open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Artos

**Artos** (, gammalgresk for ‘brød’) er eit stykke heva brød som blir signa under gudstenesta i ortodoks og orientalsk katolsk kristendom.

Til påske blir det brukt ein stor artos med eit segl som syner oppståinga til Kristus. Mindre brød blir signa i eit rituale kalla artoklasia og i samband med andre høve som festdagar for helgenar, bryllaup, minnegudstenester og likande.
Etter signinga blir dei skorne opp og delte ut til kyrkjelyden.

## Galleri

Артос из Закарпатья.jpg|Artos frå Transkarpatia
2013-08-14--Artoklasia during Feast of the Dormition of the Virgin Mary.JPG|Artoklasia-seremoni i Toronto.
Artos2.jpg|Påskeartos i kyrkja framfor dei heilage dørene.


## Kjelder
Påskeveka

**Påskeveka** er den veka i kyrkjeåret som følgjer påske. Påskeveka byrja med påskedagen (sundag) og varer fram til laurdagen før 2. søndag i påsketida. Andre påskedag  er også ein heilagdag i påskeveka.
Påskeoktaven er ei gammal nemning på denne veka som også inkluderer 2. søndag i påsketida.

I ortodoks kristendom er veka kjend som paschaveka, den strålande veka eller fornyingsveka.

På folkemunne bruker ein gjerne omgrepet «påskeveka» om veka mellom palmesundag og påskedag, altså det som i kyrkjeleg språkbruk blir rekna som den stille veka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Påskveckan|Påskveckan]]» frå ,  den 26. mars 2019.*  

* 
* Nationalencyklopedin (krev innlogging)
Hanna Jensen

**Hanna Jensen** () er ein færøysk adjunkt og politikar for partiet Framsókn. I februar 2019 vart ho medlem av den færøyske regjering som utdannings- og forskingsminister.

## Bakgrunn
Etter studentereksamen tok Jensen mastergrad i færøysk og fransk språk og litteratur, i tillegg til eksamenar i pedagogikk og jus, ved Københavns Universitet og Fróðskaparsetur Føroya. Ho har vore adjunkt og studietrettleiar ved den vidaregåande skulen i Kambsdalur sidan 2005, etter å ha undervist ved den tekniske skulen i Klaksvík. Jensen har òg vore timelærar i færøysk litteratur ved Føroya Læraraskúli. Ho er busett i Norðragøta.

Jensen har vore medlem av kommunestyret i Eysturkommuna sidan 2009, og har leia både velferdsutvalet og kulturutvalet.  Ho representerte Fólkaflokkurin fram til 2011, då ho tok initiativ til å danna det nasjonale og liberale partiet Framsókn saman med Poul Michelsen. Jensen har sidan vore nestformann i partiet. I perioden 2011–2015 var ho vararepresentant til Lagtinget, der ho periodevis møtte for representantane Poul Michelsen og Janus Rein. I 2015 vart Jensen vald inn som representant.

Jensen har vore fransk konsul på Færøyene sidan 2010.
I 2012 mottok ho den franske riddarkrossen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanna Jensen|Hanna Jensen]]» frå ,  den 26. mars 2019.*
Martin Bormann

**Martin Bormann** () var den personlege sekretæren til Adolf Hitler og partisekretær i NSDAP. Under andre verdskrigen var han ein av dei meste innverknadsrike personane i Det tredje riket som kontrollerte tilgang til Hitler og over partiapparatet. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Martin Bormann|Martin Bormann]]» frå ,  den 26. mars 2019.*
Ottar Lie

**Ottar Lie** () var ein norsk jarnarbeidar, politikar og motstandsmann, fødd i Løten i Hedmark.

Lie var eldste son til ein kjelsmed busett i Løten. Han fekk sjølv jarnarbeid til yrke. Tidleg engasjerte han seg i arbeidarrørsla, frå 1917 til -19 var han formann i Samorganisasjonen i Løten. Deretter var han 1921-23 styrar for Samorg-kontoret i Hamar og sekretær i Det norske Arbeidarpartiet. Då partiet kløyvde seg hausten 1923, slutta Lie seg til Norges Kommunistiske Parti. Frå 1927 var han partisekretær i NKP og medlem i sentralkomiteen. Under den tyske okkupasjonen av Noreg frå sommaren 1940 var Lie mykje aktiv i motstandsrørsla. Han «vart arrestert etter eldkamp med Gestapo» og skoten i Trandumskogen.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Alf Gunnestad

**Alf Gunnestad** () var ein norsk flypioner og seinare distriktsjef for flykontrollen på Austlandet (Fornebu)

Gunnestad vart utdanna til flygar ved Hærens Flyveskole på Kjeller i 1925, og fekk trafikkflygarsertifikat i 1927.  Han  flaug seinare nattpostruta til København. Han deltok som flygar under Thorshavnekpedisjonen til Lars Christensen i 1933/34. Gunnestadbreen i Dronning Maud Land er oppkalla etter han. 

Under andre verdskrigen var han aktiv i Heimefronten og rømde i februar 1945 til Sverige. Han jobba der for norske politityrkar og vart leiar for den norske forlegginga Ulvsunda. Etter krigen var han tilsett i Luftfartsdirektoratet som distriktssjef.

Gunnestad var aktiv i luftsportsverksemda. Han fekk Norsk Aero Klubbs heidersteikn i 1969 og verka som frivillig instruktør for ungdom som ynskte å ta flysertifikat.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alf Gunnestad|Alf Gunnestad]]» frå ,  den 28. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Alf Gunnestad fløy for Allers Flyveklubb. Bilde fra Digitalt Museum
*Alf Gunnestad - Flypioner, Rob J.M. Mulder, 2017
Redningsteneste

**Redningsteneste** (engelsk **search and rescue**, forkorta **SAR**), òg kalla **søk og redning**, er ei nemning på omgåande innsats frå fleire samvirkepartnarar for å redde menneskje frå død eller skade som følgje av akutt ulukke eller fare.

Søk og redning kan gjennomførast både på land og over hav, og med ulike metodar og framkomstmidlar, slik som helikopter, båt, landbaserte motoriserte framkomstmidldel eller til fots.

Internasjonale overeinskomstar, mellom anna SAR-konvensjonen (International Convention on Maritime Search and Rescue, 1979) og ICAO-konvensjonen (Convention on International Civil Aviation 1944), ligg til grunn for korleis redningstenesta skal fungere internasjonalt.

## Redningstenesta i Noreg

Det offentlege har ei redningsplikt overfor personar i nød i Noreg. Organisering, ansvar og oppgåver for redningstenesta er fastsett i kongeleg resolusjon «Organisasjonsplan for redningstjenesten» av 19. juni 2015.

Redningstenesta er ikkje ein organisasjon, men ei nemning på eit samvirke mellom offentlege, frivillige og private aktørar. Redningstenesta tek hand om ein funksjon som ingen enkeltorganisasjon har kapasitet til å ta hand om sjølv. Kva for aktørar som blir mobiliserte i kvar enkelt søk- og redningsaksjon, avheng av typen hending og kva for ressursar som trengst og er tilgjengelege i området.

Redningstenesta er ei integrert teneste, noko som inneber at ho omfattar alle typar redningsaksjonar knytte til land-, sjø- og luftredning. Verdien og nytteverknaden av redningstenesta strekker seg utover det å redde menneske frå skade og død. Redningstenesta medverkar til tryggleik for folkesetnad og næringsliv og er viktig for næringar som fiskeri og petroleumsverksemd.

### Samvirkeprinsippet
Samvirket er grunnleggjande for redningstenesta. Alle offentlege organ som har kapasitet, informasjon eller kompetanse som er eigna til redningsformål, pliktar å bidra i redningstenesta med tilgjengelege kapasitetar, kompetansar og fullmakter. Samvirkeprinsippet inneber at alle aktørar har eit sjølvstendig ansvar for å sikre eit best mogleg samvirke både i det førebuande arbeidet og ved redningsaksjonar. For private aktørar er dette eit samfunnsmessig ansvar, ikkje eit juridisk ansvar.

### Koordinering
Redningstenesta blir administrativt koordinert av Justis- og beredskapsdepartementet. Leiing og koordinering av redningsaksjonar blir utført av to hovudredningssentralar i Bodø og Sola, og av 13 underliggjande lokale redningssentralar, som utfører verksemda si frå politidistrikta og frå Sysselmannen på Svalbard.

## Referansar
Arne Magerøy

**Arne Martin Magerøy** () var ein lærar og lokalhistorikar frå Ålvundeid på Nordmøre, bror til Nils Magerøy.

Magerøy vart uteksaminert frå lærarskulen i Levanger i 1899. Dei neste åra var han lærar i Aukra i Romsdal og i Helgelands-bygdene Vik og Velfjord. Til sist underviste han i skulen i Fræna i Romsdal i lang tid.

Magerøy var aktiv i fråhaldsrørsla og i misjonsarbeid. Frå 1943 gav han ut fleire skrift med lokal kultur- og slektshistorie. Fyrst ut var *Gamle visor og kvedor*, i 1946 kom *[[Hans Nielsen Hauge]]s verksemd i Møre og Romsdal*, begge i lag med broren Nils Magerøy.  Arne Magerøy samla dessutan inn mykje tilfang til ei bygdebok om Eide, medan skriftet *Riddarsalen* kom ut posthumt i 1955.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Odd Lindbäck-Larsen

**Odd Lindbäck-Larsen** () var ein norsk generalmajor og forfattar som stod i forgrunnen under det tyske felttoget mot Nord-Noreg i 1940.

Lindbäck-Larsen var son til ein jarnbanefullmektig i Oslo. Sjølv gjekk han 1919-21 den militære høgskulen og gjorde teneste i det norske militæret. Frå 1934 til -36 var han militæratteché i Helsinki, og deretter 1936-40 stabssjef ved  6. divisjon. Han deltok i 1940 i krigen i Nord-Noreg. Etter verdskrigen var han 1946-52 oberst og sjef for Agder infanteriregiment, avbrote av eitt år (1948-49) som sjef for Tysklandsbrigaden. I 1952 vart han utnemnd til generalmajor, og fram til 1956 sjef for distriktskommando Nord-Noreg. Han avslutta si militære tenestetid som øvstkommanderande for Forsvaret i Nord-Noreg.

Lindbäck-Larsen var ein habil skribent og skreiv ei rekke militærfaglege artiklar, skrifter  og bøker, så som *[[Skandinavia]]s sikkerhet* frå 1932 og *Militær psykologi* frå 1934. I tida etter 1945 gav han ut fleire verk om norsk krigshistorie, mellom dei *Dei norske hær og 1814*, og elles bøker om norsk krigsinnsats 1940-45.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Ardagger

**Ardagger** er ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 46,9 km² og i kring 3&nbsp;500 ibuarar. Landsbyen Ardagger Markt ligg 250 meter over havet. Han hyser kommuneleiinga og er ein av fire landsbyar i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ardagger|Ardagger]]» frå ,  den 27. mars 2019.*
Petter Lillebrænd

**Petter Lillebrænd** () var ein skulemann frå Nord-Aurdal.

Lillebrænd utdanna seg til cand.mag. i 1921 og cand.real. i 1923. Frå 1922 til 1952 underviste han ved den høgre allmennskulen til Gjøvik kommune. Han styrte elles yrkesopplæringa i Gjøvik frå 1936. Til sist var han rektor ved Gjøvik fylkesyrkesskole i tida 1952–65.

Lillebrænd var ein mann med stor tillit i Gjøvik-samfunnet. Såleis representerte han partiet Venstre i Gjøvik bystyre i 33 år (1929–59, 1964–67), 19 av åra med plass i formannskapet. Han var elles medlem i skulestyret og andre kommunale nemnder. Av ideelle lag og organisasjonar kan nemnast at han var formann i ungdomslag, og frå 1945 mangeårig formann i Folkeakademiens Landsforbund.

I 1949 gav han ut boka *I krig langs Begna*.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Asbjørn Granheim

**Asbjørn Granheim** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Nord-Aurdal. Han var ordførar i kommunen i 26 år og representerte Oppland og Senterpartiet på Stortinget 1969-73.

Granheim var son til ein gardbrukar i Ulnes-grenda, dreiv sjølv farsgarden frå 1932. Han engasjerte seg tidleg i politikken. Frå 1931 til 1971 var han medlem i Nord-Aurdal kommunestyre, bortsett frå dei fire åra under andre verdskrigen med NS-styring. Han var varaordførar 1937–41 og i 1945, sidan ordførar frå 1945 til 1971. I tillegg var han 1960-71 med i skulestyret og 1964-71 i helserådet i Nord-Aurdal. Granheim var mykje oppteken av kraftforsyninga, såleis medlem i Samarbeidsnemnda for elforsyninga for Valdres og Vestoppland i tida 1948-63 og elles medlem i elektrisitetsnemnda i Nord-Aurdal frå 1952 til -74. Også medlem i Forliksrådet 1952-71.

Hausten 1969 vart Granheim vald til stortingsrepresentant frå Oppland, etter han hadde vore varamann i den førre fireårsbolken. På Stortinget var han 1969-72 medlem i Protokollkomiteen. Då Korvald-regjeringa kom til makt i oktober 1972, vart han flytta over i Administrasjonskomiteen. Han stilte ikkje ved stortingsvalet 1973.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Haidershofen

**Haidershofen** er ein kommune (Gemeinde) i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 31,9 km² og i kring 3&nbsp;700 ibuarar. Landsbyen Haidershofen ligg ved austbreidda av elva Enns, ei 5 kilometer nordaust om Steyr i Oberösterreich. Kommune omfattar elles fem andre landsbyar og grender.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Haidershofen|Haidershofen]]» frå ,  den 28. mars 2019.*
Behamberg

**Behamberg** er ein kommune (Gemeinde) i distriktet Amstetten i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 20,3 km² og i kring 3&nbsp;400 ibuarar. Behamberg ligg 2 km aust om byen Steyr i Oberösterreich.

Landsbyen/krinsen Behamberg/Penz, 504 meter over havet, hyser kommunesenteret og er heimstad til om lag 1900 menneske. Dei andre ibuarane er fordelte på tre mindre krinsar/grender.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Behamberg|Behamberg]]» frå ,  den 28. mars 2019.*
Muslim League

**All-India Muslim League**, kjend som **Muslim League**, var eit politisk parti skipa i Britisk India ved byrjinga av 1900-talet. Det dreiv ein kampanje for muslimar i kolonien, parallelt med det hindudominerte Kongresspartiet sin kamp for sjølvstyre og etter kvart sjølvstende. Kampen enda med delinga av Britisk India og danninga av Pakistan i 1947.

Etter danninga av dei to sjølvstendige landa fortsette partiet som eit mindre politisk parti i India, Indian Union Muslim League, som har vore del av fleire regjeringar. Partiet har gått gjennom fleire delingar. I Pakistan heldt det fram som Pakistan Muslim League eller berre Muslim League. I Bangladesh blei partiet gjenoppliva i 1976, men utan større støtte eller makt. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:All-India Muslim League|All-India Muslim League]]» frå , og «[[:sv:All India Muslim League|All India Muslim League]]» frå  den 28. mars 2019.*
Jakob von der Lippe

**Jakob von der Lippe** () var ein norsk marineoffiser, admiral frå 1930. Biskopen Jacob von der Lippe var bestefar hans.

Lippe var fødd i Fjell. Han tok teneste i sjøforsvaret, der han var offiser frå 1893. Med åra vart han forfremja til premierløytnant i 1895, kaptein i 1900 og kommandørkaptein i 1912. 1899-1901 hadde han tilsyn med bygginga av panserskipa «Norge» og «Eidsvold» i Newcastle-upon-Tyne. 1901-10 var han kanonkontrollør i Marinen og 1914-17 sjef for skyte- og signalskulen i Marinen.

Den 13. oktober 1916 vart Lippe utnemnd til sjef for flystellet til Marinen, då den nye våpengreina vart organisert og lagd under Den Kongelege Norske Marine. Fire månader seinare vart han øvste leiar for flyvåpenet til Marinen, ein kommandoposisjon han hadde til 13. januar 1930.

Lippe var kommanderande admiral frå 1930 til august 1934. 1930-33 var han òg sjef for Admiralstaben.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
*Hvem er hvem, 1948
Lalla Carlsen

**Lalla Carlsen** () var ein norsk skodespelar. Ho heitte eigenleg **Haralda Petrea Christensen**, men vart kalla Lalla frå ho var lita. I 1917 vart ho gift med kapellmeister Carsten Carlsen og kjent under scenenamnet Lalla Carlsen. 
Ho scenedebuterte i 1914 og utvikla seg frå songar til skodespelar, med ein brei karriere innan revy, film og folkeleg komedie.

Carlsen var ved Chat Noir trå 1915 til 1947, ved Casino 1927–1928 og Carl Johan Teateret 1940–1943. Etter 1947 arbeidde ho som frilans skodespelar, både i film, ved revyscener og for Riksteateret. 

Carlsen mottok Kongens Fortjenstmedalje i gull (1949) og Statens kunstnerlønn (1958). Gata Lallakroken (både i Oslo og Svelvik) er oppkalla etter ho, det same er Lalla Carlsens gate i Stavanger. 

Programleiaren Vibeke Sæther er barnebarn av Lalla Carlsen.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lalla Carlsen|Lalla Carlsen]]» frå ,  den 29. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Birger Grinde

**Birger Grinde** () var ein norsk flygar og lufttrafikkinspektør i Luftfartsdirektoratet.

Grinde vart utdanna som flygar ved Marinens Flyveskole og fekk «Flygervingen» i 1931.  Han vart tilsett i DNL i 1937 og flaug innanlands med Junkers Ju 52 i åra før andre verdskrigen. 

Hausten 1939 vart han beordra som nestkommanderande ved Marinens flyavdeling på Skattøra og deltok i kampane ved Narvik i 1940, før han måtte overlevera  Skattøra flystasjon til tyskarane. Etter at kampane i Noreg var over kom han seg først over til Sverige, og sidan til England. Under krigen var han først instruktør i Little Norway. Frå 1942 var han knytt til  333. skvadron i Storbritannia og flaug mellom anna Catalina. Etter krigen vart han tilsett som lufttrafikkinspektør i Luftfartsdirektoratet. Grinde var norsk rådsrepresentant ved Den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart (ICAO) i periodane 1953-56 og 1971-74. Han gjekk av med pensjon frå stillinga som lufttrafikksjef i Luftfartsverket hausten 1978.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Birger Grinde|Birger Grinde]]» frå ,  den 28. mars 2019.*
Den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart

**Den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart**, engelsk **International Civil Aviation Organization** (**ICAO**) er SN sin organisasjon for luftfart. ICAO utarbeider standardar og råd til framgangsmåtar for sikker luftfart mellom statar på alle fagområda innan luftfarten. Han bidreg òg på andre måtar til å utvikla internasjonal luftfart på ein sikker og effektiv måte.

ICAO har hovudkvarter i Quartier international de Montréal i Canada.

## Historie
I november 1944 vart 55 land og styresmakter invitert til ein luftfartskonferanse i Chicago. Vertskapet var den amerikanske regjeringa, i samarbeid med allierte land. 54 land møtte til konferansen, der Chicago-konvensjonen om sivil luftfart vart underteikna av 52 land den 7. desember 1947. Dette var starten for ICAO, som vart offisielt oppretta i 1947 etter at konvensjonen var ratifisert av ei tilstrekkeleg mengd land. Noreg ratifiserte konvensjonen den 5. mai 1947.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart|Den internasjonale organisasjonen for sivil luftfart]]» frå ,  den 28. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Partnair

**Partnair** var eit norsk charterselskap som vart danna i 1985 ved ei samanslåing av fleire selskap, mellom anna Nor-Fly Charter. Selskapet hadde hovudbase på Fornebu. 

Selskapet opphøyrde kort tid etter at eit av flya, ein Convair CV-580, LN-PAA styrta i Skagerrak den 8. september 1989.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Partnair|Partnair]]» frå ,  den 29. mars 2019.*
Johan Litleskare

**Ole Johan Jonsson Litleskare** () var ein gardbrukar, gartnar og lokalhistorikar.

Litleskare var fødd i Åsane i Hordaland og voks opp i Alversund, dit foreldra hans flytta. Sjølv utdanna han seg til gartnar, tok seinare over farsgarden då han var odelsgut.

Etter Litleskare i 1925 kom med *Øydejorder, gløymde gardsnamn og borttynte gardar i Nordhordland*, gav han frå 1929 ut eit titals arbeid om ymse kyrkjer i Nordhordland. Han skreiv òg mange artiklar prenta i sogelagsskrift og i aviser.

## Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Med Israel for fred

**Med Israel for fred** (**MIFF**) er ein norsk interesseorganisasjon som arbeider for å skape større sympati for Israel og jødar.

MIFF vart starta som ei arbeidsgruppe blant norske studentar i Oslo i 1975. Organisasjonen vart formelt stifta tre år seinare, i 1978. Organisasjonen har vakse frå 6720 medlemmer i 2007 til 10&nbsp;633 medlemmer i 2017.

Styreleiar i MIFF er Bengt-Ove Nordgård. Organisasjonen har fire tilsette. Dagleg leiar og ansvarleg redaktør er Conrad Myrland.

## Bakgrunnsstoff

*
Visjon Norge

**Visjon Norge** (eller **TV Visjon Norge**) er ein norsk kristen fjernsynskanal, som var skipa i 2003 som den første skandinaviske kristne fjernsynskanalen som sender 24 timar i døgnet. Grunnleggjar og sjefsredaktør er Jan Hanvold. Ein systerkanal basert i Sverige, TV Vision Sverige, vart skipa i 2015.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Wolfgang Seel

**Wolfgang Seel** () er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Kirkel i Saarland. Han spelte 12 sesongar i bundesligaen med laga FC Kaiserslautern, Fortuna Düsseldorf og FC Saarbrücken og deltok i 6 landskampar for Vest-Tyskland. Angrepsspelaren Seel var særleg kjend for sine kjappe raid opp langs sidene.

### Klubbspel
Seel var aktiv FC Saarbrücken i tida 1966-71. Frå sommaren 1971 spelte han to sesongar i bundesligaen for FC Kaiserslautern. Sidan var han Fortuna Düsseldorf-spelar i ni år til 1982. I den vesttyske cupfinalen (DFB-pokalen) mot Hertha Berlin i Hannover den 23. juni 1979, skåra Seel kampens einaste mål i det 116. minutt av oppgjeret. Målet til Seel gav Fortuna klubbens aller fyrste cuptriumf, og sikra han legendestatus i Düsseldorf. Fem veker tidlegare, den 16. mai, tapte Fortuna etter ekstraomgangar med 3-4 overfor FC Barcelona, då finalen i cupvinnarcupen fann stad i Basel. Tidlegare i same sesongen skåra Seel to av måla då Fortuna Düsseldorf stod for ein historisk 7-1-siger over Bayern München. Seel avslutta sitt fotballiv med spel 1982-86 for FC Saarbrücken.

### Landslagsspel
Perioden september 1974 til desember 1977 deltok Seel i seks landskampar for Vest-Tyskland, fem av dei var såkalla vennskapskampar. Han kom ikkje på skåringslista.

### Merittar
*Vinnar av DFB-pokalen: 1979 med Fortuna Düsseldorf
*Tapande finalist i cupvinnarcupen: 1979 med Fortuna Düsseldorf
*Tapande i finalist i DFB-turneringa: 1078 og 1980 med Fortuna Düsseldorf

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wolfgang Seel|Wolfgang Seel]]» frå ,  den 29. mars 2019.*  
 
*eu-football
Mari Eide

**Mari Eide** () er ein norsk langrennar frå Øystre Slidre, medlem i Øystre Slidre Idrettslag. Ho vann bronsemedaljen i sprinttevlinga under Ski-VM 2019 i Seefeld in Tirol.

### Aktiv
Eide deltok i verdscupen i langrenn frå mars 2010. Ho spesialiserte seg i sprintøvingane, men sleit i årevis med å kome seg til finale i verdscupen. Bortsett frå ein siger i parstafett 4. desember 2011 i Düsseldorf, saman med Maiken Caspersen Falla, måtte ho sjå langt etter 
pallplasseringar. Vinteren 2016 vann Eide sølv på 10 km ved noregsmeisterskapen i Tromsø, eit lite minutt bak den suverene vinnaren Astrid Jacobsen.
Eide har delteke i ei tevling i dei store internasjonale meisterskapane. Under verdsmeisterskapen 2019 i Seefeld i Austerrike tok ho seg til finalen i sprintøvinga, der ho mykje overraskande kneip bronsemedaljen. Landskvinna Falla vann øvinga, framom Stina Nilsson frå Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mari Eide|Mari Eide]]» frå ,  den 29. mars 2019.*
332 skvadron

**332 skvadron** er ein norsk kampflyskvadron under 132 Luftving på Ørland hovudflystasjon. I 2017 blei han den første norske F-35-skvadronen. 332 skvadron vart skipa i  England i 1942. I tillegg til i England og på kontinentet under andre verdskrigen har skvadronen tidlegare hatt tilhald på Værnes, Bardufoss, Gardermoen, Rygge og Bodø. Fra 1980 til 2015 var skvadronen oppsatt med F-16. 

## Historie
### Andre verdskrigen

332 (Norwegian) Squadron blei oppretta på Catterick i Yorkshire 16. januar 1942 og var knytt til RAF Fighter Command. Skvadronen var sett opp med Spitfire jagarfly. Den første sjefen var major Odd Bull, som i juni året før hadde vore med på oppretta 331 skvadron same stad. I juni flytta skvadronen til North Weald i Essex utanfor London, der 331 skvadron hadde vore sidan mai. I april 1944 blei begge skvadronen overførte til Bognor flyplass på kanalkysten og sett inn i angrep mot tyske mål på den franske kanalkysten. I august 1944 blei skvadronane overført til Frankrike, seinare Belgia og Nederland. Mot slutten av krigen var oppgåvene hovudsakleg angrep mot tyske bakkemål. I løpet av krigen blei skvadronen kreditert med 82 øydelagde, 11 sannsynlegvis øydelagde og 50 skadde fiendtlige fly.

### Etterkrigstida
22. mai 1945 kom skvadronen til Værnes. 

Frå februar 1953 blei 332 skvadron sett opp på Gardermoen med Republic F-84 Thunderjet. I juni 1955 blei skvadronen overført til Rygge flystasjon.

### Etter den kalde krigen

14. mai 2002 blel skvadronen overført til 132 Luftving ved Bodø hovudflystasjon. Den 3. september 2015 ​var det takkeseremoni på Bodø hovudflystasjon som markerte at 332 skvadron var mellombels lagt ned før han blei flytta til Ørland for å bli sett opp som første F-35-skvadron.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:332 skvadron|332 skvadron]]» frå ,  den 29. mars 2019.*
Abbasanta

**Abbasanta** (sardisk *Abbasànta*, 'heilag vatn') er ein by og kommune i Italia. Han ligg i provinsen Oristano i regionen Sardinia, langs hovudvegen mellom Macomer og Oristano. Abbasanta har 2 729 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 315 meter over havet.
 
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Aggius

**Aggius** (sardisk *Àggju*) er ein kommune i Italia. Han ligg i provinsen Sassari i regionen Sardinia. Aggius har 1 504 innbyggjarar og ligg i ei høgd på 514 meter over havet.
 
## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Helge Nesheim

**Helge Nesheim** () var ein skulemann frå Evanger i Hordaland. Han var far til Helge Sverre Nesheim.

Helge Nesheim tok lærareksamen i 1902 og var dei neste åra lærar ymse stader. Frå 1911 arbeidde han i skulestover i Skåre herad, skulestyrar frå 1917 til 1948. Utanom yrket hadde han fleire tillitsverv, mellom anna i fråhaldsrørsla. Tida 1911-21 var han redaktør av *Jolehøgtid*. I 1932 gav han ut det kulturfilosofiske *Avhaldssaki i ljos av eit kristeleg livsideal* og i 1935 *Kva idealar kan me framelska gjennom sogeundervisninga*. 

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Ove Gjerløw Meyer

**Ove Gjerløw Meyer** () var ein norsk patriot og embetsmann frå Fredrikshald.

Meyer studerte i København, der han tok både teologisk og juridisk embetseksamen. Han var ein «ivrig patriot» som i 1771  gav ut eit skrift der han kravde at det vart oppretta ein universitet i Noreg. I 1772 skipa han Det norske Selskab København, og var i fleire år formann for selskapet. Frå 1778 var han byfut i Tønsberg og sidan assessor i overhoffretten i Christiania og lagmann i Tønsberg.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Ingelin Killengreen

**Ingelin Christine Killengreen** () er ein norsk jurist og embetsmann. Ho har vore politimeister i Oslo norsk politidirektør og verka ved ulike departement, sist som spesialrådgjavar i Kommunal- og moderniseringsdepartementet.

## Bakgrunn
Ingelin Killengreen er dotter av høgsterettsadvokat enAlfred Georg Kvamme og vart gift med advokaten John Killengreen (1946–2009) i 1972.

Killengreen tok examen artium ved Bergen katedralskole i 1966. Ho tok deretter husmorskole i 1968 og vart utdanna cand.jur. ved Universitetet i Oslo i 1972. Ho gjekk gjennom sjefskurset ved Forsvarets høyskole i 1989.

## Karriere
Killengreen var ekspedisjonssjef (1988–1993) og departementsråd (1993-1994) i Justisdepartementet. Ho var politimeister i Oslo frå 1994 til 2000. Frå 2000 til 2011 var ho politidirektør. 

I februar 2011 vart Killengreen utnemnd til departementsråd i Fornyings-, til administrasjons- og kyrkjedepartementet. 
Frå 2013 til 2016 var ho direktør i Direktoratet for forvalting og IKT (Difi). 

## Prisar og utmerkingar
*1997: Utnemnd til storriddar av Den islandske falkeordenen 
*2005: Utnemnd til kommandør med stjerne av St. Olavs Orden for embetstenesta si. 
*2011: Då ho gjekk av som politidirektør vart Killengreen tildelt Politiets heiderskross.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingelin Killengreen|Ingelin Killengreen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Ivar Nesheim

**Ivar Svensson Nesheim** () var ein norsk landbrukskyndig frå Granvin i Hordaland.

Nesheim tok eksamen frå Vinterlandbruksskolen i hovudstaden i 1894 og Noregs landbrukshøgskule i 1896. Deretter var han styrar av fylkes-landbruksskulen Langerak i Bygland frå 1896 og av Telemark landbruksskule frå 1911. I 1918 fekk han stilling som konsulent for landbruksskulane. Frå 1928 til han døydde var han statskonsulent i husdyrbruk. Nesheim skreiv om jordbruk og redigerte, i lag med Sigvald Hasund, *Landbruksundervisningen i Norge gjennom 100 år*. 

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
John Renbourn av John Renbourn

***John Renbourn*** er debutalbumet til den engelske visesongaren og gitaristen John Renbourn, gjeve ut i 1965. Albumet består av fleire originale songar og tradisjonelle songar arrangerte av Renbourn, i tillegg til nokre coverversjonar av bluessongar.  

Han hadde alt møtt visesongaren Bert Jansch, som han seinare skipa bandet Pentangle med, og i lag skreiv dei «Noah and Rabbit».  

## Innhald

## Medverkande
* John Renbourn - akustisk gitar, vokal
* Bert Jansch -  akustisk gitar (på nr. 8 og 15)

;Teknisk
* Produsent - Nathan Joseph
* Lydteknikarar - Jimmy Duncan, Nathan Joseph og Peter Attwood. 
* Fotografi og design - Brian Shuel
Choman-distriktet

**Choman** er eit distrikt i Erbil guvernement i Irak. Det administrative senteret heiter òg Choman. Choman-distriktet ligg ved grensa til Iran. Distriktet består av fire underdistrikt, Galala, Haji Omeran, Samilan og Qasre og kring 166 landsbyar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Choman-distriktet|Choman-distriktet]]» frå ,  den 29. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pál Teleki

**Pál Teleki von Szék** () var ein ungarsk greve, vitskapsmann og politikar. Han var statsminister i periodane 1920–1921 og 1939–1941. 

Teleki var frå 1919 professor i geografi i Budapest. I 1920 var han ungarsk utanriksminister. 

Til trass for si negative haldning i høve til Nazi-Tyskland blei Teleki tvinga til å gjera visse diplomatiske og militære konsesjonar. Då Adolf Hitler kravde ungarsk assistanse ved angrepet på Jugoslavia i i 1941 freista Teleki å manøvrera slik at landet ikkje blei trekt inn i storkrigen. Detta lukkast ikkje, og han tok livet sitt i fortviling over at politikken hadde slått feil. Han blei etterfolgd av László Bárdossy.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pál Teleki|Pál Teleki]]» frå ,  den 30. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
*
Rasmus Lyngnes

**Rasmus Elias Eliasson Lyngnes** () var ein skulemann og biolog frå Dalsfjord på Sunnmøre.

Lyngnes var son til ein gardbrukar. Sjølv tok han etter kvart skulevegen, tok såleis eksamen ved krigsskulen i 1910 og lærarprøva i 1911. Der etter underviste han fram til 1924 i realfag på Volda mellomskule og gymnas. Han vart cand.real. i 1921 og var lektor ved landsgymnaset på Eidsvoll frå 1924 til 1945, bortsett frå skuleåret 1930/31, då han  var styrar ved den kommunale høgre allmennskulen i Drøbak. Av helsegrunnar slutta han skulen og flytta sidan til Ålesund, der han budde på Store-Nørve.

Framom alt interesserte Lyngnes seg i biologi. I 1936 vart han dr.philos. med eit arbeid over raudålen (Myxime glutinosa). Han skreiv elles mange vitskaplege artiklar og avhandlingar om biologiske emne, mellom anna om skadeinsekt på trevyrke, særleg om husmotten. Lyngnes var både i Japan og i Sør-Amerika på granskingsferd.

Han var òg oppteken av gammal bondekultur.  I 1967 gav han såleis ut bygdesoga *Dalsfjord I-II*, ei gards- og kultursoge om førverande Dalsfjord kommune.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Einar Lundby

**Einar Lundby** () var ein norsk lækjar, forkynnar og forfattar frå Furnes i Hedmark.

Lundby var son til ein gardbrukar. Sjølv studerte han medisin ved universitetet i hovudstaden, cand.med. i 1920. Åra 1921-23 praktiserte han lækjaryrket i Bardufoss, sidan arbeidde han i Brumunddal frå 1925 til –39. Lundby studerte 1929/30 psykolanalyse i Berlin. I 1949 grunnla han den kristne kvileheimen og nervesanatoriet Solborg på Jevnaker, der han sidan var lækjar og leiar til høg alder.

Lundby var ein ein aktiv og høgt skatta forkynnar og sjelesyrgjar. Han skreiv fleire bøker, mellom anna *Porten til livet* (1946), *Veien til målet* (1948), *Alt er ditt* (1949) og På *70&nbsp;000 favner* (1956). 

Lundby levde ugift.

## Kjelder
*Norsk biografisk lekskon
Tekstilgarn

**Garn** eller **tekstilgarn** er trådar danna av tekstilfibrar som typisk er spunne saman. Det kan brukast til tekstilproduksjon, som strikking, hekling, veving og broderi. Det kan også brukast til å laga fangst- og fiskegarn og andre nett.

## Framstilling

Ein kan laga garn av naturfiber, kunstfiber eller ei blanding. Desse fibrane blir gjerne tvinna om kvarandre slik at dei heng betre saman. Korte fibrar blir kalla stapelfiber, medan lengre fibrar blir kalla filament. Eigenskapane til garnet blir påverka av kva typar fibrar ein bruker, talet på fibrar i diameteren og korleis ein handsamar fibrane før og under spinning, til dømes om dei går gjennom kjemming (kamgarn) og kor hardt ein spinn dei.

Ein kan farga fibrane før eller etter spinning. Om ein spinn fleirfarga fibrar eller fibrar med ulike fargar saman får ein melert garn. Ved fabrikkfarging vil produsenten merka garnet med eit fargenummer og i tillegg partiet garnet blei farga i (innfargingsnummer). Dette gjer at ein kan få heilt likt farga garn til eit tekstilarbeid.

## Kjelder
Riohacha

**Riohacha** (spansk uttale: [rjoa.tʃa], wayuu: *Süchiimma*, «Süchii»  betyr elv og «mma» betyr land, elveland)  er ein by i Riohacha kommune i den nordlege karibiske regionen av Colombia ved utlaupet av Ranchería-elva i Karibhavet, og hovudstaden i La Guajira-departementet. Stifta av conquistador Nikolaus Federmann i 1535, vart Riohacha kalla opp etter ei lokal legende. På grunn av den kraftige regnskuggen av Sierra Nevada de Santa Marta, er området mykje tørr og ørkenaktig, busett av opphavlege amerikanske urfolk, hovudsakleg av medlemmer av den wayuu-etniske gruppa. I kolonitida var Riohacha ein viktig hamneby på grunn av oppdaginga av perleførekomstar. I andre halvdelen av 1900-talet vart byen ein av Colombias mellomstore, maritime kommersielle hamner, og dessutan eit fleirkulturelt senter for La Guajira-departementet. Byen er nemnd fleire gonger i *[[Hundre års ensomhet]]*, og i *Beretningen om et varslet mord*, romanar skrivne av Gabriel García Márquez.

## Historie
Riohacha-området vart busett av folk frå wayuu-kulturen, ein del av den større arawak-gruppa. I 1535 grunnla den tyske etterforskeren Nikolaus Federmann ein by med namnet *Nuestra Señora Santa Maria de los Remedios del Cabo de la Vela* lengst nord på Guajira-halvøya.

Spanjolar oppdaga ei stor mengde perler i byområdet, noko som gjorde den opphavlege byen til eit konstant mål for piratar. Etter at byen vart øydelagt av eit piratangrep, flytta bystyret byen til utlaupet av Ranchería-elva. Det neste store angrepet, leidd av den berømte engelske piraten Francis Drake, fann stad i 1569, då Drake plyndra byen på jakt etter gull og perlar.

I løpet perioden for sjølvstendekampen mot Spania tente hamna i Riohacha mange fartøy som kjempa mot spanjolane for colombiansk og venezuelansk sjølvstende. Ein av dei som kjempa mot spanjolane var admiral José Prudencio Padilla, som skulle komme til å bli vurdert som ein helt i revolusjonane i Colombia og Venezuela. 

I 1954 fekk Riohacha kommunestatus, og i 1964 vart han deklarert hovudstad i det nye La Guajira-departementet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Riohacha|Riohacha]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
Håvard Bjerkeli

**Håvard Bjerkeli** () er ein norsk tidlegare langrennar frå Isfjorden i Rauma kommune, medlem i Isfjorden Idrettslag. Han vann VM-sølv i sprintøvinga under Ski-VM 2003.

Bjerkeli utmerkte seg i sprinttevlingane då den nye øvinga kom frå slutten av 1990-åra. Han vann tre tevlingar i verdscupen i langrenn, ei i kvar av sesongane 2002-04. Under Vinter-OL 2002 i Salt Lake City rauk han ut i kvartfinale på sprinten og kom på 13. plass. Året etter tok Bjerkeli seg til finalen i same øvinga då verdsmeisterskapen fann stad i Val di Fiemme, der han vart andremann, svenske Thobias Fredriksson tok gullmedaljen. Same sesongen vart Bjerkeli noregsmeister i sprint under Ski-NM 2003 i Molde, medan det året etter vart NM-sølv i øvinga i Bardufoss.   

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1997: Bronsemedalje i 4 x 10 km stafett med Isfjorden IL
*Ski-NM 1998: 
*Ski-NM 1999:
*Ski-NM 2000: 
*Ski-NM 2001: Nr 8 på 10 km i Steinkjer
*Ski-NM 2002: Nr 8 på 50 km på Vang
*Ski-NM 2003: Gull i sprint og nr 8 på 10 km i Molde
*Ski-NM 2004: Sølv i sprint i Bardufoss

### Ymse
Bjerkeli er gift med langrennar var, Marit Roaldset, og såleis svigerson til Jan Olaf Roaldset. Karoline Grøvdal er syskenbarnet hans.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håvard Bjerkeli|Håvard Bjerkeli]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Filament i tekstilfag

**Filament** (av latin filum, ‘tråd’) er eit enkelt fiber som er særs langt i høve til tverrsnittet. I tekstilfag blir nemninga brukt om silke- og kunstfibrar.

Filamentgarn er garn fremstilt av eit eller fleire filament. Kunstfibrar kan lagast både som filamentgarn og stapelgarn (garn spunne av korte fibrar).

## Kjelder
Nina Skeime

**Nina Skeime Kostøl** () er ein norsk tidlegare langrennar frå Oslo, medlem i Kjelsås Idrettslag. 

Skeime var med på Noregs lag som vann sølv i 4 x 5 km stafett under Ski-VM 1987 i Oberstdorf, og på laget som to år seinare tok bronse under Ski-VM 1989 i Lahtis. Ho vart noregsmeister på 20 km i 1984, 1985 og 1989, tildelt kongepokalen for triumfane i 1985 og 1989. Saman med Marit Wold og Trude Dybendahl var Skeime med om å vinne NM-gull for Kjelsås IL i 3 x 5 km stafett heile sju gongar i tida 1985-92.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1982: Nr 8 på 10 km på Raufoss
*Ski-NM 1983: Nr 5 på 10 km på Lillehammer
*Ski-NM 1984: Gullmedalje på 10 km i Hof
*Ski-NM 1985: Gullmedalje på 20 km, sølv på 10 km i Tromsø
*Ski-NM 1986: Nr 4 både på 5 km og 20 km på Vang
*Ski-NM 1987: Bronsemedalje på 20 km i Steinkjer
*Ski-NM 1988: 
*Ski-NM 1989: Gullmedalje på 20 km, sølv på 5 km på Geilo
*Ski-NM 1990: Nr 9 på 20 km på Gjøvik
*Ski-NM 1991: Nr 4 både på 10 km og 20 km

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nina Skeime|Nina Skeime]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Melert

**Melert** (frå fransk *mêler*, 'blanda') er ein effekt ein får i garn eller stoff når ein har blanda saman fibrar med ulike fargar. Kvar fiber kan ha fleire fargar, ein kan bruka fibrar som kvar har ulike fargar eller ein kan blanda farga og ufarga fibrar saman. 

Melert garn har mellom anna vore vanleg å bruka på Shetland.

## Kjelder
Nett

**Nett** kan visa til:

* Edderkoppnett

;Gjenstandar
* Berenett, reiskap til å bera ting i
* Fangstgarn, reiskap til å fanga dyr
* Fiskegarn eller fiskenett, reiskap til å fanga fisk
* Hårnett, nett til å ha om håret
* Insektnett, til å verna folk mot insekt, til dømes mygnett mot mygg
* Plantenett, nett brukt til å verna plantar

;Data
*Datanett, nettverk av datamaskinar
** Internett, eit verdsomspennande datanettverk
**Nettlesar, programvare som hentar og syner fram nettsider
**Nettsamfunn, samlingsstader for folk på internett
**Nettstad, ei samling nettsider på internett

;Elektrisitet
* Overføringsnett
* Fordelingsnett innan kraftdistribusjon
* Nettsystem innan kraftdistribusjon
* Straumnett

;Transport og kommunikasjon
*Jarnbanenett
*Kanalnett
* Naudnett, elektronisk nett til samband for naudtenester
*Riksnett, eit nett av riksvegar, telefonlinjer eller kringkastingsstasjonar i eit land
*Telefonnett
*Vegnett

;Anna
* Nettet, eit stjernebilde på den sørlege himmelhalvkula.
* Nett Records, eit norsk plateselskap
* Nettby, eit tidlegare norsk nettsamfunn

## Sjå òg
* Nettverk
Magne Heide

**Magne Leon Heide** er cand.philol. i nordiske språk, med ei oppgåve om historia til målreisinga i Nord-Noreg. Han har vore aktiv i målrørsla (Harstad og omland mållag, Troms og Finnmark mållag) og i kulturarbeid Kvæfjord historielag. Han har også vore leiar for i Utdanningsforbundet ved Stangnes videregående skole.

## Kjelder
Reidun Mellem

**Reidun Mellem** () er ein norsk forfattar, busett i Tomasjord i Troms.

Temaet for forfattarskapet hennar har især vore kvener, læstadianisme og krigstida med tvangsevakueringa i nord.

## Bibliografi

* *Læstadianismen, sakprosa, 1978*
* *Grunnskolen 250 år : gløtt inn i skoleutviklinga i Troms*, sakprosa (1989)
* *Tromsdalen kirke 25 år* (1990)
* *Ei hiva tøtta : ei samling kventekstar*, flerspråklig,:finsk, svensk og norsk (1994)
* *Krig og evakuering på Nordkalotten 1944-1945*, flerspråklig: finsk, norsk, svensk og nordsamisk (1996)
* *10 år med Norske kveners forbund – Ruijan kveeniliitto: 1987-1997* (1997)
* *Så jaga dem oss fra heiman våres*, eventyr, Orkana forlag (1998)
* *Kvenane: – minoritet i motbakke –*, sakprosa (1998)
* *Synd og tilgivelse : læstadinismen i samfunn og ordkunst på Nordkalotten*, sakprosa (2002)
* *Innsyn i kvensk historie språk og kultur* i seminarraport, Tromsø mars 2002, sakprosa (2003)
* *Tromsdalkjerka fyller førti*, sakprosa (2005)
* *Livsfarlig leik med fiendemakt*, ungdomsbok, Ruija forlag (2005)
* *Kvendrakta*, sakprosa (2006)
* *Norske flyktninger i Sverige i 1944-45*, sakprosa (2010)
* *Ei helsing fra heimbygdas bakkar*, dikt (2014)
* *Kvenfolkets 500 år ved ishavskysten*, sakprosa, (2016)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Reidun Mellem|Reidun Mellem]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  
 
* Presentasjon av Reidun Mellem i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
* Presentasjon av Reidun Mellem på Kvensk institutts nettsider
* Presentasjon av Reidun Mellem på Litteraturnett Nord-Norges nettsider
Kamgarn

**Kamgarn** er garn laga av kamull, der fibermaterialet etter karding, men før spinning, går gjennom ein kjemmeprosess. Denne prosessen gjer fibrane meir parallelle i høve til kvarandre. Ein tek samtidig ut særleg korte fibrar (kjemlingar eller noils) og vegetabilske ureiningar.

Opphavleg laga ein kamgarn av ull. Seinare har ein også brukt ullblandingar.

## Sjå òg

* SandnesGarn (Sandnes Kamgarn Spinneri)

## Kjelder
Adolf Fredrik av Sverige

**Adolf Fredrik** () var konge i Sverige frå 1751 til 1771. 

Fyrstesonen Adolf Fredrik var fødd på Gottorp-slottet i Holstein-Gottorp i Tyskland. 17 år gammal tok han over som fyrstebiskop av Lübeck, ein posisjon far hans hadde hatt tidlegare.

Ettersom svenskekongen Fredrik I ikkje hadde legitime arvingar, vart Adolf Fredrik i 1743 svensk tronfylgjar. Avgjerda kom i stand etter sterkt press frå Tsar-Russland. Åtte år seinare, i 1751, tok Adolf Fredrik over som svensk konge. Ved hoffet let ein seg imponere av den storvyrdige veremåten hans, men han hadde inga reell makt. Han klarte slett ikkje å hevde kongemaktas stilling i den vedvarande striden mellom dei politiske grupperingane som gjekk under nemningane hattarna og mössorna (huvene).

Adolf Fredrik var gift med Lovisa Ulrika, ei syster til Fredrik den store av Preussen. 

Adolf Fredrik døydde vinteren 1771 på Stockholms slott. Sonen hans, Gustav III, vart då ny svensk konge.

## Kjelder
*Adolf Fredik i Store norske leksikon
Nett Records

**Nett Records** var eit norsk plateselskap skipa i 1972 og lagt ned i 1976. Det gav ut norsk danseband- og popmusikk.  Produsent for dei fleste utgjevigane var Leif Hemingsen, som seinare skipa Snowflake Records (1977–1985).
## Utgjevingar
*Four Jets, *Eurotreff* (1972)
*Four Jets, *Eurotreff 2* (1973)
*Four Jets, *Eurotreff 3* (1973)
*Diverse artister, *12 i skuddet* (1974)
*Howards med Maj Britt Andersen, *La oss leve livet her* (1974)
*Howards med Maj Britt Andersen, *Plysj* (1974)
*Katho, *Her kommer Katho* (1974)
*Inger Jacobsen, *Flyvertinnen* (Nett 508, 1974)
*Four Jets, *Eurotreff 4* (1974)
*Norli og Myrdals kvintett, *Ptro! Stans! Her er det gammaldans* (Nett 522, 1974)
**Svensktoppen* (Nett 531, 1974)
**Slagerparaden* (Nett 535, 1974)
*Four Jets, *Eurotreff 5* (1974)
*Maj Britt Andersen, *Et lite under* (Nett 543, 1975)
*Four Jets, *Eurotreff 6* (1975)
*Four Jets, *Eurotreff 7* (1975)
*Doodle Bugs, *Lille laila* (gjenutgivelse, 1975)
*Flere band, *Trønderkremen* (1975)
*Norli og Myrdals kvintett, *Fem glade Odølinger* (Nett 546, 1975)
*Vørterøl Songlag, *Spælle Vømmøl* (Nett 547, 1975)
*Arnt Haugen, *Sus i stakken* (Nett 556, 1976)
*Erling Bonde, *Erling Bonde II* (1976)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nett Records|Nett Records]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Seglgarn

**Seglgarn** er tauverk brukt til sying av seglduk og takling av tynne liner. Det er to til firegarns tauverk der kvar enkelt *tråd* eller *tått* opphavleg blei spunne av fine hampfibrar. Seglgarn er den finaste dimensjonen ein brukar til sjøs. «Garn» betyr i denne sammenhengen omtrent det samme som tråd eller hyssing. Førsteleddet i ordet, «segl» eller «seil», er eit lånord fra tysk og tyderr 'tau' eller 'line'.

Seglgarn er også første trinn i framstillinga av tauverk der ein slår seglgarn til kordelar. Trinna er  garn ⇒ seglgarn ⇒ kordel.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Seilgarn|Seilgarn]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Stell av nordlandsbåtens skrog og rigg (1988). Skildrar bruk av seglgarn.
Magne Einejord

**Magne Einejord** () var ein samisk forfattar og organisasjonsmann frå Evenskjer i Troms.

Han var mellom anna medlem i Samisk eldreråd frå og med 2012.

## Bibliografi

* Molteturen, barnebok,  Norsk Barneblads forlag 1981 (Nynorsk)
* Gielkkahaga, roman, Jår'galæd'dji 1983 (Samisk)
* Ráimmahallan, roman, Jår'galæd'dji 1986 (Samisk)
* Áiggit iežáhuvvet, roman, [Evenskjer]: Skániid girjie 2007 (Samisk)
* Áne sirddolaš, roman, [Evenskjer]: Skániid girjie 2009 (Samisk)
Carl H. Borgstrøm

**Carl Hjalmar Borgstrøm** () var ein norsk språkforskar og professor i samanliknande språkforsking ved Universitetet i Oslo 1947–1986.

Carl Borgstrøm var son av komponisten Hjalmar Borgstrøm og Harriet Amalie Müller. Han vart student i 1928, studerte samanliknande indoeuropeisk språkvitskap, indisk og keltisk ved Universitetet i Oslo, og vart *mag.* art. i 1936. Frå 1932 til 1935 var han forelesar i samanliknande filologi ved Trinity College i Dublin. Frå 1936 til 1937 var han vikarierande professor i indisk ved Universitetet i Ankara. Han var lektor i språkvitskap ved Universitetet i Lund frå 1945, og professor i samanliknande språkforsking ved Universitetet i Oslo frå 1947.

Borgstraum utgav mellom anna boka *Innføring i sprogvidenskap* (1958).

## Kjelder

* *Norges filologer og realister*. Stavanger, 1950.

## Bakgrunnsstoff