open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pavel Maslák

**Pavel Maslák** () er ein sprintar frå Havířov i Tsjekkia som vart europameister på 400 meter i Helsinki i 2012 og vann sølvmedaljen på distansen i EM 2016.

## Aktiv
Sommaren 2012 sletta Maslák den 33 år gamle tsjekkiske rekorden på 400 meter, fyrst presterte han 45,31 sekundar og sidan 45,17. I EM-finalen i Helsinki sprang Maslák i mål på tida 45,24 og til ein klar siger på distansen. Seks veker seinare forbetra han under dei olympiske leikane i London den nasjonale rekorden til 44,91 i forsøket. I semifinalen fekk han notert 45,15 og var ute av tevlinga. Han avslutta sesongen med 20,59 og tsjekkisk rekord på 200 meter.

I 2013 tok Maslák seg til finalen på 400 m ved VM i Moskva, der han vart femtemann på 44,91, tangering av landsrekorden. Den 9. mai 2014 forbetra han 400-meterrekorden til 44,79 sekundar ved eit stemne i Doha i Qatar.

OL-sesongen 2016 kom Maslák på andreplass på 400 m ved EM i Amsterdam. Under OL i Rio de Janeiro var han med 45,06 sekundar sjanselaus i striden om finaleplass på distansen. Også i London-VM 2017 og Berlin-EM 2018 stoppa 400-meterstevlinga i semifinalane for hans del. Den 11. juni 2017 i heimelege Třinec flytta Maslák den nasjonale rekorden på 200 meter til 20,46 sekundar.

Maslák har vunne 400-meteren i tre hall-EM (2013, 2015, 2017) og to hall-VM (2014 og 2016), alle saman tevlingar med lita deltaking frå dei aller beste på distansen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane på 200 m (20,87=nr 14)
*EM 2012 i Helsinki: Gullmedalje på 400 m – 45,24, framom Marcell Deák Nagy (45,52)
*OL 2012 i London: Utslått i semifinalane på 400 m (45,15 =nr 12), og i forsøka på 200 m (20,67 =nr 27)
*VM 2013 i Moskva: Nr 5 på 400 m – 44,91
*VM 2015 i Beijing: Utslått i forsøket på 400 m (45,16=nr 22)
*EM 2016 i Amsterdam: Sølvmedalje på 400 m – 45,36, bakom Martyn Rooney (45,29)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i semifinalane på 400 m (45,06 =nr 15)
*VM 2017 i London: Utslått i semifinalane på 400 m (45,24 =nr 17)
*EM 2018 i Berlin: Utslått i semifinalane på 400 m (45,59 =nr 16)
*OL i 2021 i Tokyo: Utslått i kvalifiseringa på 400 m (47,01=nr 40), utslått i 4 x 400 m stafett
*VM 2022 i Eugene: Nr 8 i 4 x 400 m stafett
*EM 2022 i München: Nr 7 i 4 x 400 m stafett, utslått i semifinalane på 400 m (46,36=nr 20)
*VM 2023 i Budapest: Utslått i 4 x 400 m stafett
*EM 2024 i Roma:  Utslått i kvalifiseringa på 400 m og på 4 x 400 m stafett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pavel Maslák|Pavel Maslák]]» frå ,  den 5. september 2019.*  
 
*
Sileshi Sihine

**Sileshi Sihine** () er ein etiopisk langdistanseløpar som i tida 2003-08 vann fem sølvmedaljar og ein bronsemedalje i ulike verdsmeisterskap og olympiske sommarleikar.

## Aktiv
Sihine sprang inn til bronsemedalje på 10&nbsp;000 meter under verdsmeisterskapen 2003 i Paris, slått med over ti sekundar av landsmennene Kenenisa Bekele og Haile Gebrselassie. Dei neste milløpa i alle dei store meisterskapane fram til 2009 måtte Sihine sjå seg slått av den fabelaktig gode landsmannen Kenenisa Bekele, men av ingen andre. Såleis sprang Sihine inn til sølvmedalje på 10&nbsp;000 meter både under OL 2004, VM 2005, VM 2007 og OL 2008. Under verdsmeisterskapen 2005 i Helsinki vann han dessutan også sølvmedaljen på 5&nbsp;000 meter, etter eit løp i moderat tempo vart han andremann i innspurten bakom Benjamin Limo frå Kenya.

Sihine sine personlege rekordar på 5&nbsp;000 m og 10&nbsp;000 meter er begge frå OL-sesongen 2004. Den 31. mai vann han milløpet ved eit internasjonalt stemne i Hengelo på 26.39,6, knappe to sekundar føre Gebrselassie. Den 2. juli i Roma kom Sihine på andreplass på 5&nbsp;000 m i eit GL-stemne med sluttida 12.47,0. Verdsmeister Eliud Kipchoge frå Kenya vann løpet på personbeste 12.46,5, der Marius Bakken sette norsk rekord med 13.06,3.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2003 i Paris: Bronsemedalje på 10&nbsp;000 m  – 27.01,4
*OL 2004 i Aten: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 27.09,3, bakom Kenenisa Bekele (27.05,1)
*VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m – 13.32,8, og på 10&nbsp;000 m – 27.08,8
*VM 2007 i Osaka: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 27.09,0, bakom Kenenisa Bekele (27.05,9)
*OL 2008 i Beijing: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 27.02,7, bakom Kenenisa Bekele (27.01,1)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sileshi Sihine|Sileshi Sihine]]» frå ,  den 5. september 2019.*
UEFA-cupfinalen i fotball 1994

**UEFA-cupfinalen i fotball 1994** stod mellom italienske FC Inter frå Milano og Casino Salzburg frå Salzburg i Austerrike og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 26. april på Ernst-Happel-Stadion i Wien med 47&nbsp;500 på tribunane, returkampen vart avvikla 11. mai på San Siro i Milano framfor 80&nbsp;326 tilskodarar. Inter vann, med 2 mål mot 0, UEFA-cupen for andre gong.

### Kampane

I Wien vart midtbanespelaren Nicola Berti matchvinnar for gjestane med ein fulltreffar i det 35. minutt.

Også på San Siro i Milano enda det med 1-0 til Inter, ei skåring av Wim Jonk 17 minuttar ut i den andre omgangen etterlet liten tvil om at pokalen skulle til pokalsamlinga til Inter.

### Laga
**Inter**-mannskapet bestod av Walter Zenga, Giuseppe Bergomi (kaptein), Sergio Battistini, Antonio Paganin, Alessandro Bianchi, Antonio Manicone, Wim Jonk, Nicola Berti, Angelo Orlando, Dennis Bergkamp, Rubén Sosa, Davide Fontolan, Riccardo Ferri, Francesco Dell'Anno, Massimo Paganin.

**Casino Salzburg** møtte med: Otto Konrad, Thomas Winklhofer, Christian Fürstaller, Heribert Weber (kaptein), Leo Lainer, Peter Artner, Martin Amerhauser, Franz Aigner, Heimo Pfeifenberger, Marquinho Santos, Hermann Stadler, Wolfgang Feiersinger, Adi Hütter, Nikola Jurčević, Michael Stiner, Damir Mužek.

### Dommarar
Kim Milton Nielsen frå Danmark var kampleiar i Wien, på San Siro i Milano var det Jim McCluskey frå Skottland.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1994 UEFA Cup Final|1994 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 5. september 2019.*
Geir Karlsen (f. 1965)

**Geir Karlsen** () er en norsk næringslivsleiar. Han er mest kjend som tidlegare administrerande direktør og noverande finansdirektør i Norwegian Air Shuttle, det største flyselskapet i Skandinavia, og det tredje største lågprisflyselskapet i Europa.

Før stillinga i Norwegian Air Shuttle jobba Geir Karlsen for Golden Ocean Group og Songa Offshore. Deretter hadde han stillinga Group CFO i London-baserte Navig8 Group.

Frå april 2018 til juli 2019 var han finansdirektør i det skandinaviske flyselskapet.

Geir Karlsen har ein grad i bedriftsøkonomi frå Handelshøyskolen BI.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Geir Karlsen (næringslivsleder)|Geir Karlsen (næringslivsleder)]]» frå ,  den 5. september 2019.*
Sauherad prestegard

**Sauherad prestegard** ligg nordvest for Sauherad kyrkje. Historia til prestegarden går, som kyrkjehistorien, attende til mellomalderen. På tunet står fire freda bygg.

Hovudbygningen vart oppført i 1658 og vert ifylgje Opplysningsvesenets fond rekna som det eldste bustadhuset i Noreg. Det dreier seg om eit toetasjes laftehus med ståande panel og saltak. Ei sidefløy mot tunet er frå 1921. Ein liten sveitserveranda er frå 1907. Treskjeraren Borgar Borgarson har bidrege med sveitserdetaljar og akantus.

Dei andre freda bygga er to stabbur og ei drengestove med bryggarhus og reiskapsbu. Drengestova skal ha ein bygningskjerne frå 1700-talet, medan stabbura (eitt for presten, eitt for forpaktaren) vart oppførte på 1800-talet.

## Kjelder
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sauherad prestegård|Sauherad prestegård]]» frå ,  den 5. september 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Opplysningsvesenets fond: Sauherad prestebolig 
*
DS «Hector»

**DS «Hector»** (kallesignal MBQJ) var eit dampskip bygt i 1903 som lasteskip for Det Bergenske Dampskibsselskab ved William Dobson & Co. i Newcastle i Storbritannia. Skipet vart levert i juli 1903. 

## Historie

Skipet gjekk i fart på Nordsjøen og var på reise frå Bergen til Hull med saltsild då det vart torpedert og søkkt den 23. mai 1917 under første verdskrigen av den tyske ubåten «U88» kring 110 nautiske mil frå kysten av Skottland, aust for Edinburgh. Fartøyet vart stogga av ubåten då det vart skoten på, og mannskapet gjekk i livbåtane. Skipet vart så torpedert. Ubåten forlangte så å få skipsdokumenta før han forsvann. Den eine livbåten vart plukka opp av ein britisk jagar etter 55 timar, medan den andre nådde inn til Craster Castle etter 63 timar.

## Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 1&nbsp;146 bruttoregistertonn og 695 nettoregistertonn og lasteevna var 1&nbsp;445 dødvekttonn. Volumet i lasterommet var 2&nbsp;133 m³. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tresylindra ekspansjon dampmaskin, levert av John Dickison & Sons i Sunderland. Oppgjeven yting var 700 iHk (indikerte hestekrefter) og 133 nominelle hestekrefter som gav ein toppfart på 10 knop. 

## Sjå òg
*Flåten til Det Bergenske Dampskibsselskab

## Kjelder
*
Bessbrook

**Bessbrook** er ein landsby i County Armagh i Nord-Irland. Han ligg om lag 5&nbsp;km nordvest for Newry. Dagens landsby omfattar tre townlandområde &mdash; Maghernahely, Clogharevan og Maytown. Bessbrook ligg nær Newry jernbanestasjon.

## Historie
Bessbrook er kalla opp etter Elizabeth eller Bess Nicholson. Ho var gift med Joseph Nicholson, og familien hans hadde drive med linindustri i området frå 1806 til 1845. Namnet «brook» viser til ein bekk som renn forbi landsbyen.

Landsbyen blei grunnlagd av John Grubb Richardson i 1845 som ein «modell-landsby», med vide gater og plassar rundt ein stor linfabrikkk eigd av kvekarfamilien Richardson.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bessbrook|Bessbrook]]» frå ,  den 5. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
 

* NI Conflict Archive on the Internet
* Culture Northern Ireland
Newry

**Newry** (irsk **An tIúr**) er ein by i Nord-Irland. Han ligg dels i Armagh og dels i Down, og er administrasjonssenter for distriktet Newry, Mourne and Down.

## Historie
Byen oppstod kring eit cisterciensarkloster som blei grunnlagd i 1144. Han fekk etterkvart status som marknadsby, og det blei lagt ein garnison der. I 1742 blei den første kanalen på Irland, Newrykanalen, opna mellom Lough Neagh og Newry. I samband med Elisabeth II av Storbritannia sitt gulljubileum som dronning i 2002 fekk han status som *[[city]]* i lag med Lisburn.

Dei mest fremtredande bygningane er den katolske domkyrkja og rådhuset. Newry-elva renn under rådhuset, som er bygd over ei bru. Katedralen har nokså normal utssjånad på utsida, men inne er han rikt dekorert med mosaikkar som kan minna meir om austlege kyrkjer enn tradisjonell irsk kyrkjekunst. To av dei eldste kyrkjene på Irland står i Newry. 

Det irske namnet på byen, *An tIúr*, 'barlind-lunden', er ei moderne, sammantrekt form av eit eldre namn, *An Iubhir Chinn Traha*, som betyr 'barlinden ved enden av stranda'. Dette skal visa til soga om at heilage Patrick skal ha planta ei barlind på staden på 400-talet.
## Folkesetnad
Ved folketeljinga i 2011 hadde Newry 26&nbsp;967 innbyggjarar, 1,49&nbsp;% av alle i Nord-Irland..

Av desse var:
* 21,46&nbsp;% yngre enn 16 år og 12,74&nbsp;% over 65 år
* 51,02&nbsp;% kvinner og 48,98&nbsp;% menn
* 88,27&nbsp;% høyrde til eller var oppdregne innanfor katolisismen medan 8,47&nbsp;% høyrde til eller var oppdregne innanfor prostestantiske eller andre kristne retningar
* 56,12&nbsp;% med ein irsk nasjonal identitet, 27,27&nbsp;% med ein nordirsk nasjonal identitet og 12,65&nbsp;% med ein britisk nasjonal identitet (fleire val var moglege)
* 19,60&nbsp;% hadde noko kjennskap til irsk og 2,37&nbsp;% hadde noko kjennskap til ulsterskotsk

## Merknadar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Newry|Newry]]» frå  og «[[:en:Newry|Newry]]» frå , den 5. september 2019.*
Lavik prestegard

**Lavik prestegard** ligg i Høyanger kommune i Vestland i nærleiken av Lavik kyrkje. Hovudbygningen og Bispestova på garden er freda av Riksantikvaren.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lavik prestegård|Lavik prestegård]]» frå ,  den 5. september 2019.*  
 
* 
* Lavik prestebustad – Opplysningsvesenets fond

## Bakgrunnsstoff
*
UEFA-cupfinalen i fotball 1998

**Finalen i UEFA-cupen fotball 1998** fann stad på Parc des Princes i Paris 6. mai 1998 framfor 44&nbsp;412 tilskodarar. Oppgjeret stod mellom to italienske klubbar, FC Inter frå Milano og SS Lazio frå Roma. Med siger 3-0 sikra Inter seg sin tredje triumf i UEFA-cupen.

### Kampen
Etter fem minuttars spel vart chilenaren Iván Zamorano spelt fri med ei langpasning frå Inters banehalvdel, han sende ballen forbi Lazio-målvakta og i mål. Då kampen var ein time gammal la argentinaren Javier Zanetti på til 2-0 med ein susar frå 18-20 meter i retning krysset. Ti minuttar seinare fastsette brasilianaren Ronaldo sluttresultatet til 3-0, etter å ha runda målvakta og plasserte ballen i det tome målburet. Tre minuttar før full tid vart Lazio-innbytaren Matías Almeyda tildelt gult kort nummer to og utvist.

Antonio López Nieto frå Spania var dommar.

### Laga
Vinnarlaget til **Inter** bestod av Gianluca Pagliuca, Francesco Colonnese, Salvatore Fresi, Taribo West, Javier Zanetti, Aron Winter, Zé Elias, Youri Djorkaeff, Diego Simeone, Ronaldo Lima, Iván Zamorano og innbytarane Benoît Cauet, Francesco Moriero, Luigi Sartor.

**Lazio** mønstra: Luca Marchegiani, Alessandro Grandoni, Alessandro Nesta, Paolo Negro, Giuseppe Favalli, Diego Fuser, Giorgio Venturin, Vladimir Jugović, Pavel Nedvěd, Pierluigi Casiraghi, Roberto Mancini, Matías Almeyda, Guerino Gottardi.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1998 UEFA Cup Final|1998 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 6. september 2019.*
Jakob Gavlen

**Jakob Karstein Olsen Gavlen** () var ein norsk skreddar og kjøpmann frå Bjørnskinn i Nordland som var stortingsmann 1928-30 for Arbeidarpartiet og heimfylket.

Gavlen var son til ein fiskar. Sjølv gjekk han i skreddarlære på Langenes frå 1901. Frå 1906 dreiv han eiga skreddarforretning i Skjoldehavn i Bjørnskinn, i 1914 flytta han verksemda til Sigerfjord i Sortland herad. I yngre år arbeidde han på skreddarverkstader i Trondheim, så vel som i Oslo. Gavlen fekk handverkarstipend i 1912, og stipend til studiereiser i Sverige og Danmark i 1919 og i 1923. Jamsides skreddarforretninga dreiv han handel i konfeksjon. Ei tid frå 1917 hadde han òg oppgåver som betjent i Tolloppsynet.

I tida 1922-28 var Gavlen med i formannskapet i Sortland. Valperioden 1928-30 representerte han Nordland og Arbeidarpartiet på Stortinget, der han var medlem i Protokollkomiteen. Deretter var han 1932-34 varaordførar i Sortland herad. Han var i Sortland elles til sine tider medlem i skulestyret, likningsnemnda og den kommunale husbanknemnda. Frå 1932 var han òg gjeldsmeklingsmann i Sortland.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
UEFA-cupfinalen i fotball 1997

**UEFA-cupfinalen i fotball 1997** stod mellom tyske Schalke 04 frå Gelsenkirchen og italienske FC Inter frå Milano og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 7. mai på Parkstadion i Gelsenkichen med 56&nbsp;824 på tribunane, returkampen vart avvikla 21. mai på San Siro i Milano framfor 81&nbsp;675 tilskodarar. Finalen enda med 1-1 etter all ordinær tid var ute og vart avgjort med straffesparktevling. Her mislukkast to av tre Inter-eksekutørar, så då Marc Wilmots sette inn Schalke 04 si fjerde strake straffe, hamna pokalen i Tyskland.

### Kampane

I Gelsenkirchen vann heimelaget 1-0 etter ei skåring frå Marc Wilmots i det 70. minutt.

Også i Milano stod det 1-0 til heimelaget ved full tid, 120 spelte minuttar, gjennom Iván Zamorano sin fulltreffar i det 84. minutt. I straffeskytinga var Schalke-spelarane sikre frå 11-meteren; etter tur plasserte Anderbrügge, Thon, Max og Wilmots ballen i mål bak Inter-målvakta og sikra tysk siger med 4-1 på straffene, totalt 5-2.

### Laga
Finalevinnarane til **Schalke 04** heitte Jens Lehmann, Yves Eigenrauch, Johan De Kock, Thomas Linke, Michael Büskens, Andreas Müller, Olaf Thon, Jiří Němec, Radoslav Látal, Marc Wilmots, Martin Max, Ingo Anderbrügge, Oliver Held. 

**Inter**-mannskapet bestod av Gianluca Pagliuca, Giuseppe Bergomi (kaptein), Massimo Paganin, Salvatore Fresi, Fabio Galante, Alessandro Pistone, Javier Zanetti, Ciriaco Sforza, Aron Winter, Maurizio Ganz, Iván Zamorano, Paul Ince, Youri Djorkaeff, Jocelyn Angloma, Nicola Berti.

### Dommarar
Marc Batta frå Frankrike var kampleiar i Gelsenkirchen, på San Siro i Milano var det José García-Aranda frå Spania.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1997 UEFA Cup Final|1997 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 5. september 2019.*
Novum

***Novum*** er det tolvte studioalbumet til Procol Harum, gjeve ut 21. april 2017. Det var det første albumet deira på 14 år, og det første utan tekst av Keith Reid.

## Innhald
Musikk av Gary Brooker og Josh Phillips, utanom der andre er nemnde. Tekstar av Pete Brown, utanom der andre er nemnde.

## Medverkande
* Gary Brooker – piano, trekkspel, vokal 
* Josh Phillips – orgel, vokal
* Geoff Whitehorn – gitar
* Matt Pegg – bassgitar
* Geoff Dunn – trommer
* Pete Brown – tekstar
* Dennis Weinreich – produsent

## Salslister

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novum (album)|Novum (album)]]» frå ,  den 5. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad for albumet
Neunkirchen i Saarland

**Neunkirchen** er ein by i Landkreis Neunkirchen i delstaten Saarland i Tyskland. Byen har 46&nbsp;000 ibuarar og ligg ved elva Blies, ikring 20 kilometer nordaust om Saarbrücken.

Næringslivet i Neunkirchen var tidlegare prega av koldriving og tungindustri, smelteverket vart stengt i 1982. Sidan den gongen har byen vorte endra til ein handels- og administrasjonsby.

Statsleiaren Erich Honecker var frå Neunkirchen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Neunkirchen (Saar)|Neunkirchen (Saar)]]» frå ,  den 6. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Erich Honecker

**Erich Honecker** () var ein tysk politikar som  frå 1971 til 1989 var de facto statsleiar i Aust-Tyskland.

## Liv og virke
Honecker fødd i Neunkirchen i Saarland. Foreldra hans var kommunistiske arbeidarar, og Honecker blei aktiv i ungdomsgruppa til kommunistpartiet KPD (seinare SED). I 1930 meldte han seg inn i KPD. Etter at nazistane kom til makta i Tyskland organiserte Honecker fleire motstandsgrupper i landet. Han blei arrestert av Gestapo i 1935 og dømt til tukthus i ti år. Etter krigen tok han del i gjenoppbygginga av Aust-Tyskland under Walter Ulbricht.

Honecker blei medlem av Politbyrået i 1958, med ansvar for militære og tryggleikssaker. Han stod for bygginga av Berlinmuren i august 1961, og stod også bak ordren om å skyta mot folk (*[[Schießbefehl]]*) ved grensa.

Usemje mellom Ulbricht og Honecker førte til at denne fyrste avsette han som andresekretær i juli 1970, men Honecker, som hadde sovjetisk støtte, blei raskt gjeninsett. I 1971 tvinga Sovjetunionen Ulbricht til å gå av «av helsegrunnar,» og 3. mai 1971 blei Honecker fyrstesekretær for sentralkomiteen til SED.
I 1976 blei han også statsrådsformann, dvs. statsoverhovud i DDR. Etter dette stod han, økonomisekretær Günter Mittag og minister for statstryggleik Erich Mielke for alle viktige avgjerder utan opposisjon fram til uroa i 1989.

18. oktober 1989 blei Honecker tvinga til å gå av som leiar for DDR, kort tid etter at staten hadde feira 40-årsdag.
Etter den tysk gjenforeininga flykta Honecker til ein sovjetisk militærbase austlege Tyskland og derfrå til Sovjetunionen. Men etter oppløysinga av Sovjetunionen ønska ikkje den nye demokratiske regjeringa i Russland å verna han, og i 1992 blei han utlevert til Tyskland. Der blei han stilt for retten av tyske styresmakter for landsforræderi og for brotsverk utførte under den kalde krigen, m.a. drap på 172 tyskarar som prøvde å flykta til Vesten. Grunna langt framskriden kreft blei saka mot han trekt tilbake, og han blei lauslaten i 1993. Han fekk asyl i Chile, der han døydde av sjukdommen året etter.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Erich Honecker|Erich Honecker]]» frå ,  den 6. september 2019.*
Olav Totland

**Olav Totland** () var ein norsk prest og politikar frå Bergen. Han representerte Bergen og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1967 til 1973.

Arbeidarsonen Totland tok eksamen frå handelsgymnas i 1922. Dei neste seks åra arbeidde han på kontor. Der etter studerte han teologi, ferdig utdanna cand.theol. i 1934. I delar av studietida var han klokkar i St. Olav kyrkje i Bergen. Perioden 1934-40 var han sekretær i Bjørgvin bispedømme og hjelpeprest i St. Olav. Etter å ha vore hjelpeprest 1940-48 i Årstad kyrkje, røkta han sokneprest-stillinga i Bruvik i Hordaland i tida fram til 1958. Frå 1959 var han sokneprest i Nykirken i Bergen til han gjekk av i 1970.

Gjennom tre valperiodar; 1960-63, 1964-67 og 1968-71, var Totland bystyremedlem i Bergen. Frå 1965 var han 1. varamann til Stortinget frå Bergen, så då Nils Langhelle døydde i 1967 rykte Totland inn på Tinget med fast plass frå sist i august. Hausten 1969 vart han attvald og representerte Arbeidarpartiet ut perioden 1969-73. Alle seks åra på Stortinget hadde han sete i Justiskomiteen.

Totland var med i hovudstyret til Kristne Arbeideres Forbund frå 1961, formann 1969-72. Han engasjerte seg òg i Blå Kors, både som medlem i Hordaland krinsstyre, og i styret for sosialbygg og tilsynsheimar. Frå 1971 til 1987 var han medlem i det statleg oppnemnde Ekteskapslovutvalet.

## Kjelder
*Stortinget.no
Free av Iggy Pop

***Free*** er det attande studioalbumet til den amerikanske rockesongaren Iggy Pop, utgjeve på Caroline International og Loma Vista Recordings den 6. september 2019. Av musikarane på plata finne in Noveller og Leron Thomas. Tittelsporet vart gjeve ut på singel samstundes med at albumet vart annonsert 18. juli 2019. Ein musikkvideo for den andre singelen, «James Bond», kom ut 14. august 2019.

## Bakgrunn
Albumet er blitt sagt å «reflektere utmattinga etter ein turné er over» og vera «unikt melankolsk og tankefullt» av Iggy Pop, som òg kalla det «eit album der andre artistar taler for meg, men eg låner røysta mi». Han sa vidare at etter turneen for *[[Post Pop Depression]]*, kjende han seg «tom» og ønskte å vere «fri», slik at albumet «berre på eit vis skjedde for meg, og eg let det skje».

## Innhald

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Free (Iggy Pop album)|Free (Iggy Pop album)]]» frå ,  den 6. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tina Svensson

**Tina Svensson Grønlund** () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Verdal som vart verdsmeister med Noreg i 1995, to år etter ho vann EM-pokalen. Ho vann også VM-sølv i 1991 og OL-bronse i 1996.

### Klubbspel
Tina Svensson var sentral på Verdal IL sitt kvinnelag i fotball til juni 1985. Ho flytta då til Asker i Akershus fylke og melde seg inn i Asker SK. Det neste tiåret var ho ein viktig forsvarsspelar eit klubblag som i perioden 1988-92 vann fire av fem seriepokalar og to gongar sigra i NM-finalen. Ved sesongslutt i 1996 la ho vekk fotballskorne.

### Landslagsspel
Svensson var aktiv på landslaget frå 1990 til -96. Ho deltok i 1991 både i EM-finalen og VM-finalen, begge enda med norsk tap. I 1993 var ho med om å vinne europameisterskapen. To år seinare kom høgdepunktet då ho som venstreback for Noreg lukkast verte verdsmeister i Sverige. Under Sommar-OL 1996 i Atlanta var ho innbytar i bronsefinalen. Svensson spelte i 57 landskampar og skåra 11 mål.

### Merittar
*Verdsmeister: 1995 for Noreg
*Europameister: 1993 for Noreg
*VM-sølv: 1991 for Noreg
*EM-sølv: 1991 for Noreg
*OL-bronse: 1996 for Noreg
*Seriemeister: 1988, 1989, 1991 og 1992 med Asker SK
*Noregsmeister: 1990 og 1991 med Asker SK 

## Kjelder
*Norges Fotballforbund
Rottweil

**Rottweil** er ein by med 25&nbsp;000 ibuarar i delstaten Baden-Württemberg, sørvest i Tyskland. Byen ligg mellom Schwabisk Alb og Schwarzwald, 599 meter over havet.

Byen Rottweil vart bygd under Romarriket frå hundreåret før Kristi fødsel. Frå 771 til 1268 var Rottweil fri keisarby. Byen var frå 1463 i eit laust forbund med Sveits-konføderasjonen til Napoleonskrigane.

Hunderasen Rottweiler har namn etter staden.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rottweil|Rottweil]]» frå ,  den 6. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Gloppen prestegard

**Gloppen prestegard** i bygda Vereide er eit kulturminne og bustad for soknepresten i Gloppen. Prestegarden vert forvalta av Opplysningsvesenets fond.

Prestegardseigedomen var omfattande, men er sidan delt opp og fordelt til mindre bruk på og rundt Vereide. Sjølve gardsdrifta til prestegarden er forpakta bort på langtidskontrakt.

På prestegarden låg tidlegare Vereide kapell, som òg har status som offisielt kulturminne.

## Kjelder


* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gloppen prestegård|Gloppen prestegård]]» frå ,  den 6. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Melhus prestegard

**Melhus prestegard** ligg ved Melhus kyrkje. Våningshuset er ei trønderlån som vart bygd i 1720–22. I 1744 vart låna påbygd i begge endar.

I 1878 vart våningshuset omfattande oppgradert. Det fekk delvis ny grunnmur, ompaneling, omtekking, utskifting av vindauge og fornying av golv. Ombygginga vart leia av arkitekt Johan P. Digre.

Dei ulike prestane som budde i huset, klaga til Riksantikvaren om trekk og for store rom, og dette vart opptakta til ei større restaurering etter teikningar av den unge arkitekten Roar Tønseth i 1922. På grunn av problem med finansieringa vart ikkje restaureringa gjennomført før i 1929. Restaureringa innebar å føre bygningen attende til slik han var før ombygginga til sveitserstil i 1878.

Bygningen var prestebustad fram til 1962. I 1980-åra var det behov for å utvide kyrkjegarden, og det kom forslag om å rive våningshuset. Dette førte til at samskipnaden Prestegårdslånas Venner vart stifta i 1985. I 1996 vart våningshuset og hagen freda av Riksantikvaren.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Melhus prestegård|Melhus prestegård]]» frå ,  den 6. september 2019.*  
 
* Mette Bye: *Hundre år med vern gjennom bruk*, i Fortidsminneforeningens Årbok 2011 Vol. 165, s. 117–136.
* Tonte Hegard (1986): *Fredede hus og anlegg. 4: Trøndelag*, s. 273–75.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Stiftelsen Prestegårdslåna i Melhus
Nøtterøy prestegard

**Nøtterøy prestegard** er ein prestegard på Nøtterøy i Færder kommune i Vestfold. Garden er knytt til Nøtterøy kyrkje og ligg like vest for denne, i Prestegårdsskogen, på motsett side av Kirkeveien. Garden stammar frå 1800-talet og er eit freda kulturminne. Hovudbygningen er eit kvitt, toetasjes hus. I tillegg er stabburet og forpaktarbustaden freda. Ved garden ligg òg Prestegårdsdammen.

Presten i Nøtterøy har i dag ein ny bustad.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nøtterøy prestegård|Nøtterøy prestegård]]» frå ,  den 6. september 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Nøtterøy prestegård i *Nøtterø – en bygdebok*
* 

## Fotnotar
Vestre Slidre prestegard

**Vestre Slidre prestegard** (gnr. 42) ligg nordvest for Vestre Slidre kyrkje (ofte kalla *Slidredomen*).

Det har vore prestegard ved sida av kyrkja sidan mellomalderen. Dagens hovudbygning er oppført i 1816–18. Det er eit laftebygg i to etasjar med ståande panel og saltak. Stilen er empire. På tunet står òg eit stabbur som ein trur er oppført på 1600-talet. Det er lafta og har open sval i begge etasjane.

Både hovudbygning og stabbur er freda.

## Kjelder
* 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Opplysningsvesenets fond: Vestre Slidre prestebolig
*
Gjerpen prestegard

**Gjerpen prestegard** eller **Gjerpen store** ligg like søraust for Gjerpen kyrkje i Skien kommune i Telemark. Historia til prestegarden og kyrkja går attende til 1100-talet.

Hovudbygningen vart oppført i 1750 i barokk stil med valmtak. Bygningen vart noko forlenga og endra omkring 1850 og i 1890. Stilmessig vart han endra mot sveitser, og han fekk to arker under det høge valmtaket. Desse vart fjerna ved ei restaurering i 1971–72, då utsjånaden vart ført attende mot det opphavlege. Prestebustaden vart totalrenovert i 2015.

Stabburet er frå omkring 1900. Det er lafta og har ståande panel. Både hovudbygningen og stabburet er freda. Det er dessutan oppført eit kyrkjelydshus på prestegardseigedomen.

Gjerpen prestegard var barndomsheimen til P.A. Munch. Familien Quisling budde dessutan her i ei årrekke. Jon Lauritz Qvisling (far til Vidkun Quisling) var prost i Gjerpen og skreiv mykje om lokalhistorie og kyrkjehistorie.

## Kjelder
* 
* Opplysningsvesenets fond 
## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
*
Solum prestegard

**Solum prestegard** ligg sørvest for Solum kyrkje, på den andre sida av Klovholtvegen. Tre bygningar på prestegardstunet er freda: hovudbygningen, forpaktarbustaden og eit lysthus.

Hovudbygningen er eit laftebygg i to etasjar med ståande panel og valmtak. Bygningen vart oppført i 1715, men vart bygd om fleire gonger på 1800-talet og har sin noverande utsjånad frå 1842. Forpaktarbustaden er ifylgje Opplysningsvesenets fond frå 1800-talet, medan alderen til lysthuset synast å vere ukjend. Hovudbygningen og forpaktarbustaden vart måla sommaren 2018.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Solum prestegard|Solum prestegard]]» frå ,  den 7. september 2019.*  
 
* 
* Opplysningsvesenets fond: Solum prestebolig

## Bakgrunnsstoff
*
Ølkanne

**Ølkanne** er ulike kannetypar ein kan bruka til skjenking og drikking av øl.

I Noreg byrja ein bruka ølkanner som drikkekar på 1500- og 1600-talet, truleg inspirert av skikkar lenger sør i Europa. I byar brukte ein gjerne kanner av tinn eller keramikk, medan ein på landsbygda laga trekanner som kunne etterlikna desse.

Sjå òg drikkekanne, krus, nebbkanne, seidel, tutekanne og tankar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Søk etter ølkanne i DigitaltMuseum
Beremeis

**Meis**, også kalla **bakmeis, beremeis, byrdemeis** og **børemeis**, er ei innretning til å ha på ryggen for å bera ei last.

Tradisjonelt var ein meis ei vidjekorg eller eit nett ein kunne bruka til kløvsal eller ha på ryggen. Han kunne til dømes brukast til å bera høy i.
Det kunne også vera ei bereramme for ein ryggsekk. 
Seinare har ein utvikla spesiallaga meisar, til dømes til å bera småbarn i.

## Galleri

Études prises dans le bas peuple ou les Cris de Paris - Crocheteur.jpg|Berar i Paris med meis. Illustrasjon frå 1746.
CH-NB - Trachten Bern, Oberland, Oberhasli - Collection Gugelmann - GS-GUGE-KÖNIG-12-3.tif|Mann med stein i ein meis. Teikning frå kantonen Bern frå 1809.
Josef Heicke (attr) Rast auf der Alm.jpg|Måleri av kvinne med meis frå 1861.
Uem che porta ciavei.jpg|Mann med utskorne hestar i meis i Val Gardena, ca. 1880.
Krätzen vor 1914.jpg|Mann med høy i meis i Schwarzwald rundt 1900.
External frame packs,Shoiko,Mt.Fuji,Japan.jpg|Japanske berarar med meisar på Fuji-fjellet.
Lightweight Rucksack Frame 1.JPG|Meis eller ramme for ryggsekk.
Staalindustrie13.JPG|Unge i beremeis.


## Kjelder
Vealøs sportskapell

**Vealøs sportskapell** er eit kapell frå 1958 på Vealøs i Skien kommune i Telemark.

Byggverket er i tre og har 100 sitjeplassar.

## Kjelder

* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vealøs sportskapell|Vealøs sportskapell]]» frå ,  den 7. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Yoann Kowal

**Yoann Kowal** () er ein fransk mellom- og langdistanseløpar som i 2014 vart europameister i 3&nbsp;000 meter hinder og to år seinare tok bronsen i same øvinga.

## Karriere
### Aktiv
Kowal deltok i 2010 på 1500 meter ved friidretts-EM i Barcelona, og vart femtemann i finalen. Året etter sette han 8. juli personbeste på distansen med 3.33,7 i eit stemne i Paris. Etter å ha roke ut i semifinalane på 1500 meter både under verdsmeisterskapen 2011 og sommar-OL i 2012, valde han i staden å satse på 3&nbsp;000 meter hinder.

Den 9. juni 2013 fekk Kowal i Rabat notert 8.12,5 i hinderløpet, ei tid som vorte ståande som personleg rekord. Seinare i sesongen kom han på åttandeplass i verdsmeisterskapen. Sommaren 2014 vann han gjennom ein frisk spurt EM-gullet på ordinære 8.26,6. OL-sesongen 2016 tok han bronsen i 3&nbsp;000 m hinder under Amsterdam-EM og han vart nummer fem i sommarleikane i Rio de Janeiro. Under Berlin-EM 2018 var Kowal eit lite sekund for seint ute til å sikre seg ein ny EM-bronse i 3&nbsp;000 m hinder.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2010 i Barcelona: Nr 5 på 1500 m – 3.43,7
*VM 2011 i Daegu: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.37,4=nr 13)
*OL 2012 i London: Utslått i semifinalane på 1500 m (3.43,4=nr 21)
*VM 2013 i Moskva: Nr 8 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.17,4
*EM 2014 i Zürich: Gullmedalje i 3&nbsp;000 m hinder – 8.26,6, framom Krystian Zalewski (8.27,1)
*VM 2015 i Beijing: Utslått i kvalifiseringa i 3&nbsp;000 m hinder (8.41,6=nr 20)
*EM 2016 i Amsterdam: Bronsemedalje i 3&nbsp;000 m hinder – 8.30,7
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 5 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.16,7
*VM 2017 i London: Nr 13 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.34,5
*EM 2018 i Berlin: Nr 4 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.36,7
*VM 2019 i Doha: Utslått i kvalifiseringa i 3&nbsp;000 m hinder (8.41,6=nr 20)
*EM 2022 i München: Nr 15 på 10&nbsp;000 m – 28.17,3

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yoann Kowal|Yoann Kowal]]» frå ,  den 7. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

*Yoann Kowal i olympeida.org
UEFA-cupfinalen i fotball 1999

**Finalen i UEFA-cupen i fotball 1999** fann stad på Luzjniki stadion i Moskva 12. mai 1999 framfor 66&nbsp;700 tilskodarar. Oppgjeret stod mellom italienske Parma FC frå Parma og franske Olympique Marseille. Med siger 3-0 sikra Parma FC seg sin andre triumf i UEFA-cupen, den forrige kom i 1995.

### Kampen

Kampens beste spelar, argentinaren Hernán Crespo, gav Parma leiinga 1-0 i det 25. minutt. 11 minuttar seinare la Paolo Vanoli på til 2-0. Ti minuttar ut i den andre omgangen auka Enrico Chiesa til 3-0 og kampen viste seg å vere avgjort.

Hugh Dallas frå Skottland var kampleiar.

### Laga
Vinnarlaget til **Parma** bestod av: Gianluigi Buffon, Lilian Thuram, Fabio Cannavaro, Roberto Sensini (kaptein), Dino Baggio, Alain Boghossian, Diego Fuser, Juan Sebastián Verón, Paolo Vanoli, Hernán Crespo, Enrico Chiesa og innbytarane Abel Balbo, Stefano Fiore, Faustino Asprilla.

**Olympique Marseille** mønstra Stéphane Porato, Pierre Issa, Laurent Blanc (kaptein), Cyril Domoraud, Patrick Blondeau, Frédéric Brando, Daniel Bravo, Edson da Silva, Robert Pirès, Jocelyn Gourvennec, Florian Maurice, Titi Camara.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1999 UEFA Cup Final|1999 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 7. september 2019.*
Karinë

**Karinë** er ein tidlegare landkommune i regionen Elbasan i Albania. Etter ei admininistrasjonsreform i 2014 inngår han som ei kommunaleining i kommunen Peqin.

## Tidlegare administrativ inndeling
Fram til år 2000 var Karinë ein del av distriktet Peqin. Den dåverande landkommunen omfatta busetnadene:
*Karinë
*Kazije
*Rozejë
*Progër
*Sinametaj
*Drangaj
*Garunjë e Vogël

## Folketal

## Referansar
Ibestad kyrkje

**Ibestad kyrkje** er ei langkyrkje frå 1881 i Ibestad kommune i Troms fylke.

Kyrkja er av stein og i  nygotisk stil. Ho har 500 sitjeplassar.

Denne kyrkja erstatta den tidlegare Ibestad kyrkje frå mellomalderen. Gamlekyrkja vart riven i 1880 i samband med bygginga av den noverande kyrkja, då folketalet steg og det var behov for ei større kyrkje. Den nye kyrkja er oppført på same staden som den gamle.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ibestad kirke|Ibestad kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
* 
*
Ragnhild Gulbrandsen

**Ragnhild Øren Gulbrandsen** () er ein norsk tidlegare fotballspelar, fødd i Narvik. Ho vart olympisk meister med Noreg under Sommar-OL 2000 i Sydney. Gulbrandsen var ein duellsterk midtspiss.

### Klubbspel
Gulbrandsen var midtbanespelar på Ranheim IL sitt fotballag på nivå 2 til og med 1996-sesongen. Sidan spelte ho på Trondheims-Ørn frå 1997 til 2005, med unnatak for 2002-03, då ho gjorde teneste for Boston Breakers i USA. På Trondheims-Ørn tok ho ei sentral rolle i angrepsspelet og var med å vinne tre seriemeisterskap; 1997, 2000 og 2001, samt fire cupmeisterskap, 1997–99 og 2001. Alle tre sesongane Trondheims-Ørn vann Toppserien var ho mestskårande i serien. Dei to siste sesongane som aktiv spelar, 2006 og -07, kledde Gulbrandsen seg i Asker-drakt.

### Landslagsspel
Frå debuten i 1997 til ho avslutta landslagstida under VM 2007 deltok Gulbrandsen i 80 landskampar. Ho var då med i fem meisterskapsturneringar; EM 1997, VM 1999, OL 2000, EM 2001 og VM 2007. Under OL-finalen 2000 sende ho i det 78- minutt Noreg opp i 2-1-leiing, og såg ut til å verte matchvinnar, til dess USA utlikna i plusstida. I staden vart det Dagny Mellgren som vart norsk matchvinnar i ekstraomgangen. Gulbrandsen skåra i alt 30 landslagsmål.

### Merittar
*Olympisk meister: 2000 for Noreg
*Seriemeister: 1997, 2000 og 2001 med Trondheims-Ørn
*Noregsmeister: 1997, 1998, 1999 og 2001 med Trondheims-Ørn

## Kjelder
*Norges Fotballforbund
Gratangen kyrkje

**Gratangen kyrkje** er ei kyrkje med eit modernistisk formspråk frå 1971 i Gratangen kommune i Troms. Arkitekt for kyrkja var Oskar Norderval.

Bygningen har eit flatt, lågt tak, men to trekanta, loddrette betongplater stikk opp som eit segl. Mellom platene heng kyrkjeklokkene. Bygningen er plassert på ein liten høgd attmed tettstaden Årstein og har ein dominerande posisjon i fjorden, særleg når ein kjem frå Gratangsbotn.

Kyrkja har 220 sitjeplassar.

## Tusenårsstad
I samband med tusenårsskiftet vart eit tilbygg på kyrkjelydssalen ved kyrkja vald som tusenårsstad for kommunen.

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gratangen kirke|Gratangen kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
* 
* 
* Gratangen kyrkjelege fellesråd
Gratangsbotn kapell

**Gratangsbotn kapell** (også kalla *Gratangsbotn skolekapell* og *Ellingsborg kapell*) er eit kapell frå 1925 i Gratangen kommune i Troms.

Byggverket er i tre og har 70 sitjeplassar.

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gratangen kirke|Gratangen kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Gratangen kyrkjelege fellesråd
Grøtavær kyrkje

**Grøtavær kyrkje** (tidl. *Grøtavær kapell*) er ei langkyrkje frå 1915 i Harstad kommune i Troms.

Byggverket er i tre og har 200 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard ein drøy kilometer frå kyrkja langs vegen (om lag ein halv kilometer i luftline).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grøtavær kapell|Grøtavær kapell]]» frå ,  den 7. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
*
Gausvik kyrkje

**Gausvik kyrkje** er ei arbeidskyrkje frå 1979 i Harstad kommune i Troms fylke.

Byggverket er i betong og tre og har 160 sitjeplassar.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gausvik kirke|Gausvik kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Salangen kyrkje

**Salangen kyrkje** er ei langkyrkje frå 1981 i Sjøvegan i Salangen kommune i Troms fylke.

Byggverket er i betong og tre og har 420 sitjeplassar.

## Tidlegare kyrkje
Ei lafta langkyrkje vart teken i bruk i 1864, og kyrkjegarden i Sjøvegan er frå den tida. Denne kyrkja vart påtent og brann ned til grunnen 1. september 1978.

## Kjelder


* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Salangen kirke|Salangen kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk
* Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard
* Salangen kyrkjelyd
* 
* Arkivverket: Prestegjeld og sogn i Troms
Karlsøy kyrkje

**Karlsøy kyrkje** er ei langkyrkje frå 1854 i Karlsøy kommune i Troms.

Byggverket er i tre og har 570 sitjeplassar. Ho er oppført etter typeteikningar av Hans Ditlev Franciscus von Linstow.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja.

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karlsøy kirke|Karlsøy kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Karlsøy kommune
* 
* 
* 
* 
* Karlsøy kyrkjelege fellesråd
Sengskroken kyrkje

**Sengskroken kyrkje** er ei langkyrkje frå 1962 i Karlsøy kommune i Troms.

Kyrkja ligg på Vannøya.

Byggverket er i tre og har 225 sitjeplassar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sengskroken kirke|Sengskroken kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Karlsøy kommune
* 
* 
* 
* 
*
Kvaløy kyrkje

**Kvaløy kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1962 på Kaldfjordeidet i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 260 sitjeplasssr. Kyrkja er ombygd av ei tidlegare tyskarbrakke.
Arkitekt for kyrkja var Gunnar B. Haugen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvaløy kirke|Kvaløy kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Kyrkjesøk
* 
* Tromsø kyrkjelege fellesråd
Lakselvbukt kyrkje

**Lakselvbukt kyrkje** er ei langkyrkje frå 1983 i Lakselvbukt i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 250 sitjeplassar.

Det er kyrkjegard eit par hundre meter nordaust for kyrkja.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lakselvbukt kirke|Lakselvbukt kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  
 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk
* 
* Tromsø kyrkjelege fellesråd  om Lakselvbukt gravlund
Ullsfjord kyrkje

**Ullsfjord kyrkje** er ei langkyrkje frå 1862 på Sjursnes i Tromsø kommune i Troms fylke.

Byggverket er i tre og har 185 sitjeplassar.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ullsfjord kirke|Ullsfjord kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Kyrkjesøk
* 

## Fotnotar
Ingvar Helle

**Ingvar Lars Helle** () var ein norsk økonom, skulemann, advokat og politikar, fødd i Larvik og busett i Stavanger. Han var politisk aktiv i Venstre og seinare Det Nye Folkepartiet, stortingsrepresentant 1969-73. Historikaren Knut Helle var bror hans.

### Liv og gjerning
Ingvar Helle voks opp i Larvik og sidan i Hetland herad, der far hans var skuleinspektør. Etter eit år som meteorologassistent på Jan Mayen, utdanna han seg til siviløkonom ved Norges Handelshøyskole i Bergen, tok eksamen i 1958. Der etter var han lektor ved Stavanger Handelsgymnasium 1958-67. År 1962 avla han juridisk embetseksamen ved Universitetet i Oslo. Frå 1967 til 1980 var han rektor ved Stavanger Handelsskole/Ledaal videregående skole.

I 1980 byrja Helle å arbeide i oljenæringa. Han var 1981-82 personalsjef i det USA-amerikanske oljeboringsselskapet Loffland Brothers North Sea Inc, før han i tida 1982-87 hadde ymse stillingar i Statoil. Frå 1988 var han administrerande direktør i Norpipe A/S, til dess han frå 1991 til -97 på ny arbeidde i Statoil. Frå 1997 til han døydde var Helle advokat i firmaet Helle, Torall, Berven og Brygfjeld. 

Helle var 1965-71 bystyremedlem i Stavanger for Venstre og 1968-71 medlem i Rogaland fylkesting. Perioden 1969-73 var han stortingsrepresentant frå Rogaland, vald inn for Venstre. Etter at Venstre-gruppa på Stortinget kløyvde seg på landsmøtet på Røros i november 1972, fylgde Helle dei utbrytarane som danna Det Nye Folkepartiet. På Stortinget var han 1969/70-sesjonen nestformann i Justiskomiteen, dei tre siste sesjonane var han sekretær i Samferdslekomiteen.

Valbolken 1980-83 møtte Helle på fylkestinget att, då som gruppeleiar for Det Liberale Folkepartiet (Det Nye Folkepartiet). I to år, 1978-80, var han landsformann i partiet. Etter Det Liberale Folkepartiet slutta seg saman med Venstre i 1988, var han medlem i landsstyret i Venstre.

## Kjelder
*Stortinget.no
Lavangen kyrkje

**Lavangen kyrkje** er ei langkyrkje i Lavangen kommune i Troms. Kyrkja vart innvigd 6. oktober 1891 av biskop Johannes N. Skaar. Ho var opphavleg kapell-kyrkje i Ibestad prestegjeld. Etter dette har ho òg vore under Salangen prestegjeld før ho fekk eige prestegjeld/sokn i Lavangen.

Det var byggmeister O. Scheistrøen frå Namsos som bygde kyrkja. Arbeidet tok til våren 1890. Kyrkja er ei lafta tømmerkyrkje. Det vart gjort fleire endringar under bygginga. Mellom anna vart tårnet flytta til enden av kyrkja og ikkje plassert på midten, slik som på teikningane. På grunn av takstein måtte taket ha ein brattare vinkel. Då vart mønet høgare, og dei valde difor òg å byggje tårnet høgare. Kyrkja er godkjend for 360 sitjeplassar.

Kyrkja ligg på ei høgd ved enden av Kirkeveien, nær fylkesveg 84.

## Inventar
Mykje av inventaret i kyrkja har vorte tilført etter at kyrkja vart innvigd. Ei stor mengde av inventar er gjeven i gåver eller pengar som er donert.

### Altartavla
Altartavla har ein kopi frå 1903 av Adolph Tidemand sitt bilete *Jesu dåp* frå Treeiningskyrkja i Oslo.

### Preikestolen
Utsmykkinga av preikestolen med dei fire evangelistane er utført av kunstnaren Karl Erik Harr i 2005 og gjeven som gåve til Lavangen kyrkje som eit minne om mormora hans, som kom frå Lavangsnes.

### Orgelet
I 1907 vart det gamle orgelet til Ibestad kyrkje teke i bruk. Dette vart reparert med pengar frå Ibestad Sparebank, kommunen og Aa-Soløy kvinneforening.
Dagens orgel vart teke i bruk 1. desember 1946. Det var opphavleg bygd til Melhus kyrkje i 1892 av firmaet August Nielsen. Orgelet har 17 register, to manual og pedal.


Fil:Altertavle Lavangen kirke.JPG|Altartavla har ein kopi av Adolph Tidemand sitt bilete *Jesu dåp* frå Treeiningskyrkja i Oslo.
Fil:Prekestol Lavangen kirke.JPG|Preiestolen er måla av Karl Erik Harr.
Fil:Orgel Lavangen kirke.jpg|Orgelet vart teke i bruk 1. desember 1946.
Fil:Nordlandsbåten Harald.JPG|Votivskipet er åttringen «Harald», til minne om Harald Martinussen, som omkom i ei ulukke i 1960.
Fil:Brudestol Lavangen kirke.JPG|Brurestolar skorne av Andreas Nilsskog.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lavangen kirke|Lavangen kirke]]» frå ,  den 7. september 2019.*  
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Helgøy kyrkje

**Helgøy kirke** er ei langkyrkje frå 1889 i Karlsøy kommune i Troms. Byggverket er i tre og har 350 sitjeplassar.

Den kyrkja som står på Helgøy i dag, vart frakta dit frå Hamn i Senja i januar 1888 då nikkelverket i Hamn vart lagt ned. Kyrkja kom til Hamn ca. 1877. Før dette hadde ho stått på Hemnes i Helgeland, og ho vart opphaveleg bygd som krosskyrkje i 1741. Kyrkja som vart erstatta på Helgøy, hadde stått der i 225 år. Helgøy kyrkje vert framleis brukt ved spesielle høve, då det vert sett opp ferje for passasjertrafikk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helgøy kirke|Helgøy kirke]]» frå ,  den 8. september 2019.*  
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Karlsøy kyrkjelege felelsråd
James Beckford

**James Beckford** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Saint Mary Parish på Jamaica. Han vann to VM-sølv og eitt OL-sølv i lengdehopp i tida 1995-2003.

## Aktiv
Den 20. mai 1995 i Odessa i den US-amerikanske delstaten Texas landa Beckford på 17,92 m, etter eit tresteghopp under gunstige vindtilhøve som berre mangla 6 cm på å tangere verdsrekorden i øvinga. Tidleg i august debuterte han i verdsmeisterskap med å verte sjettemann i tresteghopp då meisterskapen 1995 fann stad i Göteborg, over meteren bak Jonathan Edwards frå Storbritannia, som her sette ein verdsrekord som framleis gjeld i 2019. Om enn Beckford var ein framifrå tresteghoppar, deltok han ikkje i den øvinga i seinare meisterskapstevlingar. Fem dagar etter trestegtevlinga i VM, kneip Beckford sølvmedaljen i lengdehopp, centimeteren føre verdsrekordhaldaren Mike Powell frå USA. 

Under Sommar-OL 1996 i Atlanta vann Beckford ein ny sølvmedalje i lengdehopp, og nett som i Göteborg-VM hadde ingen å stille opp mot gullmedaljøren. Den 5. april 1997 presterte han sitt livs lengste godkjende lengdehopp då han fekk målt 8,62 meter ved eit stemne i Orlando i Florida i USA.

Sidan heldt ikkje Beckford eit like høgt toppnivå. Han lukkast likevel vinne sølvmedaljen i VM 2003. Året etter presterte han årsbeste med 8,31 m ved OL i Aten, ein centimeter for kort til å vinne medalje.

### Doping
I 1997 vart Beckford utestengd i tre månader frå tevlingar etter å ha testa positivt på det forbodne stoffet efedrin.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1995 i Göteborg: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,30 m, bakom Iván Pedroso (8,70 m). Nr 6 i tresteghopp - 17,13 m
*OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,29 m, bakom Carl Lewis (8,50 m)
*VM 1997 i Aten: Nr 4 i lengdehopp – 8,14 m
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (7,98 m=nr 14)
*VM 2001 i Edmonton: Nr 7 i lengdehopp – 8,08 m
*VM 2003 i Paris: Sølvmedalje i lengdehopp – 8,28 m, bakom Dwight Phillips (8,32 m)
*OL 2004 i Aten: Nr 4 i lengdehopp – 8,31 m
*VM 2005 i Helsinki: Nr 9 i lengdehopp – 8,02 m
*VM 2007 i Osaka: Nr 6 i lengdehopp – 8,17 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:James Beckford|James Beckford]]» frå ,  den 8. september 2019.*  
 
*