open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blue Moon of Kentucky

«**Blue Moon of Kentucky**» er ein vals skriven i 1946 av bluegrass-musikaren Bill Monroe og spelt inn av bandet hans, The Blue Grass Boys. Songe har sidan blitt spelt inn av mange andre artistar, mellom andre Elvis Presley. I 2003 vart songen innlemma i United States Library of Congress National Recording Registry.

## Historie
«Blue Moon» er den offisielle bluegrassongen til Kentucky. I 2002 vart Monroe-versjonen ein av 50 innspelingar Library of Congress valde ut det året for National Recording Registry. I 2003 rangerte CMT «Blue Moon» på 11. plassen på lista si over dei 100 beste countrysongane.

Bill Monroe skreiv songen i 1946 og spelte han inn for Columbia Records den 16. september. Songen kom ut tidleg i 1947.  På den tida bestod The Bluegrass Boys av vokalisten og gitaristen Lester Flatt og banjoisten Earl Scruggs, som seinare danna sitt eige bluegrass-band, Foggy Mountain Boys. Både Flatt og Scruggs spelte på innspelinga, medan Bill Monroe song.

Songen er skildra som ein «bluegrass-vals» og vart ein stor hit i USA i 1947 og vart òg populær med andre bluegrass-, country- og tidlege rockabilly-artistar. Songen vart mykje framført på Grand Ole Opry og andre stader. Carl Perkins spelte ein raskare versjon av songen under dei tidlege konsertane sine.

### Elvis Presley

Songen vart gjeven ut som B-sida til den aller første Elvis Presley-singelen, «That's All Right» på Sun Records i juli 1954. Dei hadde leita etter ein song å plassere B-sida og valde *«Blue Moon of Kentucky»* via Bill Black. Scotty Moore fortalte: «Me visste alle at me trengde ein song til... og det verka håplaust ei stund. Bill kom då med 'Blue Moon of Kentucky'...Me tok ein pause og han byrja å hamre på bassen sin og song 'Blue Moon of Kentucky', og etterlikna Bill Monroe med den høge falsettstemma si. Elvis slengde seg med og byrja å spele og syngje i lag med.»}}

Presley, Moore og Black vart oppmuntra av Sam Phillips, og omgjorde den langsame valsen til Monroe, i 3/4-takt, til ein kjapp, bluesaktig song i 4/4-takt.

Etter ei tidleg utgåve av songen skal Sun Records-eigaren Phillips ha ropt ut «BOY, that's fine, that's fine. That's a POP song now!.» Som med alle dei tidlege Presley-singlane på Sun, the artists were listed and stylized as «ELVIS PRESLEY SCOTTY and BILL».

### Andre innspelingar
I 1954 spelte The Stanley Brothers inn ein versjon av songen med Presley sitt 4/4-arrangement og bluegrassinstrument. Bill Monroe sppelte sidan inn songen i ei blanding av dei to stilartane, og byrja i den originale 3/4-takten før han spelte han i ein livleg 4/4-takt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blue Moon of Kentucky|Blue Moon of Kentucky]]» frå ,  den 30. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Kentucky's State Bluegrass Song: Blue Moon of Kentucky 
*NPR-rapport
*Library of Congress om songen i National Recording Registry.
*
Rådmann

**Rådmann** var i Noreg tidligare nemninga på den øvste leiaren for ein fylkeskommunal eller kommunal administrasjon. Kommuneloven endra i 1990 tittelen frå rådmann til administrasjonssjef, men dette fekk berre måteleg praktisk gjennomslag i kommunesektoren. Den siste endringa i kommuneloven (2018) tok i bruk tittelen kommunedirektør. Denne siste nemninga har breidd om seg i norske kommunar og fylkeskommunar.

Rådmannen, eller kommunedirektøren, pliktar å sette i verk vedtak i kommunen sine politiske organ og å sørgje for at alle saker er greidde ut før dei blir lagt fram til politisk handsaming. Rådmannen sine funksjonar er mellom anna definert i paragrafane 13 og 25 i kommuneloven. 

## Kjelder

*Kommuneloven på Lovdata
HFSU

**Studentutvalet ved Det humanistiske fakultet** er studentutval ved humanistiske fakultet ved fleire norske universitet. Oftast forkorta til HFSU.

## Studentutvalet ved UiO
(HFSU http://www.hf.uio.no/hfsu 2]) UiO er studentutvalet ved Det humanistiske fakultet ved Universitetet i Oslo . HFSU representerer alle studentar ved HF ovanfor fakultetsleiinga og administrasjonen, og fungerer som studentane sitt talerøyr utad. HFSU organiserer òg Studentforum ved HF, som er ein møtestad for alle studentrepresentantane ved HF UiO. 

HFSU UiO held til i seminarrom 5 i Sophus Bugges hus ved Det humanistiske fakultet.

## Studentutvalet ved UiB
For studentutvalget ved Det humanistiske fakultet ved Universitetet i Bergen sjå HSU.
Foldereid

**Foldereid** er bygda kring fjorden Innerfolda i nordvestre delen av Namdalen. Nordsida når fram til Bindal i Nordland fylke. 

Foldereid var tidlegare ein eigen kommune i Nord-Trøndelag. Frå 1964 er Foldereid deld mellom kommunane Nærøy og Høylandet. Fra bygdesenteret Foldereid går det riksvegar til Terråk, Brønnøysund og Grong, og fylkesveg til Kolvereid og Rørvik. 

## Kjelder
* Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

## Bakgrunnsstoff

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Foldereid|Foldereid]]» frå , den 15. september 2008.*
Frol

**Frol** var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag. Området har frå 1. januar 1962 vore del av Levanger kommune.

Frol var også tidlegare del av Levanger, men i 1856 vart området deld i to: Levanger kjøpstad og Levanger landsogn (eller Levanger herred); Frol kommune.

* 28. november 1874 vart to ålmenningar frå Skogn kommune lagt til Frol ved Kongeleg resolusjon.
* 13. november 1951 vart ein del av Frol med 51 innbyggjarar (Lillemarksbakkane) overført til Levanger.
* 1. januar 1962 vart Frol kommune slått saman med Levanger, Skogn og Åsen til den nye Levanger kommune.

## Kjelder

* Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frol|Frol]]» frå , den 15. september 2008.*
That’s All Right (Mama)

«**That's All Right (Mama)**» er den første songen som vart gjeven ut på singel av Elvis Presley. Songen vart skriven og opphavleg spelt av bluessongaren Arthur Crudup. Elvis sin versjon vart spelt inn i juli 1954 og gjeven ut 4. september 1954.

Songen vart opphavlege skriven og spelt inn av Crudup i 1946. B-sida til Elvis sin singel var «Blue Moon of Kentucky». Katalognummeret til singelen var Sun 209. På etiketten står det *«That's All Right»* (utan *(Mama)* som i originaltittelen), og at songen vart spelt av Elvis Presley, Scotty & Bill, som er Scotty Moore på sologitar og Bill Black på kontrabass. Han vart produsert av Sam Phillips i Sun Studio. Innspelinga hadde ingen trommer eller andre instrument, og var ei live-innspeling. 

Songen har av musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* vorte kalla den første rock and roll-songen, noko som derimot er omstridd. Same magasinet plasserte òg songen på 112. plass på lista over dei 500 største songane gjennom tidene. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:That&#39;s All Right (Mama)|That&#39;s All Right (Mama)]]» frå , den 15. september 2008.*
Gravvik

**Gravvik** var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag fylke. Området vart skild ut som eigen kommune i 1909. I 1964 var kommunen slegen saman med Foldereid, Kolvereid og Nærøy til det som er dagens Nærøy kommune. Gravvik er no ein skulekrins i Nærøy kommune, og eit kyrkjesokn i Nærøy prosti i Den norske kyrkja.

Landbruk og fiskerinæring har tradisjonelt stått sterkt i Gravvik. I dag er oppdrett av laks, skjel og kveite viktige næringar.

I Gravvik finn ein Fingalshola, som er hola i Noreg med flest holemåleri, og Gravvik kyrkje

## Kjelder

* Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gravvik|Gravvik]]» frå , den 16. september 2008.*
Harran

**Harran** er ei bygd i Grong kommune i Nord-Trøndelag fylke. Staden ligg i Namdalen, kring 15 km nordom tettstaden Grong.

Her ligg Harran stasjon på Nordlandsbanen, og Harran kyrkje.

## Tidlegare kommune
Harran var tidlegare ein sjølvstendig kommune i Nord-Trøndelag. Området var eigen kommune i vel 40 år.

Harran kommune vart oppretta då dåverande Grong kommune vart deld i fire 1. Januar 1923 (Grong, Harran, Namsskogan og Røyrvik). Ved opprettinga hadde Harran 630 innbyggjarar.

1. januar 1964 vart Harran slegen saman att med Grong. Ved samanslåinga budde det 1085 personar i kommunen.

## Kjelder
* Kart over gamle kommunegrenser i Trøndelag på Arkivverket sin nettstad Digitalarkivet.no 
* «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen» av Dag Juvkvam for Statistisk sentralbyrå.

## Bakgrunnsstoff

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harran|Harran]]» frå , den 16. september 2008.*
Hydrofluorkarbon

**Hydrofluorkarbon** (HFK) er organiske sambindingar av hydrogen, karbon og fluor.

Hydrofluorkarbon er kraftige klimagassar. Utsleppa har auka kraftig dei siste tjue åra. På 1980-talet var klorfluorkarbon (KFK-gassar) heilt dominerande som kjølemedium i luftkjøleanlegg i bilar. Etter at Montreal-protokollenvart vedteken i 1987, skifta bilindustrien til hydrofluorkarbon (HFK) som ikkje øydelegg ozonlaget. I Kyoto-protokollen frå 1997 er HFK lista opp blant dei drivhusgassane som skal fasast ut innan 2012.

Vedtak om avgift for utslepp av hydrofluorkarbon og perfluorkarbon gjeld følgjande perfluorkarbon:
* HFK-23 
* HFK-32 
* HFK-41 
* HFK-43-10mee 
* HFK-125 
* HFK-134 
* HFK-134a 
* HFK-152a 
* HFK-143 
* HFK-143a 
* HFK-152 
* HFK-161 
* HFK-227ea 
* HFK-236cb 
* HFK-236ea 
* HFK-236fa 
* HFK-245ca 
* HFK-245fa 
* HFK-365mfc 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
DS «Rokta»

**DS «Rokta»** var eit norsk fraktefartøy som vart kjend då det forliste i 1938. «Rokta» var eit jarnskip på om lag 400 tonn som vart bygd i 1918. Det gjekk med skifer frå Alta til Skottland. 

Då «Rokta» natt til 3. april 1938 grunnstøytte på Gallerskjera på Hustadvika, bles det det sterk nordaust storm med orkanbyger. Gallerskjera ligg utanfor Rindarøya og Bjørnsund i Hustadvika kommune. Skipet vart ståande fast på skjera i eit og eit halv døger. Det ureine farvatnet gjorde det svært vanskeleg for bergingsfartøy å kome til. Då skipet måndag 4.april knekte i to og glei av skjeret, vart seks av mannskapet redda av redningsskøyta «Christian Bugge» og lokale fiskarar. Det vart delvis brukt robåtar for å kome til i det grunne og svært ureine området. Dei seks andre av besetninga miste livet. Det gjorde òg to av redningsmannskapa. Nærmare 100 mann var ute på dei ulike fartøya under redningsaksjonen.

Den langvarige redningsaksjonen vart utfyllande dekt i aviser og radio i Noreg og i utlandet. Om forliset og berginga skreiv Arnulf Øverland diktet *Sjøfolkene på Hustadvika*.

Eit monument til minne om Roktaforliset vart reist på Rindarøy i 1991. På Søre Bjørnsund er det reist ein minnestein over dei to redningsmennene som miste livet. 

## Kjelder
* Arnfinn Haga: *Dramaet på Hustadvika*. Cappelen 2005
Plantekost

**Plantekost** er mat basert på plantar og sopp. Visse plantar utgjer basismat i dei fleste kosthald, til dømes ris, potet eller korn i form av brød. Plantekost gjev også viktige fiber og vitamin. Mindre plantedelar kan gje ulike smak til maten som krydder og andre tilsetjingsstoff.

For menneske kjem plantekost gjerne frå desse hovudgruppene:

* Kornprodukt (til dømes ris, mais eller laga til som graut, brød, pasta eller liknande)
* Belgfrukter (erter, bønner og linser, til dømes i gryteretter, supper eller berabeida til produkt som tofu eller falafel)
* Frukt og grønt (grønsaker, grøne blad og urter)
* Matsopp
* Alger
* Mindre plantedelar som frø, nøtter og matblomar
* Plantedelar som er blitt malne eller pressa til krydder, sukker og planteolje

Dyr kan fordøya andre plantar enn menneske, til dømes gras og greiner.

Dyr som lever hovudsakleg på plantekost blir kalla planteetarar, medan menneske som vel plantekost til forskjell frå mat frå dyr blir kalla vegetarar.
Trollvasstinden

Fjellnamnet **Trollvasstinden** blir bruka fleire stader i Noreg: 
* Trollvasstinden i Volda
* Trollvasstinden i Måndalen
Fussa

**Fussa** er ein aktiv stratovulkan sør på øya Paramusjir i Kurilane i Russland. Ein kjenner berre til eitt utbrot frå vulkanen, som skjedde i 1854. Fussa vert derimot framleis rekna som aktiv. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fuss Peak|Fuss Peak]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Gamtsjen

**Gamtsjen** (russisk Гамчен) er ein vulkan søraust på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han består av fire stratovulkanar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gamchen|Gamchen]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*
Valdajhøgdene

**Valdajhøgdene** (russisk Валдайская возвышенность, *Valdajskaja Vozvysjennost* eller Валдай, *Valdaj*, latvisk *Valdaja augstiene*) er eit høgland nordvest i sentrale område av Russland. Området strekkjer seg frå nord til sør om lag midt mellom St. Petersburg og Moskva gjennom Novgorod, Tver, Pskov og Smolensk oblast.

Åsane er ei nordleg forlenging av Det sentralrussiske høglandet. Ryggen er dekt avleiringar frå tidlegare isbrear som endemorener og andre grusrestar. Valdajhøgdene er høgast nær Vysjny Volotsjiok med 346,9&nbsp;moh. Elvane Volga, Daugava (Vestre Dvina), Lovat, Msta, Dnepr og fleire andre har kjeldene sine i Valdaj. Her finst òg mange innsjøar som Volgo, Peno, Seliger, Brosno og Valdajsjøen.

Valdajhøgdene er ein populær turistdestinasjon, særleg for fiske. Byane Ostasjkov and Valdaj er kjende historisek byar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Valdai Hills|Valdai Hills]]» frå , den 16. september 2008.*
Det sentralrussiske høglandet

**Det sentralrussiske høglandet** (russisk Среднерусская возвышенность - *Svednerusskaja vozvysjennost*) er eit område på om lag &nbsp;km² sør i den europeiske delen av Russland og nordaust i Ukraina. Høglandet er ein del av Den austeuropeiske sletta.

Det meste av området ligg 200-250 meter over havet. Av mindre område innanfor høglandet finn ein mellom anna Valdajhøgdene som er 347 meter over havet på det høgaste.
Tsjuktsjarhalvøya

**Tsjuktsjarhalvøya**, **Tsjukotskijhalvøya** eller **Tsjukotskhalvøya** (russisk: Чукотский полуостров - Tsjukotskij poluostov) er det nordaustlegaste punktet på fastlandet i Asia i Russland. Lengst aust ligg Kapp Dezjnev nær landsbyen Uelen. Ho grensar til Tsjuktsjarhavet i nord, Beringhavet i sør og Beringsundet i aust. Halvøya er ein del av Tsjukotka autonome okrug.

Halvøya har tradisjonelt vore heimstaden til dei innfødde tsjuktsjarane, enkelte eskimofolk, sibriske jupikar og sireniki-eskimoar, korjakar, tsjuvanar, evenar, jukagihirar og russiske nybyggjarar. 

Halvøya ligg langs Nordaustpassasjen.

Av næringar på halvøya finn ein gruvedrift (tinn, bly, sink, gull og kol), jakt og fangst, reinsdyravl og fiske.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chukchi Peninsula|Chukchi Peninsula]]» frå , den 16. september 2008.*
Golaja

**Golaja** (russisk Голая) er ein liten vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Golaya|Golaya]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*
Golovnin

**Golovnin** er ein vulkan sør på øya Kunasjir i Kurilane i Russland. Han er den sørlegaste vulkanen i Kurilane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Golovnin|Golovnin]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Gorelyj

**Gorelyj** (russisk Горелый) er ein vulkan sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han ebstår av fem overlappande stratovulkanar og er ein av dei mest aktive sør på Kamtsjatka.

Gorelyj har hatt utbrotsperiodar i 1980-1981 og 1984-1986. Han består av fleire vulkanske strukturar som den gamle Pra-Gorelyj som måler 20-25&nbsp;km i diameter. I tillegg har han ein kaldera med ein diameter på 12 km. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gorely|Gorely]]» frå ,  den 16. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* KVERT
Goriastsjaja Sopka

**Goriastsjaja Sopka** («den brennande åsen») er ein eksplosiv vulkan på Kurilane i Russland. Han er 891 meter over havet. 

Han er aktiv og hadde det siste utbrotet sitt i 1914. Han har hatt fem eksplosive utbrot mellom 1842 og 1914. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Goriaschaia Sopka|Goriaschaia Sopka]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*
Gornyj Institut

**Gornyj Institut** (russisk Горный Институт) er ein stratovulkan i Sredinnyjfjella på Kamtsjatkahalvøya i Russland . Han ligg like aust for vulkanen Titila og nord for Kebenej.

Vulkanen er kalla opp etter St. Petersburg Gruveinstitutt som vart oppretta av Katrina den store for å utvikle gruvedrift og geologi.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gorny Institute|Gorny Institute]]» frå , den 16. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Itsjinskij

**Itsjinskij** (russisk  eller , *Itsjinskaja sopka*) er ein stor stratovulkan som ligg sentralt på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er den klart høgaste toppen i Sredinnyjfjella, den sentrale fjellkjeda på halvøya. Itsjinsky er av dei største vulkanane på Kamtsjatka med eit volum på om lag 450 kubikkilometer.

På toppen av vulkanen ligg ein 3 x 5 km stor kaldera, og inne i denne to lavadomar som er dei høgaste toppane. Heile toppområdet er dekt av ein stor isbre og fleire store isbrear går ned sidene av vulkanen. Det er fleire fumaroler i kalderaen. 

Fleire dasitt- og rhyodasittdomar ligg på sidene av vulkanen nedanfor kanten på krateret. Basaltiske og dasittiske lavastraumar dannar dei nedre flankane, nokre av dei opp mot 10-15 km lange. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ichinsky|Ichinsky]]» frå , den 16. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 
* Vulkanologi- og seismologiinstituttet på Kamtsjatka
*  (på russisk )
*
Iremel

**Iremel** er det nest høgaste fjellet i dei sørlege Uralfjella. Det er 1589 meter over havet og ligg i den autonome republikken Basjkortostan i Russland.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Iremel|Iremel]]» frå , den 16. september 2008.*
Ivaogruppa

**Ivaogruppa** er ei vulkansk gruppe av sinderkjegler som ligg sør på øya Urup i Kurilane i Russland.

## Kjelder
*
Hårmygg

**Hårmyggar** er ei gruppe små til mellomstore myggar som kan likna fluger. Dei stikk ikkje, men kan stundom gjera seg merka gjennom sverming. Det er skildra rundt 650 artar på verdsbasis, 17 av desse er funne i Noreg.

Namnet sitt har dyra fått frå hannane i slekta *[[Bibio]]*, som er dekt med tjukke og kraftige hår. For hoer og artar av andre slekter er ikkje dette like påfallande.

## Imagines

Vaksne hårmyggar er kraftig bygde myggar som liknar fluger. Antennene er korte og består av mellom sju og tolv segment. Bortsett frå i arten *Penthetria funebris* dekkjer fasettaugo heile oversida av hovudet hjå hannane, delt i ein ryggdel og ein bukdel. På ein liten knott over desse har dei i tillegg tre punktaugo - ocelli. Hjå dei fleste hannar er augo dekt med hår.

Beina er kraftige, med særleg godt utvikla frambein med omdanna leggsegment. Vengjene er meir eller mindre trekanta med eit særeige vengjemønster.

Hårmyggar er aktive i fint vêr om sommaren og er relativt treige dyr.

## Larvane
Larvane til hårmyggen er beinlause og har kraftige horisontale kjevar. Bortsett frå det første og det nest siste kroppssegmentet har dei para andehòl på alle segment, til saman ti par. Huda er dekt av mikroskopiske skjel og har finger- eller vorteliknande utvokstrar. Hjå dei fleste artane gjer piggar på skjela at huda framstår som ru.

Ein finn larvane helst i opphopa rotnande plantemateriale, oftast like under jordoverflata. Hannmygglarver vert vanlegvis funne i tette klumpar like under jordoverflata.

## Artar i Noreg
* Underfamilie *Pleciinae*
** Slekt *Penethria*
*** *P. funebris*
* Underfamilie *Bibioninae*
** Slekt *Dilophus*
*** *D. febrilis*
*** *D. humeralis*
*** *D. femoratus*
*** *D. borealis*
** Slekt *Bibio*
*** *B. venosus*
*** *B. leucopterus*
*** *B. rufipes*
*** *B. pomonae*
*** *B. marci*
*** *B. hortulanes*
*** *B. longipes*
*** *B. clavipes*
*** *B. nigriventris*
*** *B. fulvicollis*
*** *B. ferruginatus*
*** *B. varipes*
*** *B. lautaretensis*
*** *B. brunnipes*
*** *B. siebkei*
*** *B. johannis*
*** *B. lanigeris*

## Kjelder
* Skartveit, J: *[http://www.entomologi.no/journals/tabell/Norske_Insekttabeller_17.pdf Norske Insekttabeller 17: Nordiske hårmygg (Bibionidae)]* Norsk Entomologisk Forening 2004 - Inneheldt nøkkel både til larvar og vaksne, pluss omtalar av alle nordiske artar

## Bakgrunnsstoff
Roll 'Em Pete

**«Roll 'Em Pete»** er ein rhythm and blues-song som opphavleg vart spelt inn av Big Joe Turner og pianisten Pete Johnson i 1938. Innspelinga vert rekna som ein viktig forgjengar for det som seinare vart rock and roll.

## Originalen
Johnson var ein boogie woogie-pianist i Kansas City, som tidleg i 1930-åra hadde slått seg saman med Turner, som då jobba som syngande bartender. Turner hadde ei ropande synging og song blues til Johnson sin musikk. I 1938 vart duoen invitert av talentspeidar og produsent John Hammond til den første «From Spirituals to Swing»-konserten ved Carnegie Hall i New York City. 

Medan dei var i New York signerte Turner og Johnson ein kontrakt med Vocalion og spelte inn «Roll 'Em Pete» for dei 30. desember 1938. Songen var ein livleg boogie-woogie som hadde vorte ein av Johnson sine signaturlåtar på klubbane dei spelte på med Turner på vokal. Turner spelte seinare inn andre versjonar av songen med andre musikarar, særleg i 1950-åra då han vart ein rock and roll-stjerne.

## Seinare versjonar
Songen vart seinare spelt inn av mange andre artistar, som Albert Ammons, Count Basie, Joe Williams, Lionel Hampton, T-Bone Walker, The Blasters og Bill Wyman.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roll 'Em Pete|Roll 'Em Pete]]» frå , den 16. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Teksten til «Roll 'Em Pete»
Mære

**Mære** er ein tettstad i Steinkjer kommune i Trøndelag fylke. Staden har .

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nord-Trøndelag»
Mule

**Mule** kan tyde:
* Mule i Levanger
* Mule innan biologi
* Medlemmer av slekta Mule:
:* Christen Mule, borgarmeister i Oslo på 1500-talet
Midnight Special

«**Midnight Special**» er ei tradsjonell folkevise som ein meiner hadde sitt opphav hos fangar i Sørstatane i USA. Tittelen kjem frå refrenget.

:*Let the Midnight Special shine her light on me,*
:*Let the Midnight Special shine her ever-loving light on me.* (trad.)

Songen har gjennom musikkhistoria vorte mykje spelt i country-blues-stil frå fangen sitt synspunkt, og har vorte spelt av mange forskjellige artistar. 

## Historie
Første gong teksten til songen kom på trykk var av Howard Odum i 1905. som t.d.: 

:*Get up in the mornin' when ding dong rings,*
:*Look at table&mdash;see the same damn thing.*

Første gong notane kom på trykk var i 1923.

Første gong songen vart gjeve ut på på pplate var i 1926 som «Pistol Pete's Midnight Special» av Dave «Pistol Pete» Cutrell (eit medlem av ''McGinty's Oklahoma Cow Boy Band'').

I mars 1929 gav bandet, no kalla *Otto Gray and the Oklahoma Cowboys*, ut songen på ny, og denne gongen med den tradisjonelle tittelen. 

Sam Collins spelte inn songen og gav han ut i 1927 med tittelen «The Midnight Special Blues» for Gennett Records.  Versjonen hans følgjer den tradisjonelle stilen. 

I 1934 gav Huddie William «Lead Belly» Ledbetter spelte inn ein versjon ved Angola Prison for John og Alan Lomax, som gav han kredit for songen. Ledbetter spelte inn minst tre versjonar av songen, ein med the Golden Gate Quartet, ei gospelgruppe, 15. juni 1940. Ledbetter endra fleire av tekstlinjene i songen og har fått æra for å gjere songen kjend. 

## Andre versjonar
Johnny Rivers, Paul Evans, Big Joe Turner og Creedence Clearwater Revival har alle velkjende versjonar av songen. Andre artistar som ABBA, Mungo Jerry, Van Morrison, Odetta, D.O.A., Sonny Terry & Brownie McGhee, Little Richard, Buckwheat Zydeco, Mischief Brew, Josh White, Pete Seeger, Spencer Davis Group, Eric Clapton og Paul McCartney har òg spelt songen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Midnight Special|Midnight Special]]» frå , den 17. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dun i Trøndelag

**Dun** er ei bygd i Namsos kommune i Trøndelag fylke. Staden var administrasjonssenter i tidlegare Fosnes kommune. Dun ligg midt på øya Jøa. Her ligg Jøa barne- og ungdomsskole, Fosnes bygdemuseum og Dun kyrkje.

Dun var heimstaden til Olav Duun.
Kambalnyj

**Kambalnyj** (russisk Камбальный) er ein vulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kambalny|Kambalny]]» frå , den 17. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Karpinskij på Oktoberrevolusjonøya

**Karpinskij** er det høgaste punktet i russisk Arktis. Det ligg på øya Oktoberrevolusjonøya og er 965 meter over havet. Fjellet er kalla opp etter Aleksandr Petrovitsj Karpinskij, ein russisk geolog. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Karpinsky (October Revolution Island)|Mount Karpinsky (October Revolution Island)]]» frå , den 17. september 2008.*
Karpinskij i Uralfjella

**Karpinskij** er eit fjell i Uralfjella som ligg nord for polarsirkelen i Russland. Han er ein del av Issledovatelskomfjella og ligg på grensa mellom republikken Komi og Tjumen oblast. Det stig til ei høgd på 1878 meter over havet og består av kvartsitt og krystallinsk skifer. Fjellsidene består hovudsakleg av fjelltundra, men det er barskog ved foten av fjellet. Karpinskij vart kalla opp etter den russiske geologen Aleksandr Petrovitsj Karpinskij.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Karpinsky (Urals)|Mount Karpinsky (Urals)]]» frå , den 17. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** "Карпинского гора" *[[Store Sovjetiske Leksikon]]*
Karpinskij

**Karpinskij** er namnet på fleire fjell i Russland som er kalla opp etter geologen Aleksandr Petrovitsj Karpinskij: 

* Karpinskij på Oktoberrevolusjonøya
* Karpinskij i Uralfjella
* Karpinskijgruppa i Kurilane
Karpinskijgruppa

**Karpinskijgruppa** er ei vulkangruppe som ligg sør på Paramusjir i Kurilane i Russland. Oppå gruppa ligg to slake kjegler som stig til ei høgd på 1345 meter over havet. Dei består av andesitt og andesitt-basalt. I dei to kratera finn ein fumaroler og fontener av flytande svovel. Det siste store og einaste historiske utbrotet kom i 1952. Sidene av vulkanane er dekte av isbrear som har danna fleire dalbotnar ein tidlegare trudde var eroderte krater. Vulkanane er kalla opp etter geologen Aleksandr Petrovitsj Karpinskij.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karpinsky Group|Karpinsky Group]]» frå ,  den 17. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*** 
***  "Карпинского Вулкан" *[[Store Sovjetiske Leksikon]]*
Karymskij

**Karymskij** (russisk Карымская сопка, *Karymskaja sopka*) er ein vulkan på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er ein av dei mest aktive vulkanane aust på Kamtsjatka og er ein symmetrisk stratovulkan med ein 5 km brei kaldera som vart danna tidleg i holocen. Mykje av kjegla er kappa av lavastraumar som er mindre enn 200 år gamle. Historiske utbrot har vore vulkansk eller vulkansk-strombolske, med moderat eksplosiv aktivitet og stundom lavastraumar frå krateret. Vulkanen er kalla opp etter karymane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karymsky|Karymsky]]» frå ,  den 17. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Kebenej

**Kebenej** er ein vulkan sentralt i Sredinnyjfjella, nord på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er ein basaltisk/andesittisk skjoldvulkan med fleire sinderkjegler på sidene. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kebeney|Kebeney]]» frå , den 17. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Kholodilnik

**Kholodilnik** (russisk гора Холодильник eller сопка Холодильник) er den høgaste fjelltoppen i Vladivostok i Primorskij kraj i Russland.
Kikhpinytsj

**Kikhpinytsj** er ein vulkan som ligg aust på Kamtsjatkahalvøya og gjev tilførsel til den kjende Dolina Gejzerov (Geysirdalen). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kikhpinych|Kikhpinych]]» frå ,  den 17. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***
Kljutsjevskaja Sopka

**Kljutsjevskaja Sopka** (russisk Ключевская сопка) er ein stratovulkan og det høgaste fjellet på Kamtsjatkahalvøya i Russland og den høgaste aktive vulkanen i Eurasia. Den bratte, symmetriske kjegla ligg berre 100 km frå Beringhavet. Vulkanen er ein del av UNESCO si verdsarvliste som *Vulkanar på Kamtsjatka*.

Kljutsjevskaja Sopka sitt første utbrot vart registrert i 1697 og har nesten vore konstant aktiv sidan den gong, som med mange av nabovulkanane. Han vart først klatra i 1788 av Daniel Gauss og to andre medlemmer av Billings-ekspedisjonen. Ingen andre var på toppen av fjellet før 1931, då fleire klatrarar mista livet på veg ned på grunn av fykande lava. Sidan denne faren framleis eksisterer er det få andre som har vore på toppen. 

Kljutsjevskaja Sopka vert rekna som eit heilag fjell for dei innfødde i området og av desse sett på som ein stad der jorda vart skapt. Andre vulkanar i regionen har liknande tyding, men Kljutsjevskaja Sopka er den mest heilage av desse. Det vert sagt at guden Volkov skapte verda og at dette var staden han heldt jorda slik at akkurat denne staden ikkje vart lukka og gjort ferdig. 

## Utbrotet i 2008

Frå tidleg i januar 2007 byrja Kljutsjevskaja Sopka ein ny utbrotssyklus. 28. juni 2007 kom det kraftigaste utbrotet i syklusen og oska som vart kasta opp i atmosfæren nådde ei høgd på 10&nbsp;000 meter og dreiv vestover og påverka flytrafikken mellom Amerika og Asia. Oske fall ned på øya Unimak i Alaska. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Klyuchevskaya Sopka|Klyuchevskaya Sopka]]» frå , den 17. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 


## Bakgrunnsstoff
* Live webkamera
* Klyuchevskaya på Peakware
Beisfjord

**Beisfjord** (nordsamisk ) er ein tettstad i Narvik kommune i Nordland fylke. Staden har , og ligg inst i Beisfjorden, kring 13 kilometers køyring frå Narvik by. Beisfjord har eigen barneskule i Beisfjord skole og daglegvarebutikk.

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Michael Bublé

**Michael Steven Bublé** () er ein kanadisk crooner, singer-songwriter, storband-songar og skodespelar. Han er vorte kjend for å synge nye arrangement av gamle slagerar, mellom anna av Frank Sinatra og Ray Charles. Bublé er kritikarrost og har vunne Grammy- og Juno-prisar, sistnemnde fleire gonger. Stilen er pop med visse element frå jazz. I alt har han seld 18 millionar eksemplar av sine album.

## Diskografi
* *First Dance*	
* *Babalu* (2001)
* *Dream* (2002)
* *Down With Love (Soundtrack)* (2003)
* *Michael Bublé	* (2003)
* *Let it Snow* (2003)
* *Come Fly With Me* (2004)
* *It's Time* (2005)
* *Caught In The Act* (CD + DVD, 2005)
* *With Love* (EP, 2006)
* *Call Me Irresponsible* (2007)
* *Crazy Love* (2009)
* *Christmas* (2011)
* *To Be Loved* (2013)
* *Nobody but Me* (2016)
* *Love* (2018)

## Filmar
* *Duets* (2000)
* *Totally Blonde* (2001) 
* *The Snow Walker* (2003) 
* *Las Vegas* (tv-serie, 2005)
* *Da Kath & Kim Code* (2005)

## Kjelder
Berg i Helgeland

**Berg** er ein tettstad i Sømna og Brønnøy kommunar i Nordland fylke. Staden har . Det meste av tettstaden ligg i Sømna kommune, men noko busetjing på Strømsnes på nordsida av sundet Nordstraumen høyrer også med til tettstaden, og det området høyrer til Brønnøy kommune. Berg ligg kring ni kilometers køyring nordom kommunesenteret Vik i Sømna.

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Røkland

**Røkland** (lulesamisk ) er ei bygd i Saltdal kommune i Nordland fylke. Staden ligg ved Saltelva i Saltdalen, om lag 15&nbsp;km sørom kommunesenteret Rognan. Europaveg 6 og Nordlandsbanen går gjennom Røkland. Øvre Saltdal kyrkje ligg kring to km sør for Røkland.

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
STS-126

**STS-126** er namnet på ei komande romferd til den internasjonale romstasjonen. Romfartøyet vert den amerikanske romferja Endeavour. Denne romferda vert den 125te romferjeferda sidan STS-1 i 1981, og den 100 romferda sidan Challenger-ulykka STS-51-L i 1986. Under denne romferda vil Endeavor ha med nye forsyningar og utstyr som tillet større mannskap om bord romstasjonen.

## Mannskap
* Christopher Ferguson (2) Kommandør
* Eric A. Boe (1) - Pilot
* Heidemarie M. Stefanyshyn-Piper (2) - Ferdspesialist
* Donald Pettit (2)- Ferdspesialist
* Stephen G. Bowen (1) - Ferdspesialist
* R. Shane Kimbrough (1) - Ferdspesialist

### Med opp til ISS
* Sandra Magnus (2) - Ingeniør

### Med ned frå ISS
* Gregory Chamitoff (1) - Ingeniør

Tala i parentes viser talet på romferder den eiskilde har vore med på, inkludert denne romferda.


## Bakgrunnsstoff
* STS-126 hjå NASA
Parker Posey

**Parker Christian Posey** () er ein amerikansk filmskodespelar.
Ho debuterte i filmen *Joey Breaker* (1993). Etter mindre roller i *Coneheads* og kultfilmen *Dazed and Confused* (1993) fekk ho tilnamnet «Queen of the Indies» for ei rekkje roller i indie-filmar som *Sleep with Me* (1994), *Party Girl*, *The Doom Generation*, *Kicking and Screaming* (alle frå 1995), *The Daytrippers* (1996), *The House of Yes* og *Clockwatchers* (begge 1997). 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Parker Posey|Parker Posey]]» frå ,  den 5. januar 2019.*
Norman Ernest Borlaug

**Norman Ernest Borlaug** () var ein agronom frå USA. Han vann Nobels fredspris i 1970 for arbeidet sitt med å utvikle ein ny kveitekornsort.

## Bakgrunnsstoff
*
*
Kolokolgruppa

**Kolokolgruppa** er ei vulkangruppe sentralt på øya Urup i Kurilane i Russland. Ho består av sommavulkanar frå holocentida og har namn etter den høgaste vulkanen i gruppa, Kolokol. I tillegg inneheld ho vulkanane Berg, som er den mest aktive i gruppa, Trezubetz, som hadde utbrot i 1924, og Borzov, som er den eldste av dei. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolokol Group|Kolokol Group]]» frå , den 18. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Kolokol Group  ved volcano.si.edu


## Bakgrunnsstoff
* Kolokol Group  ved volcano.si.edu
Komarov

**Komarov** (russisk Комаров) er ein vulkan søraust på Kamtsjatkahalvøya i Russland. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Komarov (volcano)|Komarov (volcano)]]» frå , den 18. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Korjakskij

**Korjakskij** eller **Korjakskaja sopka** (russisk Корякская сопка) er ein vulkan på Kamtsjatkahalvøya lengst aust i Russland. Han er synleg frå det administrative senteret i Kamtsjatka kraj, Petropavlovsk-Kamtsjatskij. I lag med den nærliggande vulkanen Avatsjinskij er han erklært ein dekadevulkan på grunn av dei tidlegare eksplosive utbrota og nærleiken til store busette område. 

## Geologisk historie
Kojrakskij er ein del av Eldringen der Stillehavsplata glir under den eurasiatiske plata med om lag 80&nbsp;mm/året. Ein mantelkile ligg mellom dei to platene og er årsaka til den dynamiske vulkanske aktiviteten på heile Kamtsjatkahalvøya. 

Vulkanen har truleg vore aktivt i fleire titusentals år. Geologiske funn indikerer at det har vore tre store utbrot dei siste 10&nbsp;000 åra, ved 5500 f.Kr., 1950 f.Kr. og 1550 f.Kr. Desse tre utbrota har ført til omfattande lavastraumar. 

## Nyare aktivitet

I historisk tid hadde Korjakskij det første utbrotet i 1890 då lava strøymde ut av sprekker på sørvestsida av vulkanen og det oppstod freatiske eksplosjonar. Ein trudde det skulle kome eit nytt utbrot fem år seinare, men det skjedde ikkje. Det ein trudde var starten på eit nytt utbrot var berre damp som oppstod på grunn av kraftige fumaroler.

Eit anna kort, moderat eksplosivt utbrot skjedde i 1926, og så først i 1956. Utbrotet i 1956 var meir eksplosivt enn dei tidlegare kjende utbrota, med ein vulkaneksplosivitetsindeks på nivå 3, pyroklastiske straumar og laharar. Utbrotet varte til juni 1957. 

Sidan den gong har ikkje vulkanen vist teikn på fleire utbrot, men seismisk aktivitet og fumaroler indikerer at vulkanen framleis er aktiv. I lys av at han ligg nær Petropavlovsk-Kamtsjatskij vart Korjakskij erklært ein av dei seksten dekadevulkanane i 1996, som eit ledd i SN sitt internasjonale tiår for reduksjon av naturkatastrofar, i lag med den nærliggande vulkanen Avatsjinskij.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Koryaksky|Koryaksky]]» frå , den 18. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
# Droznin D., Levin V., Park J., Gordeev E. (2002), *Detailed Mapping of Seismic Anisotropy Indicators in Southeastern Kamtsjatka*, American Geophysical Union, Fall Meeting 2002 
# Levin V., Park J., Gordejev E., Droznin D. (2002), *Complex Anisotropic Structure of the Mantle Wedge Beneath Kamtsjatka Volcanos*, American Geophysical Union, Fall Meeting 2002
# Taran Y.A., Connor C.B., Shapar V.N., Ovsyannikov A.A., Bilichenko A.A. (1997), *Fumarolic activity of Avachinsky og Koryaksky volcanos, Kamtsjatka, from 1993 to 1994*, Bulletin of Volcanlogy, v. 58, p. 441-448


## Bakgrunnsstoff
* Korajaksij på SummitPost.org
* VolcanoWorld information
* 
* Artikkel i Pravda om seismisk aktivitet ved Korajkskij
Kosjelev

**Kosjelev** er ein vulkan som ligg sør på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er ei kompleks gruppe av fire stratovulkanar, der den sentrale Kosjelev er den høgaste.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Koshelev|Koshelev]]» frå , den 18. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Kosjtan-Tau

**Kosjtan-Tau** (russisk Коштан-тау) er den høgaste toppen i Kosjtan-massivet sentralt i Kaukasus i republikken Kabardino-Balkaria i Russland, nær grensa til Georgia. Fjellet har ei høgd på 5144 meter over havet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå , den 18. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Columbia Encyclopedia entry
Krasjeninnikov

**Krasjeninnikov** (russisk Крашенинников) er ein vulkan som ligg aust på  Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han er kalla opp etter utforskaren Stepan Krasjeninnikov.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krasheninnikov|Krasheninnikov]]» frå ,  den 18. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***
Kronotskij

**Kronotskij** (russisk Кроноцкая сопка, *Kronotskaja Sopka*) er ein stor stratovulkan på Kamtsjatkahalvøya i Russland. Han har ei særleg symmetrisk kjegleform, som Fuji-fjellet i Japan og Mayon på Filippinane. I krateret på toppen står ein vulkanplugg og sjølve toppen er dekt av is. Kronotskij er rekna som ein av dei vakraste vulkanane på Kamtsjatka.

## Kjelder
Bjerka

**Bjerka** er ein tettstad i Hemnes kommune i Nordland fylke. Staden har .

Bjerka ligg ved utlaupet til Bjerkaelva inst i Sørfjorden, som er ein arm av Ranfjorden. Gjennom Bjerka går Europaveg 6 og Nordlandsbanen. I mai 2008 opna slakteriet Bjerka Nortura med 80 arbeidsplassar på Bjerka.

## Sjå òg
* Bjerka stasjon
* Bjerka kraftverk
* Tettstader i Nordland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Finneidfjord

**Finneidfjord**, også kalla *Finni*, er ei bygd og ein tidlegare tettstad i Hemnes kommune i Nordland fylke. Staden ligg 25 km sørom Mo i Rana.

Finneidfjord ligg på eidet Finneid mellom Sørfjorden og Finneidfjorden, begge armar av Ranfjorden. Staden ligg midt mellom tettstadene Hemnesberget og Bjerka, og kring 16 km nordom kommunesenteret Korgen. Europaveg 6 og Nordlandsbanen går ved staden.

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Vik på Helgeland

**Vik** er ein tettstad i Sømna kommune i Nordland fylke. Staden har  og er administrasjonssenter i kommunen. Fylkesveg 17 går gjennom Vik, som ligg ved Lyngværfjorden.

I Vik ligg barne- og ungdomsskulen Vik skole, museet Sømna bygdetun og Vik kyrkje. Staden har òg butikkar, idrettshall, hotel og omsorgssenter.

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Historia de omnibus Gothorum Sveonomque regibus

**Historia de omnibus Gothorum Sveonomque regibus** latin, eller **Historia om alla göternas och svearnas konungar**, er eit fantasifullt historieverk skrive av Johannes Magnus og gjeve ut i 1554. Utgjevinga skjedde etter at Magnus døydde i 1544. Trass i at verket var kritisk til kong Gustav Vasa vart det nytta av sønene hans for å syna fram Sverige si ærerike historie. Verket vart òg dedikert til Erik XIV av Sverige og Karl IX av Sverige. Spesielt vart boka si liste over svenske regentar nytta, som førte rekkja over regentar heilt attende til Noa sin soneson Magog. Erik og Karl tok regentnummer som er mykje høgare enn kva som ein seinare reknar som historisk truleg. 

Den første svenske omsetjinga av Ericus Schroderus vart trykt i 1620.
Verket er ekstremt patriotisk, og er gjennomsyra av eit hat mot danskane.

## Kjelder
* Tilsvarande artikel på Svensk Wikipedia
Pønk

**Pønk** eller **punk** kan vise til

* Pønkrock, ein musikksjanger innan rock.
* Pønkkultur, ein underkultur knytt til pønkrock. 
* Pønkmote, klesstil knytt til pønkkulturen. 
* Pønkideologi, samfunnsmessige og politiske meiningar og haldningar knytt til pønkkulturen.
* Pønkar er ein som høyrer til pønkkulturen.
Gladstad

**Gladstad** er ein tettstad i Vega kommune i Nordland fylke. Staden har  og er administrasjonssenter for kommunen. Gladstad ligg på øya Vega.

På Gladstad er det daglegvarebutikk, post i butikk, bank, vertshus, Vega Bygdemuseum og Vega kyrkje, 

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Nordland»
Strannyje Igry

**Strannyje Igry** var ei russisk rockegruppe frå Sankt Petersburg. 

Gruppa vart danna i Leningrad Rok-Klub i 1982, og spelte ei blanding av ska og pønkrock. I 1985 vart gruppa delt, og dei to nye gruppene *AVIA* og *Igry* vart skipa.

## Diskografi
* Metamorfosy (Метаморфозы) (AnTrop, 1983; Manchester, MC, 1997)
* Smotri v oba (Смотри в оба) (AnTrop 1986; Melodija, LP, 1988)
* Red Wave, (Big Time, samle-LP med 4 russiske grupper, 1986)
Vassbord

Eit **vassbord** er eit skråstilt bord som leier bort regnvatn. Eit vassbord kan dekke vindskiene og litt av taket, eller det kan dekke dører og vindauge.

Eit vassbord vil vere utsett for råte, og bør vere laga av tettvaksen gran eller trykkimpregnert furu. Tjukna bør vere minst 19 mm og breidda minst 95 mm.

## Referansar
Sørarnøy

**Sørarnøy** er eit fiskevær i Gildeskål kommune i Nordland fylke. Staden ligg på Sørarnøya og har ferjesamband med Sund på fastlandet og Horsdal på Sandhornøya som del av Fv 476. Vegen går vidare over Arnøysundbrua til Nordarnøya.

Barne- og ungdomsskulen Sørarnøy skole ligg på Sørarnøy og det er daglegvarebutikkar og fiskemottak der. Reiselivssenteret Krokholmen ligg på ein holme like ved.
Sørarnøy har daglege båtanløp med snøggbåtruta Nordlandsekspressen mellom Bodø og Sandnessjøen.
Pønkrockband

Dette er ei liste over ei rekkje **pønkrockband** som spelte pønkrock eller var sterkt påverka av musikksjangeren. 

## Opphavlege artistar

### Amerikanske artistar
* Bad Brains
* Bad Religion
* Black Flag
* Blondie
* Cheese
* The Cramps
* Dead Kennedys
* Mink DeVille
* Devo
* The Dictators
* Richard Hell
* New York Dolls
* The Ramones
* Patti Smith
* Suicide
* Television
* X

### Australske artistar
* Radio Birdman
* The Saints

### Britiske artistar

* The Adverts
* Anti-Nowhere League
* The Boys
* Buzzcocks
* The Clash
* Cockney Rejects
* Crass
* The Damned
* Eddie and the Hot Rods
* The Fall
* The Flowers Of Romance
* Generation X
* Masters Of The Backsides
* The Mekons
* New Model Army
* The Only Ones
* Sex Pistols
* Sham 69
* Siouxsie and the Banshees
* Skrewdriver
* The Slits
* Stiff Little Fingers
* The Stranglers
* UK Subs
* The Undertones
* The Vibrators
* Vicious White Kids
* Wire
* X-Ray Spex

### Norske artistar
* The Aller Værste
* Anfall
* Jonny Banan Band
* De Press
* Feber
* Gonoreagan
* Geitost
* Beinkjør
* Haggis
* Hærverk
* Kjøtt
* Norgez Bank
* Oslo Børs
* Sjølmord
* Svart Framtid
* Syk Kjærlighet
* Tomsingan
* Wannskrækk

### Svenske artistar
* Asta Kask
* Strebers
* Dia Psalma
* Ebba Grön

## Viktige seinare artistar

### Utanlandske
* Elastica
* Green Day
* Hüsker Dü
* The Lemonheads
* Minutemen
* NOFX
* The Offspring
* Rancid
* Sex Telegramm
* Vennaskond
* Weezer

### Norske
* Beinkjør
* Carl Berner Sound System
* Turboneger
* Skambankt

### Sterkt pønkinspirerte artistar
* Beastie Boys
* Foo Fighters
* The Hives
* The Jesus and Mary Chain
* Joy Division
* Magazine
* Nirvana
* Primal Scream
* Public Image ltd.
* The Replacements
* Sonic Youth
* System of a Down
Skaland

**Skaland** er ein industristad og bygd i Senja kommune i Troms. Skaland ligg på nordaustsida av Bergsfjorden på yttersida av Senja og var administrasjonssenter i tidlegare Berg kommune. Tilkomst til staden er det via Fv 251 som går til Riksveg 862. 

Bergverket Skaland Grafittverk er ei hjørnesteinsverksemd i kommunen. Bygda har daglegvarebutikk, bergverksmuseum og barne- og ungdomsskule, og Berg kyrkje ligg her.

## Bakgrunnsstoff
* Om Skaland Grafittverk på nettstaden til Berg kommune
Brøstadbotn

**Brøstadbotn** er ei bygd og administrasjonssenteret i Dyrøy kommune i Troms fylke. Staden ligg på fastlandet ved Dyrøysundet, innom Dyrøya.

Brøstadbotn har mellom anna bank og daglegvarebutikkar. I Brøstadbotn ligg òg Brøstad kyrkje frå 1937, Elvetun skole og Dyrøyhallen.
Årstein

**Årstein** (nordsamisk  eller ) er ei bygd og administrasjonssenteret i Gratangen kommune i Troms. Bygda ligg på nordsida av Gratangsfjorden, der han er på det smalaste ved sundet Straumen. Riksveg 825 kryssar fjorden på den 396 meter lange Årsteinbrua frå Årstein til Stømsnes på sørsida av fjorden.

Gratangen kyrkje ligg på Årstein.
Hystad skule

**Hystad skule** er ein offentleg barneskule på Hystad i Stord kommune. Rektor ved skulen er Liv Skjønberg.

I 2007 vart eit nytt bygg opna på skulen.

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
Bioturbasjon

**Bioturbasjon** er eit uttrykk i oseanografi og limnologi nytta om avsetting og blanding av sedimentpartiklar av bentale dyr eller planter. Dette er typisk leddormar (som havbørsteormar, fåbørstemakkar), toskjela skalldyr (som muslingar), sniglar, sjøpølser eller andre organismar. Prosessar desse dyra gjer, som graving og innføring og avføring av sedimentkorn og anna, flyttar desse sedimentkorna og blandar sedimentmassen. Grenseflata mellom sedimenta og vatnet får auka areal som følgje av bioturbasjon, og dette påverkar dei kjemiske flukane og dermed utvekslinga mellom sedimenta og vassøyla over. Somme organismar kan vidare forsterke den kjemiske utvekslinga ved at gangane dei grev vert fylte med vatn, ein prosess kalla bioirrigasjon. Botnflora kan påverke sedimenta på liknande måte som dei gravne gangane til dyra kan ved at rotstrukturar vert fylte med vatn. Bioturbasjon er ein diagenesisk prosess og er medverkande til å endre den fysiske strukturen og dei kjemiske eigenskapane til sedimenta. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bioturbation|Bioturbation]]» frå , den 19. september 2008.*