open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Boomerang

**Boomerang** er ein norskspråkleg fjensynskanal for barn som sender animasjons- og teiknefilmar heile døgeret, både klassiske og moderne seriar. Kanalen tilhøyrer amerikanske Turner Broadcasting System, som er ein del av mediekonsernet Time Warner. Boomerang var opphavleg eit segment på systerkanalen Cartoon Network, men debuterte som eigen fjernsynskanal den 1. april 2000. I Noreg er Boomerang tilgjengeleg hjå betaltv-leverandøren Canal Digital.

## Bakgrunnsstoff

* Heimesida hjå Cartoon Network
Hans Aall

**Hans Jacob Aall** () var ein norsk bibliotekar og museumsbestyrar frå Arendal. Etter å ha teke det filosofiske kandidaturet i 1890 gjorde han i nokre år teneste ved Universitetsbiblioteket. I 1893 var han sekretær for den nordenfjeldske Kunstindustriutstilling i Trondheim og hadde så ein stor andel i grunnlegginga av Kunstindustrimuseet her. Han tok i 1894 initiativet til grunnlegginga av Norsk Folkemuseum, som opna i 1896, og var her sidan konservator og frå 1904 direktør.

Hans Aall var son av Diderich Maria Aall, og oldeborn av Niels Aall. Sjå òg slekta Aall.

## Litteratur
* Tonte Hegard: *Hans Aall &mdash; mannen, visjonen og verket*. 1994

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Aall|Hans Aall]]» frå , den 1. november 2008.* 
 
* Fødsels- og dødstidspunkt er henta frå utdjupande artikkel i Store Norske Leksikon. Forfattar: Morten Bing.
Arp 147

**Arp 147** eller **IC 298** er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 440 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Kvalfisken. Galaksane utgjer til saman noko som kan likna på eit tital. Ein reknar med at galaksen som utgjer nulltalet fekk forma si etter at den andre galaksen passerte gjennom han. Denne passasjen sett i gang intens stjernedanning, då han fekk ei tettleiksbølgja til å forplanta seg utover galaksen. Tettleiksbølgja komprimerte gassen på sin veg og starta soleis stjernedanninga.

Romteleskopet Hubble tok eit bilete av Arp 147 27.- 28. oktober 2008 like etter at det hadde kome ut av ein periode der det var ute av drift.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-37*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Ålesundsgjengen

**Ålesundsgjengen** var namn på ei gruppe av 18 menn og ei kvinne under andre verdskrigen som vart arrestert på ei fiskeskøyte utanfor Ålesund i 1942 i samband med Englandsfarten. Motstandsgruppa hadde samband med Milorg. Båten var då på veg til England. I forkant av arrestasjonen hadde angivarar frå Sonderabteilung Lola infiltrert båten. Heile 18 av gruppa vart skoten i skogen på Trandum etter harde forhøyr og tortur. Filmen *[[Englandsfarere]]* frå 1946 basert på boka av same namn, tar utgangspunkt i denne historia. 

## Litteratur
* Sigurd Evensmo: *Englandsfarere* 1946

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ålesundsgjengen|Ålesundsgjengen]]» frå , den 1. november 2008.*
Sverre Aalen

**Sverre Aalen** () er ein norsk teolog frå Rennesøy. Han var professor ved Menighetsfakultetet frå 1955 til 1979.

Doktorgradsavhandlinga hans heitte *Die Begriffe «Licht» und «Finsternis»* og vart gjeve ut i 1951. Saman med Leiv Aalen, som var bror hans, gav han ut *Bakenfor inferno. Oppgjør med tradisjonelle forestillinger om helvete* i 1955.

## Kjelder
*
*NBL-artikkel om Aalen, skriven av Bernt Oftestad.
Leiv Aalen

**Leiv Aalen** () var ein norsk teolog frå Rennesøy. Han var professor ved Menighetsfakultetet frå 1957 til 1976. Aalen stod for streng lutheranisme og låg i strid med dei meir pietistiske representantane på Menighetsfakultetet. 

Doktorgradsavhandlinga til Aalen kom i 1952 og heitte *Den unge Zinzendorfs teologi*. Han gav òg ut *Ord og Sakrament* i 1966, og i lag med broren Sverre Aalen, gav han ut *Bakenfor inferno. Oppgjør med tradisjonelle forestillinger om helvete* i 1955.

## Kjelder
*
Ålekvabbar

**Ålekvabber** er ei gruppe piggfinnfiskar. Alle artane er marine og er særleg utbreidd i arktiske og antarktiske strøk. Gruppa vert òg kalla ålebrosme.

## Skildring

Ålekvabber har ein langstrekt kropp med samanhengande rygg-, hale- og gattfinne. Mange artar manglar bukfinner, medan brystfinnene ofte er store og runde. Dei største artane, som *[[Macrozoarces americanus]]*, vert opptil 1,1 meter lange.

## Artar som finst i Noreg

* arktisk ålebrosme
* bleik ålebrosme
* bandålebrosme
* havålebrosme
* marmorert ålebrosme
* nettålebrosme
* nordleg ålebrosme
* vanleg ålebrosme
* skjellålebrosme
* spisshala ålebrosme
* spitsbergenålebrosme
* storhovud-ålebrosme
* sørleg ålebrosme
* ulvefisk
* ålekvabbe

## Litteratur
* 
*
Ålandshavet

**Ålandshavet** (svensk *Ålands hav*) er farvatnet som ligg sør i Bottenvika mellom Åland og det svenske fastlandet. Havområdet ligg mellom Kvarken og Bottenhavet og sjølve Austersjøen. Sjøen er ofte krapp her. Den smalaste delen heiter *Södra Kvarken*.
Ole Ålgård

**Ole Ålgård** () var ein norsk ambassadør. Han byrja i utanrikstenesta etter å ha utdanna seg til jurist. Frå 1946 var han stasjonert fleire stader. Han var ambassadør i Beijing frå 1967 til 1970, i FN i ti år frå 1972 til 1982. Ålgård avslutta karrièren sin i utanrikstenesta som ambassadør i København frå 1982 til 1989. 

Frå 1975 var han leiar av FN sin tilsynskomite for FN sitt andre utviklingstiår. 

## Sitat
Per Egil Hegge siterer Ole Ålgård:  «I Sverige er alt som ikke er tillatt, forbudt. I Norge er alt som ikke er forbudt, tillatt. Og i Danmark er alt som er forbudt, tillatt.» 

## Bakgrunnsstoff
* Overeinskomst om felles Nordisk Arbeidsmarked, underteikna av Ole Ålgård 
* Likskapar og skilnader mellom Danmark og Norge

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Ålgård|Ole Ålgård]]» frå , den 1. november 2008.*
Martaum

**Martaum** eller **åletang** (latinsk *Chorda filum*) er ein brunalgeart som er vanleg langs norskekysten om sommaren. Planta vert gjerne vekke om hausten ettar at ho er overgrodd av andre algar. Algen er forma som ein lang og grov tråd som kan verte opp til fire meter lang og vert rekna med mellom tarane, men er eittårig. Arten er typisk for skjerma viker med grusbotn. Her kan dei lange snoren nå havflata og flette seg i kvarandre på overflata. Trådane kan ofte vikle seg rundt åreblad og propellar. Martaumen kan også gå ned til 7-8 m djupn. 

## Kjelder
* 
* Floraen i farger 2, Arne Pedersen og Jørgen Vasshaug, H. Aschehoug & Co. ( W. Nygaard ).

## Bakgrunnsstoff
*
Torvild Aakvaag

**Torvild Aakvaag** () var generaldirektør i Norsk Hydro. Saman med generaldirektør i ÅSV, Håkon Sandvold, var han medverkande i fusjonsprosessen som førte til at Hydro Aluminium vart oppretta i 1986.

Aakvåg er jurist, han vart cand.jur. i 1949 og arbeida deretter som politifullmektig og dommarfullmektig. I 1951 vart han teke opp som aspirant i utanrikstenesta. Han var attaché ved ambassaden i Paris og jobba i UD til 1956, då han vart tilsett som jurist i Norsk Hydro. Frå 1964 arbeida han tre år som advokat og vart høgsterettsadvokat, og i 1967 vart han leiar for den juridiske seksjonen i Norsk Hydro. Frå denne stillinga gjekk han til oljedivisjonen i 1970, han vart administrerande direktør i 1975 og generaldirektør etter Johan B. Holte i 1982, ei stilling han hadde til Egil Myklebust overtok i 1991.

I 1989 vart Aakvaag kommandør av St. Olavs Orden for si teneste i norsk industri og oljeverksemd.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torvild Aakvaag|Torvild Aakvaag]]» frå , den 1. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Hvem Hva Hvor 1990 ISBN 82-516-1267-5

## Bakgrunnsstoff
* Om Torvild Aakvaag hos Energilink
NGC 695

**NGC 695** eller **V Zw 123** er ein lettare derformert spiralgalakse som ligg rundt 450 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Vêren. Deformasjonen stammar frå det ein trur er ein nyleg men relativt svak vekselverknad med ein annan galakse.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Jeppe Aakjær

**Jeppe Aakjær** (), fødd **Jeppe Jensen** i Aakjær i Fly Sogn ved Skive, var ein dansk forfattar av romanar, noveller, dikt, og skodespel. I tillegg skreiv Aakjær ein del lokalhistoriske bøker, alle basert på studiar av arkivaliar på Landsarkivet i Viborg. 

## Liv og virke
Aakjær var fleire gonger i konflikt med samfunnet, som han gjorde opprør overfor. Han vart også fengsla for kampskriftene sine. 17. januar 1887 vart han sett i fengsel i 17 dagar for foredraga  sine om den franske revolusjonen og for åtaka sine på Indre Mission.

Verka *Missionen og dens Høvdinge* (1897) og *Vredens Børn* (1904) sette sinn i kok over heile Danmark. Det vart skrive over tusen artiklar om verka, dei fleste kritiske til Aakjær, men mange fekk også auga opp for dei elendige forholda som tenestfolk under tyendesystemet levde under. I 1907 vart det nedsett ein tyendekommisjon som skulle sjå på tilhøva. Tyendeloven vart oppheva i 1921. 

Vinteren 1906 skreiv Aakjær den kjende diktsamlinga *Rugens sange*, som er komen ut i over 100&nbsp;000 eksemplar. Same året fekk han Det Ancherske Legat på 1&nbsp;800 kroner. Han nytta det til å reisa rundt i Europa. Den mest gjevande staden for han var Skottland, der han vitja alle minnesmerka etter Robert Burns. Han skreiv fem dikt om Burns, som var eit av dei store forbilda hans.

Aakjær samarbeida med forskjellige komponistar. Carl Nielsen skreiv musikk til fleire av Jeppe Aakjær sine dikt, mellom anna «Jens Vejmand», som vart ein stor slager byrjinga av 1900-talet. Ein annan kjend song av Aakjær er «Jeg er havren», som er vorte kjend i heile Norden.

## Familie
Jeppe Aakjær var først gift med forfattaren Marie Bregendahl, som òg kom frå Fjends. Dei fekk sonen Svend Aakjær (1894–1963), som var landsarkivar på arkivet i Viborg frå 1929 og enda karrieren sin som riksarkivar.
Paret blei skilt i 1899.

Seinare budde han på garden Jenle på Salling nord for Skive med den andre kona si, Nanna Aakjær, som var biletskjerar. Dei flytta inn på den nybygde garden i 1907 like etter bryllaupet. Dei fekk borna Solveig Aakjær (f. 1908) og Esben Aakjær (f. 1911). 

## Lokalhistoriske bøker
* *Hedevandringer*, 1915 (som er trykt opp att 1995 ISBN 87-7466-247-3)
* *Langs Karupaaens Bred*, 1929
* *Fra Agermuld og Hedesand*, 1930
* *Konge, Adel og andre Sallingboer*, 1930
* *Gammel brug og gammel Brøde*, 1931
* *Muld og Mænd*, 1932
* *Fra Sallingland til Øresund*, 1932

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jeppe Aakjær|Jeppe Aakjær]]» frå , den 1. november 2008.* 


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:da:Jeppe Aakjær|Jeppe Aakjær]]» frå ,  den 12. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Samla verk på ''Arkiv for Dansk Litteratur'' 
* Dikt, portrett og bibliografi i Kalliope
* Med Jylland i hjertet
* Jenle
* DR's multimedieklipp
Watchmen

**Watchmen** er ein 12-binds teikneserie skrive av Alan Moore og teikna av Dave Gibbons. Han vart opphavleg publisert av DC Comics som ein månadleg (avsluttande) serie frå 1986 til 1987 og vart seinare gjeve ut i samleutgåve. Per dags dato er Watchmen den einaste teikneserien som har vunne ein Hugo-pris og er òg den einaste grafiske romanen på Times si liste over dei 100 beste engelskspråklege romanen frå 1923 til i dag.

Handlinga i Watchmen er lagt til eit alternativt USA i 1985 der superheltar eksisterer og landet kjem nærare og nærare ein atomkrig med Sovjetunionen. Romanen fortel historia om tidlegare og noverande superheltar og omstendet rundt det mystiske drapet på ein av deira eigne, superhelten Komikaren. Watchmen portretterer superheltar som verkelege menneske som må konfrontere etiske og personlege dilemma, som slit med nevroser og fiaskoar og som -med eitt svært tydeleg unntak- totalt manglar superkrefter i ordet si vanlege meining. Watchmen sin dekonstruksjon av den konvensjonelle superheltarketypen, kombinert med den innovative bruken av cinematiske teknikkar og tunge bruk av symbolikk, mangefasetterte dialogar og metafiksjon har influert både andre teikneseriar og film.

Serien vart første gong gjeven ut på norsk i 1987 under tittelen *Vektere* og filmutgåva kom på kino den 6. mars 2009.

## Bakgrunn
Alan Moore, som ønska å transcendere den stereotype oppfatninga av teikneserien som noko barnsleg, skapte Watchmen i eit forsøk på å lage «a superhero *[[Moby-Dick]]*; something that had that sort of weight, that sort of density.» Moore nemner òg William S. Burroughs som ei av hovudinspiratorane hans under arbeidet med Watchmen. 

## Sjå òg
* Watchmen (filmen)

## Kjelder
Arp 186

**Arp 186** (ber òg nemningane **NGC 1614**, **Mrk 0617** og **II Zw 015**) er eit galaksesystem samansett av to galaksar som har vorte slegne saman til éin. Systemet ligg rundt 200 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Floda. Det har eit sentrum som er lyssterkt i den optiske delen av det elektromagnetiske spekteret; lysstyrken nærmar seg eit kvasarnivå, men sentrumet viser ikkje direkte prov på at det er ein aktiv galakse. NGC 1614 har ein lengre tidevasshale som følgje av den tidlegare kollisjonen.

## Kjelder
* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Alan Moore

**Alan Moore** () er ein britisk forfattar, mest kjend for sine teikneseriar som den anerkjende Watchmen (1986–87, med Dave Gibbons), V for Vendetta (med David Lloyd), Tom Strong (med Chris Sprouse), The League of Extraordinary Gentlemen (med Kevin O'Neill) og From Hell (med Eddie Campbell). Han har òg skrive ein roman, *Voice of the Fire*.

## Kjelder
NGC 3256

**NGC 3256** (ber òg nemningane **VV 065** og **AM 1025-433**) er ein rest etter to galaksar som har kollidert. Han ligg rundt 100 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Seglet. Tidevasshalane til NGC 3256 er mellom dei næraste til jorda. NGC 3256 har to galaksekjernar og ligg i Hydra-Centaurus-superhopen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Aakirkeby

**Aakirkeby** er ein by i Aaker Sogn sør på Bornholm mellom Rønne og Nexø i Danmark.
Innbyggjartalet var  den 1. januar 2006.

Namnet på byen kjem frå Aa kirke som ligg i byen. Aa kirke er den største, og truleg den eldste, kyrkja på Bornholm og er ei romansk kyrkje frå omkring år 1100. På denne tida var byen den viktigaste byen på Bornholm.

Inntil den danske kommunalreforma i 2007 var byen sentrum i Aakirkeby kommune, ein bykommune med 6600 innbyggjarar, men i dag er kommunane på Bornholm slått saman til Bornholms regionskommune. I byen set ein pris på kjælenamnet *Blomsterbyen* og mange bogarar, forretningar og foreiningar i byen gjer ein innsats for å leve meir opp til dette namnet enn dei andre byane på Bornholm. 

I og ved byen ligg mellom anna TV2/bornholm, NaturBornholm, den siste «riktige» slaktaren på øya, og ein del del feriebustader. Med i Aakirkeby-området er dessutan Ekkodalen, Bornholms Travbane i Almindingen og den eine av dei tre golfbanane på øya. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åkirkeby|Åkirkeby]]» frå , den 1. november 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* Nettstad
Arp 299

**Arp 299** (ber òg nemningane **NGC 3690**, **IC 694**, **Mrk 171**, **VV 118** og **KPG 288**) er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 150 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. Galaksane gjennomførte ei nærpassering for rundt 700 millionar år sidan som førte til eksplosiv stjernedanning. I dei rundt siste 15 åra har heile seks supernovaer blitt oppdaga i dei ytre delane av galaksane, noko som gjer dei til eit særmerkt system for supernovadanning. Arp 299 høyrer til dei ultralyssterke infraraude galaksane. Arp 299 er òg lyssterk i det ultrafiolette, og er nummer 171 i B.E. Markarian sin katalog over galaksar med kraftig ultrafiolett utstråling.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
The Flintstones

***The Flintstones*** (norsk tittel: *Familien Flint*) er ein amerikansk teiknefilmserie som går føre seg i steinalderen. Det er ein parodi på det amerikanske forstadslivet på midten av 1900-talet, der dinosaurar, sabeltanntigrar, mammutar og liknande dyr lever i lag med berrrføtte holebuarar som nyttar teknologi frå våre dagar laga av steinalderens råvarar medan det er dyra som står for drivkrafta av dei. Serien fylgjer Fred og Wilma Flinstone og naboande deira, Barney og Betty Rubble. 

*The Flintstones* gjekk på amerikansk fjernsyn fyrste gong frå 1960 til 1966. Det var animasjonsføretaket Hanna-Barbera Productions som produserte serien. Opphavleg var teikneserien mynta på vaksne personar. Sigarettmerket Winston sponsa den første sesongen og karakterane dukka opp i fleire reklamefilmar i svart/kvitt for Winston. Etter seks sesongar vart serien lagt ned i 1966, men ei rekkje serieproduksjonar baserte på serien har vore laga. i 1994 kom kinofilmen *[[Filmen The Flintstones|The Flintstones]]* og i 2000 kom oppfylgjaren *[[The Flintstones in Viva Rock Vegas]]*.

Familien Flintstone vert sendt med norsk tale på Boomerang. NRK har tidlegare også vist serien, i originalversjonen, med norske undertekstar.
Mius

**Mius** (russisk Миу́с) er ei elv i Ukraina og Russland. Elva er 258 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut frå Donetsfjella i Donetsk oblast i Ukraina, og renn gjennom Lukhansk oblast før ho renn inn i Rostov oblast i Russland. Her munnar ho ut i Mius liman i Azovhavet, vest for Taganrog. 

Under den andre verdskrigen danna tyskarane ei solid forsvarslinje kalla *[[Miusfront]]* eller *[[Mius-Front]]* her. Denne fronten var åstad for kraftige kampar under slaget ved Rostov i 1943.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mius River|Mius River]]» frå , den 1. november 2008.*
Paraelva

**Para** (russisk Пара́) er ei elv i Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 192 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Para er isdekt frå november til april.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пара (река)|Пара (река)]]» frå , den 1. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** *[[Store sovjetiske leksikon]]*
Pronja

**Pronja** (russisk Про́ня) er ei elv i Rjazan og Tula oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Elva er 336 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 50 m³/s. 

Elva frys til i slutten av november og er isdekt til vårløysinga i byrjinga av mars. Pronja er farbare i dei nedre delane. 

Byen Mikhajlov ligg ved Pronja.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pronja|Pronja]]» frå , den 1. november 2008.*
Kundrjutsja

**Kundrjutsja** (russisk Кундрючья) er ei elv i Lukhansk oblast i Ukraina og Rostov oblast i Russland og ei av sideelvane til Donets frå høgre. Elva er 244 km lang og har eit nedslagsfelt på . Middelvassføringa hennar ved munningen er 3,74 m³/s

Elva frys til i slutten av november og er islagt til midten av mars. Byen Krasnyj Sulin ligg ved Kundrjutsja. 

Elva er rik på fisk, mellom anna karpe, åbor og gjedde, men ho er sterkt forureina og av den grunn er det forbode å symje i elva. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Кундрючья (река)|Кундрючья (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Tsna ved Moksja

**Tsna ** er ei elv i Rjazan og Tambov oblast i Russland og ei av sideelvane til Moksja frå venstre. Elva er 451&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 46 m³/s.

Elva renn gjennom byane Kotovsk, Tambov, Morsjansk og Sasovo.

Tsna startar der elvane Bakharevskoj og Verkhotsenskoj Tsny renn saman.

I Tambov vart det første vasskraftverket i Tambov oblast bygd i 1912.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Цна (приток Мокши)|Цна (приток Мокши)]]» frå , den 1. november 2008.*
Bolsjoj Tsjeremsjan

**Bolsjoj Tsjeremsjan** (russisk Большой Черемшан, tatarisk Олы Чирмешән &ndash; *Olı Çirmeşän*) er ei elv i Tatarstan og Samara og Uljanovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 336 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 36,1 m³/s. 

Elva spring ut frå Bugulma-Belebej-høgdene, og munnar ut i Volga nær Dmitrovgrad, på 53 moh. Dei viktigaste sideelvane er Bolsjaja Sultsja og Malyj Tsjeremsjan. Elveløpet er meanderande, med breie elvebreidder.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolsjoj Tsjeremsjan|Bolsjoj Tsjeremsjan]]» frå , den 1. november 2008.*
NGC 5256

**NGC 5256** (òg katalogisert **Mrk 0266**, **I Zw 067** og **KPG 388**) er eit par av kolliderande galaksar som ligg rundt 350 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. Galaksane er sterkt deformerte og viser på infraraudde og lengre bølgjelengder teikn på eksplosiv stjernedanning. Båe galaksane inneheld aktive galaksekjernar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Ranova

**Ranova** (russisk Ранова) er ei elv i Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Pronja frå høgre. Elva er 166&nbsp;km lang og har eit samla fall på 51 meter.

Ho oppstår på austsida av Det sentralrussiske høglandet sørvest i Rjazan oblast.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ранова (река)|Ранова (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Bolsjoj Irgiz

**Bolsjoj Irgiz** (russisk Большой Ирги́з, «Store Irgiz») eller berre **Irgiz** (russisk Ирги́з) er ei elv i Samara og Saratov oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 657 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 23 m³/s. 

Elva spring ut frå vestsida av Obsjtsjij Syrt-platået og renn frå her vestover steppene gjennom eit meanderande elveløp. Elva munnar ut i Volgograd-reservoaret i Volga ved byen Volsk.

Byen Pugatsjov ligg òg ved Bolsjoj Irgiz. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolsjoj Irgiz|Bolsjoj Irgiz]]» frå , den 1. november 2008.*
Arp 240

**Arp 240** (òg katalogisert **VV 055** og **KPG 389**) er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 300 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Jomfrua. Båe galaksane, **NGC 5257** og **NGC 5258**, er spiralgalaksar og har omtrent same masse og storleik. Båe har òg supermassive svarte hòl i sentruma og aktiv stjernedanning i galakseskivene. Galaksane er i fysisk kontakt med kvarandre gjennom ei bru av stjerner.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
NGC 5331

**NGC 5331** (òg katalogisert **VV 253** og **KPG 401**) er eit par av vekselverkande galaksar som ligg rundt 450 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Jomfrua. Galaksane er veldig lyse i det infraraude, der dei skin med ein styrke på rundt hundre milliardar gonger styrken til sola. Den eine galaksen i paret har ein tidevasshale.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Tsjapajevka

**Tsjapajevka** (russisk Чапа́евка), òg kalla **Motsja** (russisk Мо́ча) er ei elv i Samara oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 293 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 2,53 m³/s. 

Elva spring ut frå vestsida av Obsjtsjij Syrt, og munnar ut i Saratov-reservoaret nær Novokujbysjevsk. Byen Tsjapajevsk ligg ved elva. Elva er farbar opp til 34&nbsp;km frå munningen. Mesteparten av vassføringa kjem frå snøsmelting, og elva tørker heilt inn i dei øvre delane om sommaren. Ho er islagt frå november til april. Dei største sideelvane hennar er Petrusjka, Vetljanka og Vjazovka.

Elva vart opphavleg kalla *Mótsja*, men vart i 1925 omdøypt *Tsjapajevka* til ære for borgarkrigshelten Vasilij Tsjapajev.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tsjapajevka|Tsjapajevka]]» frå , den 1. november 2008.*
Bolsjoj Karaman

**Bolsjoj Karaman** (russisk Большой Караман) er ei elv i Saratov oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 198–220&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Den variererande lengda kjem av at dei øvre delane av elva tørkar inn om sommaren. Elva spring ut frå Obsjtsjij Syrt og munnar ut i Volgograd-reservoaret mellom byane Engels og Marks.

Dei største sidelvane hennar er Nakhoj og Wort frå høgre, og Metsjetka og Grjaznuba frå venstre.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Большой Караман|Большой Караман]]» frå , den 1. november 2008.*
Malyj Irgiz

**Malyj Irgiz** (russisk Малый Ирги́з, «Vesle Irgiz») er ei elv i Saratov oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 235 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 6,4 m³/s. 

Elva får stort sett vassføring frå snøsmelting. Ovanfor Seleznikha tørkar Malyj Irgiz systematisk inn (opp til 305 dagar i året utan vasstilførsel). Elva er islagd mellom november og april. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maly Irgiz River|Maly Irgiz River]]» frå , den 1. november 2008.*
Bolsjoj Uzen

**Bolsjoj Uzen** (russisk Большой Узень) er ei elv i Saratov oblast i Russland Vest-Kasakhstan oblast i Kasakhstan. Elva er 650 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Bolsjoj Uzen har utspring på vestkanten av Obsjtsjij Syrt i Russland. Ho renn mot sør over steppene i Den kaspiske senkinga, og munnar ut i Vest-Kasakhstan, i eit nettverk av små innsjøar og myrer kalla Kamysj-Samarskij-sjøane. Bolsjoj Uzen renn parallelt med elva Malyj Uzen, 50&nbsp;km lengre vest.

Mesteparten av vassføringa kjem frå snøsmelting, og vassføringa er derfor størst i april, medan delar elva om sommaren tørkar heilt inn. Ved Novouzensk varierer vassføringa frå 7,3&nbsp;m³/s til 393&nbsp;m³/s. Elva er isdekt frå desember til vårløysinga i mars-april. 

Byen Novouzensk ligg ved Bolsjoj Uzen. Elva vert nytta til vassforsyning og irrigasjon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Bolsjoj Uzen|Bolsjoj Uzen]]» frå , den 1. november 2008.*
Malyj Uzen

**Malyj Uzen** (russisk Малый Узень, «Vesle Uzen») er ei elv i Saratov oblast i Russland og Vest-Kasakhstan oblast i Kasakhstan. Elva er 638&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Malyj Uzen har utspring nord for byen Jersjov, på vestsida av Obsjtsjij Syrt-platået i Russland. Frå her renn ho sørover, over steppene i Den kaspiske senkinga, og munnar ut i Vest-Kasakhstan, i eit nettverk av små innsjøar og myrer kalla Kamysj-Samarskij-sjøene. Malyj Uzen renn parallelt med elva Bolsjoj Uzen, 50&nbsp;km lengre aust.

Mesteparten av vassføringa kjem frå snøsmelting, og vassføringa er derfor størst i april, medan delar av elva om sommaren tørker heilt inn. Ved landsbyen Malyj Uzen varierer vassføringa frå 3,4&nbsp;m³/s til 782&nbsp;m³/s. Elva er isdekt frå desember til vårløysinga i mars-april.

Elva vert nytta til vassforsyning og irrigasjon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malyj Uzen|Malyj Uzen]]» frå , den 1. november 2008.*
Ljutoga

:*Ljutoga er òg eit tidlegare namn på byen [[Aniva]]*

**Ljutoga** (russisk Лю́тога) er ei elv på Sakhalin i Russland, den tredje største på øya. Elva er 130 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 31,7 m³/s. 

Elva renn gjennom Kholmsk og Aniva rajon i Sakhalin oblast. Ho startar på vestsida av Mitsulskijfjella, som høyrer til den vestlege fjellkjeda på Sakhalin. Ho renn gjennom ein brei dal frå nord til sør og munnar ut i Anivabukta i Okhotskhavet. Ved munningen ligg byen Aniva, som før 1905 hadde same namn som elva. Det er fleire forholdsvis store landsbyar langs elva, som Pjatiretsjie, Tsjaplanovo, Ogonki og Petropavlovskoje.

Elva er 145 meter brei ved munningen. Vassføringa hennar er vanlegvis størt i april og minst i midten av september. Frå byrjinga av desember til midten av april er elva dekt av is. 

Dei største sideelvane hennar er Bystraja, Tsjpian, Kamenka og Okulovka frå venstre, og Tiobut, Bezymjanka, Tsjernoziomka og Narian-Mar frå høgre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lyutoga River|Lyutoga River]]» frå , den 1. november 2008.*
Najba

**Najba** (russisk На́йба) er ei elv på Sakhalin i Russland. Elva er 119 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 20,7 m³/s. 

Elva har utspring i Sjrenkafjella i dei vestlege fjellområda på Sakhalin, og renn hovudsakleg frå nordvest og søraustover, men svingar nordover i den nedste delen. Ho munnar ut i Terpenibukta i Okhotskhavet. Elva renn gjennom byane Dolinsk, Bykov og Uglezavodsk.

Elva er islagd frå desember til april. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Найба (река)|Найба (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Tym på Sakhalin

**Tym** (russisk Тымь) er den nest største elva på Sakhalin i Russland. Elva er 330 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 9,5 m³/s. 

Elva har utspring på sørsida av fjellet Lopatin i Nabilskomfjella aust på øya. Ho munnar ut i Nyjskijbukta i Okhotskhavet i nærleiken av landsbyen Nogliki.

Elva er isdekt frå november til april. Den nedre delen av elva er farbar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Тымь (река)|Тымь (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Poronaj

**Poronaj** (russisk Порона́й) er den største elva på Sakhalin i Russland. Elva er 350 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 120 m³/s. 

Elva spring ut frå dei austlege fjella på Sakhalin og munnar ut i Terpenibukta i Okhotskhavet ved byen Poronajsk. Elva er eit viktig gyteområde for laksefiskar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Poronaj|Poronaj]]» frå , den 1. november 2008.*
Kakva

**Kakva** (russisk Каква) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Sosva frå venstre i nedslagsfeltet til Ob. Elva er 133&nbsp;km lang.

Elva spring ut på austsida av Uralfjella og renn austover til ho munanr ut i Sosva. Ved elva ligg byen Serov og Kiseljovskoje-reservoaret, med det vesle kraftverket Kiseljovskaja. Reservoaret er gjenoppbygd etter eit katastrofalt dambrot i 1993, som førte til enorme skadar i byen Serov.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kakva|Kakva]]» frå , den 1. november 2008.*
Sosva

**Sosva** (russisk Сосьва) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av kjeldeelvane til Tavda frå høgre. Elva er 635 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Sosva har utspring rundt 6-700&nbsp;moh., på austsida av Uralfjella gjennom dei to korte (under 20&nbsp;km) tilløpselvane Store (*Bolsjaja*) og Vesle (*Malaja*) Sosva, og renn så gjennom ein til tider smal og bratt dal i fjellområdet Denesjkin Kamen (1492&nbsp;moh). Frå her renn Sosva i sørover, og seinare nordaustover gjennom dei vestlegaste delane av Det vestsibirske låglandet, til ho 12&nbsp;km nord for Gari til slutt renn saman med Lozva og dannar elva Tavda.

Ved busetnaden Sosva, rundt 160&nbsp;km før munningen, har elva ei middelvassføring på 123&nbsp;m³/s (minimum i mars med 17&nbsp;m³/s, maksimum i juni med 453&nbsp;m³/s). Vasstanden i dei midtre og nedre delane av elva kan variere med 5-6&nbsp;meter i løpet av året. I dei nedre delane er elva 80-100&nbsp;m bred, 3&nbsp;m djup, og med ein straum på 0,3&nbsp;m/s. Dei viktigaste sideelvane er Vagran, Turja, Kakva og Ljalja. Sosva er isdekt frå først i november til vårløysinga i april.

Sosva er farbar på dei nedste 333&nbsp;km, opp til samløpet med sideelva Kakva nær Serov, men vert for tida berre rekna som offisiell vassveg på dei nedste 160&nbsp;km, opp til busetnaden Sosva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sosva|Sosva]]» frå , den 1. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Store sovjetiske leksikon
*** R-ArcticNET - Et regionalt, elektronisk, hydrografisk datanettverk for den arktiske regionen
*** Vassvegar i Den russiske føderasjon  (Regjeringsforordning av 19. desember 2002) (russisk)
Nejva

**Nejva** (russisk Не́йва) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Nitsa frå venstre. Elva er 294&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 10 m³/s.

Elva har utspring på austsida av dei sentrale Uralfjella. Ho frys til i november, og er isdekt til vårløysinga i april.

Av byar ved Nejva finn ein Nevjansk og Alapajevsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nejva|Nejva]]» frå , den 1. november 2008.*
Nitsa

**Nitsa** (russisk Ница́) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tura frå høgre i nedslagsfeltet til Ob. Elva er 262 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 42,5 m³/s. 

Nitsa oppstår ved samløpet av elvane Rezj og Nejva. Ved byen Irbit mottar ho sideelva Irbit frå høgre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nitsa|Nitsa]]» frå , den 1. november 2008.*
Pysjma

**Pysjma** (russisk Пышма) er ei elv i Sverdlovsk og Tjumen oblast i Russland og ei av sideelvane til Tura frå høgre i nedslagsfeltet til Ob. Elva er 603&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Pysjma har utspring på 290 moh på austsida av Uralfjella ved byen Verkhnjaja Pysjma, like nord for Jekaterinburg. Elva renn ut på den vestlege delen av Det vestsibirske låglandet, og munnar ut i elva Tura på 46 moh, ved landsbyen *Sosonovo*, rundt 40&nbsp;kilometer aust for Tjumen. I den nedre delen meanderer elva kraftig. Ho er her rundt 50 meter brei, tre meter djup, med ein straum på 0,2&nbsp;m/s.

Middelvassføringa er på 34&nbsp;m³/s (maksimum 1300&nbsp;m³/s, minimum 2&nbsp;m³/s). Dei viktigaste sideelvane er Kunara og Bolsjaja Kalinovka frå høgre, og Reft frå venstre.

Pysjma frys til i byrjinga av november og er isdekt til vårløysinga i april.

Byer ved Pysjma er Verkhnjaja Pysjma, Berjozovskij, Zaretsjnyj, Sukhoj Log og Kamysjlov

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pysjma|Pysjma]]» frå , den 1. november 2008.*
Tavdaelva

**Tavdaelva** (russisk Тавда) er ei elv i Sverdlovsk og Tjumen oblast i Russland og ei av sideelvane til Tobol frå venstre. Elva er 719 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva oppstår ved samløpet av elvene Lozva og Sosva. Elva har ei middelvassføring på 440 m³/s, ved Tavda, 237 km frå munningen (minimum i mars med 65&nbsp;m³/s, maksimum i juni med 1200&nbsp;m³/s). I det nedre løpet er elva rundt 270&nbsp;m bred, 4&nbsp;m djup og med ein straum på 0,4&nbsp;m/s.

Tavda frys til tidleg i november og er isdekt til slutten av april. Den største sideelva hennar er Pelym (russisk: Пелым). Tavda er farbar for båtar, og vert nytta til tømmerfløyting. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tavda (elv)|Tavda (elv)]]» frå , den 1. november 2008.*
Salda

**Salda** (russisk Салда) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tagil frå høgre i nedslagsfeltet til Ob. Elva er 122 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 7,2 m³/s. 

Elva har utspring i Uralfjella. Salda frys til i månadsskiftet oktober/november, og er dekt av is til vårløysinga i april. Ved elva ligg byane Verkhnjaja Salda og Nizjnjaja Salda. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Salda|Salda]]» frå , den 1. november 2008.*
Serga

**Serga** (russisk Серга) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Ufa frå høgre. Elva er 113&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Elva er mykje brukt til rafting og renn gjennom Oleni Rutsji naturpark.

Byen Nizjnije Sergi ligg ved Serga.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Serga|Serga]]» frå , den 1. november 2008.*
Turaelva

**Tura** (russisk Тура́), òg kalla *Dolgaja*, er ei elv i Sverdlovsk og Tjumen oblast i Russland og ei av sideelvane til Tobol frå venstre. Elva er 1030 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Tura er farbar for båtar 753&nbsp;km oppover frå munningen. Ho frys til i slutten av oktober, og er islagd til april/mai. 

Dei største sideelvane hennar er Salda, Tagil, Nitsa og Pysjma. 

Byer som ligg ved Tura er Verkhnjaja Tura, Nizjnjaja Tura, Verkhoturje, Turinsk og Tjumen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tura|Tura]]» frå , den 1. november 2008.*
Sulem

**Sulem** (russisk Сулем) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tsjusovaja frå venstre. Elva er 87 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Sulem har meir enn femti sideelvar, og halvparten av desse, samt delar av Sulem renn gjennom Visimskogo naturreservat. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Сулем (река)|Сулем (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Tagil

**Tagil** (russisk Тагил) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Tura frå høgre. Elva er 414 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 40 m³/s. 

Tagil har utspring på austsida av Uralfjella, aust for Verkhnij Tagil. Tagil renn frå der nordover mot Nizjnij Tagil, så nordaustover til ho munnar ut i Tura. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tagil|Tagil]]» frå , den 1. november 2008.*
Turja

**Turja** (russisk Турья́) er ei elv i Sverdlovsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Sosva frå venstre. Elva er 150&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 2,64 m³/s.

Elva har utspring i myrområde på austsida av dei sentrale Uralfjella. Ho renn austover gjennom eit relativt ope og tildels myrlendt landskap, og munnar ut i Sosva rundt 25&nbsp;km aust for Krasnoturjinsk. Elva er 10-40&nbsp;meter brei. Ho frys til i slutten av oktober og er dekt av is fram til månadsskiftet april/mai. Byer ved Turja er Krasnoturjinsk og Karpinsk.

I 1943 vart det bygd ei demning over elva ved Krasnoturjinsk. Det resulterande Bogoslovskoje-reservoaret er 18&nbsp;meter djupt, rundt 0,5&nbsp;km breitt og 8&nbsp;km langt og når heilt til nabobyen Karpinsk. Det er seinare òg bygd fleire demningar lengre opp i elva

Elva er forureina som følgje av industrien i området, som Bogoslovskij aluminiumsverk, ein kyllingfabrikk, og eit kraftverk, i tillegg til avløp frå byane Krasnoturjinsk og Karpinsk.

## Bakgrunnsstoff
* Forureininga i elva Turja.  (russisk)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Turja|Turja]]» frå , den 1. november 2008.*
Ardonelva

**Ardon** (russisk Ардон) er ei elv i Nord-Ossetia i Russland og ei av sideelvane til Terek frå venstre. Elva er 102&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Kjelda til Ardon er isbrear i Store Kaukasus.

Byane Alagir og Ardon ligg ved elva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ардон (река)|Ардон (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Vazuza

**Vazuza** (russisk Вазуза) er ei elv i Smolensk og Tver oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 162 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Den nedste delen av elva ligg no under Vazuza-reservoaret. Byane Sytsjovka og Zubtsov ligg ved Vazuza, sistnemnde ved munningei i Volga. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vazuza|Vazuza]]» frå , den 1. november 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
Vikhra

**Vikhra** (russisk Вихра) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og Mogilev obalst i Belarus og ei av sideelvane til Sozj frå venstre. Elva er 150&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 14,5 m³/s.

Elva spring ut frå sørsida av Smolenskhøgdene søraust for landsbyen Korytnja. Frå her renn ho sør og søraustover. Ho munnar ut i Mogilev på motsett side av landsbyen Ponarv.

I 1708 stod eit slag mellom Russland og Sverige her under den store nordiske krigen. 
 
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Вихра (река)|Вихра (река)]]» frå , den 1. november 2008.*
Vjazma ved Dnepr

**Vjazma** (russisk Вязьма) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Dnepr frå venstre. Elva er 147 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

I tidlegare tider var Vjazma ein del av handelsruta som knytte saman dei øvre delane av Volga, Oka og Dnepr med hjelp av dragstader. Ved elva ligg byen Vjazma, som har namnet sitt etter elva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vjazma (elv)|Vjazma (elv)]]» frå , den 1. november 2008.*
Gzjat

**Gzjat** (russisk Гжать) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Vazuza frå høgre. Elva er 113&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Kjelda til elva ligg fem kilometer sør for landsbyen Pokrov. Byen Gagarin ligg ved Gzjat.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Гжать|Гжать]]» frå , den 1. november 2008.*
Gobza

**Gobza** (russisk Гобза) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Kasplja frå høgre. Elva er 95 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Gobza munnar ut i Kasplja ved byen Demidov. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Гобза|Гобза]]» frå , den 1. november 2008.*
Kasplja

**Kasplja** (russisk Вишера) er ei elv i Belarus og Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Daugava frå venstre. Elva er 224 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Dei første 157&nbsp;km ligg i Russland, og resten i Vitebsk voblast i Belarus. Ho renn ut frå Kaspljasjøen, og renn saman med Daugava i byen Surazj. Byen Demidov ligg òg ved Kasplja.

Under vikingtida var elva ein viktig del av væringane sin handelsveg til Konstantinopel, då det her var ein dragstad frå Kasplja til ei av sideelvane av Dnepr, som renn saman med Dnepr nær Gnezdovo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kasplja|Kasplja]]» frå , den 1. november 2008.*
Ostior i Smolensk oblast

**Ostior** (russisk Остёр) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og Mogilev oblast i Kviterussland og ei av sideelvane til Sozj frå venstre. Elva er 274 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 20,8 m³/s. 

Byen Roslavl ligg ved Ostior. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Остёр (река в Смоленской области)|Остёр (река в Смоленской области)]]» frå , den 1. november 2008.*
Osuga ved Vazuza

**Osuga** (russisk Осуга) er ei elv i Tver og Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Vazuza frå venstre. Elva er 100 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 8,7 m³/s. 

Delar av elva dannar grensa mellom dei to oblasta. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Осуга (приток Вазузы)|Осуга (приток Вазузы)]]» frå , den 2. november 2008.*
Osma

**Osma** (russisk Осьма) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Dnepr frå venstre. Elva er 104 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut sørvest i Vjazemskoj-høgdene og renn først sørvestover før ho svingar nordvestover. Osma munnar ut i Dnepr ved byen Dorogobuzj. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Осьма|Осьма]]» frå , den 2. november 2008.*
Khmost

**Khmost** (russisk Хмость) er ei elv i Smolensk oblast i Russland og ei av sideelvane til Dnepr frå høgre. Elva er 111 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut i Dukhovsjtsjinskojåsane sør for landsbyen Bobyli Dukhovsjtsjinskogo i Smolensk oblast. 

Under den andre verdskrigen sette dei tyske styrkane opp ei forsvarslinje ved elva i juli 1943. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Хмость (река)|Хмость (река)]]» frå , den 2. november 2008.*
Kura i Russland

**Kura** (russisk Кура) er ei elv i Stavropol kraj i Russland. Elva er 150 km lang.

Elva renn frå Nord-Kaukasus til Nogaisteppa. Novopavlovsk vart grunnlagd på venstresida av elva i 1777.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kura River (Russia)|Kura River (Russia)]]» frå , den 2. november 2008.*
Podkumok

**Podkumok** (russisk Подкумок) er ei elv i Karatsjajevo-Tsjerkessia og Stavropol kraj i Russland og ei av sideelvane til Kuma frå venstre. Elva er 160&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Podkumok har utspring i Store Kaukasus. Ho vert mykje nytta til irrigasjon. Det største vasskraftverket i Det russiske keisarriket, kalla *Vasskrefter* (russisk: Белые угли &ndash; *Belye ugli*), vart bygd i 1903 og låg ved Podkumok nær Jessentuki.

Langs elva ligg byane Kislovodsk, Jessentuki, Pjatigorsk og Georgijevsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Podkumok|Podkumok]]» frå , den 2. november 2008.*
Human-Etiska Föreningen

**Human-Etiska Föreningen** (HEF) er eine av to svenske humanist-organisasjonane, og er tilslutta International Humanist & Ethical Union (IHEU). HEF gjev ut *[[Botulf Botulfsson|Botulf]]-bladet*, normalt fire nummer per år.

Foreininga blei danna som eit lokallag i Västerås i 1990 (med forkortinga HEF-V) og slutta seg til det landsomfattande Human-Etiska Förbundet (dåvarande HEF). Dette forbundet endra namn til Humanisterna i 1999. Ved årsmøtet i 2000 gjekk HEF-V inn for å gå ut av forbundet. Ved årsmøtet i 2004 tok dei avgjerda om å bli ein riksorganisasjon, og endra namn til Human-Etiska Föreningen, utan tillegget «Västerås». Dei kontakta Humanisterna for å høyra om dei hadde nokre innvendingar, noko dei ikkje hadde. Dei to laga har sterke band, og fleire felles medlemmer.

Svenske HEF er den minste human-etiske riksorganisasjonen i Norden. Norske Human-Etisk Forbund, med same forkortinga, den største. 

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Human-Etiska Föreningen
HEF

**HEF** er ei forkoting for

* Human-Etisk Forbund, ein norsk organisasjon for humanetikk
* Human-Etiska Föreningen, ein svensk organisasjon for humanetikk
Bula

**Bula** (russisk Була; tsjuvasjisk Пăла; tatarisk Бола) er ei elv i Tatarstan og Tsjuvasjia i Russland og ei av sideelvane til Svijaga frå venstre. Elva er 127,7 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Elva spring ut nær landsbyen Lipovka i Tsjuvasjia og renn etter kvart inn i Tatarstan. 92 km av elva ligg i Tsjuvasjia. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Була (река)|Була (река)]]» frå , den 2. november 2008.*
Svijaga

**Svijaga** (russisk Свияга, tatarisk: Зөя &ndash; *Zöyä*, tsjuvasjisk: *Сĕве*) er ei elv i Uljanovsk oblast og republikken Tatarstan i Russland og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Elva er 375 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 1590 m³/s nær munningen. 

Svijaga munnar ut i Svijagabukta i Kujbysjev-reservoaret, vest for Kazan. Ho er islagt frå november-desember til april-mai. 

Byen Uljanovsk ligg ved Svijaga. I Uljanovsk er Svijaga berre nokre få få kilometer frå Volga, men samløpet er først 200&nbsp;km nord for Uljanovsk.

Den russiske borga Svijazjsk frå 1551 ligg på ei øy i Svijagabukta i Kujbysjev-reservoaret.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svijaga|Svijaga]]» frå , den 2. november 2008.*
Izj

**Izj** (russisk skrift Иж, udmurtisk Оӵ, *Otš*, tatarisk Иж, *İj*) er ei elv i republikkane Udmurtia og Tatarstan i Russland og ei av sideelvane til Kama frå høgre. Elva er 259&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på .

Kjelda hennar er nær Malyj Osjvortsy i Udmurtia, og ho munnar ut i Nizjnekamsk-reservoaret i Kama. Dei største sideelvane er Agryzka, Tsjazj, Kyrykmas, Varzinka og Varzi. Langs elva ligg byane Izjevsk og Agryz.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Izj|Izj]]» frå , den 2. november 2008.*
Kazanka

**Kazanka** eller **Qazansu** (russisk Казанка; tatarisk Казансу eller *Qazansu*) er ei elv i Tatarstan i Russland, og ei av sideelvane til Volga frå venstre. Ho spring ut nær landsbyen Bimeri i Arsk rajon og munnar ut i Kuybysjev-reservoaret i Kazan, nær Kazan Kreml. Ein anna by ved Kazanka er Arsk og den historiske Iske Qazan. 

Elva er 142 km lang. Dei største sideelvane hennar er Ija, Kismes, Sjimjakovka og Sölä. Historisek rann Bolaq-kanalen til Kazanka, før dei vart skild frå kvarandre av ei demning i 1957. Den største vassføringa hennar er 299 m³/s. Elva har status som eit «nasjonalmonument» i Tatarstan.

Under bygginga av Kuybyshev-reservoaret vart den nedre delen av Kazankadalen oversvømd. Delar av elveleiet vart skild frå reservoaret av demningar, og nye elvebreidder vart konstruert. 

Kazanka deler Kazan i to like delar. Det er seks bruer over Kazanka i byen, den mest kjende av desse er Milleniumbrua.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kazanka River|Kazanka River]]» frå , den 2. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Tatarisk leksikon
Kubnja

**Kubnja** (russisk Кубня; tsjuvasjisk Кĕтне; tatarisk Гөбенә, *Göbenä*) er ei elv i Tatarstan i Russland og ei av sideelvane til Svijaga frå venstre. Elva er 176 km lang og har eit nedslagsfelt på . Elva har ei middelvassføring på 4,2 m³/s, 29 km frå munningen. Den største vassføringa hennar er 420 m³/s.

Elva spring ut i Tsjuvasjia og munnar ut i Svijaga 4 km sør for Burunduki.

Ei stor sideelv er Urjum. Elva er regulert. Sidan 1978 har Kubnja vorte verna som eit «naturleg monument i Tatarstan»

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kubnya River|Kubnya River]]» frå , den 2. november 2008.*