open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vadefuglar

**Vadefuglar** er ei nemning som vert nytta for fuglane i ordenen Charadriiformes som ikkje er marine sjøfuglar med symjeføter. Sistnemnte er joar, måsar, terner, saksenebb og alkefuglar. Dessutan brakksvaler og krabbeetar som har likskap med vadefuglar, men er nært relatert til sjøfuglar. 

Det står då att over 200 artar av Charadriiformes som er knytte til våtmark eller kystnære miljø, desse har samnemninga vadefuglar. Mange med habitat arktiske og tempererte område er typiske trekkfuglar, medan tropiske fuglar ofte er standfuglar eller flytter berre etter mønstre i nedbørsvariasjon. Nokon av dei arktiske artane, slik som dvergsnipe er blant trekkfuglane med lengste trekkrute, dei oppheld seg på den sørlege halvkula utanom hekkesesongen. 

Dei fleste vadefuglane et små virvellause dyr som dei plukkar opp av leire, anna laus masse av jord eller biologisk materiale. Ulike nebblengder på desse artane gjer at dei kan beite i felles habitat, utan å direkte konkurrere om maten, spesielt på kysten. Mange vadarar har følsame nebbspissar som gjer dei i stand til å oppdage byttedyr som er skjult i mudder eller mjuk jord. Nokon større artar, spesielt dei som er tilpassa tørrare habitat vil ta større byttedyr som insekt og små krypdyr. 

 
Den minste medlemmen av denne gruppa er pygmésnipe, små vaksne kan vege så lite som 15,5 gram og måler berre litt over 13 cm. Den største arten kan vere austspove, ca 63 cm og 860 gram, men kysttriel er den tyngste på ca. 1 kg. 

Etter nyare studiar (Ericson et al., 2003; Paton et al., 2003; Thomas et al., 2004a, b; van Tuinen et al., 2004; Paton & Baker, 2006), kan vadefuglar deles inn slik:

* Underorden **Scolopaci**
** Snipefamilien  Scolopacidae: sniper, sandsniper, symjesniper og andre

* Underorden **Thinocori**
** Rikssnipefamilie Rostratulidae
** Bladhønsfamilien  Jacanidae
** Rypesnipefamilien  Thinocoridae
** Slettevandrarfamilien Pedionomidae

* Underorden **Chionidi**
** Trielfamilien Burhinidae
** Slirenebbfamilien Chionididae
** Gulpesnipefamilien Pluvianellidae: Gulsnipe er monotypisk

* Underorden **Charadrii**
** Ibisnebbfamilien Ibidorhynchidae: Ibisnebb er monotypisk
** Avosettfamilien Recurvirostridae: Stylteløparar og avosettar
** Tjeldfamilien Haematopodidae: 11 artar av tjeld
** Lofamilien  Charadriidae: Loar og viper
Inndeling av underordenar er omstridt. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wader|Wader]]» frå , den 16. august 2009*
Wenche

**Wenche** er eit kvinnenamn av (neder)tysk opphav. Det har norsk namnedag den 17. august.

Andre skrivemåtar er Venke, Wenke, Venche, Wencke, Vence eller Vencke.

Namnet oppstod som ei tysk form av det mellomnedertyske Wineke, som igjen var danna som kjæleform av namn som byrja med Win- eller Wen-. Dette leddet tyder 'venn'. 

Namnet er kjend i Noreg frå 1500-talet. Namnet var mykje brukt frå rundt 1940 til rundt 1970, då over 1 % av nyfødde jenter fekk namnet Wenche. I 2009 var det 14&nbsp;586 norske kvinner som bar namnet.

## Namneberarar

* Wenche Foss (f. 1917), norsk skodespelar, fødd Eva Wenche Steenfeldt Foss
* Wenche Blomberg (f. 1943), norsk forfattar
* Wenche Krossøy (f. 1943), norsk forfattar
* Wenche Myhre (f. 1947), norsk songar
* Wenche Kvamme (f. 1950), norsk songar og skodespelar
* Wencke Mühleisen (f. 1953), norsk forskar og feminist
* Wenche Lyche (f. 1965), norsk kledeskapar
* Venke Knutson (f. 1978), norsk songar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wenche|Wenche]]» frå , den 16. august 2009.* 
 
*
Verner

**Verner** og **Werner** er mannsnamn av tysk opphav. Werner er òg eit slektsnamn. Verner har namnedag i Noreg og Sverige den 17. august.

Namnet er sett saman av *war(in)*, 'vakt' og *hari* eller *heri*, 'her'. Ein tysk variant er Wernher, medan namnet er kjend som Warner på engelsk.

Werner var mykje brukt på gutebarn fødd i første halvdelen av 1900-talet.

## Namneberarar
* Werner Christie (1746–1822), norsk jurist og industrimann
* Werner von Siemens (1816–1892), tysk oppfinnar og industrimann
* Werner Söderström (1860-1914), finsk forleggjar som grunnla Werner Söderström OY
* Werner Seeling (1909-1946), tysk nazist frå andre verdskrigen
* Verner Panton (1926–1998), dansk møbeldesigner
* Werner Herzog (f. 1942), tysk filmregissør
* Werner Bätzing (f. 1949), tysk geograf
* Werner Christie (f. 1949), norsk politikar og minister

## Annan bruk

* Wernersholm og Wernersholmvegen i Fana i Bergen

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Verner|Verner]]» frå , den 16. august 2009.* 
 
* behindthename.com
Rafael Correa

**Rafael Vicente Correa Delgado** () var president i Ecuador frå 2011 til 2017. Han er òg ein humanist og kristen sosialist, og har kalla seg sjølv «ein sosialist av det 21. århundre». I 2006 stifta han venstresidepartiet Alianza PAIS. I første runde av presidentvalet 15. oktober 2006 kom han på andre plass med 22,84% av stemmene. I andre runde, 26. november 2006, fekk han 56,67% av stemmene, og blei vald til president. Han er gift med Anne Malherbe, som han har to døtrer og ein son med.

## Bakgrunnsstoff
*

 Correas nettside
Raimo Valle

**Raimo Valle** () er ein samisk norsk politikar (Ap) frå Nesseby, busett i Tromsø.

Valle har ein cand. mag.-grad, med finsk grunnfag, samfunnsplanlegging og lokalsamfunnsforsking semesteremne, og offentleg politikk og administrasjon storfag frå Universitetet i Tromsø. Etter endt utdanning arbeidde Valle med samepolitiske saker i Troms fylkeskommune.

Han har organisasjonserfaring frå fagforeininga Samfunnsviterne og frå Tromsø sameforening.

I 2007 blei Valle utnemnd som statssekretær (Regjeringa Stoltenberg II) i Arbeids- og inkluderingsdepartementet. Han sat til 2012.
 
## Kjelder

* Regjeringen.no om Raimo Valle
The Bothy Band

**The Bothy Band** var ei irsk folkemusikkgruppe som vart danna i 1974. I løpet av dei fire åra bandet varte, sette dei ein standard for irsk tradisjonsmusikk som har vart heilt fram til i dag.

Medlemene i The Bothy Band var Matt Molloy på fløyte og blekkfløyte; Paddy Keenan på uilleann-sekkepipe og blekkfløyte; Dónal Lunny på bouzouki, gitar, bodhrán og som produsent; Tríona Ní Dhomhnaill på cembalo, klavinett og vokal og Mícheál Ó Domhnaill på gitar og vokal. Tommy Peoples erstatta Paddy Glackin som felespelar og vart sjølv erstatta av Kevin Burke i 1976. 

Det første albumet frå 1975 med namnet *The Bothy Band* vart rost av kritikarane. Det andre albumet, *[[Old Hag You Have Killed Me (album)|Old Hag You Have Killed Me]]*, frå 1976, gjorde bandet endå meir populært. Deretter kom *[[Out of the Wind, Into the Sun (album)|Out of the Wind, Into the Sun]]*, som var det siste studioalbumet bandet lagde. Etter det kom livealbumet *[[Afterhours (album)|Afterhours]]*. I 1994 vart nokre av konsertane deira frå 1976 og 1978 gitt ut som *[[Albumet BBC Radio One - The Bothy Band: Live in Concert|BBC Radio One - The Bothy Band: Live in Concert]]*. Etter at bandet vart oppløyst, vart medlemene med i andre grupper, som til dømes Nightnoise, Moving Hearts, The Chieftains, Patrick Street, Planxty og Touchstone.

## Diskografi
* **1975** *The Bothy Band* 
* **1976** *Old Hag You Have Killed Me*
* **1977** *Out Of The Wind, Into the Sun*
* **1979** *After Hours (Live in Paris)*
* **1983** *Best Of The Bothy Band*
* **1995** *The Bothy Band - Live in Concert*
Shabana Rehman

**Shabana Rehman** () var ein norsk-pakistansk standupkomikar og avisspaltist. 

Rehman vart fødd i Karachi i Pakistan i 1976, og kom til Noreg i 1977.  Ho voks opp i Oslo, og hadde ei ungdomstid prega av vald og overgrep. Rehman starta som spaltist i *[[Verdens Gang|VG]]* i 1996, debuterte som stand-up-komikar i 1999 og begynte som spaltist i *[[Dagbladet]]* i 2000.

I 2000 vart ho kjend då ho lét *Dagbladet* trykkje eit nakenbilete av seg, berre påmåla det norske flagget. Endå meir vart ho lagt merke til i 2004, då ho lyfta mulla Krekar på ei scena under eit debattmøte. I 2009 var ho spaltist i *[[Aftenposten]]*.

Shabana Rehman var kjend som **Shabana Rehman Gaarder** etter at ho i 2008 gifta seg med NRK-journalisten Martin Gaarder. Ho har også vore gift med komikaren Dagfinn Nordbø. 

I 2022 fekk ho påvist bukspyttkjertelkreft med spreiing.

## Bibliografi
* 2002: *Nå*, artikkelsamling
* 2004: *Mullaløft*, artikkelsamling
* 2009: *Blåveis*, sjølvbiografi

## Prisar og utmerkingar
* 2001: Lions' Tulipanpris
* 2002: Fritt Ord-prisen (delt med Aslam Ahsan)
* 2006: Trykkefrihedsselskabets Trykkefrihedspris (delt med Roy W. Brown)
* 2010: Fredrikkeprisen
* 2022: Ossietzkyprisen

## Kjelder
Roque del Este

**Roque del Este** (spansk for 'klippa i aust') er ei lita øy i Kanariøyane 12 km nordaust for øya Lanzarote, og ein del av den mindre øygruppa Chinijoøyane. Øya høyrer til kommunen Teguise.

## Skildring

Øyane er den austlegaste i øygruppa og den nest minste. Som med resten av Kanariøyane har ho vulkansk opphav og er forma som ein speilvendt L. Det høgaste punktet på øya ligg i nord og 84 meter over havet. 

Øya er ein del av eit naturreservat. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roque del Este|Roque del Este]]» frå , den 16. august 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Roque del Este
Temperering

**Temperering** er eit prinsipp for stemming av musikkinstrument med faste tonehøgder der kompromiss mellom ulike intervall i forhold til reinstemming gjer at instrumentet kan brukast i meir enn éin toneart. Det finst fleire ulike hovudgrupper av temperering:

* **[[Middeltonetemperering]]** eller **middeltonetemperatur** er eit system der dei store tersane blir stemde meir eller mindre reine og kvintane tilsvarande tronge i sentrale toneartar. Alle tersar og kvintar det blir temperert etter blir stemte like mykje for tronge. Resultatet er at den tolvte kvinten, som i realiteten blir ein forminska sekst, i utgangspunktet er ubrukande som kvintintervall.

* **[[Veltemperering]]** eller **ulikesvevande temperatur** er eit system der store tersar og reine kvintar blir stemde gradvis større di fjernare ein kjem frå C-dur eller F-dur-området i kvintsirkelen. Dei fjernaste kvintane er reine eller lett oversvevande, og alle toneartane er brukande. Ulikesvevande toneartar varierer likevel sterkt i ulike delar av kvintsirkelen, og desse ulikheitene vart kopla mot affektlæra i barokkmusikken.

* **[[Likesvevande temperering]]** er eit system der alle store tersar og alle kvintar er identisk stemde rundt heile kvintsirkelen. Dermed høyrest alle toneartane i utgangspunktet heilt like ut uavhengig av kvar dei ligg i kvintsirkelen.
Svanhild Mundheim

**Svanhild Gunvor Mundheim** () er ein norsk, tidlegare radiopersonlegdom frå Mundheim i Kvam kommune i Hardanger.

Mundheim vart utdanna lærar og tok til ved NRK Hordaland sitt kontor i Bergen rett etter andre verdskrigen i 1946. Etter ein periode ved BBC si norske avdeling i London åra 1949 - 50 starta ho radiovirket sitt. Til NRK Marienlyst kom ho i 1962 og vart der til ho gjekk av med pensjon i 1989. Mest kjend var ho som hallodame og programleiar for Ønskekonserten samt ein del kåseri. Mundheim sa ofte god natt i radioen. 

Mundheim fekk Kringkastingsprisen i 1985 for framifrå bruk av nynorsk eller dialekt i det daglege arbeidet.

## Kjelder
* *Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Svanhild Mundheim|Svanhild Mundheim]]» frå , den 16. august 2009.* 
* Liste over mottakarar av Kringkastingsprisen.
Roque del Oeste

**Roque del Oeste** (spansk for 'klippa i vest') er ei lita folketom øy 600 meter nord for øya Montaña Clara heilt nord i Chinjiøyane, som er ein del av Kanariøyane. 

Roque del Oeste ligg i fuglereservatet Reserva Natural Integral de los Islotes.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roque del Oeste|Roque del Oeste]]» frå , den 16. august 2009.*
Vindlausloftet

**Stålekleivloftet**, også kalla **Vindlausloftet**, står på friluftsmuseet til Vest-Telemark Museum i Eidsborg og er det eldst daterte profane trebygget i Noreg. Tømmeret i det lafta loftet er årringsdatert til kort tid etter 1167. Det vil seie at tømmeret vart felt litt etter 1167 og at loftet kan ha vorte reist kring 1170.

Loftet stod opphavleg på garden Lofthus i Eidsborg. Etter folketrua skal det vere det fyrste loftet som vart bygd i Eidsborg, og det skal ha vorte sett opp av sønene til ei rik kvinne som heitte Åse Stålekleiv. Det seiest at ho eigde det meste av bygda og hadde så mykje lintøy at loftet måtte byggjast for å romme alt. Området der loftet stod vart sidan ein eigen gard som fekk namnet Lofthus.

Loftet vart flytt til Uppistog Vindlaus lenger vest i bygda kring 1820. Garden Uppistog Vindlaus vart kjøpt av Eivind Tveiten i 1950. Tveiten og kona eigde alt grannegarden Nistog Vindlaus og dei gjorde Vindlausgardane om til Lårdal Bygdemuseum, som sidan har skift namn til Vest-Telemark Museum. 

Loftet hadde opphavleg ein svalgang bygd i stavverk kring andre høgda, men står no utan svalgang, noko som kan vere uheldig for vidare bevaring av bygget.

## Dateringa
Loftet har lenge vore halde for å vere særleg gamalt. Det er bygd i teknikken findalslaft eller findalshogg, ein teknikk som gjekk or bruk med Svartedauden, noko som gjorde at Arne Berg på det grunnlag daterte loftet til før 1350 tidleg på 1990-talet. Eit element som tok dateringa endå eit steg attende i tida er ei runeinnskrift ved sida av døra i andre høgda. Ho kan lesast «Desse runer riste Vestein. Heil både den som riste og likeins den som rår.» og vert datert til kring 1300. 

Under arbeidet med boka *Stavkyrkja i Eidsborg* som Øystein Morten har skrive på oppdrag for mellom anna Vest-Telemark Museum, skulle det takast årringsprøvar for å freiste å tidfeste Eidsborg stavkyrkje betre, og ein tok i same slengen også prøvar av loftet som ligg ikkje langt unna. Det var avdelingsingeniør Jan Michael Stornes ved Norsk institutt for kulturminneforskning i Oslo som tok prøvane og dei vart analyserte av Terje Thun ved NTNU/Vitenskapsmuseet i Trondheim i 2007. Prøvane av stavkyrkja, som plar daterast til 1250&ndash;1280 på stilmessig grunnlag, gav ikkje noko eintydig svar, men det gjorde prøvane frå loftet. Dei ytste årringane og borkkanten mangla på tømmeret ein tok prøvar av, men Thun kunne likevel slå fast at det var felt kort etter 1167, og at loftet då truleg vart bygd kring 1170.

## Kjelder

* 

## Vidare lesnad
* Jan Michael Stornes: «Vindlausloftet»  i *Fortidsminneforeningens årbok 2008*
Beate Eriksen

**Beate Marie Eriksen** () er ein norsk regissør og skodespelar. Ho er dotter av Marius Eriksen, niese av Stein Eriksen og gift med Toralv Maurstad.

Eriksen har medverka som skodespelar i filmane *Plastposen* (1986) og *Over stork og stein* (1994), og i TV-seriane *Destinasjon Nordsjøen* og *[[Familiesagaen De syv søstre]]*. Som skodespelar er ho mest kjend frå TV2-serien *[[Hotell Cæsar]]*, der ho spelte Ingrid Iversen. Ho har også har regissert i *Hotell Cæsar*. I tillegg stod Eriksen for regien av TV-serien *Olsebandens første kupp* frå 2001.

## Bakgrunnsstoff
*
Tormod

**Tormod** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 18. august.

Det norrøne *Þormóðr* kan vera danna av gudenamnet *Þórr* (Tor) og *móðr*, 'humør, mot', eller av det norrøne adjektivet *þormóðr*, 'modig'.

Tormod er blant dei vanlegaste mannsnamna funne i norske runeinnskrifter frå norrøn tid. Det opptrer i fire innskrifter funne i Noreg, Bohuslän og Jämtland. Namnet blei skrive  (*þormoþr*) eller  (*þurmuþr*).

## Namneberarar
* Tormod Kolbrunarskald (død 1030), islandsk skald som fall i Slaget ved Stiklestad
* Tormod Torfæus (1636–1719), islandsk-norsk historikar, òg kjend som Þormóður Torfason
* Tormod Knutsson Borgejordet (1797-1868), norsk stortingsmann
* Tormod Hermansen (f. 1940), norsk sosialøkonom og administrerande direktørTelenor
* Tormod Haugen (1945–2008), norsk forfattar og omsetjar
* Tormod Andreassen (f. 1950), norsk curlingspelar
* Tormod Haugland (f. 1962), norsk forfattar
* Tormod Hjortnæs Larsen (f. 1986), norsk idrettsmann

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tormod|Tormod]]» frå , den 17. august 2009.*
Torodd

**Torodd** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det er sett saman av gudenamnet *Þórr* (Tor) og *[[odd]]*, 'spiss'. Namnet kan òg skrivast i to ord, Tor Odd, eller med bindestrek, Tor-Odd.

Torodd har namnedag den 18. august. 

Namnet er kjend frå norrøn tid. Torodd Snorrason opptrer i soga om Olav den heilage.

## Namneberarar
* Torodd Hauer (f. 1922), norsk skøyteløpar og OL-deltakar
* Tor-Odd Berntsen (1983-1992), formann i Det norske lutherske Indremisjonsselskap
* Torodd Urnes (f. 1953), norsk lokalpolitikar og ordførar
* Torodd Veiding (f. 1954), norsk jurist og politimeister
Mandola

**Mandola** er eit klimpreinstrument i mandolinfamilien og har sitt opphav i dei langhalsa luttane som kom til Europa med den arabiske ouden. Mandolaen har fire unisone strenger som er stemt i kvintar. 

Tenormandolaen, eller oktavmandolaen er den vanlegaste varianten, og er stemt ein oktav under mandolinen (G D A E). Altmandolinen er stemt som ein bratsj, altså ein kvint under mandolinen. Den sistnemnde varianten har vore brukt i mandolinorkestra for å fylle ei tilsvarande rolle som bratsjen i eit strykeorkester. Likevel er det tenormandolaen (eller oktavmandolaen) som har fått mest popularitet på grunn av at stemminga tillét at mandolinspelarar kan spele instrumentet utan å måtte endre toneart. 

Den tradisjonelle italienske varianten har rund botn, medan dei nyare og internasjonalt meir utbreidde variantane har flat botn.

## Mandola i norsk folkemusikk

Mandolaen og fleire andre 2-korige klimpreinstrument med flat botn, slik som bouzouki og cittern, vart introdusert i norsk folkemusikk på 70- og 80-talet og har sidan vorte stadig meir vanleg i samspel. Dette er i stor grad eit resultat av svensk påverknad, særleg frå musikarar som Ale Möller og Roger Tallroth. 

Den norske folkemusikaren og gitaristen Leiv Solberg har brukt mandola på ei rekkje plateinnspelingar, mellom anna med Ånon Egeland, Ragnhild Furholt og Laila Yrvum.

## Bakgrunnsstoff
1000-talet fvt.

Hendingar på **1000-talet f.Kr.**
* Rundt 1030 fvt: Kong Saul I av Israel blei innsett som Israels første konge.
* 1004 fvt: Kong David I av Judea blei salva til konge over heile Israel i Hebron (uviss dato)
* 1001 fvt: Zhou mo wang av Zhou-dynastiet blei konge i Kina.
* Rundt 1000 fvt: Latinarar kom til Italia frå Donau-området.
* Rundt 1000 fvt: Rigveda, det eldste hinduiske skriftverket, blei nedskrive
* Rundt 1000 fvt: Dei tidlegaste spora etter jordbruk i dei kenyanske høglanda er frå denne tida.

## Døde
* Rundt 1011 fvt.: Kong Saul I av Israel døydde under eit slag mellom israelittane og filistinarane på Jezreel-sletta.
* 1002 fvt: Zhou zhao wang, kinesisk konge av Zhou-dynastiet.
Sigve

**Sigve** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har norsk namnedag den 19. august.

Namnet er danna av det norrøne *Sigviðr* som er sett saman av *[[Sig-|sigr]]*, 'siger', og *viðr*, 'ved'. Namnet er kjend i runeinnskrifter som  (siguiþr).
*Sigvid* er ei norsk form av dette namnet. *Sigvidh* var den gammelsvenske forma, og *Seved* er ei moderne svensk namneform. Seved har svensk namnedag den 28. juli.

## Namneberarar
* Sigve Bøe (f. 1948), norsk skodespelar, songar og regissør
* Sigve Sørheim (f. 1950), norsk lokalpolitikar og ordførar
* Sigve Endresen (f. 1953), norsk filmregissør
* Sigve Aspelund (f. 1974), norsk fotograf

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sigve|Sigve]]» frå , den 18. august 2009.*
Sigvald

**Sigvald** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har norsk namnedag den 19. august. Namnet kan òg stavast **Sigval**.

Namnet er danna av det norrøne *Sigvaldr* som er sett saman av *[[Sig-|sigr]]*, 'siger', og *valdr*, 'hovding'. 

## Namneberarar
* Sigvalde jarl, Sigvaldi Strut-Haraldsson (kanskje sist på 900-talet) sogeomspunnen leiar for jomsvikingane
* Sigvald Skavlan (1839–1912), norsk geistleg
* Sigval Bergesen d.e. (1863-1956), norsk skipsreiar og stortingsmann
* Sigvald Mathias Hasund (1868–1959), norsk landbruksforskar og historikar
* Sigval Bergesen d.y. (1893–1980), norsk skipsreiar
* Sigvald Bernhard Refsum (1907–1991), norsk lege
* Sigvald Tveit (1945–2019), norsk komponist og musikkforskar
* Sigvald Oppebøen Hansen (f. 1950), norsk stortingspolitikar

## Kjelder
*
Jaworzno

**Jaworzno** er ein by sør i Polen med om lag 90&nbsp;000 innbyggjarar.

Han har sidan 1999 høyrt til Schlesiske voivodskap.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Frode Nyvold

**Frode Nyvold** () er ein norsk folkesongar, antropolog og pedagog. Han er førstelektor ved Høgskolen i Telemark, og er instituttnestleiar ved Institutt for folkekultur i Rauland.

I tillegg til å arbeide med norsk tradisjonsmusikk har han gjort feltarbeid mellom anna i Frankrike og Ungarn. Musikk, identitet og kommunikasjon har vore teoretiske hovudtema i feltarbeid og skriftlege arbeid.

Nyvold har vore utøvande musikar sidan 60-talet med konsertverksemd i Noreg og i utlandet og har medverka på fleire fonogramproduksjonar, mellom anna cden *Skjemt og sjanti* som vart nominert til spelemannsprisen 1998.

Ved folkemusikkstudiet underviser han i song og toradar og har kulturpolitikk og kulturhistorie som teoretiske hovudemne.

Han har i ti år, inntil 2010, |vore koordinator for Nordplus-nettverket «Nortrad», eit nettverk for dei nordiske folkemusikkutdanningane, men har no andre oppgåver innanfor internasjonalt arbeid ved instituttet.
Bernhard

**Bernard**, **Bernhard** og **Bernhardt** er mannsnamn og slektsnamn av gammelhøgtysk opphav som og blei brukt i norrønt. Bernhard har norsk, svensk og dansk namnedag den 20. august.

## Opphav og avleiingar

Bernhard er sett saman av *bero*, 'bjørn', og *harti*, 'sterk'. Namnet spreidde seg gjennom oppkalling etter heilage Bernhard frå Clairvaux. 

Norrøne former av namnet var *Bernarðr*, *Bjarnarðr* og *Bjarnharðr*. Andre former av namnet er 
engelsk Barnard, katalansk Beñat, bretonsk Bernez og romansk Barnardo og Bernardo, og kortformene Bern, Bernie og Barney. Ei tysk form av namnet, Bernit, har gjeve opphav til namnet Bernt. Kvinnelege former av namnet er Bernadette, Bernardine, Bernardita og Bernhardine.

## Bruk
Bernhard var brukt som døypenamn i Noreg frå 1300-talet. Det var mykje brukt ved slutten av 1800-talet.

## Namneberarar
*Bernhard av Menthon (923–1008), savoyisk munk som grunnla klosteret i St. Bernhardspasset i Alpane
*Bernhard av Clairvaux (1090–1153), fransk abbed som grunnla cisterciensarordenen
*Bernhard Varenius (1622-1650), tysk-nederlandsk geograf
*Bernhard av Sachsen-Weimar (1604-1639), tysk hertug og feltherre
*Bernhard Severin Ingemann (1789-1862), dansk diktar
*Bernhard von Beskow (1796-1868), svensk forfattar
*Bernhard Ludvig Essendrop (1812-1891), norsk prest og stortingspolitikar
*Bernhard Herre (1812-1849), norsk forfattar 
*Bernhard Elis Malmström (1816–1865), svensk forfattar og litteraturhistorikar
*Bernhard Riemann (1826–1866), tysk matematikar
*Bernhard Kokk (1827-1893), norsk stortingsmann
*Bernhard Øverland (1845-1916), norsk venstrepolitikar
*Bernhard Tandberg (1856-1913, norsk stortingsmann
*George Bernard Shaw (1856–1950), irsk forfattar
*Cornelius Bernhard Hanssen (1864–1939), norsk skipsreiar og politikar
*Bernhard Dorotheus Folkestad (1879–1933), norsk målar
*Bernhard Voldemar Schmidt (1879–1935), estisk optikar
*Benhard Færøyvik (1886-1950), norsk båtgranskar
*Bernhard Henrik Greve (1886–1962), norsk målar
*Prins Bernhard av Nederland (1911-2004), nederlandsk prinsgemal
*Bernard Herrmann (1911–1975), amerikansk komponist 
*Bernhard Wicki (1919–2000), austerriksk skodespelar og filmregissør
*Bernhard Schwartz (1925-2010), fødenamnet til skodespelaren Tony Curtis frå USA
*Bernard Alfred Nitzsche (1937-2000), filmmusikkomponist frå USA
*Bernhard Schlink (f. 1944), tysk forfattar
*Bernhard Riksfjord (f. 1946), ordførar i Aukra
*Bernhard Stiegler (f. 1952), fransk filosof
*Bernhard Vigen (f. 1975), norsk forfattar
*Bernard Parker (f. 1986), sørafrikansk fotballspelar

### Etternamn

*Jean Émile Auguste Bernard (1843–1902), fransk komponist
*Sarah Bernhardt (1844-1923), fransk skodespelar
*Émile Henri Bernard (1868–1941), fransk målar
*Ruth Bernhard (1905-2006), tysk-amerikansk fotograf
*Thomas Bernhard (1931-1989), austerriksk forfattar
*Sandra Bernhard (f. 1955), amerikansk artist

## Anna
*André Bjerke brukte Bernhard Borge som løyndenamn.
*Bernhardkreps
*Sankt bernhardshund
*Disneyfigurane Bernard og Bianca

## Referanser

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bernhard|Bernhard]]» frå ,  den 19. august 2009.*  
 
*
Surfin'

«**Surfin’**» er ein song av The Beach Boys skriven av Brian Wilson og Mike Love. Han vart gjeven ut som debutsingelen deira den 8. desember 1961 på Candix Records og kom seinare ut på albumet *[[Surfin' Safari]]* i 1962. B-sida var «Luau».

The Beach Boys ønskte å skrive ein original song og Brian Wilson kom på at broren Dennis Wilson hadde snakka om at surfing var i ferd med å bli stort og at bandet burde skrive ein song om det. Dennis var den einaste i bandet som surfa. Songen inneheld Mike Love på solovokal med Carl Wilson på korvokal og gitar, Al Jardine på korvokal og bass, Brian Wilson på korvokal og perkusjon og Dennis Wilson på korvokal. Singelen nådde 75. plass i USA, og vart ikkje gjeven ut i Europa.

## Innspeling
Bandet møtte opp på hos Hite Morgan og spelte inn ei utgåve av «Sloop John B» (ein song dei spelte inn seinare), men Morgan fortalte dei at dei trong ein original song for å slå gjennom. Brian Wilson har fortalt at det var ein lang pinleg stillheit før Dennis Wilson overraska alle med å seia at dei hadde ein original song, «Surfin'». Hite Morgan bad dei spele songen, men Brian sa at songen ikkje var ferdig enno. Då songen var ferdig fekk dei kome tilbake til studioet og spele han inn.

Dei gjorde tolv opptak av songen, mest fordi Brian Wilson ønskte at det skulle vere perfekt. «Surfin’» vart spelt inn live, men var i følgje Brian dårleg miksa. Ein kan mellom anna nesten ikkje høyre gitaren. Faren deira, Murry Wilson, var misnøgd med miksen og tok sjølv rolla som produsent etter dette.

## Andre utgåver
Jan and Dean, med The Beach Boys på støttevokal og instrument, spelte inn songen for albumet *Jan & Dean Take Linda Surfin’*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Surfin' (song)|Surfin' (song)]]» frå , den 19. august 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Helge Husby

**Helge Husby** () er ein norsk felespelar og folkesongar frå Tingvoll kommune på Nordmøre. Han har blant anna spela i Vågå spelmannslag og i Hørkelgaddan. I dag er han musikalsk leiar i Nordmøre spelmannslag i tillegg til at han driv føretaket Fosna kultur og media. Saman med Laila Yrvum har han formidla dei reisande sin kultur gjennom framsyninga *Eit kulturfolk på vandring* (2004).

## Bibliografi
* Husby, Helge (red.): *Hendt og hender i Tingvoll 2008*. Øydegard : Fosna kultur og media, 2008. ISBN 978-82-795-083-9

## Bakgrunnsstoff
* Fosna kulturverkstad
Fredløyse

**Fredløyse** er ei straff som går ut på at den fredlause ikkje har vern av lovene.

Fredløyse vart nytta for avstraffing av alvorlege brotsverk i Noreg i mellomalderen.  Etter gammalnorsk rett formulert i Magnus V Erlingssons regjeringstid,   skil ein mellom to former for fredløyse:

**Útlegð* medførte inndraging av lausøyre og kjøpejord brotsmannen åtte, men ved fredkjøp, ei bot både til  kongen og til den krenkte, kunne den utlæge brotsmannen  kjøpe seg freden att

**Ubotaverk* kunne ikkje gjerast opp med bøter.  Ein ubotamann hadde tapt både fred, gods  og odelseigedom.  Likevel  kunne kongen vise miskunn. Eit ubotaverk var ei sak for dei offentlege styremaktene, slik var denne lovgjevinga eit skritt på vegen mot ei offentleg rettshandheving.

## Kjelder:
*Knut Robberstad (1953) i Norsk Allkunnebok
*Erik Gunnes (1976) i Knut Mykland (red.): Norges historie b. II  J.W. Cappelens Forlag AS ISBN 82-02-03453-1
*Hirdloven til Norges konge og hans håndgangne menn, (ved Steinar Imsen) Riksarkivet Oslo 2000  ISBN 82-548-0067-7
Surfin' Safari

***Surfin' Safari*** er debutalbumet til The Beach Boys, utgjeve i 1962. *Surfin' Safari* er i dag gjeven ut på CD i lag med *[[Surfin' USA]]* og bonusspor frå perioden. *Surfin' Safari* nådde 32. plass på den amerikanske albumlista og vart liggande på lista i 37 veker. Dette var den lågaste plasseringa for eit Beach Boys-album fram til *[[Smiley Smile]]* i 1967.

## Historie

Hausten 1961 skreiv syskenborna Brian Wilson og Mike Love ein song om surfing som heitte «Surfin'» etter ønske frå bror til Brian, Dennis Wilson. Dei danna raskt eit band og tok inn den yngste Wilson-broren, Carl på sologitar og skulekamaraten Al Jardine på rytmegitar. Brian spelte bass, Dennis trommer og Mike Love vart frontmann, medan alle song harmonivokal arrangert av Brian. Songen kom ut i desember dette året og var produsert av Hite og Dorinda Morgan. «Surfin'» nådde 75. plass i USA tidleg i 1962.

Faren Murry Wilson vart manager for bandet og han gjekk til Capitol Records med ei demoinnspeling. The Beach Boys fekk kontrakt og «Surfin' Safari» vart gjeven ut som singel i juni 1962. Al Jardine forlet bandet før demoinnspelinga og vart erstatta av venen til Carl, David Marks, fram til hausten 1963, då Jardine kom tilbake.

Både «Surfin' Safari» og B-sida «409» vart hittar (førstnemnde nådde 14. plass i USA) og Capitol Records godkjente planane om eit heilt album. Brian Wilson, som ofte samarbeida med Mike Love og Gary Usher, skreiv mesteparten av songane.

*Surfin' Safari* vart visstnok i røynda produsert av Brian Wilson, sjølv om Nick Venet offisielt står tilskriven som produsent. Den andre singelen frå albumet, «Ten Little Indians», vart ikkje like populær, og nådde berre 49. plass. Mike Love og Brian Wilson song oftast solovokal, men Dennis Wilson song første gong solovokal på «Little Girl (You're My Miss America)».

## Omslag

Plateomslaget syner bandet på ei strand ved Paradise Cove, nord for Malibu. Bilete vart teken av Capitol sin eigen fotograf, Kenneth Veeder.

## Innhald

## Medverkande
;The Beach Boys
*Mike Love – solovokal, harmonivokal og korvokal
*Al Jardine – korvokal og kontrabass på «Surfin'»
*David Marks – solo, harmoni og korvokal; rytmegitar
*Brian Wilson – solo, harmoni og korvokal; bassgitar; orgel; skarptromme på «Surfin'»
*Carl Wilson – solo, harmoni og korvokal; sologitar; akustisk gitar on «Surfin'», trommer på «Moon Dawg» 
*Dennis Wilson – solo, harmoni og korvokal; trommer

;Andre musikarar og produksjon
*Nick Venet – harmoni og korvokal; elektrisk gitar

## Salslister
;Album

;Singlar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Surfin&#39; Safari|Surfin&#39; Safari]]» frå , den 19. august 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** *Surfin' Safari*/*Surfin' USA* CD booklet notes, David Leaf, c.1990.
** «The Nearest Faraway Place: Brian Wilson, The Beach Boys and the Southern California Experience», Timothy White, c. 1994.
** «Wouldn't It Be Nice - My Own Story», Brian Wilson og Todd Gold, c. 1991.
** «Top Pop Singles 1955-2001», Joel Whitburn, c. 2002.
** «Top Pop albums 1955-2001», Joel Whitburn, c. 2002.
** Allmusic.com

## Bakgrunnsstoff
* Tekstane til ''Surfin' Safari'' 
* The Beach Boys sine plateomslag
Fredlaus (fleirtyding)

Fredlaus kan ha fleire tydingar

* Fredløyse, det å gjera menneske fredlause
* Planta fredlaus, Lysimachia vulgaris
* Plantar i fredlausslekta (Lysimachia)
* Plantar i fredlausfamilien
Fredkjøp

**Fredkjøp**, norrønt *fríðkaup*, var i mellomalderen namnet på bota ein fredlaus måtte svare for å sleppe or fredløysa. Det var viktig for den som hadde vorte lyst fredlaus å kunne sleppe med ei bot, for ved å verte lyst fredlaus, vart han ståande utanfor samfunnet på alle vis. Han var utan rettsvern, og kunne takast av dage av kven det måtte vere.

I kong Magnus Lagabøtes tid var det alltid kongen som fastsette storleiken på bota. Frå 1300-talet vart bota for drap jamnt over sett til 10 mark, men ut frå omstenda kunne brotsmannen verte idømd dobbelt eller halvt fredkjøp.

Særleg i Skandinavia og England var det vanleg i mellomalderen og tidlegare tider å reagere med å lyse fredlause dei som hadde gjort alvorlege brotsverk.

## Sjå òg
*Fredløyse

## Kjelder:
*Knut Robberstad (1953) i Norsk Allkunnebok
*Hirdloven til Norges konge og hans håndgangne menn, (ved Steinar Imsen) Riksarkivet Oslo 2000  ISBN 82-548-0067-7
Cubansk musikk

**Cubansk musikk** omfattar musikk og musikkstilar som har oppstått på Cuba. Den karibiske øystaten Cuba har utvikla ei rekkje stilartar med utspring i Vest-Afrika og Europa, særleg spansk musikk. Det meste av musikken til urfolka på Cuba har derimot ikkje blitt bevart, ettersom det meste av kulturen deira blei øydelagd gjennom kolonisering.

Nokre afrikanske trekk ved musikken er bruk av komplisert polyrytme og utvalet av musikkinstrument. Musikken har også teke til seg europeisk påverknad, og frå 1900-talet har cubansk og afro-amerikansk musikk påverka kvarandre gjensidig. Fleire cubanske musikkformer er blitt verdskjende, som mambo, salsa og chachachá. Den kubanske musikken har lenge vore svært populær i ulike delar av verda, og har hatt stor påverknad på mellom anna jazz og kongolesisk musikk. 

## Cubanske musikksjangrar
Nokre av dei tradisjonelle sjangrane på Cuba er:

* Danzón
* Son
* Bolero
* Chachachá
* Mambo
* Rumba
* Guajira

## Kjelder
Øyvor Bakke

**Øyvor Bakke** () er ein norsk programleiar og journalist frå bygda Herand i Jondal.

Bakke voks opp på garden Bakko med 4 eldre sysken. Etter endt vidaregåande skule tok ho journalistutdanning ved Høgskulen i Volda. I 1999 tok ho til å jobba ved NRK Hordaland; der jobba ho ei tid med sportsnyhende, t.d. med å dekkja SK Brann sine heimekampar.

Bakke er kjend for mange som programleiar i Førkveld og Norge i dag, men ho har òg jobba i programma Tid for reise og Tid for mat på TV2.

Ho er i dag busett i Bergen.

## Kjelder

* Øyvor Bakke på NRK Hordaland.
* Intervju med Bakke i The Bergen Post.
Betasuppe

**Betasuppe** er ein tradisjonsrik norsk matrett som vert nytta over heile landet, med forskjellige lokale variasjonar. Som namnet seier inneheld betasuppe bitar av forskjellege grønsaker, kjøt og/eller pølser.

Kjøtet er gjerne tradisjonelt kokt på ein knoke, dette tek tid men er god utnytting av kjøtet på dyret. Det vert servert i store porsjonar med flatbrød til og gjerne med eit glas mjølk attåt.

## Vanlege ingrediensar

*Gule erter, kålrot, gulrot, poteter, purre, lauk, byggryn
*Fårekjøt
*Salt og pepar
*Vatn

## Kjelder
* 
* 
* Matoppskrift.no
Songen Surfin' Safari

«**Surfin' Safari**» er ein song skriven av Brian Wilson og Mike Love for The Beach Boys. Han vart gjeven ut som singel med «409» som B-side i 1962. Songen kom òg ut på albumet med same namn, *[[Surfin' Safari]]* same året.

## Innspeling
Songen var den første bandet spelte inn i World Pacific Studios den 8. februar 1962. Innspelingane dei gjorde denne dagen kom derimot ikkje ut før mange år seinare. Den einaste skilnaden mellom desse tidlege utgåvene og den offisielle utgjevinga var at Al Jardine spelte gitar i staden for David Marks.

Den offisielle utgåva vart spelt inn i Western Recorders den 19. april 1962. Innspelinga vart produsert av Brian Wilson med David Marks og Carl Wilson på gitar, Brian Wilson på bassgitar og Dennis Wilson på trommer. Mike Love syng solovokal medan Brian, Carl & Dennis Wilson og Mike Love syng korvokal. På same innspelinga spelte dei inn «409», «Lonely Sea» og «Their Hearts Were Full Of Spring». Denne innspelinga vart gjeven til Capitol Records som ei demoinnspeling. Selskapet var imponert og gav bandet kontrakt. «Surfin' Safari» vart gjeven ut som den første singelen deira på Capitol Records.

## Singelen

Singelen kom ut i juni 1962. Opphavleg meinte Capitol Records at «409» burde vere A-sida, og starta å promotere denne songen for radiostasjonane. Radiostasjonane valde derimot heller å spele «Surfin' Safari» og han vart ein stor nasjonal hit.

Singelen nådde 14. plass på den amerikanske singellista, medan «409» òg gjekk inn på lista på ein 76. plass. Singelen selde om lag 900&nbsp;000 det første året, som ikkje var nok for å oppnå gullplate.

Singelen vart òg gjeven ut i Europa hausten 1962, men selde dårleg her.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Surfin' Safari (song)|Surfin' Safari (song)]]» frå , den 19. august 2009.*
Brasiliansk musikk

**Brasiliansk musikk** omfattar ei rekkje ulike og særprega musikkstilar som har vorte utvikla som eit resultat av påverknad frå afrikansk, europeisk og urfolksmusikk.

Brasil har utvikla særeigne stilartar som choro, forró, frevo, samba, maracatu, bossa nova og música popular brasileira (MPB). Samba er utan tvil den mest kjende stilarten, men i tillegg har bossa nova fått stor merksemd i utlandet. I tillegg finst det brasilianske versjonar av vestlege musikktypar, som brasiliansk rock og rap.

### Brasilianske artistar
* Gilberto Gil
* Caetano Veloso
* João Gilberto
* Antônio Carlos Jobim
* Elis Regina
* Marisa Monte
* Sepultura

## Kjelder
Ragni

**Ragni** er eit kvinnenamn danna som ei kortform av namn med det norrøne førsteleddet Ragn-, som Ragnhild eller Ragnar. Ragn- kjem frå *regin* eller *rọgn*, som tyder 'råd' eller 'avgjering'. I varianten **Ragny** kan sisteleddet -ny tolkast som 'ny'.

Ragni har namnedag den 21. august.

I 2009 var det 259 norske kvinner som heitte Ragni og 26 som heitte Ragny.

## Namneberarar
* Ragni Piene (f. 1947), norsk matematikar
* Anne Ragni Arntzen (f. 1960), norsk lokalpolitikar og ordførar
* Ragni Hege Kitterød, norsk forskar
* Ragni Kolle, norsk dansar og forfattar
* Ragni Løkholm Ramberg, norsk advokat og politikar

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragni|Ragni]]» frå , den 20. august 2009.*
Ragnvald

**Ragnvald** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 21. august.

Norrønt *Rǫg(n)valdr* eller *Rag(n)valdr* er sett saman av *rǫgn* (fleirt.) eller *ragna* (genitiv) som tyder 'gudar' eller 'høgare makter' eller gotisk *regin*, 'råd'. Sisteledde *[[-vald|valdr]]* eller *valde* tyder 'hovding, ein som har makt'.

Reginald, Renaud, Reynold og Reinaldo er andre språkvariantar av namnet. 

## Namneberarar
* Ragnvald Mørejarl (ca 830-892), jarl på nordvestlandet i Noreg
* Ragnvald II Gudrødsson (ca 1165-1229), konge av Isle of Man
* Ragnvald Blakstad (1866-1929), norsk industrimann
* Ragnvald Blix (1882-1958), norsk karikaturteiknar
* Ragnvald Vaage (1889-1966), norsk forfattar
* Ragnvald Skrede (1904-1983), norsk forfattar
* Ragnvald Hammer (1913-1987), norsk døveprest og diktar
* Ragnvald Hovda (f. 1927), norsk kunstnar
* Rögnvaldur Hannesson (f. 1943), islandsk-norsk fiskeriprofessor
* Ragnvald Soma (f. 1979), norsk fotballspelar
* Ragnvald Taule, norsk ordbokforfattar

## Kjelder

* 
* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragnvald|Ragnvald]]» frå , den 20. august 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
Maliføderasjonen

**Maliføderasjonen** var ein kortliva forbundsstat (1959–1960) som omfatta dei tidlegare franske koloniane Fransk Sudan (noverande Mali), Senegal, Øvre Volta (noverande Burkina Faso) og Dahomey (noverande Benin). Modibo Keita frå Mali var president for føderasjonen, og regjeringa hadde sete i Dakar i Senegal. 

Staten blei grunnlagd i januar 1959, men allereie i mars det året trekte Dahomey og Øvre Volta seg ut. Føderasjonen fekk fullt sjølvstyre 20. juni 1960. Den 20. august same året trekte Senegal seg ut etter politisk usemje. 22. september blei Republikken Mali erklært av Keita.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Fédération du Mali|Fédération du Mali]]» frå , den 20. august 2009.* 
 

### Litteratur
* Sékéné Mody Cissoko, *Un combat pour l'unité de l'Afrique de l'ouest : la Fédération du Mali (1959-1960)*, Nouvelles Éditions africaines du Sénégal, Dakar, 2005 (ISBN 2-7236-1557-X)
* Michel Fatoux, *La fédération du Mali : naissance et perspectives*, Faculté de Droit, 1959
* Pierre Gam, *Les causes de l'éclatement de la Fédération du Mali*, 1962
* Guédel Ndiaye, *L'échec de la Fédération du Mali*,Nouvelles Éditions africaines, 1980 (ISBN 2-7236-0217-6)
Eidanger

**Eidanger** er ein tidlegare norsk kommune i nedre Telemark. 

Eidanger var eigen kommune frå 1. januar 1838, fyrst som *[[formannskapsdistrikt|Formandskabsdistrikt]]*, frå 1853 som *[[kommune]]*/*[[herad]]*. 1. januar 1964 blei Eidanger og tidlegare Brevik kommune innlema i Porsgrunn kommune.

Eidanger dekkjer ca 140 km&sup2; sør-aust i Porsgrunn. Bydelen Eidanger i den noverande Porsgrunn kommune omfattar ikkje heile den opphavlege kommunen, men berre områda kring Eidanger stasjon og Eidanger kyrkje, og mellom anna ikkje Flåtten, Hovet/Stridsklev, Herøya, Langangen, Heistad og Lillegården/Døvika/Bergsbygda/Bjønnes.

## Namnet Eidanger

«Eidanger» blir i dag uttala /æi¹daŋer/, men den eldre uttalen /¹daŋer/ var vanleg fram til byrjinga av 1900-talet. Ein person frå Eidanger heitte tradisjonelt ein *dangling* /²daŋɽiŋ/. Namnet på staden kjem av norrønt *Eiðangr*, og er sett saman av *eið* 'eid (stad der ein må gå)' og *angr* 'fjord, trong vik'.

Ein skil mellom «på Eidanger» og «i Eidanger«. Ein nyttar «på» når «Eidanger» viser til bydelen i Porsgrunn kommune og «i» når «Eidanger» viser til den gamle kommunen som eksisterte ut året 1963. Dette skiljet fanst også då Eidanger var ein eigen kommune.

## Bydelen Eidanger i Porsgrunn kommune
På Eidanger, det vil seie i den noverande bydelen Eidanger i Porsgrunn kommune – ligg Eidanger kyrkje, bygd kring 1130, og Eidanger prestegard, bygd i 1819. Her finst òg Tveten barneskole, Tveten ungdomsskole, Grenland folkehøgskole (skipa 1920) og noko lett industri. Det lokale idrettslaget er Eidanger Idrettslag, stifta 1915, fyrst som Nystrand Idrætsforening.

## Historie
Eidanger omfatta i tidlegare tider både Austre Porsgrunn og Brevik. Austre Porsgrunn blei 10. oktober 1760 skild ut frå Eidanger og slegen i hop med Vestre Porsgrunn, til Porsgrunn prestegjeld. Brevik blei skild ut som eige prestegjeld 18. august 1860. Eidanger omfatta òg Slemdal kyrkjesokn, som blei skilt ut 10. juli 1847 og lagt til Gjerpen. (Slemdal blei seinare skilt frå Gjerpen som eige prestegjeld 21. april 1856).

## Industri

Eidanger var ein utprega industrikommune, med Eidanger Salpeterfabrikker på Herøya (no Industriparken på Herøya, med fabrikkane til mellom anna Yara, REC og Norsk Hydro), skipa 1928, og Dalen Portland Cementfabrik (DPC) (no Norcem Brevik), skipa som aksjeselskap i 1916. 

## Eidangermålet
Tradisjonelt talemål i Eidanger er variantar av grenlandsmålet, som utgjer ei undergruppe av dei vikværske dialektane.

## Kyrkjene i Eidanger
Det finst tre kyrkjer i tidlegare Eidanger kommune:
* Eidanger kyrkje, vigd til jomfru Maria 8. juli 1130. Ho blei påbygd og fekk klokketårn i 1787.
* Langangen kapell eller kyrkje, innvigd 23. mars 1891.
* Herøya kyrkje, bygd 1957.


Eidanger kirke.JPG|Eidanger kyrkje, bygd 1130.
Langangen kirke.jpg|Langangen kapell, bygd 1891.


## Fotnotar


## Bibliografi
* 
* Ramberg, I. C. 1918. ''Boken om Eidanger.'' Porsgrunn.
Cap de Creus

**Cap de Creus** ('Krossneset' på katalansk) ligg heilt nordaust i Catalonia i Spania, om lag 25&nbsp;km sør for grensa til Frankrike. Den næraste byen er Figueres, hovudstaden i Alt Empordà og fødestaden til Salvador Dalí. Ho er ei halvøy som dekkjer 190&nbsp;km² med eit merkverdig landskap. Området er tørt og steinete, nesten utan tre. Fjella er dei austlegaste områda av Pyrenane, som dannar den naturlege grensa mellom Spania og Frankrike. Området vert ofte utsett for nordavinden «tramontana» (bortanfor fjella) som fleire gonger har ført til forlis i havområdet utanfor. Cadaqués er den mest kjende landsbyen her, heimstad for kunstnarar og forfattarar, nær Port Lligat der Dalí bygde heimstaden sin. El Port de la Selva, med ei lita fiskehamn er ein annan landsby. Sant Pere de Rodes står 500 meter opp med flott utsyn over halvøya og Pyreneane. Her står eit kloster frå 1000-talet.

**Cap de Creus** er det austlegaste punktet på fastlandet av Catalonia. Ei segn fortel at neset vart skapt av Herkules.

## Sjå òg
*Geografiske ytterpunkt i Spania

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cap de Creus|Cap de Creus]]» frå , den 20. august 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Cap de Creus
Arabisk musikk

**Arabisk musikk** (arabisk **موسيقى عربية**; *mūsīqā ʿarabīyya*) inneheld fleire sjangrar og musikkstilar, alt frå arabisk klassisk musikk til arabisk popmusikk, og frå sekulær til religiøs musikk, først og fremst resitasjonar av Koranen. 

Arabisk musikk har ei lang historie med utveksling mellom regionale musikkstilar og sjangrar. Den er ei blanding av musikken til arabarane på den arabiske halvøya og musikken til alle folkegruppene som utgjer den arabiske verda i dag. I tillegg har den vore, og er stadig påverka av gamal egyptisk musikk, gresk antikk musikk, persisk, kurdisk, assyrisk, tyrkisk, indisk og nordafrikansk musikk (berbar), afrikansk musikk (swahili) og europeisk musikk (flamenco). 

Den somaliske munnlege tradisjonen omfattar ei rekkje dikt og ordspråk, der mykje handlar helgenar innan sufismen og deira liv. Musikken finst i mange variantar, mellom anna i songar for bryllaup, krig, lovsong og hyllingar. Arabisk religiøs musikk inkluderer jødisk, kristen og islamsk musikk.

Blant dei mest populære, moderne arabiske songarane i dag kan ein nemne Nancy Ajram (Libanon), Kazim Al Sahir (Irak), Amr Diab (Egypt), Tamer Hosni (Egypt), Cheb Khaled (Algerie), Cheb Mami (Algerie) og Samira Said (Marokko).

## Skildring

 
Arabisk musikk bruker eit tonesystem der ein oktav er delt inn i 24 tonar med like lange intervallar imellom (ein kvart-tone eller 50 cent). Frå desse tek ein ein skala på 7 tonar med noko større intervallar. Skalaen er grunnlaget for ein maqam, eit musikalsk mønster som musikarar kan bruka til å improvisera over. 

### Instrument og ensemble

Eit typisk arabisk musikkensemble i Egypt og Syria er kjend som takht og omfattar instrument som oud, qanun, rabab, ney, fiolin (introdusert på midten av 1800-talet), riq og dumbek. I Irak omfattar eit tradisjonelt ensemble, kjend som chalghi, to melodi-instrument — jowza, som liknar rabab men har fire strenger, og santur, og to akkompagnementintrument, riq og dumbek. I nyare samansetjingar har ein også teke i bruk fleire vestlege instrument, som electrisk guitar, cello, kontrabass og obo.

Songarane har stor tyding, særleg etter utviklinga av musikk- og filmindustrien frå 1920-talet i Kairo. Store songarar innan klassisk arabisk musikk er mellom anna Farid Al Attrache, Asmahan, Abdel Halim Hafez, Sayed Darwish, Mohamed Abdel Wahab, Warda Al-Jazairia, Wadih El Safi, Fairuz, Sabah og Umm Kulthum.

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Arabic music|Arabic music]]» frå ,  den 11. mars 2018.*  
 

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Arabisk musik|Arabisk musik]]» frå ,  den 20. august 2009.*
Nina Åström

**Nina Åström** () er ein finsk songar og songforfattar. Åström representerte Finland i Eurovision Song Contest i 2000. Debutalbumet hennar Person 2 Person vart utgjeve i 1991.

## Album
* *[[Person 2 Person]]* (1991)
* *[[A Matter of Time]]* (1994)
* *[[Moods]]* (1995)
* *[[A Friend]]* (1999)
* *[[A Little Bit of Love]]* (2000)
* *[[Vierelle jäät]]* (2000)
* *[[Merry Christmas Jesus]]* (2001)
* *[[Real Life]]* (2003)
* *[[Landscape of my Soul]]* (2007)

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
The Resistance av Muse

**The Resistance** er det femte studioalbumet frå den engelske rockegruppa Muse, som vart gjeve ut den 14. september 2009. Albumet vart produsert av gruppa, og miksa av Mark Stent.

## Spor

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Heimesida til Muse