open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ajuva

**Ajuva** er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Izjma frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 193 km lang og har eit eige nedslagsfelt på 2950 km². Den største sideelva hennar er Bonyjo. 

Ajuva har utspringet sitt på austsida av Timanskijfjella. Ho renn først vestover og så sørover. Breidda er skogkledd og særs myrlendt. 

Etter å ha mottatt Vonju Ajuva snur ho vestover og munnar ut i Izjma nær byen Sosnogorsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Айюва (река)|Айюва (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Bolsjaja Vizinga

**Bolsjaja Vizinga**, **Bolsjaja Vizenga** eller **Vizinga** (russisk Большая Визинга) er ei elv i Republikken Komi og ei sideelv av Sysola frå venstre i nedslagsfeltet til Nordre Dvina.

Ho har ei lengd på 167&nbsp;km og eit eige nedslagsfelt på 1970&nbsp;km². Den største sideelva hennar er Vepr.

Bolsjaja Vizinga har utspring sørvest for busetnaden Vizinga og renn hovudsakleg nordaustover.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Большая Визинга (река)|Большая Визинга (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Bolsjaja Loptjuga

**Bolsjaja Loptjuga** er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sldeelvane til Mezen frå venstre. 

Ho er 160 km lang og har eit nedslagsfelt på 2030 km². 

Dei største sideelvane hennar er Pritoki-Ed frå venstre og Subatsj og Jadmas frå høgre. 

Store Loptjuga har kjelda si søraust for Usogorska nær grensa til Arkhangelsk oblast. Elva renn over ei myrlendt slette og er særs svingete. Elva munnar ut i Mezen ved landsbyen Butkan. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Большая Лоптюга|Большая Лоптюга]]» frå , den 24. september 2008.*
Bolsjoj Kotsjmes

**Bolsjoj Kotsjmes** er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Usa i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 198 km lang og har eit nedslagsfelt på 1890 km². Den største sideelva hennar er Vesle Kotsjmes frå høgre. 

Bolsjoj Kotsjmes startar på vestsida av Uralfjella og munnar ut i Usa nær landsbyen Kotsjmes. Området som elva renn gjennom er myrlend med mange innsjøar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Большой Кочмес|Большой Кочмес]]» frå , den 24. september 2008.*
Raufoss

**Raufoss** er ein by og administrasjonssenter i Vestre Toten kommune i Innlandet fylke.  

Raufoss blei tidlegare rekna som ein tettstad av Statistisk sentralbyrå. Denne tettstaden hadde 7&nbsp;597 innbyggjarar den 1. januar 2019.
Sidan 2023 har staden vore rekna som del av tettstaden Gjøvik. 

## Sjå òg
* Tettstader i Oppland

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Vologdaelva

**Vologda** (russisk Вологда) er ei elv i Vologda oblast i Russland. Ho er ei av sideelvane til Sukhona frå høgre og har ei lengd på 155 km. Nedslagsfeltet hennar er 3030 km². Elva kan nyttast til skipsfart frå der elva renn saman med Tosjnja. Byen Vologda ligg ved elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vologda River|Vologda River]]» frå , den 24. september 2008.*
Vasjka

**Vasjka** er ei elv i Republikken Komi og Arkhangelsk oblast og ei av sideelvane til Mezen frå venstre. Ho har ei lengd på 605 km og eit nedslagsfelt på . Elva frys til i slutten av oktober og vert isfri igjen i byrjinga av mai. Elva er framkommeleg for skipsfart opp til landsbyen Blagojevo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Адзьва|Адзьва]]» frå , den 24. september 2008.*
Fylkesveg 251

:*Sjå òg [[Fylkesveg 251 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 251** (**Fv251**) går mellom Høljerast bru i Nordre Land og Flatøygarden i Etnedal. Veglengda er 21,1&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Høljerast bru

* Lunde bru (132 m)
* frå Bruflat til  Tonsåsen
* frå Robøle til Lødnigarden (5,3&nbsp;km)
* frå Flatøygarden til  Smiugard (8,8&nbsp;km),  til  Lundmo (7,5&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 29

**Fylkesveg 29** (**Fv29**) går mellom Hjerkinn i Dovrefjellregionen og Alvdal i Østerdalen. Vegen har ei lengd på 69 km, av dette 6,6 km i Oppland og 62,4 km i Hedmark.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltningsreformen tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Hjerkinn

### 

*  frå Eide til Bruvoll (7,2 km)
*  frå Dalholen til Kroktjønnbekk (4,1 km)
*  Kroktjønnbekk
*  Bruvoll
*  frå Hyttebekk bru til Krokhaug (4,6 km)
*  Rismoen
*  Krokhaug

*  frå Gjelten til  Kveberg bru → 
*  Murud

## Bakgrunnsstoff
Vel i Komi

**Vel** eller **Velju** er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho har ei lengd på 173 km og eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Dei største sideelvane hennar er er Vesle Tebuk, Store Tebuk og Nidel. 

Vel har kjelda si i Ajuvinskoj-høgdene. Breidda av elva består nesten berre av myrlendt taiga. Vel munnar ut i Petsjora nedanfor busetnaden Neftepetsjorsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Вель (приток Печоры)|Вель (приток Печоры)]]» frå , den 24. september 2008.*
Vesljana

**Vesljana** er ei elv i Republikken Komi og Perm kraj og ei av sideelvane til Kama frå venstre. Ho spring ut søraust i Komi og renn nordvestover i Komi-Permjakia. 

Elva er 266 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Весляна|Весляна]]» frå , den 24. september 2008.*
Vol

**Vol** er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Vytsjegda. 

Ho har ei lengd på 174 km og eit nedslagsfelt på 1810 km². Den største sideelva hennar er Anju. 

Vol sprint ut heilt sør i Timanskijfjella og renn sørover. Breidda av elva er myrlendt med nokre små landsbyar, som Jagkedzj. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Воль (река)|Воль (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Riksveg 35

**Riksveg 35** (**Rv35**) går mellom Ullensaker og Hokksund i Øvre Eiker.

Før 1. januar 2010 var vegen stamveg, og fylkesveg 35 var del av vegen. Frå hausten 2012 er strekninga frå E6 kryss ved Herva til Hønefoss omskilta til  som lekk i forlenging til Sverige.

## Lengd
Riksveg 35 har ei samla lengd fordelt på:
* Buskerud: 62,2 km

## Kommunar og knutepunkt

### 

*  Viulveien frå Hvalsmoen til Viul
* Arm frå Hov til  Nymoen (2,5 km)
*  Vesterngata frå St.Hanshaugen til  Klekken
*  Hønefoss bru (ca. 230 m) over Begna
* Arm Arnemannsveien, Hønefoss (2,5 km)
**  Soknedalsveien frå Hønefoss stasjon til Kvernbergsund
** Fv172 Hofsfossveien frå Meieriet til Elsrud
**  Hallumsdalen frå Veien til  Kihlebakke (2,9 km)
**  Heradsbygda, Fv174 Heradsbygdveien til  Heggen
* Arm Kongens gate, Hønefoss (2,0 km)
**  Storgata
**  Kvernbergsund bru (ca. 160 m)
**   Hvervenkastet
*  Storgata
*  Norderhovsgata
*  St. Olavs gate
*  Bærenga
*  frå Snyta til  Busund (4,0 km)
* Fv173 frå Ask til  Sandaker
* Tyristrand
*  frå Grefsrud til Rud kyrkje
*  frå Kullebunn til  Solum (1,1 km)

*  Rud kyrkje
*  frå Flattom til  London
*  Bottegarden
*  Vikersund
*  Drammenselva
*  Geithus
*  Steinbru
*  Åmot

*  frå Knive til Sundmoen
*   Lerberg
*  Hokksund bru (187 m)
* Hokksund
*   Sundmoen
*   Langebru,  til  Fjerdingen i Drammen

## Potensiell europaveg
Riksveg 35 gjekk til hausten 2012 vidare frå Hønefoss til Ullensaker, er no omskilta til .

I følgje vegvesenet sine eigne sider «Statens vegvesen har no òg fått i oppdrag frå Samferdseldepartementet å reie ut om ei vidareføring av E16 mot Sverige der rv. 35 er eit aktuelt alternativ. Om ei slik omdefinering av rv. 35 vert aktuell, vil òg tydninga av rv. 35 som stamveg auke.»

## Bakgrunnsstoff
* Teknisk Ukeblad: Jomfrueleg vei til Gardermoen
Vorkutaelva

**Vorkuta** er ei elv nordaust i den europeiske delen av Russland og ei av sideelvane til Usa frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora. Ho er 182 km lang og har eit nedslagsfelt på 4550 km². 

Elva har utspring i Uralfjella. Byen Vorkuta ligg ved elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Воркута (река)|Воркута (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Fylkesveg 53

**Fylkesveg 53** (**Fv53**) er vegstrekninga som går mellom Tyinkrysset i Vang og Lærdal, via Årdal. Veglengda er 71,6 km, av dette 13,3 km i Innlandet og 58,3 km i Vestland.

Strekninga er mest kjend for fjellovergangen Tyin–Årdal, som i utgangpunktet ikkje er vinterstengd, men som kvar vinter har kolonnekøyring eller må stengast mellombels på grunn av uvêr, rasfare eller anna. 

Med utgangspunkt ved Tyinkrysset går fylkesvegen av frå E16 ved Tyinkrysset, forbi det tidlegare Tyin Hotell, langs den sørvestre breidda av Tyin, over fjellet og ned til Øvre Årdal, vidare langs den sørlege breidda av Årdalsvatnet til Årdalstangen og så langs den sørlege breidda av Årdalsfjorden før vegen endar i riksveg 5 ca. 1,5&nbsp;km frå Fodnes ferjekai.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

## Historikk
Vegen gjekk opphavleg berre mellom Tyin og Årdalstangen, der han gjekk til dåverande Årdalstangen ferjekai og trekantsambandet Kaupanger-Lærdal-Årdal.
I 1982 vart vegen forlenga til Naddvik, og i 1993 heilt til Fodnes og nye Fodnes ferjekai med ferjesamband til Kaupanger. To år etterpå opna ny Riksveg 5 mellom Kaupanger og Mannheller ferjekai, ferjesambandet Mannheller-Fodnes, og Fodnesstunnelen mellom Aspvikane og Lærdalsøyri. Med dette vart vegen mellom Fodnes og Aspvikane del av Rv5, og Aspvikane vart det nye endepunktet til Fv53.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Tyinkrysset
*  Tyin Hotell → Eidsbugardvegen til Tyinholmen og Eidsbugarden
*  Det høgaste punktet på vegen, 1117 moh.

### 

*  Holsbrutunnelen (95 m)
*  Jåtelitunnelene I og II (89 og 106 m) (1 vendetunnel)
*  Rausdalstunnelene I og II (97 og 112 m) (vendetunnelar)
*  Øvre Årdal → Storevegen til Hjelle
**→  til Tindevegen
*  Naustbukttunnelen (1060 m)
*  Midnestunnelen (1240 m)
*  Steiggjatunnelen (1550 m)
*   Årdalstangen → Tangevegen til Seimsdalen
*  Finnsåstunnelen (2412 m)
*  Kolnostunnelen (658 m)
* Naddvik
*  Timreskredtunnelen (1011 m)
*  Bermålstunnelen (1639 m)

*  Aspvikane

## Bakgrunnsstoff

*Kristin Ese: «Vegutløysing for Årdal» på nettstaden til Fylkesarkivet i Vestland
Jorsa

**Jorsa** er ei elv i Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. Ho har ei lengd på 206 km og eit nedslagsfelt på 2520 km². 

Dei største sideelvane hennar er Letnjaja og Slednaja. Jorda spring ut frå eit åslandskap nordaust for Ust-Tsilma og renn vestover. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ёрса (река)|Ёрса (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Izjma

**Izjma** (russisk Ижма) er ei elv i Republikken Komi i Russland. Ho er ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. Elva har ei lengd på 531&nbsp;km og eit nedslagsfelt på . Elva frys til i november og vert først isfri att i mai.

Dei største sideelvane er Ukhta, Ajuva og Sebys.

Izmja har utspring ved Timanhøgdene. Dei øvre delane elva er skogkledd, medan dei nedre delane består av enger og myrområde. Elva er svingande og dei øvre delane inneheld fleire stryk. Elva munnar ut i Petsjora ved Sosnogorsk.

Izmja er framkommeleg opp til Ukhta. I dei nedre delane dannar elva meander og inneheld fleire småøyar. Ho renn ut i Petsjora ved Ust-Izjma.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Izhma River|Izhma River]]» frå ,  den 24. september 2008.*
Helge

**Helge** er eit mannsnamn som kjem av det norrøne namnet *Helgi*, som igjen har opphav i ordet *heilagr* med tydinga ‘heilag’. I før-kristen tid var tydinga ‘heldig’ eller ‘sunn’, noko som kan vera knytt til det gammalhøgtyske ordet *heil*. Kvinnenamna Hege og Helga har same opphav.

Helge har namnedag 30. september i Noreg og Sverige.

## Utbreiing
«Helge» er eit vanleg namn i Noreg og Sverige, og «Helgi» er vanleg på Island.

Tabellen nedanfor gjev eit detaljert oversyn over populariteten til fornamnet Helge i nokre av dei det finst tilgjengeleg statistikk for.

I Noreg var Helge eit vanleg namn på 1700-talet. Det var også mellom dei mest populære namna på gutar fødde i perioden frå om lag 1940 til 1955.

## Kjente personar med namnet
Personane i lista er ordna kronologisk etter fødselsår.
* Helge Løvland (1890-1984), norsk tikjempar
* Helge Rosvænge (1897–1972), dansk operasongar
* Helge Ingstad (1899–2001), norsk oppdagar
* Helge Sivertsen (1913-1986), norsk politikar og idrettsmann
* Helge Seip (1919-2004), norsk politikar
* Helge Jordal (f. 1946), norsk skodespelar
* Helge Schneider (f. 1955), tysk komikar
* Ingar Helge Gimle (f. 1956), norsk skodespelar
* Helge Lund (f. 1962), norsk forretningsmann og konsernsjef i Statoil
* Helge Sunde (f. 1951), norsk pressefotograf
* Helge Bjørnstad (f. 1971), norsk idrettsmann
* Helgi Sigurdsson (f. 1974), islandsk fotballspelar
* Helge Lien (f. 1975), norsk jazzmusikar

## Sjå òg
* Hälge, svensk teikneserie

## Fotnotar
Ilytsj

**Ilytsj** (russisk Илыч) er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. Ho har ei lengd på 411&nbsp;km og eit nedslagsfelt på . Ilytsj frys til tidleg i november og er islagd til seint i april. Dei største sideelvan hennar e Kogel og Palju.

Petsjora-Ilytsj naturreservat ligg på venstresida av Ilytsj.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilych River|Ilych River]]» frå , den 24. september 2008.*
Irva

**Irva** er ei elv i Republikken Komi og i av sideelvane til Mezen frå venstre. 

Ho er 174 km lang og har eit nedslagsfelt på 2260 km². Den største sideelvane hennar er Piju. 

Irva har utspring i skogområda nord for Emva. Ho renn først nordaustover og seinare nordvestover. Elva enn ut i Mezen ved landsbyen Glotovo. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ирва (река)|Ирва (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Kogel

**Kogel** er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Ilytsj frå høgre i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 193 km lang og har eit nedslagsfelt på 2680 km². Den største sideelva hennar er Nedre Sotsj.

Kogel har utspring i åsen Ydzjylparma og renn sørover. Breidda er skogkledd og tidvis myrlendt. Kogel munnar ut i Ilytsj nær landsbyen Anton.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Когель (река)|Когель (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Kozjva

**Kozjva** eller *Bolsjaja Kolzja* er ei elv  i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Petsjora frå venstre. 

Ho er 194 km lang og har eit nedslagsfelt på 9560 km². Ho frys til i slutten av oktober eller tidleg i november og er islagd til slutten av april eller byrjinga av mai. 

Dei største sideelvane hennar er Luza og Tsjiksjina. 

Kozva startar der elvane Svarte og Kvite Kozjva renn saman nær landsbyen Turysjevka. Kozjva munnar ut i Petsjora 15 km nedanfor byen Petsjora. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Кожва|Кожва]]» frå ,  den 24. september 2008.*
Kosma

**Kosma** er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Tsilma frå venstre. 

Ho er 251 km lang og har eit nedslagsfelt på 4580 km². 

Dei største sideelvane hennar er Maty og Pestsjanka.

Kosma har utspring ved Timanhøgdene i Nenetsia og renn sørover. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Косма (река)|Косма (река)]]» frå , den 24. september 2008.*
Kosiu

**Kosiu** er ei elv i Republikken Komi i Russland og ei av sideelvane til Usa i nedslagsfeltet til Petsjora.

Ho er 259 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Ho frys til i slutten av oktober eller byrjinga av november og vert isfri att i mai. 

Dei største sideelvane hennar er Vangyr, Store Sarjuga, Vesle Sarjuga, Kozjim og Store Inta.

Kosiu har utspring på vestsida av Uralfjella og renn nordvestover medan ho raskt tar til seg mange sideelvar. Ho renn først som ei lita fjellelv, men vert så 50-100 meter brei. Ho renn derimot òg gjennom fleire kløfter i stor fart. Etter å ha mottatt Vangyra snur ho nordover medan breidda vert lågare og skogkledd. Elva er her 100-150 meter brei. Etter å ha passert landsbyen Kozjymvom vert elva langt breiare, 200-500 meter, og elva renn brått mykje seinare. 

Dei nedre delane av elva er framkommeleg for skipsfart. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Косью|Косью]]» frå ,  den 24. september 2008.*
Laja

**Laja** er ei elv i Nenetsia og Republikken Komi og ei av sideelvane til Petsjora frå høgre. 

Elva er 332 km lang og har eit nedslagsfelt på &nbsp;km². Elva frys til i oktober og vert isfri att i slutten av mai. 

Dei største sideelvane hennar er Kerjurvis, Lajavozj, Sertsjeju og Jurjakha.

Laja spring ut frå innsjøen Lajato i Nenetsia. Frå her renn ho sørover over Bolsjezemelskaja Tundra. Elva er særs svingete. Laja munnar ut i Petsjora nedanfor Ust-Usa.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Лая (приток Печоры)|Лая (приток Печоры)]]» frå , den 24. september 2008.*
Eterisk olje

**Eterisk** eller **flyktig olje** er ei kompleks blanding av esterar, alkoholar, aldehydar, ketonar og terpenar.  Eteriske oljer kjennast ved at dei er flyktige og luktsterke. Dei er lite vassløyselege, men løyser seg godt i alkoholar, feitt og oljer.

Plantar med høgt innhald av eteriske oljer vert bruka som krydder eller smakstilsetjing i mat og brennevin. Elles inngår eteriske oljer i parfyme og som  smakstilsetjing i lækjemiddel.  Bortsett frå dei små mengdene som finst i krydder, skal eteriske oljer brukast utvortes.

Ein vinn ut eteriske oljer frå aromatiske plantar. Utvinninga kan til dømes skje ved kaldpressing, destillasjon eller ekstraksjon.  

Oljene kan trengje inn i kroppen gjennom huda, lungevevet eller mage- og tarmkanal.  Oljene kan stimulere kroppsorgan ved å auke blodgjennomstrøyminga i muskelvevet, og dei kan verke antibiotisk.  Dette vert utnytta ved aromaterapi. Dei eteriske oljene irriterer slimhinner, augo og hud. I tillegg gjev nokre eteriske oljer risiko for systemisk forgifting ved inntak gjennom munnen, inhalasjon eller langvarig hudkontakt.  Oljene kan òg gje hudirritasjonar eller vere allergiframkallande.

## Døme på eteriske oljer
*Eukalyptusolje finst både i rein form og som tilsetjingsstoff i mange ulike produkt, spesielt brukt mot luftvegsplagar. Eukalyptusolje er blant dei giftigaste eteriske oljene, inntak av 1 ml har gjeve forbigåande koma hos barn
*Kamfer 
*Kaneolje 
*Nellikolje har vore bruka for å kurere tannverk
*Nåletreolje/terpentin vert først og fremst brukt som fortynningsmiddel i måling.
*Peppermynteolje er mykje brukt som smakstilsetjing i næringsmiddel
*Sitronelleolje/sitrongrasolje ert bruka som middel mot insekt
*Tetreolje/melaleucaolje har antiseptiske eigenskapar og og vert bruka mot hudlidingar og som antibakterielt middel
*Vintergrønolje finst blant anna i smertestillande preparat meint til bruk på huda
*Roseolje vert bruka i parfyme

## Kjelder
*Helsebiblioteket - om forgiftingar 
*Eteriske oljer i Althelse.com
Det buddhistiske livshjulet

**Livshjulet** er eit bilete innan buddhismen som viser mønsteret for *[[samsara]]*, det forgjengelege jordelivet. Hjulet er særleg kjend frå tibetansk buddhisme. Det kan òg kallast dharmahjulet, lovhjulet, gjenfødingshjulet, samsarahjulet eller lidingshjulet. Det blir òg kalla *[[chakra]]*, frå sanskritordet som tyder 'hjul'.

## Oppbygging

Sjølve hjulet blir halde opp av Jama, dødsguden, som har makt over alt som lever. I dei to øvre hjørna sit alltid to figurar eller symbol, til dømes ein måne, ein buddha eller ein bodhisattva.

### Ytre sirkel: Tolv ledd
Den ytre sirkelen viser ein kjede med tolv ledd som viser årsaka til at me lever eit liv fylt av karma og dermed òg samsara. 

Dei tolv ledda er 

* uvit, symbolisert av ein blind mann
* gjerningar, symbolisert av ein pottemakar
* medvit, uttrykt gjennom ein apekatt
* kropp og hug, symbolisert av to eller fleire folk i ein båt
* dei fem sansane og hugen, vist som eit hus med fem vindauge og ei dør
* kontakt mellom sansane og det ein kan sansa, uttrykt av eit elskande par
* kjensler, her i form av ein mann med ei pil i auget
* tørste, symbolisert av ein mann som drikk
* griping, vist med ein mann som plukkar frukt frå eit tre
* tilbliing, uttrykt gjennom ei gravid kvinne eller eit par i ei seng
* fødsel
* alderdom og død, vist gjennom ein gammal mann eller eit lik

### Nest ytst: Dei seks rika

Innanfor dette finst framtredande framstillingar av dei seks sfærane (rika) der dei ulike skapningane høyrer heime: Gudane, halvgudane, menneska, dyra, dei svoltne spøkelsa, og demonane. Ein boddhisattva passar på kvart rike.

### Nest inst: Dei to karmavegane
Det finst to karmavegar, ein svart til høgre som viser korleis dårleg karma fører til gjenføding på eit lågare nivå, og ein kvit til venstre som viser korleis god karma fører til gjenføding på eit høgare nivå.

### Den inste sirkelen

I midten av livshjulet jagar ein gris, ein hane og ein slange etter kvarandre. Desse dyra står for negative eigenskapar som dannar grunnlaget for karma og dermed bind oss til livet på jorda: uvit, attrå og hat.

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 241

:*Sjå òg [[Fylkesveg 241 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 241** (**Fv241**) går mellom Norderhov i Ringerike og Jevnaker. Veglengda er 14,7&nbsp;km, av dette 12&nbsp;km i Buskerud og 2,7&nbsp;km i Oppland.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Ringvoll ved Norderhov
* frå Hesselberg til  Sundvollen i Hole (14,2&nbsp;km)
* frå Klekken til  St.Hanshaugen
* frå Klekken til Grautbakken (2,2&nbsp;km)
*Åsbygda

###### 

* Jevnaker

## Bakgrunnsstoff
Nordlia

**Nordlia** er ein tettstad i Østre Toten kommune i Innlandet fylke. Staden har .

Nordli skule og Nordlien kyrkje ligg her.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Sukhona

**Sukhona** (russisk Сухона) er ei elv i den europeiske delen av Russland. Ho er 588&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på . Ho har utspring frå Kubenskojesjøen i Vologda oblast. Ho renn hovudsakleg nordaustover. Elva frys til seint i oktober eller november og vert isfri igjen i seint i april eller tidleg i mai. Byar langs Sukhona er mellom anna Sokol og Totma. Sukhona renn saman med elva Jug i Velikij Ustyug og dannar Nordre Dvina.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sukhona|Sukhona]]» frå , den 24. september 2008.*
Fylkesveg 245

:*Sjå òg [[Fylkesveg 245 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 245** (**Fv245**) går mellom Steinerud i Jevnaker og Dokka i Nordre Land. Veglengda er 81,6&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Steinerud

* Tangen,  Randsfjordferja til  Horn (0,2&nbsp;km uten ferjestrekninga)
* frå Bjoneroa til fylkesgrensa mot Buskerud ved Vestre Bjonevatnet → 

* frå Haga via  Flubergbrua (359 m) til  Rødnes (2,1&nbsp;km)

* frå Kolbjørnshus til Sandmoen (9,8&nbsp;km)
* Dokka

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 246

:*Sjå òg [[Fylkesveg 246 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 246** (**Fv246**) går mellom Reinsvoll i Vestre Toten og Lillo i Østre Toten. Veglengda er 15,1&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Reinsvoll,  til Ås bru i Gjøvik (15,5&nbsp;km)
*  Reinsvoll
* Reinsvoll
* Bøverbru

* frå Borglund til  Ensrud
* Kolbu
* frå Valle til  Helsetsvingen i Vestre Toten
*  Lena i Østre Toten
*  Lillo

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 247

:*Sjå òg [[Fylkesveg 247 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 247** (**Fv247**) går mellom Hasvolseter og Hov i Land i Søndre Land. Veglengda er 9,4&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Hasvolseter
*
* frå Hov stasjon via  til Hevopp (11,4&nbsp;km)
* Hov

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 243

:*Sjå òg [[Fylkesveg 243 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 243** (**Fv243**) går mellom Nes i Ådal i Ringerike og Hedal i Hedalen i Sør-Aurdal. Veglengda er 25&nbsp;km, av dette 11,4&nbsp;km i Buskerud og 13,6&nbsp;km i Oppland.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Nes i Ådal

###### 

* frå Fossholt til Hallom (6,3&nbsp;km)
* Hallom
* frå Nerby til Tollefsrud (6,3&nbsp;km)
* frå  Hedal stavkyrkje i Hedalen til Blautmyrsetra (7,2&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 244

:*Sjå òg [[Fylkesveg 244 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 244** (**Fv244**) går mellom Mjørlund i Vestre Toten og Lena i Østre Toten i Østre Toten. Veglengda er 18,7&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Mjørlund

* frå Ensrud til  Borglund (6,2&nbsp;km)
* Ensrud
* frå Talstua til Kvigstad (5,7&nbsp;km)
* frå Lundby til  Blili i Vestre Toten
* frå Kvigstadenga til  Ås i Vestre Toten
* Kvigstad
* frå Håjenbakken til  Skreia
* frå Håjen til  Narum bru (4,2&nbsp;km)
*  Lena i Østre Toten

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 250

:*Sjå òg [[Fylkesveg 250 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 250** (**Fv250**) går mellom Vingrom i Lillehammer og Dokka i Nordre Land. Veglengda er 46,1&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Vingrom,  til  Forset bru i Gausdal (26,7&nbsp;km)
* frå Vingrom til  Skulhusodden i Gjøvik (20,8&nbsp;km)

* frå Skinnerli til Skartlia (3,9&nbsp;km)
* frå Vinjar til  Kinn (5,5&nbsp;km)
* frå Elverom til Hugulia
* Svingstad
* frå Snertin til  Nykirke i Gjøvik
* frå Dokka Mølle til  Veisten
*
* Dokka

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 252

**Fylkesveg 252** (**Fv252**) er vegstrekninga som går mellom det tidlegare Tyin Hotell og Eidsbugarden. Strekninga er 19,3 km lang. Vegen er normalt vinterstengd, vanlegvis mellom oktober og juni. Fylkesveg 252 er ein av dei få riksvegane som har fått halde grusdekket sidan han har verdi i forhold til Nasjonal verneplan for vegar og bruer. Dei andre er mellom anna fylkesveg 258 (Gamle Strynefjellsveg) og fylkesveg 886 (Bjørnstad–Jacobselv).

Med utgangspunkt ved fylkesveg 53, ved det tidlegare Tyin Hotell ved sørenden av Tyin, går vegen langs den austre breidda av Tyin til Tyinholmen ved nordenden av Tyin og frå der vidare til Eidsbugarden ved austenden av Bygdin.

Vegen vart bygd først på 1950-talet og første bilen køyrte vegen i september 1954. Vegen kom til som ei forlenging av riksvegen mellom Eidsbugarden og Tyinholmen og hadde status som riksveg heilt til forvaltingsreforma trod i kraft 1. januar 2010. Frå denne datoen har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Tyin Hotell
* Endepunkt Eidsbugarden

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 249

:*Sjå òg [[Fylkesveg 249 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 249** (**Fv249**) går mellom Redalen i Gjøvik og Svingstad i Nordre Land. Veglengda er 34,7&nbsp;km.

Vegen går mellom Mjøsa nord for Gjøvik by vestover gjennom Snertingdalen og Kinn i Dokkadalen.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Redalen
* frå Redalen til  Bråstad
* frå Roli til Grøtterud
* Elvedalen
* frå Elvedalen til  Tobru
* Grøtterud
* frå Nykirke til  Snertin i Nordre Land
* frå Lindheim til Kjærringelv (7,6&nbsp;km)
* Kjærringelv

* frå Kinn til  Vinjar (5,5&nbsp;km)
* Svingstad

## Bakgrunnsstoff
Chacoprovinsen

**Chaco** er ein provins nord i Argentina, nær grensa til Paraguay. 
Provinsen ligg i nordaust av landet og grensar i nord til elva Bermejo som skil Chacoprovinsen frå Formosa, i aust til elvane Paraguay og Paraná som høvesvis skil han frå republikken Paraguay og provinsen Corrientes, i sør til Santa Fe, i vest til Santiago del Estero og i nordvest til provinsen Salta. Etter den siste oppdateringa av grensene har Chaco eit areal på 99 633 km², noko som gjer han til den tolvte største provinsen i landet.

Økonomien blir stødd av primærsektoren, der dyrking av bomull, soya, storfeproduksjon og tømmerutvinning skil seg ut.

Chacoprovinsen har ei av dei største opphavlege folkesetnadene i landet, med folkeslaga wichí, qom og mocovíe. I tillegg til befolkninga av urfolksopphav, fekk territoriet til den noverande provinsen innvandrarar frå andre provinsar og land. For tida er det etterkommarar av ei rekke europeiske og afrikanske folk og nasjonar.

I 2010 vart Chaco den andre argentinske provinsen som vedtok meir enn eitt offisielt språk, ved å erklære qom (etnisk språk frå toba-folket), moqoit (etnisk språk frå mocoví-folket) og wichi (etnisk språk frå wichi-folket) som alternative offisielle språk i provinsen. På denne måten vart Chaco saman med naboprovinsen Corrientes dei einaste i republikken Argentina som har eit offisielt språk i tillegg til spansk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger innleiinga på «[[:en:Provincia del Chaco|Provincia del Chaco]]» frå , den 3. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
Helseåtferdsmodellar

**Helseåtferdsmodellar** er modellar som vert brukte innanfor helsepsykologien.

Blant helseåtferdsmodellane er t.d.

* Health Action Process Approach
* Helseoppfattingsmodellen
* Den transteoretiske modellen
* Teorien om planlagt åtferd
* Teorien om overveid handling
President på Sri Lanka

**Presidenten på Sri Lanka** er vald statsoverhovud og regjeringsleiar for Sri Lanka. Landet har hatt mektige presidentar sidan 1978, då republikken innført i 1972 endra politisk system frå Westminster-modellen til 
eit som følgde det franske. 

Før landet fekk sjølvstende frå Det britiske imperiet i 1972, blei landet styrt av ein general-guvernør som representerte monarken av Storbritannia.

## Presidentar
* 1972–1978 – William Gopallawa 
* 1978–1989 – Junius Richard Jayawardene 
* 1989–1993 – Ranasinghe Premadasa 
* 1993–1994 – Dingiri Banda Wijetunge 
* 1994–2005 – Chandrika Kumaratunga 
* 2005–2015 – Mahinda Rajapaksa
* 2015–2019 – Maithripala Sirisena
* 2019–2022 – Gotabaya Rajapakse
* 2022–2024 – Ranil Wickremesinghe
* 2024–sitjande – Anura Kumara Dissanayake

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:President of Sri Lanka|President of Sri Lanka]]» frå , den 25. september 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad for presidenten av Sri Lanka 
* Nettstad for den srilankiske folkeforsamlingar med liste over statsoverhovud
* ''Indian Express'' om presidentskapet på Sri Lanka
Scotty Moore

**Winfield Scott «Scotty» Moore III** () var ein legendarisk amerikansk gitarist som var mest kjend for å spele dei første åra av karrieren til Elvis Presley.

Scotty Moore lærte å spele gitar i familien og av vener frå han var åtte år gammal. Moore sin bakgrunn var jazz og country og leia eit band kalla Starlite Wranglers før Sam Phillips ved Sun Records sette han i lag med ein ung Elvis Presley. Phillips meinte at sologitaren til Moore og bassen til Bill Black var alt som var nødvendig i lag med rytmegitaren og vokalen til Elvis. I 1954 spelte Moore og Black på det som vart den første innspelinga til Elvis Presley, That's Alright (Mama) i 1954. Elvis, Black og Scotty Moore kalla seg Blue Moon Boys og fekk seinare med seg trommeslagar D.J. Fontana. I starten av juli 1954 byrja Blue Moon Boys å turnere i dei amerikanske Sørstatane og spelte inn fleire singlar.

Moore spelte på fleire av Presley sine mest kjende innspelinga frå 50-åra, som «Good Rockin' Tonight», «Baby Let's Play House», «Heartbreak Hotel», «Mystery Train», «Hound Dog», «Too Much» og «Jailhouse Rock».

I 1960-åra gav Moore ut soloalbumet *The Guitar That Changed the World*. Han spelte på comebacket til Elvis i 1968 på NBC.

Moore spelte i starten på ein Gibson ES-295, før han byta til ein Gibson L5 og til slutt ein Gibson Super 400

Scotty Moore vert rekna som ein av dei aller første rock and roll-gitaristane og mange seinare gitaristar har omtalt han som ei stor inspirasjonskjelde. For denne rolla er han innlemma i Rockabilly Hall of Fame og i 2000 òg i Rock and Roll Hall of Fame.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scotty Moore|Scotty Moore]]» frå , den 25. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Intervju med Scotty Moore
* Elvis Directory
Makkabearbøkene

**Makkabearbøkene** er to apokryfe bøker i Bibelen, Fyrste makkabearbok og Andre makkabearbok, og andre gammaltestamentlege pseudepigrafar. Tredje makkabearbok er ei historienovelle om jødane i Egypt og har ikkje direkte samband med makkabearane; fjerde makkabearbok drøftar «fornuftens herredømme over lidenskapane», og hentar stoff frå kapittel 6 og 7 i Andre makkabearbok.

## Kjelde:
Kirkeleksikon
Heartbreak Hotel

«**Heartbreak Hotel**» er ein rock and roll-song gjort kjend av Elvis Presley. Songen vart spelt inn i Nashville i januar 1956 med Bill Black på bass, Scotty Moore på sologitar, D.J. Fontana på trommer og Floyd Cramer på piano. Dette var songen som gjorde Presley nasjonalt kjend i USA. Han vart gjeven ut som singel den 27. januar 1956 med «I Was The One» som B-side. «Heartbreak Hotel» vart den første singelen til Elvis som gjekk til topps på salslistene og ein av dei mestseljande singlane i 1956.

## Historie

Dette var den første songen Elvis spelte for RCA Victor, og han valde sjølv ut songen. Han hadde tidlegare lovd medlåtskrivar Mae Boren Axton at han skulle spele songen inn. Produsent Steve Sholes var uroleg, men slo seg til ro med at Elvis visste kva han gjorde. 11. februar 1956 spelte Elvis songen på eit fjernsynsprogram, noko han gjorde fleire gonger i mars same året.

Songen er basert på ein 8-taktsblues og vart skrive av Thomas Durden, som då var steel-gitarist i Smiling Jack Herring and his Swing Billies, og Mae Boren Axton, ei lærerinne i Jacksonville i Florida og mor til musikar og skodespelar Hoyt Axton. Elvis Presley fekk medlåtskrivarkredit for endringar han gjorde då han spelte inn songen. I eit intervju har Durden sagt at han ikkje kjende songen igjen etter at Elvis hadde gjort endringar til songen i studio, som tempoendring, frasering, tekst og det totale lydbilete.

Steve Sholes spelte inn songen i ein korridor for å få det spesielle ekkoet som vert nytta i songen. Sholes prøvde å gjenskape denne stilen frå Elvis sine plater på Sun Records. Sam Phillips på Sun hadde nytta to bandopptakarar og ei lita tidforskyving på Elvis sine tidlege innspelingar, ein teknikk ikkje RCA kjende til.

«Heartbreak Hotel» låg på førsteplass på Billboard si poplista i 8 veker, på countrylista i 17 veker og nådde 3. plass på R&B-lista. I 2006, meir enn 50 år etter han først vart gjeven ut, gjekk songen igjen inn på toppen av Billboard si salsliste då han vart gjeven ut på ny.

Songen er rangert på 45. plass på Rolling Stone si liste over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Andre versjonar

Mange artistar har spelt inn versjonar av songen eller spelt han på konsertar, som Paul McCartney, Merle Haggard, Van Halen, Jimi Hendrix, Guns N' Roses, Bruce Springsteen, Chet Atkins, George Harrison, The Doors, Led Zeppelin, 
Willie Nelson og Leon Russell, Sha Na Na, Lynyrd Skynyrd, Roger Miller, Justin Timberlake, Tanya Tucker, Tom Jones, Roger McGuinn, Ann-Margret, Frijid Pink, Homer and Jethro, Conway Twitty, Delaney and Bonnie, Katie Melua og Pat Boone.

## Lister

### Elvis Presley

### Willie Nelson og Leon Russell

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heartbreak Hotel|Heartbreak Hotel]]» frå , den 25. september 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Gray, Michael "Thomas Durden sin nekrkolog i *The Guardian*, 1999-10-28.
Showtime Scandinavia

**Showtime Scandinavia** (vanlegvis berre *Showtime*) var ein skandinavisk fjernsynskanal som sende actionfilmar heile døgeret. Kanalen tilhøyrde svenske NonStop Television AB. Han vart lagt ned 15. juli 2015.

Varemerket Showtime var lisensiert av amerikanska Showtime Networks Inc. som tilhøyrer CBS Corporation. Programmet for den amerikanske Showtime er ikkje den same som hjå den nordiske versjonen.

## Distribusjon
Kanalen var tilgjengeleg i Noreg, Finland, Danmark og Sverige hjå satellitt- og kabelfjernsynsleverandøren Canal Digital. I Noreg var kanalen også tilgjengeleg hjå kabelleverandøren Get. 

## Kjelder
Jailhouse Rock

«**Jailhouse Rock**» er ein song skriven av Jerry Leiber og Mike Stoller og som først vart spelt inn og gjeven ut av Elvis Presley. Songen kom ut på singel 24. september 1957 samstundes med filmen med same namn, som hadde Elvis i hovudrolla. 

Musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* plasserte songen på 67. plass på lista si over dei 500 største songane gjennom tidene. Rock and Roll Hall of Fame omtalar han som ein av 500 songar som forma rock and roll. 

Singelen vart gjeven ut med «Treat Me Nice» som B-side og gjekk til første plass på poplista i USA der han låg sju veker i strekk. 

## Andre versjonar
Songen har vorte spelt av mange andre artistar: 

* Merle Haggard
* The Residents
* Mötley Crüe
* The Blues Brothers
* ZZ Top
* The Animals
* Twisted Sister
* The Cramps
* John Cougar Mellencamp
* Michael Bolton
* Jeff Beck Group (med Rod Stewart og Ronnie Wood)
* Cliff Richard - konsert
* ABBA med Olivia Newton-John og Andy Gibb
* Queen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jailhouse Rock|Jailhouse Rock]]» frå , den 25. september 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Don't

«**Don't**» er ein song framført av Elvis Presley, som kom ut i 1958. Han var skriven og produsert av Jerry Leiber og Mike Stoller og vart den ellevte singelen til Preley som gjekk til topps i USA. «Don't» nådde òg fjerdeplassen på R&B-lista. *Billboard* rangerte han på tredjeplassen over songar frå 1958.

Songen vart nytta i musikalen *[[Smokey Joe's Cafe]]*, som ein medley med «Love Me».

## Medverkande
*Elvis Presley &ndash; vokal
*Scotty Moore &ndash; elektrisk gitar
*Bill Black &ndash; kontrabass
*D.J. Fontana &ndash; trommer
*Dudley Brooks &ndash; piano
*The Jordanaires &ndash; korvokal
*Thorne Nogar &ndash; lydteknikar
*Steve Sholes &ndash; produsent
*Jerry Leiber &ndash; låtskrivar

## Lister

## Andre versjonar

Songen vart òg om sett på tysk av Robert Retter som «Komm» og framført av Will Brandes med Hansen Boys und Girls i august 1959.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Don't (Elvis Presley song)|Don't (Elvis Presley song)]]» frå ,  den 15. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*47-7150 Don't / I Beg of You Guide på The Elvis Presley Record Research Database
*
Lena på Toten

**Lena** er administrasjonssenter i Østre Toten kommune i Innlandet fylke. Tettstaden har .

På Lena ligg Lena videregående skole, Valle videregående skole og Toten Folkehøgskole.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Andre makkabearbok

**Andre makkabearbok** er eit apokryft skrift i Bibelen. 

Boka er ein kortversjon av eit fembandsverk skrive av Jason frå Kyréne i Nord-Afrika.  Teksten er skriven på gresk. Forfattaren seier sjølv i forordet at denne typen hellenistisk historieskriving har til formål å underhalde lesarane og eggje kjenslene deira ved å leggje vekt på det dramatiske og patetiske. Forfattaren ser på makkabearopprøret som ein religiøs konflikt mellom hellenismen og judaismen.

Boka dekkjer noko av stoffet i 1. Makkabearbok, men fortel òg om det som hende i forkanten av fridomskampen til makkabearane. Forteljinga tolkar historia som ein konsekvens av at folket ikkje var lydige mot Gud. Forteljinga sluttar med den avgjerande sigeren til Juda Makkabi.  

## Sjå òg
*Fyrste makkabearbok

## Kjelder

* J.R. Porter (oms. av Finn B. Larsen): *Illustrert nøkkel til Bibelen*, Grøndahl Dreyer 1996. ISBN 82-504-2321-6
* Kirkebibliotek 

## Bakgrunnsstoff
*2. Makkabearbok 1 - Bibel 2011 ved beta.bibel.no
Fyrste makkabearbok

**Fyrste makkabearbok** er eit apokryft skrift i Bibelen.

Boka tar til med livet til Aleksander den store og sluttar med at den hasmonske leiaren Simeon døyr. Styret til Simeon er idealistisk framstilt. Boka ber preg av å ville framstille hasmonarane som guddommeleg utvalde, og ho overdriv bragdene til heltane deira. Den eldste kjende teksten er skriven på gresk, men opphavleg er han truleg skriven på hebraisk av ein som støtta et hasmonske dynasitet, som vart grunnlagt av makkabearane.

Fyrste makkabeerbok dekkjer perioden frå 175 til 134 f.Kr., og vart truleg skriven omkr. 100 f.Kr. Boka er rekna som ei god historisk kjelde.

## Kjelde:
* J.R. Porter (oms. av Finn B. Larsen): *Illustrert nøkkel til Bibelen*, Grøndahl Dreyer 1996. ISBN 82-504-2321-6
* Kirkeleksikon

## Bakgrunnsstoff
* 1. Makkabeerbok (bokmål)

## Sjå òg:
* Andre makkabearbok
Heino

**Heino** eller **Heinz Georg Kramm** () er ein tysk songar som syng populærmusikk (schlager) og tradisjonell volksmusik. 

Med ei djup, kraftig røyst, lyst blondt hår og alltid med solbriller på grunn av 
exophthalmus (utståande auge) er Heino av mange rekna som eit kitsch-ikon. 

## Største hittar

* *Jenseits des Tales* (1966)
* *Wenn die bunten Fahnen wehen* (1967)
* *Wir lieben die Stürme* (1968)
* *Zu der Ponderosa reiten wir* (1968)
* *Bergvagabunden* (1969)
* *Bier her, oder ich fall um* (1969)
* *Wenn die Kraniche zieh'n* (1969)
* *Karamba, Karacho, ein Whisky* (1969)
* *In einer Bar in Mexico* (1970)
* *Hey Capello* (1970)
* *Mohikana Shalali* (1971)
* *Blau blüht der Enzian* (1972)
* *Carneval in Rio* (1972)
* *Tampico* (1973)
* *La Montanara* (1973)
* *Edelweiß* (1973)
* *Schwarzbraun ist die Haselnuss*
* *Das Polenmädchen* (1974)
* *Die schwarze Barbara* (1975)
* *Komm in meinen Wigwam* (1976)
* *Bier,Bier,Bier* (1980)

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
* Tilhengjarside
Fylkesveg 253

:*Sjå òg [[Fylkesveg 253 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 253** (**Fv253**) går mellom Vingnes og Bronsøya i Lillehammer. Veglengda er 7,2&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Vingnes
* frå Vingnes til  Vingrom (6,3&nbsp;km)
* Vingnes
* Kastrudvegen frå Leirvika til Håvardlia
* Jørstadmoen
* frå Halberg til  Svingvoll i Gausdal
*  Jorekstad,  til  Fosse i Sør-Fron

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 254

|Fylkesveg 254 kryssar Dovrebanen ved Tretten.]]
:*Sjå òg [[Fylkesveg 254 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 254** (**Fv254**) går mellom Tretten i Øyer og Segalstad bru i Gausdal. Veglengda er 19,1&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Tretten
* frå Tretten til Vedum
* Tretten
* Tretten bru (ca. 140 m)
*
* til Tretten stasjon (35 m)
* (arm)
* frå Tretten til Fosse i Sør-Fron, felles trasé til Vassrud
* frå Vassrud til   Bronsøya i Lillehammer
* frå Dulven til Galterud (4,9&nbsp;km)
* Galterud

* Skeisvegen frå Svingvoll til Skei
** privat bomvei Peer Gyntveien frå Skei til Harpefoss
* frå Jevanhaugen til  Dalsvingen i Lillehammer
* Holen
* Sønstevoll
*  Segalstad bru

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 255

:*Sjå òg [[Fylkesveg 255 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 255** (**Fv255**) går mellom Vinstra i Nord-Fron og Hovemoen i Lillehammer. Veglengda er 108,4&nbsp;km.

Det pågår no utbetring av vegen (breiddeutviding og bygging av gang-/sykkelveg) mellom Hovemoen og Segalstad bru, samt forlenging frå Hovemoen til Storhove.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Vinstra
*  frå Byrbrua til  Sødorp skole
*  Byrbrua (ca. 290 m)
*  Sødorp
*  frå Sorperoa til  Åmotet i Sel
* Skåbu
*  frå Hellå til Karistua (4,8&nbsp;km)
** Privat bomvei  Jotunheimvegen vidare til  i Vang

* Privat bomvei  Peer Gyntveien frå Øvre Dalssætra til  Skei i Gausdal
* Espedalen

*  Løvlund
*  frå Bennmoen til Løvlund (12,7&nbsp;km)
** Kommunal veg frå Klåpe til Enden,  privat bomveg Børkdalsvegen vidare til Gålåvatnet
*  frå Forset til   Fagernes i Nord-Aurdal
*  Linflå
*   Segalstad bru
*  Aulestad
*  Follebu,  til Perhus

*  Lund
*   Jorekstad,  til  Fosse i Sør-Fron
*  Sundgården bru (ca. 230 m)
*  Hovemoen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 256

:*Sjå òg [[Fylkesveg 256 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 256** (**Fv256**) går mellom Hundorp i Sør-Fron og Vinstra i Nord-Fron. Veglengda er 20,1&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Hove ved Hundorp
*
* Hundorp bru (ca. 220 m)
* frå Skillestad til   Jorekstad i Lillehammer
* frå Lia til  Hundorp og til  Sørjordet
* frå Skurdal til  Harpefoss og til Gålå
* Skurdal nord

* frå Haugen til Vollsdammen
* frå Brynsbakken til  Brattliflata (2,8&nbsp;km)
* Odden ved Vinstra

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 257

:*Sjå òg [[Fylkesveg 257 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 257** (**Fv257**) går mellom Sjoa i Sel og Randsverk i Vågå. Veglengda er 31,4&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Sjoa
* frå Sjoa til Sjoa stasjon (0,7&nbsp;km)
* Sjoa bru (ca. 170 m)
* frå Åmotet til  Otta
* frå Åmotet til  Sorperoa i Nord-Fron
* frå Storødegård til  Langrusten
* Faukstad
* Harlaug
* Prestgard
* frå Heidal til  Lalm i Vågå (11,6&nbsp;km) → 
* frå Leirflaten til Vålbubakken

* Randsverk

## Bakgrunnsstoff
Follebu

**Follebu** er eit sokn og tettstad i Gausdal kommune sør i Gudbrandsdalen i Innlandet fylke.

## Follebu sokn
Follebu sokn har om lag 2&nbsp;400 innbyggjarar (2013), og femnar om bygdene rundt elva Gausa  frå grensa i sør mot Lillehammer kommune og nordover til og med Einstad og tettstaden Segalstad bru som delest i to av soknegrensa. Det høyrde til Gausdal prestegjeld fram til 1878, deretter Østre Gausdal prestgjeld. Follebu kyrkje er bygd år 1260 og ligg eit stykke nordom Follebu tettstad.

I Follebu ligg òg Aulestad, heimen til Bjørnstjerne Bjørnson som no er museum.

## Follebu tettstad
Tettstaden Follebu  er med  den største i kommunen, ligg 4&nbsp;km søraust for kommunesenteret Segalstad bru og 16&nbsp;km nordvest for Lillehammer.

## Sjå òg
* Aulestad
* Follebu kyrkje
* Vonheim folkehøgskule
* Granheim lungesykehus
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
Segalstad bru

**Segelstad bru** er administrasjonssenter i Gausdal kommune i Innlandet fylke. 
Tettstaden har , og ligg ved vegskiljet mellom Austre og Vestre Gausdal. 
Staden har fått namnet sitt frå brua som bind dei to delane av kommunene saman.

Ei rekkje verksemder og butikkar er lokalisert på Segalstad bru. 
Den viktagste er trevareverksemda Gausdal Bruk. 
På Segalstad bru finn ein òg Fjerdum skole, Gausdal videregående skole, kommuneadministrasjonen og idrettsanlegg.

Ved Segalstad bru er også det fyrste av dei to Q-meieria i Noreg. 
Dette var tidlegare Gausdal Ysteri, ein av dei største brunostprodusentane i landet.

Segalstad Bru er kjend for kampane i aprildagane 1940, der fleire menn fall.

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder

* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Segalstad bru|Segalstad bru]]» frå , den 26. september 2008.*
Tretten

**Tretten** er ein tettstad i Øyer kommune i Oppland i Innlandet fylke. Staden har .

## Sjå òg
* Tettstader i Innlandet

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oppland»

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fototgrafi frå Tretten på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Flubergbrua

**Flubergbrua** er ei hengebru som kryssar nordre del av innsjøen Randsfjorden i Oppland. Brua kryssar innsjøen mellom Rødnes og Haga i Søndre Land kommune, og er 359 meter lang. Ho er ein del av Fylkesveg 139.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flubergbrua|Flubergbrua]]» frå , den 26. september 2008.*
Peer Gynt-vegen

**Peer Gynt-vegen** er ein kring 60 km lang privateigd turistveg som går frå Svingvoll i Gausdal til Ruten i Espedalen. Vegen er berre open om sommaren. Det er bomveg fra Skeikampen til Gålå. Han fortset på kommunal veg forbi Fefor, men for å køyre vidare til Ruten må ein gjennom ny bom ved Hattdalsseter. Det høgaste punktet på vegen er Listulhøgda på 1068 moh.

Ved Fagerhøy går det ein sideveg via Vendalen til Hundorp og fra Gålå går det veg ned til Harpefoss og Vinstra.

Vegen vart opna i 1956. I motsetnad til Peer Gynt setervei, nordaust for Vinstra i Nord-Fron, går ikkje Peer Gynt-vegen gjennom område som har tilknyting til Peer Gynt-tradisjonen.

Den fyrste etappen av vegen er særleg populær. Spesielt tyske og nederlandske turistar nyttar dette høvet til å kome opp i høgfjellsnatur etter berre få timars køyretur frå Oslo.

Vegen vert òg nytta av sykkelturistar.

## Kjelder
* Nettstaden peergyntvegen.no


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peer Gyntveien|Peer Gyntveien]]» frå , den 26. september 2008.*