open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ronja Røverdatter

***Ronja Røverdatter*** (svensk *Ronja Rövardotter*) er ei barnebok skriven av Astrid Lindgren som kom ut i 1981. Hovudpersonen i boka er Ronja, ei jente som er dotter av ein røvarhøvding. Boka fortel om henne frå fødselen av, men størsteparten av handlinga finn stad når ho er i tiårsalderen. Forteljinga er også blitt festa til film som kom ut i 1984 med Tage Danielsson som regissør. 

## Handling
*Ronja Røverdatter* handlar om barndommen til Ronja, ei jente som veks opp i ei borg i ein aude skog som dotter av røvarhøvdingen Mattis. Mora er den sterke Lovis, som held styr på røvarflokken. Elles er gamle Skalle-Per ein viktig person i oppveksten hennar.

Røvarane ligg i strid med ein annan bande, leidd av Borka. Desse flytter etterkvart inn i eine halvdelen av røvarborga, som er blitt skild frå den andre av eit lynnedslag same natta Ronja vart fødd. Ronja blir etter kvart ven med den jamgamle sonen til Borka, Birk.

Ronja tek tidleg til å uforska skogen rundt borga. Ronja klarar fort å tilpasse seg naturen, med det yrande dyrelivet og ei verd full av underjordiske skapningar, særleg dei trugande villvettene. 

Styresmaktene, gjennom «knektane», truger livsgrunnlaget til røvarane. Det største trugsmålet er likevel kløfta mellom dei to gruppene. Ronja og Birk prøver hardt å forsona dei, Ronja ved å gje seg sjølv som gissel til Borka etter at Birk er blitt fanga av mattisrøvarane og ved å bryta dei sterke banda til far sin. Etter ein sommar der ho og Birk bur saman i ei grotte vekke frå borga, går fedrane deira med på å sameina bandane. Saman klarer dei driva knektane ut av skogen.

Ronja og Birk er likevel ikkje heilt nøgde. Når dei blir vaksne vil dei ikkje leva av overfall. I staden set dei sin lit til ein sølvskatt Skalle-Per har fortald Ronja om.

## Filmatisering

Lindgren tok til å skriva boka i 1979, og allereie før ho var ferdig hadde ho teke til å samtale om ei filmatisering med Olle Hellbom, som hadde regissert mange av bøkene hennar. Våren 1982 hadde Hellbom ordna med finansiering, medarbeidarar og ein passande innspelingsstad, men døydde i juni 1982.

Tage Danielsson tok over, og innspelinga starta hausten 1983. Utandørsscenane blei spelte inn på Sörknatten i Dalsland, Blåsjön i Jämtland og ved Haga slottsruin i Solna. Innandørsscenane blei spelte inn i studio i Oslo og Stockholm og i Tykarpsgrotta. I juni 1984 var innspelinga ferdig og filmen hadde premiere jula 1984.

## Namnet Ronja

Kvinnenamnet Ronja er blitt brukt i Noreg sidan 1980-talet, truleg på grunn av forteljinga om Ronja Røverdatter.

## Kjelder


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ronja Rövardotter|Ronja Rövardotter]]» frå , den 19. september 2009.* 
 
*  (Svensk Wikipedia)
Det nederlandske austindiakompaniet

**Det nederlandske austindiakompaniet** var eit nederlandsk selskap stifta 20. mars 1602 da det vart tildelt monopol på koloniverksemd i Asia av Generalstatane. Det var det første multinasjonale selskapet i verda og det var det første selskapet som trykte aksjer. Det var viktig i handelen i nesten to hundreår før det gjekk konkurs og vart oppløyst i 1798. Selskapet hadde rett til å gå til krig, stifte koloniar og inngå avtalar med asiatiske herskarar.

VOC bestod av seks kammer (*Kamers*) i Amsterdam, Middelburg (for Zeeland), Enkhuizen, Delft, Hoorn og Rotterdam. Delegatar frå desse kammera samla seg som *Heeren XVII* (dei sytten herrane).

Til rådet *Heeren XVII* vart åtte delegatar sendt frå kammeret i Amsterdam, fire frå Zeeland, og ein frå kvart av dei mindre kammera. Amsterdam hadde derfor ei viktig røyst i rådet. Zeelandarane var særleg mistenksame i oppstarten av VOC på grunn av dominansen frå Amsterdam. Frykta var ikkje ugrunna sidan det i praksis var kammeret i Amsterdam som staka ut kursen for selskapet.

Dei seks kammera skaffa startkapitalen for det nederlandske austindiakompaniet:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff
Saltfjellet

**Saltfjellet** er eit fjellområde i Nordland som skil dei to landskapa Helgeland og Salten frå kvarandre. Dette er ei av dei største fjellkjedene i Noreg og staden der polarsirkelen skjer seg gjennom landet. Fjellkjeda er ein del av sju kommunar. I nord finn ein Saltdal, Bodø, Beiarn og Gildeskål, i vest ligg Meløy og Rødøy og i sør ligg Rana. 

Det høgaste fjellet er Ølfjellet på 1751 meter over havet. Saltfjellet strekkjer seg frå kysten til grensa av Sverige. Isbreen Svartisen ligg på Saltfjellet. Svartisen er eigentleg to isbrear der Glomdalen med elva Glomåga skil dei to delane. Den vestlege Svartisen er den nest største isbreen på det norske fastlandet og er ein del av Saltfjellet-Svartisen nasjonalpark. Totalt er 2587 kvadratkilometer verna. Fleire lange dalar går ut frå fjellet, som Dunderlandsdalen og Blakkådalen frå sørsida, og Saltdal og Beiardalen på nordsida. Den austlege delen av fjella dannar eit platå som heller svakt nedover, og det er her E6 og Nordlandsbanen kryssar fjellet. Både vegen og jernbanen går gjennom Dunderlandsdalen og Saltdalen. Det høgareliggande vegstrekket vert ofte råka av snøstorm om vinteren. Den vestlege delen av Saltfjellet er meir alpint og bratt. Her går Engabreen, ein brearm av Svartisen, nesten heilt ned til fjorden. 

## Transport
Det er to hovudruter over fjellet, bilvegen E6 og jernbanelinja Nordlandsbanen. E6 opna i 1937 og vart asfaltert i 1972. Fram til 1968 var vegen stengd om vinteren. Jernbanelinja vart bygd over fjellet under den andre verdskrigen og opna i 1947.

## Bakgrunnsstoff
* DNT sine fjellhytter 
* Rødøy kommune om Saltfjellet med bilete
Setesdalsheiane

**Setesdalsheiene** er eit namn nytta om fjella som ligg vest og aust for Setesdalen i Agder. 

Det høgaste fjellet i Setesdalsheiene er Sæbyggjenuten på 1507 meter over havet. Dette er òg det høgaste punktet i Aust-Agder.
Gamalskogbukk

**Gamalskogbukk** (*Tragosoma depsarium*) er ei bille i trebukkfamilien. Han finst over eit stort område, og er funnen frå Europa og aust til den Sibirske Stillehavskysten, i tillegg til somme funn frå Nord-Amerika. I Noreg er arten sjeldsynt, og reknast som sårbar etter Norsk raudliste 2006.

## Levesett
Gamalskogbukken er knytt til bartre, særleg furu. Han utviklar seg i gamle, liggande stammar og stubbar som er om lag midtvegs i nedbrytinga. Larvane forpuppar seg i juni-juli, og kjem fram som vaksne biller i juli-august. Som vaksne er dei nattaktive dyr som heldt seg skjult om dagen. Dei har ei generasjonstid på 3 år i Noreg.

## Kjelder
* Norges Biller
* Artsdatabanken 

## Bakgrunnsstoff
*
Samuelsbøkene

**Samuelsbøkene** (hebraisk: *Sefer Sh'muel* ספר שמואל) er ein del av den jødiske Tanakh og det gamle testamentet i den kristne Bibelen. Bøkene vart opphavleg skrivne på hebraisk som ein tekst, men i den kristne tradisjonen har dei blitt delt i fyrste og andre Samuelsbok. Desse er niande og tiande bok i Bibelen i den forma ho har i dag. Oppdelinga oppstod ved oversettinga av den hebraiske teksten til gresk i Septuaginta. Der vart denne boka og den hebraiske kongeboka (Sefer Melachim, ספר מלכים ) organisert i lag som fire "kongedømmebøker", noko som vart ført vidare i Vulgata som 1.-4. kongebok. Frå King James version vart Vulgatas fyrste og andre kongebok kjent som fyrste og andre Samuelsbok, mens Vulgatas tredje og fjerde kongebok vart fyrste og andre kongebok.

Bøkene har sitt namn etter den bibelske skikkelsen Samuel, som reknast som den siste av dommarane og den fyrste av dei store profetane i Bibelen. Hovudmotivet i bøkene er opprettinga av det jødiske kongedømet og liva og rivaliseringa mellom dei to fyrste kongane, Saul og David. Hendingane som er omtala her omtalast òg i krønikebøkene.

Innhaldet kan grovt inndelast i fire:
* Samuel vert fødd og kalla av Gud (1 Sam 1 - 7)
* Saul vert konge, hans regjeringstid før David. (1 Sam 8 - 15)
* Rivaliseringa mellom Saul og David (1 Sam 16 - 2 Sam 1)
* David si regjeringstid som konge (2 Sam 2 - 2 Sam 24)

## Bakgrunnsstoff
* Fyrste Samuelsbok på bibelen.no
* Andre Samuelsbok på bibelen.no
* שמואל א ''Shmuel Aleph'' - Samuel A (Fyrste Samuelsbok på hebraisk-engelsk frå Mechon-Mamre.org)
* שמואל ב ''Shmuel Bet'' - Samuel B (Andre Samuelsbok på hebraisk-engelsk frå Mechon-Mamre.org)
Mistberget

**Mistberget** p 663 moh. er det andre høgaste punktet i Eidsvoll kommune i Akershus - etter Skreikampen i Feiring på 698 moh. - og er synleg frå dei fleste stader i bygda. Mistberget ligg mellom Eidsvoll og Hurdal. Nær toppen finst eit branntårn frå 1938 og ei TV-sendarmast for fjernsyn, radiokringkasting, DABradio, digitalt bakkenett og basestasjon for helseradio.

«Lykkens grube» er ei jerngruve som høyrer til Eidsvoll Jernverk og som ligg ved stien frå *Åsleia*. Slike gamle skjerp finst mange av med metall som bly, sink, kopar, jern, wolfram, sølv og gull. På Askheim gard finst smaragdgruve og marmor.

Den 7. august 1946 kom ein Douglas C-47A-5-DK frå BEA med 11 passasjerar frå London for lågt inn over Mistberget og gjekk i bakken. Tre av flyet sin totale besetning på fem mista livet momentant, to personar vart alvorleg skadd. Dei overlevande fekk hjelp frå *Askheim gård* og vart frakta til Stensby sykehus ved Minnesund.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mistberget|Mistberget]]» frå , den 22. april 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

*** Øystein Søbye: *Eventyrlige Romerike*. Orion forlag 1999.

## Bakgrunnsstoff
* Kjentmannsmerket 
* Utdrag frå boka ''Eventyrlige Romerike''
Kjerkeberget

**Kjerkeberget** (631&nbsp;moh.), òg kalla **Kyrkjeberget**, er ein ås som ligg i Nordmarka, på grensa mellom Oslo og Lunner kommune. Åsen ligg nord for vatnet Store Sandungen og sør for åsen Branntjernhøgda. Kjerkeberget er det høgaste punktet i Oslo fylke.

Nordaust i Kjerkeberget låg slipplassen «Bittern» det det vart gjort fallskjermslepp den 3. oktober 1942.
Slavasshøgda

**Slavasshøgda** er ein ås med ei høgd på 336 meter over havet i Aurskog-Høland kommune i Akershus. Åsen er det høgaste punktet i kommunen.
Smiubelgin

**Smiubelgin** er ei fjellkjede i den vestlege delen av Rondane. Ho er skild frå den austlege delen av Rondane av Rondvatnet. Smiubelgen har spissare fjelltoppar enn den austlege delen av Rondane.

Fjella i Smiubelgin er 
* Trolltinden 2018 moh. (tidlegare Sagtinden)
* Storsmeden 2016 moh
* Veslesmeden 2015 moh
* Steet 1996 moh
* Ljosåbelgen 1948 moh
* Bråkedalsbelgen 1915 moh

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Smiubelgen|Smiubelgen]]» frå , den 21. april 2008.*
Sylan

**Sylan** (svensk *Sylarna*, samsisk *Bealjehkh*) er eit fjellområde i grensetraktene mellom Trøndelag i Noreg og Jämtland i Sverige. 

Sentralt i området ligg Sylmassivet med Storsylen (1762 m) som høgaste topp. Det er fleire turisthytter i området og Trondhjems Turistforening driv mellom anna Schulzhytta i Roltdalen, Storerikvollen og Nedalshytta ved Nesjøen. På svensk side finn ein mellom anna Blåhammarens Fjällstation, Sylarnas Fjällstation og Fjällstuga Helags. Det er eit godt utbygd rutenett for fjellvandrarar som strekkjer seg frå Kvitfjellhytta (Nord-Trøndelag Turistforening) under Skarvan i nordvest til Bydalen i Jämtland aust. Essand/Nesjøen (66km²) ligg ved Sylmassivet. Nesjø Båtutleie leiger ut båtar og sel fiskekort for Nesjøen. Sylan er foreslått verna som landskapsvernområde (vedtak er forventa i løpet av 2007).

Sylan kan vere relativt vêrharde og det har vore fleire dødsulukker. Den mest kjende var nyårsaftan 1718 då den svenske generalen Carl Gustaf Armfeldt mista rundt 3000 karolinerar (soldatar) i ein snøstorm.

## Namnet
Den lokale norske uttalen av namnet er *Sylan*, og slik har kartverket vedteke at namnet skal skrivast på norsk. På eldre kart kan vi finne namneformer som ‘Sylane’ og ‘Sylene’, men ingen av desse namneformene er godkjende i dag.

## Bakgrunnsstoff
Skibergfjellet

**Skibergfjellet** er eit fjell i Holmestrand kommune i Vestfold. Med ei høgd på 632 meter over havet er Skibergfjellet det høgaste punktet i fylket. 

## Bakgrunnsstoff
* Skildring av Skibergfjellet
Urddalsknuten

**Urddalsknuten** er eit fjell på grensa mellom kommunane Sirdal og Valle i Agder. Med ei høgd på 1434 meter over havet er Urddalsknuten det høgaste fjellet i Setesdalsheiane.
Svarvarnuten

**Svarvarnuten** (1378 moh) er eit fjell i Valle kommune i Agder. Toppen av fjellet er eit av dei beste utkikkspunkta i Setesdalsheiane.
Kalåskniben

**Kalåskniben** (504 moh.) er det høgaste punktet i Lyngdal kommune i Agder. Toppen ligg på grensa mellom kommunane Lyngdal og Farsund kommune.
Vegglifjell

**Vegglifjell** er eit fjellområde som ligg nordvest for Veggli i Numedal og nord for Rivsfjell. Området ligg på grensa mellom Rollag og Nore og Uvdal kommune i Buskerud og Tinn kommune i Telemark. Fjellområdet strekkjer seg mot nordvest og går over i området rundt Imingfjellet og vidare mot Hardangervidda.

Den høgaste toppen er Skirveggen (1381&nbsp;moh.).
Vassdalseggi

**Vassdalseggi** er eit fjell som ligg på grensa mellom kommunane Suldal i Rogaland og Vinje i Telemark. 

Med ei høgd på 1658 meter over havet er Vassdalseggi det høgaste fjellet i Rogaland fylke og det 965. høgaste fjellet i Noreg med ein primærfaktor på minst 50 meter.
Skorve

**Skorve** er eit fjell i Seljord kommune i Telemark. Fjelltoppen (Gøysen) har ei høgd på 1370 moh. og ein primærfaktor på 760 meter. Austsida av fjellet er avgrensa av Flatdal og på vestsida av Kivledalen.

Det er merka turløyper over fjellet, dei mest populære turstiane går frå Kivledalen.

## Spådomsnuten

På austsida av Skorve ned mot Flatsjå er det ein del av fjellet som vert kalla Spådomsnuten. Og det vert sagt at den dagen tre systrer frå Flatdal gifter seg på same dagen vil denne delen av fjellet rase ut i Flatsjå. Andre seier at det skal skje når det har vorte by mellom Vallaråi og Bygdaråi. Då vil det oppstå ei flodbølgje som skyler innover heile Flatdal og heilt opp til Nutheim, i følgje segna.

## Flyvrak

Under den andre verdskrigen den 9. september 1944 styrta eit alliert fly av typen B24 Liberator like under Gøysen. Flyet skulle levere forsyningar til heimestyrkane.

16. oktober 1944 styrta eit tysk passasjerfly av typen Ju52-3/m på Hestnutan. 15 personar omkom.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skorve|Skorve]]» frå ,  den 22. april 2008.*  


## Bakgrunnsstoff
* Informasjonsside om flya som styrta under den andre verdskrigen
* Ruteskildring for ein tur på Skorve
Skirveggin

**Skirveggin** (også **Skirveggen**) ( moh.) er det høgaste fjellet på Vegglifjell. Toppen ligg i Nore og Uvdal kommune i Buskerud, men grensa mot Tinn kommune i Telemark er berre eit par hundre meter mot nordaust. Fjellet har ei bratt austside, medan dei andre sidene er slakare. Toppen av fjelelt er flatt og det høgaste punktet kan vere vanskeleg å finne.

## Kjelder
Rivsfjell

**Rivsfjell** er eit fjellområde i Tinn kommune i Telemark. Området ligg sør-sørvest for Vegglifjell og nordvest for Blefjell. Rivsfjell ligg som ei fjellrygg i nord&ndash;sør-retning. Vestsida heller slakt ned mot Austbygde og Tinnsjå, medan austsida stupar bratt ned mot Skirvdalen.

Dei høgaste toppene er Helletjørnnutan (1220&nbsp;moh.) og Haugefjellet (1214&nbsp;moh.).

Det er ingen turisthytter på Rivsfjell. Den næraste er Daggrøhytta, nokre kilometer lenger aust.
Nybufjell

**Nybufjell** er eit fjell som ligg i kommunane Skien og Midt-Telemark i Telemark. Det har ei høgd på 637 moh. Sør for toppen ligg ein heller med bålplass og sengebrisk. Helleren ligg berre nokre titalls meter nord for traktorvegen austover frå Mordartjønn, men lett å oversjå.
Lifjell i Telemark

**Lifjell** er eit fjellområde i Telemark. Fjellområdet ligg i kommunane Seljord, Midt-Telemark, Notodden og Hjartdal. Den høgaste toppen ligg i Seljord kommune og heiter Røysdalsnuten, som er 1314 moh. Mange lokale fjellvandrarar, blant anna Lars Steinar Hefre og Torgrim Soterud, har forsøkt bestige det, men dei har aldri nådd heilt til toppen. Fjellet er eit velbrukt tur- og fiskeområde, med Jønnbu som startområde frå Bø, Grimås frå Seljord og Gavlesjå frå Notodden, med Hollane (uttale: Høllén) som eit felles knutepunkt, sentrert om lag midt på fjellområde. 

Om vinteren er Lifjell eit ettertrakta fjellområde, med skiløyper og to alpinanlegg på Jønnbu.

Det var på Lifjell den franske vasstoffballongen «Ville de Orléans» («La ville d'Orleans») hamna  etter at han kom ut av kurs etter oppstiging i Paris i 1870.

## Bakgrunnsstoff
*You Tube-snutt frå Lifjell
Bletoppen

**Bletoppen** (1342&nbsp;moh.) er ein del av Store Ble og er den høgaste toppen på Blefjell. Fjellet ligg i Tinn kommune i Telemark. 

Frå Bletoppen er det utsikt til mellom anna Jonsknuten og Skrimfjella i søraust, Lifjell i sørvest, Gaustatoppen i vest og Hardangervidda i nordvest.

Bletoppen kan ein nå ved å følgje merkt sti frå parkeringsplassen ved Nordstul, ein tur som tar 3&ndash;4 timar på sommarstid.  Fleire vesentleg kortare stiar byrjar ved vegen mot Fosskard og går opp den bratte vestsida av Blefjell.
Blefjell

**Blefjell** er eit fjellområde på grensa mellom Buskerud og Telemark. 
Blefjell omfattar delar av dei fem kommunane Rollag, Flesberg og Kongsberg i Viken og Notodden og Tinn i Telemark.

## Store Ble

Store Ble (òg skrive Store-Ble og Storeble) er det høgastliggande området på Blefjell. Dette området ligg som ein rygg i nord-sør retning og strekkjer seg frå Blenuten (1213&nbsp;moh., òg kalla Viermyrnuten og Sørkjenuten) i nord til Sigridsfjell (1194&nbsp;moh.) i sør og inkluderer alle dei høgaste toppane på Blefjell. Den høgaste toppen er Bletoppen (1342&nbsp;moh.). Det går merka T-stiar mellom Nordstul og Numedalen Kro på Store Ble, og turistforeininga har to turisthytter der som heiter Sigridsbu og Eriksbu. Det går stiar mellom Blefjell og Vegglifjell frå Åkliskardet. Området ligg stort sett over tregrensa og har mellom anna ei reinstamme.

## Vesle Ble

Vesle Ble (òg skrive Vesle-Ble og Vesleble) er området rundt Krøkla og austover. Dei lågareliggande områda av Vesle Ble er populære hytteområde som Blestølen, Fagerfjell, Blestua, Ble-Høgda og Liatoppen. Vesle Ble er vinterstid populært hos skigåarar og er meir tilgjengeleg og mindre vêrhardt enn Store Ble.

Enkelte rekna Vesle Ble som ein del av Store Ble, men det er ikkje i tråd med den lokale tradisjonen.

## Bakgrunnsstoff
* Kjentmannsmerkets venner si side om Blefjell 
* Turistforeininga sine sider om Blefjell 
* Blefjell villreinområde
* Blefjell Utvikling BA
Toflekka treløpar

Toflekka treløpar er ei bille i trebukkfamilien. Arten er ganske lett å kjenna att på dei to prikkane han har på kvar dekkvengje, og lever i store delar av Europa, Kaukasus og Litle-Asia. I Noreg ser han ut til å vera knytt hovudsakleg til kystnære område på Vestlandet, sidan det er så milde vintrar og så lite varierande klima der.

## Levesett
Toflekka treløpar er ikkje vidare spesialisert. Ein finn han hovudsakleg i samband med bartre, men han kan òg nytta mange slags lauvtre. Larvane gneg som regel i fuktig, daud og rotnande ved i stubbar og liggande stammar, men dei finst òg stundom i ståande trevirke. Ein finn gangane deira hovudsakleg i yteveden, kor dei òg lagar puppekammeret sitt. Det er her billene vert klekt og overvintrar før dei kjem fram om våren.

Generasjonstida er to år eller meir.

## Kjelder
* Norges Biller

## Bakgrunnsstoff
*
Meridianbukk

**Meridianbukk** er ei bille i trebukkfamilien. Arten førekjem i Europa nord til Sør-Skandinavia og vest i Sibir, og går hovudsakleg på lauvtre. I Noreg er han truleg tettast knytt til eik, og reknast som sjeldan - berre 4 av totalt 35 funn av arten er gjort etter 1980.

## Levesett
Meridianbukken legg egga sine i jorda, i staden for direkte i ved. Larvane grev seg fram til vertsmaterialet sitt sjølv, og føretrekk daude og rotne røter. Først gneg dei under borken, seinare gneg dei i veden opp mot stubben.

Dei forpuppar seg oftast i jorda, og utviklingstida er minst to år. Vaksne biller er ofte å finna på blomar.

## Kjelder
* Norges Biller
* Artsdatabanken 

## Bakgrunnsstoff
*
Ballblombukk

**Ballblombukken** er ei bille i trebukkfamilien. Han er utbreidd over heile Eurasia frå Mellom-Europa til Japan. Han førekjem òg i Noreg, der han kan vera lokalt vanleg frå Hedmark til Finnmark. Utbreiinga hans er ganske austleg her i landet.

## Levesett
Ballblombukken har fått namnet sitt fordi han er mest karakteristisk når ein finn han på blomane til ballblom. Arten vitjar òg mange andre slags blomar. Vertsplanten er tilmed ein urtevekst; han går hovudsakleg på skogstorkenebb (*Geranium sylvaticum*). Dei vaksne billene legg egga sine ved rota til planten, og larvane gneg på røter og rhizom; først innanifrå og seinare frå utsida. Det er òg kjend at han har gått på furu og bjørk.

Forpuppinga skjer i jorda. Det er registrert store geografiske skilnadar i tidspunkt for forpupping og klekking i dei ulike delane av utbreiingsområdet.

## Kjelder

* Kvamme, Torstein: *FORSIDEDYRET (Evodinus interrogationis)* i Insekt-Nytt #1 1982
* Norges Biller

## Bakgrunnsstoff
*
Romedalen

**Romedalen** er ein fjelldal i Ørsta kommune på Sunnmøre. Han går om lag åtte km mot nord frå garden Årsæter i Follestaddalen. Han stig frå 120 moh. til lågaste overgangen på 480 moh. Dalbotnen er flat. På båe sider er det høge alpine fjell, slik som Kolåstinden og Romedalstinden på austsida. På vestsida finn mellom andre toppane Kjerringa, Sveddalstinden og Høgehornet.

Det er fleire overgangar til andre fjelldalar. Romedalsskaret mot aust, 1000 moh. fører til Lisjekoppen i Ytre-Standal dalen. Steinstøylskaret mot aust, til Molladalen. Barstadskaret mot nord, 680 moh. til Barstaddalen. Skjerva mot nordvest, 480 moh. til Nordre Vartdal. Ørstaskaret mot vest, 800 moh. til Langedalen. 

Romedalen er ein gamal seterdal . Her ligg setrane: Årsætersetra, Kubbestøylen, Moastøylen, Romedalsstøylen og Steinstøylen. Det vert ikkje dreve seterdrift lenger. Sela tener no som fritidshus. Dei vert i stor grad haldne ved like i gamal stil 

Dalen vert beita av sauer og storfe, og kulturlandskapet vert på den måten i stor grad halde i hevd. 

Nord om Steinstøylen ligg Vassbakkvatnet.
## Kjelder

* Statnett:*420 kV ledning Ørskog - Fardal. Konsekvensutredning* Februar 2007
Ådalsfjella

**Ådalsfjella** er ei mindre fjellkjede i Ringerike kommune som strekkjer seg nordover frå Skollerud i Ådal og Vælsvatna i Soknedalen til Vidalen i nordvest og Vassfarfoten på grensa mot Vassfaret og Sør-Aurdal i Oppland i nord. Fjellkjeda ligg mellom Sperillen i aust og Strømsoddbygda i Soknedalen i vest.

Ådalsfjella består av ei rekkje mindre toppar og fjell, med Vikerfjellmassivet som det største og høgaste. Gyranfisen (1127 moh.) er det høgaste punktet på Vikerfjell, med Treknatten (1101 moh.) i nord som det nest høgaste punktet.

Sør for Vikerfjell ligg òg Urdevassfjell (953 moh.) og Høgfjell (1 010 moh.). Sørvest for Høgfjellmassivet ligg Tjuenborgen (ei gammal bygdeborg).

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samleomgrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Vikerfjell

**Vikerfjell** er eit fjellmassiv i Ådalsfjella som ligg mellom Sperillen i aust og Strømsoddbygda i vest, i Ringerike kommune. Den høgaste toppen er Gyranfisen (1127 moh.). Treknatten (1101 moh.) i nord er det nest høgaste punktet. Vikerfjell grensar inn mot Vidalen i Vassfaret i nordvest og Vassfarfoten i Sør-Aurdal kommune i Innlandet fylke i nord.

Vikerfjell er eit populært friluftsområde både sommar og vinter. De finst òg mange hytter der, men hyttebygginga ber ikkje preg av å vere sett opp hyttelandsbyar.

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell (dette fjellet)
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Urdevassfjellet

**Urdevassfjellet** (958,5 moh.) er eit mindre fjell i Ringerike kommune. Fjellet høyrer til Ådalsfjella og ligg vest for nordenden av Høgfjell i Ådal og aust for Eidvatnet i Strømsoddbygda i Soknedalen. 

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjellet (dette fjellet)
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Søråsen

**Søråsen** er eit fjellområde i den søraustlege delen av Gol kommune, ved grensa mot Sør-Aurdal og Nes. I nord ligg Nystølsfjellet med Nystølsvarden som høgaste punkt (1296 moh), og i sør ligg Vardefjell (1182 moh). Nystølsvarden er høgaste punkt i Gol med utsikt til Norefjell i sør, Hallingskarvet og Reineskarvet i vest og Jotunheimen i nord. Andre fjellområde på Søråsen er Holtelifjellet (1152 moh) og Raudalsfjellet (1205 moh). Andre fjelltoppar er Eidefjell med Søthaugberget (1169 moh), Meitebekkfjellet (1241 moh), Bergaleinnatten (1138 moh), Kyrkja (1063 moh), Nøsen (1086 moh) og Røggenatten (1130 moh). 

Av fiskevatn er Myklesjøen (968 moh), Grøsetvatnet (904 moh), Kroktjern (962 moh), Røggjin (970 moh), Andsjøen (882 moh), Raudalsvatnet (921 moh), Store Grevsjøen (1053 moh) og Høvren (820 moh) av dei største fiskevatna med sik og aure. Nordåsen er det lokale namnet på det som ofte vert rekna som Golsfjellet, og kjende hotell som Storefjell, Oset, Kamben, Guriset, Hallingen, og Ørterstølen. Søråsen er den høgastliggande del av Gol og meir tilbaketrekt med hytter og tradisjonsrike stølslag. På Søråsen finst gamle stølslag som Eivindli, Holt, Vestreli, Frøysoksstølan, Vassvollstølan, Nystølen, Raudalen, Høvresli, Andsjaustølan og Røggjin.
Styggmann

**Styggmann** (872 moh.) er eit fjell i Kongsberg kommune i Buskerud. Styggmann er den høgaste toppen i området Skrimfjella.
Stor kortvengjebukk

**Stor kortvengjebukk** (Necydalis major) er ei bille i trebukkfamilien. Han er Noregs einaste art i underfamilien *Necydalinae*, og finst her langs kysten frå Aust-Agder til Troms. Elles er han å finna i tempererte og kjølige skogar frå Europa til Kina og kanskje Japan.

Norsk raudliste reknar den store kortvengjebukken som nær trua (NT). Dette har å gjera med at det fort kan bli vanskeleg for arten å finna egna trevirke å legga egg i.

## Levesett
Stor kortvengjebukk legg egga sine i daudt trevirke av lauvtre, i Noreg særleg osp og bjørk. Særleg føretrekk han brannskadd virke i soleksponerte område. Dei kan forekomma både i ståande stammar og i stubbar, så lenge virket er relativt tørt, daud og noko rote.

Larvane borar seg djupt inn i tømmeret for å gnaga. Forpuppinga skjer i yteveden i juni, og dei vaksne billene vert klekt i juni-august. Utviklingstida tek tre år eller meir.

Det hender dei vitjar blomar, men dette skjer berre unnataksvis. Dei lever elles særs kort som vaksne, og kan vera vanskelege å observera. 

## Kjelder
* Norges Biller
* Artsdatabanken 

## Bakgrunnsstoff
*
Språkteigen

***Språkteigen*** er eit radioprogram som vert sendt på NRK P2 kvar måndag kl. 9.03 og kvar sundag kl. 9.30 og 19.03. Programmet tek føre seg spørsmål som dreier seg om norsk språk og språkbruk. Programleiar i 2010 er Gøril Grov Sørdal. 

Språkteigen avløyste programmet Språkrøret, som gjennom fleire år var leidd av Olav Vesaas med Finn-Erik Vinje som fast medarbeidar.

## Tilvisingar
* http://www.nrk.no/programmer/sider/spraakteigen/
Skrimfjella

**Skrimfjella** er eit fjellområde sør for Kongsberg i Buskerud. Den høgaste toppen er Styggemann på 871 meter over havet.
Storsteinsfjell

**Storsteinsfjell** er eit fjell i Finnemarka i Lier kommune i Buskerud. Fjellet ligg om lag 540 meter over havet og har løyper vidare til mellom andre Skimten og Tverken.
Storegrønut

**Storegrønut** (&nbsp;moh.) er ein av toppane på Vegglifjell. Toppen ligg på grensa mellom kommunane Rollag og Nore og Uvdal i Buskerud. Storegrønut er den mest synlege toppen frå store delar av Vegglifjell.
Skrim

**Skrim** (859 moh.) er eit fjell i Kongsberg kommune i Buskerud. Skrim er den nest høgaste toppen i området Skrimfjella. Berre Styggmann (872 moh.) er høgare.
Skogshorn

**Skogshorn** på 1728 moh. er grensefjellet mellom Hemsedal og Valdres. Den frittliggande fjelltoppen avgrenser Hemsedalsfjella mot sør, og er lett synleg frå stor avstand. Fjellsida er særs bratt mot Hemsedal, men det er enkelt å nå toppen frå aust.

## Geologi
Skogshorn består i likskap med Hallingskarvet og Reineskarvet av grunnfjell som vart pressa frå vest mot aust i samband med den kaledonske fjellkjedefoldinga for om lag 400 millionar år sidan. Fjellet består derfor av gneis og djupbergart av prekambrisk alder.

## Krossen på toppen
Det er reist ein kross øvst på Skogshorn, første gong reist i 1880-åra og fornya både i 1945 og 1980 der det er rissa inn «Gud signe konge og fedreland» ved sidan av monogramma til Håkon 7. og Olav 5.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skogshorn|Skogshorn]]» frå , den 22. april 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Skimtheia

**Skimtheia** er det høgaste punktet i Drammensmarka med ei høgd på 554 meter over havet. Fjellet ligg i kommunane Drammen og Lier i Buskerud.
Ravatnan

**Ravatnan** er tre innsjøar som ligg i Vefsn kommune i Nordland: Frå vatnan renn Ramnaåga ned til Vefsna.

Øvre Ravatnan er to innsjøer med ein kort bekk i mellom, 149 og 150 moh. Nedre Ravatnet er ein annan innsjø, om 0,19&nbsp;km² stor.

I ei hytte ved urda aust for Øvre Ravatnan heldt ei gruppe tyske gestapister seg i skjul sommaren 1945.
Reineskarvet

**Reineskarvet** er eit markant fjell på 1791 moh. i Ål kommune i Buskerud. Fjellet liknar Hallingskarvet og ligg litt lenger nordaust for dette. Det høgaste punktet heiter Store Reineskarvet og er på 1791 meter over havet og ligg i den vestlege delen. Dette er det 489. høgaste fjellet i Noreg. 

Andre toppar i massivet er Nordre Reineskarvet (1745 moh.), Nordvestre Reineskarvet (1730 moh.), Austre Reineskarvet (1732 moh.), Jøtenuten (1666 moh.), Tunga (1644 moh.), Eitrekollen (1713 moh.) og Skoddenose (1682 moh.). 

## Bilete
 
Sauer i lauvdalen.JPG|Sauer under Reineskarvet
Reineskarvet snø.JPG|Reineskarvet i påska
Reineskarvet utsikt jotunheimen.JPG|Reineskarvet med utsikt til Jotunheimen
Isoleie.JPG|Issoleie
Reineskarvet halvvegs.JPG|Halvvegs opp Reineskarvet
Reineskarvet 1791 moh II.JPG|Store Reineskarvet
Eitrekollen II.jpg|Eitrekollen
Eitretjørne og Eitrejuvet III.JPG|Eitretjørne og Eitrejuvet
Reineskarvet nv III.JPG|Nordvestre Reineskarvet
Reineskarvet nv XIV.JPG|På veg ned frå Veslebotn langt nord i Reineskarvet
Kaldåvatnan

**Kaldåvatnan** er ein innsjø på Toven i Vefsn kommune i Nordland. Det renn gjennom Kaldåga ned til Drevvatnet. Dette er den einaste delen av Drevjavassdraget som er regulert.

Vatnet er magasin for Kaldåga kraftverk.
Nystølsvarden

**Nystølsvarden** er det høgaste punktet i Gol kommune på 1296 moh. Nystølsfjellet er ein fjellrygg som dannar skiljet mellom Nordåsen og Søråsen i Gol. Nordåsen er det lokale namnet på det som ofte vert rekna som Golsfjellet, og her ligg ei rekkje hotell. Søråsen ligg høgare og er meir tilbaketrekt med hytter og tradisjonsrike stølslag. Frå Nystølsvarden ser ein mellom anna Norefjell i sør, Hallingskarvet og Reineskarvet i vest og Jotunheimen i nord.
Aunvatnet

**Aunvatnet** er ein innsjø som ligg i Vefsn kommune i Nordland.

Vatnet har namn etter garden Aune, eit namn som tyder på at garden har vore ein øydegard i seinmellomalderen. Frå vatnet renn Aunelva ned til Osen ved Vestvågan ved Vefsnfjorden.
Grytåvatnet

**Grytåvatnet** er ein langstrekt innsjø i Grytådalen, vest i Vefsn kommune i Nordland. Frå vatnet renn Grytåa ned til Halsfjorden. 

Vatnet tener som magasin for Grytåga kraftverk.
Dalsidene er bratte på begge sidene av vatnet. Frå vesterenden går det ein traktorveg ned til garden Grytå.
Holmvatnet i Rana

**Holmvatnet** er ein innsjø og eit kraftmagasin i Rana kommune i Nordland. Magasinet var tidlegare to separate innsjøar, med det opphavlege Holmvatnet i sør og **Nedre Fagervollvatnet** i nord.

I samband med bygginga av Sjona kraftverk først på 1970-talet vart Holmvatnet demma opp og flaut då saman med Nedre Fagervollvatnet. Den no neddemde strekninga mellom dei to innsjøane bestod av eit 1,5 kilometer langt og 0,5 kilometer breitt myrlend område, som utgjorde den sentrale og lågaste delen av Fagervollan.

## Referansar
Lifjell i Kongsberg

**Lifjell** er namnet på eit fjell i Jondalen i Kongsberg kommune i Buskerud fylke. Åsen ligg heilt søraust på Blefjell og har ei høgd på 820 meter over havet. Fjellet ligg nordaust for Skrimfjella.
Kjølfjellet

**Kjølfjellet** (822 moh.) er eit mindre fjell i Ringerike kommune i Buskerud. Fjellet høyrer til Ådalsfjella og ligg nord for Urdevassfjell i Ådal.

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet (dette fjellet)
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Holmvatnet i Vefsn

**Holmvatnet** (sørsamisk *Såaloejaevrie * er ein innsjø som ligg på grensa mellom Grane og Vefsn kommunar i Nordland. Frå vatnet renn Holmvasselva sørover til Svartvatnet i Haustreisdalen.

Holmvatnet ligg mellom Reinfjellet, Hjartfjellet og Brurskanken, i eit viktig kalvingsområde for rein.
Storbjørnvatnet

**Storbjørnvatnet** er ein innsjø øvst i Bjørnådalen i Vefsn kommune i Nordland.
Litt aust for Storbjørnvatnet ligg Litlbjørnvatnet, som er 0,12 km² og ligg 70 moh. Frå Storbjørnvatnet renn Bjørnåga, frå Litlbjørnvatnet renn Litlåga til ho renn ut i Bjørnåga ved Alsgården.

Ved Storbjørnvatnet 10. mai 1940 stod dei siste kampane før Vefsndistriktet vart heilt okkupert av tyskarane. To nordmenn fall; det er reist ein minnebauta for desse for nordenden av vatnet ved E6.
Jonsknuten

**Jonsknuten** (904 moh.), lokalt kjend som **Knuten**, er eit fjell i Kongsberg kommune i Buskerud.

Jonsknuten er eit populært turmål. Ved Sølvverket ved Saggrenda, vest for Kongsberg sentrum, går det veg til Knutehytta. Frå her går ein til enden av grusvegen, der ein bratt og steinete sti tar ein opp til toppen.
Høgevard

**Høgevard** (1459&nbsp;moh.) (eller **Høgevarde**) er den nest høgaste toppen på Norefjell. Berre Gråfjell (1468&nbsp;moh.) er høgare.

Utsikta frå Høgevard er derimot betre enn utsikta frå det noko høgare Gråfjell, og er den nest beste i heile Noreg. På ein klar dag har ein utsikt over eit område på om lag 40&nbsp;000&nbsp;km&sup2;, meir enn Galdhøpiggen med om lag 35&nbsp;000&nbsp;km&sup2;, og berre slått av Gaustatoppen der ein kan sjå om lag 60&nbsp;000&nbsp;km&sup2;.

Høgevardehytta ligg rett under toppen. Hytta er låst med Turistforeininga sin standardnøkkel.
Høgeloft

**Høgeloft** er eit 1920 meter høgt fjell som ligg på grensa mellom Lærdal kommune i Vestland og Hemsedal kommune i Buskerud. Fjellet er det nest høgaste i Buskerud etter Folarskardnuten som er 13 meter høgare. Høgeloft vert rekna som den høgaste toppen i fjellområdet Fillefjell. Fjellet er òg det 271. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter, samt det høgaste fjellet i Lærdal kommune og Hemsedal kommune.

Nordre Høgeloft er ein annan fjelltopå med ei høgd på 1900 moh. Dette er det 290. høgaste fjellet i landet.
Folarskardnuten

**Folarskardnuten** (1933&nbsp;moh.) er ein del av Hallingskarvet og ligg i Hol kommune i Buskerud. Folarskardnuten er det høgaste fjellet i Buskerud. Folarskardnuten er òg det høgaste fjellet i Noreg sør for Jotunheimen og det 254. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter. 

Fjellet er ein del av Hallingskarvet nasjonalpark. 

## Sjå òg
* Norske fjell

## Bakgrunnsstoff
* Beskrivelse av Folarskardnuten
Fagerfjell

**Fagerfjell** er eit fjell på Blefjell i Flesberg kommune i Buskerud som ligg om lag 45 minutt frå Kongsberg. Fagerfjelltoppen har ei høgd på om lag 1200 meter over havet. 

Det er bygd eit turistsenter på Fagerfjell, om lag 650 moh. Det har tre skiheisar, fem løyper og hotell.

## Bakgrunnsstoff
* fagerfjell.no
* Om sameiget Fagerfjell
Breiliflaka

**Breiliflaka** (702&nbsp;moh.) er ein ås i Modum kommune. Breiliflaka er det høgaste punktet i Finnemarka. Frå Breiliflaka er det god utsikt, særleg mot vest, og ein kan lett sjå Blefjell, Vegglifjell, Norefjell og Vikerfjell. Ein kan òg sjå Tryvannshøgda ved Oslo i aust og Jonsknuten ved Kongsberg i sørvest.
Andersnatten

**Andersnatten** (733&nbsp;moh.) er eit fjell i Sigdal kommune i Buskerud.

Søraustveggen av Andersnatten er ein populær klatrevegg. Den første ruta vart gått i 1942 av Einar Hoff Hansen og Egmont Nørregaard. Om vinteren frys delar av veggen til is og vert ei fin rute for isklatring. Den kvite stripa er den mest kjende ruta. Marius Morstad og Ralph Høibakk gjekk denne karakteristiske kvite linja i 1982. Ruta er totalt seks taulengder og er stort sett sikra med naturlege sikringar. Sva-partiet har borreboltar. Den mest kjende segna om namnet på stripa er at ein kar med namn Anders sette utfor søraustveggen på ski og stripa er skisporet hans.

Andersnatten gjev landskapet ein spesiell karakter og var eit ynda motiv for Theodor Kittelsen.
Imingfjell

**Imingfjell** (også **Imingfjellet**) er eit fjell i Nore og Uvdal kommune i Buskerud.Det har ei høgd på  meter over havet. Austsida vender bratt ned mot Bjørkeflåta i Uvdal. Imingfjell Turistheim ligg like ved.

## Kjelder
Høgfjell i Ringerike

**Høgfjell** (1 010 moh.) er eit mindre fjellmassiv i Ringerike kommune. Fjellet høyrer til Ådalsfjella og ligg sør for Vikerfjell i Ådal og vest for den sørlege delen av Sperillen. I vest grensar Høgfjell inn mot Strømsoddbygda i Soknedalen. På Høgfjell finst òg Tjuvenborgen og eit platå som er kjend som Hestebrenna (772 moh.)

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell (dette fjellet)
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Gyranfisen

**Gyranfisen** (1127 moh.) er den høgaste fjelltoppen på Vikerfjell, som ligg nord i Ådalsfjella i Ådal, i Ringerike kommune. Toppen er òg den høgaste på Ringerike.

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen (denne fjelltoppen)
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Svarttjernskollen

**Svarttjernskollen** (1054 moh.) er fjelltopp på Vikerfjell i Ringerike kommune. Fjellet høyrer til Ådalsfjella og ligg aust for Gyranfisen og nordaust for Kjølfjellet i Ådal.

## Sjå òg
* Ådalsfjella
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen (denne fjelltoppen)
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen
Hestebrenna

**Hestebrenna** eller **Hestebrennaplatået** (772 moh.) er eit fjell på Høgfjell i Ådalsfjella, ikkje langt frå Tjuvenborgen, i Ringerike kommune. Like under platået (10-15 minutts gange) ligg òg Tjuenborgkoia, eigd av Den Norske Turistforeining. Frå Hestebrenna er det flott utsikt mot nord og vest, med Bukollen, Nautskardfjellet og inngangen til Vidalen. Om vêret er bra kan ein òg skimte Gaustatoppen og Norefjellplatået.

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samlebegrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna (denne kollen)
*** Tjuvenborgen
Tjuvenborgen

**Tjuvenborgen** (690 moh.) er eit fjell i Strømsoddbygda, på sørsida av Høgfjell i Ådalsfjella, litt sør for Hestebrenna, i Ringerike kommune. I dette området har òg Den Norske Turistforeininga ei hytte, Tjuenborgkoia. Ho ligg like under Hestebrenna.

Tjuvenborgen kan vere ei gammal bygdeborg. Segna seier ho var besett av lokale røvarar ein gong i tida. Ho er bratt og utilnærmeleg der ho ligg som ei «vorte» i terrenget. Utsikta er ikkje like god som frå Hestebrenna. I samband med Tjuvenborgen ligg òg den såkalla «Røverhula», ein stad der ein trudde røvarar heldt til i riktig gamle dagar. Frå Røverhila er det god utsikt, og det er stupbratt (loddrett) på yttersida.

## Sjå òg
* Ådalsfjella (samleomgrep)
** Vikerfjell
*** Gyranfisen
*** Treknatten
*** Svarttjernskollen
*** Vikerfjelltoppen
** Kjølfjellet
** Urdevassfjell
** Høgfjell
*** Hestebrenna
*** Tjuvenborgen (denne kollen)
Varberg i Egersund

**Varberg** er ein fjelltopp i Eigersund kommune i Rogaland. På toppen har ein utsikt over byen og innseglinga til Egersund hamn. Det er sti opp til toppen av Varberg frå ein parkeringsplass. Det er lett å finne staden, sidan eit stort teletårn er plassert på det høgaste punktet. Kommunen har planar om å få laga ei lysløype rundt Varberg.
MF vitskapleg høgskule

**MF vitskapleg høgskule for teologi, religion og samfunn**, tidlegare **Det teologiske menighetsfakultet**, er ein norsk privat, ubunden akkreditert (offentleg godkjend) vitskapleg høgskole. Han held til på Majorstua i Oslo.

Hovudmålet til høgskulen er å utdanne prestar, kateketar, diakonar og kristendomslærarar på universitetsnivå, til teneste i kyrkje, samfunn og 
skole. 

## Historie
Det teologiske Menighetsfakultetet blei grunnlagt i 1907 av ei gruppe norske akademikarar, politikarar, prestar og lekfolk som ønskte å etablere ei teologisk utdanning på grunnlaget av Den heilage skrifta og den lutherske trusvedkjenninga.

Bakgrunnen for opprettinga av fakultetet var Kyrkjedepartementets utnemning av Johannes Ording til ein lærestol ved Det teologiske fakultetet, Universitetet i Oslo. Lærestolen i systematisk teologi var ledig etter at professor Fredrik Petersen døydde i 1903, og i 1906 blei den liberale teologen Ording utnemnd til professor i teologi etter ei langvarig strid som heldt på å føre til ei krise i den norske regjeringa. Utnemninga hadde ikkje stønad hos majoriteten i lærarstaben ved Det teologiske fakultetet, og professor Sigurd Odland og kyrkjestatsråd Christian Knudsen valde å gå av etter at Ording blei utnemnd.

Ei rekkje menneske i krinsen kring Odland gjekk no saman om å skipe ein ubunden institusjon som skulle utdanne prestar til teneste i Den norske kyrkja. 16. oktober 1907 blei grunnleggingsdokumentet underteikna, og hausten 1908 kunne fakultetet opna dørene med berre 8 studentar (eit tal som auka til 14 før slutten av semesteret). Dei første lærarane var Sigurd Odland (Det nye testamente), Edvard Sverdrup (Kyrkjehistorie), Peter Hognestad (Det gamle testamente), Ole Hallesby (Systematisk teologi). Frå 1919 fekk den akademiske lærarstaben også rett til å kalle seg professorar.

Institusjonen fekk eksamensrett for cand.theol-graden i 1913, i praktisk teologi frå 1925 og cand.philol. i 1977. I 1990 fekk fakultetet jamvel rett til å dele ut forskningsgraden dr. theol. og frå 2001 graden dr. art. I 2005 blei fakultetet akkreditert institusjonelt av NOKUT.

I dei seinare åra har fakultetet teke steg mot ei større økumenisk breidde, og byr no på utdanning i samarbeid med Metodistkyrkja, Frelsesarmeen, Pinserørsla og Den katolske kyrkja.

## Studium
Menighetsfakultetet tildeler gradane *bachelor*, *master*, *candidatus/a theologiae* og *candidatus/a philologiae* (sistnemnte fram til 2007). Fakultetet tildeler òg forskningsgraden ph.d. innanfor fagområda teologi og kristendomskunnskap.

Menighetsfakultetet er i dag den største teologiske utdanningsinstitusjonen i landet med om lag 120 tilsette, om lag 1000 studentar (2024) og om lag 50 på ph.d.-programmet. MF blir leia av eit styre valt av forstandarskapet ved skolen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Valhest

**Valhest** er eit fjell nordvest i Tysvær kommune i Rogaland. Fjellet har ei høgd på 313 meter over havet.
Sålefjell

**Sålefjell** er namnet på dei to høgste fjella på øya Karmøy. Søre Sålefjell har ei høgd på 132 moh., og er det høgste punktet på Karmøy. Nordre Sålefjell ligg 1,5 km lenger nord, og er 119 moh. Fjella ligg mellom dei tre stadane Kopervik, Åkrehamn og Skudeneshavn.
Kyrkjenuten

**Kyrkjenuten** er det sjuande høgaste fjellet i Rogaland med ei høgd på 1602 meter over havet. Det ligg i Sauda kommune.
Alvanuten

**Alvanuten** (224 moh.) ligg ved Aksdal i Tysvær kommune i Rogaland. Området har mange stiar til mellom anna Valhest på 313 moh.
Sandfloeggi

**Sandfloeggi** eller **Sandfloegga** er eit 1721 meter høgt fjell som ligg i Ullensvang kommune og det er høgaste fjell på Hardangervidda om ein ikkje rekna med Hardangerjøkulen og Folarskardnuten. Sandfloeggi er saman med Nupmassivet i sør eit ganske utprega fjellmassiv på den elles langstrekte, flate vidda. Hardangervidda ligg i gjennomsnitt på 1200 moh., men i sørvest ved Sandfloeggi er terrenget meir kupert. 

Frå toppen kan ein sjå ut over heile Hardangervidda, Hårteigen (1690 moh.) i nord, Hallingskarvet (1933 moh.) i nordaust, Gaustatoppen (1883 moh.) i søraust og ut mot Folgefonna (1662 moh.) i vest. Mange trur at Hårteigen er den høgaste på Hardangervidda, sidan han kanskje er meir kjent og meir utprega for vandrarar på vidda, men det er han altså ikkje. 

Sandfloeggi er som med Hårteigen delt inn i tre etasjar av bergartar. Nedst er det grunnfjell-granitt, ovanfor ligg metamorfe sedimentbergartar, og øvst dannar den harde gneisen dei bratte stupa i nordaust.

## Tilkomst

De fleste går til Sandfloeggi vinterstid på ski frå Haukeliseter, og følgjer då som regel ei kvista løype ved Mannevatn. Så går ein opp til Holmasjøen og passerer denne (om isen er trygg). Eventuell rute vidare er opp frå Sandflotjønna. Sommarstid tar ein vanlegvis ruta på austsida av tjønna. Etter ein har nådd toppen kan ein velje å gå tilbake til Haukeliseter eller dra vidare mot Hellevassbu eller Middalsbu. Sommarstid er det lettast å nå toppen frå Middalsbu og følgje Trossovdalen opp på toppen, på platået er det to "brear", men desse er stort sett ufarlege å gå på.
Ramsfjellet

**Ramsfjellet** er eit skogdekt fjell som ligg nord i Sveio. Toppen er om lag 150&nbsp;moh. Fjellet ligg sør frå Paddeveien, aust frå Mølstre og vest frå Tveitfjellet. Fjellet har to toppar, og nedanfor fjellet ligg Furuvatnet. Ein kan nå Ramsfjellet frå mange stader, mellom anna stien mellom Tveit og Fjellstad som går forbi fjellet. Det går ikkje noko sti direkte til fjellet.
Melderskin

**Melderskin** er ein fjelltopp i Kvinnherad kommune i Vestland. Fjellet, som strekkjer seg 1426 meter over havet, ligg like bak Baroniet Rosendal. Fjellet vert ofte kalla «Dronninga av Sunnhordlandsfjella». Einskilde seier også «Dronninga av Hordalandsfjella».

Namnet stammar truleg frå dei norrøne orda *melder*, som tyder «korn som vert male til mjøl» og *skin* som tyder «glans» eller «skin». Tydinga blir då «fjellet med eit skinande snølag på toppen».

## Løypa
Melderskin inngår i Fjelltrimmen, som Turgruppa i Rosendal Turnlag har arrangert kvart år sidan 1979. Frå kring påsketider til 1. november skal deltakarane gå til topps på fem fjell kring Rosendal. I tillegg til Melderskin, er Skaalafjell (501 meter over havet), Malmangernuten (890 m), Nordlifjell (972 m) og Skeisfjell (1037 m) med. Løypa er T-merka frå parkeringsplassen på Kletta. Det er vanleg å rekna 3-4 timar opp.

Sommaren 2015 jobba fire sherpaer frå landsbyen Khunde i Nepal på Melderskin. Dei bygde då ny sti utanom det rasfarlege Skardsklyp, frå 790 meter over havet til 880 meter. I alt laga dei 256 trappetrinn i det bratte området. Det vart berre nytta lokal stein. I mai og juni 2016 var så fire andre sherpaer på Malmangernuten. Dei laga 591 trappetrinn i det brattaste partiet der.

På veg til toppen passerer ein landemerke som utsiktspunktet Skardshaug (880 meter) og det flate partiet Holo med sitt gode drikkevatn. Ein går også ved foten av Heimste Melderskin (1328 meter).

## Varden
Varden på Melderskin er freda. Han er med i den nasjonale verneplanen for kart og oppmåling som vart fullført kring 2011. Den 2,2 meter høge, firkanta varden vart bygd i 1913 i samband med dei geometriske målingane som kaptein J. Meinick leia. Før den tid stod det ein rund varde på topplatået. Den vart truleg sett opp i 1899. Truleg vart det også laga varde i 1856 då kaptein Johannes Falkenberg utførte geografiske målingar på Melderskin. 

Varden er såkalla 1. ordens hovudpunkt innanfor Voss-Hardangernettet. Frå toppen skal ein kunne sjå 13. andre 1. ordens punkt, noko som er sjeldsynt mange. Det vanlege er sagt å vera 6-7 andre punkt. Varden sin nordlege geodetiske verdi er 60 grader 00' 22.34. Det betyr at staden berre ligg 690 meter nord for den 60. breiddegrad. Dermed er det derifrå akkurat dobbelt så langt til Ekvator som til Nordpolen. Nøyaktig høgde på Melderskin er målt til 1425,565 meter

## Ymse
I området kring Melderskin finst steinsorten som ber namnet Melderskin-granitt.

I 1997 gav lokalhistorikaren Kaare Skaala ut eit hefte om Melderskin, «I ætt med æva».

I 2015 skreiv 1754 personar seg inn i vardeboka på toppen, noko som var ny rekord. 

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff