open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jincheng

**Jincheng** (kinesisk:晋城, pinyin: Jìnchéng) er eit byprefektur søraust i provinsen Shanxi i det nordlege Kina, med grense i sør og aust mot Henan-provinsen. Byprefekturet har eit areal på 9&nbsp;490 km² med 2,28 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Jincheng omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og fire fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Gruvedrift er ei viktig næring i Jincheng, samt industriar knytte til foredling av minerala.

### Samferdsle
Kinas riksveg 207 går gjennom prefekturet, både gjennom sjølve byen Jincheng og gjennom fylka Gaoping og Zezhou. Denne store trafikkåra tek til i Xilinhot i Indre Mongolia nær grensa til Mongolia, går sørover og endar i Hai'an, ein by i Xuwen fylke sør på Leizhouhalvøya lengst sørvest i provinsen Guangdong. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jincheng|Jincheng]]» frå ,  den 9. september 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jincheng|Jincheng]]» frå ,  den 9. september 2012.*
Xinzhou

**Xinzhou** (kinesisk: 忻州; pinyin: *Xīnzhōu*) er eit byprefektur i norddelen av provinsen Shanxi i det nordlege Kina. Prefekturet går tvers over provinsen og grensar i sørvest mot Shaanxi og i nordvest mot Indre Mongolia, samt i aust mot Hebei. Byprefekturet har eit areal på 25&nbsp;180 km² og i underkant av 3,1 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Xinzhou omfattar eitt bydistrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*) og tolv fylke (县 *xiàn*).

### Samferdsle
Kinas riksveg 108 går gjennom byprefekturet. Riksvegen tek til i Beijing og fører via Taiyuan, Xi'an og Chengdu sør til Kunming i den sørvestlege provinsen Yunnan. Også Kinas riksveg 208 passerer gjennom området. Han tek til i Erenhot og fører via Jining, Datong og Taiyuan til Changzhi i Shanxi. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Xinzhou|Xinzhou]]» frå ,  den 9. september 2012.*
Dnipro

**Dnipro** (ukrainsk skrift Дніпро), tidlegare *Dnepropetrovsk* og før det *Jekaterinoslav*/*Katerynoslav*, er den fjerde største byen i Ukraina med ein million innbyggjarar. Han ligg ved Dnepr, søraust for den ukrainske hovudstaden Kiev, 
sør i det sentrale området av landet. Dnipro er det administrative senteret i Dnipropetrovsk oblast (provins).

Dnipro er eit viktig industrisenter i Ukraina og var eit av dei største sentera for atomkraft, våpenindustri og romfart i det tidlegare Sovjetunionen. Her låg Juzjmasj, eit stort designbyrå og produsent av ballistiske missil. På grunn av den militære industrien var Dnipropetrovsk ein lukka by fram til 1990-åra.

## Andre namn
I 1917 fekk Jekaterinoslav namnet *Sitsjeslav* av Den ukrainske folkerepublikken, men ein gjekk attende til det gamle namnet alt i 1919.

**Namneendringar**

*Jekaterinoslav 1776–1782, gjenoppretta 1783–1797
*Novorossijsk 1797–1802
*Jekaterinoslav 1802–1917
*Sitsjeslav 1917–1918
*Jekaterinoslav (russisk skrift Екатеринослав), Katerynoslav ukrainsk Катеринослав,  1918–1926
*Dnepropetrovsk/Dnipropetrovsk  (russisk skrift Днепропетровск). 1926 til 2016

## Geografi

Byen ligg på begge sider av Dnepr, ved ein stor sving der elva endrar retning frå nordvest og held fram sørover i Ukraina.

### Klima

Om sommaren er Dnipropetrovsk varm (i juli 24-28&nbsp;°C, og stundom 32-36&nbsp;°C). Vinteren er kald med temperaturar i januar kring -4 til 0&nbsp;°C, men når det ikkje er snø og vinden blæs kraftig, kjennest det særs kaldt.

Klimaet er kontinentalklima og vintrane kan stundom verte særs kalde, ned mot -15&nbsp;°C og om sommare særs varm (opp mot 40&nbsp;°C).

## Historie

Byen vart grunnlagd 1776 av Potjomkin. Han skulle vere midtpunkt for dei områda som var erobra som eit resultat av den endelege underlegginga av dei ukrainske kosakkane i 1775 (storminga av hovudsetet deira Zaporizjzjia Sitsj), og sigeren mot Det osmanske riket i den russisk-osmanske krigen 1768–1775.

Byen fekk namnet Jekaterinoslav til ære for Katarina II av Russland. Han vart omdøypt til Dnepropetrovsk 1726 (seinare Dnipropetrovsk). Byen opplevde ein sterk vekst etter bygginga av Dneproges-dammen i 1932.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dnipropetrovsk|Dnipropetrovsk]]» frå ,  den 9. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff
*  (russisk) 
* (engelsk) 
* stroitel.dp.ua  — Construction site of Dnipropetrovsk
*  (russisk) 
* Photos of Dnepropetrovsk
Marita Koch

**Marita Koch** () er ein tidlegare sprintar som representerte Aust-Tyskland. Marita Koch held den gjeldande verdsrekorden på 400 meter sprint på tida 47,60. Verdsrekorden på 400 meter vart sett under eit verdscupstemne i Canberra i oktober 1985. Sjølv om dette er den einaste verdsrekorden som Marita Koch framleis held i dag, sette ho til saman 15 verdsrekordar i løpet av karrieren sin. Den einaste som har sett fleire verdsrekordar er sprintaren Betty Cuthbert frå Australia. Marita Koch har framleis den europeiske rekorden på 200 meter; 21,71 sekund, men deler denne rekorden med Heike Drechsler. Marita Koch gifte seg med trenaren sin, Wolfgang Meier, og heiter no Marita Meier-Koch.

## Biografi

I 1978 deltok Marita Koch i EM i friidrett i Praha, der ho tok gull på 400 meter på 48,94 sekund og sette verdsrekord på distansen. Aust-Tyskland tok også gull på 4 x 400 meter stafett med Marita Koch på ein av distansane. Under EM i friidrett 1982 i Athen forbetra ho 400 meterstida til 48,16 og sette dermed endå ein ny verdsrekord, i tillegg til at Aust-Tyskland sette verdsrekord på 4 x 400 meter stafett med 3,19,05. Marita Koch tok gull i begge øvingane også under EM i friidrett 1986 i Stuttgart og presterte dermed å ta gull i dei same to øvingane i tre EM på rad.

Marita Koch vart forhindra frå å delta i sommar-OL 1976 i Montreal grunna skadar. Sidan Aust-Tyskland boikotta sommar-OL 1984 i Los Angeles, vart hennar fyrste og einaste olympiske leikar sommar-OL 1980 i Moskva. Her sprang ho 400 meter på 48,88 sekund, tok gullmedalje og sette ny olympisk rekord. Også i Moskva sprang Koch ein av distansane under 4 x 400 meter stafett for kvinner og vann olympisk sølvmedalje for Aust-Tyskland, bak Sovjetunionen.

I 1983 var Marita Koch med på VM i friidrett i Helsingfors, der ho kom heim att med fire gullmedaljar. I 100 meter sprint var det landskvinna Marlies Göhr som gjekk av med sigeren, men Marita Koch tok sølv. I 200-meter tok ho gull framfor Merlene Ottey. Koch deltok ikkje i 400 meter under dette meisterskapet, men tok gull til Aust-Tyskland i både 4 x 100 meter og 4 x 400 meter stafett.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marita Koch|Marita Koch]]» frå ,  den 9. september 2012.*  
 

### Fotnotar

### Bakgrunnsstoff
* Resultatliste på iaaf.org
Galina Tsjistjakova

**Galina Tsjistjakova-Beskrovnaja** () er ein tidlegare lengdehoppar og tresteghoppar frå Izmajil, sørvest i det noverande Ukraina. I størsteparten av karrieren sin tevla ho for Sovjetunionen. Galina Tsjistjakova held den gjeldande verdsrekorden i lengdehopp med 7,52 meter. Hennar personlege rekord i tresteg er på 14,76 meter.

## Karriere

Galina Tsjistjakova vann lengdehopptevlinga under innandørs-EM i Athen i 1985 med eit hopp på 7,02. Året etter vann ho sølv under EM i friidrett i Stuttgart. Tsjistjakova hoppa 7,09, men austtyske Heike Drechsler hoppa lengre. Den 11. juni 1988 deltok Tsjistjakova i ei tevling i Leningrad, der ho sette verdsrekord i lengdehopp med 7,52. Underleg nok fekk ho ikkje meir enn ein bronsemedalje under sommar-OL 1988 i Seoul seinare same året. Her hoppa ho 7,11 meter.

Tsjistjakova vann fleire medaljar i lengdehopp og tresteg under innandørs-meisterskap, inkludert ein gullmedalje frå innandørs-VM i Budapest i 1989. Etter ein kneoperasjon i 1990 fann ho aldri tilbake til toppformen sin. Fram til no hadde Tsjistjakova representert Sovjetunionen, men ho vart russisk statsborgar ved unionsoppløysinga før ho etter nokre år vart slovakisk statsborgar. I 1995 gjorde ho eit comeback, og representerte Slovakia under sommar-OL 1996 i Atlanta, men kvalifiserte seg ikkje til finalen korkje i lengdehopp eller tresteg. Ho er no busett i Slovakia saman med familien sin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Galina Chistyakova|Galina Chistyakova]]» frå ,  den 9. september 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Galina Tschistjakowa|Galina Tschistjakowa]]» frå ,  den 9. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Resultatliste frå iaaf.org
*
Kryvyj Rih

**Kryvyj Rih** (ukrainsk Кривий Ріг; russisk Кривой Рог, **Krivoj Rog**) er ein by sentralt i Ukraina. Han ligg Dnipropetrovsk oblast, sørvest for Dnipropetrovsk, ved samløpet mellom elvane Inhulets og Saksahan. Byen har kring 650 000 innbyggjarar (2007).

Kryvyj Rih er utan tvil den største stålindustribyen i Aust-Europa, og eit globalt viktig metallurgisk senter i Kryvbas-regionen.

## Historie
Byen vart grunnlagd på 1700-talet av zaporozje-kosakkar. Kryvyj Rih tyder på ukrainsk 'krokete horn'. I følgje ei lokal segn vart byen grunnlagd av ein krokete (ukrainsk sjargong for einøygd) kosakk kalla Rih. Men ein veit at namnet på byen vart nytta om dette området før byen vart grunnlagd på grunn av forma på landområdet der elva Saksagan munnar ut i Inhulets.

Industriveksten i området byrja i 1880-åra då europearar byrja å investere i gruvedrifta her. Metallverka i byen, særleg Kryvorizjstal, vart utvida i sovjettida og er i dag eit av dei største i verda. 

Under den russiske borgarkrigen vart byen og området kring kjernen i anarkiopprøret til Nestor Makhno.

Under andre verdskrigen vart Kryvyj Rih nesten totalt øydelagd av den flyktande raude armeen. Etter krigen levde folk blant ruinane medan husa vart gjenoppbygde. Husmangelen vart møtt med innovative teknologiske løysingar som gjorde at ein raskt kunne byggje brakker og hus i raskt tempo. 

## Klima
Kryvyj Rih har eit tørt steppeklima (*Bsk*) i følgje Köppen si klimaklassifisering. Dette gjev varme somrar og kalde vintrar med lite nedbør. 


## Bilete frå Kryvyj Rih

Fil:Boat station in Kryvyi Rih.jpg|Båtstasjon på elva Saksagan
Fil:Кривой-Рог-украина-часы-цветочные-часы-95804.jpeg|Ei av dei største blomsterklokkene i Europa
Fil:KRMetrotram.jpg|Kryvyj Rih Metrotram
Fil:Kryvyi Rih-Holovnyi Railway Station.jpg|Sentralbanestasjonen
Fil:Кривой-Рог-украина-Ночной-город-зима-95784.jpeg|Julelys nær rådhuset


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kryvyi Rih|Kryvyi Rih]]» frå ,  den 9. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Kryvyj Rih nettstad (engelsk, ukrainsk, russisk)
*Infokr - byportal    (russisk)
Luhansk

**Luhansk** (ukrainsk Луга́нськ, russisk Луга́нск, *Lugansk*), tidlegare *Vorosjilovgrad*, er ein by søraust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Luhansk oblast (provins). Sjølve byen er ein eigen kommune i oblastet og har kring 450 000 innbyggjarar (2004). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk, der han er hovudstaden.

## Historie
Byen har ei historie som går attende til 1795 då den britiske industrimagnaten Charles Gascoigne grunnla ein metallfabrikk der. Det var byrjinga på ein industri som framleis trivst i dag. Lugansk fekk bystatus i 1882. Han ligg i Donetsbekkenet og vart utvikla til eit viktig industrisenter i Aust-Europa, mellom anna var her eit stort selskap som bygde lokomotiv. 

5. november 1935 fekk byen namnet **Vorosjilovgrad** (Ворошиловград) til ære for den sovjetiske militærkommandanten og politikaren Kliment Vorosjilov. Den 5. mars 1958 vart det gamle namnet gjeve attende, då Khrusjtsjov ikkje lenger ville gje namn på levande personar til byar. 5. januar 1970, etter at Vorosjilov døydde, vart namnet igjen endra attende til Vorosjilovgrad. Til slutt, den 4. mai 1990, vart det opphavlege namnet gjeve attende til byen. 

## Klima


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Luhansk|Luhansk]]» frå ,  den 9. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Makijivka

**Makijivka** (ukrainsk Макіївка; russisk Макеевка, *Makejevka*; tidlegare namn: *Dmytrijivsk, Dmytrijevskyj*) er ein industriby aust i Ukraina i Donetsk oblast (provins), 25&nbsp;km frå Donetsk. Byen har kring 390 000 innbyggjarar (2004). Han har eit viktig senter for stålindustri og kolgruvedrift i landet. Donetsk og Makijivka har meir eller mindre vokse i saman, så det er vanskeleg å sjå kvar den eine sluttar og den andre byrjar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Historie
Lenge trudde ein at Makijivka vart grunnlagd i 1777, men nyare forsking har vist at han vart nemnd i skriftlege kjelder kring 1696. Den første gruva nær byen vart opna i 1875. I 1899 vart det grunnlagd ein metallurgi-busetnad i nærleiken kalla Dmytrijevsk.

Makijivka var berre ein liten landsby då han vart slått saman med den nærliggande Dmytrijivsk. Dmytrijivsk utvikla seg så til ein av dei største kolgruve- og industrisentera i Donetsbekkenet. I 1931 fekk Dmytrijivsk-Makijivka det nye namnet Makijivka.

I 1939 budde det 8000 jødar i Makijivka. I 1942 melde nazistane at Makijivka no var "fri for jødar". Nazistane avretta i alt 493 personar her.

I september 2006 vart den første synagogen i byen reist, den første på nesten 70 år. .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Makiivka|Makiivka]]» frå ,  den 9. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* makeyevka.dn.ua  - Offisiell nettstad for Makijivka  (engelsk)/(ukrainsk)/ (russisk)
Vinnytsia

**Vinnytsia** (ukrainsk Ві́нниця) er ein by ved breidda av Søndre Bug, sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Vinnytsia oblast. Byen har kring 370 000 innbyggjarar. 

Vinnytsia har hatt fleire andre namn, som **Vinnitsa** (russisk Ви́нница), **Vinnica** (polsk *Winnica*), tysk *Winniza* og rumensk *Vinniţa*. Alle variantar av namnet viser til det slaviske ordet for vingard. 

## Geografi
Vinnytsia ligg kring 260 km frå den ukrainske hovudstaden Kiev, 429 km frå hamnebyen Odessa og 369 km frå Lviv. Gavrysjivka internasjonale lufthamn ligg i Vinnytsia og sidan slutten av andre verdskrigen har det vore ein stor sovjetisk flybase her. Det ukrainske luftforsvaret har sidan hatt base i Vinnytsia.

### Klima
Vinnytsia har ein lang, varm sommar med ganske fuktig luft og ein forholdsvis kort vinter. Middeltemperaturen i januar er -5,8 °С og 18,3 °С i juli. Årsmiddelnedbøren er 638 mm.

Gjennom året er det 6-9 dagar med kraftig snøfall, 37-60 dagar med tåke, særleg om vinteren og 3-5 dagar med torevêr og hagl. 



## Historie
Vinnytsia har vore eit viktig handelssenter og politisk senter sidan 1300-talet, då Fedir Koriatowicz, nevøen til den litauiske hertugen Olgerd bygde ei festning (1363) her mot tatarane ved breidda av Søndre Bug. Frå den tid vart byen stadig kjempa om mellom Litauen, tatarar, Polen, Det osmanske riket (som styrte byen og regionen frå 1672 til 1699), kosakkar og til slutt Russland, som annekterte byen og regionen etter den andre delinga av Polen i 1793. 

Under den stalinistiske undertrykkinga utførte russarane ein massakre i 1937-1938 og massegravene vart grave opp av dei invaderande tyskarane i 1943. Adolf Hitler la det austlegaste hovudkvarteret sitt *Führerhauptquartier [[Varulf i Wehrmacht|Varulv]]* nær byen og var her fleire veker i 1942 og tidleg i 1943. Nazistane dreiv sine eigne massakrar i byen og eit estimat er at Einsatzgruppe D tok livet av så mange som 28 000 menneske i byen. Dette omfatta ei nær utrydding av den jødiske folkesetnaden i byen. Eit kjent bilete, *Den siste jøden i Vinnytsia*, syner eit medlem av Einsatzgruppe D som er i ferd med å ta livet av ein knelande jøde føre ei massegrav. Teksten *Den siste jøden i Vinnytsia* vart skriven bakpå biletet og vart funne i fotoalbumet til ein tysk soldat. 

## Galleri

Fil:Централната ЖП гара във Виница,Украйна.jpg|Hovudstasjonen
Fil:Vinnitsa Dominician costel 1758.jpg|Forvandlingskatedralen i Vinnytsia (1758).
Fil:Vinnytsia-baptist-church.jpg|Baptistkyrkja
Fil:Pushkin street Vinnytsya new.jpg|Moderne bygning, teikna av V.P. Listovitsjij.
Fil:Vinnytsia National Medical University-2.jpg|Medisinsk universitet i Vinnytsia.
Fil:Vinnickiy teatr.jpg|Det statlege akademiteateret
Fil:База вінницької Ниви.JPG|Heimebanen til PFC Nyva Vinnytsia.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vinnytsia|Vinnytsia]]» frå ,  den 9. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Bilete frå Vinnytsia (ukrainsk)
Yobes Ondieki

**Yobes Ondieki** () er ein kenyansk tidlegare langdistanseløpar. 

## Aktiv

På 1980-talet studerte Yobes Ondieki i Iowa i USA der han var ein aktiv idrettsmann, særleg i terrengløp. Som langdistanseløpar var han i stand til å halda god fart over lengre tid, men mangla ein god sluttspurt. Under sommar-OL 1988 i Seoul deltok han på 5000 meter, men enda på 12. plass. Også under neste OL, sommar-OL 1992 i Barcelona var det sluttspurten som mangla hjå Ondieki og som gjorde at han enda på ein femteplass.

Ondieki sin største idrettsmedalje er VM-gull på 5000 meter frå Tokyo i 1991. Han sprang inn på 13,14.45 og sette meisterskapsrekord. Dessutan vart Ondieki den fyrste løparen som sprang 10 000 meter på under 27 minutt og dermed sette ny verdsrekord. Dette skjedde på Bislett stadion under Bislett Games den 10. juli 1993, og Ondieki vart tildelt Bislett-medaljen for prestasjonen. Verdsrekorden heldt fram til juli neste år, då han vart slått av William Sigei. 

Ondieki var gift med maratonløparen Lisa Martin frå Australia, men dei er no skilde.

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yobes Ondieki|Yobes Ondieki]]» frå ,  den 10. september 2012.*
Nesbru

**Nesbru** er ein stad i Asker kommune som har fått namn etter Nes bru (Næs bro etter gamal skrivemåte), ei lita steinkvelvbru frå sist på 1700-talet over den vesle Neselva. Neselva har fått namn etter gardane Nes som ligg på høgdedraga mellom elva og sundet mot Nesøya. Namnet Nesbru på denne staden er etter måten ungt. 

På Nesbru ligg Nesbru videregående skole, eit hotell og bygningar for handel- og kontorverksemder. Det internasjonale møbelkonsernet IKEA opna sin fyrste forretning utanfor Sverige på Nesbru; denne forretninga vart etter ei tid flytta til nytt, stort bygg på Slependen i Asker kommune, på tomta der forretninga framleis ligg, men i eit nytt og større bygg. 

Særleg etter at ein av dei manuelle telefonstasjonane i Asker kommune fekk namnet Nesbru og hadde lokale i eit hus attmed Nes bru (telefonnettet i Asker kommune vart ikkje automatisert før i 1964), vart namnet Nesbru knytt til eit stort område ved at dei som telefonerte til abonnentar i området stendig fekk høyre namnet Nesbru som velkomstord av tenestefolka på sentralen når dei skulle be om at sambandet vart sett opp. Etter at det vart oppretta eit posthus med namnet Nesbru i nærleiken av Nes bru, slik at eit stort område fekk Nesbru som postadresse, vart denne namnebruken forsterka. Tidlegare hadde stroket hatt postadressa Billingstad eller Hvalstad, då dei næraste posthusa låg på stasjonane Billingstad og Hvalstad på Drammensbanen. Men sjølv om mange ser på Nesbru som eit større distrikt i Asker på grunn av postadressa, er Nesbru i lokal tale framleis ein stad med avgrensa storleik, og femnar soleis ikkje om til dømes Holmen, sjølv om postkontoret Nesbru vart flytta til Holmen etter ei tid. Som stad grensar Nesbru til stadane Holmen, Hvalstad, Billingstad og den luten av Slependen som ligg i Asker kommune.
Forrest Towns

**Forrest Grady Towns** () var ein hekkeløpar frå Georgia i USA.

## Biografi
Forrest Towns spelte amerikansk fotball i ungdommen, og fekk koma inn på University of Georgia med fotballstipend. Towns utvikla ei spesialisering innan hekkeløp, og han vann 60 hekkeløp på rad frå 1935 til 1937. Forrest Towns vart også den fyrste frå Georgia som fekk vera med på ein OL-tropp frå USA. Under sommar-OL 1936 i Berlin sette han ny verdsrekord på 110 meter hekkeløp med 14,1 sekund, og han vann olympisk gull på 14,2. Kort tid etter leikane, i Oslo, forbetra Towns sin eigen verdsrekord på 110 meter hekk til 13,7 sekund. Denne rekorden vart ståande til 1950.

Etter college-tida vart Forest Towns tilsett som friidrettstrenar ved University of Georgia og beheldt denne stillinga fram til 1975. Forrest Towns vart tildelt Bislett-medaljen i 1990 som ein av ni utøvarar med historiske resultat på Bislett stadion. I tillegg fekk han ein friidrettsbane ved universitetet i Georgia oppkalla etter seg.

Forrest Towns døydde i Athens i Georgia 9. april 1991.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Forrest Towns|Forrest Towns]]» frå ,  den 10. september 2012.*
Mick Pointer

**Mick Pointer** () er ein engelsk trommeslager som er kjend som originalmedlem av Marillion, som han var med å starte i 1979, og som medlem i progressiv rock-bandet Arena, som han starta i 1995. 

Pointer medverka på debutalbumet til Marillion, *[[Script for a Jester's Tear]]*, før han slutta i bandet i 1983.  Han har òg spelt fleire konsertar under namnet Mick Pointer's Marillion, der Pointer er einaste medlem med tilknyting til Marillion. Bandet spelte mellom anna heile albumet *Script for a Jester's Tear* i 2008 for å markere 25-årsjubileet til albumet. Dette bandet heldt fram å turnere i Europa i 2009 og 2010 med det dei kalla *Script for a Jester' Tour*.

## Diskografi
### Med Marillion
* 1983 *[[Script for a Jester's Tear]]*
### Med Arena
**sjå [[musikkgruppa Arena#Diskografi|Arena sin diskografi]]*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mick Pointer|Mick Pointer]]» frå ,  den 10. september 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
*Arenas offisielle nettsted
Jonathan Mover

**Jonathan Mover**  er ein amerikansk trommeslagar som har arbeidd med mange forskjellige artistar som Aretha Franklin, Fuel, Alice Cooper, Shakira, Julian Lennon, GTR, Everlast, The Tubes, Mick Jagger, Steve Howe, Peter Frampton, Oleander, Celine Dion, Elton John, Stuart Hamm, They Might Be Giants, Frank Gambale, Mike Oldfield, Steve Hackett, Marillion, Beastie Boys, Joe Satriani, Derek Sherinian, Joe Lynn Turner, Dave Koz, Jan Hammer og andre. Han voks opp i Boston-området og byrja å spele trommer då han var 13 år gammal. Som lydteknikar og plateprodusent har han arbeidd med Shakira, Flo Rida, Brett Scallions, Rick Ross, Fuel, Carnival Divine og den franske gitarvirtuosen Rudy Roberts samt fleire. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jonathan Mover|Jonathan Mover]]» frå ,  den 10. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Script for a Jester's Tear

***Script for a Jester's Tear*** er det første albumet til det neo-progressive rockebandet Marillion, som kom ut i 1983. Det nådde sjuande plass på den britiske albumlista og låg der i 31 veker.

Singelen som kom ut før albumet var «Market Square Heroes».

«He Knows You Know» og «Garden Party» kom også ut som singlar, og kom inn på Topp 40-lisa i Storbritannia.

Dette er det einaste Marillion-albumet der trommeslagaren Mick Pointer er med.

## Innhald

## Medverkande
*Fish – vokal
*Steve Rothery - gitar
*Mark Kelly - klaverinstrument
*Pete Trewavas - bass
*Mick Pointer - trommer

*"Marquee Club's Parents Association Children's Choir" - korvokal på «Forgotten Sons» (kort utdrag av «Ring a Ring o' Roses»).
*Peter Cockburn – nyhendeopplesar på «Forgotten Sons».

## Lister
**Album**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Script for a Jester&#39;s Tear|Script for a Jester&#39;s Tear]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Fugazi av Marillion

***Fugazi*** er det andre studioalbumet til det neo-progressive rockebandet Marillion. Det kom ut i 1984 og var det første albumet med Ian Mosley på trommer. Det nådde femteplassen på UK album charts og låg på lista der i totalt 20 veker og inneheldt to singlar som gjekk inn på Topp 40 i Storbritannia, Punch and Judy (#29) og Assassing (#22).

Ein dobbel-CD kom ut i 1998 med ekstra B-sider og demoar. 

## Innhald

## Medverkande
*Fish – vokal
*Steve Rothery - gitarar
*Mark Kelly - tangentinstrument
*Pete Trewavas - bass
*Ian Mosley - trommer
*Linda Pyke - korvokal on "Incubus"

## Lister
**Album**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fugazi (album)|Fugazi (album)]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sumy

**Sumy** (ukrainsk Суми, russisk Сумы) er ein by ved elva Psel i Ukraina og administrasjonssenter i Sumy oblast. Byen har kring 280 000 innbyggjarar (2004). 

Sumy lufthamn ligg ved byen. 

## Historie
Sumy vart grunnlagd i 1652 ved breidda av Psel, ei sideelv til Dnepr, som ei kosakkisk festning. Ho var meint å verne Sloboda Ukraina frå krimtatariske åtak. Etter at åtaka deira stoppa opp og området vart ein del av Det russiske imperiet, utvikla Sumy seg til eit viktig økonomisk senter. I løpet av den tyske okkupasjonen av Ukraina under andre verdskrigen (1941 &ndash; 1943), vart Sumy hard råka. Då kriven var over vart dei øydelagde delane av byen bygd opp att. 

## Folkesetnad

* 1897 - 70,53 % ukrainarar, 24,1 % russarar, 2,6 % jødar, 2,6 7% andre
* 1926 - 80,7 % ukrainarar, 11,8 % russarar, 5,5 % jødar, 2 % andre
* 1959 - 79 % ukrainarar, 20 % russarar, 1 % andre

## Klima
Sumy har eit moderat kontinentalklima: kalde og snørike vintrar og varme somrar. Middeltemperaturen er ikkje altfor låg om vinteren og heller ikkje altfor varm om sommaren med -6,9 °С i januar og 20,3 °С i juli. Årsnedbøren er 513 mm, og mest nedbør kjem i juni og juli. 7

## Galleri

Fil:Trinity Cathedral in Sumy.jpg|Treeiningskyrkja i Sumy
Fil:CatholicTempleInSumy.jpg|Den katolske kyrkja
Fil:Sumy.Elias Church.JPG|Eliaskyrkja
Fil:Sumy.Altanka.JPG|Altanka
Fil:Sumy-Spring2010.jpg|Sumy våren 2010


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sumy|Sumy]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Kherson

**Kherson** (ukrainsk og russisk Херсо́н) er ein by i det sørlege Ukraina. Det er det administrative senteret i Kherson oblast (provins) og er eit eige rajon (distrikt) i oblastet. Kherson er ein viktig hamneby  ved Svartehavet og Dnepr og har ein stor skipsbyggingsindustri. Byen har kring 330 000 innbyggjarar (2007). 

## Historie
Fram til 1774 høyrte regionen til Krim-khanatet. Kherson vart grunnlagd i 1778 av Grigorij Aleksandrovitsj Potemkin etter ordre frå Katarina den store. Byen vart bygd under oppsyn av general Ivan Gannibal der den vesle festninga Aleksanderschanz alt låg. Namnet Kherson er ei forkorting av Khersonesos, ein antikk gresk koloni grunnlagd 2500 år sidan sørvest på Krimhalvøya. Ein av dei førte bygningane i Kherson Fort var St. Katarina-kyrkja der Potemkin etter kvart vart gravlagd. Den siste tarpanen vart fanga nær Kherson i 1866. 

## Demografi
I 2001 budde det følgjande etniske grupper i Kherson: 
* ukrainarar - 76.6%
* russarar - 20.0%
* Andre - 3.4%

### Folkesetnad

## Klima


## Transport
Kherson har jernbanesamband til Kiev og Lviv.

## Utdanning

* Kherson statlege jordbruksuniversitet
* Kherson statsuniversitet
* Kherson nasjonale tekniske universitet
* Internasjonalt universitet for lov og rett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kherson|Kherson]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Bilete av Kherson
*Offisiell nettstad  (ukrainsk)
Tsjernihiv

**Tsjernihiv** (ukrainsk Чернігів) eller **Tsjernigov** (russisk Черни́гов) er ein historisk by nord i Ukraina. Han er det administrative senteret i Tsjernihiv oblast *([[Oblast|provins]])* og for den omliggande Tsjernihivskyj rajon (*[[Rajon|distrikt]]*) i oblastet. Byen har kring 300 000 innbyggjarar (2006).

## Historie

Tsjernihiv var først nemnd i Rus-Austromarriket-avtalen i 907 (som Черниговъ), men kva tid han vart grunnlagd er ikkje kjend. Arkeologiske utgravingar har gjort funn etter khazariske Khaganat og ser ut til å ha eksistert på 800-talet.

Byen låg sør i Kiev-riket og var den nest mest velståande og viktigaste byen i riket. Frå tidleg på 1000-talet var han sete for det mektige Storfyrstedømet Tsjernigov, og herskarane her kjempa om makt storfyrstane i Kiev Storfyrstedømet var det største i Kiev-riket. Byen hadde då kring 25 000 innbyggjarar og gullalderen vart fram til 1239 då han vart plyndra av hordane til Batu Khan, som starta ein lang periode i skuggen.

Området kom inn under Storhertugdømet Litauen i 1353. Byen vart igjen brend av Meñli I Giray frå Krim-khanatet i 1482 og 1497 og frå 1400- til 1600-talet skifta byen hender fleire gonger mellom Litauen, Storhertugdømet Moskva (1408–1420 og frå 1503) og Det polsk-litauiske samveldet (1618–1648), der han fekk Magdeburgrettar i 1623 og i 1635 vart han setet i Tsjernihiv voivodskap. Området vart meir viktig på midten av 1600-talet under og etter Khmelnytskyj-oppstanden. I Hetman-staten Tsjernihiv var byen ein base for eit kosakkregiment.

I 1667 vart byen avstått til Tsar-Russland og Tsjernihiv vart verande eit viktig senter for det autonome Kosakk-hetmanatet. Då hetmanatet vart nedlagd vart byen eit vanleg administrativt senter i Det russiske imperiet for det lokale området.

I folketeljinga hadde byen 27 000 innbyggjarar og av dette kring 11 000 jødar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chernihiv|Chernihiv]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

* Tsjernihiv byportal
* chernigiv-rada.gov.ua — Offisiell nettstad
Horlivka

**Horlivka** (ukrainsk Горлівка, russisk Горловка, *Gorlovka*) er ein by i Donetsk oblast (provins) aust i Ukraina. Byen har kring 290 000 innbyggjarar. Han er eit senter for kolgruvedrift og kjemisk industri.  Gorlovka statlege pedagogiske institutt for framandspråk har to bygningar i byen. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Historie
Busetnaden vart grunnlagd av Pjotr Gorlov i 1867, men var lite meir enn ei rekkje gruveleirar fram til han raskt voks i 1930-åra. 

Under den russiske revolusjonen i 1905 var det ein våpenkonflikt her. 

I nyare år er mange av gruvene stengde og folketalet har falle meir enn 10% i løpet av 1990-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horlivka|Horlivka]]» frå ,  den 10. september 2012.*
 

## Bakgrunnsstoff
* Gorlovka
Linford Christie

**Linford Cicero Christie** () er ein tidlegare sprintar som representerte Storbritannia. Han var den fyrste europearen som sprang 100 meter på under 10 sekund. 

## Karriere

Linford Christie vart fødd i Saint Andrew på Jamaica og vart oppdregen av bestemor si der. Sju år gamal forlèt han Jamaica og flytte til London, der foreldra hans hadde busett seg fem år tidlegare. Sjølv om han gjorde det svært bra i idretten i oppveksten, starta han ikkje med aktiv friidrett før 19-årsalderen. Christie greidde ikkje å kvalifisera seg til sommar-OL 1984, men med Ron Roddan som trenar tok han til å gjera stor framgang.

I 1986 vart Christie den overraskande europameisteren på 100 meter sprint i Roma. Under Samveldeleikane kom han på andreplass bak Ben Johnson frå Canada. I 1987 kom Christie på fjerdeplass under VM i friidrett, men då vinnaren Ben Johnson vedgjekk dopingbruk, gjekk bronsemedaljen til Christie.

Sommar-OL 1988 i Seoul vart dei fyrste olympiske leikane for Linford Christie. Nemnte Ben Johnson vart vinnaren av 100 meter sprint, men vart seinare diskvalifisert grunna doping. Andreplassen, Carl Lewis frå USA fekk difor gullet og Christie vann olympisk sølv. Christie vart sjølv også mistenkt for dopingbruk under desse leikane, men ingenting vart prova. Han deltok også på kvalifiseringa til 200 meter sprint, og var med på stafettlaget som skaffa sølv til Storbritannia på 4 x 100 meter. 

Christie heldt fram med å gjera det bra som sprintar, særleg i EM og innandørs-EM. I 1992 var det tid for sommar-OL 1992 i Barcelona. Christie vart no olympisk meister på 100 meter sprint, 32 år gamal. Han var den tredje briten i verdshistoria som oppnådde dette, og gjorde det på tida 9,96. Erkerivalen og den dåverande verdsrekordhaldaren Carl Lewis deltok ikkje på 100 meter under Barcelona-leikane.

I 1993 vart Christie også verdsmeister på 100 meter sprint i Stuttgart på tida 9,87. Dette er gjeldande britisk rekord og var europeisk rekord fram til portugisaren Francis Obikwelu slo han med éin hundredel i 2004. 

Linford Christie sin karrierre gjekk nedoverbakke etter 1994. Han deltok under sommar-OL 1996 i Atlanta, men vart diskvalifisert frå 100 metersfinalen etter at han hadde tjuvstarta to gonger. Ved ein tilfeldig narkotikatest i Dortmund i 1999 vart det funne nandrolon i kroppen hans, og han vart straffa frå IAAF med to års utestenging frå idretten. Han har ikkje vore aktiv som toppidrettsmann etter dette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Linford Christie|Linford Christie]]» frå ,  den 10. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
László Tábori

**László Tábori** () var ein ungarsk tidlegare friidrettsutøvar som utvandra til USA. Han tevla spesielt i mellom- og langdistanseløp.

## Biografi

László Tábori tok til å satsa aktivt på friidretten i 1950-åra. Den 6. september 1955 deltok han i 1500 meter på Bislett stadion i Oslo. Både Tábori og dansken Gunnar Nielsen tangerte verdsrekorden på 1500 meter som tilhøyrte ungarske Sándor Iharos: 3,40.8. 

Dei einaste olympiske leikane Tabori deltok i, var Sommar-OL 1956 i Melbourne. Leikane fann stad samtidig med den blodige oppstanden i Ungarn, og var difor ei vanskeleg tid for ungararane. Sándor Iharos deltok ikkje i Melbourne-OL, og ein annan ungarsk storfavoritt rauk ut før finalen. Tábori kvalifiserte seg derimot til 1500 metersfinalen der han kom på ein respektabel fjerdeplass. Han deltok også i 5000 meter og enda på sjetteplass. 

László Tábori kom aldri tilbake til Ungarn etter leikane, men reiste til USA, der han slo seg ned i Los Angeles. Av di han korkje kunne delta for Ungarn eller for USA i 1960, fekk han ikkje delta i det neste OL. Han deltok heller ikkje i fleire store internasjonale tevlingar. László Tábori var sidan aktiv som friidrettstrenar i USA.

I 1990 var László Tábori ein av ni idrettsutøvarar som vart tildelt Bislett-medaljen for historiske idrettsbragder på Bislett stadion.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:László Tábori|László Tábori]]» frå ,  den 10. september 2012.*  
 

### Fotnotar
Kamjanske

**Kamjanske** (ukrainsk Кам'янське), fram til 2016, *Dniprodzerzjynsk* (Дніпродзержи́нськ; russisk Днепродзержи́нск, *Dneprodzerzjinsk*) er ein industriby i Dnipropetrovsk oblast i Ukraina og ein hamneby ved Dnepr.  I 2016 vedtok det ukrainske parlamentet å gi byen tilbake det gamle namnet sitt frå før 1935, i ukrainsk språkdrakt **Kamjanske** (Кам'янське). Byen har kring 250 000 innbyggjarar (2008)

## Historie

Byen dukka opp kring 1750 og var på denne tida dei to landsbyane Romankovo og Kamianske, som i dag utgjer den moderne byen. Byen vart kalla **Kamijanske** (russisk Каменское, ukrainsk Камянське) fram til 1936 då han fekk nytt namn til ære for Felix Dzerzjynskyj, grunnleggjaren av det bolsjevikiske hemmelege politiet, Tsjeka. 

Den sovjetiske leiaren Leonid Brezjnev vart fødd og vaks opp i Dniprodzerzjynsk.

2. juli 1996 skjedde dei ei stygg trafikkulukke i Dniprodzerzjynsk. Ein overfylt trikk som køyrde ned ein bratt bakke i Tsjapaevagata då bremsene slutt å virke og vogna raste ned bakken, av skjenene og inn i ein skule. Totalt omkom kring 30 menneske medan meir enn 100 vart skadde. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dniprodzerzhynsk|Dniprodzerzhynsk]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Lynnwood (fleirtyding)

**Lynnwood** er eit toponym som er avleidd frå "the woodlands of King's Lynn". Det kan referere til:

;i Canada
* nabolaget Lynnwood i City of Edmonton, Alberta

;i USA
* Greek Revival Houses i Mercer County, Kentucky: Lynnwood, Walnut Hall, Glenworth i Harrodsburg, KY, liste over NRHP i Kentucky
* Lynnwood, Wakefield, Massachusetts, liste over NRHP i Massachusetts
* Lynnwood Farm, Johnstown, Ohio liste over NRHP i Ohio
* Lynnwood, Pennsylvania (fleirtyding) (to stader):
* Lynnwood, Virginia (fleirtyding) (to stader):
* Lynnwood, Washington, ein by i Snohomish County
** Lynnwood High School, ein High School i Lynnwood, Washington

;i Sør-Afrika
* Forstaden Lynnwood i Pretoria i Sør-Afrika

## Sjå òg
* Lynwood (fleirtyding)
Klaus Tafelmeier

**Klaus Tafelmeier** () er ein tysk, tidlegare
friidrettsutøvar frå Singen i Baden-Württemberg, som tevla i spydkast for Vest-Tyskland. Han vart europameister i øvinga i 1986, og vann seks gullmedaljar i tyske meisterskap. Tafelmeier var medlem av Bayer Leverkusen. Personleg rekord er på 86,64 m.

### Aktiv
Tafelmeier vart lagt merke til då han i 1977 vart europameister i spydkast for juniorar. Likevel skulle det gå seks år før han kom til finalen i eit internasjonal meisterskap, i den aller fyrste verdsmeisterskapen i friidrett vart han nummer åtte.

Den 27. august 1986 vart Tafelmeier europameister med eit kast på 84,76 m, og vann med stor margin til sølvvinnaren Detlef Michel frå DDR. Vel tre veker seinare, 20. september 1986 kasta Tafelmeier 85,74 under eit stemne i Como, og sette med det den fyrste offisielle verdsrekorden  med den nye spydtypa som vart teken i bruk i 1986-sesongen.

Tafelmeier sin verdsrekord stod til mai 1987, då Jan Železný kasta 87,66. Mindre enn to månader etterpå presterte Tafelemeier sitt lengste spydkast nokon gong, spydet landa då på 86,64 m under eit stemne i Gelsenkirchen. Seinare i sesongen mislukkast han i å kvalifisere seg til VM-finalen. Derimot kom han på fjerdeplassen i spydkasttevlinga under sommar-OL 1988, vel halvmeteren bak bronsemedaljøren Seppo Räty.

Tafelmeier vart vesttysk meister i spydkast fem gongar; 1982-85 og 1987, samt alltysk meister i sin seste sesong på toppnivå, 1991. Mellom 1977 og 1991 tok han i alt tolv medaljar i spydakst i dei tyske meisterskapa (6-2-4).

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1982 i Aten: Nr 13 – 70,40 m
*VM 1983 i Helsingfors: Nr 8 – 80,42 m
*OL 1984 i Los Angeles: Utslått i kvalifiseringa (73,52 m)
*EM 1986 i Stuttgart: Gullmedalje – 84,76 m, framom Detlef Michel (81,90 m)
*VM 1987 i Roma: Utslått i kvalifiseringa (nr 15 - 76,46 m)
*OL 1988 i Seoul: Nr 4 – 82,72 m
*EM 1990 i Split: Nr 11 – 77,26 m
*VM 1991 i Tokyo:Utslått i kvalifiseringa (72,42 m)

## Notar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Klaus Tafelmeier|Klaus Tafelmeier]]» frå ,  den 10. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Kropyvnytskyj

**Kropyvnytskyj** (ukrainsk skrift Кропивницький), tidlegare **Jelisavetgrad**, er ein by sentralt i Ukraina. Han ligg ved elva Inhul. Byen har kring 240 000 innbyggjarar (2004). 

Han utvikla seg kring ein militær busetnad og bløømde på 1800-talet då han vart eit viktig handelssenter. Det første ukrainske teaterselskapet i det sentrale og austlege Ukraina vart oppretta her i 1882. 

Under Sovjetunionen vart byen eit senter for jordbruk og lettindustri. 

Byen har hatt fleire namn gjennom historia. Han vart grunnlagd som Jelisavetgrad, til ære for tsarina Elisabeth av Russland. I 1924 vart namnet endra til **Zinovijevsk**, kalla opp etter Grigorij Zinovijev, ein sovjetisk statsmann og ein av kommunstpartileiarane som var fødd i Jelisavetgrad. 27. desember 1934, etter mordet på Sergej Kirov, vart Zinovievsk og andre sovjetiske byar, omdøypt på ny - denne gongen som **Kirovo** og så **Kirovograd**. Det siste namnet kom samstundes med at Kirovograd oblast vart danna den 10. januar 1939. Etter sjølvstendet til Ukraina fekk byen den ukrainske stavinga **Kirovohrad**.

## Historie
Kropyvnytskyj utvikla seg kring St. Elisabet-fortet. Dette fortet vart bygd i 1754 etter ordre frå tsarina Elisabet av Russland og spelte ei særs viktig rolle i dei nye landområda som vart lagt til Russland med freden i Beograd i 1739. I 1764 fekk busetnaden status som senter i Elisabet-provinsen og i 1784 vart han hovudbyen i distriktet. Fortet fekk då namnet *Jelizavetgrad*.

Fortet låg ved eit vegkryss og utvikla seg etter kvart til ei handelssenter. Det vart haldne fire marknadar i året. 

27. april 1881 var det ein pogrom mot jødane i Jelisavetgrad. Det same skjedde i 1905. 

## Klima
Kropyvnytskyj har eit  moderate kontinentalklima: kalde og snørike vintrar og varme somrar. Temperaturane er i middel -6,9 °С i januar og 20,3 °С i juli. Årsmiddelnedbøren er 513 mm med mest nedbør i juni og juli.



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kropyvnytskyi|Kropyvnytskyi]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Roger Moens

**Roger Moens** () er ein belgisk tidlegare friidrettsutøvar som spesialiserte seg på 800 meter. Han tevla også på distansane 400 meter, 1500 meter og ei engelsk mil.

## Karriere

Roger Moens var politimann av yrke. Allereie i 1953 sprang Roger Moens 800 meter på 1,48.8, men året etter betra han denne tida til 1,47.5. Han deltok i EM i friidrett i Bern i 1954 og enda her på femteplass. Den 29. juni 1955 sprang Moens på 1,47.0 og nærma seg no verdsrekorden på 1,46.6 (tilhøyrte Rudolf Harbig). Det var på Bislett stadion i Oslo det endeleg losna for Moens. Den 4. august 1955 sette Moens her ny verdsrekord på 1,45.7, ein rekord som vart ståande fram til 1962. Nordmannen Audun Boysen vart nummer to med tida 1,45.9 og sette med det ein noregsrekord som heldt seg heilt fram til 1992. 

I 1956 var Roger Moens med på det belgiske laget som sette ny verdsrekord på 4 x 800 meter stafett med tida 7,15.8. Etter planen skulle Roger Moens ha vore med til sommar-OL 1956 i Melbourne, men han skadde seg mot ein jernstolpe og rakk diverre ikkje skipet. Sjølv om han gjekk glipp av leikane, sigra han over den nye OL-vinnaren på 800 meter, Tom Courtney i Oslo den 31. juli 1957. Moens fullførte på 1,46.0, medan Courtney kom i mål på 1,46.2.

Då sommar-OL 1960 i Roma nærma seg, var Moens alt 30 år gamal, men valde å delta i OL for fyrste og siste gong. Moens kom til 800 meter-finalen, men Peter Snell frå New Zealand vart for sterk for han. Snell kom i mål på 1,46.3 og Moens fekk tida 1,46.5 og vann dermed olympisk sølv. På tredjeplass kom George Kerr frå Jamaica med tida 1,47.0. 

I 1990 vart Roger Moens ein av ni idrettsutøvarar som fekk Bislett-medaljen for historiske prestasjonar på Bislett stadion.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Roger Moens|Roger Moens]]» frå ,  den 11. september 2012.*
Rivne

**Rivne** (ukrainsk Рівне) eller **Rovno** (polsk *Równe*; russisk Ровно; jiddisk ראָוונע) er ein historisk by vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Rivne oblast (provins) og det omliggande Rivne rajon (distrikt) i oblastet.

Rivne er eit viktig transportknutepunkt med den internasjonale Rivne lufthamn og jernbanesamband til Zdolbuniv, Sarny og Kovel, samt motorvegar til Brest, Kiev og Lviv.

Byen har kring 250 000 innbyggjarar (2010).

## Historie

Rivne vart først nemnd i 1283 som ein av busetnadane i Halytsj-Volhynia. Frå andre halvdel av 1300-talet var han under Storhertugdømet Litauen og frå 1569 i Det polsk-litauiske samveldet. I 1492 fekk byen Magdeburgrettar. Etter delinga av Polen vart Rivne i 1793 ein del av Det russiske imperiet og i 1797 varet han administrastivt senter i Volhynian guvernement.

Under første verdskrigen og i kaosperioden kort tid etter, var han ei kort stund under tyske, ukrainske, bolsjevikiske og polske styrkar. I april-mai 1919 var Rivne mellombels hovudstad i Den ukrainske folkerepublikken. Då krigen var over vart byen, ein del av polske Volhynia voivodskap i mellomkrigstida.

I 1939, som følgje av Molotov-Ribbentrop-pakta og delinga av Polen, vart Rivne okkupert av Sovjetunionen. Frå desember same året vart Rivne senter i det nyoppretta Rivne oblast i  Ukrainske SSR. Den 28. juni 1941 vart Rivne erobra av Nazi-Tyskland, som sidan gjorde byen som administrativt senter i Reichskommissariat Ukraina. På den tida var halvparten av innbyggjarane i Rivne jødar. Av desse vart kring 23 000 tekne til ein furuskog i Sosenki og myrde mellom 6. og 8. november. Ein ghetto var toppretta for dei gjenverande 5000 jødane. I juli 1942 vart dei sende 70&nbsp;km nord til Kostopil der dei vart avretta. Seinare vart det bygd eit stort minnesmerke for dei.

2. februar 1944 vart byen frigjort av den raude armeen i slaget ved Rovno og vart verande ein del av Sovjetiske Ukraina fram til oppløysinga av Sovjetunionen i 1991.

I 1958 byrja TV-tårnet i byen kringkastinga si. I 1969 gjekk den første trikken gjennom byen og same året vart Rivne lufthamn opna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rivne|Rivne]]» frå ,  den 10. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad  (ukrainsk)
Fonograf

**Fonograf** (av gresk *φονε*, 'lyd', og *γραφο*, 'skriva') er ein maskin for spela inn, ta opp og gje att lyd. Lyden blir lagra som spor på ein sylinder. Fonografen vart oppfunnen av Thomas Edison i 1877 og vart selt kommersielt frå 1890 til 1925. Prinsippet bygger på eit apparat som registrerer svingingar og som franskmannen Léon Scott konstruerte allereie i 1857.
Fonografen blei etterfølgd av grammofonen, som blei funnen opp i 1888 av Emile Berliner. 

Fonografen var den fyrste maskinen som kunne spela inn og bevara lyd. På dei eldste modellane vart lydsporet gravert inn i eitt tynt lager av metallfolie. Nyare versjonar brukte materiale som voks og celluloid. Lydbylgjer blir overført via ein membran til ein metallstift (nål) som då vibrerer i takt med bylgjene. Stiften ristar inn eit spor i den roterande sylinderen.

Det eldste norske lydopptaket på tinnfolie er frå 1879. Opptaket er av ein salme sungen av Peder Larsen Dieseth på ein fonografdemonstrasjon ved Tivoli i Kristiania. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fonograf|Fonograf]]» frå ,  den 11. september 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
WiMP

**WiMP** er ei teneste for direkte avspeling av musikk som vart starta av dei norske selskapa Aspiro Music AS, Platekompaniet og Telenor. Tenesta gjev full tilgang til avspeling av om lag 20 millionar låtar og er lansert i Noreg, Sverige og Danmark. Per 14. mars 2012 eigde Schibsted 74,3 prosent av aksjane, men totalbudet på 340 millionar svenske kroner vakte også motstand hjå mindre aksjonærar.

Som registrert brukar hjå tenesta får ein tilgang til å spela av all musikken i biblioteket til WiMP. Kopiar av musikken blir ikkje lagra lokalt, men ein har fri tilgang til all musikken gjennom strøyming over internett. Det er også mogeleg å kjøpa enkeltlåtar og album. Den musikken ein kjøper blir lagra lokalt, utan kopisperre.

WiMP tilbyr musikk frå alle dei store plateselskapa i tillegg til tusenvis av uavhengige små plateselskap. Dei fleste nye albuma er tilgjengelege same dagen som dei er tilgjengeleg i platebutikkar. Musikkbiblioteket veks jamleg og WiMP set for tida spesielt fokus på å utvida utvalet av lokal musikk i dei landa dei tilbyr tenesta i. 

Programmet gjer det mogeleg å søkja etter artistar, album og låtar, og anbefaler relatert musikk. Brukarar kan også laga eigne spelelister som kan delast med andre, og ein kan kan byggja opp sitt eige musikkbibliotek basert på favorittmerking.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:WiMP|WiMP]]» frå ,  den 11. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*WiMP.no — Offisiell heimeside
Khmelnytskyj

**Khmelnytskyj** (ukrainsk skrift Хмельни́цький; russisk Хмельни́цкий, *Khmelnitskij*; polsk *Chmielnicki*) er ein by og det administrative senteret i Khmelnytskyj oblast (provins) vest i Ukraina. Byen ligg i det historiske området Podolia ved breidda av Sørlege Buh.

Det opphavlege namnet til byen var «Płoskirów». Seinare var han kalla «Proskurov», men i 1954 fekk han namnet «Khmelnytskyj». 

Khmelnytskyj Ruzjytsjna lufthamn ligg ved byen. Byen har kring 290 000 innbyggjarar (2009). 

## Historie
Byen vart grunnlagd i 1431 som «Ploskyriv» eller «Ploskyrivtsi» (Плоскирів eller Плоскирівці) og vart seinare kalla «Proskuriv» (Проскурів).

Ei rekkje pogromar vart utførte i regionen, mellom anna i 1919. 

## Galleri

Fil:Khmelnitsky, Podilska St, near Trade Center, 2005 08 10.jpg|Podilska stasjon nær handelssenteret
Fil:Khmelnitsky, Ukraine, Shevchenko Street at summer day of 2005 08 20 (2).jpg|Sjevtsjenkogata - ei av hovudgatene i Khmelnytskyj
Fil:Khmelnickyi1.JPG


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khmelnytskyi, Ukraine|Khmelnytskyi, Ukraine]]» frå ,  den 10. september 2012.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* khmelnytsky.com 
* Bilete av Khmelnytskyj