Mame Madior Boye

**Mame Madior Boye** () er ein senegalesisk politikar som var statsminister i Senegal frå 2001 til 2002. Ho var den første kvinna som hadde dette embetet.
## Bakgrunn og karriere
Boye vart fødd inn i ein juristfamilie i Saint-Louis i Senegal, og i likskap med dei tre brørne sine tok ho juridisk utdanning i Dakar og Paris. Faren hennar var kontorist og namsmann. Ho fullførte vidaregåande utdanning ved Lycée Faidherbe i heimbyen sin. I 1963 byrja ho ved Fakultetet for juridiske og økonomiske vitskapar ved Universitetet i Dakar, og heldt deretter fram utdanninga ved Det nasjonale senteret for juridiske studiar (CNEJ) i Paris fram til 1969.

Ho tilbrakte mesteparten av yrkeskarrieren sin i den senegalesiske justisadministrasjonen. Ho var mellom anna viseaktor, dommar og første visepresident ved den regionale førsteklasses domstolen i Dakar, samt avdelingspresident ved ankedomstolen. Ho var medgrunnleggjar og den første kvinnelege leiaren for Foreininga av senegalesiske juristar frå 1975 til 1990, før ho vart direktør for engasjement i Vestafrikansk bankkompani (Compagnie bancaire de l’Afrique Occidentale, CBAO) frå september 1990 til april 2000. Boye var òg visepresident i Den internasjonale føderasjonen av kvinnelege juristar frå 1978 til 1998. Ho var feminist, muslim og skild, og hadde to barn. Forholdet hennar til regimet til president Abdou Diouf var anstrengt, og ho takka nei til høge stillingar i rettsvesenet.
## Statsminister
Etter sigeren til Abdoulaye Wade i presidentvalet i 2000 vart Boye utnemnd til justisminister i april 2000. Det oppstod likevel spenningar mellom presidenten og statsministeren, som høyrde til eit anna politisk parti. Moustapha Niasse gjekk av, og Boye vart utnemnd til statsminister av Wade 3. mars 2001, to månader før parlamentsvalet. Wade mangla fleirtal i nasjonalforsamlinga, og meir enn 30 partipolitiske uavhengige kvinneorganisasjonar starta ein kampanje før valet med krav om fleire kvinner i parlamentet. Boye var ikkje berre kvinne, ho var òg partipolitisk uavhengig, noko som gav eit godt inntrykk. Ho heldt fram som justisminister i den nye regjeringa. Valet gav Wade eit stort fleirtal – 89 av 120 mandat. Representasjonen av kvinner auka, men ikkje til meir enn 19 prosent. Etter parlamentsvalet i april 2001 vart Boye utnemnd på nytt som statsminister 10. mai 2001, men ho vart erstatta som justisminister i regjeringa som vart sett saman 12. mai.

Den andre regjeringa til Boye førte til auka kvinneleg representasjon, med fem kvinner blant dei 25 statsrådane, opp frå to tidlegare. Trass i dette sleit regjeringa med store økonomiske og sosiale utfordringar. Det vart lagt vekt på å styrkje utdanning og helsetenester, betre løner, redusere ungdomsarbeidsløyse og støtte landbrukssektoren. Koalisjonen opplevde interne usemjer, delvis grunna manglande erfaring blant medlemmene. Som statsminister stod Boye under autoriteten til president Abdoulaye Wade, som var kjend for ein sterk og autoritær leiarstil. Den 4. november 2002 vart Boye og regjeringa hennar avsette av presidenten, angiveleg på grunn av handteringa hennar av ferjekatastrofen med MV «Joola» i september 2002. Over 1 800 menneske miste livet då den statseigde ferja sokk, noko som gjorde ulukka til ei av dei dødelegaste skipsulukker i historia. Boye la i starten skulda på dårleg vêr og frikjende skipet og mannskapet. Seinare undersøkingar avdekte påståtte feil på høgt nivå, noko som førte til at marinesjefen vart avsett og to statsrådar gjekk av.
## Seinare liv
I september 2004 vart Boye utnemnd av Alpha Oumar Konaré til spesialrepresentant for Den afrikanske unionen med ansvar for å fremje vern av sivile i væpna konfliktar.

Den 12. september 2008 utferda ein fransk dommar ein arrestordre mot Boye og åtte andre i samband med Joola-ulukka. Den senegalesiske regjeringa avviste dette og avgjorde i staden å reise sak mot dommaren som hadde utferda arrestordrane. Lagmannsretten i Paris annullerte arrestordren mot Boye i midten av juni 2009.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mame Madior Boye|Mame Madior Boye]]» frå , den 22. januar 2026.*