open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
West Linga

**West Linga** er ei folketom øy i Shetlandsøyane mellom Shetland Mainland og Whalsay. 

## Geografi og geologi
West Linga er ei lang, smal øy dekt av lyngheier. Mellom øya og Whalsay ligg Linga Sound og Lunning på Mainland ligg i vest. Little Linga, Swarta Skerry, Lona Skerry og Ketill Holm ligg òg i vest. Calf of Linga er ei lita øy i sør. Wether Holm ligg nord for West Linga.

Det er to bukter og ein naturleg boge nordvest på øya. Øya har to åstoppar, ein i kvar ende, North og South Ward. Det står ein varde på den sørlege toppen.

Berggrunnen er glimmerhaldig hornblendegneis med granittårer.Det ligg ein strandvoll over Croo Wick heilt sør på øya- 

## Historie
West Linga ser ut til å ha vore busett no og då fram til seint på 1700-talet. Mangelen på gode ankringsplassar og noko brakt vatn har hindra busetnad her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Linga|West Linga]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yell

**Yell** er ei øy i North Isles i Shetlandsøyane i Skottland. Ho har like under 1000 innbyggjarar og er den nest største av Shetlandsøyane etter Mainland med eit areal på 212 km².

Yell har vore busett sidan yngre steinalder og ein har funne spor etter fleire rundhus (*broch*) frå før-norrøn tid. Den norrøne perioden varte frå 800-talet til 1300-talet, då skottane tok kontroll over øygruppa. Den moderne økonomien på øya består av jordbruk (crofting), fiske, transport og turisme. Øya hevdar sjølv å vere «oterhovudstaden i Storbritannia» og har eit mangfaldig fugleliv med mellom anna storjo og tjuvjo. 

Av viktige bygg på øya finn ein Old Haa of Brough frå 1600-talet i Burravoe. Det var eit handelshus som no er omgjort til eit museum og vitjingssenter.

## Geografi
Yell er 31 km lang og opp mot 12 km brei. Mellom øya og Unst ligg Bluemull Sound. Austsida er generelt låg og sandete, medan vestsida er meir steinete med klipper.  Ho har sju-åtte viker som dannar naturlege hamner.

### Busetnader
Dei fleste busetnadene på Yell ligg ved kysten. Av desse finn ein Burravoe, Mid Yell, Cullivoe og Gloup, samt Ulsta, Gutcher, Aywick, West Yell, Sellafirth, Copister, Camb, Otterswick og West Sandwick.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yell, Shetland|Yell, Shetland]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Shetlopedia.com — Yell
Øyar i Shetlandsøyane

**Shetlandsøyane** består av kring 300 øyar og skjer. 16 av desse er busette. I tillegg til Shetland Mainland er større øyar Unst, Yell og Fetlar. 

## Øyane

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of Shetland islands|List of Shetland islands]]» frå ,  den 24. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hestan Island

**Hestan Island** er ei lita øy ved kysten av Skottland i Solway Firth.

Hestan Island ligg ved innløpet til Auchencairn Bay i regionen Dumfries and Galloway i det tidlegare grevskapet Kirkcudbrightshire. Det vart bygt eit fyr på austsida av øya av Alan Stevenson i 1850.

Når fjøra er særs låg er det mogeleg å gå tørrskodd over frå Almorness Point til nordenden av Hestan. Sør på øya ligg «Daft Ann's Steps», ei rad med steinar i vatnet. I følgje segna skal ei mindre intelligent jente ha lagt steinar til å trø på føre seg for å nå Balcary Point og drukna.

Ruinane av herregarden til Edward Balliol står nord på øya.

På 1700-talet var øya involvert i smugling og varer vart lagra i grotter sørvest på øya. Samuel Rutherford Crockett skriv mellom anna om dette i romanen *The Raiders*.

Øya er ein populær destinasjon for havkajakkpadlarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hestan Island|Hestan Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Hestan Island i Gazetteer for Scotland
*Nettstad for Hestan Island
Islands of Fleet

**Islands of Fleet** er ei gruppe småøyar i Galloway i Skottland. Dei ligg i Fleet Bay, som er ein del av Wigtown Bay, som igjen er ein del av Solway Firth i Irskesjøen. Det er tre hovudøyar: 

* Murray's Isles, eigd av National Trust for Scotland, med den vesle klippa Horse Mark utanfor. 
* Ardwall Isle (Ard Bhaile - høg by), som har ein varde og ruinar av eit kapell. Klippa Old Man of Fleet ligg utanfor. 
* Barlocco Island, med klippene Three Brethren utanfor. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Islands of Fleet|Islands of Fleet]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Oddmund Jensen

**Oddmund Ingvald Jensen** () i Sørfold var ein norsk langrennsløpar og langrennstrenar. Han budde i Lillehammer sidan fyrste halvdelen av 1950-åra til han døydde.

Jensen vart noregsmeister då han vann 50 km i 1959. For denne prestasjonen fekk han kongepokalen. På 3x10 km stafett i 1958 og 1959 var han på det sigrande laget, og han vann Birkebeinerrennet fem gonger. Han vann også tre sigrar i Monolittrennet (1958, 1959 og 1964). I tevlingar med sterke internasjonale konkurrentar nådde han sjeldan opp. Andreplassen på femmila i Holmenkollen i 1960 må tevle med fjerdeplassen på 15 km i Lahti i 1964 om å vere hans beste renn. I den siste tevlinga stilte mange fleire toppløparar opp, enn det gjorde i Holmenkollen 1960.

Jensen vann si fyrste NM-medalje (bronse) på 30 km på Voss i 1955. Ni år seinare vann han si siste; same valør på same distanse og same stad. Han hadde eitt individuelt gull og fire bronsemedaljar frå NM.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1955: Nr 7 på 50 km i Holmenkollen
*1956: Nr 4 på 50 km i Holmenkollen. Nr 17 på 30 km og nr 14 på 50 km i OL i Cortina d'Ampezzo
*1957: Nr 13 på 15 km i Holmenkollen
*1958: Nr 4 på 50 km i Holmenkollen
*1959: Nr 12 på 30 km i Falun
*1960: Nr 2 på 50 km i Holmenkollen. Nr 10 på 30 km og nr 11 på 50 km i OL i Squaw Valley
*1961: Nr 10 på 15 km i Holmenkollen
*1962: Nr 15 på 50 km i VM i Zakopane. Nr 8 på 50 km i Holmenkollen
*1964: Nr 4 på 15 km i Lahti

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1952: Nr 11 på 50 km, Eidsvoll
*Ski-NM 1955: Bronse på 30 km, Voss
*Ski-NM 1956: Nr 4 på 30 km, Drammen
*Ski-NM 1957: Nr 4 både på 30 km (Mo i Rana) og 50 km (Rena)
*Ski-NM 1958: Bronsemedalje både på 15 km og 30 km, Oslo
*Ski-NM 1959: Gullmedalje på 50 km, Porsgrunn
*Ski-NM 1960: Nr 6 både på 30 km (Nedre Eiker) og 50 km (Fåberg)
*Ski-NM 1961: Nr 5 på 30 km, Røros
*Ski-NM 1962: Nr 4 på 50 km, Molde
*Ski-NM 1963: Nr 8 på 30 km, Rælingen
*Ski-NM 1964: Bronsemedalje på 30 km, Voss

### Trenar
Jensen var rikstrenar for herrelandslaget i langrenn i perioden 1964-78. Ingen andre har leia eit norsk langrennslandslag i tilsvarande lang tid. Han gjekk etter kvart berre under tilnamnet Riksen.

## Litteratur
* Om Oddmund Jensen i langrenn.com:http://www.langrenn.com/oddmund-jensen-rikstrener-i-saerklasse.84127-1743.html

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
* NRK, 06.03.11: Tidligere rikstrener Jensen er død
Smørsyrebakterie

**Smørsyrebakteria** (*Clostridium butyricum*) er ei bakterie som bryt ned protein og dimed øydelegg fôr, og dempar fôropptaket i tarmane til dyra, som vidare set ned mjølkekvaliteten til mjølkedyra.

Bakterien produserer smørsyre, og lagar dimed ein dårleg smak på ysteprodukt.

Spora til smørsyrebakteria overlever pasteurisering.
Little Ross

**Little Ross** er ei lita øy med eit fyr i Dumfries and Galloway i Skottland. Det ligg ved sidan av Meikle Ross på fastlandet. 

## Fyr
Fyret vart bygt i 1843 av Alan Stevenson, det er om lag 20 meter høgt og har vore automatisert sidan 1961.

### Mord
I august 1960 var to menn vikarar for den faste fyrvaktaren. Den eine mannen vart oppdaga slegen i hel av to personar som vitja øya. Etter ein landsomfattande jakt på den andre vikaren, vart han arrestert og funne skuldig i drapet. Han fekk dødsstraff ved henging.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Ross|Little Ross]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rough Island i Skottland

**Rough Island** er ei tidvassøy i Rough Firth utanfor Solway Firth i Skottland. Ho er 24 meter over havet på det høgaste.

Sidan 1937 har ho vore eigd av National Trust for Scotland. Øya er eit fuglereserat som ein kan nå ved lågvatn frå Kippford. Det er ikkje lov å gå i land i mai og juni for å ikkje forstyrre dei hekkande tjelden og sandloen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rough Island, Scotland|Rough Island, Scotland]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*National Trust for Scotland
Inchcape

**Inchcape** eller **Bell Rock** er eit kjent rev på austkysten Angus i Skottland, nær Dundee og Fife. Begge namna syner til forma på revet. Inchscape kjem frå det skotsk-gæliske *Innis Sgeip*, som tyder «bikubeøya», og som truleg refererer til ein gammal type bikube. Den største faren med revet er at sjølv om berre ein liten del av det stikk opp av vatnet, er det eit stort område rundt skjeret som er særs grunt og farleg. 

Bell Rock fyr er eit fyr som står på revet. Fyret vart bygt i perioden 1807 til 1810 av Robert Stevenson, bestefaren til forfattaren Robert Louis Stevenson. 

Diktet *The Inchcape Rock* av Robert Southey er ein ballade inspirert av revet frå 1802.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inchcape|Inchcape]]» frå ,  den 25. mars 2010.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Nettstad om Bell Rock (bellrock.org.uk)
* NLB om Bell Rock
Mugdrum Island

**Mugdrum Island** er ei øy i Firth of Tay, utanfor byen Newburgh i Fife, aust i Skottland.

## Geografi
Mugdrum er ei lågtliggande, sivdominert øy med sunda North Deep og South Deep på kvar side. Øya har eit areal på 0,13&nbsp;km².

## Historie
Namnet kjem frå *muc-dhruim*, som er skotsk-gælisk for *[[svin]]erygg*. Namnet vart opphavleg nytta om kysten innanfor øya.

Siva på øya vart tidlegare hausta inn for halmtekking og for å verne potetene under omlasting. Fram til 1926 låg det ein gard på øya. Øya er i dag eit naturreservat underlagt Tay Valley Wildfowlers' Association.

I Laing Museum i Newburgh kan ein sjå ei utstoppa utgåve av ein katt med to hovud som vart fødd på Mugdrum på 1800-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mugdrum Island|Mugdrum Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Flyfoto av øya
Barry Island

**Barry Island** (walisisk *Ynys y Barri*) er ei halvøy som er ein del av byen Barry i Vale of Glamorgan i Wales. 

Området er i dag ei halvøy, men var fram til 1880-åra ei øy. Då byen voks etter at han vart utskipingshamn for kol, vart det smale sundet fylt opp, og byen voks utover halvøya. 

Barry Island er spesielt kjent for underhaldningsparken sin og ei fin strand som er populær blant dei mange turistane som kjem til Barry.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barry Island|Barry Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Bardsey Island

**Bardsey Island** (walisisk *Ynys Enlli*, 'øya i straumane') er ei øy som ligg 3 km utanfor Llŷnhalvøya i området Gwynedd i Wales.  Ho er 400 meter brei og 1,6 km lang. Nordaustsida av øya stig bratt opp frå sjøen til ei høgd på 167 meter over havet ved Mynydd Enlli, medan vestsida er låg og relativt flatt oppdyrka jordbruksland. Sidan 1974 har øya høyrt til Aberdaron.

Øya har vore ein viktig religiøs stad sidan den heilage Cadfan bygde eit kloster her i 516. I mellomalderen var det eit stort pilegrimssenter og frå 1212 høyrte det til dei augustinske Canons Regular. Klosteret vart øydelagd av Henrik VIII i 1537, men øya har heldt fram som pilegrimsmål heilt fram til våre dagar. 

Bardsey Island er i dag kjend for dyrelivet og det kuperte landskapet. Det vart oppretta eit fugleobservatorium her i 1953, hovudsakleg fordi øya ligg midt i trekkfuglruta.   Her finn ein viktige fuglar i Europa, som havlire og alpekråke, samt sjeldne planter og habitat som ikkje er øydelagde av moderne jordbruk. Det er ein av dei beste stadane i Gwynedd for å sjå gråsel; og farvatnet rundt øya trekkjer til seg delfinar og niser.

Andelegdomen og heilagdomen ved øya, den relativt aude plasseringa og at ho i følgje segna er gravstaden til kong Arthur, har gjort at ho har ein spesiell plass i kulturlivet i Wales. Ho har trekt til seg mange kunstnarar, forfattarar og musikarar.  Ho har inspirert til prisvinnande litteratur og trekt til seg internasjonal kjende songarar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bardsey Island|Bardsey Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

* Bardsey Island Trust 
* Geograph: Bilete av Bardsey Island
Burry Holms

**Burry Holms** er ei lita tidvassøy utanfor nordenden av Gowerhalvøya i Wales. For 9000 år sidan var ho opp til 19 km borte frå sjøen og busett av nomadiske jegerar frå mellomsteinalderen. I 1919 fann ein flintreiskap frå desse menneska, og sidan har ein funne trekol, brende hasselnøttskal og reiskapar av tre og bein. I jernalderen vart det bygt eit stort åsfort og grøftesystem på øya. I mellomalderen låg det eit kloster på øya. 

Om våren og sommaren er Burry Holms dekt av blomar som fjærekoll og strandsmelle. 

## Bakgrunnsstoff
* BBC History-artikkel 
* www.geograph.co.uk: Bilete frå Burry Holms og omliggande område
* Lekamar frå Burry Holms

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burry Holms|Burry Holms]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Gilje

**Gilje** er ein stad på Bømlo. Her ligg barneskulen Gilje skule som i 2009 hadde 86 elevar. Like ved ligg Gilje fleirbrukshall som blir brukt av skulen, skulefritidsordninga og til andre aktivitetar.

## Kjelder

* Gilje fleirbrukshall  ved kommunen sine nettsider
* Gilje skule ved dks-hordaland.no
Cribinau

**Cribinau** er ei lita tidvassøy utanfor sørvestkysten av øya Anglesey i Wales mellom Porth China og Porth Cwyfan. Den næraste landsbyen er Aberffraw. Øya, som ein kan nå til fots ved lågvatn, er kjend for St. Cwyfan-kyrkja på toppen av øya frå 1200-talet. Kyrkja vert lokalt kalla *eglwys bach y mor* («kyrkja i havet») eller berre *Cwyfan*. Kyrkja er i bruk og er ein populær stad for dåp og bryllaup. 

På kart frå 1600-talet kan ein sjå at kyrkja står på fastlandet til Anglesey, men erosjon frå sjøen har sidan gjort kyrkja om til ei øy. For å hindre at kyrkja fell i sjøen, er det bygt ein mur rundt kyrkja. 

## Bakgrunnsstoff
* Historiske landsmerke i Aberffraw 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cribinau|Cribinau]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Puffin Island i Anglesey

**Puffin Island** (walisisk *Ynys Seiriol*) er ei folketom øy utanfor austenden av Anglesey i Wales. Ho vart tidlegare kalla *Priestholm* på engelsk og *Ynys Lannog* på walisisk. 

## Geografi
Puffin Island er den niande største øya utanfor kysten av Wales. Ho består av kalkstein og det høgaste punktet er 58 meter over havet. Øya har bratte klippesider på alle sider. Øya har eit areal på 0,28 km² og er i privat eige. 

## Historie

Det walisiske namnet *Ynys Seiriol* syner til St. Seiriol, som grunnla eit klostersamfunn på øya, og på *Trwyn Du* (Penmon Point) på fastlandet like ovanfor øya, på 500-talet. Seiriol skal visstnok vere gravlagd på øya. 

Det låg eit kloster på øya seint på 1100-talet og dette vart nemnd av Giraldus Cambrensis, som vitja området i 1188. Han hevda at når det var ein strid i munkesamfunnet, kom ein flokk mus og åt opp all maten deira. Kong Cadwallon ap Cadfan av Gwynedd skal ha søkt ly her rundt år 640 då han flykta frå ein invasjon frå Northumbria. Llywelyn den store gav ut to privilegium i 1221 og 1237 som stadfesta augustinarkorherrene sin rett til øya og eigedomen på Penmon. Ruinane av klosteret er framleis synlege på øya, mellom anna restane etter ei kyrkje frå 1100-talet. 

Mykje seinare vart det bygd ein telegrafstasjon nordaust på øya. 

## Dyreliv
Øya har status som *[[Special Protection Area]]* (SPA, særskild verneområde), særleg på grunn av den store storskarv-kolonien på over 750 par som hekkar her. Dette er ein av dei største koloniane i Storbritannia. Her finst òg ein del teist, alke, skarv og krykkje som hekkar, samt eit fåtal ærfugl og lomvi. Lundefuglen som øya er kalla opp etter vart det tidlegare langt fleire av, opp mot 2000 par. Brunrotte vart innført på øya ved eit uhell på 1800-talet, og dette reduserte denne kolonien til eit fåtal. Etter at rottene meir eller mindre vart utrydda frå øya frå 1998, har lundefuglbestanden auka att. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Puffin Island, Anglesey|Puffin Island, Anglesey]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ramsey Island

**Ramsey Island** (walisisk *Ynys Dewi*) er ei øy om lag 1&nbsp;km utanfor kysten av St David's-halvøya i Pembrokeshire på nordsida av St Brides Bay, sørvest i Wales.

Den walisiske øya er kalla opp etter St. David (*Dewi Sant*), vernehelgenen til Wales. Her budde bekjennaren St. Justinian. Den næraste byen er St David's.

Ramsey Island er kring 3&nbsp;km lang og det høgaste punktet på øya ligg 136 meter over havet. Ho er den tredje største øya i Wales etter Anglesey og Holy Island.

## Skjer kring øya
Meini Duon (tyder 'svarte skjer') er namnet på tre skjer sør for Ramsey Island.

Trwynmynachdy er eit skjer sørvest for øya. Namet tyder noko slikt som ‘klosternes’ eller ‘munkenes’.

## Naturreservat

Øya er eigd av RSPB, og har nokre flotte fugleklipper, flotte kystlandskap og lyngheier. Ramsey har den viktigaste gråselkolonien i det sørlege Storbritannia og er ein av dei beste stadane i Wales der ein kan sjå alpekråke.

Andre hekkande fugleartar er mellom anna ramn, musvåk, vandrefalk, steinskvett, måse, alke, havlire og lomvi.

Det bur berre to personar på øya, oppsynsmannen for naturreservatet og kona hans. Det går turistbåtar ti og rundt øya frå påske og ut oktober.

## Galleri

Fil:Ramsey Island, view from Sint-David's, Wales, UK.JPG|Ramsey Island, sett frå Carn Llidi oppfor Whitesands Bay
Fil:Ramsey Island.JPG|Ramsey Island frå Porthmelgan


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ramsey Island|Ramsey Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*www.geograph.co.uk: bilete av Ramsey Island og omliggande område
*RSPB si nettside
Dents des Bouquetins

**Dents des Bouquetins** er eit 3&nbsp;838 meter høgt fjell i Wallis-Alpane, og som høyrer med i Weisshornmassivet. Fjellet er det høgaste i hovudvasskiljet i Wallis-Alpane vest for Dent d'Hérens.

Landegrensa mellom Italia (regionen Valle d'Aosta) og Sveits (kantonen Valais) går over fjelltoppen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Dents des Bouquetins|Dents des Bouquetins]]» frå , den 25. mars 2010.*
Saint Tudwal's Islands

**Saint Tudwal's Islands** (walisisk *Ynysoedd Tudwal*) er ei lita øygruppe sør for Abersoch på Llŷnhalvøya i Wales, ved vestenden av Tremadog Bay.

Det er to hovudøyar i gruppa, Vestøya eller Saint Tudwal's Island West og Austøya eller Saint Tudwal's Island East, i tillegg til klippa Carreg y Trai. 

Øyane er kjende for selkolonien som held til her. Den vestlege øya har eit fyr, medan ein på den austlege øya finn restane av eit nonnekloster.

## Fyr

Fyret er eit lite, no ubemanna, fyr som markerer nordenden til Cardigan Bay. Steintårnet er 10,7 meter høgt og vart bygt i 1877. Fyrvaktarbustaden er i dag privateigd og vert nytta som feriebustad. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saint Tudwal&#39;s Islands|Saint Tudwal&#39;s Islands]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Hague, D., B., Lighthouses of Wales Their Architecture and Archaeology (Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales, red. Hughes, S., 1994) ISBN 1-871184-08-8


## Bakgrunnsstoff

*www.geograph.co.uk: bilete av St Tudwal's Islands
St Tudwal's Island East

**St Tudwal's Island East** (walisisk *Ynys Tudwal*) er ei graskledd, privateigd øy i St Tudwal's Islands utanfor nordvestkysten av Wales. Øya er om lag 500 meter lang og 200 meter brei. 

Det høgaste punktet på øya er 38 meter over havet. Ho ligg om lag 1 km utanfor Llŷnhalvøya i Gwynedd. Den næraste busetnaden (bortsett frå fyret på Saint Tudwal's Island West) er Machroes. Ein trur at øya var den opphavlege eremitasjen til St. Tudwal, som øya har fått namn etter. Ein kan sjå restane etter eit nonnekloster på austsida av øya, nemnt i skatterullar i 1291.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St Tudwal&#39;s Island East|St Tudwal&#39;s Island East]]» frå ,  den 25. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*www.geograph.co.uk  - bilete av St Tudwal's Island og omliggande område
Skomer

**Skomer** er ei 2,92&nbsp;km² stor øy utanfor kysten av det sørvestlege Wales. Ho er ei av fleire som ligg på rekkje ein kilometer utanfor kysten av Pembrokeshire i det farlege farvatnet i Jack Sound.

Skomer er om lag 2,4&nbsp;km frå nord til sør og 3,2&nbsp;km frå aust til vest.

Øya vart fråflytta i 1958 og er kjend for ein steinsirkel, ein ståande stein og restane etter førhistoriske hus, i tillegg til eit yrande dyreliv. Skomer er eit nasjonalt naturreservat, Site of Special Scientific Interest og Special Protection Area. Det meste av Skomer har òg status som Ancient Monument.  Det er omgjeve av eit marint naturreservat. Heile øya vert forvalta av Wildlife Trust of South and West Wales.

## Dyreliv

Skomer er mest kjend for dei store koloniane med sjøfugl som hekkar her, mellom anna havlire, teist, alke, storskarv, krykkje, lundefugl, havsvale, toppskarv, tjeld og måse, i tillegg til rovfuglar som jordugle, tårnfalk og vandrefalk. På øya finst òg gråsel, padde, stålorm, sankthansorm og mange villblomar.

Det er over 10&nbsp;000 hekkande par med lundefugl på Skomer og Skokholm, noko som gjer kolonien til ein av dei viktigaste lundefuglkoloniane i heile Storbritannia. Dei kjem i midten av april og hekkar i holgangar. Dei siste lundefuglane forlet øya i juli.

Av havlire er det estimert kring 128&nbsp;000 hekkande par på Skomer og Skokholm, noko som er den største havlirekolonien i verda. Dette utgjer om lag halvparten av alle havlirer som finst. Dei hekkar òg i holgangar og er ikkje lette å få auge på, fordi dei ofte dreg og kjem attende i skumringa.

### Skomer-mus
Skomer har eit unikt pattedyr, skomer-musa (*Clethrionomys glareolus skomerensis*) - som er ein underart av klatremus. Dei utgjer om lag 20&nbsp;000 individ og trivst godt på øya utan naturlege fiendar.

## Galleri

Fil:Skomer-NorthHaven.jpg|North Haven og hyttene til oppsynsmannen
Fil:Skomer-InnerPond.jpg|Eit indre vatn med nokre måsar
Fil:Skomer-WickPuffin.jpg|Lundefugl med mat
Fil:Skomer-WickLand.jpg|Lundefugl landar på the Wick
Fil:Skomer-SouthRabbits.jpg|Kaninear på sørsida


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Skomer|Skomer]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Buxton, John; & Lockley, R.M. (1950). *Island of Skomer*. Staples Press: London.

## Bakgrunnsstoff
* Wildlife Trust of South and West Wales 
* www.geograph.co.uk: bilete av Skomer Island
* Skomer Island
Tête de Valpelline

**Tête de Valpelline** er eit 3&nbsp;802 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Grensa mellom Italia og Sveits går over toppen.

Fjellet ligg på fjellryggen mellom toppane Tête Blanche og Dent d'Hérens.

Dalen på italiensk side av fjellet heiter Valpelline, på sveitsisk side av fjellryggen ligg Mattertal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Tête de Valpelline|Tête de Valpelline]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Petit Mont Collon

**Petit Mont Collon** er eit 3&nbsp;556 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg sør for feriestaden Arolla i Evolène, nær grensa mot Italia.

Fjelltoppen vart kliven fyrste gongen i 1905.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Petit Mont Collon|Petit Mont Collon]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Ynys Dulas

**Ynys Dulas** (*Dulas Island*) er ei lita øy, utanfor nordaustkysten av Anglesey (*Ynys Mon*) i Wales. Ho utgjer den austlegaste delen av soknet Llaneilian. 

Øya ligg om lag 2 km utfor kysten i Dulas Bay. Storleiken på øya varierer med tidvatnet og den maksimale lengda hennar er 623 meter og den maksimale breidda er 207 meter. På det minste måler ho 184 meter i lengderetninga og 35 meter i bredda. Øya er hovudsakleg berglendt, men det kjem fram sand ved lågvatn. Det vert ofte observert sel på og rundt øya.. Det er lite vegetasjon på øya. 

På øya står ein sylinderforma struktur med ein kjegleform på toppen, bygt i 1924 av Lady Dorina Neave frå Llys Dulas Manor for å lagre mat og gje ly til forliste sjømenn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ynys Dulas|Ynys Dulas]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Montehermoso

**Montehermoso** er ein kommune i provinsen Cáceres i den autonome regionen Extremadura, vest i Spania. 

## Kjelder
* Nettstaden til Instituto Nacional de Estadística de España

## Bakgrunnsstoff
Ynys Gifftan

**Ynys Gifftan** er ei øy i Traeth Bach-estuaret nær Portmeirion i Gwynedd, nord i Wales. Øya er ei tidvassøy som ein kan nå til fots ved lågvatn. Det høgaste punkte tpå øya er 39 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ynys Gifftan|Ynys Gifftan]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*www.geograph.co.uk: bilete av Ynys Gifftan og omliggande område
Ynys Lochtyn

**Ynys Lochtyn** er ei lita øy ved kysten av Cardigan Bay i Wales, nær byen New Quay i Ceredigion. 

Ved lågvatn er det mogeleg å gå til øya ved å klatre over nokre klipper. Det ligg to sandstrender på vest og austsida av fastlandet, like ved øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ynys Lochtyn|Ynys Lochtyn]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
L'Evêque

**L'Evêque** er eit 3&nbsp;716 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits. Fjellet ligg sørvest for Petit Mont Collon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:L&#39;Evêque|L&#39;Evêque]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Mont Brulé

**Monte Brulé** er eit 3&nbsp;538 meter høgt fjell i Wallis-Alpane. Grensa mellom Italia og Sveits går over toppen. Det må ikkje forvekslast med Mont Brûlé, som ligg i same fjellkjede. 

Dalen på italiensk side heiter Valpelline, medan dalen på sveitsisk side vert kalla for Val d'Herens.

Folk stod på toppen aller fyrste gongen den 6. august 1882. Turlaget bestod av Alphonse Chambrelent, André Michelin, Edouard Michelin, Pierre Puiseux, Bernard Wolff og Marc Wolff.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Mont Brulé|Mont Brulé]]» frå ,  den 25. mars 2010.*
Thorn Island

**Thorn Island** er ei øy i Angle i Pembrokeshire utanfor sørvestkysten av Wales. Øya er dominert av eit fort bygt for å forsvare Milford Haven mot den franske marinen. Angle redningsbåt fekk sølvmedaljar i 1878 for å ha redda mannskapet på «Loch Shiel» utanfor øya.

## Historie
Fortet på øya vart bygt i 1854. Det ligg tolv skipsvrak rundt øya, som er populære dykkestader.

Fortet vart omgjort til hotell i 1947 og seld i 1999 for 275&nbsp;000 pund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thorn Island|Thorn Island]]» frå ,  den 25. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Jägerhorn

**Jägerhorn** er eit 3&nbsp;970 meter høgt fjell som høyrer til Monte Rosa-massivet i Wallis-Alpane. Grensa mellom Italia og Sveits går over toppen og til Cima di Jazzi og Nordend.

Folk som kliv til topps på Jägerhorn tek oftast utgangspunkt i 'Monte Rosa Hütte' på sveitsisk side av grensa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Jägerhorn|Jägerhorn]]» frå ,  den 25. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Liste over fjell over 2000 m i Sveits med koordinatar
Håøya

**Håøya** er namnet på fleire øyer i Noreg:

* Håøya i Frogn – i Frogn kommune i Akershus
* Håøya i Nøtterøy – i Nøtterøy kommune i Vestfold
* Håøya i Porsgrunn – i Porsgrunn kommune i Telemark
Stabel

**Stabel** er ei gammal måleining for skorne sagbord.  Ein stabel er eit stort tusen, det vil seie 1200 bord eller hundre tylfter.

Ordet «stabel» vert også bruka om andre lagvis ordna haugar, anten det er bokstablar eller plankestablar.

Ved stabling av trelast for tørking i friluft, er det viktig at stabelen får høveleg god luftgjennomstrøyming, tilpassa tilhøva på staden.  Den nedste materialfloa vert lagd på stødige stableføter, gjerne ein halv meter over bakken.  Til ein stabel på 6x6 m treng ein 16 stableføter, plasserte med 1,5 m avstand. Mellom kvar flo legg ein bind, nøyaktig over stableføtene. Tradisjonelt har det vore bruka bind av same slags material som ein stablar i flørne, men for å unngå *bindblått*, ein fargeskade i anleggsflatene, har ein sidan gått over til å bruke bind av tørka lekter. I stabelen skal trelasta tørke høveleg raskt slik at ein unngår oppsprekking og råteskadar, samtidig som ein skal unngå at material vert bøygd eller vridd. 

## Kjelder

*Stabel i Historisk leksikon
*
**Skogbruksboka*, Skogbruksforlaget AS, Oslo 1961
Stortusen

**Stortusen** (eller *tolvrøtt tusen*) er ei gammal mengdeeining som vart bruka over heile Skandinavia i tidlegare tider. Eit stortusen var lik ti storhundre (også kalla *tolvrøtt hundre*) eller 1&nbsp;200 stykk. Ein stabel inneheld eit stortusen bord.
Giovanni van Bronckhorst

**Giovanni Christiaan van Bronckhorst** () er ein nederlandsk fotballspelar. Han spelar for Feyenoord i nederlandsk Eredivisie, og for det nederlandske landslaget.

## Klubbkarriere
Van Bronckhorst begynte klubbarrieren sin hjå Feyenoord i heimbyen Rotterdam, men vart først utlånt til klubben RKC Waalwijk. Etter å ha spelt nokre sesongar i Feyenoord att, reiste han til utlandet i 1998, først til Skottland og Rangers i Glasgow. Der gjorde han suksess og var med å vinna både serien og cupen i både 1999 og 2000. Etter tre sesongar i Rangers vart han kjøpt av den engelske storklubben Arsenal. Arsenal vann den engelske Premier League i 2001/02-sesongen, men van Bronckhorst gjorde aldri noko stort gjennombrot der, og i 2003 vart han kjøpt av Barcelona, som då vart trent av landsmannen Frank Rijkaard. Hjå Barcelona vart han fast forsvarsspelar på laget til Rijkaard, og vann to gonger den spanske ligaen og éin gong den europeiske meisterligaen.

Etter fire sesongar i Barcelona vende han heim att til ungdomsklubben Feyenoord i juni 2007, og skreiv under på ein treårskontrakt med dei. I 2007/08-sesongen var han med å vinna den nederlandske cupen med dei.

## Landslagskarriere
Van Bronckhorst spelte første gong for A-landslaget i august 1996. Han har vore med i Nederland sin tropp til to fotball-VM og tre fotball-EM, alle Nederland har kvalifisert seg til sidan 1998. I VM i 1998 spelte han ingen kampar, og i EM i 2000 var han hovudsakleg reserve for venstrebacken Arthur Numan. I 2004 var han fast venstreback på det nederlandske laget som kom til semifinalen i EM i Portugal. Før VM i 2006 var han òg fast på Nederland sitt lag, men under VM vart han utvist i åttandedelsfinalen mot Portugal, som ein av fire spelarar som fekk raudt kort i den kampen. Han tok òg del i fotball-EM i 2008 og i kvalifiseringskampane for fotball-VM i 2010.

## Anna
Van Bronckhorst er gift med Marieke, og har to søner.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:nl:Giovanni van Bronckhorst|nederlandsk wikipedia]] 26. mars 2010.*
Alberto Gilardino

**Alberto Gilardino** () er ein italiensk fotballspelar. Gilardino har spela som spiss for Fiorentina i italiensk Serie A, og for det italienske landslaget.
Aleksandar Luković

**Aleksandar Luković** () er ein serbisk fotballspelar. Han har spela for Udinese i italiensk Serie A, og for det serbiske landslaget.
Ynys y Bîg

**Ynys y Bîg** er ei lita privat tidvassøy i Menaisundet som er landfast med Anglesey nord i Wales). 

Øya ligg om lag 1,5 km nordaust for Menaibrua. Det veks tett skog på øya og stundom hekkar gråhegre der om sommaren. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ynys y Bîg|Ynys y Bîg]]» frå ,  den 26. mars 2010.*
Thorbjørn Berntsen

**Thorbjørn Berntsen** () i Aker kommune (no Oslo), er ein norsk tidlegare politikar frå Arbeidarpartiet. Han var i mange år stortingsrepresentant, og var også nestleiar i Arbeidarpartiet. Han var statsråd og sjef for miljøverndepartementet (miljøvernminister) 1990&ndash;1997.

Thorbjørn Berntsen var stortingsrepresentant frå 1977 til 1997 for Oslo, men møtte allereie som vararepresentant i 1971. Han blei nestleiar i Arbeidarpartiet i 1989. 

Før han blei heiltids politikar arbeidde Berntsen som skipsrøyrleggjar på Nylands verksted i åra 1951-1966, og er såleis ein av dei relativt få sentrale Ap-politikarane i nyare tid som har bakgrunn som industriarbeidar.

Som miljøvernminister blei Berntsen kjend som ein arg motstandar av det britiske atomanlegget Sellafield. Det vekte internasjonal oppsikt då han kalla den britiske kollegaen John Gummer for ein «drittsekk» i samband med ein disputt om sur nedbør og Sellafield-anlegget. Berntsen kom med karakteristikken på norsk, men utsegna blei av engelske aviser omsett med «John Gummer is the biggest shitbag I have ever met». 

I fylgje Herbjørn Sørebø var det Berntsen som fyrst nytta omgrepet «å skriva overtid med gaffel». 

I 2006 blei han tildelt æresprisen «Bypatrioten» av Oslo Byes Vel.

## Bibliografi
* Berntsen, Thorbjørn: *Atomvåpen og usikkerhetspolitikk*, Tiden Oslo 1980
* Berntsen, Thorbjørn: *Klar tale. Fra dokk til ting*, Oslo 1988
* Trond Hansen, Stein Bjørge, Yngve Hågensen og Thorbjørn Berntsen: *Stemmer fra jernalderen*, Schibsted Oslo 2005
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Tor Edvin Dahl: «Bygutten som var fra landet» (intervju med Torbjørn Berntsen), i Tor Edvin Dahl: *Oslo - barndommens by*, Gyldendal Oslo 2000
*
Church Island

**Church Island** (walisisk *Ynys Tysilio*) er ei lita øy i Menaisundet ved kysten av Anglesey. Øya er landfast med Anglesey via ei vegfylling. Øya er dominert av St Tysilio-kyrkja, bygt på 1400-talet, og den tilhøyrande kyrkjegarden. 

På det høgaste punktet på den vesle øya står eit minnesmerke til dei loakle mennene som døydde under verdskrigane. Frå her er det òg fin utsikt over Menaisundet og dei to bruene som kryssar det.

I 2002 hekka silkehegre for første gong i Wales på eit skjer like utanfor Church Island.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Church Island|Church Island]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Prosiect Menai
East Mouse

**East Mouse** (walisisk *Ynys Amlwch*) er ei lita øy utanfor nordkysten av Anglesey i Wales. Ho ligg berre nokre få hundre meter frå byen Amlwch. På grunn av dette har ho namnet *Ynys Amlwch* på walisisk, som tyder ‘Amlwchøya’. Øya er 141 meter lang og 61 meter brei og måler berre 6000 m². Øya er ei av tre øyar med liknande namn utanfor Anglesey. Dei to andre er West Mouse og Middle Mouse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:East Mouse|East Mouse]]» frå ,  den 26. mars 2010.*


## Bakgrunnsstoff
Middle Mouse

**Middle Mouse** (walisisk *Ynys Badrig*, 'Patrickøya') er ei folketom øy om lag 1&nbsp;km utanfor nordkysten av Anglesey i Wales. Ho er det nordlegaste punktet i Wales og er 207 meter lang og 110 meter brei, med eit areal på 5550 m². Det høgaste punktet på øya ligg 16 meter over havet. Ho er ei av tre øyar utanfor nordkysten av Anglesey. Dei to andre er West Mouse og East Mouse.

I følgje segna skal heilage Patrick ha forlist her, og dette er opphavet til det walisiske namnet. Han sumde i land her og grunnla etter kvart den nærliggande kyrkja Llanbadrig kring 440 e.Kr., som ein trur er den eldste kristne staden i Wales.

Det finst ein del skarv, teist og alke på øya. Området kring øya er ein populær dykkestad med eit rikt marint liv. Det er derimot lite som vernar mot dei kraftige tidvasstraumane, så ein lyt kjenne til når det er stille vatn.

S.S. «Liverpool» forliste nær Middle Mouse i 1863 etter å ha kollidert med skipet «Laplata». Ho førte ei last med tinnbarrar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Middle Mouse|Middle Mouse]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stille vatn

**Stille vatn** er ein periode i sjøen utan tidvasstraumar. Dette skjer vanlegvis nær høgvatn og lågvatn i det retninga på tidvasstraumane snur. Tidvasstabellar indikerer når det er flo og fjøre ved hamner og andre stader. Stille vatn kan reknast ut nøyaktig i dei fleste regionar ved hjelp av tidvasstabellar eller straumtabellar kombinert med anten eit tidvassatlas eller symbol på sjøkart.

For dykkarar er det mykje lettare og symje og halde seg i ro når det er stille vatn, og det er mindre sannsynleg at dei driv bort frå ein båt eller frå land. Stille vatn kan derimot redusere sikta under vatn, sidan det ikkje er noko straum som fjernar sand og gjørme. Bortsett frå under straumdykking, er det vanleg at dykkarar planlegg dykka sine etter stille vatn i farvatn der tidvasstraumane kan vere sterke.

I somme delar av verda oppstår ikkje stille vatn samstundes med høgvatn eller lågvatn. Dette skjer i mange elve munningar der ein stor bukt, vik eller elv har ei lita opning ut mot havet, slik som The Rip mellom Point Nepean og Point Lonsdale i Victoria ved innløpet til Port Philip Bay i Victoria i Australia eller Gibraltar ved innløpet til Middelhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slack water|Slack water]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aouille Tseuque

**Aouille Tseuque** er eit 3&nbsp;554 meter høgt fjell som ligg på grensa mellom Italia og Sveits. Fjelltoppen er ein av fleire i fjellrekka som stig opp over isbreen Otemmabreen, som ligg i den sveitsiske kantonen Valais.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aouille Tseuque|Aouille Tseuque]]» frå ,  den 26. mars 2010.*
Bec d'Epicoune

**Bec d'Epicoune** er eit 3&nbsp;529 meter høgt fjell på grensa mellom Italia og Sveits. Fjelltoppen er ein av fleire i ei fjellrekke over isbreen Otemmabreen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bec d&#39;Epicoune|Bec d&#39;Epicoune]]» frå ,  den 26. mars 2010.*
Salt Island i Anglesey

**Salt Island** (walisisk *Ynys Halen*) er ei øy ved Holy Island utanfor Anglesey nord i Wales. Ho skjermar byen Old Harbour frå Irskesjøen. 

## Historie
Øya har fått namne etter ein fabrikk på øya som handsama sjøvatn for å produsere havsalt. Tidleg på 1700-talet vart havsaltet ofte blanda med bergsalt (ofte smugla til øya) for å auke kvaliteten på produktet. Fabrikken vart nedlagt i 1775. 

Ein annan bygning som ikkje lenger står på øya, var Stanley Sailor's Hospital. Dette sjukehuset vart oppretta i 1871 av ein lokal filantrop og opphavleg var det berre sjømenn som vart behandla. Det vart derimot raskt eit generelt sjukehus. National Health Service tok over drifta i 1948 og dørene vart lukka i 1987.

## Fyr
Det har stått tre fyr på øya. Det noverande fyret, Holyhead Mail Pier Light, er eit kjegleforma kvitt hus bygt i 1821. Fyret vart teikna av sivilingeniør John Rennie i 1821. Det er truleg det neste eldste fyret i Wales etter Point of Ayr fyr.

Fyret er nasjonalt viktig som eit av verka til John Rennie som har overlevd. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Salt Island, Anglesey|Salt Island, Anglesey]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Hague, D., B., Lighthouses of Wales Their Architecture and Archaeology (Royal Commission on the Ancient and Historical Monuments of Wales, redigert av Hughes, S., 1994) ISBN 1-871184-08-8
The Skerries i Anglesey

**The Skerries** (walisisk *Ynysoedd y Moelrhoniaid*) er ei gruppe skjer 3 km utanfor Carmel Head, nordvest på Anglesey i Wales. Dei har eit samla areal på 17 hektar. Øyane er eit viktig hekkeområde for sjøfugl og trekkjer til seg mange dykkarar på grunn av dei mange skipsvraka som ligg der.

## Sjøfugl
Øyane har fleire sjøfuglkoloniar, og er særleg viktige for isterne og rosenterne. Andre fuglar som hekkar her er lundefugl, krykkje, gråmåse og sildemåse.

På grunn av desse fuglane, og særleg på grunn av ternene, har øyane status som *[[Special Protection Area]]* (særskild verneområde) i lag med det nærliggande området Cemlyn Bay og Ynys Feurig og alle tre er òg klassifisert som *[[Important Bird Area]]* (viktig fugleområde). The Skerries har òg status som *[[Site of Special Scientific Interest]]* (stad av særskild vitskapleg interesse).

## Fyr

The Skerries fyr vart bygt på det høgaste punktet på den største øya etter 1716. Det vart bygt av William Trench, som mista sonen sin utanfor skjera og døydde i gjeld i 1725. Det vart ombygt i 1759 av arvingane hans. Det hadde form som eit tilspissa kalksteinstårn som var 6,65 meter i diameter og om lag 8,5 meter høgt. Det vart fyrt av eit fyrfat med kol på toppen av tårnet. I 1778 vart toppen heva med 6,7 meter og det vart bygt ein balkong av jern rundt ei oljefyrt lanterne.

Trinity House tok over fyret i 1836. Det vart restaurert av James Walker. Han auka diameteren på tårnet. Ei ny støypejernslanterne på 4,25 m vart sett på toppen. 

Lys skin i høgd på 36 meter over høgvatn med ein intensitet på 1&nbsp;150&nbsp;000 candela. Det blinkar to gonger kvart 10. sekund og er synleg 22 nautiske mil unna. I 1903–4 vart det bygt eit sirkelforma tårn, om lag 3 meter i diameter, på sørvestsida av hovudtårnet. Dette skin i ei høg 26 meter over havet. Fyret vart automatisert i 1987 og er no kontrollert frå Holyhead. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Skerries, Isle of Anglesey|The Skerries, Isle of Anglesey]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Hague, D. B., *Lighthouses of Wales: Their Architecture og Archaeology*, red. S. Hughes (Royal Commission on the Ancient og Historical Monuments of Wales, 1994) ISBN 1-871184-08-8


## Bakgrunnsstoff
*The Skerries fyr (Anglesey Heritage) 
*Trinity House-Skerries fyr
South Stack

**South Stack** (walisisk *Ynys Lawd*) er ei øy like utanfor Holy Island på nordvestkysten av Anglesey. Ho er kjend for fyret som står her.

## Fyr

Fyret vart bygt i 1809 og er 28 meter høgt. Det vart teikna av Daniel Alexander og er synleg for skip 32 nautiske mil. Det er det første fyret ein ser på nordkysten av Anglesey når ein seglar austover. Fyret vert drifta av Trinity House. 

## Tilkomst
Fram til 1828, då det vart bygt ei hengebru i jern, kunne ein berre krysse det djupe sundet i ei korg festa til ein kabel av hamp. Hengebrua vart erstatta i 1964, men ho måtte stengast i 1983 fordi ho var for utrygg. Ei ny aluminiumsbru var bygt og fyret vart gjenopna for publikum i 1997. I dag kjem det tusenvis av folk til fyret kvart år. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:South Stack|South Stack]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Anders Eide

**Anders Eide** () i Snåsa er ein norsk langrennsløpar som representerer Snåsa IL. I 1998 vart han noregsmeister både på 15 km og 50 km. Frå andre NM-renn har han tre sølvmedaljar og to bronsemedaljar.

## Karriere
Eide debuterte i verdscupen i mars 1992. Hans beste plassering i internasjonale meisterskap kom under Vinter-OL 1998 i Nagano då han vart nummer 11. på femmila. Eides største prestasjon internasjonalt er likevel sjetteplassen på 30 km i verdscupen i Lahti to år i førevegen.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og verdscuprenn
*1994: Nr 13 på 50 km, Thunder Bay
*1995: Nr 12 på 50 km under verdsmeisterskapen i Thunder Bay
*1996: Nr 6 på 30 km, Lahti
*1996/7: Nr 7 på 30 km, Oberstdorf
*1997/8: Nr 11 på 50 km under dei olympiske leikane i Nagano. Nr 8 på 10 km, Beitostølen 
*1999: Nr 18 på 15 km, Nove Mesto
*2000: Nr 8 på 50 km, Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1992: Nr 9 på 50 km i Molde
*Ski-NM 1993: Bronsemedalje på 50 km på Dombås
*Ski-NM 1994: Nr 12 på 50 km i Stor-Elvdal
*Ski-NM 1995: Sølvmedalje på 50 km i Oslo
*Ski-NM 1996: Bronsemedalje på 15 km i Stryn
*Ski-NM 1997: Nr 12 på 10 km i Mo i Rana
*Ski-NM 1998: Gullmedalje både på 15 km og på 50 km i Alta
*Ski-NM 1999: Nr 5 på 30 km på Skrautvål
*Ski-NM 2000: Sølvmedalje på 10 km i Vang
*Ski-NM 2001: Nr 9 på 30 km på Steinkjer
*Ski-NM 2003: Nr 8 på 50 km i Molde
*Ski-NM 2004: Sølvmedalje på 50 km på Bardufoss
*Ski-NM 2005: Nr 11 både på 15 km og 50 km på Lillehammer

Eide deltek framleis, 2010, i nasjonale renn.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*Anders Eide i fis-ski.com
*Anders Eide i olympedia.org
Holy Island i Anglesey

**Holy Island** (walisisk *Ynys Gybi*) er ei øy på 39 km² på vestsida av Anglesey, nord i Wales. Mellom dei to øyane går eit smal, buktande sund. Øya vert kalla «Holy» på grunn av dei mange ståande steinane, gravkammera og andre religiøse stader på øya. Øya har kring 13&nbsp;500 innbyggjarar. 

## Historie
Irske sjørøvarar invaderte Anglesey etter at romarane trekte seg ut av Britannia. Cunedda starta først krigføring mot irane, men det vart til slutt Cadwallon Lawhir som slo irane på Holy Island.

## Natur
Det er fleire naturlege habitat på øya, som mudderflater, sanddyner, marskland og strender. På vestsida av øya ligg Holyhead Mountain med det høgaste punktet i grevskapet på 220 meter over havet.

## Transport
Holy Island har to vegsamband til Anglesey. Den eine er ei fylling som ber både veg og jernbanelinje, og den andre er over ei vegbru.

Den største byen på øya er hamnebyen Holyhead, og frå her går det passasjerbåtar til Dún Laoghaire og Dublin i Irland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Holy Island, Anglesey|Holy Island, Anglesey]]» frå ,  den 26. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Holy Island
Wenche Frogn Sellæg

**Wenche Frogn Sellæg** () i Oslo er ein norsk lege og tidlegare politikar for Høgre. Ho var innvald på Stortinget frå Nord-Trøndelag frå 1985 til 1993. Ho var statsråd og sjef for tre departement:

*Miljøverndepartementet (miljøvernminister) i Kåre Willoch si regjering i perioden 14. oktober 1981 til 8. juni 1983, då regjeringa blei utvida med statsrådar frå Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti. 
*Justis- og politidepartementet (justisminister) også i Kåre Willoch si regjering, i perioden 4. oktober 1985 til regjeringa gjekk av 9. mai 1986.
*Sosialdepartementet (sosialminister) i Jan P. Syse si regjering frå 16. oktober 1989 til 3. november 1990. 

Wenche Frogn Sellæg var første nestleiar i Høgre i perioden 1988–1990. Ho har hatt ei rekkje andre offentlege og organisatoriske verv.

## Bakgrunn
Sellæg blei fødd i Oslo, men har budd det meste av livet i Overhalla og Namsos i Nord-Trøndelag. Ho tok examen artium i 1957, og blei cand.med. frå Universitetet i Oslo i 1963. Ho har Diploma of Tropical Medicine & Hygiene frå University of London frå 1971. Ho har vore spesialist i indremedisin sidan 1971, har teke etterutdanning i gastroenterologi  1977–1980, og er spesialist i geriatri frå 1991. Ho blei bachelor i kunsthistorie frå Universitetet i Bergen i 2005, og er Mastergradsstudent i kunsthistorie same stad frå  2007. 

Sellæg var turnuskandidat i Molde i 1964, distriktslege i Værøy og Røst i 1965, assistentlege ved Ullevål sykehus 1966–1968, reservelege ved Drammen sykehus 1968–1971, og misjonslege i Bhutan i 1972. Ho var tilsett ved Sykehuset Namsos (tidlegare Namdal sykehus) det meste av tida etter, bortsett fåa eit opphald som assistenlege ved Rikshospitalet 1983–1984: Reservelege 1973–1975, assisterande overlege 1975–1983, overlege ved medisinsk avdeling 1993–1999, avdelingsoverlege ved medisinsk avdeling 1999–2000, og seksjonsoverlege 2000–2002. Ho var i 60 % stilling som konsulent i geriatri 2002–2007. Ho har vore ønskt som styreleiar i Helse Nord-Trøndelag, men har ikkje ønskt dette vervet.

## Politisk karriere
Sellæg var formann i Namsos Høgre 1974–1975, og organisatorisk nestformann i Nord-Trøndelag Høgre 1978–1980. Ho var kommunestyremedlem i Overhalla 1979–1983 og 1991–199]. Ho var medlem i Høgre sitt utval for kyrkje og stat 1980–1981, medlem i Høgre sin programkomité 1987–1989, og formann i Høgre sin valkomité 1992–1994. Ho var medlem i Høgre sitt arbeidsutval 1982–1990, der ho var 1. (politisk) nestleiar 1988–1990.

Sellæg var 1. vararepresentant til Stortinget frå Nord-Trøndelag i Stortingsperioden 1981-1985. Ho var fast representant på i periodane 1985-1989 og 1989-1993.

## Stortingskomitear
*1986–1987 medlem i Kyrkje- og undervisingskomiteen
*1987–1989 medlem i Finanskomiteen
*1990–1993 nestleiar i Justiskomiteen

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Wenche Frogn Sellæg hos Stortinget.no
Sekretær i styre

**Sekretær** i eit styre, for eit lag, ein klubb, ei foreining eller ein organisasjon er den i styret som vanlegvis har ansvaret for å skrive referat frå møta og stå for andre skrivande oppgåver. Dette kan vere innkalling av styret eller medlemmane til møte, brevskriving og all slags skriftleg kontakt med omverda. 

I ein del tilfelle vil ein sekretær vere tilsett i organisasjonen, på deltid eller heiltid. Ein sekretær kan i slike tilfelle bli ein sekretær som dagleg leiar. Ein slik sekretær kan i somme tilfelle bli den mektigaste personen i organisasjonen.

## Kjelder