open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
St Germans

**St Germans** (kornisk *Lannales*) er ein landsby i det austlege Cornwall i England. Byen ligg ved elva St Germans River eller Lynher River, ein del av elva og elvemunningen Tamar. Byen har namnet sitt frå Sankt Germanuskyrkja til St. Germans priorinnekloster. Ei praktfull og gammal normannisk kyrkje ligg tilstøytande til eigedomen Port Eliot til den noverande jarl av St Germans. 

## Historie
Byen var opphavleg ein travel fiskelandsby på 1800-talet. Kaianlegga i St Germans var hektisk oppteke i det siste hundreåret med å laste tømmer, kol og kalkstein. Inntil den andre verdskrigen var vegstein viktig. I dag er kaia heimstaden for seglingsklubben i byen, *Quay Sailing Club (QSC)*, som no er godt etablert og del av livet i byen. 

Byen var ein gong ein av dei såkalla «rotne valkretsane» som valde to medlemmar til Underhuset før det vart reformert ved reformlova av 1832. Som ved mange rotne valkretsar i Cornwall var røysteretten i St Germans avgrensa til nokre få «frimenn» enn til alle innbyggjarar. Det var endå ikkje mange som budde i St Germans. I 1832 var det berre 247 mannlege innbyggjarar, men ei tidlegare folketeljing hadde vist heile prestegjeld (kor valkretsen berre var ein liten fraksjon av) hadde ein reell folkesetnad på 2 404, og det opphavlege forslaget var at St Germans skulle berre miste den eine av dei to underhusmedlemmane, men regjeringa (Whig) avgjorde at tilgjenge av ein tilstrekkeleg folkesetnad i dei omliggande prestegjelda ikkje skulle vere nok for å berge valkretsen frå røysteretten vart fjerna om ikkje ein større del av folkesetnaden alt innanfor grensene til valkretsen, og vedtaket vart endra slik at det fjerna begge underhusmedlemmane frå St Germans. Tory-opposisjonen gjekk til åtak på avgjersla som politisk motivert og St Germans var ein Tory-valkrets. Stemmegjevinga i Underhuset var ein av dei smalaste i alle debattar om reformlover. 

St Germans var opphavleg bispesetet for Cornwall bispedøme før setet vart slått saman med Exeter i 1261. I dag er biskopen av Truro sin stadfortredar kjend som biskopen av St. Germans som følgje av dette, skjønt han har inkje spesiell samband til landsbyen. 

Jernbanestasjonen i St Germans vart opna den 4. mai 1859 på vestsida av St Germans-viadukten (bruveg), 32 meter over kaianlegget. Det er kjend for å ha den best bevarte korniske stasjonsbygningen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St Germans|St Germans]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
St. Austell

**St. Austell** (uttalast *s'norsel*, kornisk **Sen Ostell**) er ein by i Cornwall, England. Han er administrasjonssenter for distriktet Restormel, og er den største byen i Cornwall etter folketal med i overkant av 21&nbsp;000 i sentrum; i tillegg kjem nokre verdslege sokn i utkanten som høyrer til byen.

Byen var den første staden i Europa der leire til produksjon av porselen vart teke ut, og det var denne industrien som førte til at han byrja å vekse. Leira vart sendt til Charlestown, som er næraste hamna. Det blir enno teke ut porselensleire, men sidan 1980-åra har næringa hatt nedgangstider.

Turisme har vorte ein stadig viktigare næringsveg. Det som særleg trekkjer tilreisande er strendane i nærleiken, og Eden Project, biosfærer der ein har planter frå heile verda, i eit av dei nedlagde leirtaka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St. Austell|St. Austell]]» frå , den 15. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
St. Ives i Cornwall

**St. Ives** (**Porth Ia** på kornisk) er ein kystby i Cornwall i England. Han ligg nord for Penzance og vest for Camborne. Han var tidlegare avhengig av fiske, men er no først og fremst eit turistmål.

## Soge
Under Bønebokopprøret i 1549 var St. Ives åstad for eit kjent overgrep. Den engelske *Provost Marshall* kom til byen, og inviterte borgarmeisteren, John Payne, til lunsj på eit vertshus. På førehand bad han borgarmeisteren om å sørgje for at det vart reist ein galge medan dei åt. Etter måltidet gjekk dei saman til galgen, der borgarmeisteren vart hengt fordi han var katolikk.

Byen vart modernisert etter at jarnbanen kom i 1877. Med jarnbana følgde òg den første turismen. Mange av bygningane i sentrum er reist i siste fjerdedelen av 1800-talet.

I 1928 la kunstnarane Alfred Wallis, Ben Nicholson og Christopher Wood grunnlaget for ein kunstnarkoloni som enno finst i St Ives. Ei avdeling av Tategalleriet opna i byen i 1993; Barbara Heptworth Museum med ein skulpturhage er underlagt galleriet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St. Ives (Cornwall)|St. Ives (Cornwall)]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
St. Minver

**St. Minver** (kornisk Sener Menvra) er namnet på eit kyrkjeleg sokn, eit verdsleg sokn og ein landsby nord i Cornwall i Storbritannia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St. Minver|St. Minver]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Torpoint

**Torpoint** (kornisk **Penntorr**) er ein by i Cornwall i England. Han ligg på Rame-halvøya, på den andre sida av estuaret Hamoaze i tilhøve til Plymouth.

## Namn
Torpoint tyder eigentleg ‘steinete nes’.
Staden har også hatt kallenamnet *Tar Point* (‘Tjøreodden’) fordi ein dreiv med tjøring av skip der. Det vart bygd ei primitiv form for tørrdokk, der skip vart segla inn ved høgvatn slik at dei la seg over på sida og kunne tjørast ved lågvatn. 

## Historie
Sjølve byen vart grunnlagd av sir Richard Carew-Pole på 1700-talet. Han voks som ei følgje av at arbeidarar ved verftet i Devonport busette seg der, og folketalet auka endå meir då Royal Navy opna treningsbasen HMS Raleigh på vestsida av byen. 

Torpoint er forbunden med Plymouth og Devonpoint med tre ferjer. Dei trekkjer seg sjølv over ved hjelp av lenkjer. Lenkjene blir søkkt under overflata mellom turar, slik at annan skipstrafikk kjem gjennom sundet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torpoint|Torpoint]]» frå , den 15. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Truro

**Truro** (kornisk *Truru*) er administrasjonssenter for grevskapet Cornwall i England, og einaste by  med status som *city* i grevskapet. Han er den sørlegaste byen i Storbritannia med status som *city*. Han var òg tidlegare administrasjonssenter for det tidlegare distriktet Carrick. Byen har kring 20&nbsp;000 innbyggjarar. 

Trur voks først som eit viktig handelssentrum frå hamna si og vart så ein tinngruveby. Byen er kjend for katedralen sin, Trurokatedralen, som stod ferdig i 1910, brusteinslagte gater, opne rom og georgiansk arkitektur. Det kongelege Cornwallmuseet ligg òg i Truro. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Truro|Truro]]» frå , den 15. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Appleby-in-Westmorland

**Appleby** (kalla **Appleby-in-Westmorland** for å skilje han frå andre byar med same namn) er ein by i Cumbria i England. Han var administrasjonsby for Westmorland inntil dette grevskapet vart ein del av Cumbria i 1974. Han er blant dei minste stadane i England med bystatus. 

Hovudnæringsvegen er turisme, sidan byen ligg i vakre omgjevnader nær Lake District nasjonalpark. Ein av dei viktigaste lokale attraksjonar er Appleby slott, der lady Anne Clifford budde på 1600-talet. I seinare år har slottet ikkje vore tilgjengeleg for publikum, noko som har ført til ein nedgang i mengder turistar. 

Utanom turisme er mange sysselsett i landbruket, medan andre pendlar til omkringliggande byar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Appleby-in-Westmorland|Appleby-in-Westmorland]]» frå , den 15. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Barrow-in-Furness

**Barrow-in-Furness** eller berre **Barrow** er ein mellomstor industriby i Cumbria, nordvest i England, kjend for skipsbyggingstradisjonane sine. Byen ligg ytst på Furnesshalvøya sørvest i grevskapet Cumbria.

Barrow er den største byen i distriktet Barrow-in-Furness og det største folkesenteret på Furness. 

Han var berre ein liten landsby heilt til midt på 1800-talet, då den industrielle revolusjonen gav startskotet til eksplosiv vekst. Byen vart heimstad for fleire stål- og jernverk, og det verna sundet mellom halvøya og Walney Island gav den perfekte plasseringa for etableringa av skipsverft. 

Den opphavlege drivkrafta kom med utbygginga av jarnbana til området, men på slutten av 1800-talet var Barrow heimstad for det største stålverket i verda, omfram at byen alt var det store senteret for skipsbygging han enno er. 

Skipsverftet vart ein storskala produsent av marinefartøy og spesialiserte seg i aukande grad på undervassbåtar. Dei siste 60 åra utgjorde atomubåtar størstedelen av produksjonen. Alle Vanguard-klasse ubåtane i Storbritannia, utstyrt med Trident-rakettar, som utgjer hovuddelen av den kjernefysiske slagkrafta til Storbritannia, vart bygd ved skipsverftet i Barrow. Slutten av den kalde krigen, og dei påfølgjande kutta i militære budsjett, medførte stor arbeidsløyse i området. 

Barrow-in-Furness er heimbyen til fotballaget Barrow AFC og til rugbylaget Barrow Raiders.

## Galleri

Buccleuch Dock, Barrow-in-Furness - geograph.org.uk - 7514466.jpg|Buccleuch Dock i Barrow-in-Furness
Barrow-in-Furness - Furness Abbey - 20281224192239.jpg|Furness Abbey

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barrow-in-Furness|Barrow-in-Furness]]» frå ,  den 15. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Penrith i England

**Penrith** er ein by i Cumbria i England. Han er administrasjonssenter for distriktet Eden.

## Historie
På 800- og 900-talet var han hovudstaden for Cumbria, som var ein delvis sjølvstendig nasjon. I 1070 vart området ein del av Skottland. Dei eldste gatene i byen kom til på 1200-talet.

Penrith slott vart reist i 1399, på staden der eit forsvarstårn hadde stått. Det vart etterkvart ei kongeleg festning, ått av Richard, hertug av Cloucester.

På St. Andrew's kyrkjegard ligg ifølgje segna ei kjempe og høgkonge av heile Cumbria gravlagt. Steinane som står rundt grava skal symbolisere villsvin som han drap i Inglewoodskogen.

På Beacon Hill rett utanfor byen står eit monument frå 1719 på eit stad der det sidan Henrik VIII si tid har vore ein varde (*beacon*). Det går ein tursti opp dit, og frå toppen er det god utsikta utover Edendalen.

William Wordsworth, systera hans Dorothy og den seinare kona hans Mary Hutchinson gjekk alle på skule i Penrith. Skulehuset er no ein kafé, *Tudor Coffee Room*.

I sentrum av byen står eit klokketårn, som vart reist i 1861 til minne om Philip Musgrave.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Penrith (England)|Penrith (England)]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Alfreton

**Alfreton** er ein by i Amber Valley i Derbyshire i England. Han har om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alfreton|Alfreton]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bolsover

**Bolsover** er ein by i Derbyshire i England. Han er administrasjonsby for distriktet Bolsover. 

Bolsover slott vart først reist i normannisk tid, og var opphavleg sete for Peverilslekta. Den første Peveril var son av Vilhelm Erobraren. Det første slottet er ikkje bevart, og det som står i byen no er frå 1613. 

Kolgruvedrift var tidlegare viktigaste næringsvegen, men som elles i England har det gått nedover med denne industrien og Bolsover Colliery stengte i 1993. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolsover|Bolsover]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Heanor

**Heanor** er ein by i Derbyshire i England, omkring 13 kilometer nordaust for Derby. Elva Erewash renn rett ved byen. 

Byen har vakse saman med Langley Mill, og Langley Mill stasjon betener begge. Det var tidlegare ein liten stasjon på Great Northern Railway i Heanor, men denne er nedlagt. 

Kullgruvedrift og tekstilproduksjon var tidlegare dei viktigaste næringsvegane i Heanor. På området til ei nedlagd kolgruve er det opna ein stor fornøyelsespark, The American Adventure. Byen er òg kjent for Matthew Walker-fabrikken, som produserer julepuddingar. Han vart selt til Northern Foods i 1992. 

Heanor Town FC, «The Lions», vart grunnlagd i 1883, og spelar i Abacus Lighting Central Midlands League Supreme Division. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heanor|Heanor]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kirkby Stephen

**Kirkby Stephen** er ein liten marknadsby i Cumbria i England. Han ligg vest for elva Eden.

Byen er kjent for den store soknekyrkja, kjent som «Katedralen i dalane», som har eit relieff datert til 700-talet av den norrøne guden Loke som er bunden og lenkja.

Edvard III gav byen marknadsrettar i 1353, og det blir framleis halde marknader der, no ein gong i veka. Det er òg mange antikvitetsbutikkar i byen.

I nærleiken av Kirkby Stephen ligg Devils Hole, ein interessant steinformasjon over ei elv, som det er knytt fleire segner til.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kirkby Stephen|Kirkby Stephen]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Melbourne i Derbyshire

**Melbourne** er ein marknadsby i Derbyshire i England. I 1837 vart Melbourne i Australia kalla opp etter statsministeren William Lamb, 2. vicomte Melbourne som har namnet sitt frå Melbourne Hall i Melbourne. 

## Historie
Namnet Melbourne kjem frå «mill stream». Det vart oppført i Domesday Book som Mileburne. Ei soknekyrkje vart bygd i Melbourne rundt 1120. 

I 1311 forskansa Robert de Holand krongodset i Melbourne som etter det vart kjent som Melbourne Castle sjølv om festningane aldri vart fullført. Tidleg på 1600-talet var borga i så dårleg forfatning at han vart riven. Ruinane etter borga er framleis synlege. 

## Kjende personar tilknytte Melbourne
*Thomas Cook, reisebyrågrunnleggar, fødd i Melbourne i 1808. 
*William Lamb, 2. vicomte Melbourne, statsminister 1834 og frå 1835 til 1841.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Melbourne i Derbyshire|Melbourne i Derbyshire]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ripley i Derbyshire

**Ripley** er ein by i Amber Valley i England. Området vart på grunn av rike mineralførekomstar industrialisert frå slutten av 1700-talet. 

John Wesley brukte ein del tid i Ripley under reisene sine i England. Han heldt preiker under eit tre på marknadsplassen og andre stader. Ripley Methodist Church seiast å vere den eldste kyrkja i byen som enno er i bruk. Då metodistrørsla hadde stordomstida si, var det heile fem metodistkyrkjer i Ripley, men desse har etter kvart vorte slått saman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ripley (Derbyshire)|Ripley (Derbyshire)]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Matlock

**Matlock** er administrasjonsbyen i Derbyshire og distriktet Derbyshire Dales i England. Han var tidlegare ein kurstad, og ligg ved elva Derwent.

Opphavleg låg det fleire små landsbyar i området: Matlock Town, Matlock Green, Matlock Bridge og Matlock Bank. I 1698 vart det oppdaga varme kjelder der, og kurhotella, kjent som «hydros», sprang opp. Folkesetnaden auka dermed valdsamt, og byen oppstod. Det største hotellet vart opna i 1853, og nedlagt i 1950-åra då administrasjonen til byen flytta inn i bygningen.

I 1893 vart det anlagt ein kabeldriven trikk gjennom byen, inspirert av trikken i San Francisco. Då han vart opna var han den brattaste trikkelinja i verda, og kosta to pennyar opp og ein penny ned. Banen vart nedlagt i 1927 etter at bilar og bussar hadde teke over.

Leys Park er ein stor viktoriansk park ved elva. Han opna i 1898, og har no ein modelljernbane på permanent utstilling i den gamle trikkestallen, som vart flytta til parken, og dessutan ein musikkpaviljong og ein dam med små motorbåtar. Båtane er dei eldste i slaget sitt som enno er i drift i Storbritannia.

Byen ligg i den sørvestlege utkanten av Peak District. Matlock Bath ligg rett sør for byen.

## Galleri

Matlock Town.jpg|Hovudgata i Matlock i 2005. 
Matlock_Derbyshire.JPG|Matlock sett frå Riber. 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Matlock|Matlock]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kendal

**Kendal** er ein by i Cumbria i England. Han er administrasjonssenter og største byen i distriktet South Lakeland, og tredje største byen i grevskapet. Kendal er mest kjent som eit turistmål, for konfekten *Kendal mint cake* og for bygningane i lokal, grå kalkstein som har gjeve byen kallenamnet «Auld Grey Town». 

## Geografi og kommunikasjon

Kendal ligg ved elva Kent, og er omgjeven av låge åsar. Han ligg rett utanfor nasjonalparken Lake District, og blir ofte rekna med til parken fordi mange turistar brukar han som base under turar. Sidan han er omgjeve av landsbygd har byen lenge vore eit viktig handelssenter for området. 

Kendal stasjon betener Windermere Branch Line, og har samband til Windermere i nord og Oxenholme og Lancaster i sør. Det er omkring tolv kilometer til motorvegen M6. Hovudvegen A65 stoppar i Kendal, medan A6 går gjennom byen. 

Lancasterkanalen vart utvida til Kendal i 1819, men den nordlege delen vart ufarbar då M6 vart anlagt. Delar av den seksjonen vart drenert og fylla igjen for å hindre lekkasjar. Den delen av kanalen som gjekk gjennom byen er restaurert, og det er per 2007 planar om å restaurere resten. 

## Historie

Kendal blir nemnt i *[[Domesday Book]]* (1086) som *Cherchbi*. Han var i fleire hundreår kjent som *Kirkbie Kendal*, som tyder «landsby med kyrkje i Kentdalen». Han vart ein periode òg kalla Kirkbie Strickland. Normannarane reiste ei festning av motte and bailey-typen der, vest i den moderne byen. 

Som mange andre marknadsbyer i området fekk Kendal ei hovudgate, *high street*, med forskansa sidegater, *yards*, slik at folkesetnaden lett kunne søkja vern når han vart raidet av Bord Reivers, anglo-skotske plyndrarar. Hovudindustrien var ullprodukt, noko som blir reflektert i våpenet til byen med mottoet *Pannus mihi panis*, «ull er brødet mitt». Det vart laga eit stoff, Kendal Green, med ein lokal produksjonsmåte, som skal ha vorte kjent etter at bogeskyttarar frå Kendal kjempa ved Agincourt iført klede av slikt stoff. 

Det ligg fleire slottsruiner i byen, der det nyaste, Kendal Castle, vart reist mot slutten av det 1100-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kendal|Kendal]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Westward Ho!

**Westward Ho!** er ein kystby i Devon i England. Han ligg i distriktet Torridge, nær Bideford. Namnet til byen er teke frå tittelen på Charles Kingsley-romanen *Westward Ho!*, og er den einaste staden i Storbritannia med eit utropsteikn i namnet.

Han var tidlegare første og fremst ein feriestad, men har etterkvart fått stadig fleire fastbuande sidan turistanlegga har lagt ned; dette gjeld blant anna det kjende anlegget Torville Camp. Nokre anlegg er enno i drift.

Staden er kjent for den lange sandstranda, der det ofte er mogleg å surfe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Westward Ho!|Westward Ho!]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kongsbonde

**Kongsbonde** er ei nemning på Færøyane på ein som leiger og driv statsått jord, sokalla kongsjord.(på færøysk *kongsjørð* ). Tidlegare var ein kongsbonde ein som dreiv jorda for kongen.

Stort sett er kongsjord den jorda som tilhøydre den katolske kyrkja fram til reformasjonen i 1538, og som deretter tlhøyrde kongen. Dette omfattar meir enn halvparten av arealet på Færøyane. I dag tilhøyrer kongsjorden det færøyske landsstyret som statseigedom. 

Kongsjord må sjåast på som ein motsetnad til privateigd odelsjord. Medan odelsjorda normalt blei delt mellom alle arvingar og derfor blei desimert til ho blei uutnyttbar, blei kongsjord verande udelt. Arvingane til kongsbondane har gjennom tradisjon utstrekt rett til å arva leigekontrakten, og kongsbondeslektene har derfor ofte dei beste forholda for drivverdige einingar og ein arverett som i nokon grad tilsvarer privat eigedom. 

Den største kongsgarden på øyane er Kirkjubøargarður i Kirkjubøur. Den noverande kongsbonden Patursson, som er ein etterkomar etter forfattaren og politikaren Jóannes Patursson, er 18. generasjon på garden. Ein annan kjend kongsgard ligg på øya Koltur, også driven av ein Patursson.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kongsbonde|Kongsbonde]]» frå ,  den 24. mars 2020.*
Kongsjord

**Kongsjord** (på færøysk: kongsjørð, uttala 'kongsjør') er den færøyske nemninga på jord som i dag er ått av Landsstyret på Færøyane. Ikkje langt frå halve jorda på Færøyane er ått av staten som kongsjord. Kongsjord vert drive av ein kongsbonde, som leiger henne av staten.

I opphavet var denne jorda kyrkjejord og ått av den katolske kyrkja. Etter at vesterkyrkja vart kløyvd under omveltet, og kyrkja stod med vanmakt, gjekk jorda åt kongen i 1538. Difor omgrepet kongsjord, eit omgrep som held seg endå trass i at jorda ikkje vert ått av nokon konge.

Kongsjorda vert sett på som motsetnaden til odelsjord. Til skilnad frå odelsjord, held kongsjorda seg i same standet heile tida. Odelsjord, som er ått privat, blir delt mellom ervingane og vert gjennom ættsledane mindre, og dimed mindre eigna til å leve av. Kongsbondanne ervingar har etter seden rett til å arve leigeseglet. Dimed rår kongsbondeættene ein arv som dei kan rekne som sin.

Den største kongsgarden på øyane er Kirkjubøargarður i Kirkjubøur. Patursson, som driv garden i dag, er den 17de generasjonen på garden. Kongsgården på øya Koltur er au namnkunnug. Der lever ein annan Patursson bur ålene med kone og dyr.
Colyton i Devon

**Colyton** er ein liten by i grevskapet Devon i Storbritannia. Det går ei trikkelinje frå Colyton til kystbyen Seaton. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Colyton (Devon)|Colyton (Devon)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sampford Courtenay

** Sampford Courtenay ** er ein by i grevskapet Devon i England. Han har kring 500 innbyggjarar. Historisk har han inngått som del av «Black Torrington Hundred».

Sampford Courtenay er mest kjent for å vere staden der Bønebokopprøret braut ut i 1549, og han var òg staden for den siste store samanstøyten mellom opprørarane og leigesoldatane til kongen, med omkring 1300 falne. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sampford Courtenay|Sampford Courtenay]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sidmouth

** Sidmouth ** er ein by i grevskapet Devon i England. Han har kring 14&nbsp;000 innbyggjarar. Han er administrasjonsby for distriktet East Devon, og ligg omkring 24 km søraust for Exeter. Byen ligg på Jurassic Coast, som er ein verdsarvstad, og turvegen langs sørvestkysten går innom Sidmouth. 

Hovudnæringsvegen er turisme. I byrjinga av august kvart år vert det arrangert ein folkemusikkfestival i byen. Det er òg, med tanke på det låge folketalet, overraskande mange butikkar og serveringsstader, og eit stort varehus. Omkring 60 % av innbyggjarane er pensjonistar, sidan byen har eit mildt klima som mange ønskjer å flytte til etter endt arbeidskarriere.

## Historie

Sidmouth var opphavleg ein liten fiskarlandsby, med ei hamn som ikkje hadde noko kommersiell suksess. På byrjinga av 1800-talet vart staden ein fasjonabel badeby for dei øvre klassane, og fleire villaer i georgiansk og regencystil sprang opp. Dei fleste har blitt omgjort til hotell, men det opphavlege utsjånaden er godt bevart. 

I 1912 vart Lockyer Observatory and Planetarium innvigd. Det byrja etter kvart å forfalle, og heldt på å bli riven. Lokale entusiastar redda bygningen, og det brukast no til eit utdanningsprosjekt innan naturvitskap og er regelmessig opent for publikum.

Sidmouth var tidlegare knytt til jernbanenettet, men sidelinja dit vart nedlagt i 1960-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sidmouth|Sidmouth]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Budleigh Salterton

**Budleigh Salterton** er ein liten by på sørkysten av Devon i England, ca. 22 km sør for Exeter. Byen ligg ved utløpet av elva Otter. Rullesteinstranda og klippene er ein del av verdsarvstaden Jurassic Coast. Budleigh Salterton ligg innanfor East Devon Area of Outstanding Natural Beauty, 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Budleigh Salterton|Budleigh Salterton]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bradninch

**Bradninch** er ein liten by i Devon i England, som ligg snaue fem kilometer sør for Cullompton. Byen har eksistert sidan 600-talet, og vart i 1666 kraftig herja av brann (same år som brannen i London).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bradninch|Bradninch]]» frå ,  den 15. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tavistock

** Tavistock ** er ein by i grevskapet Devon i England. Han har kring  innbyggjarar. Byen er administrasjonssentrum i West Devon. 

Den dokumenterte historia til byen går tilbake til 961, då Tavistock Abbey vart grunnlagt. Ruinane av klosteret ligg i sentrum. 

Sjøfararen Francis Drake kom frå Tavistock.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tavistock|Tavistock]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Beaminster

** Beaminster ** er ein by i grevskapet Dorset i England. Han har kring 3&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved vegen A3066, mellom Bridport og Crewkerne, i dalen elva Brit renn gjennom. Byen er kjent for Beaminsterfestivalen, ein årleg ni dagar lang musikk- og kulturfestival.

Under borgarkrigen var byen på parlamentet si side, og vart plyndra av rojalistiske styrkar i 1644.

Fordi jernbanen ikkje vart lagt til Beaminster på 1800-talet, opplevde han ikkje same vekst som andre byer, og han er derfor ein av de minste byane i Storbritannia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Beaminster|Beaminster]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Gillingham i Dorset

**Gillingham** er ein by i Dorset i England. Han er den nordlegaste byen til grevskapet, og ligg i Blackmore Vale i distriktet North Dorset. Byen ligg ved jernbanelinja mellom Exeter og London, og er nokre få kilometer frå hovudvegen A303.

## Soge
Det eldste sporet etter menneskeleg aktivitet i området er ein gravhaug frå steinalderen. Det finst òg spor etter romersk busetjing frå 100- og 200-talet, men byen vart ikkje grunnlagt før i angelsaksisk tid.

Namnet Gillingham er kjent frå 900-talet, då det vart brukt i eit bycharter. I 1016 er han nemnt i samband med slaget ved Gillingham mellom Edmund II og danane. *[[Domesday Book]]* (1086) nemner han som *Gelingham*, og andre stavemåtar som er kjent er *Gellingeham* (1130), *Gyllingeham* (1152) og *Gilingeham* (1209). Namnet tyder «Bustaden til familien Gylla»; Gylla er eit saksisk mannsnamn, og viser truleg til ein lokal leiar omkring 600-talet.

I mellomalderen låg det ei kongeleg jakthytte i Gillingham, som vart vitja av blant anna Henrik I, Henrik II og Henrik III. I nærleiken låg ein kongeleg skog der det ikkje var tillate for andre å jakte på rådyr. Hytta forfall, og vart riven av Edvard III i 1369.

Gillingham vart eit senter for jordbruk, og fekk den første skulen i Dorset i 1526. Delar av soknekyrkja er frå det 1300-talet, men det meste av han er resultatet av ombygging på 1800- og 1900-talet. Det finst ei rekkje bygningar frå tudortida i byen. Ei silkemølle vart grunnlagt i 1769. John Constable sine måleri av den gamle bybrua er utstilt i galleriet Tate Britain.

I 1850-åra kom jarnbana, og dette førte med seg ny industri og velstand. Blant det ein produserte var teglsten, ost og såpe, og det vart òg starta trykkeri. Mot slutten av 1800-talet etablerte ein av dei første britiske produsentane av bensinmotorar i byen.

Under andre verdskrigen voks byen kraftig, på grunn av plasseringa ved jarnbana frå London. Då London og andre byar vart evakuerte i 1940 og 1941 var nemleg Gillingham ein av stadane mange reiste til. Sjølv om mange vende heim etter slutten til krigen var det òg mange som hadde mista heimane sine i dei større byane, og som difor vart verande. Jarnbana og nærleiken til A303 tyder at byen har mange innbyggjarar som pendlar til London.

Edward Rawson, som var første sekretæren for Massachusetts Bay Colony, var fødd i Gillingham.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gillingham (Dorset)|Gillingham (Dorset)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Blandford Forum

** Blandford Forum ** (gjerne kalla berre **Blandford**) er ein by i grevskapet Dorset i England. Han har kring 10&nbsp;000 innbyggjarar og ligg ved elva Stour. Han er administrasjonssenter for North Dorset. Rett utanfor byen kryssar A350 og A354 kvarandre. Begge går utanom sentrum.

Staden har vore ein vadestad sidan angelsaksisk tid. Den eldste namneforma er *Blaen-y-ford*, «staden ved vadestaden», eit namn byen deler med landsbyen Blandford St. Mary like ved. Innan 1200-talet hadde han blitt ein viktig marknadsby, med ein kvegmarknad som forsynte dei mange mjølkebøndane i området med dyr. Byen var òg ein vanleg stoppestad under reisa mellom London og hamnebyen Weymouth. Det vert framleis halde marknad ein gong i veka.

I 1731 brann store delar av byen ned. John og William Bastard stod for gjenoppbygginga, som tok omkring 30 år. Soknekyrkja i byen, som er vigd til apostlane Peter og Paulus er ein bygning i klassisk stil, med kuppel. Ho vart reist i 1732. Sentrum er eit utmerka døme på georgiansk arkitektur.

Sør for byen kryssar ei steinbru med seks bogar Stour.

Eit av dei viktigaste føretaka i byen er Badger Brewery, som leverer øl til mange pubar i regionen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blandford Forum|Blandford Forum]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Christchurch i Dorset

**Christchurch** er ein by i grevskapet Dorset i England. Han utgjer saman med omkringliggande område eit distrikt ved same namn, og sidan dette vart oppretta i 1974 har byen vokse slik at den no kan seiast å vere praktisk talt identisk med distriktet. Folketalet i distriktet er om lag 55&nbsp;000, og arealet er 50,4 km&sup2;.

Byen vart grunnlagd som ein saksisk landsby, og heitte opphavleg Twyneham, som tyder «busetnad mellom to elver». Dette viser til Avon og Stour, som begge renn ut i havet ved hamna i Christchurch.

Sentrum vert dominert av klosterkyrkja som har gjeve byen sitt noverande namn. 

I 1974 vart byen slått saman med delar av distriktet Ringwood og Fordingbridge, og overført frå Hampshire til Dorset. ein viktig grunn til dette er at den utgjer ein del av eit urbant område som består av Bournemouth, Poole og Wimborne, eit område som best kunne administrerast som del av Dorset.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christchurch i Dorset|Christchurch i Dorset]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sherborne

**Sherborne** er ein marknadsby i det nordvestlege Dorset i England. Han ligg ved elva Yeo i enden av Blackmore Vale, omkring 10 km austom Yeovil. Han er eit populært turistmål blant britar, men nokså ukjent for utanlandske turistar. 

## Historie

I angelsaksisk tid var byen kjent som *Scirburne*, som tyder *klår straum / elv*. Byen vart hovudstad i Wessex, eit av dei sju store kongerika i England i mellomalderen. Kongane Ethelbert og Ethelbald av Wessex er gravlagt i Sherbourne Abbey. 

I 705 vart Winchester bispedømme delt mellom Sherbourne og Winchester, og kong Ine grunnla ein katedral for St. Aldhelm, den første biskopen av Sherborne. Bispesetet vart i 1075 flytta til Old Sarum, og katedralen vart knytt til eit benediktinarkloster. På 1400-talet vart klostret brunne ned av borgarane etter strid mellom byen og klostret. Det vart gjenoppbygd mellom 1425 og 1504. Nokre normanniske element er verna. I 1539, i samband med oppløysinga av klostra under reformasjonen, vart det kjøpt opp av sir John Horsey. Katedralen vart då ei anglikansk soknekyrkje. 

På 1100-talet bygde Roger de Caen, biskop av Salisbury og rikskanslar i England, eit slott. Det vart øydelagt i 1645 av general Fairfax. Ruinane høyrer til English Heritage. Sir Walter Raleigh bygde ein elisabetansk herregard på eigedomen til slottet, og denne bygningen er no kjent som Sherborne slott. 

King Edward's public school er ein privatskule som først vart grunnlagt av kong Alfred. Han vart seinare nedlagt, og såg gjenoppretta i 1550 under det noverande namnet sitt. Han brukar nokre av bygningane som tidlegare høyrde til katedralkomplekset. Han blir rekna som ein av dei beste skulane i Storbritannia. 

Byen har òg to fattighus frå viktoriansk tid, bygde i mellomalderstil. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sherborne|Sherborne]]» frå , den 16. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Stalbridge

**Stalbridge** er ein liten by i Blackmore Vale i Dorset i England, nær grensa til Somerset. 

Den eldste kjende busetjinga på staden var i romersk tid. Byen fekk marknadsrettar under Georg I (1714–1727), men det er mange år sidan det vart halde regelmessige marknader der. Det ti meter høge marknadskrossen i sentrum blir rekna som ein av dei finaste i landet. Soknekyrkja er frå 1400-talet, med eit tårn frå 1800-talet. 

Blant kjende personar frå Stalbridge finn ein Robert Boyle, som åtte Stalbridge Manor, og forfattaren Douglas Adams. Store delar av *[[Haikerens guide til galaksen]]* vart skriven i byen, og Adams har òg sunge i kyrkjekoret som ung gut. 

Kunstnaren sir James Thornhill budde i Thornhill Park, rett sør for byen. Han kjøpte eigedomen i 1725. To år seinare reiste han ein obelisk i parken til ære for Georg II. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stalbridge|Stalbridge]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sturminster Newton

**Sturminster Newton** (lokalt kjent som *Stur*) er ein by i Dorset i England. Han ligg i Blackmore Vale, dalen elva Stour renn gjennom. Byen er særleg kjend som heimbyen til diktaren William Barnes, og dessutan at Thomas Hardy budde der delar av livet sitt.

Sturminster hadde den største marknaden for stor- og småfe i Storbritannia, noko Thomas Hardy lét seg inspirere av. Marknaden låg nær sentrum, og vart stengd og riven så seint som 1998.

Staden er ein historisk vadestad. Det eldgamle naturlege vadestaden vart på 1600-talet erstatta av ei steinbru med seks bogar. Sør for elva ligg området Newton, som over tid voks saman med det opphavlege Sturminster. Sturminster Newton mølle, som òg ligg på sørsida av elva, vart i 1980 restaurert og innreidd som museum.

Sturminster Newton slott, no i ruinar, ligg på ei høgd over brua. Det var eigenleg meir ein herregard enn eit befesta slott. Bygningen vart reist på 1300-talet, moglegvis over restane av eit fort frå jernalderen.

Bygningane i sentrum er ei blanding av ulike stilar og periodar. Ein finn blant anna gamle småhus med stråtak, georgianske steinbygningar og teglsteinsbygningar frå 1800-talet. Ved den gamle marknadsplassen, der det enno blir halde ein vanleg marknad kvar måndag sjølv om det ikkje lenger handlast med levande dyr, ligg soknekyrkja. Den noverande kyrkja vart reist av abbeden av Glastonbury i 1486, men vart kraftig ombygd på 1800-talet.

Somerset and Dorset Railway gjekk gjennom byen inntil 1966, då skjenegangen vart fjerna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sturminster Newton|Sturminster Newton]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wareham

**Wareham** er ein marknadsby i Dorset i England. Byen er administrasjonssenter for distriktet Purbeck, og ligg ved elvane Frome og Piddle, i nærleiken av Poole Harbour.

## Soge
Byen er bygd på eit strategisk viktig punkt mellom dei to elvane. Dei eldste gatene følgjer eit romersk mønster, men som by vart staden først grunnlagt i angelsaksisk tid. Dei eldste bygningsrestane er delar av bymuren, opphavleg ein voll som vart reist av Alfred den store på 800-talet for å verne byen mot vikingar.

Wareham var ein saksisk kongeleg gravstad. Blant dei fremste som vart gravlagt der er Beorthric av Wessex og Edvard Martyren. Sistnemnde vart flytta til Shaftesbury Abbey, men kista frå 978 som han opphavleg vart gravlagt i er bevart i Wareham.

Etter Monmouthopprøret i 1685 var Wareham eit av stadane der domar Jeffreys heldt sine «blodige rettargangane». Dei som vart dømd vart hengt frå bymuren.

I 1762 vart to tredjedelar av byen øydelagt av brann. Han vart bygd opp att i georgiansk stil, med raud teglstein og kalkstein frå Purbeck. Ein heldt det romerske rettlinja gatenettet. Byen er delt inn i fire delar av dei to hovudvegane, som kryssar kvarandre i rett vinkel. Almissehusa frå mellomalderen overlevde brannen, og nokre av dei georgianske fasadane skjuler òg eldre bygningar som vart redda.

På grunn av dei avgrensa høva til å utvide byen, med elver og myrlandsskap på alle kantar, voks byen lite på 1900-talet, medan andre byar som Poole voks kraftig.

I nærleiken av byen ligg militærleiren Bovington, der Lawrence av Arabia døydde i ei motorsykkelulukke. I St. Martins kyrkje finst det ein skulptur av han, og han er gravlagt på Moreton kyrkjegard. Kvart år blir lagt mange roser på grava hans, og mengda søkk med éin kvart år. Kva dette symboliserer er ikkje kjent.

Marknaden, som vart oppretta på 1400-talet, vert enno halden kvar torsdag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wareham|Wareham]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Barnard Castle

**Barnard Castle** er ein by i County Durham i England. Han har namn etter slottet som ligg der, Barnard Castle, og ligg ved elva Tees. På den andre sida av elva ligg Startforth.

Slottet vart reist av normannarane kort tid etter erobringa i det 1000-talet. Det hadde sin storhetstid under Bernard de Bailleul i siste halvdelen av det 1100-talet. Det var i eiget til slekta inntil John Balliol vart avsett som konge av Skottland i 1296. Deretter tok Richard Neville, 16. jarl av Warwick over. Rikard III arva det gjennom kona si Anne Neville. Etter døden hans fall det i ruinar.

Ved sida av slottet er Bowes Museum den største turistattraksjonen i byen. Det er ein slottslignende bygning, der ein finn måleri av El Greco, Goya, Canaletto, Boucher, Fragonard og andre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barnard Castle|Barnard Castle]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bishop Auckland

**Bishop Auckland** er ein marknadsby i County Durham i England. Han er mest kjend for Auckland slott, som er residens for biskopen av Durham og for rådhuset som er ein freda bygning (*Grade I listed*). Slottet vart reist i 1183, og ombygd på 1300-talet av biskop Anthony Bek, som likte seg betre der enn i Durham på grunn av nærleiken til godt jaktterreng.

Elva Wear renn under slottet og gjennom slottsparken, medan sideelva Gaunless renn gjennom sjølve byen.

Næraste naboane er byen West Auckland og landsbyen Escomb.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bishop Auckland|Bishop Auckland]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Vicente Emparán

**Vicente Emparán**, () var ein spansk general av baskisk opphav. Han var kaptein-general for Venezuela og blei avsett då landet som det første av dei spanske koloniane kravde sjølvstende.

## Liv
*Vicente de Emparan y Orbe* var fødd i Azpeitia i Guipúzcoa i den spanske regionen Baskarland. Han var guvernør for Cumaná-provinsen i kolonien Venezuela frå 1792 til 1804, og fekk her eit godt omdøme blant venezuelanarnae.

Under Den spanske sjølvstendekrigen drog Emparán tilbake til Spania. Han blei utnemnd til kaptein-general av franske Joseph Bonaparte si regjering i 1808, men gjekk like etter over til den spanske motstandsjuntaen og svor truskap til kong Ferdinand VII, som var i fransk fangenskap. I januar 1809 utnemnde juntaen han til kapteingeneral av Venezuela etter avdøde Manuel de Guevara y Vasconcelos.

## Kaptein-general

I mai 1809 kom Emparán tilbake til Venezuela. I løpet av det påfølgjande året stoppa han fleire forsøk på å oppretta ein junta i landet, ofte gjennom å snakka med leiarane av rørslene. Han var godt likt, men blei likevel avsett den 19. april 1810, då medlemmer av byrådet i Caracas og andre framståande borgarar nytta den store folkemengda samla på skjærtorsdag til å tvinga fram ein junta. Då Emparán kom for å gå i domkyrkja blei han tvinga av folkemassen til å gå inn i byrådsbygningen i staden (dagens *Casa Amarilla*) på andre sida av plassen. Her møtte han eit utvida byråd (*cabildo abierto*). Emparán talte direkte til folket frå balkongen av bygningen og sa at han trekte seg som kaptein-general. Byrådet danna den øvste juntaen for Caracas og byrja yra provinsen.

Etter avsettinga drog Emparán til Philadelphia i USA og rapporterte til dei spanske styresmaktene om hendingane. Han drog tilbake til Spania der det verker som han blei stilt for retten for å ikkje ha stoppa overtakinga til juntaen, men blei frifunnen. 

Vicente Emparán døydde i  El Puerto de Santa María i Cádiz i 1842.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vicente Emparán|Vicente Emparán]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Vicente Emparán|Vicente Emparán]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  
 

* *Diccionario de Historia de Venezuela*. Caracas: Fundacíon Polar, 1997. ISBN 980-6397-37-1
* McKingley, P. Michael. *Pre-Revolutionary Caracas: Politics, Economy, and Society, 1777-1811*. Cambridge: Cambridge University Press, 1985. ISBN 0-521-30450-4
* Parra Pérez, Caracciolo. *Historia de la Primera República de Venezuela*. Madrid: Ediciones Guadarrama, 1959.
Chester-le-Street

**Chester-le-Street** er ein by i Durham i England. Han er administrasjonssenter for og har gjeve namn til distriktet Chester-le-Street. Byen ligg omkring tretten kilometer vest for Sunderland, ved elva Wear.

Historia til byen går tilbake til romersk tid, då han var kjent som *Concangis*. Soknekyrkja, som er vigd til Jomfru Maria og Cuthbert av Lindisfarne, er kjent for at lekamen til St. Cuthbert låg der i 113 år før translasjonen til Durhamkatedralen, og for at den første omsetjinga av Bibelen til engelsk vart gjort der.

Chester-le-Street var inntil 1974 eit eige distrikt, men vart då slått saman med andre distrikt. Byen har vakse utanfor den gamle distriktsgrensa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Chester-le-Street|Chester-le-Street]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Durham

**Durham** er ein liten by i grevskapet Durham i Nordaust-England. Han ligg omkring 25 km sør for Newcastle. Elva Wear renn gjennom byen, og omkransar han på tre sider slik at Durham nærast ligg på ei halvøy. Durham er sentrum i distriktet City of Durham, som omfattar byen med omland, med eit folketal på ca 87&nbsp;600 (2004). Han er òg administrasjonsby i grevskapet Durham.

## Historie
I mellomalderen var Durham eit viktig politisk og religiøst sentrum, ikkje minst på grunn av den strategiske plasseringa nær grensa til Skottland. Grevskapet var eit palatinat, styrt av biskopen av Durham som hadde verdsleg makt og stort sjølvstyre. Det vart slått eigen mynt, og Durham hadde ein eigen hær. Med unntak av den første av dei normanniske biskopane, Walcher av Durham, var alle biskopane av Durham frå 1071 til 1836 fyrstbiskopar. Walcher hadde tittelen jarlebiskop.

Durhamkatedralen vart bygd frå 1093, og blir rekna av mange som den finaste katedralen i England. Han ligg på eit høgdedrag over elva, og dominerer byen. Relikviane av St Cuthbert er bevarte her.

Universitetet i Durham har fleire kollegium i sjølve byen og på Elvet Hill på den andre sida av elva. Durham slott, på den andre sida av Palace Green frå katedralen, har sidan 1837 vore ein del av universitetet. Katedralen og slottet er saman plassert på verdsarvlista til UNESCO.

I byen er Gertrude Bell fødd, ho var ei drivande kraft bak det arabiske opprøret under første verdskrigen og ved freden var ho med og trekte opp grensene som definerer dagens Irak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Durham (England)|Durham (England)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Easington i Durham

**Easington** er ein by i Durham i England. Han er administrasjonsby for og har gjeve namn til distriktet Easington.

Kolgruvedrift var tidlegare hjørnesteinsindustrien i Easington, og etter at gruva stengte i 1993 har byen slite med stor arbeidsløyse.

Easington er det einaste staden langs kysten i Storbritannia der ein finn magnesiumhaldige kalksteinsklipper.

Filmen *[[filmen Billy Elliot|Billy Elliot]]*, der handlinga utspant seg i den fiktive byen Everington, vart for det meste spelt inn i Easington. Unntaket er scener frå ei gruve, som ein måtte til Ellington i Northumberland for å filme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Easington (Durham)|Easington (Durham)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
West Auckland

**West Auckland** er ein liten by i County Durham i England. Han er mest kjend for å ha vunne den første verdscupen i fotball i 1909. Laga, som bestod av lokale kolgruvearbeidarar, vann over Juventus i finalen. Pokalen står no hos arbeiderklubben i West Auckland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:West Auckland|West Auckland]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lyme Regis

**Lyme Regis** er ein kystby i Dorset i England. Av byen sine omkring 3&nbsp;500 innbyggjarar er omkring 45 % pensjonistar; mange av dei har flytta dit frå andre stader på grunn av det behagelege klimaet.

## Historie
Byen ligg på *[[Jurassic Coast]]* ved grensa til Devon, og blir kalla *perla i Dorset*. Kyststripa er ein verdsarvstad, og har namnet sitt etter dei mange fossila som er funne der. Han vart grunnlagt som ei hamn på 1200-talet, og var lenge ei av dei viktigaste hamnene i England. På 1900-talet kom nedgangstider, og i 1960-åra vart jernbanestasjonen lagt ned. Byen livnærer seg for det meste på turisme.

Lyme Regis er kjent for *The Cobb*, ein spesiell mur i hamnanlegget. Han er nemnt i romanen til Jane Austen, og blir vist i filmen *[[filmen Den franske løytnantens kvinne|Den franske løytnantens kvinne]]*, som er basert på ei bok av den lokale forfattaren John Fowles.

I 1685 steig James Scott, 1. hertug av Monmouth, i land i Lyme Regis og starta sitt mislukka opprør.

I 1812 fann Mary Anning, ei fattigjente i tolvårsalderen, fossilet av den første kjende ichtyosaurus under ei av gåturane sine langs kystklippane ved Lyme Regis. Ho selde fossilet til vitjande og vart opphav til den engelske tungekrølleren *She sells seashells on the seashore*. Anning fann òg den første kjende plesiosaurus, og fleire av funna hennar kan ein sjå i Natural History Museum i London.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lyme Regis|Lyme Regis]]» frå ,  den 16. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Preston i Dorset

**Preston** er ein landsby i det sørlege Dorset i England. Han ligg omkring 3 km austom Weymouth.

Det er god utsikt over Weymouth Bay frå eit utkikkspunkt i Preston. John Constable målte «Weymouth Bay» der.

Det er funne restar av eit romersk tempel i Preston. Soknekyrkja, vigd til St. Andreas, er frå 1400-talet, med eit tårn frå 1500-talet. Ho er i gotisk stil. Inventaret er for det meste frå ei restaurering i 1855, og det er to glasmåleri frå 1949.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Preston (Dorset)|Preston (Dorset)]]» frå ,  den 16. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Battle i East Sussex

**Battle** er ein liten by i East Sussex i England. Han ligg omkring 8 km frå Hastings, og ligg ved staden der slaget ved Hastings stod i 1066. Namnet kjem frå dette slaget (på engelsk «Battle of Hastings»)

## Soge
I utkanten av byen ligg ruinane av Battle Abbey, eit kloster som vart grunnlagt til minne om sigeren til Vilhelm Erobraren i slaget. Det vart innvigd i 1095, og var vigd til St. Martin av Tours. Klosterporten er godt verna i den sørlege enden av hovudgata i byen, men det er lite anna som er verna. Høgalteret i klosterkyrkja stod etter det som vert sagt nøyaktig på den staden der Harald II av England fall.

Då slaget stod var det lite busetnaden på staden, men ein by voks opp omkring klostret. Han fekk rykte for å produsere det beste krutet i England. I gata Powdermill Lane kan ein sjå restar etter krutfabrikkane der. I 1847 enda produksjonen då hertugen av Cleveland nekta å fornye lisensen for krutmakarane. Årsaka til dette varet fleire ulukker, blant anna ein i 1798 då meir enn 15 tonn krut vart liggjande i tørkeomnen for lengje og eksploderte. Battle er kjent for den store fyrverkerioppvisninga på *[[Guy Fawkes Night|Fireworks Night]]*. Byen hadde òg annan militærrelatert industri, då han ligg i skogområdet Weald, og forsynte verftet til Royal Navy med eik og anna tømmer, og dessutan kol til kanonstøyperia. På midten 1700-talet var byen kjent for at han hadde heile fem klokkemakarar langs hovudgata, noko som er eit godt teikn på at det var ein velståande stad.

Under første verdskrigen var Battle ein tilfluktsstad og det vart laga tunnelar frå ein del jorder og kjellarar inn til klosterområdet, i tilfelle ein trong å gjere motstand ved ein eventuell invasjon. Tunnelane har i seinare tid vorte mura igjen då dei var farlege å opphalde seg i.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Battle (East Sussex)|Battle (East Sussex)]]» frå , den 16. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*