Gamlebyen i Lviv

**Gamlebyen i Lviv** (, *Stare misto Lvova*; ) er det historiske sentrumet av byen Lviv i Ukraina, anerkjend som ein «statshistorisk-arkitektonisk heilagdom» i 1975.

## Historie
Danylo Romanovitsj, fyrsten av Galitsj-Volynia, bygde eit slott til sonen sin Lev i 1256. Kort tid etter at fyrstane døydde ut, kom regionen under polsk styre i 1349. Kong Kasimir den store gav Lwów Magdeburgrettar i 1356. Jan II Kasimir av Polen grunnla Universitetet i Lviv i 1661. Etter den fyrste delinga av Polen var Lviv hovudstad i Kongeriket Galizia og Lodomeria og den fjerde største byen i Habsburgmonarkiet frå 1772 til 1918. Under Den andre polske republikken blei Lwów hovudstad i Lwów voivodskap. Frå 1939 til 1941 og sidan 1944 høyrde byen til Sovjetunionen. Sidan 1991 har byen Lviv vore ein del av det uavhengige Ukraina.

## UNESCO
Sidan 1998 har gamlebyen i Lviv vore oppført på UNESCO si verdsarvliste. Den 5. desember 1998, under den 22. samlinga i Verdsarvskomiteen i Kyoto i Japan, blei Lviv føydd til verdsarvlista. UNESCO gav følgjande forklaring av valet:
: Kriterium II: *I sin bystruktur og arkitektur er Lviv eit framifrå eksempel på samanblanding av dei arkitektoniske og kunstnariske tradisjonane i [[Aust-Europa]] med dei i [[Italia]] og [[Tyskland]].*
: Kriterium V: *Den politiske og kommersielle rolla til Lviv tiltrekte ei rekkje etniske grupper med forskjellige kulturelle og religiøse tradisjonar, som etablerte separate, men innbyrdes avhengige, samfunn i byen, som det framleis er synlege teikn på i det moderne bybilete.*

Området for det historiske sentrumet dekkjer 120 hektar av den gamle rus- og mellomalderdelen av byen, så vel som området omkring til Sankt Georgs-katedralen. Bufferområdet i det historiske sentrum, som er definert av dei historiske områdegrensene, er cirka 2,44 km2.

## Sjåverdigheiter

Utover dei lista elementa i tre store område er det ca. 2 000 andre historiske sjåverdigheiter og landemerke i gamlebyen, der 214 av det vert rekna som nasjonale landemerke.
* Zamkova hora (Det høge slottsfjellet) med ruinane av slottet for prinsane av Galizia.
* Byhus på marknadsplassen og Rådhuset i Lviv (1500- til 1800-talet)
* Potocki-palasset
* Stryjsky Park (1887)
* Operahuset i Lviv (1800-talet)

*Heilage bygg:*
* Den armenske Mariakatedralen (1356–1363)
* Den romersk-katolske domkyrkja til Marias overtaking (1360–1481)
* Tidlegare Stavropihija-kyrkja (1500-talet)
* Allehelgenskyrkja (tidlegare benediktinarkloster, 1597–1616)
* Den ortodokse Jomfru Marias himmelfartskyrkje (1591–1629)
* St. Andreas-kyrkja (tidlegare bernardinarkloster, 1600-talet)
* Den gresk-katolske Sankt Georgs-katedralen (1744–1770)
* Tidlegare Dominikanarkyrkja Corpus Christi (1700-talet)
* Beit Aaron We Israel-synagoga, 1924.
* Restar av den øydelagde Synagoga Den gylne rosa

## Galleri

Львів - Коперника, 15-1.jpg|Potocki-palasset
Lwów_-_Cerkiew_Uspieńska.jpg|Komplekset til Himmelfartskyrkja er domineret av det 400 år gamle Korniakt-tårnet.
Лвов_Галиција.jpg|Ei gate i den gamle bydelen i Lviv

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Det historiske centrum i Lviv|Det historiske centrum i Lviv]]» frå ,  den 17. august 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Skildring på nettsida til Instituttet for Historie ved NANU
* Borgarmeister i Lviv Sadovy ønskjer, at heilagdommen skal leggjast ned (ZIK 17. maj 2010)
* Byrådet kender ikke til helligdommen (ZIK 1. februar 2011)
* Skildring av verdsarvstaden