Stillehavet

**Stillehavet** er eit av verdshava. Med ei flatevidd på om lag 180 millionar km² (med randhav) dekker det halvparten av havflata i verda, og er dermed det aller største havet. Stillehavet grensar mot Sørishavet i sør og møter Polhavet i nord gjennom Beringsundet. Det var Fernando Magellan som gav havet namnet sitt då han runda sørspissen av Amerika i 1521 og opplevde eit svært roleg hav. Han nytta det latinske *Mare Pacificum*, «det fredelege havet». 

Med ein overflate på 165 millionar kvadratkilometer (inkludert randhav) utgjer Stillehavet den største delen av havområda i verda – og dermed hydrosfæren. Der utgjer kring 46 % av vassoverflata til jorda, og 32 % av den totale jordoverflata. Stillehavet er dermed større enn alle landareala på jorda til saman. Ekvator deler det inn i Nord- og Sør-Stillehavet. Det meste av Stillehavet når djupner på over 4&nbsp;000 meter, og Marianergropa i den vestlege delen av Nord-Stillehavet er med sine 10&nbsp;911 meter det djupaste punktet både i Stillehavets og på jorda.

## Utstrekking og geografi

Stillehavet strekker seg frå Arktis i nord til Antarktis i sør, og er omslutta av Asia og kontinentet Australia i vest og Amerika i aust. Det har òg eit utal spreidde småøyar som er danna av vulkanar eller korallrev. Saman med større øyar og det australske kontinentet utgjer desse verdsdelen Oseania.

### Landområde

Det største landområdet som ligg i Stillehavet i heilskap er øya Ny-Guinea &mdash; den nest største øya i verda. Bortimot alle dei mindre øyane i havet ligg mellom 30°N og 30°S, og strekker seg frå Sørøaut-Asia til Påskeøya. Resten av stillehavsbassenget ligg under vatn.

Det enorme stillehavstriangelet, som går under fellesnemninga Polynesia, knyter saman Hawaii, Påskeøya og New Zealand og omsluttar Cook-øyane, Marquesasøyane, Samoa, Selskapsøyane, Tokelau, Tonga, Tuamotu, Tuvalu og Wallis og Futuna.

Nord for ekvator og vest for den internasjonale datolinja ligg øyriket Mikronesia, med blant anna Karolinane, Marshalløyane og Marianane.

I det sørvestlege hjørnet av Stillehavet ligg Melanesia, som er dominert av Ny-Guinea. Andre viktige øygrupper i Melanesia er Bismarckarkipelet, Fiji, Ny-Caledonia, Salomonøyane og Vanuatu.

## Djupner

Stillehavet har store djupner, store delar av det når ned 4&nbsp;000 meter under havet. Øyane i 
havet ligg oppå smale vulkanske ryggar som ofte har svært djupe renner ved sida av seg. Rennene kan vera frå 5&nbsp;000 til 11&nbsp;000 meter djupe frå havoverflata. I ei av dei finn med det lågaste punktet i havet, Marianegropa, som ligg 10&nbsp;924&nbsp;m under havet.

## Havstraumar

Kalde straumar austover, som Californiastraumen og Perustraumen, gjer den austre delen av havet kaldare enn den vestre. Varme ekvatorialstraumar vestover gjer at overflatetemperaturen i denne delen kan nå 30&nbsp;°C.

## Randhav og større bukter
Sør-Stillehavet frå sør mot nord:
*Tasmanhavet
*Korallhavet
*Salomonsjøen
*Bismarcksjøen
*Arafurasjøen
*Timorsjøen
*Bandasjøen
*Seramsjøen
*Halmaherasjøen
*Molukksjøen
*Savusjøen
*Floressjøen
*Javasjøen
Nord-Stillehavet frå vest mot aust:
*Celebessjøen
*Sulusjøen
*Filippinerhavet
*Sørkinahavet
**Siambukta
*Austkinahavet
**Gulehavet
*Japanhavet
*Okhotskhavet
*Beringhavet
*Alaskabukta
*Californiabukta

## Sjå òg
*Klima i Sør-Stillehavet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff