open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ján Mucha

**Ján Mucha** () er ein slovakisk fotballspelar som har spela som keeper for det polske laget Legia Warszawa og det slovakiske landslaget.

Mucha vart fødd i Belá nad Cirochou i Prešov-provinsen aust i Slovakia. Han begynte karrieren sin i den lokale klubben TJ Slovan Belá nad Cirochou. Derfrå gjekk han til MŠK Snina og seinare til Inter Bratislava. Han var to sesongar i A-stallen der, men utan å spela nokon kampar. Sommaren 2002 gjekk han til MŠK Žilina. Med det vann han den slovakiske meisterskapen to gonger. I 2005 var han på lån eit halvt år hjå 1. HFC Humenné.

Sommaren 2005 skreiv Mucha kontrakt for Legia Warszawa i Polen. I 2005/06-sesongen var han andreval som keeper, etter Łukasz Fabiański. Då han gjekk til Arsenal i 2007 vart Mucha førstevalet som keeper. Med Legia vann han den polske cupen  2007/08 og den polske supercupen i 2008. I januar 2010 skreiv Mucha under kontrakt med Everton i England. Han skal slutta seg til dei i juli 2010.

Mucha debuterte for det slovakiske landslaget 6. februar 2008 i ein vennskapskamp mot Ungarn på Kypros. Kampen enda 1-1. Han spelte seks av Slovakia sine kampar under kvalifiseringa til fotball-VM i 2010.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Ján Mucha|engelsk wikipedia]] 9. mars 2010.*
Konvergens

**Konvergens** (latin *con-* med, *vergere* bøye seg mot), kan tyde :
*Konvergens i matematikk
*Konvergens i geologi
*Konvergens i filosofi
*Konvergent evolusjon
*Konvergenssone

## Sjå òg
*konvergere
Iker Casillas

**Iker Casillas Fernández** () er ein spansk fotballspelar som har vore keeper for Real Madrid og det spanske landslaget.

Casillas har spelt heile karrieren sin i klubben i heimbyen, som han melde seg inn i som åtteåring. Han fekk gjennombrotet sitt i sesongen 1999/2000, då han erstatta den skadde Bodo Illgner i Champions League-finalesigeren mot Valencia.

Ei tid mista han førstelagsplassen til César Sánchez, men vann plassen attende etter at han kom inn som reserve for veteranen i Champions League-finalen i 2002 mot Bayer Leverkusen og bidrog sterkt til Real Madrid sin siger med ei rekkje fine redningar.

I 2008-sesongen vart han kåra til verdas beste keeper, framfor profilar som Gianluigi Buffon, Edwin van der Sar og Petr Čech. Det framifrå spelet hans i EM og for Real Madrid vart også lønna med "Zamora-prisen" for minst baklengsmål i ligaen.

I februar 2009 braut Casillas rekorden for flest kampar spelt av ein keeper for Real Madrid, med 454 kampar, berre 27 år gammal.

Casillas spelte fleire landskampar for aldersbestemte landslag. Han debuterte for A-landslaget 19 år og 14 dagar gammal, i ein kamp mot Sverige. Han var unytta reserve under EM i 2000. Under VM i 2002 i Sør-Korea og Japan var han førstekeeper, etter at Santiago Cañizares måtte stå over meisterskapen med skade. Casillas fekk stor merksemd etter at han redda to straffespark då Spania slo ut Irland på straffespark og avanserte til kvartfinalen.

Han spelte alle kampane i kvalifiseringa til EM i 2004, og slepte berre inn fire mål.

Casillas var førstekeeper og landslagskaptein då Spania vann EM i 2008, og spelte ei viktig rolle då Italia vart slått ut i kvartfinalen. Etter 120 mållause minutt redda han to straffar i straffesparkkonkurransen som Spania vann 4-2. Både i semifinalen mot Russland og i finalen mot Tyskland heldt han buret reint.

I september 2009 sette Casillas rekord i flest landskampar for Spania utan å sleppe inn mål, med 57 kampar. 14. november 2009 spelte han sin 100. landskamp for Spania.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:no:Iker Casillas|bokmålswikipediaen]] og [[:en:Iker Casillas|engelsk wikipedia]] 9. mars 2010.*
Legendrepolynom

**Legendrepolynom** er i matematikk løysingar til **differensiallikninga til Legendre**: 

:{d \over dx} \left[ (1-x^2) {d \over dx} P_n(x) \right] + n(n+1)P_n(x) = 0.

Dei er kalla opp etter Adrien-Marie Legendre. Denne ordinære differensiallikninga møter ein som regel i fysikk og andre tekniske felt. Særleg oppstår han når ein løyser Laplace-likninga (og tilknytte partielle differensiallikningar) i sfæriske koordinatar.  

Differensiallikninga til Legendre kan løysast ved å bruke standar potensrekke-metode. Likninga har regulære singularpunkt ved *x*&nbsp;=&nbsp;±1 så generelt vil løysinga til ei rekkje omkring origo berre konvergere for |*x*|&nbsp;&lt;&nbsp;1. Når *n* er eit heiltal er løysinga *P**n*(*x*) som er regulær ved *x*&nbsp;=&nbsp;1 òg regulær ved *x*&nbsp;=&nbsp;&minus;1 og rekkjene fr denne løysinga vert avslutta (er altså eit polynom).

Desse løysingane for *n*&nbsp;=&nbsp;0,&nbsp;1,&nbsp;2,&nbsp;... (med normaliseringa *P<sub>n</sub>*(1)&nbsp;=&nbsp;1) dannar ei polynomrekkje av ortogonale polynom kalla **Legendrepolynoma**. Kvart Legendrepolynom *P**n*(*x*) er eit *n*te-grads polynom. Det kan uttrykkast ved hjelp av Rodrigues-formelen:

:P_n(x) = {1 \over 2^n n!} {d^n \over dx^n } \left[ (x^2 -1)^n \right]. 

At desse polynoma tilfredsstiller differensiallikninga til Legendre () følgje av differensieringa (*n*+1) multiplisert på begge sider av identiteten 

:(x^2-1)\frac{d}{dx}(x^2-1)^n = 2nx(x^2-1)^n

og ved å bruke den generelle Leibniz-regelen for gjentakande differensieringar.  *P**n* kan òg definerast som koeffisientar i ei Taylorrekkje-utviding:

:\frac{1}{\sqrt{1-2xt+t^2}} = \sum_{n=0}^\infty P_n(x) t^n\qquad (1).

I fysikk dannar denne funksjonen grunnlaget for multipolutvidingar.

## Sjå òg
* Tilknytt Legendrefunksjon
* Gaussisk kvadratur
* Gegenbauerpolynom
* Legendre sine rasjonelle funksjonar
* Turán-ulikskapane
* Legendrebølgjer

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Legendre polynomials|Legendre polynomials]]» frå ,  den 9. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** .


## Bakgrunnsstoff
*Ei rask uformell utleiing av Legendrepolynom i kvantemekanikken til hydrogen
*Wolfram MathWorld om Legendrepolynom
*Modul for Legendrepolynom av John H. Mathews
Sissel Rønbeck

**Sissel Marie Rønbeck** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet, fødd i Hammerfest. 

Då Rønbeck hausten 1979 blei forbrukar- og administrasjonsminister i ein alder av 29 år, var ho den til no yngste statsråden i Noreg.

## Regjering
* 1979 - 1981: Statsråd i Forbrukar- og administrasjonsdepartementet (Forbrukar- og administrasjonsminister) i Regjeringa Nordli og Regjeringa Brundtland I.
* 1986 - 1989: Statsråd i Miljøverndepartementet (miljøvernminister) i Regjeringa Brundtland II.
* 1996 - 1997: Statsråd i Samferdsledepartementet (samferdsleminister) i Regjeringa Jagland.

## Stortinget
Sissel Rønbeck møtte første gong på Stortinget som vararepresentant for Ap i 1977.
Ho var innvald som stortingsrepresentant for Oslo i tida 1981–1993. I Stortinget var Rønbeck medlem og leiar av Kyrkje- og undervisningskomiteen, medlem av Finanskomiteen og medlem av Samferdslekomiteen.

## Andre tillitsverv
Rønbeck har hatt ei rekkje tillitsverv i Arbeiderpartiet. Ho var formann i Arbeidernes Ungdomsfylking i 1975–77 der ho hadde vore medlem av sentralstyret sidan 1969, medlem av DNAs sentralstyre 1975–77 og 1983–1989 og leiar av Arbeiderpartiets kvinnebevegelse 1985–1989. Ho har vore medlem av DNA sin programkomite.

Av andre verv kan nemnast: Medlem av Den Norske Nobelkomite frå 1994, leiar av Rådgjevande utval for *God byggeskikk* og nestleiar i Norske Boligbyggelags Landsforbund. 

## Anna
I 1983 gav ho ut boka *Tanker på tvers*.

Ho var i perioden 1993-2008 tilsett som assisterande direktør hos Riksantikvaren. 

Ho er gift med Arne Wam. Ho var tidlegare gift med Bjørn Tore Godal. Ho har to barn.

## Kjelder
* Stortinget.no - Biografi
René Adler

**René Adler** () er ein tysk fotballspelar som har spela som keeper for Bayer Leverkusen og det tyske landslaget.

Adler vart fødd i Leipzig og begynte fotballkarrieren i det lokale laget Leipzig. I 2000 gjekk han over til ungdomslaget til Bayer Leverkusen, og spelte på andrelaget der frå 2002. I den første tida budde 15-åringen hjå keepertrenaren Rüdiger Vollborn og familien hans.

I 2003/04-sesongen kom Adler med i A-lagsstallen til Bayer Leverkusen. I mai 2006 fekk Adler brot i eit ribbein på trening. Ribbeinet vart forsterka med ei titanplate. Han var ute av aksjon til februar 2007. Kort tid etterpå, 25. februar 2007, fekk han bundesligadebuten sin mot Schalke, då førstekeeperen Hans-Jörg Butt var utestengd grunna raudt kort. Etter kvart fortrengte han Butt som førstekeeper for Bayer Leverkusen. Han har kontrakt med klubben til 2012.

Adler har fleire landskampar for diverse aldersbestemte lag. Han var teken ut i troppen til U21-EM i 2006, men måtte bli heime grunna ribbeinsskaden sin.

Adler vart teken ut i Tyskland sin tropp til fotball-EM i 2008 saman med Jens Lehmann og Robert Enke. Han debuterte for landslaget 11. oktober 2008 i ein 2-1-siger over Russland i ein kvalifiseringskamp til fotball-VM i 2010. I mars 2010 vart han peika ut som førstekeeper for Tyskland under fotball-VM, men litt over ein månad før meisterskapen vart det klart at han måtte stå over VM grunna ein ribbeinsskade.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:René Adler|René Adler]]» frå ,  den 9. mars 2010.*
Dine-kompensasjonen

**Dine-kompensasjonen** er eit omgrep i meteorologi som seier at netto massekonvergens i ei luftsøyle må vere lik netto massedivergens frå same luftsøyle. Dette medfører mellom anna at stigande luft i atmosfæren må balanserast av same mengd søkkande luft eller subsidens. 

Dine-kompensasjonen gjeld særleg for sirkulasjonar på mesoskala (til dømes superceller) og i tropiske sirkulasjonar på både stor- og mesoskala. Til dømes er det ikkje uvanleg å sjå cirrus i antisyklonsk utstrøyming frå ein tropisk orkan på satellittbilete. 

Dine-kompensasjonen merkar ein på ein annan måte på midlare breiddegrader, sidan høgtrykk i høgda ikkje nødvendigvis følgjer lågtrykka ved bakken. Jetstraumar og andre fenomen i høgare nivå kan medverke til eller oppretthalde konvergens og divergens i lågare nivå. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dine's compensation|Dine's compensation]]» frå ,  den 9. mars 2010.*
Heraldiske våpen

**Heraldiske kjenneteikn** er våpenskjold som opphavleg kjem frå figurar og fargar nytta av riddarar i mellomalderen for å verta gjenkjende i kamp. Hovudelementet i eit våpenskjold er det som står i sjølve skjoldet: minst to fargar og ein eller fleire stiliserte figurar (kalla «heroldsfigurar», engelsk *ordinaires*) og/eller allmenne figurar (engelsk *charges*). Sidan våpenskjolda i mellomalderen vert systematiserte av stormennene sine heroldar, vert læra om våpenmerke kalla heraldikk.

## Skjoldet og fargane
Skjoldet (engelsk *escutcheon*) kan delast opp i fargefelt, forma som heroldsfigurar. Fargane (kalla «tinkturane») kan vera symbolske, men oftast kjenner me ikkje til kvifor eit våpenmerke har den eine eller den andre fargen. Tinkturane er delt inn i metall og fargar. Metall er gull/gult (engelsk *or*) og sølv/kvitt (*argent*) Fargar er raudt (*gules*),  blått (*azure*  ), svart (*sable*),  grønt (*vert*), og purpur/lilla/fiolett (*purpure*). Å gje kvar av desse tinkturane ein symbolikk blir mest spekulasjonar utan generell verde.

## Heroldsfigurar

I skjolda er det ulike geometriske inndelingar (engelsk *ordinaries*). Desse er ganske enkle og ikkje like fantasieggjande som dei andre våpenmerka. Nokre døme på desse figurane er ulike bjelkar, krossar eller sirklar.
 
Her kjem ei forklaring på kva nokre av desse figurane er heilt fritt tolka som å symbolisere:

**Skråbjelke** har vore tolka som å representere eit bandolær eller ein stormstige. Når den står den andre vegen, vert den kalla ein venstre (sinister) skråbjelke.

**Tverrbjelke** meiner nokre folk stammar frå eit militært belte, dei meir pragmatiske meiner det ganske enkelt kjem frå måten ein konstruerte skjold på i gamle dagar.

**Stolpe** meiner nokon kjem frå trepålane ein nytta for å bygga palisadar og denne figuren symboliserer krigaren sin styrke og uthald.

**Spiss eller kile** tolkar nokon som å stå for ein stake som ein nytta for å konstruere militære bruer, men spissen (som med tverrbjelken) er kanskje berre ein gjenklang av korleis ein konstruerte skjold

**Sparre** kan vera meint som symbol for vern. Variantar er kupert (når dei ikkje går ut til kantane) og toppsparre (når den går ut til øvste kant).

**Kross** kjenner ein til minst hundre typar av i heraldikken. Krossen er eit kristent symbol knytt til Jesu krossfesting og vart nytta på skjold under krosstoga. Krossen er eit av dei eldste figurane på våpenskjold.
Årskog i Vartdal

**Årskog i Vartdal** er ein matrikkelgard, gardsnummer 97, i Ørsta kommune. Han ligg i bygda Nordre Vartdal, 1400-1800 meter frå Vartdalsfjorden. Tuna og største delen av bømarka ligg på sørsida av Storelva. Garden har og noko bømark på hi sida av Storelva, avgjort etter ein rettargang i 1715. På alle kantar grensar Årskog mot matrikkelgarden Nøre-Vartdal.

Fylkesveg 5908 går gjennom garden, med tilknytning til E 39.

Årskog hadde to brukarar i 1603. Utover 1600-talet kom to nye bruk til. Perioden 1645-1750 vart garden driven av tre bruk, før det så i vel 50 år var fire bruk på garden. 1804-80 atter tre bruk. I historisk tid vart garden rekna som mindre eigna til jordbruk, men han hadde vide utslåttar. Seter hadde garden på Årskogsætra, knappe tre kilometer frå tuna. Ho var i drift til 1943.

16. juli 1873 var klyngjetunet, som låg på ein jordrygg, truga under ein storflaum der Storelva tok seg nytt far på motsett side (sør for) av tunet. Flaumen gjorde stor skade på åkrane. To av dei tre bruka tok seg nye tufter nær fjellfoten etter garden vart utskift i 1878. Begge litt lenger nede i dalføret.

Ein ny storflaum 22. august 1980 gjorde stor skade på bøane. Storelva vart i 1981-82 førebygd, med tanke på å hindre fleire skadeflaumar.

### Folketal:
* 1801: 28 personar – (4 heimar)
* 1865: 18 personar – (3 heimar)
* 1900: 28 personar – (4 heimar)

I 2010 er det seks heimar på Årskog.

## Kjelder
* Buset, Johannes: Vartdalssoga. Første bandet. 1964
* Grøvik, Ivar: Vartdalssoga. II. 1983
* Folketeljingar for 1801, 1865 og 1900
Kantbølgje

Ei **kantbølgje** er i væskedynamikk ei tyngdebølgje stasjonær langs ei fast grense på grunn av refraksjon, ofte ei bølgje som veks innover ei strand. Progressive kantbølgjer flyttar seg langs denne grensa og varierer med ei sinusform langs denne og minkar eksponentielt utover mot det opne havet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Edge wave|Edge wave]]» frå ,  den 9. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Litteratur
* 
*
*
Lynge

**Lynge** er ein matrikkelgard, gardsnummer 92, i Ørsta kommune. 
Garden er den vestlegaste i bygda Barstadvik. Han grensar mot Barstad i nord og aust. I vest grensar han mot den einbølte garden Rotnes, som ligg to kilometer unna og ute or syne.

Utgravingar på ein reine opp for Vartdalsfjorden viser her har vore busetnad sidan 12-1500 år tilbake. Allereie fyrste utgravinga 1880 fann mange leivningar frå tidleg historisk tid. Seinare utgravingar har avdekt strukturar frå nordisk oldtid.

Lynge hadde to brukarar i 1520. I 1603 var ein tredje komen til. Fjerde bruket på garden kom i 1801. Garden hadde vide utslåttar, særleg i sørvest mot Rotnes.

Sundag 7. februar 1858 brann nesten alle husa på Lynge ned. Berre ei løe som stod litt vekk frå dei andre husa i klyngjetunet gjekk klar. Alt folket berga seg, nokre av husdyra branne inne. Brannen var påsett av ei tenestjente. Sommaren 1858 bygde brukarane seg nye hus på tufter noko nærare fjellfoten.

Barstadvik skule ligg på Lynge, nær opp mot bytelina til Barstad. Frå 1973 vart det opparbeidd eit bustadfelt vest for gardane på Lynge. Om lag 24 hus er bygt i bustadfeltet.

### Folketal:
* 1801: 16 personar – (3 heimar)
* 1865: 24 personar – (4 heimar)
* 1900: 23 personar – (4 heimar)

## Kjelder
* Buset, Johannes: Vartdalssoga. Første bandet. 1964
* Grøvik, Ivar: Vartdalssoga. II. 1983
* Folketeljingar for 1801, 1865 og 1900
Wigwam av Bob Dylan

**«Wigwam»** er ein ordlaus song av Bob Dylan på albumet *[[Self Portrait]]* frå 1970. Songen vart ein hitsingel som nådde topp 10 i fleire land verda over. Songen vart selt inn tidleg i mars 1970 i New York City. Seinare den månaden, la produsenten Bob Johnston til massingblåseinstrument, som vart spelte inn i Nashville utan at Dylan var til stades.

«Wigwam» vart stort sett godt mottekem, og fleire kritikarar meinte han var høgdepunktet på *Self Portrait*. Fleire artistar har spelt songen, inkludert Drafi Deutscher, som fekk ein hit med songen på topp 20 i Tyskland.

## Innspeling
«Wigwam» vart pelt inn under innspelinga for *Self Portrait*, og var produsert av Bob Johnston. Grunnsporet vart spelt inn 4. mars 1970, i Columbia Studio A i New York City, og vart merkt «New Song 1» på innspelingsarket. Musikarane Dylan hadde med seg var han David Bromberg på gitar og Al Kooper på piano. Den 20. april 2013 vart ein tidleg versjon av «Wigwam» gjeven ut på singel i høve Record Store Day, og den 27. august same året kom denne ut på *[[The Bootleg Series Vol. 10 – Another Self Portrait (1969–1971)]]*.

Den 17. mars 1970 vart det lagt til fleire lydspor i Columbia Recording Studios i Nashville, både for denne og fleire andre songar. Dylan var ikkje til stades på desse innspelingane.

Dylan syng «la-la-la»-vokal akkompagnert av blåsarar, i eit arrangement som er blitt kalla «mariachi-aktig», og «Tex-Mex». Kjensla i songen er òg blitt kalla «leirbålmusikk»

## Utgjeving
«Wigwam» kom ut på *Self Portrait* den 8. juni 1970, og på singel i juni eller juli. B-sida til singelen er «Copper Kettle». Singelen nådde topp 10 i Belgia, Danmark (i 1972), Frankrike, Malaysia, Nederland, Singapore, og Sveits, og han vart ein topp 40-hit i Canada og Tyskland. I USA nådde songen 41. plassen på ''Billboard'' Hot 100, og 13. plassen på *Billboard* Top&nbsp;40 Easy Listening chart.

## Andre versjonar
Artistar so har spelt «Wigwam» er mellom andre The New Christy Minstrels, Sounds Orchestral, og dei franske orkesterleiarane Raymond Lefèvre and Caravelli. Drafi Deutscher gav ut ein versjon med tysk tekst kalla «Weil ich dich liebe», som vart ein hit i Tyskland i 1970.

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wigwam av Bob Dylan|Wigwam av Bob Dylan]]» frå ,  den 12. november 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Tonight I'll Be Staying Here with You

**«Tonight I'll Be Staying Here with You»** er ein song av Bob Dylan på albumet *[[Nashville Skyline]]* frå 1969. Songen vart gjeven ut som singel same året og nådde 50. plassen på den amerikanske Billboard-lista, og topp 20 i mange land.

Songen vert generelt rekna som den mest utførte songen på *Nashville Skyline* og songen der Dylan syng mest engasjert. Songen vert òg ofte omtalt som ein av Dylan sine personlege favorittar. Songen følgjer ein tradisjonell countrystruktur med rullande piano og flytande basslinjer.

Singelen nådde Topp 20 i mange land og mange artistar har gjeve ut sine utgåver av songen.

## Andre utgåver
Artistar som har spelt inn songen er mellom andre Eddie Adcock, Jeff Beck, Johnny Cash, My Morning Jacket, Cher, Ben E. King, Albert Lee, Limbeck, Ricky Nelson, Orange Bicycle, Ann Peebles, Esther Phillips, Sugarland, The Black Crowes og Zora Young.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Teksten
Alf Rolfsen

**Alf Rolfsen** () var ein norsk kunstmålar, son av lesebokredaktøren Nordahl Rolfsen. Alf Rolfsen vert i dag rekna som ein av de leiande målarane av fresker og monumentalmåleri i mellomkrigstida. Saman med Axel Revold og Per Krohg vert han rekna som ein av dei tre «freskobrørne».

Alf Rolfsen vart fødd og voks opp i Oslo. Etter fullført examen artium i 1913 fòr han til København for å utdanna seg til arkitekt, men vart i staden innskriven på Kunstakademiet i København som målarstudent under Viggo Brandt og Peter Rostrup Bøyesen til 1916. Han debuterte på Efteraarsudstillingen i København i 1916, og studerte deretter i Paris i åra 1919–20. Her vart han influert av kubisme og den franske målaren André Derain, og heldt si fyrste separatutstilling i Kunstnerforbundet i 1920. Dette året gifte Rolfsen seg med Ingrid Platou, som vart kona hans resten av livet. Rolfsen føretok seg forøvrig mange studiereiser, særleg til Frankrike og Italia.

Freskoarbeida som Rolfsen stod for var svært detaljrike, fulle av litterære tema og symbolikk. Ved sida av dei mange freskene og måleria Rolfsen skapte i løpet av livet sitt, illustrerte han òg barnebøkene til far sin, Nordahl Rolfsen, samt eventyr av Asbjørnsen og Moe. Han forfatta òg nokre bøker som omhandla målarkunst sjølv, mellom dei ein biografi om Thorvald Erichsen, utgjeven i 1931. 

Alf Rolfsen påtok seg òg fleire verv i kunstnarorganisasjoner, mellom anna som formann i Kunstnernes Hus i to økter. Han vart riddar av den svenske Nordstjerneordenen i 1937, fekk Kongens fortenestmedalje i gull tildelt i 1950, Prins Eugen-medaljen i 1951, vart utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden i 1955 og fekk både Norsk kulturråds ærespris og St. Hallvardsmedaljen i 1971.

## Verk

Fresker
* *Telegrafbygningens ekspedisjonshall*, Kongens gate 21, Oslo, 1922
* *Laugssalen*, Oslo Håndverks- og Industriforening, Rosenkrantz gate 7, Oslo, 1924–26
* *Historien*, 1927, Hersleb skole, Oslo
* *Byen*, 1929, Ullevål sjukehus, Oslo
* *Sverdet og liljen*, 1929–30, Stiklestad kyrkje
* *Vestre krematorium*, Oslo, 1932–37
* *Arbeidets Norge fra de drivende garn til skovene i øst, Okkupasjonsfresken og St. Hallvard (Byen)*, Sentralhallen, Oslo rådhus, 1938–50
* *Havets rikdommer og Årets gang gjennom dyrekretsen*, Haugesund rådhus, 1952–54
* *Ullensaker kirke*, 1958
* *[[Wilhelm Wilhelmsen|Wilh. Wilhelmsens]] rederi*, Olav V's gate 5, Oslo, 1961
* *[[Peer Gynt]]-freske* 1967, Hansa-salen, Hansa bryggeri, Bergen

Måleri (eit utval)
* *Spansk danserinne*, 1919,
* *Kilden*, 1926, 
* *Gruppe*, 1931, 
* *Brødrene [[Nordahl Grieg|Nordahl]] og [[Harald Grieg]]*, 1931, 
* *Vinternatt utenfor Oslo*, 1931, Statens Museum for Kunst, København
* *Den store stasjon*, 1932, 
* *kartong til Kongeteppet*, 1955, Det Kgl. Slott, Oslo
* *dekorasjon*, Fylkessykehuset, Kristiansund, 1956
* *Hammerfest*, 1960, Findus AB, Eslöv, Sverige
* *Selvportrett. Speil*, 1962,

## Kjelder

*Alf Rolfsen i Store Norske Leksikon
*Utdjupande artikkel om Rolfsen skriven av Glenny Alfsen for Norsk Biografisk Leksikon
*Kunstsamlinga til UiO med ein kort biografi og eit måleri laga av Rolfsen.
*Måleri av Rolfsen på artnet]
----
*Bokmålswikipedia om Rolfsen.
Leist

**Leist** (eller lest, frå norrønt *leistr*) ein mal for skor, og blir særleg brukt av skomakarar. Leisten er typisk laga av tre og forma som ein fot. Han kan også vera av plast eller metall, og kan ha ei mindre fotaktig utforming.

Leisten blir brukt av ein skomakar for å kunna tilpassa sko nøyaktig til kunden utan at vedkommande er til stades under arbeidet. Han kan også brukast til å halda forma på skoen under lagring. Leistar blir laga parvis for venstre- og høgresko, og i ulike utformingar for skor i ulike storleikar, breidde og til damer og menn. 

Den tradisjonelle treleisten er blitt mindre vanleg i ei tid då skor sjeldan blir laga eller vølte for hand. I staden bruker ein leistar av plast eller metall som kan brukast ved industriell skomaking. Ordet finst likevel i nokre utbreidde faste uttrykk:
* «Skomaker, bli ved din lest» er eit ordspråk som seier at ein skal halda seg ved det ein er laga til eller kan.
* «Skorne over same leist» kan tyda at nokon er svært like, eller at ein ser på to (ulike) personar som heilt like

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff

*Lest og leist i digitaltmuseum.no
Isopyknal

Ein **ispoyknal** er ei flate med konstant potensiell tettleik i vatn. I havet aukar tettleiken med djupna. Salinitet og temperatur kan endre tettleiken til vatn og vatn med høg tettleik ligg alltid under vatn med lågare tettleik. Sidan vind og havstraumar påverkar tettleiken er ikkje alltid isopyknalane vassrette. 

## Sjå òg
*Kjemoklin
*Haloklin
*Pyknoklin
*Termoklin

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isopycnal|Isopycnal]]» frå ,  den 10. mars 2010.*
Konvergenssona i det sørlege Stillehavet

**Konvergenssona i det sørlege Stillehavet** (SPCZ, *South Pacific Convergence Zone*) er eit motsett-retta monsuntråg og eit lågt konvergensband med skyer og nedbør frå varmebassenget vest i Stillehavet og søraustovre mot Fransk Polynesia. Det er ein del av den intertropiske konvergenssona (ITCZ) som ligg like sør for ekvator, men kan stundom ha meir ekstratropiske eigenskapar, særleg aust for datolinja. Det vert rekna som den største og viktigaste delen av ITCZ og er mindre avhengig av oppvarming frå nærliggande landmassar om sommaren enn andre område i monsuntråget.

## Plassering
Sona oppstår der den søraustlege passatvinden møter dei delvis permanente austlege vindane frå høgtrykket aust i Stillehavet. SPCZ finst både om sommaren og vinteren med tilnærma same orientering og plassering. Han skil seg ofte frå ITCZ over Australia, men stundom slår dei seg saman og dannar ei kontinuerleg konvergenssone. Plasseringa til SPCZ vert påverka av ENSO og den tiårige svinginga i Stillehavet. Han strekkjer seg generelt frå Salomonøyane via Fiji, Samoa til Tonga. Konvergensen langs dette bandet dannar skyer med regnbyer og torevêr.  
Torevêr i bandet er avhengig av årstida, sidan delen av bandet som ligg nærast ekvator er meir aktivt på den sørlege halvkula om sommaren og mest aktiv på polsida av bandet om hausten og våren. Konvergenssona flyttar seg aust eller vest avhengig av om El Niño eksisterer eller ikkje. 

## Tilknytt oseanografi
Søraust langs bandet er sirkulasjonen rundt bandet slik at det vert oppretta ein salinitetsgradient i havet, der ferskare og varmare vatn vest i Stillehavet ligg lengst vest. Kjøligare og saltare vatn ligg i aust.

## Forflytting
Konvergenssona flyttar seg nordaustover under El Niño og sørvestover under La Niña (samla kalla ENSO). Den same rørsla finn stad under positive. Den same rørsla finn stad under positive og negative tiårige svingingar i Stillehavet. Vest for om lag 140 ºW påverkar både El Niño og den tiårige svingingar SPZC kraftig, men lenger aust er det berre ENSO som påverkar sona. Berre nær 170 ºW kan ein sjå indikasjonar på ein vekselverknad mellom dei to faktorane. (Folland et al., 2002)

## Sjå òg
*ENSO
*Monsuntråg
*Tropisk syklogenese
*Tropisk syklon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:South Pacific convergence zone|South Pacific convergence zone]]» frå ,  den 10. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**
Robert Green

**Robert Paul Green** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar. Green spelar som keeper for West Ham United og det engelske landslaget.

Green vart fødd i Chertsey i Surrey. I ungdomsåra spelte han for Norwich City og debuterte for A-laget deira 11. april 1999 i eit lokaloppgjer heime mot Ipswich Town, som enda 0-0. Etter at Andy Marshall forlet Norwich City sommaren 2001, vart Green fast førstekeeper for laget, som spelte i den nest høgste divisjonen. I 2003/04-sesongen var han med på å vinna opprykk til Premier League for Norwich. Laget rykte ned igjen etter éin sesong, 2004/05-sesongen, i Premier League. Green heldt buret reint i 6 av dei 38 ligakampane. Etter ein ny sesong på nest høgste nivå, gjekk Green til West Ham United i august 2006, for 2 millionar pund.

Green debuterte for West Ham 22. oktober 2006, då laget tapte 1-0 borte mot Tottenham Hotspur. Han vart West Ham sin førstekeeper i løpet av sesongen. I 2007/08-sesongen vart han kåra til årets spelar for West Ham.

### Landslagsspel
Green debuterte for England 31. mai 2005, som innbytar i ein vennskapskamp mot Colombia i USA, der England vann 3-2. Han vart teken ut til England sin tropp til fotball-VM i 2006, men måtte seia frå seg plassen grunna ein lyskeskade. Etter dette fekk landslagskarrieren hans ein pause. Sjølv om han enkelte gonger vart teken med i landslagstroppen, spelte han ikkje for England igjen før 12. februar 2009, då han var innbytar då England tapte 0-2 mot Spania i Sevilla. 6. juni 2009 spelte han frå start for landslaget for første gong, då dei vann 4-0 borte mot Kasakhstan i ein kvalifiseringskamp til fotball-VM i 2010. Han spelte òg fleire av kvalifiseringskampane, som enda med at England kvalifiserte seg til VM. 10. oktober 2009 vart han den første engelske keeperen som nokon gong har vorte utvist i ein landskamp, då han fekk raudt kort i ein kamp mot Ukraina. Under VM i fotball 2010 vakta han målet i kampen mot USA, der ein tabbe av Green førte til at kampen enda uavgjort. Sidan fekk han sin 12. og siste landskamp på Ullevål stadion i Oslo den 26. mai 2012, ein kamp som enda med engelsk siger 1-0.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing av delar av artikkelen på [[:en:Robert Green|engelsk wikipedia]] 10. mars 2010.*
*eu-football
Datolinja

**Datolinja** (òg kalla **datogrensa**), er ei tenkt linje frå Nordpolen til Sørpolen som skil område med ulik dato. 

Datolinja vart innført i 1845. Ho følgjer stort sett med 180°-meridianen, som går gjennom Stillehavet, men avviker frå denne for at land og øygrupper som strekkjer seg over denne meridianen skal ha same dato. Det største avviket har Linjeøyane i staten Kiribati, som ligg i tidssonen UTC+14, opptil 30° aust for 180°-meridianen. Øyane har dermed same tid på dagen som på Hawaii lenger nord, men datoen er ein dag før Hawaii.

Ved reise austover må ein legge til ein time for kvar 15. lengdegrad for å få riktig sonetid. Ein vinn dermed ein heil dag om ein reiser Jorda rundt. For å unngå dette, må ein trekke frå eit døgn frå datoen når ein passerer datolinja på reise austover. Ved passering mot vest må ein legge til eit døgn.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Datolinjen|Datolinjen]]» frå , den 10. mars 2010.*
Gianluigi Buffon

**Gianluigi Buffon** () er ein italiensk fotballspelar. Buffon har spela som keeper for Juventus og det italienske landslaget.

## Klubbkarriere
Buffon vart fødd i Carrara i Toscana. Han starta karrieren  i Parma i 1995. Han fekk debuten sin i Serie A mot AC Milan, 19. november 1995, berre 17 år gammal. Han var med på å vinna UEFA-cupen med Parma i 1999. I juli 2001 gjekk han til Juventus for om lag 400 millionar kroner, som den dyreste keeperen gjennom tidene, til då.

I 2004&ndash;05 hjelpte Buffon Juventus til laget sin tredje Serie A-tittel på fire sesongar. Buffon sine utrolige redningar i den avgjerande kampen mot AC Milan var med på å avgjera kampen. Men denne tittelen, saman med neste års tittel, vart trekt attende etter dommarskandalen i 2006.

Då Juventus vart flytta ned til Serie B, valde Buffon å bli i klubben, trass i at han kunne gått til ei rekkje andre klubbar. Kontrakten med Juventus vart våren 2007, då klubben var sikra opprykk til Serie A igjen, forlenga til 2012. I 2009 vart kontrakten forlenga til 2013. Han var med på å vinna Serie A med Juventus i 2012, 2013 og 2014.

## Landslagskarriere

Buffon debuterte for landslaget i ein VM-kvalifiseringskamp mot Russland 29. oktober 1997.

Etter å ha vore reserve for Gianluca Pagliuca under VM i 1998 og gått glipp av EM i 2000 grunna skade, starta Buffon for Italia under VM i 2002 og EM i 2004.

I VM i 2006, som Italia vann, vart Buffon kåra til beste keeper og fekk Lev Jasjin-prisen. Under fotball-EM i 2008 var Buffon Italia sin landslagskaptein.

## Involvering i dommarskandalen 2006

12. mai 2006 vart det påstått at fire Juventus-spelarar var mistenkte for å ha satsa pengar på kampar som dei sjølve hadde spelt i. To av dei skulle ha vore stjernene Gianluigi Buffon og Fabio Cannavaro, ifølgje den svenske avisa *[[Expressen]]*,, som nemner to cupkampar mot Atalanta i 2006 og i 2005 der Juventus tapte. Buffon vart frikjend.

## Referansar

**Denne artikkelen begynte med stoff frå [[:no:Gianluigi Buffon|bokmålswikipediaen]] og [[:en:Gianluigi Buffon|Engelsk Wikipedia]] den 11. mars 2010.*
Årskogane

**Årskogane** er ein gard i Hjørundfjorden, gardsnummer 167 i Ørsta kommune. Før kommunesamanslåinga 1.1.1964 var den gardsnummer 57 i Hjørundfjord.

Garden ligg i Bondalen, nord for Bondalselva, med Heimste-Holen på vestsida og Rise på austsida. 

### Namnet
Namnet kjem nok av treslaget Or, på sunnmørsk *åre*. 

## Kjelder
* Lars Strømme og Ragnar Standal: *Hjørundfjordboka Band V Gard og ætt*, Ørsta 1993 ISBN 82-991200-5-5, side 238-249.

### Fotnotar
Erling Jevne

**Erling Jevne** () er ein norsk tidlegare langrennar frå Øyer i Oppland. Frå 1987 til 2002 tevla han på høgt nivå, han la opp i 2006. Han var klart best i klassisk langrenn og hadde i fleire år fast plass på Noregs stafettlag i verdscup og internasjonale meisterskap. Jevne var med å vinne 4 x 10 km stafett i verdsmeisterskapen både i 1995 og i 1997, i 1998 vart han olympisk meister i same øvinga.

## Karriere
Jevnes største individuelle prestasjonar var to sølvmedaljar, ei på 50 km under Ski-VM 1997 i Trondheim, den andre på 30 km under dei olympiske leikane året etter. Tre gongar gjekk han til topps i verdscuprenn (1996, 2000, 2001/02). I alt kom han tolv gongar på pallen i verdscupen (3-6-3).

Jevne vart noregsmeister tre gongar, alle gongane (1992, 1994, 1996) på femmila. Han var ein såkalla milslukar, alle dei åtte NM-medaljane vann han på renn over 30 km og 50 km. Jevne var medlem av Øyer IF.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1987: Nr 5 på 50 km i Holmenkollen
*1991: Nr 11 på 50 km i Holmenkollen
*1992: Nr 5 på 30 km i OL i Albertville, nr 4 på 50 km i Holmenkollen
*1993: Nr 7 på 30 km i VM i Falun, nr 4 på 50 km i Holmenkollen
*1994: Nr 5 på 50 km i OL på Lillehammer
*1995: Gull på stafetten, nr 6 på 10 km og nr 7 på femmila under VM i Thunder Bay
*1996: Vinnar av 50 km i verdscupen i Holmenkollen
*1997: Gull på stafetten, sølv på 50 km og nr 7 på 10 km under VM i Trondheim
*1998: Gull på stafetten, sølv på 30 km og nr 7 på 10 km under OL i Nagano
*1999: Sølv på VM-stafetten, samt nr 2 på 15 km i verdscupen i Nove Mesto
*2000: Vinnar av 10 km i verdscupen i Bormio
*2001: Nr 4 på 30 km i verdsmeisterskapen i Lahti
*2001/02: Vinnar av 15 km i verdscupen i Davos. Nr 6 på 15 km under OL i Salt Lake City

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1987: Nr 5 på 15 km i Steinkjer
*1988: –
*Ski-NM 1989: Nr 8 på 30 km på Geilo
*Ski-NM 1990: Bronsemedalje på 50 km på Gjøvik
*Ski-NM 1991: Bronsemedalje på 50 km i Bodø
*Ski-NM 1992: Gullmedalje på 50 km i Molde og sølvmedalje på 30 km i Trondheim
*Ski-NM 1993: Nr 4 på 30 km på Lillehammer.
*Ski-NM 1994: Gullmedalje på 50 km i Stor-Elvdal
*Ski-NM 1995: Sølvmedalje på 30 km i Oslo
*Ski-NM 1996: Gullmedalje på 50 km i Stryn
*Ski-NM 1997: Nr 10 på 10 km i Mo i Rana
*1998: –
*Ski-NM 1999: Nr 5 på 10 km i Skrautvål
*Ski-NM 2000: Bronsemedalje på 30 km i Vang
*Ski-NM 2001: Nr 6 på 10 km i Steinkjer
*2002: –

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erling Jevne|Erling Jevne]]» frå ,  den 10. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*Erling Jevne i olympedia.org
Piz Linard

**Piz Linard** er eit pyramideforma fjell i kantonen Graubünden i Sveits. Den 3&nbsp;411 m høge fjelltoppen er den høgste i Silvrettafjella, som er ein del av Dei rätiske Alpane. Piz Linard ligg mellom dalane *Val Lavinuoz* i aust og *Val Saglains* i vest. Begge dalane høyrer til nedslagsfeltet til elva Inn i Engadin-dalen.

Toppen vart kliven 1. august 1835 av geologen og naturforskaren Oswald Heer leia av Johann Madutz. Ei segn seier at ein mann som heitte Chounard etter mykje møye nådde toppen av Piz Linard i 1572, berande på ein stor gyllen kross. Krossen har aldri vorte funnen.

Normalruta til topps går opp sørveggen. Frå *Chamanna dal Linard* brukar ein 4-5 timar på turen. Denne ruta vert gått rett ofte om sommaren, då ein har eit vidt utsyn over fjellheimen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Piz Linard|Piz Linard]]» frå ,  den 10. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Piz Linard på SummitPost
Preses i Bispemøtet

**Preses i Bispemøtet** leier Bispemøtet i Den norske kyrkja. Frå 2011 har kyrkja hatt ein fast preses, som samtidig er biskop i Nidaros domprosti. Preses har kontor og bustad i Trondheim.

Fram til 1998 var det tradisjon for at biskopen i Oslo vart vald til leiar for kollegiet. Funksjonen vart da som regel omtalt som *primas* (seinlatin frå latin *primus inter pares*, ‘den fremste blant likemenn’), sidan har preses for bispemøtet blitt ei vanlegare nemning for funksjonen. Etter at Andreas Aarflot gjekk av som biskop i 1998 og Gunnar Stålsett vart neste Oslo-biskop, vedtok Bispemøtet at presesfunksjonen skulle gå på omgang blant biskopane, med nyval kvart fjerde år. Dei valde da Møre-biskopen Odd Bondevik til preses.

I 2010 vart biskop Helga Haugland Byfuglien i Borg bispedømme vald til preses. Den 25. mars 2011 vart ho utnemnd i statsråd som fast preses i Bispemøtet. 
Også den faste presesbiskopen vil vere «fremst blant likestilte», slik erkebiskopen er det i Svenska kyrkan og i Evangelisk-lutherska kyrkan i Finland.

## Liste over presesar i Bispemøtet (1917-1932 formann)
* 1917–1922: Jens Frølich Tandberg, vald av biskopane for kvart møte
* 1922–1937: Johan P. Lunde, vald av biskopane for kvart møte
* 1937–1951: Eivind Berggrav, vald av biskopane for kvart møte
* 1951–1968: Johannes Smemo, vald av biskopane for kvart møte
* 1968–1972: Fridtjov Birkeli, vald av biskopane for kvart møte
* 1973–1977: Kaare Støylen, vald av biskopane for kvart møte
* 1977–1998: Andreas Aarflot, vald av biskopane for kvart møte, frå 1984 for kvart år
* 1998–2002: Odd Bondevik, vald av biskopane for fire år
* 2002–2006: Finn Wagle, vald av biskopane for fire år
* 2006–2010: Olav Skjevesland, vald av biskopane for fire år
* 2010–2011: Helga Haugland Byfuglien, vald av biskopane for perioden fram til nyordning
* 2011–2020: Helga Haugland Byfuglien, utnemnd i statsråd, innsett 2. oktober 2011
* 2020– : Olav Fykse Tveit, nominert av bispemøtet og tilsett av kyrkjerådet 30. januar 2020.  Han vart vigsla i stillinga 10. mai 2020

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Preses i Bispemøtet|Preses i Bispemøtet]]» frå ,  den 10. mars 2010.*
Årskog

**Årskog** kan vise til: 

* Årskog i Vartdal, ein matrikkelgard, gardsnummer 97 i Ørsta kommune i Møre og Romsdal
* Årskogane, ein matrikkelgard, gardsnummer 167 i Ørsta kommune i Møre og Romsdal
* Årskog i Rovde, ein matrikkelgard på Rovde i Vanylven kommune i Møre og Romsdal
Verstanclahorn

**Verstanclahorn** er ein 3&nbsp;298 meter høg fjelltopp i Silvrettafjella. Fjellet ligg i kantonen Graubünden i  Sveits. Forma på fjelltoppen minner om ei pyramide der nordsida stig opp ovan om Verstancla-breen. Den vesle breen Vadret da las Maisas ligg på sørsida av fjellet.

Fjelltoppen ligg på ei fjellrekke mellom det sentrale Graubünden i nord, og Engadin-dalen i sør. Elvane Rhinen og Inn har nedslagsfelt på kvar si side av fjellrekka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Verstanclahorn|Verstanclahorn]]» frå ,  den 10. mars 2010.*
Preses

**Preses** (latin *den som sit framme*) er ein leiartittel ved vitskaplege akademi, selskap eller andre organisasjonar. I Noreg har tittelen vore brukt om leiaren for bispemøtet i Den norske kyrkja.

## Kjelder

*«Preses» (14. februar 2009). *Store norske leksikon*.
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Preses|Preses]]» frå ,  den 10. mars 2010.*
Traktorbensin

Traktorbensin var ein type bensin med lågt oktantall. Dette var eit avgiftsfritt drivstoff i Noreg som tidlegare vart nytta til traktorar og andre motorar med låg kompresjon, som til dømes båtmotorar.

## Sjå òg
* TVO
Dei vestlege Ghatfjella

**Dei vestlege Ghatfjella** (engelsk *Western Ghats*) eller **Sahyadrifjella** er ei fjellkjede som ligg langs den vestlege kysten av India. Fjellkjeda går nord-sør langs vestsida av Deccanplatået og skil det frå ei smal kystslette ved Arabiahavet. Ho er rundt 1600&nbsp;km lang.

Nordenden av Dei vestlege Ghatfjella ligg nær delstatsgrensa mellom Gujarat og Maharashtra, sør for elva Tapti. Fjellkjeda går gjennom Maharashtra, Goa, Karnataka, Tamil Nadu og Kerala før ho endar ved sørspissen av India i Kanyakumari.

Ordet «ghat» betyr trappetrinn. Ei tilsvarande fjellkjede, Dei austlege Ghatfjella, ligg aust i India.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Western Ghats|Western Ghats]]» frå ,  den 11. mars 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
Dei austlege Ghatfjella

**Dei austlege Ghatfjella** (eng. *Eastern Ghats*) er ei avbroten fjellkjede som ligg langs den austlege kysten av India. Fjellkjeda går nord-sør langs austsida av Deccanplatået, frå Vest-Bengal i nord, gjennom Orissa og Andhra Pradesh til Tamil Nadu i sør. Dei fire store elvane Godavari, Mahanadi, Krishna og Kaveri har skore seg gjennom fjella. Mellom fjella og Bengalbukta ligg dei sørindiske kystslettene.

Klimaet i dei høgare fjella er som regel kaldare og fuktigare enn i slettene rundt, og ein finn skog og kaffiplantasjar her. 

Den andre største populasjonen av ville elefantar lever i sørdelen av desse fjella og Dei vestlege Ghatfjella. Dei kan bevega seg mellom fjellkjedene gjennom ein økologisk korridor via Bilgiriåsane.

Ordet «ghat» betyr trappetrinn. Ei tilsvarande fjellkjede, Dei vestlege Ghatfjella, ligg vest i India.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eastern Ghats|Eastern Ghats]]» frå ,  den 11. mars 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Maarten Stekelenburg

**Maarten Stekelenburg** () er ein nederlandsk fotballspelar. Stekelenburg har spela som keeper for Roma i italiensk Serie A og det nederlandske landslaget. Han vart fødd i Haarlem i Noord-Holland.

## Klubbkarriere
Stekelenburg begynte å spela fotball i amatørklubbane Zandvoort '75 og VV Schoten, før han gjekk til Ajax som 15-åring. Han debuterte for A-laget til Ajax 11. august 2002, men var i tida framover relativt ofte skada. I 2005/06-sesongen vart han Ajax sin førstekeeper.

I mars 2009 mista han plassen som førstekeeper på Ajax til Kenneth Vermeer, ut 2008/09-sesongen, men i 2009/10-sesongen var han igjen Ajax sin førstekeeper.

Faren hans er nederlandsk, men moren er russer.

## Landslagskarriere
Stekelenburg debuterte for Nederland sitt landslag i ein 3-0-siger over Liechtenstein 3. september 2004. Under fotball-VM i 2006 og fotball-EM i 2008 var han andrekeeper, etter Edwin van der Sar. Han fekk éin kamp i EM i 2008. Då Van der Sar la opp på landslaget, vart Stekelenburg Nederland sin nye førstekeeper. I ein vennskapskamp mot Australia i september 2008 vart Stekelenburg den første nederlandske keeperen som har vorte utvist i ein landskamp, då han fekk raudt kort etter 44 minutt.
Ajax (fleirtyding)

**Ajax** kan tyda:
*Ajax, konge av Salamis
*AJAX, eit programmeringsspråk
*1404 Ajax, ein gresk jupitertrojan
*AFC Ajax, ein nederlandsk fotballklubb
Kristin Hille Valla

**Kristin Hille Valla** () er ein norsk politikar for Senterpartiet.

Frå 16. oktober 1989 til 3. november 1990 var Kristin Hille Valla statsråd og sjef for Miljøverndepartementet (miljøvernminister) i Jan P. Syse si regjering. 

Ho var medlem av kommunestyret i Nes i Buskerud frå 1983 til 1987. Frå 1987 til 1991 var ho medlem av fylkestinget i Buskerud. I 2001 blei ho utnemnd til fylkesmann i Oppland.

Frå 1987 til 1991 var ho andre nestleiar i Senterpartiet.

Utanfor politikken har ho hovudsakleg arbeidd som lærar i Dovre og Nesbyen. Frå 1991 til 1998 var ho fylkesskulesjef i Oppland, og frå 1998 til 2000 var ho direktør i KS.

## Kjelder
*
Siri Bjerke

**Siri Bjerke** () var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho var vararepresentant på Stortinget og sat som miljøvernminister, og deretter hatt leiande stillingar i Næringslivets Hovedorganisasjon og Innovasjon Norge.

Bjerke vart fødd i Oslo. Ho tok grunnfag i psykologi frå Universitetet i Oslo.

Siri Bjerke var varerepresentant på Stortinget for Oslo i periodane 1997-2001 og 2001-2005. Ho var statssekretær i Utanriksdepartementet i Gro Harlem Brundtland si tredje regjering og Thorbjørn Jagland si regjering.

Frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001 var Bjerke statsråd og sjef for Miljøverndepartementet  (miljøvernminister) i Jens Stoltenberg si første regjering.

I perioden 2002-2005 var Bjerke direktør for næringspolitikk i Næringslivets Hovedorganisasjon. Frå 2005 arbeidde ho som divisjonsdirektør i Innovasjon Norge.

Bjerke døydde i 2012 etter lang tids kreftsjukdom.

## Kjelder
*Stortinget - Biografi

## Fotnotar
Mark Schwarzer

**Mark Schwarzer** () er ein australsk fotballspelar som har spela som keeper for Fulham i Premier League i England, og for det australske landslaget.

## Klubbkarriere
Schwarzer vart fødd i North Richmond, ein forstad til Sydney. Han begynte proff-karrieren sin i den australske klubben Marconi Stallions. I 1994 drog han til den tyske klubben Dynamo Dresden. Etter éin sesong der drog han til Kaiserslautern, og så vidare til Bradford City i engelsk 1. divisjon. Etter éin sesong der, gjekk han til Middlesbrough, der han spelte heilt til 2008. 29. desember 2007 vart han den utanlandske spelaren som hadde spelt flest kampar for ein og same engelske klubb, med 315 kampar.

Schwarzer sin kontrakt med Middlesbrough gjekk ut i juni 2008. Han vart tilbode ein ny kontrakt, men valde i staden å skriva under på ein toårskontrakt for Fulham. Han sa i intervju at han vart tilbode kontrakt også av Bayern München og Juventus, men avslo desse fordi dei ikkje kunne garantera at han fekk spela på førstelaget. Schwarzer spelte alle kampane i 2008/09-sesongen for Fulham, og vart kåra til årets Fulham-spelar på slutten av sesongen. Han vart òg kåra til månadens spelar i Premier League i februar 2010.

## Landslagskarriere
Schwarzer fekk landslagsdebuten sin for Australia i ein bortekamp mot Canada i ein kvalifiseringskamp til fotball-VM i 1994. Han kom inn som innbytar då førstekeeperen Robert Zabica fekk raudt kort 17 minutt ut i kampen. Under kvalifiseringa til fotball-VM i 2006 redda Schwarzer to straffespark i straffesparkkonkurranse i den avgjerande kampen mot Uruguay, som gjorde at Australia kvalifiserte seg til VM. Han spelte tre av Australia sine fire kampar i VM.

Etter VM i 2006 erklærte han at han ville koma attende til fotball-VM i 2010. Han spelte alle Australia sine kampar under Asiameisterskapen i 2007. Under kvalifiseringa til fotball-VM i 2010, då Australia kvalifiserte seg til å delta igjen, heldt Schwarzer på plassen som Australia sin førstekeeper.

## Privatliv
Schwarzer sine foreldre emigrerte til Australia frå Tyskland i 1968. Han snakkar engelsk, spansk og tysk. Når han spelar, brukar han framleis dei same leggbeskyttarane han brukte som 19-åring for Marconi Stallions. Saman med kona Paloma har han to born, éin son og éi dotter. I 2009 vart han tildelt ordenen Order of Australia.

## Referansar


**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Mark Schwarzer|engelsk wikipedia]] 11. mars 2010.*
Seigo Narazaki

**Seigo Narazaki** () er ein japansk fotballspelar som spelar som keeper for Nagoya Grampus i J-League i Japan, og for det japanske landslaget. Narazaki vart fødd i Kashiba i Kansai-regionen.

Narazaki fekk kontrakt med Yokohama Flügels i 1995, då han var ferdig på vidaregåande skule. Han vart klubben sin førstekeeper den sesongen, og spelte den første kampen sin 16. august 1995, mot Bellmare Hiratsuka. Han var med å vinna den japanske cupen med Flügels i 1998. Då Flügels vart slått saman med den andre Yokohama-klubben Yokohama Marinos i 1999, gjekk Narazaki over til Nagoya Grampus Eight. Med dei vann han den japanske cupen igjen i 1999.

Narazaki debuterte for det japanske landslaget i ein kamp mot Australia 15. februar 1998. Han var med i troppen til fotball-VM i både 1998, 2002 og 2006. I 2002 spelte han alle Japan sine kampar, men i 1998 og 2006 var han reserve for Yoshikatsu Kawaguchi.

## Kjelder
**Denne artikkelen begynte med ei omsetjing frå [[:en:Seigo Narazaki|engelsk wikipedia]] 12. mars 2010.*

## Bakgrunnsstoff
*
Tertiærnæringar

**Tertiærnæringar**, **tenesteytande næringar** eller **servicenæringar** er næringar som hovudsakleg driv tenesteytande verksemd og ikkje produserer varer. 

Ofte formidlar slike næringar produkt frå primær- og sekundærnæringar. Til dømes utfører transportindustrien ei næring der tenesta (eller produktet) deira kan vera å frakta varer eller råvarer frå ein stad til ein annan. 

Til tertiærnæringene reknar me handel, hotell, uteliv, transport, lagring, kommunikasjon, bank, finans og offentleg og privat tenesteyting. 

## Sjå og
* Primærnæringar
* Sekundærnæringar

## Kjelder
* Definisjon frå