open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kanadalo

**Kanadalo** (*Pluvialis dominica*) er ein mellomstor vadefugl i lofamilien som hekkar i på tundra i Nord-Amerika, og er flyttfugl med overvintringsområde i sørlege Sør-Amerika.

Ho er 24-27 centimeter i lengd,  hekkedrakta er djupsvart med gylne flekker på oversida, krone, rygg og venger. Andletet og strupen er svarte med ein kvit kant rundt og drakta har dessutan svart bryst og buk og ein mørk undergump. Beina er svarte. Vinterdrakta er jamt over brunleg.

Kanadalo liknar mykje på heilo, *Pluvialis apricaria*, men mest på sibirlo, *Pluvialis fulva*. Samanlikna med heilo, så er kanadalo litt mindre, slankare og har relativt lengre bein enn heilo. Kanadalo har òg gråbrune fjører i armhòla og lysegrå underside av venger, her er heilo til samanlikning kvit. Men samanlikna med sibirlo, så er kanadalo større, har ein lengre primærprojeksjon og kortare bein enn sibirlo og er vanlegvis litt bleikare gul på ryggen. Kanadalo og sibirlo var tidlegare handsama som same arten.

Kanadalo beitar på tundra, marker, tidevasstrender og muddervatn, vanlegvis søkjer dei fram føda ved hjelp av synet. Dei et virvellause dyr som insekt og krepsdyr, dessutan litt bær, frø og bladverk.

Hekkehabitatet til kanadalo er arktisk tundra i nordlege Canada og Alaska frå Baffinøya vestover til nordre og sentrale Alaska, inkludert Sewardhalvøya. Dei hekkar på bakken i eit tørt og ope område. 

Dei er langdistansetrekkfuglar og overvintrar i det sørlege Sør-Amerika. I trekket følgjer dei ei elliptisk trekkrute: nordover i januar til april går ruta langs Mellom-Amerika og dei rastar i stor mengd undervegs før dei gjer det siste strekket mot nord. Om hausten tar dei ei meir austleg rute, flyg stort sett over heile det vestlege Atlanterhavet og Det karibiske havet, nokre truleg utan stopp til indre Amazonasbassenget før dei held fram til overvintringsområda i Patagonia. Fugletrekk over eit så langt strekk er mogleg med hjelp av feittlagre i kroppen som er akkumulert opp før trekkflyginga tar til. Kanadalo er ein vanleg streiffugl til Vest-Europa.

Store tal av kanadalo vart skoten på slutten av 1800-talet og tidleg 1900-talet, og populasjonen har aldri reist seg att slik han var.

## Kjelder

* *Første versjon av denne artikkelen byggjer på «[[:en:American Golden Plover|American Golden Plover]]» frå , den 22. oktober 2011*

* Johnson, Oscar W. and Peter G. Connors. 2010. *American Golden-Plover (Pluvialis dominica), The Birds of North America Online* (A. Poole, Ed.). Ithaca: Cornell Lab of Ornithology; Retrieved from the Birds of North America Online: http://bna.birds.cornell.edu/bna/species/201 doi:10.2173/bna.201 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Skigardsvise

**«Skigardsvise»** er ei kjend norsk vise med tekst av Stanley Jacobsen med melodi av Finn Ludt. Melodien er opphavleg henta frå Arnljot Eggens «Brakkevise». 

Skigardsvisa vart skriven i 1974 til revyen *Kutt-i-kula* på den dåverande Landbrukshøgskolen på Ås (Uka i Ås), og slo godt an. Etter suksessen på revyen meinte Josef G. Larssen, som var i forfattarkollegiet som skreiv tekstar til revyen, at Stanley måtte gi ut songen på plate. Det første opptaket vart gjort heime hos Josef G. Larsen. Dette var starten på eit langt musikalsk samarbeid mellom Stanley Jacobsen og Josef G. Larssen; Stanley gav sidan ut meir enn 60 songtekster skrivne av Josef. Den mest kjende av desse var *[[Imorgon Imorgon, men ikkje i dag]]*. Stanley Jacobsen gjorde sidan Skigardsvisa kjent over heile landet. 

## Tematikk
Tematikken har gjort visa til ein klassikar, og er å rekne som protestvise. Ho har vore mykje nytta i radikale miljø. 
Visa tek, som tittelen seier, utgangspunkt i ein skigard, men denne skigarden blir snart metafor for ei rekkje andre typar stengsel, fordomar av ulike slag. Gjennom heile visa går omkvedet at «ein skigard kan kje vara evig, veit du», ein frase som har gått inn i norsk språkbruk. Skigardsmetaforen er nytta både om indre og ytre stengsel, psykologiske som politiske: fordomar, raseskilje, hat, misunning, aversjon, landegrenser, klasseskilje, krig. 

Moralen i visa er at ein kan klive ein skigard «om du vil». 

## Kjelder
* Red. Ola Bremnes, Velle Espeland, Sverre Mørkhagen, Ingrid Sahlin-Sveberg: ''Norsk visebok : norske vise- og sangtradisjoner gjennom 500 år'' s. 251
Distriktet Entlebuch

**Distriktet Entlebuch** er eitt av fem distrikt (*Amt*) i kantonen Luzern i Sveits. Distriktet har eit areal på 410 km² og hadde 18&nbsp;564 innbyggarar i 2010. Landsbyen Schüpfheim er hovudstad i distriktet, som ligg i den søraustlege delen av distriktet. Distriktet Entlebuch grensar i vest og i sør til kantonen Bern og i aust til kantonen Obwalden.

Distriktet Entlebuch består av ni kommunar; Doppleschwand, Entlebuch, Escholzmatt, Flühli, Hasle, Marbach, Romoos, Schüpfheim og Werthenstein.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Entlebuch (Amt)|Entlebuch (Amt)]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*
Distriktet Brugg

**Brugg** er eit forvaltningsdistrikt (*Bezirk*) i den sveitsiske kantonen Aargau. Distriktet har namn etter administrasjonssenteret Brugg, som ligg aust i kantonen. Distriktet Brugg dekker eit areal på 145,2&nbsp;km² fordelt over 29 kommunar og hadde 46&nbsp;673 innbyggarar i 2009.

## Kommunar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Distriktet Brugg|Distriktet Brugg]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Tujetsch

**Tujetsch** er ein kommune i distriktet Surselva i kantonenen Graubünden i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1450 meter over havet. 

Kommunen ligg i Disentis kreis og ligg ved inngangen til Oberalppasset og kjelda til Vorderrhein. Han består av landsbyen Sedrun, busetnadane Tschamut, Selva, Rueras/Dieni, Camischolas/Zarcuns, Gonda og Bugnei på venstresida av Vorderrhein, og på høgresida busetnadane Surrein og Cavorgia. Fram til 1920 var det ikkje noko direkte rute mellom dei to sidene av Vorderrhein. 

Tujestch grensar i vest og i nord til kantonen Uri, i sør grensar han til kantonen Ticino. Høgste fjellet er Oberalpstock, eit grensefjell mot Uri i nord.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tujetsch|Tujetsch]]» frå ,  den 22. oktober 2011 og «[[:en:Tujetsch|Tujetsch]]» frå ,  den 30. mars 2012.*  

## Bakgrunnsstoff

*Offisiell nettstad (retoromansk)
*
*
*
Sumvitg

**Sumvitg** er ein kommune i distriktet Surselva i kantonenen Graubünden i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1056 meter over havet. Retoromansk er dominerande talemål i kommunen.

Kommunen ligg i Disentis kreis og dekkjer begge sidene av Vorderrheindalen og Val Sumvitg. Han består av landsbyen Sumvitg og grendene Surrein, Rabius, Laus og Compadials samt fleire spreidde gardar. I nord deler kommunen ei kort grense med kantonen Glarus, denne grensa går over fjelltoppen Tödi, den høgste i kommunen og som her heiter Piz Rüssein.

Lag da Laus (Laussjøen) ligg ovanom grenda Laus. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sumvitg|Sumvitg]]» frå ,  den 22. oktober 2011 og «[[:en:Sumvitg|Sumvitg]]» frå , den 30. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (retoromansk)/(tysk)
Vals i Sveits

**Vals** er ein kommune i distriktet Surselva i kantonenen Graubünden i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1252 meter over havet.

Valsertysk er talemålet i kommunen. I sørvest grensar Vals mot kantonen Ticino, her ligg det høgste fjellet i kommunen, grensefjellet Rheinwaldhorn.
 

Kommunen ligg i Lugnez kreis og består av landsbyen Vals og grenda Leis. Det høgaste punktet i kommunen er Rheinwaldhorn på 3402 moh.

Zervreilasee er eit reservoir i dalen, danna av ein dam ved Vals Rhinen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Vals GR|Vals GR]]» frå  den 22. oktober 2011., og «[[:en:Vals, Switzerland|Vals, Switzerland]]» frå  den 30. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.vals.ch
*Therme Vals (tysk)
Guldbagge

**Guldbagge** ('Gullbille') er ein svensk filmpris som har vore delt ut av Svenska Filminstitutet sidan 1964.

Den første utdelinga vart halden på Grand Hotel Stockholm den 25. september 1964. Det vart delt ut tre prisar, for beste regi til Ingmar Bergman, beste kvinnelege skodespelar til Ingrid Thulin og beste mannlege skodespelar til Keve Hjelm.

Prisen er ei emaljert og forgylt koparbille som veg om lag 1,2 kg, og som er formgitt av kunstnaren Karl Axel Pehrson.

## Kategoriar
Prisen blir delt ut til dei beste filmrelaterte prestasjonane i følgjande kategoriar:
*Beste film
*Beste regi
*Beste manus
*Beste foto
*Beste kvinnelege hovudrolle
*Beste mannlege hovudrolle
*Beste kvinnelege birolle
*Beste mannlege birolle
*Beste utanlandske film
*Beste kortfilm
*Beste dokumentar

## Heiderspris
*Heidersguldbagge

## Bakgrunnsstoff
* Guldbaggen
* Svenska filminstitutet
Paul Dirac

**Paul Adrien Maurice Dirac** () var ein britisk fysikar fødd i Bristol. Etter studium ved Saint John's College i Cambridge vart Dirac lucasiansk professor i matematikk ved Universitetet i Cambridge i 1932. Allereie medan han endå var student, såg han for seg ein særs elegant formalisme, som gav ei ny forklaring av kva kvantetilstandane i kvanteteorien eigenleg er, ved å identifisere dei med vektorar i eit Hilbertrom. Denne formalismen gjorde det mogleg å sameine dei to formuleringane av kvantemekanikken som fanst på dette tidspunktet, nemleg Schrödinger og de Broglies bølgjemekanikk og Heisenbergs matriseformulering.

Dirac er ein av grunnleggjarane av den relativistiske kvantemekanikken: Bølgjelikninga oppkalla etter Dirac, er den første formulering av kvanteteorien som er konsistent med relativitetsprinsippet. Med utgangspunkt i den relativistiske bølgjelikninga forutsa Dirac eksistensen av positronet, ein hypotese som seinare vart stadfesta ved oppdaginga av antimaterien.

Dirac bidrog òg til utarbeidinga av teorien for dei statistiske eigenskapane til kvantepartikler med halvtalig spinn, som vert kalla Fermi-Dirac-statistikk.

Dirac mottok saman med Erwin Schrödinger Nobelprisen i fysikk i 1933. Boka hans *The Principles of Quantum mechanics* (1930) er ei av dei mest grunnleggjande bøkene i kvanteteorien. Han døydde i Tallahassee i 1984.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*''Den elegante fysikken - estetikk og kvanter'' Kronikk om Dirac av Hans Herlof Grelland i Aftenposten 26. desember 2002
Barokkgitar

**Barokkgitaren** er ein gitar frå barokktida (ca 1600-1750) og er ein forløpar for den moderne klassiske gitaren. Nemninga blir òg brukt om moderne instrument som blir bygd etter same modell.

Instrumentet var mindre enn ein moderne gitar, var av ein lettare konstruksjon og hadde tarmstrenger. Tverrbanda på gripebrettet var vanlegvis òg laga av tarm og vart bunde på halsen. Eit typisk instrument hadde fem strengekor der fire eller fem bestod av eit sett dobbeltstrenger slik at mengda enkeltstrenger var ni eller ti.

Om utviklinga frå femskors barokkgitar til moderne seksstrengs gitar, sjå mandora.

## Stemming

## Repertoar
*Giovanni Paolo Foscarini  (ca 1600- 1650)
*Angiol Michele Bartolotti (ca 1615-1680)
*Giovanni Battista Granata (1620-1687)  
*Gaspar Sanz (ca 1640–1710)
*Robert de Visée (ca 1658–1725)
*Francisco Guerau (1649-1722) *Poema harmonico*
*Francesco Corbetta (1615–1681)
*Henri Grenerin  (blomstringstid på midten av 1600-talet)
*Ludovico Roncalli  (1654-1713)
*Santiago de Murcia (ca 1673-1739)

## Kjelder
Sosiologisk tidsskrift

***Sosiologisk tidsskrift*** er saman med *[[Sosiologi i dag]]* eit av dei mest anerkjende sosiologiske fagtidsskrifta på norsk. Det blir utgjeve av Universitetsforlaget i samarbeid med institutta for sosiologi ved dei norske universiteta og Norsk sosiologforening. Tidsskriftet vart grunnlagt i 1993 og kjem ut fire gonger i året. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sosiologisk tidsskrift|Sosiologisk tidsskrift]]» frå ,  den 31. oktober 2011.*  
  

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel i ''Dag og Tid''
Universitetet i Leipzig

**Universität Leipzig** er eit av dei eldste universiteta i Europa, grunnlagt i 1415 av pave Aleksander V. Det hadde opphavleg fire fakultet, men har i dag 14 fakultet. Det medisinske fakultetet, som er over 600 år gammalt, er eit av dei mest velrenommerte. Det er det nest største universitetet i Sachsen.

Historisk vart personar tilknytte universitetet inndelt i ulike «nasjonar» kor dei kom ifrå: Den meissiske, den saksiske, den bayerske og den polske. Den store norske matematikaren Sophus Lie var professor ved universitetet i Leipzig.

Under DDR-perioden 1949–1989 heitte universitetet *Karl-Marx-Universität*.

## Fakultet
* Theologische Fakultät
* Juristenfakultät
* Fakultät für Geschichte, Kunst- und Orientwissenschaften
* Philologische Fakultät
* Erziehungswissenschaftliche Fakultät
* Fakultät für Sozialwissenschaften und Philosophie
* Wirtschaftswissenschaftliche Fakultät
* Sportwissenschaftliche Fakultät
* Medizinische Fakultät
* Fakultät für Mathematik und Informatik
* Fakultät für Biowissenschaften, Pharmazie und Psychologie
* Fakultät für Physik und Geowissenschaften
* Fakultät für Chemie und Mineralogie
* Veterinärmedizinische Fakultät

## Kjende lærarar
*Carl Philipp Emanuel Bach, Komponist
*Ernst Bloch, Philosoph, 1948–1957
*Gustav Theodor Fechner, fysikar 
*Paul Flechsig, psykiatar og hjerneforskar
*Hans Freyer, sosiolog
*Hans-Georg Gadamer, filosof, 1939–1947 professor, 1946/1947 rektor
*Samuel Hahnemann, lege
*Werner Heisenberg, fysikar
*Gustav Hertz, leiar av det fysikalske institutt 1954–1961
*Felix Klein, matematikar

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Universitetet i Leipzig|Universitetet i Leipzig]]» frå ,  den 31. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*
Louis de Broglie

**Louis de Broglie** () var ein fransk fysikar. Han vart tildelt Nobelprisen i fysikk i 1929 for oppdaginga av elektronet sin bølgenatur.

I løpet av 1800-talet hadde det vakse fram ei forståing for at ljos var elektromagnetiske bølgjer, medan elektron var partiklar. Etter at Einstein i 1905 framsette teorien sin om den fotoelektriske effekt, vart det klart at ljos har både bølgje- og partikkel-eigenskapar. De Broglie foreslo difor, etter intens eksperimentering i 1920-åra, at òg elektronet har ein slik dualitet. Dette viste seg å vere riktig, og å gjelde alle elementærpartiklar.

Han arbeidde òg aktivt for skipinga av CERN, og blir sett på som ein av grunnleggjarane. 

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Kavli

**Kavli** er eit norsk konsern innan produksjon og marknadsføring av næringsmiddel med «Kavli» som overordna merkevarenemning. Verksemda vart etablert i 1893 av Olav Kavli.

Kavli har i dag produksjon i Noreg, Sverige, Danmark og Storbritannia. Til konsernet høyrer blant anna Q-meieriene som foredlar og marknadsfører meieriprodukt under varemerket «Q» og Vestfold Flatbrødfabrik med «Korni». «Primula» er eit anna av varemerka til verksemda, registrert i 1924 då den første smørbare osten vart lansert.

## Kavli Holding
Kavli Holding AS har hovudkontor i Bergen, og er heileigd av Kavlifondet (O. Kavli og Knut Kavlis Almennyttige Fond), som vart oppretta i 1962 av Knut Kavli, Olav Kavlis son.

## Hovudkontor
*1918–1934: Kavligården i Rosenberggaten / Lodin Lepps gate i Bergen sentrum
*1934-1982: Kavlifabrikken i Damsgårdsveien ved Damsgårdssundet i Bergen
*1982–d.d.: Kavlibygget på Midtun

## Bakgrunnsstoff
*
Akademie der bildenden Künste Wien

**Akademie der bildenden Künste Wien** er eit statleg kunstakademi i Wien og eit av Europas eldste kunstakademi.

## Historie
Kunstakademiet vart grunnlagt i 1692 som privatakademi for hofkammermaleren Peter Strudel, inspirert av Accademia di San Luca. I 1725 vart akademiet grunnlagt på ny av Jacob van Schuppen som *K.k. Hofakademie der Maler, Bildhauer und Baukunst*. Frå 1754 til 1757 var Paul Troger rektor ved akademiet. I 1772 vart alle dei dåverande kunstakademia i Wien slått saman. Akademiet fekk høgskolestatus i 1872 og universitetsstatus i 1998, men heldt på det eksisterande namnet sitt.

## Kjende studentar og professorar
* Paul Troger (1698-1762)
* Johann Georg Plazer (1704-1761)
* Franz Anton Maulbertsch (1724-1796)
* Karel Postl (1769-1818)
* Joseph Edward von Gillern (1794-1845)
* Eduard Gurk (1801-1841)
* Rudolf von Alt (1812-1905)
* Friedrich von Schmidt (1825-1891)
* Anselm Feuerbach (1829-1880), professor (1873) 
* August Eisenmenger (1830-1907), student 1845, professor 1872
* Otto Wagner (1841-1918)
* Franz Tavella (1844-1931)
* Anton Hlaváček (1846-1926) 
* Rodolphe Ernst (1854-1932) 
* Maurycy Gottlieb (1856-1879)
* Franz Baumgartner (1876-1946)
* Alois Arnegger (1879-1963)
* Clemens Holzmeister (1886-1983)
* Egon Schiele (1890-1918)
* Kamil Hilbert (1891-1895)
* Edwin Grienauer (1893-1964)
* Kurt Weiss (1895-1966)
* Caspar Neher (1897-1962)
* Karl Nieschlag (1909-1975)
* Roland Rainer (1910-2004)
* Heinz Leinfellner (1911-1974)
* Lucas Suppin (1911-1998)
* Ludwig Merwart (1913-1979)
* Sepp Nordegg (1913-1984)
* Joannis Avramidis (f. 1922)
* Gerhard Swoboda (1923-1974)
* Friedensreich Hundertwasser (1928-2000)
* Gustav Peichl (f. 1928)
* Anton Lehmden (f. 1929)
* Ernst Fuchs (f. 1930)
* Timo Penttilä (f. 1931)
* Adi Holzer (f. 1936)
* Harun Farocki (f. 1944)
* Erich Wonder (f. 1944)
* Reinhard Puch (f. 1947)
* Gottfried Helnwein (f. 1948)
* Martin Kohlbauer (f. 1956)
* Hans Scheirl (f. 1956)
* Andrea Maria Dusl (f. 1961)
* Daniel Richter (f. 1962)
* Helmut Ditsch (f. 1962)
* Emmerich Weissenberger (f. 1966)
* Gunter Damisch
* Erwin Bohatsch

## Bakgrunnsstoff

*
Zhang Shuguang

**Zhang Shuguang** (kinesisk skrift 张曙光), fødd i desember 1956 i Shanghai i Folkerepublikken Kina, er ein leiande kinesisk jernbaneingeniør med heimstad i Liyang i Jiangsu.

Zhang vart uteksaminert frå Lanzhou jernbaneuniversitet i 1982. Han var nestsjefsingeniør for jernbaneministeriet i Kina og nestsjefdesigner for høghastigheitsjernbanar i Kina i ei tid då landet hadde ei stor utbygging av desse. Våren 2011 blei Zhang Shuguag avsett frå desse stillingane for korrupsjon. Han følgde jernbaneministeren Liu Zhijun.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zhang Shuguang|Zhang Shuguang]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*
Englandskrigane

**Englandskrigane** er ei nemning for Danmark-Noreg si deltaking på fransk side i Napoleonskrigane, mot Storbritannia og Sverige. Konflikten byrja med angrepet på København i 1807 og enda med at kong Frederik VI måtte avstå Noreg til kongen av Sverige ved Kielfreden i 1814.

## Sjå òg
* Krigen med Sverige 1808-1809

## Bakgrunnsstoff
Ås Studentmållag

**Ås Studentmållag** er eit lokallag av Norsk Målungdom (NMU), ungdomsfylkinga til Noregs Mållag. Laget rinn ut frå studentmassane til Universitetet for miljø- og biovitskap (UMB). Laget vart stifta i 1908, då under namnet Studentmållaget ved Ås Landbrukshøgskule. Laget låg lenge nede før Åsmund M. Kvifte revitaliserte studentmållaget i 2012. I 2016 vart han vald som økonomiansvarleg, medan Astrid Myren tok over som leiar.

## Sjå òg
*Studentmållaget i Bergen
*Studentmållaget i Nidaros
*Studentmållaget i Oslo

## Kjelder
*Soga åt Norsk Målungdom
James Clerk Maxwell

**James Clerk Maxwell** () var ein skotsk fysikar og matematikar. Han er mest kjend for å ha rekna ut farten til elektromagnetiske bølgjer, og bevist at det var den same farten til ljoset. Han viste at når partiklar med elektrisk ladning endrar fart, som til dømes når elektron blir bremsa opp, blir det sendt ut ei form for elektromagnetiske bølgjer, med akkurat same fart som synleg ljos har. Slik påviste han at ljos i realiteten er elektromagnetiske bølgjer. Maxwell sette idéane sine inn i ein matematisk form, Maxwells likningar. Han viste at elektriske felt og  magnetiske felt var to sider av same sak, og at eit magnetisk felt i eit referansesystem kunne opptre som eit elektrisk felt i eit anna referansesystem, og omvendt. 

Mesteparten av det kjende arbeidet til Maxwell vart gjort på Cambridge, der han nytta matematikkunnskapane sine innan geometri og algebra. Ved hjelp av dette kunne han demonstrere at elektriske og magnetiske soner forflytta seg i bølgjer gjennom lufta. Dette offentleggjorde han i fire differensallikningar i magasinet *Philosophical Magazine*, der han i artikkelen «In Physical Lines of Force» hevda at ljos hadde same bølgjerørsle som elektriske og magnetiske fenomen. Slik fann ein ut at ljos er bølgjer av elektriske og magnetiske felt, elektromagnetiske bølgjer, som igjen førte til at Hertz oppdaga radiobølgjene.

Teoriane til Maxwell om elektromagnetiske bølgjer var ein stor del av grunnlaget for relativitetsteorien. Han gjorde òg viktige oppdagingar som førte til kvantemekanikken. I det heile vart Maxwell den viktigaste fysikaren på 1800-talet. Arbeida hans var grunnlag for mange av fysikarane på 1900-talet. Han innførte statistiske metodar i termodynamikk, og grunnla den kinetiske gassteorien, Maxwell-Boltzmanns fordelingslov. Her kartla han gassar i rørsle, og påviste korleis kinetisk energi fordeler seg i molekyla i ein gass ved ein bestemd temperatur. Maxwell er dessutan kjend for å vere den første som framkalla eit fargefotografi. Mange reknar arbeida til Maxwell for å vere like viktig som arbeida til Isaac Newton og Albert Einstein.

## Sjå òg

* Maxwell-likningane
* Maxwells demon
Paranoid av Black Sabbath

***Paranoid*** er det andre studioalbumet av Black Sabbath, eit engelsk rockeband – utgjeve i september 1970.
Det inneheld fleire kjende songar som «Iron Man», «War Pigs» og «Paranoid». *Paranoid* var det einaste av Black Debbath sine album som nådde førsteplassen på den britiske albumlista fram til utgjevinga av *13* i 2013. Det er rekna som eit av dei viktigaste og mest innverknadsrike innan heavy metal.

## Kjelder
Skalmeie

**Skalmeie** er eit treblåseinstrument med dobbelt røyrblad eller eit klemt sylindrisk røyrblad og konisk røyr. På det meste har han sju hòl på oversida og det kan òg vere eit hòl for venstre tommelfinger. Klangen er særs høg, skarp og – spesielt for dei låge tonane – nasal. Toneomfanget er 1½-2 oktavar. Ved hjelp av gaffelgrep kan ein spele kromatisk med unnatak av halvtonen over den djupaste tonen.

Skalmeien stammar frå den orientalske zurna, og dukka opp i Europa i mellomalderen. I renessansen vart han bygd i c/f-stemming med omfanga piccolo, sopranino, sopran, alt, tenor og bass. Bass-skalmeien er lite handterleg og krev særs mykje luft. Skalmeien er igjen vorte bygd og spela frå midten av 1900-talet. Han blir brukt under framføring av mellomalder- og renessansemusikk, av folkemusikarar og i moderne musikk.

Skalmeien var utgangspunktet då barokkoboen vart konstruert i musikkmiljøet rundt det franske hoffet på midten av 1600-talet.

## Sjå òg
* Zurna – forløparen, ofte med sylindrisk røyrblad
* Bombarde – særs lik skalmeie
* Barokkobo – ei vidareutvikling med dobbelt røyrblad

## Bakgrunnsstoff
* Skalmeie og dulcian
* Skalmeie
Tuntreet

***Tuntreet*** er studentavisa til Universitetet for miljø- og biovitskap. Bladet kjem med 12 utgåver i året. Fyrste utgåve kom ut i 1946. I alt er det kring 40 medarbeidarar i bladet, og desse vert løna med gratis inngang på Studentsamfunnet. Opplaget ligg kring 1800.
Zurna

**Zurna** (òg kalla **surnay**, **zurla**, latvisk horn, surla, sornai, zournas, zurma eller armensk Զուրնա) er ein type treblåseinstrument med dobbelt røyrblad og konisk boring som finst på Balkan. Instrumentet er til utandørs bruk og blir vanlegvis spelt saman med davul (basstromme) i anatolisk folkemusikk. 

Namnet på instrumentet kjem frå tyrkiske *zurna*, som igjen kjem frå det persiske ordet سرنای *surnāy* og er sett saman av سور *sūr* («bankett, festmåltid») og نای *nāy* («siv, røyr»). Zurna går òg under namnet **sopile** i Midtausten og Italia. I Europa kjenner ein zurnaen først og fremst under namnet skalmeie. I Tyrkia blir instrumentet tradisjonelt brukt i bryllaup.

Zurnaen stammar truleg frå Persia i tida rundt 700 e.Kr I perioden 900-1000 e.Kr kom instrumentet til Europa og vart veldig populært heilt fram til 1700-talet. Utforminga forandra seg noko i løpet av desse 700 åra, men ikkje mykje. Zurnaen vart i hovudsak forlengja slik at han kunne gje frå seg mørkare lydar, røyrblada av takrøyr vart skifte ut og etter kvart utvikla ein eit deksel rundt røyrblada slik at dei ikkje trong å vere inne i munnen.

Instrumentet blir mykje brukt i kurdisk folkemusikk i Nord-Kurdistan i det austlege Tyrkia og i Armenia. Det blir brukt for det meste utandørs på grunn av den høge lyden det gjer, og blir ofte kombinert med ei stortromme. I ei større gruppe har ein ein mindre (20-35 cm) zurna som spelar melodien og ein større (40-60 cm) som fungerer som ein bordun. Å spele med dei større bordunpipene er spesielt vanleg på Balkan. Instrumentet er ofte laga av kirsebær- eller plommetre og er forma som ei trakt ved utblåset og ein held for røyrblada ved munnstykket. Med åtte hol (éit på undersida) kan ein spele ulike tonar.

Andre nært nærskylde instrument omfattar sorna, rhaita, suona, sopila, skalmeie, birbynė, tuiduk og surma-horn.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Armenian Zurna: Instructions
* Armenian Zurna
* Zurna FAQ 
* Zurla
Bombinga av Høyanger 1941

**Bombinga av Høyanger 1941** fann stad 9. april 1941, då aluminiumsverket i Høyanger vart bomba av allierte fly. Fabrikken fekk ikkje store skadar. Då bombinga var over låg det tre ueksploderte bomber att.

Fire dødsdømte motstandsfolk frå Rogaland vart lova nåde om dei fjerna bombene. Dei avslo tilbodet, men fjerna likevel bombene. 

Nesten heile Høyanger sentrum vart evakuert når dei fire arbeidde med fjerne bombene. Fangane var vakta av tyske soldatar slik at dei ikkje skulle rømme medan dei fjerna bombene. 

Bombene vart søkkte på djupt vatn i Sognefjorden. Fangane overlevde, men vart sende attende til Bergen kretsfengsel, kor dei sat fengsla.

## Kjelder
* Bombinga av Høyanger 1941
Steve Conte

**Steve Conte** er ein amerikansk songar og rockemusikar og frontmann i bandet The Contes, i lag med broren John Conte. Begge spelte tidlegare i bandet Crown Jewels. Han har arbeidd med den japanske komponisten Yoko Kanno med musikk for anime-filmar som *[[Wolf's Rain]]*, *[[Cowboy Bebop]]*, *[[RahXephon]]* og *[[Ghost in the Shell: Stand Alone Complex 2nd GIG]]*. Han var tidlegare gitarist i New York Dolls.

## Utvald diskografi
### Med Company of Wolves
**Company of Wolves* (1990, Mercury Records)
**Shakers and Tamburins* (1998, Ryf Records)
**Steryl Spycase* (2001, Ryf Records)

### Med Crown Jewels
**Spitshine* (1996, Thunderdog)
**Linoleum* (1998, Thunderdog)

### Med The Contes
**Bleed Together* (2003, Thunderdog)

### Med New York Dolls
**[[One Day It Will Please Us to Remember Even This]]* (2006, Roadrunner Records)
**[[Cause I Sez So]]* (2009, Atco Records)

### Med Steve Conte & The Crazy Truth
**Steve Conte & The Crazy Truth* (2009 Varèse Sarabande)

### Med Michael Monroe
**Another Night In The Sun - Live in Helsinki* (2010 Spinefarm Records)
**Sensory Overdrive* (2011 Spinefarm Records)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steve Conte|Steve Conte]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*The Contes - offisiell side
Thorvaldsens Museum

**Thorvaldsens Museum** er eit enkeltkunstnarmuseum på Slotsholmen i København ved sidan av Christiansborg.

Museet er oppført 1839-1848 etter ei offentleg innsamling i 1837 og er teikna av Michael Gottlieb Bindesbøll. Det vart oppført på fundamentet af Christiansborgs tidlegare vogngard på avfallsplassen Skarnholm.

Det opna 18. september 1848.

Bertel Thorvaldsen døydde fire år før museet stod ferdig. Ei veke før museet opna for publikum, vart kista hans flytta frå Vor Frue Kirke til gravkammeret i museets indre gard.

Thorvaldsens Museum er freda.

## Museumsbygget
Bygget er inspirert av den antikke greske arkitekturen og bygd rundt eit indre gardsrom der kunstnaren ligg gravlagd. Det er nemneverdig på grunn av fargebruken både inn- og utvendig. Kvart rom i museet har ein unik takdekorasjon i grotesk stil.
Frisa på yttermuren til museet skildrar Thorvaldsens heimkomst frå Roma i 1838. Ho er laga av målaren Jørgen Sonne. Frisa forfall og vart i 1949-59 trekt av muren og erstatta av ein kopi laga av målaren Axel Salto.

## Samling
Museet rommar ei lang rekke av Thorvaldsens verk i mormor og originale gipsmodellar, som vart brukt ved framstillinga av dei endelege marmor- og bronseverka og relieffa. Fleire gipsmodellar er stilt ut i museet. Originalane kan ein i dag sjå i museum, kyrkjer og andre stader rundt om i verda. Museet eig ei lang rekke måleri, antikkar, erotika, teikningar og grafikk, som Thorvaldsen samla, og ei rekke gjenstandar, som Thorvaldsen brukte i arbeidet sitt og i kvardagen.

## Kunstverk i samlinga

* *Jason med det gylne skinn*  1803–1828, statuehttp://tilbygningen.dk/arkivet/artikel/1 ;
* *Ganymedes med Jupiters ørn* av Bertel Thorvaldsen, groupe, 1817 ;
* *Les trois Grâces avec Cupidon*, groupe, 1817-1818 ;
* *Cupidon et Psyché*, groupe ;
* *Berger au chien*, 1800, groupe ;
* *Hébe*, 1806 ;
* *La Nuit avec ses enfants par Bertel Thorvaldsen, Le Sommeil et la Mort*, 1815 ;
* *Vénus med eplet* (ou *[[Vénus Victrix]]*), 1805

## Direktørar
* A.P. Grüner
* Hother Hage
* 1932-1963 Sigurd Schultz
* 1963-1989 Dyveke Helsted
* 1989-2016 Stig Miss
* 2017- Annette Johansen

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Thorvaldsens Museum
Sami Yaffa

**Sami Yaffa** () er ein finsk  bassist, mest kjend frå tida si i Hanoi Rocks i 1980-åra. Han spelte ein periode i 2000-åra bass i New York Dolls og i Michael Monroe band. Han spelar òg gitar i sitt eige band, Mad Juana.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sami Yaffa|Sami Yaffa]]» frå ,  den 22. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*MadJuana.com
Johnny Thunders

**Johnny Thunders** () var ein amerikansk protopunkgitarist, songar og låtskrivar.

Han er mest kjend som medlem av New York Dolls i 1970-åra. Han spelte seinare i The Heartbreakers og som soloartist. 

Som idolet Keith Richards levde Johnny Thunders det ulitmate rocke-livet og var dagen lang påverka av dop og spelte tøff, sjuskete gitarrock. Etter at New York Dolls vart oppløyst, var han mykje i pønkmiljøet i New York mot slutten av 1970-åra, både med bandet the Heartbreakers og som soloartist. Thunders spelte musikk fram til han døydde i 1991 av ein heroinoverdose. 

Som Johnny Volume spelte Genzale i bandet Johnny and the Jaywalkers; før han forlet dette bandet for Actress, i lag med framtidige Dolls-medlemmar Arthur Kane og Billy Murcia. Actress vart New York Dolls i 1971 og Genzale kalla seg sjølv då Johnny Thunders. Etter to kritikarroste, men kommersielt mislukka album, gjekk the Dolls frå kvarandre. I 1975 starta Thunders og trommeslagaren i gruppa, Jerry Nolan bandet the Heartbreakers med tidlegare Television-bassist Richard Hell og gitarist Walter Lure. Hell forlet bandet etter kort tid og starta the Voidoids og vart erstatta av Billy Rath. The Heartbreakers var særleg populær blant punkbanda i Storbritannia. 

Thunders gjekk solo i 1978 og spelte inn albumet *So Alone* med forskjellige rocke- og punkmusikarar, som Steve Jones og Paul Cook frå frå Sex Pistols, Steve Marriott (Small Faces, Humble Pie), Peter Perrett (Only Ones), Paul Gray (Eddie and the Hot Rods, the Damned) og Phil Lynott (Thin Lizzy). Etter albumet kom ut spelte Thunders og Sex Pistols-bassist Sid Vicious i the Living Dead ei kort stund. I 1980-åra gjenforeinte Thunders the Heartbreakers for ei rekkje turnear. Gruppa spelte inn det siste albumet sitt i 1984. 

## Diskografi

### Studioalbum
**[[So Alone]]* – (1978)
**[[In Cold Blood av Johnny Thunders|In Cold Blood]]* – (1983)
**[[Diary of a Lover]]* – (1983)
**[[Hurt Me av Johnny Thunders|Hurt Me]]* – (1983)
**[[Que Sera Sera av Johnny Thunders|Que Sera Sera]]* – (1985)
**[[Copy Cats av Johnny Thunders og Patti Palladin|Copy Cats]]* – (1988)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Uoffisiell side
Jerry Nolan

**Jerry Nolan** () var ein amerikansk trommeslagar, mest kjend som medlem av New York Dolls og Johnny Thunders and The Heartbreakers.

Han døydde av hjerneslag i 1992. 

## Diskografi
### New York Dolls
**[[New York Dolls av New York Dolls|New York Dolls]]* - (1973)
**[[Too Much Too Soon]]* - (1974)
**[[Red Patent Leather]]* - (1984)

### The Heartbreakers
**[[L.A.M.F.]]* - (1977)
**Heartbreaker Live At Max's* - 1979
**D.T.K. - Live at the Speakeasy* - (1982)

### The Idols
*"You" / "Girl That I Love" - (1979 - single)

### Sid Vicious
**[[Sid Sings]]* - (1979)
**[[The Idols with Sid Vicious]]* - (1993)

### Jerry Nolan
*"Take a Chance" b/w "Pretty Baby" - (1982)

### Jerry Nolan and the Plug Uglies
**Jerry Nolan and the Plug Uglies* - (1991)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jerry Nolan|Jerry Nolan]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*My Life As A Doll  - Village Voice-artikkel av Jerry Nolan
Arthur Kane

**Arthur Kane** () var ein musikar mest kjend som bassist i New York Dolls.  

Kane vart med på gjenforeiningskonserten til the Dolls i 2004, men kort tid etter vart han sjuk og la seg sjølv inn på sjukehus. Det viste seg at han hadde alvorleg leukemi og døydde etter berre nokre timar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arthur Kane|Arthur Kane]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Billy Murcia

**Billy Murcia** () var ein colombiansk-amerikansk trommeslagar, mest kjend som den opphavlege trommeslagaren i New York Dolls.

Billy Murcia og Sylvain Sylvain gjekk på same skule på slutten av 60-åra og her møtte dei Johnny Thunders. Dei starta eit band i lag kalla The Pox i 1967. Dei eigde og styrte i lag ein klesforretning kalla Truth and Soul. Bandet utvikla seg etter kvart til New York Dolls. Medan dei var på turne i England i 1972 vart Murcia invitert til ein fest der han ved eit uhell tok ein overdose. Han vart lagt i eit badekar og tvangsfora kaffi i eit forsøk på å få liv i han att, men som følgje av dette vart han kvelt og døydde. Han døydde før New York Dolls spelte inn debutalbumet sitt. 

Songen «Time», frå David Bowie-albumet *[[Aladdin Sane]]*, omhandlar mellom anna Murcia og dødsfallet hans. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Billy Murcia|Billy Murcia]]» frå ,  den 22. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gary Powell

**Gary Armstrong Powell** () er ein britisk trommeslagar. Han er mest kjend som medlem av The Libertines, samt for å ha skipa bandet Dirty Pretty Things i lag med Eddy Grant. Han spelte òg med New York Dolls for konsertane deira i 2004.

Han vart med i He joined The Libertines i 2001 etter å ha møtt Carl Barât og Pete Doherty.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gary Powell|Gary Powell]]» frå ,  den 22. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
* Dirty Pretty Things
Kremler

**Kremler** er soppar i slekta *Russula*. Dei er kjennelege på traktliknande form og finst i fleire fargar. I likskap med riskene har dei ein sprø konsistens, men dei inneheld ikkje væske slik som riskene. Kremlene er utbreidd med kring 750 artar i temperert og i varmt klima over heile verda. I Norden finst minst 130 artar.

Kremlene omfattar fleire artar som er brukande matsopp, som storkremle, mandelkremle og nøttekremle, men også fleire giftige artar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kremler|Kremler]]» frå , og «[[:sv:Kremlor|Kremlor]]» frå  den 22. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Personality Crisis

**Personality Crisis** er ein song av New York Dolls frå debutalbumet deira i 1973. Songen er skriven av David Johansen og Johnny Thunders.

Songen er ein tidleg punksong og var ein slags kjenningsmelodi i punkmiljøet i New York, før Ramones kom til. Produsent Todd Rundgren la på horn og piano, kanskje for å få songen til å høyrast meir ut som samtidige artistar som Elton John eller T. Rex. Resultatet vart eins til som både Ramones og Bruce Springsteen sidan prøvde å etterlikne.

Songen vart i 2003 plassert på 267. plass (271. plass i 2010) på lista til *[[Rolling Stone]]* over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Kjelder
Cause I Sez So

***Cause I Sez So*** er det fjerde studioalbumet (og det andre etter gjenforeininga) av New York Dolls. Det kom ut 5. mai 2009 på Atco Records. Albumet var produsert av Todd Rundgren, som òg produserte debutalbumet deira. Ein av songane, «Trash», er ei nyinnspeling av ein av songane frå debutalbumet i reggae-stil. Albumet nådde 159. plass ''Billboard'' 200.

## Mottaking

*Cause I Sez So* fekk generelt positive meldingar. På Metacritic, som gjev ein normalisert rating opp til 100 basert på meldingar frå kjende publikasjonar, har albumet ein score på 73, basert på 17 meldingar.

Michaelangelo Matos frå *[[The A.V. Club]]* meinte albumet var «livsstadfestande» totalt sett, medan *[[The Daily Telegraph]]*-kritikaren Andrew Perry sa at The Dolls er «i frekk kreativ helse» på sitt «ryddigaste album nokosinne, og deira mest tankefulle». Jonathan Perry frå *[[The Boston Globe]]* vurderte plata som «klassisk New York Dolls» full av «hjarte, sjel og svimmelheit», og konkluderte: «Johansen si raspande røyst har framleis strukturen til gammalt skoskinn, men mot usannsynlege odds og tidas tann fungerer det på ein eller annan måte vakkert.» Sjølv om han var overraska over den nyvunne forståinga til bandet for «ei rekkje rockestilar som er så forakta av punk», meinte Andy Gill frå *[[The Independent]]* at albumet var «langt betre enn me hadde nokon rett til å forventa». Robert Christgau skreiv for *[[MSN Music]]* og innrømte at det er det første av Dolls-albuma som ikkje er «epokedominerande», men observerte til slutt forløysande kvalitetar: «Ikkje alle songane er innertiarar. Garasjerock-songan er fleire grader meir blues enn den permanent eksploderande protopunken dei gjentar på den avsluttande 'Exorcism of Despair' i tilfelle du skulle gløyma spenninga. Og buddhismen er meir openberr: post-flagellant kultur, eksistens som ei freisting, 'Offering the modern crowd an absolute/Worthy of its nothingness.' Om du har gløymt referanseramma, er det likevel òg ei reggae-nyinnspeling av «Trash». Og til slutt kombinerer tekstane til David Johansen på ein eller annan måte ekstrem skepsis, metafysisk fortviling, romantisk smerte, botnsolide agape og l-u-v.»

Steve Kandell frå *[[magasinet Spin|Spin]]* var meir kritisk, og såg bort frå *Cause I Sez So* som «berre moro og harmlaus garasjeblues ... men til sjuande og sist like lite viktig som debutplata deira var essensiell».

## Innhald

## Medverkande
**New York Dolls**
*David Johansen – vokal
*Sylvain Sylvain – gitar
*Steve Conte – gitar
*Sami Yaffa – bass
*Brian Delaney – trommer

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cause I Sez So|Cause I Sez So]]» frå ,  den 13. april 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
One Day It Will Please Us to Remember Even This

***One Day It Will Please Us to Remember Even This*** er det tredje studioalbumet til det amerikanske glampunkbandet New York Dolls og kom ut 25. juli 2006 på Roadrunner Records. Det var den første utgjevinga til bandet med originale songar sidan *[[Too Much Too Soon]]* (1974) og det høgast plasserte albumet deira så langt. Tittelen på albumet er ein referanse til til Vergil sin *[[Aeneis]]*, 1.203: *forsan et haec olim meminisse iuvabit*. 

Det var fleire gjesteartistar på albumet som Michael Stipe, Tom Gabel og Iggy Pop. Ei spesialutgåve av albumet vart gjeven ut med bonusspor «Seventeen» med bluesmusikaren Bo Diddley og DVD med dokumentar om innspelinga av albumet kalla *On the Lip*.

Albumet nådde 129. plass på albumlista i USA og fekk generelt god kritikk. På Metacritic, som gjev ein normalisert rating opp til 100 av meldingar frå kjende kritikarar, fekk albumet ein score på 75. 

## Innhald

## Medverkande
*David Johansen - vokal
*Sylvain Sylvain - gitar
*Steve Conte - gitar
*Sami Yaffa - bass
*Brian Delaney - trommer
*Brian Koonin - piano

### Andre medverkande
*Bo Diddley - gitar på «Seventeen»
*Colin Douglas - perkusjon, congatrommer på «Dance Like a Monkey»
*Andy Snitzer - saksofon på «Maimed Happiness»
*Iggy Pop - vokal på «Gimme Luv and Turn on the Light»
*Michael Stipe - vokal på «Dancing on the Lip of a Volcano»
*Tom Gabel - vokal på «Punishing World»

### Produksjon
*Greg Calbi – mastering
*Sebastian Cotron – assisterande lydteknikar
*Blake Douglas – Pro Tools-lydteknikar
*Jack Douglas – miksing, produsent
*Jay Messina – lydteknikar

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:One Day It Will Please Us to Remember Even This|One Day It Will Please Us to Remember Even This]]» frå ,  den 22. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* *[http://www.metacritic.com/music/artists/newyorkdolls/onedayitwillpleaseustoremembereventhis One Day It Will Please Us to Remember Even This]* på Metacritic
Dancing Backward in High Heels

***Dancing Backward in High Heels*** er det femte og siste studioalbumet til New York Dolls. Det kom ut 15. mars 2011 på 429 Records. *Dancing Backward in High Heels* kan best skildrast som eit steg til sides for hardrock- og  punkstilen bandet var kjend for, til jentegruppestilen frå 1960-åra, ein sjanger som både David Johansen og Sylvain Sylvain har hevda å elske. Musikken består av altså av power-pop og doo-wop i 1960-tals stil. Albumet inneheld vidare ein coverversjon av Leon René-standarden «I Sold My Heart to the Junkman» frå 1946 og «Funky But Chic», som opphavleg kom ut på David Johansen sitt sjølvoppkalla album frå 1978.

Tittelen er ein referanse til skodespelarinna Ginger Rogers. 

## Medverkande
*Dancing Backward in High Heels* var produsert av Jason Hill, som òg erstatta Sami Yaffa som bassist i The Dolls for dette albumet. Johansen og Sylvain Sylvain, som var dei to einaste originale medlemmane i New York Dolls att, fekk i tillegg med seg trommeslagaren Brian Delaney, som hadde vore med sidan dei kom saman attt i 2004, i tillegg til den tidlegare Blondie-gitaristen Frank Infante.

;New York Dolls
*David Johansen – solovokal, munnspel
*Sylvain Sylvain – gitar, vokal
*Frank Infante – gitar
*Jason Hill - bass, vokal
*Brian Delaney - trommer

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dancing Backward in High Heels|Dancing Backward in High Heels]]» frå ,  den 13. april 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pretties for You

***Pretties for You*** er debutalbumet til Alice Cooper. På denne tida viste namnet «Alice Cooper» til eit band, ikkje til songaren, sjølv om songaren òg vart kalla Alice Cooper. Musikken har ein psykedelisk smak. Gruppa hadde ikkje enno utvikla den meir konsise hardrockstilen dei vart kjend for. Dei fleste songane på albumet har ein særeigen høglydt og dynamisk rockestil, men få av songane har ein hardrock-kvalitet. *Pretties For You* fekk dårleg kritikk og selde dårleg.

Songen «Reflected», den første singelen til Alice Cooper, vart seinare omskriven som «Elected» og gjeven ut på albumet deira *[[Billion Dollar Babies]]* i 1973.

Kunstverket for dette albumet hang på veggen i stova til Frank Zappa. Det originale måleriet vart måla av Ed Beardsley.

## Innhald

## Medverkande
*Alice Cooper – vokal, munnspel
*Glen Buxton – sologitar
*Michael Bruce – rytmegitar, klaverinstrument, solovokal på «Sing Low, Sweet Cheerio»
*Dennis Dunaway – bassgitar
*Neal Smith – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pretties for You|Pretties for You]]» frå ,  den 23. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Glen Buxton

**Glen Edward Buxton** () var ein amerikansk musikar og gitarist i det originale bandet Alice Cooper.

Buxton var med å skrive klassiske rockesongar som «School's Out», «I'm Eighteen», «Elected» og «10 Minutes Before the Worm». Han er med som sologitarist på sju album av bandet Alice Cooper, mellom anna den store hitten *[[Billion Dollar Babies]]*.  

Buxton døydde av lungebetennelse nokre veker før han fylte 50 år. 

I 2003 rangerte *[[Rolling Stone]]* ranked Buxton på 90. plass på lista si over dei 100 største gitaristane gjennom tidene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Glen Buxton|Glen Buxton]]» frå ,  den 23. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Michael Owen Bruce

**Michael Owen Bruce** () er ein amerikansk musikar. Han var gitarist, tangentspelar og korvokalist for det originale bandet Alice Cooper.

Bruce var medlåtskrivar på mange av hittane til bandet. Han skreiv òg nokre songar aleine, og song mellom anna solovokal på «Sing Low, Sweet Cheerio» på det første albumet *[[Pretties For You]]* og «Below Your Means» og «Beautiful Flyaway» på oppfølgjaren *[[Easy Action]]*. 

'Billion Dollar Babies' var namnet på bandet som Michael Bruce grunnla i lag med Mike Marconi, Dennis Dunaway, Bob Dolin og Neal Smith etter at dei gav seg i Alice Cooper i 1974. Dei gav berre ut eitt album før dei gav seg. 

## Diskografi
**[[In My Own Way]]* (1975)
**[[As Rock Rolls On]]* (1983)
**[[Halo of Ice (Live)]]* (2002)
**[[The Second Coming Of Michael Bruce - Alive and Re-Cooperated]]* (2005)
**[[Be My Lover - Michael Bruce Anthology (2 CD Set)]]* (2010)

### Michael Bruce med the Billion Dollar Babies
**[[Battle Axe]]* (1977)
**[[Complete Battle Axe]]* (2002)

### Med Alice Cooper
**[[Pretties for You]]* (1969)
**[[Easy Action]]* (1970)
**[[Love It to Death]]* (1971)
**[[Killer av Alice Cooper|Killer]]* (1971)
**[[albumet School's Out|School's Out]]* (1972)
**[[Billion Dollar Babies]]* (1973)
**[[Muscle of Love]]* (1973)
**[[Greatest Hits av Alice Cooper|Alice Cooper's Greatest Hits]]* (1974)
**Live at the Whiskey 1969* (1992)
**[[Welcome 2 My Nightmare]]* (2011)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michael Bruce (musician)|Michael Bruce (musician)]]» frå ,  den 23. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Michael Bruce website archives
Dennis Dunaway

**Dennis Dunaway** () var bassgitarist for gruppa Alice Cooper frå 1969 til 1974.
Han var medlåtskrivar på hittar som «I'm Eighteen» og «School's Out». Etter at gruppa Alice Cooper vart oppløyst, spelte han i 'Billion Dollar Babies' i lag med Michael Bruce, Mike Marconi, Dennis Dunaway, Bob Dolin og Neal Smith.

Dennis spelte med Alice Cooper igjen på *[[Welcome 2 My Nightmare]]* som kom ut i 2011. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dennis Dunaway|Dennis Dunaway]]» frå ,  den 23. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Easy Action

***Easy Action*** er det andre studioalbumet til Alice Cooper, gjeve ut av Straight Records i mars 1970. Tittelen kjem frå ei linje i musikalfilmen *[[West Side Story]]*, som var ein av favorittfilmane til bandet. Som med *[[Pretties For You]]*, debutalbumet til bandet frå året før, gjorde ikkje *Easy Action* det bra verken hos kritikarane eller hos platekjøparane. 

Trommeslagar Neal Smith sa seinare om plateprodusenten David Briggs, «David hata musikken vår og oss. Eg hugsar uttrykket han nytta når han refererte til musikken vår var 'psykedelisk skit'. Eg synest *Easy Action* hadde for tørr lyd, meir som ein fjernsyns- eller radioreklame, og han bidrog ikkje med noko positivt på noko måte.»

## Innhald

## Medverkande
*Alice Cooper – vokal
*Glen Buxton – sologitar
*Michael Bruce – rytmegitar, piano, solovokal på «Below Your Means» og «Beautiful Flyaway»
*Dennis Dunaway – bassgitar
*Neal Smith – trommer
*David Briggs – piano på «Shoe Salesman»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Easy Action|Easy Action]]» frå ,  den 23. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*