open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Helmond

**Helmond** er ein kommune og by sør i Nederland i provinsen Noord-Brabant med om lag 95&nbsp;000 innbyggjarar. 

Dei første busetnadane i området er frå rundt år 1000 og Helmond fekk byrettar om lag 1232. 
I sentrum av Helmond ligg ei borg som vart bygd a v Jan III van Berlaer rundt 1350. Helmond har fleire tekstilselskap. Vlisco-fabrikken ligg ved sidan av kanalen Zuid-Willemsvaart som går gjennom byen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Helmond|Helmond]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Olavsgildet

**Olavsgildet** var ein brorskap som samla folk frå store delar av Sunnhordland og Hardanger i mellomalderen. Olavsgildet fann stad på Tysnes.

Hordaland sitt fylkesvåpen med to økser og ei krona over, var eit segl som vart funne etter Olavsgildet på Tysnes. Dei to øksene finn ein òg att i Tysnes sitt kommunevåpen.
Hengelo

**Hengelo** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Overijssel med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg langs motorvegane A1/E30 og A35, og har ein stasjon langs toglinja Amsterdam–Hannover–Berlin.

Området har vore busett i eit par tusen år, men kommunen vart først oppretta i 1802 og på denne tida bestod han berre av eit par hundre gardar og arbeidarhus. Hengelo utvikla seg raskt frå ein liten landsby til ein by seint på 1800-talet då han vart eit viktig jernbaneknutepunkt. Dette trekte til seg tungindustri som Stork, Hazemeyer, Heemaf, KHZ og Hollandse Signaal Apparaten. Sjølv om han hadde ein del innbyggjarar fekk aldri Hengelo byrettar. 

Under den andre verdskrigen vart byen ofte bombardert av dei allierte på grunn av jernbanestasjonen og fabrikkane som produserte krigsmateriell. Store delar av byen vart lagt i grus 6. og 7. oktober 1944 og fleire hundre menneske mista livet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hengelo|Hengelo]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Bachelor

**Bachelor** (norsk eigenleg **baccalaureus**) er ei universitetsgrad som blir delt ut etter den første syklusen med høgare utdanning i mange land, først og fremst i dei engelsktalande landa. Som eit resultat av Bologna-prosessen har fleire, ikkje-engelsk-talande land, også Noreg, tatt i bruk den engelske tittelen «bachelor» for den første delen av ei høgare utdanning. I Noreg vart grada bachelor innført i 2003 og blir tildelt etter tre år med studiar tilsvarande 180 studiepoeng. Dette er ofte også ei grad som gjer studentane klare til arbeidslivet.

Bachelor er den engelske skrivemåten for den tradisjonsrike grada baccalaureus, ei lågare grad brukt ved europeiske universitet sidan mellomalderen. Grada eksisterte ved Københavns Universitet, som då var det einaste universitetet i Danmark-Noreg, frå 1479 til 1775, og vart i hovudsak brukt ved det filosofiske fakultetet.
I samband med at grada vart innført att i 2003 gjekk eit mindretal i Språkrådet inn for å bruke det latinske namnet baccalaureus (med hokjønnsforma baccalaurea) i staden for den engelske skrivemåten. Språkrådet sitt fleirtal foreslo namnet «kandidat», men regjeringa valde å ikkje ta innstillinga frå Språkrådet til følgje.

## EU
Innanfor EU-systemet (Bologna-prosessen) seier ein gjerne at bachelorgrada er første syklus på universitetsnivå.

Ei fullført bachelorgrad er normalt eit opptakskrav til mastergradsstudiar (andre syklus). På mastergrada kan ein bygge på vidare med ei doktorgrad (tredje syklus), som er toppen av utdanningshierarkiet i Noreg.

## USA
Bachelorgrada er i USA, Canada, og Skottland ei fireårig universitetsgrad, medan i England, Wales og andre engelskspråklege land er den treårig eller blir gitt som ei fireårig grad med tillegget «honours» (hon.) Ei «honours degree» er der ein føresetnad for å gå vidare med studiar på høgare nivå. Treårige bachelorgrader frå f.eks. India kan vere vanskelege å få godkjende som tilstrekkeleg grunnlag for studiar på høgare nivå i desse landa. Det er heller ikkje gitt at den treårige bachelorgrada frå Europa blir godkjend som eit likeverdig grunnlag med dei fireårige bachelorgradene ved søknad til studiar på høgare nivå, men dette begynner å bli meir vanleg. 
    
Det kan vere forskjellar i utdanningssystema i ulike land, både i forhold til intensivitet og kva krav som blir stilt til breidde og djupnekunnskapar for eksamen i dei ulike skuleslaga. Ein bør difor vere varsam med å samanlikne grader mellom land berre baset på namnet på grada.

## Døme på bachelorutdanningar
* sjukepleie
* bioingenør
* bachelor i ingeniørfag
* bachelor i teknologi / realfag / teiknspråk og tolking / statsvitskap

## Bakgrunnsstoff
* Bachelor in Europe 
* Making Sense of ‘Bologna Degrees’

## Sjå også
* Mastergrad

## Referansar


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bachelor|Bachelor]]» frå , den 2. mars 2009.*
Amstelveen

**Almere** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Holland med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. Han er ein del av storbyområdet til Amsterdam. Fram til 1964 vart heitte kommunen **Nieuwer-Amstel**.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amstelveen|Amstelveen]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Roosendaal

**Roosendaal** er ein kommune og by sør i Nederland i provinsen Noord-Brabant med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. 

I lag med dei omliggande byane danna han tidlegare kommunen Roosendaal en Nispen. I 1997 vart kommunane Roosendaal en Nispen og Wouw slått saman til kommunen Roosendaal.

Byen er eit viktig jernbaneknutepunkt og jernbanelinja Zwolle-Roosendaal og Amsterdam-Brussel går gjennom her. Det same gjer ekspresstoget Amsterdam-Vlissingen.

Byen Roosendaal vart grunnlagd på 1200-talet.

## Galleri

Osterwick, Ss.-Fabian-und-Sebastian-Kirche -- 2014 -- 4158.jpg|Fabian og Sebastian-kyrkja i Osterwick
Schloss Varlar, Rosendahl (00674).jpg|Slottet Varlar
Stat Roosendaal 1.jpg|Togstasjonen i Roosendaal.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roosendaal|Roosendaal]]» frå ,  den 20. februar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hilversum

**Hilversum** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Holland. Han ligg i regionen 't Gooi og er den største byen i området med om lag 85&nbsp;000 innbyggjarar. Han er omgjeve av lyngheilandskap, skogar, enger, innsjøar og mindre landsbyar. Hilversum er ein del av Randstad, ein av dei største storbyområda i Europa.

Hilversum ligg om lag 30 km søraust for Amsterdam og 25 km nord for Utrecht.

Byen vert ofte kalla «mediabyen» sidan dei største kontora for nasjonal radio og fjernsyn i Nederland ligg her. Radio Nederland, som har vore på kortbølgjeradio over heile verda sidan 1920-åra har basen sin her. I Hilversum ligg òg store kompleks med lyd- og fjernsynsstudio, i tillegg til studio og kontor for alle dei nederlandske rikskringkastingsorganisasjoane og fleire kommersielle TV-selskap. 

Hilversum er òg kjend for det arkitektonisk viktige Raadhuis (rådhus) teikna av Willem Dudok (1884–1974).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hilversum|Hilversum]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Oss i Nederland

**Oss** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Brabant. Han har om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. 

Oss vart først nemnd i eit brev av pave Aleksander II den 6. mai 1069. Staden fekk byrettar i 1399 av hertuginne Johanna van Brabant. I dag har Oss kjemiske og farmasøytiske industriar som Diosynth og Organon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oss|Oss]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Leidschendam-Voorburg

**Leidschendam-Voorburg** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. 

Kommunen vart danna ved at kommunane Leidschendam og Voorburg vart slått saman i 2002. 

Leidschendam-Voorburg grenser opp til byen Haag og vert ofte rekna som ein av forstadane til denne byen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leidschendam-Voorburg|Leidschendam-Voorburg]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Almelo

**Almelo** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Overijssel med om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i regionen Twente med industrisentera Enschede og Hengelo, i tillegg til turistsenter som Ootmarsum, Delden og Markelo. Almelo fekk byrettar i 1394. 

På slutten av 1800-talet dukka tekstilindustrien opp som ei viktig næring og trekte til seg mange innbyggjarar, først frå Nederland og frå 1960-åra mange frå Spania og Tyrkia. Den første moskéen i Nederland vart bygd i 1976 for tyrkarane som budde her.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Almelo|Almelo]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Vlaardingen

**Vlaardingen** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på nordsida av der Nieuwe Maas/Nieuwe Waterweg renn i saman med Oude Maas. Andre stader i nærleiken er Maassluis i vest og Schipluiden og Delft i nord. 

Bysentrumet ligg vest for den gamle hamna, som er ein utvida del av kanalen Vlaardingse vaart som går frå Vlaardingen og nordvestover.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vlaardingen|Vlaardingen]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Rob Schnapf

**Rob Schnapf** er ein amerikansk plateprodusent og musikar. Han produserte Elliott Smith-albuma Either/Or, XO (saman med Tom Rothrock), Figure 8 og Smith sitt siste album, From a Basement on the Hill, som han vart rekruttert til å fullføre etter Smith sin død.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rob Schnapf|Rob Schnapf]]» frå ,  den 20. februar 2008.*
Tom Rothrock

**Tom Rothrock** er ein amerikansk plateprodusent, komponist og musikar. Han har jobba med artistar som Badly Drawn Boy, James Blunt, R. L. Burnside Yonder Mountain String Band, Elliott Smith og Roman Carter. 

Han produserte Elliott Smith-albuma Either/Or og XO Saman med Rob Schnapf.

## Kjelde
Pskov oblast

**Pskov oblast** er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Pskov, arealet er 55 300 km² og innbyggjartalet er 620 249 (2021).

## Demografi
Folketalet i Rjazan oblast er sterkt minkande, berre enkelte regionar i det fjerne austen har større nedgang i folketalet. I 1989 var folketalet 846 449. Fram til 2007 hadde det minka med 15,7 %. Dei største byane er Pskov (203 300 ibuarar) og Velikije Luki (98 780). Det store fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske fordelinga:
* Russarar: 91,5 %
* Ukrainarar: 1,3 %
* Kviterussarar: 1,0 %
Ingen andre folkegrupper utgjorde over 1 % av folketalet.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sofies verden

***Sofies verden*** er ein filosofisk roman skrive av forfattaren Jostein Gaarder. Boka vart utgjeven i 1991 med undertittelen: «En roman om filosofiens historie». I 1995 var boka rekna som verdas mest selde roman.
«Sofies verden» er omsett til 59 språk, har seld over 20 millionar eksemplar og er filmatisert. Det er òg laga musikal, brettspel og PC-spel av boka. 

## Handling
Hovudpersonen, Sofie, får uventa fleire mystiske brev med filosofiske spørsmål. Mange av breva står under namnet Hilde Møller Knag. Etter kvart får ho eit heilt brevkurs i filosofiens historie som startar med mytene om dei første greske filosofane. Kurset fortset deretter med Sokrates, Platon og Aristoteles heilt opp til mellomalderen. Ein dag møter ho filosofilæraren Alberto Knox, som tar ho tilbake til mellomalderen og forklarar om dåtidas filosofitenking. Dei reiser saman frå mellomalderen og fram til våre dagar. Under reisa møter ho viktige personar som Kant, Kierkegaard, Darwin og Freud.
Negativ temperatur

I fysikk kan visse system oppnå **negative temperatur**. Det vil seie at den termodynamiske temperaturen kan få negative verdiar. Negative temperaturar vert uttrykt som negative tal på kelvinskalaen. 

Temperaturar som vert uttrykt med negative tal på dei vanlege Celsius- eller Fahrenheit-skalaene er rett og slett berre kaldare enn nullpunktet til desse skalaene. Eit system med verkeleg negativ temperatur er ikkje kaldare enn absolutt null, men eit system med ein negativ temperatur er varmare enn det same systemet med ein uendeleg høg temperatur. 

## Varme- og molekylær energifordeling
Negative temperaturar kan berre eksistere i system der ein har avgrensa tal på energinivå. Når temperaturen aukar i eit slikt system flyttar partiklane seg mot høgare og høgare energinivå og når temperaturen *vert uendeleg* vert talet på partiklar i dei lågare energinivåa og dei høgare energinivåa lik. Dette er ein konsekvens av definisjonen på temperatur i statistisk mekanikk for system med avgrensa nivå. Ved å tilføre meir energi i desse systema på riktig måte, er det mogeleg å lage eit system der det finst fleire partiklar i dei høgare energinivåa enn dei lågare energinivåa. I ein slik situasjon kan ein ha negativ temperatur. Eit stoff med negativ temperatur er ikkje kaldare enn absolutt null, men heller varmare enn ein uendeleg høg temperatur. Kittel og Kroemer (s. 462) har skrive «Temperaturskalane frå kald til varm går frå 0 K, ... , +300 K, ... , +∞ K, &minus;∞ K, ... , &minus;300 K, ... , &minus;0 K.»

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Negative temperature|Negative temperature]]» frå , den 20. februar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
*
Termodynamikken si nulte lov

**Termodynamikken si nulte lov** er ei generell utsegn om lekamar i termisk likevekt som er i kontakt med kvarandre og dannar eit grunnlag for konseptet temperatur. Den mest vanlege forma av den nulte lova er: 

Med andre ord seier den nulte lova at om ein ser på ein matematisk binær relasjon så er termisk likevekt transitiv. Enkelte kallar dette derfor for «den transitive eigenskapen i termodynamikk».

## Historie
Uttrykket fekk namnet «den nulte lova» av Ralph H. Fowler fordi ho på mange måtar er meir fundamental enn dei andre termodynamiske lovene. Det var først på midten av 1900-talet at setninga fekk status som ei lov, lenge etter dei tre andre var stadfesta og i bruk. Det er framleis diskusjonar om statusen til lova i forhold til dei tre andre lovene. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zeroth law of thermodynamics|Zeroth law of thermodynamics]]» frå , den 20. februar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Jos Uffink, J. van Dis, S. Muijs; Grondslagen van de Thermische en Statistische Fysica; Utrecht University
DoubleTwist

**doubleTwist** er eit fildelingsprogram laga med tanke på lovleg fildeling mellom datamaskiner. Programmet er utvikla av selskapet DoubleTwist Ventures og av Jon Lech Johansen (Som er meir kjent under namnet kallenamnet DVD-Jon).

Målet for programmet er å gjera fildeling like lett som å sende ein E-post, og er derfor eit grafisk basert program, slik at det skal vere lett å bruke av alle. Programmet er først og fremst beregna på deling av mediafiler, som musikk, film og bilete.

Programmet er enno i betafasen, noko som gjer at det kan virke ustabilt for nokon, og det støttar ikkje andre operativsystem enn Windows XP og Windows Vista, men støtte for fleire operativsystem skal kome seinare.

## Widgets

*Widgets* er tillegsfunksjonar som du kan bruke for å tilpasse doubleTwist til dine behov, eller for å gjere det enklare for venar å få oversikt over kva du har delt.

### Oversikt over tilgjengelege widgets

*Twist me!* - Ein tillegsfunksjon som gjer at du kan kan leggje ut informasjon over kva du har delt via Facebook.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Spijkenisse

**Spijkenisse** er ein kommune og by vest i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar. 

Kommunen inneheld òg tettstadane Hekelingen, Den Hoek og Beerenplaat.

## Historie
Området rundt Spijkenisse har vore busett i mange tusen år og folket her livnærte seg av fiske i Maas og jakt i myrområda rundt. 

Byen vart først nemnd i 1231 som *Spickenisse*. Namnet kjem frå orda *spieke* ('landtunge') og *nesse* ('nase'), som tyder 'spiss nase' og refererer til ei landtunge som stakk ut i elva.

Byen høyrde først til Putten, men i 1459 vart lenet Putten overført til Filip III av Burgund. I 1581 kom området inn under greven av Holland.

På 1500-talet vart landsbyen råka av fleire flaumar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Spijkenisse|Spijkenisse]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Svart lekam

Ein **svart lekam** er i fysikk ein lekam som absorberer all stråling som fell på han. Ingen elektromagnetisk stråling passerer gjennom og ingenting vert reflektert. Sidan ikkje noko lys vert reflektert eller transmittert, vil lekamen ha ein svart utsjånad når han er kald. Når ein lekam absorberer all elektromagnetisk stråling uansett bølgjelengd, vert han òg kalla ein *absolutt svart lekam*. 

Om ein svart lekam er varm gjer desse eigenskapane han til ei ideell kjelde for varmestråling. Om ein perfekt svart lekam ved ein viss temperatur er omgjeve andre lekamar i termisk likevekt ved same temperatur, vil han i snitt stråle ut nøyaktig like mykje som han absorberer ved alle bølgjelengder. Sidan absorpsjonen er lett å forstå — alle stråler som treffer lekamen vert absorbert — er emisjonen, eller utstrålinga, like enkel å forstå. 

Ein svart lekam med temperatur *T* emitterer nøyaktig dei same bølgjelengdene og med same intensitet som ein ville ha i omgjevnader i likevekt med temperatur *T*, og som ville vorte absorbert av lekamen. Sidan strålinga i slike omgjevnader har eit spekter som berre er avhengig av temperatur, er temperaturen til lekamen direkte relatert til bølgjelengdene til lyset som vert emittert. Ved romtemperatur emitterer svarte lekamar infraraudt lys, men ved temperaturar på eit par hundre grader Celsius byrjar svarte lekamar å emittere synlege bølgjelengder, først raudt, og etter kvart som han vert varmare oransje, gult, kvitt og til slutt blått. Vert lekamen enno varmare strålar han ultrafiolett lys.

Uttrykket «svart lekam» vart introdusert av Gustav Kirchhoff i 1860. Lyset emittert av ein svart lekam vert kalla **svartlekamstråling**.

Om ein opnar eit lite vindauge i ein omn, så har alt lys som kjem gjennom vindauget særs lågt sannsyn for å forlate omnen igjen utan å verte absorbert. Derfor fungerer slike hol som ein ideell svartlekamradiator. 

Svartlekamstråling gjev innsikt i tilstandar av termisk likevekt i eit kontinuerleg felt. I klassisk fysikk vil kvar enkelt fouriermodus i termisk likevekt ha same energi, som fører til meiningslause resultat sidan det vil gje ei uendeleg energimengd i alle kontinuerlege felt. Svarte lekamar kan teste eigenskapane til termisk likevekt fordi dei emitterer stråling som er termisk fordelt. Studiar av lovene til svarte lekamar førte til kvantemekanikk.

Bruken av omgrepet svart lekam varierer, og det vert ofte avgrensa til spesielle bølgjeband. Då treng ikkje overflata vere svart i det heile. Snø er til dømes nær svart i den infraraude delen av spekteret. 

Ein **grå lekam** er ein lekam der *α*, *ρ* og *τ* er konstante for alle bølgjelengder. Dette omgrepet vert også nytta for ein lekam der *α* er uavhengig av temperatur og bølgjelengd.

## Sjå òg
* Effektiv temperatur
* Fargetemperatur
* Infraraudt termometer
* Fotonpolarisering
* Ultrafiolett katastrofe
* Plancklova
* Rayleigh-Jeans-lova

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Black body|Black body]]» frå , den 20. februar 2008.* 
*
Nullpunktsenergi

**Nullpunktsenergi** er den lågast mogelege energien som eit kvantemekanisk fysisk system kan ha, og er energien til grunntilstanden i systemet. Dette omgrepet vart først lagt fram av Albert Einstein og Otto Stern i 1913. Uttrykket nullpunktsenergi er ei omsetjing av det tyske *Nullpunktsenergie.* Alle kvantemekaniske system har ein nullpunktsenergi. Uttrykket vert ofte nemnt i samband med grunntilstanden til kvanteharmoniske oscillatorar og nullsvinginga til desse. I kvantefeltteori er det eit synonym for vakuumenergi, energimengda som er assosiert med vakuumet i det tomme rommet. I fysisk kosmologi er vakuumenergien opphavet til den kosmologiske konstanten. Eksperimentelt fører nullpunktsenergien til vakuum direkte til casimireffekten. 

Sidan nullpunktsenergien er den lågaste energien som eit system kan ha, kan ikkje denne energien fjernast frå systemet. Eit uttrykk som er knytt opp til dette er nullpunktsfelt, som er det lågaste energinivået til eit fysisk felt, til dømes grunntilstanden, som er ulik null.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zero-point energy|Zero-point energy]]» frå , den 20. februar 2008.* 
 


### Fotnotar
Aplitt

**Aplitt** er ein helt lys og særs finkorna granittisk gangbergart, samansett av
kalifeltspat og kvarts.

## Bruk
Aplitt vert bruka til ulike industrielle formål. Spesielt utmerkar aplitt seg som styrkeelement i betongindustrien. Aplitt er eit naturleg pozzolan, eit tilslagsmateriale som utviklar styrke ved blanding med sement eller leska kalk og vatn. Aplitt kan erstatte meir enn 80 prosent av sementinnhaldet i betong. Sidan aplitt ikkje vert brent, vert det ikkje frigjort karbondioksid ved framstillinga, slik som ved sementproduksjon. Bruk av aplitt i betongen kan slik bidra til å redusere klimagassutsleppa.

## Førekomst
I Finnvolldalen i Namsskogan er det store førekomstar av aplitt; men omfanget er ikkje fullstendig kartlagt. Lokalt er det tru på at bryting av aplitt vil verte ei viktig næringsveg framover.

Tilsvarande førekomstar skal berre finnast eit par andre stader i verda, deriblant i Toscana i Italia.

## Referansar
Pozzolan

**Pozzolan** er stoff som ved reaksjon med kalkhydrat og vatn dannar liknande produkt som ved reaksjon mellom portlandsement og vatn. Pozzolan-stoff kan verte bruka som tilsats eller som erstatning for ein del av portlandsement. Dei mest kjende er flygeoske og silikastøv. Silikastøv er eit 
avfallsstoff frå ferrosilisiumframstilling.

Andre tilsatsstoff kan brukast ved støyping under vatn, dei kan vere smørande eller
stabilisarende.

Namnet pozzolan kjem frå  byen Pozzuoli nær Napoli.  Her fann romarane vulkanoske som dei knuste og blanda med brent kalk.  Blandinga gav eit sterkt bindemiddel som dei brukte ved muring av store byggverk.  Vulkanoska kom frå kalksteinsom under vulkanutbrot var utsett for høge temperaturar. 

## Kjelder
*Høgskolen i Bergen: Kompendium i betongteknologi 
*Framstillingsmetodar for sement

## Bakgrunnsstoff
Bay of Plenty

**Bay of Plenty** (maori **Te Moana-a-Toi**), ofte avkorta til **BoP**, er ein region på Nordøya på New Zealand, eit landområde som ligg innanfor havbukta med same namn. Den største byen i Bay of Plenty er Tauranga, i den vestlege delen.

## Geografi
### Sjølve havbukta

Bukta strekkjer seg frå basen av halvøya Coromandel Peninsula i vest til Cape Runaway i aust. Området er avgrensa av åsrekkjene Kaimai og Mamaku Ranges mot vest, og strekkjer seg innover i landet til dei sparsamt busette skogområda kring Rotorua, Kawerau og Murupara.
Fleire øyer ligg ute i bukta, mellom desse Mayor Island/Tuhua, Motiti Island, Whale Island og, mest kjend, den aktive vulkanen på øya Whakaari/White Island.

Bukta vart namngjeven av kaptein James Cook i november 1769. Cook gav henne namnet *Bay of Plenty* *(«overflodsbukta»)* etter at han la merke til dei overveldande matlagra i fleire māorilandsbyar han vitja langs kysten; i sterk motsetning til dei observasjonane han tidlegare hadde gjort i Poverty Bay ('fattigdomsbukta').

### Byar
Større byar i regionen inkluderer:
* Tauranga
* Rotorua
* Whakatane

Mindre byar i regionen er mellom anna:
* Te Puke
* Taneatua
* Edgecumbe
* Opotiki
* Kawerau
* Murupara
* Ohope
* Matata
* Maketu
* Mount Maunganui
* Ngongotaha

## Regionen

I 2018 hadde regionen eit folketal på 308 499. I 2006 rekna 28% av innbyggjarane seg som etniske māoriar. 23% var under 15 år, og 3,9% utan arbeid.
To byar dominerer Bay of Islands: Tauranga (folketal 103 635) og Rotorua (folketal 65 901). Som eit kompromiss mellom byane vart Whakatane i 1989 vald til sete for regionstyret. I 2007 vart det likevel bestemt at Tauranga skulle ta over denne rolla.. Andre byar i regionen omfattar Te Puke, Kawerau, Katikati og Opotiki. Jordbruk og turisme er dei to hovudnæringsvegane i regionen, og det geotermiske området kring Roturoa er eit populært turistmål.

Regionen er skogkledd, mykje av skogen er kommersielt planta og ivareteken, og det er dessutan eit utstrekt jordbruk i området. Klimaet i kystsona er nesten tropisk, både fuktig og varmt året rundt. I innlandet derimot, kring Roturoa, er gjennomsnittstemperaturen generelt 2°C kjøligare. Viktige produkt er kiwi, eple, avokado og tømmer. Som i det meste av New Zealand er sauehald vanleg, men produksjon av mjølkeprodukt og kjøt frå storfe er i aukande grad i ferd med å overta for sauehaldet. 

Vegnettet har vorte utbygd i aukande grad, særskilt vest i Bay of Plenty, på grunn av tiltakande vegtransport av tømmer til hovudhamna i Tauranga. Jarnvegslinjer går mellom Tauranga og Waikatoregionen og til den austlege delen av bukta, men desse fraktar berre gods.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bay of Plenty|Bay of Plenty]]» frå ,  den 19. februar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Alphen aan den Rijn

**Alphen aan den Rijn** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 115&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg mellom byane Leiden og Utrecht ved elva Oude Rijn (Gamle Rhinen), der elva Gouwe forgreinar seg. Ruinane av ei gammal romersk festning ligg i byen. 

Kommunen Alphen aan den Rijn inkluderer òg tettstadane Aarlanderveen og Zwammerdam. Byen ligg i det som vert kalla «det grøne hjartet» av Nederland, som er eit noko mindre folkesett område i storbyområdet Randstad.

Namnet Alphen kjem truleg frå den gamle romerske festninga *Albanianae*, som tyder «busetnaden ved det kvite vatnet».

Den 9. april 2011 skaut 24 år nederlandske Tristan van der Vlis inne på kjøpesenteret Ridderhof og drap 6 personar i tillegg til seg sjølv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alphen aan den Rijn|Alphen aan den Rijn]]» frå ,  den 20. februar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hoorn

**Hoorn** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Holland med om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved Markermeer om lag 40 km nord for Amsterdam og fekk byrettar i 1357. 

Utanom byen Hoorn består kommunen av tettstadane Zwaag og Blokker.

Hoorn er ein gammal by og var ein av dei største i Holland på 1600-talet. Mange skip gjekk frå her til Asia og framleis står ein del bygg frå denne tida i byen. 

Av kjende innbyggjarar frå Hoorn finn ein tvillingane og fotballspelarane Frank og Ronald de Boer. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hoorn|Hoorn]]» frå , og «[[:sv:Hoorn|Hoorn]]» frå  den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Velsen

**Velsen** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Holland med om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på begge sider av Nordsjøkanalen

På nordsida av Nordsjøkanalen, i Velsen-Noord, ligg det eit stort stålverk, Corus Strip Products IJmuiden, tidlegare kalla *[[Koninklijke Hoogovens]]*. Hovudkvarteret for Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij ligg i IJmuiden.

Kennemerstrand ligg på sørsida av kanalen i enden av Kennemerboulevard som går sør for hamna i byen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Velsen|Velsen]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Capelle aan den IJssel

**Capelle aan den IJssel** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. Kommunen ligg i austenden av Rotterdam ved elva Hollandse IJssel.

Capelle aan den IJssel sin mest kjende innbyggjar er statsminister Jan Peter Balkenende, som har budd her sidan 1999.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Capelle aan den IJssel|Capelle aan den IJssel]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Lynmelding

Ei **lynmelding** er ei tekstmelding som går frå ein person til ein anna i sanntid, via ein lynmeldingsprotokoll som IRC, XMPP, etc. Fleire proprietære protokollar er òg i bruk. Brukarar som utvekslar lynmeldingar nyttar lynmeldingsklientar. Avhengig av protokollen som vert nytta vert desse kalla IRC-klientar, XMPP-klientar, etc. Andre kommunikasjonsprogram, som IP-telefoniklientar og videokonferanseklientar kan òg ha innbydt ein lynmeldingsklient.
Bergen op Zoom

**Bergen op Zoom** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Brabant med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. 

Bergen op Zoom fekk truleg byrettar i 1266. I 1287 vart byen eit herskap og i 1559 vart herskapet opphøgd til markgrevskap. Fleire familiar styrte Bergen op Zoom fram til 1795. Bergen op Zoom var i denne tida ei mektig festning og hadde eit av dei største arsenala i Dei sameinte Nederlanda. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bergen op Zoom|Bergen op Zoom]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Assen

**Assen** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Drenthe, der han er hovudstad, med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. 

Assen fekk byrettar i 1809.

Assen er mellom anna kjend for motorsykkelbanen som ligg her og for den internasjonale dansekonkurransen i klassisk og latin som vert halde her kvart år i november. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Assen|Assen]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Veenendaal

**Veenendaal** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Utrecht med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. 

Den opphavlege landsbyen vart grunnlagd på 1500-talet som ein torvkoloni. Veenen er eit gammalt nederlandsk ord for «torv» og *daal* tyder «dal», så namnet tyder «torvdalen». Det er første etter den andre verdskrigen at byen har vokse seg til ein større by.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Veenendaal|Veenendaal]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nieuwegein

**Nieuwegein** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Utrecht med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 7 km sør for byen Utrecht og grensar til elva Lek i sør. På andre sida av elva ligg Vianen, i vest IJsselstein og i aust Houten.

Nieuwegein vart grunnlagd 1. juli 1971 då dei tidlegare kommunane Jutphaas og Vreeswijk vart slått saman. 

I og rundt Nieuwegein ligg kanalane Amsterdam-Rijnkanaal og Merwedekanaal.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nieuwegein|Nieuwegein]]» frå , den 20. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Katwijk

**Katwijk** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zuid-Holland med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved Nordsjøen og grensar til kommunane Noordwijk, Teylingen, Oegstgeest, Leiden og Wassenaar.

Katwijk, ligg 10 km nordvest for Leiden og 16 km nord for Haag, og er i dag ein populær feriestad og tidlegare fiskelandsby. Like i nærleiken ligg slusa bygd i 1807 av F. W. Conrad som Oude Rijn (her kalla *Uitwateringskanaal*) munnar ut i sjøen. Kysten og inngangen til kanalen er forsterka med dike. 

Fleire internasjonale og interkontinentale transatlantiske telefonkablar kjem i land ved Katwijk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Katwijk|Katwijk]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Den Helder

**Den Helder** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Noord-Holland med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Den Helder ligg heilt nord på halvøya Noord-Holland og her ligg den største marinebasen i landet. 

## Historie
Huisduinen var den opphavlege, eldre delen av byen, medan Helder i seg sjølv var ei lita grend i nærleiken. På grunn av den strategiske plasseringa heilt på enden av halvøya Noord-Holland, vart det bygd mange festningsverk i området. Området vart kalla *Helledore* («Helvetesdøra», og seinare Den Helsdeur) på grunn av dei «djevelske» festningsverka som hindra fiendtlege skip å segle inn i Zuidersee. 

Den Helder har spelt ei viktig rolle i nederlandsk skipsfart. Under den nederlandske gullalderen vart skip samla nær Den Helder og frå her sette ein ut på verdshava. I 1820-åra vart Noordhollandsch Kanaal grave frå Amsterdam til Den Helder. Fyret *Lange Jaap* vart bygd i 1877 og er det høgaste støypejernstårnet i Europa med ei høgd på 63,45 meter. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Den Helder|Den Helder]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Doetinchem

**Doetinchem** (plattysk *Deutekem*) er ein kommune og by aust i Nederland i provinsen Gelderland med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Oude IJssel (Gamle IJssel) i ein region kalla Achterhoek. 

I 2005 vart kommunen Wehl innlemma i Doetinchem.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Doetinchem|Doetinchem]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Terneuzen

**Terneuzen** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Zeeland med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar, og er den folkerikaste kommunen i provinsen. 

Terneuzen ligg sør for estuaret Westerschelde og ein Westerscheldetunnelen går frå området og vidare til resten av Nederland. 

Byen vart først nemnd i 1325 og ligg strategisk til Terneuzen ved inngangen til vassvegane til Gent i Belgia. I dag er Gent-Terneuzen-kanalen framleis ei viktig ferdselsåre. Hamna i Terneuzen er den tredje største i Nederland etter hamnene i Rotterdam og Amsterdam. 

Ifølgje segna høyrde den legendariske «Flygande Hollendar» heime i byen. Van der Decken, ein kaptein som forbanna Gud vart fordømt til å segle på havet til evig tid, som skildra i Frederick Marryat sin roman *The Phantom Ship* og Richard Wagner sin opera.

Byen fekk byrettar i 1584. Før 1877 vart byen ofte kalla **Neuzen**.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Terneuzen|Terneuzen]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Smallingerland

**Smallingerland** er ein kommune i Nederland i provinsen Friesland med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Den største byen i kommunen er Drachten med litt over 40&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Smallingerland|Smallingerland]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Hoogeveen

**Hoogeveen** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Drenthe med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. 

På andre halvdel av 1960-åra var Hoogeven den raskast veksande byen i Nederland. Dette førte til at byrådet valde å fylle att kanalen som vart grave ut under tid då torvinnhausting var den viktigaste næringa her. 

Den eldste dokumenterte personen i verda, Hendrikje van Andel, budde i Hoogeveen fram til ho døydde i august 2005.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hoogeveen|Hoogeveen]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Barneveld

**Barneveld** er ein kommune og by i Nederland i provinsen Gelderland med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. 

Ei hending knytt til Barneveld er soga om Jan van Schaffelaar, kommandør i eit kavaleri under krok- og torskekrigen, som hoppa ut frå toppen av kyrkjetårnet i 1482 for å redde livet til mennene sine. 

Området er også opphavet til hønserasen barnevelder.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Barneveld|Barneveld]]» frå , den 21. februar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Rolv Kristen Øygard

**Rolv Kristen Øygard** () er ordførar i Skjåk kommune og lokalpolitikar for Senterpartiet. Han vart ordførar etter kommunevalet i 2007. Øygard er bror til ordføraren i Vågå, Rune Øygard.

## Bakgrunnsstoff
* Om kommunevalet 2007 på nettstaden til NRK
* Skjåk kommune
Raknestunet

**Raknestunet** er ein kristen leirstad på Osterøy i Vestland fylke. Nordhordland Indremisjon driv leirplassen på Raknes i Osterøy kommune. Det blir arrangert leirar både om hausten, nyttår, vinteren, påska og sumaren. Det blir arrangert kristne leirar for folk i alle aldrar på Raknestunet.
Grotlesanden

**Grotlesanden** er ei ca. 700 meter lang sandstrand ved den vesle bygda Grotle i Bremanger kommune i Vestland. Opne svaberg rundt sanden gjev området eit særpreg. Grotlesanden ligg i Ytre Bremanger på vestsida av øya Bremangerlandet og vest for tettstaden Hauge. 

Grotlesanden er populær i sommarmånadane. I mange år var sandstranda ein lokalt bevart løyndom, men er no ein del av Bremanger sin profilering som reisemål, og er ved sida av Kalvåg ein av dei mest sentrale attraksjonane. Sjølv om stranda er mest brukt i finvêr om sommaren, er området òg ein attraksjon under uvêr.

## Kjelder

*Grotle i norgeskart.no
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grotlesanden|Grotlesanden]]» frå Wikipedia på bokmål, den 21. februar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Bremanger kommune si profileringsside om Grotlesanden
Tommy Urhaug

**Tommy Urhaug** () er ein norsk paralympisk bordtennisspelar. Han er Noregs fremste funksjonshemma bordtennisspelar og ein av verdas beste i sin klasse. Han har to Paralympiske gullmedaljar, fire VM-gull og ni EM-gull. Urhaug kjem frå Manger i Radøy kommune og spelar for Stord Bordtennisklubb. Han har representert Noreg i sju Paralympiske Leikar. 

Urhaug er fødd med sjukdomen nevrofibromatose og sit difor i rullestol. Han er likevel ein av Noregs beste spelarar i klassen for funksjonsfriske og er på verdsrankinga over dei funksjonsfriske. Urhaug har fått prisen Årets funksjonshemma idrettsutøvar i Noreg under Idrettsgallaen tre gonger, i 2002, 2007 og 2008.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstadArkivert
*
Lilleskagen

**Lilleskagen** er eit friområde med badestrand på Hvasser i Færder kommune. Området ligg på austsida av øya ut mot Oslofjorden. Stranda består både av svaberg og sandstrender, og er godt tilrettelagt med omsyn til tilgjenge med stor parkeringsplass og toalett. 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lilleskagen|Lilleskagen]]» frå , den 21. februar 2008.*
Røssholmstranda

**Røssholmstranda** er ei av sandstrend i nordenden av fjordarmen Nordfjorden i Tyrifjorden, i Ringerike kommune. Stranda strekker seg mellom Karlsrudtangen naturreservat i vest, ved utløpet av Sogna, og til spissen av Averøya naturreservat i aust, ved utløpet av Storelva.

Stranda består for det meste av fin sand. Fjorden er særs langgrunn i dette området, så badeforholda passar særs godt for barnefamiliar. Ikkje alle delar av den fleire kilometer lange sandstranda er like tilgjengeleg og egna for bading.

Det er tilkomst til stranda via Røssholmstrandveien, anten via avkøyring frå europaveg 16 ved Norderhov og via fylkesveg 158 og fylkesveg 162 over Busund, eller via avkøyringa frå riksveg 35 ved Snyta, mellom Hønefoss og Ask. På stranda er det stor parkeringsplass for bilar og kommunalt sanitæranlegg. Staden har dessutan hatt eigen kafé gjennom fleire tiår.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Røssholmstranda|Røssholmstranda]]» frå , den 21. februar 2008.*
Svangstrand

**Svangstrand** er ei strand i Lier kommune. Ho ligg ein kort gåtur ned frp Sylling sentrum og er det inste punktet i Holsfjorden. For folk frå Syllingområdet representerer ho hovudbadeplassen med flytende stupetårn og sandvolleyballbane.

Frå stranda har ein utsikt over Holsfjorden mot nord, og dei tre øyane eit stykke ut i fjorden. På sidene av fjorden, spesielt austsida ruvar fjella. På vestsida er det ein meir moderat stigning, men det er ikkje å rekne som lågland. Sjølv sørover mot Sylling er det krass oppoverbakke - Svangstrandbakken.

Tidlegare låg det ein kai for dampbåten D/S Ringerike som frakta turistar til Sundvolden.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svangstrand|Svangstrand]]» frå , den 21. februar 2008.*
Vigdelstranda

**Vigdelstranda** er ei sandstrand i Sola kommune. Vigdelstranda ligg i ei bukt med sandstrand mellom Tjelta og Ræge. Det er parkeringsplass like ved, og området egnar seg fint til småturar. Strandstrekninga er mindre enn nabostranda lenger nord, Solastranda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vigdelstranden|Vigdelstranden]]» frå , den 21. februar 2008.*
Ølbergstranda

**Ølbergstranda** er ei sandstrand i Sola kommune. Stranda er 400 meter lang med sandyner og fine badeplassar. Ølberg og Ølbergstranda ligg sørvest for Sola flyplass og nær Ølberg hamn. Det ligg ein campingplass ved Ølbergstranda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ølbergstranden|Ølbergstranden]]» frå , den 21. februar 2008.* 
 


## Bakgrunnsstoff
* Ølbergstranden.no
Huk

**Huk** er eit parkområde og ei badestrand (Hukodden) lengst sør på Bygdøyneset i Oslo. Området vart kjøpt av Aker kommune i 1921. Det finst ei naturiststrand på ei landtunge nordvest for Hukodden, som tidlegare var hagen til børstefabrikant Jordan. Bygdøy-bussen (nr. 30) har endestasjon nesten heilt ute ved stranda på Huk. Tidlegare gjekk det båt til Oslo sentrum i badesesongen, men båtane går no berre til Dronningkaia og Bydgøynes, og den gamle båtbrygga vert no nytta av ein del badande til å hoppe frå..

Like ved strandområdet ligg skulpturen *Large Arch* (1963–69) av Henry Moore og *Ikaros* av Anne Sofie Døhlen (1965) (Anna Sofie Døhlen 1967).

## Bygg
* Villaen som låg i tilknyting til Jordan sin hage vart riven, men garasjen er framleis bevart. 
* Strandrestaurant som vart bygd som badehus for Quisling under krigen. Området var avstengt og det var plassert ei stor kanon her.

## Bakgrunnsstoff

* Norsk naturistforbund 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Huk|Huk]]» frå , den 21. februar 2008.* 


### Fotnotar
Sjøsanden

**Sjøsanden** er ei sandstrand i Lindesnes kommune. Stranda har særs finkorna sand og er om lag 800 meter lang. Sjøsanden er ei av mange strender som ligg nærast etter kvarandre i Sjøsanden- og Furulundsskogen. Mandal er den sørlegaste byen i Noreg og ein populær turiststad. Om lag midt på Sjøsanden står ei fyrlykt som på folkemunne vert kalla «Bestemor».

Ved Sjøsanden ligg òg Sjøsanden Næringshage.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sjøsanden|Sjøsanden]]» frå , den 21. februar 2008.*
Ytre Oslofjord

**Ytre Oslofjord** er den delen av Oslofjorden som er sør for (utanfor) Drøbaksundet. Oslofjorden strekkjer seg til Langesund ved Telemarkskysten i sør og går over mot svenskegrensa i aust. Drammensfjorden munnar ut i Ytre Oslofjord ved Hurumlandet. Skjergardskyst pregar landskapet, og både austsida og vestsida av fjorden er ynda plassar for hytteeigarar og ferieturistar. Denne delen av fjorden var frå gamalt av kalla Folden, medan "Oslofjorden" var rekna som innanfor Drøbaksundet. Dette nemnet er opphavet til fylkesnamnet Vestfold (vest av Folden), og i nyare tid Austfold (aust av Folden, tidlegare Borgarsyssel).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ytre Oslofjord|Ytre Oslofjord]]» frå , den 21. februar 2008.* 
 


## Sjå òg
* Oslofjorden
* Indre Oslofjord

## Bakgrunnsstoff
* Fagråd for Ytre Oslofjord 
* Forureining i Ytre Oslofjord
Vestfjorden i Oslofjorden

**Vestfjorden** er eit namn som vert nytta både om to ulike område i Indre Oslofjord vest for hovudskipsleia for trafikken mellom hamner i Oslo og havet, og om eit samanhengande område som stort sett femner om båe desse to områda.

Det eine området er den delen av Oslofjorden som går frå Drøbaksundet og på vestsida av Håøya vest for leia inn til Oslo. Fjorden strekkjer seg frå området kring Oscarsborg festning og om lag 6-7 km nordover til området aust for Båtstø. Det ligg fleire øyar i Vestfjorden og dei største av desse utanom Håøya, er Gråøya, Bergholmen og Torvøya.

Det andre området er den delen av indre Oslofjord som ligg rett utanfor fastlandet i kommunane Asker og Bærum, og altså femner om mellom anna øyane Nesøya, Brønnøya og Langåra i Asker kommune, og Kalvøya og Ostøya i Bærum kommune.

Dessutan vert namnet eller nemninga Vestfjorden nytta om heile den indre Oslofjorden vest for Nesodden i samanhengar som gjer det naudsynt å skilje denne luten av Oslofjorden frå Bunnefjorden på austsida av Nesodden. Når det gjeld Oslofjorden vert såleis namnet eller nemninga Vestfjorden nytta i vanleg språkbruk på ymse vis som ikkje går fram av karta over distriktet.

## Kjelder
* Oslokartboka 2003, J. W. Cappelens forlag
Lysakerfjorden

**Lysakerfjorden** er ein eit sør-nordgående parti av Indre Oslofjord mellom Fornebu i Bærum og Bygdøy i Oslo. Nordvest i Lysakerfjorden ligg Lysaker, der Lysakerelva renn ut i fjorden. Frå inst i Lysakerfjorden strekkjer Bestumkilen med ei stor småbåthamn seg ein kilometer nordaustover mot Skøyen. Bestumkilen ligg på nordsida av Bygdøy. Sjølve Lysakerfjorden er om lag 3 km lang. 

Øya Killingen ligg i Lysakerfjorden, like utanfor Bygdøy sjøbad.
Sandviksbukta

**Sandviksbukta** er ei bukt utanfor Sandvika i Bærum. Sandviksbukta er avgrensa utover av strekninga Høvikodden&ndash;Kalvøya.

Om vinteren, særleg i januar og februar, er normalt Sandviksbukta islagt. Det er då populært å gå tur utover isen frå Sandvika, langs stien merkt av Isoppsynet i Bærum. Sandviksbukta nyttast òg av folk som går på skeiser og av dei som flyr radiostyrte fly og helikopter.

I Sandviksbukta ligg òg holmen Danmark, der somme danskar i Oslo-området spøkefullt har samla seg for å feire Danmark sin nasjonaldag.
Langfjorden

**Langfjorden** er namnet på fleire fjordar i Noreg: 

* Langfjorden i Sør-Varanger - den 18 kilometer lange armen av Bøkfjorden som går sørvestover og seinare sørover vest for Kirkenes og sør til Langfjordbotn.
* Langfjorden i Gamvik - ein 24 kilometer lang, sørvestleg arm til på vestsida av Tanafjorden i Gamvik kommune.
* Langfjorden på Rolvsøya - ein 6,5 km lang fjord på austsida av Rolvsøya i Måsøy kommune i Finnmark. 
* Langfjorden i Alta - ein 30 kilometer lang, sørvestleg arm til på vestsida av Altafjorden i Alta kommune.
* Langfjorden i Loppa - ein 12 kilometer lang fjord i Loppa kommune som dannar fortsetjinga av Søndre og Nordre Bergsfjorden mot sør.
* Langfjorden i Skjervøy - ein om lag 10 km lang fjord som skjer inn frå sør mot nord på Arnøy i Skjervøy i Troms.
* Langfjorden i Brønnøy - den 9,5 kilometer lange inste delen av Velfjorden i Brønnøy kommune i Nordland.
* Langfjorden i Romsdal - Ei om lag 35 km lang arm av Romsdalsfjorden som byrjar mellom det austlegaste punktet i Sekken i Molde kommune og Okseneset i Rauma kommune og går inn til Eidsvåg i Nesset kommune. Langfjorden har i tillegg to armar, Eresfjorden og Rødvenfjorden.
Absorpsjonsapparat

Eit **absorpsjonsapparat** er eit apparat som vert brukt for å ta opp (absorbera) ein gass inn i ei væska. Væska renn nedover i apparatet medan gassen strøymer oppover.

## Sjå òg
* Kjemisk absorpsjon
Abstinens

**Abstinens** kjem frå latin og tyder *[[fråhald]]*, til dømes frå alkohol, narkotika eller sex. At ein er *abstinent* vil seia at ein er fråhaldande.

Den vanlege tydinga av ordet i daglegtalen er når ein person har misbrukt eit rusmiddel så lenge at kroppen har vorte sterkt påverka av det, og deretter sluttar å ta inn stoffet. Då kjem ein kroppen med ein reaksjon på at han «manglar» dette stoffet. Desse symptoma kallar ein gjerne abstinensar. Fyllesjuke er den vanlegaste forma av slike abstinensar. Etter lang tids rusmisbruk vert abstinensane sterkare.

## Sjå òg
* askese
* rus
Austefjorden i Volda

:*For andre tydingar, sjå [[Austefjorden]].*
**Austefjorden** er ein 10 kilometer lang botnfjord i Volda kommune på Sunnmøre. Han er eit framhald av Voldsfjorden. Fjorden strekkjer seg frå Furneset i vest inn til Fyrde ved fjordbotnen i søraust. Den største djupna er 318 m.

Ved fjorden ligg bygdene Hjartåbygda, Fyrde og Høydal. I bygdene er det primært landbruk, men det vert også satsa på turisme og industri. I det siste har eit eige bygdemobiliseringsprosjekt vorte sett i gang for å auke aktiviteten på bygdene, samt hindre fråflytting og vidare nedlegging av gardsbruk.

På Fyrde har Austefjorden i dag eigen butikk, barnehage, barneskole og ungdomsskule. Skulen er no også for elevar frå Storfjord-området (Bjørke) i Ørsta kommune. Austefjord kyrkje ligg også på Fyrde.

Riksveg 651 går langs begge sider av fjorden. Den nye Europaveg 39 (Kvivsvegen - ferdig 2012) går frå Volda langs Rv 651 til Fyrde, og deretter til Kalvatn, og i tunnel under Kviven og vidare til Grodås i Hornindal kommune. Sjå òg artikkelen om paddene i Austefjorden, eit prosjekt for å bevare paddebestanden ved Litlevatnet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Austefjorden|Austefjorden]]» frå , den 21. februar 2008.*
Batnfjorden

**Batnfjorden** er ein fjord i Gjemnes kommune på Nordmøre i Møre og Romsdal. På nordvestsida av fjorden ligg Gjemnes sokn, og på søraustsida ligg Øre sokn, som i eldre tid høyrte til Tingvoll prestegjeld. I fjordbotnen ligg Batnfjordsøra, kommunesenteret i Gjemnes kommune.

Fjorden har innløp i nordaust mellom neset Gjemnes i nord og Revsholmen like ved Torvikbukt i sør og strekkjer seg 9 km sørvestover til Batnfjordsøra. Nord for Gjemnes ligg Gjemnessundet som går nordover til Kvernesfjorden. Bergsøyfjorden held fram nordaustover mot Tingvollfjorden. 

E39 går på nordsida av fjorden, medan riksveg 666 går langs sørsida.