open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hornindal kyrkje

**Hornindal kyrkje** står på Kyrkhorne nordom Grodås sentrum i tidlegare Hornindal kommune (no Volda i Møre og Romsdal), og er ei tømra langkyrkje frå 1853.

Arkitekt for kyrkja, som har sitjeplassar til 400 personar, var kaptein Ludolph Rolfsen frå Stryn. Han støtte seg til typeteikning laga av arkitekt Hans Ditlev Franciscus von Linstow. Mykje av inventaret er frå byggeåret.

Kyrkja er soknekyrkje i Hornindal sokn i Søre Sunnmøre prosti.
Området høyrde fram til 1867 under Eid prestegjeld.

## Altartavla
Då kyrkja i Hornindal stod ferdig i 1856, vart det sett opp eit gylt trekors på altaret i påvente av altartavle. 75 år seinare var det ennå ikkje kome altartavle. I 1929 tok presten og prestefrua, Jon og Alhede Johnson, tak i saka. Prestefrua skipa Jentelag til kyrkja sin prydnad, og presten tok kontakt med kunstnaren Dagfin Werenskiold. Han hadde nyleg laga eit trerelieff som presten ville kopiere, og det fekk han. 

Våren 1932 var Johnson ferdig med arbeidet sitt. Wernskiold kom til Hornindal for å ta seg av målinga av relieffen, men kunstnaren vart så imponert av det han fekk sjå at han tilbaud Hornindal originalen mot at han fekk kopien. Kopien vart seinare sett opp i Sørkedalen kyrkje.

Altartavla vart vigsla søndag 10. april 1932. 

## Andre kyrkjer i Volda
* Austefjord kyrkje
* Bjørke kyrkje i Volda
* Dalsfjord kyrkje
* Volda kyrkje
* Kilsfjord kyrkje

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Hornindal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Hornindal kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Hornindal kommune på nettstaden disnorge.no
*
Passargalaksen

**Passargalaksen** eller **ESO 97-G13** er ein Seyfert type 2-spiralgalakse som ligg rundt 13 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Passaren. Det finst prov for ein kraftig aktiv galaksekjerne i galaksen, og gass vert blåsen ut av sentralområdet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2000-37*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Tina Presthus

**Tina Presthus** (), opphavleg **Annie Valentina Sjubinskaja Presthus**, er ein norsk-russisk fiolinspelar som har markert seg gjennom fleire talentkonkurransar. 

Presthus er fødd i Bergen og busett på Stord. I 2006 fekk ho 9. plass i The International Moscow Rotary Club’s Competition for Young Musicians» i Russland. I 2007 fekk ho fyrstepris i konkurransen Giovani Talenti i San Bartolomeo i Italia. Ho blei prisvinnar i Ungdommens Musikkmesterskap, både i 2006, 2008 og 2010. I 2008 blei ho tildelt Drømmestipendet av Norsk Tipping og Norsk Kulturskoleråd, og i 2009 fekk ho Stord kommune sitt kulturstipend. Ho studerer no ved Joseph Haydn Konservatorium i Eisenstadt, Austerrike.

For norske TV-sjåarar er Tina Presthus mest kjend som vinnar av *[[Kvitt eller dobbelt]] ([[NRK]]*, 2006) i temaet Tudordynastiet, og som semifinalist i *[[Norske talenter]]* (TV2, 2008), der ho spela fiolin, akkompagnert av mor si, Jelena Sjubinskaja Presthus. Veslebroren hennar, Jan Anders Presthus, var med i Kvitt eller dobbelt i 2008, i temaet romkappløpet. Han kom til semifinalen i Norske talenter 2009 som steppdansar.

## Kjelder
* Verdens Gang - Jan Anders (7) går for «Kvitt eller dobbelt» 
*  Giovani talenti – Resultatliste 2007
* Bergensavisen – Nådde ikke opp 
* Sunnhordland Avis - Drømmestipendet til Tina Presthus 

## Bakgrunnsstoff
* [http://www.umm.no/ Ungdommens Musikkmesterskap[
Malaja Belaja ved Imandra

**Malaja Belaja** (russisk Малая Бе́лая ) er ei elv på Kolahalvøya i Murmansk oblast i Russland. Elva er 20 km lang og munnar ut i innsjøen Imandra. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Малая Белая (река)|Малая Белая]]» frå , den 24. januar 2009.*
Gornozavodsk i Perm kraj

**Gornozavodsk** (russisk Горнозаво́дск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 130&nbsp;km nordaust for Perm.

Han vart grunnlagd i 1947 som ein busetnad ved ein sementfabrikk nær jernbanestasjonen *Pasjija* (russisk: Пашия). Busetnaden *Novopasjijskij* (russisk: Новопашийский) vart grunnlagd i 1950. Han fekk nytt namn, Gornozavodsk, og fekk bystatus i 1965.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gremjatsjinsk

**Gremjatsjinsk** (russisk Гремя́чинск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 110&nbsp;km nordaust for Perm. 

Han vart grunnlagd i 1941 som ein busetnad ved ei kolgruve. Han fekk bystatus i 1949.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kizel

**Kizel** (russisk Ки́зел) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kizel, ei sideelv til Kama, rundt 140&nbsp;km nordaust for Perm. 

Han vart grunnlagd i 1750 og fekk bystatus i 1926.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gubakha

**Gubakha** (russisk Губа́ха) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kosva, ei sideelv til Kama, rundt 130&nbsp;km nordaust for Perm. 

Han vart grunnlagd på midten av 1700-talet som ein busetnad ved ein førekomst av jernmalm. Han vart då kalla *Gubakhinskaja kop* (russisk: Губахинская копь). Han fekk bystatus i 1941.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Krasnovisjersk

**Krasnovisjersk** (russisk Краснови́шерск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 14&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Visjera, på vestsida av Uralfjella, rundt 270&nbsp;km nord for Perm. 

Byen voks ut av busetnaden *Vizjaikha* (russisk: Вижаиха). Han fekk bystatus i 1942.

Krasnovisjersk lufthamn ligg rundt 4&nbsp;km nordaust for bysentrum.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Krasnovisjersk|Krasnovisjersk]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nytva

**Nytva** (russisk Нытва) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Nytva, nær samløpet med Kama, rundt 60&nbsp;km vest for Perm. 

Han vart grunlgad i 1756 og fekk bystatus i 1942.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Okhansk

**Okhansk** (russisk Оха́нск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre (vestre) bredda av elva Kama, rundt 600&nbsp;km sørvest for Perm. 

Han vart første gong nemnt i 1547 som landsbyen *Okhannoje* (russisk: Оха́нное), han vart òg kalla *Okhanskoje* (russisk: Оха́нское) eller *Okhan* (russisk: Оха́н eller Оха́нь). Han fekk byrettar i 1781.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Osa i Perm kraj

**Osa** (russisk Оса) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på den venstre (sørlege) bredda av Votkinsk-reservoaret i elva Kama, nær samløpet med Tulva, rundt 100&nbsp;km sørvest for Perm.

Han vart grunnlagd i 1591 som sloboda *Novonikolskaja* (russisk: Новонико́льская) og vart seinare ei festning. I eit dokument frå 1623 vert det referert til busetnaden som sloboda *Osinskaja Nikolskaja* (russisk: Осинская Никольская, i 1678 som sloboda *Osinskaja* (russisk: Осинская, og i 1732 som landsbyen (*[[selo]]*) Osa. Han fekk byrettar i 1739.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Osa i Perm kraj|Osa i Perm kraj]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Aleksandrovsk i Russland

**Aleksandrovsk** (russisk Алекса́ндровск) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Lytva, ei sideelv til Kama, rundt 150&nbsp;km nordaust for Perm.

Han vart grunnlagd i 1783, I 1929 fekk den status som urbanliknande busetnad, og han fekk bystatus i 1951.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjermoz

**Tsjermoz** (russisk Чермо́з) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 3&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved Kama-reservoaret, rundt 90&nbsp;km nord for Perm. 

Busetnaden vart grunnlagt i 1701 og han fekk bystatus i 1943.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjernusjka

**Tsjernusjka** (russisk Черну́шка) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tanyp, ei sideelv til Belaja, rundt 170&nbsp;km sør for Perm. 

Han vart første gong nemnt som ein landsby i 1859. I 1919 vart ein jernbanestasjon bygt nær landsbyen, som opplevde ein stor folkeauke som følgje av dette. Grunnlegginga av byen vert rekna som 1945 då han fekk status som urbanliknande busetnad. I 1966 fekk han bystatus.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Usoljej

**Usolje** (russisk Усо́лье) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre (vestre) bredda av elva Kama, på motsett side av byen Berezniki, og rundt 160&nbsp;km nord for Perm. 

Staden vart grunnlagd i 1606 og han fekk bystatus i 1940. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Veresjtsjagino

**Veresjtsjagino** (russisk Вереща́гино) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 120&nbsp;km vest for Perm. 

Han vart grunnlagd i 1898 som ein busetnad for arbeidarar under bygginga av jernbanestasjonen *Otsjorskaja* (russisk: Очёрская) på Perm–Vjatka-jernbanen. I 1904 vart namnet endra til *Voznesenskaja* (russisk: Вознесенская, og i 1916 til Veresjtsjagino (etter målaren Vasilij Veresjtsjagin som var her i 1904). Busetnaden fekk bystatus i 1942.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Veresjtsjagino|Veresjtsjagino]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjerdyn

**Tsjerdyn** (russisk Че́рдынь) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 5&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Kolva, rundt 270&nbsp;km nord for Perm.

Tsjerdyn vert marknadsført for turistar som hovudstaden i det forhistoriske *Store Perm*, men primærkjelda for denne informasjonen finst ikkje. Byen vart erobra av russarane i 1472, men vart framleis styrt av lokale «fyrstar» til 1505.

Byen er òg kjend som eksilstaden til Osip Mandelstam i 1934.

## Geografi
### Klima


## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tsjerdyn|Tsjerdyn]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Dobrjanka

**Dobrjanka** (russisk Добря́нка) er ein by i Perm kraj i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved Kama-reservoaret, rundt 60&nbsp;km nord for Perm. 

Dobrjanka vert rekna som ein av dei eldste busetnadene i Perm kraj. Han vart grunnlagd i 1623. I 1752 vart det bygt eit jernverk ved munningen av Dobrjanka-elva, og det utvikla seg ein busetnad rundt det. I 1943 fekk busetnaden bystatus. 

I Dobrjanka ligg Perm GRES, ein enorm kraftstasjon med 330 meter høge skorsteinar.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dobrjanka|Dobrjanka]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Annapolis

**Annapolis** er hovudstaden i delstaten Maryland. Hann er òg hovudsete for fylket Anne Arundel. Byen ligg på Chesapeake Bay. Hann vart oppkalla etter Anne av Storbritannia, som vart dronning av England, Skottland og Irland frå 1702 - 1714. I 2004 vart det estimert at Annapolis hadde 36 408 innbyggjarar.

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
Tallula

**Tallula**, **Tallulah** og **Talulah** er kvinnenamn avleidde frå stadnamn av indiansk opphav i USA. Det er også blitt knytt til det irske namnet Tuilelaith (utt. *Tillela*).

## Stadnamn
Det er fleire stader i USA som heiter Tallula eller Tallulah. Tallula i Mississippi er eit choctaword som tyder 'bjølle'. Byen Tallulah Falls i Georgia skal ha eit anna opphav, truleg frå namnet på cherokee-landsbyen Talulu/Taruri med uklar tyding. Dette namnet er overført til fleire andre stader, og blei teke i bruk som kvinnenamn. Ein svært kjend namneberar var skodespelaren Tallulah Bankhead. Ho var kalla opp etter bestemor si, Tallulah Brockman Bankhead, som igjen fekk namnet frå Tallulah Falls.

I Irland er Tuilelaith eit helgennamn kjend frå minst to helgenar som levde på 700- og 800-talet. Dette namnet er sett saman av ord som tyder 'overflod' og 'kvinne (av høg byrd)'. Namnet er blitt anglisert til Talulla, Tallula og Tallulah.

I Noreg vart Tallulah kjend som kvinnenamn i Noreg gjennom prinsessedottera Emma Tallulah Behn.

## Kjende namneberarar
* Tallulah Bankhead (1902–1968), amerikansk skodespelar
* Tallulah Hazekamp Schwab (fødd 1973), norsk-nederlandsk manusforfattar og regissør
* Talulah Riley (fødd 1985), britisk skodespelar
* Emma Tallulah Behn (fødd 2008), dotter av prinsesse Märtha Louise og Ari Behn

## Kjelder

* 
* 
* Patrick Hanks, Kate Hardcastle og Flavia Hodges (2006) «Talulla», «Tallulah», «Tuilelaith», *A Dictionary of First Names*. Oxford University Press. Oxford Reference Online. 
* Appellation Mountain Name of the Day
Hoag sitt objekt

**Hoag sitt objekt** er ein ringgalakse som ligg rundt 600 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Slangen. Han vart oppdaga i 1950 av astronomen Arthur Allen Hoag og er omtrent 120 000 lysår på tvers, noko større enn Mjølkevegen. Det har vore spekulert i at utsjånaden til Hoag sitt objekt ættar frå ei nærpassering av ein annan galakse.

Hoag såg at objektet likna på ei planetarisk tåka, men føreslo seinare at objektet, trass i den uvanlege forma, var ein galakse. Observasjonar gjorde på 1970-talet prova dette.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2002-21*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Aleksandrovsk-Sakhalinskij

**Aleksandrovsk-Sakhalinskij** (russisk Алекса́ндровск-Сахали́нский) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg nær Tatarsundet på vestsida av øya Sakhalin, rundt 450&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk. 

## Historie
*Aleksandrovskaja [[sloboda]]* vart grunnlagt i 1869, og voks etter kvart til landsbyen *Aleksandrovka*. I 1881 vart det oppretta ein administrativ utpost i landsbyen, som då heitte *Aleksandrovskij post*. Utposten fungerte som eit administrativt senter for drift av *[[katorga]]*, fengsel, eksilbusetnader, og for heile øya fram til oktoberrevolusjonen. Anton Tsjekhov budde i byen i 1890 medan han samla stoff til boka *Sakhalinøya*. Han fekk bystatus til Aleksandrovskij i 1917.

Under den japanske okkupasjonen mellom 1918–1925 vart byen kalla *Ako*. I 1926 vart bynamnet endra til Aleksandrovsk-Sakhalinskij for å skilje han frå andre stader med same namn. Aleksandrovsk-Sakhalinskij var senter for Sakhalin oblast frå 1932 til 1947. Under Sovjet-tida var byen kjent for sine kolgruver.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aleksandrovsk-Sakhalinskij|Aleksandrovsk-Sakhalinskij]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Aniva

**Aniva** (russisk Ани́ва) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved kysten av Anivabukta sør på øya Sakhalin, rundt 30&nbsp;km sørvest for Juzjno-Sakhalinsk.

Han vart grunnlagd i 1886 som landsbyen *Ljutoga* (russisk: Лютога). I 1905 vart han ved Portsmouth-traktaten avstått til Japan, saman med resten av Sør-Sakhalin. Japanarane gav han namnet *Rutaka* (japansk: 留多加町). Landsbyen vart tilbakeført til Sovjetunionen i 1945. Han fekk i 1946 bystatus og nytt namn, Aniva.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aniva|Aniva]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
NGC 1132

**NGC 1132** er ein elliptisk galakse som ligg rundt 318 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Floda. 

Han inneheld store mengder mørk materie, like store mengder som det ein finn i grupper av galaksar, og kan vera restane etter ei slik ei som smelta saman til éin galakse. I tillegg har NGC 1132 ein sterk røngtenglød frå store mengder av varm gass som ein normalt sett berre finn i galaksegrupper. Ei anna moglegheit er at galaksen vart danna åleine under særskilde tilhøve.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-07*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Dolinsk

**Dolinsk** (russisk Долинск, japansk 落合, *Ochiai*) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 40&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk. 

Staden vart grunnlagd i 1884 og fekk bystatus i 1946. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kholmsk

**Kholmsk** (russisk Холмск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på vestkysten av Sakhalin, rundt 50&nbsp;km vest for Juzjno-Sakhalinsk. 

Kholmsk vart grunnlagt i 1870 som eom militær utpost. Frå 1905 til 1945 var han under japansk styre, og vart under denne tida kalla *Maoka* (真岡). Han vart returnert til Russland etter den andre verdskrigen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kurilsk

**Kurilsk** (russisk Курильск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 2&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg på øya Iturup i Kurilane, rundt 450&nbsp;km søraust for Juzjno-Sakhalinsk.

## Historie
Staden der dagens Kurilsk ligg var tidlegare ein busetnad av ainuar, som var dei opphavlege innbyggjarane på øyane. Det opphavlege namnet var *Sjana*, som tyder noko slikt som *stor busetnad ved elva sitt nedre løp*. Mot slutten av 1700-talet oppstod ein busetnad av russiske kolonistar. I 1800 oppretta Japan ein garnison. I Shimoda-avtalen vart dei sørlege Kurilane lagt under Japan, og landsbyen *Shanamura* (japansk 紗那村) høyrde fram til slutten av andre verdskrigen i 1945 under det japanske underprefekturet Shana (i dag: underprefekturet Nemuro). Etter krigen kom øyane og Kurilsk under Sovjetunionen, og i 1947 fekk staden bystatus med det noverande namnet.

## Økonomi og næringsliv
Kurilsk er sentrum for lakseoppdrett og fiskeindustri. Det finst òg verksemder innan bygningsindustri. I Kurilsk ligg ein seismologisk stasjon og ein tsunami-varslingsstasjon.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kurilsk|Kurilsk]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Makarov

**Makarov** (russisk Мака́ров) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 5&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg på austkysten av øya Sakhalin, rundt 190&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk.

Busetnaden vart grunnlagt i 1892. Mellom 1905 og 1945, då den sørlege delen av Sakhalin høyrte til Japan, heitte han *Shirutoru* (知取町). I 1945 fekk han bystatus, og vart omdøypt Makarov (etter den russiske admiralen Stepan Makarov).

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Makarov|Makarov]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nevelsk

**Nevelsk** (russisk Невельск, japansk *Honto*) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på vestkysten av Sakhalin, rundt 75&nbsp;km sørvest for Juzjno-Sakhalinsk. 

Byen vart øydelagd i jordskjelvet på Sakhalin i 2007, som gjorde rundt 2000 menneske heimlause.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nevelsk|Nevelsk]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Poronajsk

**Poronajsk** (russisk Порона́йск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Poronaj, rundt 260&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk.

Poronajsk vart grunnlagd i 1869 som den russiske utposten *Tikhmenevskij*, nær busetnader av nivkhar og ainuar i området. Frå 1905 til 1945 høyrde byen til Japan, og vart i den tida kalla *Shikuka*. Etter at byen kom tilbake til Sovjetunionen fekk han namnet Poronajsk, etter elva han ligg ved.

## Geografi
### Klima



## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Poronajsk|Poronajsk]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Okha i Russland

**Okha** (russisk Оха́) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg heilt nord på Sakhalin, rundt 750&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk. 

Byen er sentrum for petroleumsindustrien i området. Han vart grunnlagd i 1880 og fekk bystatus i 1938. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Severo-Kurilsk

**Severo-Kurilsk** (russisk Се́веро-Кури́льск, japansk 柏原 &ndash; *Kashiwabara*) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 2&nbsp;400 innbyggjarar. Han ligg på øya Paramusjir, lengst nord i Kurilane.

Byen var under japansk styre mellom 1875 og 1945.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tomari

**Tomari** (russisk Томари) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 4&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på vestkysten av Sakhalin, rundt 100&nbsp;km nordvest for Juzjno-Sakhalinsk. 

Busetnaden vart grunnlagt i 1870. Saman med resten av Sør-Sakhalin høyrde han til Japan mellom 1905 og 1945, og han heitte då *Tomarioru*. Han kom tilbake til Sovjetunionen i 1945, og fekk bystatus og nytt namn i 1946.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tomari|Tomari]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sjakhtjorsk

**Sjakhtjorsk** (russisk Шахтёрск, japansk 塔路 &ndash; *Tōro*) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 6&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg på vestkysten av Sakhalin rundt 250&nbsp;km nordvest for Juzjno-Sakhalinsk.

Byen vart grunnlagd av Japan ein gong etter 1905 som *Toro*. Sovjetunionen vann tilbake kontrollen over den sørlege delen av Sakhalin i august 1945, og byen fekk det noverande namnet sitt i 1947.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Uglegorsk

**Uglegorsk** (russisk Углего́рск) er ein by i Sakhalin oblast i Russland med om lag 7&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg på vestkysten av Sakhalin, rundt 250&nbsp;km nord for Juzjno-Sakhalinsk.

Han vart grunnlagd under japansk styre i 1905, med namnet *Esutoru*. Han fekk bystatus i 1946.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Aleksejevka i Belgorod oblast

**Aleksejevka** (russisk Алексе́евка) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tikhaja Sosna, i nedslagsfeltet til Don, rundt 150&nbsp;km aust for Belgorod. 

Han vart grunnlagd i 1685 som *Aleksejevka* (eller *Aleksejevskaja*) *[[sloboda]]* etter Aleksej Tsjerkasskij, den første eigaren her. Han fekk bystatus i 1954.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Birjutsj

**Birjutsj** (russisk Бирюч) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tikhaja Sosna, rundt 130&nbsp;km aust for Belgorod. 

Busetnaden vart grunnlagt som Birjutsj i 1705. På byrjinga av 1900-talet var byen kjent som eit handelssenter. I 1919 vart namnet endra til *Budjonnij* (russisk: Будённый, til ære for Semjon Budjonnij. I 1958 vart han ein landsby under namnet *Krasnogvardejskoje* (russisk: Красногвардейское &ndash; tyder *Den raude garden*). I 1975 fekk han status som urbanliknande busetnad, og i 2005 bystatus med det historiske namnet Birjutsj.

Næringslivet i byen omfattar næringsmiddelindustri, eit teglverk og trykkeri.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Birjutsj|Birjutsj]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Grajvoron

**Grajvoron** (russisk Гра́йворон) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 6&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vorskla, ei sideelv til Dnepr, rundt 65&nbsp;km sørvest for Belgorod. 

Grajvoron sloboda vart grunnlagd i 1678. Busetnaden fekk bystatus i 1838.

## Kjende folk frå Grajvoron
* Vladimir Sjukhov &ndash; ingeniør og oppfinnar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Korotsja

**Korotsja** (russisk Короча) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 5&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Korotsja, ei sideelv til Donets, rundt 50&nbsp;km nordaust for Belgorod. 

Korotsja vart grunnlagd i 1638 og fekk byrettar i 1708.

## Kjende folk frå Korotsja
* Aleksej Pogorelov, matematikar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Novyj Oskol

**Novyj Oskol** (russisk Новый Оскол) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Oskol, rundt 90&nbsp;km nordaust for Belgorod. 

Han vart grunnlagd i 1637 og fekk bystatus i 1779. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sjebekino

**Sjebekino** (russisk Шебе́кино) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Nezjegol, rundt 30&nbsp;km søraust for Belgorod. 

Sjebekino vart grunnlagd i 1713 og fekk bystatus i 1938.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Alejsk

**Alejsk** (russisk Але́йск) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Alej, ei sideelv til Ob, rundt 120&nbsp;km sørvest for Barnaul. 

Den tidlegare Alejsk flybase låg 6 km vest for byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Stroitel

**Stroitel** (russisk Строи́тель &ndash; tyder *byggjer* ) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vorskla, ei sideelv til Dnepr, rundt 20&nbsp;km nord for Belgorod. 

Stroitel vart grunnlagd i 1958 i samband med den planlagde utbygginga av Jakovlevskij-gruva. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1960, og bystatus i 2000.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stroitel|Stroitel]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Valujki

**Valujki** (russisk Валуйки) er ein by i Belgorod oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Valuj og Oskol renn saman, rundt 120&nbsp;km aust for Belgorod.

Valujki vart grunnlagd i 1593 som ei festning for vern mot raid frå tatarar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Belokurikha

**Belokurikha** (russisk Белоку́риха) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bolsjaja Belokurikha, rundt 250&nbsp;km sør for Barnaul. 

Belokurikha er ein balneologisk kurstad, kjend for varmekjeldene sine.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gornjak

**Gornjak** (russisk Горня́к) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 300&nbsp;km sørvest for Barnaul.

Busetnaden vart grunnlagt på 1700-talet som landsbyen (selo) *Zolotukha* (russisk: Золоту́ха). I 1942 vart ein busetnad for gruvearbeidarar, kalla Gornjak, grunnlagd på staden der Zolotukha låg. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1946, og bystatus i 1969.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gornjak|Gornjak]]» frå , den 24. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Jarovoje

**Jarovoje** (russisk Яровое) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 350&nbsp;km vest for Barnaul og 10&nbsp;km sør for nabobyen Slavgorod. 

Jarovoje vart grunnlagd i 1943 og fekk bystatus i 1993.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kamen-na-Obi

**Kamen-na-Obi** (russisk Ка́мень-на-Оби́) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på venstre breidda av elva Ob, rundt 170&nbsp;km nordvest for Barnaul. 

Busetnaden vart grunnlagt i 1751. Han fekk bystatus i 1925. 

Dei viktigaste verksemdene i byen er næringsmiddelindustri og produksjon av teglstein og møblar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Volda kyrkje

**Volda kyrke** er ei krosskyrkje i tettstaden Volda i Volda kommune på Sunnmøre.

## Tidlegare kyrkjer

Halkjelsvik, no sentrum i tettstaden Volda, var kyrkjestad alt kring år 1200. På 1400 talet stod her ei stavkyrkje. Ho vart påbygd fleire gonger til ho vart nedreven i 1858, og erstatta av ei ny krosskyrkje i tre. Dette var ei av dei største trekyrkjene i landet. Ho brann natt til 7. april 1929. Ikkje noko av det tildels svært gamle inventaret vart redda.

## Den noverande kyrkja
Det vart vedteke å bygg opp ny kyrkje i stein. Ho er reist etter teikning av arkitekt Arnstein Arneberg. Den grovhogne gråsteinen i yttermuren er teken om lag ein kilometer vest for kyrkja. Innvendig vart det bygd ein frittståande kvelving i jarnbetong. Kyrkja er 43,5 meter lang og 16 meter brei. Tverskipet er 29 meter. Høgda under kvelven er 11 meter. Mønehøgda 15 meter. Høgd på spiret er 40 meter. Meister under bygginga var J. Strømsheim frå Sykkylven.

Kyrkja vart vigsla 1. mai 1932 av biskop Andreas Fleischer. Koret er pryda av ei freskomåling av Hugo Lous Mohr. Det biletet, som den gongen var det største freskoarbeidet i Noreg, stod ferdig til jul i 1932.

## Andre kyrkjer i Volda
* Austefjord kyrkje
* Bjørke kyrkje i Volda
* Dalsfjord kyrkje
* Hornindal kyrkje
* Kilsfjord kyrkje

## Kjelder
* Wilhelm Kvalheim: *Volda Kyrkje*. Volda 1960

## Bakgrunnsstoff
* Digitalt fortalt om kyrkjene i Volda
* 
* 
* 
*
Allkunne

**Allkunne** var eit nynorsk nettleksikon, drive av Allkunne AS. Oppslagsverket vart offisielt opna 20. oktober 2009, med eit omfang på rundt 850 artiklar. I 2019 var Per Magnus Finnanger Sandsmark ansvarleg redaktør og Stina Aasen Lødemel redaktør og leiar av redaksjonen, og Allkunne hadde eit omfang på 25000 artiklar. Drifta av leksikonet blei avvikla frå 1. januar 2021.

## Kort historikk
Den første hovudredaktøren for Allkunne var Ottar Grepstad, og Eirik Helleve var dagleg leiar fram til 2010, då Audhild Gregoriusdotter Rotevatn vart tilsett som ny dagleg leiar.

Frå og med oktober 2011 har Allkunne også inkludert tekstar tidlegare publisert i Caplex. Frå og med februar 2015 inkluderte Allkunne også artiklane i det tidlegare Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane, som vart skrive av NRK Sogn og Fjordane (ved  Ottar Starheim og Kjell Arvid Stølen).

Leksikonet nytta ei digital plattform utvikla for *[[Store Norske Leksikon]]*. Verksemda hadde kontor på Ivar Aasen-tunet i Ørsta.

Sommaren 2020 kjøpte Store norske leksikon Allkunne, med føremål å integrere delar av leksikoninnhaldet på eigen platform. Den 1. januar 2021 var Allkunne avvikla, men nettstaden allkunne.no blir tilgjengeleg fram til avviklingsfasen er avslutta og artiklane som skal over i Store norske leksikon, ca. 3000 artiklar, er ferdig integrert der. 

## Allkunne AS
**Allkunne AS** var eit aksjeselskap som hadde som oppgåve å drive oppslagsverket *Allkunne*.

Selskapet var skipa av Det Norske Samlaget og Nynorsk kultursentrum, med Arild Thorbjørnsen som styreleiar.

## Sjå òg
* Nynorsk Wikipedia
* Nynorsk nettleksikon

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* 
* Allkunne på Facebook
* Allkunne AS - prosjektsøknad
* Kulturnett Møre og Romsdal
NGC 1300

**NGC 1300** er ein stavspiralgalakse som ligg rundt 69 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Floda. Han er rekna for å vera prototypisk for stavspiralgalaksane. Galaksekjernen til NGC 1300 har sin eigen spiralstruktur omtrent 3300 lysår lang. Berre veldefinerte stavspiralgalaksar, slik som NGC 1300, ser ut til å ha slike.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2005-01*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
NGC 3370

**NGC 3370** er ein spiralgalakse som ligg rundt 98 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Løva. Ei type Ia supernova med nemninga SN 1994ae vart observert i galaksen i november i 1994. Ho var mellom dei næraste og best observerte sidan astronomien byrja å nytta digitale CCD-ar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på pressemelding *'STScI-2003-24*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Tenor

**Tenor** eller tenorrøysta er den lysaste mannsrøysta hos eit vaksent menneske. Rekkevidda går vanlegvis frå c til a1, men det er ikkje uvanleg at solistar syng opp til c2. I enkelte tilfelle skil ein mellom fyrstetenor (lysare) og andretenor (mørkare), spesielt i korsamanheng. Ordet kjem av *tenore*, som betyr å halde, noko som kom av at stemmen opphavleg blei brukt til å halde melodistemmen. 

## Nokre kjende tenorar
* Mario del Monaco
* Franco Corelli
* Giuseppe di Stefano
* Jussi Björling
* Plácido Domingo
* Luciano Pavarotti
* Aksel Schiøtz
* Andrea Bocelli
* Freddie Mercury

## Rekkjevidd
Denne illustrasjonen viser rekkjevidda til ein tenor på eit piano. Her er det berre markert frå d, medan ein vanlegvis reknar c som den djupaste tonen.
Slavgorod

**Slavgorod** (russisk Сла́вгород) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 28&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 350&nbsp;km vest for Barnaul og 10&nbsp;km sør for nabobyen Jarovoje.

Under den kalde krigen låg Slavgorod flybase 5&nbsp;km sør for byen.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Slavgorod|Slavgorod]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Zmeinogorsk

**Zmeinogorsk** (russisk Змеиного́рск) er ein by i Altaj kraj i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 270&nbsp;km sørvest for Barnaul.

Zmeinogorsk vart grunnlagd i 1736. Han fekk bystatus i 1952.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Hoba

**Hoba** er den største kjende enkeltmeteoritten i verda, og ligg nære Grootfontein i Namibia, staden der han òg vart funnen i 1920. Han er ein ataksittjernmeteoritt, veg rundt 60 tonn, er omtrent 3 × 3 meter på tvers og omtrent 1 meter djup. Han fekk etter kvart status som nasjonalmonument.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Hoba» s. 138 i *Phillip's Astronomy Encyclopedia* utgjeven i [[2002]].*
Take 6

**Take 6** er ein amerikansk a cappella-gospel-sekstett som blei danna i 1980 på campusen til Oakwood College i Huntsville, Alabama. Gruppa syng i ein stil som integrerer R&B og jazz i dei kristelege songane. Dei har vunne Grammy Awards ti gonger (i 1989, 1990, 1991, 1995, 1998, and 2003), Dove Awards ti gonger, Soul Train Award ein gong og har to gonger blitt nominert til NAACP Image Award. Opp gjennom åra har gruppa sunge saman med ei rekke kjende artistar: Stevie Wonder, Whitney Houston, Don Henley, Ray Charles, Queen Latifah, Joe Sample, Quincy Jones, Marcus Miller, Brian McKnight og Gordon Goodwin.

## Medlemmer og stemmer
### Nåverande
* Mark Kibble (1980-nå) - fyrstetenor
* Claude V. McKnight III (1980-nå) - fyrstetenor
* Alvin Chea (1985-nå) - bass
* Joey Kibble (1991-nå) - andretenor
* David Thomas (1985-nå) - andretenor
* Khristian Dentley  – baryton (2011–nå)

### Tidlegare
* Mervyn Warren (1985-1991)
* Cedric Dent (1985-2011) - baryton

## Diskografi
### Album

## Bakgrunnsstoff
* www.take6.com - Offisiell nettside
* www.myspace.com/take6 Take 6 si side på MySpace
Alzamaj

**Alzamaj** (russisk Алзама́й) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 5&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Toporok, i nedslagsfeltet til Angara, rundt 520&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Han vart grunnlagd i 1899 som ein busetnad ved jernbanestasjonen Alzamaj. Han fekk bystatus i 1955.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bajkalsk

**Bajkalsk** (russisk Байка́льск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 13&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på sørsida av Bajkalsjøen, rundt 80&nbsp;km sør for Irkutsk. 

Han vart grunnlagd i 1961 ved opninga av ein cellulosefabrikk ved Bajkalsjøen. Han fekk bystatus i 1966.

Rundt 3500 personar er direkte tilsett ved fabrikken. I sovjettida var fabrikkleiinga òg direkte ansvarleg for drifta av byen. Drifta av byen og fabrikken er nå sjølvstendige frå kvarandre, men 95% av inntektene til byen kjem framleis i form av skatt frå fabrikken og dei tilsette her. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Birjusinsk

**Birjusinsk** (russisk Бирюсинск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Birjusa, i nedslagsfeltet til Angara, rundt 700&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Birjusinsk vart grunnlagt som arbeidsbusetnaden *Sujetikha* (russisk: Суетиха). Han fekk bystatus i 1967, og namnet vart endra til Birjusinsk etter elva Birjusa.

Birjusinsk sine industriverksemder inkluderer eit sagbruk og ein hydrolyse-fabrikk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bodajbo

**Bodajbo** (russisk Бодайбо) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vitim, rundt 900&nbsp;km nordaust for Irkutsk. 

Han vart grunnlagd i 1864 for å tene den lokale gullgruve-industrien. Lena-massakren fann stad nær Bodajbo i 1912. Bodajbo fekk bystatus i 1925.

## Vitim-hendinga
Vitim-hendinga fann stad 25. september 2002 i nærleiken av byen. Ein meiner at det har vore eit nedslag av ein bolid eller ein kometkjerne.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bodajbo|Bodajbo]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kirensk

**Kirensk** (russisk Киренск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved samløpet av elvane Lena og Kirenga, rundt 660&nbsp;km nordaust for Irkutsk. 

Han vart grunnlagd i 1630 av kosakkane som vinterbusetnaden *Nikolskij [[pogost]]*. Han hadde dette namnet til 1665, då det vart endra til *Kirenskij [[ostrog]]*. Han fekk byrettar i 1775.

På 1800-talet vart mange politiske fangar tvangsflytta til byen. 

Kirensk lufthamn ligg 3 km vest for byen.

## Geografi
### Klima

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sjelekhov

**Sjelekhov** (russisk Шелехов) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 15&nbsp;km sørvest for Irkutsk.

Sjelekhov vart grunnlagd tidleg på 1950-talet i samband med bygginga av eit aluminiumsverk. Han fekk bystatus i 1962.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sjelekhov|Sjelekhov]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sljudjanka

**Sljudjanka** (russisk Слюдя́нка) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved sørvestenden av Bajkalsjøen, rundt 80&nbsp;km sørvest for Irkutsk. 

Sljudjanka vart grunnlagt som ein busetnad ved ein stasjon på den transsibirske jernbanen i 1905. Han fekk bystatus i 1936.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Svirsk

**Svirsk** (russisk Свирск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på venstre breidda (i vest) av Bratsk-reservoaret i elva Angara, rundt 150&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Busetnaden *Svirskaja* (russisk: Свирская) har vore kjend sidan andre halvdel av 1700-talet. Svirsk fekk bystatus i 1949.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tajsjet

**Tajsjet** (russisk Тайше́т) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Birjusa, rundt 580&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Busetnaden vart grunnlagt i 1897 i samband med bygginga av den transsibirske jernbanen. Han fekk bystatus i 1938. Tajsjet er eit jernbaneknutepunkt, der den transsibirske jernbanen og Bajkal-Amur-jernbanen møter kvarandre.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tajsjet|Tajsjet]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ust-Kut

**Ust-Kut** (russisk Усть-Кут) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Lena, rundt 510&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Byen vart grunnlagt i 1631 av kosakk-ataman Ivan Galkin, som bygde eit fort der. Staden fekk offisiell bystatus i 1954. 

I 1951 nådde jernbanen frå Tajsjet fram til Ust-Kut. Byen vart dermed den første og einaste elvehamna ved elva Lena med jernbanesamband, og han vart dermed eit viktig knutepunkt for transport til og frå stader langs Lena, så som mesteparten av Sakha. Ust-Kut markerte slutten på jernbanelinja til i 1974, då byggearbeidet starta på utvidinga av banen, som no er kjend som Bajkal-Amur-Magistral (BAM, austover mot Bajkalsjøen og vidare. Byen vart hovudkvarter under bygginga av den vestlege seksjonen av BAM. 

Ust-Kut lufthamn ligg 9&nbsp;km nord for byen.

Leon Trotskij var i eksil i Ust-Kut i nokre år. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ust-Kut|Ust-Kut]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Vikhorevka

**Vikhorevka** (russisk Вихоревка) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vikhorevka, ei sideelv til Angara, rundt 470&nbsp;km nordvest for Irkutsk, og 30&nbsp;km vest for Bratsk.

Vikhorevka vart grunnlagd i 1957 som ein arbeidarbusetnad under bygginga av jernbanen Tajsjet&ndash;Bratsk. Han fekk bystatus i 1966.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Nizjneudinsk

**Nizjneudinsk** (russisk Нижнеудинск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Uda i nedslagsfeltet til Angara, rundt 450&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Nizjneudinsk vart grunnlagt i 1648 og fekk byrettar i 1783.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sajansk

**Sajansk** (russisk Сая́нск) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Oka, ei sideelv til Angara, rundt 250&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Sajansk vart grunnlagd i 1970. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1975 og bystatus i 1985.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Zjeleznogorsk-Ilimskij

**Zjeleznogorsk-Ilimskij** (russisk Железного́рск-Или́мский) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 480&nbsp;km nord for Irkutsk. 

Byen vart grunnlagd i 1948 som ein busetnad ved ei gruve for jernmalm. Han fekk bystatus i 1965.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zjeleznogorsk-Ilimskij|Zjeleznogorsk-Ilimskij]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Zima

**Zima** (russisk Зима) er ein by i Irkutsk oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg der den transsibirske jernbanen kryssar elva Oka, ei sideelv til Angara, rundt 240&nbsp;km nordvest for Irkutsk. 

Landsbyen *Staraja Zima* (russisk: Старая Зима) vart grunnlagt i 1743. I 1898 nådde den transsibirske jernbanen landsbyen, og jernbanestasjonen Zima vart grunnlagd. I 1922 fekk landsbyen bystatus.

## Kjende folk frå Zima
* Jevgenij Jevtusjenko &ndash; russisk diktar

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Byen Zima|Byen Zima]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Amursk

**Amursk** (russisk Аму́рск) er ein by i Khabarovsk kraj i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på venstre breidda av elva Amur, rundt 60&nbsp;km nordaust for Khabarovsk og 60&nbsp;km sør for Komsomolsk-na-Amure. 

Amursk vart grunnlagd i 1958 og fekk bystatus i 1973.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bikin

**Bikin** (russisk Бики́н) er ein by i Khabarovsk kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bikin, ei sideelv til Ussuri, rundt 200&nbsp;km sørvest for Khabarovsk. 

Bikin vart grunnlagt i 1885 med namnet Bikinskaja. Staden fekk bystatus i 1938.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Vjazemskij

**Vjazemskij** (russisk Вя́земский) er ein by i Khabarovsk kraj i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 100&nbsp;km sørvest for Khabarovsk, ved elva Ussuri og grensa mot Kina. 

Vjazemskij vart grunnlagd i 1894 som ein busetnad ved jernbanestasjonen Vjazemskaja (russisk Вя́земская). Han fekk status som byliknande busetnad i 1938, og bystatus i 1951.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Andreapol

**Andreapol** (russisk Андреа́поль) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i Valdajhøgdene, ved den øvre delen av elva Daugava, 220&nbsp;km vest for Tver.

## Historie
Landsbyen Dubna like ved Andreapol vart først nemnt i skriftlege kjelder i 1489. Byen sjølv går tilbake til 1907, då det vart bygd ei jernbanelinje til området, og ein jernbanestasjon opna. Under andre verdskrigen vart distriktet og stasjonen okkupert av tyske styrkar (hausten 1941 – vinteren 1942). Andreapol fekk bystatus i 1967.

## Økonomi og næringsliv
Andreapol ligg i eit område med mykje skog. Tømmerindustrien er derfor dominerande i byen, med mellom anna eit stort sagbruk. Byen har òg ein stor jordbruksretta verksemd, samt produksjon av porselen.

Tre kilometer aust for byen ligg Andreapol flybase, ein viktig jagerflybase for forsvaret av Moskva.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andreapol|Andreapol]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sovetskaja Gavan

**Sovetskaja Gavan** (russisk Сове́тская Га́вань) er ein by i Khabarovsk kraj i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han er ei hamn ved Tatarsundet og det austlege endepunktet på BAM-jernbanen.

Den 23. mai 1853 oppdaga løytnanten N. Bosjnjak ei naturleg hamn her som bestod av fleire bukter, og kalla ho **Gavan imperatora Nikolaja** ('keisar Nikolaj si hamn'). Namnet vart seinare justert til **Imperatorskaja Gavan** (*Keisarhamna*) i 1922. Under sovjettida fekk han namnet *Sovetskaja Gavan* og i 1941 fekk han bystatus. 


Пост в Императорской гавани (фотография В. В. Ланина).jpg|Sowetskaja Gawan (um 1860)
Imperatorskaya Gavan, Aleksei Vysheslavtsev, page 253 (1867).jpg|Sowetskaja Gawan (1867)
Pestschany Lighthouse by Vyacheslav Ovchinnikov.jpg|
Krasniy Partizan Lighthouse by Vyacheslav Ovchinnikov.jpg|
Sovetskaya Gavan - Orthodox church.jpg|
Sovetskaya Gavan - Administration of the Sity.jpg|
Sovetskaya Gavan - Docks.JPG|
Sovetskaya Gavan - Aeroport.jpg|


## Kjelder


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sovetskaja Gavan|Sovetskaja Gavan]]» frå , den 25. januar 2009.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Belyj i Tver oblast

**Belyj** (russisk Бе́лый) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 3&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Obsja, rundt 220&nbsp;km sørvest for Tver. 

Belyj er det russiske ordet for «kvit», men det er ukjent kvifor byen har fått dette namnet. Han vart første gong nemnt i 1359 som eit fort i fyrstedømmet Smolensk, og som hamna under Litauen ved slutten av hundreåret. På 1400-talet vart han eit sete for Belskij-greina av det herskande Gediminide-dynastiet. Byen vart erobra av Storfyrstedømet Moskva i 1503. Tre år seinare bygde dei ei stor borg, som litauarane omleira i 1508. Byen hamna igjen under Det polsk-litauiske samveldet mellom 1618 og 1654.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Belyj i Tver oblast|Belyj i Tver oblast]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Bezjetsk

**Bezjetsk** (russisk Бежецк) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Mologa, 120&nbsp;km nordaust for Tver. 

Bezjetsk vart først nemnt på 1100-talet som *Bezjitsji*, og han låg då under Novgorod. Tidleg på 1400-talet vart distriktet Bezjetskij Verkh annektert av Storfyrstedømet Moskva. 

Sju kilometer sørvest for byen ligg den store flybasen Dorokhovo.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bezjetsk|Bezjetsk]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Bologoje

**Bologoje** (russisk Болого́е) er ein by og eit jernbaneknutepunkt i Tver oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 160&nbsp;km nordvest for Tver. 

Grunnlegginga av byen vert rekna til 1495, då han vart nemnt første gong i historiske dokument. Namnet «Bologoye» har opphav i Bologojesjøen like ved byen. I 1851 vart Bologoje ein stasjon på jernbanen Moskva-St. Petersburg. Noko seinare på 1800-talet vart jernbanen Rybinsk &ndash; Pskov &ndash; Vindava lagt gjennom Bologoje, som dermed vart eit viktig jernbaneknutepunkt. Jernbanerelatert industri har medverka mykje til veksten i byen sidan den gong. Bologoje fekk offisiell bystatus i 1926.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kaljazin

**Kaljazin** (russisk Каля́зин) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 13&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Volga, 125&nbsp;km aust-nordaust for Tver. 

Kaljazin er først nemnt på 1100-talet som ein sloboda, eller busetnad for personar som var fritekne frå å betale skatt. Byen vart viktigare då Makarjevskij-klosteret vart grunnlagd på motsett side av Volga på 1400-talet. Dette klosteret var det mest merkverdige landemerket i Kaljazin og bestod av mange bygningar av historisk interesse, mellom anna eit refektorium frå 1525.

I 1940 vart klosteret og storparten av den gamle bydelen sett under vatn då Uglitsj-reservoaret vart bygt. Byen vart etter det i praksis flytta til ein ny og høgareliggande stad. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaljazin|Kaljazin]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kasjin

**Kasjin** (russisk Ка́шин) er ein by i Tver oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 120&nbsp;km nordaust for Tver.

Byen Kasjin vart første gong nemnt i skriftlege kjelder i 1238, da han vart plyndra av mongolane. I 1382 vart Kasjin annektert av Fyrstedømet Tver, og i 1486 kom det under Storfyrstedømet Moskva saman med resten av Fyrstedømet Tver.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kasjin|Kasjin]]» frå , den 25. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*