open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Innsjøar i Telemark

**Innsjøar i Telemark** er innsjøar der størstedelen av innsjøen ligg innanfor grensene til Telemark fylke.

### B

* Bandak
* Birtevatn
* Bitdalsvatnet
* Bjorvatnet
* Bjårvatnet
* Bonsvatnet
* Bordalsvatn
* Borsæ
* Botnedalsvatn
* Breidvatnet i Hjartdal
* Briskevatnet
* Byrtevatn

### D
* Drang/Hønevatn

### F
* Farris
* Fjellsjåen
* Fjellvatnet
* Flatsjå
* Flåte i Telemark
* Flåvatn
* Follsjå
* Folurdvatnet
* Fyresvatn
* Førsvatn i Vinje

### G
* Gjuvsjåen
* Gorningen
* Grøssæ
* Gøystavatnet

### H
* Heddalsvatnet
* Hellersvatnet
* Holmavatnet
* Holmevatnet i Nissedal
* Hovvatn i Valle og Fyresdal

### K
* Kalhovdfjorden
* Kallungsjåen
* Kilevann
* Kjelavatn
* Kjørull
* Kovvatnet i Hjartdal
* Kviteseidvatnet

### L
* Langeidvatn
* Langen i Nome
* Langesjå
* Langesæ
* Langevatn i Vinje
* Lognvikvatn
* Lufsjå

### M
* Midvatn
* Mår på Hardangervidda
* Møsvatn

### N
* Napevatnet
* Nesvatn
* Nisser
* Norsjø

	
### R
* Reksjå
* Rørholtfjorden

### S
* Seljordsvatn
* Siljantjern
* Sjåvatnet
* Skjesvatnet
* Skredvatn
* Songevatnet
* Ståvatn
* Sundsbarmvatnet
* Sæsvatn
* Sønnlandsvatnet
* Sønstevatn i Notodden

### T
* Tinnsjå
* Tokke (innsjø)
* Totak

### V
* Vestfjorden i Tinn
* Vindsjåen
* Vinjefjorden i Vinje
* Vinjevatn
* Viuvatnet
* Vråsjåen
* Vråvatn

### Ø
* Økteren
* Øysævatn
* Øyuvsvatn
Innsprøytingsmotor

**Innsprøytingsmotor** er ein stempelmotorar med innvendig forbrenning som syg inn luft i sylindrar og drivstoffet vert sprøyta inn gjennom ei dyse. Det finst ulike typar innsprøytingsmotorar:

* Direkteinnsprøyting
** Glødehovudmotorar, som vart oppfunnen av Herbert Akroyd Stuart, som tok ut det fyrste patentet på han i 1885 og laga den fyrste prototypen i1886. Glødehovudmotorar går på råolje, som vert sprøyta inn i eit kammer under kompresjonstakta, lenge før stemplet når øvre daudpunkt. Glødehovudmotorar har låg kompresjon og tenninga forgår ved at drivstoffet vert sprøyta mot veggane i eit glødekanner i sylindertoppen, som ikkje er avkjølt og difor vert raudglødande. Glødehovudmotorar, vart nytta fram til 1950-talet og var som oftast totaktsmotorar. 
** Dieselmotorar, som vart oppfunnen av Rudolf Diesel, som tok patent på han i 1892. Dieselmotorar har så høg kompresjon drivstoffet sjølvtenner det vert sprøyta inn. Små og middels store dieselmotorar er vanlegvis firetaktsmotorar, medan dei fleste stor dieselmotorar er totaktsmotorar. 
** Hesselmanmotorar går på råolje og nyttar elektrisk tenning. 
** Bensinmotorar med direkteinnsprøyting i forbrenningsrommet nyttar elektrisk tenning.

* Indirekte innsprøyting (manifoldinnsprøyting)
** Bensinmotorar med manifoldinnsprøyting nyttar elektrisk tenning..
Åraksfjorden

**Åraksfjorden** er ein innsjø som ligg i Bygland kommune i Agder fylke. Han er ein del av Otravassdraget. Åraksfjorden strekkjer seg frå Storstraumen i sør til Ose og er den nordlege delen av Byglandsfjorden. Namnet har han fått av bygda Åraksbø som ligg på austsida av Åraksfjorden.

På vestsida av vatnet ligg Skomedal og Frøysnes, på austsia Sandnes og Åraksbø. Riksveg 9 kryssar Byglandsfjorden ved Storstraumen og følgjer vestsida vidare nordover.

Den sørlege delen av Åraksfjorden har namnet Bjåfjorden, medan den midtre delen vert kalla Sandnesfjorden.

Åraksfjorden vert sommarstid trafikkert av veterandampbåten «Bjoren».
Vatndalsvatnet

**Vatndalsvatnet** er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke.

Det går veg (sperra for biltrafikk) langs sørsida av vatnet inn til Ormsavatnet, med ein stikkveg opp til Store Urevatn. 

Vatnedalsvatn omkransa i sør, vest og nord av Setesdal Vesthei Ryfylkeheiane landskapsvernområde.
Topsæ

**Topsæ** er eit vatn som ligg i Bygland kommune i Agder fylke. I nordenden av vatnet ligg Topsæfossen og på aust- og vestsida ligg støylene Topsæheiæ og Topsæliæ. Jarnverksstøylen ligg inst i Jarnverksbukta som strekkjer seg vestover. Støylene og grunnen rundt vatnet høyrer til Åraksgårdene, les òg: Åraksbø. I utløpet ligg ein gammal tømmerfløytingsdam og ei bu som fløytarane nytta då dei fløyta tømmeret nedover Tovdalsvassdraget. Det er drive lite skogsdrift rundt Topsæ, og naturen er eineståande og vakker.
Østre Grimevann

**Østre Grimevann** er eit vatn som ligg i Lillesand kommune i Agder fylke. Det renn ut gjennom ein bekk som vert kalla osen til Stigselva, eller Kaldvellvassdraget. Nedover dette vassdraget finst det fire stemmer og restar av gamle tømmerrenner. Ein fløyta tidlegare tømmer ned vassdraget og nytta seg av vasskrafta til å drive ein pappfabrikk. Stemmene har teke vare på, medan resten av anlegget ligg i ruinar. 

Østre Grimevann er òg knytt til det noko mindre Vestre Grimevann, der ein kan fiske. På grunn av sur nedbør har heile dette vassdraget vore miljøskadd, og ein har kalka og sørgd for at fisken igjen skal trivast. 

Grimevatna har namna sine etter den vesle elva Grima, som renn ut i Vestre Grimevann. Der ligg òg garde Grimenes, òg kalla opp etter elva. Garden er gammal; i universitetet si oldsaksamling (no *Kulturhistorisk museum*) i Oslo ligg det eit sverd av *Petersen type M*, som ein har funne på garden. Denne sverdtypen er frå 800/900-talet.
Store Urevatn

**Store Urevatn** er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke.

Vatnet vart regulert etter konsesjon gjeve i 1949. Vatnet har ein bestand av bekkerøye og aure, dette er fisk som er sett ut etter pålegg, men ein trur at bekkerøya reproduserer seg naturleg i vatnet.

Det går veg inn til vatnet, dette er ein open veg og vert mykje nytta av turgåarar og fiskarar. Vegen er vinterstengd.
Ytre Storevatnet

**Ytre Storevatnet** er ein innsjø i Bykle kommune i Agder. Det er ein del av Svartevatn-magasinet til Sira-Kvina Kraftselskap.
Straumsfjorden i Aust-Agder

**Straumsfjorden** er ein innsjø som ligg i kommunane Bygland og Valle i Agder fylke. Straumsfjorden er ein del av Tovdalsvassdraget.

Ved Straumsfjorden er det funne fleire forminne frå jernalderen.
Ramvatn

**Ramvatn** er eit vatn som ligg i Valle kommune i Agder fylke. Vatnet ligg i fjelltraktene mellom Setesdal og Fyresdal som òg vert kalla Setesdal Østhei. Ramvatn ligg rett nord for Straumsfjorden. Nord i vatnet finn vi innløpet Ramvassåne som kjem frå Lisle Ramvatn. I sørenden finn vi utløpet som går vidare ned i Fossevann. I lia aust for Ramvatn ligg Straumsgruvene. Vatnet ligg 776 meter over havet og har eit areal på 32,3 hektar.

Eigedomsfordelinga i dette området har eit særpreg. Fordelinga har teke utgangspunkt i landområde og fiskevatn som to sentrale faktorar. Derfor er det ofte nokon som eig fiskevatna, medan det kan vere andre som eig strandsona rundt vatnet. Vatnet er det Torleiv Nordgarden som eig. Strandsona på austsida eig Arne Berg og Olav K. Hovet eig strandsona i vest. 

Per i dag er fiskbestanden for stor, slik at fiskekvaliteten er forholdsvis dårleg. Årsaka til dette er ukjend, men mange meiner kalkingsprosjekta har skulda. VAFA har drive med kultiveringstiltak i Ramvatn.
Rosskreppfjorden

**Rosskreppfjorden** er ein innsjø i på grensa mellom kommunane Sirdal og Valle i Agder.

Rosskreppfjorden er regulert og ein del av utbygginga til Sira-Kvina Kraftselskap.

Etter pålegg vert det sett ut fisk kvart år av utbyggar i denne innsjøen. Dette gjer at det finst bekkerøye og aure i vatnet.
Rore

**Rore** er ein innsjø som ligg i kommunane Grimstad og Arendal i Agder fylke. Rorevatnet ligg som ein blindtarm vestover frå Nidelva og vert stengd i vest av raet. Frå Rore ligg vassverk for Grimstad og Arendal.
Andørja kyrkje

**Andørja kyrkje** er ei langkyrkje i Ibestad kommune. Ho vart bygd i 1914. Kyrkja ligg i Trondenes prosti.

Kyrkja er bygd av tre og har 325 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Langedalstjønna

**Langedalstjønna** er eit vatn i Lillesand kommune. Det ligg like aust for Tingsaker, mellom Tingsaker og Heldal, like nedanfor Tingsaker skule, på eidet mellom Kaldvellfjorden og byfjorden i Lillesand. Langedalstjønna ligg ca. 3,5 moh og djupna er 37 meter. Langedalstjønna var tidlegare drikkevasskjelde for Lillesand, men frå slutten av 1980-talet har han vore utan liv på grunn av sulfidutslepp og utslepp av tungmetall etter utsprengninga av Svåbekk industriområde.
Arnøy kyrkje

**Arnøy kyrkje** (tidlegare kjend som *Arnøyhamn kapell*) er ei langkyrkje i Arnøyhamn på Arnøya i Skjervøy kommune i Troms fylke. Ho vart bygd i 1978. Kyrkja ligg i Nord-Troms prosti.

Kyrkja er bygd av tre og har 250 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Arnøy kirke frå Kyrkjesøk
* Skjervøy kyrkjelege fellesråd
* 
* 
* Skjervøy kyrkjelyd: Kirkene
Astafjord kyrkje

**Astafjord kyrkje** er ei arbeidskyrkje bygd i vifteform i Astafjord i Tjeldsund kommune i Troms. Ho vart bygd i 1978. Kyrkja ligg i Trondenes prosti.

Kyrkja er bygd av betong og leca og har 300 plassar. Arkitekt for kyrkja var Harald Hille.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Om Astafjord kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja
*
Vêrgud

**Vêrgud** er ein gud som i religionar med fleire gudar, er ansvarleg for vêret. Den norrøne guden Tor var ein vêrgud. I mange kulturar har det vorte offra til vêrguden for å sikra regn til åkrane, vindstille når ein skulle ut å havet, osv.

## Sjå òg
* Meteorolog
Raud dverg

**Raude dvergar** er ein type små og relativ kjølige stjerner i hovudserien på Hertzsprung-Russell-diagrammet. Dei er enten seine-K- eller M-stjerner og er den vanlegaste stjernetypen i galaksen. Dei har ein masse på mindre enn halvparten av sola (ned til omtrent 0,075 solmassar, under ligg dei brune dvergane) og ein overflatetemperatur på mindre enn 3500 K.

## Karakteristikkar

Raude dvergar har veldig små massar; ikkje meir enn 40 % av massen til sola. Som ein konsekvens av dette har dei relativt låge temperaturar i kjernane og energien blir frigitt sakte gjennom fusjon av hydrogen til helium igjennom proton-proton-kjeda. Difor sender raude dvergar ut lite lys, nokre gongar so lite som 1/10 000 av det lyset sola sender ut. Sjølv dei største raude dvergane sender ut berre omtrent 10 % av solluminositeten.

Generelt sett transporterer raude dvergar energi ifrå kjernen til overflata ved hjelp av konveksjon. Konveksjonen føregår av di det indre av stjerna er opakt og har ein relativt høg tettleik samanlikna med temperaturen. Grunna dette blir det vanskelegare for fotona å reisa mot overflata igjennom stråling. Konveksjonen tar over energitransporten sidan han er meir effektiv.

Sidan raude dvergar er heilkonvektive, samlar det seg ikkje helium i kjernen slik at dei kan fusjonera meir av hydrogenet før dei forlet hovudserien. Soleis har raude dvergar ein enorm estimert levetid; ifrå titals milliardar til billionar av år, alt etter kor massive dei er (massive stjerner har generelt kortare levetid enn mindre stjerner). Desse levetidene er lengre enn den estimerte levetida til universet.

## Planetar

Ein ekstrasolar planet med ein masse lik Neptun, eller 17 jordmassar, blei oppdaga i bane rund den raude dvergen Gliese 581 i 2005. Han går i bane rundt Gliese 581 i ein avstand på 0,04 AE og har ein estimert overflatetemperatur på 150 °C, trass i den dimme moderstjerna. Seinare fann ein planet til; og i 2007 fann ein ein mogleg habitabel planet, Gliece 581 c, med ein estimert masse på 5,03 jordmassar, i bane rundt stjerna.

Den raude dvergen OGLE-2005-BLG-390L har òg ein planet krinsande rundt seg. Planeten har ein masse på 5,5 jordmassar og ein overflate temperatur på omtrent -220&nbsp;°C (56 K). Han krinsar rundt stjerna med ein avstand på 390 millionar kilometer eller 2,6 AE og blei oppdaga i 2006.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Red dwarf|Red dwarf]]» frå , den 19. april 2008.*  
; Fotnotar
Lita søndagsprinsesse

**Lita søndagsprinsesse** er ein skulptur laga av den norske kunstnaren Fritz Røed. Skulpturen står utstilt i Fritz Røed-parken i Bryne, og har sidan parken si opning 1. oktober 2004 vore råka av mange episodar av hærverk.
Kilefjorden

**Kilefjorden** er ein innsjø som ligg i kommunane Iveland, Evje og Hornnes og Vennesla i Agder fylke.

Dampbåten «Bjoren» gjekk i rute på Kilefjorden i 30 år frå 1866 til 1896 då Setesdalsbanen vart opna på heile strekninga fram til Byglandsfjord. Etter ombygging vart han flytta nordover til Byglandsfjorden og Åraksfjorden.

**Kilefjorden** er òg namn på staden som ligg i sørenden av innsjøen ved riksveg 9 i Vennesla kommune.
Hovatn i Bygland

**Hovatn** er ein innsjø som ligg i Bygland kommune i Agder fylke.

Vatnet er regulert og vert nytta som magasin for Hovatn kraftverk. Det opphavlege utløpet låg i sørenden av vatnet, og Hovassåne har utløpet sitt i Åraksbø. 

## Historiske fakta
Elva har gjennom historia vore svært viktig for Åraksbø, sidan han har gjeve kraft til sagbruk og kraftverk, òg omtalt under Åraksbø. Alt i 1840-åra vart det sett opp ein tredemning i Hovatn for å regulere vassforsyninga til Kobberværket. Denne demninga er framleis synleg når vatnet er heilt nedtappa, og ligg 50-60 m. innanfor dagens demning. I 1916 vart det bygd ei ny demning for å regulere vatnet. Formålet var å sikre meir vatn i samband med kraftutbygginga lenger nede i Otra. Den nye demninga vart bygd då Hovatn kraftverk vart bygd i 1969. Hovatn var då det kraftverket i Europa med størst effektutnytting av vatnet. I nyare tid fekk Agder energi konsesjon til å sprenge kanalar for å leie vatnet som vart ståande igjen på sørsida av Vikodden over til inntakstunnelen, noko grunneigarane var sterkt imot grunna fiske og dei kraftige miljømessige inngrepa dette ville medføre. Denne saka vann grunneigarane, og ingen kanal vart bygd. 

## Utfartsområde
Hovatn er omgjeve av nydeleg natur, og er eit populært utfartsområde. Bomvegar går frå både Åraksbø og Austad.

Det finst òg vatn i Bykle kommune, Valle kommune og Levanger kommune med det same namnet.
Holmevatnet

**Holmevatnet** er ein innsjø som ligg i Bykle kommune i Agder fylke og Suldal kommune i Rogaland fylke.
Hartevatnet

**Hartevatnet** eller **Hartevatn** er ein innsjø som ligg ved Hovden i Bykle kommune i Agder fylke.

Hartevatnet er regulert mellom 752 og 759 moh., og heng i vestenden saman med Breivevatn gjennom ein kanal. Hartevatnet er ein del av Otravassdraget.

Namnet på vatnet kjem av dei mange småøyane (*harter* eller *horter*) som stikk opp av overflata. Etter oppdemminga er ikkje dette like tydeleg.

Hartevatnet har ein god bestand av småaure. Ved Hegni Friluftsområde er det båt- og kanoutleige på Hartevatnet i sommarhalvåret.
Breidvatn

**Breidvatn** er eit vatn som ligg i Bykle kommune i Agder fylke. Vatnet har tilløpet sitt frå Sæsvatn og utløpet sitt til elva Otra, og er dermed ein del av Otravassdraget.
Botnsvatnet

**Botnsvatnet** er ein innsjø som ligg i Valle kommune i Agder fylke. Vatnet er ein del av Kvinavassdraget, men er ikkje regulert.
Øvre Øydnavatnet

**Øvre Øydnavatnet** er ein innsjø (111 moh) i Lyngdal kommune i Agder. Nord for innsjøen ligg tettstaden Byremo, og i vest ligg bygda Øvre Øydna. Riksveg 460 går langs vestsida av vatnet. Det er ål og store mengder aure i vatnet.
Øre i Agder

**Øre** er ein innsjø som ligg i Åseral kommune i Agder fylke.
Han er regulert som magasin for Håverstad kraftverk.
Ytre Øydnavatnet

**Ytre Øydnavatnet** er eit vatn som ligg i Lyngdal kommune i Agder fylke. Sjøen munnar ut i elva Audna, og næraste tettstad er Konsmo.

## Topografi
Sjøen er i underkant av ei mil lang, og ligg i ei naturleg rivne i landskapet. Landskapet omkring er fleire stader bratt. Ein fjellvegg ved sjøen stig til om lag 140 meters høgd og held fram tilsvarande bratt under vassoverflata. Enkelte stader er vatnet derfor djupt. Botnforholda er kvit sand som mange stader er dekket av gjørme.

## Dyre- og planteliv
Det er særs mykje småaure i sjøen, som lett lèt seg fiske med båt og slepesnøre. Det er oppfordra til å fiske i sjøen for å redusere bestanden av småaure. For øvrig er det ål i sjøen. Inntil om lag 1950-talet var det òg åbor i sjøen. Bever held til omkring sjøen og bygger beverhytter særleg på vestsida og langs elva Audna. Det held til rovfuglar som ørn omkring sjøen, og stundom kan ein sjå desse på jakt etter fisk. Ofte kan ein sjå ørn sirkle over sjøen i stor høgd. Langs vestsida av sjøen er det små område med gammal eikeskog som truleg ikkje vart hogd på grunn av at dei er vanskeleg tilgjengeleg. Det er mykje furu på vestsida av sjøen, med innslag av lind og svartor. På austsida er det hovudsakleg granskog.

## Vinterstid
Det kan falle store snømengder ved vatnet, som er isdekka i vintermånadane.

## Rekreasjon
Omkring vatnet er det mange stader fine kvite sandstrender som gjev gode høve for å bade. Enkelte strender kan ein i praksis berre kome til ved bruk av båt. Det er ein offentleg opparbeidd og populær badestrand om lag midt på sjøen, med stor sandstrand, grillplassar, sandvolleyballbane, vasskihopp, toalett og kommunal renovasjon. Området vart rehabilitert i 2007. Det er noko bruk av motorbåt på sjøen, i tillegg til robåt og kano.

## Kommunikasjon
Riksveg 460 går langs hele austsida av sjøen. Audnedal stasjon ligg om lag 1 kilometer frå sørenden av sjøen.

## Busetnader
Det er spreidd busetnad ved riksveg 460 langs den nordlege halvdelen av sjøen. Inntil 1970-talet var det to matbutikkar langs sjøen: den eine i nordenden av sjøen, og den andre om lag midt på sjøen ved Ågedalsstøi.

Det vart etablert et hytteområde ved sjøen ved Ågedalsstøi i 1972. Bygginga av Åsen bustadfelt starta overfor hytteområdet i 2004. I sørenden av sjøen ligg det eit sagbruk.
Valevatn

**Valevatn** er ein innsjø som ligg i Sirdal kommune i Agder fylke.

Valevatn og Gravatnet er i dag magasin for Tjørhom kraftverk.
Slevedalsvannet

**Slevedalsvannet** er eit vatn som er grodd att med takrøyrskog om lag to kilometer nord for Lista fyr i Farsund kommune. Vatnet er omgjeve av dyrka mark og småskog. 

Vatnet er sentralt i eit sumpfylt våtmarksområde som i 2005 vart verna som naturreservat etter at ein hadde arbeida for det heilt sidan 1938. Det ligg inne på området til den nedlagde Lista flystasjon og har eit yrande fugleliv. 

## Fugleliv
Det er registrert 230 fugleartar og 11 underartar her. Det er òg trekkområde og overvintringslokalitet for vassrikse og myrrikse, som er sårbare artar i norsk fuglebestand. Slevedalsvannet er kjent for fleire svært sjeldne fuglar. I området hekkar skjeggmeis. Her kan ein òg møte mange songarar, til dømes grashoppesongar og kjerrsongarane røyrsongar, sivsongar og myrsongar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Slevedalsvannet|Slevedalsvannet]]» frå , den 19. april 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Omtale i Fædrelandsvennen måndag 4. februar side 9: *230 fuglearter i naturreservatet*
*** Omtale på forening.no
Selura

**Selura** er ein næringsfattig innsjø som ligg i Flekkefjord kommune i Agder fylke. Innsjøen ligg 31 moh. og er 118&nbsp;m djup på det djupaste. Han har utløp mot aust til indre fjordbasseng i Flekkefjorden ved tettstaden Drangeid. Fossefallet der vart brukt av ein del industri, som f.eks. tønnefabrikk (nedlagt 1987), karosserifabrikk og Aarnes Garveri (nedlagt 2013). Langs vatnet si nordside ligg gardane Lilledrange, Glendrange og Stordrange.  

Austsida er prega av ei steil nord-sørgåande fjellside, der ein finn gardane Reppen, Seland, Helland, Løyning, Slåta, Nedrejord og Rødland oppe i sida. Denne fjellrekka i aust har truleg gitt namn til innsjøen. 

Egenes er ein stor morenerygg som nesten deler vatnet i to i sør ved Nulandsvika, der ein finn Egenes Camping. I sørenden av vatnet finst òg industriområde som er knytt til E39 ved Trøngsla. 

Selura er rik på fisk, men fisken er liten. Fiskeartane i Selura er aure, ål og røye.

## Kjelder
Lundevatnet

**Lundevatnet** er ein innsjø på grensa mellom kommunane Lund i Rogaland og Flekkefjord i Agder. Innsjøen har eit areal på 27,5&nbsp;km&sup2; og ligg 49&nbsp;moh. Han er av dei 10 djupaste innsjøane i landet med ei største djupne på 314 meter. E39 går langs austsida av vatnet, eit stykke med ganske mange tunnelar.

Elva Sira renn inn i vatnet ved Sirnes med vatn frå Sirdalen, og vatn frå Hovsvatnet renn inn ved Moi. Vatnet renn ut igjen ved Åna-Sira, der det er ei demning og Åna-Sira kraftverk ligg. Frå der og ut i havet er det berre eit par kilometer.

Elveløpet mellom Sirdalsvatnet og Lundevatnet er i dag utgravd slik at vasstanden dei to vatna imellom skal vere tilnærma lik, og Lundevatnet er sikra reservepåfyll på ein enkel måte. Lundevatnet kan regulerast slik at vasstanden kan variere.
Kumlevollvatnet

**Kumlevollvatnet** er eit vatn som ligg i Flekkefjord kommune i Agder fylke. Namnet er endra frå **Kongevollvann** (**Kongevollvannet**), som det framleis heiter på folkemunne. Namnet stammar frå Kongevoll gard, som grensar til vatnet. Vatnet er vassmagasin til Høylandsfoss kraftverk.
Longumvannet

**Longumvannet** er ein innsjø i Arendal kommune. Vatnet ligg like ved motorvegstrekninga E18 forbi Arendal og Harebakken. Det er om lag 8 km langt, og er knytt med Langsævannet med Langsæ-kanalen. Vatnet frå Longumvannet vert drenert gjennom Barbuelva. Vatnet er underlagt privat eigedomsrett.

Longumvannet har ein PH-verdi på om lag 7,0 (nøytralt).

Vatnet er eit attraktivt fiskevatn. Særleg med omsyn til :
* Gjedde 
* Sudre.
* Åbor.
* Ål.
På 1980-talet vart sørv for første gong observert i vatnet. På kort tid har sørven vorte ein talrik fiskeart. Grunneigarane krev ikkje fiskekort for fiske i vatnet.
Bråvann

**Bråvann** er ein liten tettstad som ligg ved ein skog og ein innsjø i Agder utanfor Kristiansand. Busetnaden vart bygd ut frå 1988 og består no av kring 400 hus og 1000 innbyggjarar. 

Bråvann har godt badevatn med ei lita strand og ein flåte.
Lutzigran

**Lutzigran** (eller * lutzgran* , *Picea x lutzii* eller òg berre *P. lutzii*) er ein plante i furufamilien. Ho opptrer naturleg i vesterdelen av Canada og i Alaska, som ein krysning mellom sitkagran og kvitgran, der desse tresklaga naturleg møtest. Ho er òg omtalt som ein nær slektning av desse treslaga.

Kryssinga har med seg mange av dei gode eigenskapane til sitkagrana og kvitgrana. 

## Lutzigran i norsk skogbruk
Lutzigran liknar sitkagran og kvitgran. Ho veks nesten like godt som sitkagran, men i nordlege kyststrok vert ho ikkje like grovkvista. Ho vert difor mykje bruka i skogreisinga på kysten av Nord-Noreg. Ho veks godt, og ho spreier seg naturleg, og kan difor trengje vekk andre artar.

## Referansar
Ørsdalsvatnet

**Ørsdalsvatnet** er ein innsjø som ligg i Bjerkreim kommune i Rogaland. Ørsdalsvatnet er ein av fleire innsjøar i nedslagsfeltet til Bjerkreimsvassdraget.
Vigdarvatnet

**Vigdarvatnet** er ein innsjø som ligg i Sveio kommune i Vestland, og litt i Haugesund kommune i Rogaland. Vatnet strekkjer seg frå Apeland til Sveio, Tveit, Lindøy og Fjon

## Bakgrunnsstoff
* Folkeminne om Vigdarvatnet
Tysdalsvatnet

**Tysdalsvatnet** er ein innsjø som ligg i kommunane Strand og Hjelmeland i Rogaland. Riksveg 13 frå Tau til Hjelmeland går langs vatnet. Ved vatnet ligg fjellet Reinarknuten.
Troppavatnet

**Troppevatnet** er ein innsjø som er delt av kommunegrensen mellom Strand og Forsand i Rogaland. På veg opp til Preikestolen kan ein sjå Troppevatnet på motsett side av Neverdalen.

For å kome til Troppevatnet må ein ta til venstre etter å ha gått opp Neverdalsskaret på stien til Preikestolen.
Liv Hatle

**Liv Kristin Hatle** () var ein norsk kardiolog og forskar fødd i Kirkenes. Ho var ein pioner innan bruk av Doppler- og ultralydteknikk til hjartediagnostikk og har publisert over 125 vitenskapelege artiklar og bøker innan dette emnet. Boka *Doppler ultrasound in cardiology: physical principles and clinical applications* som ho og Bjørn Angelsen gav ut i 1985 var banebrytande.

Liv Hatle fekk Noregs allmennvitskaplege forskningsråds pris for framifrå forsking i 1996 og vart same år også æresdoktor ved NTNU. I 1997 fekk ho Anders Jahres medisinske pris. I 2008 fekk ho saman med Bjørn Angelsen Nasjonalforeningens Hjertepris for sitt arbeid med å utvikle kardiologisk ultralyddiagnostikk. Prisen vart delt ut av Kong Harald.

Ho blei utnemnd til æresdoktor ved Universitetet i Leuven i Belgia i 2020, etter å ha vore gjesteprofessor der på starten av 2000-talet.

I 2003 fekk ho gullmedalje av European Association of Cardiology.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liv Hatle|Liv Hatle]]» frå , den 19. april 2008.* 
----
* 
* 
* 

*
Stora Stokkavatnet

**Stora Stokkavatnet** er eit innlandsvatn i Stavanger kommune i Rogaland fylke. Stora Stokkavatnet ligg i bydelane Madla, Tasta og Eiganes og Våland og er 2,19&nbsp;km² stort - det største i Stavanger, følgd av Hålandsvatnet og Mosvatnet. Vatnet ligg 11 moh. og er 42 meter på det djupaste. Rett ved Stora Stokkavatnet ligg Litla Stokkavatnet (0,15 km² stort).

Turen rundt vatnet er 8240 meter lang. I vatnet ligg ein holme, Storeholmen.

Stora Stokkavatnet har to tydelege tilløpsbekkar i nord, Mississippibekken og Møllebekken. Møllebekken som kjem frå Litla Stokkavatnet er det største tilløpet. Utløpsbekken i sør renn ut i sjøen i Møllebukta i Hafrsfjord.

Stora Stokkavatnet er i dag reserve-drikkevasskjelde i byen. I perioden 1931–1959 var det byen sitt drikkevatn.
Stokkelandsvatnet

**Stokkelandsvatnet** ligg på Ganddal i Sandnes kommune i Rogaland. Vatnet har eit rikt fugleliv, og er ein viktig rasteplass for trekkfuglar. Området der Høylandsåna renn inn i vatnet, er verna som naturreservat. Fuglelivet vart freda i 1996. Ved utløpsosen står det ein statue av Harald Herredsvela, som var ein forkjempar for å få verna fuglelivet. Ålgårdsbanen, som kom i drift i 1924, går langs delar av vatnet. Det siste ordinære godstoget gjekk i 1988. 

Det er fine badeplasser fleire stader rundt vatnet. Turen rundt Stokkelandsvannet er eigna for barnevogn og rullestol.
Stokkavatnet på Forus

**Stokkavatnet** på Forus og Stokka er eit tidegare innlandsvatn i Stavanger, Sandnes og Sola kommune i Rogaland fylke. Det vart uttømt og tørrlagt i perioden 1908-1912 for å gje rom for dyrka mark.

Det var i alt 12 holmar i vatnet. Det meste av dei vart sprengt vekk. I dag finst berre to av dei igjen som små bergknattar.

Den største av holmane var Svanholm (tidlegare Stokkaholmen) som har gjeve namn til gata Svanholmen. Noko av han er framleis igjen, og dannar nå det høgaste punktet på Forussletten, der som Stokkavatnet låg, 10,78 moh.

Området er i dag bygd ut og utgjer vestsida av regionen sitt største næringsområde på Forus, Stokka og Lura.
Stakkastadvatnet

**Stakkastadvatnet** er eit vatn som ligg i kommunane Haugesund og Tysvær i Rogaland og Sveio kommune i Vestland.
Oltedalsvatnet

**Oltedalsvatnet** er eit vatn som ligg ved Oltedal i Gjesdal kommune i Rogaland. Vatnet er magasin for Oltedal kraftverk.
Sandsavatnet

**Sandsavatnet** er ein innsjø som ligg i Suldal kommune i Rogaland. Han er regulert i samband med Ulla-Førreanlegget. Anleggsvegen til Blåsjø går forbi vatnet på sør- og austsida, og det ligg ein dam ved sørsida. Ved vestsida av vatnet blei det tatt ut morene til bygginga av Oddatjørndammen.

I Ulla-Førre finst det i alt 39 bekkeinntak kring 600 meter over havet, som blir fanga opp via eit forgeina tunnelsystem. Sandsavatnet er det einaste større magasinet på dette nivået. Saurdal kraftverk kan pumpa vatnet frå Sandsavatnet og bekkeinntaka opp i Blåsjø, eit kjempemagasin kring 1000 moh som sikrar kraftproduksjon i tørrår.

## Bilde

Fil:Sandsavatnet 2.JPG|Sandsavatnet kraftig nedtappa i august 2012
Fil:Dam ved Sandsavatnet.JPG|Dammen
Mosvatnet

**Mosvatnet** er eit innlandsvatn i Stavanger kommune i Rogaland fylke. Mosvatnet ligg i bylutane Hillevåg og Eiganes og Våland og er 0,46 km&sup2; stort &ndash; det tredje største i Stavanger etter Hålandsvatnet og Store Stokkavatn. Det er 3,2 meter på det djupaste, og ligg 37 meter over havet.

Mosvatnet var drikkevatn i byen frå 1863 til 1931.

## Dyreliv

Vatnet og området rundt har eit rikt fugleliv. I 1998 vart det observert 143 forskjellige fugleartar her. Stokkand, toppand, hettemåke, knoppsvane og sothøne hekkar her. I bøkeskogen finst mellom anna bokfink, gråtrost, raudvengjetrost, lauvsangar, kjøttmeis og raudstrupe. Området er difor skildra som eit eldorado for ornitologar.

## Friluftsliv og camping

Ved sørenden ligg Mosvangen Camping, Stavanger Svømmestadion Gamlingen og Vålandsskogen. På vestsida finn ein Rogaland Kunstmuseum

Mosvatnet er det suverent mest nytta friluftsområdet i Stavanger. Utvalstellingane som vart føreteke i 1995 viste at rundt 560&nbsp;000 personer brukte turstien rundt Mosvatnet. Vaksne turgåarar var dei ivrigaste brukarane. Syklistar og joggarar utgjorde òg ei stor brukargruppe. Stien rundt vatnet er rundt 3,2 km lang.
Langavatnet i Hjelmeland

**Langavatnet** er eit vatn  i Hjelmeland i Rogaland. Sørspissen av vatnet ligg i Forsand kommune. Heile vatnet inngår i Longavatnet naturreservat, som er oppretta for å sikre eit skogområde som utgjer eit heilskapleg fjell og dallandskap med det beste dømet på opphavleg furuskog i Rogaland. Skogen er kystprega med fleire sjeldsynte kystmoseartar.

## Refransar
Madlandsvatn

**Madlandsvatn** er eit vatn som ligg i Gjesdal i Rogaland. Vatnet ligg 250 over havet og har eit nedbørsfelt på 55 km². Fleire små sidevassdrag renn i hop i Madlandsvatn. Frå vatnet renn hovudelva om lag 5 km mot nordvest og ut i Oltedalsvatnet som ligg 111 meter over havet. Madlandsvatn høyrer til ein del av vassdraget som gjev grunnlaget for kraftproduksjon ved Oltedal kraftverk. Vatnet er derfor regulert. I følgje Jæren friluftsråd finst det aure i vatnet. Det er lov å fiske med stong i Madlandsvatn.
Hofreistæ

**Hofreistæ** er eit vatn som ligg i Bjerkreim kommune i Rogaland. Det er eitt av fleire større vatn i nedslagsfeltet til Bjerkreimsvassdraget.
Breiavatnet

**Breiavatnet** er eit lite innlandsvatn midt i sentrum av Stavanger kommune, ved Domkyrkja.

Breiavatnet får vatn frå Mosvatnet gjennom Kannikbekken. 

Naturvitskaplege undersøkinger har vist at Breiavatnet vart danna for om lag 3000 år sidan då ein del av Byfjorden vart avsnørt fordi strandnivået i området endra seg. Breiavatnet fekk avløp mot nord gjennom Skolebekken, som gjekk om lag der Klubbgata går i dag, og nådde fjorden ved Jorenholmen.

Ved vatnet ligg Byterminalen og Stavanger jernbanestasjon.
Bjørheimsvatnet

**Bjørheimsvatnet** (**Bjøreimsvatnet**), er ein innsjø som ligg i Strand kommune i Rogaland. Bjørheimsvatnet grensar til Østrehusvatnet i aust ved Vaulabrua.
Hålandsvatnet

**Hålandsvatnet** er eit innlandsvatn i Stavanger og Randaberg kommunar i Rogaland fylke. Hålandsvatnet ligg i Madla i Stavanger og Goa/Leikvoll og Goa/Viste hageby grunnkretsar i Randaberg. Vatnet er om lag 1,22 km² stort (0,63 km² i Stavanger, resten i Randaberg), og ligg 8 moh. Det er 25 meter djup på det djupaste.
Lerk

**Lerk** (*Larix*) er ei slekt i furufamilien. Lerkeslekta har om lag 10-14 artar som veks naturleg i temperererte strok på den nordlege halvkula. Lerka er det einaste treet i furufamilien som feller nålene om hausten. 

## Lerk i Noreg
Det kan ha funnest lerk i Skandinavia i tida like etter siste istid, men av ukjende grunner forsvann ho.

Europeisk lerk vart planta på garden Bremsnes på Averøya i 1789. Dette er rekna som den første organiserte skogreisinga i Noreg. Sidan vart europeisk lerk planta ut ei rad stader i Noreg utover 1800-talet. Mange av dei eldste plantingane har ført til at lerken har naturalisert seg. Den mest kjende lerkeskogen ligg i Tingvoll på Nordmøre.

Seinare er det planta både sibirsk lerk og japansk lerk. Lerk har etter kvart fått ei vid geografisk
utbreiing i Noreg. Om lag 16 millionar lerkeplantar er rapportert utplanta til no, og arealet med lerk er estimert til om lag 30 000 dekar. Sibirk lerk er den vanlegast brukte arten av lerk i Nord-Noreg, Trøndelag og i fjelltraktene på Sør- og Austlandet. Japanlerk og hybridlerk er først og fremst brukt i kyststrok vestafjells og på Sørlandet, medan europeisk lerk er mest bruka på Sør- og Austlandet. 

Lerkevirket har mange gode eigenskapar. Kjerneveden har høgt innhald av harpiks og tjærestoff og er nesten like varig som trykkimpregnert furu. Tømmerkvaliteten blir likevel ofte redusert av tennar fordi stammen kan vere er skeiv eller slyngete. Den er utsett for å verte skada av lerkekreft, men den japanske lerka er så godt som immun mot sjukdommen.

Lerk veks fort i ungdommen, og det er mykje bruka som prydtre.

## Artar i lerkeslekta
* *[[Europalerk|Larix decidua]]*
* *[[Larix gmelinii]]*
* *[[Larix griffithii]]*
* *[[Larix himalaica]]*
* *[[Larix kaempferi]]*
* *[[Larix kongboensis]]*
* *[[Larix mastersiana]]*
* *[[Larix potaninii]]*
* *[[Larix principis-rupprechtii]]*
* *[[Larix sibirica]]*
* *[[Larix speciosa]]*
* *[[Larix laricina]]*
* *[[Larix lyallii]]*
* *[[Larix occidentalis]]*

## Bakgrunnsstoff

* Lerk i Noreg
Valldalsvatnet

**Valldalsvatnet** er ein regulert innsjø som ligg i Valldalen på den sørvestlege luten av Hardangervidda, og høyrer til Ullensvang kommune i Vestland. Ei meir enn 90 meter høg demning som vart bygd tvers over Hyttejuvet lengst sør i Valldalen på 1960-talet for å gjere Valldalen til eit magasin for vasskraftverka i Røldal-Suldal-utbygginga, sette så å seie heile den opphavlege stølsdalen Valldalen under vatn. Med dette vart det skapt ein ny ti kilometer lang innsjø, med det opphavlege om lag to kilometer lange Valldalsvatnet liggjande heilt nord i dette magasinet.

## Kulturminne som vart lagt under vatn
Før igangsetjinga av utbyggingsarbeidet, vart det i 1962-1964 gjort arkeologiske registreringar og utgravingar i Valldalen, og det vart då funne ein buplass frå steinalderen, to hustufter og ein verkstadsplass frå vikingtida og mellomalderen, og mange hustufter frå nyare tid i denne dalen på om lag sju hundre meter over havet, der det før neddemminga hadde vore seterdrift. Verkstadplassen var eit sjeldsynt funn ved å syne seg å ha vore ein produksjonsstad for perler av bergkrystall, for ein slik verkstadplass var ikkje funne i Noreg tidlegare. Etter alt å døme, har plassen vore nytta i vikingtida.

Den største av hustuftene vart greve ut, og er truleg leivningar etter hus som var nytta av fastbuande mot slutten av vikingtida, eller på 1100-talet. Huset hadde vore tjue meter langt og fire meter breitt, og inndelt i fire rom, der det to av romma truleg har vore bustad, det tredje forrådsrom og det fjerde og største vore uthus. Folket har truleg halde husdyr. Eit ljåblad eller ein sigd vart funne i hustufta, og to pilspissar tyder på at det har vore drive jakt.

Ein heller, Ullshelleren, som vart utgrave under leiing av arkeologen Knut Odner, synte seg å ha vore nytta som bustad for menneske i lang tid, er òg sett under vatn. Her vart det mellom anna funne helleristingar av bronsealdertype. Motiva var skip, hestar og fotsolar, som er dei same som er å sjå på dei såkalla «jordbruksristingane» på svaberg i gamalt jordbruksland i låglandet.

Av det som vart registrert, og av det som vart grave ut, går det fram at fleire interessante kulturminne frå gamal tid kunne ha vore å finne i det terrenget som no ligg i djupet av Valldalsvatnet.

## Kjelder
*Svein Indrelid. 2014. *Oppdagelser på Hardangervidda*, side 140-145. Kvinnherad: Forlaget Nord 4. ISBN 978-82-7326-108-3
Svartediket

**Svartediket** er eit vatn som ligg i Bergen kommune i Hordaland. Det er ein del av drikkevassforsyninga til Bergen, og var kjelda til Noreg sitt første moderne vassverk i 1855. Vatnet vart ført under trykk til husstandane i byen via støypejernsrøyr, og folkesetnaden i Bergen kunne få innlagt vatn.

Svartediket ligg i dalføret mellom Ulriken og Fløyen. Isdalen, Hardbakkadalen og Våkendalen endar ned mot Svartediket.

## Historie
Før demninga vart bygd låg det to vatn her, Alrekstadvatn og Isdalsvann, som låg i den nordaustlege delen av det noverande vatnet. Svartediket låg opphavleg i Årstad kommune og utbygginga kom i stand etter avtale med Årstad herredstyret og Bergen kommune.

Svartediksdammen fekk ei tappehøgde på 4,5 m, som var tilstrekkeleg i 1882. I 1868 kjøpte kommunen Øvre Møllendal og fekk slik bruksretten til Isdalsvann, Tarlebøvann, Langelivvann og Øvre Isdalsvann. Dammen vart vidare utbygd i 1882 med sikte på å forsyne byen med vatn i 90 dagar. Demninga vart då gjort tre meter høgare og Svartediket kunne regulerast til 7,7 m. I 1950-1954 gjorde ein ei ny utbygging og Svartediket vart heva med 11 meter til, totalt 18,7 m.

Hausten 2004 vart Svartediket råka av giardia-parasitten og ein reknar med at mellom 4000 og 6000 menneske vart råka. Opp til 400 av desse sleit med langtidsverknader i lang tid etterpå.
Vassverket som reiner vatnet frå Svartediket vart i ettertid oppgradert med UV-stråling, som mellom anna tar knekken på parasitten. På folkemunne vart Svartediket ein liten periode humoristisk kalla «Giardiasjøen».

## Kjelder
*
Saint-Étienne-katedralen i Bourges

**Saint-Étienne-katedralen i Bourges** (*Cathédrale Saint-Étienne de Bourges*) er ein katedral i Bourges i Frankrike. Med ei indre takhøgd i midtskipet på drygt 37 m er den ein av dei største katedralane frå høggotikken.

## Historie

Bygginga av katedralen i Bourges byrja i 1195. koret var ferdigstilt i 1214, og skipet i tida 1225-1250. Vestfronten stod fedig i 1270. Arkitekt for kyrkja var Paul-Louis Boeswillwald, og Philip Berruyer var byggmeister.
 
Katedralen kom på UNESCO si verdsarvliste in 1992.
Sysenvatnet

**Sysenvatnet** er ein innsjø som ligg i Eidfjord kommune i Vestland.

## Sjå òg
* Sysendammen
* Vøringsfossen
* Sima kraftverk
Skulstadvatnet

**Skulstadvatnet** er eit vatn som ligg i Arna i Bergen kommune i Vestland. Skulstadvatnet er oppdemd og er eit av magasina til Trengereid kraftverk. Via Holmavasselva vert vatnet ført ned frå Holmavatnet som er det andre magasinet til kraftverket.
Skogseidvatnet

**Skogseidvatnet** er ein innsjø som ligg i Bjørnafjorden kommune i Vestland fylke.

Det vart fanga ei røye på 8,285 kg i Skogseidvatnet i 2002. Dette er den største røya som er fanga i Noreg. 

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon om kjøp av fiskekort
Sandvinvatnet

**Sandvinvatnet** er ein innsjø som ligg i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Vatnet er oppatkalla etter garden Sanvin, som ligg i sørenden av vatnet. Vatnet renn ut i elva Opo. Buerbreane lig aust for Sandvinvatnet. Riksveg 13 går òg på austsida av vatnet. Innsjøen har ei høgd på 88 meter over havet. Storleiken er 4,36 kvadratkilometer. Største djupne 120 meter.
Røldalsvatnet

**Røldalsvatnet** er ein innsjø som ligg i Ullensvang kommune i Vestland fylke. Innsjøen er regulert som ledd i utbygginga av Røldal-Suldal-vassdraget.

## Kjelde
Lille Lungegårdsvannet

**Lille Lungegårdsvannet**, som mellom bergensfolk har namnet **Smålungeren**, er eit åttekanta vatn midt i sentrum av Bergen by. Lille Lungegårdsvann er 700 meter i omkrins, og var opphavleg ei bukt som var knytt til Store Lungegårdsvannet med eit seglbart sund som heitte Lillestrømmen. Namna Strømgaten og Kaigaten på gatene attmed vatnet minnar framleis om tida då det var båttrafikk og kaier her. Sundet vart fylt att allereie i 1926, men det går ein underjordisk kanal til Store Lungegårdsvannet der det tidlegare sundet gjekk. Difor er det råd å spore ein viss skilnad mellom flo og fjøre i vatnet. Vatnet er såleis ikkje ein kunstig innsjø, slik det kan gje inntrykk av å vere i dag ved å ha ei så regelmessig form.

## Ny fontene

23. juni 2004 opna byrådsleiar Monica Mæland den nye fontena. Fontena er større enn den gamle og har 21 dyser og 36 lyskastarar som skal lyse opp vassdansen om kvelden. Den gamle fontena vart øydelagd av elde i 2003.

## Kjelder
Langavatnet i Samnanger

**Langavatnet** eller **Øyjordsvatnet** er eit vatn som ligg på Gullbotn på grensa mellom kommunane Samnanger og Bergen i Vestland.

Det ligg mange hytter ned mot vatnet, spesielt i sørenden. Der er det òg fleire små holmar. I nordenden ligg den no nedlagde Gullbotn turistheim.

Fv7 går langs vatnet til han i nord endar ved E16 i rundkøyringa på Trengereid
Langavatnet i Bergen

**Langavatnet** er eit vatn som ligg i Åsane bydel i Bergen kommune i Vestland.

Det er jordbruksområde rundt vatnet, men i søraust grensar det opp mot E16 og E39 i Vågsbotn.
Hopsvatnet

**Hopsvatnet**, òg kalla *Strømsnesvatnet*, er eit vatn like sør for Askevatnet i Askøy kommune i Vestland.

## Referansar
Holmavatnet i Samnanger

**Holmavatnet** er eit vatn som ligg på grensa mellom kommunane Samnanger og Bergen i Vestland. Holmavatnet er demd opp og er eit av magasinea til Trengereid kraftverk. Holmavasselva fører vatnet ned til Skulstadvatnet.
Langavatnet

**Langavatnet** kan vise til

* Langavatnet i Aurland (3 stk.)
* Langavatnet i Bergen
* Langavatnet i Eidfjord
* Langavatnet i Eigersund
* Langavatnet i Gjesdal (2 stk.)
* Langavatnet i Hjelmeland
* Langavatnet i Kvinnherad
* Langavatnet i Odda
* Langavatnet i Samnanger (ligg ved Gullbotn i Bergen kommune)
* Langavatnet i Ullensvang
* Langavatnet i Ulvik
* Langavatnet i Voss
Furuvatnet

**Furuvatnet** er drikkevatnet til mange innbyggjarar i Sveio, delar av vatnet ligg ved foten av Ramsfjellet. Naturen rundt Furuvatnet omfattar skogdekt terreng til fjell og åser.
Eidfjordvatnet

**Eidfjordvatnet** er eit vatn som ligg i Eidfjord kommune i Vestland. Største djupn 79 meter. Middel djupna er 53 meter. Volumet utgjer omlag 0,195 kub.km.
Innsjøar i Hordaland

Dette er ei liste over **innsjøar i [[Hordaland]]**.

### A
* Askevatnet
* Askjellsdalsvatnet

### B
* Bjølsegrøvvatnet
* Blådalsvatnet

### E
* Eidfjordvatnet
* Evangervatnet

### F
* Finsevatnet
* Flakavatnet
* Furuvatnet

### G
* Gjønavatnet
* Granvinsvatnet

### H
* Halnefjorden
* Hamlagrøvatnet
* Henangervatnet
* Holmavatnet i Kvam
* Holmavatnet i Samnanger
* Holmavatnet i Vaksdal
* Holskardvatnet
* Hopsvatnet

### J
* Juklavatnet

### K
* Kalandsvatnet
* Kvennsjøen

### L
* Langavatnet i Bergen
* Langavatnet i Eidfjord
* Langavatnet i Kvinnherad
* Langavatnet i Odda
* Langavatnet i Samnanger
* Langavatnet i Ullensvang
* Langavatnet i Ulvik
* Langavatnet i Voss
* Langvatnet i Ulvik
* Lille Lungegårdsvannet
* Lykilsvatnet
* Lønavatnet

### N
* Nordmannslågen

### O
* Onarheimsvatnet
* Oppheimsvatnet

### R
* Ringedalsvatnet
* Røldalsvatnet

### S
* Sandvinvatnet
* Skaupsjøen
* Skjerjavatnet
* Skogseidvatnet
* Stakkastadvatnet
* Steinslandsvatnet
* Storavatnet i Fitjar
* Storavatnet i Meland
* Storavatnet i Osterøy
* Stordalsvatnet i Etne
* Store Lungegårdsvannet
* Ståvatn
* Svartediket
* Sysenvatnet

### T
* Tinnhølen
* Torfinnsvatnet

### V
* Valldalsvatnet
* Vangsvatnet
* Veivatnet
* Vigdarvatnet
* Votna
Kvevatnet

**Kvevatnet** (òg kalla **Kvevotni**) er ein innsjø og eit kraftmagasin i Lærdal kommune i Vestland. Innsjøen har utløp mot nord til elva Nivla, som er ein del av Lærdalsvassdraget.

Magasinet vart bygd som ein del av kraftutbygginga i Lærdalsvassdraget på 1970-talet. Det vart bygd ei demning ved utløpet frå Kvevotni, og ei rekkje mindre vatn, blant anna Vestre og Midtre Kvevatnet og Vestre Flågrunnsvatnet, vart oppdemd til ein samanhengande innsjø. Vassføringa frå magasinet vart overført frå eit vassinntak i Gravdalen, lengre nede i Nivla, via ein lang tunnel til Borgund kraftverk. I februar 2015 vart det gjeve konsesjon til utbygging av Gravdalen kraftverk, som vil utnytta fallet mellom magasinet og vassinntaket i Gravdalen.

## Referansar
Veitastrondsvatnet

**Veitastrondsvatnet** er ein innsjø i Luster kommune i Vestland. Langs austsida av vatnet går ein veg, og to taubaner kryssar vatnet.
Nystølsvatnet

**Nystølsvatnet** er ein innsjø som ligg i Sogndal kommune i Vestland. Vatnet ligg på Gaularfjellet, og er ein del av Gaularvassdraget.

Fv 613 går langs nordsida av vatnet, og nær den austlege enden er eit kjent utsiktpunkt på Gaularfjellsvegen.

Namnet kjem av Nystølen som er ei seter på vestsida av vatnet.
Norddalsvatnet i Gaularvassdraget

**Norddalsvatnet** er ein innsjø i kommunane Sunnfjord og Sogndal i Vestland. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og er eit av dei høgastliggande vatna i vassdraget. Vatnet ligg nær Jostefonni som er ein del av Jostedalsbreen nasjonalpark. Det har utløp mot Gaularfjellet og vidare mot Eldalsdalen.
Skarvedalsvatnet

**Skarvedalsvatnet** er ein innsjø som ligg på kommunegrensa mellom Sogndal og Sunnfjord i Vestland. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, har utløp mot Gaularfjellet og vidare mot Eldalsdalen.
Nigardsbrevatnet

**Nigardsbrevatnet** er eit vatn som ligg i Luster kommune i Vestland. Vatnet er farga av det tilførte smeltevatnet frå Nigardsbreen. Tilførsla av brevatn gjer at vatnet er særs kaldt heile året.

## Bakgrunnsstoff
Vassdrag

Eit **vassdrag** er eit samanhengande system av bekkar, elvar, innsjøar og isbrear, rekna frå sine utspring i skog og fjell og ned til eit felles utløp i havet, ein innsjø eller ei større elv.

Fjellkjeder og andre høgdedrag utgjer ofte eit vasskilje.

Amazonas er det største vassdraget i verda med eit nedslagsfelt på 6&nbsp;144&nbsp;727&nbsp;km², det er ein tredjedel av arealet til Sør-Amerika. Europa sitt største vassdrag er Volga (1&nbsp;410&nbsp;994&nbsp;km²).

## Vassdrag i Noreg
I Noreg finst det om lag 4000 vassdrag, der nærare 3000 anten er lengre enn 10&nbsp;km eller har sjøar som er større enn 1&nbsp;km².

25&ndash;30 % av vassdraga i Noreg er regulert for kraftproduksjon.

Sortert etter nedbørsfelt er det største vassdraget i Noreg Glommavassdraget. Nedbørsfeltet er på 41&nbsp;917&nbsp;km².

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vassdrag|Vassdrag]]» frå ,  den 20. april 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lonevatnet i Gaularvassdraget

**Lonevatnet** er ein innsjø som ligg i Sogndal kommune. Vatnet er ein del av Gaularvassdraget, og ligg på Gaularfjellet, nær kommunegrensa mellom Balestrand og Gaular. Utløpet fører vidare mot Holmevatnet og vidare fram Eldalsdalen.
Illvatnet

**Illvatnet** er eit vatn som ligg i Luster kommune i Vestland.

Vatnet er regulert i samband med Herva kraftverk. Reguleringshøgda er mellom 1382 og 1367 moh.

## Kjelder
Holsavatnet

**Holsavatnet** er eit vatn i bygda Holsen i Sunnfjord kommune i Vestland. Fjellet Drøsinga stuper i vatnet på sørsida, elles er det mange gardsbruk som ligg ved vatnet. Holsen kyrkje ligg ved nordenden, her er òg Holsen skule. Rv13 følgjer vatnet på nordsida. Vatnet er rikt på aure, og er rekna som eit bra fiskevatn.
Langavatnet i Aurland

**Langavatnet i Aurland** kan visa til tre innsjøar i Aurland kommune i Vestland:

*Langavatnet i Stondalen – i Stondalen, sør for Aurlandsdalen
*Langavatnet i Kongshelleren – ved Kongshelleren, nær grensa til Viken
*Langavatnet aust for Vassbygdi – aust for Vassbygdi, på nordsida av Aurlandsdalen
Hestedalsvatnet

**Hestedalsvatnet** er ein innsjø i Gloppen kommune i Vestland. 
Hestedalsvatnet er ein idyllisk innsjø som ligg ein kort gåtur frå Sandsstøylen i Gloppen kommune. Fisken er av fin kvalitet, det vert fiska ut med garn for å halde fiskebestanden i sjakk. Båt og garn ligg fritt tilgjengeleg for dei som vil nytte seg av det. Ein treng ikkje fiskekort for å fiske i Hestedalsvatnet.

Hestedalsvatnet består av to innsjøar. Eit heiter «Veslevatnet» og ligg noko høgare i terrenget. Det andre heiter «Storevatnet». Hestedalen er eit lite trafikkert område og er fint egna til familie- og trimturar.

## Bakgrunnsstoff
* Meir informasjon om Hestedalsvatnet
Hafslovatnet

**Hafslovatnet** er ein innsjø som ligg ved Hafslo i Luster kommune. Hafslovatnet er regulert som magasin for Årøy kraftverk.

Den vestlegaste delen av innsjøen er verna i Hafslovatnet fuglefredingsområde.

Hafslovatnet er eit godt fiskevatn, der ein kan driva sportsfiske etter aure med oter, dorg og stang ved å løysa fiskekort (personar under 18 år treng ikkje fiskekort). Fiskesesongen er frå 1.januar til 30. september. Bruk av båt med motor på inntil 8 hk er lov, med unntak av området Straumavatnet, mellom Straumbrua og Sogebrua.  Den siste laurdagen i august vert det kvart år arrangert Hafslo fiskefestival av 10.-klassen ved Hafslo barne- og ungdomsskule, med fiskekonkurranse i sju ulike klassar.  

## Is på vatnet
Viddalsdammen

**Viddalsdammen** (eller **Viddalsmagasinet**) er ein innsjø og kraftmagasin som ligg i Aurland kommune i Vestland fylke. Magasinet vart danna under kraftutbygginga i Aurlandsvassdraget på 1960- og 70-talet, då ei steinfyllingsdemning vart bygd ved utløpet av Viddalsvatnet. Etter oppdemminga flaut Viddalsvatnet saman med Liverdalsvatnet og Fretheimsdalsvatnet, og dei dannar no ein åtte kilometer lang samanhengande innsjø. Viddalsdammen er hovudmagasin for Aurland I kraftverk, og mottek vatn via eit omfattande tunnelsystem som strekkjer seg rundt heile Aurlandsdalen.

## Referansar