open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jayrud

**Jayrud** (arabisk skrift , òg skrive **Jayroud** og **Jerud** og i antikken kalla **Geroda**) er ein by sør i Syria i Rif Dimashq guvernement. Byen ligg nordaust for Damaskus i Qalamounfjella. Av stader i nærleiken finn ein al-Ruhaybah, al-Qutayfah og Muadamiyat al-Qalamun i sørvest, Yabrud, al-Nabk og Deir Atiyah i nord og al-Qaryatayn i nordaust. I følgje Syrisk statistisk sentralbyrå hadde Jayrud eit folketal på 24&nbsp;219 i 2004. Byen er òg det administrative senteret i Jayrud *[[nahiyah]]* som består av fire byar med eit samla folketal på 31&nbsp;821. Innbyggjarane i Jayrud er hovudsakleg sunnimuslimar.

## Geografi
Byen ligg langs den gamle karavaneruta mellom Damaskus og Palmyra, på den frodige sletta Jayrud ved foten av Qalamounfjella. Landet er oppdyrka og er kjend for produksjon av kveite og bygg. Byen ligg vest for eit stort marskland kalla «al-Mallahah».

## Historie
I utgravingar på staden har ein funne mikrolittar, knivblad, skraper og andre steinalderreiskaper datert attende til natufisk kultur.

I romersk tid vart Jayrud kalla «Geroda». Byen er nemnd i *[[Itinerarium Antonini]]* som vart skriven under regjeringstida til Diokletian. Her vert byen nemnd som ein av stasjonane på romarvegen mellom Palmyra og Damaskus, og låg 16 romerske mil frå *Telsea* (dagens Al-Dumayr).

Jayrud vart vitja av den syriske geografen Yaqut al-Hamawi tidleg på 1200-talet, under Ajjubide-dynastiet. Han skreiv at han var «ein landsby av Ma'loula i Damaskus ghautah.»

Under osmanarane tente byen som senter i *Jayrud Nahiyah*, og var sete i ein *[[Agha i Det osmanske riket|agha]]*. På 1800-talet vart byen skildra som velståande, gjestfri og «uvanleg rein.» Byen vart ofte angripen av beduinar som levde i utkanten av Den syriske ørkenen.

29. juni 2016 blei over 30 menneske drepne då styresmaktene bomba byen under den syriske borgarkrigen. Dette blei sagt å vera det fyrste åtaket på byen, som var kontrollert av opposisjonen, av regimet etter ei våpenkvile på nesten to år.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jayrud|Jayrud]]» frå ,  den 23. juni 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*
*
*
*
Fotball-VM 1958

**Verdsmeisterskapen i fotball 1958** vart avvikla i Sverige i tida 8. til 29. juni 1958. Brasil vart verdsmeister etter å ha slått Sverige 5-2 i finalen. Just Fontaine skåra 13 mål i turneringa og sette ein målrekord som ingen har makta overgå. Meisterskapen vart det store gjennombrotet for Pelé. 

Turneringsformatet var endra frå 1954. Framleis deltok 16 land, fordelt på fire innleiingsgrupper, men no skulle alle laga i gruppa spele mot kvarandre, utan ekstraomganger ved uavgjort resultat. Dersom to lag enda med like mange poeng, skulle det spelast omkampar for å avgjere kva lag som skulle gå vidare til kvartfinalane.

I Gruppe D vart det spelt omkamp mellom Sovjetunionen og England, og Anatolij Iljins mål i det 67. minutt sikra kvartfinaleplass for Sovjetunionen. Det måtte også spelast omkampar i gruppe A, der Nord-Irland slo Tsjekkoslovakia, og i gruppe C, Wales vann over Ungarn og gjekk vidare.

## Gruppespelet
### Gruppe 1


Nord-Irland kom på andreplass i gruppa etter omkamp mot Tsjekkoslovakia

### Gruppe 2


*Frankrike vann gruppa føre Jugoslavia på betre målskillnad

### Gruppe 3


Wales kom på andreplass i gruppa etter omkamp mot Ungarn

### Gruppe 4


Sovjetunionen kom på andreplass i gruppa etter omkamp mot England

## Finalen
Finalen vart spelt på Råsunda stadion i bydelen Solna. 49&nbsp;737 tilskodarar var vitne til at Sverige tok leiinga etter fire minuttar ved Nils Liedholm. Brasil kom snøgt tilbake, og Vava skåra to mål før pausa. I andre omgang var Pelé den store spelaren med to mål for Brasil, det siste i sluttsekundane, etter at Agne Simonsson hadde redustert til 2-4 i det 80. minutt. Sluttresultatet vart 5-2 til Brasil, som for fyrste gong kunne løfte Jules Rimet-pokalen.

**Brasil** sitt vinnarlag bestod av: Gylmar dos Santos Neves, Djalma Santos, Orlando Peçanha, Hilderaldo Bellini, Nílton Santos, Zito, Didi, Garrincha, Vavá, Pelé og Mário Zagallo.

**Sverige**s mannskap bestod av: Kalle Svensson, Orvar Bergmark. Sigvard Parling, Bengt Gustavsson, Sven Axbom, Reino Börjesson, Kurt Hamrin, Gunnar Gren, Agne Simonsson, Nils Liedholm (kaptein) og Lennart Skoglund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:VM i fotball 1958|VM i fotball 1958]]» frå , den 29. juni 2014.*
Tell Abyad-distriktet

**Tal Abyad** (arabisk تل أبيض, *Tal Abyaḍ*) er eit distrikt (mantiqah) i Ar-Raqqah guvernement i Syria. I folketeljinga i 2004 hadde det eit folketal på 129&nbsp;714. Senteret i distriktet er byen Tal Abyad.

## Inndelingar
Distriktet Tell Abyad er delt inn i tre underdistrikt eller nāḥiyaer (folketala er frå folketeljinga i 2004):
*Tell Abyad nahiyah (ناحية تل أبيض): folketal 44&nbsp;671.
*Suluk nahiyah (ناحية سلوك): folketal 44&nbsp;131
*Ayn Issa nahiyah (ناحية عين عيسى): folketal 40&nbsp;912.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tal Abyad District|Tal Abyad District]]» frå ,  den 23. juni 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tell Abyad

**Tell Abyad** (arabisk تل أبيض, *Tal Abyaḍ*) er ein by i Syria langs Balikh og som administrativt høyrer til Ar-Raqqah guvernement. Han hadde 12&nbsp;490 innbyggjarar i 2004. Han dannar ein delt by med Akçakale i Tyrkia og det finst tre grenseovergangar i byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tell Abyad|Tell Abyad]]» frå ,  den 23. juni 2014.*
Pembrokeshire Coast Path

**Pembrokeshire Coast Path** (walisisk Llwybr Arfordir Sir Benfro), òg ofte kalla **Pembrokeshire Coastal Path**, er ein turstig og National Trail i Pembrokeshire, sørvest i Wales. Han vart etablert i 1970, og er 299 KM lang. Han går stort sett på toppen av kystklippane og samla høgdeskilnad er omtrentleg  m. På det høgaste punktet – Pen yr afr – går han 175 moh, og på det lågaste punktet – Sandy Haven crossing – er han berre 2 m over havet ved lågvatn. Sjølv om mesteparten av kystlinja vender mot vest, byr stigen på utsikt over kysten i alle himmelretningar.

Stigen endar i sør ved Amroth i Pembrokeshire. Den nordlege enden vert ofte regna for å vere ved Poppit Sands, nær St. Dogmaels i Pembrokeshire, der det offisielle skiltet opphavleg stod, men stigen held no fram til St. Dogmaels, hvor et nytt markeringsskilt ble avdekket i juli 2009. Her vert stigen knytt til Ceredigion Coast Path, som held fram vidare nordover.

Pembrokeshire Coast Path er ein del av Wales Coast Path, ein 1400 km lang turstig som går rundt heile kysten av Wales frå Chepstow til Queensferry, som vart opna offisielt i mai 2012.

## Kjelder
Gallionsfigur

**Gallionsfigur** er ein figur festa til gallionen på eit skip, eller under baugsprydet på stamnen.

Gallionsfigurar var mest utbreidde frå 1500- til 1700-talet, då seglskip gjerne hadde gallionar. Dei forsvann i stor grad rundt 1900, då ein i stadig større grad tok i bruk jernfartøy. Ein har likevel også seinare utstyrt enkelte skip med ein skulptur i baugen, ofte i form av ein figur. Gallionsfigurar har tradisjonelt vore tillagt magiske, vernande krefter, men er seinare blitt brukte meir som pynt. 

Gallionfiguraktige utsmykkingar på skip er kjende frå langt tilbake i tid, mellom anna frå dei gamle egyptarane, fønikarane og vikingane. Felles for alle desse skipa var at figuren sat rett på stamnen.  Utviklinga av ein bakk som sat over og utanfor stamnen frå 1500-talet gjorde at ein i staden sette gallionsfiguren på baugsprydet.

Ein har brukt ulike figurar til gallionsfigur. Egyptiske skip kunne ha heilage fuglar, fønikarane hestar som stod for snøggleik, medan grekarane kunne ha villsvin som stod for villskap og godt syn. Romarane kunne ha ein menneskefigur, ein centurion som stod for kampmot. Vikingskip blei ofte kjende som drakeskip fordi nokre av dei hadde drakehovud ved stamnen. Andre dyrefigurar som drakar, slangar, okser, delfinar og svaner var utbreidde i Nord-Europa i mellomalderen. På 1600-talet blei løver populære som gallionsfigurar. På 1700-talet nytta ein heller gjerne figurar som stod for namnet til skipet. Det blei vanleg å ha kvinner som gallionsfigurar, gjerne med bert bryst. Desse skulle verna skipet etter ei gammal tru som sa at nakne kvinner kunne stilla storm på havet, medan kvinner ombord på skip gav ulukke.

Store gallionsfigurar i harde treslag kunne gje skipa dei høyrde til vektproblem. Den britiske marinen gjekk i 1742 over frå eik og alm til mjukare treslag, som furu, men kunne også nytta teak, som var motsandsdyktig mot vêr og vind og skadedyr.

I overført tyding kan ein kalla ein person i ei framskoten stilling, utan at dei har verkeleg makt, ein gallionsfigur.

## Bakgrunnsstoff

*

## Kjelder

*«Gallionsfigur» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 22. juni 2014.
Skjel

**Skjel** (av norrønt *skel*) kan visa til:

* Muslingar (*Bivalva*) og skala deira
** Agnskjel, skjel brukt til agn, særleg blåskjel og oskjel
** Konkylie, ein type snigleskal
* Fiskeskjel eller reist, taklagde hudplater på fiskeskinn 
* Skjelskinn eller skjelhud, plateforma, taklagde hudstykke hjå dyreartar som reptilar, skjelkrypdyr og sommarfuglar
* Skjelblad, små flate blad hjå mellom anna grasblomar som er breiast ved bladgrunnen

## Sjå òg
* Skjelbank
* Skjelbotn
* Skjeldyr
* Knoppskjel
* Kneskjel (kneskål)
* Skal
* Shell

## Kjelder

*
Flugefiske

**Flugefiske** er ei form for sportsfiske utøvd med spesialisert fiskeutstyr: Flugestong, flugesnelle og flugesnøre, med ei kunstig fiskefluge som agn, lokkemat. Ein kan driva med flugefiske i elvar, bekkar, innsjøar og i saltvatn.

Flugefiske i elv og vatn går ut på å kaste agnet ut dit kor fisken står, og såleis freiste fisken til å hogge ved å servere agnet på høveleg vis framfor han. Mange legg stor vekt på å skaffe seg kunnskap om kor fisken står før dei finn posisjonen dei skal kaste frå, og tek seg varsamt fram for ikkje å uroe den fisken dei har merka seg ut som bytte. Ofte må fiskaren ut i elva eller vatnet for å få det mest gunstige utgangspunktet, og vere kledd for dette. Då fiskefluga er særs lita og lett, skil fiske med fluge seg frå fiske med kastesluk ved at det er sjølve fiskesnøret, ikkje agnet, som utgjer den massen som skal til for å kaste ut agnet. Kasteteknikken og utstyret er difor særs ulikt det som vert nytta under kasteslukfiske.

Ved flugefiske tek ein utgangspunkt i at det kunstige agnet skal etterlikna den naturlege føda til fisken, som insekt og andre byttedyr som småfisk, reker, krabbar og liknande. Insekt ein etterliknar er ofte døgnfluger, men ein kan også ha agn som liknar mygg, steinfluger, vårfluger, maur og augestikkarar. I Noreg finst ein sterk tradisjon for fiske med våtfluge, som ofte imiterer fiskeyngel eller symjande insekt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fluefiske|Fluefiske]]» frå ,  den 24. juni 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*Internettsida til Norges Jeger- og Fiskerforbund
Fiskesluk

**Fiskesluk** eller berre **sluk** er ein fiskereiskap utforma for å brukast som kunstig agn ved å likna ein fisk eller annan freistande lokkemat ved utsjånaden og rørslene sluken lagar når han vert drege gjennom vatnet. Sluken har også ein eller fleire onglar.

Ein nyttar sluk ved stongfiske med kastestong og snelle, under dorging ved å trekke ein eller flere slukar i snøre etter ein båt, eller trekt ved bruk av ei oterfjøl frå båt eller frå stranda. Slukar vert laga i mange ulike storleikar, utformingar, fargar og tyngder, tilpassa bruksområde og fiskeslag. Dei er som oftast laga av metall, men kan også vera av ulike komposittmateriale. Mellom sportsfiskarar er det mange og skilde meiningar om kva slags slukar som er dei beste under ulike tilhøve og til ulike fiskeslag, og utvalet i butikkane er ofte stort og forvirrande.

Pilk er ein type sluk som er meint å skulle sleppast ned i vertikale rørsler frå ein båt, eller ned gjennom eit hol i ei islagd vatnflate ved isfiske. 

## Kjelder

*

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sluk (fiske)|Sluk (fiske)]]» frå ,  den 24. juni 2014.*
Cebu

**Cebu** er ei øy og ein provins i landsdelen Visayas i Filippinane. Ho har eit flatemål på 4&nbsp;468 km², med om lag 3,6 millionar ibuarar. 2,3 millionar av desse bur i byen Cebu.

Øya er 225 kilometer lang, men berre 45 km på det vidaste. På langs av øya går det ei fjellkjede med opp til 1000 meter over havet høge toppar. Cebu ligg mellom den større øya Negros i vest og øyane Leyte og Bohol i aust.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cebu|Cebu]]» frå ,  den 24. juni 2014.*  

## Bakgrunnsstoff
Kari Diesen

**Kari Diesen** (), fødd Kari Heide-Steen, var ein norsk skodespelar frå Oslo. Ho vart særleg kjend for sine roller i revyar og filmar.

Foreldra hennar, Harald Steen og Signe Heide-Steen, var begge skodespelarar. Sjølv fekk ho tidleg barneroller på teatera i hovudstaden. Frå 1930-talet var ho ein populær aktør gjennom sine mange komiske figurar på revyscenene Chat Noir og Edderkoppen, der ho vekselvis var tilsett fram til 1964. På 1950- og 1960-talet spelte ho i mange filmar, mest kjend er ho for filmane *[[Støv på hjernen]]*, *Sønner av Norge* og *Sønner av Norge kjøper bil*.

I 1957 fekk Diesen stor suksess med songen «Hovedøen» av Vilhelm Dybwad, utgitt på His Master's Voice.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kari Diesen|Kari Diesen]]» frå ,  den 24. juni 2014.*
Rosévin

**Rosévin** (av fransk *rosé*, 'lyseraud, rosa') er ein lyseraud, lett vintype som kan lagast på ulike måtar. Rosévin er typisk laga av raude vindruer, men også av grøne (kvitvinsdruer) eller blåe (raudvinsdruer). Han kan vera søtleg eller tørr på smak, blir som regel servert kald og blir drukken ung.

Roséliknande vinar kan ha vore blant dei tidlegaste vinane som blei laga ettersom tidleg vinlaging involverte kort maserasjonstid og lettare pressing enn ved moderne raudvinsproduksjon. I dag blir rosévin laga over heile verda.

## Produksjon

Rosévin kan lagast gjennom kort maserasjon mellom saft og drueskal, typisk i 1-3 dagar. Mosten blir deretter pressa og sett til gjæring medan skala blir fjerna. Jo lenger safta er i kontakt med skala, jo djupare blir vinfargen. Ein annan type svært lys rosévin, kjend som *vin gris* (grå vin) blir laga ved å pressa raude druer rett etter innhausting, utan maserasjon.

Ein kan også laga rosévin som eit biprodukt av raudvin der ein skil ut ein del av mosten på eit tidleg tidspunkt, ein teknikk kjend som *saignée* (fransk for 'årelating'). Dette forsterkar raudvinen som blir att, medan den fråskilde rosa safta kan gjærast til ein mildare rosé.

Ein mindre vanleg måte å laga rosévin på er å behandla raudvin med absorberande kol som aktivt kol. Slike stoff trekk til seg fargestoff, men også andre stoff i vinen. Å blanda kvit- og raudvin er ikkje ein akseptert måte å laga rosévin på, bortsett frå ved produksjon av musserande rosévin.

## Drikking

Rosévin har ein frisk, mild smak som gjer at han gjerne blir drukken om sommaren. Ein serverer gjerne vinen nedkjølt, typisk ved 8–12 °C.

Rosévin passar ikkje til å lagra i meir enn om lag 12 månader, og held seg også berre kort tid etter å ha blitt opna.

## Typar
Det finst ei rekkje ulike typar rosévin. Den søtlege franske Rosé d'Anjou og dei tørre Tavel Rosé og Rosé de Provence er særleg kjende. Også dei svakt perlande portugisiske rosévinane (kjend som *rosado* på portugisisk og spansk) er omtykte.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Rosé|Rosé]]» frå ,  den 24. juni 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 

*Rosévin (16. mars 2012), *Store norske leksikon*. Fri artikkel hen
*Anders Röttorp, «Rosé, Rosé, Rosé», vinbanken.seta 24. juni 2014.
*Thor Richard Teien, Vin: drikk (16. mars 2012), *Store norske leksikon*.

## Bakgrunnsstoff
Sjømat

**Sjømat** er alle matvarer som stammar frå livet i havet og tidvis også i ferskvatn, som fisk, skaldyr og blautdyr, etelege algar og tradisjonelt også havpattedyr og havskjelpadder. Sjømat kan etast rå, tilbereidd med varm eller kraftigare omarbeidd. Bruk av sjømat har tradisjonar tilbake til steinalderen, og har særleg vore viktig i kystnære område. Moderne transport og lagringsmetodar har utvida områda og tidsromma ein kan tilby sjømat i. Matgruppa utgjer ein viktig proteinkjelde i kosthaldet til mange menneske. Ein kan skaffa sjømat gjennom ulike typar fiske, sanking og fiskeoppdrett.

## Sjå òg
*Sjømatallergi

## Kjelder

* Abraham Hallenstvedt, «Fiskeri» (18. juni 2012), *Store norske leksikon*. 
----
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Seafood|Seafood]]» frå ,  den 24. juni 2014.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Anne Gerd Eieland

**Anne Gerd Eieland** () er ein tidlegare høgdehoppar frå Iveland i Aust-Agder. Ho vart noregsmeister i øvinga i alle åra frå 2001 til og med 2005, samt i 2007. Hennar bestehopp på 1,93 meter kom i 2003.

## Aktiv
16 år gammal fekk Eieland sølvmedaljen under NM med personleg rekord på 1,78 m, trass i at ho låg ein divisjon under den suveren vinnaren Hanne Haugland som tok seg over 1,94 m. To år seinare tok ho over som Noregs beste kvinnelege høgdehoppar, ho forbetra den personlege rekorden til 1,84 m og vart norsk meister for fyrste gong. I 2002 persa ho med 1,86 m og vann nytt NM-gull. 

2003-sesongen var Eieland i sitt livs form. Allereie 1. juni forbetra ho den personlege rekorden til 1,90 m i Øyestad og seinare i juni auka til 1,92 m i Riga. Under stemnet i Øyestad sette ho også personleg rekord i tresteghopp med 13,13 m. Ho deltok i høgdehopp under VM 2003 i Paris, men der stoppa ho 1,85 m og var heile seks cm unna å kvalifisere seg til finalen. Den 15. august gjorde ho derimot sitt livs høgdehopp då ho i Kristiansand svinga seg over 1,93 m.

Eieland vart norsk meister både i 2003, 2004 og 2005. Etter 2003 stoppa framgangen opp og ho sleit mykje med å kome opp mot 1,90 m på resultatlista. Ho kvalifiserte seg til EM 2006 i Göteborg, men klarte ikkje opningshøgda på 1,78 meter i kvalifiseringa. I 2007 tok ho sitt sjette NM-gull og si niande strake NM-medalje i høgdehopp. Etter sesongen la ho opp, 25 år gammal. 

### Medaljar i norske meisterskap
*Gull: 2001-05 og 2007
*Sølv: 1999 og 2006
*Bronse: 2000

### Personlege rekordar og årsbeste

## Notar

## Kjelder
* Friidrett.no
Ivar Ramstad

**Ivar Ramstad** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Inderøy. Han vann tre norske meisterskap i diskoskast og tok åtte NM-medaljar i øvinga i perioden 1946-54. I 1948 kom han på fjerdeplass i diskoskasting under sommarleikane. Den høge, sterke trøndaren representerte Røra Idrettslag, og var gardbrukar på bruket Nygjerdet vest for Røra, samt forretningsførar.

## Aktiv
Ramstad vart norsk meister i diskoskast i åra 1947-49. Alle åra frå 1947 til -51 stod kampen om NM-tittelen mellom Ramstad og Stein Johnson, dei to siste åra måtte Ramstad nøye seg med sølvmedaljar.

Under friidrettslandskampen mellom Noreg og Danmark i juli 1948 presterte Ramstad sitt livs beste kast då han på Bislett stadion slengde diskosen 52,32 meter. Rekordkastet, 75 cm lengre enn førre noregsrekord, vart ståande som norsk rekord i 11 år. Ein månad etter rekordkastet på Bislett vart Ramstad nummer fire i diskostevlinga under sommar-OL i London med 49,21 m i slutt protokollen. I ettertid meinte Ramstad at han ikkje var i same form som tidlegare på sommaren, grunna hardt arbeid på heimegarden.

Ramstad deltok aktivt til 1958, men nådde ikkje dei same lengdene etter 1950. 

### Medaljar i norske meisterskap
*1946: Bronse – 44,96 m
*1947: Gull – 47,34 m, framom Stein Johnson (45,28 m)
*1948: Gull – 48,61 m, framom Stein Johnson (47,94 m)
*1949: Gull – 49,59 m, framom Stein Johnson (46,89 m)
*1950: Sølv – 46,00 m, bakom Stein Johnson (47,62 m)
*1951: Sølv – 47,60 m, bakom Stein Johnson (48,04 m)
*1953: Bronse – 44,87 m
*1954: Sølv – 44,50 m, bakom Reidar Hagen (49,90 m)

## Kjelder
*Magnus Breili: *Sport i navn & tall*, 1971
Jeg har aldri vært så glad i noen som deg

**«Jeg har aldri vært så glad i noen som deg»** er ein song av Kirsti Sparboe og Odd Børre, gjeven ut i 1968. Han vart skriven av Kari Neegaard. 

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 1968
«Jeg har aldri vært så glad i noen som deg» deltok i Melodi Grand Prix 1968, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1968 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Kirsti Sparboe med eit lite orkester, og så på nytt av Odd Børre med eit stort orkester. Bidraget vann med 20 poeng; fire frå Ålesund, tre frå Stavanger, to frå Tromsø, Bodø, Trondheim, Bergen, Kristiansand og Oslo og eitt frå Vadsø. Songen vart seinare anklaga for å vere plagiat av Cliff Richard-hiten «Summer Holiday», og Neegaard trekte attende songen før Eurovision Song Contest. Bidraget vart erstatta av andreplassen, «Stress», og dette er den fyrste og førebels einaste gongen vinnarsongen i Melodi Grand Prix ikkje har representert Noreg i Eurovision Song Contest.

## Fotnotar
Grilling

**Grilling** er ein måte å steike mat på ved hjelp av sterk varmestråling frå eld eller eit varmeelement. Ofte blir maten lagt på ei stekerist (grill) eller ein flat stein og varma opp frå over- eller undersida. Ein kan også grilla mat tredd på større eller mindre grillspyd.

Grillar er eigne apparat som blir brukte til grilling, og kan bruka glødande trekol, elektrisitet eller gass til å gje varme. Grilling føregår ofte utandørs, og er i kaldare land gjerne rekna som ein koseleg, sosial aktivitet ein gjer om sommaren.

Ein kan grilla ei rekkje ulike matvarer, som kjøt, sjømat, grønsaker og frukt. Grillmaten får typisk ei tørr, sprø utside med ein særskild smak skapt av maillardreaksjonen, medan innsida kan halda seg saftig eller nær rå. Bruk av marinade kan endra smaken til maten og gjera kjøt mørare. Vidare kan ein ha grillsaus, som i nokre høve også er laga på grillen, og ulikt anna tilbehøyr saman med grillmat, til dømes salatar som potetsalat, brødmat som hamburgerbrød, ris, grønsaker og så bortetter.

## Kjelder

*
*«Grille: steke» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. 
*«Grilling gir sommerfølelse», matprat.no. Vitja 25. juni 2014.

## Bakgrunnsstoff
Statens byggeskikkpris

**Statens byggeskikkpris** er ein årleg norsk pris som vert gjeven som honnør for god arkitektur. Prisen kan gjevast til personar eller til private eller offentlege verksemder som har gjeve eit bidrag til monaleg å fornye, utvikle eller heve standarden på den ålmenne byggjeskikken i landet gjennom planlegging eller bygging. Det vert lagt vekt på nye idear og teknologi, at bygningane er tilpassa natur- og kulturlandskapet og dessutan gjer sitt til å skape ein lokal identitet. I den seinare tida er det òg vorte lagt vekt på at det er vald miljøvennlege og energisparande løysingar, og at det er vald utformingar som gjev tilgjenge for alle.

Det er kommunal- og regionalministeren som nemner opp juryen som avgjer kven som skal få Statens byggeskikkpris, og kommunal- og regionalministeren står for overrekinga. Husbanken er sekretariat for juryen.

Byggeskikkprisen vart delt ut for fyrste gong i 1983. Dette året ville juryen berømma god bustadbygging, og prisen gjekk til Hillarhaugen på Stord som omfatta 15 bustader. Seinare har prisen gått til burettslag, skular, museum, bibliotek, kontorbygg, restaureringar og signalbygg som Sametingsbygningen, Hamsunsenteret og Operahuset i Oslo.

I tillegg til Statens byggeskikkpris, finst det òg fleire offentlege lokale byggjeskikkprisar eller arkitekturprisar som er oppretta av kommunar.

## Utdelingar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Statuttane for Statens byggeskikkpris. 
; Litteratur 
*Berg, Helle Benedicte (red.) (2007) *Forbilder: statens arkitektur-, bymiljø- og byggeskikkpriser 25 år*. Oslo, Husbanken. ISBN 9788290122275
Husbanken

**Husbanken**, som tidlegare hadde namnet **Den Norske Stats Husbank**, vart skipa i 1946 og er det sentrale organet til den norske staten for gjennomføringa av bustadpolitikken ved både å administrere tilskottsordningar som til dømes bustønadsordninga, gje lån til bygging, ombygging og utbetring av bustader, og ved dei vilkåra som vert sette for å gje låna. Banken har finansiert meir enn halvdelen av alle bustader i Noreg etter den andre verdskrigen.

Husbanken har hovudkontoret i Drammen, der banken òg har eit regionkontor. Dessutan har banken regionkontor i Oslo, Arendal, Bergen, Trondheim, Bodø og Hammerfest.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad for Husbanken
*Lova om Husbanken
Grill

**Grill** (frå fransk *gril(l)*, 'steikerist', via engelsk) er eit apparat eller ein reiskap brukt til grilling. Det kan også visa til ein stad der det blir servert grillmat. Ein grill kan vera svært enkel, som ei grillrist som kan leggjast over eit bål eller montert på ein kasse eller gryte til å ha brennstoff i, eller eit større apparat som er bygd opp frå bakken, kan ha lok, fleire rister og anna utstyr, og eventuelt ha tilførsel av gass eller elektrisitet. Omgrepet kan vidare visa til ein steikeomn med eit varmeelement som kan brukast til grilling.

## Hovudtypar
Den tradisjonelle grilltypen er ein **kolgrill**. Denne finst i ei rekkje ulike utformingar og bruker trekol eller grillbrikettar til oppvarming. Desse tenner ein ofte ved hjelp av tennvæske. Kolgrillar må brenna ei viss tid slik at grillen oppnår rett temperatur for grilling. Desse grillane kan lett setja røyksmak på grillmaten, noko som kan vera ønskt eller uønskt.

**Gassgrill** varmar opp maten ved hjelp av brennande propan- eller naturgass. Denne typen grill kan lett tennast ved å trykka på ein knapp, og treng ikkje langvarig oppvarming. Han set heller ikkje røyksmak på maten. Gassgrillar treng tilgang på gass, typisk frå ein behaldar under grillen.

**Elektrisk grill** bruker varme frå eit elektrisk varmeelement til å grilla mat. Denne grillen oppnår ikkje like høg varme som dei andre grilltypane, og er avhengig av tilgang på elektrisitet. Det finst også elektriske bordgrillar som trygt kan brukast inne. Også steikjeomnar med girllelement kan reknast som elektriske grillar.

## Særskilde typar grill

**Eingongsgrill** er ein enkel kolgrill laga av ein liten aluminiumskasse med fastmontert rist på toppen og grillkol eller brikettar inni. Grillen brenn ei kort stund og kan ikkje etterfyllast eller tennast på nytt etter å ha blitt sløkt. Grillen passar godt til å ha med seg på tur og til å steika små måltid på, men kan forsøpla naturen og brenna underlaget han står på.

## Bilete

3229 - Athens - Grill - Stoà of Attalus Museum - Photo by Giovanni Dall'Orto, Nov 9 2009.jpg|Enkel grill frå det gamle Hellas, tidfest til 500-300-talt f.Kr.
Grilling chicken.jpg|Dobbel grillrist med handtak slik at han kan haldast over ei varmekjelde.
Schwenkgrill neu.jpg|Opphengd grill
Brazier Grill.jpg|Fyrfat med grillrist oppå.
Shashlyks20090627.jpg|Mangal, typisk ein firkanta grilltype med bein som er utbreidd i Vest- og Sentral-Asia.
Saeulengrill by-RaBoe 06.jpg|Rund kolgrill på sokkel.
Barbecue Cevenol.jpg|Mura utandørsgrill
Propane Gas Grill.jpg|Propangassgrill
Pellet Grill Photo.JPG|Elektrisk pelletgrill
Charcoal Kettle Grills.jpg|To kulegrillar
Stuttgart 2012 - Smoker - by-RaBoe 009.jpg|Lukkbar røykegrill
Karnelval der kulturen vier steeldrums zwei bediener 22.05.2010 17-02-27.jpg|Lukkbare grillar laga av oljefat, brukt til å laga jamaikansk grillmat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grill|Grill]]» frå ,  den 25. juni 2014.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Rossano

**Rossano** er ein by og ein kommune i provinsen Cosenza i regionen Calabria i Italia. Kommunen har i kring 37&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 149 km². Gamlebyen, som vart bygd under romarriket, ligg på ei høgde 270 meter over havet, og om lag 3 km frå Tarantobukta. Dei nyare bydelane er bygd ved foten av gamlebyen, nær ved havet.

Rossano er kjend for sine steinbrot der det vert utvunne marmor og alabast. Ein katolsk erkebiskop har sete i byen, som har ein større katedral og ei borg. To pavar, ein av dei motpave, vart fødde i Rossano i den tidlege mellomalderen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rossano|Rossano]]» frå ,  den 26. juni 2014.*
Acri

**Acri** er ein by og ein kommune i provinsen Cosenza i regionen Calabria i Italia. Kommunen har vel 21&nbsp;000 ibuarar og dekker eit areal på 202 km². Byen ligg på tre åstoppar, 720 meter over havet. 

Byen voks fram allereie i førkristen tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Acri|Acri]]» frå , den 26. juni 2014.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kielkanalen

**Kielkanalen** (tysk *Nord-Ostsee-Kanal*) er ein skipskanal som bind saman Austersjøen ved Kiel med Elben ved Brunsbüttel i Ditmarsken. Med 34&nbsp;879 skipspassasjerar (2012) er han verdas mest trafikkerte kanal. 

Kanalen gjev ei enklare rute mellom Austersjøen og Nordsjøen, eit fartøy sparer 280 nautiske mil (519 kilometer) sammenlikna med å runda Jylland. I dag har kanalen ei fri seglingshøgd på 40 meter og tillèt skip med breidder på opptil 32,5 meter og djupner på 9,5 meter. 

## Historie

Kanalen blei laga for å erstatta Eiderkanalen, som ikkje hadde kapasitet til å handtera den stadig aukende dampskiptrafikken. Arbeidet byrja i 1887 under regjeringa til keisar Vilhelm I, og blei innvigd 21. juni 1895 av sonesonen hans, Vilhelm II. Kanalen var opphavleg 67 meter brei og 9 meter djup, men i perioden 1907–1914 bleu han utvida til 102 meters breidd og 11 meters djupne.

Fram til 1948 blei kanalen kalla Kaiser-Wilhelm-Kanal, men etter andre verdskrigen fekk han det meir nøytrale namnet «Nord-Ostsee-Kanal», forkorta *NOK* av tysk sjøfart. På andre språk bruker ein ofte namnet «Kielkanalen» etter hamna i den nord-austlege enden av kanalen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kielkanalen|Kielkanalen]]» frå ,  den 26. juni 2014.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad  (engelsk)
* «Kiel-Canal Transit In 9 Minutes» , film av UNITED CANAL AGENCY.
* Film om eit konteinerskip som går gjennom kanalen.
Osumi-halvøya

**Osumi-halvøya** (japansk 大隅半島, *Ōsumi Hantō*) er ei halvøy heilt sør på den japanske øya  Kyushu. Det sørlegaste punktet på øya, kapp Sata, ligg her. 

Halvøya har kyst mot Stillehavet i aust og Kagoshima-bukta med Satsumahalvøya på den andre sida i vest. Ho høyrer til Kagoshima prefektur.

I 1914 blei vulkanen Sakurajima ein del av halvøya gjennom eit utbrot som band saman den tidlegare øya med nordvestsida av Osumihalvøya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ōsumi Peninsula|Ōsumi Peninsula]]» frå ,  den 26. juni 2014.*
Miljøvennleg

**Miljøvennleg** er nemninga på slike tiltak som tek særskild omsyn til naturen ved ikkje å skade eller forureine, eller som betrar livstilhøva for menneske, dyr og planter ved å take vare på mangfoldet i naturen. Ofte vert omgrepet *miljøvennlig* òg nytta om tiltak eller verksemder som skadar naturen mindre enn det som elles er vanleg. Til dømes vert bilar omtala som miljøvennlege dersom utslippa av skadelege avgassar er låge i høve til det som elles er eller har vore det vanlege.
Grand Galibier

**Grand Galibier** er ein 3&nbsp;228 meter over havet høg fjelltopp i dei cottiske Alpane i Frankrike. Fjellet, som er det høgste i Massif des Cerces, ligg på grensa mellom departementa Savoie i nord og Hautes-Alpes i sør. Grand Galibier har to separate toppar, den vestre er 9 meter høgre enn den austre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Galibier|Grand Galibier]]» frå ,  den 26. juni 2014.*
Rende

**Rende** er ein by og kommune i provinsen Cosenza i regionen Calabria i Italia. Kommunen har 34&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 54 km². Byen ligg sju kilometer aust for provinshovudstaden Cosenza, og 480 meter havet. 'Università della Calabria' er lokalisert til bydelen Arivacata i Rende.

Byen Rende vart grunnlagd på 500-talet. På 1100-talet bygde dei normanniske herskarane ei borg, der rådhuset i dag held til.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rende|Rende]]» frå ,  den 26. juni 2014.*
Castrovillari

**Castrovillari** er by og ein kommune i provinsen Cosenza i regionen Calabria i Italia. Kommunen har vel 22&nbsp;000 ibuarar og dekker eit areal på 130 km². Byen ligg 362 meter over havet, med vid utsikt til det over 2&nbsp;000 moh høge fjellet Pollino, det nest høgste massivet i Apenninane. Den største nasjonalparken i Italia, Pollino nasjonalpark, grensar opp mot kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Castrovillari|Castrovillari]]» frå ,  den 26. juni 2014.*
New Zealand Great Walks

**New Zealand Great Walks** er utvalde populære fotturruter på New Zealand. Dei er dei best tilrettelagde rutene på øyene, og går gjennom område med somme av dei vakraste naturtilhøva i landet. Turstiane held ein høg standard, og gjer det lett for turgåarar å nå somme av dei mest naturskjøne villmarksområda på New Zealand.

Hytter for overnatting langs rutene er høveleg plasserte, velutstyrte, og har god kapasitet. Både hyttene og stiane i Great Walks har ein høgare standard enn andre fotturruter i landet. New Zealand Great Walks er svært populære mellom utanlandske tilreisande, delvis fordi dei er tungt marknadsførte av Department of Conservation og turistoperatørar. Fleire av Great Walks har bookingordningar for å styra presset frå tilreisande. Guida turar er tilgjengelege gjennom private operatørar langs fleire av rutene.

Det er inga betaling, og heller ikkje trengst det løyve, for å ferdast på New Zealand Great Walks. Kostnadar og restriksjonar gjeld for overnatting, enten i hytter eller telt. 

## Oversikt over rutene
**[[Nordøya på New Zealand|Nordøya]]**
* Lake Waikaremoana Great Walk
* Tongariro Northern Circuit
* Whanganui Journey 

Whanganui Journey i Whanganui National Park er ikkje ein fottur i det heile tatt, men ein kajakktur på den lengst farbare elva på New Zealand. Den er likevel administrert under Great Walks-systemet.

**[[Sørøya på New Zealand|Sørøya]]**
* Abel Tasman Coast Track
* Heaphy Track
* Kepler Track
* Milford Track
* Paparoa Track og Pike29 Memorial Track
* Routeburn Track

**[[Stewart Island/Rakiura]]**
* Rakiura Track

## Utvidingar

Den 45 km lange Paparoa Track blei opna som den tiande turstien i Great Walks i 2020. Dette var verta det første tillegget sidan det eksisterande nettverket Great Walks vart oppretta i 1993. Ei anna turrute, Pike29 Memorial Track, er laga som ei siderute til Pararoa-ruta. Denne ruta er til minne om dei 29 gruvearbeidarane som omkom i Pike River Mine-ulukka i 2010 .

I 2018 utlyste Department of Conservation innspel om ein ellevte Great Walk, og finalistane vart:.

* Te Paki Coastal Track i Northland
* Queen Charlotte Track i Marlborough Sounds
* Hump Ridge Track i Coastal Southland

I juli 2019 vart det kunngjort at den 61 km lange Hump Ridge Track skal verta New Zealands ellevte Great Walk. Det er planlagd ei oppgradering av stien og hyttene til ein kostnad av om lag 5 millionar NZD. Målsetjinga er at denne turstien skal gå inn i Great Walks-nettverket i 2022.

## Sjå òg
*Fotturisme på New Zealand
*Fotturruter på New Zealand 
*New Zealand Cycle Trail - opphavleg tenkt som ei separat rute, men vert no ein del av «Great Rides»-systemet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:New Zealand Great Walks|New Zealand Great Walks]]» frå ,  den 26. juni 2014.*  


## Bakgrunnsstoff
*Offisiell side frå Department of Conservation
*New Zealand Tramper - privat vevside
Termoli

**Termoli** er ein by og ein kommune i provinsen Campbasso i regionen Molise i Italia. Kommunen, som ligg nær ved Adriahavet, har i kring 33&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 55,1 km².

Byen var tidlegare ein hamneby basert på fiskeri. I perioden 1965-90 meir enn fordobla folketalet seg. Frå den tid er byen eit mykje søkt mål for italienske familiar på badeferie langs sandstrendene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Termoli|Termoli]]» frå ,  den 27. juni 2014.*
Lucera

**Lucera** er ein by og ein kommune i provinsen Foggia i regionen Puglia i Italia. Kommunen har i kring 34&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 338 km². Byen, som ligg 219 meter over havet, er sete for ein biskop i den katolske kyrkja.

Vinavl er hovudnæring i Lucera.

Borgarmeistaren er Antonio Tutolo (2020).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lucera|Lucera]]» frå ,  den 27. juni 2014.*
Nysgjerrig-Per

**«Nysgjerrig-Per»** er ein song av Per Asplin og Nora Brockstedt frå 1968. Han var skriven av Tor Hultin og Ola B. Johannessen.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 1968
«Nysgjerrig-Per» deltok i Melodi Grand Prix 1968, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1968 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Per Asplin med eit lite orkester, og så på nytt av Nora Brockstedt med eit stort orkester. Bidraget enda på fjerdeplass med fire poeng; tre frå Trondheim og eitt frå Kristiansand.

## Fotnotar
Nordlys av Nora Brockstedt og Per Müller

**«Nordlys»** er ein song av Nora Brockstedt og Per Müller frå 1968. Songen er skriven av Tor Hultin og Ola B. Johannessen.

«Nordlys» deltok i Melodi Grand Prix 1968, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1968 i London i Storbritannia. Songen vart framført på norsk av Nora Brockstedt med eit lite orkester, og så på nytt av Per Müller med eit stort orkester. Bidraget enda på tredjeplass med ti poeng; tre frå Hamar, to frå Vadsø og Tromsø og eitt frå Stavanger, Kristiansand og Oslo.

## Fotnotar
Wilhelm av Albania

**Wilhelm av Albania** (), opphavleg *Wilhelm Friedrich Heinrich*, prins av Wied, var statsoverhovud i Albania frå 7. mars til 3. september 1914, då han drog i eksil. Regjeringstida hans blei offisielt avslutta 31. januar 1925 då landet blei erklært republikk. I Albania herska han under namnet **Vidi I**, men blei også kalla **Skanderbeg II**, i hyllest til den albanske nasjonalhelten Skanderbeg.

Wilhelm var son av den tyske fyrsten Wilhelm av Wied og Marie av Nederland. Han gifta seg 30, november 1906 med prinsesse Sophie av Schönburg-Waldenburg (1885–1936). Dei fekk to barn.

Wilhelm blei føreslått som albansk fyrste av moster si, den rumenske dronninga Elisabet av Wied, då stormaktene Austerrike-Ungarn, Storbritannia, Frankrike, Tyskland, Russland og Italia skulle finna eit overhovud for det nyleg sjølvstendige landet. Valet av Wilhelm blei annonsert i november 1913, og godkjend av den albanske interimstatsleiaren Ismail Qemali. Då Wilhelm først fekk tilbodet takka han nei, men etter austerriksk press bytta han etterkvart meininga og sa 7. februar 1913 ja til rolla.

21. februar fekk Wilhelm det formelle fyrstetilbodet frå ei gruppe framståande albanarar leidd av Essad Pasha Toptani, og fekk tittelen *mbret*, 'konge' eller 'fyrste'. 
Han kom til Albania i mars 1914 og slo seg ned i den midlertidige hovudstaden Durrës. Den nye fyrsten utpeikte ei regjering med Turhan Pasha Përmeti som statsminister og hovudsakleg adelege som statsrådar.
Etter kort tid braut det ut opprør blant muslimar i sentrale Albania mot sjefsministeren Essad Pasha, og mot utanlandsk innverknad. Den greske hæren gjekk etterkvart inn i og besette Sør-Albania. 
Vidare tok Essad Pasha imot pengar frå Italia for å gjera opprør og avsetja Wilhelm. Pasha blei arrestert 19. mai 1914 og dødsdømd for landsforræderi, men fekk ved italiensk hjelp dra i eksil til Italia i staden.

Utbrotet av den første verdskrigen førte til endå større problem. Austerrike-Ungarn gjorde krav på albanske styrkar til å kjempa på si side, men Wilhelm nekta og viste til at Albania var erklært nøytralt i London-traktaten av 1913. Dermed mista han pengestøtten frå Austerrike-Ungarn. 3. september 1914, berre seks månader etter å ha kome, forlét Wilhelm landet att og drog til Venezia. I proklamasjonen sin om dette kalla han fråveret sitt midlertidig, men han kom aldri attende. 

Wilhelm gjekk inn i den tyske keisarhæren og kjempa i verdskrigen som «hertug av Kruja», eit namn avleidd frå den albanske byen Krujë. Han gav aldri avkall på den albanske trona, 
Wilhelm døydde i Predeal, nær Sinaia i Romania. Han blei gravlagd i București.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wilhelm, Prince of Albania|Wilhelm, Prince of Albania]]» frå ,  den 27. juni 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 

## Bakgrunnsstoff
*Wilhelm zu Wied:Memorandum on Albania 
*A listing of Princes of Wied since 1791 and their descendants
Viken barne- og ungdomsråd

**Viken barne- og ungdomsråd** (**VIKENBUR**) er ein paraplyorganisasjon for ca. 50 frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar i Viken fylke med til saman ca. 17&nbsp;000 medlemmer. ABUR forvaltar fylkeskommunal offentleg støtte til frivillige barne- og ungdomsorganisasjonar i fylket. Organisasjonen fungerer også som kontaktledd mellom organisasjonane, fylkespolitikarane og fylkesadministrasjonen. Styreleiar er Claus Tornsberg og dagleg leiar er Kari Bjørnø Vangen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Viken barne- og ungdomsråd
Grillmat

**Grillmat** er mat tilreidd gjennom grilling og eventuelt tilbehøyr. Ein kan grilla ei rekkje ulike råvarer på forskjellige måtar, og fleire kulturar har sine eigne grillmattradisjonar.

## Råvarer ein kan grilla
**Kjøt**

Ulike typar kjøt er vanlege å ha på grill. Ein kan bruka større kjøtstykke, som steik eller entrecôte, skiver som kotelett, ytre- og indrefilet, mindre kjøtstykke på grillspyd og liknande, og farseprodukt som pølser og burgerar.

**Sjømat**

Ein kan grilla det meste av sjømat, ofte heile, som fisk og skaldyr, eller i bitar som fiskefiletar, fiskebitar, blekksprutdelar og så bortetter.

**Andre dyreprodukt**

Ein kan også grilla egg og nokre typar ost, som halloumi og mozzarella.

**Grønsaker**

Grønsaker kan leggjast rett på grillen, grillast på spyd eller i folie som held på safta deira. Sopp, lauk, tomat, paprika, squash og maiskolbar er nokre grønsaker det er vanleg å grilla. Dei flest rotfrukter som potet, gulrot og pastinakk eigner seg også til grilling.

**Frukt**

Faste, søte frukter passar godt til grilling og blir då gjerne brukt til dessertar. 
Innpakka i folie kan ein grilla frukt i småbitar eller frukt som lett deler seg. Ananas, appelsin, banan, eple, fersken, mango, melon og pære er døme på frukter det går godt an å grilla. 

## Kjelder

*Grillopskrifter  ved grilljon.no
*«Smakfull grillmat, tv2.no
*GRØNNSAKER I OLJE BYTTES UT MED GRØNNSAKPAKKER, iform.nu
*«Grillmat i påsken» , meny.no
*Derrick Riches, «Grilling Fruit», about.com

## Bakgrunnsstoff
St. Govan's Chapel

**St. Govan's Chapel** er eit kapell ved St. Govan's Head i Pembrokeshire sør-vest i Wales.

Kapellet er bygd inn til ei kalksteinsklippe, og bygningen har mål på ca. 6,1 x 3,7 meter med vegger bygd av kalkstein, og består berre av eit rom. 
Størstedelen av kapellet vart bygt på 1200-talet, sjølv om delar av det moglegvis kan vere eldre og stamme frå det 500-talet, då munken Govan flytta inn i ei hòle der kapellet no ligg. Ei legende vil ha det til at heilage Govan er gravlagd under altaret til kapellet, som ligg i austenden av bygningen. Inngangen er via ei dør i nordenden, låge steinbenkar gårlangs nord- og sørveggane, og det er eit tomt oppheng for ei klokke i vestenden. Ein rekner med at skifertaket er av nyare dato samanlikna med resten av bygningen.

Bygningen er tilgjengeleg frå toppen av klippene ved å klatre ned 52 trappetrinn, sjølv om turistaktørar gjerne spreier myten om at det er ulike tal trinn opp og ned om ein tel.

Bygningen vart verna med såkalla *Grade I* status 2. august 1996. I dag ligg bygningen innanfor skytefeltet til det britiske forsvaret *Castlemartin East Firing Range*, noko som avgrensar tilgjenget til bygningen når skytefeltet er i bruk og stengt for allmugen.

## Kjelder


 



## Bakgrunnsstoff
Altunasteinen

**Altunasteinen**, eller **Runinskrift U 1161** i det svenske registeret over runeinnskrifter, er ein bilet- og runestein som står utanfor Altuna kyrka i Enköpings kommun i Uppland. På Altunasteinen er fleire mytologiske motiv innrista. Mellom anna finst det på den eine smalsida eit motiv som har vorte tolka som den heide guden Tor i ferd med å freista å fiske Midgardsormen opp av havet, slik Snorre Sturlason har skildra i Den yngre Edda.

## Runeinnskrifta
Innskrifta i runer er omsett slik til moderne svensk: «Vifast. Folkad(?). Gunnar(?) lät resa stenen efter sin far Holmfast och sin bror Arnfast. Far och son blev bägge innebrända. Och Balle och Frösten, Livstens följeslagare ristade.»

## Plasseringa av steinen
Steinen står ikkje på den opphavlege staden. Han vart funnen av K.A. Karlinder i 1918, og låg då innmura og overkalka i grunnmuren til eit gravkapell i Altuna kyrka. Karlinder sytte for at steinen vart teke ut og plassert utanfor kyrkja, der han framleis står. Materialet i steinen er granitt.

## Bakgrunnsstoff
*Riksantikvarieämbetets fotografi av Altunasteinen.
*Riksantikvarieämbetet – Fornsök, om Altunasteinen.
DS «Storstad»

**DS «Storstad»** var eit 6&nbsp;000 tonns norsk tørrlasteskip som dreiv med kolfrakt frå 1910 til 1917. Det er mest kjend for samanstøyten med RMS «Empress of Ireland» på St. Lawrence-elva i Canada 29. mai 1914. Skipet blei seinare senkt under første verdskrigen.

Skipet var bygd i Newcastle upon Tyne av Armstrong, Whitworth & Co Ltd.
Det tilhøyrde det norske reiarlaget A.F. Klaveness & Co.

Under ei reise frå Sydney på Nova Scotia til Quebec med ei kollast frå Dominion Coal Company støtte «Storstad» saman med RMS «Empress of Ireland» på St. Lawrence-elva nær Pointe-au-Père 29. mai 1914. Med eit 14 fot langt hol i skroget fekk «Empress of Ireland» slagside og sokk i løpet av 14 minutt. Heile 1&nbsp;024 av passasjerane og mannskapet døydde, medan 473 personar overlevde i det som lenge var den største sjøfartssulukka nokonsinne. DS «Storstad» blei stygt skadd i samanstøytet, men redda fleire av dei forliste og kom seg til land. 

Etter forliset forlanga eigarane av begge skipa erstatning frå kvarandre. Ei kanadisk gransking gav førarane av «Storstad» hovudskulda for foliset, og skipet blei teke i varetekt av kanadiske styresmakter og til slutt gjeve til Canadian Pacific Railway som del av oppgjeret. Skipet blei seld på auksjon til Ole Wikborg, ein representant for forsikringsselskapa Vidar og Skuld som hadde forsikra båten. Prisen på 175&nbsp;000 dollar blei haldne tilbake i påvente av granskingsutfallet. Etter auksjonen kunne «Storstad» reparerast og bli sett i drift att, med same mannskap som før.

Under første verdskrigen blei DS «Storstad» torpedert av ein tysk ubåt i Atlanterhavet sørvest for Irland  den 8. mars 1917. Skipet sokk, mannskapet gjekk i livbåtane og blei redda tre dagar seinare.

## Kjelder

*Kjetil Saugestad, «Det juridiske etterspillet», nrk.no (05.01.2012)
*Kjetil Saugestad og Silje Martinsen Wettre, «Tragedie med norske syndebukker», nrk.no (05.01.2012)
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:DS «Storstad»|DS «Storstad»]]» frå , og «[[:no:|SS «Storstad»]]» frå  den 28. juni 2014.*  

## Bakgrunnsstoff
*Tragedie med norske syndebukker. nrk.no. 5. januar 2012.
*The Collision between the S/S Empress of Ireland and the S/S Storstad, norwayheritage.com
*SS Storstad, Wrecksite.eu