Dactylorhiza majalis ssp. majalis

***Dactylorhiza majalis'' ssp. ''majalis*** er ei plante i marihandslekta *Dactylorhiza* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Tidlegare vart denne underarten, som ikkje veks i Noreg, kalla kongsmarihand i Artsdatabanken, men dette namnet er no teke i bruk for arten *Dactylorhiza majalis*.

## Systematikk
*D. majalis* ssp. *majalis* er nominatunderarten i kongsmarihand-gruppa *D. majalis*. Heile gruppa er tetraploid og har truleg kome til ved hybridisering mellom dei to diploide plantene engmarihand (*D. incarnata*) og skogmarihand (*D. maculata* ssp. *fuchsii*), kopla med dobling av kromosomtalet.

I Litauen er dei ulike underartane i *majalis*-gruppa rekna som eigne artar, slik at han der heiter *D. majalis*. Det same gjeld i Benelux.

Underartar av kongsmarihand i Noreg er smalmarihand (ssp. *sphagnicola*), lappmarihand (ssp. *lapponica*) og purpurmarihand (ssp. *purpurella*).

## Utbreiing
*D. majalis* ssp. *majalis* blir rekna som nær truga (NT) i Sverige og livskraftig i Danmark (LC). Det svenske namnet er *majnycklar* og det danske namnet er *mai-gøgeurt*.

I Litauen (litauisk namn *plačialapė gegūnė*) er han i sterk nedgang og finst berre heilt søraust i landet. Han er rekna som sterkt truga (EN).

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *brede orchis*, fransk namn *orchis à larges feuilles*) spreidd over det meste av Nederland. I Flandern i Belgia er han sjeldan, men i Vallonia er han noko vanlegare. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sårbar (VU, *kwetsbaar*), I Belgia  er rekna som sårbar (VU, *vulnérable*) i Flandern og nær truga (NT, *espèce quasi menacée*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Det er registrert hybridar med grasmarihand (*Dactylorhiza incarnata* ssp. *incarnata* × *majalis* ssp. *majalis* eller *Dactylorhiza* ×*aschersoniana* nothossp. *aschersoniana*), i Sverige, i Danmark, i Litauen  og i Nederland. I Sverige er det òg registrert hybridar med voksmarihand (*Dactylorhiza incarnata* ssp. *ochroleuca* × *majalis* ssp. *majalis* eller *Dactylorhiza* ×*aschersoniana* nothossp. *templinensis*).

Hybridar med skogmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *fuchsii* × *majalis* ssp. *majalis* eller *Dactylorhiza* ×*braunii* nothossp. *braunii*) er registrert i Sverige og i Danmark, og med eitt gammalt funn i Nederland. Hybridar med flekkmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *maculata* × *majalis* ssp. *majalis* eller *Dactylorhiza* ×*senayi* nothossp. *senayi*, alternativt *Dactylorhiza* ×*townsendiana*) er likeeins funne både i Sverige, Danmark og Nederland (der kalla *Dactylorhiza maculata* × *majalis*).

Hybridar med stormarihand (*Dactylorhiza majalis* ssp. *majalis* × *majalis* ssp. *praetermissa* eller *Dactylorhiza majalis* nothossp. *godferyana*, alternativt *Dactylorhiza* ×*godferyana*) er registrert i Nederland. Dette er då truleg den same som òg er funnen i Danmark (der med namnet *Dactylorhiza majalis* ssp. *integrata* var. *integrata* × *Dactylorhiza majalis* ssp. *majalis*).

I Nederland var det kring 1920 gjort nokre funn av ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med narrmarihand  (*Anacamptis morio* × *Dactylorhiza majalis* ssp. *majalis* eller ×*Dactylocamptis boudieri*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*