open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Torgeir Andersen

**Torgeir Andersen** () var ein norsk politikar frå Nøtterøy i Vestfold. Han var stortingsrepresentant frå Vestfold for partiet Høgre i tida 1969-77.

Andersen var son til ein skipper. Han tok eksamen på handelsgymnas i 1936 og arbeidde ved Vestfold kjemiske fabrikker frå 1936 til 1965, dei tre fyrste åra som bokholdar, sidan 1939 som kontorsjef til 1965. Frå 1958 var han også kontorsjef ved A/S Norsk Betongvarefabrikk til han i 1969 kom inn på Stortinget.

Andersen var medlem i Nøtterøy kommunestyre frå 1952 til 1971, som ordførar 1960-69. Perioden 1964-69 var han i tillegg ordførar for fylkestinget i Vestfold. Hausten 1969 vart han vald inn på Stortinget og vart attvald fire år seinare. Han sat dei tre fyrste sesjonane i Administrasjonskomiteen og dei fem siste i Sosialkomiteen. Elles var han sekretær i Stortinget i sesjonen 1971-72.

Etter han forlét Stortinget dreiv han frå 1978 til 1990 eige rekneskapsfirma.

## Kjelder
*
Abtenau

**Abtenau** er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 187 km² og i kring 5&nbsp;900 ibuarar. Landsbyen  ligg 714 meter over havet, 45 km sør om Salzburg.

Omframt landsbyen Abtenau med vel 1100 ibuarar, omfattar kommunen 22 andre landsbyar og små grender.

Dei alpine skirennarane David Zwilling og Alexandra Meissnitzer er begge frå Abtenau.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Abtenau|Abtenau]]» frå ,  den 19. august 2017.*
Nevroglobin

**Nevroglobin** eller **neuroglobin** er eit globin som finst i sentralnervesystemet og andre stader hjå ryggradsdyr. Det gjev vern til lokalt vev ved oksygenmangel og lokal blodmangel. Det er eit sterkt konservert protein og menneskeutgåva og museutgåva er ulike i berre  av aminosyreposisjonane.

## Kjelder
Christian Schenk

**Christian Schenk** () er ein tysk tidlegare mangekjempar frå Rostock som vart olympisk meister i tikamp under Sommar-OL 1988 i Seoul og i tillegg vann bronsemedaljen i øvinga både i EM 1990 og VM 1991. Schenks bestenotering på 8&nbsp;500 poeng oppnådde han under verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart. Han representerte Aust-Tyskland til 1990, sidan 1991 det samla Tyskland.

Far til Christian Schenk var austtysk meister i hekkeløp på 1950-talet. Christian Schenk tok sjølv til med friidrett og frå 1982 spesialiserte han seg i tikamp. I 1984-sesongen kleiv han med 8&nbsp;043 peng for fyrste gong over 8&nbsp;000-poenggrensa. Etter å ha vorte femtemann i VM 1987, 75 poeng bak bronsevinnaren, vann han i 1988 den olympiske gullmedaljen med 99 fleire poeng enn lagkameraten Torsten Voss. Særleg imponerte Schenk i høgdehopp der han gjekk over 2,27 meter, det høgste høgdehoppet nokon gong i ei tikamptevling, eit hopp han gjorde i dykkstil, medan alle konkurrentane nytta den nyare flopp-stilen.

Storvaksne Schenk heldt seg i verdstoppen også dei neste fem åra. Både i EM 1990 og VM 1991 hamna han på bronseplassen, i EM fattige tre poeng bak sølvmedaljøren. Han deltok ikkje i Sommar-OL 1992, grunna skade i uttakstevlinga. I verdsmeisterskapen 1993 forbetra Schenk sitt personbeste i tikamp med 12 poeng til 8&nbsp;500 poeng, måtte likevel nøye seg med fjerdeplassen. Same sesongen vart han tysk meister i tikamp, hans fyrste nasjonale meistertittel ettersom han aldri vart betre enn nummer to i ein austtysk meisterskap. Schenk la opp i 1994.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1987 i Roma: Nr 5 – 8&nbsp;304 poeng
*OL 1988 i Seoul: Gullmedalje – 8&nbsp;488 poeng, framom Torsten Voss (8&nbsp;399)
*EM 1990 i Split: Bronsemedalje – 8&nbsp;433 poeng, bakom Dezső Szabó (8&nbsp;436)
*VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje – 8&nbsp;394 poeng, framom Robert Změlík (8&nbsp;379)
*VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 – 8&nbsp;500 poeng, bak Paul Meier (8&nbsp;548)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Christian Schenk|Christian Schenk]]» frå ,  den 18. august 2017.*
Vitenshow

**Vitenshow** er nemninga på ei vitskapeleg framsyning for publikum. Dette er ei pedagogisk verksemd som skal demonstrera korleis verda omkring oss fungerer, og inneheld gjerne fysiske og kjemiske eksperiment. Den første i Noreg til å ta nemninga i bruk skal ha vore Andreas Wahl, som begynte formidlingsverksemda si i 2008.

Pedagogikken har røter tilbake til Helmut Ormestad og Otto Øgrim sitt radioprogram Pølser, fysikk og potetsalat, som gjekk på NRK radio frå 1948, og fjernsynsprogrammet Fysikk på roterommet, som gjekk på NRK TV frå 1960 til 1990. Noregs eldste omreisande vitensenter, Science circus, har benytta seg av liknande pedagogikk sidan oppstarten i 1995.
Harry Danielsen

**Harry Danielsen** () var ein norsk skulemann og politikar frå Rødøy i Nordland. Han representerte Nordland fylke og partiet Høgre på Stortinget i perioden 1981-85 og ei tid i 1985/86-sesjonen.

Danielsen var lærar og seinare skulestyrar i Steigen kommune frå 1958 til -66 og frå 1968 til -71. Etter eit år som distriktslogoped i Alstahaug kommune arbeidde han i ymse skulestillingar i Lurøy kommune frå 1972 til -78. Perioden 1978-87 var han tilsett logoped ved Pedagogisk-psykologisk distriktssenter for Nesna-regionen. I 1987 gjekk han tilbake til skulestova på Molag skole i Lurøy, slutta i 1998.

Ved stortingsvalet 1981 hadde Høgre stor framgang over heile landet og Danielsen rykte inn på Stortinget frå fjerdeplassen på Nordland Høgre si valliste. På Tinget var han medlem i Samferdslekomiteen. Stortingsperioden 1985-89 var Danielsen 1. vararepresentant for Høgre i Nordland, og møtte fast som representant 4.10.1985-9.5.1986 i staden for statsråd Petter Thomassen. Han var då medlem i Forbrukar- og administrasjonskomitéen. Sommaren 1987 melde Danielsen seg ut av Høgre.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Hans Peter Lie

**Hans Peter Ellingsson Lie** () var ein norsk lækjar og leprolog frå Hareid, den siste overlækjaren for spedalsksykja i tida 1912-35.

Far til H.P. Lie var brukar av Larsgarden på Øvrelid i Hareid. Sjølv vart han cand.med. frå Universitetet i Kristiania i 1891 og arbeidde frå 1893 på Lungegaard-hospitalet i Bergen. I 1895 flytta han over til Pleiestiftelsen for Spedalske i same by og var lækjar og styrar der. Han studerte kolera i Kiel og Hamburg i 1893 og byllepest i Glasgow i 1900. Lie vart dr.med. i 1905 på avhandlinga «Lepra im Rückenmark und in den peripheren Nerven». Han skreiv også artiklar om tyfus og difteri i norske og tyske tidsskrift. I 1909 var han leiar, generalsekretær for den 2. internasjonale leprakonferansen i Bergen.

Frå 1912 til 1935 var Lie overlækjar for spedalsksykja i Noreg, i den posisjonen førte han vidare arbeidet åt Gerhard Armauer Hansen og Daniel Cornelius Danielssen mot leprasjukdomen på ein «framifrå måte». Han var medlem i Det Norske Videnskaps-Akademi i Oslo frå 1910 og preses for Selskabet til Videnskabernes Fremme i Bergen og visepreses for Bergen Museum frå 1932.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
**Bygdebok for Ulstein og Hareid*. Band VI. 1985
Rolf Løvland

**Rolf Undsæt Løvland** () er ein norsk musikar og toneskapar frå Kristiansand. Han er særleg kjend for å ha komponert vinnarmelodiane i Eurovision Song Contest 1985, «La det swinge», og 1995, «Nocturne».

Løvland har elles laga fleire andre kjende songar, der «You Raise Me Up» har hatt størst suksess. Han vart i 1995 tildelt juryen sin heiderspris under Spellemannprisen 1985 og bransjeprisen under Spellemannprisen 2007. Saman med irske Fionnuala Sherry danna han musikkduoen Secret Garden.

Programskaparen Rolf Myklebust var morfaren hans.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rolf Løvland|Rolf Løvland]]» frå ,  den 20. august 2017.*
Jens Lieblein

**Jens Daniel Carolus Lieblein** () var ein norsk egyptolog frå Kristiania. Han var far til Severin Lieblein.

Lieblein vart student i 1855 og cand.mag. i 1861. Same året reiste han til Berlin for å studere egyptologi under Karl Richard Lepsius og Heinrich Brugsch. Med statsstønad heldt han fram studiane i Paris, Torino, London og Leiden. I 1869 var han Noregs representant då Suez-kanalen vart opna.

Frå 1867 var Lieblein stipendiat i egyptologi ved Universitetet i Kristiania. I 1876 vart  han utnemnd  til ekstraordinær professor i egyptologi. Han arbeidde både med egyptisk språk, kultur, religion og historie. Særleg var han oppteken av kronologi. Han var «den fyrste verkelege egyptologen i Norderlanda» og reiste rundt i Egypt i 1887–88 og i 1899–1900. Mange av verka hans er forelda, men *Hieroglyphiches Namnewörterbuch* som kom ut i tida frå 1871 til 1892 er ei bra kjelde. 

Frå 1902 var Lieblein den fyrste formannen i Bymålslaget.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
Severin Lieblein

**Johan Nicolai Severin Lieblein** () var ein norsk forfattar frå Oslo, son til egyptologen Jens Lieblein.

Severin Lieblein vart student 1885 og la sidan ut på ei lang rekke reiser i Europa, og til dels i Orienten og i Marokko. Frå dei ulike reisene sende han livaktige reiseskildringar som fyrst vart prenta i aviser. Seinare gav han frå 1901 dei ut i bøker som *Fra fremmed Land*, *Kismet*, *Blaamænd*, *Abdallahs Gurbi*, *I baldakinens skygge* og *Skrinet med det rare i*.

Lieblein skreiv også barneboka *Bedre Mands Barn* (1902) og ungdomsboka *Det unge blod* frå 1915. I 1910 kom han med *Den sidste af sin Slægt*, ein roman med sjølvbiografiske drag. Romanen vart i 1922 filmatisert som *Farende folk*.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
Johan Nicolaisen

**Johan Nicolaisen** () var ein norsk skulemann frå Byneset i Sør-Trøndelag, lærar og overlærar i folkeskulen i Oslo i femti år.

Nicolaisen var son til ein husmann. Han gjekk Klæbu seminar og tok lærarprøva i 1867. I 1869 flytta han til hovudstaden der han underviste i folkeskulen til 1919. Frå 1902 til 1920 var han medlem og seinare formann i Lærarskulerådet. 

Nicolaisen gav «ut viktige arb[eid] om opplæringa i rekning og morsmål i folkeskulen». Dessutan stod han som forfattar av reknebøker, barneforteljingar og barnesongar med «friske melodiar». Mellom anna laga han både tekst og melodi til «Mot i brystet» og han omsette «Alle fugler små de er» til norsk. Til 70-årsdagen vart han heidra med eit stort festskrift. 

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958
Rustvendehals

**Rustvendehals** (*Jynx ruficollis*) er ein spettefugl som lever i Afrika sør for Sahara. Han er ein av to artar i ei biologisk slekt av vendehalsar, den andre arten er den euroasiatiske vendehalsen vendehals, *J. torquilla*.

## Skildring
Dette er ein liten, litt slank og langhala spettefugl på om lag 19 centimeter i kroppslengd og med vekt på frå 46 til 59 gram, hannar er større enn hoer. Elles er kjønna like. Det er definert tre underartar for rustvendehals, to av dei med to merkbare variantar av fjørdrakter.

Nebbet er gråleg i farga, kort, rettpeikande og kvast. Det er mørkare mot spissen. Beina er olivenbrune i farge. Fjørdrakta kan skildrast som mest av alt kamuflerande, med overside frå panna til haletuppen i gråbrunt som er spragla med mørke nyansar. Primærfjørene er sjokoladefarga med raudbrune tverrstriper. Strupen er lys med mørke tverrstriper, brystet raudbrunt i storleik som varierer, undersida er elles kvit som går over i raudbrunt mot undergumpen og har svarte langsgåande striper. Stjerten har mange tynne, svarte tverrstriper, der den euroasiatiske vendehalsen berre har fire tverrstriper. Elles manglar rustvendehalsar den mørke midtstripa som den euroasiatiske arten har. 

Utbreiinga for arten er ikkje godt skildra, han lever i mindre og oppstykka, usamanhengande område i delar av Etiopia, Sør-Sudan, Kenya, Tanzania, Uganda, Nigeria, Kamerun,  Kongo-Kinshasa til Angola, og i søraustre Afrika inkludert Sør-Afrika.  I motsetnad til arten vendehals er rustvendehals ein standfugl. Føda er hovudsakleg maur i alle stadium frå egg. Dei plukkar bytte med den lange tunga, og oftast beitar dei på bakken på noko skogkledde grassletter. Andre habitat er akasiasavannar, plantasjar og hagar.  

Dei er holerugarar, har typisk to, men opptil fire ungekull i året, kvart med 3-4 egg. Begge foreldre rugar og tar omsut for ungane. 

Populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere aukande. Arten er stadvis vanleg og er klassifisert som globalt livskraftig.

## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Jens N. Selboe

**Jens Nicolai Selboe** () var ein norsk gardbrukar, vaktmeister og politikar frå Skedsmo. Han representerte Akershus amt på Stortinget i tida frå 1868 til -79. 

Selboe var son til Lars Petter Selboe. Etter faren døydde i 1856 tok han over farsgarden Kjeller og dreiv denne til 1879. Han fekk då stillinga som vaktmeister ved distriktsfengselet for Akershus amt på Strømmen, ei stilling han hadde til sine eldste dagar.

Selboe var medlem av heradsstyret i Skedsmo frå 1857 til 1883, ordførar i periodane 1857-59 og 1867-75. Elles var han forlikskommissær 1867-73, åstadskommissær 1890, styreformann 1868-74 i den lokale sparebanken. 1892-93 var han formann i Akershus amtsskattekommisjon.

Frå 1868 til 1879 var Selboe stortingsmann frå Akershus amt. På Stortinget var han alle sesjonane medlem i Tollkomiteen, sekretær 1877-79. I tillegg var han 1874-76 med i Valkomiteen, 1875-79 i Skattekomiteen og 1877-79 i Lagtinget. Han var i 1873 mellom dei Stortinget sende til kongekroninga i Stockholm i mai 1873.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Knut Strand

**Knut Olaf Andreasson Strand** () var ein norsk gardbrukar, fiskar og politikar frå Ulstein kommune. Han representerte partiet Venstre på Stortinget i åra 1937-45 og 1950-57.

Strand var son til ein gardbrukar på Strandabø i Ulstein. Han dreiv fiske frå 1903, i fylgje folketeljinga 1910 om bord i fiskedampskipet «Snorre». Då faren døydde i 1912 tok han over farsgarden og dreiv denne i lang tid. I 1915 var Strand med å starte havfiskeselskapet A/S Skjervøy. Han slutta som fiskar i 1922 og var der etter disponent for A/S Skjervøy heilt til 1966. I tillegg var han kasserer i den nye Ulstein sparebank frå 1927 til -37,

Strand var medlem i Ulstein heradsstyre frå 1913. Periodane 1922-28, 1931-34 og 1945-47 var han ordførar. Ved stortingsvalet hausten 1936 var Strand fyrstekandidaten til Venstre i Møre og Romsdal og kom med det inn på Stortinget saman med partikollega Bjarne Fjærtoft. Strand var ikkje kandidat til stortingsvalet 1945, men vart på ny vald til stortingsrepresentant frå 1950 og attvald i 1953. Alle åtte sesjonane frå 1950 til -57 var han medlem i Skog- i vassdrags- og industrikomiteen. Dessutan var han valbolken 1954-57 sekretær i Lagtinget.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Sigurd Mathisen

**Sigurd Waldemar Mathisen** () var ein norsk skeiseløpar og ekspeditør frå Kristiania, medlem i Kristiania Skøiteklub og bror til Oscar Mathisen.

Sigurd Mathisen var ein av landets beste skeiseløparar i tida 1902 til 1911. I verdsmeisterskapen 1904 vart han andremann etter Peter Sinnerud. Sinnerud vart seinare fråteken VM-tittelen fordi han skulle ha teke mot pengar for skeiseløp i USA, og Mathisen utropt til vinnar. I 1915 vart diskvalifikasjonen av Sinnerud oppheva av ISU, men Mathisen står framleis som verdsmeister.

I 1908 sette Mathisen verdsrekord på 500 meter i Davos med tida 44,4 sekundar. Han oppnådde aldri å verte noregsmeister, men han var på sigerspallen seks gongar, i fleire høve under sin yngre bror Oscar.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Jacob Roggeveen

**Jacob Roggeveen** () var ein nederlandsk sjøfarar og oppdagar, fødd og død i Middelburg. Han leia ein ekspedisjon som oppdaga Påskeøya i 1722 og var innom Selskapsøyane og utforska Samoa.

Roggeveen var aktiv i Batavia i Nederlandsk Austindia i to periodar, fyrst i 1680-åra og sidan som dommar i åra 1707-14. I mellomtida var han notar i heimbyen.

Inspirert av sin for lengst avdøde far, arbeidde Roggeveen ut ein plan for ein handels- og utforskningsekspedisjon til Stillehavet. Ekspedisjonen skulle leite etter det ukjende, og innbilte, Terra Australis, og søke etter ein vestleg sjøveg til krydderøyane. Med stønad frå Det nederlandske vestindiakompaniet la han i 1721 ut frå øya Texel med skipa «Africaansche Galei», «Arend» og «Theinhoven».

Ekspedisjonen var innom Juan Fernández-øyane og kom 5. april 1722 til Rapa Nui, som vart kalla Påskeøya då dei oppdaga øya påskedagen. Der etter granska ekspedisjonen Tuamotuøyane og steig i land både på Apataki, Arutua, Tikei og Makatea. «Africaansche Galei» forliste ved Takapoto i Tuamotuøyane, der fem av mannskapet vart verande. Vraket vart ei kjelde til metall for polynesiarane. På Makatea opna ekspedisjonen eld mot folk på stranda, ibuarane svara med å drepe ti av mannskapet som gjekk i land. Etter å ha vore innom Selskapsøyane segla ekspedisjonen til Samoaøyane. Som dei fyrste europearane oppdaga dei øyane Ta'u, Olosega, Ofu, Tutuila, Rose, Swains og Upolu.

Frå øyane i Polynesia segla Roggeveen forbi Ny-Guinea til Batavia, dit han kom i 1722. Halve ekspedisjons-mannskapet hadde då døydd av skjørbuk. Ostindisk kompani konfiskerte der dei to gjenverande skipa og skulda Roggeveen for brot på handelsmonopolet.

Frå Batavia vart Roggeveen send tilbake til Nederland. Vel heime gjekk han til sak mot Austindia-kompaniet og fekk til sist utbetalt erstatning for dei tapa og utgiftene ekspedisjonen hadde.

Ekspedisjonsloggen vart gitt ut på nederlandsk i 1838.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jacob Roggeveen|Jacob Roggeveen]]» frå ,  den 22. august 2017.*
Magnar G. Huseby

**Magnar Gunnbjørn Huseby** () var ein norsk elektroingeniør og politikar frå Åsen i Nord-Trøndelag. Han representerte Sør-Trøndelag og partiet Høgre på Stortinget i tida 1981-89.

Far til Huseby var styrar av Åsen elektrisitetsverk, der sonen i yngre år var hjelpemontør. Han tok i 1948 artium i Levanger og sidan eksamen ved elektrolinja på Norges Tekniske Høgskole i Trondheim i 1952. Frå då av var Huseby teknikar, ingeniør og vernesjef ved Trondheim Elektrisitetsverk til 1979. Han tok desse åra på seg ei rekke tillitsverv i NITO, mellom anna var 1964-68 medlem i hovudstyret.

Huseby var medlem av Trondheim kommunestyre frå 1968 til 1983. Han var ei tid medlem av formannskapet og han var kommunalråd 1980-81. Ved stortingsvalet i 1981 fekk Huseby fast plass på Stortinget og vart attvald i 1985. Alle åtte åra som tingmann var han medlem i Kommunal- og miljøvernkomiteen. Han vart snøgt ein sentral talsmann for Høgre i bustadpolitiske spørsmål, eit politisk viktig felt i Willoch-regjeringa si tid. Huseby var også sekretær i Lagtinget.

Etter at han gjekk ut av Stortinget i 1989 arbeidde Huseby som prosjektleiar ved Miljøpakke Trondheim til 1994. Han engasjerte seg seinare i både Pensjonistforbundet, eldrerådet i Trondheim og som medlem av Statens Eldreråd.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Johan L'Orange

**Johan Ingolf Koren L'Orange** () var ein norsk offiser og ingeniør frå Oslo. Han var son til generalløytnant og kommanderande general Hans Peter L'orange (1835–1907), bror til Hans Wilhelm L'Orange.

Johan L’Orange var offiser i det militære frå 1894. I 1917 vart han major og avdelingssjef i generalstaben. Til sist var han 1933-38 generalinspektør for infanteriet. Han gav ut arbeida *Principper for ordreutstedelse i felt* i 1920 og *Taktikkens hovedpricipper* i 1924.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958
*snl.no: Lorange
Hans A. Meyer

**Hans Abraham Meyer** () var ein norsk forretningsmann frå Rana, son til Lars A. Meyer.

Hans A. Meyer arva i 1902 firmaet L.A. Meyer i Mo i Rana etter far sin og gjorde det til eitt av dei største i Nord-Noreg. Både «i skrift og tale gjekk M. sterkt inn for alt som kunne fremja økon. og kultivert liv i landsdelen. Mellom anna ivra han for Nordlandsbanen, meir vegbygging og i ein artikkel i Tidens Tegn i 1918 kom han, som den fyrste, med framlegg om «et nord-norsk akademi» i Tromsø som kunne bøte på mangelen på embets- og bestillingsmenn i Nord-Noreg. I 1905 var han med å skipe Helgeland Skogselskap og var formann i fleire år. Gjennom års innsamling la han grunnlaget for Bygdesamlinga på Mo.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958
Matthew Flinders

**Matthew Flinders** () var ein britisk kaptein i den britiske marinen og oppdagar. Han var den første som siglde rundt Australia, og er kjend for å ha oppmuntra til bruken av namnet «Australia» om kontinentet. Flinders har fått meir enn 100 stader kalla opp etter seg, særleg i Sør-Australia, der han blir rekna som hovudoppdagaren av delstaten. Mellom anna er Flinders University kalla opp etter han.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Matthew Flinders|Matthew Flinders]]» frå ,  den 21. august 2017.*  
 
## Litteratur
* Ernest Scott: *The Life of Captain Matthew Flinders, RN*. – Sydney : Angus & Robertson, 1914
* Geoffrey Rawson: *Matthew Flinders' Narrative of his Voyage in the Schooner Francis 1798, preceded and followed by notes on Flinders, Bass, the wreck of the Sidney Cove, &c.* – London : Golden Cockerel Press, 1946
* Sidney J. Baker: *My Own Destroyer : a biography of Matthew Flinders, explorer and navigator*. – Sydney : Currawong Publishing Company, 1962
* K. A. Austin: *The Voyage of the Investigator, 1801-1803, Commander Matthew Flinders, R.N.* – Adelaide : Rigby Limited, 1964
* James D. Mack: *Matthew Flinders 1774–1814*. – Melbourne : Nelson, 1966
* Geoffrey C. Ingleton: *Matthew Flinders : navigator and chartmaker*. – Guilford, Surrey : Genesis Publications in association with Hedley Australia, 1986
* Tim Flannery: *Matthew Flinders' Great Adventures in the Circumnavigation of Australia Terra Australis*. – Melbourne : Text Publishing Company, 2001. – ISBN 1-876485-92-2
* Miriam Estensen: *Matthew Flinders : The Life of Matthew Flinders*. – Crows Nest, NSW : Allen & Unwin, 2002. – ISBN 1-86508-515-4
* Walter Krämer (Hrsg.): *Die Entdeckung und Erforschung der Erde.* Brockhaus Verlag, Leipzig 1976
What's Made Milwaukee Famous (Has Made a Loser Out of Me)

«**What's Made Milwaukee Famous (Has Made a Loser Out of Me)**» er ein song skriven av Glenn Sutton. Songtittelen refererer til øl, spesifikt Schlitz-øl, som i mange år hadde slagordet «The beer that made Milwaukee famous.»

I 1968 gav Jerry Lee Lewis ut sin versjon på singel. Denne nådde topp 10 på ''Billboard'' si Country-liste og gjekk så vidt inn på ''Billboard'' Hot 100.

## Salslister

## Andre versjonar
* I 1971 spelte kona til låtskrivaren Sutton, Lynn Anderson, inn ein versjon for albumet *[[How Can I Unlove You]]*.
* I Storbritannia nådde ein versjon av Rod Stewart fjerdeplassen på singellista i 1972, som ein del av den doble A-sida «Angel.»
* The Del McCoury Band spelte inn songen for albumet *A Deeper Shade of Blue*. 
* Countryartisten Hank Thompson spelte inn ein versjon. 
*Johnny Bush.
* Det irsk-amerikanske punkebanet Flogging Molly gav i 1997 ut eit konsertopptak på *[[Alive Behind the Green Door]]*.
* Texas-bandet What Made Milwaukee Famous har teke namnet sitt frå denne songen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:What&#39;s Made Milwaukee Famous (Has Made a Loser Out of Me)|What&#39;s Made Milwaukee Famous (Has Made a Loser Out of Me)]]» frå ,  den 23. august 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Before the Next Teardrop Falls

«**Before the Next Teardrop Falls**» er ein amerikansk country- og popsong skriven av Vivian Keith og Ben Peters, og mest kjend i ein versjon av Freddy Fender.

## Songhistorie
Songen vart skriven i 1967 og er blitt spelt inn mange gonger. Songen fekk ein viss suksess med forskjellige artistar. Den første versjonen av Duane Dee nådde 44. plassen på Billboard si countryliste tidleg i 1968, og Linda Martell sin versjon nådde 33. plassen tidleg i 1970. Jerry Lee Lewis spelte inn ein versjon av songen i 1969 for albumet *[[Another Place, Another Time av Jerry Lee Lewis|Another Place Another Time]]*.

I 1974 møtte produsenten Huey P. Meaux Fender for å spørre han om å legge vokal på eit instrumentalt spor. Fender gjekk med på det og song songen på to språk - første halvdelen av songen var på engesk, og den andre var på spansk. 

«Innspelinga tok berre nokre minutt», sa Fender ein gong i eit intervju. «Eg var glad for å bli ferdig med han og tenkte det ville bli det siste eg høyrte til det.»

Men «Before the Next Teardrop Falls» tok raskt av då han kom ut i januar 1975. Songen gjekk til topps på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* Hot Country Singles-lista i mars og låg to veker på toppen. Deretter vart songen plukka opp av Topp 40-stasjonane og ikkje lenger etter låg singelen på toppen av ''Billboard'' Hot 100. *Billboard* rangerte songen som den fjerde beste for 1975. 

«Before The Next Teardrop Falls» selde til gullplate for ein million selde eksemplar i USA hos Recording Industry Association of America. Songen vart òg kåra til årets singel av Country Music Association i 1975, og var sterkt medverkande til at Fender vann prisen for årets album og årets mannelege vokalist.

Songen vart nytta i filmen *[[The Three Burials of Melquiades Estrada]]* (2005) regissert av Tommy Lee Jones, som sjølv spelte hovudrolla. 

## Andre versjonar
Dolly Parton spelte seinare inn songen for albumet *[[Treasures av Dolly Parton|Treasures]]* i 1996. Parton hadde med seg vokal av David Hidalgo, som song den spanske teksten.

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Before the Next Teardrop Falls (song)|Before the Next Teardrop Falls (song)]]» frå ,  den 23. august 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bjerregårds gate

**Bjerregårds gate** i Bergen er ei stutt lita gate i stroket Møhlenpris, frå Professor Hansteens gate til Welhavens gate i området mellom Møhlenpris idrettsplass og Nygårdsparken. Gata fekk namnet i 1881 etter forfattar og høgsterettsassessor (høgsterettsdommar) Henrik Anker Bjerregaard (1792–1842). Han skreiv mellom anna teksten til «Sønner av Norge», som i si tid vart rekna som Noregs nasjonalsong, og teksten til syngespelet *Fjeldeventyret*, som vart spela i Bergen i 1831 med musikk av Waldemar Thrane, og som er rekna som det fyrste syngespelet i Noreg.

## Bakgrunnsstoff
*Bergen byleksikon: Bjerregårds gate
Klosteret

**Klosteret** er namnet på ein plass i Bergen som ligg i krysset mellom Klostergaten, Haugeveien, Holbergsallmenning og Vestre Holbergsallmenning. Namnet vart vedteke i 1857 på bakgrunn av at Munkeliv kloster låg her i mellomalderen, skipa i byrjinga av 1100-talet, brend og rive i 1536. Namnet Klosteret vert òg nytta i daglegtalen om området der plassen ligg.

På Klosteret ligg Hordaland kunstsenter i eit eldre hus som opphavleg er oppført i bindingsverk. Huset vart gjeve av Mads Forman til Nykirken sokn i 1739 som skulehus, ombygd i 1742 og gjeve namnet Betlehem, men mellom folk flest kjent som Grønneskolen. Stiftsarkivet for Bergen nytta huset frå 1885 til arkivet fekk ein ny bygning på Årstadvollen i 1921. Bildende Kunstneres Forening fekk overta huset i 1985, etter at det hadde vorte restaurert. Her er det utstillingslokale for biletkunst og kunsthandverk, og gjesteatelier.

## Bakgrunnsstoff
*Bergen byleksikon: Klosteret
Spjelkavikelva

**Spjelkavikelva** (også kalla *Gamleelva*) er ei elv i Ålesund kommune i Møre og Romsdal. Den renn frå Brusdalsvatnet (26 moh.) mot vest til munninga i Åsefjorden ved Spjelkavik. Elva er  lang. Den har eit nedbørfelt på  og middelvassføring ved osen er . 

Elva var nytta til kraftproduksjon frå 1917. Kraftstasjonen Spjelkavik var i drift til 1981.  For å leie vatn til kraftstasjonen blei det grave ein kanal frå Lillevannet (ein mindre innsjø nedanfor Brusdalsvatnet) til bygdesenteret.  Planen om kraftverk blei diskutert frå 1893. Kraftstasjonen leverte 600 kW og var Ålesunds elektrisitetsforsyning til Tafjord kraftselskap leverte straum frå 1923. Stasjonen blei i 1923 overført til Spilkevigs fabrikk for garn og anna fiskeutstyr.

## Referansar
Kvar gong Jesu namn eg nemner

**«Kvar gong Jesu namn eg nemner»**, eller *«Åndeleg sjømanns-song»*,  er ein song skriven av Jakob Sande og gitt ut 1961 i diktsamlinga *Det kveldar på Kobbeskjer*. 

Songen har tre vers og handlar om livsskuta som med Jesus som los segler mot det nye Jerusalem; i følgje tredje og siste verset er han skriven «i havsens våde på ei einsam vakt eingong». 

I Norsk salmebok 2013 står han som nr. 896. Samanlikna med originalteksten er det gjort éi endring: I siste verset er strofa «rolling houm, rolling houm» endra frå lydhermande skrift til «rolling home», i samsvar med engelsk rettskriving.  Melodien som er brukt i salmeboka, er skriven av Roar Goksøyr i 2001 og har karakter som kan minne om ein sjanti.
Bernt Lorentzen

**Bernt Lorentzen** () var ein norsk lærar og historikar frå Bergen.

Lorentzen vart cand.philol. i 1929 og var lærar ved Tanks skole i heimbyen frå 1931 til 1954, dessutan i mange år timelærar ved Bergen tekniske skole. I 1953 vart han dr.philos. gjennom avhandlinga *Gård og grunn i Bergen i middelalderen*. Frå 1954 til -71 var han direktør ved Det Hanseatiske Museum i Bergen.

I førti år, 1931-71, var Lorentzen styremedlem i Bergens Historiske Forening, formann 1954-59. Han skreiv bøker og mange artiklar om det historiske Bergen, mellom anna *Bergens by i svunne dager* og *Ostindiaflåten*. 

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
Rolv Laache

**Rolv Laache** () var ein norsk historikar og arkivar frå Oslo. Han var son til Søren Laache.

Rolv Laache tok artium ved Oslo katedralskole i 1905 og studerte deretter i England. Åra 1917-23 var han amanuensis ved Universitetsbiblioteket i Oslo, og frå 1923 til 1947 arbeidde han som arkivar ved Riksarkivet. Frå 1947 var han statsstipendiat, kosta av Kyrkje- og undervisningsdepartementet.

Laache vart dr.philos. i 1930 på ei tre band stor avhandling: *Henrik Wergeland og hans strid med prokurator Praëm: Aktmessig fremstillet, for det meste efter utrykte dokumenter* (1927-30). Han gav også ut *Torvslaget* i 1929, *Nordmenn og svensker efter 1814* i 1941, *Henrik Wergeland og hans historielærer* i 1945 og *Om hellener og barbarer* i 1946.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1957
Bergens Tekniske Museum

** Bergens Tekniske Museum** er eit museum på Møhlenpris i Bergen. Muset vart skipa i 1989, og har tilhald i ein bygning oppført  i 1912 i Thormølensgate 23 av AS Bergens Elektriske Sporvei som verkstad og oppstillingsplass for trikkar. Bygningen vart nytta til dette fram til 1965, då bytrikken i Bergen vart lagt ned, og deretter fekk anleggseksjonen i Bergen kommune disponere bygningen til sine føremål fram til 1989. Riksantikvaren har freda bygningen.

Bergens Tekniske Museum vil syne den tekniske utviklinga i Bergen og på Vestlandet elles, med hovudvekta på transport og kommunikasjon. Museet legg vinn på å skape ei levande utstelling som gjer greie for korleis dei tekniske innretningane verkar, og publikum skal ha høve til å kome i fysisk kontakt med gjenstandane. Frå museet går det ei trikkeline ut i byen som det vert køyrd museumstrikk på i sommarsesongen.

Museet er ein paraplyorganisasjon for foreiningar og grupperingar som har den tekniske utviklinga på 1900-talet som sitt interesseområde. Dessutan har museet ein rad privatpersonar, verksemder og institusjonar som medlemar, og det er desse friviljuge som utan vederlag driv Bergens Tekniske Museum. Eit valt styre ivaretek interessene til museet.

## Bakgrunnsstoff
*Museets internettsider
*Internettsidene til den «idealistiske organisasjonen» Bergens Elektriske Sporvei
Nykirken

**Nykirken** er ei kyrkje på austsida av Nordnes i Bergen, aust for Nykirkeallmenningen, i nærleiken av kaiene på vestsida av Vågen. Opphavleg var kyrkja soknekyrkje for Nykirken kyrkjelyd, men har frå 1. januar 2002 vore knytt til kyrkjelyden under Bergen domkyrkje. Kyrkja har krossforma grunnplan, er bygd i mur av brotstein som er pussa, og kykjerommet har 750 sitjeplasser.

## Bygningssoga
Kyrkjebygningen har vorte skada av brann og bygd opp att fleire gongar. Den fyrste bygningen vart oppført i 1621 på leivningane etter murane av Erkebispegarden, som hadde vorte øydelagt under bybrannen i 1589. Arkeologiske granskingar som vart gjort i 1944 synte at restar av grunnetasjen av hovudfløya i Erkebispegarden ligg under Nykirken. Men allereie i 1623 brann Nykirken, vart snøgt bygd opp att, og brann på nytt i 1660, oppbygd att i 1670, og brann under bybrannen i 1756, då kyrkja vart så sterkt skada at berre nokre leivningar av murane stod att. Då vart det planlagt å byggje opp att kyrkja marmor eller med detaljar i marmor, men valet falt likevel på vanleg stein som vart lagt i jamne skift og pussa, men med kleberstein i hjørna og i portalen. Arkitekt for gjenoppbygginga var Johan J. Reichborn. Kyrkja vart teke i bruk att i 1763, men vart øydelagt på nytt under ein brann i 1800, før kyrkjetårnet hadde vorte ferdigbygd med den hjelmen og spiret som arkitekten meinte det skulle ha. I 1802 var kyrkja bygd opp att enno ein gong, og i 1825 fekk kyrkjetårnet ei hette.

Kyrkja vart hardt skada endå ein gong under andre verdskrigen som fylgje av eksplosjonsulukka då det tyske frakteskipet «Voorbode» med 120 tonn ammunisjon ombord kom i brann og eksploderte medan det låg ved Festningskaien på austsida av Vågen 20. april 1944. Men murane på kyrkja stod, og under restaureringsarbeidet som arkitektane Frederik Konow Lund og Hans W. Rohde leia, vart kyrkjetårnet utstyrt med den hjelmen og spiret som det ifylgje arkitekt Reichborn skulle ha hatt i 1763. Med unnatak av tverrarmen mot nordaust, som er frå oppattbygginga i 1670 og var eit tilbygg til den tidlegare kyrkja som vart inkorporert i den nye, svarar kyrkjebygningen i si ytre form til den versjonen som stod ferdig i 1763. Under tverrarmen vart det bygd eit kapell med eit parti av ein mur i den tidlegare Erkebispegarden som vestmur, og det vart lagd eit trapperom opp til kyrkjerommet. Dei gamle gravkapella i sokkeletasjen vart omgjort til foajé og kontor. Eit trappehus med valmtak vart bygd attmed nordsida av foten på kyrkjetårnet med trapp opp til andre høgda i tårnfoten.

Interiøret i kyrkja vart utforma på grunnlag av ein detaljert dokumentasjon av det interiøret kyrkja fekk etter brannen i 1800. Dei fleste av gjenstandane er kopiar. Dåpsengelen som heng i kyrkja vart skore i København i 1797 av Fr. Chr. Willerup, og hang opphavleg i domkyrkja i Bergen. Somt av kyrkjesølvet er gamalt og redda unna brannane i kyrkja. Oblateska er frå 1694, dåpsfatet frå 1794.

## Bakgrunnsstoff

*Bergen byleksikon: Nykirken
* 
*Lidén, Hans-Emil, og Magerøy, Ellen Marie; ''Norges kirker, Bergen bind II'' Oslo 1983 ISBN 82-05-14299-8
*
Hordaland kunstsenter

**Hordaland kunstsenter** på Klosteret i Bergen er ein formidlingsinstitusjon for samtidskunst som vert styrt av kunstnarane i fylket. Institusjonen vart skipa i 1976, og var det fyrste av kunstsentera i Noreg. Frå 1987 har kunstsenteret hatt eit atelier for gjestar, som frå 2008 òg kan nyttast av  internasjonale kunstnarar, kuratorar, skribentar og andre innanfor kunstfeltet.

Hordaland kunstsenter er kontaktinstitusjon i Hordaland for det statlege organet Kunst i offentlige rom (KORO). Kunstsenteret mottek stønad til drifta frå Hordaland fylkeskommune, og er medlem av Landsforeningen Kunstsentrene i Norge.

## Bakgrunnsstoff
*Internettsida til Hordaland kunstsenter
Langevåg kyrkje

**Langevåg kyrkje** er ei langkyrkje frå 1948 i Langevåg i Sula kommune i Møre og Romsdal fylke. Byggverket er i murstein og har 400 sitjeplassar. Øyvin Berg Grimnes var arkitekt.

Det er kyrkjegard (to atskilte parsellar) nokre titals meter sør for kyrkja.

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Langevåg kyrkje på Kyrkjesøk
*
Valderøy kyrkje

**Valderøy kyrkje** er ei langkyrkje frå 1961 på Valderøy i Giske kommune i Møre og Romsdal fylke.

Det er kyrkjegard ved kyrkja.

## Fotnotar


## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Giske kyrkjelege fellesråd
*
Sekken kyrkje

**Sekken kyrkje** (tidlegare *Sekken kapell*) er ei langkyrkje på øya Sekken i Molde kommune i Møre og Romsdal. Ho er soknekyrkje for Sekken sokn i Molde domprosti i Møre bispedøme.

Kyrkja vart bygd i 1908 og er i sveitserstil. Ho har 130 sitjeplassar. Arkitektane var Ole Havnæs og Knut Flåthe.

Kyrkja vart pussa opp i forkant av 100-årsminnet, mellom anna med utvendig måling. Arbeidet vart gjort på dugnad. Jubileet vart markert med ein jubileumsfest 26. oktober 2009.

Det er kyrkjegard ved kyrkja.

## Bilete

Bilde:Sekken kirke interioer.jpg|Frå markeringa av 100-årsjubileet i 2009. Biskop Ingeborg Midttømme på preikestolen.
Bilde:Sekken kirke soeroest.jpg|Frå aust
Bilde:Sekken kirke nordvest.jpg|Frå vest


## Fotnotar


## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Milcah Cheywa

**Milcah Chemos Cheywa** () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar som vart verdsmeister i 3&nbsp;000 meter hinder i 2013. Ho har elles vunne tre bronsemedaljar i øvinga, to i verdsmeisterskap og ei i OL 2012.

Cheywa tevla i fleire år på mellomdistansane. Då ho ikkje lukkast hevde seg mot dei beste i heimlandet, satsa ho frå 2009 på 3000 meter hinder. I VM i Berlin same året kom ho på tredjeplassen med personleg rekord 9.08,5, slått i spurten av spanske Marta Domínguez (som fekk gullmedaljen annullert i 2015) og russiske Julija Zaripova. I 2010 vann Cheywa hinderløpet både i afrikameisterskapen i Nairobi og i samveldeleikane i New Delhi. Meir imponerande var prestasjonane i diamantserien (DL), der ho vann fire av hinderløpa; i Oslo, Roma, Eugene, London, og vart nummer to i dei tre andre.

Året etter kom Cheywa som storfavoritt til VM 2011 i Daegu, etter som ho hadde vunne alle dei fem hinderløpa i diamantserien ho hadde delteke i. I Daegu måtte ho sjå seg slått med ti sekundar av Julija Zaripova (som fekk gullmedaljen annullert i 2016) og fem av Habiba Ghribi på sølvplass, men ho vann spurten om bronsemedaljen.

OL-sesongen 2012 var Cheywa like dominerande i diamantserien som før, med sigrar i Shanghai, Eugene og Oslo. Under Bislett-leikane i Oslo sette ho også afrikarekord med 9.07,1. Hinderløpsfinalen ved Sommar-OL London enda på sett og vis ganske likt med VM 2011; Zaripova braut målsnøret og stod øvst på sigerspallen, for så å få annullert prestasjonen i 2016, medan Ghribi fyrst fekk sølv med sine 9.08,3 og så verte tildelt gullmedaljen i Rabat i 2016. Cheywa som opphavleg vart nummer fire, fire hundredels sekund bak etiopiske Sofia Assefa, rykte då opp på bronseplass.   

Under VM 2013 vann Cheywa gullmedaljen i 3&nbsp;000 m hinder på årsbeste i verda, knapt sekundet framom landskvinna Lydia Chepkurui, med Sofie Assefa på tredjeplass. Sommaren 2014 tapte Cheywa spurten mot landskvinna Purity Cherotich i hinderløpet då samveldeleikane fann stad i Glasgow. 
 
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2009 i Berlin: Bronsemedalje – 9.08,5, bak Julija Zaripova (9.08,3)
*VM 2011 i Daegu: Bronsemedalje – 9.17,1, framom Mercy Wanjiku (9.17,8)
*OL 2012 i London: Bronsemedalje – 9.09,88, bak Sofia Assefa (9.09,84)
*VM 2013 i Moskva: Gullmedalje – 9.11,6, framom Lydia Chepkurui (9.12,5)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Milcah Chemos Cheywa|Milcah Chemos Cheywa]]» frå ,  den 26. august 2017.*
Nordbyen kyrkje

**Nordbyen kyrkje** er ei lita kyrkje i Nordbyen bydel i Molde. Kyrkja vart vigsla av biskop Odd Bondevik den 5. mars 2006 etter at bygget i ti år hadde vore disponert av Nordbyen skule.

## Kjelder
* Nordbyen kirke hjå Molde kyrkjelege fellesråd
Odd Lien

**Odd Arthur Lien** () var ein norsk redaktør og politikar, fødd i Oslo. Han representerte Vest-Agder og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1973-81.

Lien var son til ein skogsarbeidar/underoffiser. Frå han var 15 til 25 år gammal arbeidde han i ein skofabrikk i Halden. Samstundes gjekk han teknisk kveldsskule i fleire år og 1936-38 gjekk han handelsskule.  

Frå sommaren 1940 var Lien aktiv i motstandsarbeidet som flyktninglos og kurér. Seint same året vart han arrestert og sat fengsla resten av krigen. Etter frigjeringa var Lien journalist i Halden Arbeiderblad til 1947, der etter redaktør i Rana Blad frå 1947 til -49. Sidan arbeidde han som journalist i avisa Sørlandet, frå 1956 til 1977 var han redaktør i avisa.

Lien var medlem av formannskapet i Halden 1945-47 og i Kristiansand 1952-64. Ved stortingsvalet 1973 vart han vald inn på Stortinget frå Vest-Agder, attvald fire år seinare. Leiinga i Arbeidarpartiet gav han plass i Utanriks- og konstitusjonskomiteen, der han vart verande alle åtte stortingsåra. Odd Lien var formann i Venner av Israel i Norsk Arbeiderbevegelse (VINA).

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Gursken kyrkje

**Gursken kyrkje** er ei langkyrkje frå 1919 i Sande kommune i Møre og Romsdal. Byggverket er i tre og har 270 sitjeplassar. Arkitekten var truleg Eduard Carlén.

Det er kyrkjegard ved kyrkja.

## Fotnotar


## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Silje Aker Johnsen

**Silje Marie Aker Johnsen** er ein norsk sopran som òg driv med samtidsdans. Ho kan ofte reknast som ein hybridutøvar innanfor scenekunst, i spennet mellom desse to felta. 

Aker Johnsen har dei siste åra vore aktiv innanfor samtidsmusikk og kontemporær scenekunst. Særleg har ho utmerka seg med å urframføra ei lang rekkje verk av norske samtidskomponistar, og fekk i 2013 Norsk komponistforening sin pris «Årets utøvar», der mellom anna denne eldhugen er nemnd som grunngjeving. I 2017 vann ho igjen Norsk komponistforening sin pris «Årets utøvar», denne gongen som del av Ensemble Neon.

Som eit av medlema i Ensemble Neon vart ho i 2017 òg tildelt Spellemannprisen for albumet *Neon* (2016).

Aker Johnsen var i perioden 2014 til 2018 tilsett som stipendiat ved Kunsthøgskolen i Oslo, der ho arbeidde med å utvikla fusjonen mellom sang og samtidsdans vidare. I 2019 tok ho doktorgrad med *En søken etter en utvidet fysisk tolkning av vokal samtidsmusikk og av opera*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Hilbrandt Meyer

**Hilbrandt Meyer** (), også kjend som **Hildebrandt Meyer**, var ein norsk embetsmann frå Bergen som var borgarmeister i byen frå 1763. Han er kjend for sine store samlingar til Bergens historie, eigne verk og avskrifter av andre sine.

Meyer fekk i 1745 borgarskap som kjøpmann i heimbyen. År 1751 vart han utnemnd til viserådmann i byen, etter at han hadde betalt 600 riksdalar til Seminarium Fredericianum for å få embetet.

Frå 1763 til han døydde var Meyer ein aktiv og dyktig borgarmeister i Bergen. Han gav i åra 1764-65 ut vekebladet 'Den bergenske Borger-Ven', der han presenterte sentrale idear i samtida vedkomande skipsfart, handel og industri. Dei neste åra fekk han trykt opp fleire mindre avhandlingar om turrfiskhandelen. For å hegne om Bergen sine privilegium og handel propaganderte han imot å opprette ein kjøpstad i Nordlandene og at det kunne framstillast turrfisk i Romsdal og på Sunnmøre.

Meyer etterlet seg ei samling på 10 band som i 1786 vart kjøpt av 42 handelsborgarar og gitt til Bergen by. Hovudverket *Samlinger til den Berømmelige og Navnkundige Norske Handel Stad Bergens Beskrivelse* er frå 1764 og skrive med sirleg skrift og forsynt med 22 tusjteikningar av kyrkjene og ei rad andre offentlege bygningar, laga av stadsbyggmeister Johan Joachim Reichborn.

## Kjelder
*Norsk biografisk leksikon
Kuchl

**Kuchl** er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 47,1 km² og i kring 7&nbsp;100 ibuarar. 

Folket bur i ni større og nokre mindre krinsar. To av landsbyane, kommunesenteret Kuchl og Georgenberg har kvar 17-1800 ibuarar. Dei ni krinsane ligg på ei elveslette på kora sida av elva Salzach, omgjevne av fjell opp til 1500-2500 meter over havet. Landbyen Kuchl ligg 468 moh.

Næringar knytt til skogbruk, så som hogst, sagbruk og møbelverksemd gjev størst sysselsetting i Kuchl. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kuchl|Kuchl]]» frå ,  den 26. august 2017.*
Åge Hovengen

**Åge Hovengen** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Brandbu i Oppland. Han møtte på Stortinget frå Oppland og for Arbeidarpartiet i tida 1973-76 og 1977-89.

Hovengen var son til ein verkstadeigar i Brandbu, der han var mekanikar frå 1942 til -46. I 1948 fullførte han Hærens bilfagskule på Helgelandsmoen, og arbeidde dei neste to åra som bilmekanikar. I 1950 reiste han i utanriksfart som maskinist eit års tid, deretter var han formann på ein anleggsverkstad i Canada. Åra 1952-55 dreiv han eigen bilverkstad på Toten. I 1955 kjøpte han småbruket Øvre Kårstad i Vestre Slidre og var gardbrukar til 1989.

Frå 1965 til -77 var Hovengen medlem  i kommunestyret i Vestre Slidre. I tida 18. oktober 1973 til 15. januar 1976 møtte han på Stortinget som vararepresentant frå Oppland og for Arbeidarpartiet, medan representanten Thorstein Treholt var landbruksminister. Hovengen var då medlem i Landbrukskomiteen. Frå hausten 1977 var han representant med fast plass i Stortinget, medlem 1977-81 i Sosialkomitéen, 1981-85 i Justiskomitéen og 1985-89 i Landbrukskomitéen.

Hovengen markerte seg ofte til fordel for, eller på vegner av, folk som hadde vanskar med å kome til ords, eller sleit i livet, til dømes organisasjonen Rettferd for taperne. I 2002 vart han tildelt Fritt Ords honnørpris «for sitt dype og mangeårige engasjement for småkårsfolk og mennesker på kant med samfunnet».

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Golling an der Salzach

**Golling an der Salzach** er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 82,1 km² og i kring 4300 ibuarar og omfattar dei tre landsbyane Golling, Obergau og Torren.

Landsbyen Golling ligg 476 meter over havet, 25 km sør om Salzburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Golling an der Salzach|Golling an der Salzach]]» frå ,  den 27. august 2017.*
Distriktet Hallein

**Distriktet Hallein** er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Salzburg som samsvarar med landskapet Tennengau. Distriktet dekker ei flatevidd på 669 km² og har om lag 61&nbsp;660 ibuarar (2023). Byen Hallein er administrasjonssenter for distriktet.

## Kommuneskipnaden
Distriktet består av 13 kommunar, ein av dei ein bykommune. Bykommunen Hallein har over 21&nbsp;000 ibuarar, medan dei andre kommunane har folketal frå kring 800 til 6&nbsp;000. 

### Kommunar
# Abtenau
# Adnet
# Annaberg-Lungötz
# Bad Vigaun
# Golling an der Salzach
# Hallein
# Krispl
# Kuchl
# Oberalm
# Puch bei Hallein
# Rußbach am Paß Gschütt
# St. Koloman
# Scheffau am Tennengebirge

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bezirk Hallein|Bezirk Hallein]]» frå ,  den 27. august 2017.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Larsnes kyrkje

**Larsnes kyrkje** (tidlegare *Larsnes kapell*) er ei arbeidskyrkje frå 1989 i Sande kommune i Møre og Romsdal.

Byggverket er i betong og tre og har 250 sitjeplassar.

Altartavla vart laga av Anne Brit Krag i 2000. Orgelet (frå Vestlandske orgelverkstad) vart bygd i 1971 for Spjelkavik kyrkje og kom til Larsnes i 1992.

Kyrkjekontoret for Sande er ved Larsnes kyrkje,

Det er kyrkjegard søraust for kyrkja.

## Fotnotar

## Kjelder
* Kulturminne i Sande  (Sande kommune), s. 55
*
Hat-trick

**Hat-trick** eller  **hat trick** er eit uttrykk frå engelsk som i Noreg og fleire andre land vert nytta i somme idrettskonkurransar  for noko som ein av deltakarane lukkast med tre gongar, som til dømes å score mål tre gongar i den same fotball- eller ishockeykampen.

*Hat* i dette uttrykket er hovudplagget hatt. Opphavet til uttrykket er ei hending i og etter ein cricketkamp i England i 1858.

## Fotnotar
NM i friidrett 1967

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1967**, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Lerkendal stadion i Trondheim i dagane 11.-13. august 1967. Arrangør var Trondheim & Omegn Friidrettskrets. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.

Kjellfred Weum og Anne Lise Wærness vart tildelt kvar sin kongepokal for sine prestasjonar i høvesvis 110 meter hekk og høgdehopp.

## Menn
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 m hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### 1000 meter stafett





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 80 m hekk





### Høgdehopp





### Lengdehopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Spjutkast





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.