også døme på at ein set opp stampar på ein hengjar og dermed kan flytta dei rundt.

## Farer
Badestampar er djupare enn vanlege badekar, og det har vore fleire tilfelle der vaksne har drukna i dei.

Badestampar med vatn som blir ståande og ikkje reinsa mellom kvar gong dei blir brukte kan danna grobotn for bakteriar.
Ein av desse er legionella, som kan vera døydeleg. Ofte reinser ein vatnet med klorin eller bromin, men saltvatnklorinering er også blitt meir vanleg.

## Sjå òg
* Badekar
* Boblebad

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Skaping

**Skaping** eller **skapinga** kan visa til:

* Skapingsteori, til dømes Big Bang
* Skapingssoge
* Kreativ skaping
* Den bibelske skapinga
* ''Skapinga'' av Haydn, eit musikkverk frå 1790-talet
Kenzaburō Ōe

**Kenzaburō Ōe** () var ein japansk forfattar. I heimlandet blir han rekna som ein av dei viktigaste forfattarane i sin generasjon.

I 1994 fekk Ōe Nobelprisen i litteratur med grunngjevinga at han «med poetisk kraft skapar en imaginär värld, där liv och myt förtätas till en skakande bild av människans belägenhet i nutiden.»

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* 
* Nobeltildelinga 1994  på nobelprize.org
* Biografi på pobelprize.org
* Verkforteikning (Pdf; 114&nbsp;kB)
* Artikkel om Kenzaburō Ōe på *Bildungs-Wiki*
Alf Storelvmo

**Alf Ole Storelvmo** () var ein norsk langrennsløpar, fødd og død i Sørreisa.

Han slo gjennom i 1962 og vart noregsmeister på 15 km det året etter ein sekundstrid med Magnar Lundemo og Sverre Stensheim. Til sist var han 0,7 sekund føre Lundemo i mål. Hans einaste VM-renn var 15 km i Zakopane i 1962. Her enda han på 25. plass, over fem minuttar bak verdsmeisteren Assar Rönnlund frå Sverige. Året etter, 1963, vart han nr 2 på 15-kilometeren i Holmenkollen, bak Hallgeir Brenden. I tur og orden var Storelvmo medlem av Sørreisa Skilag, Mo Skilag og BUL Oslo. Både i 1961 og 1970 var han med på BUL sine vinnarlag i NM-stafetten på 3x10 km. Første gongen gjekk han i lag med Arne Jensen og Ingmund Holtås, andre gongen med Odd Martinsen og Lorns Skjemstad. Både i 1960 og 1971 fekk han NM-sølv for BUL i stafett.

## Besteplasseringar i internasjonale renn
* 1962: Nr 11 på 15 km i Holmenkollen
* 1963: Nr 2 på 15 km i Holmenkollen
* 1964: Nr 8 på 15 km i Holmenkollen
* 1969: Nr 9 på 15 km i Holmenkollen

## Medaljar og besteplasseringar i norgesmeisterskap
*Ski-NM 1960: Nr 11 på 15 km i Nedre Eiker, og NM-sølv i stafett for BUL Oslo
*Ski-NM 1961: Gull i 3x10 km stafett med BUL Oslo 
*Ski-NM 1962: Gullmedalje på 15 km i Skien
*Ski-NM 1963: Nr 5 på 15 km på Rælingen
*Ski-NM 1965: Nr 5 på 30 km på Fåberg
*Ski-NM 1966: Nr 10 på 15 km på Hernes
*Ski-NM 1969: Nr 6 på 15 km i Alvdal
*Ski-NM 1970: Nr 11 på 50 km i Meldal og gull i 3x10 km stafett med BUL Oslo 
*Ski-NM 1971: Sølv i 3x10 km stafett med BUL Oslo

Storelvmo vann Monolittrennet i 1964.

## Kjelde
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Ingmund Holtås

**Ingmund Holtås** () var ein norsk langrennsløpar frå Evenskjer i Skånland.

Holtås vann to bronsemedaljar i noregsmeisterskap, begge på 50-kilometeren. Den fyrste kom i 1960, berre noregsmeisteren Reidar Andreassen og Sverre Stensheim gjekk fortare. To år seinare vart det ny bronse, Harald Grønningen kapra gullet, Stensheim fekk eit nytt sølv. Sesongen i mellom, 1961, vart Holtås saman med Arne Jensen og Alf Storelvmo noregsmeistrar i 3 x 10 km stafett for BUL i Oslo.

## Internasjonale renn
Holtås var ikkje med i langrennstroppen til vinterolympiaden i Squaw Valley i 1960. To år seinare deltok han på femmila under verdsmeisterskapen i Zakopane, men braut løpet. 
Hans største prestasjon i internasjonale tevlingar var tredjeplassen på 50-kilometeren i Holmenkollen i 1960, der nest ein tiandeplass på same distansen same året i Lahti.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1957: Nr 8 på 15 km i Mo i Rana
*Ski-NM 1958: Nr 4 på 15 km i Oslo
*Ski-NM 1959: Nr 9 på femmila i Porsgrunn
*Ski-NM 1960: Bronsemedalje på femmila på Fåberg
*Ski-NM 1961: Nr 5 på femmila i Trondheim
*Ski-NM 1962: Bronsemedalje på femmila i Skien
*Ski-NM 1964: Nr 9 på femmila i Bærum
*Ski-NM 1965: Nr 12 på femmila i Bærum

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Orfáni

**Orfáni** (gresk Ορφάνι) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Orfáni inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Pangéo.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Orfáni 5&nbsp;076&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 718&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Kinesisk Taipei

**Kinesisk Taipei** er det offisielle namnet idrettsutøvarane til Taiwan tevlar for under dei olympiske leikane og dei paralympiske leikane.

Det offisielle namnet til Taiwan er Republikken Kina. Både Folkerepublikken Kina og Republikken Kina gjer krav på å representere heile Kina. I tillegg meiner regimet i Beijing at heile øya Taiwan tilhøyrer Kina. Denne konflikten har pågått heilt sidan den kinesiske borgarkrigen på 1940-talet.

Taipei er hovudstaden i Taiwan. For at denne politiske konflikten ikkje skal hindre idrettsutøvarar frå Taiwan frå å deltake i fredelege idrettstilstellingar, tevlar dei under det geografiske og politisk nøytrale namnet Kinesisk Taipei.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kinesisk Taipei|Kinesisk Taipei]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
Skirennaren Jo Eggen

**Jo Eggen** () er ein tidlegare langrennar og gardbrukar frå Engerdal i Hedmark. Gjermund Eggen er tvillingbroren hans.

Eggen tevla for Engerdal Sportsklubb, som vann 3x10 km stafett under noregsmeisterskapen i 1966. Under same meisterskapen på Hernes vart det dobbeltsiger til dei to brørne Eggen på tremila, Jo fekk sølvmedaljen. I 1968 vann han bronsemedaljen på 15 km under NM, broren Gjermund vart då nr 4.

## Besteplasseringar i internasjonale renn
* 1965: Nr 12 på 15 på 50 km i Holmenkollen

## Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
* Ski-NM 1964: Nr 10 på 30 km på Voss
* Ski-NM 1965: Nr 11 på 30 km på Fåberg
* Ski-NM 1966: Sølvmedalje på 30 km på Hernes
* Ski-NM 1967: Nr 7 på 30 km i Skorovatn
* Ski-NM 1968: Bronsemedalje på 15 km i Bærum

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Audun Nerland

**Audun Malvin Nerland** () er ein norsk tidlegare langrennsløpar frå Vistdal i Nesset og seinare forretningsmann i Molde.

## Karriere
Nerland var medlem av Vistdal Idrettslag fram til 1970, sidan av Idrottslaget BUL i Oslo. Han fekk sitt gjennombrot då han i 1971 vann femmila under prøve-OL i Sapporo. Tevlinga fann stad samstundes som noregsmeisterskapen, så han fekk ikkje prøvt seg mot dei beste norske i NM-samanheng før året etter. Under NM 1972 i Tydal kom han på andreplass på 30 km, berre slått av Pål Tyldum som seinare i sesongen vart olympisk meister på 50 km. Åra 1972-76 var Nerland med på BUL sitt tremannslag som vann NM-stafetten over 3x10 km fem år på rad. Nerland gjekk alle gongane andre-etappen, Eystein Weltzien den første og Odd Martinsen den siste.

### Besteplasseringar i internasjonale renn
* 1969: Nr 13 på 50 km i Holmenkollen
* 1970: Nr 9 på 50 km i Lahti
* 1971: Vinnar av 50 km prøve-OL i Sapporo
* 1972: Nr 8 på 50 km i Holmenkollen
* 1973: Nr 4 på 15 km og 5 på 50 km i Holmenkollen
* 1974:
* 1975: Nr 10 på 50 km i Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1969: Nr 8 på femmila i Alvdal
*Ski-NM 1970: Nr 5 på femmila i Meldal
*Ski-NM 1972: Sølvmedalje på tremila i Tydal
*Ski-NM 1973: Nr 4 på femmila på Lillehammer
*Ski-NM 1974: Nr 6 på femmila i Sørreisa
*Ski-NM 1975: Nr 6 både på 15 km i Heddal og på femmila i Flatebygd
*Ski-NM 1976: Nr 4 på 30 km i Surnadal

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Iver Jønland

**Iver Jønland** () er ein norsk tidlegare langrennsløpar frå Hølonda, som vann bronsemedaljen på 30&nbsp;km under noregsmeisterskapen på ski i 1975. Han var medlem av Idrettslaget Leik og såleis klubbkamerat med den eitt år yngre Oddvar Brå.

Under europameisterskapen 1970 for juniorar vann det norske tremannslaget stafetten. Med på laget var Jønland, Ivar Formo og Brå.

Jønlands fremste prestasjon kom på 50&nbsp;km under NM i Flatebygd i 1975. Her sørgde han for at tre sør-trønderar tok alle medaljane på distansen. Berre dei framifrå femmilsløparane Oddvar Brå og Magne Myrmo gjekk fortare.

Jønland er busett i Klæbu.

### Besteplasseringar i internasjonale renn
* 1974: Nr 6 på 15&nbsp;km Holmenkollen
* 1975: Nr 13 på 50&nbsp;km Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1970: Nr 12 på 15&nbsp;km i Trondheim
*Ski-NM 1974: Nr 4 både på tremila i Selbu og på femmila i Sørreisa
*Ski-NM 1975: Bronsemedalje på femmila i Flatebygd

## Kjelder
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Omleiringa av Namur i 1695

**Omleiringa av Namur** frå 2. juli til 1. september 1695 var den andre omleiringa av byen Namur i niårskrigen. Dei allierte styrkane i Storalliansen tok attende byen frå franskmennene, som hadde erobra byen etter den første omleiringa i 1692. Atterobringa av Namur har er rekna som den viktigaste hendinga i niårskrigen.

## Bakgrunn
Franskmennene erobra Namur etter den første omleiringa i 1692, kommandert av Duc de Luxembourg, med kong Ludvig XIV av Frankrike til stades. Forsvarsverka til Namur var designa av Menno van Coehoorn, som leia forsvaret av citadellet under den første omleiringa. Den franske motparten hans, Vauban utbetra forsvarsverka i stor grad etter at byen vart teken. På grunn av den strategiske plasseringa ved samløpet mellom elvane Sambre og Meuse, var citadellet i Namur den strategisk mest viktige festninga i Dei spanske Nederlanda.

## Omleiringa
Då Frankrike var på defensiven kringsette den allierte armeen til Storalliansen, kommandert av kong Vilhelm III av England og Maximilian II Emanuel av Bayern, guvernør i Dei spanske Nederlanda, byen frå 2. juli 1695. 3. juli hadde dei bygd ein cirkumvallasjon kring byen. Rollene var no snudd og Menno van Coehoorn retta omleiringsvåpna mot byen.

Den 18. juli hadde dei allierte styrkane kome seg forbi dei ytre festningsverka som Vauban hadde bygd. Fem bataljonar av engelske og nederlandske soldatar gjekk til åtak på Brusselporten i Namur. Det generelle åtaket byrja den 3. august, og Duc de Boufflers, den franske kommandanten, tilbaud å overgje byen. Dette vart godteke og dagen etter, som ein del av avtalen, vart det starta ein seks dagar lang våpenkvile for å få ut skadde og trekkje seg attende til citadellet. Våpenkvilen vart garantert for ved at ein byta høgare offiserar som gislar. Etter dei seks dagane var over, vart gislane sleppte fri og kringsetjinga av citadellet heldt fram. 

Hertugen av Villeroi gjorde eit forsøk på å trekkje angriparane bort frå Namur ved bombardere den militært uviktige Brussel, med det einaste målet om å øydelegge byen. Bombardementet som varte frå 13. til 15. august gjorde ingenting for å få dei allierte til å gje opp kringsetjinga. Villeroi prøvde seinare å frigje Namur, men vart stoppa på slagmarka av armeen til fyrsten av Vaudemont.

Etter enno ein månad med motstand, overgav Boufflers citadellet til fienden den 1. september. etter å ha tapt 8&nbsp;000 av dei 13&nbsp;000 mennene sine. Dei allierte hadde då tapt 12&nbsp;000 mann. Vilhelm tok Boufflers til fange, sidan Boufflers hadde brote overgjevingsvilkåra og handsama dei allierte krigsfangane dårleg etter slaga ved Deinze og Diksmuide.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siege of Namur (1695)|Siege of Namur (1695)]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
André de Nesmond

**André, marquis de Nesmond** () var ein fransk marinekommandant på 1600-talet. 

Henri de Nesmond (1655-1702) var den yngre broren hans. I 1658 vart han medlem av Maltesarordenen. I 1662 gjekk han inn i teneste for den franske marinen og vart i 1663 skadd i eit slag med tre algeriske korsarar. I 1667 vart han forfremma til kaptein og kjempa under hertug François av Beaufort i omleiringa av Candia i 1669.

I den fransk-nederlandske krigen kommanderte han «Vaillant» i slaget ved Solebay i 1672, «Conquérant» i slaget ved Schooneveld i 1673 og igjen «Vaillant» i slaget ved Texel.  

I 1674-1675 kommanderte han «Actif» og slo Engel de Ruyter nær The Lizard. I 1677-1678 kommanderte han «Belliqueux» i Karibia, der han var medverkande til at flåten til Jean II d'Estrées forliste ved Las Aves-øyane.     

Under niårskrigen kommanderte han «Content» og eskorterte franske soldatar på skip til Irland i 1690. Han kjempa i slaget ved Beachy Head i 1690 som kaptein på «Souverain». Under slaget ved Barfleur ombord på «Monarque», kommanderte han ein divisjon, og heldt den nederlandske fronten attende til slutten av slaget. I det tapte slaget ved La Hogue, redda han fleire divisjonar og gjekk med dei to gjenverande skipa «Monarque» og «Aimbale» gjennom Doversundet og førte dei nord og kring Storbritannia. 

Markien av Nesmond fekk så rykte for dei mange tokta sine og han kapra mange skip og den verdifulle lasta deira. I slaget ved Lagos i 1693 kapra han to nederlandske krigsskip og mange handelsskip frå Smyrna-konvoien.

I byrjinga av den spanske arvefølgjekrigen vart han send til Karibia for å verne den spanske sølvflåten, men i juni 1702 vart han sjuk og døydde ombord på «Ferme» i hamna i Havanna i Cuba.     

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:André, marquis de Nesmond|André, marquis de Nesmond]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***Bordeaux et la marine de guerre: XVIIe-XXe siècles, by Silvia Marzagalli
Handelskrig

**Handelskrig** (fransk *guerre de course*) er ei form for sjøkrig som tar sikte på å øydeleggje eller avskjere samband til fienden på havet ved å angripe handelsfartøya deira i staden for å gå til åtak på krigsskipa deira. Blokade er òg eit verkemiddel innan handelskrig, men vert ikkje rekna som ein del av *guerre de course*, som tyder «forfølgingskrig». 

Handelskrig var ein viktig del av sjørkrigsstrategien frå tidleg moderne periode og gjennom den andre verdskrigen. Som regel vert handelskrig valt av svakare marinenasjonar mot ein sterkare marine. Det beste vernet mot handelskrig er for handelsfartøy å segle i ein konvoi med krigsfartøy som eskorte. 

Dei første som dreiv handelskrig var sjørøvarane, gjerne bestilt av dei krigførande nasjonane. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Commerce raiding|Commerce raiding]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Raidet mot Cartagena i 1697

**Raidet mot Cartagena** var eit åtak av franskmennene på festningsbyen Cartagena i Colombia den 6. mai 1697, som ein del av niårskrigen.

I 1695 hadde den franske marinen vorte svekka så pass at han ikkje lenger kunne møte den engelske og nederlandske marinen i eit ope sjøslag, og derfor gjekk over til kaperverksemd eller handelskrig. Baron Bernard Desjean de Pointis, som var aktiv i Karibia frå starten av krigen, klarte å overtyde kong Ludvig XIV av Frankrike om å prøve eit dristig åtak på den rikaste byen i regionen, Cartagena, i dagens Colombia.

Hann fekk kommando over ein flåte på sju skip, tre fregattar og nokre mindre fartøy. Skvadronen drog frå Brest i Frankrike, den 7. januar 1697, og nådde fram til Saint-Domingue i Vestindia den 3. mars. Pointis bad om støtte frå guvernør Jean du Casse, som berre motvillig gav han støtte, sidan han føretrekte eit åtak på Portbelo. Ein månad seinare, med ein flåte med 1200 soldatar og 650 sjørøvarar, nådde han fram til Cartagena.

Det kjende spanske forsvarsverka var ikkje det dei ein gong hadde vore og Pointis erobra begge festningane som forsvarte Cartagena forholdsvis lett, og mista berre 60 mann. Mellom 6. og 24. mai plyndra franskmennene byen, og tok eit krigsutbytte som var verdt mellom ti og tjue millionar livres.

Pointis segla så direkte mot Frankrike att og lurte dei allierte sjørøvarane som hadde fått lovnad om å dele potten. Rasande vendte sjørøvarane attende og plyndra byen ein gong til, denne gongen avherda av dei franske soldatane, det som vart ein orgie i valdtekt, utpressing og mord. 

## Etterverknad
På reisa attende til Frankrike klarte Pointis å unngå den engelske admiral John Nevell, som hadde sendt skvadronen sin frå Cadiz i Spania for å forfølgje den franske kaperen. Etter tre dagar klarte Nevell berre å ta eitt skip. Uheldigvis for han var dette eit sjukehusskip angripen av gul feber, som no spreidde seg til den engelske og nederlandske flåten. Sjukdomen tok livet av 1300 engelske sjømenn, seks kapteinar og admiral Nevell sjølv. Berre ein kaptein på den nederlandske flåten overlevde. 

Franskmennene kom ikkje frå det uskadd, sidan den gule feberen hadde spreidd seg i flåten deira òg, og tok livet av fleire hundre sjømenn. Pointis kom seg likevel attende til Frankrike og gav Ludvig XIV hans del på to million livres.  Resten av skatten gjorde Pointis til ein umåteleg rik mann. 

Han gav ut *Relation de l'expédition de Carthagène faite par les François en 1697* i Amsterdam året etter. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Raid on Cartagena (1697)|Raid on Cartagena (1697)]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Lynn, John A. *The Wars of Louis XIV: 1667–1714.* Longman, (1999). ISBN 0-582-05629-2
* Roger N.A.M. *The Command of the Ocean: A Naval History of Britain 1649–1815,* Penguin Group, (2006). ISBN 0-141-02690-1
Jean-Bernard de Pointis

**Bernard Desjean, baron de Pointis** () var ein fransk admiral og kaper.

Han tok del i marineoperasjonar i 1680-åra under Duquesne, som bombardementet av Alger og straffhandlinga mot Genova. I 1690-åra kjempa han under Tourville mellom anna i slaget ved Beachy Head i 1690. 

I 1693 vart han *[[chef d'escadre]]*. I 1697 utførte han det største toktet sitt, raidet på Cartagena. Dette raidet vart så suksessfullt at han vart umåteleg rik og særs godt likt av kong Ludvig XIV. I 1702, etter at Jean Bart døydde, vart han utpeikt som leiar for Dunkirkers, men vart kort tid etter erstatta av Marc-Antoine de Saint-Pol Hécourt for manglande initiativ. I 1705 prøvde han å angripe Gibraltar frå sjøsida, men vart slått av John Leake i slaget ved Cabritaneset. Etter dette slaget trekte Pointis seg frå aktiv teneste. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bernard Desjean, Baron de Pointis|Bernard Desjean, Baron de Pointis]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
Jean Bart

**Jean Bart** () var ein flamsk sjømenn som hovudsakleg tente den franske krona som admiral og kaper.

Som ung tente Bart i den nederlandske marinen under admiral Michiel de Ruyter. Då krigen braut ut mellom Frankrike og Dei sameinte Nederlanda i 1672 gjekk han inn i fransk teneste. Sidan personar som ikkje var fødd inn i adelen på denne tida kunne bli offiserar i marinen, vart han kaptein for Dunkerque-kaperane. I denne stillinga synte han så stort mot at Ludvig XIV sendte han på eit spesialoppdrag til Middelhavet, der han utmerkte seg stort. Han vart ein terror for den nederlandske marinen og ein alvorleg trugsel for handelen til Holland. Ved eitt høve braut han gjennom ein blokade, smadra fleire fiendtlege skip og frakta mykje korn trygt til Dunkerque. Han steig raskt i gradene til kaptein og så til admiral. 

Han oppnådde stor suksess under niårskrigen (1688–1697). I 1689 vart han likevel kapra av engelskmennene og i lag med Claude de Forbin vart han ført til Plymouth. Men tre dagar seinare klarte han å rømme til Bretagne i lag med 20 andre sjømenn i ein robåt. Han oppnådde stor suksess i kamphandlinga den 29. juni 1694, der han kapra ein stor konvoi nederlandske kornskip og redda Paris frå hungersnaud. I 1696 råka han nederlendarane i slaget ved Dogger Bank i 1696.

Freden i Ryswick (1697) avslutta den aktive tenesta hans. Han kapra totalt 386 skip og søkkte eller sette i brann mange fleire. Det vart reist ein statue i Dunkerque av han og han fekk eit torg kalla opp etter seg. I andre verdskrigen, då 70 % av Dunkerque vart øydelagd, overlevde statuen. Meir enn 27 skip i den franske marinen, over ein periode på 200 år, vart kalla opp etter Bart, mellom anna ein fregatt som framleis er i teneste. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jean Bart|Jean Bart]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Everhard van Weede Dijkvelt

**Everard van Weede van Dijkvelt** () var eit nederlandsk medlem av riddarskapen i Utrecht og ein ambassadør i hoffet til Karl II av England.

I 1648 følgde han Godard van Reede, heer van Nederhorst til å hjelpe med fredsforhandlingane i Munster etter trettiårskrigen. I rampjaar 1672 vart han send til London for å overtyde engelskmennene om å ikkje støtte franskmennene, men han mislukkast. I 1678 reiste han til Brussel for å forhandle ein fredsavtale som endeleg ratifisert i Frankrike i 1684.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Everhard van Weede Dijkvelt|Everhard van Weede Dijkvelt]]» frå ,  den 28. januar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jacob Boreel

**Jacob Boreel** () var ein ambassadør i Frankrike, sheriff og borgarmeister i Amsterdam i 1696.  I 1664-1665 reiste han gjennom Russland med venen sin Nicolaes Witsen. I 1679 vart han ambassadør i Paris. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jacob Boreel|Jacob Boreel]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
François de Callières

**François de Callières, sieur de Rochelay et de Gigny** () var ein fransk diplomat og forfattar og medlem av Académie française. Han var spesialutsendinga til Ludvig XIV og ein av tre franske fullmektige som signerte freden i Ryswick i 1697. Hans *De la manière de négocier avec les souverains* frå 1716 er basert på opplevingane under forhandlinga av avtalen, og vart ei lærebok i diplomati på 1700-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:François de Callières|François de Callières]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
Rijswijk

**Rijswijk** er ein by og ein kommune vest i Nederland i provinsen Zuid-Holland. Han er ein forstad til Haag med opp under 55&nbsp;000 innbyggjarar. 

Kommunen Rijswijk omfattar òg landsbyane 't Haantje og Sion.

Freden i Ryswick vart signert i Huis ter Nieuwburg i 1697, og enda niårskrigen. Eit monument, Nåla i Rijswijk (1792), vart reist til minne om avtalen i Rijswijkskogen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rijswijk|Rijswijk]]» frå ,  den 28. januar 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Claude de Choiseul de Francières

**Claude de Choiseul-Francières** () var greve av Choiseul, marki av Francières, seigneur d'Yroüerre og marskalk av Frankrike frå 1693.

Claude de Choiseul-Francières var son av Louis de Francières, baron og seinare markgreve av Francières, seigneur d'Yroüerre og Catherine de Nicey.

Han utmerkte seg i slaget ved Seneffe mot Dei sameinte Nederlanda. Han var brigader i 1667, Maréchal de camp i 1669, generalløytnant i 1676 og til slutt marskalk i 1693. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Claude de Choiseul de Francières|Claude de Choiseul de Francières]]» frå ,  den 28. januar 2012.*
Ath

**Ath** (nederlandsk *Aat*) er ein belgisk kommune i Vallonia i provinsen Hainaut. Byen ligg ved elva Dender. Byen er kjent som risane (kjempene) sin by etter ein årviss festival der store figurer av Goliat, Atlas og andre er med. 

Byen vart bygd opp kring ei festning festning der steintårnet er frå tidleg på 1100-talet.

I 1667 vart Ath erobra av hæren til Ludvig XIV av Frankrike i løpet av éin dag. Han vart den første franske byen i Dei spanske Nederlanda. Kort tid etter bygde Vauban nye festningsverk her med ikkje mindre enn 80 bastionar. 

Ath kommune omfattar dei gamle kommunane Lanquesaint, Irchonwelz, Ormeignies, Bouvignies, Ostiches, Rebaix, Maffle, Arbre, Houtaing, Ligne, Mainvault, Moulbaix, Villers-Notre-Dame, Villers-Saint-Amand, Ghislenghien (), Isières, Meslin-l'Evêque og  Gibecq. 

I 2004 vart ein industripark nær Ath råka av ein kraftig gasseksplosjon som tok livet av 23 menneske, medan over 120 vart skadde. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ath|Ath]]» frå ,  den 28. januar 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Pukakisjøen

**Pukakisjøen** er den største av tre tilnærma parallelle alpine innsjøar som ligg i nord-sør-retning langs den nordlege grensa til Mackenzie Basin på Sørøya på New Zealand. Dei andre er Tekaposjøen og Ohausjøen. Alle tre innsjøane vart danna ved at endemorenene til isbreane som drog seg attende og stengde av dalane dei låg i og danna morenesjøar.

Tilførsla av brevatn til innsjøane gir dei ein distinkt blå farge, som kjem frå ekstremt finmalne steinkorn i breane.
Pukakisjøen har eit areal på 178,7&nbsp;km², og overflata ligg normalt mellom 518,2 og 532 moh..

Innsjøen får tilførsle frå den forgreina Tasmanelva, som har kjeldene sine i breane Tasman- og Hookerbreen, nær Aoraki/Mount Cook. Frå den sørlege breidda av sjøen kan ein ha god utsikt til fjellet, som ligg 70 kilometer mot nord.

Lake Pukaki står no for ein del av den hydroelektriske produksjonen på New Zealand *(Waitaki hydroelectric scheme)*.
Det opphavlege utløpet til innsjøen låg sørenden, ut til Pukakielva.
Utløpet er vorte demt opp, og kanalar leier vatn frå Pukakisjøen og Ohausjøen gjennom kraftstasjonen Ohau A til Ruataniwhsjøen.
Pukaki får også tilførsle av vatn frå Tekaposjøen, som vert leia gjennom ein kanal til ein kraftstasjon på den austre breidda til Pukaki (Tekapo B station). Vassoverflata i innsjøen har vore heva to gonger for å auka lagringskapasiteten (9 m i 1940-åra, 37 m i 1970-åra), slik at Five Pound Note Island, som det ein gong var bilete av på den newzealandske fempundsetelen, no er neddemd. Den noverande sjøen har eit operasjonsområde på 13,8 m (høgdeområdet som sjøen kan regulerast innanfor), dette gir ein lagringskapasitet for energi tilsvarande 1 595 GWh. Saman med lagringskapasiteten til Tekaposjøen på 770 GWh, står dette for over halvparten av den hydroelektriske lagringskapasiteten på New Zealand.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Pukaki|Lake Pukaki]]» frå ,  den 29. januar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff


File:Lake_Pukaki_vgane.jpg|November 2009
Vevlingar kring handledda

**Vevlingar** er reimar som fiskarar i Noreg tidlegare vikla rundt handledda under skinnhyra. Dei hindra væte å trenge inn under ermane. Dei hjelpte og til med å halde varmen, og verne mot byllar på handledd og underarmar. Vevlingar vart helst laga av ull eller barka skinn. Skinnet måtte vere velsmurt og mjukt. Dei var oftast 40-80 cm lange og vel 10 cm breie. Vevingane vart vikla om handledda. Siste enden gjekk ut i ein spiss med eit fletta band.

Frå 1860-åra vart vevlingane utbytte med strikka pulsvottar. Desse kunne og verte kalla vevlingar. 

## Kjelder

* Gunvor Ingstad Trætteberg: *Skinnhyre og sjøklær*. Landbruksforlaget 1999
Glâne

**Glâne** er eitt av sju distrikt i kantonen Fribourg i Sveits. Distriktet har eit areal på 168,8 km² og hadde 20&nbsp;708 innbyggarar i 2010. Glâne grensar i sørvest mot kantonen Vaud. 

Glâne omfattar 19 kommunar. Einast hovudstadskommunen Romont har meir enn 3&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Auboranges, Billens-Hennens, Chapelle, Châtonnaye, Ecublens, Grangettes, La Folliaz, Le Châtelard, Massonnens, Mézières, Montet, Rue, Siviriez, Torny, Ursy, Villaz-Saint-Pierre, Villorsonnens og Vuisternens-devant-Romont.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glâne District|Glâne District]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Veveyse

**Veveyse** er eitt av sju distrikt i kantonen Fribourg i Sveits. Distriktet har eit areal på 134,3 km² og hadde 15&nbsp;339 innbyggarar i 2010. Veveyse grensar i sør og i vest mot kantonen Vaud. 

Veveyse omfattar 9 kommunar. Den mest folkerike kommunen, Châtel-Saint-Denis, er hovudstad i distriktet. Dei andre kommunane er Attalens, Bossonnens, Châtel-Saint-Denis, Granges, La Verrerie, Le Flon, Remaufens, Saint-Martin og Semsales.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Veveyse District|Veveyse District]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Distriktet Conthey

**Distriktet Conthey** er eitt av 14 distrikt i kantonen Valais i Sveits. Distriktet har eit areal på 234,2 km² og hadde 24&nbsp;211 innbyggarar i 2010. Conthey, som har namn etter hovudstaden i distriktet, grensar i nordvest mot kantonen Vaud.

Distriktet Conthey består av fem kommunar; Ardon, Chamoson, Conthey, Nendaz og Vétroz.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Conthey (district)|Conthey (district)]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Sturnus

***Sturnus*** er ei biologisk slekt av starar. Taksonomien for denne gruppa er kompleks, og det er monaleg variasjon mellom autoritetar i synet på kva artar som høyrer inn i denne slekta, og for artsgrenser innanfor *Sturnus*.
__NOTOC__
Silkestare og sotstare er asiatiske artar, stare og middelhavsstare er begge opphavleg europeiske. Den europeiske typearten og middelhavsstare er spesielt nært nærskylde, og dannar ei viss grad hybridar kor utbreiinga overlappar i sørvestlege Frankrike og nordaustlege Spania. Silkestare og sotstare er nært i slekt og kan høyre til *[[Acridotheres]]* eller si eiga slekt. Arten stare frå Europa har blitt introdusert til Sør-Afrika, Nord-Amerika, Australia og New Zealand. Dei nordlege hekkeartane er heilt eller delvis trekkfuglar, og overvintrar i varmare strøk.

*Sturnus*-starar er artar som lever på bakken, dei rører seg bortetter ved å gå heller enn å hoppe. Dei hekkar inne i hòl i tre eller i bygningar. Dei er altetande og beitar stort sett på bakken, er spesialistar i å ta virvellause dyr like under overflata. Dette er tilrettelagt av tilpassingar i skalle og muskulatur, som gjer fuglane i stand til å søkje med opne nebb. Sistnemnde tilpassing har mogleggjort spreiinga av denne slekta frå fuktig tropisk Sør-Asia til kjøligare regionar i Europa og Asia.

Fjørdrakta i denne gruppa er variabel, men alle artane har velkjent, trekanta vengeform.

## Artslista
*Sturnus*-starar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.
* Silkestare, *Sturnus sericeus*, Red-billed Starling
* Stare, *Sturnus vulgaris*, European Starling
* Middelhavsstare, *Sturnus unicolor*, Spotless Starling
* Sotstare, *Sturnus cineraceus*, White-cheeked Starling

## Kjelder

* *Første utgåve av denne artikkelen byggjer på «[[:en:Sturnus|Sturnus]]» frå , den 29. januar 2011, artikkelen gav følgjande referansar:*
:* Feare, Chris & Craig, Adrian (1999): *Starlings and Mynas*. Princeton University Press. ISBN 0-7136-3961-X
:* Grimmett, Richard; Inskipp, Carol, Inskipp, Tim & Byers, Clive (1999): *Birds of India, Pakistan, Nepal, Bangladesh, Bhutan, Sri Lanka, and the Maldives*. Princeton University Press, Princeton, N.J.. ISBN 0-691-04910-6
:* Jønsson, Knud A. & Fjeldså, Jon (2006): *A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML abstract)
:* Svensson, Lars; Zetterström, Dan; Mullarney, Killian & Grant, P. J. (1999): *Collins bird guide*. Harper & Collins, London. ISBN 0-00-219728-6
:* Zuccon, Dario; Cibois, Alice; Pasquet, Eric & Ericson, Per G.P. (2006): Nuclear and mitochondrial sequence data reveal the major lineages of starlings, mynas and related taxa. *Molecular Phylogenetics and Evolution* **41**(2): 333-344.  (HTML abstract)

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Goms

**Goms** er eitt av 14 distrikt i kantonen Valais i Sveits. Distriktet har eit areal på 588 km² og hadde 4&nbsp;745 innbyggarar i 2010. Goms ligg aller lengst aust i Valais, i den delen av kantonen som vert kalla Oberwallis. I sør grensar Goms mot Italia, i søraust mot kantonen Ticino, i nordaust mot kantonen Uri og i nord mot kantonen Bern.

Goms omfattar 12 kommunar. Ingen av kommunane har over 1&nbsp;000 innbyggarar. Münster-Geschinen er hovudstad i distriktet.

Tysk er offisielt språk i distriktet.

## Kommunar
De 12 kommunane i Goms er:




## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:|de:]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Aust-Raron

**Aust-Raron** er eitt av 14 distrikt i kantonen Valais i Sveits. Distriktet har eit areal på 127,2 km² og hadde 3&nbsp;009 innbyggarar i 2010. Aust-Raron ligg aust i Valais, i den delen av kantonen som vert kalla Oberwallis. I søraust grensar Aust-Raron mot Italia.

Aust-Raron omfattar sju kommunar. Ingen av kommunane har over 1&nbsp;000 innbyggarar. Mörel-Filet er hovudstad i distriktet. Dei andre kommunane er Betten, Bister, Bitsch, Grengiols, Martisberg og Riederalp.

Tysk er offisielt språk i distriktet.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Östlich Raron (Bezirk)|Östlich Raron (Bezirk)]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Vest-Raron

**Vest-Raron** er eitt av 14 distrikt i kantonen Valais i Sveits. Distriktet har eit areal på 266,3 km² og hadde 7&nbsp;820 innbyggarar i 2010. Vest-Raron ligg aust i Valais, i den delen av kantonen som vert kalla Oberwallis. Vest-Raron grensar i nord mot kantonen Bern.

Vest-Raron omfattar 11 kommunar. Raron er den mest folkerike kommunen og hovudstad i distriktet. Dei andre kommunane er Ausserberg, Blatten, Bürchen, Eischoll, Ferden, Kippel, Niedergesteln, Steg-Hohtenn, Unterbäch og Wiler.

Tysk er offisielt språk i Vest-Raron.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Westlich Raron (Bezirk)|Westlich Raron (Bezirk)]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Utstillingsdokke

Ei **utstillingsdokke** eller **mannekeng** er ein modell av eit menneske, som regel i naturleg storleik, som blir brukt til å visa fram korleis klede, hårstilar, parykkar og tilbehøyr tek seg ut når ein har dei på. Dokkene blir ofte brukte i utstillingsvindauge og butikkar for å visa fram klede og anna utstyr som er til sals, men kan også brukast til å visa klede og utstyr i samanheng, til dømes på museum.

## Skildring
Utstillingsdokker kan lagast som vaksne menn og kvinner eller som barn. Dei har rette menneskeproporsjonar, men treng ikkje ha detaljerte trekk, ettersom hovudoppgåva deira er å visa fram korleis klede sit. Nokre av dei kan mangla ansiktstrekk eller til og med hovud. Utstillingsdokker finst som heile menneskefigurar eller som delar av menneske, som torsoar, hovud eller enkeltarmar og -føter. 

Ofte har dokkene delar og lemmer som kan takast frå kvarandre. Desse kan brukast til å posera dei på ulike måtar, i nokre høve til å få fram ei utsegn eller forteljing. I moteverda tyder til dømes nakne utstillingsdokker på storsal.

## Historie
Utstillingsdokker er utvikla frå skreddarbyster og små påkledde modellar brukte av skreddarar og motehus frå 1400-talet av. Namnet «mannekeng» stammar frå mellomnederlandsk *mannekijn* eller *mannaken*, som tyder 'liten mann', og er forvanska gjennom fransk. Seinare er «mannekeng» blitt eit vanleg uttrykk om ein levande person som viser fram klede.

Frå midten av 1700-talet tok ein i bruk korgfletta modellar i naturleg storleik som utstillingsdokker. Frå 1835 laga ein modellar av ståltråd, og frå midten av 1800-talet laga ein meir livaktige dokker av pappmasjé i Paris. For å få dei endå meir naturtru laga ein voksdokker, og frå 1920-åra blanda ein inn gips for å gjera dei meir haldbare. I dag er dokkene hovudsakleg laga av hardplast eller glasfiber.

## Døme på bruk

Fil:WLA vanda Wedding suit worn by James II.jpg|Utstillingsdokke med bryllaupskleda til kong Jakob II av England frå 1673.
fil:1912 evening dress.jpg|Utstillingsdokke med kjole frå 1912 og passande hårstil.
Fil:HK R10 Central 永安百貨公司 Wing On Department Store Xmas 2009 shop window models.jpg|Utstillingsdokker i eit julepynta utstillingsvindauge i Hong Kong.
Fil:Maneken.jpg|Utstillingsdokker inne i ein klesbutikk.


## Sjå òg
*Skreddarbyste

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder
Orinó

**Orinó** (gresk Ορεινό) er ein tidlegare kommune i periferieininga Kavála i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Orinó inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Néstos.

## Referansar
Echo (You and I)

**«Echo (You and I)»** (engelsk for 'Ekko (du og eg)') var det franske bidraget i Eurovision Song Contest 2012, framført på fransk og engelsk av Anggun. Songen er teken med på albumet *[[Albumet Echoes|Echoes]]*. 

## Eurovision Song Contest 2012
Songen starta som nummer ni i finalen, etter Kypros med «La La Love» av Ívi Adamou og før Italia med «L'amore è femmina (Out of Love)» av Nina Zilli. «Echo (You and I)» enda på ein 22. plass med 21 poeng.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Echo (You and I)|Echo (You and I)]]» frå ,  den 29. januar 2012.*  
**Poengsummen er henta frå eurovision.tv den 27. mai 2012.*
Troistorrents

**Troistorrents** er ein kommune i distriktet Monthey i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 765 meter over havet.

Kommunen består av landsbyen Morgins. Han ligg i Val d'Illiez og Val de Morgins. 

Skirennarane Joël Gaspoz og Didier Defago er frå Morgins.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Troistorrents|Troistorrents]]» frå ,  den 29. januar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* (fransk) Offisiell nettstad
* (fransk) Uoffisiell side for Troistorrents og Morgins
Liménas på Thásos

**Liménas** (gresk Λιμένας) eller **Thásos by** er hovudbyen på øya Thásos og hovudsete i kommunen Thásos i periferieininga Thásos i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas.

## Referansar
Täsch

**Täsch** er ein kommune i distriktet Visp i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1449 meter over havet.  Han ligg om lag 5 km nord for Zermatt. 

Kommunen ligg Mattertal, som er omringa av nokre av dei høgaste fjella i Alpane, som Durfourspitze, Dom og Weisshorn. Det 4490 moh høge Täschhorn ligg like ovanom landsbyen. Han består av landsbyen Täsch og grendene Zermettjen og Täschberg samt Täschalp turområde.

Täsch ligg seks kilometer nord for den bilfrie landsbyen Zermatt. Her er vide parkeringsplassar for dei som skal ta banen til Zermatt.
 
Tysk er offisielt språk i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Täsch|Täsch]]» frå ,  den 29. januar 2012.*
Stavroúpoli i Xánthi

**Stavroúpoli** (gresk Σταυρούπολη) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Xánthi i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Stavroúpoli inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Xánthi.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Stavroúpoli 1&nbsp;635&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 373&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Thérmes

**Thérmes** (gresk Θέρμες, tyrkisk Ilıca, bulgarsk (pomakisk) Лъджа, *Ladzja*) er ein tidlegare kommune i periferieininga Xánthi i periferien Aust-Makedonía og Thráki i Hellas. Han inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Mýki.

## Referansar
Aigle

**Aigle** er ein by og ein kommune i kantonen Vaud i det sørvestlege Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Omframt byen med eit folketal på om lag 8&nbsp;100 omfattar kommunen landsbyane Le Cloître, Vers Pousaz og Fontanney. Aigle er hovudstad i distriktet som har namn etter byen. Kommunen grensar i vest mot kantonen Valais.

Det internasjonale sykkelforbundet (UCI) har hovudkontoret sitt i Aigle.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aigle|Aigle]]» frå ,  den 29. januar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*
*Webkamera i Rue de la Gare
Payerne

**Payerne** er ein kommune i den sveitsiske kantonen Vaud. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 456 meter over havet. 

Payerne omfattar fire landsbyar. Payerne er hovudstad i distriktet Broye-Vully. Kommunen grensar både i vest og i aust mot kantonen Fribourg.

Ein stor flybase for det sveitsiske flyvåpenet ligg i Payerne.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Payerne|Payerne]]» frå ,  den 29. januar 2012.*