open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hegemoni

Eit **hegemoni** er eit herredøme. Særleg blir omgrepet hegemoni bruka om former for herredøme som ikkje berre eller først og fremst baserer seg på open vald, men der dei herskande klarer å oppnå dei styrte si godtaking av herredømet deira. Dette kan skje gjennom ideologisk påverknad frå til dømes kyrkje, skule og media. Hegemoniet er såleis meir skjult enn det opne diktaturet. 

Den italienske marxistiske tenkjaren Antonio Gramsci skreiv i sine *Fengselsdagbøker* mykje om hegemoniproblematikken, og fann at arbeidarrørsla i vestlege land måtte utvikle ein annan strategi enn bolsjevikane hadde bruka i Russland, der dei hadde teke makta ved eit kupp. 

Biletet Gramsci bruka på stoda i Vesten var «stillingskrigen», der dei som ønskjer eit sosialistisk samfunn må byggje ei *anti-hegemonisk blokk* som gradvis er i stand til å utfordre det ideologiske herreveldet borgarskapet si makt kviler på. Før dette hegemoniet er avslørt og avløyst, kan ikkje noka sosialistisk maktovertaking bli vellykka og varig, i følgje Gramsci.
Omskjering

**Mannleg omskjering** eller **circumcisjon** er nemninga på kirurgisk fjerning av forhuda på penis. Kvinneleg omskjering, eller kjønnslemlesting, er eit inngrep av ein heilt annan art og konsekvens enn den mannlege. 

Omskjeringa har svært gamle tradisjonar. Ho finst på egyptiske bilete frå 2300-talet fvt. I dag er om lag 15 % av mennene i verda omskorne. 
 
Det finst i hovudsak tre ulike sortar grunnar til å utføre dette inngrepet: religiøse/kulturelle, medisinske eller estetiske. 

I jødedomen og islam er omskjering av gutar sjølvsagd, og blir sedd som likeverdig med dåpen hjå dei kristne. Omskjeringa er såleis identitetsskapande for jødar og muslimar. 

I USA er det òg tradisjon å omskjere gutebarn, no grunngitt med hygieniske grunnar. 

Forhuda kan òg fjernast av medisinske grunnar, men da er det vanleg at ein først prøver å løyse problemet med trong forhud (og medfølgjande problem) med å snitte opp forhuda, eller fjerne berre delar av henne. 

Dei siste åra har ein del menn også fått fjerna forhuda av reint estetiske grunnar — men dette er enno ein liten del av dei omskorne mennene. 

Mannleg omskjering er omdiskutert, men ikkje allment fordømd til liks med den kvinnelege. Det meste av ordskiftet gjeld difor under kva vilkår inngrepet skjer, kven som lovleg kan utføre det, og kven som skal betale for det.

## Kjelder
* Svensk Wikipedia.

## Bakgrunnsstoff
Antillane

**Antillane** er eit fellesnamn for dei karibiske øyane med unntak av Bahamas. 

Ein skil mellom *Dei store Antillane* og *Dei små Antillane*. Dei store Antillane ligg i nordvest og inkluderer øyane Cuba, Jamaica, Hispaniola (med Haiti og Den dominikanske republikken) og Puerto Rico. Dei små Antillane omfattar resten av øyane i dette arkipelet frå Dei amerikanske Jomfruøyane til Aruba i sørvest.

Frå Puerto Rico til Martinique blir dei kalla *Leeward Islands*, frå Martinique til Trinidad, *Windward Islands*.

Antillane er toppen av ei vulkansk fjellkjede, eit framhald av fjella i Sør-Amerika.

## Dei store Antillane
* Cuba
* Hispaniola
* Jamaica
* Puerto Rico

## Dei små Antillane
* Anguilla
* Antigua og Barbuda
* Aruba
* Barbados
* Bonaire
* Dei britiske jomfruøyane
* Curaçao
* Dominica
* Grenada
* Guadeloupe
* Martinique
* Montserrat
* Dei nederlandske Antillane
* Redonda
* Saba
* Saint-Barthélemy
* Saint Kitts og Nevis
* Saint Lucia
* St. Martin
* Saint Vincent og Grenadinene
* Sint Eustatius
* Trinidad og Tobago
* Dei amerikanske jomfruøyane
** St. Croix
** St. John
** St. Thomas
Overgangsrite

Ein **overgangsrite** er ein seremoni som markerer overgangen frå eit stadium i livet til eit anna, gjerne i samband med sosial eller seksuell status. Ein utfører typisk slike ritar i samband med fødsel, pubertet, status som vaksen, giftarmål, overgangsalder, tilbaketrekking frå samfunnslivet og død. 

Nokre døme på overgangsritar er omskjering, dåp, konfirmasjon, russefeiring og gravferd.

## Bakgrunnsstoff
Aserbajdsjansk manat

**Manat** (Am - *Azərbaycan manatı*) er namnet på valutaen som blir bruka i Aserbajdsjan. Valutakoden er **AZN**. 1 manat tilsvarer 100 qəpik.

Valutaen blei innført 1. januar 2006 og erstatta den tidlegare manaten som blei innført 15. august 1992, og i si tid erstatta den russiske rubelen. Ein første manat eksisterte i åra 1919–1923. Kursen var 1 AZN = 5000 manat ved det seinaste skiftet.

## Bakgrunnsstoff
* Aserbajdsjansk manat - Pengesetlar (engelsk / tysk / fransk)
Senegalelva

**Senegalelva** er ei elv i Vest-Afrika. Ho dannar grensa mellom Senegal og Mauritania, i tillegg renn ho gjennom Mali og Guinea.

Elva har to store demningar, Manantalidemningen i Mali og Maka-Diamademningen på grensa mellom Senegal og Mauritania, like ved Atlanterhavet.


Fil:Senegal River Saint Louis.jpg|Fiskarar ved breidda av Senegal-estuaret ved utkanten av Saint-Louis i Senegal.
Fil:Barrage hydro-électrique du Félou.jpeg|Demning ved Félou.
Fil:Culture maraîchère - Mali.jpeg|Senegalelva i Mali.
Fil:Fleuve Sénégal - Pirogue (1).JPG|Pirog i Senegalelva.
Bream Head

**Bream Head** er eit klippeframspring på austkysten av Northland på Nordøya på New Zealand. Det ligg i enden på ei 30 km lang halvøy som stikk ut i Stillehavet sørvest for Whangarei. Øygruppa Hen and Chicken Islands ligg 12 km utanfor.

Bream Head, som utgjer ei framståande klippe, 490 m høg, er restane av ein vulkan frå miocentida. Klippa dannar den nordlege utstrekkinga til *Bream Bay*, og vaktar innløpet til Whangarei Harbour, ei naturleg hamn som går innover mot nordvest. Oljeraffineriet på Marsden Point ligg på motsett side av hamna, fem km mot vest.

Like nord for Bream Head ligg ei lang sandstrand som heiter Ocean Beach.

Fil:Ocean_Beach, Northland, New_Zealand.jpg|Ocean Beach sett frå nord
Fil:Ocean_Beach, Northland, New_Zealand2.jpg|Ocean Beach sett frå sør
Fil:Mt Lion.JPG|Bream Head og øyer utanfor sett frå Mount Manaia
Det helsevitskaplege fakultetet ved UiT

**Det medisinske fakultet ved UiT Noregs arktiske universitet** har profesjonsstudium i medisin og sjukepleie, masterstudium i farmasi, bioteknologi, odontologi, helsefag og folkehelsevitenskap, og bachelor i biologi og master i medisinsk biologi.

## Bakgrunnsstoff

* Fakultetet si heimeside
Fakultetet for naturvitskap og teknologi ved UiT

**Fakultetet for naturvitskap og teknologi** ved UiT har fagtilbod i biologi, fysikk, geologi, informatikk, kjemi, matematikk og statistikk, og gjev undervisning på alle nivå til og med doktorgrad.

Det er seks institutt ved fakultetet:

* Institutt for fysikk og teknologi (IFT)
* Institutt for geologi (IG)
* Institutt for informatikk (IFI)
* Institutt for kjemi (IK)
* Institutt for matematikk og statistikk (IMS)
* Institutt for ingeniørvitenskap og sikkerhet (IIS)

## Bakgrunnsstoff

*Fakultetet si heimeside
Karl Palatu

**Karl Palatu** () er ein estlandsk fotballspelar som gjekk frå FC Flora til Adeccoliga-klubben Sogndal IL i januar 2007. Han er no tilbake på FC Flora. Palatu er forsvarsspelar.
Joachim av Danmark

**Joachim** () er prins av Danmark, greve av Monpezat og yngste son av dronning Margrethe II av Danmark og prins Henrik av Danmark. Han vart i 1991 tildelt storkrossen av St. Olavs Orden.

Den 18. november 1995 gifta han seg med Alexandra Manley, ein bankfunksjonær frå Hongkong med røter i Storbritannia, Kina, Polen og Austerrike. Dei fekk to søner:
* Prins Nikolai av Danmark (f. 1999)
* Prins Felix av Danmark (f. 2002)

I september 2004 vart prins Joachim og prinsesse Alexandra separerte. Paret vart skild den 8. april 2005.

Prins Joachim bur på Schackenborg på Jylland.

Prinsen høyrer til fyrstehuset Glücksburg.

Den 24. mai 2008 gifta han seg med franske Marie Cavallier. Ho studerte ved Wellesley i Boston og ved Marymount Manhattan College i New York. Marie fekk ved retur til Europa i 2001 jobb i farens firma i Geneve. Dei har ein son og ei dotter:
* Prins Henrik av Danmark (f. 2009)
* Prinsesse Athena av Danmark (f. 2012)

## Titlar
* Prins Joachim av Danmark, greve av Monpezat

## Monogram

 
Fil:Royal Monogram of Prince Joachim of Denmark.svg|Prins Joachims monogram
Fil:Dual Cypher of Joachim and Alexandra of Denmark.svg|Prins Joachim og hans tidlegare kone Alexandras fellesmonogram
Fil:Dual Cypher of Joachim and Marie of Denmark.svg|Prins Henrik og Prinsesse Maries fellesmonogram
Henrik av Danmark

**Prins Henrik av Danmark** (), fullt namn Henri Marie Jean André, var ektemaken til dronning Margrethe II av Danmark.

Prins Henrik vart fødd i 1934 i Gironde i Frankrike som Henri de Laborde de Monpezat, son av André de Laborde de Monpezat (1907–1998) og Renée Doursenot (1908–2001). Familien de Laborde de Monpezat titulerer seg sjølv som grever, men dei har eigentleg ikkje rett til å bruke denne adelege tittelen. 

Han voks opp i Frankrike og Vietnam, og studerte både i Paris, Saigon og Hong Kong. Frå 1959 til 1962 gjorde han militærteneste i den franske hæren i Algerie, og deretter arbeidde han som sekretær ved den franske ambassaden i London fram til 1967.

Den 10. juni 1967 gifta han seg med prinsesse Margrethe, den danske tronfylgjaren. Det franske namnet Henri vart gjort om til det danske Henrik, og han fekk tittelen *prins av Danmark*. Prins Henrik vart i 1968 tildelt storkrossen med kjede av St. Olavs Orden. Frå Margrethe vart dronning i 1972, har han vore prinsgemal, men denne tittelen har sjeldan vore nytta. I 2005 opplyste dronninga og prinsen at han skulle ha tittelen *prinsgemalen*.

Prins Henrik er far til kronprins Frederik (fødd i 1968) og prins Joachim (fødd i 1969). 

Morsmålet til prinsgemalen var fransk, men han talte òg flytande dansk, engelsk, kinesisk og vietnamesisk. 

Han har omsett fleire bøker frå fransk til dansk, og har òg gjeve ut nokre diktsamlingar.

Prins Henrik sovna inn 13. februar 2018 på Fredensborg slott. 

## Titlar
Hans Kongelege Høyhet Prins Henrik av Danmark

## Galleri
;Henrik av Danmark

 
Fil:Royal Monogram of Prince Henrik of Denmark.svg|Prins Henriks monogram
Fil:Dual Cypher of Margrethe and Henrik of Denmark.svg|Prins Henrik og Dronning Margrethe IIs fellesmonogram
Fil:Queen Margrethe II and Prince Henrik of Denmark welcome George W. Bush and Laura Bush.jpg|Laura Bush, George W. Bush, Dronning Margrethe II og Prins Henrik, 5. juli 2005
Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Konserthuset-421.jpg|Dronning Margrethe II og Prins Henrik kom til Konserthuset i Stockholm i Sverige, dagen før bryllaupet til Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling (no Prins Daniel), 18. juni 2010


## Kjelder
Jernverk

**Jernverk** eller **jarnverk** er eit føretak som foredlar jernmalm til smijern og støypejern. Jernverksdrift vart sterkt utvikla i seinmellomalderen, og utvikla vidare industrielt.

I jernalderen skaffa ein seg smijern ved å foredla myrmalm. Denne metoden, kalla jernvinne, vart nytta heilt fram til slutten av 1700-talet enkelte stader i Noreg og Sverige.

Teknologien for å utvinna og foredla jernmalm og vart innført til Noreg frå Tyskland i siste del av 1500-talet. Dei viktige jerngruvene i Arendalsfeltet var opna i 1585, og dei la grunnlaget for bygging av mange jernverk, det første var Barbu Jernverk.

Sentralt på eit jernverk var gjerne ein masomn. Masomnar vart mura med tykke steinmurar, og var som ein skorstein. Frå toppen av masomnen vart det vekslande fylt jernmalm og trekol, og visse andre mineral i mindre mengd. Ved botnen av masomnen vart luft blåst inn ved hjelp av blåsebelgar, og desse vart gjerne drivne av store vasshjul.

I 1855 vart det teke patent på ein ny type jernverksteknologi, kalla Bessemerprosessen. Den nye metoden gjorde det mogleg å nytta steinkol til jernsmeltinga, og dei gamle norske jernverka vart på slutten av 1800-talet etter kvart lagde ned. Nokre av dei la om drifta til å verta jernstøyperi som nytta innført rujern og steinkol som  råstoff i staden for norsk jernmalm og trekol. Dei nye jernstøyperia vart gjerne liggjande ved byar langs kysten.

## Nokre kjende norske jernverk
* Barbu Jernverk
* Bærums Verk
* Dikemark Jernverk
* Egelands Verk
* Eidsfos Jernverk
* Eidsvoll Verk
* Frolands verk
* Hakadals verk
* Hassel Jernverk
* Moss Jernverk
* Næs Jernverk
* Norsk Jernverk
Fylkesveg 819

:*Sjå òg [[fylkesveg 819 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 819** (**Fv819**) går mellom Ballangen og Kjeldebotn. Veglengda er 20,9 km.

Vegen tar av frå E6 i Ballangen og går mot nordvest langs sørsida av Ofotfjorden til Kjeldebotn.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Ballangen
* frå Brenna til  Høgland
* frå Kjeldebotn til  Djupdalsåsen (14,3 km)

## Bakgrunnsstoff
Bijagós-øyane

**Bijagós-øyane** er ei gruppe med atten store og fleire dusin små øyar i Atlanterhavet. Dei er ein del av Guinea-Bissau. Før kolonitida var dei sentrale i handelen langs Vest-Afrika, og hadde ein sterk flåte. Dei slo difor portugisarane attende, då dei i 1535 forsøkte å hærta øyane. Dei blei ikkje erobra før i 1936.

I dag er dei sørlege øyane naturreservat, mens øyane Bubaque, Bolama og Caravela har dei største busetnadene og er mest vitja av turistar. Heile øygruppa er erklært som *Biosphere Reserve* av UNESCO.

## Kjelder
* Bissagos Islands på engelsk Wikipedia, vitja 3. juli 2007.
* Boloma Bijagós Biosphere Reserve
Gydafeltet

**Gydafeltet** var eit oljefelt som ligg søraust i Nordsjøen, 270 km sørvest for Stavanger. Feltet var oppkalla etter dronning Gyda, ei av konene til Harald Hårfagre. 
Operatør for feltet var BP Norge, etterfulgt av Talisman Norge AS og til slutt Repsol Norge AS. 

## Bakgrunnsstoff
* Faktaheftet om norsk petroleumsverksemd for 2007 Olje- og energidepartementet i samarbeid med Oljedirektoratet
* Gyda  på Norsk Oljemuseum sitt petroleumskart
* Gydafeltet - Konsekvensutredning (1987)
Fylkesveg 820

:*Sjå òg [[fylkesveg 820 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 820** (**Fv820**) går mellom Sortland og Ramberg i Bø kommune. Veglengda er 73,1 km.

Vegen går langs vestsida av Sortlandssundet, over Vikeidet til Frøskeland ved Eidsfjorden. Frå der langs indre del av Eidsfjorden, over Skjellfjordeidet og langs sørsida av Skjellfjorden  og austsida av Ånnfjorden. Vidare opp til skaret med Ryggedalstunnelen og ned Ryggedalen til Bø.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*   Sortlandsbrua
* frå Selnes til   (11,4 km)
*
* frå Vikosen til Bremnes (16,0 km)
* frå Frøskeland til  Bitterstad i Hadsel kommune (45,2 km)
* Frøskeland

* frå Storvika til Smines i Øksnes kommune (13,2 km)

* frå Skjellfjordeidet til Sandset (3,5 km)
*Veg til Skjellfjord kai →   til Øksnes Vestbygd
*  (1625 m) (høyde 4,10 m)

* frå Kråkhaugen til  Verhalsen (4,1 km)
* frå Skoglund til Utskor (6,1 km)
* frå Ramnåsen til Sund (1,8 km)
* frå Rottåsen til Guvåg (12,7 km)
* frå Rise til Hovden (17,4 km)
* frå Skålbrekka til  Veanova (5,4 km)
*  frå Straume til Ramberg (9,4 km),  til Skårvågen (3,5 km)
*Vinje
*Steine
*Bø
* Ramberg

## Bakgrunnsstoff

*YouTube: frå Ryggedalen i Bø, gjennom Ryggedalstunnelen til Ånnfjorden i Øksnes
*Kuling.net: Fjell-eventyret  (av Kjell Snerte, frå Bøfjerding 1980)
*Kuling.net: Ti års dans gjennom skuggeheimen  (av Kjell Snerte, frå Bøfjerding 1981)
Fylkesveg 821

**Fylkesveg 821** (**Fv821**) går mellom Frøskeland i Sortland kommune og Myre i Øksnes kommune. Veglengda er 23,7 km.

Vegen går mellom Frøskeland over Frøskelandseidet, langs austsida av Steinlandsfjorden og vidare til Myre.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Frøskeland

* frå Palmåsen via Alsvåg til Myre (21,4 km)
*Steinland
* frå Oppmyre til  (1,9 km)
* Myre
* frå Myre til Stø (14,6 km) →  Nyksund
*Endepunkt Myre →  hurtigbåt til Øksnes Vestbygd

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 822

:*Sjå òg [[fylkesveg 822 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 822** (**Fv822**) går mellom Langvassdalen i Sortland kommune og Kaljord i Hadsel kommune. Vegen følgjer sørsida av austsida av Sigerfjorden og Sortlandssundet, og har ei lengd på 37,4 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt

###### 

* Langvassdalen
*  (1464 m)
* Djupfjordstraumen bru (346 m)
*Blokken
*Fiskfjorden

*Kvantoelv
*Kvitnes
*Hennes
*  Ferje frå Kaljord via Lonkan til  Hanøy (1-3 turar/dag, 40 - 60 min.) → 

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Kaljord - Hanøy 
*Ferjeruter Hanøy - Kaljord
Fylkesveg 826

**Fylkesveg 826** (**Fv826**) går mellom Vargåsen i Fauske kommune og Røsvika i Sørfold kommune. Veglengda er 21,8 km.

Vegen tar av frå E6 ved Vargåsen og går nordover på vestsida av Sørfolda til Røsvik.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*Endepunkt Røsvika
* frå Djupvika til  Dalselv (4,8 km)

* frå Kvitblikk til  Medås (9,6 km)
* Vargåsen

## Bakgrunnsstoff
Riksveg 827

**Riksveg 827** (**Rv827**) går mellom Sommarset i Tysfjord og Sætran i Ballangen. Vegen (utanom ferjestrekninga) er 39,1 km lang.

Vegen tar av frå E6 ved Sommarset og går austover til Drag, med ferje over Tysfjorden til Kjøpsvik og vidare mot nordaust til Efjorden og nordover langs vestsida av Forsahavet til Sætran der han møter E6 igjen.

Riksveg 827 er eit alternativ til E6 via Ulvsvåg. Riksveg 827 har ein litt lengre ferjestrekning enn E6, men er til gjengjeld 12 km kortare, og manglar bakkene ved Ulvsvågskaret og Skjellesvikskaret.

## Historie
Vegen mellom Sommarset og Drag vart bygd mellom 1935 og 1939. Ferjesambandet Drag-Kjøpsvik-Skarberget vart sett i drift 2. desember 1968. Anløpet på Skarberget vart nedlagt då vegen mellom Kjøpsvik og Sætran vart opna i 1992. Vegen gav Kjøpsvik ferjefritt vegsamband til Narvik.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Sommerset
* frå Drag til Helland kai (5,5 km)
* Ferje frå Drag
*til Kjøpsvik (10 turar/dag, 45 min.)
* frå Kjøpsvik til Hundholmen (8,3 km)

* Kjøpsviktunnelen (784 m)
* Brattlitunnelen (3606 m)
* Neppviktunnelen (979 m)
* Tømmeråstunnelen (561 m)
* Stetind
* Stetindtunnelen (2730 m)
* Efjordtunnelen (1622 m) frå Stefjordbotn

*til Kistbotn
* Sætran

## Kjelder
*Erling Svanberg: *Langs vei og lei i Nordland - Samferdsel gjennom 3000 år*. Nordland fylkeskommune, Bodø 1990. ISBN 82-7416-021-5
*Artikkel av Tore Kristoffersen i Bladet Vesterålen 11. januar 2007: *Nord-Ferjer AS - historie og seilinger*

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Drag - Kjøpsvik 
*Ferjeruter Kjøpsvik - Drag
Fylkesveg 828

:*Sjå òg [[fylkesveg 828 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 828** (**Fv828**) går mellom Bjørn i Dønna kommune og Herøysundet i Herøy kommune, og i tillegg mellom Søvik og Søvikstranda i Alstahaug kommune.

Trasear: Engan - Herøysundet 8,0 km, Nord-Herøy - Bjørn 24,6 km, Søvik - Søvikstranda 1,0 km. Ferjesambandet mellom Herøysundet og Søvik er del av , og ikkje del av riksvegen.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt

* Bjørn

* Åkviksundet bru (285 m)
* frå Sørstaulen til Seløy (3,3 km)
* Hoholmen bru (316 m)
* frå Hestøya over  Kalvøyrevet bru (298 m) til Enokvalen (Ytre Øksningan)
*Arm til Engan
* frå Silvalen til Grindstrand (1,7 km)
* Herøysundbrua (ca. 170 m)
* frå Herøy til Fagervik (2,5 km)
* frå Lendinga til Tennvalen (7,5 km)
*Endepunkt Herøysundet
-----
:*  ferje frå Herøysundet

:*til Søvik
-----
*Endepunkt Søvik
* Søvikstranda

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Sandnessjøen-Dønna
Fylkesveg 830

**Fylkesveg 830** (**Fv830**) går mellom Finneid og Sulitjelma i Fauske kommune. Veglengda er 35,7 km.

Vegen tar av frå E6 ved Finneid og går i søraustleg retning til Sulitjelma. Vegen vart lagt der jernbanespora til Sulitjelmabanen (nedlagt i 1972) tidlegare hadde gått. Arbeidet med å førebu jernbanetraseen til biltrafikk byrja 2. juli 1971. I løpet av tre veker frå 24. juli 1972 vart skinnegangen riven og vegen gjort køyrbar. Vidare arbeid med vegen (mellmm anna utstrossing av tunnelane) vart utført fram til 1975.

Vegen er føreslått verna i Nasjonal verneplan for vegar, bruer og vegrelaterte kulturminne.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt

###### 

* Finneid
*  (2811 m)
*  (2425 m)
*  (2827 m)
*  (568 m)
* frå Sandnes i Sulitjelma til Jakobsbakken (9,4 km)

## Kjelde

## Bakgrunnsstoff
*Nasjonal verneplan for vegar, bruer og vegrelaterte kulturminne  (sjå avsnitt om Sulitjelmavegen)
Fylkesveg 831

:*Sjå òg [[fylkesveg 831 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 831** (**Fv831**) går mellom Tjong og Vågaholmen i Rødøy kommune. Veglengda er 11 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Tjong
* frå Kila til Tryggestad (5,4 km)
* frå Vågaholmen til Vågaholmen dampskipskai (1,1 km)
*Endepunkt Vågaholmen

## Bakgrunnsstoff
Riksveg 833

**Riksveg 833** (**Rv833**) er ein sambandsveg mellom E 10 og Harstad/Narvik lufthamn, Evenes. Vegen er 547 meter lang, og er med det ein av dei kortaste riksvegane i Noreg. Han blei del av europaveg 10 i 2019.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Nautå
*Endepunkt 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 834

**Fylkesveg 834** (**Fv834**) går mellom sentrum og Fjær i Bodø kommune. Vegen er 37,9 km lang utanom ferjestrekninga.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*   Hålogalandsgata
*  Ferje frå Festvåg
* til Misten (1-2 turar/time, 10 min)
*  frå Fjær til Tårnvika (23,0 km)

## Bakgrunnsstoff

* Ferjeruter Festvåg-Misten
Fylkesveg 835

:*Sjå òg [[fylkesveg 835 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 835** (**Fv835**) går mellom Tømmerneset i Hamarøy kommune og Nordfold/Ålstad i Steigen kommune. Veglengda mellom Tømmerneset og Nordfold er 65,8 km.

Vegen tar av frå E6 ved Tømmerneset og går vestover på sørsida av Sagfjorden til Skjelvareid og vidare sørover til Leinesfjord og deretter i retning søraust til Nordfold. Ein sideveg går mellom Skjelvareid nordover forbi Bogen og Ålstad på Engeløya.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Tømmerneset
*  (8079 m)

* frå Nordli til Dyping (1,1 km)
*Arm frå Skjelvareid til Ålstad (10,0 km)
**Arm til Bogen (0,7 km)
** frå Bogen til Holkestad (20,8 km)
** Engeløybruene (360 og 548 m)
** ringveg frå Ålstad rundt Engeløya og tilbake til Ålstad (30,4 km)
* frå Saursfjord til Nordskot (16,8 km)
* frå Botn til Helnessund (18,5 km)
* frå Storosen til Laukvika (15,7 km)
* frå Nordfold til Alvnes (7,9 km)
*Endepunkt Nordfold

## Bakgrunnsstoff
Inuktun

**Inuktun** er eit inuitspråk i den eskimoisk-aleutiske språkfamilien. Det blir tala nord på Grønland. På dansk er det blitt kalla *nordgrønlandsk, polareskimoisk* og *thulesproget*, medan på grønlandsk er det kalla *avanersuarmiutut*.

Inuktun blei først skildra av utforskarane Knud Rasmussen og Peter Freuchen som drog gjennom Nord-Grønland tidleg på 1900-talet og grunnla ein handelsstad på Dundas i 1910. Inuktun har ikkje eit eige skriftspråk og blir ikkje undervist i skulen. Det har likevel ei sterk stilling som daglegspråk som blir brukt av dei fleste innbyggjarane i Qaanaaq og landsbyane rundt. På inuktun heiter desse landsbyane Muriuhaq, Hiurapaluk, Qikiqtat, Qikiqtarhuaq og Havighivik.

## Litteratur
* Fortescue, Michael 1991: *Inuktun: An introduction to the language of Qaanaaq, Thule* = Inuktun : en introduktion til Thulesproget (Institut for eskimologis skriftrække. ISBN 87-87874-16-4.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inuktun language|Inuktun language]]» frå ,  den 23. september 2013.*
Nigerelva

**Niger** er den største elva i Vest-Afrika, over 4000 km lang. Ho renn gjennom Guinea, Mali, Niger, på grensa til Benin og til slutt gjennom Nigeria. Ho renn ut i eit massivt delta. Niger er den tredje lengste elva i Afrika, berre Nilen og Kongo er lengre. Den viktigaste bielva til Niger er Benue.

## Namnet på elva
Namnet *Niger* kjem truleg frå tamasjek *ɣer n ɣeren* 'elvanes elv, elva av elvar', med ei misforstådd europeisk tilpassing til det latinske adjektivet *niger* 'svart'. På bambara heiter elva *Joliba*, som tyder 'blodelva'; jf. *joli* 'blod', *ba* 'elv'. På fulfulde heiter ho *Maayo ɓaleewo*, som tyder 'den svarte elva'; jf. *maayo* 'elv', *ɓaleewo* 'kvit' (i NGO-klassen). På songhay heiter ho *Isa Ber* 'storelva', og på joruba *Oya*, etter ei elvegudinne knytt til Niger.

## Fotnotar
Putumayo

:*For artikkel om departementet i Colombia med same namn, sjå [[Putumayo-departementet]]*
**Putumayo**, (i Brasil **Içá**) er ei elv i Sør-Amerika. Ho er bielv til Amazonaselva i Brasil, frå kjelda i Andesfjella til munningen, er ho 1580 km, 1480 av desse er farbare. Elva er grenseelv både mellom Colombia og Peru, og mellom Colombia og Ecuador.

## Kjelde
* Store Norske Leksikon
Dargaville

**Dargaville** er ein by i regionen Northland på Nordøya på New Zealand, og administrasjonssenteret i Kaipara District. Han ligg ved breidda til Northern Wairoa River, 55 km sørvest for Whangarei. 

## Historikk

Byen har fått namn etter den australske tømmerhandlaren og politikaren Joseph McMullen Dargaville (1837-1896). Han vart grunnlagd under den intense perioden med framgraving av *gum* (kaurikvae) og hogst av kauritreet *(Agathis australis)* frå 1870-åra og utover, og hadde ei kort tid det høgaste innbyggjartalet av byane på New Zealand. Ved folketeljinga i 2006 hadde byen 4455 innbyggjarar, ein nedgang på 75 frå 2001. Byen er kjend for å ha mange innbyggjarar av dalmatinsk opphav. Området omkring er eit av dei viktigaste i landet for dyrking av *kumara* (søtpotet), slik at Dargaville for mange er kjend som *«Kumarahovudstaden på New Zealand»*.

Området vart kjent for ein livleg industri med gummigraving og kaurihogst. Mykje av denne fann stad ved Te Kopuru, fleire km sør for Dargaville. Dei store tømmerstokkane vart transporterte med skip nedetter elva til skipsbyggjarar lenger sør, eller så langt bort som til Australia, og elva var òg ei hovudtransportsåre til Auckland på den tida.

## Geografi
Dargaville har ei av dei lengste samanhengande sandstrendene på New Zealand, og ho er stort sett køyrbar frå den eine enden til den andre. Denne stranda er også tilhaldsstad for store og velsmakande skaldyr kalla *Toheroa* *(Paphies ventricosa)*. Det var overfiske av desse i 1950- og 1960-åra så bestanden gjekk så sterkt attende at det vart forbode å fiska desse skaldyra.
Dargaville er innfallsporten til det store skogområdet Waipoua Forest, som no er ein nasjonalpark og som har nokre av dei største kauritrea på New Zealand. Tāne Mahuta (som på māorispråk tyder «Herren i skogen») er det største av desse.

## Transport
Dargaville ligg ved krysset mellom State Highway 12 og 14.

Nord for byen vart det bygd ei jarnvegslinje som opna i 1889, *Donnelly's Crossing Section*. Denne linja nådde si største lengde i 1923, og vart knytt saman med det nasjonale jarnvegsnettet i 1940. Donnelly's Crossing Section vart stengd i 1959, etter langvarig nedgang i trafikkgrunnlaget.

## Området i dag
Området kring Dargaville er no for det meste ein landbruksregion og produserer mengder av mjølkeprodukt og kjøt, der er sauefarmar og skogplanteindustri.

Innsjøane Kai Iwi lakes ligg om lag 25 km nord for byen. Baylys Beach er den lokale stranda, berre 13 km frå byen, og kan by på meir enn 90 km surfing på vestkysten.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside til Dargaville
* Dargaville Primary School si heimeside
* Om Dargaville i Te Ara: The Encyclopedia af New Zealand
Fylkesveg 836

**Fylkesveg 836** (**Fv836**) går mellom Stokkvågen i Lurøy kommune og Selvær i Træna kommune.

Bortsett frå vegen mellom Stokkvågen og ferjeleiet (lengd 578 meter) er heile riksveg 836 ei ferjestrekning.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt

* Stokkvågen
*  ferje frå Stokkvågen kai til Innerkvarøya
* Ferje frå Stokkvågen kai
*via Ørnvika/Onøy (3 turar/dag, 45 min frå Stokkvågen),  til Lurøy (6,5 km)

*via Sleneset (3 turar/dag, 1 t 30 min frå Stokkvågen),  til Straumholmen
*via Lovund (3 turar/dag, 2 t 20 min frå Stokkvågen), 

*via Træna (1 tur/dag, 3 t 5 min frå Stokkvågen),  til Heirsandsundet
*til Selvær (1 tur/dag, ca. 4 t frå Stokkvågen),  til Olderøya (1,9 km)

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Stokkvågen-Onøy-Sleneset-Lovund 
*Ferjeruter Stokkvågen-Træna
Masomn

**Masomn** er ein sjaktomn der jernmalm blir smelta om til råjern. Masomnen var sentral på eit jernverk. Masomnen ver murt opp med tjukke steinmurar, og er som ein skorstein eller ei sjakt. Frå toppen fyller ein vekselvis jernmalm og trekol, og visse andre mineral i mindre mengder. Ved botnen av masomnen bles ein inn luft ved hjelp av blåsebelgar, og desse vart i gamal tid ofte drive av store vasshjul, slik at til dømes dei norske jarnverka gjerne låg ved elver med vatn nok til å drive vasshjula. Jernmalm og koks, i tidlegare tider oftast trekol, vert lagt inn lagvis frå toppen av omnen, med luft vert pressa inn nedanfrå, og under den høge temparaturen som vert på grunn av det glødande trekolet eller koksen, bind okygenet i arnmalmen seg til karbonet i kolet eller koksen, og reint jarn kan tappast ut frå botn av omnen. Den avgjerande kjemiske prosessen som går føre seg i masomnen er soleis ein reaksjon mellom jernoksid og karbonmonoksid.

Ein moderne masomn kan vere frå femti til hundre meter høg, og er i drift heile døgeret.

Forstavinga mas- kan koma frå tysk *Mass*, 'mål' eller *Masse*, 'metallklump'. Det er òg knytt til den romerske guden Mars, som symboliserer jern i alkymi.


Fil:Naesverk2.jpg|Næs Jernverk, ein restaurert masomnbygning med vasshjul i drift
Fil:Masovner på Bærums Verk.jpg|Ein gamal masomn i drift på Bærums Verk, eit målarstykke av Christian August Lorentzen (1749–1828). Biletet syner toppen av masomnen, der trekol og jarnmalm vekselsvis vart fylt i omnen.
Fil:VysokePece1.jpg|Moderne masomn ved stål- og jernverket i Třinec. 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Masovn|Masovn]]» frå ,  den 3. juli 2007.*
Den europeiske menneskerettsdomstolen

**Den europeiske menneskerettsdomstolen** (EMD) er ein internasjonal domstol som avgjer tvistar når medlemsland i Europarådet vert klaga inn for brot på Den europeiske menneskerettskonvensjonen. Domstolen, som har sete i Strasbourg, har dommarar frå kvart av medlemslanda. 

Menneskerettsdomstolen blei skipa i 1959. Noreg slutta seg til domstolen 30. juni 1964. 

## Kjelder
Forvaring

**Forvaring** er ein av straffereaksjonane i det norske rettssystemet. Forvaring kan føre til fengsel livet ut, på grunn av at den opphavlege  dommen kan bli forlenga eit uavgrensa tal gonger. 

Straffereaksjonen forvaring er heimla i Straffelova § 39 c, der det står:

:*Når en tidsbestemt straff ikke anses tilstrekkelig til å verne samfunnet, kan forvaring i anstalt under kriminalomsorgen idømmes i stedet for fengselsstraff når vilkårene i nr. 1 eller nr. 2 er oppfylt: *

:*1. Lovbryteren finnes skyldig i å ha begått eller forsøkt å begå en alvorlig voldsforbrytelse, seksualforbrytelse, frihetsberøvelse, ildspåsettelse eller en annen alvorlig forbrytelse som krenket andres liv, helse eller frihet, eller utsatte disse rettsgodene for fare. I tillegg må det antas å være en nærliggende fare for at lovbryteren på nytt vil begå en slik forbrytelse. Ved farevurderingen skal det legges vekt på den begåtte forbrytelsen eller forsøket sammenholdt særlig med lovbryterens atferd og sosiale og personlige funksjonsevne. Det skal særlig legges vekt på om lovbryteren tidligere har begått eller forsøkt å begå en forbrytelse som nevnt i første punktum.*

:*2. Lovbryteren finnes nå skyldig i å ha begått eller forsøkt å begå en mindre alvorlig forbrytelse av samme art som nevnt i nr. 1, og har tidligere begått eller forsøkt å begå en forbrytelse som nevnt der. I tillegg må det antas å være en nær sammenheng mellom den tidligere og den nå begåtte forbrytelsen, og faren for tilbakefall til en ny forbrytelse som nevnt i nr. 1 må antas å være særlig nærliggende.*

Det er berre lovbrytarar vurdert som strafferettsleg tilreknelege som kan bli dømde til forvaring i tillegg til, eller i staden for, vanleg straff. Personar retten vurderer som utilreknelege i gjerningsaugneblinken, kan ikkje bli dømde til forvaring, men kan idømmast særreaksjonar som tvunge psykisk helsevern eller tvungen omsorg. Forvaring kan berre brukast dersom vedkomande har utført eller forsøkt å utføre eit brotsverk som har krenkt samfunnet sine grunnleggjande rettsgode, andres liv, helse eller fridom. Døme på slike brotsverk er drap, vald, seksualbrotsverk og eldspåsetjingar. I tillegg må det vera ein reell fare for at vedkomande vil koma til å gjenta den handlinga han eller ho er dømd for.

I dom om forvaring skal retten fastsetje ei tidsramme som vanlegvis ikkje bør overstige 15 år, og ikkje kan overstige 21 år. Etter begjæring frå påtalemakta kan retten likevel ved dom forlenge den fastsette ramma med inntil 5 år om gongen. Sak om forlenging skal reisast ved tingretten seinast tre månader før forvaringstida er utløpt. Det skal òg fastsetjast ei minstetid for forvaringa, som ikkje må overstige 10 år. 

Forvaring er ein av tre straffereaksjonar som erstatta den tidlegare juridiske nemninga sikring ved lovendring den 1. januar 2002.

## Bakgrunnsstoff
*Forskrifter om forvaring 
*Straffelovens reglar om forvaring (§ 39 a-h)
*Kriminalomsorgen: Forvaring 
*"Hva er forvaring?" Kronikk i Dagbladet 26. september 2005
Cuanza

**Cuanza**, òg skrive *Kwanza*, er ei 965&nbsp;km lang elv i Angola sørvest i Afrika. 

Ho har kjeldene sine om lag 1450 meter over havet i det sentrale Angola, og renn ut i Atlanterhavet 50&nbsp;km sør for hovudstaden Luanda.

Elva er regulert for kraftproduksjon.

## Oppkalling
Valutaen i Angola,  kwanza, har namn etter elva. Elva har også gjevenamn til provinsane Cuanza Norte (Cuanza nord) og Cuanza Sul (Cuanza sør).

## Kjelder
Karl Oskar Emberland

**Karl Oskar Emberland** () var hovudtrenar for Sogndal. Han vart tilsett vinteren 2006 etter at dåverande trenar Stig Nord og assistentrenar Johann Sigurdsson gjekk av etter at dei opplevde mistillit frå styret. Hausten 2009 var tida hans i Sogndal over, og Harald Aabrekk overtok. Han har tidlegare trena Vard Haugesund i 10 år. I 2005 var han sportsleg administrativ leiar i Vard Haugesund. No jobbar han på eit forskingsprosjekt innan fotballen, samt tar vidareutdanning som trenar.

## Kjelder
* Artikkelen Karl Oskar Emberland på Wikipedia på bokmål og riksmål.
* «Emberland ny Sogndal-trener » av Jan Roar Hatlen.
Fylkesveg 837

:*Sjå òg [[fylkesveg 837 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 837** (**Fv837**) går mellom Kanstad og Nygård i Lødingen kommune. Veglengda er 21,1 km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Kanstad
* Kanstadstraumen bru (160 m)
* frå Nygård til Rinøya og Øksneshamn

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 838

:*Sjå òg [[fylkesveg 838 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 838** (**Fv838**) går mellom Valle og Horsdal i Gildeskål kommune. Vegen er 12,8 km lang utanom ferjestrekningane.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Valle
*Inndyr
* Ferje frå Sund
*til  Horsdal (3-4 turar/dag, 10 min)
* Ferje  frå Horsdal til Sørarnøy (4 turar/dag, 40 min) og Nordarnøy

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Sund-Horsdal-Sørarnøy
Fylkesveg 839

:*Sjå òg [[fylkesveg 839 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 839** (**Fv839**) går mellom Vega kommune og Horn i Brønnøy kommune. Vegen er 11 km lang utanom ferjestrekningane.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt

* frå Gladstad til Brandsvika (6,7 km),  til Flatåsen (3,4 km)
* frå Gladstad til Vegsteinen (3,3 km)
* frå Andvågen til Eidem (9,9 km)
* til gamle Rørøy ferjekai (0,4 km)
*Arm til Tjøtta
** Ferje frå Igerøy
*;Alstahaug kommune
**til  Tjøtta (berre fredag og søndag, 1 time)
* Ferje frå Igerøy
*via Ylvingen,  til Sørodden (6,2 km)

*til  Horn (6 turar/dag, 50 min)

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeruter Horn-Igerøy 
*Ferjeruter Tjøtta-Igerøy
Fylkesveg 7200

**Fylkesveg 7200** i Nordland går mellom Terråk og Fuglstad i Åbygda i Bindal kommune. Vegen er 21,0 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 1.

## Kommunar og knutepunkt

* Terråk
* Vassås bru (400 m)
*Vassås
*Myra
* Heimatunnelen (460 m)
*Aunet
* Fuglstadbrua
*Endepunkt Fuglstad, Åbygda

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 43 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 43 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 43 i Nordland** går mellom Øyan i Sømna kommune og Nordstraum i Brønnøy kommune. Vegen er 9,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Øyan
* frå Kvitle til Arnes (5,5 km)
* Arnes

* Nordstraum

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 54 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 54|fylkesveg 54 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 54 i Nordland** går mellom Brønnøysund og Inner-Torget i Brønnøy kommune. Vegen er 14,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Brønnøysund
*Arm frå Tautra til  (0,4 km)
* Brønnøysundbrua (550 m)
*Arm frå Nordhus til Tofte (1,8 km)
*Arm til Einvollan (2,7 km)
*Endepunkt Inner-Torget,  Torghatten

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 83 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 83 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 83 i Nordland** går mellom Gladstad og Brandsvika i Vega kommune. Vegen er 6,7 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 81.

## Kommunar og knutepunkt

* Gladstad,  til Flatåsen (3,4 km)
* frå Risbakken til Nes (1,9 km)
*Kommunal veg frå Brandsvika til Sundsvoll (2,4 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 87 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 87 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 87 i Nordland** går mellom Gladstad og Vegstein i Vega kommune. Vegen er 3,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Gladstad
* frå Vegstein vegkryss til Forøya (3,7 km)
*Endepunkt Vegstein

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 89 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 89|fylkesveg 89 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 89 i Nordland** går mellom Risbakken og Nes i Vega kommune. Vegen er 1,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Risbakken
*Arm via Kjerkøya til Nes (2,1 km)
*Arm frå Kjerkøya
*Endepunkt Nes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 132 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 132|fylkesveg 132 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 132 i Nordland** er ein ringveg på Mindlandet i Alstahaug kommune. Vegen er 7,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* frå Mæland til  ferje  Mindlandet ferjekai (5,2 km)
*Mindnes
* × Fv132 Mæland

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 39 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 39|fylkesveg 39 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 39 i Nordland** går mellom Brekkeidet og Homborneset i Sømna kommune. Vegen er 9,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Brekkeidet
* frå Brekk til  Baustad (3,7 km)
*Endepunkt Homborneset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 5|fylkesveg 5 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 5 i Nordland** går mellom Kveinsjøen og Vikestad i Bindal kommune. Vegen er 4,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kveinsjøen
* frå Bindalseidet til Røytvoll (10,9 km) og  Vennesund i Sømna kommune
*Arm frå Bindalseidet til Kalvika (1,6 km)
*Endepunkt Vikestad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 138 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 138|fylkesveg 138 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 138 i Nordland** går mellom Søvik og Nordheim i Alstahaug kommune. Vegen er 10,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Søvik
*Arm frå Sørra til  Kleiva (1,2 km)
* Nordheim

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 143 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 143|fylkesveg 143 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 143 i Nordland** går mellom Kleiva og Rishatten i Sandnessjøen i Alstahaug kommune. Vegen er 5,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kleiva
* Rishatten tunnel (134 m)
* Rishatten

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 144 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 144|fylkesveg 144 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 144 i Nordland** går mellom Kvaløyhamn og Hestøygården i Alstahaug kommune. Vegen er 12,3 km lang utanom ferjestrekningane.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt Kvaløyhamn
** Ferje frå Kvaløyhamn til  Søvik
** Ferje frå Kvaløyhamn
*;Herøy
**via Brasøya
**til  Herøysundet
*Arm til Austbø (1,5 km)
*Arm Hestøysundet (0,2 km)
*Endepunkt Hestøygården

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 165 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 165 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 165 i Nordland** går mellom Sørstaulen og Seløya i Herøy kommune. Vegen er 3,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sørstaulen
*Arm frå Sørstaulen til Nordstaulen (1,8 km)
**Arm Sandvika (0,5 km)
**Endepunkt Nordstaulen
*Endepunkt Seløy

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 188 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 188|fylkesveg 188 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 188 i Nordland** går mellom Steinsvika og Titternes i Dønna kommune. Vegen er 7,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Steinsvika
* frå Steinsvika til  Bryggevika (1,7 km)
* frå Sigerstad til  Kleivan
*Endepunkt Titternes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 189 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 189|fylkesveg 189 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 189 i Nordland** går mellom Sigerstad og Kleivan i Dønna kommune. Vegen er 4,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sigerstad
*Arm frå Åker til Åkerøya (1,6 km)
*Arm til Stavseng (0,3 km)
**Kommunal veg frå Stavseng til Langfarskjæret (0,8 km)
* frå Kleivan

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 190 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 190|fylkesveg 190 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 190 i Nordland** går mellom Solfjellsjøen og Lamøya i Dønna kommune. Vegen er 6,8 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

* Solfjellsjøen
* Ferje frå Solfjellsjøen
*til Vandve
*Arm til Vandve nord (0,5 km)
*Arm frå Sjona til Sørøya (1,7 km)
*Endepunkt Lamøya

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 212 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 212 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 212 i Nordland** går mellom Meisfjord og Fagervika i Leirfjord kommune. Vegen er 19,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Meisfjord
* frå Einmo til  Leland (5,8 km)
* frå Ulvangen til Krokvik på Ulvangsøya (3,6 km)
*Endepunkt Fagervika

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 220 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 220|fylkesveg 220 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 220 i Nordland** går mellom Kviting og Kvalnes i Leirfjord kommune. Vegen er 12,1 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kviting
* Sundøybrua (538 m)
*Sundøya
*Åkvik
*Kommunal veg frå Kvalnes til Odden (1,0 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 240 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 240 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 240 i Nordland** går mellom Osen og Elsfjord i Vefsn kommune. Vegen er 7,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Osen
*Elsfjord stasjon (nedlagt)
*Kommunal veg til Myrvika (5,0 km)
* frå Elsfjord til  Holandsvika (28,0 km)
*Kommunal veg frå Neset (Elsfjord) til  Rundhaugen (1,0 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 168 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 168 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 168 i Nordland** går mellom Brasøy ferjekai og Husvær i Herøy kommune. Vegen er 4,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Ferje  Brasøy ferjekai
*Endepunkt Husvær

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 186 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 186|fylkesveg 186 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 186 i Nordland** går mellom Glein og Rølvåg i Dønna kommune. Vegen er 13,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Glein
* frå Kleivan til  Sigerstad
* frå Steinsvika til Titternes (7,6 km)
*Arm til Nordøyvågen (0,3 km)
* frå Bryggevika til  Steinsvika (1,7 km)
*Endepunkt Rølvåg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 241 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 241 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 241 i Nordland** går gjennom heile Drevjadalen mellom Holandsvika og Elsfjord i Vefsn kommune. Vegen er 28,0 km lang.

Det er fast dekkje heile vegen, men vegen er smal, og enkelte stader svingete, og dårleg grunn gjer at det ofte vert telehiv. Funksjonen som gjennomfartsveg for folk i dalen vil verta mindre viktig når ny fylkesveg 78 vert ferdig (Toventunnelen).

## Kommunar og knutepunkt

* Holandsvika
* Straum
*Granmoen
*Drevvatn
* Elsfjord

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 7320

**Fylkesveg 7320** (tidlegare fv 242) går mellom Straum og Forsmoen i Vefsn kommune i Nordland fylke. Vegen er 1,7 km lang. 

Opphavleg gjekk vegen mellom Straum og Drevja kyrkje. Ny fylkesveg 78 erstatta mykje av denne fylkesvegen. Strekninga mellom Forsmoen og Drevja kyrkje blei nedklassifisert til kommunal veg 1. september 2015.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Fylkesvei 7320|Fylkesvei 7320]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Fylkesveg 254 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 254 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 254 i Nordland** går mellom Ømmervatnet og Blåfjellkrysset (Drevjemoen) i Vefsn kommune. Vegen er grusveg, 8,4 km lang. Som del av utbyggingsprosjektet på fylkesveg 78 vil vegen bli betra slik at han fungerer som tilførselsveg frå E6 nordfrå til Toventunnelen.

## Kommunar og knutepunkt

* Ømmervatnet
*Drevjamoen
* frå Blåfjellkrysset til  Straum (5,9 km), kommunal veg til Toven →  (4,4 km)

## Bakgrunnsstoff
Myrmalm

**Myrmalm** er førekomster av jern i myrområde. Utvinning av jern frå myrmalm vert kalla jernvinne.

Eit museum vigd heilt til verksemda knytt til jernvinne i Noreg er Jernvinnemuseet i Bykle i Setesdal i Aust-Agder fylke.

Sjømalm har same samansetnaden som myrmalm og vert danna på botnen av næringsfattige (oligotrofe) innsjøar. Sjømalm var i tidlegare tider ein viktig ressurs som gjerne vart henta opp om vinteren frå råk i isen. Dei finst i ulike former, gjerne som enkrusteringar eller som rundaktige klumpar (ertemalm). Ertemalm er kjent frå blant anna Storsjøen i Nord-Odal.

## Sjå òg
* Jernvinne
* Kølabonn
* Myr

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
* Å utvinne jern av myrmalm  på http://www.uib.no/gamlenaboar
* Myrmalm  på http://www.nags.net
Fylkesveg 274 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 274|fylkesveg 274 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 274 i Nordland** går mellom Bjortjønna og Leira i Grane kommune. Vegen er 30,4 km lang.

Vegen er ein del av *[[Villmarksvegen i Nordland]]*.

## Kommunar og knutepunkt

* Bjortjønna
* frå Simskarmyra via Leira til  Kløvimoen (31,4 km)
* Børgefjell nasjonalpark 
* Leira

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 353 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 353 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 353 i Nordland** går mellom Røssvoll og Raudsandaksla i Rana kommune. Vegen er 19,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Røssvoll
*
* Langvassveien frå Langset til Melfjorden i Rødøy kommune (42,0 km)
* frå Bjørnneset til Svartisåga bru (9,4 km)
* Bjønnes bru (ca. 80 m)
*Endepunkt Raudsandaksla

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 383 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 383|fylkesveg 383 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 383 i Nordland** går mellom Nesna og Skaga i Nesna kommune. Vegen er 11,9 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

*  Ferje frå Nesna
*til Handnessundet
*Arm frå Handnes til Handstein (5,9 km)
*Endepunkt Skaga

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 384 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 384|fylkesveg 384 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 384 i Nordland** går mellom Nesna og Valvika i Nesna kommune. Vegen er 17,9 km lang unnateke ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

*Kommunal veg frå Valvika til Sellåt (2,2 km)
*Tomsvika
*Husby
*Arm frå Vollan til Forsland (4,0 km)
* Ferje frå Mjåsundneset
* til Nesna

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 385 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 385|fylkesveg 385 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 385 i Nordland** går mellom Nesna og Ytterhus i Nesna kommune. Vegen er 4,3 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

*  Ferje frå Nesna
*til Vikholmen
*Kommunal veg frå Ytterhus til Ytterskjærodden (4,7 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 401 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 401 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 401 i Nordland** går mellom Sleneset og Slotterøya i Lurøy kommune. Vegen er 3,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Ferje  Sleneset
*Arm til Sleneset nord (0,9 km)
*Arm til Moflaget nord (1,0 km)
**Arm til Moflaget vest (1,1 km)
*Arm til Moflaget vest (0,5 km)
**Arm til Moflaget nord
*Endepunkt Slotterøya

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 405 i Nordland

:*Sjå òg [[fylkesveg 405 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 405 i Nordland** går mellom Jektvik ferjekai i Rødøy kommune og Trøa i Lurøy kommune. Vegen er 5,4 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

* Ferje frå  Jektvik
*via Losvika,  til Kobbvågen (2,1 km)
*via Gjerøy,  til Esvåg (5,4 km)
*via Selsøyvika,  til Skjelstad (2,3 km)
*via Storselsøy,  til Hestmona i Lurøy kommune (6,0 km)
*til Staulen
*Arm frå Nordnesøy til Nordnesøyvågen (0,5 km)

*Kommunal veg frå Trøa til Birkelund (1,4 km) og til Engan (2,1 km)

## Bakgrunnsstoff