open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
James Edward Keeler

**James Edward Keeler** () var ein USA-amerikansk astronom og astrofysikar.

Han arbeidde ved Lick Observatory frå 1886 og var direktør der frå 1898. Keeler er særleg kjent for undersøkingane sine av ringane til Saturn og om strukturen og den fysiske samansettinga til galaktiske tåker.

## Prisar

* Henry Draper-medaljen frå National Academy of Sciences i 1899. 
* I 1900 vart han vald til president i Astronomical Society of the Pacific.
* Keelergapet i ringane til Saturn. 
* Eit krater på Mars og månen. 
* Asteroiden 2261 Keeler.

## Kjelder

*
James Gregory

**James Gregory** () var ein skotsk matematikar og astronom. Han skildra eit tidleg, praktisk design for spegelteleskopa – gregoriansk teleskop – og gjorde utviklingar i trigonometri, oppdaga representasjon ved uendelege rekkjer for fleire trigonometriske funksjonar. 

James Gregory, studerte i Italia og vart sidan professor ved St. Andrews og Edinburgh universitetene. Han er mest kjend for den første beskrivelse av speilteleskoper.

Krateret Gregory på månen er kalla opp etter han. Han var onkel til matematikaren David Gregory.

## Kjelder

*
Karl Fischer

**Karl Kristian Emil Fischer** () var ein norsk journalist og bibliotekar frå Oslo. Han var gjennom fleire tiår ein leiande bibliotekmann i Noreg.

## Liv og gjerning
Fischer var fødd i Christiania og voks opp både der og på Hamar og i Drammen. Han tok examen artium 1879, studerte deretter filologi ved universitetet i Kristiania og tok embetseksamen 1887.

Frå 1885 til 1910 arbeidde Fischer ved Universitetsbiblioteket i hovudstaden, der han var engasjert i kjøp av ny litteratur på framande språk. Ved sida av arbeidet i biblioteket var han 1891-96 lærar ved Otto Anderssens skole, og skreiv utanriksartiklar i Norske Intelligenz-Seddeler og bokmeldingar i Aftenposten. Perioden 1900-11 var han norsk redaktør av det danske Salmonsens konversationsleksikon, som hadde ei rekke norske medarbeidarar og la stor vekt på norsk stoff.

Fischer var ein av tre menn som i 1901 fekk i oppdrag av Kyrkjedepartementet å vurdere den vidare utviklinga av biblioteksaka i Noreg. Komitéarbeidet resulterte i innstillinga Folkebogsamlinger i Norge. Innstillinga bidrog til å vekke forståing for betydninga av eit utbygd nett av folkebibliotek og ei profesjonell koordinering av arbeidet.

Frå 1910 var Fischer tilsett som stortingsbibliotekar. Elleve år seinare fekk han ei stilling i Kyrkjedepartementet, der han arbeidde med folkebiblioteksaka. Allereie to år tidlegare vart han formann i ein ny bibliotekkomité som i 1921 kom med Innstilling om bibliotekvesenets ordning. Denne innstillinga fremja forslag om reglar for statsbidrag, endring i lov om pliktavlevering, oppretting av ein norsk bibliotekskule, lovfesta skuleboksamlingar og distribusjon av offentlige publikasjonar.

Fischer starta tidsskriftet *For folke- og barneboksamlinger*, som i 1916 endra namn til *For folkeoplysning*. Han var redaktør til 1933, då det fekk namnet *Bok og Bibliotek*. Etter han døydde vart Karl Fischers Fond oppretta til beste for yngre bibliotekarar.

## Kjelder

*Norsk biografisk leksikon
Jan Oort

**Jan Hendrik Oort** () var ein nederlandsk astronom som gjorde viktige bidrag i å forstå Mjølkevegen og ein pioner innan feltet radioastronomi. Han er blitt omtalt som ein av dei største astronomane på 1900-talet I 1955 var Oort nemnt i magasinet Life si liste over dei 100 mest kjende personane som var i live då. 

Oort fann ut at Mjølkevegen roterer og forkasta ideen om at sola ligg i sentrum. Han oppdaga mystisk, usynleg «mørk materie» i 1932, som ein trur utgjer meir 90&nbsp;% av universet og gravitansjonstiltrekkjinga skapar «grupper av stjerner i galaksar og galaksar i grupper.» Han oppdaga den galaktiske haloen, ei gruppe stjerner som krinsar kring Mjølkevegen, men utafor hovudskiva. I tillegg er Oort ansvarleg for mange viktige funn om kometar, inkludert forståinga av at banane deira «impliserte at det var mykje meir av solsystemet enn regionen som planetane dekkjer.»

Oortskya, Oort-konstantar og asteroiden 1691 Oort er alle namnsette etter han. 

Han var professor og direktør for observatoriet i Leiden 1945 til 1970 og han var president i International Astronomical Union (IAU) frå 1958 til 1961. 

## Prisar
**Prisar**
* Brucemedaljen til Astronomical Society of the Pacific i 1942
* Royal Astronomical Society sin gullmedalje i 1946
* Henry Norris Russell Lectureship hos American Astronomical Society i 1951
* Gouden Ganzeveer i 1960
* Vetlesen-prisen i 1966
* National Radio Astronomi Observatory, Jansky-prisen, 1967
* Karl Schwarzschild-medaljen til Astronomische Gesellschaft i 1972
* Association pour le Développement International de l’Observatoire de Nice, evt.ION medal, 1978
* Balzan-prisen for astrofysikk i 1984
* Inamori Foundation, Kyoto-prisen, 1987

**Oppkallingar**
*Asteroiden 1691 Oort
*Oortskya
*Oortkonstantar for galaktisk struktur. 

Då han døydde sa nobelprisvinnaren og astrofysikaren Subrahmanyan Chandrasekhar «Den store astronomi-eika har falle, og me er bortkomne utan skuggen hennar.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jan Oort|Jan Oort]]» frå ,  den 17. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Jean Baptiste Joseph Delambre

**Jean Baptiste Joseph, chevalier Delambre** () var ein fransk matematikar og astronom.  Han var direktør ved Paris-observatoriet, og skreiv fleire kjende bøker om astronomihistorie frå antikken til 1700-talet.

Frå 1788 hadde Delambre eit eige observatorium til disposisjon, der han gjorde omfattande observasjonar av solsystemet. I 1792 publiserte han resultata sine i *Tables du Soleil, de Jupiter, de Saturne, d’Uranus et des moons de Jupiter*. Her vart astronomiske tabellar for den nyoppdaga planeten Uranus for første gang presentert.

Frå 1792 til 1799 hadde han ansvaret for nymålinga av meridianbogen mellom Dunkerque og Paris, som inngjekk i avgjersla av storleiken til jorda, og dermed for definsjonen av den nye lengdeeininga meter. Han publiserte resultata sine i tre bind i *Base du système métrique* (1806, 1807 og 1810). Frå 1807 var han professor i astronomi ved Collège de France i Paris.

## Kjelder
*Mæhlum, Lars. (2011, 16. desember). Jean Baptiste Joseph Delambre. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/Jean-Baptiste-Joseph_Delambre.
Jean Sylvain Bailly

**Jean-Sylvain Bailly** () var ein fransk astronom, matematikar, frimurar og politisk leiar under den tidlege delen av den franske revolusjonen. Han tente som borgarmeister i Paris frå 1789 til 1791, og vart til slutt avretta i giljotinen under terrorveldet.

Som astronom var han kjent for sine arbeid om rørslene til Jupiter-månane og bøker om astronomihistorie, *Histoire de l'Astronomie ancienne* (1775), *Histoire de l'Astronomie moderne* (3 bd., 1778–93), *Histoire de l'Astronomie indienne et orientale* (1787).

## Kjelder

*
Kármi

**Kármi** (gresk Κάρμι, tyrkisk *Karaman* eller *Karmi*) er ein busetnad på Kypros i distriktet Kerýnia i Republikken Kypros.

Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene. Frå 1983 er han administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros i distriktet Girne, fordelt på to ulike administrative einingar:
*Aşağı (=Nedre) Karaman er administrert som ein del av kommunen Girne (Kerýnia).
*Karaman eller Yukarı (=Øvre) Karmi ligg utanom kommunestrukturen.

Ved folketeljinga i 2011 hadde Aşağı Karaman 675&nbsp;innbyggjarar, medan Yukarı Karmi hadde 55&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Nils Lid

**Nils Lid** () var ein norsk kulturgranskar og språkforskar frå Voss. Johannes og Brita Lid var syskena hans.

## Liv og gjerning
Lid tok i 1910 middelskuleeksamen i Nordfjordeid og to år etter artium på Voss. Han byrja studere filologi i 1913, samstundes arbeidde han som lærar og journalist. Etter han tok embetseksamen med hovudfag i norsk i 1918, var han i fem år lektor ved Voss offentlege Landsgymnas til 1923. Dessutan var han 1920-28 universitetsstipendiat i folkeminnevitskap.
Lid tok doktorgraden i 1924 med avhandlinga *Norske slakteskikkar, med jamføringar frå nærskylde umråde*.

Frå 1924 til 1940 var Lid fast knytt til Instituttet for sammenlignende kulturforskning ved Universitetet i Oslo, der han var leiar av dei folkloristiske og etnologiske undersøkingane. Åra  1935-40 var han dosent i nynorsk ved Universitetet i Oslo, og deretter frå 1940 til han døydde i 1958, professor i norsk folkelivsgransking (etnologi) ved same universitetet.

Lid redigerte skriftserien *Ord og Sed* i tida 1934-47, ein serie som i hovudsak inneheldt spørjelister vigd ulike kulturhistoriske tema, men også nokre småartiklar. Skriftet vart utvida til tidsskriftet *Norveg*, med undertittelen «Ny serie av Ord og Sed», som Lid redigerte frå 1951 til han døydde. 

I Norsk folkeminnelags skrifter gav Lid ut sju band av Nicolai Storakers samlingar og eitt band av Wilhelm Mannhardt sine norske samlingar frå 1860-åra. Lid var også engasjert i språkforsking, og kunne fleire språk, mellom andre samisk, finsk og estisk. Han leverte bidrag til stadnamntolking og etymologi.

Nokre av artiklane hans er publisert i *Trolldom: Nordiske studiar*, som kom ut til 60-årsdagen i 1950.

Lid vart æresdoktor ved Åbo Universitet i 1955 og tok mot Finlands hvite roses orden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nils Lid|Nils Lid]]» frå ,  den 18. juni 2016.*
Jeremi Wasiutyński

**Jeremi Maria Franciszek Wasiutyński ** () var ein polsk-norsk astrofysikar og filosof. 

Wasiutyńs kistuderte matematikk, fysikk og astronomi ved universitetet i Warszawa og tok magistergrad i astronomi i 1930. Han tok doktorgraden ved Universitet i Oslo i 1948. I 1964 vart han statsstipendiat. 

Jeremi Wasiutynski var særleg oppteken av astrofysikk, og publiserte meir enn hundre populærvitskaplege artiklar i norsk og dansk presse. I åra 1931–1934 var han praktikant ved ein fabrikk for optiske instrument. Ved sidan av arbeidet skreiv han eit tobindsverk i generell astronomi saman med M. Kamieński. 1935–3196 skrev han ein biografi om Kopernikus, som 1938 oppnådde litteraturpris for årets beste bok i Polen. 1943–1944 utgav han trebindsverket *Verden og geniet*, og 1963 boka *Universet*. I sine seinare år dreiv han hovudsakleg med filosofiske spørsmål, særleg knytt til heilheitstenking og kosmologi. Av hans seinare publikasjonar finn ein mellom anna trebindsverket *Creation. Materials to the General Theory of Reality* og *Det kosmiske drama og drømmer om den kongelege vei på terskelen til ein ny tid*.

## Bibliografi
* På polsk eit tobandsverk i generell astronomi saman med M. Kamieński. 
* På polsk ein biografi om Kopernikus 1935-36. Boka fekk i 1938 Polens litteraturpris for årets beste bok. 

* *Verden og geniet, fra solsystemets dannelse til i dag* 3 bd (1943–44)
* *Studies in hydrodynamics and structure of stars and planets* (1946) *dr.avh.* 
* *Veien til vår tid* 2 bd (1948–49)
* *Universets utvikling : Fra senere tids forskning* (1950)
* *Geniet og det overnaturlige* (1951)
* *The dynamic constitution of the outer layer of the sun* (1958) 
* *Universet – skapelse og utvikling* (1963), utvidet utg. 1965
* *Creation, Vieved From a Turning-Point in the History of the Earth as a Transromation of Existence and Consciousness* 3 bd (1996) ISBN 82-993976-1-8
* *Det kosmiske drama og drommer om den kongelige vei pa terskelen til en ny tid* (1998) ISBN 82-530-1990-4
* *A Unified View of Reality* (2000)
* *The Speech of God: From the Meta-Cosmic Beginnings to the Forthcoming Terrestrial Crisis in an Attempt at Human Understanding* (2002) ISBN 82-560-1388-5
* *The Solar Mystery. An Inquiry Into the Temporal and the Eternal Background of the Rise of Modern Civilization* (2003) ISBN 82-560-1407-5

* *Studies in creative processes* 13 bd. (1998-  ). Utdrag frå Creation, 1996

* Wasiutynski publiserte mer enn hundre populærvitenskapelige artikler om astrofysikk i norsk og dansk presse.

## Kjelder

*
Gordon Banks

**Gordon Banks** () var ein engelsk fotballspelar frå  Sheffield som spelte 73 landskampar for England i tida 1963-72 og vakta målet då England vann VM i fotball 1966 på heimebane. Han spelte på Chesterfield FC 1958/59, Leicester City 1959-67 og Stoke City 1967-72. Banks vann ligacupen 1964 med Leicester og 1972 med Stoke. Han la opp i oktober 1972, etter han miste synet på eit auge i ei trafikkulukke.

Banks vart rekna som den beste fotballmålvakta i verda i siste halvparten av 1960-åra. Ei redning av ei heading frå den brasilianske spelaren Pele under VM i fotball 1970 har nærast fått ein ikonisk status.

### Merittar
*Verdsmeister: 1966 for England
*Vinnar av ligacupen: 1972 med Stoke City
*Finalist i FA-cupen: 1961 og 1963 med Leicester City
*Finalist i ligacupen: 1964 med Leicester City
*Britisk meister: 1975, 1966, 1968, 1969, 1971 og 1972 for England

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gordon Banks|Gordon Banks]]» frå ,  den 18. juni 2016.*  
 
*eu-football
Jens Fredrik Schroeter

**Jens Fredrik Wilhelm Schroeter** () var ein norsk astronom. 

Han var fødd i Drammen som son av skipskaptein Fredrik Julius Bech Schroeter og kona Julie Schroeter. Familien på farssida hadde flytta til Noreg frå Langeland i Danmark i 1787. Gjennom systera Jenny, var han svogeren til presten Jens Jonas Jansen og onkel til historikaren Einar Jansen. Schroeter sjølv vart ikkje gift.

Han tok artium i 1872, og cand.real.-graden i 1882. Interessa frå astronomi kom heilt frå barndommen, då faren lærte han om dyrekrinsen, planetane og korleis han kunne bruke ein sekstant. Han arbeidde ved observatoriet i Bossekop frå 1882 til 1884, og som assistent ved Det norske meteorologiske instituttet frå 1884 til 1888. Frå 1888 til 1890 var han observatør i utlandet, men i 1891 kom han attende til Noreg som observatør ved Universitetet i Kristiania i 1891. Direktøren ved observatoriet sidan 1890 var professor Hans Geelmuyden, og då Geelmuyden pensjonerte seg som professor i 1919, vart han erstatta av Schroeter. Schroeter var òg redaktør for den offisielle norske almanakken, etter Geelmuyden.

Han var òg redaktør for tiddsskriftet *Nordisk astronomisk Tidsskrift*, og var medlem av Det norske vitskapsakademiet. Dei akademiske publikasjonane hans var stort sett på tysk. Utafor astronomien medverka han òg til leksikonet *[[Salomonsens Konversationsleksikon]]*, i tillegg til almanakken. Han døydde i 1927 i Oslo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jens Fredrik Schroeter|Jens Fredrik Schroeter]]» frå ,  den 18. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ramon Wilson

**Ramon Wilson** (), kjend som **Ray Wilson**, var ein engelsk fotballspelar fødd i Shirebrook i Derbyshire. Han var venstreback på England sitt landslag som vann VM i fotball 1966 på heimebane. Wilson spelte 63 landskampar for England i tida 1960-68.

Wilson debuterte på Hudersfield Town i 1955. I 1964 vart han overført til Everton FC, der han 14. mai 1966 var med då klubben slo Sheffield Wednesday 3-2 i finalen i FA-cupen på Wembley stadion i London. Vel to månader seinare opplevde han på same arenaen høgdepunktet i karrieren då England sigra med 4-2 over Vest-Tyskland i VM-finalen 1966. Sommaren 1969 fekk Wilson kontrakt med Oldham Athletic. Han spelte sin siste ligakamp 7. november 1970 for Bradford City i 3. divisjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ray Wilson (English footballer)|Ray Wilson (English footballer)]]» frå ,  den 18. juni 2016.*
Aram Chaos

**Aram Chaos** er eit kaosterreng på Mars som ligg aust for Marinerdalane. Det dannar ein tilnærma rund struktur med ein diameter på 280 kilometer og ligg mellom Ares Vallis og Aureum Chaos.

Massiva som utgjer Aram Chaos er mange kilometer breie. Dei har høgder på 1 000 meter eller meir relativt til terrenget kring.

## Kjelder
* ''Heavily eroded Aram Chaos'' - ESA
Témblos

**Témblos** (gresk Τέμπλος, tyrkisk *Zeytinlik*) er ein landsby på Kypros og ein lokalstyrt busetnad i distriktet Kerýnia i Republikken Kypros.

Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene. Frå 1983 er han administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som ein del av kommunen Girne (Kerýnia) i distriktet Girne. Ein del av busetnaden er administrert som ein bydel i Girne (Zeytinlik Kesim), medan resten er administrert som ein separat busetnad (Zeytinlik Köy).

Ved folketeljinga i 2011 hadde Zeytinlik Kesim 468&nbsp;innbyggjarar, medan Zeytinlik Köy hadde 622&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Jernbanetid

**Jernbanetid** er ei lokaltid som er felles for ein jernbanestrekning. Han vart først nytta på Great Western Railway i England i november 1840, og var første gongen skilnader i lokaltid vart synkronisert. 

Jernbanestasjonane Østbanen (i dag Oslo Sentralstasjon) og Vestbanen i Oslo hadde i 1885 kvar si tidsrekning, der Østbanen hadde Oslo-tid, medan Vestbanen hadde Drammens-tid, då denne stasjonen låg under Drammen distrikt som endestasjonen på Drammensbanen. På denne tida nytta ein lokal soltid i Noreg og tidsskilnaden frå landsdel til landsdel var eit aukande problem, etter kvart som kommunikasjonen vart betre. Ein innførte derfor jernbanetid, slik at ein hadde den same tida langs heile jernbanestrekninga. Først i 1895 vart det innført felles tid for alle stader i landet. 

## Kjelder
*Ringnes, Truls. (14. februar 2009). Jernbanetid. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/jernbanetid.
Nord-India

**Nord-India** er ein laust definert region som omfattar nordlege delar av India. Regionen er prega av Det nordindiske låglandet og Himalayafjella, som skil region frå Tibetplatået and Sentral-Asia. Nord-India har historisk vore sentrum for Mogulriket, Delhi-sultanatet og Britisk India. Den indiske hovudstaden Delhi ligg framleis i Nord-India.

Dei indiske delstatane Haryana, Himachal Pradesh, Jammu og Kashmir, Panjab, Rajasthan, Uttar Pradesh og Uttarakhand og unionsterritoria Delhi og Chandigarh kan reknast med til Nord-India. 
Tidvis kan ein også rekna med Bihar, Gujarat, Madhya Pradesh og Vest-Bengal. 

Språk med offisiell status i eit eller fleire av desse områda er hindi, urdu, panjabi og engelsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:North India|North India]]» frå ,  den 4. juli 2020.*
Enduro

**Enduro** er namnet på ein konkurranseport der motorsyklar vert  køyrde på baner som er lagt i terreng som gjev køyrarane store utfordringar som ikkje berre krev dugleik, men òg at dei er særs uthaldande.  Dette vert poengtert i namnet på sporten, som kjem av spanske og italienske versjonar av det engelske ordet *endurance*. Det finst jamvel enduro for snøskutarar.

I enduro vert det nytta modifiserte, men elles i og for seg vanlege motorsyklar, med motorar med slagvolum på 125 - 650 cm³. Ein 125 cm³ motorsykkel veg om lag 100 kg, medan dei større syklane, opp til 650 cm³, veg 120-130 kg. Ein sykkel med 125 cm³ totaktsmotor er på 35 - 40 hk, medan dei større kan vere på meir enn 50. Det er fire ulike klasser, E0, E1, E2 eller E3, inndelt etter slagvolumet (cm³) på motorane på syklane, og om dei har to- eller firetakts motor.  Motorane skal vere bensindrivne.

Ein namngjeten edurokøyrar frå Noreg er Pål Anders Ullevålseter frå Ullevålseter i Oslo.
Statsråd Ole Erichsen

**Ole Wilhelm Erichsen** () var ein dansk-norsk marineoffiser og norsk statsråd, fødd i København.

## Liv og gjerning
Erichsen var son til ein lerretshandlar og postførar. Han deltok i napoleonskrigane ved Vlissingen som kadett på eit fransk linjeskip, og vart tildelt St.Helena-medaljen for innsatsen. Frå 1811 var han sekondløytnant i den dansk-norske marinen, frå 1814 divisjonssjef i den norske marinen og stasjonert på Hvaler.

I tida 1816 til -21 var Erichsen skipper i eit fransk reiarlag, gjekk då i fart mellom Bordeaux og Vestindia. År 1826 reiste han til England for å take imot dei to fyrste dampskipa i Noreg, skip han førte heim til Noreg i 1827. Åra 1836-39 arbeidde han med marinesaker hos kongen i Stockholm.

Erichsen var 1833-35 med i ein kommisjon om «plan for marinen» og i ein kommisjon av 1841 om ny vernepliktslov og militær straffelov i Noreg. 1841-44 var han medlem i den fyrste unionskomiteen.

Gjennom åra steig han i gradane, kaptein frå 1836 og sjef for Horten Verft frå 1845 og dermed grunnleggjar av den mekaniske verkstaden til den norske marinen.

Den 16. oktober 1848 vart Erichsen utnemnd til marineminister i Løvenskiold/Vogt-ministeriet, frå 1853 også øvste befalsmann i marinen. Han tok avskjed 31. mars 1856. Sidan budde han på storgarden Sem i Vestfold, der han døydde.

## Familie
Erichsen var gift to gonger, fyrste gong i Kristiansand i 1815 med Ida Thomine Fougner (1796–1821), andre gong med Abel Marie Isaachsen (1803–1883), dotter av konsul Isaach Isaachsen. I siste ekteskap fekk han mellom anna dottera Hedevig Lund.

## Utmerkingar
Erichsen var kommandør av 1. klasse av St. Olavs Orden, riddar av 1. klasse av Sverdordenen, riddar av Dannebrogordenen og innehavar av St. Helena-medaljen.

## Kjelder
The Mountains Move

***The Mountains Move*** er debutalbumet til det britiske folkrockbandet Treetop Flyers. Det vart utgjeve av plateselskapet Loose Music sommaren 2013.
## Innhald

## Medverkande

;Treetop Flyers
*Reid Morrison – vokal, akustisk gitar
*Sam Beer – vokal, elektrisk gitar og elektrisk piano
*Matthew Starritt – kor, bass og klokkespel
*Tomer Danan – kor, slagverk og perkusjon
*Laurie Sherman – gitar og mandolin 

;Andre medverkande
*Noah Gergeson – produsent
*Samur Khouja – teknikar
*Tim Young – teknikar
*Mildred B. Seclow – omslagsillustrasjon
*Laurie Sherman – fomslagsdesignar, fotograf
*Leonie Cooper – fotograf

## Omtale

## Kjelder
Jocelyn Bell Burnell

**Jocelyn Bell Burnell** () er ein nordirsk astrofysikar. 

Ho vart utdanna ved University of Glasgow, og tok doktorgrad i radioastronomi ved Cambridge University i 1968. Under doktorgradsarbeidet sitt deltok ho i oppbygginga av eit enormt radioteleskop og studerte spesielt kvasarar. I den samanhengen oppdaga ho nokre fram til då ukjende objekt, og har dermed ein stor del av æra for oppdaginga av dei første pulsarane (1967). Burnell har vore knytt til University College London, Royal Observatory, Edinburgh og James Clark Maxwell Telescope på Hawaii. Ho har vore president i Royal Astronomical Society. Burnell er særskild oppteken av formidling, og arbeidde i 10 år for Open University, noko som dobla talet på kvinnelege professorar i fysikk i Storbritannia. I 1999 turnerte ho i Australia med eigne Women in Physics-forelesningar. Frå 2001 var ho dekan ved naturvitskapeleg fakultet ved University of Bath.

## Kjelder

*
Rally Dakar

**Rally Dakar**, som tidlegare hadde namnet **Rally Paris-Dakar**, er eit årleg langdistanse konkurranseløp for køyrarar av motorsyklar, personbilar og lastebilar,  og som opphavleg vart køyrd frå Paris i Frankrike til Dakar i Senegal etter varierande ruter.

Løpet har vore køyrd sida 1978, men som fylgje av dei væpna konfliktane i Afrika, vart det i 2009 flytt til Argentina og Chile i Sør-Amerika av omsyn til tryggleiken for deltakarane. Seinare har løpet vore halde i Sør-Amerika.

Rallyet går for det meste i fritt terreng utanfor veg, ofte gjennom ørken. Det er ulike underkategoriar innanfor køyretøygruppene. Mange av køyretøya som er med, er særleg tilpasse dette rallyet. Frå 2009 har rallyet òg vore ope for firhjulingar.

Løpet vert arrangert av Amaury Sport Organisation (ASO), som er ein del av den franske mediagruppa Éditions Philippe Amaury. Amaury Sport Organisation er òg arrangør av Tour de France, Paris–Nice, Paris–Roubaix, Liège–Bastogne–Liège, La Flèche Wallonne, Open de France, Paris Maraton og diverse sykkelritt i Afrika.
Jodrell Bank Observatory

**Jodrell Bank Observatory** (opphavleg **Jodrell Bank Experimental Station**, så **Nuffield Radio Astronomi Laboratories** frå 1966 til 1999) er eit britisk observatorium med fleire radioteleskop. Det er ein del av Jodrell Bank Centre for Astrophysics ved University of Manchester. Observatoriet vart grunnlagd i 1945 av sir Bernard Lovell, ein radioastronom ved University of Manchester som ønskte å undersøke kosmisk stråling etter at han hadde arbeidd med radar under andre verdskrigen. Det har sidan spelt ei viktig rolle i forskinga på meteorar, kvasarar, pulsarar, maserar og gravitasjonslinser, og var sterkt involvert i å spore romsonder i starten av romalderen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jodrell Bank Observatory|Jodrell Bank Observatory]]» frå ,  den 18. juni 2016.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* Jodrell Bank Centre for Astrophysics
* Jodrell Bank Visitor Centre
Johannes Bayer

**Johannes Bayer** () var ein tysk jurist og astronom. Han utarbeidde det første større himmelatlaset *Uranometria* i 1603. Atlaset, som er på 51 blad, omfattar nærare 2&nbsp;000 stjerner, der 1&nbsp;000 stammar frå observasjonane til Tyge Brahe. Stjernekarta over den sørlege halvkula fekk han frå nederlandske sjøfolk. Bayer kunne føye til 12 nye stjernebilete til dei 48 som var namnsette den gongen.

I *Uranometria* namngav han stjernene i eit stjernebilete etter fallende lysstyrke med greske bokstavar etterfølgd av genitivsforma av namnet på stjernebilete. Stjerna Vega i stjernebiletet Lyren heiter ved slik namnsetting α Lyrae.

## Kjelder

*
Asbjørn Solberg

**Peder Asbjørn Solberg** () var ein norsk bonde og politikar. Han var fødd og delvis oppvaksen i Oslo og busett på Degernes i Østfold. Solberg representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1945 til 1961.

### Liv og gjerning
Solberg var son til ein gardbrukar i Rakkestad. Han gjekk i 1911-12 Smaalenenes amts skogskule. I 1913-14 var han avmålar for Saugbrugsforeningen i Halden og 1915-16 heradsblinkar i Rakkestad og Degernes. Frå 1917 til -20 var han heradskasserar og likningssekretær i Degernes. I 1918 tok han over svigerfaren sin gard i Degernes.

Før krigen hadde Solberg ei rekke lokale verv, mellom anna var han formann i likningsnemda, skulestyret og overformynderiet. Han hadde også leiarverv i indremisjonen og santalmisjonen. Heilt mot slutten av andre verdskrigen var han sambandssjef for heimestyrkane i Degernes. Frå 1946 til -65 var han styreformann i Rakkestad og Degernes brannkasse.

Solberg var ordførar i Degernes i 1945. Hausten 1945 kom han inn på Stortinget som representant for Kristeleg Folkeparti i Østfold, og var fast representant i fire periodar fram til 1961. Frå 1961 til 1965 var han fyrste vararepresentant. På Stortinget var han 1945-49 medlem i Post-, telegraf- og kystfartskomiteen, 1950-53 i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen, samt 1958-65 i Landbrukskomitéen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Johannes Hevelius

**Johannes Hevelius** () var ein tysk astronom frå Gdańsk og ein av de mest aktive astronomiske observatørane på 1600-talet. Han fann rotasjonstida til sola, og var den første som gav ei skildring av dei lyse områda som finst nær solflekkar. Han kalla områda faklar, eit namn som framleis er i bruk. Hevelius utgav det første detaljerte kartet over månen, *Selenographia* (1647). Han laga ein katalog på over 1500 stjerneposisjonar, *Uranographia*, som òg inneheldt eit vakkert stjerneatlas. Katalogen vart utgjeven i 1690. Verket til Hevelius er redusert sidan han ikkje nytta kikkert, men føretok alle observasjonar med det nakne auga.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Hans Stavrand

**Hans Nikolai Stavrand** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Sandtorg i Troms som representerte Venstre og Troms fylke på Stortinget i tida 1950-1961.

Stavrand deltok i sesongfiskeria fram til 1935, og var elles anleggsarbeidar i tida 1919-22. I 1921 gjekk han Trondenes folkehøgskule og skuleåret 1922-23 gjekk han landbruksskule på Gibostad. Frå 1927 til 1948 arbeidde han tidvis som oppmålar for jordstyret i Sandtorg herad. Han overtok farsgarden Nordvik i 1930 og dreiv denne til ein ny generasjon tok over. 

Stavrand var medlem av heradsstyret i Sandtorg frå 1932 til 1959, varaordførar 1938-40. Gjennom heile denne tida hadde han ei mengd styreverv, både i kommunal og privat verksemd, samt i organisasjonar. Ved stortingsvalet hausten 1949 fekk Stavrand fast plass på Tinget, og vart deretter attvald to gongar. Alle tre stortingsperiodane var han medlem i Sjøfarts- og fiskerikomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Sjur Lindebrække

**Sjur Lindebrække** () var ein norsk jurist, banksjef og politikar, fødd på Voss og død i Bergen. Han var formann i Høgre i tida 1962-70, og ein sentral figur i partiet i 1950- og 1960-åra. Far hans, Gjert Lindebrække, var fylkesmann i Hordaland.

## Liv og gjerning
Lindebrække voks opp i Bergen og tok examen artium i 1927. Fire år seinare vart han cand.jur. ved Universitetet i Oslo, og i 1948 dr. juris. Han var 1932-33 dommarfullmektig i Nordfjord og 1933-36 universitetsstipendiat i rettsvitskap. I 1936 vart han tilsett i Bergens Privatbank, der han seinare var soussjef 1940-45, banksjef 1946-59, administrerande direktør 1959-68 og styreformann 1968-76. Han hadde permisjon frå banken då han i 1945-46 var sjef for Erstatningsdirektoratet. Lindebrække styrte Bergens Privatbank i ei tid prega av kraftig ekspansjon både nasjonalt og internasjonalt. Heile sitt yrkesliv stridde han for ei uavhengig norsk banknæring.

Lindebrække hadde ei rad offentlege, private og organisatoriske verv. Mellom mykje anna var han 1945-46 medlem i Krigsskadekomiteen, 1945-47 medlem i Statens penge- og finansråd, 1954-65 medlem i Samarbeidsnemnda, og 1954-60 formann i Den norske Bankforening. 

Mot sin vilje vart Lindebrække hausten 1945 vald til stortingsmann frå Bergen. Han var då ikkje medlem av Høgre, og prøvde fånyttes å verte friteken frå å vere listekandidat. På Stortinget markerte han seg likevel raskt som medlem i Finans- og tollkomitéen, og vart den leiande finanspolitikaren til Høgre på Stortinget. I 1947 hevda han at full sysselsetting var eit overordna mål for Høgre, noko som vekte oppsikt både i og utanfor partiet. Han gjekk hugheilt inn for norsk NATO-medlemskap.

Lindebrække var frå 1950 til -54 andre viseformann i Høgre, og deretter formann 1962–70. Han ynskte eit liberalt, vidtfemnande parti nær sentrum av norsk politikk, og la såleis også vekt på sosialpolitiske spørsmål. Saman med John Lyng var Lindebrække i etterkrigstida ein pådrivar i Høgre for ein økonomisk politikk bygd på kravet om full sysselsetting og ein meir sosial profil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sjur Lindebrække|Sjur Lindebrække]]» frå ,  den 19. juni 2016.*
Lars Sæter

**Lars Sæter** () var ein norsk emissær, forretningsmann og politikar frå Surnadal. Sæter var i to valperiodar stortingsrepresentant frå Sør-Trøndelag og for Kristeleg Folkeparti.

## Liv og gjerning
Far hans var handelsmann og blekkslagar på Surnadalsøra. Sjølv gjekk han i åra frå 1914 til 1919 både folkehøgskule, middelskule, befalskurs og bibelskule. Mange år seinare, 1939, plussa han på med eksamen frå handelsskule.

Sæter arbeidde i tida 1919-27 som emissær og ungdomssekretær i Indremisjonsselskapet. Deretter var han redaktør for vekebladet *Hyrden*, som kom ut i Trondheim, i ti år fram til 1937. Perioden 1934-37 var han også disponent for Trøndelag misjonshotell. Sidan var disponent for Nordenfjeldske oljeselskap 1937-52, og distriktssjef i Mobil Oil A/S Norge 1952-63.

Sæter var 1933-54 medlem i Nidaros bispedømmeråd og frå 1945 til -61 bystyremedlem i Trondheim. I 1963-64 var han heradsstyremedlem i Surnadal. Både i Trondheim og Surnadal hadde han fleire leiande kommunale verv. Han var elles formann 1945-51 i Felleskommunikasjonsnemnda for Trondheim og Strinda og 1945-53 formann i Trondheim og Levanger krins av Kristeleg Folkeparti. Også styreformann 1945-55 i det kristelege dagbladet *Dagsavisa* i Trondheim, samt styreformann 1965-68 i Trondheim Bilruter.

Til stortingsvalet hausten 1953 stod Sæter på fyrsteplassen til Kristeleg Folkeparti i Sør-Trøndelag. Han vart vald til representant med stor margin, og attvald i 1957. I begge tingperiodane var han medlem i Samferdslekomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Johannes Regiomontanus

**Johannes Müller von Königsberg** (), i dag mest kjend som **Johannes Regiomontanus** er ein tysk astronom og matematikar frå Königsberg. Han heitte Müller, men tok namnet Regiomontanus, ei latinisering av Königsberg. Han oppretta eit observatorium i Nürnberg i 1471 med utmerkte instrument, mekanisk verkstad og boktrykkeri. Han gav ut fleire viktige trigonometriske arbeid og utførte nøyaktige astronomiske observasjonar og utrekningar. I 1472 vart han av pave Sixtus IV kalla til Italia for å hjelpe til i arbeidet med ein kalenderreform.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Johann Elert Bode

**Johann Elert Bode** () var ein tysk astronom, kjend for omformuleringa og populariseringa av Titius–Bode-lova. Bode fann omlaupet til Uranus og føreslo namnet på planeten. 

Bode var direktør for observatoriet i Berlin frå 1786 til 1825. Han grunnla *[[Berliner Astronomisches Jahrbuch]]* i 1776.

Asteroiden 998 Bodea og månekrateret Bode er kalla opp etter han.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Johann Elert Bode|Johann Elert Bode]]» frå ,  den 19. juni 2016.* 


## Bakgrunnsstoff
Johan Ludvig Emil Dreyer

**Johan Ludvig Emil Dreyer** () var ein dansk-irsk astronom.

Dreyer arbeidde hovudsakleg innafor to område: observasjon og katalogisering av tåker og stjernehoper, og astronomihistorie. I 1888 gav han ut *New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars* (posisjon for 7840 tåker og stjernehopar) som, saman med to supplement (1895 og 1908), enno er eit uunnværleg hjelpemiddel ved alle observatorium. Han redigerte og gav ut dei vitskaplege arbeida og korrespondansane til Tyge Brahe (på latin i 15 store bind), og skreiv i 1890 ein av dei mest kjende bøkene om astronomihistorie, *History of the Planetary System from Thales to Kepler* (utgjeven på ny i 1953, under tittelen *History of Astronomy from Thales to Kepler*).

Dreyer var direktør for Armagh observatorium i Nord-Irland frå 1882 til 1916. 

## Kjelder

*
John Flamsteed

**John Flamsteed** () var ein engelsk astronom og første Astronomer Royal. Han katalogiserte 3000 stjerner. Han gjorde Karl II merksam på at ein trong nye og gode observasojnar, særskild til bruk ved å finne lengde- og breiddegrader til sjøs, og dette førte til opprettinga av Greenwich-observatoriet (1675). Flamsteed vart den første sjefen for observatoriet (Astronomer Royal 1676–1719). Han kombinerte kikkert med måleinstrument, og brukte nesten 30 år på å samle observasjonar, aleine og under vanskelege forhold. Materialet vart nytta til utarbeiding av ein stor stjernekatalog, *Historia Coelestis Britannica* (1712, 1725), og eit stjerneatlas, *Atlas Coelestis* (1729).

## Prisar og oppkallingar
* Medlem av Royal Society (1676)
*Flamsteed Astronomi Society er kalla opp etter den første Astronomer Royal 
* Krateret Flamsteed på månen er kalla opp etter han. 
* Asteroiden 4987 Flamsteed.
* Fleire skular og høgskular i Derbyshire er namnsett etter han. 

## Kjelder

*

## Sjå òg
* Flamsteedobjekt
John Herschel

Sir **John Frederick William Herschel,** 1. baronett ()
var ein engelsk matematikar, astronom, kjemikar, oppfinnar og eksperimentell fotograf, som i somme år gjorde verdifullt botanisk arbeid. Han var son av astronomen William Herschel og var sjølv far til tolv barn.

Herschel var den første som brukte det juliansk dag-systemet i astronomi. Han namnsette sju saturnmånar og fire uranusmånar. Han bidrog mykje til fotografi-vitskapen, og undersøkte fargeblinde og den kjemikalske krafta til ultrafiolette stråler.

Herschel var leiar for Royal Astronomical Society i tre periodar: 1827–29, 1839–41 og 1847–49.
Han blei vald til utanlandsk æresmedlem ved American Academy of Arts and Sciences i 1832 og som utanlandsk medlem av Det svenske vitskapsakademiet i 1836.

## Heider
Småbyen Herschel i Saskatchewan i Canada, Mount Herschel i Antarktis, krateret J. Herschel og Herschel Girls' School i Cape Town i Sør-Afrika har fått namn etter han.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Frederick Herschel|John Frederick Herschel]]» frå ,  den 19. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
John Goodricke

**John Goodricke** () var ein engelsk amatørastronom. Han er mest kjend for observasjonane sine av den variable stjerna Algol (Beta Persei) i 1782 og avgjorde perioden til 5,4 døgn. 

Goodricke var døvstum.

## Oppkallingar
Asteroiden 3116 Goodricke er namnsett av John Goodricke.

## Kjelder

*
Jordrotasjon

**Jordrotasjonen** er nemninga på rotasjonen til jordkloten om sin eigen akse. Jorda roterer mot aust, eller mot klokka.

Nordpolen, eller den geografiske nordpolen, er punktet på den nordlege himmelhalvkula er jordaksen møter flata si. Jordaksen er den tenkte linja frå pol til pol som jorda roterer om. Dette punktet er ikkje på same stad som den magnetiske nordpolen. Sørpolen er det andre punktet på jorda der rotasjonsaksen skjr overflata, i Antarktis.

Jorda roterer ein gong på kring 24 timar med omsyn til sola, og ein gong kvar 23 timar, 56 minuttar og 4 sekund med omsyn til stjernene. Jordrotasjonen sakkar av med tida, slik at ein dag var kortare i fortida. Dette kjem av tidvasseffektar som månen har på jordrotasjonen. Atomklokker syner at den moderne dagen er kring 1,7&nbsp;millisekund lengre enn for eit hundreår sidan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Earth's rotation|Earth's rotation]]» frå ,  den 19. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Nettstad for jordrotasjon, frå Observatoire de Paris
Johann Gottfried Galle

**Johann Gottfried Galle** () var ein tysk astronom. Den 23. september 1846 oppdaga han Neptun etter utrekningar av U.J.J. Leverrier. Han oppdaga tre kometar og gav i 1894 ut eit register over alle utrekna kometbanar. Han arbeidde òg med meteorar og synte korleis observasjonar av jordnære asteroidar kan nyttast til utrekning av solparallaksen.

Galle var direktør for observatoriet i Breslau frå 1851 til 1897. 

## Kjelder

*
Johann Franz Encke

**Johann Franz Encke** () var ein tysk astronom. Han arbeidde særleg med baneutrekningar av kometar, og synte at tre kometar frå 1795, 1805 og 1818 var identiske, Enckes komet. Denne kometen har den koraste kjende omlaupstida, 3,3 år. Ut frå observasjonar av Venus-passasjane i 1761 og 1769 bestemte han i 1824 solparallaksen til 8,571ʹʹ (nå gjeve som 8,794ʹʹ), ein verdi som stod urørt i mange år. 

Encke var direktør for observatoriet i Berlin frå 1825. 

## Prisar og oppkallingar
*Encke fekk to gonger Royal Astronomical Society sin gullmedalje, i 1824 og 1830.
*Krateret Encke på månen er namnsett etter han.
*Asteroiden 9134 Encke.
*Enckes deling er kalla opp etter han og er eit gap i den ytre ringen til Saturn.
*Enckes komet 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff

* Minneord om John Francis Encke
Jordskin

**Jordskin** er reflektert lys frå jorda. Nokre dagar før og etter nymåne, når fasen er liten, kan ein sjå heile måneskiva i eit svakt grått lys. Årsaka til dette er at jorda reflekterer sollyset (jordskin). Ved nymåne vender jorda heile den opplyste sida si mot månen, slik at lyset då blir sterkast. Ein kan kalle det «fulljord» på månen. 

## Sjå òg
*Sollys
*Månelys
*Stjernelys

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Norman Lockyer

Sir **Joseph Norman Lockyer** (), ofte berre kalla **Norman Lockyer**, var ein engelsk vitskapsmann og astronom. I lag med den franske forskaren Pierre Janssen har han fått æra for å oppdage gassen helium.  Lockyer vert òg hugsa for å starta og vere den første redaktøren i det viktige tidsskriftet *[[Nature]]*.

Som astronom var han ein pionér innafor spektroskopisk solforsking, og han er kjend for studia sine av astronomisk orientering av steinmonument, egyptiske og greske tempel og anna. Han gav ut fleire bøker, mest kjend er *The Dawn of Astronomy. A Study of the Temple-Worship and Mythology of the Ancien Egypt* (ny utg. 1964).

## Prisar og oppkallingar
* Medlem av Royal Society (1869)
* Janssenmedaljen frå Vitskapsakademiet i Paris (1875)

* Knight Commander of the Order of the Bath (1897)

* President i British Association (1903 &ndash; 1904)

* Krateret Lockyer på månen og krateret Lockyer på Mars er begge namnsette etter han. 

## Kjelder

*
Jordskugge

**Jordskugge** er den del av verdsrommet som jorda heilt eller delvis hindrar lysstråler frå sola å trenge inn i.

Medan fenomenet natt (ein funksjon av å vere *i* jordskuggen) er særs kjend for alle, er effekten jordskuggen har på atmosfæren ofte ganske synleg på himmelen, men likevel lite kjend. Denne skuggen er synleg når han fell på atmosfæren til jorda i tussmørket. Når ein har klår sikt til horisonten, kan ein sjå skuggen som eit mørkeblått eller gråblått band. Skuggen vil då vere synleg på motsett halvside av himmelen av solnedgangen eller soloppgangen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Earth's shadow|Earth's shadow]]» frå ,  den 19. juni 2016.*  
----
*
Jérôme Lalande

**Joseph Jérôme Lefrançois de Lalande** () var ein fransk astronom og forfattar.

Lalande var direktør for Paris-observatoriet frå 1795 til 1801. Han publiserte fleire astronomiske bøker, som *Traité d'astronomie* (1764), som var den første fullstendige læreboka i astronomi, og ein stor stjernekatalog *Histoire Céleste Française* (1801), med posisjonar for nesten 50&nbsp;000 stjerner ned til 10. storleiksklassed.

## Kjelder

*
Julius Schiller

**Julius Schiller** () var ein tysk augustinarmunk i Augsburg og gav i 1627 eit stjerneatlas *Coelum stellatum christianum* (Kristeleg stjernehimmel) med 49 praktfulle koparstikk. Stjernebileta på den nordlege himmelen fekk namn frå Det nye testamentet, på den sørlege frå Det gamle testamentet og bileta frå dyrekrinsen vart oppkalla etter dei tolv apostlane. Atlaset høyrer med blante dei største bibliografiske raritetane.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
*Schiller's 1627 ''Coelum Stellatum Christianum'' & ''Coelum Stellatum Christianum Concavum'' ("Christian Starry Heavens») - Full digital faksimile, Linda Hall Library.
Kalendae

**Kalendae** (latin for «den kalla») er dei første dagane i kvar månad i den romerske kalenderen. Romarane anga desse «kalendae» til den første dagen i månaden, som symboliserte starten på ein ny månefase. Denne dagen skulle pontiffane fastslå kva for dagar som skulle vera *Curia Calabra*, det vil seia kviledagar, i den kommande månaden. Folk som skulda pengar skulle betala gjeld, som var innskrivne i *calendarian*, ei slags kontobok. Datum (i dette kalendersystemet) vart angjeven relativt til dagar som kalendae, Nones eller Ides. Til dømes ville tre dagar etter Kalendae, i moderne språkbruk, vera den fjerde dagen i månaden. For å finna dagen til kalendae i inneverande månad, tel ein kor mange dagar som gjenstår i månaden, og legg til to til det talet. Til dømes er 22. april den 10. kalendae i mai, fordi det er åtte dagar igjen i april, ein legg til 2, og får 10.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kalendae|Kalendae]]» frå ,  den 19. juni 2016.*
Kalenderår

**Kalenderår** eller **det borgarlege året** er i den julianske og i vår gregorianske kalender eitt år rekna frå 1. januar kl. 0 til 31. desember kl. 24. Vanlege år har 365 døgn, medan skotår har 366 døgn. Det mildare julianske kalenderåret har 365,25 døgn, det mildare gregorianske kalenderår har 365,2425.

## Kjelder

*
Kalenderteikn

**Kalenderteikn** er eit teikn til kort oppføring av astronomiske uttrykk som har vore brukt i almanakkar og kalendrar. 

## Kjelder

*
Kant-Laplace-hypotesen

**Kant-Laplace-hypotesen** er to hypotesar om danninga av solsystemet, sett fram av Immanuel Kant og Pierre Simon Laplace. Desse blir ofte feilaktig slått saman. 

## Sjå òg
* Nebularhypotesen

## Kjelder

*
Karl Jansky

**Karl Guthe Jansky** () var ein amerikansk fysikar og radioingeniør som i august 1931 oppdaga dei første radiobølgjene frå Mjølkevegen. Han vert rekna som ein av grunnleggjarane av radioastronomien.

Jansky arbeidde ved Bell Telephone Laboratories frå 1928. I sitt arbeid med å identifisere signal som forstyrra radiomottakinga på korte bølgjelengder (ca. 15 m), oppdaga han i 1931 at stjernebildet Pila var kjelde for radiostøy. Denne noko uventa oppdaginga førte til utviklinga av radioastronomien.

## Kjelder
*

*

## Bakgrunnsstoff
*My Brother Karl Jansky and His Discovery of Radio Waves from Beyond the Earth ved bigear.org
Karl Ludwig Harding

**Karl Ludwig Harding** () var ein tysk astronom, som er mest kjend for å ha oppdaga asteroiden 3 Juno.

Harding var professor ved universitetet i Göttingen frå 1805. Han oppdaga òg mange variable stjerne og tre kometar. Han gav ut *Atlas novus coelestis* (1808–26).

## Kjelder

*
J. Allen Hynek

**Dr. Josef Allen Hynek** () var ein USA-amerikansk astronom, professor og ufolog.  Han er best hugsa for UFO-forskinga si. Hynek fungerte som vitskapleg rådgjevar for UFO-studiane til U.S. Air Force frå 1947 til 1969. 

I fleire tiår etter dette forska han sjølv på UFO-ar.  Han analyserte titusenvis av UFO-rapportar og skreiv og redigerte fleire bøker om fenomenet, best kjent er *The UFO Experience* (1972, på norsk *UFO – en dokumentasjon*, 1981).

## Kjelder

*
Jurlof-Achmarof-Hassel

**Jurlof-Achmarof-Hassel** eller **1939d** er ein komet oppdaga 16. april 1939 av den norske amatørastronom Olaf Hassel. Han vart samstundes oppdaga av to sovjetiske amatørastronomar, og ved namngjevinga fekk han namn etter alle tre.

## Kjelder

*
Mórfou

**Mórfou** (gresk Μόρφου, tyrkisk *Güzelyurt*) er ein by på Kypros og ein kommune i distriktet Levkosía i Republikken Kypros.

Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene.

## Bydelar
Mórfou var delt inn i bydelane:
*Ajía Paraskeví
*Ájos Jeórjos
*Ájos Mámas
*Khrysilioú

### Kart

## Under administrasjon av Nord-Kypros
Frå 1983 er Mórfou administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som kommunen Güzelyurt i distriktet Güzelyurt. Republikken Kypros har ein kommuneadministrasjon for Mórfou i eksil.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den nord-kypriotiske kommunen Güzelyurt 18&nbsp;946 innbyggjarar. Sjølve byen hadde 7&nbsp;465 innbyggjarar, fordelt på bydelane:
*Lala Mustafa Paşa (Ájos Jeórjos) (999&nbsp;innbyggjarar)
*Piyale Paşa (Ájos Mámas) (3&nbsp;711&nbsp;innbyggjarar)
*İsmet Paşa (Ajía Paraskeví) (2&nbsp;541&nbsp;innbyggjarar)
*Yuvacık (Khrysilioú) (214&nbsp;innbyggjarar)

I resten av kommunen budde det 11&nbsp;491 innbyggjarar, fordelt på busetnadene:
* (850&nbsp;innbyggjarar)
*Aşaği Bostancı (Káto Zódia) (1&nbsp;822&nbsp;innbyggjarar)
* (505&nbsp;innbyggjarar)
*Yukarı Bostancı (Páno Zódia) (1&nbsp;495&nbsp;innbyggjarar)
* (1&nbsp;008&nbsp;innbyggjarar)
* (1&nbsp;164&nbsp;innbyggjarar)
* (367&nbsp;innbyggjarar)
*Kalkanlı (Kaló Khorió) (2&nbsp;305&nbsp;innbyggjarar)
*) (386&nbsp;innbyggjarar)
* (573&nbsp;innbyggjarar)
* (189&nbsp;innbyggjarar)
* (817&nbsp;innbyggjarar)

## Referansar