open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kyrsten Sinema

**Kyrsten Lea Sinema** () er ein amerikansk politikar som har representert Arizona i det amerikanske senatet sidan 2019.  Ho representerte Demokratane frå 2004, og har sidan desember 2022 vore uavhengig. 

## Liv og virke
### Bakgrunn
Sinema vart fødd i Tucson i Arizona i 1976. Foreldra hennar skilde seg då ho var barn. Då stefaren hennar mista jobben sin, budde familien i tre år i ein forlaten bensinstasjon i Florida utan innlagt vatn eller elektrisitet. Sinema vart oppdregen som medlem av Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage.

### Utdanning
Sinema vart uteksaminert som toppstudent da ho var 16 år og avla kandidateksamen frå Brigham Young University i 1995 då ho var 18 år. Ho forlet mormonkyrkja etter eksamen fra BYU. Sinema avla mastereksamen i sosialt arbeid ved Arizona State University i 1999. I 2004 vart ho Doctor juris og i 2012 tok ho filosofisk doktorgrad same staden.

### Karriere
Sinema var sosialarbeidar frå 1995 til 2002. I 2000 jobba ho med presidentkampanjen til Ralph Nader. Ho var tilsett som assisterande professor ved Arizona Summit Law School. Sinema vart deretter forsvarsadvokat i 2005. 

### Toppolitikken
Sinema var medlem av det amerikanske representanthuset frå 2013 til 2019. Ho vann senatsvalet i Arizona i 2018 for å erstatte Jeff Flake. Ho er den fyrste kvinnelege senatoren frå Arizona, den fyrste opne biseksuelle personen vald til det amerikanske senatet og den andre opne LHBTQ-personen nokonsinne i senatet, etter Tammy Baldwin. Sinema er den fyrste demokraten som er vald til det amerikanske senatet frå Arizona sidan Dennis DeConcini i 1988.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kyrsten Sinema|Kyrsten Sinema]]» frå , den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettside
* Offisiell nettside
* Kyrsten Sinema i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen
* Kyrsten Sinema hos Internet Movie Database
Anne Haugstvedt

**Anne Haugstvedt** () er ein norsk tidlegare sjukepleiar som er tilsett som professor ved Institutt for helse- og omsorgsvitskap på Høgskulen på Vestlandet. Haugstvedt forskar blant anna på diabetes og psykososiale helseaspekt i ulike fasar av livet.

Haugstvedt er utdanna sjukepleiar frå Høgskolen i Bergen i 1986. I 1995 tok ho vidareutdanning som helsesjukepleiar (tidlegare *helsesyster*) ved Høgskolen i Akershus. I 2001 tok ho hovudfag i sosiologi ved Universitetet i Oslo, før ho til slutt fullførte doktorgraden sin frå Institutt for global helse og samfunnsmedisin ved Universitetet i Bergen i 2012.

Haugstvedt er medlem i det medisinske fagrådet til Diabetesforbundet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Haugstvedt|Anne Haugstvedt]]» frå , den 18. mars 2023.*
Ingunn Lunde

**Ingunn Lunde** () er ein norsk lingvist som er professor i russisk ved Universitetet i Bergen (2002–) og tidlegare professor II ved Universitetet i Tromsø (2012–2019). I 2014–2015 var ho fellow ved Wissenschaftskolleg zu Berlin. Lunde har tidlegare vore formann i Nordisk slavistforbund (2010-2013). 

## Liv og virke
Lunde har utdanninga si frå Bergen (UiB), Moskva og Bonn med hovudfag i russisk og gresk og latin som lågaregradsfag frå 1994. Ho forsvarte dr.art.-graden i russisk i 1999 med avhandlinga *Verbal Celebrations: Kirill of Turov's Homiletic Rhetoric and its Byzantine Sources*. Ho leia dei internasjonale forskingsprosjekta *Landslide of the Norm* (2005–2008) og *Future of Russian* (2008–2012). 
Forskingsinteressene hennar omfattar mellomalderslavisk litteratur og kultur, russisk 1800- og 1900-talslitteratur, og russisk språk og litteratur etter perestrojka. 

Lunde er grunnleggjar og hovudredaktør av bokserien *Slavica Bergensia* og medredaktør av tidsskriftet *Poljarnyj Vestnik* og Scando-Slavica. 

## Bibliografi
* 2018: *[https://edinburghuniversitypress.com/book-language-on-display.html Language on Display: Writers, Fiction and Linguistic Culture in Post-Soviet Russia]* (Edinburgh University Press 2018)
* 2019: *[https://www.dreyersforlag.no/fragmenter-av-fortid.6254997-481844.html Fragmenter av fortid: Historiens rolle i russisk samtidslitteratur]* (Dreyers forlag 2019).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingunn Lunde|Ingunn Lunde]]» frå , den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Ingunn Lunde hos Universitetet i Bergen
* Publikasjonar av Ingunn Lunde i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Publikasjonar av Ingunn Lunde i BIBSYS
Marian Hussein

**Marian Abdi Hussein** () er ein norsk politikar for Sosialistisk Venstreparti (SV) og stortingsrepresentant for Oslo sidan 2021. Sidan 18. mars 2023 har ho vore nestleiar i SV.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Hussein vart fødd i Somalia og kom til Noreg då ho var ti år gamal. Ho har arbeidd som vernepleiar, i NAV og barnevernstenesta.

### Politisk karriere
I perioden mellom 2017 og 2021 var Hussein 3. vararepresentant for SV i Oslo til Stortinget. Før det, var ho medlem av bydelsutvalet i bydel Gamle Oslo frå 2015 til 2019. Ved Stortingsvalet 2021 var ho på 2. plass på lista til SV i Oslo, og fekk fast plass på Stortinget. Ho vart dimed den fyrste personen med bakgrunn frå Somalia som kom inn som fast representant i nasjonalforsamlinga, og samstundes den fyrste med afrikansk bakgrunn som oppnådde dette.

Den 18. mars 2023 vart ho vald inn som nestleiar i SV.

## Stortingskomitéar
* 2021–2025: Medlem av Helse- og omsorgskomiteen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marian Hussein|Marian Hussein]]» frå ,  den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Jorunn Drageset

**Jorunn Drageset** () er ein norsk professor og forskar. Ho er tilsett ved Institutt for helse- og omsorgsvitskap på Høgskulen på Vestlandet, og forskar hovudsakleg på eldre pasientar i omsorgssektoren.

Drageset er også professor i sjukepleiarvitskap ved Universitetet i Bergen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jorunn Drageset|Jorunn Drageset]]» frå ,  den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Publikasjonar av Jorunn Drageset i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
Karin Holter

**Karin Magda Holter** () er ein norsk litteraturforskar og professor ved Universitetet i Oslo.

## Virke
Holter vart cand.philol. i 1966 med ei hovudoppgåve om *[[Den fremmede]]* av Camus. Frå 1968 var ho tilknytt franskseksjonen ved Klassisk og romansk institutt på Universitetet i Oslo. I 1981 bidrog ho med artikkelen *Simon Citing Simon : A Few Examples of Limited Intertextuality* i boka *Orion Blinded : Essays on Claude Simon*, utgjeven på Bucknell University Press. Ho vart dr.philos. på avhandlinga *Tekst og virkelighet : åpninger i [[Claude Simon]]s romaner* frå 1988. I 1992 vart Holter professor i fransk litteratur. Ho var i ein periode gjesteforskar ved Université Paris-Nord.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karin Holter|Karin Holter]]» frå ,  den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Publikasjonar av Karin Holter i BIBSYS
* Publikasjonar av Karin Holter i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
* Oversyn over omsetjingane til Holter på nettsida til Nasjonalbiblioteket
* Oversyn over omsetjingane til Holter på nettsida til Norsk oversetterforening
Marit Grøtta

**Marit Grøtta** () er ein norsk litteraturvitar og professor ved Universitetet i Oslo.

Ho vart førsteamanuensis i ålmenn litteraturvitskap ved Universitetet i Oslo i 2015, og professor i 2020.

Grøtta har gjeve ut to bøker, ei om litterære korttekster og ei om Charles Baudelaire, i tillegg til artiklar om Franz Kafka, Virginia Woolf, Marcel Proust og Giorgio Agamben. Sidan 2017 har ho vore med i redaksjonen i *Norsk litteraturvitenskapelig tidsskrift*.

## Publikasjonar
* *Litterære bagateller. Introduksjon til litteraturens korttekster*, Oslo 2009
* *[https://www.bloomsbury.com/uk/baudelaires-media-aesthetics-9781501326448 Baudelaire's Media Aesthetics]*, Bloomsbury 2015

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marit Grøtta|Marit Grøtta]]» frå ,  den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnstoff
* Publikasjonar av Marit Grøtta i forskingsdokumentasjonssystemet CRIStin
Anne-Lisa Amadou

**Anne-Lisa Amadou** () var ein norsk litteraturforskar og litterær omsetjar frå Oslo. Ho var professor i fransk litteratur ved Universitetet i Oslo frå 1970 til 1982. Ho vart dr.philos. på avhandlinga *Dikteren og hans verk. En studie i Marcel Prousts estetikk* frå 1966.

Amadou gjorde eit viktig arbeid som omsetjar og kulturformidlar. Ho mottok ei rekkje prisar for si omsetjing av Proust sin romanserie *[[På sporet av den tapte tid]]* I-XII (1963–92), blant anna Bastianprisen, Fritt Ords pris og Norsk kulturråds omsetjarpris. Ho vart også tildelt den franske ordenen Palmes Académiques.

## Verk
* 1965: *Dikteren og hans verk - en studie i Marcel Prousts estetikk* om Marcel Proust 
* 1970: *Tartuffes ansikt og andre essays* om Molière 
* 1978: *Elleve franske romanstudier* om Marcel Proust 
* 1994: *Å gi kjærligheten et språk* om Sigrid Undset 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne-Lisa Amadou|Anne-Lisa Amadou]]» frå , den 18. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Anne-Lisa Amadou hos *Norsk biografisk leksikon* (snl.no)
*Anne-Lisa Amadou hos Norsk Oversetterleksikon
Rebecca Latimer Felton

**Rebecca Ann Latimer Felton** () var ein amerikansk forfattar, lærar, sosialreformerar og politikar som vart den første kvinna som tenestegjorde som senator i det amerikanske senatet. Ho er den mest prominente kvinna historia til den amerikanske delstaten Georgia historie i den progressive perioden, og vart heidra med ei utnemning til senatet. 

Felton vart teken i eid den 21. november 1922 og tenestegjorde berre i 24 timar. I ein alder av 87 år, ni månadar og 22 dagar var ho den eldste ferske senatoren som kom inn i senatet. Ho er så langt den einaste kvinna som har vore Senator frå Georgia. Ektefellen hennar William Harrell Felton var medlem av Representanthuset og representanthuset i Georgia, og ho dreiv valkampane hans. Ho var ei leiande sosietetskvinne, ein talsperson for fengselsreformer, røysterett for kvinner og pedagogisk modernisering.

Ho var også den siste tidlegare slaveeigaren i Kongressen, og ei av få framståande kvinner som talte i favør for lynsjing.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rebecca Latimer Felton|Rebecca Latimer Felton]]» frå , den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Rebecca Latimer Felton i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen
* Rebecca Latimer Felton hos American National Biography
*
Verdscupen i skiskyting 2021

**Verdscupen i skiskyting 2021** tok til 27. november 2020 og vart avslutta 21. mars 2021. Turneringa omfatta 26 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Kontiolahti i Finland, Hochfilzen i Austerrike, Oberhof i Tyskland, Antholz i Italia, Pokljuka i Slovenia, Nové Město na Moravě i Tsjekkia og Östersund i Sverige.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, åtte jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Med sine 16 rennsigrar var Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann det største IBU-trofeet for tredje året i rad, landsmannen Sturla Lægreid kom på andreplassen. Quentin Fillon Maillet frå Frankrike kom på tredjeplass for tredje gong i rad, medan nordmennene Tarjei Bø og Johannes Dale vart nummer 4 og 5.

Kvinnene tevla i tre 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, åtte jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Tiril Eckhoff vann turneringa framom landskvinna Marte Olsbu Røiseland. Tysklands Franziska Preuß sikra seg tredjeplassen.

## Menn
### Individuelt

## Kvinner
### Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltcup 2020/21|Biathlon-Weltcup 2020/21]]» frå ,  den 19. mars 2023.*
Thomas Høeg

**Thomas Arbo Høeg** () var ein norsk skipsreiar og politikar frå Drammen. Han representerte valkrinsen Holmestrand, Horten, Tønsberg, Sandefjord, Larvik og partiet Høgre på Stortinget perioden 1922–1924. Botanikaren Ove Arbo Høeg var son hans.

Thomas Høeg var frå 1876 fullmektig i reiarlaget Knutsen & Herlofson i Larvik. Etter reiarlaget gjekk konkurs i 1886 vidareførte han drifta under namnet Ths. Høeg & Co A/S. Firmaet dreiv både reiarlag, skipsmeklar- og kolforretning, dampskipsekspedisjon, is- og tømmertransport. Høeg styrte fleire av desse forretningane heilt til han døydde.

Høeg var medlem av bystyret i Larvik frå 1893 til 1925. Han var ordførar 1905–07 og varaordførar 1914–19. Ved stortingsvalet 1921 stod han på tredjeplass på Høgre-lista for byane i Vestfold, og vart innvald med god margin. På Tinget var han nestformann i Protokollkomiteen.

## Kjelder
Laudal

**Laudal** er ei grend i Lindesnes kommune i Agder. Laudal er eige sokn og var eigen kommune frå 1899 til 1964. Soknet tilsvarar den tidlegare kommunen.

## Samfunn
I Laudal sentrum ligg Laudal barnehage. Ved sida av barnehagen ligg Laudal skule. Skulen er ein fådelt barneskule. Det betyr at klassane er fortrinnsvis kvar for seg i basisfaga; rekning, norsk og engelsk. I dei andre faga er klassane saman på tvers av klassetrinn. Skulen har òg SFO.

## Laudal kommune
Kommunen blei oppretta i 1899 då han blei skilt ut frå Øyslebø og Laudal kommune; den tidlegare kommunen var 250 km² og hadde 1827 innbyggarar då han blei delt.

I 1964 blei Laudal slått saman med Øyslebø, bortsett frå Brunvatne; Bjelland, bortsett frå Ågedal/Midtbø; den nye kommunen fekk namnet Marnardal. Ved samanslåinga var Laudal kommune 93 km² og hadde 560 innbyggarar.

## Laudal kyrkje
Laudal kyrkje er ei krosskyrkje i tre som blei bygga i 1826. Kyrkja har 300 sitteplassar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Laudal|Laudal]]» frå ,  den 19. mars 2023.*  

## Litteratur

* Johs Sætherskar: *Det Norske næringsliv. 15 : Vest-Agder fylkesleksikon*, Bergen 1953
* Vigleik Leira: *Ordlaging og ordelement i norsk*, Oslo 1992.
* Alf Henry Rasmussen (1993). «Laudal kirke». Våre kirker. Norsk kirkeleksikon. Kirkenær: Vanebo forlag. s. 464. ISBN 82-75-27022-7. 

## Bakgrunnsstoff

* Laudal på norgeskart.no
* Om Laudal på Store norske leksikon
* Om Laudal skule på minskole.no. 
* Om laudal barnehage på minskole.no
Kamfertre

**Kamfertre** (*Cinnamomum camphora*) er ein lauvtreart i kaneltreslekta som har ei rekkje bruksområde. Trevirket blir brukt i produksjon av skrin og møblar, og kamfer er blitt brukt som medisinsk middel, i parfyme, som krydder og som naturleg insektmiddel. Kamfertreet veks opphavleg i Taiwan og Japan, søraustlege Kina og Indokina. Det har òg spreidd seg i søraustre Australia etter introduksjon i hagar og parkar sidan 1822. Dyrkinga for tømmer- og farmasøytisk produksjon har hatt stor tyding både på Taiwan og i Indokina.

Kamfertreet blir frå 15 til 30 meter høgt, blada er breitt lansettforma, tjukke og voksaktig mørkegrønne. Når blada blir knuste, luktar dei kamfer. Om våren dannar treet ei mengde små, gulkvite blomar, medan bæra kan minna om solbær eller blåbær. 

## Bruk
Den kvite, krystallinske substansen kamfer blir vunnen ut frå treet. Produksjonen inneber tradisjonelt at stykke av treet blir hogde opp, røykte i ein lukka røykbehaldar, og tørka via utlufting der det kvite, krystallinske pulveret blir skrapa av treet. 

Bruksområda for kamfer har omfatta:

* Sukkertøy
* Krydder
* Legemiddel
* Hostemedisin
* Parfyme og røykjelse
* Insektmiddel
* Celluloid-produksjon
* Røyksvakt krut
* Kister og boksar
* Møblar

Ein kjenner bruk av kamfer i sukkertøy og til duftformål frå oldtida. I Tang-dynastiet (618-907) blei det brukt i produksjon av eit næringsmiddel som minna om iskrem. Ei kokebok frå Andalucía frå 1200-talet nemner ein kjøttrett med kamfer. I Europa fall kamfer ut av bruk i matlaginga på 1500-talet, men i India nyttar ein framleis *pachha karpooram* i dessertar. Under bønn (podsja) bruker hinduar kamfer som ein slags rituell røykjelse. I Sichuan bruker ein blada av kamfertreet til å laga retten *Zhangcha-and*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kamfertre|Kamfertre]]» frå ,  den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Carol Moseley Braun

**Carol Elizabeth Moseley Braun** (), nokre gongar skriven **Moseley-Braun**, er ein amerikansk politikar og advokat som representerte Illinois i det amerikanske senatet frå 1993 til 1999. Ho var den fyrste kvinnelege senatoren av afrikansk herkomst som vart vald inn i Senatet, og så langt den einaste, den fyrste afrikansk-amerikanske senatoren for Det demokratiske partiet, den fyrste kvinna som vann over ein sitjande senator i eit val og den fyrste og einaste kvinnelege senatoren frå Illinois.
 
Frå 1999 til 2001 var Braun USAs ambassadør til New Zealand.  

Braun var ein av kandidatane til Demokratanes nominasjon under Presidentvalet i USA 2004. Etter offentleggjeringa frå Richard M. Daley at han ikkje ville søkje attval i november 2010, byrja Braun sin kampanje for å verte borgarmeister i Chicago ved valet i 2011. Braun enda på fjerdeplass av seks kandidatar og tapte valet 22. februar 2012 til Rahm Emanuel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Carol Moseley Braun|Carol Moseley Braun]]» frå , den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Carol Moseley Braun i det biografiske kartoteket til den amerikanske kongressen
M. Seppola Simonsen

**M. Seppola Simonsen** () er ein kvensk forfattar og kunstnar frå Senja. Seppola Simonsen har ein bachelor i engelsk litteratur og spansk frå University College Dublin i Irland. Forfattaren vann Tarjei Vesaas' debutantpris 2022 for lyrikkboka *Hjerteskog – Syđänmettä.*

Seppola Simonsen er også ein del av den kvenske kunstnargruppa Jokiroikka, som fekk tildelt Heidi Nilima Monsens minnestipend i 2022.

## Bibliografi
* *Nord* – boksingel, Flamme forlag (2020)
* *Hjerteskog – Syđänmettä* – poesi, Flamme forlag (2022)
* *Den tredje* – poesi, Flamme forlag (2023)

## Kjelder
Agaton Sax

**Agaton Sax** er ein litterær figur som er hovudperson i den svenske bokserien med same namn, skriven av Nils-Olof Franzén. Agaton Sax er privatdetektiv og redaktør for *Byköpingsposten* i Byköping (norsk *Småköpingsposten* og Småköping). Han løyser sakene sine samtidig som han driv avisa i byen.

Andre tilbakevendande karakterar i forteljingane om den intelligente og språkgeniale Agaton Sax er den tafatte Overdetektivinspektør Joshua H Lispington ved Scotland Yard, den lokale politimannen Antonsson, skurkane Julius Mosca, Octopus P. Scott, Herr Gustafsson og Helvassa Gullan, og dessutan Agaton si tante Tilda, dachsen Tickie og den unike datamaskinen hans Tenkende August.

Bøkene kom fyrst ut ved Bonniers forlag i serien Önskedeckarna, under Bonniers Juniorböcker. Illustrasjonane var laga av Åke Lewerth frå byrjinga.

Den siste boka, *Agaton Sax och den mörklagda ljusmaskinen*, blei skriven på førespurnad frå det engelske forlaget til Nils-Olof Franzén, som hadde hatt suksess med bøkene i omsetjing der. Bøkene blei då illustrert av Quentin Blake.

## Utgitte bøker

* *Agaton Sax klipper till* (1955)
* *Agaton Sax och den ljudlösa sprängämnesligan* (1956)
* *Agaton Sax och vita möss-mysteriet* (1957)
* *Agaton Sax och de slipade diamanttjuvarna* (1959)
* *Agaton Sax och det gamla pipskägget* (1961)
* *Agaton Sax och Byköpings gästabud* (1963)
* *Agaton Sax och bröderna Max* (1965)
* *Agaton Sax och den bortkomne mr Lispington* (1966)
* *Agaton Sax och de okontanta miljardärerna* (1967)
* *Agaton Sax och den svällande rotmos-affären* (1970)
* *Agaton Sax och den mörklagda ljusmaskinen* (1978)

## Filmatiseringar
Den fyrste boka som blei filmatisert var *Agaton Sax och bröderna Max* som i 1972 blei ein animert TV-serie med same namn. Serien bestod av fire avsnitt på 20-minutt, og var laga av animasjonsstudioet Team Film. 

*[[Agaton Sax och Byköpings gästabud]]* blei den fyrste heilt animerte langfilmen frå Sverige i 1976.

Samtidig som langfilmen blei vist på kino, sendte svensk TV ein animert TV-serie med same opphavsmann og skodespelarar. Agaton Sax-serien består av tre halvtimeslange avsnitt basert på bøkene *Agaton Sax och den ljudlösa sprängämnesligan*, *Agaton Sax och det gamla pipskägget* og *Agaton Sax och den bortkomne mr Lispington* (som i filmatisering fekk namnet *Agaton Sax och kolossen på Rhodos*).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Agaton Sax|Agaton Sax]]» frå ,  den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Nils-Olof Franzén og Agaton Sax på Hollin
* "Agaton Sax och Byköpings Gästabud" på Imdb
Etikett

Ein **etikett**, **tagg** eller **merkelapp** er eit papir- eller ein pergamentslapp festa til ei vare eller innpakninga hennar, med opplysningar om namnet og innhaldet i vara. Dei engelske orda *label*, *tag* og *sticker* svarar til dette omgrepet.

## Etikett
Ein etikett inneheld opplysningar til kunden om mellom anna varetype, innhald, mengde, kvalitet, haldbarheit, produsent (fabrikat) og pris. Etikettar kan vera enkle, handskrivne lappar, men kan også vera små, kunstferdig utførte reklameplakatar trykte på eigne etikett-trykkjeri til bruk på flasker, esker og hermetikk.

## Iddis
*Iddis* er eit dialektord for etikett, opphavleg frå Stavanger då hermetikkindustrien hadde høgkonjunkturen sin der, frå 1860 til 1960. Etikett vart uttala *iddikett*, og vart så forenkla til *iddis*, som moglegvis har samanheng med ordet *[[siddis]]*.

## Døme
### Norske øletikettar

Ringnes beers.jpg|Etikettar på ølflasker frå det norske Ringnes Bryggeri.
Borg beers.jpg|Flasketikettar på øl frå Borg bryggeri.
Mack beers.jpg|Flasketikettar på øl frå Macks Ølbryggeri.


## Sjå òg
* Label
* Klistremerke
* Strekkode
* Vaskelapp
* Emballasje

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Etikett|Etikett]]» frå ,  den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* «IDDIS» – Norsk grafisk museum og Norsk hermetikkmuseum i Museum Stavanger.
*
Ann Linde

**Ann Christin Linde** () er ein svensk politikar for Socialdemokraterna. Ho var utanriksminister frå 2019 til 2022.

## Liv og virke

Linde studerte statsvitskap, sosiologi og nasjonaløkonomi ved Stockholms universitet. I 1994 avla ho kandidateksamen i statsvitskap.

Ho var statssekretær for innanriksminister Anders Ygeman i justsdepartementet. Frå 25. mai 2016 til 21. januar 2019 var ho EU- og handelsminister i den fyrste regjeringa til Stefan Löfven.  Ho var svensk utanriksminister frå 10. september 2019 til 18. oktober 2022. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ann Linde|Ann Linde]]» frå , den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Hanna Rydh

**Hanna Albertina Rydh** (), seinare **Rydh-Munck af Rosenschöld**, var ein svensk liberal politikar, kvinnesaksforkjempar og arkeolog. Ho var medlem av Sveriges riksdag for Folkpartiet liberalerna frå 1943 til 1944, leiar for Fredrika Bremer-förbundet 1937–1949 og president for International Alliance of Women (IAW) frå 1946 til 1952. Ho markerte seg som ein viktig kvinnesaksforkjempar internasjonalt. Ho og IAW stod i ein liberal internasjonalistisk tradisjon, og vektla arbeid gjennom SN og samarbeid med utviklingsland, særleg i Midtausten. Dette var under den kalde krigen også motivert av eit ønske om å demme opp for kommunismen.

Rydh var gift med arkeologen Bror Schnittger og etter hans død med Mortimer Munck af Rosenschöld, som var landshovding i Jämtlands län.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanna Rydh|Hanna Rydh]]» frå , den 19. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Selda Ekiz

**Selda Ekiz** () er ein norsk fysikar og programleiar i NRK.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Ekiz er oppvaksen i Sande i Vestfold. Foreldra hennar innvandra frå Tyrkia i 1970-åra.
Ho er oppkalla etter den tyrkiske songaren Selda Bağcan. 

Selda Ekiz flytta heimanfrå for å ta vidaregåande på Skagerak International School. I 2011 tok ho mastergrad i fysikk frå Universitetet i Bergen, og var der med på å starte opp vitskapsformidlingsgruppa «Fysikkshow Bergen». Saman med Bjørn H. Samset la ho i 2015–2016 ut forskingspodcasten *Vitendate*.

### Karriere
Ekiz har vore tilknytt NRK Trøndelag. Frå 2011 til 2013 var ho programleiar for det populærvitskapelege ungdomsprogrammet *[[Fjernsynsprogrammet Newton|Newton]]*. For programmet vann ho Gullruten 2013 som beste kvinnelege programleiar, og vart nominert i same klasse under Gullruten 2012, i tillegg til publikumsprisen i 2013. Hausten 2013 og hausten 2014 var ho programleiar for NRK Super-serien *[[Barn ingen adgang]].* Sidan 2013 har ho vore programleiar i kunnskapstevlinga *[[Klassequizen]]* på NRK TV. Frå 2015 til 2017 var ho programleiar i den populærhistoriske realityserien *[[Anno]]*, som dramatiserte daglegliv for 250 år sidan, og sidan 2018 har ho saman med Ole Rolfsrud vore programleiar for TV-tevlinga *[[Alle mot 1]]*. I 2019 mottok ho Mensa Norges pris for evna si til å senke terskelen for barns interesse for intellektuelle konsept, og å inspirere barn til å la nyfikenheit, vitskap og forsking vere ein del av kvardagen deira. 

I 2020 debuterte Ekiz som skodespelar i NRK sin dramaserie *[[Norsk-ish]]*, der ho spela gynekologen Helin og hadde ein stor del av dialogen på tyrkisk. For *Norsk-ish* og *Alle mot 1* vart ho nominert til publikumsprisen under Gullruten 2021.

Frå 2008 har Ekiz også opptredd som stand-up komikar og var ein av tre som vann «Urørt og Uhørt» under Den store Norske Humorfestivalen i 2008.

## Privatliv
Ekiz er sambuar og fekk sitt første barn våren 2021. Ho var kjærast og sambuar med komikaren Gustav Nilsen frå 2010 til 2018.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Selda Ekiz|Selda Ekiz]]» frå , den 19. mars 2023.*

## Bakgrunnsstoff

* 
* 
* Selda Ekiz hos The Movie Database
Ringo Starr & His All-Starr Band

**Ringo Starr & His All-Starr Band** er ei supergruppe som framfører konsertar og frå tid til anna har gjeve ut konsertalbum. Ho er leia av Ringo Starr, som er den einaste faste medlemmen frå starten i 1989 og  i dei 12 (per 2017) forskjellige samansetjingane av gruppa.

Den fyrste utgåva av All-Starr Band bestod av Rick Danko og Levon Helm frå The Band, Nils Lofgren og Clarence Clemons frå The E Street Band, Dr. John, Billy Preston, Joe Walsh og Jim Keltner. Songane som blir framførte er typisk ei blanding frå Starr sin solokarriere, songane hans frå The Beatles og hittane til dei enkelte medlemmene. Gruppa har ikkje gitt ut ny musikk på album.

Utvalet har variert sidan, men det er eit minimumskrav at ein har gitt ut tre hitsongar, og at ein kan spela songane til dei andre i gruppa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ringo Starr &#38; His All-Starr Band|Ringo Starr &#38; His All-Starr Band]]» frå ,  den 19. mars 2023.*
Kaja Isaachsen

**Karen Johanne Isaachsen** (), betre kjend som **Kaja Isaachsen**, var ein norsk forfattar og kvinnesakskvinne med eit sterkt engasjement for kvinneleg valdeltaking og representasjon.

## Familie
Kaja Isaachsen var dotter av presten Johan Storjohann (1832–1914, grunnleggjaren av den norske sjømannsmisjonen) og sedskapsforkjemparen Nanna Holmboe (Nanna Storjohann, 1838–1898), og syster av læraren og barnebokforfattaren Marie Michelet (1866–1951). 7. september 1897 gifta ho seg i Ås med veterinæren og rektor ved Noregs landbrukshøgskule Haakon Isaachsen (1867–1936) av slekta Willoch, ein bror av forfattaren Hanna Isaachsen (1861–1929).

## Liv og virke
Isaachsen arbeidde som lærar i Kristiania fram til familien flytta til Ås då faren var blitt sokneprest der i 1894. Då var ho i ein kort periode lærar ved middelskulen i Ås. I 1907 blei ho vald til domsmann. I 1909 stifta ho Aas Kvindesagsforening, og blei den fyrste leiaren i foreininga. Ved kommunevalet i 1919 stilte ho til val for Aas Kvindesagsforening, som stilte med ei rein kvinneliste.

Aas Kvindesagsforening sleit med oppslutnaden, og i 1920 endra foreininga namn til Aas Husmoderforening. Under leiing av Isaachsen opplevde foreininga ei sterk auking i tilslutnaden. Ho arbeidde for kvinner si deltaking i politikken, og for å gje dei tradisjonelle kvinneyrkene høgare status.

Issachsen skreiv noveller, artiklar og prologar, som blei publiserte i samtidas dameblad. I 1914 gav ho ut sin første roman, *Amor kommer*. To år seinare kom ho med romanen *Guldkuren* og fortsetjinga til romanen *Floken*.

Frå 1918 organiserte Isaachsen filmframsyningar på Landbrukshøgskulen. Ho var kinostyrar ved skulen i mange år.

## Bibliografi
* 1914: *Amor kommer*, Helge Erichsens forlag, Kristiania
* 1916: *Guldkuren*, With, Kristiania
* 1916: *Floken* (fortsetjing av *Guldkuren*), With, Kristiania

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaja Isaachsen|Kaja Isaachsen]]» frå , den 19. mars 2023.*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Lokalhistoriewiki.no: slekten Storjohann, besøkt 28/3 2020.
Hanna Isaachsen

**Hanna Isaachsen** () var ein norsk barnepsykolog, forfattar, redaktør og kvinnesaksaktivist. Ho var ein periode styremedlem i Norsk Kvinnesaksforening og leiar av Kvindernes Vælgerforening. Ho var også den fyrste norske kvinna til å vere ordførar for Lagretten ved eit lagmannsting.

## Familie
Hanna Isaachsen var dotter av kommandør Isak Tobias Isaachsen (1834–1893) av slekta Willoch og Fredrikke Andrea Rude. Ho blei gift 7. desember 1882 i Kristiansand med broren til faren, jarnbaneingeniøren Einar Isaachsen Willoch (1841–1921), som også var bror av målaren Olaf Isaachsen. Dei var foreldre til blant andre marineoffiseren Odd Isaachsen Willoch (1885–1940), og besteforeldre til politikareb og statsministeren Kåre Isaachsen Willoch, høgsterettsadvokat og luftfartsdirektøren Erik Isaachsen Willoch (1922–1991) og ingeniøren Jan Isaachsen Willoch (1924–2001).

## Liv og virke
I oktobernummeret av tidsskriftet *Husmoderen*s i 1898 blei lesarane oppfordra til å skrive om sine erfaringar med oppsedinga av gutar. Isaachsen skreiv fleire artiklar om emnet, og i 1900 samla ho desse i utgjevinga *Vore gutter – om opdragelse*, som vart gjeven ut på Aschehoug.

Isaachsen var ein aktiv kvinnesaksforkjempar, med styreverv i Norsk Kvinnesaksforening og leiarverv i Kvindernes Vælgerforening og i Norske Kvinners Nasjonalråd. Ho stilte som delegat for foreininga ved fredskongressen i Haag i 1919. Ho var involvert i Norges fredsforening, og redaktør for foreininga sitt magasin *Folkefred*. Isaachsen var medlem i Oslo Kvinneparti, og involvert i *Kvinderness læseværelse* i Drammen.

I 1906 var Isaachsen den fyrste norske kvinna som var ordførar for Lagretten ved eit lagmannsting. I 1915 var ho medlem av den norske delegasjonen til kongressen Internasjonal kvinneliga for fred og fridom.

I 1920 gav Isaachsen ut romanen *Blodets baand*.

## Bibliografi
* 1900: *Vore gutter – om opdragelse*, Aschehoug, Kristiania
* 1920: *Blodets baand*, Steen, Kristiania/København

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanna Isaachsen|Hanna Isaachsen]]» frå , den 19. mars 2023.*

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lokalhistoriewiki.no: slekten Willoch, besøkt 27/3 2020.
Anne Lise Ryel

**Anne Lise Ryel** () er ein norsk jurist, politikar og tidlegare  likestillingsombod og generalsekretær i Kreftforeningen.

## Liv og virke
Av utdanning er Ryel cand. jur. frå Universitetet i Oslo i 1987. I perioden 1984–1985 var ho vitskapeleg assistent ved Det juridiske fakultetet, deretter fyrstekonsulent ved Det kriminalitetsforebyggende råd i perioden 1986–1987. Deretter var ho advokatfullmektig fram til ho i 1992 blei konsernadvokat i Statnett SF. Ho fekk advokatbevilling i 1990.

I 1994 blei Ryel i statsråd utnemnd som likestillingsombod, ein jobb ho hadde fram til 2000 då ho blei statssekretær i Justisdepartementet. Før Ryel blei generalsekretær i Kreftforeningen i 2002, jobba ho eit år som divisjonsdirektør i Sosial- og Helsedirektoratet, no kalla Helsedirektoratet.

Ho blei tilsett i stillinga som generalsekretær i Kreftforeningen i 2002 og gjekk av i 2019.

## Styreverv
Ryel har hatt og har også ei rekkje helserelaterte styreverv, blant anna i Nasjonalt råd for tobakksforebygging, Nordic Cancer Union og Center for Advanced Study ved Vitenskapsakademiet. Vidare har ho vore medlem av råd for Senter for pasientmedverknad og sjukepleieforsking på Rikshospitalet og WHO Cancer Technical Group. Ho har også vore medlem av hovudstyret og sentralstyret i HSH, nestleiar i Oslo Arbeiderparti og medlem av representantskapet til Oslo Arbeidarparti. I tillegg har ho vore medlem av styret for Universitetet i Bergen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Lise Ryel|Anne Lise Ryel]]» frå , den 19. mars 2023.*

## Bakgrunnsstoff
* Anne Lise Ryel hos Stortinget
* Anne Lise Ryel hos Internet Movie Database
Stemd velar frikativ

**Stemd velar frikativ** er ein konsonantlyd som finst i ei rekkje språk. Han er kjenneteikna av *[[Stemd språklyd|stemd]]* uttale, med tungeryggen pressa mot ganeseglet (*[[velar]]*) og gjennom friksjon av utstrøymande luft (*[[frikativ]]*).

Stemde velare frikativar finst ikkje på norsk. Døme på lyden i andre språk er:

På nokre språk utgjer stemd velar frikativ og stemd uvular frikativ to allofonar innanfor same fonem, avhengig av m.a. målføre og/eller posisjonen til lyden i høve til andre lydar i same ord.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stemt velar frikativ|Stemt velar frikativ]]» frå ,  den 20. mars 2023.*
Leila Shahid

**Leila Shahid** () er ein palestinsk diplomat. Ho var den fyrste kvinnelege ambassadøren for Palestina.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Leila Shahid er dotter av Munib Shahid og Serene Husseini Shahid og dimed del av al-Husayni-klanen. Foreldra hennar var høvesvis frå Akko og Jerusalem, men ho vaks opp med dei to systrene sine i landflyktigheit i Libanon. Der fekk ho skulegangen si og tok vidaregåande skule på *Collège protestant français* i Beirut. 

Shahid er ikkje sjølv bahai, men er tippoldebarn til baha'i-profeten Baha'u'llah gjennom far sin, som var eit barnebarn av Abdu'l-Baha. Faren hennar blei ekskommunisert frå bahai-fellesskapet på grunn av motstanden sin mot Shoghi Effendi.

### Engasjement for palestinarane
Etter å ha studert antropologi og psykologi ved Det amerikanske universitet i Beirut, arbeida Shahide i palestinske flyktningleirar til 1974 då ho byrja på doktorgraden i antropologi i Paris. I Paris møtte ho forfattaren Jean Genet. 

I 1976 blei Shahid vald til president av foreininga *Union générale des étudiants palestiniens*.

I september 1982 drog Shahid og Genet til Beirut. Dei kom til under massakrane i Sabra og Shatila, som blei gjennomførte av styrkar knytte til det libanesiske falangistpartiet. Genet sine skildringar om dette blei publisert i ''La revue d'études palestiniennes'', i ein artikkel med tittelen «Quatre heures à Chatila» ('Fire timar i Shatila'). Filmen *Dancing Among the Dead* av Catherine Biscovitch var basert på denne artikkelen av Genet.

Shahid var mangeårig redaktør for *La revue d'études palestiniennes*, og blei etterpå medlem av styret for bladet.

### Representant for PLO, ambassadør for Den palestinske sjølvstyresmakta
Shahid representerte PLO i Irland i 1989, i Nederland i 1990, og var deretter ambassadør for den palestinske sjølvstyresmakta i Frankrike der ho tiltredde i Paris i 1993. Frå 2006 til 2014 var ho den palestinske generaldelegaten til EU, Belgia og Luxembourg.

I 2004 var Shahid saman med den palestinske leiaren Yasser Arafat under dei siste dagane hans på sjukehus utanfor Paris.

Russell Tribunal on Palestine vart oppretta som svar på ei oppfordring frå Shahid og Ken Coates (leiar av Bertrand Russell Peace Foundation), Nurit Peled (israelar, som mottok Sakharovprisen for ytringsfridom i 2001).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leila Shahid|Leila Shahid]]» frå , den 20. mars 2023.*
Verdscupen i skiskyting 2023

**Verdscupen i skiskyting 2023** tok til 27. november 2022 og vart avslutta 19. mars 2023. Turneringa omfatta 21 individuelle tevlingar for menn og 20 for kvinner, samt ei rekke stafettar. Renna fann stad i Kontiolahti i Finland, Hochfilzen i Austerrike, Le Grand-Bornand i Frankrike, Pokljuka i Slovenia, Ruhpolding i Tyskland, Antholz i Italia, Nové Město na Moravě i Tsjekkia, Östersund i Sverige og Oslo i Noreg.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, sju stk 10-kilometer sprint og like mange jaktstartar à 12,5 km, samt fire 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 7,5 km. Med sine 16 rennsigrar var Johannes Thingnes Bø frå Noreg vann verdscupen for fjerde gong, medan landsmennene Sturla Lægreid og Vetle Sjåstad Christiansen kom på andre- og tredjeplass. 

Kvinnene tevla i tre 15 km normalprogram, sju stk 7,5 km sprint-tevlingar, seks jaktstartar à 10 km og fire fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 6 km. Frankrikes Julia Simon sikra seg det største IBU-trofeet, med god margin til italienarane Dorothea Wierer og Lisa Vittozzi som vart nummer 2 og 3 i turneringa.

## Menn
### Individuelt

## Kvinner
### Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltcup 2022/23|Biathlon-Weltcup 2022/23]]» frå ,  den 20. mars 2023.*
Hulda Holtvedt

**Hulda Holtvedt** () er ein norsk politikar for Miljøpartiet Dei Grøne (MDG). Ho var talsperson for Grøn Ungdom frå 2017 til 2021, ungdomsorganisasjonen til MDG.

Holtvedt er oppvaksen i Oslo og har skulegang frå Oslo katedralskole. Ho har tidlegare vore fylkesleiar i Oslo Grøn Ungdom. 

Holtvedt var vararepresentant nr. 3 for Oslo til Stortinget for perioden 2017–2021. I 2019 vart ho vald inn i Oslo bystyre, der ho sit i helse- og sosialutvalet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hulda Holtvedt|Hulda Holtvedt]]» frå , den 20. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Holtvedt hos Miljøpartiet Dei Grøne
* Holtvedt hos Oslo Kommune
* Hulda Holtvedt hos Stortinget.
Ingeborg Breines

**Ingeborg Breines** () er ein norsk fredspedagog. Ho er seniorrådgjevar for World Summit of Nobel Peace Laureates. Ho var direktør for Women and a Culture of Peace i UNESCO, og frå 2009 til 2016 var ho president i Det internasjonale fredsbyrået.

## Utdanning
Breines er cand.philol frå Universitetet i Oslo. Ho har utdanning i filosofi, fransk litteratur,   idéhistorie og kunsthistorie ved Universitetet i Oslo og Université de Nantes.

## Den internasjonale mannsdagen
Breines var ein av pådrivarane for etableringa av Den internasjonale mannsdagen mens ho tenestegjorde i UNESCO.

## Utvalde publikasjonar
* 1999: *Towards a women's agenda for a culture of peace*.
* 2006: *60 women contributing to the 60 years of UNESCO : constructing the foundations of peace*.
* 2012: *Virkeligheten sett gjennom kunstnerøyne* 
* 2018: *Contributions to Conflict Management, Peace Economics and Development*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingeborg Breines|Ingeborg Breines]]» frå , den 20. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Ingeborg Breines hos Orkana forlag
Otilia Rein

**Otilia Rein** () var ein norsk omsetjar. På byrjinga av 1900-talet bidrog ho til at norske lesarar kunne lese dåtidas russiske samtidslitteratur på sitt eige morsmål.

I 1914 gav Helge Erichsens forlag ut Otilia Rein si omsetjing av romanen *Konowalow* av Maksim Gorkij. Boka inneheldt også forteljinga *Seksogtyve og én* av same forfattar. I 1915 vart hennar omsetjing av romanen *Vesjnije vody* (russisk Вешние воды) av Ivan Turgenev gjeven ut. Romanen fekk den norske tittelen *Vaarbølger*.

## Familie
Rein var dotter av Carl Lauritz Marius Rein (1837–1888) og komponisten Otilia Hermana Rein f. Finckenhagen (1843–1912).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otilia Rein|Otilia Rein]]» frå , den 21. mars 2023.*
Komponisten Otilia Rein

**Otilia Hermana Dorthea Rein** () var ein norsk pianist og komponist.

Rein verka som musikklærarinne i Bergen i ei årrekkje.

I 1907 var Rein ei av kvinnene som signerte ein underskriftsaksjon til Stortinget for å få lovfesta at kvinner skulle ha rett til å røyste ved stortingsval.

## Familie
Rein var gift med Carl Lauritz Marius Rein (1837–1888). Dottera Otilia Rein (f. 1878) var omsetjar, og gjorde seg merka for å ha vore ein av dei fyrste som omsette Turgenev og Gorkij til norsk. Sonen Sigmun Rein (f. 1873) var journalist og forfattar. Han skreiv blant anna lystspel som vart oppført på Centralteatret i Kristiania.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otilia Rein (komponist)|Otilia Rein (komponist)]]» frå , den 21. mars 2023.*
Simen Fougner

**Simen Fougner** () var ein norsk jurist, banksjef og politikar, fødd i Follebu og busett på Lillehammer. Stortingsrepresentant 1922-24 for Frisinna Venstre.

Fougner slo seg til på Lillehammer, der han var gift, og praktiserte som overrettssakførar frå slutten av 1890-åra. I tillegg engasjerte han seg i bankverksemd, var frå 1913 til 1939 administrerande direktør i Lillehammer Sparebank.

Fougner kom tidleg med i styringa av Lillehammer by. Såleis var han ordførar for Lillehammer 1900–01, 1911–12 og 1914–16. Sidan representerte han kjøpstadene i Hedmark og Oppland på Stortinget 1922-24, og var vararepresentant til Stortinget periode 1925-27. Han var vald inn for Frisinna Venstre, eit parti som hadde statsministeren i 1923/24. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Simen Fougner|Simen Fougner]]» frå ,  den 21. mars 2023.*
Trine Dietrichs

**Anne Cathrine Dietrichs** (), også kjend som **Trine Dietrichs**, var ein norsk politikar og kvinnesaksaktivist. Ho var ei av de fyrste kvinnelege bystyrerepresentantane i Drammen, og ein førande medlem i Drammens kvinnesaksforening.

## Familie
Trine Dietrichs var dotter av politimeisteren og seinare sorenskrivaren Christian Ferdinand Fredrik Dietrichs (1811–1861) og Johanne Erikka Søgaard Broch (1823–1904) av Broch. Ho var ugift heile livet.

## Liv og virke
I 1875 blei Trine Dietrichs tilsett som lærar ved Bragernæs Offentlige Almueskole i Drammen, og frå 1892 var ho tilsynslærarinne ved folkeskulen på Bragernes.

Ved kommunestyrevalet i 1901 blei ho saman med Ottilie Bie vald inn i kommunestyret i Drammen. Dei var dei første kvinnene til å bli valde inn som representantar der. Seinare sat ho også i formannskapet i kommunen.

Dietrichs var aktiv i Drammens kvinnesaksforening, og utarbeida i 1921 boka *Beretning om Drammens kvinnesaksforening 25-årige virksomhet 19. mai 1896 – 19. mai 1921*.

## Bibliografi
* 1921: *Beretning om Drammens kvinnesaksforening 25-årige virksomhet 19. mai 1896 – 19. mai 1921* utarbeidet av Thrine Dietrichs

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trine Dietrichs|Trine Dietrichs]]» frå ,  den 21. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lokalhistoriewiki: Thrine Dietrichs
Ottilie Bie

**Ottilie Margrethe Bie** () var ein norsk politikar og kvinnesaksaktivist. Ho var ei av dei fyrste kvinnelege bystyrerepresentantane i Drammen.

## Familie
Ottilie Bie var dotter av handelsmann og konsul Ferdinand Reinhardt (1836–1908) og Andrea Henriette Marie Bessesen (1839–1901), ei dotter av presten Bernt Tobias Bessesen.
Bie vart 24. mai 1887 gift i fødebyen Kristiansand med stadsfysikus Christen Helmer Bie (1859–1943) og flytta same år til Drammen. Dei var foreldre til friidrettsutøvaren Ferdinand Reinhardt Bie (1888–1961).

## Liv og virke
Ved kommunestyrevalet i 1901 vart Bie saman med Trine Dietrichs vald inn i kommunestyret i Drammen. Dei var dei fyrste kvinnene til å verte valde inn som representantar der. Ho representerte partiet Høgre, og møtte i bystyret i tre periodar frå 1902 til 1910. Den siste perioden sat ho også i formannskapet i kommunen.

Ottilie Bies vei i Drammen er kalla opp etter ho.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ottilie Bie|Ottilie Bie]]» frå ,  den 21. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lokalhistoriewiki: Othilie Bie, besøkt 4/2 2020.
Dorothea Reinhardt

**Amalie Dorothea Reinhardt** () var ein norsk forfattar og dramatikar som i vesentleg grad skreiv historiske drama i verseform under pseudonymet **Doris Rein**.

## Liv og virke
Dorothea Reinhardt gjekk på frøken Natalie Zahles lærerindekursus i København og tok guvernanteeksamen ved Nissens skole i Kristiania. Ho var fleire år utanlands, og studerte ved universitet i Cambridge og München.

Under pseudonymet Doris Rein skreiv Reinhardt ei rekkje historiske drama i verseform. Ho debuterte med den historiske einakteren *Monime*, som vart gjeven ut av Bigler i Kristiania i 1893. Fram mot hundreårsskiftet følgde ho opp med ei rekkje drama, som *Jesabel*, *Statira* og *Kleopatra*. Etter eit opphald gjenopptok ho dramadiktinga med femakteren *Botheira* i 1907. Denne  vart etterfølgd av blant andre *Savitri – indisk legende* (1912) og *Den gyldne stad* (1920), som begge vart omsett til tysk. 

Sjølv om Reinhardt skreiv på ei form som i samtida vart sett på som gammalmodig, tok ho opp dagsaktuelle problemstillingar som stillinga og rettene til kvinner. I *Nye tider* (1896) tek ho for seg kvinna sin rett til å ha ei sjølvstendig livsoppgåve.

I 1896 var Reinhardt med på å stifta den feministiske Diskussionsforeningen i fødebyen Kristiansand, og var dessutan den fyrste formannen i foreininga. Ho skreiv fleire artiklar i norske tidsskrift.

## Familie
Dorothea Reinhardt var dotter av konsul Peder Ferdinand Reinhardt og Andrea Henriette Marie Bessesen. Ho vart verande ugift.

## Bibliografi
* 1893: *Monime – historisk drama i 1 akt*, Hjalmar Biglers Forlag, Kristiania
* 1894: *Jesabel – historisk drama i 5 akter*, Hjalmar Biglers Forlag, Kristiania
* 1896: *Nye tider – dramatisk arbeide i 1 akt*, Hjalmar Biglers Forlag, Kristiania
* 1897: *Statira – historisk drama*, Hjalmar Biglers Forlag, Kristiania
* 1899: *Kleopatra – historisk drama i 5 akter*, Aktieforlaget, Kristiania
* 1907: *Botheira – dramatisk digtning i fem akter*, Aschehoug, Kristiania
* 1909: *Saul – dramatisk arbeide i fem akter*, Aschehoug, Kristiania
* 1912: *Savitri – indisk legende – dramatisk digtning*, Aschehoug, Kristiania
* 1916: *Hvad er kultur – tre foredrag*, Aschehoug, Kristiania
* 1920: *Den gyldne stad – dramatisk digtning*, Aschehoug, Kristiania
* 1922: *Undret – dramatisk digtning*, Aschehoug, Kristiania
* 1926: *Jeg skjænker mit digt til vaaren – dramatisk digtning*, Aschehoug, Kristiania

### Omsette verk
* 1922: *Savitri – Dramatische Dichtung*, tysk utgåve av *Savitri – indisk legende – dramatisk digtning*
* 1927: *Der Printz von Himalaya*, tysk utgåve av *Den gyldne stad – dramatisk digtning*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dorothea Reinhardt|Dorothea Reinhardt]]» frå ,  den 21. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*