open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pedro de la Rosa

**Pedro Martínez de la Rosa** () er ein spansk Formel 1-førar. Han har køyrt 71 Formel 1 Grand Prix-løp, og debuterte for Arrows i Australia den 7. mars 1999 med ein sjetteplass. De la Rosa er ein av særs få sjåførar som har fått poeng i debutløpet sitt. De la Rosa scora 6 poeng med det gamle poengsystemet, og 22 poeng med det nye.

## Karriere

Pedro de la Rosa konkurrerte på høgt nivå med radiostyrte offroadbilar, før han i 1988 meldte overgang til gokart. I 1989 vart han meister i den spanske Formel Fiat Uno. I 1990 vann han det spanske Formel Ford 1600-meisterskapen. Han deltok og i det britiske Formel Renault 1600, og fekk to pallplasseringar. I 1991 køyrde han i det spanske Formel Renault Championship, der han fekk tre pallplasseringar, medan han året etter vann både det britiske og det europeiske Formel Renault. I 1995 vann han den japanske Formel 3-serien, og i 1997 vart det siger i Formel Nippon F3000.

I 1998 vart de la Rosa henta inn som testsjåfør for Formel 1-laget Jordan. Året etter køyrde han Formel 1 for Arrows, der han fekk sitt første poeng. Han vart henta inn til Jaguar Racing-laget, men dei sesongane han var der plukka han ikkje mange poeng. Han vart henta inn som testsjåfør for McLaren, og tok over posisjonen som Juan Pablo Montoya hadde, då han var ute med ein skade.

Pedro de la Rosa hamna på pallen for første gong i Formel 1-karrieren under Ungarn Grand Prix i 2006, då vart han nummer to bak Jenson Button. Det vart lenge spekulert i om han skulle vere lagkamerat med Fernando Alonso i McLaren for 2007-sesongen, men den plassen vart til slutt gjeven til Lewis Hamilton. De la Rosa vart istaden testsjåfør for laget.

## Kjelder
Alain Prost

**Alain Marie Pascal Prost** () er ein tidlegare fransk Formel 1-førar.

Prost er ein av tidenes største førarar innan Formel 1. Han vart verdsmeister fire gonger, i 1985, 1986, 1989 og 1993. Han fekk 51 sigrar, 106 pallplasseringar og 33 pole positions.

I 1997 starta Alain Prost sin eigen stall, Prost Grand Prix. Denne gjekk konkurs tidleg i 2002.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Chicane F1 om Alain Prost
Fruit Tree

***Fruit Tree*** er eit boks-sett frå 1978 som inneheld songar frå dei tre originalalbuma til Nick Drake, i tillegg til uttak og alternative versjonar av nokre av songane hans.

## Innhald

### CD 1: ''[[Five Leaves Left]]''
# «Time Has Told Me» (4:27)
# «River Man» (4:21)
# «Three Hours» (6:16)
# «Way to Blue» (3:05)
# «Day Is Done» (2:22)
# «Cello Song» (3:58)
# «Thoughts of Mary Jane» (3:12)
# «Man in a Shed» (3:49)
# «Fruit Tree» (4:42)
# «Saturday Sun» (4:00)

### CD 2: ''[[Bryter Layter]]''
# «Introduction» (1:33)
# «Hazey Jane II» (3:46)
# «At the Chime of a City Clock» (4:47)
# «One of These Things First» (4:52)
# «Hazey Jane I» (4:31)
# «Bryter Layter» (3:24)
# «Fly» (3:00)
# «Poor Boy» (6:09)
# «Northern Sky» (3:47)
# «Sunday» (3:42)

### CD 3: ''[[Pink Moon]]''
# «Pink Moon» (2:06)
# «Place to Be» (2:44)
# «Road» (2:02)
# «Which Will» (2:59)
# «Horn» (1:23)
# «Things Behind the Sun» (3:56)
# «Know» (2:27)
# «Free Ride» (3:36)
# «Parasite» (3:05)
# «Harvest Breed» (1:38)
# «From the Morning» (2:31)

### CD 4: ''[[Time of No Reply]]''
# «Time of No Reply» (2:47)
# «I Was Made to Love Magic» (3:28)
# «Joey» (3:06)
# «Clothes of Sand» (2:32)
# «Man in a Shed (Demo Version)» (3:06)
# «Mayfair» (2:33)
# «Fly (Demo Version)» (3:37)
# «Thoughts of Mary Jane (Demo Version)» (3:46)
# «Been Smoking Too Long» (2:17)
# «Strange Meeting II» (3:38)
# «Rider on the Wheel» (2:33)
# «Black Eyed Dog (Demo Version)» (3:28)
# «Hanging on a Star» (2:49)
# «Voice From the Mountain» (2:12)

Den sjølvstendige *[[Time of No Reply]]* hadde ikkje blitt utgjeven endå då dette settet blei tilgjengeleg, men har same innhald som CD 4.
Knut Steen

**Knut Johannes Steen** () var ein norsk skulptør, utdanna ved Statens Kunstakademi under Per Palle Storm og Stinius Fredriksen. Han var busett i Carrara i Italia frå 1976.

Av kjende monument kan nemnast *Hvalfangermonumentet* i Sandefjord 1960, *Oppgangssaga* i Hønefoss 1979, *Aurora* framfor Regjeringsbygget i Oslo 1982, ''Shetlands-Larsen'' 1992 i Bergen, ''Olav Kyrre'' i same by 1998 (det sistnemnde verket var ferdigstilt lenge før). 

Han arbeidde i granitt, betong, bronse, stål og marmor. Vidare har har illustrert bøker, m.a. av Harald Sverdrup og Heinrich Böll.

I 2004 gjorde han ferdig ein åtte meter høg statue av ''Kong Olav V'' på oppdrag for Oslo by, tenkt plassert på Rådhusplassen. Kommunen var ikkje nøgd med utforminga og ombestemte seg. Ein vonbroten Steen tenkte å gravleggja statuen, men andre synte interesse og Steen valde staden Skjerjehamn i Gulen kommune, der statuen vart avduka under Utkantfestivalen 4. august 2007.

I januar 2008 vart Steen utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for innsatsen sin som bilethoggar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Knut Steen sin nettstad
* Kulturnett
* Olav Kyrre 
* Shetlands-Larsen
Aleksander III av Russland

**Aleksander III** () var tsar av Russland frå 1881 til 1894. 
Lenin sin eldre bror, Aleksander Iljitsj Uljanov, deltok i planlegginga av eit komplott mot Aleksander III i 1881. Planane vart avslørt og Aleksander Iljitsj Uljanov vart hengd i 1886. Alexander III var gift med prinsesse Dagmar av Danmark, som etter si overgang til den russisk-ortodokse kyrkja fekk namnet Maria Fjodorovna. Ho hadde tidlegare vore trulova med tsarevitsj (kronprins) Nikolaj Aleksandrovitsj, Aleksander III sin eldre bror som døydde brått i Nice.

## Merknadar
Sløyd

**Sløyd** er eit skulefag i det å lage ting av tre, metall o.a., innført av Hans Konrad Kjennerud (1837-1921). 
I norsk skule inngår faget no som ein del av forming (handarbeid, sløyd, modellering og teikning).
Inoússes

**Inoússes** (gresk Οινούσσες), òg kalla *Oinousses* eller *Aignoussa*, er ei berr, lita øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Øya ligg om lag 5&nbsp;km frå Khíos og like vest for Tyrkia og har rundt tusen innbyggjarar.

Inoússes er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Khíos i periferien Dei&nbsp;nordlege&nbsp;egeiske&nbsp;øyane.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen Inoússes 911&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 844&nbsp;innbyggjarar.

Inoússes har ein skule, ei kyrkje, ein landsby og ei lita hamn. Øya er heimstad til rike familiar som Constantine Lemos.

## Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
* Ájos Pandelímonas (0)
* Arkhondóniso (0)
* Vátos (0)
* Gádros (0)
* Gaidourónisos (0)
* Malliarópetra (0)
* Monáftis (0)
* Nisí Panajás (0)
* Nisí Píttas (0)
* Papapondikádiko (0)
* Pateróniso (0)
* Pondikonísi (0)
* Prasonísia (0)
* Sánda Panajá (0)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oinousses|Oinousses]]» frå ,  den 8. august 2007.*
Farao

**Farao** er ein herskartittel brukt om gudekongane i det gamle Egypt. Han stammar frå det egyptiske ordet *pr-o*, som i hebraisk form (hebr. ****) blei brukt i Bibelen, og betyr «det store huset». Opphavleg viste dette til kongepalasset, men seinare blei det brukt som ein tittel for kongen sjølv. 

Tittelen er kjend første gong frå eit brev til farao Tuthmose III. Han blei seinare brukt som ei tiltaleform. Kongen bar offisielt ein tittel som bestod av fem namn. Farao var ikkje eitt av dei, men blei med tida ei viktig nemning på kongen.  

Nokre av dei mest kjende faraoane: 

* Djoser
* Thutmose III

* Tutankhmon
* Ramses II
* Xerxes I
* Kleopatra VII

## Sjå òg
* Faraoar i Egypt
* Egypt i oldtida
Acura

**Acura** er eit bilmerke som vert nytta av den japanske bilfabrikken Honda i USA, Canada og Hong Kong. Merket vart introdusert i mars 1986, for å marknadsføre luksusbilar. Lexus var det aller første luksusbilmerket produsert i Japan. Bilmerket vart introdusert i Mexico i 2004, og i Kina i 2006. Det er planar om å utvide Acura til den japanske marknaden i 2008. Før Acura vart lansert i USA i 1986 var japanske bilar meir sett på som økonomiske, driftssikre og ikkje minst billege .

Mange Acura modellar, slik som til dømes NSX, har delteke i motorsportkonkurransar som Super GT, 24-timarsløpet i Le Mans og andre løp.

Kort tid etter at Honda introduserte Acura kom andre japanske luksusmerke som Lexus frå Toyota og Infiniti frå Nissan.

## Bakgrunnsstoff
* Amerikansk-engelsk nettside
Time of No Reply

***Time of No Reply*** er eit samlealbum som vart utgjeve i 1986. Det inneheld uttak og alternative versjonar av nokre av songane til den britiske musikaren Nick Drake. Songane på albumet er identiske med songane på *[[Fruit Tree]]* CD 4.

## Innhald
# «Time of No Reply» – 2:52
# «I Was Made to Love Magic» – 3:08 
# «Joey» – 3:04
# «Clothes of Sand» – 2:32
# «Man in a Shed» – 3:02
# «Mayfair» – 2:28
# «Fly» – 3:35
# «The Thoughts of Mary Jane» – 3:42 
# «Been Smoking Too Long» – 2:13
# «Strange Meeting II» – 3:32
# «Rider on the Wheel» – 2:30
# «Black Eyed Dog» – 3:20
# Hanging on a Star – 2:42
# Voice from the Mountain – 3:40
Vassendgutane

**Vassendgutane** er ei musikkgruppe frå Ørsta i Møre og Romsdal. Bandet blei etablert i 1996 og har gjeve ut fleire plater. Vassendgutane er på mange måtar ein heilt eigen genre, men spelar for det meste countrymusikk og dansebandmusikk. Musikken består av folkeleg country med eigne tekstar og melodiar, tema i mange av tekstane er henta frå kvardagen i norsk bygdeliv. Bandet har gjeve ut fire plater, men det store gjennombrotet kom i 2005 med cd-en *Ungkar med dobbelseng* som har selt til gull. Bandet var sommaren 2007 eit av dei klart mest populære festivalbanda i Noreg. Nokre av bandet sine mest kjende songar er *Ungkar med dobbelseng*, *Granada*, *Hei Reidar* og *I ei 60 sone*.

## Medlemmer av Vassendgutane

* Lars Egil Vågseter, steelgitar
* Ernst O. Brune, trekkspel
* Arthur J. Bjørdal, vokal og gitar
* Bjørn Marius Øyehaug, trommer
* Sindre Aam, vokal og bass
* Rune S. Brautaset, vokal og gitar

## Plater
* *[[Pylse og konjakk]]* (2000)
* *[[Køyr mej ned til Vik]]* (singel, 2001)
* *[[Gi clutch]]* (2002)
* *[[Ungkar med dobbelseng]]* (2005)
* *[[XO av Vassendgutane|XO]]* (2008)
* *[[Riskrem & Entrekått]]* (2011)
* *[[Festi ekje slutt – Beste HITtil]]* (2012)
* *[[Ej & du & metoo]]* (2018)

## Kjende songar
* Ungkar Med Dobbelseng
* Granada
* Båtfolk
* Hjortejakt
* I ei 60 sone
* Silikon i tatti

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
Psará

**Psará** (gresk Ψαρά) er ei øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Ho ligg 22&nbsp;km nordvest for øya Khíos og 150&nbsp;km frå Aten. Øya er om lag 7 x 8&nbsp;km stor og har eit areal på 45&nbsp;km². Ho har vore busett sidan den mykenske perioden og innbyggjarane har alltid vore avhengige av havet. Homer refererte til øya som *Psyra*.

Psará er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Khíos i periferien Dei&nbsp;nordlege&nbsp;egeiske&nbsp;øyane. Frå 2018 har kommunen Psará formelt skifta namn til **Den heroiske øya Psará** (Ηρωικής Νήσου Ψαρών).

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen Psará 420&nbsp;innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.

Kommunen Psará inkluderer den vesle øya Andípsara som hadde 4&nbsp;innbyggjarar i 2011, men som etter folketeljinga i 2021 ikkje lenger er busett. Psará har òg ei lita hamn med samband til Khíos og andre delar av Hellas.

Psará vart med i den greske sjølvstendekrigen 10. april 1821. Øya vart invadert 21. juni 1824 av egyptiske styrkar under Ibrahim Pasha sin kommando. Delar av folkesetnaden klarte å flykte frå øya, men dei som ikkje klarte det vart anten seld som slavar eller nedslakta. Meir enn 15&nbsp;000 grekarar vart massakrert. Øya vart forlate og øybuarane vart spreidd rundt i Sør-Hellas. Theofilos Kairis, ein prest og vitskapsmann, tok mange foreldrelause born til seg og utvikla den kjende skulen Orfanotropio av Theofilos Kairis.

Av landemerke på øya finn ein ei borg. Psará har ein skule, ei kyrkje, eit postkontor, ei hamn og ein plass (*[[plateia]]*).

## Byar og tettstader
Byane og tettstadene i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
* Andípsara (0)
* Ájo Nikoláki (0)
* Dakalió (0)
* Káto Nisí (0)
* Mastrojórji (0)
* Móni Kimíseos Theotókou (0)
* Prasonísi (0)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* http://www.psarra.tk

## Kjelde
Ájios Evstrátios

**Ájios Evstrátios** (gresk Άγιος Ευστράτιος, *Sankt Efstratios*), lokalt helst **Ai Strátis** (Άη Στράτης), er ei lita øy i Hellas som høyrer til Dei nordegeiske øyane i Egearhavet. Øya ligg 30&nbsp;km sørvest for Límnos og 80&nbsp;km nordvest for Lésvos.

Ájios Evstrátios er eigen kommune, og frå 2011 høyrer øya administrativt til under periferieininga Límnos i periferien Dei&nbsp;nordlege&nbsp;egeiske&nbsp;øyane.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen Ájios Evstrátios 270&nbsp;innbyggjarar, som alle budde i tettstaden med same namn.

Ájios Evstrátios er ei roleg og isolert øy. Klimaet er tørt med lite nedbør om vinteren og lange, varme somrar. Landskapet er hovudsakleg steinete med lite og låg vegetasjon. Havet omkring er derimot rikt på fisk, og fiske er hovudnæringa her. Det er fleire flotte strender rundt øya som Ájios Antonios, Lemonies, Avlakia og andre, som ein kan nå med kaik. Øya har båtsamband til Límnos, Ájios Konstandínos, Kými og Kavála.

Øya er kalla opp etter Sankt Efstratios, som levde i eksil på øya på 800-talet fordi han stod imot den biletstormande politikken til den austromerske keisaren Leon Armenaren.

Øya vart nytta til å huse politiske fangar i eksil på 1930-talet. I 1968 vart øya råka av eit jordskjelv som øydela dei fleste bygningane, og desse vart erstatta av betongbygningar som planmessig vart bygd i ein militærleirliknande stil. Øya har likevel ein tiltalande hovudby, òg kalla Ájios Evstrátios. På 1970-talet vart øya igjen nytta til å halde politiske fangar. Den mest kjende av desse var musikaren Mikis Theodorakis.

## Byar og tettstader
Den einaste tettstaden i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
* Ájii Apóstoli (0)
* Roúmbos (0)

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saint Eustratius (Island)|Saint Eustratius (Island)]]» frå ,  den 8. august 2007.*
Honda

**Honda Motor Co., Ltd.** er eit japansk føretak som produserer motorar, generatorar, bilar, lastebilar, motorsyklar, skuterar, firhjulingar, snøfresarar, hagebruksreiskap, robotar, osv. I tal på einingar er Honda den største produsenten av motorar i verda.

## Historie
Honda vart stifta i 1948 av Soichiro Honda, og har hovudkvarteret sitt i Tokyo. Soichiro Honda hadde tidlegare produsert stempelringar for den japanske marknaden.

I 1981 opna Honda produksjonsanlegg utanfor Japan. I USA produserte og selde dei dyrare modellar under namnet Acura frå 1986. I Storbritannia gjekk bilane først under Triumph-merket, sidan som Rover. Samarbeidet med Rover førte også til at Land Rover Discovery i ei periode vart seld i Japan som Honda Crossroad.

## Motorsport

Honda har i mange år levert motorar til Formel 1, blant anna til Williams, McLaren og BAR-laget i 2000. I 2005 kjøpte Honda opp BAR-laget 100% og som Honda Racing F1 driv no Honda formel 1 også som konstruktør, noko bilprodusenten og gjorde ei kort tid mellom åra 1964–1968.

Honda driv og med sykkelsport som MotoGP og motocross.

## I Noreg
Hanne Skotvedt, som er dotter av bilimportøren Oscar Skotvedt, starta firmaet Hasco (seinare Hasco Norge AS) i april 1970 for å ta inn Honda N600.

På slutten av 1990 talet skifta Hasco Norge namn til Skotvedt AS og beheldt Honda-importen ut 2000. Då tok Honda Motor Europe Ltd. Norge over, eit dotterselskap av Honda.

## Sjå og
* Acura
* Honda Racing F1

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad til den norske importøren
* Bilnorge.no si historie om merket
* Club Honda 
* Biltesten.no sine testar av Honda
Spøkjelseskrabbe

**Spøkelseskrabber** (*Ocypode*) er ei gruppe tropiske krabbar som lever langs tropiske strender over heile verda. Namnet sitt har dei fått fordi dei er så flinke til både å springa fort (maksfarten er heile 4,5 m/s!) så vel som å gøyma seg, noko som har ført til at dei ofte kan sjå ut til å forsvinna sporlaust.

## Kjenneteikn
Spøkelseskrabbar er kamuflasjefarga til strendene dei lever på, og er såleis vanlegvis gulbrune. Ryggskjoldet er som regel mellom 4 og 6 cm breitt, og den eine kloa er litt mindre enn den andre. Dette er likevel ikkje like sterkt utvikla som hjå dei nære slektningane, vinkekrabbane.

Augo til spøkelseskrabben er fasetterte og står på lange stilkar. Dei er større enn hjå dei fleste andre krabbar, og gjer dei eit skarpt syn med utsikt i alle retningar. På grunn av dette kan somme artar fanga flygande insekt rett frå lufta.

## Levesett
Spøkelseskrabbar er nattaktive altetarar som hovudsakleg et åtsel dei finn på stranda. Munndelane er kraftige og skarpe, for at dei skal kunne utnytta hardare byttedyr som skjelpaddeungar.

Sjølv om spøkelseskrabbane pustar med gjeller, lever dei helst i luft. Dei er difor berre aktive ved lågvatn. Når det flør, kryp dei ned i holene sine og stenger att opninga så det ikkje kjem vatn inn. Desse vanane inneber at dei heldt gjellene sine fuktige med vatn dei ber med seg i gjellekamra. Som regel finn ein dei nedst på stranda, nærast sjøen: Det er her dei finn mest føde.

### Forplanting
Der hannar hjå dei fleste andre krabbeartar kurtiserar hoer ved å visa styrke, har spøkelseskrabbane ein annan strategi: Hannane grev djupe hol, og stablar sanda i ei pyramideform rundt opninga. Dette er ei territorialmarkering som både heldt unna andre hannar og trekkjer til seg hoer. Paringa skjer via det første paret symjebein, som avleverar spermpakker til hoa.

Egga vert lagde i sjøen, og larvane lever planktonisk.

## Bakgrunnsstoff
*
Spøkjelseskrabbefamilien

**Spøkelseskrabbefamilien** (*Ocypodidae*) er ein familie krabbar som mellom anna omfattar vinkekrabbar og spøkelseskrabbar.

## Underfamilier og slekter
*Dotillinae
***[[Dotilla]]*
***[[Dotilloplax]]*
***[[Dotillopsis]]*
***[[Ilyoplax]]*
***[[Potamocypoda]]*
***[[Pseudogelasimus]]*
***[[Scopimera]]*
***[[Shenius]]*
***[[Tmethypocoelis]]*
*Heloeciinae
***[[Heloecius]]*
*Macrophthalminae
***[[Australoplax]]*
***[[Enigmaplax]]*
***[[Macrophthalmus]]*
*Ocypodinae
***[[Ocypode]]*
***[[Uca]]*
***[[Ucides]]*

## Bakgrunnsstoff
*
KTM

**KTM** (*Kronreif, Trunkenpolz, Mattighofen*) er ein motorsykkelprodusent i Austerrike. KTM er mest kjend for å produsere cross- og endurosyklar med både to- og firetaktsmotor. Endurosyklar er motorsyklar som vert nytta i den konkurransesporten som vert kalla enduro, som går ut på å køyre i fastsette ruter gjennom naturleg terreng med store utfordringar. Nemninga kjem av den spanske og italienske versjonen av det engelske ordet *endurance*.

## Historie
Føretaket vart grunnlagd i 1934 i Mattighofen i Austerrike av mekanikaren Hans Trunkenpolz som *Kraftfahrzeuge Trunkenpolz Mattighofen*. Det var først i 1953 at føretaket produserte dei første syklane, 20 eksemplar vart produsert. I 1955 kom Ernst Kronreif inn, og då skifta føretaket namn til Kronreif, Trunkenpolz, Mattighofen. Dei var dei første til å produsere 4taktsmotor for en offroad motorsykkel. Dei var og først med ein hydraulisk clutchmekanisme på alle modeller av motorsyklar, og var først til å lage ein konkuransesykkel, «supermoto». I 2003 vart produksjonen av motorsyklar av det svenske merket Husaberg underlagt KTM, men Husaberg vert framleis produsert i Sverige.

Hans Trunkenpolz døydde i 1989.

## Galleri

KTM 950 SuperEnduro R.jpg|KTM 950ccm
KTM Entwicklungszentrum Mattighofen.jpg|KTM-lokale i Mattighofen


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Way to Blue

**Way to Blue** er eit samlealbum fra 1994 med songar av den britiske musikaren Nick Drake. songane er tatt fra dei tre originalalbuma og fra Time Of No Reply. Albumet selde til gull i Storbritannia den 30. september 1999.

## Innhald

# Cello Song – 4:45
# Hazey Jane I – 4:28
# Way to Blue – 3:09
# Things Behind the Sun – 3:56
# River Man – 4:20
# Poor Boy – 6.06
# Time of No Reply – 2:44
# From the Morning – 2:30
# One of These Things First – 4:50
# Northern Sky – 3:44
# Which Will – 2:56
# Hazey Jane II – 3:44
# Time Has Told Me – 4:25
# Pink Moon – 2:03
# Black Eyed Dog – 3:25 
# Fruit Tree – 4:45

## Personnel
Nick Drake syng og spelar gitar på alle songane. 

* Robert Kirby (Strykearrangement)
* Richard Thompson (Gitar)
* John Cale (Orgel, Celesta)
* Chris McGregor (Piano)
* Paul Harris (Piano)
* Dave Pegg (Bass)
* Ed Carter (Bass)
* Mike Kowalski (trommer)
* Rocky Dzidzornu (Conga)
* Doris Troy (korist)
* P.P. Arnold (korist)
* Patrick Arnold (korist)
* Ray Warleigh (saxofon)
Joakim Sjöhage

**Joakim Sjöhage** ()  er ein svensk tidlegare profesjonell fotballspelar som spelte som spiss. I 2006 og 2007 vann han høvesvis Allsvenskan og Tippeligaen, dei øvste divisjonane i Sverige og Noreg. Med Elfsborg vann han òg Supercupen i 2007.
## Karriere
Sjöhage starta karrieren sin i den svenske klubben IF Elfsborg, der han vann den svenske toppdivisjonen i 2006 og Supercupen i 2007.

Den 3. juli 2007 vart det meldt at den norske toppklubben Brann var interessert i å signere Sjöhage. Han skreiv under ein tre og eit halvt år lang kontrakt med klubben den 4. juli 2007.

Sjöhage fekk debuten sin for Brann den 29. juli 2007, då han fekk nokre minutt mot Strømsgodset IF i den norske eliteserien.

Sjöhage sleit med å få ein fast plass på laget til Mons Ivar Mjelde, og fann seg sjølv som fjerdeval i angrepet etter dei internasjonale spissane Thorstein Helstad, Robbie Winters og  – sjølv etter at Bengt Sæternes gjekk til den danske klubben .

I 2008 vende Sjöhage tilbake til Elfsborg på lån, med ein opsjon om å gjere overgangen permanent. Ved slutten av sesongen vart det likevel meldt at han hadde skrive under for . Etter sesongen 2011 gjekk kontrakten hans med Trelleborg ut, og han valde å gå til , som nyleg var rykt opp til Superettan frå .
Sjöhage gjekk seinare vidare til  i  (nivå 4). Han spelte ei nøkkelrolle då laget rykte opp til  i 2015, og vart toppskårar og kåra til den beste angrepsspelaren i divisjonen etter å ha skåra 22 mål og stått bak ni målgjevande pasningar. Første halvdel av 2016-sesongen vart derimot øydelagd av eit beinbrot. Sjöhage la opp etter 2016-sesongen.

## Kjelder
Vinkekrabbe

**Vinkekrabbar** (*Uca*) er ei slekt tropiske krabbar som finst langs dei fleste kontinentalkystar frå Middelhavet og sørover. Hannar av slekta er lette å kjenne att på dei asymmetriske klørne: den ein kloa er enormt forstørra i høve til den andre, og opptek ofte mellom ein tredel og halvparten av kroppsmassen til dyret. Desse kjempeklørne har gjeve dyra namnet sitt; dei «vinkar» med klørne både under kurtise og territorialkampar.

Det finst 97 artar vinkekrabbe fordelt på ni underslekter.

## Kjenneteikn
Vinkekrabbane er ganske små krabbar, som regel med ein skaldiameter på 2-4,5 cm. Hannen sin klo utgjer ein stor del av kroppen, og kan nå storleikar på opptil 5 cm. Fargen på dyret kan vera brun, blågrøn, turkis, svart, gul eller oransje, og er vanlegvis mørkare om natta enn om dagen.

## Levesett og miljø
Vinkekrabbane heldt til på strender og i mangroveskog i tidvassområdet, og er hovudsakleg aktive ved lågvatn. Ved høgvatn ligg dei gøymd i opptil 60 cm djupe, luftfylte holer som dei grev ut sjølv. Ein krabbe går aldri langt frå hola si. Sjølv om dei tydelegvis føretrekk tørt å opphalda seg i luft, pustar dei med gjeller som dei treng å halda fuktige.

Vinkekrabbar et hovudsakleg sand og slam, som dei filtrerer næringsrike mikroorganismar (m.a. alger, sopp, detritus) ut av. Dei nyttar dei korte klørne til å skuffa sanda og slammet inn i munnen. Sidan dei enorme klørne til hannane ikkje passar til dette, brukar dei dobbelt så mykje tid på å ta til seg føde som det hoene gjer. Når sanda er tømd for næring, spyttar dei ho ut att i form av ein liten ball.

Det er under kurtisen dei store klørne hovudsakleg vert brukt. Då vinkar hannane med dei høgt i lufta, og dunkar dei i bakken. Det hender òg at hannar slost med kvarandre, noko ein trur er for å imponera hoer. Om ein hann mistar den store kloa si, vil den minste ta til å veksa, og ei ny eteklo vil veksa ut der den store sat. I det minste hjå nokre artar må klørne veksa i samband med skalskifte.

Hoa ber dei befrukta egga på undersida av kroppen. Medan dei utviklar seg, forlet ho ikkje hola på to veker. Når denne tida er over, slepp ho egga ut i vatnet, der dei tek til å leva planktonisk. Etter to veker kryp dei opp på land att. Vinkekrabbar lever sjeldan meir enn to år, i fangenskap opp til tre.

## Bakgrunnsstoff

*Fiddlecrab.info
Motocross

**Motocross** er ein motorsport som vert køyrt med motorsyklar på baner med anten jord, sand eller liknande underlag.

Løp vert vanlegvis køyrd over to heat, eller to omgangar. På det meste kan det vera opptil 30 startande der dei første 100 metrane er ei rett slette, før dei kjem inn i ein krapp sving. Resten av bana er samansett av hopp, svingar og vaskebrett for å halde farten nede.

Hoppa på ei motorcrossbane kan vere frå ein meter og heilt opp imot 40 meter. Sporvalet i motocross er heilt avgjerande for kva plassering ein får. Ved å velje feil spor kan ein tape mange sekund, noko som gjer det vanskeleg å klare å køyre seg opp igjen. Motocross er ein veldig fysisk krevjande idrett og utøvarane må ha svært bra kondisjon samt godt med styrke i heile kroppen.

## Motocross i Noreg

I Noreg er det tillate å køyre motocross på spesielt godkjende område og i regi av ein klubb som er medlem i NMF. Alle som køyrer motocross må ha lisens. Det finst òg ein nybyrjarlisens som ein kan løyse når ein møter opp på ei motocrossbane. For å få trening eller konkurranselisens må ein gå eit lisenskurs som inneheld åtte timar med teori og åtte timar køyreteknikk. Motocross omfattar òg greinene FMX, speedcross og supermotard.

Ein kan køyre motocross inntil 60&nbsp;cm³ lågeffekt frå fylte fem år. Det året ein fyller ti år kan ein køyre inntil 85&nbsp;cm³. Når ein fyller 14 år kan ein køyre inntil 125&nbsp;cm³. Frå 16 år kan ein køyre fri ccm.

I motocross vert det arrangert NM, NM for lag og Noregscup.

Den fremste motorcrossutøvaren i Noreg er proffkøyrar Kenneth Gundersen som er einaste nordmann som køyrer Motocross Grand Prix (VM).
Boksarreke

**Boksarreka** eller **korallreka** er ein pusserekeart som lever på tropiske korallrev overalt der dei finst. Namnet sitt har ho fått fordi ho vaggar frå side til side som ein boksar som prøver å unngå å bli treft. Ho er den mest kjende arten, og den som er mest brukt i akvarium.

## Kjenneteikn
Boksarreka er opptil 6 cm lang, er dekt av raude og kvite stripar og har lange, kvite antenner. Kroppen er dekt av korte piggar, som vert nytta i forsvar. Det tredje (av fem) beinparet er utvikla til relativt store klør, noko som røper at han faktisk er nærare skyld med krabbe og hummar enn med dei fleste reker. Halen peikar nedover, og kan nyttast til å symje kjapt baklengs.

## Åtferd
Unge boksarreker (under eit år) lever åleine, men hjå eldre eksemplar er det vanleg å finna hoer og hannar i par. Hannen er mindre, og klynger seg til hoa når ho flytter seg over revet. Para er likevel særs territoriale, og forsvarar revira sine iherdig mot andre reker og små krabbar.

Boksarreka er nattaktiv.

### Pussing
Boksarreker er pussarar, det vil seie at dei lever i mutualistiske tilhøve med visse artar fisk. Sjølv om rekene teknisk sett er passande mat for fisken let denne vera å eta dei, sidan rekene plukkar parasittar og daud vev frå huda deira og såleis er med på å halda dei sunne og friske. Reka på si side får mat.

### Formeiring
Me veit lite om korleis boksarrekene formeirar seg. Det me veit er at hoa legg fleire tusen egg, som ho ber under bakkroppen medan dei utviklar seg, og at larvane lever planktonisk.

## Boksarreke i akvarium
Boksarreka er populær i saltvassakvarium, der ho kan leva i lag med mange korallrevsartar. Ho går derimot ikkje så godt saman med korkje andre små krepsdyr (som dei vil kjempa harde territorialkampar til dauden mot) eller med særleg aggressive fisk.

## Kjelder
**Vår fantastiske verden*, Skandinavisk Presse AS 1992
*Side om boksarreke i akvarium
*Engelsk wikipedia

## Bakgrunnsstoff
*
Pussereke

**Pussereker** er eit ord som vert brukt om alle symjande tifotkreps (særleg reker eller rekeliknande dyr) som et parasittar frå større organismar. Dei vert ofte nytta som døme på mutualistisk symbiose; det vil seie samliv mellom ulike organismar kor begge partar dreg nytte av samlivet. I dette høvet får fisk forbetra helsa si ved at rekene plukkar av parasittar og daudt vev, medan reka på si side både får mat og unngår å bli eten av fisken.

Pusserekene er ei polyfyletisk gruppe som byggjer på andre kriterium enn evolusjonært slektskap. Dei er ikkje i nær slekt, sjølv om alle høyrer til ordenen tifotkreps (*Decapoda*). Dei pussande artane me kjenner høyrer til dei tre ulike familiane Palaemonidae, Hippolytidae og Stenopodidae. Stundom vert namnet nytta berre om slekta *[[Lysmata]]*, som høyrer til *Hippolytidae*.

Pussereker er vanleg å ha i saltvassakvarium for å halda akvariet reint og fiskane sunne.
Huskapellan

Ein **huskapellan** (og kalla *personel(l) kapellan* eller *Capellan pro loco*) er ei gammal nemning for ein hjelpeprest. Mange prestar starta yrkeskarrièra si som huskapellanar.

Trondhjems reformats fastette løna for personellkapellanar i Trondhjems stift til mellom 8 og 14 riksdalar for året, avhengig av tenestestad, i tillegg til fri kost og losji. Dersom soknepresten eller ein residerande kapellan ville ha ein huskapellan, måtta han betale denne av eigen lomme.

Løna var rekna for tilstrekkeleg så lenge huskapellanen ikkje stifta familie. 

## Kjelder:
* Frå Liers kyrkjehistorie
* Kåre Hansen: Petter Dass - mennesket, makten og mytene (2006)
Edelkreps

**Edelkreps** (*Astacus astacus*) er ein tifotkreps som lever i ferskvatn som elver, innsjøar og tjern over store delar av Europa. I Noreg finn me han helst på Austlandet, med størst bestand i Tyrifjorden i Buskerud. Arten er særs sårbar overfor ureining, og er særleg avhengig av kalk for å kunne byggje opp skalet sitt.

Den norske raudlista reknar edelkrepsen som ein truga art. Dette kjem av fleire faktorar, mellom anna ureining, tilgroing av vatn og den frykta krepsepesten.

## Kjenneteikn
Edelkrepsen har som alle andre tifotkreps todelt kropp, ein forkropp *[[cephalothorax]]* og ein bakkropp *[[abdomen]]* eller *[[pleon]]*. Forkroppen har fem par gangbein, kor dei første er omdanna til klør. På bakkroppen sit det fem par mindre symjebein og ein hale med *[[uropod]]ar*. Når krepsen kjenner seg truga, kan han bruka halen til å symje bakover og såleis sleppe unna i ein fart.

Edelkreps er mellom dei største ferskvasskrepsdyra i Europa, og kan bli heile 18 cm lang med ei vekt på 350 g. Unnataksvis vert dei endå større.

Fargen på dyret er oftast grøn eller brun, stundom blå eller svart.

## Levesett
Edelkrepsen er nattaktiv, og tilbringer dagen gøymd i holer eller under røter. Han et for det meste åtsel, små vassdyr som sniglar, ferskvassmuslingar, vassinsekt, børstemark, flatmark og litt plantar. 

Hannen hevdar revir berre om hausten, når dei parer seg. Hoa ligg på ryggen medan hannen befruktar egga, som heng på utsida av kroppen hennar. Størsteparten av larveutviklinga skjer medan egga hekk på hoa. Dei klekker om våren og liknar då dei vaksne, berre utan fullt utvikla klør. I byrjinga lever dei av plommesekken sin, men snart må dei forlata mor si for å fanga sin eigen mat. På denne alderen er dei hovudsakleg rovdyr, og et det dei kjem over.

## [[Krepsepest]]
Krepsepest (*Aphanomyces astaci*) er ein soppsjukdom som rammar edelkreps. Sjukdommen kom til Europa med innføringa av signalkreps til Sverige frå Nord-Amerika. Signalkrepsen vert ikkje like hardt ramma av sjukdommen, men edelkrepsen vart eit lett bytte. Soppen rammar ikkje menneske eller andre dyr.

Sykdommen førte mellom 1971 og 1991 til at store delar av edelkrepsbestanden her i landet døydde ut. Først og fremst har Glomma-, Halden-, Store Le- og Vrangselva-vassdraga vorte angripne her i landet.

Mattilsynet har sett i gang ei rekkje tiltak for å hindra spreiing, mellom anna stenging av sluser, restriksjonar på flytting av utstyr mellom vassdrag, og lokale forbod mot krepsing.

## Kreps som mat
Kreps har vorte ete som mat sannsynlegvis i uminnelege tider. Dei eldste kjeldene som viser til det er frå mellomalderen, då det var populær kost i svensk adel. På 1600-talet og 1700-talet spreidde det seg til alle sosiale klassar. 

Krepsen vert fanga i feller, sjølv om dei òg til ein viss grad vert drive oppdrett av dei i Sverige. Særleg her er krepsen eit viktig dyr, med krepsefesten som eit vanleg sommarfenomen.

## Kjelder

* Artsdatabanken 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Astacus astacus|Astacus astacus]]» frå ,  den 6. november 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Artsdatabanken
Strandkrabbe

**Strandkrabben** (*Carcinus maenas*) er den vanlegaste krabben i tidvassona i norske farvatn. Han er særs tilpassingsdyktig både i matvanar og fysiske eigenskapar, og overlever i mange miljø. På grunn av dette har han vorte ein særs farleg framand art mange stadar i verda, mellom anna ved USA og Australia. Lista *Invasive species group* har publisert over økologisk farlege framande artar plasserer han på 18. plass. Det naturlege utbreiingsområdet er langs kysten av Europa; frå Middelhavet i sør til Mehamn, Finnmark i nord.

## Kjenneteikn
Ryggskjoldet til strandkrabben kan bli opp til 6&nbsp;cm langt og 9&nbsp;cm breitt. På framparten har det tre bulkar mellom augo og fem mellom augo og klørne, som er det første av fem beinpar.

Fargen til strandkrabben varierer sterkt, og kan vera grøn, brun, grå eller raud. Dette har sannsynlegvis med lokale miljøfaktorar å gjera.

## Miljø
Strandkrabben trivst på all slags botn på vatn frå 0–6 meters djupn, men likar seg best på hard botn. Han overlever temperaturar frå 0 til 30&nbsp;°C og saltinnhald på 4 til 52 ‰, og finst såleis i mange ulike biotopar. På stadar med liten skilnad mellom flo og fjøre heldt dei seg i vasskanten.

## Levesett
Strandkrabben er ein opportunist i matvegen, som et det meste han finn. Først og fremst er han åtseletar, men han et òg alt levande han klarar å få fatt i med klørne sine. Muslingar utgjer ein særs viktig del av kosthaldet til arten mange stadar.

### Formeiring
Paring skjer berre i samband med skalskifte. Hannen klatrar opp på hoa og vert sitjande til ho skiftar skal og kjønnsopningane vert tilgjengelege. Han befruktar ho med såkalla gonopodar, som er omdanna ekstremitetar på bakkroppen. Ho oppbevarer dei inne i kroppen til ho har fått produsert egg.

Dei befrukta egga klistrar seg fast til kvarandre i ein klump som hoa ber under bakkroppen. Ein finn krabbar med utrogn heile året.

Larvane lever planktonisk i fleire veker, før dei vert vaksne og lever på botnen resten av livet.

## Bruk
I Noreg er strandkrabben lite brukt, sjølv om kjelder frå heilt attende på 1700-talet nemnar at det har gått føre seg teinefangst av «småkrabbar». Lenger sør i Europa vert arten rekna som ei delikatesse, og særleg i Storbritannia og Frankrike er fisket økonomisk viktig. På vestkysten av Atlanterhavet vert det òg fiska ein del strandkrabbe, om lag 86 tonn årleg.

## Kjelder
 
* Moen, Frank Emil og Svensen, Erling: *Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna* KOM forlag 2003
* *Denne artikkelen bygger delvis på «[[:en:Carcinus maenas|Carcinus maenas]]» frå , den 9. august 2007.* 

## Bakgrunnsstoff
Storkreps

**Storkreps** (*Malacostraca*) er ein klasse krepsdyr som omfattar over 22 000 artar, mellom dei krabbar, hummer, kreps, reker og kril. Det er den best kjende gruppa krepsdyr, og finst i alle hav og i somme terrestriske og ferskvasshabitat.

## Kjenneteikn

Kjenneteikna til storkrepsen omfattar:

* Hovud med seks segment, med eit par antennuler, eit par antenner, fasettaugo og munndelar
* Vanlegvis åtte par bein på thorax (mellomkroppen); det første eller dei første er ofte omdanna til *[[maxillipedar]]*, som vert nytta til å ta til seg føde. Ofte er det første paret bein bak maxillipedane omdanna til klør.
* Åtte segmentar på thorax. *[[Cephalothorax]]*, som består av hovudet og thorax, er dekt av ryggskjoldet (*carapax*).
* Bakkroppen, *[[abdomen]]*, består av seks segment og vert ofte nytta til å symje med.
* Fasettaugo, stundom på stilkar
* To kammer i magen
* Sentralisert nervesystem

## Systematikk
Denne klassifiseringa følgjer Martin & Davis  sin klassifisering av krepsdyra. Utdøydde grupper er merkte med †.

Klasse **Malacostraca** Latreille, 1802 
* Underklasse Phyllocarida Packard, 1879 
::* †Orden Archaeostraca
::* †Orden Hoplostraca
::* †Orden Canadaspidida
::* Orden Leptostraca Claus, 1880 
* Underklasse Hoplocarida Calman, 1904 
::* Orden Stomatopoda Latreille, 1817 (sjøknelarar)
* Underklasse Eumalacostraca Grobben, 1892 
** Overorden Syncarida Packard, 1885 
*** †Orden Palaeocaridacea
*** Orden Bathynellacea Chappuis, 1915 
*** Orden Anaspidacea Calman, 1904
** Overorden Peracarida Calman, 1904
*** Orden Spelaeogriphacea Gordon, 1957 
*** Orden Thermosbaenacea Monod, 1927 
*** Orden Lophogastrida Sars, 1870 
*** Orden Mysida Haworth, 1825 
*** Orden Mictacea Bowman, Garner, Hessler, Iliffe & Sanders, 1985 
*** Orden Amphipoda Latreille, 1816 (tanglopper)
*** Orden Isopoda Latreille, 1817 (skrukketroll, tanglus)
*** Orden Tanaidacea Dana, 1849 
*** Orden Cumacea Krøyer, 1846 
** Overorden Eucarida Calman, 1904
*** Orden Euphausiacea Dana, 1852 (kril)
*** Orden Amphionidacea Williamson, 1973 
*** Orden Decapoda Latreille, 1802 (krabbar, hummer, reker)

## Bakgrunnsstoff
Langhalekreps

**Langhalekreps** (*Astacidea*) er ein infraorden krepsdyr som omfattar m.a. hummar, sjøkreps og ferskvasskreps. 

Ordet «kreps» vert òg nytta om mange andre grupper krepsdyr, m.a. eremittkreps.

## Overfamiliar og [[biologisk familie|familiar]]
Utdøydde variantar er ikkje tekne med på lista.

* Astacoidea
** Astacidae
** Cambaridae
* Parastacoidea
** Parastacidae
* Nephropoidea
** Nephropidae
** Thaumastochelidae
* Enoplometopoidea
** Enoplometopidae
* Glypheoidea
** Glypheidae
Pierre André Latreille

**Pierre André Latreille** () var ein fransk entomolog. Han beskreiv ei rekkje ulike grupper, både av insekt, krepsdyr og edderkoppdyr, for første gong, og mykje av dette arbeidet er gyldig den dag i dag.

## Liv
Latreille vart fødd i fattige tilhøve og vart tidleg foreldrelaus. I 1778 tok han til å studera teologi i Paris, og i 1786 vart han prestevigd. Han reiste så attende til heimstaden Brive-la-Gaillarde for å praktisera der, og brukte all fritida si på å studera insekt. I 1788 flytta han derimot til Paris og vart aktiv i vitskapsmiljøet der, og med *Mémoire sur les mutilles découvertes en France*, ein tekst om kvefsefamilien *[[Mutillidae]]*, fekk han innpass i det franske Selskapet for Naturhistorie.

I revolusjonsåra forlet han byen, og seinare vart han sett fange i Bordeaux. I 1796 publiserte han *Précis des caractères génériques des insectes, disposés dans un ordre naturel* i Brive.

I 1798 fekk han oppgåva å organisera dei entomologiske samlingane ved Muséum National d'Histoire Naturelle i Paris; i 1814 vart han medlem av det franske vitskapsakademiet, og i 1821 vart han slått til riddar av æreslegionen. Han var òg professor i zoologi ved veterinærskulen på Alfort nær Paris. Då Jean-Baptiste Lamarck døydde i 1830, vart han vald ut til å overta halvparten av professoratet i virvellause dyr; han fekk hovudansvaret for leddyr, medan Henri Marie Ducrotay de Blainville fekk ansvaret for blautdyr, mark, koralldyr osb.

Ei slekt krabbar, *[[Latreillia]]* er oppkalla etter han.

## Verk
* * Précis des caracteres generiques des insectes, disposes dans un ordre naturel*. - Paris-Brive, Prevot - F. Boudreaux XII, 3 201 [7] (1796).
* *Histoire naturelle générale et particulière des crustacés et insectes* (14 vols., 1802-1805), del av C. N. S. Sonninis versjon av Buffon
* *Genera crustaceorum et insectorum, secundum ordinem naturalem ut familias disposita* (4 band, 1806 i807 1807 1809)
* *Considérations sur l'ordre naturel des animaux composant les classes des crustacés, des arachnides, et des insectes* (1810)
* *Les crustacés, les arachnides, les insectes*: 1-653 i Georges Cuviers *Le règne animal distribue d'apres son organisation, pour servir de base à l'histoire naturelle des animaux et d'introduction a l'anatomie* Paris, Deterville.
* *Annales du Mus.* [Cit. ex: Kirby W.,  Spence W. 1833. *Einleitung in der Entomologie, oder Elemente der Naturgeschichte der Insecten*., Bd.4: 481] (1821)
* Med Pierre François Marie Auguste Dejean *Histoire naturelle et iconographie des insectes coléoptères d'Europe* Paris : Crevot, 1822. digitalisert.
* *Familles naturelles du règne animal, exposés succinctement et dans un ordre analytique* (1825)
* *Cours d'entomologie* (som berre kom ut i eitt band, 1831)
* Heile seksjonen *Crustacés, Arachnides, Insectes*, i Georges Cuviers *Règne animal*
* Ei rekkje papir i *Annales du Museum*, *Encyclopedie méthodique*, *Dictionnaire classique d'histoire naturelle* og andre stadar.
Made to Love Magic

**Made to Love Magic** er eit samlealbum av den britiske musikaren Nick Drake. På albumet er det ein soloakustisk versjon av songen *«River Man»*, som blei spelt inn i 1968. Denne versjonen av songen hadde tidlegare ikkje blitt utgjeven. På albumet var også songen *"Tow The Line"* som heller ikkje var utgjeven før. Den songen blei spelt inn i i dei siste innspelingane hans i 1974. 

## Innhald

# «Rider on the Wheel»
# «Magic»
# «River Man»
# «Joey»
# «Thoughts of Mary Jane»
# «Mayfair»
# «Hanging on a Star»
# «Three Hours»
# «Clothes of Sand»
# «Voices»
# «Time of no Reply»
# «Black Eyed Dog»
# «Tow the Line»
Jean-Baptiste de Lamarck

**Jean-Baptiste Pierre Antoine de Monet chevalier de Lamarck** () var ein fransk biolog. Han var mellom dei første som hevda artar var foranderlege og at det såleis førekjem evolusjon.

Arbeidet Lamarck gjorde for å fremja tankar om gradvis forandring av artane var særs viktig, så mange meiner det er litt urettvist at han i dag først og fremst vert hugsa for å ha teke feil. Lamarck sine  teoriar om kva som var hovuddrivkraften i evolusjonen (*[[lamarckisme]]*, arv av tileigna eigenskapar) vert i dag sett på som nesten intuitivt feil.

## Bakgrunnsstoff
* Fransk nettstad om Lamarck
Latinskule

**Latinskule** er ein type skule som fanst i Europa frå mellomalderen til moderne tid. Skulane blei opphavleg drivne av prestar, og var hovudsakleg ei førebuing for universitetsstudium for gutar frå høgare klassar. Opplæring i latin hadde ein dominerande plass i timeplanen.

## Latinskulen i Skandinavia
Latinskulen vart oppretta som undervisningsstad i mange kjøpstader etter reformasjonen i Danmark-Noreg, den fyrste alt i 1537, som eit framhald av klosterskulane frå mellomalderen. Føremålet med undervisninga var opphavleg å førebu utdanninga av prestar. 

Pensumet i latinskulen vart endra mange gonger fram til skulen vart nedlagd og gymnaset overtok den studieførebuande undervisninga. I Danmark skjedde det i 1903, i Noreg med skulelova av 1869. 

Grundtvig kalla latinskulen for *den sorte skole*, og han sa at «den forvandlede mig til en kold, lavstammet og selvklog person». Då folkehøgskulen vart grunnlagt, var det dels ein reaksjon på undervisninga i latinskulen. Kielland er òg kjend for sin kritikk av undervisinga i latinskulen i romanen *Gift*.

## Kjelder

* Folkehøgskulen
* Grundtvig
Det thrakiske havet

**Det thrakiske havet** (gresk Θράκικος Πέλαγος, *Thrákikos Pélagos*) er eit randhav som utgjer den nordlegaste delen av Egearhavet. Områda som ligg rundt sjøen er Makedonia i Hellas og Thrakia, i tillegg til den nordvestlege delen av Tyrkia. Heile strekket ligg nord for 40ºN. Frå aust til vest strekkjer havet seg frå Strymónasbukta i aust til dei nordlegaste områda av den greske halvøya. Frå nord til sør strekk havområdet seg frå Dardanellane til grensa mellom periferieiningane Xánthi og Rodópi. 

Av øyar finn ein Thásos og Samothráki i Hellas og Gökçeada (Ímvros på gresk, tidlegare stundom İmroz på tyrkisk) og Bozcaada (Ténedos på gresk) i Tyrkia. Av bukter finn ein Ierissósbukta i sørvest, Strymónasbukta der elva Strymónas (Struma) munnar ut, Kaválabukta og Sarosbukta i Tyrkia. Av elvar som munnar ut i havet finn ein Néstos (Mesta) og Évros (Maritsa).

## Hamnebyar
* Amfípoli
* Kavála
* Alexandroúpoli
* Thásos
* Samothráki
* Bozcaada i Tyrkia

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thracian Sea|Thracian Sea]]» frå ,  den 9. august 2007.*
Smeltevarme

**Smeltevarme** er den varmen som skal til for å gjere fast stoff flytande ved ein gjeven temperatur, smeltepunktet. Smeltetemperaturen varierer frå stoff til stoff. Varmen tilfører stoffet energi som blir lagra som latent varme. Stoffet gjev frå seg denne latente varmen når det frys. 

Smeltevarmen for is er 334 joule/g, stål 205 joule/g og bly 23 joule/g. 

## Smeltevarme for å unngå frost
Effekten med den frigjorte latente varmen kan til dømes nyttast av bønder som vil hindre frostskader på avlingane sine. Mange planter toler temperaturar omkring frysepunktet til vatn (0&nbsp;°C), og sidan vatn òg gjev frå seg latent varme når det frys, hindrar det temperaturen å søkke noko særleg lågare. Derfor kan ein sprute vatn på avlingane og på den måte halde temperaturen konstant rundt 0&nbsp;°C og unngå frostskadar som kan oppstå ved lågare temperaturar. Ein må derimot sørgje for å konstant tilføre vatn som frys så lenge temperaturen er under frysepunktet, elles vil temperaturen til isen på avlingane falle. Faren med dette er at tyngda av den akkumelerte isen kan verte så stor at avlingane vert skada på den måten. 

## Kjelder
* Smeltevarme. (2009, 15. februar). I Store norske leksikon. Henta 2. november 2013 frå http://snl.no/smeltevarme.
Anne Sundbøhaugen

**Anne Sundbøhaugen** var ein kjend sogeseiar og eventyrforteljar frå Hjartdal i Telemark.

Anne hadde meste av stoffet sitt etter mora. Kjersti Evindsdotter Haugland frå Flatdal. Rikard Berge roste ho for ein umåteleg tydeleg forteljarstil:

:«...de som tok meg mest var den makelause stødleik og klaarleik i segjemaaten av sogune. Ho hadde framifraa minne... Fyridragsmaaten var logn og ikkje sterkt farga, men livande likevel. Ja, stundom kunde han heiltupp verke heller glæleg. Men ein bylgjande rytme i formi verka alltid til at ein var med. De rann for meg som noko merkeleg at same herma var uppatt-teki ordrett likt, stundom brigda ved klimax; de same galdt heile episke ledar. So var stilen so reinska for adjektivisk maaling, so klingande dramatisk i samrøda, so fri for krot og krus. Han var storlina jamvel i skjemteeventyre og rispa...eventyr etter eventyr hadde den same rolege, rytmiske formi, den same knappe segjemaaten, dei same klaare linune. Og kvar dag eg gjekk ned Lidbøen, tenkte eg med meg: Dette er best, betre enn den segjemaaten me fyrr kjenner, betre i stil, betre i folkepsykologi. Denne Oskefisen er ein annan enn den austlandske, ikkje so jovial og morosam kanskje, men meir eitt med hendingi, meir iklædd de eventyrlege langsyn og innsyn.» (frå Norsk Sogukunst av Rikard Berge.

Berge møtte Anne og skreiv opp etter ho våren 1910. Ho budde då på Gvåle i Hjartdal. Ho gifta seg aldri, men levde møykjerring all sin dag, fortalde han sidan.

## Kjelde
* Rikard Berge: *Norsk sogukunst* 1924.
Røvassdalen

**Røvassdalen** er eit dalføre i Rana i Nordland. I Røvassdalen ligg dei kjende kalksteinsgrottene Grønligrotta og Sætergrotta. Båe grottene er opne for publikum. Tidlegare hadde dalen skule og butikk, men desse er no nedlagde.
Selfors

**Selfors** er ein tettbygd stad i Rana kommune i Nordland på nordsida av Ranelva, og blir rekna som forstad til Mo i Rana. På Selfors ligg Helgelandssykehuset avdeling Rana. Staden har skule og fleire butikkar. Den katolske kyrkja har bygd ei kyrkje på Selfors som dei leiger ut til Rana kyrkjeleg fellesråd.

Namnet *Selfors* tyder 'den rolege fossen'. Når floa er stor, er fossen mest som ein straum.
Lydskrifta Norvegia

**Norvegia** er eit lydskriftsystem som blei utvikla av fonetikaren Johan Storm (1836&ndash;1920). Norvegia blir framleis noko brukt innan nordistikk ved norske universitet. 

## Kjelder

## Litteratur
* Sigurd Kolsrud (1950): *Norsk ljodskrift*
* Johan Storm (1884): *Norsk Lydskrift med Omrids av Fonetiken*. Norvegia I, s. 19&ndash;132 
* Johan Storm (1908): *Norsk Lydskrift med Omrids av Fonetiken: Andet Afsnit*. Norvegia I. s. 133&ndash;179