Wenche Foss

**Wenche Foss** (**Eva Wenche Steenfeldt Stang**) () var ein norsk skodespelar, ofte karakterisert som etterkrigstidas store diva i norsk teater.

Foss debuterte i 1935 på Søilen Teater i Vilhelm Dybwads operette *Taterblod*. Ho markerte seg tidleg som operette- og lystskodespelar på fleire av Oslo sine scener. Hennar største operetterolle var som *Hanna Glawari* i Den glade enke i 1948. Det blei Centralteateret sin største suksess. Ho kom til Nationaltheateret første gong i 1952 og var der i 15 år. Etter ein periode på Oslo Nye Teater frå 1967 til 1978, avslutta ho karrieren sin som fast tilsett skodespelar, på Nationaltheateret frå 1978. Ho spelte 55 roller.

Ho byrja tidleg å spele inn film. I 1940 debuterte ho i Tørres Snørtevold og ho blei også kjend for rolla si i *[[En herre med bart]]* i 1942.

Dei seinare filmane hennar omfattar mellom anna hovudrolla i *Gull og grønne skoger*, ein kortfilm og svart komedie i Harald Zwarts regi, om einebuerska som vert forrykt i møte med media. 

## Utmerkingar

* Filmkritikerprisen 1959 for rolla som Fru Helmer i *Herren og hans tjenere*. 
* Aamot-statuetten 1959.
* I 1988 vart ho utnemnd til kommandør med stjerne av St. Olavs Orden. 
* I 1991 vann ho Amandaprisen sin heiderspris.
* St. Hallvardsmedaljen i 1991.
* Hedda-prisen sin heiderspris i 2002.
* Wenche Foss var innehavar av Æreslegionen.

## «Våre små søsken»
Etter at Wenche Foss i 1953 fekk ein gut med Down syndrom, har ho gjort ein stor innsats for å opne folk sine auge for utviklingshemma sine kår. 

Ho har også vore open om forhold ved si eiga helse, slik som at ho i 1971 overlevde brystkreft.

## Triva
* Foss fortalde sjølv at ho frå artium fekk «6» i alle fag med unntak av orden, der ho fekk «selsomt».
* Foss var gudmor til ei anna norsk skodespelarinne, Mari Maurstad.
* Foss hadde i fleire samanhengar gått ut i media og tala saka til dei homofile, og har mellom anna difor ei høg stjerne hos mange homofile.
* Foss sin son, Fabian Stang, vart ordførar frå Høgre i Oslo i 2007.

## Filmografi
* 1940 - Tørres Snørtevold
* 1942 - En herre med bart
* 1942 - Jeg drepte-! 	 	 	
* 1942 - Den farlige leken
* 1945 - Rikard Nordraak 	
* 1946 - Et spøkelse forelsker seg
* 1948 - Trollfossen
* 1951 - Kranes konditori
* 1952 - Det kunne vært deg
* 1953 - Ung frue forsvunnet 
* 1959 - Støv på hjernen 
* 1959 - Herren og hans tjenere
* 1963 - Om Tilla 
* 1974 - Bør Børson Jr.
* 1975 - Flåklypa Grand Prix (stemma til *Enkefru Stengenfhøn-Glad*)
* 1980 - Liv og død
* 1982 - Leve sitt liv
* 1991 - Skjønnheten og udyret
* 1993 - Gull og Grønne Skoger - kortfilm, hovudrolle 
* 1998 - Solan, Ludvig og Gurin med reverompa (stemma til *Enkefru Stengelføhn-Glad*)
* 2001 - Rosmersholm
* 2002 - Musikk for bryllup og begravelser 
* 2002 - Jeg er Dina
* 2006 - En udødelig mann

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Dullstendig oversyn over filmar på Imdb: Wenche Foss

;Biografiar 

* 1943. Reidar Lunde. *Wenche Foss* (i serien *12 små filmbiografier*)
* 1970. Ebba Haslund. *Aldri en grå hverdag*
* 1984. Sverre Inge Apenes. *Livets gave*
* 1988. *Hilsen Wenche! brev gjennom året* (av Wenche Foss i samarbeid med Peter Brandt)
* 1992. Mona Levin. *Wenche Foss : på livets scene*
* 1999. *Etterpå* (av Wenche Foss i samarbeid med Sturle S. Nærø)
* 2002. Jan E. Hansen (red.) *Kjære Wenche!*
* 2004. Petter Mejlænder *Nærkontakt : Wenche Foss & [[Arne Næss]]*