open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hever Castle

**Hever Castle** er eit slott i landsbyen Hever i Kent sør i England. Det var sete for slekta Boleyn (opphavleg «Bullen») frå 1462 til 1539.
Den framtidige dronninga Anne Boleyn budde her i delar av oppveksten.

## Historie
Den eldste delen av bygningen stammar frå 1270, og består av eit porthus og ei motte-and-bailey-borg. Denne bygningen tilhøyrde James Fiennes, 1. baron Saye and Sele. I 1462 blei det bygd om til ein forskansa herregard i tudorstil av Geoffrey Boleyn, som var *[[Lord Mayor of London]]*. Restane av tømmerbygningen er enno synlege innanfor steinveggene. Den tredje byggjeperioden med omfattande reparasjon og renovering var på 1900-talet, då staden blei kjøpt av William Waldorf Astor.

Barnebarnet til Geoffrey Boleyn, Thomas Boleyn, arva slottet i 1505. Han budde her med kona si lady Elizabeth Howard, og  blei både fødd og gravlagd der. Den seinare engelske dronninga Anne Boleyn og syskena hennar Mary og George var her i  delar av oppveksten.

I 1536 blei Anne og George Boleyn avretta, og då faren døydde i 1539 gjekk slottet til krona. Kong Henrik VIII gav det til Anna av Kleve då han blei skild frå henne i 1540, men det ser ikkje ut til at ho var der så mykje.

Slottet har sidan hatt fleire eigarar. Blant anna er Waldegravefamilien nemnd i 1557, og Meade Waldo-familien frå 1749 til 1903. I sistnemnde periode forfall slottet stadig meir, og eigarane byrja å leiga det ut. I 1903 blei det kjøpt av den amerikanske millionæren William Waldorf Astor, som fekk det fullstendig restaurert og brukte det som familieresidens. Han fekk også bygd ein tudorlandsby (også kalle «The Astor Wing») og fekk laga ein «Italian Garden» for å visa fram samliinga si av statuar og ornament.

Slottet blei verna som Grade I den 10. september 1954; dette var etter at tudorlandsbyen var bygd.

I 1983 selte Astor-familien slottet til Broadland Properties Limited, som er drive av familien Guthrie. Eigedomen er no gjort om til konferansesenter. Slottet er ope for publikum, og er spesielt kjent for labyrintane i hageanlegget og for ei omfattande samling av torturinstrument.

## Galleri


Image:Hever Castle 12.JPG|Hever Castle
Image:Hever Castle sideview.jpg|Hever Castle frå sida
Image:Hever Castle Water Maze.jpg|Vasslabyrinten
Image:Hever Castle bridge over long lake.JPG|Bru over vollgrava
Image:Hever Castle rose garden with fountain.JPG|Ein av rosehagane
Image:Statue on Hever Castle Grounds.jpg |Statue ved slottet  
Image:Statue2 on Hever Castle Grounds.jpg|Ein annan statue ved slottet
Image:Hever Castle cottages near moat.JPG|Hus nær slottet
Image:Hever Castle Italian Gardens2(2014-06-20).JPG|Italian Garden
Image:Hever Castle Loggia1(2014-06-20).JPG|Loggia med fontene
Image: Castle in Hever 3.jpg|Slottet i 2008


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hever Castle|Hever Castle]]» frå ,  den 3. desember 2020.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hever Castle|Hever Castle]]» frå ,  den 16. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Provinsen Stara Zagora

**Provinsen Stara Zagora** (bulgarsk Стара Загора област, *Stara Zagora oblast*) er ein provins i Bulgaria. Han ligg sentralt i landet og grensar til provinsane Gabrovo og Veliko Tărnovo i nord, Sliven i aust, Khaskovo i sør og Plovdiv i vest.

Provinsen har desse kommunane:

## Byar
Provinsen har desse byane:

## Referansar
Provinsen Khaskovo

**Provinsen Khaskovo** (bulgarsk Хасково област, *Khaskovo oblast*) er ein provins i Bulgaria. Han ligg sentralt sør i landet og grensar til provinsane Jambol i nordaust, Stara Zagora i nord, Plovdiv i nordvest og Kărdzjali i sørvest. I sør ligg nabolandet Hellas og i søraust Tyrkia.

Provinsen har desse kommunane:

## Byar
Provinsen har desse byane:

## Referansar
Provinsen Sjumen

**Provinsen Sjumen** (bulgarsk Шумен област, *Sjumen oblast*) er ein provins i Bulgaria. Han ligg mot nordvest i landet og grensar til provinsane Silistra i nord, Dobritsj i nordaust, Varna i aust, Burgas i sør, Sliven i sørvest, og til Tărgovisjte og Razgrad i vest.

Provinsen har desse kommunane:

## Byar
Provinsen har desse byane:

## Referansar
Provinsen Jambol

**Provinsen Jambol** (bulgarsk Ямбол област, *Jambol oblast*) er ein provins i Bulgaria. Han ligg søraust i landet og grensar til provinsane Burgas i aust, Sliven i nordvest og Khaskovo i sørvest. I sør ligg nabolandet Tyrkia.

Provinsen har desse kommunane:

## Byar
Provinsen har desse byane:

## Referansar
Blagoevgrad

**Blagoevgrad** (bulgarsk Благоевград) er ein by og ein kommune i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria og hovudstad i provinsen. Kommunen omfattar byen Blagoevgrad og 25 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 620&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 69&nbsp;078 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 62&nbsp;534 innbyggjarar.

Til storbyområdet for Blagoevgrad høyrer heile kommunen Blagoevgrad i tillegg til kommunane Simitli og Kotsjerinovo, den siste i naboprovinsen Kjustendil. Heile storbyområdet har eit samla innbyggjartal på 86&nbsp;538.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Provinsen Tărgovisjte

**Provinsen Tărgovisjte** (bulgarsk Търговище област, *Tărgovisjte oblast*) er ein provins i Bulgaria. Han ligg nordaust i landet og grensar til provinsane Ruse og Razgrad i nord, Sjumen i aust, Sliven i sør og Veliko Tărnovo i vest.

Provinsen har desse kommunane:

## Byar
Provinsen har desse byane:

## Referansar
Auxois

**Auxois** (uttalt [] eller ) er eit tradisjonelt landskap (*région naturelle*) i Frankrike. Det ligg i departementet Côte-d'Or og dekkjer rundt  km².

## Historie
I antikken var Auxois (latin **) staden der Alesia låg.  Dette var eit *[[oppidum]]* eller større befesta busetnad for for den keltiske stamma mandubi, og låg nær dagens Alise-Sainte-Reine. Slaget ved Alesia i 52 f.Kr. var eit viktig punkt i Gallarkrigane, der Julius Cæsar sigra over gallarane under arvernileiaren Vercingetorix.

I mellomalderen hadde Auxois status som *pagus* under karolingarane og seinare eit grevskap, *comté d'Auxois*, som blei del av hertugdømet Bourgogne i 1082. Hertugdømet blei delt opp i hovudfutedømet Semur-en-Auxois og elles i Avallon, Arnay-le-Duc og Saulieu. 

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Auxois (région)|Auxois (région)]]» frå ,  den 3. desember 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*Marie-Nicolas Bouillet og Alexis Chassang (dir.), «}» i
Dobrinisjte

**Dobrinisjte** (bulgarsk Добринище) er ein by i kommunen Bansko i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 2&nbsp;631 innbyggjarar.

## Referansar
Bansko

**Bansko** (bulgarsk Банско) er ein by og ein kommune i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Kommunen omfattar byane Bansko og Dobrinisjte og seks andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 373&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 12&nbsp;722 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 9&nbsp;062 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Lahti-renna 1973

**Dei årlege internasjonale skirenna i [[Lahti]] 1973** vart avvikla dagane 2.–4. mars. Nordmenn vann begge langrenna for menn; Ivar Formo var bestemann på 15 km og Oddvar Brå suveren på femmila. Galina Kulakova frå Sovjetunionen sigra i det individuelle langrennet for kvinner, og ho gjekk laget sitt inn til triumf i 3 x 5 km stafett. I kombinert-tevlinga var Hans Hartleb frå Aust-Tyskland i ei eiga klasse. Renna i hoppbakkane vann høvesvis Tauno Käykhö frå Finland og Walter Steiner frå Sveits.

## Menn
### 15 km





### 50 km





### Kombinert





### Hopprenn, normalbakke





### Hopprenn, storbakke





## Kvinner
### 10 km





### 3 x 5 km stafett





## Kjelder
Tønsbergs Blad 5. mars 1973
Mosomisjte

**Mosomisjte** (bulgarsk Мосомище) er ein landsby i kommunen Gotse Deltsjev i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 1&nbsp;962 innbyggjarar.

## Referansar
Părvomaj i Petritsj

**Părvomaj** (bulgarsk Първомай) er ein landsby i kommunen Petritsj i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 3&nbsp;195 innbyggjarar.

## Referansar
Gărmen

**Gărmen** (bulgarsk Гърмен) er ein landsby og ein kommune i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Kommunen omfattar 16 busetnader, men ingen byar.

Kommunen har eit areal på 389&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 14&nbsp;861 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 2&nbsp;169 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Kjelder
Verdscupen i langrenn 1991/Menn

**Verdscupen i langrenn for menn i 1991-sesongen** omfatta 12 individuelle tevlingar og 5 stafettar. Tevlingane tok til 9. desember 1990 og vart avslutta 16. mars 1991. Dei 12 individuelle renna bestod av ei tevling over 10 kilometer, tre tevlingar over 15 km, ei over 25 km, fem tremiler og to femmiler. Renna fann stad i Bad Mitterndorf i Austerrike, Davos (2) i Sveits, Hauteluce (2) i Frankrike, Minsk (2) i Sovjetunionen, Štrbské Pleso i Tsjekkoslovakia, Val di Fiemme (5) i Italia, Lahti (2) i Finland, Falun i Sverige og Oslo i Noreg.

Sovjetunionens Vladimir Smirnov vann FIS-pokalen framom Torgny Mogren frå Sverige. Smirnov var bestemann i tre av dei individuelle tevlingane. Mogren var best i to enkeltrenn, det same var tredjemann i turneringa, norske Bjørn Dæhlie. Svenskane Gunde Svan og Henrik Forsberg sigra i kvart sitt enkeltrenn, nett som nordmennene Terje Langli, Kristen Skjeldal og Vegard Ulvang.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup_1990/91|Skilanglauf-Weltcup_1990/91]]» frå ,  den 4. desember 2020.*
Skeise-VM 1989 for menn

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1989 for menn** vart avvikla på Valle Hovin kunstisbane i Oslo helga 11. og 12. februar. 36 utøvarar frå 19 land deltok i meisterskapen, av dei to frå Noreg.

Leo Visser frå USA vart verdsmeister på suverent vis, han vart også bestemann på 5000 meter og 1500 m. Nikolaj Guljajev frå Sovjetunionen var kjappast i mål på 500 meter. Norske Geir Karlstad, som vart tredjemann i meisterskapen, presterte beste tid på 10000-meteren.

## Skeise-VM 1989



Dato: 11./12. februar 1989

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1989|Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1989]]» frå ,  den 4. desember 2020.*  

*Arbeiderbladet 13. mars 1989
Melnik

**Melnik** (bulgarsk Мелник) er ein by i kommunen Sandanski i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 var Melnik den minste byen i Bulgaria med 161 innbyggjarar.

## Referansar
Ajtos

**Ajtos** (bulgarsk Айтос) er ein by og ein kommune i provinsen Burgas i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Ajtos og 16 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 403&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 25&nbsp;481 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 17&nbsp;764 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Bălgarovo

**Bălgarovo** (bulgarsk Българово) er ein by i kommunen Burgas i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde Bălgarovo 1&nbsp;582 innbyggjarar.

## Referansar
Karla Bonoff

**Karla Bonoff** () er ein amerikansk songar-låtskrivar. Sjølv om Bonoff har gjeve ut fleire album, er ho hovudsakleg kjend for låtskrivinga si. Bonoff skreiv mellom anna «Home», som vart spelt av Bonnie Raitt, «Tell Me Why» av Wynonna Judd og «Isn't It Always Love» av Lynn Anderson. 

Linda Ronstadt spelte fleire av Bonoff-songar, mellom andre tre spor på albumet *[[Hasten Down the Wind]]* i 1976 («Someone To Lay Down Beside Me», «Lose Again» og «If He's Ever Near»), som gjorde Bonoff kjend for eit større publikum, og «All My Life», ein duett mellom Ronstadt og Aaron Neville frå 1989.

## Diskografi
### Studioalbum

* *[[Karla Bonoff av Karla Bonoff|Karla Bonoff]]* (1977) (US #52)
* *[[Restless Nights av Karla Bonoff|Restless Nights]]* (1979)(US #31), (AUS #66)
* *[[Wild Heart of the Young]]* (1982) (US #49)
* *[[New World av Karla Bonoff|New World]]* (1988)
* *[[Carry Me Home av Karla Bonoff|Carry Me Home]]* (2019)
* *[[Silent Night av Karla Bonoff|Silent Night]]* (2020)

**med Bryndle**
* *Bryndle* (1995)
* *House of Silence* (2002)

### Konsertalbum
* *Live* (2007)

### Singlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karla Bonoff|Karla Bonoff]]» frå ,  den 4. desember 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
Banja i Razlog

**Banja** (bulgarsk Баня) er ein landsby i kommunen Razlog i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 2&nbsp;734 innbyggjarar.

## Referansar
Greatest Hits av Linda Ronstadt

***Greatest Hits*** er det første større samlealbumet til Linda Ronstadt, gjeve ut seint i 1976 for julemarknaden. Det inneheld songar frå både tida hennar på Capitol Records og Asylum Records, og går attende til 1967 for Stone Poneys-songen «Different Drum.» 

Det er det bestseljande albumet til Ronstadt og har selt til 7x platinaplater i USA for eit sal på sju millionar eksemplar i Amerika aleine. Det nådde sjetteplassen på *[[magasinet Billboard|Billboard]]*-lista og andreplassen på *Billboard* Top Country Albums-lista, der det låg i over tre år. 

Albumet vart kritisert av *[[Rolling Stone Record Guide]]* for å ha kome for tidleg, sidan Ronstadt fortsette å ha stor suksess i mange år etter albumet kom ut. Då samleinga kom ut hadde uansett Ronstadt gjeve ut hitsinglar i ti år (både som soloartist og som ein del av Stone Poneys). 

## Innhald
### Originalutgåve

### CD-utgåve
CD-utgåva av albumet vart sett slått saman med volum 2 av *Greatest Hits* og gjeve ut på Rhino records i 2007 som *Greatest Hits, Vol. 1 & 2*.

## Salslister

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Greatest Hits (Linda Ronstadt album)|Greatest Hits (Linda Ronstadt album)]]» frå ,  den 5. desember 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tsjerno More

**Tsjerno More** (bulgarsk Черно море) er ein tidlegare landsby i kommunen Burgas i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2011 hadde busetnaden 2&nbsp;361 innbyggjarar. Frå 2015 er Tsjerno More innlemma som ein bydel i Burgas.

## Referansar
Skeise-VM 1990 for menn

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1990 for menn** vart avvikla i Innsbruck helga 17. og 18. februar. 37 utøvarar frå 18 land deltok i meisterskapen, av dei tre frå Noreg.

Johann Olav Koss frå Noreg vart verdsmeister, på dei neste fire plassane kom dei nederlandske deltakarane. Bae Ki-tae frå Sør-Korea gjekk fortast på 500 m, nederlendaren Ben van der Burg fekk bestetid på 1500 m, medan hans landsmann Bart Veldkamp sigra på både 5&nbsp;000 og 10&nbsp;000 meter.

## Skeise-VM 1990



Dato: 17./18. februar 1990

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1990|Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1990]]» frå ,  den 5. desember 2020.*  

*Arbeiderbladet 19. februar 1990
Obzor

**Obzor** (bulgarsk Обзор) er ein by i kommunen Nesebăr i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 2&nbsp;023 innbyggjarar.

## Referansar
Ravda

**Ravda** (bulgarsk Равда) er ein landsby i kommunen Nesebăr i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde busetnaden 2&nbsp;463 innbyggjarar.

## Referansar
Skeise-VM 1991 for menn

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1991 for menn** vart avvikla i Heerenveen i Nederland helga 9. og 10. februar. 39 utøvarar frå 20 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg.

Tittelforsvararen Johann Olav Koss frå Noreg vart suveren verdsmeister, meir enn 2,7 tidspoeng føre italienaren Roberto Sighel. Koss vann dei tre lengste distansane, Peter Adeberg som representerte det samla Tyskland gjekk fortast på 500 m.

## Skeise-VM 1991



Dato: 9./10. februar 1991

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1991|Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1991]]» frå ,  den 5. desember 2020.*  

*Arbeiderbladet 11. februar 1991
Janne Kolling

**Janne Kolling** () er ein dansk tidlegare handballspelar frå Århus. Ho har vunne to OL-gull, VM-gull og to EM-gull med Danmarks landslag i tida 1994-2000. Kolling var kantspelar og kaptein på landslaget i fleire år.

Kolling fekk sin landslagsdebut i 1988. I 1993 var ho med då Danmark tapte VM-finalen mot Tyskland. Dei neste åra var ho kaptein på eit dansk landslag som vann Handball-EM 1994, tok bronse i VM 1995, før laget i 1996 triumferte både under dei olympiske sommarleikane i Atlanta og i europameisterskapen på heimebane. Sigersrekka heldt fram med VM-gull i 1997, før ho under Handball-EM 1998 måtte sjå at dei norske kvinnene vann EM-finalen med heile 24-16 over Danmark. Under Sommar-OL 2000 i Sydney vart Kolling olympisk meister for andre gong. Ho spelte sin 250. og siste landskamp i mars 2001, gjennom desse kampane skåra ho 756 mål.

Kolling spelte for Viborg HK i tida 1991-97, spanske Corte Blanco 1997-99 og norske Tertnes Idrettslag i 1999/2000-sesongen. Ho avslutta i Slagelse FH, men la opp i 2001, grunna ein kneskade.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Janne Kolling|Janne Kolling]]» frå ,  den 5. desember 2020.*
Pomorie

**Pomorie** (bulgarsk Поморие) er ein by og ein kommune i provinsen Burgas i Bulgaria. Kommunen omfattar byane Pomorie, Akheloj og Kablesjkovo i tillegg til 14 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 408&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 25&nbsp;406 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 12&nbsp;329 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Merknadar

## Referansar
Kiten

**Kiten** (bulgarsk Китен) er ein by i kommunen Primorsko i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 823 innbyggjarar.

Kiten Point i Antarktis har namn etter denne byen.

## Referansar
Ruen

**Ruen** (bulgarsk Руен) er ein landsby og ein kommune i provinsen Burgas i Bulgaria. Kommunen omfattar 41 busetnader, men ingen byar.

Kommunen har eit areal på 690&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 26&nbsp;385 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 2&nbsp;358 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Sozopol

**Sozopol** (bulgarsk Созопол) er ein by og ein kommune i provinsen Burgas i Bulgaria. Kommunen omfattar byane Sozopol og Tsjernomorets i tillegg til ti andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 477&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 11&nbsp;984 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 4&nbsp;022 innbyggjarar.

Kommunen inngår i storbyområdet til Burgas.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Blåstolen

**Blåstolen** (1111 moh.) er ein fjelltopp ved Vågstranda sør for Romsdalsfjorden. I aust ligg Måndalen. Fjellet er lett tilgjengelen frå aust eller sør.
Tsjernomorets

**Tsjernomorets** (bulgarsk Черноморец) er ein by i kommunen Sozopol i provinsen Burgas i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 2&nbsp;047 innbyggjarar.

## Referansar
Hallvard Tjelmeland

**Hallvard Tjelmeland** () er ein norsk historikar fødd på Jørpeland i Rogaland.

Tjelmeland har sidan 1997 vore professor ved Institutt for arkeologi, historie religionsvitskap og teologi (AHR) på Universitetet i Tromsø. Han var instituttleiar ved AHR i ein periode frå 2005-2009 og fakultetstyremedlem mellom 2013 og 2017 for fakultet for humaniora, samfunnsvitskap og lærarutdanning.

Han har tidlegare arbeidd med historiografi, nordnorsk historie og historia til arbeidarrørsla. Nyare arbeid omfattar den kalde krigen, Andre verdskrigen, Nordområda, Barentssamarbeidet og diplomatisk historie.

Hallvard Tjelmeland har skrive innføringsbok om *Den kalde krigen* (2006), vore medforfatter for *Naboar i frykt og forventing* (2014) om norsk-russiske tilhøve, og dessutan medredaktør for *The Barents region* (2015).

## Bibliografi (utval)

* *Tømrer og Snekkernes fagforening avd. 1 gjennom 100 år*
* *Med posten inn i ei moderne tid. Nordnorsk posthistorie 1996-1850*
* *Tromsø gjennom 10 000 år : Fra byfolk og bona til Tromsøværing*, bind 4 (1996)
* *Norsk innvandringshistorie : I globaliseringens tid n1940 - 2000*, bind 3 - med Grete Brochmann (2003)
* *Flammende budbringer : Nordlys gjennom 100 år* - med Pål Christensen (2003)
* *Den kalde krigen* (2006)
* *Naboer i Frykt og forventning* (2014)
* *The Barents region* (red.) (2015)

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
Jon Todal

**Jon Todal** () er ein norsk professor i samisk sosiolingvistikk ved Samisk høgskole.

## Liv og virke
Todal vart cand. philol. ved Universitetet i Trondheim i 1980. Hovudoppgåva handlar om striden om opplæringsmålet i folkeskulen i Sør-Trøndelag i 1930-åra. Han vart dr.art. med ei avhandling om vitalisering av samisk i 2002. Han har arbeidd spesielt med vitalisering av sørsamisk og m.a. skrive monografien *Samisk språk i Svahken sijte* om dette arbeidet. Todal har vore opptatt av livssoga til den samiske misjonæren Edvard Masoni, og i 2023 kom boka *Edvard Masoni. Ein samisk misjonær i kolonialismens tidsalder* med Todal som hovudforfattar. 

Han var også  leiar for Fagleg analysegruppe for samisk statistikk frå gruppa vart oppretta 1. oktober 2007 av Sametinget og det tidlegare Arbeids- og inkluderingsdepartementet og fram til 2016. Den faglege analysegruppa gjev ut skriftserien *Samiske tall forteller* /*Sámi logut muitalit*.

Todal er opphavleg frå Nordmøre. Han har arbeidd  ved Alta vidaregåande skole, Alta lærarhøgskole og frå 1989 ved Samisk høgskole i Kautokeino.

Todal har vore aktiv i målrørsla. Han har vore leiar av Studentmållaget i Nidaros og medlem av landsstyret i Noregs Mållag.

## Bibliografi (utval)
* Todal, Jon 2002. -jos fal gáhttet gollegielat" : vitalisering av samisk språk i Noreg på 1990-talet. Doktoravhandling, UiT.
* Todal, Jon 2007. *Samisk språk i Svahken sijte : sørsamisk vitalisering gjennom barnehage og skule.* Utgitt av Nordisk samisk institutt, 2007. (= *Dieðut* nr 1,2007) ISBN 978-82-7367-010-6
* Todal, Jon og Lovisa Mienna Sjöberg 2007. *Edvard Masoni. Ein samisk misjonær i kolonialismens tidsalder* ISBN  9788253043296

## Kjelder
Aksakovo

**Aksakovo** (bulgarsk Аксаково) er ein by og ein kommune i provinsen Varna i Bulgaria. Kommunen omfattar byane Aksakovo og Ignatievo, i tillegg til 21 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 461&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 19&nbsp;499 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 7&nbsp;150 innbyggjarar.

Kommunen inngår i storbyområdet til Varna.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Ignatievo

**Ignatievo** (bulgarsk Игнатиево) er ein by i kommunen Aksakovo i provinsen Varna i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 3&nbsp;383 innbyggjarar.

## Referansar
Verdscupen i langrenn 1992/Menn

**Verdscupen i langrenn for menn i 1992-sesongen** omfatta 12 individuelle tevlingar og 5 stafettar. Tevlingane tok til 7. desember 1991 og vart avslutta 14. mars 1992. Dei 12 individuelle renna bestod av to tevlingar over 10 kilometer og like mange over høvesvis 15 km og 25 km, fire tremiler og to femmiler. Renna fann stad i Silver Star (2) i British Columbia, Thunder Bay i Ontario, begge i Canada. Etter nyår i Kavgolovo (2) i Russland, Cogne (2) i Italia, Albertville (5) i Frankrike, Lahti (2) i Finland, Funäsdalen (2) i Sverige og Vang i Noreg.

Norske Bjørn Dæhlie sikra seg FIS-pokalen, 2 poeng føre landsmannen Vegard Ulvang. Dei to utøvarane dominerte turneringa og vann høvesvis seks og fem enkeltrenn. Svensken Torgny Mogren var den einaste andre langrennaren som stod øvst på pallen etter ei individuell tevling.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup_1991/92|Skilanglauf-Weltcup_1991/92]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Sukkerstong

**Sukkerstong** er eit sukkertøy forma som spaserstokk med avrunda grep. Stenger er vanlegvis kvite med raude spiralstriper og har peparmyntesmak, men det finst òg andre fargar og smakar. Sukkerstenger (*candy canes*) er særleg knytte til jula i USA, og til den heilage Nikolas-dagen 6. desember, men dei har spreidd seg både geografisk og til resten av året.

Ein kjenner til kvite sukkerstenger frå så tidleg som 1600-talet. Ifølgje ei overlevering var det ein korleiar i Kölnerdomen i  Tyskland som bad folk om å bøya til slike stavar så dei kunne minna om gjeterstavane til gjetarane i julesoga. Så gav han dei til born for å halda dei stille under dei lange julegudstenestene. Fargane har symbolsk tyding. Kvitt står for reinleik og raudt for Kristi blod. 

Dei svenske polkagrisane som blir laga i Gränna har sitt eige svenska opphav. Denne typen sukkertøy blir òg produsert i form av sukkerstenger.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sukkerstang|Sukkerstang]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Bjala

**Bjala** kan vere: 

* Bjala i Ruse, kommune i provinsen Ruse i Bulgaria
* Bjala i Varna, kommune i provinsen Varna i Bulgaria
Rensselaer County

**Rensselaer County** er eit fylke i den amerikanske delstaten New York. Ved folketeljiunga i 2010 hadde det  innbyggjarar. Det administrative senteret er Troy.

Rensselaer County har namn etter den nederlandske landeigaren Killiaen Van Rensselaer, som åtte landområdet på 1600-talet.  Fylket grensar til Albany County  i vest, Saratoga County i nordvest, Washington County i nord og Columbia County i sør. I vest grensar det til delstatane Vermont og Massachusetts.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

*
Zhongyuetempelet

**Zhongyuetempelet** er eit tempel i Songshanfjella i provinsen Henan i Kina. Desse fjella har ein opphøgd plass i kinesisk mytologi og kultur. 

Tempelet går òg under tilnamnet 'det vesle palasset'. Det er eit av dei eldste av sitt slag i Kina, og blei opphavleg bygt under Qin-dynastiet. Det blei flytta til og gjenoppbygd med den noverande plasseringa si under Tang-dynastiet (618-907). 

Langs sentrallinja til tempelet er det kring 400 konstruksjonar av variende slag: Portalar, bogegangar, terrassar, hallar og tårn, såvel som over 300 høge, verbitne og knudrete sypressar, for det meste i den store forgarden.

Tempelet er ein del av UNESCO si verdsarv.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zhongyuetempelet|Zhongyuetempelet]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Equisetopsida

**Equisetopsida** er ein klasse av karsporeplanter som omfattar sneller, ei lita slekt med nolevande fleirårige urter, og fleire grupper med større, meir treliknande grupper frå jorda si oldtid. Som andre karsporeplantar formeirer dei seg med sporar som veks opp til ein *prothallium*, der den verkelege befruktinga skjer. Frå den befrukta protophalliumen veks det kjønna stadiet opp.

## Skildring
Equisetopsida-plantene er enkle å kjenna att gjennom den leddelte stammen sin. Greinene er samla nær den øvste delen av kvart ledd. Dette gjev snelleplantane ein overflatisk likskap med bambus. Sjølve stammen er hol. I motsetnad til bambus, som har hard stamme, er stammen til sneller relativt mjuk og urteaktig. Hos dei store snelletrea har han hatt eit indre, hard ved, medan yttersida har vore mjuk tilsvarende stammen til ein bananpalme. Fossilar av snelletre er vanlegvis flattrykte, men det er òg mogleg å finna fossil med den hole stammen att.

Blada hjå dei nolevande snellene er sterkt reduserte og er samla i enden av kvart ledd som ein liten, brun krans. Hjå dei eldre, treaktige familiane var blada større, og danna rosettar rundt stamme og greinar. Slikt bladverk har i nokre tilfelle hatt ein overflatisk likskap med bregnar.

Formeiringsorgana hjå nolevande snelleplanter sit heilt i toppen av stammen. Hjå tidlegare grupper fanst det kongleliknande sporangiar i par ved ledda på stammen. I likskap med kråkefotplantar har sneller berre ein enkelt type sporar. Dei formeirer seg vanlegvis òg med rotskot.

## Levevis
Dei nolevande snellene er levande fossil. Dei er dei einaste gjenlevande av ei stor og formrik gruppe som i meir enn hundre millionar år dominerte underskogen i siste del av oldtida. Nokre av snelleplantane kunne bli større tre, dei største kom opp i 20 meter og utgjorde viktige delar av skogen i kolsumpane.  Særleg slekta *Calamites* er ein viktig del av mykje av kol frå karbon.

## Inndeling

Klassen er delt i tre ordenar.

* Ordenen **Pseudoborniales** er den eldste og mest primitive ordenen. Denne er berre kjend frå ein enkel art frå sein devon kalla *Pseudobornia ursina*. Denne arten voks til eit lite, spisst kjegleforma tre, med (for klassen) relativt store blad og meir tydeleg greining enn hjå seinare grupper.
* Ordenen **Sphenophyllales** omfatta slanke, greina og meir eller mindre lianforma planter. Dei var utbreidde frå devon og fram til slutten av perm, med hovudtyngden av fossil kjend frå karbon.  Meir enn 10 slekter er skildra, men fleire av dei kan vera synonym.
* Ordenen **Equisetales** omfattar dei nolevande snellene og dei utdøydde familiane Calamitaceae, Archaeocalamitaceae og Phyllothecaceae.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Snelleplanter|Snelleplanter]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Lahti-renna 1974

**Dei årlege internasjonale skirenna i [[Lahti]] 1974** vart avvikla dagane 1. – 3. mars. Vinnarane  av dei sju ulike senior-tevlingane kom frå fire ulike land. Sovjetunionen sanka tre triumfar, på 10 km ved Galina Kulakova, på 15 km ved Vasilij P. Rotsjev og i det eine hopprennet ved Aleksej Borovitin. Tsjekkoslovakia fekk to to sigrar, fyrst i 3 x 5 km stafett for kvinner og så i hoppbakken om sundagen ved Leos Skoda. Polske Jan Legierski vann kombinertrennet og arrangørlandets Juhani Repo femmila.

## Menn
### 15 km





### 50 km





### Kombinert





### Hopprenn, laurdag





### Hopprenn, sundag





## Kvinner
### 10 km





### 3 x 5 km stafett





## Kjelder
*Arbeiderbladet 4. mars 1974
Topoli

**Topoli** (bulgarsk Тополи) er ein landsby i kommunen Varna i provinsen Varna i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 3&nbsp;162 innbyggjarar.

## Referansar
Dagana

**Dagana** (eller **Daga** eller **Tarkarna**) er eit dzongkhag (fylke) i Bhutan. I 2005 hadde fylket 18 222 innbyggjarar. Fylket dekker eit areal på 1387 km².

Storfe er ein dominerande næringsveg i fylket. Det blir òg dyrka appelsinar og kardemomme her.

Fylkeshovudstaden Dagana ligg i nord, der elvene Langang-chu og Dora-chu renn saman i Tarkar-Chu. Her ligg dzongen *tarkar tashi Yangtse Dzong*, bygd i 1655.

## Gewog
Dagana omfattar 14 «underdistrikt», gewog:

* Dorona Gewog
* Drukjegang Gewog
* Gesarling Gewog
* Gozhi Gewog
* Karna Gewog
* Kharmaling Gewog
* Khebisa Gewog
* Lhamoj Dzhingkha Gewog
* Nichula Gewog
* Lagyab Gewog
* Tashiding Gewog
* Tsangkha Gewog
* Tsenda-Gang Gewog
* Tseza Gewog

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dagana|Dagana]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
Dzongkhag

**Dzongkhag** er den administrative eininga på øvste nivå i Bhutan,  tilsvarande fylke i Noreg.

Bhutan består av 20 dzongkhagar, som igjen er vidare delt inn i gewogar. Ein dzongkhag er administrert av ein *dzongda* («fylkesmann»), som er ein statleg embetsmann. Nokre av fylka har òg ein penlop, som har ein halvt aristokratisk, lokal maktbase. 

Etter innføringa av *Local Government Act* i 2009 har landet fem ulike undernasjonale administrative område:
# Dzongkhag - i alt 20
# *[[Dungkhag]]* – undernivå som finst i 9 av dei 20 dzongkhagane – i alt 16
# Gewog – i alt 205
# Chiwog, valkrinsar av ei gruppe landsbyer, 5-6 i kvar gewog – i alt 1044
# Thromde, delar av landet er delt inn i thromdear i tillegg til, eller i staden for gewogar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dzongkhag|Dzongkhag]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Flatiron Building

**Fuller Building**, betre kjend som **Flatiron Building**, er ei høgblokk ved Madison Square på Manhattan i New York. Bygningen er reist på den smale og kileforma hjørnetomta nord for 23. gate der Broadway møter Fifth Avenue, noko som gav han den karakteristiske forma si (og kallenamnet *Flatiron* - 'Strykejernet').

Flatiron Building stod ferdig i 1902, og var då den nest høgaste bygningen i New York (etter Park Row Building) med ei høgd på 87 meter, fordelt på 22 etasjar. Flatiron var òg ein av dei første bygningsstrukturane i New York som blei bygd rundt eit stålskjelett, noko som gav nye høve for å byggja i høgda. Bygningen var teikna av Daniel Burnham i beaux-arts-stil, og fasaden er rikt ornamentert med gotiske og renessanse-inspirerte detaljar. Sjefsingeniør for konstruksjonen var Joachim Gotsche Giæver.

Området rundt Madison Square, aust mot Gramercy Park og nokre kvartal sør mot Union Square er kalla Flatiron District etter den kjende bygningen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flatiron Building|Flatiron Building]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Brown, Lance Jay; Dixon, David; Gillham, Oliver (21. juni 2014). Urban Design for an Urban Century: Shaping More Livable, Equitable, and Resilient Cities (2nd utg.). Hoboken: Wiley. ISBN 978-1-118-45363-6. 
* Zukowsky, John and Saliga, Pauline, "Late Works by Burnham and Sullivan", *Art Institute of Chicago Museum Studies*. 11.1 (Autumn 1984:70–79)
* Kreitler, Peter Gwillim. *Flatiron: A Photographic History of the World's First Steel Frame Skyscraper, 1901–1990*. AIA Press 1991. 
*
Vetrino

**Vetrino** (bulgarsk Ветрино) er ein landsby og ein kommune i provinsen Varna i Bulgaria. Kommunen omfattar ti busetnader, men ingen byar.

Kommunen har eit areal på 294&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 4&nbsp;508 innbyggjarar, medan sjølve landsbyen hadde 911 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
University of Queensland

**University of Queensland** (**UQ**) er eit universitet med hovudsete i Brisbane i Australia og er det eldste universitetet i delstaten Queensland. UQ er medlem av Australias «Group of Eight»-universitet og dessutan medlem av  den internasjonale Universitas 21-organisasjonen.

Universitetet blei skipa 10. desember 1909. I 1930 kjøpte ein området St. Lucia ved Brisbaneelva og etablerte hovudsetet der. Det opphavlege universitetsområdet i sentrum av Brisbane er no eit universitetsområde for Queensland University of Technology. I tillegg til å ha tilhald i Brisbane, har UQ òg etablert seg andre stadar. Dette er UQ Ipswich og UQ Gatton.

## Koronavirus-vaksinearbeid
Den 7. september 2020 inngjekk universitetet og CSL Limited ein samarbeidsavtale med dei australske styresmaktene om sin koronavirus-vaksinekandidat V451. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:University of Queensland|University of Queensland]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  

## Bakgrunnsstoff

*
KV7

**KV7** er den arkeologiske nemninga på ei av gravene i Kongedalen  i Egypt. Ho blei laga for Ramses II, og ligg rett ovanfor grava til sønene, KV5, og i nærleiken av den til etterfølgjaren hans Merenptahs, KV8.

Grava har ein boga akse, som var vanleg i dei tidlege gravene i området. Sjølve gravkammeret har eit senka sentralområde og eit kvelvtak. På grunn av plasseringa har ho blitt sterkt skadd av flaumar, og det meste av dekorasjonane er øydelagt. 

Mumien i grava blei flytt til lageret DB320 kring 1090 f.Kr. I den tredje mellomepoken i Egypt og i romersk tid blei grava brukt til andre gravleggingar og blei vitja av turistar.

Grava blei groven ut av Henry Salt, Carl Lepsius og Christian Leblanc i 1991.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:KV7|KV7]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Reeves, N., & Wilkinson, R. H. *The Complete Valley of the Kings*. London: Thames and Hudson, 1996.
*Siliotti, A. *Guide to the Valley of the Kings and to the Theban Necropolises and Temples*. Cairo: A. A. Gaddis, 1996.
*Leblanc, Christian. "The Tomb of Ramesses II and Remains of his Funerary Treasure." *Egyptian Archaeology*; 10 (1997): 11-13.
Skeise-VM 1992 for menn

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1992 for menn** vart avvikla i Calgary i Canada helga 21. og 22. mars. 34 utøvarar frå 15 land deltok i meisterskapen, av dei fire frå Noreg.

Roberto Sighel vart verdsmeister, som den aller fyrste utøvaren frå Italia. På dei neste pallplassane kom nederlendaren Falko Zandstra og tittelforsvararen, norske Johann Olav Koss. Tysklands Peter Adeberg gjekk fortast på 500 m og nemnde Koss på 5000 m. Om søndagen var Falko Zandstra best på begge dei attståande distansane.

## Skeise-VM 1992



Dato: 21./22. mars 1992

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1992|Wereldkampioenschap schaatsen allround mannen 1992]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  

*Sandefjords Blad 24. mars 1992
Cecilio Apostol

**Cecilio de lós Reyes Apostol** () var ein av dei tre mest framståande patriotiske filippinske diktarar og forfattarar under og etter den filippinske revolusjonen. Dei to andre var Jose Palma (1876–1903) og Fernando María Guerrero (1873–1929). 
Han var rekna som ein av dei fremste diktarane på det spanske språket i si samtid. 

Dikta hans blei i si tid nytta i undervisinga av spansk språk (Republic Act No. 1881).

## Liv og virke

### Bakgrunn
Etter grunnskulen gjekk han på Ateneo Municipal i Manila, der han to bakkalaureat i dei frie kunstane  (*Bachilles en artes*) i 1894. Han byrja seinare på det juridiske studiet ved Santo Tomas-universitetet. Men før han fullførte det, slutta han seg i 1896 til den filippinske revolusjonen. 

### Journalist og diktar
Han var òg med i redaksjonen av avisa *[[La Independencia]]*, der han skreiv under signaturane *Catulo* (under Antonio Luna) eller *Isagani*.  Det første utgjevne diktet hans var *El Terror de los Mares Indicos* i avisa *El Comercio*. Andre kjende dikt er *Al Heroe Nacional*, *Mi Raza*, *A La Bandera*, *La Siesta*, *Sobre El Plinto* (tileigna Mabini), *A Emilio Jacinto*, *Los Martires Anonimos de la Patria* og *El Solo de la Independencia*.

Etter freden heldt han fram den juridiske utdanninga (avslutta i 1908) og arbeidde som journalist i ei rekkje aviser, som *La Fraternidad*, *La Democracia*, *La Patria* og *El Renocimiento*. Seinare arbeidde han òg som jurist. 

Diktet hans *Al Heroe Nacional* («Til nasjonalhelten») hyllar José Rizal. Dette er det best kjende verket hans, og er også kjend som *A Rizal* (til Rizal). 

I ei diktsamling kalla *Pentélicas* skildrar han levande dei filippinske landskapa. I tillegg til å meistra det spanske språket skreiv han òg på engelsk.

Han slutta seg til Nacionalista-partiet som kjempa for filippinsk sjølvstende frå USA.  I 1935 avslo han eit tilbod om å bli ein av dei juridiske rådgjevarane til president Quezon. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cecilio Apostol|Cecilio Apostol]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Olga Akopjan

**Olga Sergejevna Akopjan** (), fødd **Levina**, er ein russisk tidlegare handballspelar frå Volgograd. Ho vann VM-gull med Russlands landslag i 2007 og 2009, og vart olympiameister i 2016. Akopjan deltok i 133 landskampar og skåra 367 mål. 

Rykkromspelaren Olga Levina spelte på Dynamo Volgograd frå 2002 til 2015. Ho landslagsdebuterte i 2005 og deltok i tida 2007-16 i fire verdsmeisterskap i handball og to olympiske sommarleikar. Under Handball-VM 2007 vart Levina verdsmeister etter at Russland vann finalen med 29-24 over Noreg. Året etter sikra ho seg ein bronsemedalje under europameisterskapen, ei turnering der Russland tapte klart mot Noreg i semifinalen. I 2009 forsvarte Russland og Levina verdsmeister-tittelen då det vart finalesiger 25-22 mot Frankrike. Levina, som i 2012 gifte seg til etternamnet Akopjan, deltok i Handball-VM 2011, Sommar-OL 2012 og VM 2015, alle tre meisterskapsturneringar der Russland ikkje makta nå finalespelet. Derimot lukkast ho og lagkameratane vinne olympisk gull under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro. I sin siste sesong som klubbspelar, 2015/16-sesongen, gjorde Akopjan teneste for Lada Toljatti.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olga Sergejewna Akopjan|Olga Sergejewna Akopjan]]» frå ,  den 6. desember 2020.*

*
Văltsji dol

**Văltsji dol** (bulgarsk Вълчи дол) er ein by og ein kommune i provinsen Varna i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Văltsji dol og 21 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 472&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 7&nbsp;608 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 2&nbsp;535 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Badedrakt

**Badedrakt** er ein type klesplagg ein kan bada eller symja i. Vanlegvis blei nemninga badedrakt brukt om ein drakt som er samanhengande og dekker det meste av torsoen.

Tidlegare var badedrakt brukt for begge kjønn, men i dag viser det gjerne til  badetøy for kvinner, sidan menn sjeldan går i samanhengande badetøy som dekker brystet. Dei brukar i staden badeshorts eller badebukse.

I tidlegare tider var det vanleg at kvinner gjekk med badetøy som gjerne bestod av nokon større bukser og toppar som dekte mykje av kroppen.

Den vanlegaste typen moderne badedrakt for kvinner har ikkje bein eller erme, slik at låra og skuldrene er heilt bare. Kor mykje av ryggen badedraktene dekker, varierer. 

Todelt badetøy for kvinner blir kalla bikini, etter Bikiniatollen.

## Galleri

Bademode 1920.jpg|Bademote frå 1920-talet
Three young women posing in swimsuits and wearing their swimming competition medals LCCN2003677467.jpg|Tre kvinner i badedrakter mellom 1910 og 1930.
Badedrakter - L0031 480Fo30141606140061.jpg|Badedraktmote (1954)
Reklame for badedrakter - L0031 480Fo30141606140122.jpg|Badedraktmote med bikini på veg inn (1954)


## Sjå òg

* Badetøy
* Badebukse

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Badedrakt|Badedrakt]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff

*Søk etter 'badedrakt' i DigitaltMuseum
Klistremerke

**Klistremerke** er eit stykke papir eller plast som er påtrykt bilete eller tekst og utstyrt med lim på baksida. Bak er det vanlegvis òg eit beskyttelsesark for å hindra at limet blir øydelagd før bruk. Klistremerke kan enkelt limast på ulike gjenstandar for å dekorera eller merka dei.

Nokon samlar på klistremerker og bytar dei med andre samlarar.

## Typar klistremerke
Det finst ei stor mengd klistremerketypar med ulike motiv, men merka kan grovt sett delast inn i to grupper:

# Opplysande klistremerke har ein praktisk funksjon og blir brukt for informasjon eller til å merka noko. Slike klistremerke blir brukt som skiltliknande merking, til dømes for å markera ein naudutgang, ein strømførande kabel, innpakka mat kjøttdeig eller ei postkasse. Også frimerke og prislappar med lim er opplysande klistremerke.
# Dekorative klistremerke har motiv som først og fremst skal vera fine eller oppsiktsvekkande. Slike klistremerke rettar seg ofte mot barn, og kan vera ei handelsvare i seg sjølv eller til dømes leggjast i tyggegummipakkar eller blad. Klistremerka kan òg vera reklame, logoar og anna som blir delt ut gratis. Dei kan dessutan brukast som hobbyartiklar innan scrapbooking, det vil seia til dekorering av personlege fotoalbum. Dekorative klistremerke kan i tillegg brukast for å spreia politiske bodskap, tankar og kjensler. Slike merke blir ofte brukt på linje med graffiti og anna gatekunst eller som små plakatar på lyktestolpar og anna for å informera om arrangement og liknande.

Decal er ei spesiell form forklistremerker eller overføringsbilete av ulikt slag. Dei kan overførast med strykejern til tøy, vætast og overførast som tynne hinner til til dømes byggesett, og lima som skiltdekor på bussar og bilar med meir.

## Sjå òg

* Frimerke
* Jakkemerke
* Skilt
* Limband
* Dymo

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Klistremerke|Klistremerke]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Konvolutt

**Brevvær, konvolutt** eller **kuvert** er eit omslag, vanlegvis av flatt materiale som papir eller papp, som blir brukt til å ha brev, kort eller gåver i. Papiret er bretta og limt i sidene. Ein kan også lukka konvolutten ved hjelp av lim eller eit segl.

Den første kommersielle konvolutten blei laga i 1876 av William Irwin Martin. I dag kan ein kjøpa konvoluttar på postkontor, i  bokhandlar og i mange daglegvarebutikkar.

## Internasjonale standardiserte storleikar
**ISO 269** definerer ulike standard konvoluttstorleikar for bruk med ISO 216 standard papirformat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Konvolutt|Konvolutt]]» frå ,  den 6. desember 2020.*
Ablanitsa

**Ablanitsa** (bulgarsk Абланица) er ein landsby i kommunen Khadzjidimovo i provinsen Blagoevgrad i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 2&nbsp;339 innbyggjarar.

## Referansar
Balkh-provinsen

**Balkh** er ein av 34 provinsar i Afghanistan. Han ligg nord i landet. Administrasjonssenteret er Mazar-e Sharif.

## Andre byar
*Balkh

## Geografi
Balkh-provinsen ligg i Nord-Afghanistan. Han har grense til Turkmenistan og Usbekistan i nord, Tadsjikistan i nordaust, Kunduz-provinsen i aust, Samangan-provinsen i søraust, Sar-e Pol-provinsen i sørvest og Jowzjan-provinsen i vest. Nesten halve provinsen er fjell eller berglendt terreng (48,7 %), medan den andre halvdelen (50,2 %) består av flate område.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Balkh (provins)|Balkh (provins)]]» frå ,  den 6. desember 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
Grosdjovo

**Grosdjovo** (bulgarsk Гроздьово) er ein landsby i kommunen Dolni tsjiflik i provinsen Varna i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde landsbyen 2&nbsp;007 innbyggjarar.

## Referansar
Debelets

**Debelets** (bulgarsk Дебелец) er ein by i kommunen Veliko Tărnovo i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 3&nbsp;569 innbyggjarar.

## Referansar
Gorna Orjakhovitsa

**Gorna Orjakhovitsa** (bulgarsk Горна Оряховица, «Øvre Orjakhovitsa») er ein by og ein kommune i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Kommunen omfattar byane Gorna Orjakhovitsa og Dolna Orjakhovitsa i tillegg til 12 andre busetnader.

Kommunen har eit areal på 321&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 38&nbsp;456 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 26&nbsp;389 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Părvomajsti

**Părvomajsti** (bulgarsk Първомайци) er ein landsby i kommunen Gorna Orjakhovitsa i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Ved folketeljinga i 2021 hadde byen 2&nbsp;551 innbyggjarar.

## Referansar
Elena i Bulgaria

**Elena** (bulgarsk Елена) er ein by og ein kommune i provinsen Veliko Tărnovo i Bulgaria. Kommunen omfattar byen Elena og 123 andre busetnader, dei fleste med ingen eller svært liten heilårsbusetnad.

Kommunen har eit areal på 671&nbsp;km². Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 7&nbsp;737 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 4&nbsp;580 innbyggjarar.

Dei største busetnadene i kommunen er:

## Referansar
Papirspå

**Papirspå** er ei enkel form for origami som kan brukast som leiketøy. Spåen blir bretta til av eit kvadratforma papir, og kan i ferdig tilstand opnast opp i ulike vinklar. Ofte har ein farga eller dekorerte sider på utsida og tal, kort tekst eller bilde på innsida. Spåen kan brukast til leikespåing, der ein brettar opp att ei ukjend luke for å sjå ei skjult melding.

## Bretting av ein spå

Fil:Fortuneteller mgx1of12.svg|Ta eit papir.
Fil:Fortuneteller mgx2of12.svg|Brett eit hjørne over til andre sida av papiret.
Fil:Fortuneteller mgx3of12.svg|Brett det andre hjørnet til motsett side.
Fil:Fortuneteller mgx4of12.svg|Klipp bort resten av papiret.
Fil:Fortuneteller mgx5of12.svg|Brett ut resten til ein kvadratisk bit med brettar.
Fil:Fortuneteller mgx6of12.svg|Brett alle fire hjørne inn til midten så spissane treff kvarandre.
Fil:Fortuneteller mgx7of12.svg|Papiret skal no sjå slik ut.
Fil:Fortuneteller mgx8of12.svg|Snu papiret.
Fil:Fortuneteller mgx9of12.svg|Brett alle fire hjørne til midten att på motsett side.
Fil:Fortuneteller mgx10of12.svg|Papiret ser no slik ut.
Fil:Fortuneteller mgx11of12.svg|Brett det.
Fil:Fortuneteller mgx12of12.svg|Sett fingrane inn i dei fire hjørna og press inn så papiret ser slik ut.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pappersloppa|Pappersloppa]]» frå ,  den 7. desember 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff

*Cootie Catcher, PBS Kids
*How to Make a Cootie Catcher
Andungen Kvakk-kvakk

***Andungen Kvakk-kvakk*** (originaltittel *Quaq Quao*) er ein italiensk animasjonsfilmserie for barn som først gjekk på TV frå midten av 1970-åra. Ein brukte origami til å forma figurane og kulissane i serien, det vil seia at dyr og kulissar var bretta i papir. Kvar episode varer i rundt fem minutt.

Kjenningsmelodien blei populær, og finst på fleire samlealbum med barnesongar både i Noreg og i andre land. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andungen Kvakk-kvakk|Andungen Kvakk-kvakk]]» frå ,  den 7. desember 2020.*