open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norges Fiskarlag

**Norges Fiskarlag** er ein landsdekkjande fag- og næringsorganisasjon for norske yrkesfiskarar. Ved stiftinga i Bodø, 16. juli 1926, fekk organisasjonen namnet **Fiskernes Faglige Landslag**. Namnet vart endra til Norges Fiskarlag i 1930. Første formann var Mons A. Kårbø. Så lenge han var formann, til 1932, hadde laget kontoradresse i Bergen. Då Anders Næsset overtok som formann, vart hovudsetet flytt til Trondheim.

Heilt frå starten bygde organisasjonen på fylkes- og distriktslag. Fleire av desse var skipa før den landsdekkjande organisasjonen. Til distriktslaga var det knytt lokallag, der fiskarane var medlemar.
Dei første åra gjekk med til organisasjonsbygging. Første åra hadde laget ein sekretær på deltid. Frå 1930 var den heiltidstilsette sekretæren den einaste tilsette. I siste del av 1930-talet betra økonomien seg, og fiskarlaget fekk ein sterkare organisasjon. Første arbeidsprogrammet vart vedteke i 1935. Der vart spørsmål om minstepris, og regulering av fiskeomsetning og eksport, viktige punkt. Arbeidet med dette førte til at Norges Råfisklag vart oppretta i 1938.

I 1962 forhandla Norges Fiskarlag med staten om støtteordninga for fiskerinæringa. I 1964 vart Hovudavtalen mellom Fiskeridepartementet og Norges Fiskarlag godkjend. Denne avtalen vart oppsagd av staten i 2004.

Frå 1967 har gruppeorganisasjonar vorte inntekne som medlem av Norges Fiskarlag. I 2013 har organisasjonen sju distriktslag (tidlegare fylkesfiskarlag) og to gruppeorganisasjonar:
*Fiskarlaget Nord 
*Nordland Fylkes Fiskarlag 
*Fiskarlaget Midt-Norge 
*Møre og Romsdal Fiskarlag 
*Sogn og Fjordane Fiskarlag 
*Fiskarlaget Vest 
*Fiskerlaget Sør
*Sør-Norges Notfiskarlag 
*Fiskebåtredernes Forbund 

## Formenn
Desse har vore formenn i styret i Norges Fiskarlag:
* 1926–1932: Mons A. Kårbø
* 1932–1937: Anders Næsset
* 1937–1944: Jens Steffensen
* 1944–1945: Ludvik Andersen
* 1945–1951: Jens Steffensen
* 1951–1955: Johannes Olsen
* 1955–1963: Magnus Andersen
* 1963–1967: Einar Andreassen
* 1967–1984: Johan J. Toft
* 1984–1994: Einar Hepsø
* 1994–2001: Oddmund Bye
* 2001–2013: Reidar Nilsen
* 2013–2021: Kjell Ingebrigtsen
* 2021– : Kåre Heggebø

## Kjelder

*Pål Christensen og Abraham Hallenstvedt: *I kamp om havets verdier. Norges Fiskarlags historie*. Norges Fiskarlag, 2005.

## Bakgrunnsstoff
*
Karnafuli

**Borgang** eller **Karnafuli** ( *Kôrnophuli*, også skrive **Karnaphuli**) er den største og viktigaste elva i Chittagong-området og Chittagong Hill Tracts søraust i Bangladesh. Ho renn også gjennom den nordaustlege indiske delstaten Mizoram.

Elva har utspring i Lushai-åsane i Mizoram i India og munnar ut i Bengalbukta ved Chittagong, der ho er del av den største sjøhamna i Bangladesh. 

Elva blei demma opp til vasskraft med ein stor demning i Kaptai-regionen som blei bygd i 1962. Kaptai-demningen skapte Kaptai-sjøen som oversvømde over 1&nbsp;000 km². 
Prosjektet fordreiv mange innbyggjarar, mellom anna chakma- og hajongfolk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karnaphuli River|Karnaphuli River]]» frå ,  den 28. januar 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
Rohingya

**Rohingya** (*ruáingga*) er eit språk tala av rundt 1,5 millionar rohingyafolk frå staten Arakan (også Rakhine/Rohang) i Burma (Myanmar). Det er nært i slekt med chatgaya som blir tala i den tilstøytande Chittagong-regionen søraust i Bangladesh. Det finst også mange rohingyafolk i Bangladesh, Thailand, Malaysia og andre stader dei har flykta til.

## Skrift

Rohingya kan skrivast med fleire skriftsystem, mellom anna arabisk, urdu, hanifi og burmesisk, og i nyare tid også latinske bokstavar.

## Fonologi

### Konsonantar

Rohingya har i hovudsak dei følgjande 25 konsonantlydane, i tillegg til nokre andre i lånord. 

### Vokalar

Språket har seks enkle vokalar (monoftongar) og fleire diftongar.  Ein skil mellom «open o» ([]) og «lukka o» ([]) gjennom ulike stavemåtar - høvesvis / og /.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rohingya language|Rohingya language]]» frå ,  den 28. januar 2013.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*rohingyalanguage.com
*rohingya.org
Arm

**Arm** (norrønt *armr*) viser  til framlemmer hjå menneske og apar eller til lemmar som kan brukast på liknande måte hjå andre dyr, som blekksprutar. Vidare kan «arm» nyttast i overført tyding, som fjordarm, einarma banditt eller om «lovens lange arm».

Armen hjå primatar byrjar ved skuldra, bøyer seg ved olbogen og sluttar ved handa. Dei viktigaste knoklane i armen er overarmsbeinet (humerus), albogebeinet (ulna) og spolebeinet (radius). I tillegg utgjer ei rekkje knoklar handa medan skuldra er danna av skulderblad (scapula) og kragebein (clavicula).

## Kjelder

*
*arm (Store medisinske leksikon). I Store norske leksikon. 

## Bakgrunnsstoff
NeXT computer

**NeXT computer** (òg kalla **NeXT Inc.** eller **NeXT Computer Inc.** og **NeXT Software Inc.**) var eit dataføretak i USA som spesialiserte seg på arbeidsstasjonar til bruk i høgare utdanning og forretningsverksemd, og seinare på programvare. Det blei skipa av Steve Jobs i 1985, etter at han var blitt tvinga ut frå Apple Computer, som han hadde vore med på å grunnleggja, same året. NeXT gav ut NeXT Computer i 1988, og så NeXTcube og den mindre NeXTstation i 1990.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:NeXT|NeXT]]» frå ,  den 15. desember 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Skafjell-ulukka

**Skafjell-ulukka** var eit steinras (fjellskred) som i 1731 tok 17 menneskeliv i Stranda kommune på Sunnmøre.

Ulukka skjedde den 8. januar 1731 då omkring 6 millionar kubikkmeter stein frå Rammerfjellet rasa rett i fjorden. Ei 30 m høg flodbølgje slo få minutt etter inn over tettstaden Stranda (Sløgstad) på motsett side av fjorden. Der raserte bølgja fleire sjøbuer, garder, eit tital båtar gjekk tapt og skada stavkyrkja som låg der Stranda kyrkje ligg i dag. Ei ny krosskyrkje vart sett opp lenger frå sjøen. Også på Sjøholt lengre ute i fjorden slo flodbølgja 12 meter framom flomålet og knuste naust og båtar. Den vesle garden Uren forsvann i fjorden med steinmassene, men familien berga seg opp på hustaket som flaut på fjorden - dei 5 barna fraus ihel i løpet av natta på hustaket. Til saman omkom 17 menneske i ulukka. Hans Strøm skreiv om ulukka 29 år etter. Ein månad etter raset, den 8. februar same år vart namnet på fjellet endra til Skafjellet. Raset gjekk eit par kilometer utanfor (mot vest) der Liabygda ferjekai på Gravaneset (fylkesveg 60/650) ligg i dag.

Eit mindre ras (omkring 0,5 millionar kubikkmeter) frå same fjell i 18. mars 1938 skapte ei bølgje på om lag 4 meter.

## Sjå òg:
* Tafjord-ulukka
* Rasulukka i Loen i 1936
* Rasulukka i Loen i 1905
* Åkerneset

## Kjelder
Stenersenmuseet

**Stenersenmuseet** er eit kunstmuseum i Munkedamsveien i Oslo, i dei lokala som ligg under Johan Svendsens plass framfor hovudinngangen til Oslo Konserthus. Museet opna i 1994 og inneheld kunstsamlingane til Amaldus Nielsen, Ludvig O. Ravensberg og Rolf Stenersen, som Oslo kommune har motteke i gåve. Men då museet elles har skiftande utstillingar av norsk og internasjonal kunst, særleg samtidskunst, er det ikkje alltid at verk frå ei eller fleire av desse faste samlingane er synte fram.

## Bakgrunnsstoff
*Stenersenmuseet
Hotel Mundal

**Hotel Mundal** ligg i bygda Mundal ved Fjærlandsfjorden i Sogn og Fjordane. Dagens bygning i drake- og sveitsarstil er teikna av Peter Andreas Blix. 

Breførar Mikkel Mundal og systra Brita dreiv Mundals Gjestgiveri i Fjærland nokre år tidlegare. Mundal og systra, mann hennar Olaus Dahle, samt Per og Johannes Mundal engasjerte Blix til å teikne hotellet som stod ferdig i 1891.

Hotel Mundal var familiedrive frå starten i 1891 og til nokre år ut på 2000-talet.  

Hotel Mundal er tildelt Olavsrosa.

I desember 2022 vart arkivet etter Hotel Mundal teke opp som del av Noregs dokumentarv. Arkivet var eitt av ni arkiv som vert teke opp i registeret i 2022, og det første hotellarkivet nokon gong. Arkivet vert bevart av Fylkesarkivet i Vestland, ein del av Vestland fylkeskommune. 

## Kjelder
*Hotel Mundal frå Olavsrosa
*Hotel Mundal arkivert utgåve
*Arkivet etter Hotel Mundal blir del av Noregs dokumentarv. Vestland fylkeskommune 01.12.2022
*Arkivet etter Hotel Mundal, Arkivportalen.
*Dagbøker om skeiv kjærlighet blir nasjonal dokumentarv. Kulturdirektoratet 01.12.2022 

## Bakgrunnsstoff
Butikkjeda Joker

**Joker** er ei norsk daglegvarekjede som vert driven av Kjøpmannshuset Norge AS, ein del av NorgesGruppen.

Butikkane i kjeda er oftast mindre daglegvarebutikkar som har det kunden treng av daglegvarer og lokale spesialitetar. I 2015 omfatta Jokerkjeda 452 butikkar.

Jokerkjeda har som slagord «Joker – helt i nærheten».

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Munch-museet

**Munch-museet** er eit kunstmuseum i Oslo som inneheld dei etterlatne verka til Edvard Munch som han testamenterte til Oslo kommune i 1940. Museet opna for publikum i 1963, hundre år etter at Munch vart fødd.

Byggverket er teikna av Gunnar Fougner og Einar Myklebust.

## Grunnlaget for samlingane
Den testametariske gåva frå Edvard Munch til Oslo kommune femna om lag 1 100 måleri, 15 500 grafiske blad med 700 ulike motiv, 4 700 teikningar og seks skulpturar. I tillegg kom nesten 500 trykkplater, 2 240 bøker, notatbøker, dokument, fotografi, verktøy, rekvisita og møblar. Seinare fekk museet den omfattande brevsamlinga til Edvard Munch som testamentariske frå systera hans. Inger Munch, saman med ei stor mengd originalverk frå særleg 1880-åra. Ved at museet har bytta til seg andre verk mot dublettar frå eiga samling, har desse og andre gåver gjort at museet i dag har i si eige meir enn halvparten av av alle Munchs måleri, og eksemplar av grafiske trykk som representerer alle dei grafiske motiva hans. Dette gjev både eit særs godt grunnlag for å skipe til spesialutstillingar i museet, og gjer at òg Munch-museet står i ei særstilling internasjonalt og såleis kunne stå for ei stor utstillingsverksemd av Munchs verk over heile verda.

## Kjelder
*Om Munch Museet 

## Bakgrunnsstoff
*
Bygdekinoen

**Bygdekinoen** er eit mobilt film- og kinotilbod som reiser til stadar som ikkje har eigen, fast kino. Bygdekinoen viser filmar i alle typar lokale. Dei viser digitale filmar og 3D-filmar.

Bygdekinoen har eit årleg publikumstal på 130.000, fordelt på 180 spelestader.

Norsk Bygdekino AS starta verksemda si 23. juli 1950. Selskapet hadde eit visst skattefritak, slik at det skulle vere mogleg for selskapet og nå ut på bygdene med film av god kvalitet. Frå 1969 vart selskapet lagt inn under Statens filmsentral. Med filmlova av 1987 vart den ambulerande kinoen flytta til Norsk kino- og filmfond, noko som innebar at staten overførte ansvaret for Bygdekinoen til kommunane, som eig filmfondet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* www.bygdekinoen.no
Smalahovesleppet

**Smalahovesleppet** er ein matfestival for smalahove som vert halden kvart år på Voss i månadsskiftet september&ndash;oktober.

Festivalen har meir enn berre smalahove, og under festivaldagane vert både ølbrygging, flatbrødbaking og andre mattradisjonar syna fram i Marknadsgata på Vossavangen. Festivalen har også fått sin eigen nummererte og spesialtappa *Smalahoveakevitt* som berre vert selt hjå Vinmonopolet på Voss.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Smalahovesleppet|Smalahovesleppet]]» frå ,  den 30. januar 2013.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* Nationen: Tradisjonsmatfestivaler – det sosiale i handelssentrum
Rømme

**Rømme** eller **rjome** (norrønt *rjúmi*) er eit mjølkeprodukt som er laga av surna fløyte eller heilmjølk. Rømmen vert surna ved hjelp av ein bakteriekultur, anten naturleg eller tilsett mjølkesyrekultur. Han har ein tjukk konsistens og ein syrleg smak. Rømmen er ofte brukt som ingrediens i matretter eller som tilbehør.

Rømme var i det gamle mjølkestellet det beste ein kunne by ein gjest. I dag lagar ein mesteparten av rømmen på meieria, der fløyten vert surna med mjølkesyrebakteriar. Seterrømme er surna fløyte med 35 % feitt og gjev 1377 kJ/100 g. Han liknar mykje på den rømmen som vart laga på setrene og eignar seg til rømmegraut. Lettrømme inneheld 20 % fett og gjev 852 kJ/100 g. Denne er pasteurisert og homogenisert og eignar seg ikkje til rømmegraut på grunn av homogeniseringa. Rømmekolle (rømmebunke) er mjølk som vert sett til oppfløyting og surning; det øvste laget vert då rømme.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rømme|Rømme]]» frå ,  den 30. januar 2013.*
Stadlandet Rett Vest

**Stadlandet Rett Vest** er eit fjelløp og turløype på 14 km. Løypa går frå Dragseidet på Leikanger i Selje kommune til Ferstad i Ervik.
Det er eigne konkurranseklasser og mosjonsklassar. Løpet er i regi av Stadlandet idrettslag. 

## Bakgrunnsstoff
* Stad IL om arrangementet  
* Video av løypa 
* Reisemål Stryn og Nordfjord
Strandpromenade

**Strandpromenade** er eit plant, ope område ved hav eller vatn som er lagt til rette for fotgjengarar. Slike promenadar gjer at ein kan spasera langs vatnet utan å bli våt eller tilgrisa. Ofte vil det også vera benkar langs ein promenade til å kvila eller nytta utsynet på. Bygging av strandpromenadar blei populært på 1800-talet, då turisme til badebyar og liknande skaut fart.

Ved ein strandpromenade kan det vere sal av mat, drikke og småting, og det kan vera ulike former for dekorasjon og underhaldning. I varme klima er det til dømes vanleg å planta palmetre langs vegen så han blir ein slags aveny. Ein kan også pynta med skulpturar, plantar eller elektriske lys.


2011-03-05 03-13 Madeira 322 Jardim do Mar.jpg|Jardim do Mar på Madeira.
Luxor New Corniche R01.jpg|Tre, lyktestolpar og blomar ved den nye promenaden i Luxor.
Bike bread man.jpg|Gåande menn og brødseljar ved promenaden i Beirut.
Whitby the pier Yorkshire England.jpg|Pir brukt som promenade i Whitby i England.


## Bakgrunnsstoff
Claus von Amsberg

**Claus Georg Wilhelm Otto Friedrich Gerd von Amsberg**, **prins Claus av Nederland**, () var ein tysk diplomat og kongeleg. Han gifta seg med seinare dronning Beatrix av Nederland 10. mars 1966, og fekk tittelen prins av Nederland, Jonkheer van Amsberg.

Beatrix og Claus fekk tre born; Willem-Alexander av Nederland, Johan Friso av Oranien-Nassau og Constantijn av Nederland.

## Referansar
Likestraum

**Likestraum** er ein elektrisk straum med ideelt sett ein konstant straumstyrke der straumen går ein og den same vegen i ein straumkrins, i motsetnad til vekselstraum. 

I folkeleg bruk tyder *straum* *elektrisitet* generelt og inkluderer *[[elektrisk spenning|spenning]]*. I fagleg bruk er *straum* og *spenning* heilt forskjellige einingar.

I praksis er elektrisk straum ofte ei blanding av likestraum og vekselstraum, og når likestraumsandelen er størst blir straumen kalla likestraum. Han har då uforanderleg straumretning, men varierande straumstyrke. Når straumstyrken varierer særs sterkt vert han kalla pulserande likestraum. Likestraum vert òg nytta om ein straum som har ein tidvis varierande verdi, men som elles er konstant over eit tidsrom.

Batteri er likespenningskjelder og kan derfor produsere likestraum til ein elektrisk leiande last (ofte ein motstand eller glødelampe). Likeretterar vert nytta til å danne likespenning frå ei vekselspenningskjelde.

Internasjonalt nyttar ein «DC» (direct current) i motsetnad til «AC» for vekselstraum (alternating current).

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Likestrøm|Likestrøm]]» frå ,  den 14. februar 2013.*
Arnljot Nyaas

**Arnljot Ole Nyaas** () var ein norsk langrennløpar frå Dalsbygda i Hedmark som tevla i skisporet i åra etter 2. verdskrigen. Han vann bronsemedaljen på 18-kilometeren under verdsmeisterskapen i Lake Placid i USA. Han var ikkje med på det norske bronselaget i stafetten. Både i 1950 og 1951 gjekk han for Oslo Skikrets sitt firemannslag, som begge åra vann NM-stafetten. Ivar Odd Formo og Henry Hermansen var dei to andre som deltok begge sesongane.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap og renn
*1948: Nr 10 på 50 km i Holmenkollen
*1950: Bronsemedalje på 18 km i VM i Lake Placid, nr 14 på 50 km
*1952: Nr 12 på 50 km i Holmenkollen

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1947: Bronsemedalje på 50 km 
*Ski-NM 1948: Bronsemedalje på 50 km i Strinda
*Ski-NM 1949: Nr 5 på 50 km
*Ski-NM 1950: Nr 9 på 18 km
*Ski-NM 1951: Nr 11 på 18 km i Narvik
*Ski-NM 1952: Nr 12 på 18 km i Porsgrunn

Nyaas døydde i Oslo.

## Kjelder
*digitalarkivet
*Arbeiderbladet 26. februar 1948
Enar Josefsson

**Enar Josefsson** () var ein svensk langrennsløpar frå Åsele i Västerbottens län. Han vann to sølvmedaljar under verdsmeisterskapen i Lake Placid i 1950, samt ein gullmedalje i stafett i same meisterskapen og ein bronsemedalje i langrensstafetten under vinter-OL 1952.

### Aktiv
Josefsson hadde lite og inkje å vise til av toppresultat før han i 1950 reiste til ski-VM i Lake Placid i USA. Her lukkast han overmåte godt og vart nummer to både på 18 km og på 50 km. På 18-kilometeren var han berre tolv sekundar bak verdsmeisteren, landsmannen Karl-Erik Åström, nordmannen Arnljot Nyaas fekk bronsen. Josefsson tok ein ny sølvmedalje på femmila, med tida 3.00.01 var han 56 sekundar bakom landsmannen Gunnar Eriksson i tid. I melllomtida hadde Josefsson vunne VM-gull i 4x10 km stafett, då han gjekk sisteetappen for Sveriges sigersike lag, dei andre var Nils Täpp, Karl Erik Åstrøm og Martin Lundström.

I 1952 var Josefsson på plass under vinterolympiaden i Oslo. Han vart nummer 13 på 18 km, norske Hallgeir Brenden vart olympiameister. Sidan gjekk Josefsson tredeetappen for Sverige sitt firemannslag, ei tevling som enda med svensk bronseplass, Finland vann føre Noreg. Same sesongen vart Josefsson beste svenske på 18 km i Svenska skidspelen i Falun, 22 sekundar bakom vinnaren Viljo Vellonen frå Finland.

Josefsson var tilbake i Falun under verdsmeisterskapen på ski i 1954. Han deltok i alle dei tre individuelle langrenna og vart som best nummer ni, plasseringar han oppnåde både på 15 km og 50 km.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Enar Josefsson|Enar Josefsson]]» frå , den 30. januar 2013.*
Rolf Rämgård

**Rolf Rämgård** () er ein svensk, tidlegare langrennsløpar og politikar for Centerpartiet, busett i Älvdalens kommun. Han vann ein sølvmedalje og ein bronsemedalje under vinterleikane i Squaw Valley i 1960, og var riksdagsrepresentant frå 1974 til -85.

## Langrenn
Rämgård deltok i 1958 i sin fyrste internasjonale meisterskap då han i Lahti vart nummer elleve på femmila under verdsmeisterskapen. Same sesongen vart han svensk meister på femmila, ein prestasjon han gjentok året etter.

Under vinter-OL 1960 i Squaw Valley var Rämgård nær ved å vinne 30-kilometren, men hamna tretten sekundar bakom landsmannen Sixten Jernberg i mål. På 50 km kom Rämgård på tredjeplass, i anvend tid over tre minuttar bak finnane Kalevi Hämäläinen og Veikko Hakulinen. Seinare i sesongen vart Rämgård nummer fire på femmila i Holmenkollen, bakom dei tre nordmennene Sverre Stensheim, Oddmund Jensen og Ingmund Holtås.

I sin siste sesong vart Rämgård nummer sju på 50 km i verdsmeisterskapen i Zakopane i Polen. Sidan i sesongen vann han sin største triumf då han gjekk til topps i 30 km i Svenska skidspelen i Falun, fire sekundar føre den nye finske toppløparen, Eero Mäntyranta.

## Politikk
Same året som han la konkurranseskia på hylla, 1962, fekk Rämgård plass i det lokale landstinget, ein plass han hadde i 36 samfulle år. Han var i lang tid kommunalråd i Älvdalens kommun. I 1974 vart han vald inn i den svenske Riksdagen for Centerpartiet og valkrinsen Kopparbergs län. Han vart gjenvald for to periodar og hadde sete i Riksdagen til 1985.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Rolf Rämgård|Rolf Rämgård]]» frå ,  den 30. januar 2013.*
Tahitisk

**Tahitisk** er eit polynesisk språk som blir snakka i det franske territoriet Fransk Polynesia i Stillehavet. Språket blir hovudsakleg tala på Selskapsøyane, mellom anna Tahiti. Saman med fransk er det offisielt språk i Fransk Polynesia.

Ved folketeljinga i 2007 oppgav  tahitisk som hovudspråk heime. Ved folketeljinga i 1977 blei det teld 124&nbsp;262 takarar.

## Slektskap
Tahitisk er nært i slekt med andre innfødde språk i Fransk Polynesia (marquesisk, mangarevansk og tuamotuisk) og språk på Australøyane. Det er også i slekt med ratotongisk, maori og hawaiisk, og fjernt med malayisk, tagalog og gassisk.

## Skriftspråk
Eit skriftspråk for tahitisk blei først utvikla rundt 1800, då den europeiske misjonæren Henry Nott frå skipet «Duff» samarbeidde med kong Pōmare II om å omsetja Bibelen til tahitisk. Ein nytta 5 vokalar og 9 konsonantar for å skriva språket, og dette danna utgangspunkt for tahitisk rettskriving.

### Alfabet

## Tahitisk i kunst
Kunstnaren Paul Gauguin brukkte tahitisk som namn på fleire måleri, som *I Raro te Oviri* ('Under pandanustreet'), *Manao Tupapau* ('Sett av daude ander'), *Te arii vahine* ('Kona til kongen'), *Hina tefatou* ('Månen og jorda') og så bortetter. Han skreiv også inn tahitiske tekstar på mange av bileta sine,

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tahitian language|Tahitian language]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Motu

**Motu** er eit malayopolynesisk språk som blir tala av rundt 40&nbsp;000 motufolk på Papua Ny-Guinea. Det er mest brukt i området rundt hovudstaden Port Moresby.
Det er utgangspunkt for pidginspråket hiri motu.

## Bakgrunnsstoff
*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Motu (språk)|Motu (språk)]]» frå , og «[[:en:Motu language|Motu language]]» frå  den 31. januar 2013.*
Hiri motu

**Hiri motu** er eit pidginspråk som blir snakka på Papua Ny-Guinea. Språket er hovudsakleg basert på motu, eit austronesisk språk som blir tala rundt den papuanske hovudstaden Port Moresby. Engelsk, tok pisin og polynesiske språk har også påverka språket.
Sjølv om ordforrådet er svært likt på motu og hiri motu, er fonologi og grammatikk likevel så forskjellige at språka ikkje er gjensidig forståelege.

Hiri motu utvikla seg som handelsspråk lenge før europearar kom til Ny-Guinea, der motufolk handla med andre folkegrupper. I tidleg kolonitid blei språket brukt av politifolk, noko som gav det namnet «politimotu». Rundt 1960 var hiri motu lingua franca i store delar av Papua Ny-Guinea. Etter denne tida har bruken gått nedover ettersom engelsk og tok pisin har teke over.

Språket har både austronesiske og papuanske dialektar. Dei papuanske dialektane er rekna som standard.

## Bakgrunnsstoff
*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hiri motu|hiri motu]]» frå , og «[[:en:Hiri Motu language|Hiri Motu language]]» frå  den 31. januar 2013.*
Balinesisk

**Balinesisk** er eit malayopolynesisk språk som blir tala av rundt 3,9&nbsp;millioner menneske på Bali, Java og Lombok i Indonesia. Dei fleste balinesisktalande snakkar også indonesisk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Balinesisk|Balinesisk]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Nørresundby

**Nørresundby** er den luten av Aalborg i Danmark som ligg i Aalborg kommune nord for Limfjorden. Tidlegare var Nørresundby, som ligg i landskapet Vendsyssel, ein eigen by, kjøpstad (købstad), og ein forstad til Aalborg.

Folketalet i Nørresundby er på 21 671 (2012), medrekna dei lutane av Nørresundby som heiter Lindholm, Nørre Uttrup og Bouet. Talet på innbyggjarar i Nørresundby vert i statistisk samanheng rekna inn i det samla folketalet for Aalborg, men likevel slik at det går fram kor mange av innbyggjarane i Aalborg som bur høvesvis nord og sør for Limfjorden. 

I *Nørresundby Centrum* ligg mellom anna Nørresundby Kirke, Nørresundby Torv og den eine enden av Limfjordsbroen, ei bru over Limfjorden for bilar, fotgangarar og syklistar som bind saman sentrum i Nørresundby med sentrum i sjølve Aalborg. Bydelen Lindholm med Lindholm jarnbanestasjon ligg vest for Nørresundby, og gjennom Lindholm går den gamle hovudvegen vestover til Thisted. Vest for Lindholm ligg òg Aalborg Lufthavn, og nordafor ligg bydelen Nørre Uttrup, som grensar mot området Aalborg Kaserner og landsbyen Hvorup. Nordaust for Nørre Uttrup og aust for Nørresundby finn ein motorvegen som går i tunnel under Limfjorden, og dessutan den gamle hovudvegen mot Hjørring.

I Nørresundby ligg òg den vidgjetne *[[Lindholm Høje]]*, som er namnet på eit arkeologisk granska gravfelt frå jarnalderen og vikingtida på ein bakke i ei høgd av 42 meter over havet. Her er sundet på det smalaste, så gravfeltet ligg tett ved det som frå gamal av har vore ein viktig overfartsstad for samband over sundet mellom Vendsyssel på nordsida og resten av Jylland på sørsida. På området er det funne over 700 graver frå tida frå om lag år 500 og fram til år 1000, dei fleste av dei er brente graver (det vil seie at den døde har vore brent før jordfestinga), og fleire hundre steinsettingar. Det er dessutan funne restar av ein by i området.

## Fotnotar
Navaho

**Navaho** (engelsk/spansk *navajo*, heimnamn *diné bizaad*) er eit athabaskisk språk snakka av navahofolk i Arizona, New Mexico og Utah i USA. Det blir tala av rundt 170&nbsp;000, og er dermed det mest tala av urfolkspråka i USA.

Navaho er nært i slekt med den vestre dialekten av apache. 

## Fonologi
Navaho har rundt 33 ulike konsonantlydar og tolv vokallydar. Det er eit tonespråk med fire tonar (høg, låg, stigande og fallande).

## Skrift
Språket blir skrive med det latinske alfabetet. Ein bruker apostrof til å markera glottal plosiv og ejektive konsonantar (t’, k’, ts’). Ein palatal lateral lyd blir markert med ł, medan cedille blir brukt til å visa nasalisering. Akutt aksent viser høg tone. Lang vokal markerer ein ved å bruka to vokalar etter kvarandre. Dei lange vokalane blir forlenga om dei er følgde av ein glottal plosiv eller [d].

## Historie
Forløparen til navaho skilde seg frå andre apachespråk for rundt tusen år sidan. Med utgangspunkt i noverande Canada vandra talarane sørvest til dei enda opp i det noverandre navahoområdet, *Dinetah*, rundt 1300.

Talet på navahotalande fall kraftig som følgje av europeisk kolonisering, men til forskjell frå mange andre urfolkspråk i USA tok navaho seg opp att, og vekte ny interesse på 1900-talet. Under andre verdskrigen blei språket brukt til å laga ein uløyseleg kode for radiosendingar.

## Bruk
Sjølv om navaho har over 100&nbsp;000 talarar, og er rekna som det USA-amerikanske urfolkspråket som står sterkast, er bruken dalande. Stadig fleire navahobarn veks opp som einspråkleg eller hovudsakleg engelsktalande. Navaho blir derfor rekna som eit truga språk. Radiosendingar på navaho og immersjonsprogram i barnehagar er tekne i bruk for å hjelpa språket til å overleva.

## Bakgrunnsstoff
* Navajo  - *UCLA Language Materials Project*, University of California Los Angeles (UCLA).

## Kjelder

* «indianere – språk» (01.12.2012) i *Store norske leksikon*.
Hopi

**Hopi** er eit uto-aztekisk språk som blir tala av hopiar i nordaustlege Arizona og nokre stader i Utah og New Mexico i USA.

Språket har rundt 5000 talarar som beherskar det på morsmålsnivå. Bruken har gått ned i løpet av 1900-talet. Rundt 75 % av hopifolk kan snakka hopi.

Hopi er del av pueblo-språkbunten saman med kiowa-tanospråk, keres, zuñi og navaho.

## Annan bruk av hopi
Hopiord har gjeve namn til filmane *[[Koyaanisqatsi]]* ('ubalansert liv'), *[[Powaqqatsi]]* ('parasitt-liv') og *Naqoyqatsi* ('krigsliv'), ein trilogi regissert av Godfrey Reggio og tonesett av Philip Glass.

## Bakgrunnsstoff
* Hopi-talord

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hopi language|Hopi language]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
I Love You Te Quiero

**«I Love You Te Quiero»** (engelsk og spansk for *Eg elskar deg, eg elskar deg*) er ein song av den norske duoen Sirkus Eliassen, gjeven ut 30. januar 2013. Songen er skriven av Magnus Eliassen og Erik Eliassen.

Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på bodødialekt, engelsk og spansk av Sirkus Elissen. Bidraget deltok i den tredje semifinalen, enda på andreplass og gjekk vidare til finalen. I finalen gjekk bidraget vidare til gullfinalen og enda til slutt på tredjeplass. Bidraget fekk ikkje representere Noreg.

## Kjelder
*
Komorisk

**Komorisk** er eit bantuspråk som har rundt 350&nbsp;000 talarar og er offisielt språk på Komorane. Det er nært i slekt med swahili, og er sterkt påverka av arabisk. Nasjonalsongen på Komorane, «Udzima wa ya Masiwa», er skriven på komorisk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Komorisk|Komorisk]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Not Afraid

**«Not Afraid»** (engelsk for *Ikkje redd*) er ein song av den norske songaren Winta, gjeven ut 30. januar 2013. Songen er skriven av Winta og Beyond51.

Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på engelsk av Winta. Bidraget starta i den tredje semifinalen, men gjekk ikkje vidare til finalen. Kva for plassering bidraget fekk er ikkje kjend, men det fekk ikkje representere Noreg.

## Kjelder
*
Bombo

**«Bombo»** (spansk for *Tromme*) er ein song av den norske songaren Adelén. Songen er skriven av den norske låtskrivaren Ina Wroldsen og den svenske duoen Quiz & Larossi.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 2013

Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på engelsk og spansk av Adelén. Bidraget deltok i den tredje semifinalen, vann og gjekk vidare til finalen. I finalen gjekk bidraget vidare til gullfinalen og enda til slutt på andreplass. Bidraget fekk ikkje representere Noreg.

## Listeplasseringar

## Kjelder

*
Utopia

***Utopia*** er ei bok av engelskmannen Thomas More frå om lag 1516. Boka blei utgjeven på latin med tittelen *De optimo reip. statv, deque noua insula Vtopia, libellus uere aureus, nec minus salutaris quam festiuus*. Verket skildrar eit rasjonelt organisert, «perfekt» samfunn. More konstruerte ordet *utopia* frå gresk *outopia* («ingenstads») og *eutopia* («ein god stad»). I moderne språkbruk har avleidde ord som «utopi» blitt brukt for å skildra idear og idealistiske, men urealistiske samfunn.

## Bakgrunnsstoff

* ''Utopia'' omsett til engelsk av Gilbert Burnet ved Project Gutenberg
* Fri lydbok ved LibriVox

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Utopia|Utopia]]» frå , og «[[:en:Utopia (book)|Utopia (book)]]» frå  den 31. januar 2013.*
Ndebele

**Ndebele** kan visa til:

* Sørndebele, eit bantuspåk som er offisielt språk i Sør-Afrika
* Sørndebelefolk frå Sør-Afrika
* Nordndebele, eit bantuspåk snakka i Zimbabwe
*Nordndebelefolk frå Zimbabwe
Alone av Gromth og Emil Solli-Tangen

**«Alone»** (engelsk for *Åleine*) er ein song av den norske svartmetall-gruppa Gromth og den norske operasongaren Emil Solli-Tangen. Songen er skriven av Emil Solli-Tangen og Sven Atle Kopperud.

Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på engelsk av Gromth og Emil Solli-Tangen. Bidraget vann den fyrste semifinalen og gjekk vidare til finalen. Kva for plassering bidraget fekk i finalen er ikkje kjend, men det fekk ikkje representere Noreg.

## Kjelder
*
Sørndebele

**Sørndebele** (*isiNdebele*) er eit bantuspråk som er offisielt språk i Sør-Afrika. Det blir tala av 640&nbsp;000 sørndebelefolk (2006), hovudsakleg i dei sørafrikanske provinsane Mpumalanga, Limpopo, Gauteng og North West. Rundt 1,4 millionar har det som andrespråk.

Språket er nært i slekt med nordndebele, som blir tala i Zimbabwe og Botswana. Både nord- og sørndebele er også ganske nært i slekt med zulu.

Sørndebele har to hovuddialektar: nord-transvaal og sør-transvaal.

## Bakgrunnsstoff
*
*Søkbar sørndebele–engelsk-ordbok 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sørndebele|Sørndebele]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Ulvetuva

**«Ulvetuva»** er ein song av den norske trioen Fjellfolk, gjeven ut 23. januar 2013. Songen er skriven av Trym Bjønnes.

Songen deltok i Melodi Grand Prix 2013, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige, og vart framført på norsk av Fjellfolk. Bidraget deltok i den andre semifinalen, enda på andreplass og gjekk vidare til finalen. Kva for plassering bidraget fekk i finalen er ikkje kjend, men det gjekk ikkje vidare til gullfinalen, og fekk heller ikkje representere Noreg.

## Kjelder
*
Witold Gombrowicz

**Witold Marian Gombrowicz** () var ein polsk forfattar, kulturkritikar og dramatikar. Han studerte jus og fransk litteratur på universitetet i Warszawa frå 1926 til 1932. I 1937 publiserte han sin første roman *Ferdydurke*. Gombrowicz reiste til Argentina før andre verdskrigen braut ut. Han vart kjent først seint i livet, men er no mellom dei viktigaste namna innanfor polsk litteratur. Etter 20 år i Sør-Amerika kom han attende til Europa, men såg aldri fødelandet att.

## Kjelder

* Witold Gombrowicz
* Institut national de l'audiovisuel (INA)
Nordsotho

**Nordsotho** (**') er eit [[bantuspråk]] eller ei språkgruppe som blir tala i [[Sør-Afrika]], der det også er [[offisielt språk]]. Nordsotha har 4&nbsp;208&nbsp;940 talarar som hovudsakleg bur i provinsane [[Gauteng]], [[Limpopo]] og [[Mpumalanga]]. Språket er ofte omtalt som **', ettersom sepedi (eller pedi) er den mest utbreidde varianten. Det er også denne skrifspråket til nordsotho byggjer på. Den offisielle nemninga i dag er nordsotho.

## Klassifisering
Nordsotho er nært i slekt med sesotho eller sørsotho, setswana, kgalagadi og lozi. 

Språket er delt inn i desse variantane:

*Masemola (Masemula, Tau), Kgaga (Kxaxa, Khaga)
*Koni (Kone)
*Tswene (Tsweni)
*Gananwa (Xananwa, Hananwa)
*Pulana
*Phalaborwa (Phalaburwa, Thephalaborwa)
*Khutswe (Khutswi, Kutswe)
*Lobedu (Lubedu, Lovedu, Khelobedu)
*Tlokwa (Tlokoa, Tokwa, Dogwa)
*Pai
*Dzwabo (Thabine-Roka-Nareng)
*Kopa
*Matlala-Moletshi. 

Desse er gjerne rekna som dialektar, men variantane pai,kutswe og pulana er såpass forskjellige at dei somme tider blir omtalt som «austsotho».

## Bruk
Nordsotho er undervisingsspråk i grunnskulen. Det blir også send radio og fjernsynsprogram på språket.

## Språkdøme

Artikkel 1 frå Menneskerettsfråsegna:

:Batho ka moka ba belegwe ba lokologile le gona ba na le seriti sa go lekana le ditokelo. Ba filwe monagano le letswalo mme ba swanetše go swarana ka moya wa bana ba mpa.

:(Alle menneske er fødde til fridom og med same menneskeverd og menneskerettar. Dei har fått fornuft og samvit og skal leve med kvarandre som brør.)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Northern Sotho language|Northern Sotho language]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Arumensk

**Arumensk** er eit romansk språk som blir tala av arumenarar på Balkan. Det er hovudsakleg utbreidd i Hellas, der det har 200&nbsp;000 talarar (to tredelar av alle språkbrukarane), men det finst også talarar i Albania (50&nbsp;000), Romania (28&nbsp;000), Serbia (15&nbsp;000), Nord-Makedonia (8&nbsp;500) og Bulgaria (4&nbsp;700).

Språket har mykje til felles med rumensk, særleg når det gjeld morfologi og syntaks, og har liknande ordforråd med latinsk opphav. Språk har likevel hatt ulike påverknader: Medan rumensk har hatt mykje kontakt med slaviske språk, har arumensk hovudsakleg blitt påverka av gresk. Det høyrer til den balkanske språkbunten.

## Bakgrunnsstoff
*      Macedon Armans Council
* Macedon Armans Association from France
* [Consiliul A Tinirlor Armanj, nettstad for unge arumenarar

== Kjelder ==
<div class="references-small">
*''Denne artikkelen bygger på «[:nb:Arumensk|Arumensk]» frå , og «Aromanian language» frå  den 31. januar 2013.''
Lassafeber

**Lassafeber** (frå byen Lassa i Nigeria) er ein vondarta, akutt og smittsam viral hemoragisk feber som kjem av eit arenavirus. Han vart fyrst påvist i Nigeria i 1969. Lassafeber finst berre naturleg i Vest-Afrika, men importerte tilfelle er påviste utanfor dette området.

Sjukdomen har ei inkubasjonstid på mellom 3 og 17 dagar, og byrjar med bråe frostrier, høg feber, utslett og smerter i led og musklar. Sjukdomen har ei døying på 16-45%.

Smitten hender vanlegvis gjennom ureining av mat med urin og avføring frå den mangepatta rotta *[[Mastomys natalensis]]*, men kan òg henda frå sjuke menneske.

## Kjelder
*
Inuvialuktun

**Inuvialuktun** eller *vest-kanadisk inuittspråk* er tre  inuitt-dialektar  brukt nord i  Nordvestterritoria blant dei kanadiske inuittane som kallar seg sjølv  inuvialuitfolk.

Inuvialuktun er snakka blant inuittane i deltaet til elva Mackenzie i Nordvestterritoria,  Banksøya, delar av Kitlineq og kysten av Nordishavet – landet som høyrer til Inuvialuit Settlement Region.   

Inuvialuktun er eitt av dei elleve offisielle språka i Nordvestterritoria.  Språket blir skrive med det latinske alfabetet – det er ingen tradisjon for å bruke inuittisk stavingsskrift.  Språket har tre dialektar, og Inuvialuktun kan sjåast som ei strategisk eller språkpolitisk motivert samling av desse tre klart åtskilde dialektane. 

Tidleg på 1800-talet, var Inuvialuit Settlement Region busett av  *siglit-inuittar* , men fram mot 1900 gjekk den folkegruppa kraftig tilbake på grunn av nye sjukdommar. Inuittar frå Alaska flytta tidleg på 1900-talet inn i tradisjonelle siglit-område, lokka av den fornya etterspurnaden etter pelsverk.  Desse inuittane vart kalla  *[[Uummarmiut]]* – det tyder *folket frå dei grøne trea* – sidan dei kom frå busetnader nær den nordlege skoggrensa.  Den første tida var det store motsetnader mellom siglit- og Uummarmiut-inuittar, men desse motsetnadene har lagt seg med tida, og dei to folkegruppene er integrerte med kvarandre i våre dagar.  

## Dialektar

Inuvialuktun-dialektane er alle alvorleg truga språk, sidan engelsk overtar som det ålmenne talespråket mellom folk i dette området.  I følgje *Inuvialuit Cultural Resource Centre*, brukar berre 10% av dei omtrent  4,000 inuvialuittane inukitut, og berrre 4 %  brukar språket som heimespråk. 

Frå aust til vest er inuktitut-dialektane *natsilingmiutut*' , *inuinnaqtun* og *siglitun*.

## Nokre ord av inuvialuktun

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inuvialuk language|Inuvialuk language]]» frå ,  den 31. januar 2013.*
Fijiansk

**Fijiansk** er eit oseanisk språk som blir tala på Fiji, der det er offisielt språk. Det blir snakka av 340&nbsp;000 fijianarar, litt under halvparten av befolkninga. I tillegg har 200&nbsp;000 menneske det som andrespråk. Det finst også fleire talarar på Nauru, New Zealand, Vanuatu og i USA.

Fijiansk er eit VOS-språk, det vil seie at standard setningsoppbygging er verbal-objekt-subjekt.

Fijiansk blei offisielt språk på Fiji med grunnloven frå 1997, saman med engelsk og Fiji-hindi. 

## Kjelder
Plystreskjor

**Plystreskjor** (*Gymnorhina tibicen*) er ein mellomstor svart og kvit sporvefugl med opphavleg leveområde i Australia og sørlegaste Ny-Guinea. Som medlem av slaktarfuglfamilien er han nært knytt til slaktarfuglar i slekta *[[Cracticus]]*. 

## Skildring

Vaksne plystreskjorer er ein ganske robust fugl som måler 37-43 cm i lengd, veg ca. 350 gram, med karakteristisk svart og kvit fjørdrakt, gullbrune auge og eit solid kileforma bleikt nebb med svart nebbtupp. Det er no anerkjent ni underartar av plystreskjorer, og det er to fargevariantar, ein med svart rygg og ein med kvit rygg. Førstnemnde forma har kvitt bakhovud og nakke, her er hoene gråspraglete. I sistnemnde form har hannar eit meir utbreidd kvitt område på ryggen, hoene er fint gråspraglete på dette området på ryggen. Elles er kjønna like. Plystreskjorer brukar mykje tid på bakken der dei har nytte av dei lange beina. Skildra som ein dei mest kjende songfuglane i Australia, har plystreskjorer ei rekkje komplekse vokaliseringar, noko som òg er reflektert i det norske artsnamnet.

Plystreskjorer er altetande, med hovuddelen av det varierte kosthald består av virvellause dyr. Dei er generelt standfuglar og territoriale gjennom heile utbreiingsområdet. Som vanleg og vidt distribuert, har dei tilpassa seg godt til menneskeleg busetjing og er ein kjend fugl i parkar, hagar og jordbruksområde i Australia og på Ny-Guinea. Plystreskjorer vart introduserte på New Zealand i 1860, men har seinare blitt skulda for å fortrenge innfødde fuglar og er no handsama som eit skadedyr. Introduksjonar skjedde òg på Salomonøyane og Fiji, der fuglane ikkje blir rekna som ein invasiv art.

Våren i Australia er skjorsesongen, og når eit lite mindretal av hekkande plystreskjorer, nesten alltid hannar, rundt om i landet blir aggressive, så stup dei og åtar menneske og dyr som nærmar seg reirplassen, inkludert sykkelryttarar. Plystreskjorer blir ofte mata av menneske rundt om i Australia, og er maskot i fleire australske sportslag.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Australasian Magpie|Australasian Magpie]]» frå , den 31. januar 2013.* 
  

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff


* BirdLife International (2013) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=5853 Gymnorhina tibicen]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 31. januar 2013.
Erviksanden

**Erviksanden** er ei sandstrand i Ervik. 
Den er ca 1 km lang. Her kjem store bølger inn som gjer dette til ein attraktiv stad for surfarar, men på grunn av ein del understraum er det ikkje alltid so trygt å surfe der.
Det ligg også store menger vrakrestar etter lasteskipet MS «Emsland» som vart bomba i 1944. 
Dette ligg omtrent midt på stranda eit stykke ut i. Ein kan ikkje sjå det når det er flo. 
Skarpe gjenstandar stikk opp under havoverflata og kan vere livstruande.
Vêret og bølgene skiftar fort. 
Stranda i Hoddevik er meir egna for surfing.

## kjelder
*Krigshistoria, Emsland forliset
*Reisemål Stryn og Nordfjord om Erviksanden og Hovden
Silbo gomero

**Silbo gomero**, også kjent som **el silbo**, er eit plystrespråk frå La Gomera, ei av Kanariøyane. Språket kan brukast til å kommunisera på avstand i det bratte landskapet.
Språket har ei historie på fleire hundre år. Det blei brukt av urfolket på øya for å kommunisera sitt språk, guanche. Etter at spanjolane okkuperte Kanariøyene på 1500-talet, tilpassa dei siste guanchane plystresråket til spansk. Språket stod i fare for å døy ut på 1900-talet, men interessa for det auka på slutten av hundreåret, og det blei innført skuleundervising i det.

Sidan 2009 har silbo gomero vært oppført på UNESCO si liste over immateriell verdsarv.

## Kjelder

## Litteratur
* Meyer, J., Meunier, F., Dentel, L. (2007). Identification of natural whistled vowels by non whistlers. Proceedings of Interspeech 2007.
* Trujillo, R., et al (2005). *EL SILBO GOMERO. Materiales didácticos*. Canary Islands: Consejería De Educación, Cultura y Deportes Del Gobierno De Canarias – Dirección General De Ordenación e Innovación Educativa. ISBN 84-689-2610-8.
* Carreiras M, López J, Rivero F, Corina D (2005). Linguistic perception: neural processing of a whistled language Nature 433 (7021): 31-32. PMID 15635400
* Trujillo, R. (1990). *The Gomeran Whistle: Linguistic Analysis (English translation: J.Brent) *. Santa Cruz de Tenerife: Library of Congress, Washington, DC (unpublished).
* Trujillo, R. (1978). *EL SILBO GOMERO: análisis lingüístico*. Santa Cruz de Tenerife: I. Canaria. ISBN 84-85543-03-3.
* Busnel, R.G. and Classe, A. (1976). Whistled Languages. New York: Springer-Verlag. ISBN 0-387-07713-8 
* Classe A. (1957). *The whistled language of La Gomera*. Scientific American, 196, 111-124.
* Díaz Reyes, D. (2008). *El lenguaje silbado en la Isla de El Hierro*. Excmo. Cabildo Insular de El Hierro. Santa Cruz de Tenerife.

## Bakgrunnsstoff
*«Silbo gomero: A whistling language revived» ved bbc.co.uk
*Silbo-gomero.com
*Undervisningsmateriale i silbo gomero
*The Gomeran Whistle: Linguistic Analysis
*Silbo Gomero – The Whistling Language 
*MP3-fil med silbo gomero
Medaljong

**Medaljong** (frå fransk *stor medalje*) kan ha ulike tydingar:

*  Det kan eit rundt eller ovalt smykke til å hengje om halsen.
*  Det kan vere ein stor mynt
*  Det kan vere eit rundt eller ovalt ornament på møbel eller anna brukskunst. Dette er vanleg i Louis-seize-stilen.
*  Det kan vere eit steikt kjøtstykke av rund eller oval form.

## Kjelder
Bjørn Alexander Brem

**Bjørn Alexander Brem** (), òg kjend som **Gothminister**, er ein norsk musikar innan sjangrane gothic metal og industriell metal.
 
Brem voks opp i Oslo, og var interessert i teikneseriar og teikna aktivt heilt frå åtteårsaldaren. Han var inspirert av skrekkfilmar og superheltar der Batman var favoritten. I tenåra gjekk det mest i metall, men òg noko industriell og elektronisk musikk. Han var med i fleire musikkgrupper der dei mest kjende var Conceptor og Disco Judas, ei gruppe som i dag er historie.
 
Den mest kjende gruppa hans, Gothminister, vart starta i 1999. Gothminister var til grunna Brem si interesse for goth og Gotham Nights, og namnet kjem av at Goth-miljøet trong ein sjef: Minister of Goth. På slutten av Disco Judas-epoken, fekk han ein halsinfeksjon. Han kunne ikkje arbeide eller studere den tida, og frykta at han ikkje ville syngje bra att. I laupet av den tida laga han framleis musikk og Gothminister fekk sin identitet.
 
Brem er utdanna advokat og driv familiefirmaet Advokatfirma Brem MNA i Oslo. Spesialfeltet hans er artistkontraktar, opphavsrett, varemerke og prosedyre.

## Melodi Grand Prix 2013
Gothminister vart vald ut av Norsk rikskringkasting (NRK) til å delta i Melodi Grand Prix 2013. Kvart bidrag måtte delta i éin av dei tre semifinalane for å kvalifisere seg til finalen. Songen vart vald ut til å delta i den tredje semifinalen 2. februar 2013 i Larvik. 30. januar 2013 vart songen «Utopia» offentleggjort i fjernsynsprogrammet *[[MGP Direkte]]*. Brem skreiv både tekst og melodi til songen.

### Semifinale 3
Bidraget vil starte som nummer éin, før Adelén med «Bombo».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørn Alexander Brem|Bjørn Alexander Brem]]» frå ,  den februar 2013.*  
 

## Fotnotar
Det britiske kongehuset

**Det britiske kongehuset** (engelsk *The Royal Family*, 'den kongelege familien') er dei næraste slektningane til den britiske monarken. Det noverande kongehuset høyrer til huset Windsor. 

Det finst ingen formell definisjon på kven som tilhøyrer kongehuset, men dei som blir tiltala Her/His Majesty (HM) eller Her/His Royal Highness (HRH) blir alltid tekne med. Dette gjeld:
* Den britiske monarken
* Ektefellen til monarken
* Enkjer eller enkjemenn til tidlegare monarkar
* Barn av monarken og tidlegare monarkar
* Barnebarn av monarken og tidlegare monarkar (særleg i mannlege linjer)
* Ektefellar av og enkjer til søner og sonesøner av ein monark

Før 1917 blei også oldebarn i mannleg linje rekna med. 

## Medlemmer av kongehuset

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Den britiske kongefamilien|Den britiske kongefamilien]]» frå ,  den 1. februar 2013.*