open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carmine Appice

**Carmine Appice** () er ein amerikansk rocketrommeslagar med italiensk bakgrunn. Han fekk opplæring i klassisk musikk og var påverka av jazztrommeslagarane Buddy Rich og Gene Krupa. Appice er mest kjend for å ha spelt med Vanilla Fudge, Cactus og powertrioen Beck, Bogert & Appice. 

Appice er kjend som ein underhaldar der han kastar trommestikkene i lufta medan han speler og mange virvlar. Han vert rekna som ein av dei største showmennene i rocken og var den første rocketrommisen som organiserte trommeopplæring på universitet, teater og trommebutikkar. Han skal ha inspirert trommeslagarar som John Bonham, Cozy Powell, Ian Paice, Dave Knepp, Nicko McBrain, Joey Kramer, Bill Ward, Roger Meddows-Taylor, Phil Collins, Neil Peart, Tommy Lee, Dave Lombardo, Richard Christy, David Kinkade, Ray Mehlbaum, Robb Reiner og Eric Singer. 

Den bestseljande trommeopplæringsboka *The Realistic Rock Drum Method* kom ut i 1972 og har sidan vorte revidert og gjeve ut på nytt som *The Ultimate Realistic Rock Drum Method*. 

## Diskografi
#### Album
**Carmine Appice**
* Carmine Appice (1981)
* Carmine Appice's Gitar Zeus (1995)
* Carmine Appice's Gitar Zeus II (2001)
* Carmine Appice's Gitar Zeus: Conquering Heroes (dobbel-CD) (2009)

**[[Vanilla Fudge]]**
* Vanilla Fudge (1967)
* The Beat Goes On (1968)
* Renaissance (1968)
* Near the Beginning (1969)
* Rock & Roll (1970)
* Mystery (1984)

**[[Cactus]]**
* Cactus (1970)
* One Way...Or Another (1971)
* Restrictions (1971)
* 'Ot 'N' Sweaty (1972)
* Cactus V (2006)

**[[Beck, Bogert & Appice]]**
* Beck, Bogert & Appice (1973)
* Live in Japan (1974)

**[[Jan Akkerman]]**
* Tabernakel (1974)

**KGB**
* KGB (1976)
* Motion (1976)

**[[Paul Stanley]]**
* Paul Stanley (1978)

**[[Ted Nugent]]**
* Nugent (1982)

**DNA**
* Party Tested (1983)

**[[King Kobra]]**
* Ready to Strike (1985)
* Thrill of a Lifetime (1986)
* King Kobra III (1988)
* Hollywood Trash (2001)

**[[Blue Murder]]**
* Blue Murder (1989)
* Nothin' But Trouble (1993)

**Mothers Army**
* Mothers Army (1993)

**[[Pappo|Pappo's Blues]]**
* Caso Cerrado (1995)

**[[Marty Friedman]]**
* True Obsessions (1996)

**Travers & Appice** (as duet with Pat Travers)  
* It Takes A Lot Of Balls (2004)
* Live At The House Of Blues (2005)
* Bazooka (2006)

**[[Pink Floyd]]**
* «Dogs Of War» frå *[[A Momentary Lapse of Reason]]* (1987)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carmine Appice|Carmine Appice]]» frå ,  den 24. februar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
Gulerle

**Gulerle** er ein fugleart i erlefamilien.
 
## Utsjånad
Gulerla er på form ganske lik linerla, og som andre erler vippar ho på den lange stjerten. Denne er likevel litt kortare enn på dei andre europeiske artane i slekta. Den vaksne fuglen har i store trekk ei olivenfarga oversida og gul underside og har elles mykje gult i drakta. Ryggen, kantane på svingfjørene, underkroppen og stjertdekkfjørene på undersida er gule. Styrefjørene er svarte og svingfjørene olivenfarga. Hoa har mattare fargar og ryggen er meir grå enn på hannen. På hausten vert hannen mørkare i drakta. Fuglen si totallengd er 17&nbsp;cm, vengespennet 23–27&nbsp;cm. Hovudteikningane på hekkande hannar er ulik på dei ulike underartane.

## Utbreiing
Arten er utbreidd over det meste av palearktis og i Alaska.

## Førekomst i [[Noreg]]
Det er kjent tre underartar av gulerle i Noreg. *Såerla* er langt den vanlegaste. Denne hekkar i indre og høgareliggande trakter på Austlandet,  i Trøndelag og i Nord-Noreg, og helst i bjørkebeltet til fjells. Ho finst også i barskogområde nordpå og dessutan i høgareliggande, open barskog, ofte i myrlende, både i Trøndelag og på Austlandet. På det meste av Vestlandet er såerla fråverande. *Sørleg gulerle* og *engelsk gulerle* har heilt andre krav til leveområde enn såerla, og finst i ein kystnær bestand hovudsakleg frå Østfold til Rogaland. Dei fleste av desse fuglane finst frå Lista til Jæren, dessutan har ytre delar av Østfold ein livskraftig bestand av sørleg gulerle. Begge underartane trivst i ope landskap, gjerne dyrka mark og beiteområde nær våtmarker. Dei krev også småbusker, gjerde og liknande ved reiret. Dessutan vil desse gulerlene ofte ha ope vatn nær hekkeområdet, gjerne stiltflytande elvar.

## Hekking
Gulerlene kjem til Noreg i mai. Hoa legg 4-8 egg i eit reir som er gøymd i ei grastue. I sør vert egga, som er spraglete i mønsteret, lagde i månadsskiftet mai-juni, til fjells og i Nord-Noreg midt i juni. Rugetida er 11-13 døgn, og ungane ligg i reiret om lag like lang tid etter klekkinga. Dei kan flyge når dei er 16-17 døgn gamle, og foreldra matar dei lenge etter at dei har drege frå reiret.

## Føde
Fuglane et i hovudsak insekt.

## Trekktilhøve
Gulerla er ein utprega trekkfugl som flyg frå landet om hausten, oftast i september. Arten overvintrar hovudsakleg i grasområde og på savannen i tropisk Afrika.

## Kjelder
* Norsk fugleatlas, 1994.
* * «[[:sv: Gulärla|Gulärla]]» frå  *
Tim Renwick

**Timothy John Pearson «Tim» Renwick** () er ein engelsk gitarist. Han er blant anna kjent som medlem av Quiver (seinare Sutherland Brothers & Quiver) og for samarbeidet sitt med Pink Floyd og Elton John.

Renwick er ein av få musikarar som på 1980-talet både samarbeidde med dei gjenverande medlemmane David Gilmour, Nick Mason og Richard Wright samstundes som han spelte saman med bassist Roger Waters som forlét Pink Floyd i 1985. Renwick har òg spelt saman med mellom anna Al Stewart, Elton John, Procol Harum, David Bowie, Mike Oldfield, Gary Brooker og Eric Clapton.

Då Renwick samarbeidde med Elton John, skreiv dei to låten «Dreamboat» saman, som Elton John gav ut som b-side på singelen *I'm Still Standing*. 

Renwick spelte gitar på dei to Pink Floyd-albuma A Momentary Lapse of Reason og The Division Bell, og dessutan spelte på turneane som følgde etter desse utgjevingane. Difor er han òg å høyre på Delicate Sound of Thunder og P•U•L•S•E. Då Gilmour, Mason og Wright vart gjenforent med Water sine under Live 8-konserten i 2005 spelte Renwick gitar og bassgitar med bandet.

Renwick har gjeve ut to soloalbum. Det første vart titulert med hans eige namn i 1980, medan han i 2007 utgav albumet *Privateer*.
Han er blant anna kjent som medlem av Quiver (seinare Sutherland Brothers & Quiver) og for samarbeidet sitt med Pink Floyd og Elton John.

Renwick er ein av få musikarar som på 1980-talet både samarbeidde med dei gjenverande medlemmane David Gilmour, Nick Mason og Richard Wright samstundes som han spelte saman med bassisten Roger Waters, som forlét Pink Floyd i 1985. Renwick har òg spelt saman med mellom anna Al Stewart, Elton John, Procol Harum, David Bowie, Mike Oldfield, Gary Brooker  og Eric Clapton. 

Då Renwick samarbeidde med Elton John, skreiv dei to låten «Dreamboat» saman, som Elton John gav ut som b-side på singelen «I'm Still Standing».

Renwick spelte gitar på dei to Pink Floyd-albuma *[[A Momentary Lapse of Reason]]* og *[[The Division Bell]]*, og dessutan på turneane som følgde etter desse utgjevingane. Difor er han òg å høyre på *[[Delicate Sound of Thunder]]* og *[[P•U•L•S•E]]*. Då Gilmour, Mason og Wright vart gjenforeint med Waters under Live 8-konserten i 2005 spelte Renwick gitar og bassgitar med bandet.

Renwick gav også ut soloalbum. Det første, titulert med hans eige namn, kom ut i 1980, medan han i 2007 gav ut instrumentalalbumet *Privateer*.

## Soloalbum
* *Tim Renwick* (1980)
* *Privateer*  (2007)
* *Electric Blue*  (2008)
* *Vintage Blues Guitar* (2013)
* *Privateer 2*  (2017)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tim Renwick|Tim Renwick]]» frå ,  den 24. februar 2011.*
Tony Levin

**Anthony Frederick "Tony" Levin** () er ein amerikansk rockemusikar, mest kjend som bassist og utøvar av Chapman Stick.

Levin er mest kjend for arbeidet sitt med progrockpionerane King Crimson og Peter Gabriel. Han har òg vore medlem av Liquid Tension Experiment; dei King Crimson-tilknytte banda Bruford Levin Upper Extremities, ProjeKct One og ProjeKct Four; og leiar i dag sitt eige *Tony Levin Band*.

Han har vore ein særs aktiv studiomusikar sidan 1970-åra oghar spelt på om lag fem hundre album, mellom anna av Cher, Alice Cooper, John Lennon, Sarah McLachlan, Stevie Nicks, Pink Floyd, Lou Reed, Tom Waits, Buddy Rich, The Roches, Todd Rundgren, Seal, Yes og Warren Zevon. I tillegg har han turnert med Paul Simon, Gary Burton, James Taylor, Herbie Mann, Judy Collins, Carly Simon, Peter Frampton, Anderson Bruford Wakeman Howe, Peter Gabriel, Tim Finn, Richie Sambora og Claudio Baglioni.

Levin var med å gjere Chapman Stick populær og NS kontrabass. Han skapte òg «funk fingers», eit apparat for å etterlikne lyden ein får når ein slår på strengar med trommestikker.

Levin var ein av dei første bloggarane,, og starta å eksperimentere med dette i 1996, eitt år før uttrykket vart laga.

## Utvald diskografi

Levin har spelt på om lag fem hundre album som studiomusikar eller gjesteartist.

* ''Discipline'' (1981) — King Crimson
* ''Beat'' (1982) — King Crimson
* *[[Three of a Perfect Pair]]* (1984) — King Crimson
* *[[Cloud About Mercury]]* (1986) — David Torn
* *Spin 1ne 2wo* (1993) — Spin 1ne 2wo
* *[[THRAK]]* (1995) — King Crimson
* *[[World Diary]]* (1995) — solo
* *[[Black Light Syndrome]]* (1997) — Bozzio Levin Stevens
* *[[From the Caves of the Iron Mountain]]* (1997) — Gorn, Levin, Marotta
* ''Liquid Tension Experiment'' (1998) — Liquid Tension Experiment
* ''Bruford Levin Upper Extremities'' (1998) — Bruford Levin Upper Extremities
* *[[Liquid Tension Experiment 2]]* (1999) — Liquid Tension Experiment
* *[[Waters of Eden]]* (2000) — solo
* *[[Situation Dangerous]]* (2000) — Bozzio Levin Stevens
* *[[B.L.U.E. Nights]]* (2000) — Bruford Levin Upper Extremities
* *[[Pieces of the Sun]]* (2002) — solo
* *[[Double Espresso]]* (2002) — solo
* *[[Resonator]]* (2006) — solo
* *[[Stick Man]]* (2007) — solo
* *[[Spontaneous Combustion]]* (2007) - Liquid Trio Experiment
* *[[When the Keyboard Breaks: Live in Chicago]]* (2009) - Liquid Trio Experiment 2
* *Soup* (2010) - Stick Men

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tony Levin|Tony Levin]]» frå ,  den 24. februar 2011.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Jim Keltner

**James Lee «Jim» Keltner** () er ein studiotrommeslagar som har spelt med mange kjende musikarar. 

Keltner vert sagt å vere favorittrommeslagaren til Ringo Starr, og vert rekna som ein av dei mest ettertrakta studiotrommeslagarar. Han har jobba særskild mykje med John Lennon, George Harrison, Neil Young, Ry Cooder og Traveling Wilburys, der pseudonymet hans var Buster Sidebury.

## Utval av artistar Keltner har spelt med
*Jerry Garcia
*Plastic Ono Band
*Eric Clapton
*John Lennon
*John Mayer
*Yoko Ono
*Ringo Starr
*Randy Newman
*Neil Young
*Keith Moon
*J. J. Cale
*Joe Cocker
*George Harrison
*Rolling Stones
*Ron Wood
*Bill Wyman
*Mick Jagger
*Keith Richards
*Bob Dylan
*Joni Mitchell
*Brian Wilson
*Bill Frisell
*Neil Young
*Phil Keaggy
*Crowded House
*Fiona Apple
*Leonard Cohen
*Elvis Costello
*Ry Cooder
*Sam Phillips
*Pink Floyd
*Steely Dan
*Traveling Wilburys

## Bakgrunnsstoff
*Jim Keltner på Drummer World
High Hopes

«**High Hopes**» er ein song frå Pink Floyd-albumet *[[The Division Bell]]* frå 1994, skriven av David Gilmour med tekst i lag med Polly Samson. Teksten omhandlar ting ein kan ha oppnådd og tapt i livet, skriven frå eit sjølvbiografisk syn av Gilmour. Douglas Adams, ein ven av Gilmour, valde albumtittelen ut frå teksten i denne songen.

Songen vart gjeven ut på singel i oktober 1994 og kom seinare ut på samlealbumet ** i 2001 i ei forkorta utgåve.

## Musikkvideo
Musikkvideoen for «High Hopes» som vart synt på skjermen under Division Bell-turneen er filma i Fenland i Cambridgeshire. I videoen kan ein sjå ein mann som ser ut over The Fens ved Ely Cathedral, den same bygningen ein kan sjå på plateomslaget mellom metallhovuda. Videoen har òg mange referansar til Cambridge, der Syd Barrett, Roger Waters og David Gilmour voks opp.

## Medverkande
*David Gilmour - solo- og korvokal, klassisk gitar, bassgitar, lap steel-gitar
*Richard Wright - Kurzweil synthesizer
*Nick Mason - trommer, kyrkjebjølle, tamburin
*Jon Carin - piano
*Michael Kamen - orkestrering
*Edward Shearmur - orkestrering

## Andre versjonar

*Shark 'N The Smoke på hyllestalbumet *A Fair Forgery of Pink Floyd*.
*Nightwish har gjeve ut fleire konsertversjonar av songen, mellom anna på samlealbumet *Highest Hopes* og på DVDen *End of an Era*
*Gregorian på albumet *Masters of Chant Chapter IV*.
*Sylvan i 2000 for albumet 'Signs of Life - A Tribute to Pink Floyd'
*Det franske powermetal-bandet Karelia i 2005 for albumet 'Raise'

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:High Hopes (Pink Floyd song)|High Hopes (Pink Floyd song)]]» frå ,  den 24. februar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hand on Your Heart

«**Hand on Your Heart**» er ein dansepop-song framført av den australske songaren Kylie Minogue og skriven og produsert av Stock Aitken Waterman. Songen fekk ei blanda mottaking frå kritikarane då han vart utgjeven som den første singelen frå hennar andre album *[[Enjoy Yourself]]*.

## Utgjeving og listepasseringar
«Hand on Your Heart» vart utgjeven i Storbritannia den 24. april 1989. Songen vart den andre singelen til Minogue som nådde nummer to på dei britiske hitlistene, før han nådde fyrsteplass veka etter. Utanfor Storbritannia var songen òg vellykka. Han nådde nummer fire i Australia og vart den femte singelen til Minogue å toppe hitlistene. Songen nådde òg Topp 10 i Finland, Frankrike, Japan og Sør-Afrika og Topp 20 i Tyskland, Nederland, New Zealand og Sverige.

## Format og sporliste
;CD-singel
#«Hand on Your Heart» (The Great Aorta Mix) – 6:26
#«Just Wanna Love You» – 3:34
#«It's No Secret» (Extended Mix) – 5:30

;Kassett-singel
#«Hand on Your Heart» – 3:54
#«Just Wanna Love You» – 3:34
#«Hand on Your Heart» (The Great Aorta Mix) – 6:26

;7" singel
#«Hand on Your Heart» – 3:54
#«Just Wanna Love You» – 3:34

;12" singel
#«Hand on Your Heart» (The Great Aorta Mix) – 6:26
#«Just Wanna Love You» – 3:34
#«Hand on Your Heart» (Dub) – 5:33

## Topplisteplasseringar

## Sertifisering

## Bakgrunnsstoff
*''Hand on Your Heart'' på Allmusic
Take It Back

«**Take It Back**» er ein song frå Pink Floyd-albumet *[[The Division Bell]]* frå 1994. Songen vart gjeven ut som den første singelen frå albumet i mai same året. 

Gitarist David Gilmour nyttar ein E-bow på ein Gibson J-200 akustisk gitar gjennom ein effektboks for å skape effekten i starten av songen.

Ei konsertutgåve av songen vart gjeven ut på *[[Pulse av Pink Floyd|Pulse]]* i 1995. 

## Medverkande
*David Gilmour – gitar, Ebow, solovokal
*Richard Wright – klaverinstrument, Hammond- og Farfisaorgels
*Nick Mason – trommer, perkusjon

Andre medverkande:

*Tim Renwick – ekstra gitar
*Jon Carin – programmering
*Guy Pratt – bass
*Bob Ezrin – klaverinstrument, perkusjon
*Sam Brown – korvokal
*Durga McBroom – korvokal
*Carol Kenyon – korvokal
*Jackie Sheridan – korvokal
*Rebecca Leigh-White – korvokal

## Salslister
### Årslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Take It Back|Take It Back]]» frå ,  den 24. februar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene: <references/>*
Jonas Brothers

**Jonas Brothers** var ein amerikansk pop-rockgruppe frå Wyckoff i New Jersey som blei kjent gjennom Disney Channel. Bandet var sett saman av Kevin Jonas, Joe Jonas, Nick Jonas, John Taylor, Greg Garbowsky, Jack Lawless og Ryan Liestman. 

Alt starta som eit soloprosjekt av Nick Jonas, etter at han som 6-åring blei oppdaga då han song i ei frisørsalong. Som 7-åring byrja han å spille på Broadway. Han har vore med i fleire stykkar. Han blei signert av plateselskapet Columbia Records, men då dei tidleg i 2005 høyrte songen «Please Be Mine», blei Daylight/Columbia einige om å signere alle tre.
Kevin Jonas

**Paul Kevin Jonas II**, kjent som **Kevin Jonas** og **K2** () er ein amerikansk musikar, songar, skodespelar, låtskrivar og medlem av pop/rock bandet Jonas Brothers. Han er gift med Danielle Delesea.
JONAS L.A.

***JONAS L.A.*** (opphavleg: *J.O.N.A.S.*, under sesong 1: *Jonas*) er ein amerikansk fjernsynsserie som gjekk på Disney Channel frå 2009 til 2010.

Serien følgjer liva til dei tre brørne Joe, Nick og Kevin Lucas, som alle tre er medlemmer i eit populært band som heiter JONAS (i røyndommen heiter dei Joe, Nick og Kevin Jonas og gruppa Jonas Brothers).  I serien forsøkjer gutane å vera popstjerner samstundes som dei har så normale tenåringsliv som mogleg. Brørne bur i ein ombygd brannstasjon i New Jersey saman med mora Sandy, faren Tom og den yngre broren Frankie. Bandnamnet deira kjem frå gata dei bur i, Jonas Street. I Jonas L.A. dreg gutane frå New Jersey til Los Angeles.

## Skodespelarar

## Internasjonal utgjeving

## Kjelder
Lodde

**Lodde** er ein fiskeart i gruppa krøklefisk.

Lodde er ein arktisk art. Sjølv om det i Noreg finst lokale loddebestandar langs kysten i Nord-Noreg er det først og fremst i dei arktiske områda ein finn det store talet. Lodde er utbreidd i store delar av Barentshavet der lodda beiter i dei produktive områda langs iskanten i nordaust før ho vandrar sørover mot kysten av Nord-Noreg for å gyte. 

Lodda gyt på 20–60 meters djupn på sand- og grusbotn. Egga festar seg til underlaget. Dei utviklar seg på botnen; etter klekkinga i mai/juni sig dei nyklekte loddelarvane utover i Barentshavet. Lodda er i svært dårleg forfatning etter gytinga, og dei fleste loddene døyr derfor etter si første gyting. 

Lodde er torsken sitt viktigaste byttedyr i desse områda og spelar ei avgjerande rolle i utviklinga av den nordaust-arktiske torskebestanden, og er også eit viktig byttedyr for grønlandssel og sjøfugl som krykkje.

## Fiske
Loddefisket si økonomiske betyding auka etter samanbrotet i sildefisket i 1969. Fangstane nådde eit maksimum på nær tre millionar tonn i 1977. Fram til samanbrotet i bestanden i 1985 låg fangstane omkring to millionar tonn. Etter kollapset i loddebestanden var fisket stengt 1987–1990 og har sidan aldri nådd nivået frå 1970-åra. Samanbrotet i 1985 har truleg samanheng med veksten i bestanden av norsk vårgytande sild og innstrøyming av store mengder sildeyngel til Barentshavet i 1983. 

Silda vert i Barentshavet til ho er om lag tre år gammal, og det var derfor store mengder 1–2 årig sild i 1984 og 1985. Når loddelarvane seig ut frå kysten gjennom sommaren, vart dei utsette for så stor predasjon frå 1–2 årig sild og frå torskeyngel at rekrutteringa var tilnærma null. Etter som lodda døyr etter gyting førte dette til at bestanden sakk med 96&nbsp;% i løpet av berre to år (frå 3 millionar tonn i 1984 til 0,1 millionar tonn i 1986). Gode oppvekstvilkår for sildeyngel og påfølgjande innstrøyming av sildelarvar har funne stad fleire gongar i år etter 1983, og har hatt ein tendens til å lage samanbrot i loddebestanden. Slike samanbrot skjedde i 1993 og 2003 og førte til at fisket vart stengt i åra 1994–1998 og 2004–2008.
Fisket etter lodde vart gjenopna 26. januar 2009 med ein total kvote på 390 000 tonn fordelt mellom Noreg og Russland. 

Ved forvalting av loddebestanden skal ein ta omsyn til torsken sitt behov for føde. Fisket kan berre foregå  på den overskytande delen.

Mellom 2018 og 2022 var det ikkje kvoter for fiske av lodde. I 2023 kan det fiskast 60 000 tonn.

Ein fiskar lodde med ringnot og kraftblokk.

Lodderogn vert rekna som delikatesse av mange. Lodde av god kvalitet er særleg etterspurt i den japanske marknaden, men også i Russland og Ukraina. I år med mykje fiske vert mesteparten av lodda brukt som industrifisk, dvs. i produksjon av fiskeolje og fiskemjøl.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Disney Channel Skandinavia

**Disney Channel Skandinavia** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, kringkastet i Noreg, Sverige, Danmark, Finland, Island, Estland, Latvia og Litauen.
Disney Channel (Europa, Midtøsten og Afrika)

**Disney Channel Europa, Midtøsten og Afrika** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, kringkastet i Balkan, Hellas, Midtøsten, Nord-Afrika, og Afrika sør for Sahara.
Disney Channel Tyskland

**Disney Channel Tyskland** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, kringkastet i Tyskland, Austerrike, Sveits og Liechtenstein.
Tyyl!

Tyyl! er eit norsk rockeorkester som vart danna i 2008. Tyyl! har gitt ut to album og spelt konsertar på klubbscener og festivalar over heile landet.
## Medlemmer
* Jon Landsem - trommer
* Håvard Øyrehagen - vokal, gitar
* Torkjel Solbraa - gitar, vokal
* Vegard Styvi Loftesnes - bass
## Diskografi
* Atterava? EP (2008)
* Ber Bod (2010)
* K.O. (2013)
## Kjelder
* Offisiell heimeside
* Facebook
Disney Channel Frankrike

**Disney Channel Frankrike** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, krinkastet i Frankrike, Belgia, Luxembourg og Sveits.

D
Disney Channel Nederland og Flandern

**Disney Channel Nederland og Flandern** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, kringkastet i Nederland og Flandern i Belgia.

Kanalen blei lansert 3. oktober 2009 på UPC Nederland, Telenet og Belgacom. 

## Kjelder
Disney Channel Hongkong

**Disney Channel Hong Kong** (eller **Disney Channel**) er ein fjernsynskanal for born, kringkasta i Hongkong.
Disney Channel Japan

**Disney Channel Japan** er ein fjernsynskanal for born, kringkasta i Japan. Han blei starta  i november 2003.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Statisk elektrisitet

**Statisk elektrisitet** er elektrisk lading i eller på på overflata av ein lekam . Ladninga kan vera positiv eller negativ. Det oppstår då ei elektrisk spenning mellom den ladda lekamen og lekamar utan, eller med ei anna lading.

## Opplading
Grunnen til at ein lekam får ei overskotslading er ofte fysisk kontakt mellom isolerande materialar, som fører til at elektronar vert overførte frå ein lekam til eit annan. Dett kan til døme skje når person med ullestar går over eit golv med isolerande belegg, som til dømes vinyl. 

## Utlading
Om det ikkje finst ein konduktans som kan leia bort overskotsladninga på den lada lekamen vert han verande der. Vakuum kunne fungera som ein ideell elektrisk isolator, men i praksis finst det eit fysisk materiale mellom den lada lekamen og andre lekamar, og sjølv dei beste isolatorane har ein viss konduktivitet, så over lang tid vil den statiske elektrisiteten verta fjerna frå den lada lekamen. Om den lada lekamen kjem i kontakt med ein lekam som ikkje er lada, eller som har ei anna lading, vil det skje ei ladingsutveksling, slik at begge lekamane ender opp med same lading. Spenninga mellom ein lada og ein ulada lekam kan koma opp i fleire kV. Om ein lekam med stor lading kjemi nærleiken av ein nøytral lekam kan det føra til utlading via ein gneist, som kan vera både synleg og hørbar. Ein kan og føla utdainga om spenninga overstik 3 kV . Spenninagar opp til 10 - 12 kV er vanlege. Dette er likevel ikkje farleg. på grunn av at energien i utladinga er svært liten. Det er slike utladingar ein opplever som «støyt». Gneisten som oppstår kan medføre at brannfarlege væsker eller gassar vert tende om energien i utladinga overstig 0.2 mJ.

## Referansar
Ekstremt låg frekvens

**Ekstremt låg frekvens** (**ELF**) er elektromagnetisk stråling i området mellom 3 og 30 hertz.

ELF har vorte brukt av dei amerikanske og sovjetiske/russiske marinane for kommunikasjon med undervassbåtar.

Den elektriske konduktiviteten til saltvatn hindrar undervassbåtar i å bruke det meste av elektromagnetisk kommunikasjon. Signaler i ELF-områdd kan likevel trenge gjennom djupt vatn. Avgrensingar er den låge datasnøggleiken som kan vere nokre få teikn per minutt, og det faktumet at det er upraktisk å installere ein særs stor sendar på ein u-båt. Difor vart ELF berre brukt til å sende korte meldingar til undervassbåtane om å stige til grunnare vatn slik at dei kunne bruke anna form for kommunikasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ekstremt lav frekvens|Ekstremt lav frekvens]]» frå ,  den 25. februar 2011.*
Veldig låg frekvens

**Veldig låg frekvens** (**VLF**) er elektromagnetisk stråling i området mellom 3 og 30 kHz.

VLF-bandet nyttast mellom anna for å sende meldingar til neddykka ubåtar.

Noregs einaste VLF-stasjon finst i Novika i Gildeskål, NATO driv tilsvarande anlegg i Tyskland og Italia. Dei krypterte meldingane kan sendast med snøggleik på opptil 50 bits i sekundet.

Bølgjelengd: 10–100 kilometer.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Veldig lav frekvens|Veldig lav frekvens]]» frå , den 25. februar 2011.* 

## Bakgrunnsstoff
*Artikkel i Forsvarets Forum om Novik-sendaren 
*http://satelliteview.co/?r=location&c=NO&ac=09&type=SSTNR
*https://mapcarta.com/26925714
*https://www.smeter.net/stations/vlf-stations.php
St. Elms eld

**Sankt Elms eld** (òg *corpo santo*) er ein svak duskforma elektrisk utladning frå oppstikkande lekamar som fjelltoppar, tårnspir, lynavleiarar og mastetoppar. Han synest i mørket som eit svakt lysande, oppoverretta ljosskinn rundt desse lekamane - ofte saman med ein sprakande lyd for ein som er nær nok. Fenomenet finst når den elektriske feltstyrken, til dømes på grunn av ei nærliggande toresky, er tilstrekkeleg høg.

Sankt Elms eld har i folketrua blitt sett som eit forvarsel - i blant om gode ting, i blant om foreståande ulukker. Til sjøs er Sankt Elms eld ganske vanleg frå mastetoppar og metallgjenstandar i riggen, og det finst fleire gamle mytar om opphavet. Ein er at dei napolitanske sjømennene sine vernehelgen Sankt Erasmus, som på fleire andre språk blir kalla *Elmo*, omkom under ein storm til sjøs og i dødsaugneblinken sin lova at han med ljos skulle leie sjøfarande ut av farlege situasjonar (*corpo santo*: «kroppen til helgenen»). Ein annan er at Sankt Erasmus i ein storm tende eit ljos som trass uvêret brann med klår flamme. Ein tredje er at helgenen vart redda frå å drukne av ein sjømann, og lova å i framtida åtvare sjøfarande mot dårleg vêr.

I 1982 oppstod Sankt Elms eld på flykroppen då ein Boeing 747 frå British Airways flaug inn i ei sky av vulkansk oske.

*Les meir:* British Airways Flight 9 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St. Elms ild|St. Elms ild]]» frå ,  den 25. februar 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Den heilage Erasmus
* Den salige Peter González («San Telmo»)
Stein Erik Tafjord

**Stein Erik Tafjord** ()  er ein norsk jazzmusikar (tuba), og bror til jazzmusikaren Runar Tafjord.  Han er mest kjend for at han er ein del av The Brazz Brothers. Han var med på å starte Ytre Suløens Jass Ensemble i 1973, og spelte med dei i 17 år.

Tafjord er utdanna ved Noregs musikkhøgskole i Oslo. Etter mange år i Kringkastingsorkestret starta han som frilans jazz- og studiomusikar. Som improvisatør har Tafjord utvikla ein særs utradisjonell spelestil, som har påverka komponistar og andre til å få augo opp for tubaen som instrument. 

Han har turnert med fleire internasjonale orkester og grupper, som t.d. the Scandinavian Tuba Jazz Inc. og Carla Bley Scandinavian Jazz Ensemble. Han har arbeidd med songar og skodespelar Elisabeth Lindland i fleire samanhengar.

Stein Erik har fire born, mellom dei hornisten Hild Sofie Tafjord.

## Prisar og utmerkingar
* 1991: Buddyprisen (den høgaste utmerkinga innan norsk jazz)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stein Erik Tafjord|Stein Erik Tafjord]]» frå ,  den 15. mars 2012.*  

### Referansar
Olav Hansson

**Olav David Hansson** () er ein tidlegare skihoppar frå Røa i Oslo. Under Ski-VM 1982 i Oslo hadde Hansson sin store meisterskap. Han vann sølvmedaljen i storbakkerennet i Holmenkollen, og var med på å vinne laghoppinga saman med Johan Sætre, Per Bergerud og Ole Bremseth. I normalbakken hamn han på sjuandeplass.
Han var medlem av Røa Idrettslag.

## Karriere
Hansson studerte i unge år i USA og vart ikkje lagd merke til i hoppbakken før enn i 1981. Sesongen etter høyrde han heime mellom dei beste hopparane verda, det vart òg hans beste sesong. Han lukkast aldri å vinne eit stort renn. Elleve gonger kom han på pallen i verdscupen; åtte andreplassar og tre tredjeplassar. Fleire gonger var han nær siger, som under skiflygingsrennet i Vikersund 20. februar 1983. Der enda han eit halvt poeng bak Matti Nykänen. Også i NM-tevlingane måtte Hansson nøye seg med sølv- og bronsemedaljar, høvesvis tre sølv og to bronse. Nærast NM-gull var han under storbakkerennet på Lillehammer i 1983. Med 270,8 poeng var han 0,6 poeng bak noregsmeisteren, Per Bergerud.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1982: VM-sølv i Holmenkollen og 2. plass i Štrbské pleso
*1983: Fem andreplassar (Cortina d'Ampezzo, Bischofshofen, Thunder Bay, Vikersund, Bærum) og tre tredjeplassar
*1985: Nr 7 i Cortina d'Ampezzo
*1986: Nr 11 Holmenkollen
*1986/87: Nr 2 i Chamonix

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1981: Nr 9 i normalbakken i Rælingen
*Ski-NM 1982: Sølvmedalje i storbakken på Rena, bronsemedalje i normalbakken på Raufoss
*Ski-NM 1983: Sølvmedalje i begge bakkane; høvesvis Mo i Rana og Lillehammer
*Ski-NM 1986: Nr 4 i normalbakken på Vang
*Ski-NM 1987: Bronsemedalje i normalbakken i Sprova

Hansson la opp skihoppinga i 1987.

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Greyson Chance

**Greyson Michael Chance** () er ein amerikansk songar, låtskrivar og pianist. Han vart oppdaga på YouTube då han song sin coverversjon av Lady Gaga sin «Paparazzi».

## Diskografi
### Album
* 2011: *Hold On 'til the Night*

### EP-ar
* 2012: *Truth Be Told, Part 1*

### Singlar
* 2011: *Waiting Outside the Lines*
* 2011: *Unfriend You*
* 2011: *Hold On 'til the Night*
* 2011: *Take a Look at Me Now*
* 2012: *Sunshine & City Lights*
Nick Jonas

**Nicholas Jerry Jonas**, kjent som **Nick Jonas** () er ein amerikansk musikar, songar, skodespelar, låtskrivar og medlem av pop/rock bandet Jonas Brothers.
Ole Bremseth

**Ole Bremseth** () er ein tidlegare norsk skihoppar frå Øvre Eiker. Under Ski-VM 1982 i Oslo vann han gull i lagkonkurransen i Holmenkollen, saman med Johan Sætre, Per Bergerud og Olav Hansson. Individuelt vann Bremseth i den same meisterskapen bronsemedaljen i hopp normal bakke i Midtstubakken, etter Armin Kogler og Jari Puikkonen. Bremseth representerte Hokksund.

## Karriere
Bremseth debuterte i verdscupen i Oberstdorf 30.12.1979. Etter to andreplassar i 1981-sesongen, kom hans store sesong i 1982. I februar og mars 1982 var han i sitt livs form, vann fyrst bronsemedaljen under VM i Oslo. Sidan vann Bremseth seks renn i verdscupen; to i Lahti, to i Štrbské pleso og to i Planica. Han enda på femteplass totalt i verdscupen den sesongen. Seinare var han aldri i nærleiken av same nivået som i 1982-sesongen. I NM-renn vann Bremseth ein sølvmedalje; i normalbakken i 1982, bak Roger Ruud. Sidan vann han to bronsemedaljar i NM 1983 og 1986. Alle medaljane kom i normalbakkar.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1981: Nr 2 i to renn i Sapporo
*1982: VM-bronse i normalbakken. Seks sigrar i verdscuprenn, ein andre- og to tredjeplassar
*1983: Nr 3 i storbakken i Falun
*1986: Nr 9 i Oberwiesenthal

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1980: Nr 4 i storbakken i Meldal
*Ski-NM 1981: Nr 5 i normalbakken i Rælingen
*Ski-NM 1982: Sølvmedalje i normalbakken på Raufoss
*Ski-NM 1983: Bronsemedalje i normalbakken i Mo i Rana
*Ski-NM 1984: Nr 9 i storbakken i Meldal
*Ski-NM 1985: Nr 11 i storbakken i Bærum
*Ski-NM 1986: Bronsemedalje i normalbakken på Vang
*Ski-NM 1987: Nr 12 i normalbakken i Sprova

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Det søte liv til sjøs

**Det søte liv til sjøs** (engelsk: *The Suite Life On Deck*) er eit framhald av den amerikanske Disney Channel-serien *[[Zack og Codys søte hotelliv]]*.

SS «Tipton» er eit oppdikta cruiseskip i serien. Skipet tilhøyrer faren til London Tipton.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Suite Life on Deck|The Suite Life on Deck]]» frå ,  den 30. august 2011.*
Sentralnervesystemet

**Sentralnervesystemet** hos pattedyr består av hjernen og ryggmergen og er den delen av nervesystemet som er verna av knoklar. Sentralnervesystemet er ein av dei to hovuddelane til nervesystemet. Det andre systemet er det perifere nervesystemet.

Sentralnevesystemet vert lagt tidleg på fosterstadiet, som er eit holt røyr. Den fremre delen blir til hjernen og den bakre blir ryggmergen. Framenden får fleire utposingar og utvekstar som utvidar seg til dei ulike delane av hjernen: storhjernen, diencephalon, hjernestammen og veslehjernen. Ryggmergen beheld den enkle røyrforma.

Nervevevet i sentralnervesystemet vert inndelt i grå og kvit substans. Den grå substansen består av nervecellekroppar og dei korte utløparane deira. Den kvite substansen inneheld nervecellene sine lange utløparar, nervefiber. Den grå substansen i sentralnervesystemet blir inndelt i kjernar og bark. Samlingar av nervecellekroppar i djupet av hjernen eller ryggmergen blir kalla kjernar, medan den grå substansen på overflata av storhjernen og veslehjernen blir kalla bark. Den kvite substansen blir inndelt i nervebaner, som knyter ulike avsnitt av sentralnervesystemet med kvarandre. Det er kommandosentralen som tolkar all innkomande sensorisk informasjon frå t.d. auge og øyre, og som styrer alle kommandoar som blir overført til musklane. Kommunikasjonen skjer via nerveimpulser, dvs. elektriske signal, som blir ført langs nervebanene. Hjernen utfører òg kompliserte funksjonar som innlæring, minne, kjensler og abstrakt tankeverksemd.

Gliaceller, som er støtteceller, finst både i den grå og den kvite substansen.

## Komponentar i sentralnervesystemet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sentralnervesystemet|Sentralnervesystemet]]» frå ,  den 26. februar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*P. Brodal: *Sentralnervesystemet. Bygning og funksjon*. Tano, Oslo 1995.
Hjartestans

**Hjartestans** er nemninga på ein tilstand der blodsirkulasjonen i kroppen opphøyrer gjennom at pumpefunksjonen til hjartet opphøyrer. Hjartestans dekker over fleire ulike tilstandar:
* ventrikkelflimmer, som inneber at det ikkje er noka elektrisk styring av muskelcellene i hjartekammera, noko som fører til at dei trekkjer seg saman uavhengig av kvarandre,
* asystoli, som inneber at det ikkje er nokon elektrisk aktivitet i cellene,
* pulslaus ventrikulær tachycardi, som inneber at hjartekammera pumpar så hurtig, og ute av takt med forkammera, at dei ikkje blir fylla ordentleg med blod,
* pulslaus elektrisk aktivitet, der den elektriske aktiviteten er normal, men cellene av ulike årsaker ikkje reagerer.

Hjartestans kan konstaterast ved manglande medvit og respirasjonsstans.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hjertestans|Hjertestans]]» frå , den 26. februar 2011.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Hjarte-lunge-redning
Forvirring

**Forvirring** innan medisin er ein tilstand som er prega av rådvill, uklarheit og mangel på evne til å samla tankane og tala samanhengande. Tilstanden blir òg kalla *amentia*, og er ei sterk forstyrring av medvitslivet. Ein akutt forvirringstilstand kan også kallast delirium. 

Forvirring kan oppstå ved dei fleste alvorlege psykiske lidingar, i tillegg ved organiske hjartesjukdomar, forgifting, alvorleg febersjukdommar og ekstrem utmatting. Forvirring kan òg oppstå reint psykisk, eller som følgje av medikamentbruk.

## Kjelder
Elektromagnetisk puls

Ein **elektromagnetisk puls**, forkorta **EMP**, er ei kortvarig intensiv elektromagnetisk utlading som i nokre tilfelle kan medføre skadar på elektroniske komponentar. Ein skil vanlegvis mellom elektromagnetiske pulsar skapte av kjernefysiske våpen (NEMP) eller konvensjonelle våpen, og elektromagnetiske pulsar skapte av naturfenomen som til dømes lynutladingar (LEMP).

En elektromagnetisk bombe er anten ei konvensjonell bombe eller ei atombombe som er spesielt konstruert for å omdanne mykje av energien til ein elektromagnetisk puls.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elektromagnetisk puls|Elektromagnetisk puls]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Troms Forsvarsmuseum

**Troms Forsvarsmuseum** ligg sør for Setermoen i Bardu kommune. Museet har ei stor samling av militære køyretøy som har vore brukt i det norske forsvaret, der ein del av dette er i eige av museet og ein del er lånt frå Forsvarsmuseet i Oslo. Museet har møterom/kafé og ei fast utstilling. Avdelinga ligg under Midt-Troms Museum.

## Bakgrunnsstoff

*
Lichtenberg-figur

**Lichtenberg-figur**, **lichtenbergsk figur** eller **elektrisk figur** er ein figur som oppstår på overflata av ei isolerande plate når ho vert utsett for ein punktladning. Ein kan påvise figuren ved å drysse elektrisk ladd pulver ned på plata. Pulveret ordnar seg då i eit mønster som syner ladingsfordelinga. 

Fenomenet kan nyttast til å studere eigenskapane til isolator. Tilsvarande figurar kan ein òg få fram i fotografiske emulsjonar og kan då framkallast på vanleg måte. 

Figurane vart oppdaga av tyskaren Georg Christoph Lichtenberg i 1777. Då dei først vart oppdaga trudde ein at den karakteristiske forma kunne nyttast til å finne positive og negative elektriske «væsker». I 1777 bygde Lichtenberg ein stor elektrofor for å generere statisk elektrisitet med høg spenning gjennom induksjon. Etter å ha utladd ei kraftig punktlading til overflata av ein isolator, fann han mønsteret ved å drysse pulver oppå flata. Oppdaginga var forgjengaren til dagens plasmafysikk.

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lichtenberg figure|Lichtenberg figure]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Fylkesveg 14 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 14|fylkesveg 14 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 14 i Finnmark** går mellom Skoddevarre og Elvestrand i Alta kommune. Vegen er 3,1 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Skoddevarre
* Elvestrand

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 15 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 15|fylkesveg 15 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 15 i Finnmark** går mellom Kronstad og Leirbakken i Alta kommune. Vegen er 8,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kronstad
* Bru over Altaelva (ca. 125 m)
* Leirbakken

## Bakgrunnsstoff
Orlunda

**Orlunda** er eit sokn i Vadstena kommune i Östergötland i Sverige. Den katedralliknande kyrkja erstatta i 1890 den tidlegare kyrkje frå mellomalderen. I dag finst i området ein nedlagd radiostasjon. Den 200 meter høge masta fall i 1970 ned etter å ha vorte råka av eit lynnedslag. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Orlunda|Orlunda]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Fylkesveg 16 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 16|fylkesveg 16 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 16 i Finnmark** går mellom Bjørnengen og Bjørnstad bru i Alta kommune. Vegen er 2,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bjørnengen
* Bjørnstad bru, kommunal veg til Gjerdevatnet (27,3 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 17 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 17 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 17 i Finnmark** går mellom Sønvismoen og Romsdal i Alta kommune. Vegen er 1,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sønvismoen
*Kommunal veg frå Romsdal til  Bekkvassli (14,4 km)

## Bakgrunnsstoff
Tåre

**Tårer** er ei klar, svakt salthaldig væske som vert utskild frå tårekjertelen ved auget og er viktig i vern og vedlikehald av dei ytste augehinnene. Tårene held bindehinna og hornhinna på overflata av auge og innsida av augeloket fuktig og minskar friksjonen mellom dei når ein blunkar, og tilfører henne oksygen frå lufta. Dei tilfører området nærings- og antistoff og vernar det mot bakteriar og framandlekamar.

Vanlegvis blir tårer førte tilbake til kroppen gjennom tårekanalen, men når det er mykje av væska kan noko av henne renna ut frå auget som ei eller fleire tårer.  Dette kan skje ved sterke sinnstemningar, som glede, sinne, sorg og så vidare, ofte ved at ein gret. Ein kan også få overflod av tårer gjennom overproduksjon eller ein tett tårekanal. Både dette og underproduksjon av tårer kan vera symptom på, eller føra til, sjukdom.

## Utskilling av tårer

Kjertlar i bindehinna og under augeloket dannar tårer. Tårevæska inneheld salt- og feittstoff og slim, antistoff og enzym som fosfolipase A og lysozym. Tårene blir fordelt utover auget når ein blunkar. Tårer som ikkje fordampar blir ført ved hjelp av tårerøyr (*canaliculi lacrimalis*) til den indre augevinkelen, like ved den indre augekroken ved nasen. Her blir overflødig tårevæske ført til tåresekken (*saccus lacrimalis*) og så gjennom den litt større tårekanalen (*ductus naso-lacrimalis*) til nasehola.

## Sjukdommar
Tåreflod (*epifora*) finn stad når ein har tett tårekanal. Dette kan føra til augekatarr (*konjunktivitt*) eller tåresekkbetennelse (*dakryocystitt*).

Nedsett tåreproduksjon kan skada hornhinna og dermed synet. Om ein skil ut for lite tårer er det mogleg å dryppa tåreerstattingsvæske på auget fleire gonger om dagen.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger delvis på «[[:nb:Tårer|Tårer]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Fylkesveg 25 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 25|fylkesveg 25 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 25 i Finnmark** var ein norsk fylkesveg mellom Storekorsnes og Smedjordet i Alta kommune. Vegen er 475 meter lang.
I 2019 blei vegen del av fylkesveg 8830.

## Kommunar og knutepunkt

* Storekorsnes
*Endepunkt Smedjordet

## Kjelder
Fylkesveg 27 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 27 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 27 i Finnmark** går mellom Gakori og Kvilekrysset i Alta kommune. Vegen er 3,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Gakori
*  Kvilekrysset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 28 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 28 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 28 i Finnmark** går mellom Rafsbotn og Russeluft i Alta kommune. Vegen er 7,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Rafsbotn
*Endepunkt Russeluft

## Bakgrunnsstoff
Elektrode

Ein **elektrode** er eit materiale som fungerer som leiar for elektrisk straum til eller frå ei væske, ein gass, ein lekamsdel osv, eller til ein annan elektrode. Ved elektrolyse er det vanleg å bruke elektrodar av karbon, sidan metall lett kan oksidere. Når det blir sett spenning mellom to elektrodar, blir den negative kalla katode, og den positive for anode. Elektrodane i brytarar og andre elektriske kontaktar bør ha veldig liten motstand, spesielt når spenninga er liten, sidan kontaktflata i røyndomen er mindre enn han ser ut som, eller at ureinskapar på overflata kan gjere at straumen berre går gjennom delar av kontaktflata. Gode kontaktar for låge spenningar, til dømes til signaloverføring, kan ofte vere belagt med gull fordi gull har god leiingsevne, men fyrst og fremst av di gull ikkje oksiderer. 

## Sjå òg
*elektrolytt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elektrode|Elektrode]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Fylkesveg 73 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 73 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 73 i Finnmark** går mellom Øksfjord og Ystnes i Loppa kommune. Vegen er 2,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Øksfjord
*Endepunkt Ystnes

## Bakgrunnsstoff
Nitritt

**Nitritt** er eit ion med kjemisk formel NO2−. Anionet er symmetrisk med like N-O-bindingslender og ei O-N-O-bindingsvinkel på ca. 120&deg;. Han er giftig for dyr og planter, men dels blir det ført med vassrørsla bort frå dei øvste jordlaga, og dels kan visse bakteriar omsetje iona til luftformig nitrogen. Difor er nitrittskadar sjeldne, med mindre iona har nådd ned til grunnvatnet. I så fall kan sårbare personar (især born under to år) skadast alvorleg av forgifting med nitrosaminar som blir danna i tarmen.

Nitritt vert nytta som konserveringsmiddel i matvareindustrien (hamburgerrygg, saltkjøt, pølser og anna kjøtpålegg). Ved handsaming med nitritt heldt kjøtet ein lyseraud farge, som skjuler den grå tonen som oppstår når kjøtet oksiderer.

Nitritt er òg ein relativt spesifikk og sensitiv markør for urinvegsinfeksjon. Førekomsten av nitritt i urinen kan testast enkelt ved urinstix, som til dømes Combur. I urin finst naturleg nitrat, og mange bakteriar som medfører urinvegsinfeksjon har evna til å omdanne nitrat til nitritt. Dette gjeld enno ikkje for Pseudomonas species, enterokokkar og stafylokokkar, sidan ingen av desse bakteriane kan redusere nitrat til nitritt. Statistisk sett er desse bakteriane mykje sjeldnare ved urinvegsinfeksjon enn t.d. den vanlege Ea. coli, som kan omdanne nitrat til nitritt. Når ein finn nitritt i urin, er det altså eit relativt sikkert teikn på at ein har urinvegsinfeksjon, slik at det indiserer at urinen sendast inn til bakteriologisk dyrking ved eit mikrobiologisk laboratorium. Det er viktig å merke seg at ein positiv nitrittest ikkje seier noko om det faktisk finst bakteriar i urinen, heller ikkje kva for ein type eller konsentrasjon - alt saman tilhøve som er avgjerande for handsaminga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nitritt|Nitritt]]» frå ,  den 26. februar 2011.*
Elektrisk isolator

**Elektrisk Isolator** eller **isolator** er eit omgrep for stoff som ikkje leiar straum. Material som glas, keramikk, papir og plast har dårlege eigenskapar som leiarar. Dette fordi grunnstoffa inneheld atom utan frie elektron. Utan elektron som kan «flytte» seg ut av atomet, kan ikkje materialet leie straum. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Isolator|Isolator]]» frå ,  den 26. februar 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Elektrofor

Ein **elektrofor** er ein kapasitiv generator som vert nytta til å produsere elektrostatisk ladning via prosessen elektrostatisk induksjon. Den første utgåva vart oppfunnen i 1762 av den svenske professoren Johan Carl Wilcke,

Ein elektrofor består av ei isolerande plate (opphavleg kalla ei «kake» av harpikshaldig stoff som bek eller voks, men i moderne versjonar vert plastikk nytta) og ei metallplate med eit isolerande handtak. Først vert den isolerande plata ladd gjennom friksjonselektrisk effekt ved å gni han mot pels eller eit tøystykke. Metallplata vert så plassert oppå den isolerande plata. Isolatoren overfører ikkje mykje av ladningen til metallet, fordi den mikroskopiske kontakten er dårleg. I staden for vil det elektrostatiske feltet til den ladde isolatoren føre til ladning i metallplata for at dei skal fråskiljast. Det vert utvikla to ladningsområde - den positive ladningen i plata vert tiltrekt til sida som vender ned mot isolatoren, og ladar denne positivt, medan den negative ladningen vert fråstøytt til sida som vender oppover, og lader denne negativt, medan heile plata totalt sett vert elektrisk nøytral. Sida som vender oppover vert mellombels jorda (som kan gjerast med å røre plata med ein finger), og trekke ut den negative ladningen. Til slutt vert metallplata, som no berre inneheld ein ladning (den positive i dømet her) løfta. Plata kan no nyttast i eksperiment. 

Georg Christoph Lichtenberg nytta elektroforar til å skape dei merkelege treliknande figurane kalla Lichtenberg-figurar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electrophorus|Electrophorus]]» frå ,  den 26. februar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sameland

**Sameland** (nordsamisk: *Sápmi* eller *Sámeednan*, historisk òg kalla ***Lappland***) er namnet på dei tradisjonelle leveområda til samane. Samane har leveområda sine i fire land: Noreg, Sverige, Finland og Russland. Sameland strekkjer seg frå Kolahalvøya i nordaust til Engerdal i Hedmark og Idre i Midt-Sverige i sørvest. Området blir på samisk kalla *Sápmi*, *Sábme* eller *Saemie*.

## Ordsoge
Opphavet til ordet *saemie* (sørsamisk) eller *sápmi* (nordsamisk) er eit lån til ur-samisk/finsk frå urbaltisk **žeme* ’land’ (jf. russisk земля [zemljá], som i *[[Novaja Zemlja]]*, ’Nyland’) til urfinsk-samisk **šämä* ’landet (i nord)’, dvs. den delen av Finland baltarane hadde kontakt med. Dette ordet gjennomgjekk seinare den særfinske lydendringa *š → h* (ei lydendring som vi ikkje fekk i samisk), så vi fekk *Häme*, namnet på området Tavastland (der Lahtis ligg). I samisk gjekk ordet i staden gjennom lydendringa *š → s*, og i sterkt stadium i nordlege dialektar også gjennom dissimileringa *m → pm*, slik at vi fekk *Sápmi*, ’Sameland’. Det same ordet **sämä* lånte baltarane attende frå finnane (før lydendringa *š → h* i finsk) som namn på Finland, i forma **šāma*. Denne forma dukka så opp i seint urfinsk-samisk som **šāma*. Lang *ā* vart til lang *ō* i sein urfinsk, vi fekk **sōme*, som framleis er den estiske namnet på Finland (*Soome*), og deretter diftongering av lange midtvokalar og *e → i* i slutten av ord i overgangen til moderne finsk, slik at sluttresultatet er *Suomi*. Dei som budde i «Det egentliga Finland» (Åboland), tavastlendingane og samane, dvs. *suomalaiset*, *hämäläiset* og *sápmelaččat* har altså alle etnonym som går attende til same lånord, ordet for ’land’ i urbaltisk.

## Sjå òg
* Samar
* Samiske språk

## Kjelder

;Bibliografi
* Koivulehto, Jorma 1993: Suomi. *Virittäjä* s. 400-408 pdf