Miriam Tlali

**Miriam Tlali** () var ein sørafrikansk forfattar.  Ho var den fyrste svarte kvinna i Sør-Afrika som gav ut ein engelskspråkleg roman, *Between Two Worlds*, i 1975. Ho var òg ein av dei fyrste som skreiv om Soweto. Størstedelen av tekstanen hennar blei opphavleg forbodne av apartheidstyret i Sør-Afrika.

## Liv og virke
Miriam Masoli Tlali vart fødd i Doornfontein i Johannesburg i Sør-Afrika, og voks opp i Sophiatown. Ho gjekk på St. Cyprian's Anglican School og deretter Madibane High School. Ho studerte ved Universitetet i Witwatersrand til det blei stengt for svarte under apartheid-tida; seinare studerte ho ved National University of Lesotho (då kalla Pius XII University) i Roma i Lesotho. Ho måtte forlata studiane på grunn av pengemangel, og tok i staden sekretærskule og fann arbeid som bokhaldar i ein møbelbutikk i Johannesburg.

Tlali nytta erfaringane sine til å skriva den fyrste boka si, *Muriel at Metropolitan*, ein halv-sjølvbiografisk roman som gav eit nytt synspunkt i sørafrikansk litteratur. Sjølv om han var skriven i 1969, blei han ikkje gjeven ut på seks år, og mange forlag i Sør-Afrika avviste han. I 1975 gav Ravan Press ut *Muriel at Metropolitan*, men berre etter å ha teke ut delar dei var redde kunne rammast av sensuren. Censorship Board hadde likevel motvilje mot boka, og ho blei forbanna kort tid etter utgjevinga. Boka fekk eit breiare publikum etter at Longman gav henne ut i 1979 under namnet *Between Two Worlds*, og ho blei omsett til fleire andre språk, som japansk, polsk, tysk og nederlandsk.

Den andre romanen hennar, *Amandla*, var basert på Soweto-opprøret i 1976, og blei òg forboden i Sør-Afrika kort tid etter utgjevinga i 1980. Seinare bøker av Tlali inkluderer *Mihloti* (som tyder ‘Tårer’), ei samling av noveller, intervju og sakprosa, som blei gjeven ut i 1984 på det svarte forlaget Skotaville, som Tlali var medgrunnleggjar av. Romanane hennar blei ikkje tilletne i Sør-Afrika før i 1986. *Footprints in the Quag* blei gjeven ut i 1989 av David Philip i Sør-Afrika, og under tittelen *Soweto Stories* av britiske Pandora Press.[

Som forfattar drog Tlali til ulike delar av verda, mellom anna arbeidde ho eitt år i Nederland. Ho var også i USA. I 1978 tok ho del i eit internasjonalt forfattarprogram ved Iowa State University, og heldt forelesingar i San Francisco, Atlanta, Washington DC og New York. Mellom 1989 og 1990 var ho gjesteakademikar ved Sør-Afrika-forskingsprogrammet ved Yale University.  I 2010 var ho med på det internasjonale symposiet *Women's Words: African Worlds: Renewing a Dialogue between African Women Writers and Women of African Descent* ved Windybrow Theatre i Johannesburg.

Tlali døydde i 2017, 83 år gammal. Ei bok med eit utval av tekstane hennar blei gjeven ut med tittelen *Miriam Tlali: Writing Freedom*, med eit forord av redaktøren Pumla Dineo Gqola, blei gjeve ut i 2021.

## Privatliv
Miriam Tlali var gift med Stephen Lehutso, men i eit uvanleg val for ei sørafrikansk kvinne på denne tida heldt ho på jentenamnet sitt. Dei fekk to barn. Ektemannen hennar døydde  i 2001, og dei to borna døydde òg før Tlali, sonen Moses i 2004 og dotter Molebogeng i 2012.

## Prisar og utmerkingar
I 1995 blei Tlali æra av sørafrikanske Department of Arts, Culture, Science and Technology med ein Literary Lifetime Achievement Award. I 2008 fekk ho Ikhamanga-ordenen i sølv.

## Bibliografi

* *Muriel at Metropolitan*, Johannesburg: Ravan Press, 1975. As *Between Two Worlds*, Longman, 1979.
* *Amandla*, South Africa: Vivlia Publishers, 1980, .
* *Mihloti*, Johannesburg: Skotaville, 1984.
* *Footprints in the Quag*, David Philip Publishers, 1989, . As *Soweto Stories*, London: Pandora, 1989.
* *Geteilte Welt* (*Muriel at the Metropolitan* German translation), Lehutso Legacy LLC., 1975
* *Soweto Stories*, German translation Lehutso Legacy LLC.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Miriam Tlali|Miriam Tlali]]» frå ,  den 24. februar 2024.*