open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nyköping

**Nyköping** er ein svensk by og centralort i Nyköpings kommune i Södermanland län i landskapet Södermanland, 60 km nordaust for Norrköping. I 2011 hadde byen 29 891 innbyggjarar.

Byen er sete for länsadministrasjonen i Södermanland. Her er hamn og stor handel og industri. Byen er eit trafikknutepunkt ved Havn, betydelig handel og industri. Kommunikasjonssentrum ved E 4 og jernbanelinjene Stockholm–Malmö og Grängesberg–Oxelösund. 

Nyköping fekk bystatus i 1444 og ligg ved Austersjøen.

## Historie
Ved Nyköpingån er det blitt funne etterleivningar som er datert til rundt 2000 f.Kr. Nyköping er truleg ein av dei eldste busetnadane i Sverige.  Staden, ved munningen av fire elver, Nyköpingsån, Kilaån, Svärtaån samt Idbäcken, var spesielt viktig på den tida då den viktigaste transporten skjedde med båt.

Det eldste privilegiebrevet til Nyköping stammar frå 1444; det omhandla tilgang til øyar i skjergarden. I løpet av mellomalderen var det fleire riksmøte og krigshendingar i byen. I 1280 blei det grunnlagt eit fransikanarkloster i byen. 

Det er ikkje kjend når slottet Nyköpingshus blei reist, men hertug Magnus Ladulås førte der dei forhandlingane som gjorde at den svenske krona fekk kontroll over Visby. På slottet sat Valdemar Birgersson som fange og døydde der i 1302. I 1317 skjedde det som er blitt kalla for «Nyköpings gjestebod» der hertugane Erik Magnusson og Valdemar Magnusson blei tatt til fange av bror deira, kong Birger Magnusson, og seinare døydde. Under Albrekt av Mecklenburg si tid var slottet styrt av den tyske riddaren Raven van Barnekow og seinare Bo Jonsson (Grip).

## Sjå òg
*Stockholm Skavsta Airport

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Nyköping kommun
Symfoni nr. 38 av Mozart

**Symfoni nr. 38** i D-dur, K. 504, vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart seint i 1786. Han hadde premiere i Praha den 19. januar 1787, eit par veker etter at *[[Le nozze di Figaro]]* opna der, og vert populært kalla *Praha-symfonien*. Mozart har sjølv skrive 6. desember 1786 på det signerte partituret.

Andre verk skrivne av Mozart om lag på same tid er pianotrio i B-dur (K. 502, fullført 18. november 1786, og  pianokonsert nr. 25 (K. 503), fullført 4. desember 1786.

## Praha

Sjølv om populariteten til Mozart hos innbyggjarane i Wien gjekk opp og ned, var han alltid populær hos bøhmarane og han hadde ein fast tilhengjarskare i Praha. Eit stykke i *[[Prager Neue Zeitung]]* der tid etter Mozart døydde syner dette: «Mozart ser ut til å ha skrive for folket i Bøhmen. Ingen stad forstår ein musikken hans betre enn i Praha, og sjølv på landsbygda er musikken hans høgt verdsett.»

## Form

Praha-symfonien er instrumentert for to fløyter, to oboar, to fagottar, to horn, to trompetar, pauke og strykarar.

Verket har tre satsar:

#Adagio&mdash;Allegro, 4/4 (Sonateform)
#Andante i G-dur, 6/8 (Sonateform)
#Finale (Presto), 2/4

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symphony No. 38 (Mozart)|Symphony No. 38 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart:  A Documentary Biography*.  Stanford, California:  Stanford University Press.
**Einstein, Alfred. *Mozart, his Character, his Work.* London: Oxford University Press. 1945. Translated from the German by Arthur Mendel and Nathan Broder. LCCN 45001487.
**Girdlestone, Cuthbert. *Mozart and his Pianokonserts.* New York: Dover Publications. 1964 republication. "An unabridged and corrected republication of the second (1958) edition of the work first published i 1948 by Cassell & Company, Ltd., London, under the title Mozart's Pianokonserts." Translation of *Mozart et ses concertos pour piano.* ISBN 0-486-21271-8 (pbk.)

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Symfoni nr. 39 av Mozart

**Symfoni nr. 39 i Ess-dur** av Wolfgang Amadeus Mozart, K.&nbsp;543, vart skriven ferdig den 26. juni 1788.

## Komposisjon og premiere

Den 39. symfonien er den første av dei tre siste symfoniane som Mozart komponerte i rask rekkefølgje sommaren 1788. Nr. 40 vart ferdig den 25. juli og nr. 41 den 10. august. På same tid skreiv Mozart pianotrioane sine i E- og C-dur, hans *[[Pianosonate nr. 15 av Mozart|sonate facile]]*, og ein fiolin-sonatina. Mozart-biografen Alfred Einstein har indikert at Mozart tok Michael Haydn sin Symfoni nr. 26, i same toneart, og nytta som utgangspunkt.

Ein er ikkje sikker på når verket hadde premiere, eller om det vart framført i det heile medan Mozart levde.

## Instrumentering og satsar

Symfonien er skriven for fløyte, to klarinettar, fagottar, horn og trompetar, pauke og strykarar, og består av fire satsar:

#Adagio, 2/2 – Allegro, 3/4
#Andante con moto, 2/4
#Menuett: Trio, 3/4
#Allegro, 2/4

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symphony No. 39 (Mozart)|Symphony No. 39 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart: A Documentary Biography*. Stanford: Stanford University Press.
*Einstein, Alfred (1945) *Mozart: His Character, His Work*, translated into English by Arthur Mendel & Nathan Broder. Oxford: Oxford University Press.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Symfoni nr. 40 av Mozart

Wolfgang Amadeus Mozart skreiv sin **Symfoni nr. 40 i g-moll**, KV. 550, i 1788. Han vert stundom kalla «Den store g-moll-symfonien», for å skilje han frå «Den vesle g-moll-symfonien», Nr. 25. Desse to er dei einaste symfoniane Mozart skreiv i moll.

Den 40. symfonien vart ferdig den 25. juli 1788 i ein særs produktiv periode i løpet av få veker. I same periode skreiv han ferdig den 39. og den 41. symfonien òg.

Symfonien er skriven for fløyte, 2 oboar, 2 klarinettar, 2 fagottar, 2 horn og strykarar. Her finst ikkje trompetar og pauke.

Verket er i fire satsar, i det vanlege arrangementet rask-langsam-menuett-rask:

#Molto allegro, 2/2
#Andante, 6/8
#Menuett – Trio, 3/4
#Allegro assai, 2/2

Det første temaet er særs kjent:

## Mottaking

Verket har kalla fram forskjellige tolkingar hos kritikarane. Robert Schumann meinte verket hadde ein «gresk lettheit og ynde». Donald Francis Tovey såg kjenneteikn frå *[[opera buffa]]*. Den vanlegaste tolkinga i dag er at symfonien har ein tragisk tone og er særs kjenslemessig. Til dømes har Charles Rosen (i *The Classical Style*) kalla symfonien «eit verk av lidenskap, vald og sorg».

Sjølv om tolkingane er forskjellige er symfonien utan tvil ein av dei mest kjende til Mozart og vert fote framført og innspelt.

Ludwig van Beethoven kjende symfonien godt og kopierte 29 taktar frå partituret i ei skissebok. Ein trur at opningstemaet i den siste satsen kan ha inspirert Beethoven til å komponere den tredje satsen i hans femte symfoni.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symphony No. 40 (Mozart)|Symphony No. 40 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart:  A Documentary Biography*.  Stanford, CA:  Stanford University Press.
*Hopkins, Antony (1981) *The Nine Symphonies of Beethoven*.  Heineman.
*Schoenberg, Arnold (1954, rvs. 1969) *Structural Functions of Harmony* (W.W. Norton and Company, 1954, rev. 1969).  Analyzes the wide-ranging development sections of both outer satss at some length 
*Zaslaw, Neal (1983) Introductory notes to a recording of the 31st and 40th Symphonies made by Christopher Hogwood and the Academy of Ancient Music, Oiseau-Lyre 410-197-2.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Symfoni nr. 41 av Mozart

**Symfoni nr. 41 i C-dur**, K. 551, er ein symfoni av Wolfgang Amadeus Mozart som han skreiv ferdig den 10. august 1788. Det var den siste symfonien han komponerte. 

Verket har fått kallenamnet **Jupiter-symfonien**. Dette namnet kjem ikkje frå Mozart, men truleg frå impresarioen Johann Peter Salomon i eit tidleg arrangement for piano.

Den 41. symfonien var den siste av tre symfoniar som Mozart skreiv i rask rekkefølgje sommaren 1788. Den 39. vart ferdig den 26. juni og den 40. den 25. juli. På same tid skreiv Mozart pianotrioane sine i E- og C-dur, hans *[[Pianosonate nr. 16 av Mozart|sonate facile]]*, og ein fiolinsonatina.

Det er ikkje kjend om symfonien vart framført medan Mozart levde. 

Verket er skrive i fire satsar og arrangert som ein tradisjonell symfoni frå klassisismen. 

#Allegro vivace, 4/4
#Andante cantabile, 3/4 i F-dur
#Menuett: Allegretto - Trio, 3/4
#Molto Allegro, 2/2

Det uvanlege med denne symfonien er ein fugato for fem stemmer (som representerer dei fem dur-temaa) mot slutten av den fjerde satsen. Det er fugale-seksjonar gjennom heile satsen. Hovudtemaet består av fire notar: 

I ein artikkel om Jupitersymfonien skriv Sir George Grove at «det er i finalen Mozart slepp laust alt han har heldt tilbake av det han har lært, og all krafta, som ingen ser ut til å ha hatt i same grad som han sjølv, og bevart denne vitskapen og gjort det til ein reiskap for musikken, som er like behageleg som lærerik. Ingen stad han oppnådd meir.» Musikkvitarar er sikre på at Mozart studerte Michael Haydn sin Symfoni nr. 28 i C-dur, som òg har ein fugato i finalen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Symphony No. 41 (Mozart)|Symphony No. 41 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart:  A Documentary Biography*.  Stanford:  Stanford University Press.
**


## Bakgrunnsstoff
*
* 
*Jupiter in the Age of Enlightenment, Program Notes on Symphony No. 41 by Ron Drummond
Storfrytle

**Storfrytle** er ei plante i sevfamilien. Arten si utbreiing ligg innanfor Europa. Planta vert kring 50 cm høg og veks i store tuver med broddspisse blankt mørkgrøne blad med hår i kanten. Blada står grøne om vinteren. Rakt strå og stor greina kvast. Storfrytle har brune sylspisse blomsterblad og blank svartbrun kapsel. Panta blomstrar kring mai månad i lier utmed kysten. Ho veks i Noreg frå Aust-Agder til Helgeland og også i Lofoten, og er funnen opp til 700 m i Sogn. 

## Kjelder
*Dansk Wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Pianokonsert nr. 3 av Mozart

**Pianokonsert nr. 3** i D-dur, K. 40, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Dei tidlege konsertane til Mozart vert meir rekna som ei øving i sjangeren, og ein studie av orkestereffektar og fargar. Konserten vart komponert etter ei lang reise i Europa (1763-1766) og dei fire første pianokonsertane hans låner alle sonatesatsar frå fleire andre komponistar som Mozart møtte på vegen, mellom andre Johann Schobert og Hermann Friedrich Raupach. Denne metoden å komponere på var ikkje uvanleg på denne tida, særleg innan opera. 

Konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo), og to horn, to oboar og to trompetar. Satsane er:

#*Allegro [[maestoso]]*
#*Andante*
#*[[Presto]]*

Denne konserten låner pianosonatar frå Leontzi Honauer (Op. 2 nr. 1), Johann Gottfried Eckerd (Op. 1 nr. 4), og C.P.E. Bach («La Bohmer», frå W. 117).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Pianokonsert nr. 4 av Mozart

**Pianokonsert nr. 4** i G-dur, K. 39, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Dei fire første pianokonsertane til Mozart vart ikkje i røynda skriven av han sjølv, men dei var arrangement av pianosonatar skrivne av andre komponisertar, som Johann Gottlieb Eckard, Johann Schobart og C.P.E. Bach. Denne måten å komponere på var ganske vanleg på denne tida, og vart på sett og vis rekna som ein måte å ære komponistar på. Denne konserten var den siste av dette slaget for Mozart. 

Konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo) og to horn og to fløyter. Satsane er:

#*Allegro*
#*Andante*, i G-moll
#*Molto Allegro*

Den første og tredje satsen er basert på musikk av Honauer, og den midtre av Raupach.  

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Pianokonsert nr. 5 av Mozart

**Pianokonsert nr. 5 i D-dur, [[Köchel-katalogen|K. 175]],** vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i 1773, då han var 17 år gammal. Det er den første originale pianokonserten til Mozart. Dei tidlegare konsertane hans var basert på verk av andre komponistar.

## Instrumentering
Verket er skriven for to oboar, to horn, to trompetar, pauke og  strykarar og var den einaste konserten med trompetar og pauke fram til Nr. 13, K. 415.

Merk at berre den første og siste satsen har delar for trompet og pauke.

## Satsar
Dei tre satsane i konserten er: 
#Allegro
#Andante ma un poco adagio
#Rondo: Allegro

Med to heilnotar, er den mektige finalen i konserten storarta, men framleis ufullkomen. Mozart taklar eit problem i denne allegroen, korleis innføre kontrapunktiske element i ein sats på sonateform. Dette problemet skulle han vende attende til fleire gonger seinare. Mozart komponerte seinare ein meir melodirik rondofinale for denne konserten, fordi han meinte den ville falle meir i smak hos publikum i Wien.

Konserten var ein av favorittane til Mozart og er nemnd i fleire av breva hans. Han spelte stykket på konsertar fram til året han døydde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 5 (Mozart)|Piano Concerto No. 5 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Hutchings, A. 1997. *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3

## Bakgrunnsstoff
*
*
Pianokonsert nr. 6 av Mozart

**Pianokonsert nr. 6** i B-dur, K. 238, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i januar 1776.

Verket er i tre satsar: 

*I. Allegro aperto
*II. Andante un poco adagio
*III. Rondeau: Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 6 (Mozart)|Piano Concerto No. 6 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Hutchings, A. 1997. *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3


## Bakgrunnsstoff

* 
*
Pianokonsert nr. 7 av Mozart

**Konsert i F for tre piano og orkester**, nr. 7, K. 242, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart frå 1776, som han komponerte av tre forskjellige pianokonsertar. Mozart skreiv opphavleg ferdig verket for tre piano i februar 1776. Han reviderte seinare verket for seg sjølv og ein annan pianist i 1780 i Salzburg. Konserten vert ofte kalla «Lodron-konserten» fordi han vart bestilt av grevinne Antonia Lodron for at døtrene hennar Aloysia og Giuseppa skulle spele det.

Konserten har tre satsar:

#Allegro
#Adagio
#Rondo : Tempo di Menuetto

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 7 (Mozart)|Piano Concerto No. 7 (Mozart)]]» frå ,  den 28. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Girdlestone, Cuthbert. *Mozart and his Piano Concertos.* 2nd edition. 1952:  Norman, University of Oklahoma Press. Republished by Dover Publications, 1964, ISBN 0-486-21271-8.


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Article, source for dates above. Quotes Alfred Einstein's *Mozart: His Character, His Work*. Einstein discusses the work briefly - to lines i to pages - dismissing it as the least of Mozart's concertos with piano.
* Philadelphia Orkester article
Pianokonsert nr. 1 av Mozart

**Pianokonsert nr. 1** i F-dur, KV 37, er ein solokonsert for piano komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i april 1767, då han var elleve år gammal i Salzburg. Konserten vart lenge rekna for å vere original, men ein veit i dag at han er ei omarrangering av sonatar frå fleire tyske virtuosar. 

I dei første fire pianokonsertane sine baserte Mozart kvar sats på ein pianosonate komponert av nokon andre. Denne praksisen med å låne, tilpasse og arrangere stykke frå andre komponistar var vanleg i operaer på denne tida, og musikkvitarar trur at faren Leopold Mozart ønskte at sonen skulle verte kjend med denne måten å skrive på. Konsertane vart arrangerte i 1767, då Mozart var elleve år, etter eit lengre opphald i Paris. Det var på denne turen at Mozart vart kjend med komponistane Johann Gottfried Eckard, Johann Schobert, Hermann Friedrich Raupach og Leontzi Honauer, som sonatane er lånte og arrangerte frå.

Konserten er instrumentert for strykarar, piano (eller cembalo) og par av oboar og horn. Dei tre satsane er: 

#*[[Tempo#Italian_tempo_markings|Allegro]]*
#*[[Andante]]* - i C-dur
#*Allegro*

Den andre satsen i F-dur-konserten er den einaste satsen av dei fire verka som ikkje enno er identifisert med verket til ein annan komponist. Den første satsen er eit arrangement av Raupach sin pianosonate nr. 5, og finalen kjem frå Honauer sin Sonate Op. 1 nr. 3. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Pianokonsert nr. 2 av Mozart

**Pianokonsert nr. 2** i B-dur, K. 39, er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart, skriven i Salzburg i 1767, då Mozart berre var elleve år gammal. Sjølv om nesten heile manuskriptet for B-dur-konserten er skriven av faren Leopold Mozart, meiner musikkvitarane at arrangementet er av sonen, og kanskje ein improvisert solo som faren skreiv ut. 

Denne konserten er skriven for strykarar, piano (eller cembalo), og to oboar og to horn. Satsane er: 

#*Allegro [[spiritoso]]*
#*Andante [[staccato]]*
#*Molto allegro*

Dei originale stykka er tilskriven Hermann Friedrich Raupach sin første pianosonate (første og siste sats) og Johann Schobert sin Op. 17 nr. 2 (andre sats). Denne praksisen med å sette saman verk frå andre verk av forskjellige komponistar vert kalla ein «pastisj», og vart gjort av Mozart i dei fire første pianokonsertane hans. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Serdar Tasci

**Serdar Tasci**, tyrkisk **Serdar Taşçı** () er ein tysk fotballspelar som har spela for Stuttgart i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Tasci har tyrkiske foreldre.

Tasci vart seriemeister i Tyskland med Stuttgart den første sesongen han spelte for førstelaget deira, i 2006/07-sesongen, då han spelte 26 seriekampar. Han kunne ha spelt for landslaget til både Tyrkia og Tyskland, men valde Tyskland. 20. august 2008 debuterte han for A-landslaget i ein privatlandskamp heime mot Belgia. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han fekk spela i éin kamp, då han kom inn som innbytar på overtid i bronsefinalen mot Uruguay.
Hårfrytle

**Hårfrytle** er ei plante i sevfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Sibir. Planta vert kring 15 cm høg og har lysgrøne blad som er 5-10 mm breie og står grøne om vinteren. Ho har slakt strå som tidleg legg seg ned. Blomsterblada er mørkbrune med kvit hinnekant. Frukta er ein gulbrun kapsel. Frøa har kvit saftfylt utvokster. Dei vert spreidde av maur. 

Planta blomstrar kring april månad i skog og kratt. Ho er vanleg gjennom heile Noreg, og er funnen til fjells opp til 1300 m.


Luzula pilosa Kevätpiippo IM8637 C.JPG|Hårfrytle
Luzula pilosa 02.jpg|Strå
Luzula pilosa 01.jpg|Aks
Hainsimsenbluete.jpg|Blome


## Kjelder
*Svensk Wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Visdals kvintett

**Visdals kvintett** var ei norsk gammaldansgruppe som eksisterte frå 1987-1999, og kom frå Vågå, Lom og Sør-Fron. Namnet kjem av orkesterleiaren sitt etternamn. 

Kvintetten vart skipa som ein vidareføring av "Ola Sandums kvintett/kvartett" (1978-1987), da orkesterleiaren deira - Ola Sandum - gav seg og vart erstatta av Jan Visdal.

## Mannskap
### Visdals kvintett
* (1987-1999) Jan Visdal - trekkspel
* (1987-1999) Svein Stensrud - trekkspel
* (1987-1999) Leif Inge Schjølberg - fele
* (1987-1999) Odd Ymbjørgøyen - gitar
* (1994-1999) Ola B. Visdal - kontrabass
* (1989-1994) Ole Foss - kontrabass
* (1987-1989) Reidar Ymbjørgøyen - bassgitar

### Ola Sandums kvintett/kvartett
* Ola Sandum - trekkspel
* Svein Stensrud - trekkspel
* Leif Inge Schjølberg - fele
* Ivar Schjølberg - fele
* Arne Skogum - fele
* Odd Ymbjørgøyen - gitar
* Birger Holen - gitar
* Reidar Ymbjørgøyen - bassgitar

## Utgjevingar
**Fante Nils* (1989)
**Slåttdonan* (1996)
**Ved Gjende* (1997)

## Utmerkingar
**1990 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, [[Oppdal]]*
**1990 Sølv i 'Kappspel', NRKs gammeldanskonkurranse, [[Fagernes]]*
**1991 Bronse på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, [[Vågå]]*
**1993 Bronse i 'Kappspel', NRKs gammeldanskonkurranse, Nord-Sel*
**1994 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, [[Røros]]*
**1995 Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, [[Vinstra]]*
*''1997 Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Otta
Kvirinius

**Publius Sulpicius Quirinius** (ca. 51 f.Kr.-21) var ein romersk aristokrat, kjend frå Lukas-evangeliet i Det nye testamentet som Kvirinius (gresk Κυρήνιος, Kyrenios), statthaldar i Syria, då Jesus blei fødd. 

## Liv
Kvirinius var fødd i Lanuvium nær Roma i ein rik familie utan politisk makt. Han tenestegjorde i Spania.  Rundt 14 f.Kr. nedkjempa han Marmaridae-stammen frå Kyrenaika, kanskje medan han var guvernør for Kreta og Kyrene. I 12 f.Kr. blei han utnemnd til romersk konsul.

11–7 f. Kr. kjempa Kvirinius mot homonadane i nordre Syria og Kilikia. Etter å ha overvunne denne stammen blei han heidra med eit sigerstog, ein triumf. I år 6 f.Kr. blei han prokonsul for Pamfylia-Galatia. Han blei statthaldar av Syria og Judea i år 6, etter forvisinga av Herodes Arkelaos. Han fortsette i stillinga fram til år 12, då han drog tilbake til Roma. Her døydde han i 21, og fekk ei offentleg påkosta gravferd.

## Kvirinius si folketeljing
Ein av dei første oppgåvene Kvirinius fekk utført var ei folketeljing i Syria og Judea i år 6 eller 7. 

Ei romersk folketeljing under Kvirinius er nemnd i Juleevangeliet etter Lukas. Matteus-evangeliet plasserer derimot fødselen under styret til den tidlegare Herodes den store, som døydde i 4 f.Kr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quirinius|Quirinius]]» frå , og «[[:sv:Publius Sulpicius Quirinius|Publius Sulpicius Quirinius]]» frå  den 29. desember 2010.*
Pianokonsert nr. 8 av Mozart

**Pianokonsert nr. 8** i C-dur, K. 246, eller *Lützowkonserten* vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i april 1776, same året som Haffnerserenaden (KV 250). Grevinne Antonia Lützow, 25 eller 26 år gammal, og den andre kona til Johann Nepomuk Gottfried Graf Lützow, kommandanten på Hohensalzburg, var ein flink pianist. Soloverket er ikkje særskilt krevjande, men det krev snøggleik. Mozart spelte pianokonserten i Mannheim og München den 4. oktober 1777 og nytta det til opplæring. Tre forskjellige kadensar finst i dag, og er tilpassa musikaren frå studentnivå til profesjonell: ein er for to piano.

Ein trur òg at Mozart kan ha skrive ein fiolinkonsert for bror hennar Johann Rudolph Czernin (og nesten på same alder som Mozart). Johann Rudolf, systera hans og faren deira var i samband med Mozart på denne tida, medan Mozart var i teneste hos onkelen deira grev Hieronymus von Colloredo.
  
Konserten høver for nybyrjarar, og er i tre satsar:

*I. Allegro aperto.
*II. Andante
*III. Tempo di Menuett.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 8 (Mozart)|Piano Concerto No. 8 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Kelimutu

**Gunung Kelimutu** er ein 1639 meter høg vulkan på den indonesiske øya Flores. Fjellet er eit ynda turistmål med sine tre ulikt fargar kratersjøar. Siste kjende utbrot fann stad i 1968.

Dei tre sjøane på vulkan skiftar, grunna oppløyste mineral, over tid farge frå svart til turkis, raudbrunt eller grønt. Sjøen i vest heiter *Tiwi Ata Mbupu*, dei to andre høvesvis *Tiwu Nua Muri Kooh Tai* og *Tiwu Ata Polo*.

Innbyggarane i landsbyen ved fjellfoten trur at sjelene til dei døde vandrar i desse sjøane, og at ei fargeendring betyr at dei har vorte forarga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kelimutu|Kelimutu]]» frå ,  den 28. desember 2010.*
Pianokonsert nr. 9 av Mozart

**Pianokonsert nr. 9 «Jeunehomme»** i Ess-dur, K. 271, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i Salzburg i 1777, då Mozart var 21 år gammal.

Verket har lenge vore kjend som «Jeunehomme-konserten». Det vart sagt at Mozart skreiv stykket for den franske pianisten Jeunehomme då ho vitja Salzburg. Musikkvitarane har derimot ikkje klart å identifisere kvinna som han skreiv stykket for. I nyare tid har Michael Lorenz hevda at kvinna var Victoire **Jenamy** (1749-1812), dottera til Jean-Georges Noverre, ein kjend dansar som var ein av dei beste venene til Mozart.

## Struktur
Verket er skrive for piano, to oboar, to horn og Strykarar.

Det består av tre satsar:

#Allegro, i Ess-dur og vanleg (C) takt
#Andantino, i C-moll 
#Rondo (Presto), i Ess-dur

## Mottaking

Kritikarane talar ofte varmt om dette verket. Charles Rosen har kalla det «kanskje det første utvetydige meisterverket i klassisismen». Alfred Brendel har kalla det «eit av dei store underverka i verda». Alfred Einstein kalla det «Mozarts Eroica».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 9 (Mozart)|Piano Concerto No. 9 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Girdlestone, Cuthbert (1964) *Mozart and his piano concertos*. New York: Dover Publications.
*Rosen, Charles (1997) *The Classical Style:  Haydn, Mozart, Beethoven*.  Norton:  New York.  Rosen's discussion of the work appears on s. 59-60.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
* Michael Lorenz: ''The Jenamy Concerto''
Pianokonsert nr. 11 av Mozart

**Pianokonsert nr. 11 i F-dur**, , KV. 413 (387a i sjette utgåve av Köchel-katalogen) av Wolfgang Amadeus Mozart var den andre av tre tidlege konsertar han skreiv medan han var i Wien, hausten 1782 (i følgje den siste utgåva av Köchel-katalogen, vart KV. 414 skriven først).  Det var den første fulle solokonserten han skreiv for bestillingskonsertane han gav i byen. Den signerte utgåva finst i dag i Jagiellońska bibliotek i Kraków og ein annan, uferdig kopi, som Mozart førte til Salzburg i 1783, finst i St. Peter-klosteret i Salzburg.  Konserten er i tre satsar: 

#*[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Allegro]]* i 3/4
#*[[Larghetto]]* i 4/4 (i B-dur)
#*[[Menuett|Tempo di menuetto]]* i 3/4

Han er skriven for to oboar, to fagottar (berre andre sats), to horn og strykarar. Sjølv om blåseinstrumenta ikkje spelar ei viktig rolle gjennom konserten, skreiv Mozart ei utgåva av konserten for berre strykarar og piano. 

Takten er noko uvanleg. Mozart skreiv berre to andre konsertar der første sats startar i 3/4 4 (Nr. 14, KV. 449 og nr. 24, KV. 491). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 11 (Mozart)|Piano Concerto No. 11 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Girdlestone, C. M. *Mozart's piano concertos*. Cassell, London.
** Hutchings, A. *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press.
** Mozart, W. A. *Piano Concertos Nos. 11-16 in full score*.  Dover Publications, New York.


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Pianokonsert nr. 12 av Mozart

**Pianokonsert nr. 12 i A-dur, [[Köchel catalogue|K.]] 414** (385p) vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart hausten 1782 i Wien. Han er skriven for solopiano, to oboar, to fagottar (valfritt), to horn og strykarar (består av fiolinar, bratsjar, celloar og kontrabassar). Som alle dei tre tidlege Wien-konsertane som Mozart skreiv, er et eit beskjedent stykke som kan framførast av berre ein strykekvartett og piano.

Stykket er i tre satsar
#*[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Allegro]]* i A-dur
#*Andante* i D-dur
#*Allegretto* i A-dur 

Det var den første i ein serie på tre pianokonsertar (med K. 413 og 415) som Mozart spelte i pinsen 1783. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 12 (Mozart)|Piano Concerto No. 12 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Girdlestone, C. M. *Mozart's piano concertos*. Cassell, London.
** Hutchings, A. *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press.
** Mozart, W. A. *Piano Concertos Nos. 11-16 in full score*.  Dover Publications, New York.


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Rondo for piano og orkester i D-dur av Mozart

**Rondo for piano og orkester i D-dur, [[Köchel-katalogen|K.]] 382** er ein tre satsar lang konsertrondo for piano og orkester komponert av Wolfgang Amadeus Mozart. Han var meint av Mozart som ein ny finale for hans ''Pianokonsert nr. 5 i D-dur''.

## Bakgrunn
Stykket vart komponert tidleg i 1782  av Mozart som ein alternativ sistesats til hans *Pianokonsert nr. 5*, eit stykke han komponerte i desember 1773, då han var 18 år. Han komponerte rondoen på grunn av fleire høve. Han rekna bruken av sonate-form-satsen for komplisert for samanhengen satsen var skriven i, og skreiv derfor denne alternative endinga som ein variasjon. Mozart hadde akkurat flytta frå heimbyen Salzburg til Wien i 1781, der han måtte byggje seg opp eit godt rykte for å sikre seg inntekter. Han gjorde dette gjennom komponeringa, læring og pianokonsertar. Sidan han ikkje hadde så mange originale pianokonsertar i sitt eige namn, var det her Mozart la ned ein del arbeid. Den 5. pianokonserten hans hadde vore ein stor suksess i Mannheim, som han vitja i 1777 på ei reise til Paris. Han skreiv derfor om dette verket for å tilpasse det publikumet i Wien føre den viktige pinsekonserten den 3. mars 1782. Rondoen var meir melodirik enn føregjengaren og var særs populær hos publikum, og han måtte derfor spele han to gonger.

## Instrumentering
Sidan han erstatta finalen i *Pianokonsert nr. 5*, er instrumenteringa for rondoen om lag den same. Utanom pianoet, finn ein to oboar, to trompetar, to horn, pauke og strykarar.. Rondo nyttar den same instrumenteringa i tillegg til ei fløyte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rondo for Piano and Orchestra in D major (Mozart)|Rondo for Piano and Orchestra in D major (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
*
Rondo for piano and orkester i A-dur av Mozart

**Rondo for piano og orkester i A-dur, [[Kochel-katalogen|K.]] 386** er ein konsertrondo av Wolfgang Amadeus Mozart, som Alfred Einstein meiner vart komponert seint i 1782.

## Komposisjon
Mozart skreiv *Rondo i A* om lag samstundes som dei første tre pianokonsertane hans i Wien, nr. 11, 12 og 13. 

Ein trudde tidlegare at Mozart ikkje hadde skrive dette stykket ferdig, fordi då Constanze Mozart selde manuskriptet i 1799 til J. A. André, mangla dei siste sidene. Alan Tyson oppdaga dei tidlegare tapte sidene i British Library i 1980.  

Musikkvitaren Alfred Einstein meiner at stykket var meint som anten den originale finalen eller ein erstattande finale for hans Pianokonsert nr. 12 av Pianokonsert nr. 12 i A. Begge stykka er i same toneart, og begge vart komponert i same tidsrom. Det er likevel nokre store skilnader. Dei tre konsertane som Mozart komponerte var *a quattro* (med berre fire strykarar som akkompagnement), medan ein rondo ikkje kan vere det, sidan celloane har ei sjølvstendig linje frå bassane. Den første sida av manuskriptet hadde òg tittel og var datert av Mozart, noko som indikerer at det var eit frittståande stykke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rondo for Piano and Orchestra in A major (Mozart)|Rondo for Piano and Orchestra in A major (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
*
Pianokonsert nr. 13 av Mozart

**Pianokonsert nr. 13** i C-dur, K. 415 (387b) av Wolfgang Amadeus Mozart vart komponert i Wien i 1782&ndash;83. Det er den tredje av dei første tre fulle solokonsertane Mozart komponerte for bestillingskonsertane sine her. 

Han består av tre satsar:

#*[[Tempo#Italian_tempo_markings|Allegro]]*, i C-dur 
#*[[Andante]]*, i F-dur 
#*Allegro*, i C-dur 

Verket er skrive for piano, 2 oboar, 2 fagottar, 2 horn, 2 trompetar, pauke og strykarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 13 (Mozart)|Piano Concerto No. 13 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Girdlestone, C. M. 1997. *Mozart's piano concertos*. Cassell, London.  ISBN 0-304-30043-8
*Hutchings, A. *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press. ISBN 0-198-16708-3
*Mozart, W. A. Piano Concertos Nos. 11-16 in full score. Dover Publications, New York. ISBN 0-486-25468-2


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Pianokonsert nr. 14 av Mozart

**Pianokonsert nr. 14**,  K. 449, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i 1784 som ein pianokonsert i Ess-dur. Han er den første komposisjonen han skreiv inn i notebok han skreiv i dei neste sju åra, der han skreiv ned hovudtema, når dei var ferdige og anna viktig informasjon. Frå denne noteboka har ein informasjon om at konserten var ferdig den 9. februar. 

Same året skreiv han fleire konsertar, og i eit brev til faren i mai, skreiv han om den 15. og 16. konserten (i B og i D, KV. 450 og 451) at han «ikkje kunne velje mellom dei», men at den i Ess, «ikkje i det heile høyrte til same kategori. Han er ganske særeigen...» Konserten er rekna som den første av dei seinare konsertane Mozart skreiv, og ekspertar som Girdlestone og Hutchings har derfor rekna han som blant dei beste, særleg fordi alle tre satsane held høg standard. 

## Satsar

Konserten har tre satsar:

#Allegro vivace. (3/4).
#Andantino. (B-dur og 2/4-takt).
#Allegro ma non troppo. (2/2).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 14 (Mozart)|Piano Concerto No. 14 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Einstein, Alfred. *Mozart: His Character, His Work.* London: Oxford University Press. First Edition: 1945. Translated from the German by Arthur Mendel and Nathan Broder. s. 301.
*Girdlestone, Cuthbert Morton. *Mozart and his Pianokonserts.* New York: Dover Publications. 1964. "Unabridged and uncorrected republication of the second (1958) edition of the work first published i 1948 by Cassell & Company, Ltd., London, under the title *Mozart's Pianokonserts.*" ISBN 0-486-21271-8. Esp. s. 174-192.
* (notes that the opening sats was begun i 1782)
*Mozart, Wolfgang Amadeus. *Pianokonserts Nos. 11-16*  New York: Dover Publications. 1987. ISBN 0-486-25468-2. s. 105-140. Contains the score of the concerto.


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Pianokonsert nr. 15 av Mozart

**Pianokonsert nr. 15 i B-dur**, KV. 450 er ein pianokonsert av Wolfgang Amadeus Mozart.  Mozart komponerte solokonserten for ei rekkje konsertar ved Trattnerhof og Burgtheater i Wien dei første månadane av 1784, der han sjølv var solist i mars 1784.

I eit brev til faren samanlikna Mozart denne konserten med den 16. konserten i D:

«Eg reknar begge som solokonsertar, som betyr at dei er krevjande; men den i B er vanskelegare enn den i D»

Mange pianistar reknar faktisk denne som den vanskelegaste av alle pianokonsertane til Mozart. Konserten er hovudsakleg vanskeleg på grunn av dei mange raske skalaene som må spelast perfekt, samt dei mange akkordskiftene som flyttar seg opp og ned på klaviaturet.

Verket er skrive for piano, fløyte, to oboar, to fagottar, to horn og strykarar.  Konserten har tre satsar:

# *[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Allegro]]*
# *Andante* i Ess-dur
# *Allegro*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 15 (Mozart)|Piano Concerto No. 15 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Hutchings, Arthur, *A Companion to Mozart's Piano Concertos*,  Oxford University Press (original publication, 1948).
* Steinberg, Michael, *The Concerto: A Listener's Guide*, Oxford (1998, ISBN 0195103300)

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Pianokonsert nr. 16 av Mozart

**Pianokonsert nr. 16 i D-dur**, KV. 451, er eit konsertverk for piano, eller pianoforte, og orkester av Wolfgang Amadeus Mozart.  Mozart komponerte verket som ein del av ei rekkje konsertar i Trattnerhof og Burgtheater i Wien dei første månadane av 1784, der han sjølv var solist.  Mozart skreiv at konserten var ferdig den 22. mars 1784 i katalogen sin, og framførte verket seinare same månad. Cliff Eisen har kome fra til at denne framføringa var den 31. mars 1784. 

Verket er skriven for solopiano, fløyte, to oboar, to fagottar, to horn, to trompetar, pauke og strykarar. Konserten er i tre satsar:

# *[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Allegro]] assai*
# *Andante* i G-dur
# *Allegro di molto*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 16 (Mozart)|Piano Concerto No. 16 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Pianokonsert nr. 10 av Mozart

**Konsert nr. 10 i Ess-dur for to piano**, K. 365/316a, av Wolfgang Amadeus Mozart vart skriven i 1779. Mozart skreiv han for å spele han i lag med systera Maria Anna («Nannerl»). Han var 23 år gammal og det var like før han reiste frå Salzburg til Wien.

Konserten er instrumentert for to piano i lag med to oboar, to fagottar; to horn og strykarar. Stykket er i tre satsar: 
# Allegro 4/4
# Andante B-dur 3/4
# Rondo: Allegro 2/4

Konserten skil seg frå ein vanleg konsert for solopiano med ein dialog mellom dei to piano som utviklar musikalske idear.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piano Concerto No. 10 (Mozart)|Piano Concerto No. 10 (Mozart)]]» frå ,  den 29. desember 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*Program notes by Steven Ledbetter  for the performance of November 12, 2006 by the Los Angeles Chamber Orchestra
*
Norsk akevitt

**Norsk akevitt** er beskytta produktnamn for akevitt framstilt i Noreg. For å bruke den beskytta nemninga, må akevitten vere framtilt i Noreg av potetsprit med minst 95&nbsp;% norske poteter, og akevitten må sidan ha vore lagra på eikefat i minst 6 månader.

## Kjelder

* Landbruksdepartementet: Kriterier for norsk akevitt
* Forskrift om endringer i forskrift 11. oktober 2006 nr. 1148
Bergheim

**Bergheim** kan referere til:

* Bergheim i Nordrhein-Westfalen, by i Nordrhein-Westfalen, Tyskland
* Bergheim i Nes i Buskerud, stad i Hallingdal
Tim Wiese

**Tim Wiese** () er ein tysk fotballspelar som spelar for Werder Bremen i tysk Bundesliga. Han har òg landskampar for Tyskland.

Wiese debuterte for Tyskland sitt A-landslag 19. november 2008 som innbytar i ein privatlandskamp mot England. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, men utan å få spela nokon kampar der.
Jérôme Boateng

**Jérôme Boateng** () er ein tysk fotballspelar som har spela for Bayern München i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Far hans kjem frå Ghana. Halvbror hans, Kevin-Prince Boateng, er landslagsspelar i fotball for Ghana. Han vart seriemeister i Tyskland med Bayern München i 2013 og 2014, vann den europeiske Meisterligaen i 2013 og VM for klubblag same året.

I 2009 var Boateng med på å vinna U21-EM med Tyskland. Han debuterte for Tyskland sitt A-landslag 10. oktober 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp mot Russland, og vart utvist i debutkampen sin. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte i fem kampar. I EM i 2012 spelte han fire av Tyskland sine fem kampar.
Stefan Kießling

**Stefan Kießling** () er ein tysk tidlegare fotballspelar som spelte for Bayer Leverkusen i tysk Bundesliga i tida 2006-18. Han var Bayer Leverkusen sin toppskårar i Bundesliga i sesongane 2009/10-, 2011/12-, 2012/13- og 2013/14.

### Landslagsspel
Kießling debuterte for Tyskland sitt A-landslag 28. mars 2007 i ein privatlandskamp mot Danmark. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han kom inn som innbytar i to kampar, åttedelsfinalen mot England og bronsefinalen mot Uruguay. I alt deltok han i 6 landskampar, mellom anna var han innbytar då Tyskland tapte 0-1 mot Noreg i ein vennskapskamp 11. februar 2009 i Düsseldorf.

## Kjelder
*eu-football
Marko Marin

**Marko Marin** () er ein bosnisk-tysk fotballspelar som har spela for Werder Bremen i tysk Bundesliga og for det tyske landslaget. Foreldra hans er bosniske serbarar, og han flytta til Tyskland saman med dei som toåring i 1991.

Boateng hadde lenge både bosnisk og tysk pass, og kunne ha spelt for fotballandslaget til begge landa. I 2008 valde han å spela for Tyskland sitt A-landslag, og sa då frå seg det bosniske passet sitt. Han debuterte for Tyskland sitt A-landslag 27. mai 2008 i ein privatlandskamp heime mot Kviterussland. Han var med i Tyskland sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte som innbytar i to kampar, gruppekampane mot Serbia og Australia.
Juan Guillermo Castillo

**Juan Guillermo Castillo Iriart** () er ein uruguayansk fotballspelar som har spela som keeper for Deportivo Cali i den colombianske fotballigaen, og for Uruguay sitt landslag.

Castillo debuterte for Uruguay sitt A-landslag 12. september 2007 i ein privatlandskamp mot Sør-Afrika. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, men utan å spela nokon kampar.
Daniel Agyei

**Daniel Agyei** () er ein ghanesisk fotballspelar som spelar som keeper for Liberty Professionals i den ghanesiske fotballigaen. Han har òg landskampar for Ghana.

Agyei var med på å verta U20-verdsmeister med Ghana i 2009. Han debuterte for A-landslaget 5. mai 2010 i ein privatlandskamp mot Latvia. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, men fekk ikkje spela nokon av kampane der.
Olav Werner

**Olav Werner** () var ein norsk songar frå Geithus i Modum kommune. Han var mykje nytta som solist både i Ønskekonserten og NRK sine andaktsprogram. Han gav ut ei rekke plater og heldt mange konsertar, over 300 av desse var saman med organisten Rolf Holger.

Olav Werner var tenor/baryton. Han studerte song med Sigurd Hoff  ved Musikkonservatoriet i Oslo. Frå 1937 song han inn over 600 singlar og LP-plater. I fleire år song han slagarar, men i 1945 debuterte han med kyrkjekonsertar. I NRK song Werner romansar og folketonar. Han medverka òg ved eit par operaoppsettingar. I 19 år var han medlem av Andaktskvartetten. Han var med då operaen Cymbelin vart oppført på Nationaltheatret. Han gav konsertar i Skandinavia, England og Tyskland.

7. juni 2009 vart det avduka ein bauta til minne om Olav Werner på Geithus. Olav Werner budde på Eiksmarka det meste av livet sitt. I mange år åtte og dreiv han eit gravferdsbyrå i Oslo,

## Diskografi
* «Det lyser i et vindu» (1938). Debutplate.
* «Under svaiende palmer»/«Mitt paradis» (Odeon), saman med Eva Bereng til Guttorm Frølichs Hawaiiorkester.
*«Kom til den hvitmalte kirke» (Emidisc) 
*«Glade Jul» (Odeon), saman med Sølvguttene

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olav Werner|Olav Werner]]» frå ,  den 27. oktober 2013.*  
  
*Notis i *[[Budstikka]]* 6. juni 2009 side 49.
**Olav Werner død*. Artikkel i *[[Aftenposten]]* 11. mars 1992 side 37.

## Bakgrunnsstoff
*Om Olav Werner hos ballade.no
The Clash

**The Clash** var ei britisk punkrock-gruppe som var aktiv i perioden 1976 til 1986. Ho var ein viktig del av den opphavlege britiske punkrocken, og bidrog også til utviklinga av post-punk- og new wave-rørslene som ko etter. Gruppa nytta element frå ulike sjangrar, som reggae, dub, funk, ska og rockabilly. Det meste av innspelingskarrierene sin hadde Clash Joe Strummer som hovudvokalist og rytmegitarist, Mick Jones som hovudgitarist og vokalist, Paul Simonon som bassist og Nicky «Topper» Headon som trommespelar.

## Diskografi
*The Clash (1977)
*Give 'Em Enough Rope (1978)
*London Calling (1979)
*Sandinista! (1980)
*Combat Rock (1982)
*Cut The Crap (1985)
*From Here To Eternity, live 1978 - 1982 (1999)
*Live At Shea Stadium, live 1982 (2008)

## Konsertar i Noreg
*Chateau Neuf 21. mai 1980
*Drammenshallen 16. februar 1984

## Bakgrunnsstoff

*
Musikkonservatoriet i Oslo

**Musikkonservatoriet i Oslo** er ein tidlegare musikkskule i Oslo. Han vart oppretta i 1883 under namnet **Organistskolen**. 

Skolen vart grunnlagd av Ludvig Mathias Lindeman (1812-87) og sonen hans Peter Lindeman (1858-1930). Peter Lindeman overtok leiinga av skolen då faren døydde i 1887. Sonen til Peter, Trygve Lindeman (1896-1979), studerte musikk i Stockholm og vart lærar ved skolen frå 1921 og seinare leiar av skolen frå 1930. Då Trygve Lindeman vart pensjonist på 1960-talet, vart undervisinga overført til stiftinga Lindemans Legat, og konservatoriet vart frå 1969 til 1973 drive i samarbeid mellom stiftinga og styresmaktene.

Skolen tok etter få år namnet *Musik-Konservatoriet*, som seinare vart til *Musikkonservatoriet i Oslo*. Skolen dreiv heilt fram til 1969 med ei blanding av yrkesutdanning av musikarar og fritidsundervising av born og vaksne.

Konservatoriet vart nedlagt i 1973, då Noregs musikkhøgskole vart oppretta.

## Bakgrunnsstoff
* lindemanslegat.no: Musikkutdanningen i Norge
Frafjordhatten

**Frafjordhatten** er eit fjell i Gjesdal kommune i Rogaland. Det ligg 815 m.o.h. og har namnet frå den karakteristiske forma. Ein kan gå både frå Frafjord hytteutleie i Gjesdal kommune og frå Espedal i Forsand kommune.

## Sjå òg

* Fjell i Rogaland
Trygve Lindeman

**Trygve Henrik Lindeman**
()
var ein norsk cellist frå Kristiania og i to mannsaldrar var han rektor for Musikkonservatoriet i Oslo.

Etter examen artium (1915) studerte han til sivilingeniør ved NTH i 1916 før han skifta til
musikkstudiar ved Musikkonservatoriet i Oslo under Gustav Fr. Lange og i
den danske hovudstad ved Det kongelige danske Musikkonservatorium under Carl Nielsen.  Som cellist debuterte han i 1925 og
vart direktør (etter sin far Peter Brynie Lindeman) ved Musikkkonservatoriet 
i 1928. Direktør var han fram til 1969.  Ekteparet Lindeman hadde ikkje barn og etablerte
derfor Lindemans Legat og overlét konservatoriets leiing til Anfinn Øien som var rektor fram til Norges Musikkhøgskole vart starta i 1973.
*Lindeman-tradisjonen* i norsk musikk vart dyrka fram av Trygve som meinte at alle
kunne spelle, komponere og begripe musikkteori og bedrive pedagogikk..
Trygve Lindeman var frimurar og skjøtta embetet som ordførande meister i sin loge i ei årrekke.

## Premiar
* Kongens fortjenstmedalje i gull 1953
* St. Olavs Orden, riddar i 1. klasse av gull 1967.

## Utgivingar
* *Lærebok i taktering for kordirigenter*, 1939
* *Lærebok i elementær musikkteori*, 1943
* *Tonetreffing og musikkdiktat*, 1951
* *Orkesterinstrumenter og partitur*, 1973
* *Musik-konservatoriet i Oslo 1883–1973*, 1976, med E. Solbu

## Referansar
Martín Silva

**Martín Andrés Silva Leites** () er ein uruguayansk fotballspelar som har spela som keeper for Vasco da Gama i den uruguayanske fotballigaen. Han har òg spelt for landslaget til Uruguay. Han vart seriemeister i Uruguay med Defensor Sporting i 2008 og i Paraguay med Olimpia i 2011.

Han debuterte for Uruguay sitt A-landslag 12. august 2009 i ein privatlandskamp borte mot Algerie. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, men spelte ingen av kampane. I 2011 var han i troppen då Uruguay vann Copa América. Han vart kåra til årets keeper i Sør-Amerika i 2013.
Álvaro Fernández

**Álvaro Fernández** () er ein uruguayansk fotballspelar som har spelt på midtbanen for Seattle Sounders i den amerikanske fotballigaen Major League Soccer, og for Uruguay sitt landslag.

Castillo debuterte for Uruguay sitt A-landslag 1. april 2009 i ein VM-kvalifiseringskamp borte mot Chile. Han var med i Uruguay sin tropp til fotball-VM i 2010, der han spelte frå start i kvartfinalen mot Ghana og som innbytar i tre kampar til.