open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hellas Planitia

**Hellas Planitia** er det største nedslagskrateret på Mars og har ein snittdiameter på om lag 1800 kilometer. Krateret ligg på den sørlege marshalvkula og når ned til 5 km under nullhøgda på planeten. Kraterkanten er mellom 50 og 400 km brei.

Hellas Planitia er med på tidlege kart over Mars som ein omtrent rund region.

## Kjelder
* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Hellas Planitia» s. 175-176 i *'Philip's Astronomy Encyclopedia*' utgjeven i [[2002]].*
Argyre Planitia

**Argyre Planitia** er eit nedslagskrater på Mars med ein diameter på kring 900 km. Krateret har ein lys okerfarge når det ikkje er dekt av frost. Kraterkantane er opp til 3 km høge. Krateret er kringsett av  fjellkjedene Nereidum Montes i nord og Charitum Montes i sør.

## Kjelder
* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Argyre Planitia» s. 26 i *'Philip's Astronomy Encyclopedia*' utgjeven i [[2002]].*
Kim Jung-woo

**Kim Jung-Woo** () er ein sørkoreansk fotballspelar som har spela for Gwangju Sangmu i den koreanske K-ligaen, og for det sørkoreanske landslaget. Kim tok del i sommar-OL i 2004 for Sør-Korea. Han debuterte for A-landslaget 19. oktober 2003 i ein kamp mot Vietnam. I 2010 var han med i Sør-Korea sin tropp til fotball-VM i Sør-Afrika, der han spelte fleire kampar frå start.

## Bakgrunnsstoff
*
Botnegrenda

**Botnegrenda** er ein blindveg på Rød i Fana bydel i Bergen som går nordvestover frå Krokeidevegen i fleire greiner. Vegen er omkring 900 meter lang og strekkjer seg nedover mot Fanafjorden. 

Frå 1979 heitte vegen Botnedalen, medan det noverande namnet på vegen vart vedteke i 1989. 

## Knutepunkt
*  Krokeidevegen
* Sideveg mot sør (80 m)
* Sideveg mot sør (150 m)
* Sideveg mot nord (170 m)
* Sideveg mot sørvest (480 m)
** Sideveg mot nord (150 m)
** Sideveg mot nord (100 m)
** Sideveg mot nordvest (160 m)
*Sideveg mot vest (170 m)
*  Endepunkt 

## Kjelder
*
*Nasjonal vegdatabank
Nynorsk 2011

**«Nynorsk 2011»** var eit nettforum for arbeidet med revisjon av nynorskrettskrivinga. Rettskrivingsnemnda vart oppnemnd av Språkrådet med medlemmer både frå fagmiljø og viktige brukargrupper. Nemnda la ei førebels innstilling ut på høyring 1. februar 2011 før styret i Språkrådet gjorde vedtak om nynorskrettskrivinga og sende vedtaket over til Kulturdepartementet. Etter planen skulle Rettskrivinga av 2012 gjelde frå august 2012. Då skulle det òg liggje føre nye ordbøker.

Målet var å lage ei tydeleg, enkel og stram norm for nynorsk, utan sideformer. Norma skulle gjere det lettare å vere nynorskbrukar og vere lett å bruke uavhengig av formell utdanning og språkkompetanse.

Arbeidet skulle gjennomførast i ein open og inkluderande prosess. Nettsida «Nynorsk 2011» var ein del av denne opne prosessen. Då høyringa var over, hadde det kome i alt 412 blogginnlegg og kommentarar på *Nynorsk 2011*.  «Bloggen har truleg ført til at ein del yngre språkbrukarar har engasjert seg», meinte Språkrådet. Til e-postadressa var det kome 90 innlegg. 

## Bakgrunnsstoff
*Nynorsk 2011 
*Høyringsdokument

## Referansar
Krokeidevegen

**Krokeidevegen** er ein veg frå Fana til Krokeide i Fana bydel i Bergen. Han går på søraustsida av Fanafjorden frå Fana kyrkje til Krokeide kai og Korsnesvegen. Vegen er ein del av fylkesveg 546, som held fram over ferjesambandet frå Krokeide kai til Hufthamar på Austevoll. 

Namnet vart vedteke i 1961. I vegen ligg Krokeide skole. 

Trafikkmengda er kring 700 bilar i døgnet frå Hufthamar og kring 2000 bilar i døgnet frå Krokeide. Frå Sageneset aukar mengda til 2800 bilar i døgnet, og frå krysset ved Fanahammeren og til Fanavegen køyrer det i snitt 5000 bilar i døgnet. 

## Knutepunkt
*  Fanavegen
 (3,8 km)
* Avkjørsel Høgsetebrotet
*  Fanaparken
* Sideveg mot søraust (380 m)
* Avkjørsel Høgsetevegen
* Sideveg mot søraust (80 m)
* Sideveg mot nordvest (230 m)
* Sideveg mot vest (170 m)
* Sideveg mot vest (130 m)
* Avkjørsel Fanahammaren
*  (15 m) over Fanaelva. 
* Sideveg mot vest (190 m)
* Avkjørsel Fanavollen
* Sideveg mot sør (220 m)
* Sideveg mot sørvest (260 m) til Sageneset
* Sideveg mot nord (320 m)
* Avkjørsel Sageneset
* Sideveg mot vest (50 m)
* Sideveg mot vest (90 m)
* Sideveg mot aust (130 m)
* Sideveg mot vest (90 m)
* Sideveg mot søraust (240 m)
* Sideveg mot nordvest (190 m)
* Sideveg mot sør med fleire forgreiningar, ca. 500 m, mellom anna til Sageneset. 
* Sideveg mot nordvest (310 m)
* Sideveg mot vest (100 m)
* Sideveg mot vest (120 m)
* Sideveg mot aust (120 m)
* Sideveg mot aust (60 m)
* Sideveg mot nord (60 m)
* Sideveg mot vest (150 m)
* Sideveg mot sørvest (60 m)
* Sideveg mot nordvest (390 m)
* Sideveg mot sør (120 m)
* Avkjørsel Rødshella
* Sideveg mot vest (90 m)
 (970 m)
* Sideveg mot nord (220 m)
* Avkjørsel Botnegrenda

* Sideveg mot vest (50 m)
* Sideveg mot nord (140 m)
 (230 m)
* Sideveg mot nord (120 m) 
** Krokeide skole
 (1,0 km)
* Avkjørsel Krokeideluren
* Avkjørsel Austrevågen
* Avkjørsel Svartefjorden
* Sideveg mot sør (210 m)
* Avkjørsel Korsnesvegen
* Endepunkt Krokeide kai  Hufthamar, Austevoll

## Kjelder
*
*Nasjonal vegdatabank
Krokeide skole

**Krokeide skole** er ein barneskule på Krokeide i Fana bydel i Bergen kommune. Han har 1. til 7. klasse fordelt på to trinn. Skulen vart bygt i 1970, teikna av arkitekt Jan Olav Reither

I 2009 hadde skulen 69 elevar og 8 lærarar. Kjersti Haara er noverande rektor. 

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside

## Kjelder
*
Krokeidluren

**Krokeidluren** er ein blindveg på Krokeide i Fana bydel i Bergen. Han går nordaustover frå Krokeidevegen mot Storavatnet. 

Namnet vart vedteke i 1979. 

## Knutepunkt
*  Krokeidevegen
 (90 m)

* Sideveg mot sørvest (150 m)
* Sideveg mot aust (80 m)
*  endepunkt

## Kjelder
*
*Nasjonal vegdatabank
Steve Cherundolo

**Steven Cherundolo** () er ein amerikansk fotballspelar som HAR spela i forsvar for Hannover 96 i tysk Bundesliga, og for det amerikanske landslaget. Han har spelt heile den profesjonelle karrieren sin for Hannover, fram til 2002 i 2. Bundesliga og sidan i 1. Bundesliga. Han debuterte for A-landslaget 8. september 1999 i ein kamp mot Jamaica. Han var med i troppen til fotball-VM både i 2002, 2006 og 2010. Han var med på å vinna CONCACAF Gold Cup med USA i 2005.
Svartefjorden

**Svartefjorden** er ein blindveg på Krokeide i Fana bydel i Bergen. Han går nordover frå Krokeidevegen 

Namnet vart vedteke i 1979. 

## Knutepunkt
*  Krokeidevegen
* (140 m)
** Sideveg mot nordaust (50 m)
* (220 m)
** Sideveg mot nordvest (80 m)
** Sideveg mot nordvest (210 m)
* (500 m)
**  endepunkt

## Kjelder
*
*Nasjonal vegdatabank
Nils Yttri

**Nils Yttri** () var ein norsk lyrikar og biletkunstnar. Han debuterte i 1979 med diktsamlinga *Turister i nattens lugar* og i 1980 kom samlinga *Bokserens blod* (1980). Yttri døydde berre 33 år gammal og etter han døydde kom *Når min fantasi berører dine drømmer* (1981) og *Zenith* (1982).

## Kjelder
*
Universitetsbiblioteket i Bergen

**Universitetsbiblioteket i Bergen** (**UB**) vart offisielt oppretta i 1948, men er ei vidareføring av Bergen Museum sitt bibliotek, som vart grunnlagt samstundes med sjølve museet av stiftsamtmann Wilhelm Frimann Koren Christie i 1825. Universitetsbiblioteket er eit offentleg vitskapleg bibliotek. Biblioteket er ein del av det totale faglege og pedagogiske tilbodet ved Universitetet i Bergen.

Bibliotek sine samlingar bestod i 2008 av ca. 1,78 millionar bind, bøker og tidsskrift, ca. 240 000 bilete, vel 600 manuskript og diplom, ca. 42 800 kartblad og atlas, 110 600 mikroformer, 6850 elektroniske dokument, og ca. 6400 musikkinnspelingar. UB har 16 620 tidsskriftsabonnement, av dei 13 070 i elektronisk form.

Biblioteket har seks avdelingar:

*Bibliotek for samfunnsvitskap og humaniora
*Bibliotek for juridiske fag
*Bibliotek for psykologi, utdanning og helse
*Bibliotek for realfag
*Bibliotek for medisinsk og odontologiske fag
*Avdeling for spesialsamlingar

## Bakgrunnsstoff

*
Ytre lager

Eit **ytre lager** er ei frittståande utstyrseining for lagring av data i ein datamaskin. Ytre lager er relativt langsame og meir mekaniske (til dømes harddisk, optisk lager eller bandlager) rekna for langvarig lagring av program og data, i motsetnad til minne, som er raskt og vert nytta til heil eller delvis lagring av program og data som til ei kvar tid er verksame i maskinen. 

## Kjelder
*
Det ytre øyret

**Det ytre øyret** består av *[[øyremusling|aurikkelen]]* (sjølve øyret), den ytre øyregangen (lat. *meatus acusticus externus*) og det ytre laget av trommehinna (lat. *membrana tympani*).

## Anatomi og fysiologi
**[[Aurikkelen]]** (lat. *concha auricularis*) består av følgjande delar:
* Øyreflippen (lat. *lobulus*)
* Den ytre øyrekrumminga (lat. *helix*)
* Den indre øyrekrumminga (lat. *anti-helix*)
* Brusktapp føre øyregangen (lat. *tragus*)
* Brusktapp på nedre del av indre øyrekrumminga (lat. *anti-tragus*)

**Den ytre øyregangen** er normalt hårkledd, og her vert det produsert øyrevoks (lat. *cerumen*) med antimikrobielle eigenskapar. Han vert produsert inst i gangen, og vandrar så utover.

**Trommehinna** sørgjer for å danne ein fysisk barriere mellom det ytre og mellomøyret. I tillegg har han som funksjon å overføre lydbølgjene frå den ytre øyregangen til øyrebeinskjeda (øyreknoklane) i mellomøret.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ytre øre|Ytre øre]]» frå ,  den 26. juni 2010.*
Terje Ythjall

**Terje Ythjall** () er ein norsk kunstmålar, grafikar og teiknar. Han er utdanna ved Kunstakademiet under Ludvig Eikaas og Arne Malmedal i perioden 1974–1978. Ythjall nyttar karnevalsaktige, gjerne maskekledde figurar, som alltid er på veg frå ein ukjend stad til ein annan i dei surrealistiske bileta sine. Arbeida hans er dels nitid utførte måleri og fire av dei heng i Nasjonalmuseet/Museet for samtidskunst i Oslo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Terje Ythjall|Terje Ythjall]]» frå ,  den 26. juni 2010.*
Volund

**Volund smed**, **Velant**, **Wayland** er namnet på ein segngjeten smed, hovudpersonen i Volundarkvida og ei lang rekkje andre segner og fornaldertekster frå Nordvest-europa. Volund er og hovudpersonen i eit skodespel av diktaren Holger Drachmann. Bilete av smeden Volund finst og i fleire utgåver frå det angelsaksiske England. Han har soleis vore ein sentral segnfigur.

### Volundkvedet

Volund er på veiding i lag med brørne sine, Slagfinn og Egil. Dei er skildra som søner av finnekongen. I skogen finn dei tre møyar, Valkyrjer i somme utgåver, og dei tre stel fjørhamene deira. To av dei var døtrer av kong Lodve: Ladgunn svankvit og Hervor Alvit. Den tredje var Olrun, dotter av kong Kiar i Valland. Egil tok Olrun, Slagfinn tok Ladgunn, og Volund tok Hervor. Dei levde saman i Ulvdalane i sju år. Etter denne tida tok dei tre jentene av på hærferd og kom ikkje att. Egil og Slagfinn reiste i veg etter kvar sin, medan Volund var att i Ulvdalane.

Kong Nidud "njaradrotten" (kongen i Närike), tek sidan Volund til fange og tving han til å smi for seg. Volund er den hagaste av smedar. I fangenskapen får Volund kappa senene på både føtene og lyt krype på knea. Som hemn syter han for at sønene til kongen blir drepne, og valdtek Bodvild, dotter til kongen. Sidan lagar han ein fjørham og reiser sin veg.

### Gamalengelske kjelder

I det angelsaksiske diktet Déor er det fortald same soga, korleis Nithad vart sviken av Volund, og korleis Beadohild, dotter hans, vart med barn. I Béowulf kjem det fram at det er Volund som har smidd brynja til helten. Den angelsaksiske helten Waldere seier sameleis at det er Volund som har smide sverdet hans. I England finst og ein stad som er kalla Wayland´s Smithy. Dette er ein gravhaug nær Oxford.

### [[Didriks Saga]]

Didriks Saga fortel meir om følgjene av Volunds verk. Her er det fortald at Bodvild vart mor til helten Vidrik Verlandsson, som var i teneste hjå Didrik av Bern.

### Nyare bruk

Holger Drachmann skreiv eit lengre skodespel over segna om Volund. Seinare har òg J.R.R. Tolkien arbeidd med stoffet, og knyter han saman med segnene om Eärendil.

## Kjelder

* Volundarkvida
* Déor
Ystad

**Ystad** er ein svensk by i Skåne län i landskapet Skåne, 55 km søraust for Malmö. Han er administrasjonssenter for Ystad kommune og i 2020 hadde byen 20&nbsp;105 innbyggjarar.

Han er eit handelssenter for det søraustlege Skåne med verkstads- og næringsmiddelindustri. Byen er òg eit veg- og jernbaneknutepunkt med ferjesamband til Rønne på Bornholm og Šwinoujście i Polen. Ystad er ein turist- og badestad og ein av dei best bevarte mellomalderbyane i Sverige med mange gamle bindingsverkshus. Mariakyrkja er frå kring 1200, medan Gråbrørklosteret er frå 1267. Ystad fekk bystatus på midten av 1200-talet.

## Galleri

Ystad Apotekshusen asv2024-07 img2.jpg|Ystad
Ystad railway station asv2024-07 img1.jpg|Ystad jernbanestasjon
Ystad teatern och småbåtshamnen.jpg|Ystad teater
Gråbrödrakloster, Ystad.jpg|Gråbrödraklostret i Ystad


## Kjelder
*
Ytre Sandsvær

**Ytre Sandsvær** er ein tidlegare sjølvstendig kommune i Buskerud fylke. Frå 1837 var Ytre Sandsvær del av Sandsvær formannskapsdistrikt. 

1. januar 1908 vart Sandsvær delt i Ytre Sandsvær med 3&nbsp;245 innbyggjarar og Øvre Sandsvær med 2&nbsp;464.

1. januar 1964 vart Ytre Sandsvær, Kongsberg, Øvre Sandsvær, Svene og Jondalen i Flesberg og Øvre Jondalen i Gransherad slått saman til den nye Kongsberg kommune. Ytre Sandsvær hadde ved samanslåinga 3&nbsp;140 innbyggjarar og eit areal på 284 km². Ytre Sandsvær utgjer sørlege delar av Kongsberg. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ytre Sandsvær|Ytre Sandsvær]]» frå , den 26. juni 2010.*
Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund

**Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund** (YS) er ein norsk, partipolitisk sjølvstendig hovudorganisasjon for arbeidstakarar. YS vart etablert i 18. januar 1977 og består av 22 forskjellige forbund med ca. 215 000 medlemmer. Medlemmane dekker alle sektorar i arbeidslivet.

## Medlemsforbund
* AVYO
* Befalets fellesorganisasjon
* Bibliotekarforbundet
* Delta (tidl. *KFO*)
* Farmasiforbundet
* Finansforbundet
* Kriminalomsorgens Yrkesforbund (KY)
* Lærernes Yrkesforbund (LY) 
* Negotia
* Norges Banks Funksjonærforbund (NBFF)
* Norges Politilederlag (NPL)
* Norske Meierifolks Landsforening (NML)
* Norsk Tollerforbund
* Parat
* Personellforbundet
* SAFE
* Skatteetatens Landsforening (SkL)
* Skolelederforbundet
* Statstjenestemannsforbundet (STAFO)
* Yrkestrafikkforbundet

## Leiarar
* 1977&ndash;1981 Egil Sandberg
* 1981&ndash;1986 Eldri Langåker
* 1996&ndash;2006 Randi Bjørgen
* 2006&ndash;2013 Tore Eugen Kvalheim
* 2013&ndash; Jorunn Berland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund|Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund]]» frå ,  den 26. juni 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Yrkesorganisasjonenes Sentralforbund
Yrkesrettleiing

**Yrkesrettleiing** er ei verksemd som mellom anna gjennom informasjon og rådgjeving orienterer og assisterer i spørsmål som knyt seg til utdannings- og yrkesval. Grunnskulen er pålagt eit ansvar for å hjelpe ungdom til innsikt i arbeids- og næringsliv, produksjon og verdiskaping. Det er ofte skulerådgjevaren som koordinerer satsingane til skulen innanfor dette arbeidsfeltet. Vidaregåande skular har ei karriererettleiingsteneste som gjev informasjon om offentlege og private utdannings- og yrkesmogelegheiter, kva krav ein stiller til forskjellige utdanningar og yrke, søknadsfristar og så bortetter. 

Fylkeskommunane, Kommunenes Sentralforbund og Utdanningsdirektoratet har saman ei informasjonsteneste for søkarar til vidaregåande oppløring på nettstaden vilbli.no. Her kan unge og vaksne søkarar til vidaregåande opplæring finne oppdatert informasjon til ei kvar tid. I NAV skjer rettleiing gjennom personleg samtale, grupperettleiing eller ved bruk av rettleiingsverktøya til NAV på Internett.

## Kjelder
Chryse Planitia

**Chryse Planitia** er ei større sletta på Mars nære det austre av Valles Marineris. Viking 1-landaren landa i området og synte ei overflata dekt av laus raud sand og ei større mengd med blokkar laga av basalt lava. Chryse Planitia er sannsynlegvis eit attfylt nedslagsbasseng; eit større tal av framståande kanalar fører til regionen. Desse kanalane spring ut frå den austlege enden av Valles Marineris og er sannsynlegvis gravne ut av noko flytande. Altimetri og bilete tekne av mellom anna Mars Global Surveyor peikar sterkt mot at heile regionen frå Chryse til den austlege enden av Valles Marineris ved eit tidlegare høve var fløymd over.

## Bakgrunnsstoff
* Google Mars sentrert på Chryse Planitia

## Kjelder
* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «Chryse Planitia» s. 85 i *'Philip's Astronomy Encyclopedia*' utgjeven i [[2002]].*
RS «Astrid Finne»

**RS 43 «Astrid Finne»** var ei redningsskøyte som vart bygd for Redningsselskapet i 1937. Ho var den einaste redningsskøyta som vart konstruert og bygd av Johan Anker. Han brukte same prinsippet som han brukte på seglbåtane han bygde. Tidlegare skøyter var bygde med grodde spant av eik og furu. Anker brukte galvaniserte stålspant. Undervasskroget var av teak. Resten av huda av oregon pine. «Astrid Finne» var og første redningsskøyta med limt mast. Masta var og laga av oregon pine. 

«Astrid Finne» var ei gåve frå Alfred Larsen. Med ei lengs på 18,5 meter var ho litt lenger enn skøytene laga av Bjarne Aas. Breidda var 5,45 meter. Denne skøyta var den dyraste som Redningsselskapet til då hadde bygt, kroner 14 000. Ho fekk innsett ein 90/140 hk Wichman motor.

Johan Anker rigga «Astrid Finne» med bermudarigg. Denne vart snart utbytt med gaffelrigg. 

## Kjelder
* Elin Kragset Vold og Ole Engen: *Johan Anker. Linjenes mester* Larvik 2003
Black Metal av Venom

***Black Metal*** er det andre studioalbumet til den engelske metal-gruppa Venom. Albumet kom ut i 1982, og gav namnet til black metal-sjangeren.

## Spor
#Black Metal
#To Hell And Back
#Buried Alive
#Raise The Dead
#Teacher's Pet
#Leave Me In Hell
#Sacrifice
#Heaven's On Fire
#Countess Bathory
#Don't Burn The Witch
#At War With Satan (Preview)

## Kjelder
Alpha Regio

**Alpha Regio** er eit isolert høglandsmassiv på Venus med komplekse strukturar. I 1963 vart Alpha Regio den fyrste landforma på Venus som vart oppdaga frå jordbasert radar.

Området er kan henda best skildra som eit platå kringsett med grupperingar av høge vulkanske kuplar. Sentrum av området er rundt og har ei snitthøgd på 0,5 km.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg i hovudsak på artikkelen «Alpha Regio» s. 11 i *'Philip's Astronomy Encyclopedia*' utgjeven i [[2002]]. Andre kjelder er oppgjevne under:*
RS «Oscar Tybring»

**RS 8 «Oscar Tybring»** var ei redningsskøyte Colin Archer bygde for Redningsselskapet i 1895. Skøyta, som var av Colin Archer-typen, vart bygd ved Archer sit verft i Larvik. Ho vart sjøsett 2. desember. 

RS «Oscar Tybring» vart finansiert gjennom pengar innsamla på tivolimarknad på Akershus festning i Christiania. Det kom inn nok midlar til å finansiere to redningsskøyter. I gåvebrevet frå arrangørane til Redningsselskapet var det eit vilkår om at ei av skøytene skulle ha namn etter Oscar Tybring. Tybring, som har vorte kalla redningsselskapet sin far, døydde dette året. Den andre skøyta vart RS «Christiania».

«Oscar Tybring» var nær forlis då ho i januar 1924 dreiv i land på Sommarøy i sør-vest orkan. Det vart ikkje skade på fartøyet. Redningsselskapet selde skøyta i 1937.

RS «Oscar Tybring» er den norske redningsskøyta som har redda flest menneske frå ein sikker daude. Redningsselskapet sine statistikkar seier 329 menneske redda. 2591 fartøy var berga eller fekk assistanse.

Mannskapet på «Oscar Tybring» fekk Emile Robins belønning for sesongen 1903-1904, og for 1935.
## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene* Norsk Maritimt Forlag 2002
Nigel de Jong

**Nigel de Jong** () er ein nederlandsk fotballspelar som har spela på midtbanen for Manchester City i engelsk Premier League og for Nederland sitt landslag. Han vart seriemeister i Nederland med Ajax i 2004. 31. mars 2004 debuterte han for A-landslaget i ein privatlandskamp mot Frankrike. Han var ikkje aktuell til fotball-VM i 2006 grunna ein kneskade.
Martin Škrtel

**Martin Škrtel** () er ein slovakisk fotballspelar, som spelar i forsvar for Liverpool i engelsk Premier League, og for det slovakiske landslaget. Han vart seriemeister i Russland med Zenit St. Petersburg i 2007. I 2007 og 2008 vart han kåra til årets slovakiske fotballspelar.
Kystmyrklegg

**Kystmyrklegg** (*Pedicularis sylvatica*) er ei plante i snylterotfamilien. Arten har ei amfi-atlantisk utbreiing.

Planta vert kring 10&nbsp;cm høg og har slakke grøne stenglar med friske blad ved grunnen. Blomen har stort snautt beger og ei lysraud krone med rak overlepe og brei tverrstilt underlepe. Kystmyrklegg er heimleg og blømer kring juni i fuktige skrånande enger og lyngmark. I Noreg veks han utbreidd frå Østfold til Trøndelag, og er funnen opp til 870 m i Valle.

## Underartar
Kystmyrklegg har desse underartane:
* Nominatunderarten heimyrklegg (*P.s.* ssp. *sylvatica*), livskraftig (LC)
* Irsk myrklegg (*P.s.* ssp. *hibernica*), sårbar (VU) i Raudlista 2021

## Kjelder




*Svensk Wikipedia.

## Bakgrunnsstoff
Grasstjerneblom

**Grasstjerneblom** (*Stellaria graminea*) er ei urt i nellikfamilien. Arten er utbreidd i Europa og Asia.

Grasstjerneblom er ei grasgrøn plante som vert 20-30 cm høg, med jamn og slett stengel. Blada er smale, breiast nedanfor midten, ofte med einskilde hår i kanten. Kronblada er sjeldan lengre enn begerblada, men tokjønna blomstrar har lengre kronblad. Frøa er raudbrune og 1 mm lange.

Grasstjerneblom blømer kring juni i grasbakkar, ved gjerder og i skogkantar. Han er vanleg over heile landet opp til skoggrensa. Han kan danne hybridar med to andre stjerneblomartar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Grässtjärnblomma|Grässtjärnblomma]]» frå ,  den 27. juni 2010.*  
 
*Johannes Lid, *Norsk-svensk-finsk flora*, Det Norske Samlaget, 1985.

## Bakgrunnsstoff
Norsk inndeling av vitskapsdisiplinar

**Norsk inndeling av vitskapsdisipliner** er ein standard vedtatt av Universitets- og høgskolerådet i 1994 for klassifisering av vitskapleg forsking. Standarden blir brukt av norske universitetsbibliotek, opne institusjonsarkiv og ved rapportering av forskingsstatistikk. Inndelinga er ei inndeling av vitskapsdisiplinar, ikkje av undervisningsfag. Den er derfor ikkje organisert på same måte som faga blir undervist, eller etter korleis dei er organisert administrativt.

Standarden bygger på OECD-standardar, men er tilrettelagt for norske tilhøve, m.a. ved at det er mange kategoriar innan fiskeriforsking. Dessutan har OECD-standarden ikkje grupper for fag som tilbyr profesjonsutdanning. 

I og med at kvar disiplin berre kan høyre til éin overkategori (hierarkisk inndeling), passar tverrfagleg og mellomfagleg forsking ikkje inn i standarden, og «bindestreksfag» må pressast inn i ein einskild kategori. 

Inndelinga vart opphavleg publisert som Rapport nr. 3/94 frå Det norske universitetsråd, og har vorte revidert fleire gonger sidan. 

## Sjå også
* FRIDA, Forskingsresultat, informasjon og dokumentasjon av vitskaplege aktivitetar
* Nasjonal søketeneste for vitskapleg informasjon i opne institusjonelle arkiv, NORA
* NUS 2000, Statistisk sentralbyrås standard for utdanningsgruppering. 
* Deweys desimalklassifikasjon 

### Inndelinga av standarden

#### Humaniora (010‑199)

#### Samfunnsvitskap (210‑399)

#### Matematikk og naturvitskap (410‑499)

#### Teknologi (510‑699)

#### Medisinske fag (710‑899)
 

#### Landbruks- og fiskerifag (910‑959)
Tove Bull

**Tove Bull** () er ein norsk språkforskar. Ho var rektor ved Universitetet i Tromsø mellom 1996 og 2001. Frå 1984 var ho førsteamanuensis i nordisk språkvitskap, og sidan 1990 har ho vore professor ved Det humanistiske fakultet ved Institutt for nordisk språk og litteratur. Som forskar har Bull vore særleg oppteken av leseopplæring og språkkontakt.

Tove Bull var medlem av Norsk språkråd mellom 1980 og 1995. Ho var ekstern medlem av styret for Høgskolen i Finnmark 2003-07, og ekstern medlem av styret for Samisk høgskole (Sámi allaskuvla)  2007-2015. I 2006 vart ho utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tove Bull|Tove Bull]]» frå ,  den 27. april 2012.*  
  

## Bakgrunnsstoff
CRIStin

**CRIStin** (Current Research Information SysTem In Norway) er ein organisasjon som samlar og formidlar informasjon om norsk forsking. Organisasjonen blir driven av eit styre utnemnd frå departementa, men har Universitetet i Oslo som vertsinstitusjon.

CRIStin avløyste forskingsdatabasen Frida (forkorting for *forskningsresultater, informasjon og dokumentasjon av vitenskapelige aktiviteter*) i 2010.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Erling Lægreid

**Erling Lægreid** () var ein norsk forfattar og journalist tilknytt NRK gjennom fleire tiår. Han er kjend som programleiar, kåsør og kommentator.

Lægreid vaks opp på Årdalstangen i Årdal kommune. Han opplevde den tyske okkupasjonen, då tyskarane byrja bygginga av det som seinare skulle bli Årdal og Sunndal Verk. Lægreid utdanna seg til filolog og tok hovudfag i norsk ved Universitetet i Oslo i 1965. I 1962 var han med på å skipa Riksfondet for nynorsk presse og Dag og Tid. Forutan å skrive om litteratur, film og teater var han tidleg engasjert i den daglege drifta av avisa, og fungerte ei stutt tid som redaktør. Med unntak av to år var han styreleiar i Dag og Tid frå 1967-1989. Frå 2009 og fram til han døydde hadde han ei eiga spalte i avisa kvar han skreiv om personar han hadde møtt gjennom eit langt liv som journalist. Dei siste åra sat han òg som styreleiar i Riksfondet for nynorsk presse.

Lægreid blei tilsett ved NRK i 1970, først i Barne- og Ungdomsavdelinga der han mellom anna var programleiar i *Ungdommens Radioavis* og fjernsynsprogrammet *Flimra*. Seinare var han lenge programleiar for *Søndagsavisa* i P2, og var med på å skapa radiomagasina *Ekko* og *Dagsnytt 18*. Lægreid arbeidde dessutan med fleire andre kulturprogram, og bidrog som kommentator og kåsør både i fjernsyn og radio.

Lægreid gav også ut fleire bøker.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Prisar
*2006 – Amboltprisen

## Kjelder

*«Erling Lægreid» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28. juni 2010.
* Erling Lægreid i *Stemmer fra arkivet* på NRK.no
*«Erling Lægreid er død», NRK.no

## Bakgrunnsstoff
*Portrett av Erling Lægreid på NRK.no.
*Om Erling Lægreid i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Marikåpeslekta

**Marikåpeslekta** er ei planteslekt i rosefamilien. Det finst om lag 300 artar, dei fleste i dei kalde tempererte og subarktiske områda i Europa og Asia, men også nokre i fjelltrakter i Afrika, Nord-Amerika og Sør-Amerika.

Marikåpar er fleirårige plantar med store blad, veike stenglar og små grøne blomstrar utan kronblad. Krukkeforma fruktbeger med fire ytre og fire indre begerblad, fire mjølberarar og ein griffel. 
Der er to grupper:
1. Fjellmarikåpe (A. alpina). Har fem-sjukopla blad.
2. Alle dei andre marikåpene, som er plantar med handlappa blad. I denne gruppa (A. vulgaris) finst 22 småartar innanfor Noreg, Sverige og Finland.
Hos dei fleste marikåpeartane utviklar frøemnet seg til frø utan befruktning. Slike apomiktiske (ikkje-seksuelle) artar kan ikkje heilt samliknast med artar som har kjønna forplanting, og ein plar kalle dei for småartar. 
Dei er lettast å kjenne ute på veksestaden og ikkje for seint på sommaren. 

## Kjelder
*Svensk Wikipedia
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Erwin Schrödinger

**Erwin Schrödinger** () var ein austerriksk fysikar og nobelprisvinnar.

Erwin Schrödinger vart fødd i Wien. Han vart professor i Stuttgart i 1920, Breslau i 1921, Zürich 1921-27, Berlin, Oxford 1933-36 og i Graz inntil 1938, då han emigrerte til Irland, der han arbeidde ved det nyoppretta Institute for Advanced Studies i Dublin. I 1956 vende han tilbake til Wien, der han vart Professor Emeritus i 1958.

Etter å ha arbeidt med statistisk termodynamikk og teorien for fargesynet, byrja Schrödinger å arbeide med atomteori. Han bygde vidare på Louis de Broglie si førestilling om materiebølgjer og bølgje-partikkel-dualisme, og utvikla i 1926 bølgjemekanikken med midtpunkt i Schrödingerlikninga, som står som ein av formene for den ikkje-relativistiske kvantemekanikken («Abhandlung zur Wellenmechanik» 1927). Kort tid seinare lukkast det han i å påvise den matematiske ekvivalensen av hans eigne hypotesar med den matrisemekanikken som Werner Heisenberg hadde utvikla. Københavnerskolens tolking av kvantemekanikken avviste Schrödinger, idet han heldt fast ved ei realistisk oppfatninga av kvantemekanikken. I eit berømt tankeeksperiment, kjent som Schrödingers katt, illustrerte han paradokset at kvantemekanikken tillèt at partiklar eksisterer i superposisjonar, medan større ting som kjent ikkje kan det.

Seinare arbeidet han med problemstillingar innanfor relativistisk kvantemekanikk (mellom anna zitterbevegelsen), gravitasjonsteori og den einskaplege feltteorien. Ved sidan av dette dreiv han med filosofiske spørsmål (mellom anna «Die Natur und die Griechen» og «Was ist ein Naturgesetz», 1962). Skriftet hans «What is Life» frå 1946 hadde varig verknad på den seinare molekylærbiologien. For bidraga sine til oppbygginga av kvantemekanikken mottok han i 1933, saman med P.A.M Dirac Nobelprisen i fysikk. Schrödinger vart i 1956 utnemnd til den tyske ordenen Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste. Han døydde i Wien.

## Verk
* *Gesämtliche Abhandlungen* i 4 bind, 1984

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erwin Schrödinger|Erwin Schrödinger]]» frå ,  den 28. juni 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff

;Litteratur 
* W.T. Scott, *E. Schroedinger. An introduction to his writings*, Amherst, Massachusetts, 1967.
Claudio Morel Rodríguez

**Claudio Marcelo Morel Rodríguez** () er ein paraguayansk fotballspelar som har spela i forsvar for Paraguay sitt landslag og for Boca Juniors i Argentina. Han har spelt heile karrieren sin i klubbar i Argentina. Han har vorte seriemeister der éin gong med San Lorenzo og tre gonger med Boca Juniors. I 2007 vann han òg Copa Libertadores med Boca Juniors. Han vart kåra til årets paraguayanske fotballspelar i 2008. 3. november 1999 debuterte han for A-landslaget til Paraguay i ein kamp mot Bolivia.
Denis Caniza

**Denis Ramón Caniza Acuña** () er ein paraguayansk fotballspelar som har spela i forsvar for León i den mexicanske fotballigaen og for Paraguay sitt landslag. Han har blitt seriemeister i Paraguay fire gonger med Olimpia og éin gong med Nacional, og i Mexico med Santos Laguna og Cruz Azul. Han er den einaste paraguayanske spelaren som har vore med i fire VM-sluttspel på rad, i 1998, 2002, 2006 og 2010. Under VM i Sør-Afrika i 2010 var han landslagskaptein.
Roque Santa Cruz

**Roque Luis Santa Cruz Cantero** () er ein paraguayansk fotballspelar. Han har vore kaptein for det paraguayanske landslaget og spele for Cruz Azul i Mexico (2015).

Hausten 2011 spela han som spiss for Real Betis i spansk Primera Division, på lån frå Manchester City i engelsk Premier League, og for Paraguay sitt landslag. Han vart seriemeister i Paraguay med Olimpia i 1998 og 1999, og i Tyskland med Bayern München i 2000, 2001, 2003, 2005 og 2006. Med Bayern München var han òg med på å vinna den europeiske Meisterligaen i 2001. I 1999 vart han kåra til årets paraguayanske fotballspelar. Han var Blackburn sin toppskårar i Premier League i 2007/08-sesongen med 19 seriemål.

## Kjelder
Yuto Nagatomo

**Yuto Nagatomo** () er ein japansk fotballspelar som hausten 2011 spela i forsvar for Inter i Serie A i Italia og for det japanske landslaget. Han debuterte for A-landslaget 24. mai 2008 i ein privatlandskamp mot Elfenbeinskysten. Han tok del i sommar-OL i 2008 og fotball-VM i 2010 med det japanske fotballaget.

## Bakgrunnsstoff
*
Yasuhito Endō

**Yasuhito Endō** () er ein japansk fotballspelar som har spela for Gamba Osaka i den japanske J-ligaen, og for det japanske landslaget. Han vart seriemeister i Japan med Gamba Osaka i 2005. I 2008 vann han den asiatiske meisterligaen med den same klubben. Han vart kåra til årets japanske fotballspelar i 2008 og årets asiatiske fotballspelar i 2009.

## Bakgrunnsstoff
*
Yoshito Ōkubo

**Yoshito Ōkubo** () er ein japansk fotballspelar som har spela for Vissel Kobe i den japanske J-ligaen, og for det japanske landslaget. Han vart kåra til årets unge asiatiske spelar i 2003. I 2009 spelte han ni kampar då Wolfsburg vart seriemeistrar i Tyskland. Han debuterte for A-landslaget 31. mai 2003 i ein privatlandskamp mot Sør-Korea. Han tok òg del i sommar-OL i 2004 for det japanske fotballaget.

## Bakgrunnsstoff
*
Linda Olsson

**Linda Olsson** () er ein svensk-newzealandsk jurist og forfattar.

Linda Olsson var busett i Stockholm og tilsett i bank fram til 1986, då ho tok til å skriva og byrja å reisa. Reisene førte henne til England, Kenya, Singapore og Japan før ho slo seg ned i Auckland på New Zealand i 1990. Debutroman hennar kom ut i 2005 med tittelen *Let me sing you gentle songs*. Han er omsett til ei lang rekkje språk, på norsk med tittelen *La meg synge deg stille sanger* som kom ut i 2008 på forlaget Vigmostad & Bjørke. Romanen vart utgjeven i USA i 2007 med tittelen *Astrid and Veronika*.

## Bibliografi
**La meg synge deg stille sanger* 2008 ISBN 978-82-419-0394-6 
**Taushetens konsekvenser* 2009 ISBN 978-82-419-0569-8
**Din godhet* 2012 ISBN 978-82-419-0654-1
**I skumringen synger svarttrosten* 2014 ISBN 9788241910470
**En søster i mitt hus* 2016 ISBN 9788241951046
**Langsomt lukker jeg døren* 2020 ISBN 9788241951046

## Prisar og utmerkingar

* BMF-plaketten 2006

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Linda Olsson|Linda Olsson]]» frå ,  den 29. juni 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Linda Olsson sin blogg.
*Forfattarpresentasjon hos bokforlaget Vigmostad & Bjørke.
*Vakkert og mollstemt. Cathrine Krøger i Dagbladet 24. november 2008 om debutromanen.
*A journey of loss and longing. David Hill i New Zealand Herald 2. november 2008, om ''Taushetens konsekvenser''.
Maracanã

**Estádio Mário Filho**, kjend som **Maracanã**, er ein fotballstadion i Rio de Janeiro i Brasil. Han er den største fotballstadionet i Brasil, med plass til rundt 87&nbsp;000 tilskodarar. Her speler klubbene Flamengo og Fluminense (og delvis Vasco da Gama) heimekampar. Botafogo spelte også sine heimekampar her fram til dei fekk sin eigen heimebane sommaren 2007.

Namnet «Maracanã» har tupi-guaraniopphav og tyder 'som ei rangle' (marakas). Namnet kjem frå lyden laga av brunpannearapapegøyar som heldt til i området før stadionet blei bygd.

## Kjelder

*Offisiell omtale av Maracanã  (portugisisk)

## Bakgrunnsstoff

*
Addisons sjukdom

**Addisons sjukdom** er ein sjukdom som kjem av nedsett produksjon av hormon frå binyrebarken. Symptom er brunfarging av huda, svekka muskelkraft og avmagring. Sjukdommen vert behandla med kortison. Namnet kjem frå den britiske legen Thomas Addison.

## Kjelder
 på Caplex.
Wesley Sneijder

**Wesley Benjamin Sneijder** () er ein nederlandsk tidlegare fotballspelar. Han har vorte seriemeister i Nederland med Ajax i 2004, i Spania med Real Madrid i 2008 og i Italia med Inter i 2010. Han var òg med på å vinna den europeiske Meisterligaen med Inter i 2010. Han vart kåra til årets fotballtalent i Nederland i 2004. 30. april 2003 debuterte han for A-landslaget i ein kamp mot Portugal.
Arjen Robben

**Arjen Robben** () er ein nederlandsk fotballspelar som har spela for Bayern München i tysk Bundesliga, og for det nederlandske landslaget. Han har vorte seriemeister i fire ulike land: I Nederland med PSV i 2003, i England med Chelsea i 2005 og 2006, i Spania med Real Madrid i 2008 og i Tyskland med Bayern München i 2010. Han vart kåra til årets unge spelar i Nederland i 2003 og årets spelar i Tyskland i 2010. I 2009/10-sesongen var han Bayern München sin toppskårar i Bundesliga, med 16 seriemål. Under fotball-EM i 2004 debuterte han for A-landslaget som innbytar i ein kamp mot Tsjekkia.
Eljero Elia

**Eljero George Rinaldo Elia** () er ein nederlandsk fotballspelar som har spela for Juventus i italiensk Serie A, og for det nederlandske landslaget. Han vart kåra til årets fotballtalent i Nederland i 2009. 6. september 2009 debuterte han for A-landslaget som innbytar i ein privatlandskamp mot Japan. Han skåra det første landslagsmålet sitt i den andre landskampen sin, mot Skottland 9. september 2009. Han var med i troppen til fotball-VM i 2010.
RapidShare

**RapidShare** var ei fillagringsteneste på Internett som eksisterte frå 2002 til 2015. RapidShare lét brukarar laste opp filer til ein eller fleire serverar. Filene var tilgjengelege gjennom lenkjer, som brukarar kunne dela seg imellom. Desse filene kunne så lastast ned av kven som helst, så lenge han eller ho har lenkja til denne fila.
Jonathan Mensah

**Jonathan Mensah**, () er ein ghanesisk fotballspelar. I 2011/12-sesongen spela han i forsvar for Evian, som rykte opp til Ligue 1 i Frankrike fotballigaen i 2011, og for Ghana sitt landslag. Han var med i Ghana sin tropp til fotball-VM i 2010, der han gjekk inn som midtstoppar frå start frå og med den andre gruppekampen, etter at Isaac Vorsah vart skadd.
André Ayew

**André Morgan Rami Ayew**, () er ein ghanesisk fotballspelar. I 2010 spela han for Arles-Avignon, som rykte opp til Ligue 1 i Frankrike i 2010, på lån frå Marseille, og for det ghanesiske landslaget. Han er son av den tidlegare kapteinen på Ghana sitt fotballandslag, Abedi Pele, som tre gonger vart kåra til årets afrikanske spelar tidleg på 1990-talet. André Ayew vart fødd i Frankrike medan faren spelte profesjonell fotball der. Mora hans er fransk. Han voks opp i Ghana, men flytta attende til Frankrike som 15-åring og begynte å spela for Marseille. Ayew har éin landskamp for Frankrike sitt U18-landslag, men gjekk sidan over til å spela for Ghana. Han debuterte for Ghana sitt A-landslag 7. august 2007 i ein privatlandskamp mot Senegal.
Busskort

Eit **busskort** er eit rektangulært kort med magnetstripe som folk kan bruke til å betale bussturar. I dag er det svært vanleg at skulebarn får busskort, kortet bruker dei for å få gratis skyss til og frå skulen.

## Sjå og
Adgangskort

## Kjelder
Stormarimjelle

**Stormarimjelle** (*Melampyrum pratense*) er ei eittårig urt i snylterotfamilien. Ho er utbreidd i Europa og Asia. Tidlegare har arten vore rekna til maskeblomfamilien.

Planta er 20 cm høg med ein oftast ugreina stengel. Blomen har bleikgul krone som er rundt 15 mm lang. Han har grove kronrøyr, dobbelt så lang som dei smale begertennene. Kapselen har oftast fire frø. 

Stormarimjelle er heimleg og blømer kring juli i lyngmark og skog. Ho er vanleg over heile Noreg til langt opp på fjellet, og er funnen opp til 1230 m på Hardangervidda.

## Kjelder

*Svensk Wikipedia.
Småmarimjelle

**Småmarimjelle** (*Melampyrum sylvaticum*) er ei eittårig urt i snylterotfamilien med ei europeisk utbreiing. Arten har før vore rekna til maskeblomfamilien.

Planta er 15 cm høg med ein oftast lite greina stengel. Blomen har ei gullgul krone som er kring 8 mm lang. Han har grann kronrøyr som ikkje er lengre enn dei trekanta begertennene. Kapselen har oftast to frø.

Småmarimjelle er heimleg og blømer kring juli i skogen og langt opp på fjellet over heile Noreg. Arten er funnen opp til 1350 m i Jotunheimen.

## Kjelder

*Tysk Wikipedia.
Additiv funksjon

Ein **additiv** funksjon er ein matematisk funksjon som har den eigenskapen at funksjonsverdien av ein sum er lik summen av funksjonverdiane til addendane. 

Det vil sei f(x+y) = f(x) + f(y) for alle definerte verdiar av x og y. Funksjonen f(x)= 2xer altså additiv, sidan f(a+b) = 2(a+b) = 2a+ 2b= f(a) + f(b). g(x)= exer derimot ikkje additiv, sidan til dømes g(2+3) ikkje er lik g(2) + g(3).

Ei *additiv gruppe* er ei gruppe der det er definert ein gruppeoperasjon som fungerer på same måte som addisjon. 

## Kjelder
*
Capo

Ein **capo** (frå italiensk *capo*, ‘hovud’) er ei klype som kan setjast på tvers over gitarhalsen, slik at dei vibrerande strengane blir kortare og tonane frå dei dermed vert lysare.

## Bakgrunnsstoff
Johan Anker

**Johan August Anker** () var ein norsk ingeniør, seglbåtkonstruktør og seglar. Han var elev ved Christiania Tekniske skule, der Gustav Adolf Sindingvar ein av lærarane. Etterpå studerte han skipskonstruksjon ved den tekniske høgskulen i Berlin.

Johan Anker bygde den fyrste båten som 17-åring. Med han debuterte han i landsregattaen med ein 4. plass. I 1905 vart han båtkonstruktør ved Jensens Båtbyggeri i Vollen i Asker. Han kjøpte seg inn i verksemda som frå 1907 heitte Anker & Jensen A/S. Her vart mange av båtane Anker konstruerte bygde. I 1915 gjekk Jensen ut av verksemda, og Anker styrte henne etter det åleine. 

Det internasjonale gjennombrotet som siglar fekk han då han vann Kiel-veka i 1909 med ein 12-meter (R) han sjølv hadde bygd. Han vann OL-gull i Stockholm i 1912. I 1928 var kronprins Olav kvalifisert til OL i Amsterdam med «Nornen», som Anker hadde bygd. Han overlét roret til Johan Anker, som han rekna for Noregs beste rormann. «Nornen» vann olympisk gull. Anker vann òg fleire prestisjetunge internasjonale regattaer. 

Johan Anker var som siglar og konstruktør oppteken av dei internasjonale seglreglane. Han var aktivt med å utforme R-regelen som vart vedteken i London i 1906. Ved revidering av regelen i 1919 var det Anker sitt framlegg som låg til grunn. Desse reglane gjorde at konstruktøren hadde høve til å gjere båtane betre berre han fylgde visse målreglar. I tillegg til båtar i dei ulike seglklassene stod han òg bak konstruksjon og bygging av skonnertar som vart rekna som vellukka. I 1928 konstruerte han draken. Det var ein rimelegare båt som skulle gjere seglsporten meir tilgjengeleg for alle. Den båten vart svært populær, særleg etter han vart OL-båt frå 1948.

Johan Anker bygde òg redningsskøyta «Astrid Finne».

I 1930 var han styreformann i Vinmonopolet. Han var òg formann for styret i Store Norske Spitsbergen Kullkompani.

Johan Anker var gift med forfattaren Nini Roll Anker

I 1949 vart det reist eit monument over Johan Anker på Garnholmen ved Hankø.

## Kjelder
*Elin Kragset Vold og Ole Engen: *Johan Anker. Linjenes mester* Larvik, 2003.
*Jon Winge:*Norske trebåter* Schibsted Forlag. 2007.
Curt Adelaer

**Curt Sivertsen Adelaer** eller **Cort Adeler**, () var ein norsk-dansk sjøhelt og admiral. Han vart fødd i Brevik, men hamna i krigsteneste for Nederland og seinare Venezia. Han tok namnet Adelaer då han vende attende til Nederland. Han vart adla og utnemnd til admiral i Danmark i 1663. Like før han døydde vart han øvstkommanderande for den dansk-norske flåten.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
*Geocaching.com - ''General - Admiral Cort Adeler  ''
Adelaide

**Adelaide** er hovudstad i South Australia. Byen har om lag 1,1 millionar innbyggjarar. Byen vart grunnlagd i 1837 og er kalla opp etter dronning Adelaide av Storbritannia.

Port Adelaide i vest er ei stor eksporthamn. Byen har òg mykje bilindustri og eit universitet.

## Kjelder
*
Magnor Glassverk

**Magnor Glassverk** er eit norsk glasverk skipa i 1896 under namnet *Geijersfors Glassverk*. Som namnet seier, ligg verket på Magnor, som er ein stad like ved grensa til Sverige i Eidskog kommune lengst sør i Innlandet fylke.

Glasverket var opphavleg ein filial av det svenske glasverket Eda glasbruk rett over på den andre sida av riksgrensa, og produserte glasvarer for Eda glasbruk fram til 1917. Men medan verksemda på Eda glasbruk på den svenske sida av riksgrensa har vorte nedlagt for mange år sidan, er Magnor Glassverk framleis i drift og produserer servise, vasar og andre kunstgjenstandar i glas. Fleire kjente kunstnarar og formgjevarar har vore med på å utforme glasverket sin kolleksjon. Mellom dei mest kjente er Per Spook, Vebjørn Sand, Per Winge og Ari Behn.

Forutan å vere ein aktiv industri, er Magnor Glassverk ein turistattraksjon med rundt 220&nbsp;000 besøkande kvart år. Glasverket byr på fabrikkutsal, utstillingar av produkt og ein har høve til å sjå korleis glaset blir forma i glashytta.

I 1997 kjøpte Magnor Glassverk det svenske glasverket *Johansfors glasbruk* i Småland og dreiv det som ei dotterverksemd. I 2008 vart Johansfors glasbruk delt i eit driftsføretak og eit produktsjonsføretak. Produksjonsføretaket vart etter kvart tatt over av dei tilsette med Magnor Glassverk som minoritetseigar. 

## Galleri

Fil:Magnor_Glassverk_3_TRS.jpg|Inne i glasverket
Fil:Magnor_Glassverk_2_TRS.jpg|Fabrikkutsalet
Fil:Magnor_Glassverk_4_TRS.jpg|Varer til sals


## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Magnor Glassverk|Magnor Glassverk]]» frå ,  den 15. mai 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Magnor Glassverk
Jevne Glassverk

**Jevne Glassverk** var eit foretak som vart oppretta i 1793 på Fåberg i Gudbrandsdalen. Verket var i drift til 1824.

Glassverket var frå oppstarten til det blei lagt ned spesialisert i å produsere taffelglass òg kjent som lægerglass som var ein ny type vindusglass.

## Referansar
Botolv Helleland

**Botolv Helleland** () er ein norsk namnegranskar.

Botolv Helleland har sidan 1984 vore ein av  Statens namnekonsulentar for Austlandet og Agder. Han har sidan starten i 1983 vore hovudredaktør for *Nytt om namn*, meldingsbladet til Norsk namnelag.

## Bakgrunn
Botolv Helleland voks opp i Ullensvang i Hardanger. Han var den andre i ein syskenflokk på fem som voks opp på garden Helland i Ullensvang. Foreldra var Jon og Borghild, f. Vatne. Han gjekk realskulen i Øystese 1956-58 og tok artium ved Hordaland fylkeskommunale gymnas i 1960. Det neste året var han realskulelærar i Årdal i Sogn. Hausten 1961 byrja han på filologistudiet ved Universitetet i Oslo og tok fransk og tysk mellomfag
Han tok hovudfag i 1970 ved Universitetet i Oslo med stadnamn på Hardangervidda som tema for hovudoppgåva.

## Arbeidsliv
Etter embetseksamen i 1970 var han eitt år som stipendiat i NRK-radio. I denne perioden og seinare stod han for ei rekkje radioprogram om stadnamn og målføre, som «Kvar i landet er denne røysta frå?». 

I 1972 vart han tilsett som arkivar ved Norsk stadnamnarkiv. Arkivet vart lagd inn under Historisk-filosofisk fakultet ved UiO i 1978 og fekk namnet Institutt for namnegransking. Helleland fekk opprykk til fyrsteamanuensis i 1988. Han vart oppnemnd som stadnamnkonsulent etter Per Hovda i frå 1984 og har vore det seinare. Han var med Stadnamnutvalet som i 1983 la fram framlegget til lov om stadnamn.
Helleland har undervist ved UiO fram til han i 2010 vart pensjonert. Han har òg halde mange kurs i stadnamn og innsamling av stadnamn rundt om i landet. 

Helleland har skrive og publisert fleire hundre større og mindre arbeid innan namnegransking og målføre, for det meste artiklar. Han har òg skrive eller gjeve ut ei rekkje bøker og konferanserapportar åleine eller saman med andre, som *Norske stedsnavn/stadnamn* (1975), *Norsk språk i Amerika/Norwegian Language in America* (1991), *Adresser og stadnamn. Del 2. Stadnamn i offentleg og privat bruk* (1993), *Utanlandske namn i Norden* (2000), *Neame Research and Teaching, Onoma 39* (2004), *Stedsnavn i Kjose* (2008), *Names and Identities* (2012).

Botolv Helleland har hatt ei rekkje ombod i nasjonale og internasjonale lag og organisasjonar. Han har vore instituttleiar i fleire periodar og medlem i fakultetsstyret, leiar i Norsk namnelag i fleire periodar, redaktør for Nytt om namn sidan starten i 1984, medlem i Almanakk-komiteen, visepresident i International Council of Onomastic Sciences i to periodar, norsk representant i UNGEGN (United Nations Group of Experts on Geographical Names) sidan 1987, president for den 10. FN-konferansen om stadnamn i New York 2012. Leiar i Hardinglaget i Oslo  i til saman 14 år, redaktør av jubileumsboka Hardingar i hundre (2014).

## Kjelder
**Botolv Helleland - [[onomastikk]]ens harding* Novus forlag 2010 ISBN 978-82-7099-569-1
*"Botolv Helleland: Stadnamn som identitetsberar, vegvisar og kulturarv." Helleland skriv her om kvar han voks opp.
* Årsmeldingane for Norsk stadnamnarkiv/Institutt/Avdeling/Seksjon for namnegransking, Universitetet i Oslo