Harstad og omland mållag

**Harstad og omland mållag** er eit mållag for Harstad og nabokommunane. Mållaget har medlemmar særleg frå Harstad, Kvæfjord, Skånland og Ibestad, men også frå Tjeldsund, Lødingen, Sortland, Hadsel, Øksnes og Andøy. Mållaget er med i Noregs Mållag og i Troms og Finnmark mållag.

## Styre og medlemmar

Laget blei skipa 5. februar 1997. Leiarar har vore Hildur Heim Nergård (1997-2005) og Magne Heide (2005-2025)..

Harstad og omland mållag har sidan skipinga hatt eit medlemstal på mellom 17 og 31 medlemmar. I 2023 hadde laget 31 medlemmar. Totalt har nesten 70 personar på eitt eller anna tidspunkt vore medlemmar i laget sidan skipinga.

## Lagsarbeid

Harstad og omland mållag har hatt fleire opne møte og medlemsmøte med innleiarar frå lokalområdet, landsdelen og frå Noregs Mållag. Her har det vore tatt opp tema som nordnorsk språk og nynorsk identitet, språk og verdiar, nynorsk i Harstad-området, stadnamn, gatenamn, personnamn, nordnorske dialektar, nordnorske ordsamlingar, samisk språk og avisspråk

Mållaget har også hatt møte om og med fleire nynorske forfattarar: Helge Stangnes, Gudmund Danielsen Brede, Arne Garborg, Peter Karl Eberg Pedersen, Ingrid Mollvik (Kvæfjord), Hans Eidnes, Sigrid Merethe Hanssen, Regine Normann, Aasmund Olavsson Vinje . Mållaget har  presentert fleire nordnorske forfattarar som skriv på nynorsk, i medlemsbladet *Måltrasten*: Ingrid Mollvik (2012), Arnljot Eidnes (2015), Jacob Norman (2016), Wenche Krossøy (2017), Gudmund Danielsen Brede (2019), Sigrid Agnethe Hansen (2020), Inger Johanne Sæterbakk (2020), Johan Hveding (2021), Ove Orvik (2023), John Klæbo (2024).  Laget arbeider også med å spreie god nynorsk litteratur.

Laget har arbeidd med å samle stoff om harstaddialekt og lokale ord og uttrykk. Frå januar 2025 har laget hatt ei fast ordspalte, “**ORDIMELLA**” i Harstad Tidende.

Laget har dessutan arbeidd med **stadnamn**, både fjellnamn og gardsnamn  Dette arbeidet har blitt publisert i fleire artiklar i Årbok for Harstad.

Laget har arbeidd for å dra fram **den nynorske historia** i området, både dei skolane som har hatt nynorsk som hovudmål og dei som har hatt parallellklassar i nynorsk.

Laget har dessutan  arbeidd for å **betre opplæringa i nynorsk** som sidemål. Det har også vore fokus på den **samiske** målstriden i området.

I 2003 arrangerte mållaget ei **novelletevling** for den vidaregåande skolen, og tre noveller blei premierte.

Mållaget er høyringsinstans for **namnesaker**, og laget har komme med fråsegner i fleire namnesaker.

Laget har også skrive fleire **avisartiklar** om ulike tema, bl.a. nynorsk sidemål, anglofiseringar og samisk skilting.

Laget har tatt initiativ til å halde **nynorsk gudsteneste** i Trondenes kyrkje, og dette har vore gjennomført sidan 2013.

I 2023 gav mållaget ein lokal **målpris** til Kåre Torvanger som sidan 1985 hadde levert 255 reportasjar på nynorsk til avisa Harstad Tidende.

Laget har også jamleg hatt besøk frå **Noregs Mållag**. Laget har i tillegg vore representert på fleire landsmøte i Noregs Mållag.

Laget har kvart år sidan 2005 gitt ut eit eige meldingsblad til medlemmane, ***Måltrasten***.

## Historie, tidlegare mållag

### Mållag 1917 - i dag
Det har tidlegare vore fleire mållag i området som Harstad og omland mållag i dag dekker og har medlemmar ifrå:

* Ibestad mållag, skipa i 1908 og lagt ned etter kort tid.
* Salangen mållag skipa i 1909 eller 1911 og lagt ned etter kort tid, oppattskipa på 1930-talet.
* Kvedfjord mållag, skipa i 1917 og lagt ned i 1920-åra.
* "Måltrasten" i Fauskevåg, tidlegare Sandtorg kommune, skipa i 1917 og lagt ned i 1950-åra.
* Sandtorg mållag, skipa i 1930 og lagt ned før 1950.
* Trondenes mållag, skipa i 1938 og lagt ned under 2. verdskrigen.
* Harstad og omland mållag, skipa 11. desember 1955,  i arbeid berre eitt år, laget var også i arbeid i 1961-1962.
* Sortland mållag, skipa i 1956 og i arbeid ut 1980-talet.
* Harstad Målungdom blei skipa i 1974, og laget var i verksemd til slutten av 1980-talet.
*Salangen mållag, oppattskipa i 1979 og i arbeid ut på 1980-talet.

## Kjelder