open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anders Kirkhusmo

**Anders L. Kirkhusmo** () var ein norsk pedagog og fagleg tillitsvald, mellom anna som formann i Noregs Lærarlag i 16 år. Han var med på å grunnleggja Noregs Unge Venstre og var den første leiaren i organisasjonen. 

Kirkhusmo hadde lærarutdanning frå Klæbu seminar 1885–87. Han arbeidde som kyrkjesongar i Røros frå 1889 til 1892, og underviste deretter i folkeskulen i Tolga, Brekken, Os og Nord-Odal. Han var lærar ved Elverum seminar 1896–1902. Etter dette arbeide han i skulane i hovudstaden. Han var overlærar ved Vaterland skole frå 1917 og ved Majorstua skole frå 1927 til 1935. Han var òg engasjert ved Norsk Korrespondanseskole.

Kirkhusmo hadde ei rekkje faglege tillitsverv. Han var formann for Oslo lærerforening, og seinare for Noregs Lærarlag (1917–33). Han bidrog sterkt til å modernisera organisasjonen, og under leiinga hans brukte lærarlaget middel som boikott og blokade i lønskampen. Då han gjekk av som formann, blei han utnemnd til æresmedlem av laget.

Han sat i fleire offentlege utval om skulespørsmål og medverka slik til at einskapsskulen blei lovfesta på 1930-talet. Han leia òg arbeidet med å utforma framhaldsskulelova. Han var òg ein forkjempar for å utvikla lærarutdanninga. 

Kirkhusmo var med å stifta både Kristiania Unge Venstre og Noregs Unge Venstre, og han var formann for Noregs Unge Venstre frå 1909 til 1912. Han var engasjert i partiet sitt avisarbeid gjennom Dagbladet og Østlendingen.

Også i den frilynde ungdomsrørsla var han aktiv. I 1892 var han første formann i Breidablikk, som var ein samorganisasjon for ungdomslag i Nordøsterdalen og Sør-Trøndelag. Seinare var han i mange år nestformann i Bondeungdomslaget i Kristiania.

I 1945 gav han ut memoarane *Minner fra et langt arbeidsliv*. 

Lærarlaget har reist ein minnestein over han i Ålen.

## Kjelder

*  
:*Denne sida begynte med ei omsetjing frå [[:no:Anders Kirkhusmo|bokmålswikipediaen]] 5. august 2010.*
Nordpadde

**Nordpadde**, **vanleg padde** eller berre **padde** *(Bufo bufo)* er eit amfibium, og den einaste arten i paddefamilien som finst i Noreg. 

Padda er brungrå og vortete med flatt, breitt hovud og store augo. Ho kan bli opp til 12 cm lang, og hoa er størst. Mesteparten av kroppen til padda skil ut gift, men særskilt mykje frå dei store kjertlane i nakken. Gifta vernar paddene mot å bli eten av rovdyr, og kan truleg også vera til vern mot infeksjonar. På grunn av gifta har padda få naturlege fiendar. Viss padda kjenner seg truga, vil ho ikkje hoppa vekk, slik som frosk gjer. Padda bles seg heller opp for å sjå større ut, og går roleg. 

Padda skil seg elles frå frosk ved at ho er noko større, og at fotrots-knuten på bakfoten er blaut og mindre enn halvparten så lang som inste tåa. Snuten til padda er meir avrunda enn froskesnuten, og buken har flekkar. Padder går dessutan meir enn dei hoppar, i motsetnad til frosk.

Padder er vekselvarme, og lever både på land og i vatn. Vaksne padder pustar stort sett med lunger, og må opp av vatnet for å pusta innimellom. Dei kan også pusta litt gjennom huda. Føda til padda er insekt, ormar m.m. Padda overvintrar nedgravd i jorda eller på frostfrie stader, som i holer eller under vedstablar. Ho legg egg i lange snorer i ferskvatn i mai, med to til fire egg i breidda. Padda er utbreidt i det meste av Europa, i Nord-Afrika og i Asia til Japan og Kina. I Noreg finst ho i heile Sør-Noreg heilt nord til polarsirkelen.

## Sjå òg
* Paddene i Austefjorden, eit prosjekt for å bevare paddebestanden ved Litlevatnet.

## Kjelder

* Store Norske Leksikon om padde
* Delar av artikkelen er omsett frå Wikipedia Bokmål om nordpadde.

## Bakgrunnsstoff
Henrik Laurentius Helliesen

**Henrik Laurentius Helliesen** () var ein embetsmann, stortingsrepresentant og statsråd. Han var son av Henrik Helliesen.

Helliesen var fødd i Bodø, og vart student frå Fredrikshalds skole i 1842. I 1847 vart han cand. jur., og to år etter tilsett i finansdepartementet. Han vart der byråsjef i 1853, og eksepedisjonssjef året etter. 1860-63 var han amtmann i Nedenes amt.

1862-63 representerte Helliesen Arendal og Grimstad på Stortinget, han var medlem av tollkomiteen. I tida frå 22. juni 1863 til 1884, med enkelte korte avbrot, veksla han mellom å vere finansminister og å vere medlem av den norske statsrådsavdelinga i Stockholm. Han leia arbeidet med myntreforma, overgangen til kroner og øre som mynteining, i 1875. 1871 var han nokre månader leiar av indredepartementet, og i 1884 var han kyrkje- og undervisningsminister i drygt tre veker. Han var ein av statsrådane som, 22. mars 1884, vart felt av riksretten i saka mot Selmer-ministeriet.

Helliesen vart vald inn på Stortinget for perioden 1886-88, då tilslutta det nye partiet Høgre. Valet vart forkasta med 76 røyster mot 34.

1884 vart Helliesen tollkasserar i Arendal, frå 1885 var han tollskrivar i Christiania.

Helliesen vart 1876 tildelt storkorset av St. Olavs Orden.

## Kjelder

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Aimar Sørenssen

**Aimar August Sørenssen** () var ein norsk gardbrukar, jurist og politikar for partiet Venstre. Christian Sørenssen var farbror hans.

Sørensen var fødd i Christiania, faren var professor. Sjølv vart han student i 1841 og tok juridisk embetseksamen i 1846. Han arbeidde som kopist i kyrkjedepartementet i fleire år. Deretter var han i mange år gardbrukar på Gipsund i Rygge. Frå 1874 var han fut i Rakkestad, og i perioden 1881-84 var han sorenskrivar i Moss.

Sørenssen var medlem av hovudmatrikuleringskommisjonen 1872, og formann i tilsynskommisjonen for Ås landbruksskule og 1892-93 formann i fylkesskulestyret i Smaalenene.

Perioden 1862 til 1879 representerte Sørenssen Smaalenenes amt på Stortinget. Han var sekretær i Odelstinget 1865-66, i Stortinget 1868-73, og odelstingspresident frå 1874 til 1879. 1862-63 var han medlem av protokollkomiteen, 1865-66 sekretær og 1868-76 formann i same komiteen. Han var medlem av røysterettskomiteen 1868-69 og 1875-77, formann i protokollkomiteen 1871-76, skattekomiteen 1875-79 og vegkomiteen 1877-78.  Medlem av både valkomiteen og fullmaktskomiteen 1871-79, jarnbanekomiteen 1874, samt av konstitusjonskomiteen 1879. I 1872 var han medlem av deputasjonen til tusenårsminnet i Haugesund og året etter av kroningsdeputasjonen til Stockholm.

Sørenssen var statsråd og sjef for justis- og politidepartementet frå 26. juni 1884 i Johan Sverdrups regjering, Noregs første parlamentariske regjering. Frå september 1887 til juli året etter var han medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm, avbrote av perioden 17. februar-4. mars 1888, då han fungerte som sjef for arbeidsdepartementet.

Han vart i 1876 utnemnd til riddar av St. Olavs Orden. Han var også innehavar av den svenske Nordstjerneordenen.

Sørenssen døydde på garden sin i Rygge i 1908.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*
Niels Rye

**Niels Mathias Rye** () var ein norsk embetsmann, stortingsrepresentant og statsråd.

Rye var fødd i Bø i Telemark, far hans var offiser. Sjølv vart han student i 1841 og cand. jur. i 1846. Frå 1847 arbeidde han i indredepartementet, siste tre åra, 1857-60, var han byråsjef i generalpostdireksjonen. Deretter var han tilsett i marine- og postdepartementet, ekspedisjonssekretær frå 1863. År 1869 vart han amtmann i Søndre Bergenhus. Frå 1877 var han amtmann i Bratsberg og i perioden 1880-1905 stiftamtmann i Kristiania. Han var i 1877 formann i ein kongeleg kommisjon om «abnormskolevæsenet».

1877-79 var Rye stortingsrepresentant for Bergen. Han var medlem av vegkomiteen.

I fem døgn var Rye statsminister i Noreg, i overgangen mellom Selmer-regjeringa og Schweigaard-regjeringa, frå 29. mars til 3. april 1884.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* regjeringen.no
*
Bygningsfysikk

**Bygningsfysikk** er dei fysiske prosessane knytte til varme-, luft- og fukttransport i ein bygning. Typiske bygningsfysiske problemstillingar er varmeisolering av bygningar, lufttettleik og fuktsikring mot vassdamp og fritt vatn. Akustikk og brann er også fysiske prosessar som høyrer inn under bygningsfysikk, men desse faga er vanlegvis skilde ut som eigne fag sidan dei er forholdsvis kompliserte og omfattande. Føremålet med bygningsfysikk som fag er å auke kompetansen omkring dei ulike fysiske prosessane i ein bygning blant anna for å redusere risikoen for byggskadar.
Aslaug Nyrnes

**Aslaug Nyrnes** () var ein norsk akademikar. Ho tok for seg litteraturvitskap og didaktikk.

## Bakgrunn og utdanning
Nyrnes var fødd i Lom. Ho utdanna seg ved Universitetet i Trondheim og Universitetet i Bergen, der ho fekk grada cand.philol. ved Nordisk institutt i 1981.

Nyrnes tok doktorgrad i 2002 med ei avhandling om dei didaktiske sidene ved *Moralske Tanker* av Ludvig Holberg. Avhandlinga førte til at Nyrnes utvikla ny teori rundt retorisk didaktikk. 

## Karriere
I 1982 blei Nyrnes tilsett ved Bergen lærarhøgskole ved Høgskolen i Bergen. Ho førelas ulike stader om forskings- og vitskapsteori og om praktisk pedagogikk. Frå 2007 var ho tilsett som professor i kunstfagdidaktikk ved Høgskolen.

Ho leia det Norges Forskningsråd-støtta «prosjekt Kunstfagdidaktikk», som gjennom tverrfagleg støtte frå fagmiljø innan dans, drama, kunst og handverk, musikk og norsk søker å utvikla ny didaktikk for kunstfag. Ho var òg leiar for prøveordninga med eit eige vurderingsutval for sakprosa i Norsk kulturråd frå 2005 til 2008, som førte til ei fast innkjøpsordning for sakprosa frå 2009. 

Nyrnes gav mellom anna ut boka *Det (ny)norske mennesket. Ein litterær analyse av familiebladet [[For Bygd og By|For bygd og by]]* (1985). Ho gav òg ut fleire artiklar om pedagogikk og analyser av forfattarar som Holberg og Knut Hamsun.

## Utgjevingar
* *Det (ny)norske mennesket* (Oslo: Samlaget, 1985).
* «Det didaktiske rommet. Didaktisk topologi i Ludvig Holbergs Moralske Tanker» (Universitetet i Bergen, 2002. Dr.art.-avhandling).
* *Lighting from the side : rhetoric and artistic research* (2006). Hefte i serien *Sensuous knowledge : focus on artistic research and development*
* *Ut frå det konkrete. Bidrag til ein retorisk kunstfagdidaktikk* (Oslo: Universitetsforlaget, 2008. Saman med Niels Lehmann).

## Prisar og utmerkingar
I 2006 fekk Nyrnes FoU-prisen for arbeid med å fremja Høgskolen i Bergen som forskingsinstitusjon. 

## Kjelder

*
*«Didaktisk praksis i Holbergs Moralske Tanker» ved uib.no
* «Evaluering av sakprosaordninga»  ved kulturrad.no
*Søk etter «Aslaug Nyrnes» i bibsys.no
Hans Meinich

**Hans Thomas Meinich** () var ein norsk embetsmann og politikar. Han var amtmann i Kristians amt frå 1869 til 1878. Meinich representerte same amt på Stortinget 1857-58.

Meinich var fødd i Sedal ved Fluberg i Land i Oppland, der faren Jens Christian Meinich var fut (fogd). Hans Thomas var bror av industrimannen Jørgen Henrik Meinich. Sonen Jørgen Herman Meinich var også jurist, politikar og embetsmann.

Sjølv vart han student i 1839 og cand. jur. i 1844. Åra 1846-52 var han sorenskrivarfullmektig i Hadeland og Land, deretter i tre år fullmektig hos faren, futen. Sjølv fut i Valdres 1856-60. Utnemnd til amtmann i Søndre Bergenhus i 1860, flytta i 1869 over til tilsvarande embete i Kristians amt. Meinich var onkel av politikaren og embetsmannen Jens Bratlie.

Amtmann Meinich budde på Lillehammer. I Lillehammers byhistorie skriv Trond Feiring at Meinich var Lillehammers representant i den «Gudbrandsdalske jernbanekomité», som arbeidde for jarnbanesamband mellom Lillehammer og Romsdalen. Han vart vald til stortingsmann for Kristians amt 1857 og deltok på omframstortinget 1858, sekretær i Odelstinget begge sesjonane, sekretær i jarnbanekomite nr 1. I 1869 avslo han eit tilbod om å ta sete i regjeringa.

Meinich var medlem av fleire kommisjonar; 1858 om skysslova, 1874 jarnbanekommisjonen, 1858 formann i kommisjonen om kjøpstad på Oplandene og i 1872 av hovudmatrikkelkommisjonen. I 1866 var han medlem av unionskomiteen.

Meinich døydde i Land i 1878. Eit år etter han døydde, i 1879, vart ei gate på Sandaker i Kristiania kalla opp etter han, Amtmann Meinichs gate.

## Kjelder
*Feiring, Trond: *Lillehammer og Fåbergs historie 2 : Byen og bygda. Materiell vekst og kulturell blomstring*, Lillehammer 2004, s. 284 og 333.
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*NSD (biografi) 
**Oslo byleksikon*, fjerde utgave, Oslo 2000.
*Eva Knudsrød: «Meinich-familien i Horten og Borre» , Borreminne 1996
Nils Vogt

**Nils Vogt** () var ein norsk embetsmann, amtmann og statsråd i åra 1871-84. Benjamin Vogt var sonen hans.

Vogt var fødd i Christiania, far hans arbeidde i statsadministrasjonen. Tre år gammal vart han  foreldrelaus, sidan voks han opp i heimen til farbroren David Vogt. Han vart student frå Fredrikshalds skule i 1835 og cand. jur. i 1839. Same året vart han tilsett i justisdepartementet. Han vart byråsjef i same i 1843 og ekspedisjonssekretær i 1847. Frå 1841 til 1842 var han elles konstituert byfut i Stavanger.

Vogt var frå 1850 amtmann i Søndre Bergenhus amt og i perioden 1860-71 stiftamtmann i Kristiansand samt amtmann i Lister og Mandals amt.

Vogt vart innvald til Stortinget frå Bergen i 1857. Han var medlem av Lagtinget 1857 og -58, formann i justiskomite nr 1. Seinare vart han innvald frå Kristiansand i 1862 og gjenvald i 1865, 1868 og 1871. Han var president i Lagtinget 1862-63, visepresident 1864.
1865-66 var han stortingspresident. Han var 1862-63 formann i justiskomite nr 1, 1864 i militærkomiteen, 1865-66 i justiskomite nr 1 og 1871 i gasje- og pensjonskomiteen. Elles var han medlem av trykkekomiteen 1862-63 og 1865-66, 1868-69 og 1871, valkomiteen 1863-66 og 1868-69 samt 1871, fullmaktskomiteen 1865-66 og 1871, jarnbanekomiteen 1868-69 og 1871.

13. mai 1871 vart Vogt utnemnd til sjef for indredepartementet i Frederik Stangs ministerium. Seinare var han vekselsvis medlem av statsrådsavdelinga i Stockholm og indreminister fram til 1884. Hausten 1879 leia han også justis- og politidepartementet i seks veker. Til liks med dei fleste medlemene i Selmer-ministeriet vart han frådømt embetet sitt gjennom statsrådssaka i mars 1884. Etter perioden som statsråd vart han utnemnd til amtmann i Buskerud amt, eit embete han hadde fram til 1890.

Vogt vart i 1860 utnemnd til riddar av St. Olavs Orden, og i 1866 forfremja til kommandør. Han var innehavar av storkors av den svenske Nordstjerneordenen og var riddar av første klasse av den austerrikske Jarnkroneordenen.

Han døydde i Kristiania i 1894.

## Kjelde
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Litteratur
**Den Kongelige norske Sankt Olavs orden 1847-1947*, utgitt av ordenskanselliet ved O. Delphin Amundsen, Grøndahl & Søns Forlag, Oslo, 1947
*
*Fylkesmannboka, regjeringen.no
Phu Bai lufthamn

**Phu Bai lufthamn** (IATA: **HUI**, ICAO: **VVPB**) er ein internasjonal flyplass i Thua Thien-Hue. Han ligg søraust for provinshovudstaden Hué. Phu Bai er ein av tre kommersielle flyplassar i Den nordlege kystregionen i Vietnam, dei andre er Dong Hoi og Vinh.

Phu Bai fekk løyve til å ta imot utanlandstrafikk i 2002. 30. oktober landa den første internasjonale flyginga der, frå Luang Prabang i Laos gjennom Austrian Airlines.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Phu Bai International Airport|Phu Bai International Airport]]» frå ,  den 27. august 2010.*
Ca Mau lufthamn

**Ca Mau lufthamn** (IATA: **CAH**, ICAO: **VVCM**) er ein liten flyplass i Ca Mau-provinsen heilt sør i Vietnam. Han har flysamband med Ho Chi Minh-byen gjennom Vietnam Air Service Company.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cà Mau Airport|Cà Mau Airport]]» frå ,  den 27. august 2010.*
Da Nang lufthamn

**Da Nang lufthamn** (IATA: **DAD**, ICAO: **VVDN**) er ein internasjonal flyplass ved Da Nang i den vietnamesiske Nam Trung Bo-regionen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Da Nang International Airport|Da Nang International Airport]]» frå , den 27. august 2010.*
Ole Schrøder

**Ole Schrøder** () var ein norsk jurist, embetsmann og politikar, fødd i Tønsberg.

Far til Schrøder var sorenskrivar. Sjølv vart han student i 1851 og cand. jur. i 1856. 
Frå 1859 var han overrettssakførar i Arendal, i 1884 vart han byfut i same byen.

Schrøder var ordførar i Arenda] 1872-78 og 1880-84, og direktør i den lokale sparebanken 1875-86. Elles ei rekke kommunale verv.

På Stortinget 1877-87 representerte Schrøder byane Arendal og Grimstad på Stortinget. Perioden 1877-85 var han 1. representant for valkrinsen, dei siste to åra møtte han som varamann. Han vart friteken for å møte i 1888, og det vart då halde nytt val. 1877-85 var han medlem av næringskomite nr 1, sidan sat han i pensjonskomiteen.

Schrøder døydde i Arendal i 1892.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Sondre Bratland

**Sondre Bratland** () er ein norsk kvedar, songar og songpedagog frå Edland i Vinje. Han har òg skrive tekstar til kjende songar.

## Utdanning

Bratland er utdanna lærar med fordjuping i norsk og musikk, og jobba som både lærar og rektor i heimkommunen Vinje i åra 1969 - 1990. Frå 1970 - 78 sat han også i Vinje kommunestyre, og han har vore speidarleiar i over 25 år, noko han vann heidersteiknet til Noregs KFUK-KFUM for. I dag er Bratland tilsett som dosent II ved folkekulturstudiet på Høgskolen i Telemark, og han har vore leiar for dette studiet i 5 år. Som songpedagog har han m.a. vore læremeisteren til Arve Moen Bergset.

## Oppstart som artist

Bratland sitt plateselskap har i alle år vore Kirkelig Kulturverksted, og han debuterte med si fyrste soloplate, *Pilegrimens sangbog* i 1982. Han vann Spellemannprisen 1982 i klassen folkemusikk for henne, og fekk dermed ein svært god start som artist. Neste soloplate, *Den blå gleda* kom allereie i 1983. I 1986 vann han Vinje kommunes kulturpris, I 1997, etter å ha gjeve ut åtte plate både åleine og i samarbeid med andre, vart Bratland utnemnd til statsstipendiat. Bratland var også med på å starta opp kvedarskulen på Ole Bull Akademiet på Voss.  I 2003 vann han Telemark fylkes kulturpris.

## Særpreg og prestasjonar

Det er religiøs folkesong Bratland har gjort mest av, særleg tradisjonelle songar frå Øvre Telemark og Setesdal, og viktige kjelder for han har vore hans eige mor Sigrid Bratland og tanta Brita Bratland, samt Tallak Hoslemo frå Bykle og folkesongaren Ragnar Vigdal frå Luster. Han held helst konsertar i kyrkjerommet, og har sunge i over 600 kyrkjer i heile Noreg. Utanlands har Bratland m.a. halde konsertar i Sverige, Danmark, Island, Færøyane, Belgia, Tyskland, USA, Palestina og Bhutan. I 2008 kom Bratland ut med si trettande soloplate.

Bratland har også eksperimentert innan folkesongen, t.d. i samarbeid med andre artistar. Han har også omsett tekstar av country-songaren Hank Williams, skrive musikk til kyrkjespel, skrive melodi til dikt av Olav H. Hauge, Tarjei Vesaas og Olav Mosdøl og sett norsk tekst på irske folketonar. Eit døme på det siste er den kanskje mest kjende songen av Sondre Bratland, *Gjev meg handa di, du* - dette er ein irsk folketone som Bratland har sett norsk tekst til.

## Plateutgjevnader

* 1982: *Pilegrimens Sangbog*
* 1983: *Den blå gleda*
* 1988: *Inn i draumen* (Samarbeid med Steinar Ofsdal, Leiv Solberg og Iver Kleive)
* 1990: *Mysteriet*
* 1992: *Kjeldevatn*
* 1992: *Rosa frå Betlehem* (Samarbeid med Knut Reiersrud, Paolo Vinaccia, Iver Kleive og Suheil Khoury)
* 1994: *Gjest i verda*
* 1996: *Atterklang*
* 1999: *Kvilestein*
* 2002: *Draumkvedet*
* 2005: *Syng meg heim*
* 2006: *Dialogue* (samarbeid med Javed Bashir)
* 2008: *Det er den draumen* (tekstar av Olav H. Hauge)

## Kjelder

* Allkunne om Sondre Bratland
* Diskografien m.m. er henta frå Wikipedia bokmål om Sondre Bratland.
* Artistomtale frå Sondrebratland.no
* Årstal for Telemark fylkes kulturpris er frå Store Norske Leksikon om Sondre Bratland.
Morten Lambrechts

**Morten Diderik Emil Lambrechts** () var ein norsk jurist og politikar. Han var fødd i Christiania, der faren var prokurator, seinare lensmann i Eiker.

Lambrechts vart student frå latinskulen i Drammen i 1840, cand. jur. i 1844. 1846 var han kopist i finansdepartementet, året etter same stilling i indredepartementet. Perioden 1844-57 var han elles ein etterspurd manuduktør. Frå 1853 var han byråsjef i indredepartementet, 1857 konstituert sivildommar i Christiania. År 1866 vart han den fyrste justitiarius i byretten i Christiania. Frå 1872 var han assessor (dommar) i høgsterett, høgsterettsjustitiarius i 1887.

Han var medlem av kongelege kommisjonar; om tilsynet med den private dampskipsfart, i unionskommisjonen 1854 om omordning av konsulatvesenet av kommisjonen om formuestilhøve mellom ektefellar 1873-75. Han var i mange år formann i kontrollkommisjonen for Gaustad asyl.
 
Lambrechts møtte på Stortinget fyrste gongen den 12. mars 1869, som varamann i staden for Ole Jacob Broch. På stortinga 1871-73, 1874-76 og 1882-84, der han representerte Kristiania, Hønefoss og Kongsvinger, høyrde han til den konservative retninga, sjølv om han var meir moderat enn hine representantane frå hovudstaden. Han var medlem tollkomiteen i 1869, av protokollkomiteen 1871-76 og Lagtinget, fullmaktskomiteen og næringskomite nr 2 i 1880-82. I 1874 avslo han å verte statsråd i Frederik Stang sitt ministerium.

Han døydde 1900 i Kristiania.

## Kjelder
* 
*
Carl Sibbern

**Carl Sibbern** () var ein norsk embetsmann og stortingsmann. Valentin Sibbern var far hans, og han kom til verda på familiegodset Vernekloster i Rygge.

Sibbern gjekk på Kristiania katedralskole frå 1823, og vart student i 1828. Han tok juridisk embetseksamen i desember 1832. I 1833 byrja han som kopist i revisjonsdepartementet, der han vart konstituert fullmektig i 1836. Frå 1837 var han fullmektig ved statsrådsavdelinga i Stockholm. 1847-52 var han fut i Jarlsberg. Sibbern var amtmann i Smaalenene frå 1855 til han døydde.

Sibbern representerte Smaalenenes amt på alle Storting 1857-69. Han var formann i vegkomiteen 1857, 1862-63, 1865-66 og 1868-69, medlem i same 1859-60. Elles var han formann i jarnbanekomiteen 1864 og medlem av Lagtinget 1865-69. Han var medlem av ein kongeleg kommisjon 1854 om fengselsstellet og formann i kommisjonen  om Ås landbruksskule.

Sibbern var innehavar av St. Olavs Orden og Nordstjerneordenen.
Han døydde 1880 på eigedomen sin, Carlberg i Rygge.

## Kjelder
* 
*
Kirkelig Kulturverksted

**Kirkelig Kulturverksted** (**KKV**) er eit norsk plateselskap skipa i 1974. KKV har halde til i Kulturkirken Jakob i Oslo sidan år 2000, og driv kyrkja som eit kulturhus med m.a. teater, ei spesiallaga gudsteneste, konsertar og utstillingar.

## Oppstart

Erik Hillestad var ein av dei som stod i spissen for å skipa Kirkelig Kulturverksted, og han var dagleg leiar frå byrjinga. KKV produserer ei rekkje gjenstandar som blir brukt av kyrkja, t.d. messehakelar og stolaar, og dei arbeider med kunstnarisk utsmykking av kyrkjerom. Kirkelig Kulturverksted er også eit plateselskap, og dei to fyrste artistane som brukte KKV som sitt plateselskap var Iver Kleive og Henning Sommerro. På grunn av økonomiske problem overtok Aschehoug eiginga av KKV i 1987. I 2004 vart KKV seld til Kirkens Bymisjon (40 %), Opplysningsvesenets fond (40 %) og Erik Hillestad (20 %).

## Plateselskap

Kirkelig Kulturverksted vil vera eit kvalitetsmedvite selskap, og dei har gjeve ut plater innan både folkemusikk, rock og tverrkulturelle prosjekt. Per 2008 har KKV gjeve ut over 350 plater, mellom anna med desse artistane: Arild Andersen, Ketil Bjørnstad, Sondre Bratland, Kari Bremnes, Erik Bye, Sigvart Dagsland, Bjørn Eidsvåg, Karoline Krüger, Geirr Lystrup, Ole Paus, Knut Reiersrud, Maria Solheim, Carola, Farmers Market, Kjetil Bjerkestrand, Lars Bremnes, Lars Lillo-Stenberg, Morten Harket, Jørn Simen Øverli, Agnes Buen Garnås, Tonje Unstad og SKRUK.

## Utmerkingar

Kirkelig Kulturverksted fekk Brobyggerprisen i 1988, og Bjellesauprisen frå FONO då denne vart utdelt for fyrste gong i 1994.

## Kjelder

*
* KKV.no: Om KKV. 

## Bakgrunnsstoff
*
Thorvald Christensen

**Thorvald Christian Christensen** () var ein norsk jurist, stortingsrepresentant og ordførar i Arendal.
Halvor Olaus Christensen var far hans, Christian Christensen Kollerud farfaren.

Christensen vart fødd i Stavanger. Han reiste til Christiania for å studere i 1849. Han tok juridisk embetseksamen, cand. jur., i 1856, og var tilsett i Finansdepartementet, der han vart byråsjef i 1872. Under verdsutstillingga i Paris 1867 var han norsk kommissær, same året vart han kammerherre ved det norske hoffet.

I 1875 takka han nei til å bli dommar ved den internasjonale domstolen i Egypt.

Christensen flytta i 1881 til Arendal, der han fekk arbeid som tollinspektør, og budde i byen som ungkar resten av sitt liv. Han engasjerte seg politisk, og var ordførar i byen frå 1887 til 1895. Elles var han mykje interessert i kunst og tok initiativ til opprettinga av portrettgalleriet i Arendal rådhus.

I 1889 vart Christensen vald inn på Stortinget som 1. representant for Arendal og Grimstad på partiet Høgre sitt program.

## Utmerkingar
Christensen vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1867, og til kommandør av 2. klasse i 1895, riddar av Vasaordenen, kommandør 2. klasse av Zähringerløvens orden og riddar av den franske Æreslegionen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Nicolai Julius Sørensen

**Nicolai Julius Sørensen** () var ein norsk folkehøgskulemann, forfattar, journalist/redaktør og politikar, fødd i Råde i Østfold.

Sørensen var son av ein gardbrukar i Råde og budde der til han var ti år gammal. Då flytta familien til Christiania. Han vart student frå Gjertsens skole i 1869 og tok juridisk embetseksamen i 1876. I studentåra var han dels journalist, huslærar eller lærar på folkehøgskule. Han og Ole Five dreiv folkehøgskule på Såner 1873-74 og i Vestby 1874-75.

1876-78 var Sørensen fullmektig på Johan Sverdrup sitt advokatkontor, samt medarbeidar i *[[Verdens Gang]]*. I 1878 oppretta han Alfheim høiskole, ein skule som dei neste tolv åra heldt hus i ulike herad i Østfold. Som høgskuleforstandar gav han ut bladet *[[Heimdal (tidsskrift)|Heimdal]]* og skreiv fleire bøker.

Sørensen redigerte 1878-81 også avisa *Østlandske Tidende* som kom ut i Fredrikstad. Her publiserte han tre artiklar og to dikt om kongedømme og republikk. Etter pålegg frå justisdepartementet vart han tiltala ringeakt for majesteten, og i underretten 20. januar 1881 dømt til 60 dagars fengsel og å dekke sakskostnadene. Dommen vart 7. juli same året stadfesta i Høgsterett og han sona deretter dommen i Fredrikstad rådhus.

I 1881 kjøpte Sørensen garden Foss i Askim. Han vart medlem av formannskapet i heradet og var ordførar i to år. 1883–88 representerte Sørensen Smaalenenes amt og partiet Venstre på Stortinget. Fyrste perioden var han medlem av justiskomiteen, siste perioden var han sekretær i justiskomite nr 2.

1888–93 gav Sørensen ut avisa *Posten* i Christiania og Skien. 1892–1918 var han statsrevisor.

Sørensen deltok i stiftinga av Norges fredsforening i 1885 og arbeidde sidan aktivt for denne, stifta i 1895 Kristiania fredsforening. 1898–1907 redigerte han tidsskriftet *[[Fred (tidsskrift)|Fred]]*. Elles heldt han foredrag for fredssaka og for fråhaldssaka.

Han døydde 1923 i Kristiania.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* Bokmålswikipedia
*
Nils Jenssen Ytteborg

**Nils Jenssen Ytteborg** () var ein norsk handverkar, forretningsmann og stadshauptmann i Christiania. Han var son av ein gardbrukar i Løten.

Ytteborg reiste til København, der han gjekk i lære for å verte salmakar. Deretter overtok han broren sitt salmakeri i Christiania, og slo seg attåt opp som garvarmeister, brennevinsbrennar og bryggerieigar. Han starta opp Ytteborgs Bryggeri, som seinare vart til Foss Bryggeri. I tillegg var Ytteborg forstandar for 'Prinds Christian Augusts Minde', betre kjent som Mangelsgården, eit arbeidshus for fattiglemer. Folk frå Mangelsgården vart mellom anna sett til arbeid på Ytteborg sitt brenneri.

Han var medlem av Christiania bystyret 1837-54, ei tid som varaordførar. Ytteborg tok i 1838 initiativ til stiftinga av Christiania Haandverkerforening, året etter var han medlem av ein kongeleg kommisjon om regelverket for sveine- og meisterprøver. Han var fleire gonger valmann ved stortingsval, fyrste gongen i 1829. Ved det såkalla handverkarvalet i 1850 vart han den fyrste håndverkaren som vart vald inn på Stortinget. På Stortinget 1851 var han 4. representant for krinsen Christiania og Lillehammer, medlem av næringskomite nr 1.

Ytteborg vart kalla handverksfyrsten for sin gir etter pengar, offentlege verv og status. På 1840-talet var han ein av dei rikaste i hovudstaden. Han var frå 1840 brannmajor, eit ærefullt verv mellom rikingane i byen, og mottok for det ei lita godtgjersle frå bykassa. I 1840 vart han også stadshauptmann. Han vart i 1853 av høgsterett frådømt dette embetet, for si rolle i den såkalla «depotsaka». Ytteborg vart aldri  heilt akseptert mellom den sosiale eliten, «de kondisjonerte», i hovudstaden.

Han døydde i Christiania i 1858.

Ein veg i Oslo er oppkalla etter han, Garver Ytteborgs vei. Vegen vart vedteken bygd i 1958 og ligg på Haugenstua i bydelen Stovner, der han er adresse for nokre av dei største bustadblokkene i byen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Svensgam, Arild:*De er døde - men lever fortsatt i Oslo.* Galehuset forlag, 1999.
Christian C. Paus

**Christian Cornelius Paus** () var ein norsk jurist, embetsmann og politikar. Han var fødd i Gjerpen, son av den rike skipsreiaren og forretningsmannen Ole Paus. Sjølv var han var onkel til Henrik Ibsen.

Paus tok norsk juridisk eksamen i 1826. Allereie frå 1822 var han tilsett i marinedepartementet, fullmektig 1826-36. Han var fut i Lister frå 1836, og byfut i Skien 1847-74. I tillegg til embetet som byfut var Paus også politimeister, byskrivar (dommar) og magistrat.

1848 var Paus innvald på Stortinget som 2. representant frå Lister og Mandals amt. Han var medlem av Lagtinget, gasje- og pensjonskomiteen og justiskomite nr 3. Seinare var han 1. representant frå Skien 1857, på omframstortinget 1858 og Stortinget 1859-60. Medlem av gasje- og pensjonskomiteen 1857 og 1859-60, fengselslovkomiteen 1857, finanskomiteen 1858 og Lagtinget 1857-60.

Paus var eigar av storgarden Rising i Gjerpen, der han var fødd og der han døydde i 1879. Han var riddar av St. Olavs Orden. Byfogd Paus gate i Skien er kalla opp etter han.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*Brev fra Henrik Ibsen, 18. nov. 1877
*Biografi i NSDs politikerarkiv
Hans Gerhard Meldahl

**Hans Gerhard Colbjørnsen Meldahl** () var ein norsk jurist, dommar, embetsmann, stortingsmann og statsråd.

Meldahl var fødd i Rollag, der far hans var sokneprest. Sjølv vart han student frå Møllers institutt i 1833 og cand. jur. i 1837. Frå 1839 var han advokatfullmektig, deretter var han overrettsprokurator i Kristiania stift frå 1843. Han var byfut i Trondheim frå 1849 og justitiarius ved stiftsoverretten der i 1855. År 1859 vart han utnemnd til høgsterettsassessor.

På Stortinga 1854 og 1857, samt omframstortinget 1858, representerte han Trondheim og Levanger. I 1854 var han sekretær i Odelstinget og i justiskomite nr 1. 1857 var han president i Lagtinget, på omframstortinget 1858 var han visepresident. Både i 1857 og 1858 var han sekretær i fullmaktskomiteen og i trykkekomiteen samt medlem av valkomiteen. Elles var han i 1857 medlem av justiskomiteen og 1858 av finanskomiteen.

Meldahl var medlem av statsrådet frå desember 1871 til januar 1874. Han var norsk justisminister 1861-63, 1864-66, 1867-69, 1870-71 og 1872-74, samt medlem av statsrådavdelinga i Stockholm 1863-64, 1866-67, 1869-70 og 1871-72.

1874-77 var Meldahl høgsterettsjustitiarius. Han døydde i Christiania jula 1877.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Øygruppe

Ei **øygruppe** er ei kjede eller klyngje av øyar som ligg relativt nær kvarandre. **Arkipel** er ei anna nemning for ei samling av einsarta øyar. Det kan også visa til eit øyrikt hav, og var opphavleg ei nemning for Egearhavet.

Øygrupper finst vanlegvis i ope hav; det er mindre vanleg at dei ligg tett ved eit kontinent. Øygrupper har ofte vulkansk opphav, og kan vera danna langs midthavsryggar eller geologiske hotspots. Fleire andre prosessar kan også vera involvert når ei øygruppe blir til, til dømes erosjon og sedimentering.

## Kjende øygrupper
Land som er danna av ei eller fleire øyar blir kalla øyrike.
Dei fire største moderne statane som ligg på øygrupper er Japan, Filippinane, New Zealand og Indonesia.
Andre kjende øygrupper er Færøyane, Svalbard, Shetlandsøyane, Hebridane, Orknøyane, Hawaii og Kanariøyane.

## Kjelder

* Artikkelen baserer seg på Arkipelag frå Wikipedia bokmål, 7. august 2010.
John Lund

**John Theodor Lund** () var ein forretningsmann, skipsreiar, tollskrivar, fredsaktivist og politikar for Venstre.

Lund var fødd i Bergen, far hans var skipper. Han utdanna seg til handelsverksemd, starta i 1867 opp ei agentur- og kommissjonsforretning i heimbyen. Dreiv også å reia ut båtar og skip.
Frå 1898 var han tollskrivar i Bergen. Han var frå 1896 styrar av Noregs Bank si avdeling i Bergen.

Lund var medlem av Bergen bystyre i 30 år, åtte av åra sat han i formannskapet. Ordførar var han i tre år, 1888-90. Han var stortingsrepresentant frå Bergen bykrins og for Venstre 1883-85 og 1889-1900. I den fyrste storingsperioden var han medlem av budsjettkomiteen. Perioden 1889-91 var han 1. varamann, men møtte frå 15. mai 1889 og resten av perioden, i staden for Ole Jacob Sparre. Han var då medlem av protokollkomiteen. 1892-1900 var han medlem av valkomiteen og jarnbanekomiteen, siste tre sesjonane var han formann i sistnemnde. Medlem av Lagtinget frå 1892, frå 1893 var han lagtingspresident. Elles medlem av kontraktørkomiteen 1893 og av den parlamentariske valdgiftskomiteen 1897.

Lund var delegat til den fyrste internasjonale fredskongress i London, og til seinare fredskongressar. I 1899 var han president ved det interparlamentariske forbundet si freds- og valdgiftskonferanse i Kristiania. Han var Noregs leiande representant i interparlamentarisk fredsarbeid, vald til fast medlem, seinare æresmedlem, av det interparlamentariske råd. I 1897 vart Lund vald til medlem i den fyrste Nobelkomiteen, eit verv han hadde til han døydde.

Lund var frå 1876 til 1913 medlem, i mange år formann, i 17.mai-komiteen i Bergen. Han var fråverande einast dei åra han sat på Stortinget. Morgonprosesjonen 17.mai i Bergen stoppar alltid opp på John Lunds plass, der det vert utropt eit "Leve!" til John Lunds minne, minnesmerket over han vert kransa og møtelyden syng 1. verset av Bergenssangen (*Udsigter fra Ulriken*).

Han døydde i Bergen i 1913.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914

## Bakgrunnsstoff
*nobelprize.org om John Theodor Lund
*
Sentripetalkraft

**Sentripetalkraft** er ei kraft som gjer at ein lekam følgjer ein krum bane: ho er alltid ortogonal til snøggleiken til lekamen, mot det momentane senteret for krumminga til banen. Uttrykket *sentripetalkraft* kjem frå dei latinske orda *centrum* («senter») og *petere* («tendere mot», «sikte på»), som syner til at krafta er retta innover mot sentrum av krumminga til banen.  Isaac Newton skildra det som: «Ei sentripetalkraft er krafta som gjer at lekamar vert trekte eller drivne fram, eller på ein eller annan måte går i retning mot eit punkt, med omsyn til eit senter».

## Formel

Storleiken til sentripeltalkrafta til ein lekam er massen *m* med ein viss fart *v* langs ein bane med krummingsradius *r*:

:F = \frac{m v^2}{r}

Retninga til krafta er retta inn mot senteret av sirkelen som lekamen flyttar seg langs, eller sirkelen som best passar den lokale banen til lekamen om banen ikkje er sirkulær. Krafta vert stundom òg skriven med vinkelsnøggleiken *ω* til lekamen rundt senteret til ein sirkel:

:F = m r \omega^2 \,

## Kjelder til sentripetalkrafta

For ein satellitt i bane rundt ein planet, er den delvis verkelege sentripetalkrafta eit resultat av den klassiske newtonske gravitasjonsmodellen mellom satellitten og planaten. Tyngdekreftene på kvar lekam verkar mot den andre, som er mot massesentrumet til dei to lekamane. For lekamar i krinslaup er dette tyngdesentrumet sentrumet for sirkulære krinslaup. For ikkje-sirkulære krinslaup eller trajektoriar, er det berre komponenten til tyngdekrafta som er ortogonal til banen (mot senteret av smygekurven) som vert kalla sentripetalkrafta. Den andre komponenten aukar eller sakkar ned farten til satellitten i banen.  
Enkelte kjelder, inkludert Newton, omtalar heile tyngdekrafta som sentripetal, sjølv om ho ikkje strengt tatt er sentripetal når banen ikkje er sirkulær.

For ein lekam som er festa til enden av eit tau og som roterer rundt ein vertikal rotasjonsakse, er sentripetalkrafta den horisontale komponenten til spenninga i tauet, som verkar mot rotasjonsaksen. For ein lekam som spinn rundt er det den indre trekkspenninga som gjev sentripetalkreftene som gjer at delane av lekamen flyttar seg i lag i sirkelrørsler. 

## Sjå òg
* Fiktiv kraft
* Sentrifugalkraft
* Sirkelrørsle
* Corioliskrafta
* Reaktiv sentrifugalkraft
*Ortogonale koordinatar
*Statikk
*Kinematikk
*Praktisk mekanikk
*Analytisk mekanikk
*Klassisk mekanikk

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Centripetal force|Centripetal force]]» frå ,  den 7. august 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene: *

## Bakgrunnsstoff
*Physics and Astronomy HyperPhysics ved Georgia State University 
*Britannica
*PhysicsNet
Alphonse Hasselmans

**Alhponse Hasselmans** () var ein belgisk-fødd fransk harpist, komponist og pedagog. Han vert ofte rekna som ein mindre komponist, men var ein nykelfigur når det gjeld harpespel.

## Livsløp

Hasselmans vart fødd i Liège i Belgia. Far hans, Joseph Hasselmans, var sjølv komponist, dirigent, fiolinist og harpist. Alphonse synte talent på harpa som barn og tok til med studie på instrumentet ved musikkonservatoriet i Strasbourg med far sin. Seinare tok han læretimar på harpa i Stuttgart av Gottlieb Krüger, i Brüssel av Xavier Desargas og i Paris av Ange-Conrad Prumier.

Den fyrste viktige stillinga til Hasselmans var harpist for orkesteret åt *Théâtre de la Monnaie* i Brüssel. I 1877 gav han seriar med solo-opptredenar i Paris. Deretter var han i stand til å sikra seg ein plass som harpist i fleire kjende orkester i Paris. Hasselmans komponerte til saman femtifire verk; alle for soloharpe, aldri for harpe og orkester. Den mest kjende av stykka hans er ein konsert-étude med tittelen *La Source* (kjelda). Han transkriberte talrike verk som opphavleg hadde vorte skrive for andre instrument, til harpe, og redigerte viktige samlingar med étudar av den tidlegare 1800-tals-harpisten, Robert N. C. Bochsa.

I 1884 tok Hasselmans stillinga som professor i harpe ved musikkonservatoriet i Paris og beheldt stillinga til han brått døydde i Paris, 67 år gamal, i 1912. I denne stillinga trente Hasselmans dei fleste viktige franske harpistane på 1900-talet, m.a. Henriette Renie, Marcel Tournier, Carlos Salzedo, Marcel Grandjany, Lily Laskine og Pierre Jamet. Han skal ha vore ein streng og vanskeleg lærar, og vart ofte sint når elevane ikkje nådde opp til krava hans.

## Arva etter Hasselmans

Før han døydde skreiv Hasselmans ned eit viktig dokument, *La harpe et sa technique* (utgjeve i 1913), som understreka Hasselmans sine prinsipp i harpespel. Dottera hans, Marguerite Hasselmans, vart konsertpianist; ho var også elskarinna til komponisten Gabriel Fauré i mange år. Sonen Louis Hasselmans vart dirigent, særleg for opera. Dirigentkarrieren tok han til Sambandsstatane, der han arbeidde ved Chicago Civic Opera og Metropolitan Opera før han vart professor i musikk ved Louisiana State University.

## Kjelder

* Artikkelen er delvis omsett frå Engelsk Wikipedia om Alphonse Hasselmans.
* Delar er henta frå ein biografi om Hasselmans frå answers.com
Bureau of Meteorology

**Bureau of Meteorology** er eit statleg selskap i Australia som har ansvar for vêrtenester i og rundt Australia. Det vart skipa i 1906 då fleire statlege meteorologiske tenester, som hadde eksistert tidlegare.

Bureau of Meteorology lagar vêrvarsel, åtvaringar og observasjonar til australiarane. Byrået sender ut vêrbilete via radiofax og er ansvarleg for å sende ut flaumvarsel i Australia. Byrået har hovudkontor i Melbourne Docklands, som omfattar forskingssenteret deira, det nasjonale meteorologiske og oseanografiske senteret, det nasjonale klimasenteret, samt ei hydrologisk og ei satellittavdeling.

Byrået har regionskontor i kvar stat og territorium i landet, som kvar har sitt eige regionale varslingssenter og eit flaumvarselsenter, og Perth, Darwin og Brisbane har òg Varlingssenter for tropiske syklonar. Kontoret i Adelaide omfattar Nasjonalt tidvassenter, medan Darwin-kontoret har Volcanic Ash Advisory Centre og Regional Specialised Meteorological Centre (analysar).

Bureau of Meteorology sender ut anbefalingar kring tropiske syklonar og utvikla Standard Emergency Warning Signal (Standard naudvarslingssystem) for åtvaringar. Byrået er ansvarleg for å namngje tropiske syklonar i farvatna rundt Australia. 

Byrået vedlikeheld observasjonsnettverket i Australia, naboøyane og på Antarktis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bureau of Meteorology (Australia)|Bureau of Meteorology (Australia)]]» frå ,  den 7. august 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*
Hòv

**Hòv** (norr. *hof*) viser til stader for utøving av norrøn religion. Det er usikkert om dette viste til stader innan- eller utandørs, til eigne tempel eller bygningar som også hadde andre bruksområde. Truleg har ein hatt ulike typar hòv ulike stader.

Spor etter førkristne bygningar som er tolka som hòv er funne under arkeologiske utgravingar mellom anna i Uppåkra på Lundsletta i nærleiken av byen Lund i Skåne i Sverige, og på eit område på Ranheim i Trondheim, der det òg vart funne ei steinrøys av ein slik skapnad og konstruksjon at ho vart tolka som ei horg, og dessutan ein veg mellom to steingardar som ein meinte kunne ha vore ein prosesjonsveg.

Stadnamn avleidde av *hof* er utbreidde i Noreg og Sverige, både som usamansett ord (Hov, Hof, Hoff, Hove) og i samansetjingar med stadtilvisingar (Hovin, Hoftun, Hofstaðir) eller med gudenamn (som Norderhov av *[[Njord|Njarðarhof]]* og  Torshov). 

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
*Artikkel av arkeolog, fyrsteamanuensis Preben Rønne, om den førkristne kulststaden på Ranheim i Trondheim 

## Sjå og
*Horg
*Ve
*Veet på Ranheim
Finnsnesvatnet

**Finnsnesvatnet** er ein mindre innsjø som ligg midt i Finnsnes. 

Sommarstid kvart år blir det lagt ut flytande hus i vatnet og i adventstida blir trea i parken rundt vatnet pynta med lys. I laupet av 2006 blei det installert ei fontena midt i vatnet og bygd utescene attmed vasskanten. Når Finnsnesvatnet frys til om vinteren plar folk å stå på skøyter på isen.

I 2005 blei Finnsnesvatnet grundig reingjort ved fjerning av store mengder slam og vegetasjon. Prosjektet hadde ei kostnadsramma av Lenvik kommune på 3 millionar kroner. I 2009 blei det laga leikepark attmed vatnet som del av prosjektet «Barnebyen Finnsnes».

## Kjelder
* Krafttak for Finnsnesvatnet  - Troms Folkeblad Vitja 7. august 2010
Einar Oscar Schou

**Einar Oscar Schou** () var ein norsk arkitekt fødd i Kristiania. I åra 1898-1901 var han elev ved Den kongelige tegneskole i Oslo under Herman Schirmer og ved Kungliga Konsthögskolan under Claes Grundström mellom 1901 og 1903. Schou teikna mellom anna Den Nationale Scene. Schou fekk Houens fonds diplom for teateret i 1912.
Han vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1909.

## Litteratur
* Bækken, Leiv; «Norsk kunstnerleksikon», bind 3, Universitetsforlaget, Oslo, 1982, s. 495-7 
* Bækken, Ingfrid; «... ham selv til hæder, alle bergensernes øine til glæde ...Einar Oscar Schous arkitektur 1900-1915» Hovudoppgåve i kunsthistorie ved Universitet i Bergen Hausten 1998

## Bakgrunnsstoff
* Om Den Nationale Scene 
* Om Fløien Folkerestaurant
Ordenen for framifrå tenester

**Ordenen for framifrå tenester** (eng. *Distinguished Service Order*) er ein britisk militær dekorasjon. Han vart innstifta i 1886 av dronning Victoria og vert gjeven til offiserar for framifrå krigstenester, personleg vågemot eller framifrå leiing av av militære einingar. Innehavarar kunne leggje til DSO etter namnet sitt.

Trass i at mottakarane vanlegvis har majorgrad eller høgare, har dekorasjonen òg vore delt ut til offiserar av lågare rang.

Etter 1993 vert medaljen berre gjeven for framifrå leiing, då ein frå då av nytta Conspicuous Gallantry Cross som vågemotsmedalje.

Av nordmenn som har fått ordenen er å nemne Leif Andreas Larsen, Max Manus, Knut Haukelid, Gunnar Sønsteby, Knut Haugland og Jens-Anton Poulsson.
Augustinus Johannesson Sellevold

**Augustinus Johannesson Sellevold** () var ein norsk fiskarbonde og politikar frå Nordland.

Sellevold var fødd på garden Bø i Bjørnskinn. I barneåra gjekk han årleg åtte dagar i skule. Kunnskapstrongen var stor, så han las elles alt han kom over av ymse skrifter. Då han fekk tilstrekkeleg inntekt, kunne han også kjøpe seg bøker, og han lærte seg ved sjølvstudium  mellom anna tysk. 12 år gammal byrja han å skrive vers, med blekk laga av sot og vatn.
  
Han reiste på fiske fyrste gong i tiårs-alderen, dette levde han av til han var 24 år. Då hadde han skaffa seg rorbu og hjellbruk i Nyksund. I 1837 kjøpte han garden Sellevold i Dverberg, busette seg der og dreiv ein kombinasjon av landbruk og fiskeri.

Sellevold var 4. representant for Nordlands amt på Stortinget 1845 og 1848. I 1845 var han medlem av næringskomite nr 1 og i 1848 av Lagtinget, bankkomiteen, og komiteane om skattestellet i byane og om pengekrisa.

Sellevold var også aktiv i lokalt styre og stell, sat 1840-66 i heradstyret og formannskapet i Dverberg. Han var ordførar i 1840–44, 1848–52, 1856–60, formann 1861–62 og varaordførar 1863–64. Perioden 1842-72 var han forlikskommissær.

Sellevold stifta i 1860 Dverberg Misjonsforening. Han var også aktiv for fråhaldssaka. «Efter et farefuldt forlis paa en reise til Tromsø 1874 blev han døv og da dette tok til, kunde han ikke motta nyt valg som stortingsmann.»

I samtida var Sellevold også kjend som diktar av salmar og andre vers, som han gjerne forfatta medan han rodde fiske. Enkelte av dikta og småskriftene kom på trykk, delvis i aviser. Elles vart lite bevart for ettertida. Hausten 2009 vart hans «Stenkjærs klagesang» frå 1854 utgjeven på cd, songen av Ola Fjellvikås.

80 år gammal var Sellevold tildelt Borgardådsmedaljen i sølv. I sine siste år var han blind. Han døydde i 1893.

Ved Dverberg kyrkje står ein bauta over Sellevold.

## Kjelder

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Augustinus Johannesson Sellevold|Augustinus Johannesson Sellevold]]» frå ,  den 8. august 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Biografi om Augustinus Sellevold
Olai Pedersen Wiig

**Olai Pedersen Wiig** () var ein bonde og stortingsmann frå Trøgstad i Østfold.

Far til Wiig, Peder Wiig, var eit mekanisk geni som konstruerte mange oppfinningar og som til sist busette seg i København. Sjølv vart Olai i 1831 gardbrukar på Stikla i Båstad sokn i Trøgstad. Til liks med faren var han oppteken av mekaniske studiar. På garden sin hadde han mylne, sagbruk og teglverk. I 1868 bygde han ei lita papirmylne, som han flytta til Bønsdalen i Eidsvoll like før han døydde.

Wiig var i årevis medlem av heradsstyret i Trøgstad, ordførar 1844-47. 

Wiig representerte Smaalenenes amt på Stortinget ei rekke gonger mellom 1845 og 1879. På dei fyrste tingsamlingane, 1845, 1851 og -54, var han medlem av protokollkomiteen. Også i 1857, 1859-60, 1862-63 var han medlem av nemnde komite, i tillegg var han 1857 medlem av komiteen om fengselslova, 1859-60 av komiteen om statthaldarsaka og 1862-63 i komiteen om skogslova og om matrikkellova. Dessutan var han medlem av valkomiteen på omframstortinget 1858 og på alle stortinga frå 1859 til 1869. I 1864 var han medlem av komiteen om den dansk-tyske krigen og i 1865-66 komiteen om hjelpekyrkje i Trondheim. Både i 1865-66 og 1868-69 var han medlem av tollkomiteen. I dei to siste stortingsperiodane, 1874-76 og 1877-79 var han medlem av Lagtinget, valkomiteen og vegkomiteen. Han var 17. mai 1864 medlem av Stortinget sin deputasjon til Eidsvoll.

Wiig døydde på garden sin i Båstad i 1887.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*