open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sedum pachyphyllum

**Sedum pachyphyllum** er ei sukkulent plante i bergknappslekta i bergknappfamilien.
Arten veks naturleg i Mexico (Sierra Mixta, San Luis og Oaxaca) og blir i dag nytta som hageplante.
S. pachyphyllum kan bli om lag 30 cm høg. Blada er tjukke og korte, ser ut som ein finger eller klubbe og er svakt krumma oppover. Fargen er grå eller lysegrøn, men kan bli raude om vinteren. Blomstrane er gule.

## Kultivarar
Det finst mange ulike former og kultivarar av *S. pachyphyllum*, til dømes:
* Sedum pachyphyllum 'Tropical Blue'

Det er også blitt kryssa fram fleire hybridar:
* *S. pachyphyllum x [[Echeveria derenbergii]] - [[Sedeveria humbellii]]*
* *[[Sedum morganianum|S. morganianum]] x S. pachyphyllum* - *Sedum burrito* eller «Giant Burro's Tail»

## Kjelder
* Cactus art and nursery

## Bakgrunnsstoff
*
Tonstad kommune

**Tonstad kommune** var ein tidlegare kommune i Vest-Agder fylke. Kommunen kom til då Sirdal kommune vart delt i 1903. Resten av Sirdalen fekk namnet Øvre Sirdal kommune. 

I 1960 vart dei to kommunane slegne saman igjen. I tillegg kom bygda Haughom frå Bakke kommune, til saman vart dette Sirdal kommune. Tonstad kommune utgjorde 361 kilometer2 før samanslåinga.

## Kjelder
Verdsutstillinga i Paris i 1900

**Verdsutstillinga i Paris 1900** (fransk *Exposition universelle de 1900*) var ei verdsutstilling som vart halden i den franske hovudstaden Paris frå 15. april til 12. november 1900.  

Meir enn 50 millionar menneske vitja utstillinga og dette gav eit overskot for den franske regjeringa på sju millionar franc. Utstillinga inneheldt over 76 000 utstillingar og dekte eit område på 1,12 kvadratkilometer.
 
Fleire kjende byggverk i Paris vart bygde til utstillinga, mellom anna Eiffeltårnet, Paris-Gare de Lyon, Gare d'Orsay, Pont Alexandre III, Grand Palais, La Ruche og Petit Palais. Den fyrste lina i Paris Metro starta òg under utstillinga. Fleire typar teknologi som seinare er blitt verdskjende blei stilt ut her, til dømes rulletrapper,  dieselmotor, lydfilm, pariserhjul og matrjosjkadokker. Valdemar Poulsen sin tidlege lydopptakar, telegrafonen, blei også stilt ut her.

Som ein del av utstillinga vart sommar-OL halde i Paris frå 14. mai til 28. oktober.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Verdensutstillingen i Paris (1900)|Verdensutstillingen i Paris (1900)]]» frå ,  den 22. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Støyperi

**Støyperi** er ei verksemd som er utstyrt for produksjon av gjenstandar ved å støype dei og deretter gjere dei ferdige. Det finst ulike typar støyperi etter kva råstoff som vert nytta, kva slags produkt som vert laga, eller kva støypemetode som vert nytta. Ein kan finna støyperi i bygningar, fabrikkar eller andre lokale.

Eit jarnstøyperi nyttar støypejarn som råstoff, til dømes for å lage kumlokk, peisar og vedomnar, steikepanner eller anna. Metallstøyperi er nemninga på støyperi som nyttar andre typar metall som råstoff, til dømes bronse, og er det skulpturar eller andre kunstgjenstandar som er produktet, vert støyperiet ofte  kalla kunststøyperi. Kyrkjeklokker og andre klokkar vert støypte i eit klokkestøyperi. Lys av stearin og liknande vert framstilt i eit lysestøyperi; det finst støyperi for å masseprodusere gjenstandar av gips, og ulike typar støyperi for støyping av gjenstandar av plast.

Ein fagarbeidar som har jarn- eller metallstøyping som yrke, vert kalla *støypar*. Men den gamle nemninga *gjørtlar*, som skriv seg frå mellomalderen, vert framleis nytta i somme høve om ein handverkar har som yrke å støype og gjere etterarbeid på smågjenstandar.

## Sjå òg
*Støyping
Lewisia

**Lewisia** er ei planteslekt med om lag 19 artar i portulakkfamilien. Slekta er kalla opp etter Meriwether Lewis som fann ei plante i denne slekta i 1806. 

### Artar
Det er 19 artar og fleire variantar i *Lewisia*.
Ingen har norske namn.
* *[[Lewisia brachycalyx]]* Engelm. ex A.Gray: USA (California, Arizona, Utah), Mexico (Baja California) 
* *[[Lewisia cantelovii]]* J.T.Howell: USA (California, Nevada)
* *[[Lewisia columbiana]]* (J.T.Howell ex A.Gray) B.L.Rob.
** *Lewisia columbiana* var. *columbiana*: Canada (British Columbia), USA (Washington, Oregon)
** *Lewisia columbiana* var. *rupicola* (English) C.L.Hitchc.: Canada (British Columbia), USA (Washington, Oregon) 
** *Lewisia columbiana* var. *wallowensis* C.L.Hitchc.: USA (Idaho, Montana, Oregon)
* *[[Lewisia congdonii]]* (Rydb.) S.Clay: USA (California)

* *[[Lewisia cotyledon]]* (S. Watson) B.L.Rob.
** *Lewisia cotyledon* var. *cotyledon*: USA (Oregon, California) 
** *Lewisia cotyledon* var. *heckneri* (C.V.Morton) Munz: USA (California)
** *Lewisia cotyledon* var. *howellii* (S.Watson) Jeps.: USA (Oregon, California)
* *[[Lewisia disepala]]* Rydb.: USA (California)
* *[[Lewisia glandulosa]]* (Rydb.) Dempster : USA (California)
* *[[Lewisia kelloggii]]* K.Brandegee
** *Lewisia kelloggii* var. *hutchinsonii* Dempster: USA (California)
** *Lewisia kelloggii* var. *kelloggii*: USA (California, Idaho)
* *[[Lewisia leeana]]* (Porter) B.L.Rob.: USA (California, Oregon)
* *[[Lewisia longipetala]]* (Piper) S.Clay: USA (California)
* *[[Lewisia maguirei]]* A.H.Holmgren: USA (Nevada) 
* *[[Lewisia nevadensis]]* (A.Gray) B.L.Rob.: USA (Washington, Oregon, California, Nevada, Utah, Colorado, New Mexico) 
* *[[Lewisia oppositifolia]]* (S. Watson) B.L.Rob.: USA (Oregon, California)
* *[[Lewisia pygmaea]]* (A.Gray) B.L.Rob.: Canada (Yukon Territory, British-Columbia), USA (Alaska, Washington, Oregon, Idaho,  Nevada, Utah, Colorado, California, Arizona)

* *[[Lewisia rediviva]]* Pursh (Bitterroot; delstatsblome for Montana)
** *Lewisia rediviva* var. *minor* (Rydb.) Munz: USA (California, Nevada, Utah)
** *Lewisia rediviva* var. *rediviva*: Canada (British-Columbia), USA (Montana, Washington, Oregon, Idaho, Wyoming, Nevada, Utah, Colorado, California, Arizona)
* *[[Lewisia sacajaweana]]* B.L.Wilson: USA (Idaho)
* *[[Lewisia serrata]]* Heckard & Stebbins: USA (California)
* *[[Lewisia stebbinsii]]* Gankin & W.R.Hildreth: USA (California)
* *[[Lewisia triphylla]]* (S.Watson) B.L.Rob.: Canada (British-Columbia), USA (Washington, Oregon, Idaho, Wyoming, Nevada, Utah, Colorado, California, Arizona)

## Hybridar
* *[[Lewisia × whiteae]]* Purdy: USA (Oregon) Hybrid mellom *Lewisia Leeana* og *Lewisia Cotyledon*

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Kult

Ein **kult** (frå latin *cultus*) er eit kompleks av fastsette handlingar (ritual) som skal gjerast av ei gruppe menneske for å ære eller tilbe ein reell eller mytisk skapnad, eit fenomen og så vidare, som vert halde for heilag, eller som vert rekna for å tilhøyre ein heilag sfære. Levande eller døde menneske som vert rekna for å ha makelause eller eksemplariske eigenskapar verd å etterlikne, eller er fofedrar, vil òg kunne verte æra eller tilbedne ved handlingar av kultisk art.

Kulten er eit av dei viktigaste elementa i ein religion, og utgjer saman med mytologien grunnlaget for vedkomande religion og er særkjenne for denne religionen. Alt etter dei krava religionen stiller til sine tilhengarar, kan kulten gå føre seg heime hjå dei einskilde tilhengarane, i særlege bygningar, ved eller i retning av særlege fjell, i grotter eller attmed kjelder, og vanlegvis knytt til fastsette tider på dagen og/eller i året. Dei kultiske handlingane kan gjerast av menneske i einsemd, eller saman med andre. Ofte er det særleg kyndige som står for dei kultiske gjeremåla eller leiar seremoniane, som kan vere ofringar, bøner, songar og musikk eller opplesing av heilage tekstar. I somme religionar finst det dessutan ritual som går ut på å finne ut kva som er guddomens vilje og kva framtida vil bringe. Prosesjonar av ulik art er òg eit viktig innslag i kulten i mange religionar, og det same er pilegrimsferder.

Stader der det går føre seg ei kult av einkvart religiøse slaget vert ofte kalla *kultstader*, og gjenstandar nytta i samband med kultar vert kalla *kultgjenstandar*. I arkeologien vert desse omgrepa nytta når det er funne plassar, innretningar og gjenstandar som etter omstenda vert rekna for å kunne ha hatt med religiøs praksis i tidlegare tider å gjere.

Omgrepet *kult* vert i vanleg språkbruk òg nytta om fenomen som ikkje har med religion å gjere, som til dømes om folks handlingar og framferd som fylgje av overdriven kjensle av ærefrykt eller åtgaum andsynes eit menneske eller eit fenomen, anten det gjeld dyrking av politiske leiarar, vidgjetne artistar, idrettsutøvarar eller andre som spelar ei rolle i samfunnslivet. Omgrepet kultstatus vert ofte nytta om slikt som i særleg grad oppnår å verte populært hjå eit stort publikum, anten det gjeld eit musikkstykke, ei bok, ein film eller eit fjernsynsprogram og så vidare.

## Sjå òg
*Ritual
*Seremoni

## Kjelder
Trapezunt

**Trapezunt-riket** (gresk Βασίλειον τής Τραπεζούντας) var ein bysantinsk-gresk stat som vart danna i 1204 i kjølvatnet av at det bysantinske riket, Austromarriket, kollapsa same år då Konstantinopel vart erobra av det fjerde krosstoget. Dronning Tamar av Georgia gav soldatar til nevøen hennar Alexios I som erobra dei pontius-greske byane i Trapezunt, Sinope og Paflagonia. Trapezunt har vorte kalla det «siste greske riket».

## Grunnlegginga
Då Konstantinopel fall for det fjerde krosstoget i 1204 for vesteuropeiske og venetianske krossfararar var Trapezunt-rikt éit av tre mindre greske statar som oppstod ut av samanbrotet til Austromarriket, saman med Keisarriket Nikea og Despotatet Epirus. Alexios, eit barnebarn av den bysantinske keisaren Andronikos I Komnenos, son av Rusudan, ei dotter av Giorgi III av Georgia, gjorde Trapezunt til hovudstaden sin og hevda eit krav på å vere den legitime etterfølgjaren av det bysantinske riket.

Herskarane av Trapezunt kalla seg sjølv for «Dei store Komnenos», *Megas Komnenos*, då dei tilhøyrde den prestisjefylte familien Komnenos, og i starten hevda den tradisjonelle bysantinske tittelen «keisar og autokrat av romarane». Etter å ha oppnådd ei semje med Det bysantinske riket i 1282 vart den offisielle tittelen endra til «keisar og autokrat av heile Austen, av iberianarane, og dei utvandra provinsane» og vart verande slik heilt til Trapezunt-riket enda i 1461. Staten er nokre gonger vorte kalla for det «Komnenianske riket» sidan den herskande familien var etterkomarar av Alexios I Komnenos.

Trapezunt-riket kontrollerte opphavleg eit samanhengande område på sørkysten av Svartehavet mellom Soterioupolis og Sinope, beståande av dei moderne tyrkiske provinsane Sinop, Ordu, Giresun, Trabzon, Bayburt, Gümüşhane, Rise og Artvin. På 1200-talet kontrollerte riket Perateia som omfatta Kherson og Kertsj på Krimhalvøya. David Komnenos utvida hurtig mot vest, okkuperte først Sinope, deretter Paflagonia og Heraklea Pontika inntil riket hans grensa til Keiserriket Nikea grunnlagt av Theodore I Laskaris. Områda vest for Sinope gjekk tapt til Keiserriket Nikea i 1206. Sinope sjølv vart erobra av seldsjukkane i 1214.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trapezunt|Trapezunt]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Miller, William: *Trebizond: The Last Greek Empire*, 1926; Chicago: Argonaut Publishers, 1968
* Uspensky, Fyodor: *From the history of the Empire of Trabizond* (*Ocherki iz istorii Trapezuntskoy Imperii*), Leningrad, 1929, 160 sider: en monografi på russisk
* Bryer, Anthony: *The Empire of Trebizond and the Pontos*. London 1980: Variorum Reprints. ISBN 9780860780625.
Çorum

**Çorum** er ein by nord i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Çorum i Tyrkia. Çorum ligg i innlandet sentralt i Svartehavsregionen i Tyrkia, om lag 244 km frå Ankara og 608 km frå Istanbul. Byen ligg 801 meter over havet og har kring 220 000 innbyggjarar.

Çorum er hovudsakleg kjend for dei arkeologiske funn frå Frygia og hitittane, varmekjelder og ein lokal tørka kikert nasjonalt kjend som leblebi.

## Klima
Çorum har eit typisk kontinentalklima med varme, tørre somrar og kalde, snørike vintrar, og milde til kjølige vårar og haustar med lett regn. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çorum|Çorum]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Styresmaktene si nettside
Kütahya

**Kütahya** er ein by vest i Tyrkia som ligg ved elva Porsuk, 969 meter over havet. Han er administrasjonssenter for provinsen Kütahya og Kütahya distrikt.
Han hadde 263&nbsp;863 innbyggjarar i 2022. Kütahya ligg 120&nbsp;km søraust for Bursa.

Regionen kring Kütahya har store område med slake bakkar med jordbruksland som endar opp i høge fjellryggar i nord og vest.

Det greske namnet på byen var **Kotyaion**, latinisert i romartida til **Cotyaeum**. Byen var i mellomalderen det viktigaste senteret for keramisk industri i Det osmanske riket, og har fleire moskear og andre minnesmerke frå 1400–1600-talet.

## Klima
Kütahya has a kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering *Dsa*), med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar. Regn er vanlegast om våren og hausten.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kütahya|en:Kütahya]]» frå , den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Trabzon

**Trabzon** er ein by ved kysten av Svartehavet nordaust i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Trabzon. Byen har kring 230 000 innbyggjarar.

Trabzon, som ligg langs den historiske Silkevegen, vart ein smeltedigel for religionar, språk og kultur i fleire hundreår og ein inngangsport for handelsrutene til Iran i søraust og Kaukasus i nordaust. Venetianske og genuesiske handelsfolk vitja Trapezunt i mellomalderen og selde silke, lin og ull. Republikken Genova hadde ein viktig handelskoloni i byen på linkande måte som i Galata nær  Konstantinopel (nord for Det gylne hornet) i dagens Istanbul. Trabzon danna grunnlaget for fleire statar gjennom den lange historia si og var hovudstad i keisarriket Trapezunt mellom 1204 og 1461. I den osmanske perioden vart Trabzon ein viktig hamneby og senteret for handel med Iran og Kaukasus.

Byen har eit sterkt mellomalderpreg. Det meste av den gamle bymuren er bevart samt fleire kyrkjer, moskear og anna. Byen har hatt universitet sidan 1963.

Byen har vore frihandelssone sidan 1992.

## Historie
Den greske kolonien Trapezus vart lagt frå Sinope på 500-talet fvt. Byen var hovudstad i den romerske provinsen Pontus, og frå 1204 til 1461 var han hovudstad i keisarriket Trapezunt. Byen har gjennom fleire tusen år vore ein viktig hamne- og handelsby, og var i mellomalderen startpunkt for karavanevegane austover.

I 1895 vart byen åstad for ein massakre på armenarane. Byen hadde ein stor armensk folkesetnad fram til folkemordet på armenarane under første verdskrigen.

## Klima
Trabzon har eit klima typisk for Svartehavsregionen med mykje nedbør. Under Köppen si klimaklassifisering har han maritimt klima (*Cfb*). med varme og fuktige somrar, og ein normal maksimumstemperatur kring 27&nbsp;°C i august. Vintrane er kjølige og fuktige, og den lågaste normale minimumstemperaturen er kring 5&nbsp;°C i januar. Det kjem mest nedbør på hausten og vinteren, men langt mindre om sommaren. Det er forholdsvis vanleg med snø mellom desember og mars. Snøen fell ofte tungt når han først kjem og ligg gjerne ei veke eller to. Vatnet langs kysten er alltid kjølig med temperaturar mellom 8 og 20&nbsp;°C gjennom året.




## Kultur
Den lokale fotballklubben Trabzonspor var lenge den einaste tyrkiske fotballklubben utanfor İstanbul til å vinna Süper Lig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trabzon|Trabzon]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Kjetil Borch

**Kjetil Borch** () er ein norsk roar som representerer Horten Roklubb. Han vart verdsmeister 2013 i dobbeltsculler saman med Nils Jakob Hoff og europameister 2018 i singlesculler.

## Karriere
Borch og Nils Jakob Hoff rodde seg til ein fjerdeplass i dobbeltsculler VM 2010 på Lake Carapiro i New Zealand. Dei representerte Noreg under sommar-OL 2012 i London, men greidde ikkje å kvalifisera seg frå semifinale til finalen. Borch og Hoff gjekk deretter vidare til B-finalen, som dei vann og enda på ein samanlagt sjuandeplass. Under sommar-OL i Rio i 2016 tok Borch bronsemedalje i finalen i dobbeltsculler
saman med makker Olaf Tufte.

Under europameisterskapen 2018 i Glasgow rodde Borch inn til gullmedalje i singlesculler, 0,7 sekund framom Mindaugas Griškonis frå Litauen.

## Kjelder
Nils Jakob Hoff

**Nils Jakob Skulstad Hoff** () er ein norsk roar som representerer Fana Roklubb. Han er også medlem av Team Tufte.

## Karriere
Nils Jakob Hoff ror dobbelsculler saman med Kjetil Borch. Dei to rodde seg til ein fjerdeplass i VM ved Lake Carapiro på New Zealand i 2010. Dette var Noregs beste prestasjon i roing sidan Olaf Tufte vann olympisk gull under sommar-OL 2008 i Beijing. Dei representerte Noreg under sommar-OL 2012 i London, men greidde ikkje å kvalifisera seg frå semifinale til finalen. Borch og Hoff gjekk deretter vidare til B-finalen, som dei vann og enda på ein samanlagt sjuandeplass. 

Nils Jakob Hoff har også vore aktiv som harpist, og har delteke med harpa på NRK-programmet Kjempesjansen.

## Kjelder
Kristoffer Brun

**Kristoffer Brun** () er ein norsk roar som representerer Bergens Roklub. 

## Karriere
Kristoffer Brun ror dobbeltsculler saman med Are Strandli og dei to har delteke under fleire U23-VM og World Cups. Saman representerte dei Noreg i lettvekts dobbeltsculler under sommar-OL 2012 i London. Dei kom på andreplass i sitt kvalifiseringsheat og gjekk dermed rett til semifinale. I semifinalen gjekk det derimot dårlegare for roarane, og dei rauk ut av OL. Dei enda på ein niandeplass samanlagt.

Under sommar-OL i Rio i 2016 tok Brun bronsemedalje i finalen i dobbeltsculler saman med makker Are Strandli.

## Kjelder
Pumori

**Pumori** (òg *Pumo Ri*) er eit fjell i Himalaya på grensa mellom Nepal og Kina, om lag åtte kilometer vest for Mount Everest. *Pumori* er eit sherpa-ord som tyder «ugift dotter» og blei gitt av George Mallory. Fjellklatrarar omtalar ofte Pumori som «Mount Everests dotter».

Pumori er mykje klatra. Den lettaste ruta har ein vanskegrad på 3 (lett klatring). Ein tysk-sveitsisk ekspedisjon under leiing av Gerhard Lenser førsteklatra fjellet i 1962.

I 2001 lukkast dei sveitsiske ekstremklatrarane Ueli Steck og Ueli Bühler med å førsteklatre vestruta sjølv om dei begge blei tatt av eit snøras under oppstigninga.

Bitoppen Kala Patthar () blir ofte klatra på grunn av utsynet mot Mount Everest, Lhotse og Nuptse frå fjellet sin sørtopp ().

## Galleri

Fil:Pumori Peak, Nepal, Asia.jpg|Pumori over Kala Patthar
Fil:Pumori-fromKalarPatar.jpg|Pumori frå toppunktet på Kalar Patthar
Fil:Everest Peace Project - Pumor from tibet.jpg|Nordsida av Pumori sett frå Tibet


## Referansar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Pumori|Pumori]]» frå , den 23. august 2012.* 

## Bakgrunnsstoff
Osmaniye

**Osmaniye** er ein liten by i regionen Çukurova i Tyrkia, administrasjonssenter i provinsen Osmaniye. Byen har opp under 200 000 innbyggjarar og ligg 125 meter over havet. 

Han ligg aust på Çukurova-sletta ved foten av Nurfjella, grensa mellom Anatolia og Midtausten. Osmaniye ligg langs Silkevegen, ein strategisk viktig stad som har vore busett av forskjellige sivilisasjonar som hettittane, persarane og romarane. 

## Klima
Osmaniye har eit middelhavsklima. Somrane er særs varme og tørre medan vintrane er kjølige og våte. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Osmaniye|Osmaniye]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*  Osmaniye si offisielle side
Kırıkkale

**Kırıkkale** er administrasjonssenter i provinsen Kırıkkale i Tyrkia. Han ligg 80&nbsp;km aust for Ankara. Han har kring 190 000 innbyggjarar.

Byen ligg ved jernbanen mellom Ankara og Kayseri nær elva Kızıl sentralt i Tyrkia. Han var tidlegare ein landsby men voks raskt då det vart bygd stålverk ved byen i 1950-åra. Stålverka er av dei største i landet.

Kırıkkale universitet ligg i byen.

## Klima
Kırıkkale har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering *Dsa*) og halvtørt klima (Köppen si klimaklassifisering *BSk*), med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar. Det er mest vanleg med regn om våren og hausten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kırıkkale|Kırıkkale]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lilleputthammer

**Lilleputthammer** er ein familiepark som ligg like ved Europaveg 6 i Øyer kommune, 20 km nord for Lillehammer. Sentralt i parken er ein miniatyrpark som er ein kopi av Storgata i Lillehammer slik ho såg ut tidleg på 1900-talet. Miniatyren er bygd i målestokk 1:4. Sidan har parken gått gjennom ei rekkje utvidingar og fornyingar.

Parken blei laga til av Kjell og Hjørdis Madsen, og opna 29.juni 1983 av stortingspresidenten Oddvar Nordli. Han blei kjøpt av Viking Gruppen AS (no Welle Gruppen AS) i 1996 saman med Øyer Gjestegård. Føretaket tok over drifta av Lilleputthammer i 2006. I 2007 blei parken utvida med nye attraksjonar, som parisarhjul, berg- og dalbane og bompebåtar. I tillegg blei miniatyrhusa pussa opp. Året etter blei det lagt til fleire nye attraksjonar - karusell, klatretårn og oldefarsbilar. 

Det er også ein Barnas Bokby i parken med brukte barnebøker, og det er blitt halde jamlege opplesingar og underhaldninsførestillingar her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lilleputthammer|Lilleputthammer]]» frå ,  den 23. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Offisiell nettside for Lilleputthammer
Antiokia

**Antiokia** (gresk *Ἀντιόχεια*) var ein by i antikken i nordlege Syria ved elva Orontes omkring 30&nbsp;km frå Middelhavet. Han vart grunnlagd år 301 fvt. av Selevkos I Nikator, ein av generalane til Aleksander den store, på eit vent og fruktbart område, omgjeve av høge fjell i nord og i sør av ei slette. Han vart hovudstaden i Selevkidriket, og for å skilje byen frå andre ved same namn vart han kalla for *Antiokia Epidaphnes* eller *Antiokia ved Orontes*. I dag har byen mista si tidlegare tyding og heiter Antakya, og ligg i den tyrkiske provinsen Hatay.

Oldtidsbusetnaden *Meroe* går føre den historiske storbyen Antiokia. Ein heilagdom for Anat som av dei antikke grekarane vart kalla «den persiske Artemis» var lokalisert her. Staden omfatta òg dei austlege forstadene av Antiokia. Det var ein landsby på ein utstikkar av fjellet Silpius kalla *Io*, eller *Iopolis*. Dette namnet vart alltid framført av innbyggjarane i Antiokia som bevis på det greske opphava deira (jfr. Libanios), og som var ivrige etter å bli rekna som ein del av attiske Jonia, eit strev som er illustrert av athenske typar brukt på myntane til byen. Io kan ha vore ein liten tidleg koloni av greske handelsfolk. Johannes Malalas (ca 491 – 578), ein austromersk kronikør som var fødd i Antiokia, nemnar òg ein arkaisk landsby ved namn *Bottia* på sletta ved elva.

Antiokia var ein viktig stad for den hellenistiske kulturen og var under Romarriket hovudstad i provinsen Syria. Gullalderen hadde han under dei romerske keisarane. At byen var stor kunne ein sjå under eit jordskjelv i år 115 evt. då heile 200 000 innbyggjarar mista livet. Her vart det danna den første forsamlinga som ikkje berre bestod av jødar, men òg kristne, og hit kom Paulus og Barnabas på misjonsreiser. Antiokia var òg staden der nemninga kristne oppstod for første gongen. På 200- og 300-talet vart det halde fleire viktige kyrkjemøte og Antiochia var eit sete for ein av patriarkane.

Antiokia var den mest fornemme asiatiske handelsstaden ved Middelhavet og vart pryda av keisarane med praktfulle byggeverk. Gjennom hyppige jordskjelv og dessutan krig gjekk byen etterkvart i forfall. Den persiske kong Khosrau I inntok og øydela byen i 538. Han vart gjeninntatt av kalif Umar ibn al-Khattab i 637, frigjord av bysantinerne i 969 og hamna seinare under Selevkidriket i 1084 og under krossfararane i 1098. Han vart ein hovudstad for den normanniske fyrsten Bohemond I som grunnla fyrstedømet Antiokia, vart deretter erobra og øydelagt av muslimane i 1268. Til slutt hamna Antiokia i hendene på tyrkarane i 1516 og tilhøyrde under osmansk tid det tyrkiske vilajetet Aleppo. Då Det osmanske riket fall saman etter den første verdskrigen kom byen under fransk jurisdiksjon frå 1919 og fram til 1939 då provinsen Hatay vart gjeve til Tyrkia. I provinsen ligg fjellet Musa Dagh som er kjent frå Franz Werfel-romanen *Die vierzig Tage des Musa Dagh* (*Dei førtito dagane på Musa Dagh*, 1933) som handla om overlevande frå det tyrkiske folkemordet på armenarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Antiokia ved Orontes|Antiokia ved Orontes]]» frå ,  den 23. august 2012.*
Çorlu

**Çorlu**  er ein by nordvest i Tyrkia i det indre av Aust-Thrakia. Byen ligg i provinsen Tekirdağ. Han er eit industrisenter under raskt utvikling på ei slette ved sidan av Europaveg 80 mellom Istanbul og den tyrkiske grensa til Hellas og Bulgaria. Byen har kring 225 000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çorlu|Çorlu]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
İskenderun

**İskenderun** (arabisk الإسكندرون) er ein by og eit bydistrikt i provinsen Hatay ved kysten av Middelhavet i Tyrkia. Han vart kalla **Alexandretta** fram til han vart ein del av Tyrkia den 29. november 1937.

İskenderun ligg heilt aust ved kysten Middelhavet ved İskenderunbukta, ved foten av Nurfjella.

İskenderun er eit travelt handelssenter og ein av dei største byane i provinsen, omtrent like stor som provinshovudstaden Antakya. Byen er ein av dei største hamnebyane i Tyrkia ved Middelhavet og eit viktig industrisenter med İsdemir stålver, eit av dei største i Tyrkia. İskenderun er òg ein feriestad med mange hotell, restaurantar og kafear.

Byen ble grunnlagt av Aleksander den store i 333 fvt., og var tidlegare kjend i vesten under det opphavlege namnet Alexandretta (gresk Ἀλεξανδρέττα, 'Alexandrétta, på arabisk al-ʼIskandarūn med fleire varierande stavemåtar). Som følgje av Moskvatraktaten i 1921 vart byen og provinsen avstått til Syria, men provinsen lausreiv seg og slo seg saman med Tyrkia igjen kort tid etter. Syria ønsker framleis  provinsen og byen tilbake, noko som har ført til at dei aldri har anerkjend grensene mot Tyrkia.

Dörtyol rett nord for byen er endepunkt for oljerøyrleidninga frå Irak.

## Klima
Klima langs denne delen av Middelhavet er varmt og fuktig om sommaren, då fokl kjem frå landsbygda for å gå på stranda. Til somme tider av året sveiper den kraftige vinden kalla 'Yarıkkaya' over byen. Vintrane er milde og våte.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:İskenderun|İskenderun]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* İskenderun
Uşak

**Uşak** er ein by i indre område av Egearregionen i Tyrkia. Han har kring 180 000 innbyggjarar og er administrasjonssenter i provinsen Uşak.

Uşak ligg 210&nbsp;km frå İzmir, den største byen i regionen. Byen ligg i eit område der Egearregionen møter Sentral-Antolia og har eit klima som høver godt for jordbruk. Uşak har tradisjonelt vore ein inudstriby og var den første byen i Tyrkia som fekk eit urbant elektrisk nettverk.

## Klima
Uşak har eit kontinentalt middelhavsklima med kalde, våte og ofte snørike vintrar, og varme, lange og tørre somrar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aksaray

**Aksaray** er ein by i Sentral-Anatolia i Tyrkia og det administrative senteret i provinsen Aksaray. Byen har kring 170 000 innbyggjarar.

Byen var ein viktig stoppe stad langs Silkevegen som kryssa gjennom Anatolia. 

## Klima
Aksaray har eit halvtørt klima med kalde vintrar og lange, varme og tørre somrar. Det kjem mest regn på våren. 



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aksaray|Aksaray]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Talvik kommune

**Talvik kommune** er ein tidlegare kommune i Finnmark. 

Kommunen vart oppretta i 1863 då dåverande Alta-Talvik kommune vart delt inn i kommunane Alta og Talvik. Alta og Talvik høyrde lenge saman i eitt prestegjeld. Hovudkyrkja låg i Talvik, kyrkjebygget stod ferdig i 1705. Dagens kyrkje vart vigsla i 1883. Hasvik sokn vart skilt ut frå prestegjeldet i 1720 og lagt til Loppa prestegjeld. Alta-Talvik formannskapsdistrikt vart oppretta i 1837. Kongeleg resolusjon av 25. februar 1857 bestemte at Alta skulle verte eige sokn og ei kyrkje skulle reisast. Alta og Talvik vart delt i to prestegjeld ved kgl. res. 27. september 1862. Etter utskiljinga i 1862 hadde Talvik kommune 1&nbsp;938 innbyggjarar.

I 1964 vart kommunen slått saman med Alta til nye Alta kommune. Talvik kommune hadde 3266 innbyggjarar og utgjorde 1650 km2 før samanslåinga. Den tidlegare kommunen svarar til soknet.

Namnet er anten avleidd av trenamnet tall, 'furu', eller ei forvansking av det samiske Dálbmelukta, kan bety 'tåkebukta'.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Talvik kommune frå 1862 til 1963:**

## Kjelder
*
### Fotnotar
Polmak kommune

**Polmak kommune** er ein tidlegare kommune i Finnmark.

Polmak høyrde frå opprettinga av formannskapsdistrikta i 1838 til Vadsø by- og landdistrikt. 
I 1839 vart Nesseby med Polmak skild ut frå Vadsø. I 1858 vart Nesseby med Polmak igjen innlemma i Vadsø, før Vadsø og Nesseby vart to kommunar att frå 1864. 
I 1903 vart Polmak skild ut som eigen kommune. Ved opprettinga budde det 450 personar i Polmak kommune. Kommunen omfatta då den nordre delen av Tanadalen frå like over Leavvajohka fjellstue ned til grenda Polmak, i tillegg til vidda i nordvest. Frå grenda Polmak ned til Tana bru omfattar den tidlegare kommunen begge sidene av Tanaelva.

Polmak var sjølvstendig kommune fram til 1964 då området vart innlemma i Tana kommune. Det budde då 1072 personar i Polmak kommune. Polmak var den minste kommunen i Finnmark etter folketal.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Polmak kommune frå 1903 til 1964:**

## Kjelder

### Fotnotar
Afyonkarahisar

**Afyonkarahisar** eller berre **Afyon** er ein by vest i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Afyonkarahisar. Afyon ligg i fjella innanfor kysten av Egearhavet, 250 km sørvest for Ankara langs elva Akarçay, 1021 meter over havet. Byen har kring 175 000 innbyggjarar. 

Byen er eit stort jernbaneknutepunkt mellom Izmir og Ankara. 

I antikken heitte byen *Acroënus*, eit namn han hadde til 740. Etter at austromarane vann den arabiske kringsetjinga av byen, vart han omdøypt til *Nikopolis*, «sigersstad». Seldsjukkane kalla han *Kara Hissar*, «den svarte borga». Det noverande namnet kjem av tillegg *afyon*, opium; byen har historisk sett vore eit viktig sentrum for opiumshandel.

Den tiande presidenten i Tyrkia, Ahmet Necdet Sezer, kom frå Afyon.

## Klima
Afyonkarahisar har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering *Dsa*) og halvtørt klima (Köppen si klimaklassifisering *BSk*), med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar. Det er mest vanleg med regn om våren og hausten.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Afyonkarahisar|Afyonkarahisar]]» frå , og «[[:nb:|Afyonkarahisar]]» frå  den 23. august 2012.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Aydın

**Aydın**  (tidlegare kalla *Güzelhisar* og *Tralles*) er ein by og det administrative senteret i provinsen Aydın i Egearregionen i Tyrkia, 85&nbsp;km søraust for İzmir. Byen ligg i hjarte av den nedre dalen til elva Büyük Menderes. Han hadde kring 190 000 innbyggjarar i 2010.

Aydın ligg ved nedre del av Mendereselva, der ho munnar ut i Egearhavet. Regionen har vore kjend for det frodige landskapet sidan antikken. I dag er han mest kjente produktet fiken, men det vert òg dyrka andre produkt. Elles har byen noko lett industri og provinsen har nokre historiske steder, som Tralles, som vert vitja av turistar.

Byen vart sterkt øydelagd av grekarane i 1922.

## Klima
Aydın har eit middelhavsklima med varme, tørre somrar og kjølige, våte vintrar.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aydın|Aydın]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Adıyaman

**Adıyaman** (kurdisk *Semsûr*, i antikken **Perre** eller **Pordonnium**, gammalgresk **Περρη**) er ein by søraust i Tyrkia, administrasjonssenter i provinsen Adiyaman. Han er ein av byane som veks raskast i Tyrkia. Folketalet steig frå 100 000 i 1990 til 200 000 i 2010.

Adıyaman heitte før 1926 *Hısn-ı Mansur* eller *Hüsnü Mansur*, «Mansurborga», etter kalif Al-Mansur som regjerte i Bagdad mellom 754 og 775. Det kurdiske namnet *Semsûr* kjem truleg av det. Namnet Adıyaman kjem anten frå *Vadi i Leman*, 'ven dal', eller av *Yedi Yaman*, 'dei tapre sju', etter ei historie om sju søner som øydela avgudsbiletet til faren sin og sidan vart drepne av faren.

## Klima
Adıyaman har eit halvtørt klima. Somrane er særs varme og tørre. Temperaturane når 40 ºC midt på sommaren og varmerekorden her er 45,3 ºC frå 30. juli 2000. Vintrane i Adıyaman er kjølige eller kalde og ofte med snø. Den lågaste temperaturen som er målt er -10 ºC den 23. februar 1985.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adıyaman|Adıyaman]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Elektrisk forskyving

**Elektrisk forskyving** eller **elektrisk flukstettleik**, vanlegvis med symbolet \mathbf{D}, er eit vektorfelt som opptrer i Maxwell-likningane. Det er ein fysikalsk storleik lik produktet av den elektriske feltstyrken, E, og permittiviteten, ε. Elektrisk forskyving skuldast dels frie ladningar i eit stoff. 

I SI-einingar vert **D** målt i coulomb per kvadratmeter (C/m2). 

## Definisjon

I eit dielektrikum fører eit elektrisk felt **E** til at bundne ladningar i stoffet (atomkjernar og elektrona deira) vert noko fråskild, slik at det vert skapt eit lokalt elektrisk dipolmoment. Den elektriske forskyvinga **D** er definert som 

:\mathbf{D} \equiv \varepsilon_{0} \mathbf{E} + \mathbf{P},

der \varepsilon_{0} er permittiviteten i vakuum og **P** er den (makroskopiske) tettleiken til dei permanente og induserte elektriske dipolmomenta i stoffet, kalla polarisasjonstettleik. Ved å skilje den totale mengda ladningstettleik i frie og bundne ladningar: 

: \rho = \rho_f + \rho_b 

kan tettleiken skrivast om som ein funksjon av polarisasjonen **P**:

: \rho = \rho_f -\nabla\cdot\mathbf{P}. 

**P** er eit vektorfelt der divergensen gjev tettleiken av bundne ladningar \rho_b i stoffet. Det elektriske feltet tilfredsstiller likninga:

:\nabla\cdot\mathbf{E} = \frac{1}{\varepsilon_0} (\rho_f + \rho_b) = \frac{1}{\varepsilon_0}(\rho_f -\nabla\cdot\mathbf{P})

og dermed 

:\nabla\cdot (\varepsilon_0\mathbf{E} + \mathbf{P}) = \rho_f .

Forskyvingsfeltet tilfredsstiller derfor Gauss-lova i eit dielektrikum:  

: \nabla\cdot\mathbf{D} = \rho -\rho_b = \rho_f  .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electric displacement field|Electric displacement field]]» frå ,  den 23. august 2012.*
Elektrisk gneiste

Ein **elektrisk gneiste** er ei form for elektrostatisk utlading som skjer når eit elektrisk felt skapar ein ionisert elektrisk leiande kanal i lufta med eit kort lysglimt og ein knitrande lyd som resultat. Ein gneiste oppstår når den elektriske feltstyrken overgår den dielektriske feltstyrken til lufta. Dette medfører at talet på frie elektron og ion aukar i lufta, slik at lufta kortvarig vert elektrisk leiande gjennom dielektrisk nedbryting.

Lyn er eit døme på ein elektrisk gneiste i naturen, men elektriske gneistar, både store og små, kan opptre i og nær mange menneskeskapte lekamar, både med vilje og stundom som uhell. 

Ei kontinuerleg utlading av elektrisk straum gjennom ein gass vert kalla ein elektrisk boge. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electric spark|Electric spark]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Elektromagnetisk kanon

Ein **elektromagnetisk kanon** er ein kanon der prosjektilet vert trekt fram gjennom kanonrøyret av magnetfeltet frå straumførande spolar som ligg kring kanonrøyret. Etter kvart som prosjektilet flyttar seg framover, skiftar straumen over på nye spolar, slik at prosjektilet stadig vert trekt framover. Carl Friedrich Gauss formulerte matematiske skildringar for den magnetiske effekten som slike magnetiske akseleratorar nyttar, så kanonen vert òg stundom kalla *Gausskanon*. 

Kristian Birkeland konstruerte i 1902 den første elektromagnetisk kanonen. Denne vart demonstrert for ei forsamling i Universitetet i Oslo. Han oppnådde å gje eit prosjektil på 10 kg ein fart av 50 m/s. Den russiske professor A. A. Koroljkov gjorde utrekningar for ein elektromagnetisk kanon med 15 cm kaliber for 40 kg prosjektil og ein snøggleik på 800 m/s. Skytesnøggleiken skulle vere 200 skot i minuttet. Til kanonen ville ein trenge eit kraftverk på 100 000 kW. Elektromagnetiske kanonar er visstnok aldri blitt brukt i praksis.

## Kjelder
*elektromagnetisk kanon. I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/elektromagnetisk_kanon
Kapasitans

**Kapasitans** er ein elektrisk eigenskap for to nærliggande, isolerte elektriske leiarar. Eigenskapen kapasitans fører til at det må tilførast elektrisk energi for å leggje ein potensialskilnad (spenning) mellom leiarane.

Energien blir halde i eit elektrisk felt som oppstår mellom leiarane. Feltet er ikkje avhengig av stoff (materie) mellom leiarane, men oppstår òg i eit vakuum. Stoff mellom leiarane endrar likevel eigenskapane til feltet slik at kapasitansen aukar. Eit stoff som målmedvite blir brukt til dette, kallast eit dielektrikum.

Eigenskapen kapasitans utnyttast primært i elektriske komponentar som blir kalla kondensatorar. I ein kondensator blir leiarane lagt nære kvarandre og dei har eit felles areal.

Energimengda som må tilførast for å auke spenninga mellom leiarane skildrar storleiken til kapasitansen, *kapasiteten*. Denne blir målt i **F**, farad, ei avleia SI-eining som har symbolet **C**. Farad er kalla opp etter den engelske fysikaren Michael Faraday (1791 til 25. august 1867). I CGS-systemet (Centimeter-Gram-Sekund) blir kapasitans målt i cm (centimeter), der 1 cm tilsvarar 1,113 pF i SI-systemet.

Energien i feltet haldast av ein elektrisk ladning, som tilsvarar ei mengd elektron. Den eine leiaren har eit overskot og den andre eit underskot av elektron. Ladningen blir målt i **As** (ampere-sekund) og har symbolet **Q**.

Matematisk er samanhengen mellom kapasitet, ladning og spenning gjeve av:

:C = \frac{Q}{U}

Det elektriske feltet mellom leiarane oppstår på grunn av spenningsdifferansen og har ein elektrisk feltstyrke gjeve av spenninga og avstanden mellom leiarane. Feltstyrken vert målt i V/m.

*F* er ein særs stor eining. Eit SI-prefiks vert så godt som alltid nytta for kapasitans, med &mu; som den normalt *største* nytta eininga. Ein oppgjev kapasiteten på ein stor kondensator som 47 000 &mu;F i staden for den meir nærliggande 47 mF. Prefiks ned til pico, som i pF, vert nytta . 1 pF er den minste komponentverdien i bruk, 10 F eller så den største. 

Kapasiteten vert fysisk avgjort av arealet *A* til platene i m², avstanden mellom dei *d* i meter og permittiviteten \varepsilon (-) til stoffet mellom platene og permittiviteten til vakuum \varepsilon_0 i F/m. 

:\ C = \varepsilon_0 \cdot \varepsilon \cdot {A\over d}

der A ≫ d2.
:\varepsilon_0 er permittiviteten til vakuum (F/m)
:\varepsilon er permittiviteten til dielektrikumet (utan benemning)
:A er det felles arealet (m²)
:d er avstanden mellom platene (m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kapasitans|Kapasitans]]» frå , den 23. august 2012.*
Michel Bréal

**Michel Jules Alfred Bréal** () var ein fransk filolog. Han er ofte identifisert som ein av grunnleggjarane av den moderne semantikken.

## Liv og karriere
Bréal var fødd i Landau.Etter å ha studert i Weissenburg, Metz og Paris, gjekk han inn i École Normale Supérieure i 1852. I 1857 reiste han til Berlin, der han studerte sanskrit under Franz Bopp og Weber. Då han returnerte til Frankrike fekk han ei avtale i avdelinga for orientalske manuskript på Bibliothèque Impériale. I 1864 vart han professor i samanliknande grammatikk ved Collège de France, i 1875 vart han medlem av Académie des Inscriptions et Belles-lettres og i 1879 vart han inspektørgeneral for høgare utdanning inntil avskaffinga av kontoret i 1888. I 1890 vart han kommandør av Æreslegionen. Han døydde i Paris.

## Sommar-OL 1896
Bréal fann opp maratonlaupet som vart arrangert for fyrste gong under Dei 1. olympiske sommarleikane i 1896. Han var inspirert av soga om sendebodet Fidippies, som hadde springe frå byen Marathónas til Aten for å fortelja om atenarane som hadde vunne i Slaget ved Marathónas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michel Bréal|Michel Bréal]]» frå  og «[[Spyrídon Loúis#Sommar-OL 1896|Spyrídon Loúis]]» den 23. august 2012.*
Ormula

** Ormula ** er eit fjell som reiser seg bratt over nordsida av Valldalen på Sunnmøre, på grensa mellom kommunane Stranda og Fjord i Møre og Romsdal. Fjellet gir godt utsyn over nedre del av Valldalen og over fjorden.
Isparta

**Isparta** er ein by vest i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Isparta. Byen har kring 225 000 innbyggjarar og ligg 1035 meter over havet. Kallenamnet til byen er Rosenes by. 

Hovudnæringa til Isparta er produksjon av rosenolje og handlaga teppe og silke. Turisme er òg ei aukande næring. Byen har eit universitet og det lokale fotballaget i byen heiter Ispartaspor.
Det er fleire gamle moskear i byen. Byen har eit stort bibliotek med handskrivne manuskript og eit arkeologisk museum med myntsamling. 

## Klima
Isparta har eit halvtørt klima med kalde, snørike vintrar og varme, tørre somrar. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isparta|Isparta]]» frå ,  den 23. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Elektrisk element

**Elektriske element** er idealiserte elektriske komponentar, som motstandar, kondensatorar og induktorar, nytta i analysar av elektriske nettverk. Alle elektriske nettverk kan analyserast som samansette elektriske element i eit prinsippdiagram eller koplingsskjema, og kvar av desse påverkar spenninga i nettverket eller straumen gjennom nettverket. Desse ideelle elektriske elementa representerer verkelege, fysiske elektriske komponentar, men dei eksisterer ikkje sjølv fysisk og ein tar utgangspnnkt i at dei har ideelle eigenskapar i ein konsentrert elementmodell, medan komponentane er objekt utan ideelle eigenskapar og med ei uvisse i verdiane deira og ein viss grad av ikkje-linearitet. 

Krinsanalyse ved hjelp av elektriske element er nyttige for å forstå mange praktiske elektriske nettverk som nyttar komponentar. Ved å analysere korleis eit nettverk vert påverk av dei individuelle elementa sine, er det mogeleg å estimere korleis eit verkeleg nettverk vil oppføre seg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electrical element|Electrical element]]» frå ,  den 23. august 2012.*
Hans Memling

**Hans Memling**, (fødd mellom 1433 og 1440 i Seligenstadt; død 11. august 1494 i Brugge), også *Jan van Mimmelynghe*, *Johannes Memmelinc* og *Memlinc*, var ein  tysk-fødd målar som flytta til Flandern og som måla i stilen til den eldre nederlandske skulen.

Frå 1460-åra til han døydde var han ein av dei leiande målarane, som måla både portrett og fleire store religions-verk, der han arbeidde i stilen han lærde i ungdomsåra frå meistrar som Rogier van der Weyden.

### Liv og gjerning
Memling er fyrste gongen nemnt i dokument frå 1465, då han får borgarskap i Brugge. I 1466 budde han i eit stort steinhus i Sint-Jorisstraat, eit hus han truleg kjøpte i 1480. På same tid og i same delen av Brugge budde  målaren og miniatyrdesignaren Willem Vrelant, han var elles bokillustratør òg. Memling skulle eigenleg ha skaffa seg borgarskap i byen, men registrerte seg av ukjente grunnar i målarlauget i Brugge, seinare hadde han også assistentar og lærlingar i verkstaden sin. Lærlingar av han er nemnt i 1480 og i 1484. Michel Sittow si læretid i Brugge fann stad i desse åra, og med bakgrunn i stilistiske likskapar kan han ha vore ein av Memling sine lærlingar.

Minnet om Memling vart bevart fødebyen, der det i byrjinga av 1500-talet vart lese messer for sjela hans. Sidan vart han gløymd. Hovudverket hans er måleria i Johannishospital i Brugge. Då måleria vart gjenoppdaga av kunsthistorikarar voks det samstundes fram ei sentimental legende om målaren, som skulle ha skapt måleria i Johannishospital etter ei mirakuløs betring. Denne legenda heldt seg i lang tid, og vart seinare formidla i biletform av fleire målarar.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hans Memling|Hans Memling]]» frå ,  den 23. august 2012.*
İnegöl

**İnegöl** er ein by i provinsen Bursa i Tyrkia. Han har kring 280 000 innbyggjarar (2012). İnegöl er eit av sentera for tyrkisk møbelindustri og er kjend for kjøtbollane İnegöl Köftesi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:İnegöl|İnegöl]]» frå ,  den 24. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tekirdağ

**Tekirdağ** (i antikken **Bisanthi**, gammalgresk Βισάνθη eller Βυσάνθη), er ein by i Tyrkia. Han er ein del av regionen som historisk sett vert kalla Aust-Thrakia. Tekirdağ er administrasjonssenter i provinsen Tekirdağ. Byen har kring 140 000 innbyggjarar. 

## Klima
Tekirdağ har ei blanding mellom middelhavsklima og fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering: Csa/Cfa). Somrane er lange, varme og humid medan vintrar er kjølige og våte. Det er forholdsvis vanleg med snø mellom desember og mars, gjerne ei veke eller to om gangen. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tekirdağ|Tekirdağ]]» frå ,  den 24. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*Heimeside
*Tekirdağ biletgalleri
Darıca

**Darıca** er ein by og eit distrikt i provinsen Kocaeli i Marmararegionen i Tyrkia. Han var tidlegare ein del av distriktet Gebze fram til 2008. 

Darica har fått namn etter Darıcaborga, som berre har eitt tårn. Byen har kring 150 000 innbyggjarar. Han ligg 38&nbsp;km frå İstanbul, 10&nbsp;km frå Sabiha Gokcen lufthamn og berre 50&nbsp;km frå Ataturk internasjonale lufthamn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Darıca|Darıca]]» frå ,  den 24. august 2012.*
Aust-Thrakia

**Aust-Thrakia** (tyrkisk *Doğu Trakya* eller berre *Trakya*; bulgarsk Източна Тракия, *Iztotsjna Trakiya*; gresk Ανατολική Θράκη, *Anatolikí Thráki*), òg kjend som **Tyrkisk Thrakia**, er den delen av det moderne Tyrkia som geografisk ligg i Europa, i den austlege delen av det historiske området Thrakia. Resten av Tyrkia ligg hovudsakleg i Anatolia, òg kjend som Vesleasia. Tyrkisk Thrakia vert òg kalla **Europeisk Tyrkia**. Området omfattar det historiske sentrumet av İstanbul (Konstantinopel i mellomalderen), samt byar som Edirne (tidlegare hovudstad i Det osmanske riket), Tekirdağ, Çorlu, Lüleburgaz og Kırklareli.

Området dekkjer 23&nbsp;764&nbsp;km² (3 % av landet) og har kring 10 millionar innbyggjarar (kring 12 % av landet). Aust-Thrakia er skild frå resten av Tyrkia av Dardanellane, Bosporos og Marmarahavet. Den sørlegaste delen av Aust-Thrakia er halvøya Gallipoli. Aust-Thrakia grensar til Hellas i vest og Bulgaria i nord, medan Egearhavet ligg i sørvest og Svartehavet i nordaust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:East Thrace|East Thrace]]» frå ,  den 24. august 2012.*
Karaman

**Karaman** er ein by sør i det sentrale Tyrkia, nord for Taurusfjella, kring 100&nbsp;km sør for Konya. Han er det administrative senteret i Karaman. Byen har kring 135 000 innbyggjarar (2009) og byen ligg 1039 meter over havet.

Karaman Museum er den største attraksjonen i byen.

## Historie
Under antikken var byen kjent som **Laranda** som kjem frå luvisk. Byen var under romarane og seinare Austromarriket før han vart erobra av seldsjukkane tidleg på 1100-talet. Byen vart kringsett av Fredrik Barbarossa i 1190. I 1256 vart byen erobra av den tyrkiske beyen Karamanoğlu Mehmet Bey som byen seinare vart oppkalla etter. Frå 1275 var byen hovudstad for karamanidane som var eit tyrkisk fyrstedøme. I 1468 vart byen inntatt av osmanarane og hovudstaden vart flytta til Konya. Karaman har fleire ruinar frå Karamanid-tida.

## Klima
Karaman har eit halvtørt klima med varme og tørre somrar og kalde vintrar. Karaman er ein solrik by året rundt.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karaman|Karaman]]» frå ,  den 24. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gölcük i Kocaeli

**Gölcük** er ein by og eit distrikt i provinsen Kocaeli i Marmararegionen i Tyrkia. Byen ligg på nordsida av Armutluhalvøya ved kysten av Marmarahavet og sør for provinsen.

Jordskjelvet i Izmit i 1999 skjedde i dette distriktet. Ein av marinebasane til Den tyrkiske marinen ligg i Gölcük. Det same gjer bilfabrikken Ford Otosan. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gölcük i Kocaeli|Gölcük i Kocaeli]]» frå ,  den 24. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad 
* [http://www.golcuk.bel.tr/ Kommunen si offisielle nettside