open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vilnjansk

**Vilnjansk** (ukrainsk Вільнянськ) er ein by i Zaporizjzjia oblast i Ukraina. Byen har kring 16&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vilniansk|Vilniansk]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tultsjyn

**Tultsjyn** (ukrainsk Тульчин, tidlegare *Nesterwar* (frå ungarsk *Nester* - Dnestr og *war* -by), Latin *Tulcinum*,  polsk *Tulczyn*, rumensk *Tulcin*) er ein liten by i Vinnytsya oblast (provins) vest i Ukraina, tidlegare i Podolia. Han er det administrative senteret i Tultsjynsky rajon (distrikt) og var det viktigaste senteret for Det sørlege forbundet for Desembristane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tulchyn|Tulchyn]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich,(1880–1914) Tom (vol.) XII, pages 611-613.
Hayvoron

**Hajvoron** (ukrainsk Гайворон) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011). Hajvoron ligg ved elva Søndre Bug. Byen vart grunnlagd i 1796. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haivoron|Haivoron]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Horodok i Lviv oblast

**Horodok** (ukrainsk Городок, polsk *Gródek Jagielloński*) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Han er det administrative senteret i Horodok rajon. Byen har kring 16&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

Jogaila, kongen av Polen og storhertugen av Litauen, døydde her 1. juni 1434.

I 1655 vart det kjempa eit slag her, slaget ved Gródek Jagielloński.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horodok, Lviv Oblast|Horodok, Lviv Oblast]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hola Prystan

**Hola Prystan** (ukrainsk Гола Пристань, russisk Голая Пристань, *Golaja Pristan*) er ein by i Kherson oblast (provins) i Ukraina. Elva Konka (ei sideelv til Dnepr) renn gjennom byen. 

Golaja Pristan vart grunnlagd i 1709. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hola Prystan|Hola Prystan]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Matt Busby

**Matthew William Busby** () var ein skotsk fotballspelar og -trenar, særleg kjend frå si tid som trenar for Manchester United på 1950- og 1960-talet. Høgdepunktet nådde han då Manchester-klubben i 1968 vann Europacupen.

## Karriere
### Spelar
Busby spela høgrehalf for den engelske klubben Manchester City frå 1929 til -36 og deretter for Liverpool FC fram til 1940. Under 2. verdskrigen, 1941-43, spela Busby 38 kampar og skåra fem mål for Hibernian FC i ein eigen regional fotballiga i Skottland. Busby spela ein landskamp for Skottland, ein kamp mot Wales i Cardiff i 1933 som enda med siger 3-2 for heimelaget. Hans einaste triumf som spelar kom då Manchester City i 1934 vann den engelske cupfinalen med 2-1 over Portsmouth.

### Trenar
Våren 1945 fekk Busby tilbod om å trene Manchester United. Hans tid som lagsjef (*manager*) i Manchester United var svært suksessfylt, med fem ligameisterskap (1952, 1956, 1957, 1965 og 1967) og to sigrar i FA-cupen (1948 og 1963). I 1968 leia Busby klubben til topps i den gjævaste klubbturneringa, Europacupen. Manchester United vart dermed den fyrste engelske klubben som vann Europacupen.

Busby var med under flyulukka i München i 1958, der 23 menneske omkom, mellom dei åtte United-spelarar. Busby vart hardt skadd i ulukka, så assistenten tok over leiinga av laget for ei tid. Frå september til desember 1958 var Busby, mellombels, landslagssjef for Skottlands landslag i seks kampar.

Eitt år etter sigeren i Europacupen i 1968 pensjonerte Busby seg og vart avløyst av Wilf McGuiness. McGuiness lukkast lite, så Busby leia Manchester United våren 1971.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Matt Busby|Matt Busby]]» frå ,  den 4. oktober 2012.*  
----
**Rothmans Football Yearbook 1980-81*. London og Sydney
Frøplantar

**Frøplantar** (*Spermatophyta* eller *Phanerogamae*) er ei plantesystematisk avdeling av plantar som set frø, i motsetnad til sporeplantar som formeirer seg med sporar. Dette er den største gruppa av nolevande plantar, med over 260&nbsp;000 nolevande artar.

I botanikken har ein lenge delt frøplantane inn i dekkfrøa plantar (Magnoliophyta) og nakenfrøingar (Gymnospermae), som omfattar divisjonane Pinophyta (bartre), Cycadophyta (konglepalmar), Ginkgophyta (gingko) og Gnetophyta. Dei største familiane er marihand- og korgplantefamilien.

Dei eldste frøplantane ein har fossil frå er gruppa Pteridospermatophyta, desse er frå sein devontid.

## Divisjonar
* Pinophyta
*Cycadophyta
*Ginkgophyta
*Gnetophyta
*Magnoliophyta
*Bennettitales †

## Bakgrunnsstoff
*Divisjon: Frøplanter (Spermatopsida) ved miljolare.no
*Frøplanter ved Biologisk Instittutt, UiO (uio.no)
*Spermatophytes - Seed plants i *Plant Systematics* (2010)
av Michael G. Simpson
## Kjelder

*frøplanter (21.10.2011) i Store norske leksikon
*Classification - Spermatophyta ved plants.usda.gov
Horodysjtsje

**Horodysjtsje** (ukrainsk Городище) er ein by i Tsjerkasy oblast (provins) sentralt i Ukraina. Byen ligg ved elva Vilsjanka og er det administrative senteret i Horodysjtsje rajon (distrikt). Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011). 

Horodysjtsje var fødestaden til Semen Hulak-Artemovsky, ein operasongar og komponist. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horodysche|Horodysche]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Radomysjl

**Radomysjl** (ukrainsk Радомишль) er ein historisk by i Zjytomyr oblast (provins) nord i Ukraina. Han er det administrative senteret i Radomysjl rajon (distrikt) og ligg ved venstrebreidda av Teterivelva, ei sideelv til Dnepr. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011).

Sidan 1150 vart han kalla *Mytsjesk* og fekk under polsk administratsjon til **Radomyśl** og etter andre verdskrigen til det noverande namnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Radomyshl|Radomyshl]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bursjtyn

**Bursjtyn** (ukrainsk Бурштин, polsk *Bursztyn*, jiddisk בורשטין) er ein by i Ivano-Frankivsk oblast, vest i Ukraina, nord for Halytsj. Han ligg i Halytsj rajon og har jernbanelinja. Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2012).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burshtyn|Burshtyn]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rakhiv

**Rakhiv** (ukrainsk Рáхів; russisk Рахово, Rakhovo; ungarsk *Rahó*; rumensk *Rahău*; jiddisk ראחוב , *Rakhev*, *Rakhyv*) er ein by i Zakarpattja oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Rakhiv rajon (distrikt). Byen har kring 15 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rakhiv|Rakhiv]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Novhorod-Siverskyj

**Novhorod-Siverskyj** (ukrainsk skrift Новгород-Сіверський; russisk Новгород-Северский; Novgorod-Severskij, polsk *Nowogród Siewierski*) er ein historisk by i Tsjernihiv oblast (provins) i Ukraina. Han er det administrative senteret i Novhorod-Siverskyj rajon og ligg ved breidda av Desna, 330&nbsp;km frå Kiev og 45&nbsp;km sør for den russiske grensa. Byen har kring 14&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novhorod-Siverskyj|Novhorod-Siverskyj]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Petrovske

**Petrovske** (ukrainsk Петровське, russisk Петровское, *Petrovskoje*) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 14&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den sjølverklærte Folkerepublikken Lugansk og ikkje av styresmaktene i Ukraina.

I 2016 fekk byen det offisielle ukrainske namnet *Petrovo-Krasnosillja*' ().

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Petrovske|Petrovske]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Fonon

Eit **fonon** eller ein **lydkvant** er eit omgrep som er danna analogt til foton eller lyskvant. Energien av eit fonon er *hv*, der *h* er Planck-konstanten og *v* er lydfrekvensen. Dette er same energien som eit foton har. 

Medan ein i samband med lydoverføring som regel legg vekta på bølgjenaturen til lyden, må ein stundom sjå på kvante- eller partikkelnaturen til lyden for å forklare somme fenomen som finst i stoff. Eit døme er lydabsorpsjon der akustisk energi blir omsett til termisk energi, det vil sei termisk rørsle av atom og elektron. Ein innfører då fonon som eit nyttig omgrep. Det blir nytta spesielt i samband med termisk leiing i isolatorar der ein òg talar om fonongass, om kollisjon mellom fonon, om den frie veglengda deira osv. 

Fonon vert òg nytta til å forklare superleiing. 

## Kjelder
Forskyvingsstraum

**Forskyvingsstraum** er ein tenkt elektrisk straum som oppstår når det elektriske feltet varierer med tida. Forskyvingsstraumen opptrer i vakuum og dielektrika.

Forskyvingsstraumen dukkar opp i Maxwell-likningane, har eininga til elektrisk straumtettleik og eit tilknytt magnetfelt, på same måte som faktiske straumar har. Det er derimot ikkje ein elektrisk straum som flyttar ladningar, men eit tidsvarierande elektrisk felt. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Displacement current|Displacement current]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Fotoluminescens

**Fotoluminescens** er det at ljos blir absorbert og sendt ut igjen med lengre bølgjelengd. Kvantemekanisk kan det skildra som ein eksitasjon til eit høgare energinivå og så ein retur til eit lågare energinivå i samband med utsendinga av eit foton. Det er ein av mange former for luminescens og skil seg frå fotoeksitasjon (eksitasjon av foton). Perioden mellom absorpsjonen og emisjonen er typisk ekstremt kort, i ordenen 10 nanosekund. Under spesielle tilhøve kan derimot denne perioden vare minuttar eller timar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Photoluminescence|Photoluminescence]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Franz Ernst Neumann

**Franz Ernst Neumann** () var ein tysk fysikar. 

Han arbeidde frå 1828 som professor i Königsberg og leverte kjende teoretisk-fysiske undersøkingar over elektrodynamikk, optikk og krystallfysikk. Han studerte polarisasjonen til ljoset, dobbeltbryting, varmeleiing og elastisitet. Han stilte mellom anna opp formlene for elektromagnetisk induksjon, Neumannlova. 

## Kjelder
*
Fri-elektron teori

**Fri-elektron teori** er ein teori for metall der dei elektriske og termiske eigenskapane deira vert forklart ved at eit metall inneheld ein gass av frie elektron.

Teorien vart i hovudsak utvikla av Arnold Sommerfeld. Sjølv om teorien er enkel kan han forklare mange eksperimentelle fenomen som 
* Wiedemann-Franz-lova som knyter saman elektrisk konduktivitet og varmekonduktivitet;
* temperaturavhengigheita til varmekapasitet;
* forma på elektroniske tilstandstettleikar;
* rekkevidda til bindande energiverdiar;
* elektriske konduktivitetar
* termionemisjon og felt elektronemisjon frå bulkmetall.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Free electron model|Free electron model]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Kamjanka i Tsjerkasy oblast

**Kamjanka** (ukrainsk Камянка; russisk Камeнка, *Kamenka*) er ein by i Tsjerkasy oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 13&nbsp;000 innbyggjarar (2011). Han ligg kring 300 km søraust for Kiev, ved breidda av elva Tjasmyn. 

Kamjanka er kjend for kunstnarkolonien, der prins Grigorij Aleksandrovitsj Potemkin, den russiske nasjonaldiktaren Aleksander Pusjkin, komponisten Pjotr Iljitsj Tsjajkovskij, fritenkjarar og krigshelgar frå tida kring Napoleonskrigane arbeidde. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kamianka, Cherkasy Oblast|Kamianka, Cherkasy Oblast]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Fluksmeter

Eit **fluksmeter** er eit instrument for måling av magnetisk fluks. Det vert òg ofte nytta som nemning på instrument der ein måler flukstettleiken eller induksjonen direkte. 

## Kjelder
fluksmeter. (23.04.2009) I Store norske leksikon. Henta frå http://snl.no/fluksmeter
Platía Leónton

**Platío Eleftheríou Venizélou** (gresk *Πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλο*) er eit torg i den greske byen Iráklio på Kreta, kalla opp etter den kretiske statsmannen Elefthérios Venizélos. Torget er betre kjend under namnet **Platía Leónton** (gresk *Πλατεία Λεόντων*), etter den venetianske perioden Morosini Fountain, populært kalla «løvane» (gresk *τα Λιοντάρια*, *ta Liontária*), i midten med fire løvar som held fontena oppe.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Lions Square, på *explorecrete.com*
Tetrapodar

**Tetrapodar**, **firfotingar** eller **firbeinte virveldyr** er ei gruppe virveldyr som stammar frå dei første firlemma virveldyra som byrja gå opp på landjorda. Gruppa omfattar klassane amfibium, fuglar, reptilar og pattedyr.

Det vitskaplege namnet *Tetrapoda* kjem av gresk τετραποδη og er sett saman av *tetra*, 'fire' og *podes*, 'føter'.

I nolevande tetrapodar er det framleis vanleg å ha fire lemmar, men dei kan vera omdanna til til dømes armar eller venger. Nokre dyr har også mista nokre eller alle lemmene att, som kvalar, delfinar, sirenedyr, ormepadder og slangar. Tetrapodar pustar med lunger som vaksne, men amfibia pustar med gjeller når dei er heilt unge (sjå rumpetroll).

Tetrapodar utvikla seg frå kjøtfinnefiskar for rundt 395 millionar år sidan, under devontida. 


fil:Ichthyostega model.jpg|Modell av *Ichthyostega*, ein tidleg tetrapod.
fil:Tulerpeton12DB.jpg|Reptilliknande *Tulerpeton*
fil:Diadectes BW.jpg|*Diadectes* var ein tidleg landlevande planteetar.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tetrapodar|Tetrapodar]]» frå , og «[[:en:|Tetrapodar]]» frå  den 5. oktober 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Tetijiv

**Tetijiv** (ukrainsk Тетіїв) er ein by i Kiev oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tetiiv|Tetiiv]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*tetiev.net.ua
Mykolajiv i Lviv oblast

**Mykolajiv** (ukrainsk Миколаїв, polsk *Mikołajów*) er ein by i Lviv oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Mykolajiv rajon (distrikt). Byen har kring 15 000 innbyggjarar. 

For å skilje denne byen frå den mykje større byen lenger sør med same namn, vert denne stundom kalla **Mykolajiv nad Dnistrom** eller Mykloajiv ved Dnestr. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mykolaiv, Lviv Oblast|Mykolaiv, Lviv Oblast]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ostroh

**Ostroh** (ukrainsk Остро́г; russisk Остро́г, *Ostrog*, polsk *Ostróg*) er ein historisk by i Rivne oblast (provins) vest i Ukraina, ved elva Horyn. Ostroh er det administrative senteret i Ostroh rajon (distrikt), men er sjølv direkte underlagt oblastet. Byen har kring 15 000 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ostroh|Ostroh]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zelenodolsk i Ukraina

**Zelenodolsk** (ukrainsk Зеленодольськ) er ein by i Dnipropetrovsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 14&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zelenodolsk, Ukraine|Zelenodolsk, Ukraine]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Storozjynets

**Storozjynets** (ukrainsk Сторожинець, *Storozjynets*) er ein liten by i Tsjernivtsi oblast vest i Ukraina, nord for grensa med Romania. Han er det administrative senteret i Storozjynets rajon og ligg kring 20&nbsp;km sørvest for Tsjernivtsi.

Storozjynets ligg i den historiske regionen Bukovina, som vart styrt av Moldavia (før 1774), Det austerrikske imperiet (1774–1918), Romania (1918–1940 og 1941–1944), Sovjetunionen (1940–1941 og 1944–1991) og Ukraina (sidan 1991).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Storozhynets|Storozhynets]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Sudak

**Sudak** eller **Sudaq** (krimtatarisk *Sudaq*; ukrainsk og russisk Судак) er ein liten historisk by på Krimhalvøya i Ukraina, 57 km vest for Feodosija og 104 km aust for Simferopol, hovudstaden på Krimhalvøya. I dag er han ein populær ferieby og mest kjend for den genuesiske festninga, den best bevarte på nordkysten av Svartehavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sudak|Sudak]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Sugdea, Surozj, Soldaia in History and Culture of the Rutenian Ukraina - Scientific conference materials, Kiev-Sudaq, 2002 *(prints only)*  (russisk)


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell turistnettstad
* Bilete av Sudak
Siversk

**Siversk** eller **Seversk** (ukrainsk Сі́верськ; russisk Се́верск; fram til 1973, **Jama** [Я́ма; Я́ма]) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina 99 km nord for Donetsk.  Byen har kring 12 000 innbyggjarar (2011). Byen vart grunnlagd i 1913 i samband med ei dolomittgruve nær jernbanestasjonen Jama. Byen fekk bystatus i 1961 og namnet Seversk i 1973.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Siversk|Siversk]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Biljajvka

**Biljajvka** (ukrainsk Біляївка, russisk Беляевка, Beljevka) er ein by i Odessa oblast i Ukraina. Byen har kring 12 000 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biliaivka|Biliaivka]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Khorol i Ukraina

**Khorol** (ukrainsk Хорол) er ein by i Poltava oblast i Ukraina. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 14,753 (2001).  Notable natives of Khorol include Ben-Zion Dinur og Aryeh Dvoretzky.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khorol, Ukraine|Khorol, Ukraine]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ukrajinka

**Ukrajinka** (ukrainsk Українка) er ein by i Kiev oblast (provins) i Ukraina. Ukrajnka er administrativt ein del av Obukhivskyj rajon. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ukrainka, Ukraine|Ukrainka, Ukraine]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ukrainka.org - Offisiell nettstad
Nova Odesa

**Nova Odesa** (ukrainsk Нова Одеса, russisk Новая Одесса,  *Novaja Odessa*) er ein by i Mykolajiv oblast (provins) sør i Ukraina. Han er det administrative senteret i Novoodeskyj rajon (distrikt). Byen har kring 12 000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nova Odesa|Nova Odesa]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Horodnja

**Horodnja** (ukrainsk Городня) er ein by i Tsjernihiv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011). Byen har hatt bystatus sidan 1957. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horodnia|Horodnia]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sjtsjastja

**Sjtsjastja** (ukrainsk Ща́стя, russisk Сча́стье *Stsjastje*) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 13&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 
Nord for Sjtsjastja ligg Luhanskaja GRES, eit stort kraftverk bygd i 1950-åra. Byen ligg ved elva Donets.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Schastia|Schastia]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Berezne

**Berezne** (ukrainsk Березне, russisk Берёзно, *Berjozno*, polsk *Bereźne*) er ein by i Rivne oblast i Ukraina, ved elva Slutsj nord for Rivne. Han er det administrative senteret i Berezne rajon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Berezne|Berezne]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Terebovlja

**Terebovlja** (ukrainsk Теребовля, polsk *Trembowla*) er ein liten by i Ternopil oblast (provins) vest i Ukraina og det administrative senteret i Terebovlja rajon (distrikt). Byen har kring 14 000 innbyggjarar (2011).

Terebovlja er ein av dei eldste byane i dagens vestlege Ukraina. Han vart først nemnt i skriftlege kjelder i 1097.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Terebovlia|Terebovlia]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vynnyky

**Vynnyky** (ukrainsk Ви́нники) er ein by i Lviv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 16&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

Byen ligg delvis i Lviv bykommune og delvis i Lytsjakiv rajon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rozjysjtsje

**Rozjysjtsje** (ukrainsk Рожище, polsk *Rożyszcze*) er ein by i Volyn oblast i Ukraina. Han er det administrative senteret i Rozjysjtsjenskyj rajon. Byen har kring 13&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rozhysche|Rozhysche]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tarasjtsja

**Tarasjtsja**  (ukrainsk Тараща) er ein by i Kiev oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Tarasjtsjanskyj rajon (distrikt).

Tarasjtsja er ein historisk kosakkby. Fram til midten av 1900-talet budde det mange jødar i byen, som var ein shtetl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zjdanivka

**Zjdanivka** (ukrainsk Жданівка, russisk Ждановка, *Zjdanovka*) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 13 000 innbyggjarar (2011). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhdanivka|Zhdanivka]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Javoriv

**Javoriv** (ukrainsk Яворів; polsk *Jaworów*) er ein by i Lviv oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Javoriv rajon og ligg kring 50&nbsp;km vest Lviv. Byen har kring 13 000 innbyggjarar (2011).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Javoriv|Javoriv]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Javoriv i Ukraina
Zjovkva

**Zjovkva** (ukrainsk Жовква; polsk *Żółkiew*; jiddisk *Zjolkva*) er ein by i Lviv oblast (provins) vest i Ukraina, nord for Lviv. Han er det administrative senteret i Zjovkivskyj rajon (distrikt). Byen har kring 13 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhovkva|Zhovkva]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bersjad

**Bersjad** (ukrainsk Бершадь) er ein liten by i Vinnytsia oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Berjhad rajon (distrikt). Byen har kring 13 000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bereshad|Bereshad]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ukrajinsk

**Ukrajinsk** (ukrainsk Українськ) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 12&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ukrainsk|Ukrainsk]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zbarazj

**Zbarazj** (ukrainsk Збараж, polsk *Zbaraż*, jiddisk *Zbarj*) er ein by i Ternopil oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Zbarazj rajon (distrikt) og ligg i den historiske regionen Galizia. Byen har kring 14 000 innbyggjarar (2011.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zbarazh|Zbarazh]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Uzyn

**Uzyn** (ukrainsk Узин) er ein by i Bilotserkivskyj rajon i Kiev oblast (provins) nord i Ukraina. Byen har kring 12 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uzyn|Uzyn]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mala Vyska

**Mala Vyska** (ukrainsk Мала Виска) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) i Ukraina og det administrative senteret i Malovyskivskyj rajon. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mala Vyska|Mala Vyska]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Irmino

**Іrmino** (ukrainsk Ірміно, russisk Ирмино) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 10&nbsp;000 innbyggjarar (2011). Frå 1977 til 2010 heitte byen **Teplohirsk**.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Irmino|Irmino]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Novomyrhorod

**Novomyrhorod** (ukrainsk Новомиргород) er ein by i Kirovohrad oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Novomyrhorodskyj rajon. Byen har kring 12 000 innbyggjarar (2012). Novomyrhorod ligg ved breidda av elva Velyka Vys. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novomyrhorod|Novomyrhorod]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Snovsk

**Snovsk** (ukrainsk skrift Сновськ) er ein by i Tsjernihiv oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011). 

Byen vart kalla *Sjtsjors* (ukrainsk Щорс) frå 1935 til 2016 etter Nikolaj Sjtsjors, ein kommandant i Den raude armeen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nemyriv

**Nemyriv** (ukrainsk Немирів, russisk Немирoв, *Nemirov*) er ein historisk by i Vinnytsia oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Nemyriv rajon (distrikt). Nemyriv er ein av dei eldste byane i Vinnytska oblast i Ukraina. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nemyriv|Nemyriv]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bruspulver

**Bruspulver**, nokre gonger kalla **slikkepulver**, er ei blanding av natron og ei fast syre som sitronsyre eller askorbinsyre. Det vert òg sett til smak- og søtstoff som druesukker og/eller vanleg røyrsukker. Innhaldet av syre og bikarbonat er slik at det blir utvikla CO2, kolsyre ved kontakt med vatn. 

Ein opplever det som eit søtt eller syrleg pulver som bruser i munnen. Tidlegare var det innpakka i ein papirpose, men i dag kjem det innpakka i eit røyr eller tett pose som skal halde verkestoffa tørre.

## Bruksområde og nærskylde fenomen
Bruspulver var opphavleg meint å lage brus ved å blande det i eit glas med vatn.
Born oppdaga fort at smaken vart meir intens om ein nytta det som godteri. Ein strødde det då t.d. i handa og slikka det i seg, derav namnet *slikkepulver* eller ein kunne putte det direkte i munnen, men det vart ofte for kraftig effekt.
Bruspulver kan òg tilsetjast anna godteri, t.d. kjærleik på pinne.

Det er den same typen verknad ein finn i bakepulver og andre hushaldningskjemikaliar som ein nyttar til å lage porøs deig til kake.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bruspulver|Bruspulver]]» frå ,  den 31. oktober 2012.*  
  

## Bakgrunnsstoff
* Rohde bruspulver
Deig

**Deig** er ein jamn masse av ingrediensar som er elta og forma. Ein bruker særleg deig til bakst, der ein kan blanda saman ingrediensar som mjøl, feitt, væske og ulike tilsetjingsstoff. Nokre typar deig til å baka med er mørdeig, gjærdeig og surdeig. Etterleddet -deig kan også brukast i massar med liknande konsistens, som kjøtdeig.

Mange typar deig inneheld hevemiddel, som surdeigskultur, gjær, bakepulver, natron, hjortetakksalt eller piska egg(ekvite). Andre typar deig treng ikkje heva, til dømes fordi produkta ein lager er små eller flate.

For å få eit ferdig produkt kan ein dela opp og forma deigen og varmebehandla han gjennom steiking på takke, over eld eller i omn, koking eller frityrsteiking.

## Sjå òg
* Kjevle
* Røre

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Deig|Deig]]» frå ,  den 31. oktober 2012.*
Zjydatsjiv

**Zjydatsjiv** (ukrainsk Жидачів, polsk *Żydaczów*) er ein by i Lviv oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Zjydatsjivskyj rajon (distrikt). Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011). Zjydatsjiv ligg ved elva Stryj.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhydachiv|Zhydachiv]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jampil

**Jampil** (ukrainsk Ямпіль, russisk Ямполь, *Jampol*, rumensk *Iampol*) er det administrative senteret i Jampil rajon (distrikt) i Vinnytsia oblast sentralt i Ukraina. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yampil, Vinnytsia Oblast|Yampil, Vinnytsia Oblast]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Borzna

**Borzna** (ukrainsk Борзна) er ein historisk by nord i Ukraina. Han er det administrative senteret i Borzna rajon (Borzna distrikt) i Tsjernihiv oblast. Byen har kring 9 500 innbyggjarar (2025). Borzna ligg nær elva Desna og europavegen E101 mellom Kyiv og Moskva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Borzna|Borzna]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Sjtsjolkine

**Sjtsjolkine** (ukrainsk Щолкіне; russisk Щёлкино, *Sjtsjolkino*; krimtatarisk *Şçolkino*), er ein by i Lenine rajon i Den autonome republikkem Krim i Ukraina. Han ligg nær neset Kazantyp ved Azovhavet. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

Sjtsjolkine er kalla opp etter den sovjetiske fysikaren Kirill Sjtsjelkin. Krim atomkraftverk låg ved byen, men etter Tsjernobylulukka i 1986 vart kraftverket inspirert og det vart konkludert med at det låg i ein geologisk aktiv stad. Anlegget vart derfor lagt ned. Sjtsjolkine har sidan blitt eit populær turistmål. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shcholkine|Shcholkine]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Sjtsjolkine  (russisk)
Tsjyhyryn

**Tsjyhyryn** (ukrainsk og russisk Чигирин, polsk *Czehryń*) er ein by i Tsjerkasy oblast sentralt i Ukraina. Frå 1648 til 1669 var byen hovudstad i Ukraina (Det kosakkiske hetmanatet).

Byen ligg ved breidda av Tjasmyn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chyhyryn|Chyhyryn]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Buryn

**Buryn** (ukrainsk Буринь) er ein by i Sumy oblast i Ukraina. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar (2011).

Buryn er eit administrative senteret i Buryn rajon. Byen vart først nemnt attende i 1392. Byen ligg ved breidda av elva Tsjasja. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Buryn|Buryn]]» frå ,  den 5. oktober 2012.*
Kamjanka-Buzka

**Kamjanka-Buzka** (ukrainsk Кам'янка-Бузька, polsk *Kamionka Bużańska*) er ein by i Lviv oblast, vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Kamjanka-Buzkyj rajon (distrikt). Byen vart tidlegare kalla **Kamjanka Strumilowa** og var ein by i Galizia. Frå 1918 til 1939 var han ein del av Polen og kalla Kamionka Strumilowa. 

Byen har i dag kring 11 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kamianka-Buzka|Kamianka-Buzka]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Khrystynivka

**Khrystynivka** (ukrainsk Христи́нівка; russisk Христи́новка, *Khristinovka*) er ein by i Tsjerkasy oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 9&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khrystynivka|Khrystynivka]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tavrijisk

**Tavrijisk** (ukrainsk Таврійськ; russisk Таврийск, *Tavrijsk*) er ein by i Kherson oblast (provins) i Ukraina. Han ligg ved venstrebreidda av Dnepr. Byen har 11 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tavriisk|Tavriisk]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Borsjtsjiv

**Borsjtsjiv** (ukrainsk Борщів, russisk Борщёв, *Borsjtsjov*, polsk *Borszczów*) er ein by i Ternopil oblast (provins) vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Borsjtsjivskyj rajon (distrikt). Byen har kring 11 000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Borschiv|Borschiv]]» frå , den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zymohirja

**Zymohirja** (ukrainsk Зимогіря, russisk Зимогорье, *Zimogore*) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zymohiria|Zymohiria]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Khotyn

**Khotyn** (ukrainsk Хотин) er ein by i Tsjernivtsi oblast vest i Ukraina og er det administrative senteret i Khotyn rajon i oblastet. Han ligg sørvest for Kamianets-Podilskyj. Byen har kring 10 000 innbyggjarar (2011).

I tidlegare tider var byen ein del av Fyrstedømet Moldavia (1359–1812), men på grunn av festninga skifta byen ofte hender og har høyrt til Det polsk-litauiske samveldet, Det osmanske riket og Austerrike-Ungarn, før han vart ein del av Bessarabia guvernement i Det russiske imperiet (1812–1917), Den moldoviske demokratiske republikken (1917–1918), Romania (1918–1940, 1941–1944) og Sovjetunionen (1940–1941, 1944–1991).

Khotyn vart først nemnt i 1001, og ligg ved høgrebreidda av Dnestr og er den historoiske regionen Bessarabia.

Khotyn (polsk *Chocim*; rumensk *Hotin*; tyrkisk *Hotin*; russisk Хотин, *Khotin*) vart erobra og kontrollert av mange statar og har hatt mange namneendringar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khotyn|Khotyn]]» frå ,  den 5. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
The Carpet Crawlers

«**The Carpet Crawlers**», stundom skrive «**Carpet Crawl**», «**The Carpet Crawl**» eller «**Carpet Crawlers**», er ein song av Genesis frå konseptalbumet deira *[[The Lamb Lies Down on Broadway]]* frå 1974. Han vart spelt inn på ny i 1999 som «The Carpet Crawlers 1999».

I denne delen av The Lamb-soga er hovudperson Rael i ein korridor med raudt teppe fylt med knelande folk som langsamt kryp mot ei raud dør i enden av gangen. Rael spring forbi dei og går gjennom døra. Bak døra er det eit flott matbord, og bak bordet ei spiraltrapp som forsvinn ut av syne. 

## Utgjevingar
«The Carpet Crawlers» finst òg på ** frå 1976 med Bill Bruford på trommer, og på *[[Seconds Out]]* frå 1977. Han vart òg spelt på turneane i 1978, 1980, 1981 og Six of the Best-konserten med Peter Gabriel. Ein nyinnspelt versjon kalla «Carpet Crawlers 1999» vart gjeven ut på samlealbumet *[[Turn It on Again: The Hits]]*; dette er den siste innspelinga så langt med besetninga Peter Gabriel, Steve Hackett, Tony Banks, Phil Collins og Mike Rutherford. Songen finst òg på konsertalbumet *[[Live Over Europe 2007]]* og konsert-DVDen *[[When in Rome 2007]]*.

## Medverkande
*Peter Gabriel: solovokal, harmonivokal (1999-versjon)
*Steve Hackett: elektrisk gitar
*Mike Rutherford: 12-strengs gitar, bassgitar (berre på 1999-versjonen), basspedalar
*Phil Collins: trommer, korvokal, harmonivokal (1999-versjonen)
*Tony Banks: ARP Pro-Soloist, RMI electra-piano

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Carpet Crawlers|The Carpet Crawlers]]» frå ,  den 6. oktober 2012.*
Entangled

«**Entangled**» er ein song av det engelske rockebandet Genesis, spelt inn i november 1975 i Trident Studios i London for albumet *[[A Trick of the Tail]]*. Det er den andre songen på albumet og er kjenneteikna av ein 12-strengs akustisk gitar. Songen er skriven av klaverspelar Tony Banks og gitarist Steve Hackett og fortel ei soge om ein ubehageleg sjukdomsperiode. Songen endar med ein korsekvens spelt av Tony Bansk på Mellotron. I følgje Banks var «Entangled» ein kombinasjon av ein song som Hackett hadde skrive i 6/8, men som ikkje enno hadde refreng eller ein definitiv retning, og eit tidlegare musikkstykke av Banks som òg var skrive i 6/8. Banks og Hackett sette dei to songane samane, og fekk vokalist og trommeslagar Phil Collins til å synge det som opphavleg hadde vore piano. Banks sa «Det er favorittsongen min på det albumet, og endar med ein stor, katedralaktig kjensle». Songen vart framført på konsertane til bandet i 1976 og i 2007. 

## Medverkande

*Phil Collins – vokal
*Steve Hackett – elektrisk gitar, 12-strengsgitar
*Tony Banks – 12-strengsgitar, mellotron, ARP 2600 synthesizer 
*Mike Rutherford – 12-strengsgitar, basspedalar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Entangled (song)|Entangled (song)]]» frå ,  den 6. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Songen A Trick of the Tail

«**A Trick of the Tail**» er ein song av det engelske rockebandet Genesis på albumet *[[A Trick of the Tail]]* frå 1976. Han vart skriven av klaverspelaren Tony Banks og var den tredje Genesis-songen det vart laga musikkvideo til. I videoen kan ein sjå bandet samla kring eit piano. Videoen var regissert av Bruce Gowers.

## Historie
Songen vart gjeven ut som B-sida til singelen «Entangled», men singelen gjorde det ikkje særleg bra. Mesteparten av songen vart skriven i 1972 og var opphavleg meint for albumet Foxtrot. Rytmen i songen var i følgje Banks kraftig inspirert av The Beatles sin «Getting Better».

Teksten er basert på boka *The Inheritors* av William Golding. Tittelen på songen er namnet på det siste kapittelet. Teksten fokuserer på ein spesifikk person: «Beast» som dreg frå kongedømet sitt og går inn i verda til mennesket. Han vert fanga og sett ut på utstilling etter at dei som fanga han nektar å tru at kongedømet hans finst. Beast sørgjer over avgjersla om å dra heimafrå og skildrar det som eit paradis dekt av gull. Han får dra heim mot at menneska får følgje med han heim til hans verd. Akkurat i det dei ser ei spire av gull, har Beast forsvunne, men dei kan framleis høyre stemma hans. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:A Trick of the Tail (song)|A Trick of the Tail (song)]]» frå ,  den 6. oktober 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Musikkvideo for ''A Trick of The Tail''
Galvanisk batteri

Eit **galvanisk batteri** er eit elektrisk batteri der fleire elektriske element er kopla saman i serie eller parallell. 

## Kjelder
galvanisk batteri. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/galvanisk_batteri
Gerygonar

**Gerygonar** er ei biologisk slekt, *Gerygone*, av 19 fugleartar i tornsmettfamilien, Acanthizidae. Slekta har utbreiingsområde frå Søraust-Asia gjennom Ny-Guinea og Australia til New Zealand og Chatham-øyane. Vi finn dei fleste av artane i Australia og på Ny-Guinea, berre éin, orientgerygone, har klart å krysse Wallace-linja og kolonisere så langt vest som Thailand, Malaysia og Filippinene. 

Gerygonar er insektetarar som hentar det meste av føda si ved å plukke ho frå bladverket på tre og buskar. Dei er små fuglar, dei fleste veg i gjennomsnitt 6-7 gram, og viser liten variasjon i storleik på tvers utbreiingsområdet sitt, unntaket er øyarten kvitpannegerygone som er nesten dobbelt så stor som dei andre i slekta. 

Songane deira er skildra som «-enkle, men herlege», mange fallande i tonehøgd, og nokre artar er gode etterliknarar. 'Gerygone' tyder «født av lydar».

## Artslista
Gerygonar i rekkjefølgje etter *[[IOC World Bird List]]* V11.2, 2021, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*: 

* Brungerygone, *Gerygone mouki*, Brown Gerygone, Mathews, 1912, (LC)
* Igatagerygone, *Gerygone igata*, Grey Gerygone, (Quoy & Gaimard, 1832), (LC)
* Norfolkgerygone, *Gerygone modesta*, Norfolk Gerygone, Pelzeln, 1860, (NT)
* Kvitpannegerygone, *Gerygone albofrontata*, Chatham Gerygone, Gray, GR, 1845, (LC)
* Gulflankegerygone, *Gerygone flavolateralis*, Fan-tailed Gerygone, (Gray, GR, 1859), (LC)
* manglar norsk namn, *[[Gerygone citrina]]*, Rennell Gerygone, Mayr, 1931, (LC)
* Berggerygone, *Gerygone ruficollis*, Brown-breasted Gerygone, Salvadori, 1876, (LC)
* Orientgerygone, *Gerygone sulphurea*, Golden-bellied Gerygone, Wallace, 1864, (LC)
* Rustflankegerygone, *Gerygone dorsalis*, Rufous-sided Gerygone, Sclater, PL, 1883, (LC)
* Mangrovegerygone, *Gerygone levigaster*, Mangrove Gerygone, Gould, 1843, (LC)
* Timorgerygone, *Gerygone inornata*, Plain Gerygone, Wallace, 1864, (LC)
* Flekkhalegerygone, *Gerygone fusca*, Western Gerygone, (Gould, 1838), (LC)
* Kvitaugegerygone, *Gerygone tenebrosa*, Dusky Gerygone, (Hall, R, 1901), (LC)
* Stornebbgerygone, *Gerygone magnirostris*, Large-billed Gerygone, Gould, 1843, (LC)
* Biakgerygone, *Gerygone hypoxantha*, Biak Gerygone, Salvadori, 1878, (VU)
* Gulbukgerygone, *Gerygone chrysogaster*, Yellow-bellied Gerygone, Gray, GR, 1858, (LC)
* Grønryggerygone, *Gerygone chloronota*, Green-backed Gerygone, Gould, 1843, (LC)
* Kvitstrupegerygone, *Gerygone olivacea*, White-throated Gerygone, (Gould, 1838), (LC)
* Skjeggerygone, *Gerygone palpebrosa*, Fairy Gerygone, Wallace, 1865, (LC)


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gerygone|Gerygone]]» frå , den 6. oktober 2012.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
::* 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Horda Tidend

***Horda Tidend***, starta som ***Vossingen***, var ei dagsavis som vart utgjeven i Voss frå 1925 til 1989. Avisa kom fyrste gong ut 1. september 1925 som *Vossingen*, men bytte namn til *Horda Tidend* i april 1929, og vart samtidig offisielt partiorgan for Senterpartiet i Voss og Hardanger.

Avisa konkurrerte fyrst og fremst med det bergensbaserte *[[Bondebladet]]*, ei avis som gjekk inn i 1935. Utgjevinga av *Horda Tidend* stansa under den tyske okkupasjonen, og etter krigen kom ikkje avisa i gang igjen før i april 1949.

Johs K. Ringheim var redaktør for avisa frå 1949 til 1981, og dei neste åtte åra var det fem ulike redaktørar. Avisa var lenge den nest største avisa i Voss, etter *[[avisa Hordaland]]*, og forsøkte å overleve ved å forlate fullformatet og verte politisk uavhengig. Fornyinga førte til eit lite oppsving i opplagstalla, med ein topp på 2413 utgåver i 1987, men 6. januar 1989 vert avisa til slutt lagt ned.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Bronsegauk

**Bronsegauk** (*Chrysococcyx lucidus*) er verdas minste gaukeart, hekkar i Australia, på Ny-Caledonia, Vanuatu og New Zealand, og overvintrar i vestre Indonesia, på Ny-Guinea, Bismarckarkipelet og Salomonøyane. Han er spesialist på å legge egg i reira til artar av gerygonar, ei slekt av små tornsmettar.

## Skildring
Med ei lengd på ca. 15 centimeter og vekt på 25 gram er bronsegauken verdas minste gauk. Han er ofte lettare å høyre enn å få auge på, dei er normalt metallisk bronsegrøne på oversida, kinna og undersida er kvit med mørk grøne tverrstriper. Hofuglar er like med meir lilla glans på krona og nakken og tverrstripene på buken har skjer av bronsefarge. Nebbet er svart og føtene er svarte med gul underside.

### Utbreiing
I Aust-Australia er bronsegauken er ein sommarvitjar i området frå Cape York-halvøya lengst nord i Queensland sør til Eyre Peninsula og Kangaroo Island 
i Sør-Australia og finst òg på Tasmania. I Vest-Australia hekkar dei frå Carnarvon i nord sørover langs kysten og austover til Esperance. Desse overvintrar på Dei små Sundaøyane og Ny-Guinea. 

New Zealand-populasjonen overvintrar på Salomonøyene og kjem til New Zealand frå midten av august, men dei er ikkje vanlege før i oktober. Dei spreier seg ut til Stewart Island/Rakiura og Chatham-øyane og hekkar opp til ei høgd på 1200 moh.

### Hekking

Han er reirparasitt på kuppelforma reir av ulike *[[Gerygone]]*-artar, har eit hekkeområde som i stor grad samsvarar med hekkeutbreiinga til denne tornsmettslekta. Bronsegaukar kan òg parasittere andre artar i tornsmettfamilien, og er òg den parasittiske fuglearten med den lengst sørlege utbreiinga i verda, sør til 45 ° S på New Zealand.

Ein hofugl legg éit egg i kvart vertsreir og fjernar eitt egg. Etter klekkinga, kastar gaukungen ut dei andre ungane eller egga frå reiret. Igatagerygone er ein vanleg vertsart på New Zealand. Bronsegauken kjem for seint til det første hekkekullet til igatagerygone, men parasitterer dei andre kulla i sesongen sterkt, i ein studie 55 % av reira i Kaikoura. Kvitpannegerygone er ein vertsart på Chatham-øyane. Dei matte egga til bronsegauken er olivenbrune i Vest-Australia og i ulike nyansar av grønt eller grønaktig kvit til oliven og mørkebrun andre stader, dei liknar ikkje egga til vertsarten. Det mørke pigmentet smittar lett av. Fleire andre artar er sporadiske vertar.

### Føde
Som insektetar tar bronsegauken insekt som andre fuglar unngår, slik som små grøne sommarfugllarver, særleg av møllarten *[[Nyctemera annulata]]* og biller, særleg marihøner. Kråsen til bronsegauken er fôra med ei mjuk tjukk foring som fangar larvetrådane. Desse fell av og blir spytta ut av fuglen.

### Status
Storleiken av bestanden er ikkje kjent, han reknast ikkje som trua, og er stabil. Kattar er ein vanleg predator av bronsegaukar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shining Bronze Cuckoo|Shining Bronze Cuckoo]]» frå , den 6. oktober 2012.* 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Christina Troup. *[http://www.teara.govt.nz/en/small-forest-birds/9 Small forest birds - Page 9 – Cuckoos]*, Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand, updated 1-Mar-09.
Langhalekoel

**Langhalekoel**, *Eudynamys taitensis*, er ein gaukeart som hekkar i biotop med skog på New Zealand og overvintrar på tropiske øyar i vestlige Stillehavet. Som nokre andre gaukar, praktiserer langhalekoelen reirparasittisme og utnyttar mohuaer til vertar for fostring av avkommet sitt. 

## Skildring
Medrekna den lange halen er langhalekoel litt lengre enn arten gauk i Europa, 40 centimeter og han veg 125 gram. Langhalekoelen har mørkbrun overside med svarte tverrstriper, andlet og underside er lys gulbrun med mørke eller svarte striper. Ungfuglar er generelt lysare med kvite flekker på oversida.

Langhalekoelar er sterke flyttfuglar, all hekking går føre seg på hovudøyane av New Zealand og på mindre øyar i landet som er skogkledde og har bestand av vertsfuglar for egg og ungar, slik som til dømes på Stewart Island/Rakiura, Little Barrier Island og Kapiti Island. I januar til april trekker alle langhalekoelar nordover til Stillehavsøyar i området mellom Bismarckarkipelet utanfor Ny-Guinea i vest til Marquesasøyane og Tuamotuøyene i Fransk Polynesia i aust. Under trekket kan dei passere austkysten av Australia. Dei flyttar sør igjen til tidleg oktober og kjem fram til same geografiske hekkeområdet som førre året. Fuglane er mykje vokale både i hekketida og under trekket. 

Kvithovudmohua i nord, og gulhovudmohua og pipipi i sør, er dei føretrekte vertsfuglane for langhalekoel. Dei legg berre eit egg i kvart vertsreir, egget er større enn mohuaegga og rugetida er kort, ca. 16 dagar, slik at gaukungen kastar ut dei andre egga eller ungane frå reiret når gaukeegget er klekt. Langhalekoelungen blir fôra av vertsparet og hjelparane deira i minst fire veker, jamvel om dei er flygedyktig etter tre veker. Ungfuglane held seg truleg i vinterkvarteret i tropane gjennom den første sommaren. 

Langhalekoelar beitar primært på store virvellause dyr, men òg små skjelkrypdyr, fugleegg og fugleungar, og dessutan frukt ved høve. 

Storleiken av bestanden er ikkje kjent, han reknast ikkje som trua, men er trudd å vere minkande.

Dette er ein gaukeart med uklåre taksonomiske relasjonar, etter Clementslista er han medlem av slekta *[[Eudynamys]]*.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Christina Troup. *[http://www.teara.govt.nz/en/small-forest-birds/9 Small forest birds - Page 9 – Cuckoos]*, Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand