Kjartan Fløgstad

**Kjartan Fløgstad** () er ein norsk forfattar fødd i industristaden Sauda i Rogaland. Han har skrive dikt, romanar og sakprosa.

## Biografi

Fløgstad debuterte som lyrikar med diktsamlinga *Valfart* i 1968. Gjennombrotet kom med romanen Dalen Portland (1977), som han fekk Nordisk råds litteraturpris for. Fløgstad skriv på nynorsk.

Fløgstad studerte litteratur- og språkvitskap ved Universitetet i Bergen. Etterpå arbeidde han i ei tid som industriarbeidar og sjømann før han debuterte som lyrikar med diktsamlinga *Valfart* i 1968. 

I 1970 debuterte Fløgstad som prosaforfattar med *Den hemmelege jubel*. I 1972 kom novellesamlinga *Fangliner*, der han lét sjøfolk og skiftarbeidarar i tungindustrien koma til orde på deira eige språk, og forfattaren sitt marxistiske grunnsyn vart tydeleg. Gjennombrotet kom i 1977 med romanen *Dalen Portland*. Her fylgjer han utviklinga av det norske industrisamfunnet gjennom to generasjonar i etterkrigstida. I *Fyr og flamme* er det snarare avviklinga av industrisamfunnet som vert skildra, der siste generasjon misser det å høyra til ei klasse i klassesamfunnet. Dei klasselause ender som rastlause menneske med eit indre tomrom. 

Fløgstad har vore ein aktiv kulturdebattant og essayist. På same vis som romanane demonstrerer essayistikken eit tvitydig forhold til norsk industrikultur på den eine sida og internasjonal kulturindustri på den andre. Han har skrive ein biografi om diktaren Claes Gill, reiseskildringar frå Latin-Amerika, om norske utvandrarar til Sør-Amerika, og har i tillegg gjendikta latinamerikanske lyrikarar. *Arbeidets lys* er ein analyse av tungindustrien i Sauda, og *Osloprosessen* tek for seg spriket mellom hovudstaden si sjølvforståing og byen si minkande tyding for landet si verdiskaping.

## Verkliste

* *Valfart* - diktsamling (1968)
* *Sememoniar* - diktsamling (1969)
* *Den hemmelege jubel* - prosa (1970)
* *Fangliner* - noveller (1972) 
* *Rasmus* - roman (1974)
* *Døden ikke heller* - kriminalroman (1975) - som K. Villum
* *Ein for alle* - kriminalroman (1976) - som K. Villun
* *Dalen Portland* - roman (1977)
* *Fyr og flamme* - roman (1980)
* *Loven vest for Pecos* - essaysamling (1981)
* *U 3* - roman (1983)
* *Ordlyden* - essaysamling (1983)
* *Det 7. klima* - roman (1986)
* *Portrett av eit magisk liv. Poeten Claes Gill* - biografi (1988)
* *Arbeidets lys. Tungindustrien i Sauda gjennom 75 år* - sakprosa (1990)
* *Kniven på strupen* - roman (1991)
* *Fimbul* - roman (1994)
* *Dikt og spelmannsmusikk 1968-1993* - (1993)
* *Pampa Union. Latinamerikanske reiser* - reiseskildring (1994)
* *Ved Roma port* - (1994)
* *Vestavind* - TV-serie (1994–95)
* *Antipoder* - essaysamling (1996)
* *Kron og mynt* - roman (1998)
* *Dei ytterste ting. Nødvendighetsartiklar* - essaysamling (1998)
* *Eld og vatn. Nordmenn i Sør-Amerika* - sakprosa (1999)
* *Evighet varer lengst* - skuespill (2000)
* *Sudamericana* - reiseskildring (2000)
* *Osloprosessen* - (2000)
* *Shanghai Ekspress* - reiseskildring (2001)
* *Paradis på jord* - roman (2002)
* *[[Brennbart]]* - sakprosa (2004)
* *Snøhetta: hus som vil meg hysa* - sakprosa (2004)
* *Grand Manila* - roman (2006)
* *Pyramiden, portrett av ein forlaten utopi* - essays (2007)
* *Grense Jakobselv* - historisk roman (2009)
* *Nordaustpassasjen* - roman (2012)
* *Magdalenafjorden* - roman (2014)
* *Dovre faller. 1814–2014* - sakprosa (2014)
* *Brasil 2014* - (2014)
* *Etter i saumane. Kultur og politikk i arbeidarklassens hundreår* - (2016)
* *Trans-Sovjet ekspress. Gjennom underjordiske katedralar, luftslott og revolusjonære ruinar* - (2017)
* *Sandharpesongar. Med noter & besifring* - songlyrikk (2018)
* *Håkon Bleken. Do not go gentle* - (2018)
* *Due og drone* - roman (2018)
* *På æren løs. Krigen, litteraturen og Æresretten* - (2020)
* *Habeas corpus* - roman (2022)

## Prisar
* Aschehougprisen 1975
* Nordisk råds litteraturpris 1978, for *Dalen Portland*
* Kritikerprisen 1980, for *Fyr og flamme*
* Melsom-prisen 1981
* Nynorsk litteraturpris 1983, for *U3*
* Stavanger Aftenblads kulturpris
* Nynorsk litteraturpris 1986, for *Det 7. klima*
* Gyldendals legat 1991
* Doblougprisen 1997
* Brageprisen 1998, for *Kron og mynt*
* Gyldendalprisen 1998
* Edvardprisen 2003
* Bernardo O'Higgins-ordenen, tildelt av Chile si regjering i 2004
* Årets nynorskbrukar 2005
* Målprisen 2005
* P2-lytternes romanpris 2006, for *Grand Manila*
* Kritikerprisen 2006, for *Grand Manila*
* Rogaland fylkeskommunes kulturpris 2007
* Språkprisen 2008
* Brageprisen sin heiderspris 2008
* Nynorsk litteraturpris 2009 for *Grense Jakobselv*

## Litteratur
* Øystein Rottem: *Kjartan Fløgstad. Eit forfattarhefte*. Oslo, 1999
* Torgeir Haugen (red.): *Litterære skygger. Norsk fantastisk litteratur*. Oslo, 1998
* Agora nr. 4-2005: *Kjartan Fløgstad*.
* Heming Gujord: *Fløgstad verk. Skriftprosessar. Produksjonslinjer*. Oslo, 2018 

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Kjartan Fløgstad hjå Nasjonalbiblioteket
* NRK: Lydfiler med Kjartan Fløgstad
* Kjartan Fløgstad i NRK Forfatter
* Kjartan Fløgstad  i Dagbladet Forfatter
* «Kjartan Fløgstad» av Eivind Myklebust på Allkunne