open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Svarstadtjernet

**Svarstadtjernet** er eit lite vatn i Blaker, akkurat på kommunegrensa mellom kommunane Nes og Lillestrøm i Akershus fylke. Det ligg ikkje langt frå Auli, og vert nytta som badeplass om sommaren. Det er svaberg på begge langsidene av tjernet med oppbygd bålplass på den eine sida. Tjernet er eit populært turmål for busetjarane både på Auli, Rånåsfoss og Blaker. Det er sett ut aure i vatnet.

Svarstadtjernet munnar ut i ein bekk som renn mot Blaker via ei mindre kløft i skogen. Skogbotn her er kalkhaldig med vekst av blåveis enkelte stader. 

Tjernet ligg relativt høgt i terrenget og frå eit utsiktspunkt i nærleiken i retning nordaust frå tjernet kan ein sjå til Tryvannstårnet i Oslo.
Røytjern

**Røytjern** (eller *Røytjenn*) er eit vatn mellom Bjørkelangen og Setskog i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Røytjern ligg 227 meter over havet. Det er tilrettelagt med badeplass på Røytjern, og badeplassen er den mest nytta badeplassen for innbyggjarane i dei nordlege delane av Aurskog-Høland. Det er sett ut aure i vatnet og Aurskog-Høland kommune har tilrettelagt med fiskeplassar for rørslehemma på Røytjern.
Piperfløyta

**Piperfløyta** er eit tjern som ligg i Nittedal kommune i Akershus. Tjernet ligg på 510 moh. midt mellom tjerna Piperen og Dampiperen.
Piperen

**Piperen** er eit tjern som ligg i Nittedal kommune i Akershus. Innløpet til Piperen kjem frå Piperfløyta.
Piltjern

**Piltjern** (eller Piltjenna) er to vatn på Mangenskogen nær Ovlien i Aurskog-Høland kommune i Akershus.
Oppsjøen

**Oppsjøen** er eit vatn på Mangenskogen i Aurskog-Høland kommune i Akershus, like vest for naturreservatet Midtfjellmosen. Oppsjøen ligg 270 meter over havet.
Morttjernet

**Morttjernet** er eit vatn på Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Morttjernet ligg 170 moh. Spillhaug fyllplass ligg få hundre meter frå Morttjernet, men drenerer motsett veg. Vatnet har ein bestand av gjedde. Elva som renn ut av Morttjernet mot Damneset og Dyrrudtjern har tidlegare hatt bestand av elvemusling.
Mjermen

**Mjermen** er ein innsjø som ligg i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Mjermen er skild frå den noko større innsjøen Setten ved Kolstadfoss der ein kort jernbanestrekning tidlegare vart nytta til å frakte båtar mellom innsjøane. 

Det er noko båtliv om sommaren på Mjermen. Det offentlege friluftsområdet Halsnes ligg som ei halvøy ut i Mjermen.
Mangen

**Mangen** er ein innsjø som ligg i Aurskog-Høland kommune i Akershus og Eidskog kommune i Innlandet. Mangen kapell- og kapelldistrikt var tidlegare delt mellom Nes og Aurskog i Borg bispedømme i Akershus fylke.
Maltjenn

**Maltjenn** er eit vatn i skogområdet sørvest for tettstaden Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Maltjenn var tidlegare drikkevasskjelde for delar av Bjørkelangen, og busetnaden rundt vatnet er derfor avgrensa til nokre få hytter. Det låg tidlegare nokre husmannsplassar her. Vatnet er oligotrofisk (næringsfattig), og den største djupna om lag 32 meter.

## Kjelder
Liertjern

**Liertjern** (eller Liertjenna) er to vatn mellom Lierfoss og Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune. Ved store Liertjern ligg eit berg med stup ned i vatnet. Vatna har bestand av åbor, laue og gjedde.
Nauttjern

**Nauttjern** (eller Nauttjenn) er eit vatn ved Hedum nordaust for tettstaden Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus.
Nord-Elvåga

**Nord-Elvåga** (òg kalla **Nordre Elvåga**) er ein innsjø i Østmarka på grensa mellom kommunane Lørenskog i Akershus og Oslo. Turisthytta Mariholtet ligg på vestsida av Nord-Elvåga. Nord-Elvåga er i sør knytt saman med Sør-Elvåga via eit smalt sund. Over sundet går Skyttenbrua.

Elvvåga har vore brukt som drikkevatn sidan 1941, og tener om lag 10 % av innbyggjarane i Oslo. I 1964 vart det bygd ei 14 meter høg demning like sør for Mariholtet, noko som skil den delen av vatnet det er lov å bade i og den som vert nytta som drikkevasskjelde (førstenemnde vert kalla «Fri-Elvåga»). 

I Ellingsrudelva i nordenden av vatnet har Elvåga sitt utløp.

## Bakgrunnsstoff
* Nord-Elvåga i Markadatabasen 
* Elvåga på Stovnerporten
Langvannet i Aurskog-Høland

**Langvannet** er eit vatn på Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Vatnet var tidlegare drikkevasskjelde. Vatnet vert i dag nytta mykje til rekreasjon og bading. Sjå også Langvann som er eit anna vatn nord for tettstaden Lierfoss.
Langvann

**Langvann** er eit vatn ved Hedum nordaust for tettstaden Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Langvannet er eit anna vatn som ligg sør for Lierfoss.
Langtjern

**Langtjern** (eller **Langtjenn**) er eit vatn på Mangenskogen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Langtjern ligg innanfor grensa av naturreservatet Midtfjellmosen.
Langsjøen i Aurskog-Høland

**Langsjøen** (eller Store og Lille Langsjøen) er eit vatn aust for tettstaden Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Langsjøen er drikkevasskjelde for kommunen.
Langfossjøen

**Langfossjøen** er eit vatn nord for Momoen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Langfossjøen ligg 228 moh. Ved Langfossjøen ligg Langfosshytta der det årlege skiløpet Langfossløpet har målgang.
FK Kuban Krasnodar

**FK Kuban Krasnodar** (russisk **Футбольный клуб "Кубань" Краснодар**, *Futbol'nij klub Kuban' Krasnodar*), er ein russisk fotballklubb frå Krasnodar. Laget spelar heimekampane sine på Stadion Kuban. 

## Spelarstall 2010-sesongen

## Current squad
*Per 28. august 2010*

 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside 
* Offisiell fanheimeside
* Fanforum GREENMILE
Langevann i Lørenskog

**Langvannet** er ein liten innsjø i Lørenskog kommune i Akershus. Vatnet ligg like nord for motorvegen mellom Oslo og Lillestrøm, og 500&nbsp;meter sørvest for Hanaborg stasjon, og er rundt 1,3&nbsp;km langt og frå 30 til 180&nbsp;meter breitt. Det ligg på 153 moh., og har avløp via Sagelva (Fjellhamarelva) til Øyeren. Det største tilløpet er Ellingsrudelva, som er grenseelv mellom Oslo og Lørenskog kommune.

Innsjøen ligg midt i eit tettbygd område og er derfor uteatt for forureining, mellom anna frå industriområdet Visperud vis-à-vis Karihaugen. Utslepp av vaskevatn frå eit bilvaskefirma har truleg medverka til algeoppblomstring i sjøen. Forureininga er derimot ikkje verre enn at det framleis går an å bade Langvannet, og det er opparbeidde badeplassar i begge endar av vatnet.

## Fotnotar
Hurdalssjøen

**Hurdalssjøen** er ein innsjø i kommunane Eidsvoll, Nannestad og Hurdal i Akershus fylke. Mellom Hurdalssjøen og Vorma renn Andelva, og i denne elva ligg Bønsdalen kraftverk og fire mindre kraftverk. Hurdalssjøen er frå gammalt av regulert ca. 3 m. Hurdalsvassdraga omfattar fleire elvar som renn ned til Hurdalssjøen, vassdraget er vernet i Verneplan III for vassdrag. Vernevedtaket omfattar alle tilløpselvane som renn ned til Hurdalssjøen. Ved Hurdalssjøen er det badeplassar, høve for fiske og eit rikt dyreliv.

## Bakgrunnsstoff
* NVE si internettside om Hurdalsvassdraga. 
* Botanikkens og biologiens historie, Halvor Aarnes
Hallangen

**Hallangen** er ein innsjø ved Rv21 på Setskog i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Hallangen ligg 191 moh. Det finst restar etter tømmerfløtingskonstruksjonar frå Langebruslora og ned til Gåsefjorden ved innsjøen. Frå 2004 har det vorte bygd mange nye hytter på Hallangen hyttefelt på ein kolle aust for Hallangen. Flyktningeruta, som vart nytta som fluktrute under den andre verdskrigen passerer Hallangen. Flyktningeruta vart merka i 1995.
Gjellumvannet

**Gjellumvannet** er eit tjern som ligg i Asker kommune i Akershus fylke. Gjellumvannet ligg i Heggedal, rett nord for Heggedal sentrum. På søraustsiden av vatnet er det badeplass. Elles er mykje av breidda prega av takrøyr.
Garsjøen i Aurskog-Høland

**Garsjøen** er to vatn på Mangenskogen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Begge vatn er utgangspunkt for populære skiløypetraséar om vinteren. Frå Store Garsjøen går det skiløyper inn til Myrlia der Mangenfjellet Turlag driv serveringsstad. Vesle Garsjøen er utgangspunkt for skiløyper inn mot Midtfjellmosen.
Fossersjøen

**Fossersjøen** er ein innsjø på Fosser i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Fossersjøen er ein del av hovudvasstrengen av Haldenvassdraget. Fossersjøen ligg 119 moh. Fossheim leirsted som vert drive av Normisjon ligg på vestsida av Fossersjøen. Hølandselva som har utløpet sitt frå Fossersjøen er farbar med mindre båtar sørover til Skulerudsjøen som er kanalisert vidare til Halden via Haldenkanalen.
Floen

**Floen** (**Ulviksjøen**) er eit vatn som ligg i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Vatnet ligg mellom Årnes i Nes og Aurskog. Floen er ein del av Haldenvassdraget. Namnet *Ulviksjøen* kjem frå garden Ulviken som ligg ved nordenden av innsjøen. I vatnet er fisk som gjedde, åbor, mort og lauve. Det er òg teke aure i vatnet.

Floen er òg utløp for ei rekkje småtjern i området. Dingsrudtjernet er det største av desse. Nord for Floen ligg Øysjøen. Denne ligg i Nes kommune og startar ved kommunegrensa mellom Aurskog-Høland og Nes.

Ved vestsida av Floen ligg nedlagde Ulviken skule. Ulviken var eigen skulekrets fram til Haneborg skole på Lierfoss vart innvigd i 1957. Bygningen er bevart.
Eidsdammen

**Eidsdammen** er eit vatn på Bjørkelangen i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Jørnsbekken renn inn i Eidsdammen frå Eksismoa-traktene. Ut frå Eidsdammen renn Eidsbekken ned til Lierelva og hovudvasstrengen av Haldenvassdraget.
Dyrudtjennet

**Dyrudtjennet** er eit vatn i Haldenvassdraget på Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Vatnet er kjent som ein viktig gyteplass for gjedde og det vert tatt store gjedder i Dyrrudtjernet om våren. På vestsida av Dyrrudtjernet ligg restar etter eit dampsagbruk, med mellom anna ein teglsteinsskorstein. Børta, som har ein stor bestand av bever, renn ut i Dyrrudtjernet frå Mangenskogen-traktene og den såkalla Gørrelva renn frå Dyrrudtjernet og ut i Lierelva som er ein del av hovudløpet til Haldenvassdraget.

## Kjelder
Dyntjennet

**Dyntjennet** er eit vatn mellom Bjørkelangen og Setskog i Aurskog-Høland kommune. Vatnet er kjent for god aurebestand og er av dei mest populære vatn for fritidsfiske i Aurskog-Høland.

## Kjelder
Dampiperen

**Dampiperen** er eit regulert vatn som ligg på 512 moh. nordaust for Paradiskollen. Vatnet ligg på grensa mellom kommunene Lunner og Nannestad i Akershus. Dampiperen renn ut i tjernet Piperfløyta i sør.
Damneset

**Damneset** er et vatn på Mangenskogen nordaust for tettstaden Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus.
Daltjenn

**Daltjenn** er eit vatn på Mangenskogen nær Ovlien i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Her kan ein sjå ei beverhytte i vatnet frå Fv236.

## Kjelder
Breisjøen

**Breisjøen** er eit vatn mellom tettstaden Bjørkelangen og Setskog i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Breisjøen ligg 244,73 moh. Breisjøen har bestand av aure.

Vatnet er verna i samsvar med Verneplan I for vassdrag.
Botnersjøen

**Botnersjøen** (eller *Åklangen*) er ein innsjø på Fosser i Aurskog-Høland kommune. Botnersjøen er ein del av hovudvasstrengen av Haldenvassdraget. Botnersjøen ligg 124 moh. Botnersjøen heng fysisk saman med Bjørkelangen. Sørspissen av Botnersjøen vert kalla Musjevika.
Bogstadvannet

**Bogstadvannet** er eit vatn som ligg på grensa mellom kommunane Bærum og Oslo. Vatnet ligg 145&nbsp;moh. og har eit areal på om lag 1&nbsp;km&sup2;. Utløpet frå Bogstadvannet er Lysakerelva, med oppdemming i 1931. Det største innløpet er Sørkedalselva.

Bogstadvannet er ein populært badestad for folk i Oslo-området, med strender både på Oslosida (Sørkedalsveien) og på Bærumsida (Kråka). Det er òg ypparlege skiterreng på Fossum på vestsida. Bogstadvannet har åbor og er ein populært fiskestad både sommar og vinterstid. Langs sørbreidda ligg Oslo Golfklubb med den første golfbanen i landet frå 1924.

Bogstadvannet og denne delen av Lysakerelva er åstad for nokre av dei første industriforsøka i Noreg. Her låg ein stangjernshammar i seinmellomalderen, og Bogstad gård var opphavleg klostergods under nonneklosteret på Vålerenga. 

Leuch-familien kjøpte godset med tilliggande skogseigedomar på 1650-talet. Den seinare eigaren Bernt Anker førte tømmer frå Nordmarka over Bogstadvannet, i eit transportsystem som omfatta Kjerraten i Åsa og akveduktar for tømmerrenning nedover Sørkedalen og over vatnet. Pålane og fundamenta er framleis synlege ute i Bogstadvannet nær Bærumsida. På Fossum ligg i dag eit sagbruk eigd av Løvenskiold.
Aurset

**Aurset** er eit vatn mellom Bjørkelangen og Setskog i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Aurset ligg 286 m.o.h. Vatnet er eit ynda utfartsmål om vinteren med faste skiløypetraséar både frå Setskog-sida og Mangenskogen-sida.
Abbortjern

**Abbortjern** (eller Abbortjenn) er eit vatn ved Hedum nordaust for tettstaden Lierfoss i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Ein stor dam i sørenden vitnar om at Abbortjern tidlegare har hatt ein langt høgare vasstand enn i dag. Vatnet var tidlegare drikkevasskjelde.
Østensjøvannet

**Østensjøvannet** ligg midt i bydelen Østensjø i Oslo. Drabantbyar og bustadstrøk rundt Østensjøvannet er Bogerud, Abildsø, Manglerud, Rognerud, Oppsal, Ulsrud og Bøler.

## Østensjøområdet miljøpark
Østensjøvannet og omkringliggande våtmarksområde (532&nbsp;dekar) utgjer **Østensjøområdet miljøpark** og vart verna som naturreservat (VV00000972) den 2. oktober 1992.

Området har stort biologisk mangfald og vert rekna som ein av dei rikaste innsjøane i landet på vass- og sumpvassplanter. Det er påvist meir enn 440 planteartar og 210 fugleartar i reservatet, mellom anna fleire trekkfuglar. Det er dessutan registrert 8 artar med flaggermus, 1&nbsp;835 insektartar, 4 artar med amfibium, 12 snigleartar og 3 igleartar ved vatnet. Mange av artane står på nasjonal raudliste.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Østensjøvannets Venner
Vesletjern i Lillomarka

**Vesletjern**, også kalla **Lilletjern**, er ein dam på Ammerud ved markagrensa til Lillomarka i Oslo. Tjernet er demd opp og er regulert som offentleg badeplass.

Vesletjern har mudderbotn, som mange av markavatna. På det djupaste er det 9 meter djupt. Området har rekreasjonsfasilitetar med benkar, toalett, godkjend eldstad, natursti og eigen trase for rørslehemma.

Det finst gode høve for parkering i området, med tilgang frå både Ammerud og Rødtvet. Frå Ammerud kan ein parkere ved Apaløkka skole, og frå Rødtvet er det parkering ved Greibanen.

## Historie
Vesletjern vart tidlegare brukt som isdam, og det vart henta ut isblokker her heilt fram til 1945.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vesletjern (Lillomarka)|Vesletjern (Lillomarka)]]» frå ,  den 17. april 2008.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Friluftsetaten: Badeplassar i Marka
* Friluftsetaten: Lillomarka frå A til Å
Store Tryvannet

**Store Tryvannet** (av talet *tre* og *vatn*) er eit tjern i Nordmarka nær Holmenkollen i Oslo. Ved vatnet ligg Tryvannsstua som er ein kafé som normalt er open heile året. På åsen over vatnet ligg fjernsynstårnet Tryvannstårnet som er synleg frå dei fleste stader i Oslo. Store Tryvannet har innløp frå Skomakertjern, som ligg rett vest for Store Tryvannet, og utløp til Lille Tryvannet, som ligg nordvest for Store Tryvannet.
Steinbruvann

**Steinbruvann** er eit kjent badevatn i Lillomarka nord for Oslo. Vatnet ligg i eit populært rekreasjonsområde nedanfor Røverkollen, i kort avstand frå Grorud og Romsås. Det er gode høve for turar inn i marka frå vatnet, både for vandrarar, syklistar og skigåarar.

I perioden frå 1936 til 1971 var Steinbruvann drikkevasskjelde og derfor stengt for bading og fisking. I samband med reguleringa vart det i 1936 demd opp ein badedam sør for vatnet.

Steinbruvannet vart demd opp før år 1800. Det finst innskrifter på steinar i silhuset på dammen som les «Monsen 1795», «1875» og «1935». Den naturlege «steinbrua» i sundet i nord, der ein visstnok kunne hoppe frå stein til stein, vart sett under vatn. Men vatnet har halde namnet sjølv om det på gamle kart kan stå *Seinbrødvann*. Dessutan gjekk vatnet ei tid under namnet Steinbruddvannet etter alle dei små steinbrota på austsida. «**Stemmern**» har òg vore eit populært namn blant folk som trudde det riktige namnet var *Stemmerudvannet*.

Bergensveien vart nedlagt i 1873 og kunne dermed settast under vatn i 1875. I dag kan ein sjå restar av den gamle Bergensveien litt under vassflata.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Steinbruvann|Steinbruvann]]» frå , den 17. april 2008.*
Sognsvann

**Sognsvann** er ein innsjø i Nordmarka i Oslomarka, innanfor den såkalla markagrensa rett nord for byområdet i Oslo. Sognsvann var drikkevatn for Oslo frå 1876 til 1967, og er demma opp. Bekken ut or vatnet passerer Rikshospitalet på Gaustad og Frognerparken på sin ferd ut i Frognerkilen, og renn både open og i røyr gjennom byen. Ved sørenden av Songsvann ligg Sognsvann gård på endemorenen etter siste istid, då havnivået nesten nådde heilt opp til det som no er Sognsvann.

Sognsvann er eit vanleg nytta utgangspunkt for turar i Nordmarka, både sommar og vinter. Den næraste omkrinsen kring vatnet er òg eit viktig og mykje nytta turområde. Ein kjem til Sognsvann ved å ta T-banelinja Sognsvannsbanen til endehaldeplassen Sognsvann. Dessutan er det laga til store parkeringsplassar i nærleiken av denne haldeplassen for dei som nyttar eigen bil. 

Ved sjølve vatnet er det gode høve for grilling, bading, strandvolleyball og andre aktivitetar. Om vinteren kan ein gå på skeiser eller drive isfiske når tilhøva ligg til rette for det. Fiskarar som er 18 år eller eldre må kjøpe seg fiskekort hjå Oslomarkas Fiskeadministrasjon (OFA) på førehand for å kunne fiske i Sognsvann og andre vatn i Nordmarka. Ikkje langt unna vatnet er det enkelte kulturminner, som gruver og restar av malm etter utvinning av jern, samt «svenskemuren» reist av svenske krigsfangar på 1800-talet. 

Det går ein gangveg, ein asfaltert tursti, ikring Sognsvann som er ideell til trening og jogging; løypa er om lag 3,3 km lang. Mange trenigsklubbar ol. pleier å springe rundt Sognsvann, og det vert mellom anna skipa til eit løp kvar veke i sommarhalvåret - Sognsvann rundt, medsols. Også Oslo Triathlon - og mange andre populære aktivitetar både for idrettsutøvarar, friluftsentusiastar og andre - vert arrangert med utgangspunkt i Sognsvann. Turstien rundt sjølve vatnet er tilrettelagt for rullestolbrukarar, og berre gåande og løpande kan difor nytte han. Sykling er forbode, og syklande vert vist til dei andre turvegane noko lengre unna sjølve vatnet, mellom anna turvegen opp mot Ullevålseter og den gamle Ankervegen mot Hammeren i Maridalen.

Norges idrettshøgskole ligg ved sørenden av Songsvann.

## Bakgrunnsstoff
* Miljølære, kart over Sognsvannområdet
* Oslomarkas Fiskeadministrasjon (OFA): Fiskekort for Oslomarka
Skjersjøen

**Skjersjøen**, som ofte vert kalla Skjærsjøen,  er ein regulert innsjø i Nordmarka, nordaust for Ullevålseter, 258 moh. På austsida av vatnet går ein skogsbilveg og løype mot Bjørnholt. Skjersjødammen er ei demning i utløpsosen som held vassnivået stabilt, og fører vatn i røyr til Hammeren kraftstasjon nede ved Maridalsvannet i Maridalen. Gjennom demninga renn òg Skjersjøelva ned til Maridalsvatnet, som er hovudkjelda for drikkevatn til Oslo. Både i og langs Skjersjøen, Skjersjøelva og Maridalsvannet er det forbode å forureine vatnet ved fisking, bading og anna aktivitet.

Langsetter breiddene på Skjersjøelva står det mange plassar framleis store murar av digre steinblokker som skulle lette den årlege tømmerfløytinga som gjekk føre seg i dette vassdraget tidlegare. På vestre breidda eit stykkje ned frå Skersjødammen står det òg store steinmurar etter ei oppgangssag frå 1600-talet, Kamphaugsaga.

Skjersjøen samlar vatn naturleg frå dei store innsjøane i Nordmarka, mellom anna Bjørnsjøen, Helgeren, Hakkloa og Store Sandungen. Bjørnsjøelva sørgjer for ein vesentleg del av vasstilførselen med vatn frå Bjørnsjøen (337 moh.) gjennom *Bjørnsjøhelvete*, eit trangt gjel der det lett oppstod vanskar under tømmerfløytinga, og difor vart namngjeve i samsvar med dette. I tillegg er det lagt røyr i fjellet frå Øyungen, slik at også dette vatnet tømmer til Skjersjøen.

## Skjersjødammen

Demninga ved Skjersjøen ligg mot søraust, og regulerer vasstanden i Skjersjøen mellom ca. 257 moh. og ca. 260 moh. Dammen vart bygd i samband med elektrisitetskraftverket Hammeren kraftstasjon i Maridalen. Bygginga pågjekk frå 1898 til kraftstasjonen vart sett i drift i 1900.

Frå Skjersjødammen vert vatnet ført i store stålrøyr av skipskvalitet. Stålet vart kjøpt frå Skottland. Røyra vart klinka og tilpassa på staden, og er grave ned heile vegen og tildekka. Røyrgata utgjer i dag ein sti opp Skjerselvdalen.

I området er det sett opp kart som markerer område med fare for svekka is i samband med vasstandsregulering i Skjærsjødammen.

## Bakgrunnsstoff
* skiforeningen.no: «Markadatabasen», om Skjærsjøen 
* vann-og-avlopsetaten.oslo.kommune.no: vannforsyning/vannkildene
Sandungen i Oslo

**Sandungen** er eit vatn som ligg i Oslo og Lunner kommune i Akershus fylke. Innsjøen er delt av eit smalt sund med bru. Den vestre, og minste, delen vert kalla **Vesle Sandungen** mens den austlege og største, delen vert kalla **Store Sandungen**. Den nordlege utløparen av Store Sandungen vert kalla Sandungskalven og ligg i Lunner kommune. Vatna ligg nordvest for vatnet Hakkloa, nord for åsen Sandungskollen og sør for åsane Kyrkjeberget og Hadelandshøgda.

Plassen Sandungen, ved vestenden av Store Sandungen er den største i Nordmarka. Plassen vart truleg rydda av finnar på midten av 1600-talet. Bønder frå Ringerike setra på Sandungsbekkseteren. Brukarane av denne setra hadde kvern i Katnoselva på 1800-talet.

I 1887 vart Sandungsvannene demde opp.
Moghusfela

**«Moghusfela»** er ein gangar som er del av ein slåttekrins spreidd over Telemark, Hordaland og Valdres. I Valdres heiter slåtten «Lea deg, gamle Ola», og i Telemark «Moghusen» eller «Moghusfela». Det finst stev knytt til båe desse namna, og det følgjer ei segn med slåtten.

## Segna

Segna om Moghusfela er kjend frå øvre Telemark, og er skrive opp slik:

:*Det var to karar, Olav og Tarjei, frå Moghus i [[Fyresdal kommune|Fyresdal]]. Og Olav han reiste til byen og sill handle burt ein del varur då, og so drakk han upp detta der, som han ha e tent, og so va han so hugsjuk og ille ved. So fortålde han det Gunnar Tveiten at han sat attmed eit skjol, og der sat han spikka og telgde på ein pinne, og denna pinnen blei aldeles sylende kvass. So tok han og køyrde pinnen i barkjen på seg og drap seg. Etterpå det so synte det seg at fela hans hekk på veggen og song eit stev, og ein høyrde klangjen i fela:*

: *«Huttimegtu», sa Moghus-fela;*
: *«Olav er dau, må Tarjei spila»;*
: *«Huttimegtu», sa Moghus-fela,*
: *«Olav er dau som på meg spila.»*
(fortald av Eivind Groven).

Ein variant av stevet er kalla *Bakkhus-fela*, og er sunge på ein annan melodi.

## Opphav

Opphavet til slåtten er uvisst, men det har vore ført prov for at kjerneområdet er Valdres, og at slåtten skal vera spreidd derfrå gjennom Knut Lurås, som var i lag med Jørn Hilme. Forma som er spela etter Håvard Gibøen kunne peike mot dette. Gibøen fekk mykje spel av Luråsen. Luråsen har og vore kjelde for Øystein Hovdestad og Leiv Sandsdalen.

## Variantgruppa

I Hardingfeleverket har slåttegruppa nr 112/124, med i alt åtte nedskrivne variantar.

**Nr 112**:

*	a: *Lea deg, gamle Ola*, etter Ola Okshovd, Øystre Slidre. Nedskrift Truls Ørpen 1936 (Ø 36). Okshovd hadde truleg slåtten etter Nils Beitohaugen, Øystre Slidre.
*	b: *Moghusen*, etter Øystein Hovdestad, Vinje, og Tarjei Tvigyva, Lårdal. Nedskrift Eivind Groven 1919 (G 601).
*	c: *Sandsdalsgangar*, etter Gunnleik Smedal, Flatdal, Seljord. Nedskrift Eivind Groven 1921 (G 562).
*	d: *Sandsdalsgangar*, etter Torkjell Haugerud, Bø i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1955 etter opptak i NRK (G 1023). Slåttenamnet er knytt til spelemannen Leiv Sandsdalen frå Seljord.
*	e:Guri-Lars-slåtten, etter Ola Mosafinn, Voss. Nedskrift Arne Bjørndal 1908 (B 107). Mosafinn hadde slåtten etter Lars Lofthus, Voss. Slåtten er og kalla *Lisbet-slåtten*. Guri-Lars var ein god lausdansar frå Voss.
*	f: *Halling*, etter Annfinn Kvam, Vang i Valdres. Nedskrift Arne Bjørndal 1946 (B 920). Kvam hadde slåtten etter faren Johan Kvam, Vang i Valdres. Ola Grihamar spela inn slåtten for NRK i 1957. Slåtten er gamal i Vang, og er og kalla *Kvamen*, etter Anfin Olsson Kvame (1799-1886).

**Nr 124**:

*	*Lea deg, lea deg, gamle Ola*, etter Torleiv Bolstad, Øystre Slidre. Nedskrift Eivind Groven 1964 (G 1520).
*	*Gangar etter [[Eivind Spellemann]]*, etter Johannes Dale, Tinn. Nedskrift Sven Nyhus 1978. Nærskyldt forma som var nytta av Eivind Mo etter Eilev Smedal (Gibøforma). Eivind Spellemann var ein spelemann frå Numedal.
Du må ikke sove

**«Du må ikke sove»** er eit dikt skrive av Arnulf Øverland i 1936. Det vart utgjeve i diktsamlinga *Den røde front* i 1937, og åtvarar mot framgangen til nazismen og facismen i Europa. Hitler vert nemnd med namn.

Setningane «Du må ikke tåle så inderlig vel den urett som ikke rammer dig selv!» og «Tilgi dem ikke; de vet hvad de gjør!» er kjende setningar henta frå dette diktet.

Diktet har i alt 18 strofer.

## Bakgrunnsstoff
* Diktet in extenso
Røykvarslar

**Røykvarslar** er ei innretning med batteridrive apparat som gjev varsel når ho oppdagar røyk. Oftast skjer varslinga ved hjelp av lydsignal i form av høge pipelydar.
Lutvann

**Lutvann** eller **Lutvatnet** er eit vatn som ligg i Østmarka i Oslo kommune.

Det er ein bestand av bekkerøye i vatnet.

I samband med sprenging av tunnel til Romeriksporten oppstod det lekkasje og vasstanden i Lutvann låg ei tid under normalvassstanden.

## Kjelde
Kjulstjernet

**Kjulstjernet**, òg kalla **Kjulstjern**, er eit tjern som ligg i Lillomarka i Nittedal. Det ligg like sør for Sørskogen, to kilometer nord for Lilloseter. Tjernet er er eit populært badevatn, og området har fleire gode teltplassar og er godt eigna for rekreasjon. 

Frå Nittedal går det bilveg forbi Lillomarkskapellet til Kjulstjernet. Frå Lilloseter går det merkt sti og oppkøyrte skiløyper forbi tjernet.

## Bakgrunnsstoff

* Skiforeiningane sin markadatabase
Gjersrudtjern

**Gjersrudtjern** ligg på Klemetsrud sør i Oslo. Vatnet er næringsrikt og grunt, og husar ein rekke fiskeartar. Av desse er åbor, mort, gjedde, suter, karuss og ål. Vatnet er kjend hos meitefiskarar som eit middels godt sutervatn. Det er ikkje tilråda å ete fisken ein får her på grunn av miljøfarlig avrenning frå avfallsplassen Grønmo. Vegetasjonen rundt vatnet er tett.

## Bakgrunnsstoff
* Vann- og avløpsetaten om Gjersudtjern Vitja 23. januar 2014
* 
*
Blankvann i Oslo

**Blankvann** er eit tjern i Nordmarka i Oslo kommune. Vatnet ligg 351 moh., rett nord for Tryvannshøgda og litt aust for Langlielva

## Områdevern
Rundt Blankvann vart det i 2002 oppretta to verneområde for å ta vare på den spesielle floraen som finst rundt tjernet.

### Blankvann landskapsvernområde
*Blankvann [[landskapsvernområde]]* (3&nbsp;342&nbsp;dekar) vart freda den 14. juni 2002 for å bevare skog- og kulturlandskap, geologi, urterike enger som finst rundt Blankvann i Nordmarka.

### Landskapsvernområde med plantelivsfreding
*Landskapsvernområde med plantelivsfredning* (55&nbsp;da) vart freda den 14. juni 2002 for å gje eit strengare vern for dei urterike engene som finst rundt Blankvann. Dette vernet gjeld to engparti; eit sørvest for tjernet og eit søraust for tjernet.

## Kjelder



## Litteratur
*Sverre Grimstad: *Nordmarka – merker og mysterier*. Andresen og Butenschøn Oslo 2008. ISBN 978-82-7981-053-7
Besserudtjernet

**Besserudtjernet** var eit kunstig tjern i botn av Holmenkollbakken, laga kring 1890 ved oppdemming av ein bekk ved Holmensetra. Besserudtjernet hadde vatn frå juni til oktober og då låg det ein scene på vatnet. Om vinteren blei vatnet tappa ut av tjernet, og botnen av tjernet danna sletta i hoppbakken. Med den nye storbakken i Holmenkollen har Besserudtjernet forsvunne.

I tjernet levde det småsalamander, som overvintra i jord og mudder om vinteren. Om sommaren arrangerte ein mellom anna show-rennet *[[Ta sjansen]]*  her. 
Under bygginga av ein ny storbakke i Holmenkollen blei Besserudtjernet fjerna. Det blei bora eot 585 meter langt hol frå skåla i Holmenkollbakken og ned til Midtstulia, for å leia naturleg innsigsvatn ned til eit 20&nbsp;000 kubikkmeter stort vassagasin som kan nyttast til snøproduksjon.

## Galleri

4700_Besserudtjernet_og_Peisestuen_-_no-nb_digifoto_20151030_00085_bldsa_PK03519.jpg|Besserudtjernet med Peisestuen, ein bygning i drakestil som blei flytta til Kongeveien 5 i 1997, og Holmenkollen kapell bak. 
Oslo Holenkollen 1975.jpg|Holmenkollbakken og Bessrudtjernet i 1975


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Besserudtjernet|Besserudtjernet]]» frå ,  den 2. januar 2021.*
Alnsjøen

**Alnsjøen**, feilaktig òg kalla «Alunsjøen», er eit vatn som ligg i Lillomarka nord i Oslo. Vatnet har vore drikkevasskjelde for Oslo sidan 1930. Vatnet er demd opp og er regulert av vass- og avløpsetaten (VAV). 

Alnsjøen tømmer vatn til Alnaelva som renn gjennom Ammerud, og ned i Groruddalen der han følgjer Alnaparken og ut i Oslofjorden.

I 2007 vart vatnet tappa ned for opprustingsarbeid. På grunn av dette kunne ikkje Alnsjøen nyttast som reservevasskjelde under vassforureininga av vatnet frå Maridalsvannet i oktober 2007.

## Friluftsliv
Alnsjøen ligg i eit populært område for friluftsliv og rekreasjon. For å verne drikkevatnet mot forureining er Alnsjøen gjerda inn og merat «ta vare på drikkevasskjeldene dine». I vinterhalvåret vert det opna det portar fleire stader i gjerdet, og det finst oppkøyrte skiløyper over vatnet.

Byøkologisk program har opna for høve for å gjere Alnsjøen tilgjengeleg for ålmenta som badevatn og friluftsområde.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alnsjøen|Alnsjøen]]» frå , den 17. april 2008.* 

## Fotnotar
Vurrusjøen

**Vurrusjøen** er ein innsjø som ligg i Engerdal kommune i Innlandet. Vurrusjøen er omtrent 22 meter djup.
Vonsjøen

**Vonsjøen** er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Engerdal kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 6,22&nbsp;km&sup2;, der 2,14&nbsp;km&sup2; av dette ligg i Noreg.
Vingersjøen

**Vingersjøen** er ein innsjø på om lag 2&nbsp;km&sup2; like aust for Kongsvinger kommune i Innlandet. Vanlegvis renn vatnet frå sjøen ut i Glomma via Noret, men ved flaum i Glomma flyt vatnet andre vegen. Når vasstanden i sjøen når eit visst nivå, overstig det vasskiljet sør for sjøen og vatnet renn ned i Vrangselva og til Sverige. Dette fenomenet vert kalla bifurkasjon.
Sør-Mesna

**Sør-Mesna** er ein innsjø som ligg i Ringsaker kommune i Innlandet. Han er 7,6&nbsp;km lang og 1&nbsp;km brei og er avgrensa på sørsida av ganske steile breidder. Langs den nordlege breidda ligg busette strøk. I sjøen finst aure, åbor og gjedde.

Sjøen har utløp i vestenden og her renn vatnet gjennom Bustokkelva ut i Nord-Mesna, og derfrå vidare gjennom elva Mesna ut i Mjøsa ved Lillehammer.

Birkebeinertraséen går på nordsida av Sør-Mesna og Nord-Mesna nedover mot Lillehammer.
Sølensjøen

**Sølensjøen** er ein del av det 46&nbsp;km lange Sølna-vassdraget. Han er 14&nbsp;km lang, og største djup er 58&nbsp;m. Sjøen, med ei breidd på 3&nbsp;km har store bestandar av røye, aure, harr, sik, gjedde, lake og åbor. Sølna har utløp austover til Femundselva / Trysilelva.

## Sølensjøfisket
Sølensjøen er særleg kjend for haustfisket etter sik, røye og lake (*lågåsild*). Sikfangsten aleine utgjer om lag 18&ndash;20 tonn i året, som i dag for det meste går til foredling, mellom anna til rakfisk, på anlegg i Elgå i Engerdal. Særleg viktig er Fiskevollen, det største *innlandsfiskeværet* i Noreg med omkring 37 naust og fleire andre bevaringsverdige hus i klynge. Fisket i Sølensjøen har tradisjonelt vore drive av gardbrukarar frå grenda Bergset i Øvre Rendal. Dei andre grendene i Øvre Rendal har tilsvarende tradisjonelt fiske i andre vatn i regionen: Elvålsgrenda har Elvålsvollen ved Isteren, og Undsetgrenda har Buvika ved Femunden. Fiskevollen ligg ca 30 km aust for Bergset, og når ein vurderer omkostningane ved reisa, transporten og ved å anlegge fiskeværet, forstår ein at fisket var svært viktig for gardane, både som naturalhushaldning, og gjennom at rendølane i hundreår har seld rakfisk på bygdene lenger sør i Hedmark. 

Sørvest for sjøen ligg fjellet Sølen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sølensjøen|Sølensjøen]]» frå , den 17. april 2008. Der vart desse kjeldene oppgjevne:

* Eknæs, Åsmund. *Innlandsfiske* (Samlaget, 1979)
* Frislid, Ragnar (mfl) *Femundsmarka og Sølentraktene* (Gyldendal, 1979)
* Jørgensen, Jan Hoff. *Sølensjøfisket* Magistergradsavhandling, 1987
* Rugsveen, Magne. «Fiskevollen i Sølensjøen.» *Fortidsvern*, nr 3, 1992
* artiklar også i 
** *Årbok for Nord-Østerdalen 1986*
** *Turistforeningens årbok 1987* 
** *Jakt & fiske'' nr 6, 1993
Storsjøen i Rendalen

**Storsjøen** er ein innsjø i kommunane Rendalen og Åmot i Innlandet. Sjøen er 35&nbsp;km lang, men berre 1,7&nbsp;km brei på det breiaste. Sjøen ligg 252&nbsp;moh. og største djup er 309&nbsp;m. Arealet er omlag 48&nbsp;km² og volumet er 6,69&nbsp;km³.

Storsjøen har mellom anna sik og røye.
Storsjøen i Odal

**Storsjøen** er ein innsjø i Innlandet fylke og høyrer til Glommavassdraget. Kommunane Sør-Odal og Nord-Odal deler omtrent kvar sin halvpart av sjøen. Dei fleste av innbyggjarane i Nord-Odal kommune bur i jordbruksområda rundt Storsjøen. Innsjøen er Nord-Odal sitt mest kjente landskapstrekk.

Innsjøen er eit reisemål for tyske campingturistar.

## Geologi
Berggrunnen nord for Storsjøen er dominert av *Odalsgranitten* som vart danna i prekambriumtidA og høyrer til *det transskandinaviske intrusivbeltet* (TIB).

## Båtliv
Før vegnettet rundt Storsjøen vart utbygd, var Storsjøen ei viktig ferdselsveg mellom Nord-Odal og Skarnes. I byrjinga av førre hundreår var det to båtar som frakta personar og varer: «Odølingen» og MS «Storsjø».

Det er mogeleg å dra med fritidsbåt frå Storsjøen til Glåma og vidare opp til Kongsvinger kraftverk og ned til Funnefoss kraftverk. Dersom det var sluser i demninga ved Funnefoss kunne båtane dra uhindra gjennom Svanfoss sluser til Mjøsa og Lillehammer. Med sluser ved Bingsfoss og Rånåsfoss ville båtane kunne dra til Øyeren og Trøgstad. 

Det er om lag 500 fritidsbåtar på dei 4 bryggene som båtforeningene Sand Båtfoening, Mo Båtforening, Austvatn Båtforening og Sør-Odal Båtforening har. I tillegg anslagsvis 100 mindre private bryggeanlegg.

Storsjøen er ein grunn sjø, tildels berre 2-3 meter djup. Dette gjer at dei store fritidsbåtane uteblir.

## Øyar og holmar

Det er ei rekke mindre øyar og holmar på Storsjøen:

* **[[Rovøya]]**, 81&nbsp;112 m&sup2;
* **Engelholmen** 37&nbsp;216 m&sup2;.
* **Ramsholmen** 27&nbsp;803 m&sup2;
* **Svartholmen**, 20&nbsp;147 m&sup2;
* **Ørderholmen** 11&nbsp;276 m&sup2;.
* **Svennebyholmen**, 6&nbsp;381 m&sup2;.
* **Vesle Svarten** 4&nbsp;564 m&sup2;, er ei lita øy som inneheld ei koie, som er open for alle. Nokre dugnadsvillige fritidsbåteigarar har pussa opp koia, og øya har òg flytebrygge.
* **Kjellingholmen**, 4&nbsp;195 m&sup2;.
* **Bratten** 1&nbsp;226 m&sup2;.
* **Frierholmen**, 617 m&sup2;, liten holme som fekk fastmerke i 1972.
* **Fleskholmen**, 481 m&sup2;.

## Fiske
Følgjande fiskeartar finst i Storsjøen:
aure
brasme
elveniøye
gjedde
gullbust
harr
hork
krøkle
lake
laue
mort
nipigga stingsild
sik
steinsmett
vederbuk
ørekyte
åbor 

Storsjøen er kjend for Gjeddefestivalen på Storsjøen, som vert halde i juni kvart år.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storsjøen i Nord-Odal|Storsjøen i Nord-Odal]]» frå , den 17. april 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
Skjervangen

**Skjervangen** er ein innsjø som ligg i Eidskog kommune i Innlandet.

Innsjøen er verna i forhold til Verneplan I for vassdrag.
Skasen

**Skasen** (skogfinsk: *Kassi* eller *Kassinjärvi*) er ein innsjø som ligg på Finnskogen i kommunane Kongsvinger og Grue i Innlandet fylke. Via Skasvassdraget vert vatnet ført frå Skasen gjennom fleire andre sjøar før det endar opp i Glomma. Det er høve for overnatting og camping ved sjøen. Det vert fiska ein del røye i sjøen på vinterstid.

## Kjelder
Savalen

**Savalen** er ein innsjø som ligg i kommunane Tynset og Alvdal i Innlandet fylke, og ei grend ved den same sjøen. 

Savalen er eit av dei største rekreasjonsområda i distriktet. Savalen Fjellhotell ligg i den nordaustlege enden av sjøen. Kunstisbanen i nærleiken av hotellet er kjent for å ha rask skeiseis, og det er sett verdsrekordar og fleire noregsrekordar her, mellom anna av Frode Rønning, Jan Egil Storholt, Rolf Falk-Larssen og Johann Olav Koss. Det er òg eit alpinanlegg i området med to skiheisar, samt skistadion og rulleskiløype.

Arne Garborg budde på østerdalsstua Kolbotnen ved Savalen frå året før han gifta seg med Hulda i 1887, til sonen Arne Olaus Fjørtoft Garborg sin skulegang gjorde at dei i 1896 flytta til Stokke i Vestfold. Brevsamlinga Kolbotnbrev, som kom ut i 1890, er frå denne tida.
Røgden

**Røgden** (svensk *Röjden*, skogfinsk *Röuvanjärvi*) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Grue kommune i Hedmark i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 15,97&nbsp;km&sup2;, der 14,88&nbsp;km&sup2; av dette ligg i Noreg.

Røgden var sentrum for finneinnvandringa på 1600-talet og rundt Røgden finst det spor etter gamle finneplassar. Det finst nokre få gardsbruk rundt Røgden. Størsteparten av vassforsyninga kjem frå Løvhaugsåa som kjem frå Rotbergsjøen (331 moh). Han får igjen størsteparten av vatnet sitt frå Fallsjøen (370 moh). Utløpet ligg i Sverige, der det er bygd eit kraftannlegg, I periodar vert sjøen tappa så kraftig at vasstanden søkk med fleire meter til kommunen og hytteeigarane sin irritasjon.   Rotbergsjøen blir òg kalla Mellom Røgden og Fallsjøen blir omtala som Nordre Røgden.

Det vert teke stor åbor i Røgden. Det vert òg teke stor mort, og han vert lokalt kalla *næversko mort*. Det vert òg teke litt aure i vassdraget. Langs sør- og vestsida av Røgden ligg det hytter, nokre ligg idyllisk til på holmar ute i sjøen. 

I sjøen er det òg to holmar, begge kalla Kjerringholmane, og her ligg det eldre gravplassar frå finneinnvandringa i Grue Finnskog tidleg på 
1600-talet. Holmane ligg i vest- og austenden på sjøen. Det finske namnet på Kjerringholmene er *Akkasauri*.

## Kjelder
Råsen

**Råsan** er eit vatn som ligg i Nord-Odal kommune i Innlandet og høyrer til Glommavassdraget. 

## Jakt og fiske
Her er gode høve for å fange stor gjedde. Andre fiskeslag er åbor, brasme, lake, laue, mort, ørekyte og aure. I tillegg er det kreps i Råsan.

Beverjakt og andejakt er populert på Råsan.

## Badeplassar og båtliv

Råsan har fleire badeplassar rundt sjøen, den mest kjende og brukte er Smestadlandet, som ligg heilt inntil Rv181. Smestadlandet er veldig langgrunt og barnevenleg.

Det finst lite fritidsbåtar på Råsan, men ein del har mindre joller for jakt og fiske.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Råsen|Råsen]]» frå , den 17. april 2008.*
Rotbergsjøen

**Rotbergsjøen**, òg kalla **Mellom Røgden**, er ein innsjø som ligg i Grue kommune i Innlandet. 

Det finst fleire gode badestrender rundt Rotbergsjøen. Rundt sjøen har det tidlegare vore finnetorp. Det er gjort fleire steinalderfunn rundt sjøen som består av såkalla beinknusarar, flint, kvartsreiskapar og andre pil- og spydrestar.

Hovudinnløpet er Rotbergsåa og kjem frå Fallsjøen i nord. Utløpet er Løvhaugsåa som renn sørover og inn i Røgden.
Rokosjøen

**Rokosjøen** er ein innsjø som ligg i kommunane Løten og Elverum i Innlandet fylke. Han består av to delar, Rokosjøen og Vesle Rokosjøen. Vesle Rokosjøen er eit fuglereservat der det ikkje er tillate med bruk av påhengsmotor.

Rokosjøen er ein sjø omgjeve av mykje myr, og er derfor eit myrvatn. Dette gjer at vatnet er brunt og grumsete med dårleg sikt under vatn. Fleire bekkar renn inn i Rokosjøen, men vatnet er særs stilleståande. Ved Hammeren er sjøen demd opp, og der byrjar Svartelva som endar opp i Mjøsa.

Rokosjøen har fleire badeplasser, mellom anna Kølbua og Haverbekkvika. Kølbua er ei privat strand som vert finansier ved hjelp av ei frivillig parkeringsavgift. Haverbekkvika vert drive av Løten kommune.

Rokosjøen er særs rik på gjedde og åbor og andre småfisk, og er derfor godt eigna for fiske.

Rundt Rokosjøen er det mange hytter samt Rokosjøen Camping ved Oset.
Rogen

**Rogen** (sørsamisk *Rovje*) er ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Engerdal i Innlandet og Røros i Trøndelag, og utgjer 0.85 km&sup2; av arealet til innsjøen. Resten ligg i Sverige, i vestre Härjedalen. Utløpet ligg i Noreg og når via elva Røa sjøen Femunden. Dette er det same vassdraget som Trysilelva, Klarälven og Göta älv lenger nede er ein del av.

Den norske delen ligg i Femundsmarka nasjonalpark. Òg på svensk side ligg sjøen i nasjonalpark, Rogen nasjonalpark.

Området rundt Rogen er eit særprega morenelandskap. Fenomenet finst fleire stader, men er spesielt tydeleg her, og vart tidleg skildre herfrå. Det har derfor fått namnet Rogenmorene.

## Kjelder
Osensjøen

**Osensjøen** eller **Ossjøen** er ein innsjø i kommunane Åmot og Trysil i Innlandet. Innsjøen har avløpet sitt gjennom Søre Osa til Rena og Glomma.

Ved nordenden av Osensjøen ligg bygda Nordre Osen i Åmot kommune. På vestsida av sjøen ligg Sørlistøa fløtermuseum. I sørenden av sjøen ligg bygda Søre Osen i Trysil Kommune. Størstedelen av arealet ligg i Trysil. På austsida av Osensjøen ligg nokre av dei eldste gardene i området og dei skriv seg frå skogfinnane si innvandring midt på 1600-talet.

Innsjøen er regulert og vert nytta som magasin for Osa kraftverk
Nugguren

**Nugguren** er ein innsjø som ligg i Kongsvinger kommune i Innlandet. Han er den siste innsjøen i Skasvassdraget og vatnet renn ut i Glomma via Noret.
Nord-Mesna

**Nord-Mesna** er ein innsjø som ligg i kommunane Ringsaker og Lillehammer i 
Innlandet. Han er 5,6 km lang og 1,4 km brei og har på sørsida bratte breidder. På nordsida er det fleire gardar. I sjøen finst det 6 ulike fiskeslag, aure, åbor, sik, krøkle, ørekyt og gjedde. Fiskesamfunnet er komplekst og dominert av abbor.

I sørenden mottar Nord-Mesna vatn frå Sør-Mesna gjennom Bustokkelva. Innsjøen har utløp i nordenden og frå her renn vatnet gjennom elva Mesna ut i Mjøsa ved Lillehammer.
Nedre Roasten

**Nedre Roasten** er eit vatn som ligg i Engerdal kommune i Innlandet og Røros kommune i Trøndelag. Nedre Roasten ligg i Femundsmarka nasjonalpark.
Møkeren

**Møkeren** (skogfinsk *Mökeri*) er ein innsjø som ligg på Austmarka i Kongsvinger kommune i Innlandet.

## Kjelder
Langsjøen i Engerdal og Tolga

**Langsjøen** er ein innsjø som ligg i kommunane Engerdal og Tolga i Innlandet fylke. Innsjøen strekkjer seg like sør for Rv26 mellom Tolga og Sømådal kyrkje i området mellom Sømådalen og Holøydalen. I partiet mellom utoset og Johnsgård turistsenter er innsjøen ikkje djupare enn 15 m, men nordvest for Johnsgård er innsjøen 42 m på det djupaste.
Isteren

**Isteren** er ein innsjø i Engerdal kommune i Innlandet fylke. Isteren er ein næringsrik innsjø med eit stort artsmangfald. Han er ein populær sportsfiskesjø, og sjansane for den gode fangsten er stor. Sommaren 2006 vart det fanga ein aure som vog 9,250&nbsp;kg med stong frå ein liten båt. Sjøen er òg rik på sik, gjedde, åbor, harr, lake og dvergsik, lokalt kalla sild. Det meste av Engerdal kommune er Statsalmenning. Isteren er ikkje eit almenningsvatn og fiskerettane er delt på 45 eigedomar. Det vert seld fiskekort. Rundt sjøen er det to fiskevollar og nokre enkeltståande hytter.

Frå nord renn elva Sømåa ut i Isteren. Det er ei idyllisk elv med eit rikt fugleliv, spesielt om våren. Her kan ein en observere sjeldne arter på trekk. På veg ned elva har mange observert både bever og elg. Både den nedre delen av Sømåa og Isteren har gode tilhøve for kanopadlarar. Isteren har mange viker, fjordar, holmar og skjer. 

Både Sømåa og Isteren har vedtatt maksfart, men det er ingen kontroll på dette. Høg fart er eit kjent problem for kanofolket, spesielt i Sømåa.

Ein del av Isteren ligg no innanfor Bjørnberga og Isteren naturreservat (oppretta 2005). Området mellom Femunden og Isteren ligg i all hovudsak innanfor reservatet. Det er derfor spesielle krav til ferdsel der. Naturreservat er den strengaste verneforma. 

Området mellom Isteren og Femund er òg vinterbeiteområde for rein frå Elgå reinbeitedistrikt. Nokre store bukkar går ofte igjen i området på sommaren, desse er populære fotoobjekt då dei kan vere temmeleg nærgåande og lite skye.
Hukusjøen

**Hukusjøen** er eit vatn som ligg i kommunane Grue og Åsnes i Innlandet fylke.

Hovudinnløpet til Hukusjøen er Veståa og kjem frå Vestmarka, utløpet er Auståa og renn austover før han munnar ut i Glomma etter nokre kilometer.
Helgesjøen

**Helgesjøen** er ein innsjø som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Eidskog kommune i Innlandet. Innsjøen har eit samla areal på 4,04&nbsp;km&sup2;, der 2,25&nbsp;km&sup2; av dette ligg i Noreg.
Løpsjøen

**Løpsjøen** er eit vatn som ligg i Åmot kommune i Innlandet. Ved sørenden av vatnet ligg Løpet kraftverk.
Harsjøen

**Harsjøen** eller **Harrsjøen** er ein innsjø som ligg i Rendalen kommune i Innlandet. Han ligg på fjellet mellom Bergset og Hanestad. I området rundt sjøen er det fleire hytter, og ei seter.

## Fiskeartar (etter førekomst)
* Sik
* Gjedde
* Harr
* Aure
* Ørekyte
Halsjøen

**Halsjøen** (skogfinsk *Hualijärvi*) er ein innsjø i Finnskogen som ligg på grensa mellom Noreg og Sverige. Den norske delen ligg i Våler kommune i Hedmark. Den svenske delen ligg i Torsby. Innsjøen har eit samla areal på 4,26&nbsp;km², der 4,04&nbsp;km² av dette ligg i Noreg.

## Kjelder
Gjesåssjøen

**Gjesåssjøen** er ein innsjø som ligg i Åsnes kommune i Innlandet.

Rundt heile sjøen er det åker og gjødselutsleppa har ført til at sjøen er i ferd med å gro att. Sjøen er veldig grunn og har uvanleg nok både innløp og utløp i nord. Dette er fordi ein diger isklump vart liggande og smelte der på slutten av siste istid. Sjøen har form som ei peanøtt. Hovudvasskjelda er Skyåa som kjem frå nord, det kjem òg ein liten bekk frå Baksjøen i sør. Utløpsåa vert kalla Søndre Hasla og går saman med Nordre Hasla etter 4-5 km løp, og renn så gjennom Haslemoen og ut i Glomma.
Gardsjøen i Grue

**Gardsjøen** er eit vatn som ligg i Grue kommune i Innlandet. Gardsjøen er ein hesteskosjø, det vil si at han er ein gammal meandersving eller elvesving, som i løpet av tid har vorte skild frå Glomma. Innsjøen har mykje fisk, spesielt gjedde.
Frysjøen

**Frysjøen** er ein innsjø som ligg i Grue kommune i Innlandet. Sjøen ligg på grensa til Grue Finnskog. Her kan ein fiske åbor, gjedde, mort, hork, lake og kreps om hauste. Det er òg enkelte aure å få. Det er ein del hytter rundt sjøen og fast busetnade i sørenden av sjøen. Det er forbod mot bruk av motorbåt. Vatnet frå sjøen renn ned i Frysjøåa til Tysjøen der noko av vatnet vert pumpa opp og nytta til drikkevatn. Vatnet renn vidare i Tjuraåa ned til Gardsjøen i Grue og ut i Glomma. Det er skriftlege kjelder frå Tjuraåa like tilbake til 1300-talet. Det har vore kverner, sager, møller, spikerverk og kraftverk i åa. Det er gjort fleire flintfunn ved sjøen.
Flensjøen

**Flensjøen** er eit vatn som ligg i Os kommune i Innlandet fylke og Røros kommune i Trøndelag fylke.
Falningsjøen

**Falningsjøen** er eit vatn som ligg i Tynset kommune i Innlandet. Innsjøen er regulert og vatnet vert nytta av Ulset kraftverk.
Fallsjøen

**Fallsjøen**, òg kalla **Nordre Røgden**, er ein innsjø som ligg i Åsnes kommune i Innlandet på grensa mellom Noreg og Sverige. 

Innsjøen har eit samla areal på 5,15&nbsp;km&sup2;, der 3,30&nbsp;km&sup2; av dette ligg i Noreg. Utløpet til Fallsjøen heiter Rotbergsåa og renn ned til Rotbergsjøen. 

I eldre tider var det mange kverner langsmed dette vassdraget. Det vart før fløyta mykje tømmer til Sverige her.
Drevsjøen

**Drevsjøen** er ein innsjø ved tettstaden Drevsjø i Engerdal kommune i Innlandet. Drevsjøen er langgrunn, og derfor eit ettertrakta badeområde om sommaren.