open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sjølingstad Uldvarefabrik

**AS Sjølingstad Uldvarefabrik** er ein ullvarefabrikk frå 1894 som i dag er ein levande museumsfabrikk. Sjølingstad Uldvarefabrik ligg i Lindesnes kommune cirka åtte kilometer vest for Mandal.   

## Historie
AS Sjølingstad Uldvarefabrik vart konstituert som eit uansvarleg aksjeselskap 15. september 1893. Grunnleggjaren til fabrikken var August Hoven (1852–1911). Han kom frå Hoven i Halse og var utdanna lærar. Hoven kjøpte sitt første vannfall på Sjølingstad rundt 1890, og etablerte i 1891 Fredli Shoddyfabrik. Denne dreiv han parallelt med ullvarefabrikken heilt fram til 1940-talet.

Produksjonen ved Sjølingstad Uldvarefabrik starta i september 1894, med August Hoven som disponent. I 1910 måtte Hoven trekkje seg tilbake på grunn av sjukdom. Sonen, Andreas Hoven (1879–1949), tok da over som disponent. Han hadde tidlegare hatt meisterstillingar både i spinneriet og i veveriet. Andreas Hoven var også blant dei som hadde formell tekstilutdanning frå John Lennings vävskole i Norrköping. I 1949 døydde Andreas Hoven og sonen August d.y. tok over som fabrikkens disponent, ei stilling han hadde heilt fram til 1983.

Rundt fabrikken voks det fram eit lite industrisamfunn med arbeidarbustader, skule, butikk og ikkje minst disponentbustad. Desse bygga vitnar i dag saman med fabrikkbygningane om kor viktig industristaden var.

Styret valde i 1984 etter nesten 90 års drift å innstille den ordinære drifta på fabrikken.

## Museumsdrift
Sjølingstad Uldvarefabrik fungerer i dag som ein levande museumsfabrikk. Etter at den ordinære drifta vart lagt ned, voks ideen om å bevare staden som industrimuseum fram. På slutten av 1980-talet opna fabrikken som museum, men med produksjon på dei gamle maskinane som eit viktig ledd i formidlinga av industrihandverk og industrihistorie. Sjølingstad Uldvarefabrik er ei avdeling av Vest-Agder-museet IKS.

## Bakgrunnsstoff

* Vest-Agder-museet
* Hovudoppgåve: Birgitte Sørensen ”Det sviver bra på Sjølingstad” Økonomiske og sosiale utfordringer ved AS Sjølingstad Uldvarefabrik 1920-1940 
* Digitalt fortalt: «Til fargeriet med stamp og vask» (av Birgitte Sørensen, Vest-Agder-museet Sjølingstad Uldvarefabrik) (besøkt 16. februar 2012)
* Katalog til arkiv etter Sjølingstad Uldvarefabrik hjå Statsarkivet i Kristiansand
Neptun sildeoljefabrikk

**Neptun sildeoljefabrikk** er eit anlegg som ligg på Melbu i Vesterålen. 

Fabrikken vart sett i drift i 1910 og er i dag rekna som eit kulturminne. Lenge var produksjonen basert på sild, men da det ikkje lenger var tilgang på sild som råstoff vart det satsa på lodde. I 1980-åra svikta også tilgangen på dette råstoffet, og fabrikken vart lagt ned i 1986. 

Frå 1991 er bygningane forvalta og formidla som ein del av Norsk Fiskeindustrimuseum som  vart oppretta våren 1991. Norsk fiskeindustrimuseum er landsdekkjande på sitt fagområde og har ein nasjonal funksjon. 

Neptun sildeoljefabrikk står på Riksantikvarens liste over prioriterte tekniske og industrielle kulturminne. Denne lista omfattar 14 anlegg, og er basert på eit omfattande registreringsarbeid. 

## Litteratur
* Inger Anne Hovland: «Havets sølv som ble Melbus gull». Museumsnytt 2002: 5-6.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Klevfos Cellulose- & Papirfabrikk

**Klevfos Cellulose- & Papirfabrikk** er ein tidlegare fabrikk ved Svartelva i Løten kommune i Innlandet som produserte cellulose og papir. Den vart etablert i 1888, og var i drift til 17. september 1976. Etter dette vart den gjort om til Klevfos Industrimuseum. Fabrikkbygningane står oppført på Riksantikvarens liste over tekniske og industrielle kulturminne, og får pengar over statsbudsjettet til vedlikehald og istandsetting.

## Historie
Klevfos Cellulosefabrik A/S vart etablert ved Svartelva i Løten i 1888. To gründerar frå Hedmark, Helge Væringsaasen og Søren Sørensen, stod bak den nye verksemda. Mykje av utstyret og maskiner vart produsert på det nærliggjande Aadals Brug Jernstøberi og Mekaniske Verksted.

Dei fyrste åra vart det berre produsert cellulose for sal, men allereie i 1892 vart det kjøpt ei papirmaskin. Gjennom heile historia på Klevfos vart det utelukkande produsert kraftpapir, eller gråpapir som det oftast blir kalla. Papiret gjekk hovudsakleg til emballasje.

Den fyrste fabrikkbygningen frå 1888 brant i 1909, og det vart bygd opp igjen ein ny og moderne fabrikk i teglstein som var i drift frå 1911. Det vart kjøpt inn ny papirmaskin og anna utstyr, og ikkje minst vart det lagt inn straum frå ein nybygd kraftstasjon ved Skjefstadfossen i Elverum. Klevfos var Noregs minste papirfabrikk med ein produksjon på opp mot 3&nbsp;000 tonn i året på det meste. 

Eigarane frå 1888 til 1917 var Klevfos AS, eit aksjeselskap med eigarar hovudsakleg frå Hedmark. I 1917 vart aksjane selt til Union & Co, eit av dei store industriføretaka på den tida. Då Union ville avvikle drifta på midten av 1950-talet, overtok etter kvart Løiten Almenning som eigar. Dei heldt det gåande heilt fram til det vart nedlagt i 1976.

Frå 1913 til 1952 hadde fabrikken same styrar, lokalmannen ingeniør Eivind Torp, som var gift med Oleane Engeloug frå fabrikkens nabolag. Eivind Torp døde året etter at fabrikken ble nedlagt for godt. Oleane har malt bileta på veggane i styrarbustaden.

Arbeidarane på Klevfos vart rekruttert blant jord- og skogsarbeidarar i området, og arbeidsplassen var populær. Klevfos betalte ikkje godt, men verksemda betalte alltid regelmessig og var ein sikker arbeidsplass. Mange starta som nykonfirmerte og vart der livet ut. Det var og ein del kvinner som arbeidde på Klevfos. Arbeidsoppgåvene til kvinnene var fyrst og fremst i å sortere og telle ark som skulle pakkast før det vart sendt.

I 1976 vart fabrikken lagt ned. Allereie i 1979 vart det tatt initiativ til å bevare den som eit kulturminne. I 1980 vart fabrikken, ein del andre bygningar og store deler av fabrikktomta overdratt frå Løiten Almenning til Klevfos Industrimuseum. Museet vart offisielt opna i 1986, og er i dag ein del av Norsk Skogmuseum og Hedmark fylkesmuseum.

## Bakgrunnsstoff
*Klevfos Industrimuseum hos Norsk Skogmuseum
*Klevfos Cellulose- & Papirfabrikk hos Riksantikvaren

## Referanser

## Bøker
*
*
*
Atal Bihari Vajpayee

**Atal Bihari Vajpayee** () var ein indisk politikar frå Gwalior i Madhya Pradesh, statsminister i India i 1996 og frå 1998, 1999 til 2004 som repesentant for Bharatiya Janata-partiet.

Som ung var Atal Bihari Vajpayee medlem av den paramilitære hinduorganisasjonen Rashtriya Swayamsevak Sangh, som han seinare arbeida for på fulltid. I august 1942 blei han og broren arresterte som medlemmer av den sivile ulydnadsrørsla Quit India, sjølv om dei ikkje var direkte involverte. Vajpayee sat fengsla i 23 dagar, og blei først slept fri etter å ha underskrive ei fråsegn (på urdu) der han nekta for å ha vore med på ulydnaden.

Vajpayee tok del i grunnlegginga av hindutvapartiet *[[Bharatiya Jana Sangh]]* (Det indiske folkesambandet) i 1951, og blei vald inn til det indiske underhuset Lok Sabhai 1957. Under unntakstilstanden i India frå 1975 til 1977 blei han, som mange andre opposisjonsleiarar, fengsla. Då det blei skrive ut nyval i 1977 gjekk han med Jana Sangh inn i opposisjonsalliansen Janata, som vann valet. Frå 1977 til 1980 var Vajpayee indisk utanriksminister i Janata-regjeringa.

I 1980 forlét Vajpayee Janata-partiet og var i staden med på grunnlegginga av det meir hinduorienterte Bharatiya Janata-partiet.
I 1996 blei han statsminister for BJP, men fekk ikkje nok parlamentarisk støtte og blei berre sitjane i 13 dagar.
I 1998 blei han statsminister att. Vajpayee var statsminister under Kargil-krigen mot Pakistan i 1999. Han blei oppfatta som ein trygg og sigrande leiar, og BJP vann ein solid majoritet ved Lok Sabha-valet i 1999. Vajpayee gjekk av i 2004, då BJP tapte valet.

Etter eit slag i 2009 som gjorde at han mista taleevna og mykje førlegheit, opptredd ikkje Vajpayee offentleg.

Vajpayee levde ugift, men hadde adoptivdottera Namita. Han var oppteken av indisk musikk og dans og skreiv fleire diktsamlingar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Atal Bihari Vajpayee|Atal Bihari Vajpayee]]» frå , og «[[:sv:|Atal Bihari Vajpayee]]» frå  den 14. mai 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Atlungstad Brenneri

**Atlungstad Brenneri** er eit spritbrenneri ved Mjøsa på Stange i Innlandet. Det vart grunnlagt i 1855 av ei gruppe gardbrukarar. Den regelmessige brenninga tok slutt i 2000, men det har seinare vore gjennomført prøveproduksjonar. Brenneriet har sidan 2012 vore oppført på Riksantikvarens liste over tekniske og industrielle kulturminne, og har fått omkring 7 millionar kroner til å settast i stand slik det ein gong var.  Atlungstad Brenneri AS som tok over eigarskapet i 2011. I oktober 2013 skreiv eigarane under på ein samarbeidsavtale med selskapet Arcus om at det igjen skal produserast akevitt regelmessig på Atlungstad Brenneri.

## Historie
Atlungstad Brenneri vart etablert i 1855, då ei rekkje gardbrukarar slo seg saman i eit andelslag, og det erstatta fleire mindre brennerier i området. Fordi vatn var viktig for mange av brenneriets prosessar, vart det anlagt ved utløpet til Fjetreåa på Nedre Atlungstad ved Mjøsa. Bygningane vart oppført av raud teglstein, som er typisk for industriarkitekturen frå slutten av 1800-tallet, og dei fekk også ei smie og eit fjøs. Karakteristiske trekk ved konstruksjonen er den 15 meter høge spritkolonna og den 30 meter høge fabrikkpipa. Bygningane inneheld mellom anna potetmottak, sprit- og destillasjonsapparat og akevittlager. Brenneriet brann i 1864, men det vart bygd opp igjen to år seinare med dei samme veggane. Det vart utvida i 1911, og i 1954 vart det bygd eit nytt frørenseri.

I 1920 vart Atlungstad Finspritfabrik oppløyst, og den lagra spriten vart delt ut til aksjonærane. Det vart oppretta eit nytt selskap, Stange Brænderi, få dagar seinare. I 1925 tok Vinmonopolet over finspritdestillasjonen, og året etter fekk selskapet namnet Stange Brænderi & Frøforretning. I 1957 gjekk det saman med Tangen og Romedal brenneriet og danna Hedmark Frøforretning og Brenneri. I 1995 vart det kjøpt opp av Hoff Norske Potetindustrier.

Den regelmessige brenninga ved Atlungstad Brenneri vart avslutta i 2000, og det vart gjort om til eit såkalla reservebrenneri som var i drift berre når det var behov for det. I 2008 tok også det slutt, men i 2011 vart det kjøpt opp av Atlungstad Brenneri AS, som byrja med prøveproduksjon same haust. I 2013 signerte selskapet ein avtale med Arcus om igjen å produsere akevitt på fast basis.

## Referanser

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*Atlungstad Brenneri hos Riksantikvaren
*
*Atlungstad Brenneri  hos Akevittruten
*Atlungstad Brenneri  hos Norske Akevitts Venner
Hamaopprøret i 1964

**Hama-opprøret i 1964** var den første større striden mellom det nyinsette Ba'ath-partiet i Syria og Det islamske brorskapet. Det skjedde i april 1963 etter statskuppet til Ba'athist-partiet i 1963. Opprøret vart undertrykt med kraftig militærbruk og førte til at 70-100 menneske mista livet og delar av gamlebyen i Hama vart øydelagd. Byen Hama heldt fram å vere senter for islamistar og eit samlingspunkt i 1976-1982 for islamistopprøra i Syria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1964 Hama riot|1964 Hama riot]]» frå ,  den 15. mai 2014.*
Baathisme

**Baathisme** (òg skrive **ba'athisme**) er ein politisk ideologi som vektlegg arabisk nasjonalisme, panarabisme og arabisk sosialisme. Ideologien byggjer på idéane til Michel Aflaq, ein kristen, Salah al-Alen din-Bitar, ein sunnimuslim, og Zaki al-Arsuzi, ein alawitt. Irak vart styrt av det irakiske Baathpartiet frå 1968 til 2003, og det syriske Baathpartiet styrte Syria frå 1963 til 2024. Baathisme var den offisielle statsideologien til Irak under Baathpartiet sitt styre, men har aldri vore offisiell statsideologi i Syria. Baathisme var likevel den offisielle ideologien til det styrande partiet i Syria under Bashar al-Assad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ba&#39;athisme|Ba&#39;athisme]]» frå ,  den 15. mai 2014.*
Det islamske opprøret i Syria

**Det islamske opprøret i Syria** (arabisk: تمرد الإخوان المسلمين; *Tamrud al-ʾIḫwān al-Muslimūn*; «Det muslimske brorskap-opprøret») var ei rekkje væpna opprør mellom 1976 og 1982 utført av sunni-islamistar, hovudsakleg medlemmar av Det muslimske brorskapet, mot det syriske regimet til Ḥāfiẓ al-ʾAsad. Opprøret mot styret til Ba'athpartiet i Syria vart av regimet kalla «den lange terrorkampanjen». Islamistane gjekk til åtak på både sivile og ikkjetenestegjerande soldatar, og sivile vart òg drepne i hemnoperasjoane til regimet. Opprøret førte til massakren i Hama i 1982, der mellom 10&nbsp;000 og 40&nbsp;000 vart drepne i byen av den syriske hæren. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det islamske opprøret i Syria|Det islamske opprøret i Syria]]» frå ,  den 15. mai 2014.*
Hama-massakren i april 1981

**Hama-massakren i 1981** skjedde, i følgje ein rapport, etter eit mislukka åtak av ein væpna islamistgerilja ved eit kontrollpunkt nær ein alawittisk landsby nær Hama. Som ein hemnaksjon vart grupper av dei syriske spesialstyrkane og den 47. brigaden sett ut i Hama og dei gjekk frå hus til hus og blokkerte nabolag etter kvart som det braut ut gatekampar. Det vart ilagt portforbod og syriske soldatar gjekk inn i byen. Mellom torsdag 23. april 1981 og sundag 26. april 1981 avretta tryggingsstyrkar minst 350 innbyggjarar i byen og skadde meir enn 600, med tilfeldig utvalde menn og gutar som var over 14 år gamle.

## Sjå òg
* Hama-massakren i 1982

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1982 Hama massacre|1982 Hama massacre]]» frå ,  den 15. mai 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Umeå universitet

**Umeå universitet** er eit statleg universitet i Umeå i Sverige. Universitet vart oppretta i 1965 som det femte universitetet i landet. Umeå universitet kan samanliknast med Linköpings universitet i storleik, som det femte eller sjette største universitet i Sverige, målt i tal på studentar. I 2012 hadde universitetet kring 4&nbsp;300 tilsette og ein omsetnad på ca 3,9 milliardar SEK. Det vert rangert som eit av verdas 200-300 beste universitet og som det 5. til 8. beste i Sverige.

## Organisasjon
Universitetet i Umeå er organisert i fire fakultet med om lag 50 institutt, 20 senter og 8 høgskular. Dei fire fakulteta er:

* humanistisk
* medisinsk
* samfunnsvitskap
* teknisk-naturvitskap

### Høgskular

Ved Umeå universitet er det åtte ulike høgskular:
*Arkitekthögskolan vart oppretta i 2009 som Sveriges fjerde arkitektutdanning, med om lag 60 nye studentar kvart år.

*Designhögskolan har landets mest omfattande utdanning i industridesign.

*Handelshögskolan (USBE) utdannar siviløkonomar i tre ulike kandidatprogram og fem ulike masterprogram. Handelshögskolan er eit av berre seks universitet i Sverige som har rett til å uteksaminera siviløkonomar.

*Idrottshögskolan vid Umeå universitet vart oppretta i 2000 og driv forsking og utdanning innan idrett.

*Konsthögskolan, har om lag 60 studentar som studerer fri kunst.
   
*Lärarhögskolan vid Umeå universitet (før kalla Umeå School of Education) erstatta ved årsskiftet 2008/2009 det tidlegare lærarfakultetet.

*Restauranghögskolan, vart oppretta i 2002 som den andre av sitt slag i Sverige.

*Tekniska högskolan, har sju sivilingeniørprogramm og like mange høgskuleingeniørprogram.

## Æresdoktorar i utval
*Kerstin Ekman (1998) – forfattar, medlem av Svenska Akademien
*Christer Fuglesang (1999) – astronaut
*Tarja Halonen (2009) - Finlands president
*Roger D. Kornberg (2003) – nobelpristakar i kjemi 2006
*Sara Lidman (1978) – forfattar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Umeå universitetsbibliotek
Fjordane folkehøgskule

**Fjordane Folkehøgskule** er ein frilynt folkehøgskule som ligg på Nordfjordeid i Eid kommune i Vestland fylke. Skulen har plass til 90 elevar i året og er eigd av *Eigarlaget for Fjordane Folkehøgskule*.

#### Linjer ved skulen:
* 1.års hestelinje
* 2.års hestelinje
* Kunst/foto/glass
* Sirkuslinje
* Bu og fritid med hest

## Bakgrunnsstoff
* Fjordane Folkehøgskule – Offisiell nettside
Diskografien til Frank Zappa

Dette er ei liste av album av Frank Zappa. Lista alle albuma av The Mothers of Invention, i tillegg til hyllestalbum. I løpet av karrieren sin gav Zappa ut 62 album. Mellom 1994 og 2014 gav  Zappa Family Trust ut 37 posthume album, slik at det totalt utgjer 99 album. 

## Offisielle album

## Forskjellig

## Samlealbum

## Singlar

 

## Album av andre artistar
* *[[King Kong: Jean-Luc Ponty Plays the Music of Frank Zappa]]* (Jean-Luc Ponty) (1970)
* *The BRT Big Band Plays Frank Zappa* (BRT Big Band) (1990)
* *Yahozna Plays Zappa* (Yahonza) (1992)
* *Zappa's Universe—A Celebration of 25 Years of Frank Zappa's Music* (Joel Thome/Orchestra of Our Time)(1993)
* *Smart Went Crazy* (Meridian Arts Ensemble) (1993)
* *Harmonia Meets Zappa* (Harmonia Ensemble) (1994)
* *What's the Ugliest Part of Your Body?* (Jon Poole) (1994)
* *Music by Frank Zappa* (Omnibus Wind Ensemble) (1995)
* *Thanks to Frank* (Warren Cuccurullo) (1995)
* *Prime Meridian* (Meridian Arts Ensemble)  (1995)
* *Anxiety Of Influence* (Meridian Arts Ensemble)  (1996)
* *Frankincense: The Muffin Men Play Zappa*  (Muffin Men)  (1997)
* *Plays The Music of Frank Zappa* (The Ed Palermo Big Band) (1997)
* *Dischordancies Abundant* (CoCö Anderson) (1997)
*  *Zappe Zappa* (Pierre-Jean Gaucher) (1998)
* *Ear Mind I* (Meridian Arts Ensemble)  (1998)
* *[[Frankly A Cappella]]* (The Persuasions) (2000)
* *The Zappa Album*  (Ensemble Ambrosius)  (2000)
* *Bohuslän Big Band plays Frank Zappa* (Bohuslän Big Band) (2000)
* *Fric Out !* (Nasal Retentive Orchestra) (2001)
* *Have A Bun* (Nasal Retentive Orchestra) (2002)
* *Ensemble Modern Plays Frank Zappa: Greggery Peccary & Other Persuasions* (Ensemble Modern) (2003)
* *UMO Jazz Orchestra: UMO plays Frank Zappa feat. Marzi Nyman* (2003)
* *Tales Of Brave Flegmar* (Nasal Retentive Orchestra) (2003)
* *Oh No!... Just Another Frank Zappa Memorial Barbecue!* (LeBocal) (2003)
* *Zapparcie, czyli uboczne skutki jedzenia zóltego sniegu* (Przasniczki & Tymon Tymanski) (2003)
* *The Purple Cucumber - A Zappa Tribute* (BRTN Philharmonic Orchestra & Zuchini Rocking Teenage Combo) (2003 and 2008)
* *NRO Live* (Nasal Retentive Orchestra) (2004)
* *Lemme Take You To The Beach: Surf Instrumental Bands playing the music of Zappa* (Cordelia Records) (2005)
* *Frank Zappa's Hot Licks (and Funny Smells)* (Colin Towns and the NDR bigband) (rent a dog) (2005)
* *Zappostrophe* (Marc Guillermont) (2005)
* *[[Take Your Clothes Off When You Dance]]* (The Ed Palermo Big Band) (2006)
* *Music For Hungry People* (Nasal Retentive Orchestra) (2007)
* *Struber Z'Tett Plays Zappa Live : Les Noces De Dada* (Struber Z'Tett) (2007)
* *2G* (Pierre-Jean Gaucher & Christophe Godin) (2007)
* *[[Zappa Plays Zappa]]* (Dweezil Zappa) (2008)
* *Eddy Loves Frank* (The Ed Palermo Big Band) (2009)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Frank Zappa discography|Frank Zappa discography]]» frå ,  den 15. mai 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Amorittar

**Amorittar** (sumerisk 𒈥𒌅 *MAR.TU*, akkadisk *Tidnum* eller *Amurrūm*, egyptisk *Amar*, hebraisk *ʼĔmōrī* אמורי) var eit folkeslag som talte eit semittisk språk og som budde i Syria i oldtida og i store delar av Mesopotamia frå omkring 2000-talet f.Kr. I sumeriske og akkadiske tekstar vart det vist til kongedømet Amurru når det var tale om dei, såvel som om hovudguden deira, Amurru. Språket deira, amorittisk, vert rekna innanfor dei nordvestsemittiske språka. Amorittane vert òg nemnde i Bibelen som eit folk som levde i Kanaan før israelittane kom dit.

## Opphav
I dei tidlegaste sumeriske kjeldene frå rundt 2400 f.Kr. er landet til amorittane, «Mar.tu-landet», ikkje assosiert med Mesopotamia, men med landområda like vest, det som i dag er Syria og Kanaan. Dei synest å ha  fungert som eit nomadisk folk i dei mesopotamiske kjeldene, og dei er særleg knytte til fjellregionane i Jebel Bishri i Syria, som er kalla «Amorittfjella». Det etniske omgrepet Amurru og Amar vart nytta om dei, høvesvis  hos det akkadiske riket, Assyria og Egypt. Frå 2000-talet f.Kr. og truleg utløyst av tørken på 2100-talet, kom ei storstilt innvandring av amorittiske stammer til Mesopotamia. Dei vart ein av grunnane til nedgangen for det sumeriske tredje dynastiet i Ur, og førte til ei rekkje mektige kongedøme, mellom anna grunnlegginga av Babylon som ein stat og nådde høgdepunktet sitt med Hammurabi.

Kjende amorittar, hovudsakleg dei i Mari, skreiv i ein dialekt av akkadisk funnen på leirtavler i Mari som er datert til 1800-1750 f.Kr. Sidan språket viser mange nordvestleg semittiske former og konstruksjonar, er amorittisk språk trudd å ha vore ein nordvestleg semittisk dialekt. Hovudkjelda til den særs avgrensa kunnskapen til språket er namn som ikkje er akkadisk i stilen som er bevart i desse tekstane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Amoritter|Amoritter]]» frå ,  den 16. mai 2014.*
Verve Records

**Verve Records** er eit amerikansk jazz-plateselskap, grunnlagt av Norman Granz i 1956.

## Liste over tidlege Verve-artister
### Musikarar
* Coleman Hawkins
* Charlie Parker
* Count Basie
* Duke Ellington
* Oscar Peterson
* Dizzy Gillespie
* Bud Powell
* Lester Young
* Kid Ory
* Stan Getz
* Ben Webster
* Bill Evans
* Roy Eldridge
* Gerry Mulligan
* Buddy Rich
* Gene Krupa
* Illinois Jacquet
* Art Tatum
* Teddy Wilson

### Vokalister
* Bing Crosby 
* Ella Fitzgerald
* Betty Carter
* Natalie Cole
* Blossom Dearie
* Anita O'Day
* Carmen McRae
* Nina Simone
* Mel Torme
* Sally Kellerman
* Diana Krall
* Sarah Vaughn
* Joe Williams

### Andre
* Talk Talk
* The Mothers of Invention
* The Righteous Brothers
* The Velvet Underground

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Verve Records|Verve Records]]» frå ,  den 17. mai 2014.*

## Bakgrunnsstoff

*
Suzy Creamcheese

**Suzy Creamcheese** var kallenamnet til **Suzy Zeiger** som i 1960-åra var medlem av Frank Zappa and the Mothers of Invention. Etter at den verkelege Suzy forlet gruppa, steppa andre kvinner inn på konsertane til the Mothers, med det same kallenamnet. Etter kvart vart det trudd at ho alltid hadde vore ein fiktiv karakter. På albumet *[[Freak Out!]]* (som inneheld eit «brev» får Suzy Creamcheese på baksida av plateomslaget), vart Suzy Creamcheese spelt av Jeannie Vassoir; på *[[Absolutely Free]]* og *[[Mothermania]]* var det Lisa Cohen; og på *[[We're Only in It for the Money]]* og *[[Uncle Meat]]* var det Pamela Zarubica.

Den verkelege Suzy fortsette å bruke kallenamnet Suzy Creamcheese. Ho flytta til London, der ho ei stund var kjæraste med John Hopkins, ein leiande person i den britiske hippie-kulturen. 

Sporet «Requiem For Suzy Creamcheese» finst på LP-plata *Psychedelia—A Musical Light Show* av Mesmerizing Eye. Bandet Teddy & His Patches spelte inn ein song kalla «Suzy Creamcheese», som inneheld ei nyinnspeling av dialogen i starten på «The Return of the Son of Monster Magnet» frå *Freak Out!*. 

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Suzy Creamcheese|Suzy Creamcheese]]» frå ,  den 17. mai 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
PolyGram

**PolyGram** er eit tidlegare plateselskap som vart stifta i 1972 gjennom samanslåinga av Polydor og Phonogram, som på si side fusjonerte heilt i 1977. Selskapet vart absorbert i Universal Music Group gjennom eit sal i 1998.

PolyGram var eit eige merke, men hadde underselskap i Deutsche Grammophon, Philips, Polydor, Mercury Records og Vertigo Records. I 1987 vart PolyGram eit heileigd dotterselskap til Philips gjennom at sistnemnte kjøpte opp delen til Siemens AG. Ved ei restrukturering av aksjekapitalen i 1993 vart eigardelen til Phillips minska til 75 %. Selskapet kjøpte opp fleire andre plateselskap i den tida det var aktivt, og nokre av dei mest kjente av disse var Decca Records (1979), Island Records (1989) og Motown Records (1993). I 1994 vart for øvrig PolyGram det første plateselskapet i vesten som etablerte eit dotterselskap i Russland. 

I 1998 vart PolyGram kjøpt opp av den canadiske spritprodusenten Seagram og har seinare blitt ein del av Universal Music Group.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:PolyGram|PolyGram]]» frå ,  den 17. mai 2014.*  

## Bakgrunnsstoff
Bizarre Records

**Bizarre Records** var eit plateselskap danna for artistar oppdaga av rockemusikaren Frank Zappa og kompanjongen og manageren hans Herb Cohen.

Bizarre vart opphavleg skipa som eit produksjonsselskap. I 1967 missa selskapet til Zappa, Verve Records, høve til å fornye avtalen sin med Zappa. Dette gav Zappa og Cohen ein fordel då dei skulle forhandle sin eigen produksjonsavtale med Verve. Føremålet med å opprette sitt eige produksjonsselskap var å gje Zappa fullstendig kunstnarisk kontroll over musikken sin og verka han planla å produsere for andre. 

Dei første albuma tilknytte Bizarre kom ut tidleg i 1968.  Desse var mellom anna *[[We're Only in It for the Money]]* av the Mothers of Invention og *[[Lumpy Gravy]]*, det første soloalbumet til Zappa. Andre Zappa-relaterte utgjevingar var *[[Cruising with Ruben & the Jets]]* (1968) og samlealbumet *[[Mothermania]]* (1969). Selskapet produserte òg *[[Sandy's Album Is Here At Last]]* av songar-låtskrivaren Sandra Hurvitz, i dag betre kjend som Essra Mohawk. Desse albuma vart alle gjeve ut på Verve Records med etiketten «Bizarre Productions».  

Tidleg i 1969 vart Bizarre Records oppretta som eit selskap distribuert av Warner Bros. Records, som òg omfatta Reprise Records. Bizarre-etiketten vart forma samstundes med eit anna selskap, Straight Records, som òg vart distribuert av Warner Bros. Då Bizarre og Straight vart skapt, var planen til Zappa å gje ut album med avantgarde-artistar på Bizarre, og plater med meir ordinær musikk på Straight.  Den første utgjevinga i denne serien var dobbeltalbumet *[[The Berkeley Concert]]* av Lenny Bruce. Bizarre gav ut den doble debutplata til Wild Man Fischer, kalla *[[An Evening with Wild Man Fischer]]*, tidleg i 1969.  

Det opphavlege konseptet for Bizarre Records mislukkast på grunn av problem med distribusjonen og styret av selskapet. Dette førte til at nokre særs uvanlege album vart gjeven ut på Straight-etiketten, særleg dei av Captain Beefheart, Alice Cooper og The GTOs. Zappa and the Mothers of Invention var den einaste artisten som vart verande på Bizarre Records. Zappa gav ut åtte av sine eigne album med og utan Mothers of Invention på Bizarre frå 1969 til 1972. Det einaste Zappa-prosjektet som ikkje var på Bizarre i denne perioden var filmmusikken til *[[200 Motels]]*, som kom ut på United Artists Records i 1971.  

I 1973 enda distribusjonskontraktane til Bizarre og Straight med Warner. Mange Bizarre og Straight-innspelingar vart gjevne ut på ny av Warner og/eller Reprise. Same året starta Zappa og Cohen eit nytt selskap, DiscReet Records, nok ein gong distribuert av Warner Bros. 

## Bakgrunnsstoff

*Zappa sin diskografi knytt til plateselskap
Straight Records

**Straight Records** var eit plateselskap skipa i 1969 for å distribuere artistar produserte og oppdaga av Frank Zappa og kompanjongen og manageren hans Herb Cohen. Straight vart skipa samstundes med eit anna selskap, Bizarre Records. Straight og Bizarre vart begge laga og distrubert i USA av Warner Bros. Records, som òg omfatta Reprise Records. Straight Records-innspelingane vart i Storbritannia distribuerte av CBS Records.

Frank Zappa sjølv valde ut dei fleste artistane for Straight. Opphavleg hadde han tenkt å gje ut album med avantgarde-artistar på Bizarre, og meir ordinære innspelingar på Straight. Dette konseptet mislukkast på grunn av problem med platedistribusjonen og styringa av selskapa. Frank Zappa, the Mothers of Invention, Wild Man Fischer og Lenny Bruce passa alle inn på Bizarre, men enda popp på Straight. Dette førte til at det vart gjeve ut nokre uvanlege album på Straight, som platene til Captain Beefheart, Alice Cooper og the GTOs.

Zappa var ansvarleg for den første plata til the Persuasions, *[[Acapella av Persuasions|Acappella]]*. Over telefon høyrte han the Persuasions synge live i ein platebutikk i Jersey City. På grunn av lidenskapen hans for doo-wop fekk Zappa vokalgruppa over til Los Angeles for å lage ei plate. Andre artistar på Straight var Tim Buckley, og duoen Judy Henske & Jerry Yester. Desse musikarane kom til selskapet via manageren Herb Cohen.

Den første utgåva av *[[Love It to Death]]* av Alice Cooper vart gjeven ut på Straight. Då albumet byrja å selje, hadde det derimot alt blitt gjeve ut på ny av Warner Bros.  Frå 1972 vart denne og andre innspelingar på Straight gjeve ut på ny av anten Reprise eller Warner Bros. I 1973 enda distribusjonsavtalen mellom Bizarre, Straight og Warner.  Zappa og Cohen starta då eit nytt selskap for Warner kalla DiscReet Records. Zappa/Cohen-samarbeidet enda i fiendskap og søksmål i 1976. I oppgjeret som følgde nokre år seinare, fekk Zappa eigarskapen over det han sjølv hadde laga, medan Herb Cohen fekk det meste av det Zappa ikkje hadde laga for Bizarre, Straight og DiscReet.

## Artistar på Straight Records

* Captain Beefheart
* Alice Cooper
* Tim Buckley
* Jeff Simmons
* Junier Mintz (aka Frank Zappa and The Mothers)
* Lord Buckley
* Judy Henske & Jerry Yester
* The GTOs (Girls Together Outrageously)
* Tim Dawe
* Mayf Nutter
* The Persuasions
* Rosebud

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Straight Records|Straight Records]]» frå ,  den 17. mai 2014.*
Collett & Leuch

**Collett & Leuch** var eit norsk handelshus i Christiania, skipa før 1716 av Peder Mortensen Leuch (1692–1746) og Peter Collett (1694–1740). Firmaet endra namn til **Collett & Søn** i 1786.

Handelshuset hadde store interesser i trelasteksport og åtte skogområde og sagbruk i tillegg til industri. Ved Akerselva dreiv dei mellom anna Glads mølle og Bentse Brug i åra 1748–1789/1798.

Firmaet var og med blant dei som gav pengar slik at det vart mogleg å skipa Det Kongelige Frederiks Universitet - Universitetet i Oslo.

Drifta ved Collett & Leuch opphøyrde i 1821.

## Kjelder

* Knut Are Tvedt (red): *[[Oslo byleksikon]]*, Kunnskapsforlaget 2010, side 130, ISBN 978-82-573-1760-7
* Alf Collett: Familien Collett, efterretninger  digital utgave, bl.a. s.16 
*  Alf Collett: *En gammel Christiania-Slægt*, Christiania, Cammermeyer 1888.
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Collett & Leuch|Collett & Leuch]]» frå , den 17. mai 2014, [http://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Collett_%26_Leuch&oldid=11897033 revisjon]*
Eugène Viollet-le-Duc

**Eugène Emmanuel Viollet-le-Duc** () var ein fransk arkitekt og arkitekturteoretikar. Viollet-le-Duc er særleg kjend for sine restaureringar av mellomalderbygningar, som Sainte-Madeleine-kyrkja i Vézelay, Notre-Dame i Paris, Mont Saint-Michel, Carcassonne og slotta Roquetaillade og Château de Pierrefonds. Han gjorde uvanleg djupt forskingsarbeid rundt bygningane han skulle restaurera, men er blitt skulda for å «overrestaurera» og forandra dei til å bli noko dei aldri var. Viollet-le-Duc er knytt til den nygotiske arkitekturen, ein stil som stod i sterk motsetnad til den klassistiske Beaux-Arts-arkitekturen som var populær i samtida.

## Kjelder

*«Viollet-le-Duc, Eugène (-Emmanuel)», dictionaryofarthistorians.org
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Eugène Viollet-le-Duc|Eugène Viollet-le-Duc]]» frå , og «[[:en:|Eugène Viollet-le-Duc]]» frå  den 17. mai 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*«Viollet-le-Duc, Eugène (-Emmanuel)», dictionaryofarthistorians.org/
Glads mølle

**Glads mølle** eller **Nedre papirmølle**, er ein tidlegare fabrikkbygning som ligg ved Beyerbrua og Vøyenfossen, Akerselva i Oslo. Gateadressa er Sandakerveien 10. 

Bygninga er frå 1736 og blei reist av handelshuset Collett & Leuch som papirmølle, i åra 1748–98 
som ein del av Bentse Brug. 

I 1798 tok Frederik Glad over mølla og ho fekk namn etter han. Mot slutten av 1870-åra opphøyrde 
drifta og i 1880 vart ho tatt over av Hjula Væverier.

Glads mølle er rekna som Oslos eldste bevarte industribygning. Ho er bygd i panelt tømmer med høg underetasje av mur og høgt mansardtak med arker. Bygninga er freda.

## Kjelder

* Knut Are Tvedt (red): *[[Oslo byleksikon]]*, Kunnskapsforlaget 2010, side 71 og 204, ISBN 978-82-573-1760-7
*   
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Glads mølle|Glads mølle]]» frå , den 17. mai 2014, [http://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Glads_m%C3%B8lle&oldid=12571071 revisjon]*

## Bakgrunnsstoff
Kjelsås Bruk

**Kjelsås Bruk** var ein stor spikar- og ståltrådfabrikk med kraftstasjon som vart skipa i 1855 ved det øvste vassfallet i Akerselva; Frysjafossen på Kjelsås i Oslo. Da var alle vassfall langs Akerselva nytta ut til industriproduksjon. Grunnleggjar og første eigar var kjøpmann
Johan Henrik Schmelck. 

Bedrifta blei kjøpt av O. Mustad i 1884. Mustad bygde eit valseverk og produserte mellom anna flatstål til spikerproduksjon.

Området rundt Kjelsås Bruk vart selt til Oslo kommune i 1971 og sjølve fabrikkbygninga inneheld no Frysja senter, rundt 70 atelier og verkstader for brukskunst.

## Kjelder

* Kjelsås bruk frå Industrimuseum/Norsk Teknisk Museum
* Knut Are Tvedt (red): *[[Oslo byleksikon]]*, Kunnskapsforlaget 2010, side 187 og 373, ISBN 978-82-573-1760-7
*  
*''Denne artikkelen bygger på «Kjelsås Bruk» frå , den 17. mai 2014, revisjon
Gips

**Gips** er eit mjukt mineral danna av kalsiumsulfat, med formelen CaSO4·2H2O.

Gips blir særleg danna ved inndamping av sjøvatn. Det kan òg dannast ved vulkansk aktivitet (varmekjelder), ved oksidasjon av sulfidhaldig malm og som efflorescens i jord eller kalksteinsholer.

Velkrystallisert gips blir kalla *selenitt*. Ein fibrig variant blir kalla silkespat, medan tett, finkorna gips er kjend som alabast.

Det finst gips i Noreg i mindre mengder i sprekker i alunskifer i Oslofeltet og einskilde kisførekomstar i Løkken og Sulitjelma. Det finst òg i Søftestad gruver i Telemark. Ein finn også materialet [å Spitsbergen, der det er utbreidd i sedimentlag frå karbon og permtida.

I verda vert det produsert kring 90 millionar tonn gips per år. Dei største produsentane er USA, Canada, Iran, Kina og Japan.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*WebMineral
*Mineralgalleri
Nedre Vøiens Bomuldsspinderi

** Nedre Vøiens Bomuldsspinderi** eller **Vøiens Bomuldsspinderi** er ei tidlegare tekstilverksemd i Sagveien 21 på Sagene i Oslo. Verksemda kom i gang etter initiativ av Knud Graah og svogeren Niels O. Young i 1846. To år tidlegare hadde dei kjøpt fallrettane i Akerselva på Nedre Vøyen gard og i 1845 stod den toetasjes fabrikkbygninga klar. Spinneriet produserte tråd og stoff. 

Graah hadde vore i Manchester og andre plassar for å gjere seg kjend med industrien. Fabrikken vart bygd med teknologi og ekspertar frå England.

Den første tida hadde spinneriet 70 til 80 tilsette som arbeidde ved spinnemaskinane. Maskinane vart drivne av kraft frå eit vasshjul som tilhøyrde Akers Mekaniske Verksted.

I 1859 brann spinneriet ned og ei ny bygning etter teikningar av Oluf Nicolai Roll vart bygd. Det er den fabrikken som framleis står på staden. I 1895 kjøpte spinneriet opp fallrettane i den nederste delen av Vøyenfallene, kalla Våghalsen. Det blei ført opp fleire bygningar her.

Verksemda skifta eigarform og vart gjort om til aksjeselskap i 1906 under namnet A/S Knud Graah & Co.
I 1919 vart spinneriverksemda skilt ut i eiga selskap under det gamle namnet Vøyens Bomuldsspinderi, men spinneriet gjekk dårleg og vart nedlagd fire år seinare. Knud Graah & Co. held fram som veveri og i 1946 gjekk det inn i selskapet TEFAS saman med mellom anna Hjula Veveri. Produksjonen vart flytta til ein ny fabrikk på Frysja. Selskapet gjekk konkurs etter nokre år; i 1955.

Fabrikkbygninga i Sagveien blei rehabilitert i 1980 ved arkitekt Sigvart Pran.

Industrianlegget er kommunalt verna som kulturminne. I tillegg til sjølve fabrikkbygninga består kulturminnet av Spinnerimeisterboligen i Sagveien 21 og nybygget med adresse  Mølleparken 6.  

## Kjelder
Ray Collins

**Ray Collins** () var ein amerikansk musikar. 

Collins voks opp i Pomona i California og song i skulekoret sitt. Han slutta vidaregåande skule for å gifte seg. 

Collins starta musikkarrieren sin med å synge falsett korvokal for forskjellige doo-wop-grupper i Los Angeles-området seint i 1950-åra og tidleg i 1960-åra, mellom andre Little Julian Herrera and the Tigers. I 1964 danna Collins, trommeslagaren Jimmy Carl Black, bassist Roy Estrada, saksofonisten Dave Coronado og gitaristen Ray Hunt The Soul Giants. Hunt vart etter kvart erstatta av Frank Zappa, og gruppa utvikla seg til Mothers of Invention. Collins var solovokalist på dei tidlege albuma deira, som *[[Freak Out!]]*, *[[Absolutely Free]]* og *[[Cruising with Ruben & the Jets]]*. I 1968 slutta Collins i The Mothers of Invention, men vart med på forskjellige Zappa-prosjekt utover 1970-åra. 

Collins budde i Claremont i California fram til han døydde julaftan 2012, 76 år gammal.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Roy Estrada

**Roy Estrada** (), òg kjend som «Roy Ralph Moleman Guacamole Guadalupe Hidalgo Estrada» og «Orejón», er ein amerikansk musikar og korvokalist, mest kjend som bassgitarist med Frank Zappa og for å ha vore med å starte Little Feat, der han spelte på dei to første albuma.

## Karriere
Med trommeslagaren Jimmy Carl Black og Ray Collins var Estrada det første medlemet i Frank Zappa sitt Mothers of Invention.

Tidlegare hadde Estrada fronta eit band kalla Roy Estrada and the Rocketeers. Gruppa gav ut minst ein singel på King-etiketten, «Jungle Dreams (Part 1)» med «Jungle Dreams (Part 2)» på andre sida.

I tillegg til å arbeide med Zappa var Estrada med å danne Little Feat med Lowell George i 1969, og spelte på dei to første albuma deira før han slutta i 1972 for å bli med i Captain Beefheart's Magic Band, der han fekk kallenamnet *Orejón* ('store øyre'). Han spelte òg bass for Zappa i 1976 i turnebandet på *[[Zoot Allures]]*-turneen. Og han song og var skodespelar i Zappa-filmen *[[Baby Snakes]]* frå 1979. Han song òg på Zappa-albuma *[[You Are What You Is]]*, *[[Ship Arriving Too Late to Save a Drowning Witch]]* og *[[The Man from Utopia]]*.

### Grande Mothers
I 2002 slo Estrada seg saman med tidlegare bandkollega Don Preston og Napoleon Murphy Brock, og gitaristen Ken Rosser og trommeslagaren/perkusjonist Christopher Garcia, for å danne «The Grande Mothers», som spelte musikken til Zappa.

## Fengsel
Estrada vart dømd for valdtekt av eit barn den 27. oktober 1977. Han var seks år i fengsel då han vart dømd for utukt med eit barn i Orange County i California i desember 1994. I januar 2012 vart han igjen dømd for utukt med barn med ein dom på 25 år i fengsel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roy Estrada|Roy Estrada]]» frå ,  den 17. mai 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Discography at beefheart.com 
*http://www.thegrandmothers.com
Margaret Bingham

**Margaret Bingham** () var ein britisk målar og forfattar. Ho var hertuginne av Lucan i Irland.

## Liv

Margaret var dotter av James Smyth. Ho var fødd i Devon som den yngste av to systrer. I 1760 gifta ho seg med Charles Bingham som blei utnemnd til baron Lucan i 1776 og den første jarlen (*earl*) av Lucan i 1795. Bingham døydde i 1814 ved St James's Place i London. Ho hadde fem overlevande barn: Lavinia, som gifta seg med den 2. jarl Spencer i 1781, Eleanor Margaret som gifta seg med Thomas Lindsay, Louisa og Anne, som døydde ugifte, og Richard, som arva jarletittelen.

## Virke

Bingham byrja måla minatyrbilete om lag 1771. Ho måla hovudsakleg portrett av familiemedlemmer og kopiar av andre sine verk. Mange av desse tilhøyrde vener, som hertugen av Portland og kunstamlaren Horace Walpole. I Paris fekk ho tilgang til Palais-Royal der ho kunne kopiera kunst som tilhøyrde hertugen av Orléans. Hertuginna måla også landskap, stilleben og brukte seksten år på å illustrera dei historiske skodespela til Shakespeare.

Lady Margaret Bingham var også forfattar. Om lag 1778 gav ho ut *Verses on the Present State of Ireland*. Ho brukte løyndenamnet «Lady L—»n for Dublin-utgjevinga og «A Lady» i London.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Margaret Bingham|Margaret Bingham]]» frå ,  den 18. mai 2014.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Lady Elizabeth Herbert and her son, Charles, by Margaret Bingham, Countess of Lucan , on card, inscribed & signed, circa 1777, after the 1775 original by Sir Joshua Reynolds from Elle Shushan Fine Portrait Miniatures
* Sir Philip Sidney (1554-1586), miniatyrportrett av Margaret Bingham ved mutualart.com
Brugata i Oslo

**Brugata** (1–19 og 6–24) er ei gate i Oslo som går frå Storgata til 
Vaterlands bru. Brugata ligg på grensa mellom bydelane Grünerløkka og Sentrum. Nummer 1–19 høyrer med til bydel Grünerløkka, nummer 6–24 høyrer med til Sentrum.

Brugata passerer Lilletorget, der Stenersgata tek av mot sørvest og Christian Krohgs gate mot nord. 
Den første delen av gata fungerer som gågate då stoppestaden Brugata som ligg ved butikksenteret Gunerius i Storgata der Brugata startar, er lagt som ei «sperre» og det er ikkje mogleg å køyre ut eller inn herfrå. Sør for austre del av gata ligg Vaterlandsparken. Den vestre delen av gata er idag dominert av serveringsstader, innvandrarbutikkar og butikksenteret Gunerius.

Saman med søre del av Storgata var Brugata Christianias innfartsveg frå aust og nord etter 
bygginga av Vaterlands bru i 1654, og heitte Vaterlands Storgade. Attmed vegen grodde det fram bondehandelsgardar som det fortsatt finst restar av. Bønder som kom inn til byen frå omlandet for å selje varer, tok inn på handelsgardane, der det gjerne også var skjenking av brennevin. Området låg utanfor byporten og var ikkje ein del av sjølve Christiania. 

Mange av dei store handelshusa i Christiania på 1800-talet hadde utspring i bondehandelen i området, mellom anna Jørgen Young, Christian Schou, Paul Olsen Thrane med fleire.

Også flere garvarar heldt til i Brugata.

## Utvalde bygningar

Brugata 1 er ein bygard som ligg på hjørnet mot Storgata, tvers overfor Gunerius. Bygninga er på fem etasjar med butikkar i første etasje og kontor i dei øvrige. Garden er frå 1870-1900.I byrjinga av 1900-talet låg kinoen Folkekinematografen i bygningen.Nummer 1 er verna som kulturminne.

Brugata 3A er ein gamal bondehandelsgard. Den ligg i bakgarden og er samansett av ei svalgangsbygning 
i bindingsverk i to etasjar, samt ei sidebygning i mur. Handelsgarden er frå 1700-tallet og er freda. Brugata 3A er eit kulturminne og er sett saman av fleire bygningar; bondehandelsgarden, sidebygninga og bygningen som ligg ut mot sjølve gata. I bygninga mot gata ligg Teddy's Soft Bar som opna i 1958 med servering av brus og milkshake.Den har autentisk interiør frå 1950-talet.

Nummer 6 var ein bondehandelsgard reist av Arne Hansen Killerud i 1760-åra. Bygget var freda. 
Handelsgarden brann ned til grunnen i 1988.Målaren Wilhelm Peters har måla ei scene frå gardsrommet i 1906 og Brugata 6 er omtala av Hans Børli i novella Ti mil: 

Brugata 9 er ein toetasjes bygard frå 1700-talet. Frå rundt 1850 til 1920 var det bevertning her 
og staden gjekk under namnet «Rottefella». Garden brann i 1980 og blei bygd 
opp att. Den inneheldt i mange år restauranten Den Røde Mølle.

## Fotnotar

## Litteratur
*Ole Daniel Bruun: *Arkitektur i Oslo: en veiviser til byens bygningsmiljø*, Kunnskapsforlaget 1999, ISBN: 82-573-0948-6, digital utgåve
* Knut Are Tvedt (red): *[[Oslo byleksikon]]*, Kunnskapsforlaget 2010, ISBN 978-82-573-1760-7

## Bakgrunnsstoff

*[Brugata hos Lokalhistoriewiki](http://lokalhistoriewiki.no/index.php/Brugata_(Oslo))
Vaterlands bru

**Vaterlands bru** er ei bru over Akerselva i Oslo sentrum. Brua bind saman gatene Brugata og Grønland, og strøka Vaterland og Grønland. Broa vart bygd i 1654 og seinare endra fleire gongar. 

Vaterlands bru var hovudinnfartsåre til byen frå nord og aust fram til bygginga av Nybrua i 1827. Bønder frå Romerike og Oppland kom køyrande her på veg til bondehandelsgardane i Brugata og Storgata. Når kongelege personar kom til byen vart dei møtte av ein velkomstportal og representantar for myndigheitene på vestsida av broa. Det skjedde mellom anna da Kristian Fredrik kom att til Christiania frå Eidsvoll 22. mai 1814 og da kronprins Karl Johan gjorde inntog 9. november same år.

Brua er eit kommunalt verna kulturminne.

## Kjelder
* Knut Are Tvedt (red): *[[Oslo byleksikon]]*, Kunnskapsforlaget 2010, side 610, ISBN 978-82-573-1760-7
*Else M. Boye: *Christiania 1814-1905 : byen og menneskene*, Grøndahl forlag 1976, side 15 og 19, ISBN: 82-504-0171-9 
*
Den store moskeen i Hama

**Den store moskeen i Hama** (arabisk جامع حماة الكبير) er ein moske i Hama i Syria. Han ligg kring 400 meter vest for citadellet og vart bygd på 700-talet. Han vart hardt skadd i opprøret i 1982, men er i dag heilt restaurert.

## Historie
Han vart bygd av omjadane tidleg på 700-talet etter modell av Omajademoskeen i Damaskus. Den store moskeen hadde vore ei kyrkje under Austromarriket som vart tilpassa islamsk bruk. Sjølve kyrkja er bygd der det ein gong stod eit romersk tempel. Somme av den austromerske strukturen finst framleis, men det meste av bygningen vart øydelagt under den austromerske gjenerobringa av det nordlege Syria i 986. At moskeen opphavleg var ein kristen basilika kan ein sjå i strukturen som har tre gangar, og at taket over bønehallen  består av fem kuplar, forma som ein kross.

Den store moskeen har to minaretar. Den eine er firkanta og ligg like ved bønehallen og frå inskripsjonane på sida er han datert til 1124, men somme hevdar at foten av minareten har omjadisk opphav, medan andre meiner han vart bygd i 1153. Den andre minareten er åttekanta og vart bygd av mamelukkane i 1427. Ved sidan av den nordlege hovudgardsplassen er det ein mindre plass der gravene til to ayyubide-kongar frå 1200-talet ligg gravlagd.

Moskeen vart nesten heilt lagt i grus under opprøret i Hama i 1982, men har sidan blitt bygd opp att. Begge minaretane vart øydelagde under opprøret. I 2001 var Den store moskeen heilt restaurert att i nesten kvar einaste detalj.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Great Mosque of Hama|Great Mosque of Hama]]» frå ,  den 19. mai 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*.
*.

## Bakgrunnsstoff
*Great Mosque of Hama . Archnet Digital Library.
Sagene bydel

**Sagene bydel** eller **Bydel Sagene** er ein administrativ bydel i Oslo, namnsett etter eit av stroka i bydelen: Sagene. Den administrative bydelen dekkjer eit areal på på 3,1 km², og hadde i januar 2012 til saman 35 990 innbuarar.

Akerselva renn gjennom bydelen og gav i si tid kraft til fyrst å drive dei sagbruka som har gjeve stroket Sagene sitt namn, og frå midten av 18-hundretalet å drive og gje prosessvatn til ei mengd fabrikkar av ulike slag som kom i staden for sagbruka, og dessutan nokre møller. Bydelen har difor vore eit utprega industriområde med industriarbeidarbustader. Men frå siste halvdelen av 19-hundretalet og frametter har så godt som all industriverksemd vorte avvikla, og fabrikkbygningane har vorte teke i bruk til andre typer verksemder eller vorte rivne og erstatta med kontor- og bustadbygningar, slik at bydelen har endra karakter fullstendig. Langsetter Akerselva har det vorte opparbeid parkområde og vorte lagt turvegar.

Bydelen hadde i åra 1988 - 2003 dobbeltnamnet Sagene-Torshov. Men under bydelsreformen i 2004, som reduserte talet på bydelar i Oslo ved å slå saman eller endre grensene for fleire av dei, fekk bydelen namnet Sagene. Bydelen Sagene dekkjer det same geografiske området som bydelen Sagene-Torshov, slik at det her berre er tale om ei forenkling av namnet. Forenkling av bydelsnamna ved mellom anna å få bort slike dobbeltnamn som Sagene-Torshov, St. Hanshaugen-Ullevål og liknande, var òg eit av føremåla med bydelsreformen.

Livet i Sagene-Torshov-området i den tida då dette var prega av industri og industriarbeidarar, ikkje minst kvinnelege industriarbeidarar, er skildra av forfattaren Oskar Braaten i romanar, skodespel og forteljingar. Oskar Braaten vart fødd og budde på Sagene.

## Bakgrunnsstoff

*Internettsidene til Sagene Torshov Historielag. 
*Internettsidene til Bydel Sagene.