open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Microsoft Copilot

**Microsoft Copilot** (eller berre Copilot) er ein generativ kunstig intelligent samtalerobot utvikla av Microsoft. Han er basert på GPT-4-serien av store språkmodellar og blei lansert i 2023. 

Tenesta vart introdusert i februar 2023 under namnet Bing Chat, som ein innebygd funksjon for søkemotoren Microsoft Bing og nettlesaren Microsoft Edge. Gjennom 2023 byrja Microsoft å samle Copilot-merkinga på tvers av dei ulike chatbot-produkta, og styrka copilot-analogien. På Build 2023-konferansen kunngjorde Microsoft sine planar om å integrere Copilot i Windows 11, slik at brukarane kunne få tilgang direkte via oppgavelinja. I januar 2024 vart ein dedikert Copilot-tast annonsert for Windows-tastatur.

Copilot nyttar Microsoft Prometheus-modellen, bygd på OpenAI sin GPT-4-grunnmodell, som vidare har blitt finjustert ved bruk av både rettleia- og forsterkingslæringsteknikkar. Copilot sin samtalegrensesnittstil minner om ChatGPT. Samtaleroboten kan vise til kjelder, skape dikt, generere songar og bruke mange språk og dialektar.

Brukarar av gratisversjonen av Copilot kan nyte dei fleste funksjonane, medan prioritert tilgang til nyare funksjonar, inkludert tilpassa chatbot-oppretting, blir tilbydd til betalande abonnentar via Microsoft Copilot Pro-betalingsabonnementtenesta. Nokre standard samtalerobotar er tilgjengelege i gratisversjonen av Microsoft Copilot, inkludert den vanlege Copilot-chatboten samt Microsoft Designer, som er orientert mot å bruke sin biletgenerator til å lage bilete basert på tekstspørsmål.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på innleiinga av «[[:en:Microsoft Copilot|Microsoft Copilot]]» frå  den 13. april 2025.*
* 

* 

* 

## Bakgrunnsstoff
Kefevs

**Kefevs** var ifylgje den greske gudelæra namnet på to kongar, farfar og barnebarn, i Aethiopia frå antikken, der Etiopia ligg i dag.

Det er uvisst kvar Kefevs ættar frå. Han kan ha vore son av Belos, Agenor eller Føniks, son åt Agenor. Om Belos var far hans, so var Ankiroe, dotter åt Nilus, mor hans, og brørne hans var Danaos, Aegyptos og Finevs.

## I gudelæra
Kefevs er kjend gjennom legenda om Persevs og Andromeda. Han var gift med Kassiopeia og far til Andromeda, som var trulova med farbror sin, Finevs. Kongeriket til Kefevs er nokre gonger skildra som Aethiopa (Etiopia), andre gonger som Jaffa (Joppa) i Fønikia.

Kassiopeia skrøytte av at dotter hennar Andromeda var venare enn nereidene, havnymfene, og dette arga opp både havnymfene og havguden Poseidon. Reglane i den greske gudelæra for omgang med gudane sa at ein skulle vakta seg vel for hybris, ovmot, som går ut over grensene som gudane har sett for menneskelege handlingar. Som hemn for dette ovmotet sende Poseidon ein flaum over Aethiopia og havmonsteret, Ketos, som plaga folket. Kefevs spurde orakelet i Ammon til råds, som sa at forbanninga ikkje stansa før dottera Andromeda vart ofra til Ketos. Andromeda vart lekt fast til ei klippe ved havet som offer, men tilfellet gjorde at då Ketos viste seg kom helten Persevs i same stunda forbi etter å ha drepe gorgona Medusa. Han drap Ketos og frigjorde Andromeda. Etter han tok livet av belen Finevs òg, gifte Persevs seg med Andromeda

Hjå Hyginus heiter den trulova til Andromeda, Agenor.

Etter å ha vore hjå kongen av Aethiopia i eitt år, fór Persevs og Andromeda til heimstaden hans Sérifos i Hellas. Kefevs, som ikkje hadde nokon andre ætlingar, gjorde då ein avtale om å få knesetja det fyrste barnebarnet sitt, Perses, og gjera han til ervingen sin.

## På stjernehimmelen
Kefevs vart, etter sedvane i den greske gudelæra, sett på stjernehimmelen som stjernebiletet Kefeus etter han døydde. Det er eitt av dei 48 stjernebileta som vart skildra av den gresk/romersk/egyptiske astronomen Klaudios Ptolemaios i det 2. hundreåret e.Kr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kefevs|Kefevs]]» frå ,  den 14. april 2025.*
Verdscupen i langrenn 1989/Kvinner

**Verdscupen i langrenn for kvinner i 1989-sesongen** omfatta 12 individuelle tevlingar og 5 stafettar. Tevlingane tok til 10. desember 1988 og vart avslutta 12. mars 1989. Dei 12 individuelle renna bestod av ein 5-kilometer, fire over 10 km og fire 15-kilometerar, to tremiler og ein jaktstart. Renna fann stad i La Féclaz i Frankrike, Campra og Davos i Sveits, Kavgolovo i Sovjetunionen, Klingenthal i Aust-Tyskland, Lahti i Finland, Oslo i Noreg og Falun i Sverige.

Jelena Välbe frå Sovjetunionen vann FIS-trofeet for fyrste gong. Ho sigra i fem av dei individuelle renna, Alžbeta Havrančíková frå Tsjekkoslovakia og finske Marja-Liisa Kirvesniemi i kvar sine to. Sovjetiske Julija Sjamsjurina og norske Marianne Dahlmo vann eitt renn kvar.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 1988/89|Skilanglauf-Weltcup 1988/89]]» frå ,  den 14. april 2025.*
Ettlingen

**Ettlingen** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen har om lag 38&nbsp;000 ibuarar og dekker 56,8 km². Byen ligg 8 kilometer sør for Karlsruhe og 15 kilometer aust for landegrensa mot Luxembourg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ettlingen|Ettlingen]]» frå ,  den 14. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kvantisering

**Kvantisering** kan vera:

## Signalhandsaming
* Kvantisering i signalhandsaming (òg biletehandsaming)
* Vektorkvantisering 
* Fargekvantisering (innan biletehandsaming)

## Fysikk
* Kanonisk kvantisering  
* Geometrisk kvantisering
Sweeney's Men

**Sweeney's Men** er ei irsk folkemusikkgruppe. 

På 1960-talet spelte Sweeney's Men i lag med grupper som The Dubliners og The Clancy Brothers. Då gruppa blei skipa i 1966 bestod ho av tre medlemmar: Joe Dolan, Johnny Moynihan og Andy Irvine. I 1967 forlét Dolan bandet og vart erstatta av Terry Woods. På denne tida spelte dei tin whistle, trekkspel, munnspel, gitar, mandolin, banjo og bouzouki. Andy Irvine forlét bandet i 1968 og blei erstatta av Henry McCullough. Den «nye» gruppa heldt berre saman eit par år før bandet til slutt blei oppløust. Irvine, Moynihan og Woods kom saman att i 2012.

Gruppa spelte for det meste cover av andre songar. Dei best kjende er versjonen hennar av den amerikanske folkesongen «Tom Dooley», og òg dei tradisjonelle skotske songane «Rattlin' Roarin' Willie» og «Willy O'Winsbury». Sweeney's Men har òg skrive og spelt inn sjølvskrivne songar, som Moynihan sin «Standing On The Shore». Gruppa gav ut to album, *Sweeney' s Men* og *The Track of Sweeney*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sweeney&#39;s Men|Sweeney&#39;s Men]]» frå ,  den 14. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* Sweeney's Men på irishrock.com
NM i alpine greiner 2013

**Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2013** vart avvikla på Oppdal i Sør-Trøndelag dagane frå 20. til 24. mars. 

## Menn
### Slalåm



Dato: 24. mars


### Storslalåm



Dato: 23. mars


### Vidlåm



Dato: 22. mars


### Utfor



Dato: 20. mars


### Superkombinasjon



Dato: 21. mars


## Kvinner
### Slalåm



Dato: 24. mars


### Storslalåm



Dato: 23. mars


### Vidlåm



Dato: 22. mars


### Utfor



Dato: 20. mars


### Superkombinasjon



Dato: 21. mars


## Kjelder
Rheinstetten

**Rheinstetten** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen, som har 21&nbsp;000 ibuarar og dekker 32,3 km², ligg straks sør for Karlsruhe. I vest grensar kommunen mot Rhinen og Rheinland-Pfalz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rheinstetten|Rheinstetten]]» frå ,  den 15. april 2025.*
Östringen

**Östringen** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen har 13&nbsp;000 ibuarar og dekker 53,3 km². Byen ligg 25-20 kilometer nordaust for Karlsruhe.

Skogar dekker tredjeparten av landarealet i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Östringen|Östringen]]» frå ,  den 15. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Etymologisk ordbok

Ei **etymologisk ordbok** er ei ordbok som fyrst og fremst syner ordsoga, og tek mindre omsyn til kva orda tyder.

Den største etymologiske ordboka på norsk er *Våre arveord. Etymologisk ordbok* på 1430 sider av Harald Bjorvand og Fredrik Otto Lindeman, og vart gjeven ut for fyrste gong i 2000, med ei utvida og omvølt utgåve i 2007. Før det var standarden *Etymologisk ordbog over det norske og det danske sprog* (1903-06) av Hjalmar Falk og Alf Torp, som no er utaldra. 
## Kjelder
Elektrisk terminal

**Elektrisk terminal** er ei eller anna form for terminering eller tilkoplingspunkt av ein leiar til eller frå ein komponent, eit kretskort, ein forsterkar, ein høgtalar, etc. Ein terminal kan vera ein utgang eller ein inngang. Ein kabel vert ofte kopla til ein terminal. Men ein terminal treng ikkje å vera fysisk. Det kan like gjerne vera eit termineringspunkt i eit kretsskjema. Døme på fysiske terminalar er skrueterminar, klemmeterminal, pluggterminal etc. 

## Referansar
Angelique Magito

**Maria Sofia Angela (Angelique) Magito** () var ein svensk operasongar og skodespelar. Ho tilhøyrde dei mest populære og kjende bygdeskodespelarane på 1800-talet.

Magito var fødd i Uppsala som dotter av Pietor Magito ved Svea artilleriregiment. Ho var syster til Therese Magito og svigermor til Johan Peter Håkansson, som begge var aktive som skodespelarar i omreisande teaterselskap.

I 1817, då ho var åtte, blei ho elev ved Operan. Her blei ho undervist av Karl Magnus Craelius og Maria Franck. Ho heldt ein konsert ved den tyske kyrkja i Norrköping i 1826 og turnerte så rundt i landet med ei rekkje kringreisande teaterselskap, som truppane til Carl Wildner, Djurstrøm (frå 1832), A. G. Wallin og Anderssonson (frå 1850). Ho blir skildra som ein venleik, og blei kalla operasongaren for landsbygda. Hjå Djurström song ho først bak scenen for den mimande Hedvig Charlotta Djurstrøm, og blei halden tilbake ei tid, til tross for at avisene kravde å få sjå henne. Mellom dei mest hylla rollene hennar var Donaunymfen og Laura i Nicolas Dalayrac sin opera *Slottet Montenero* frå 1798, etter Ann Radcliffe sin roman *The Mysteries of Udolpho*. 

Magito fekk fleire barn med ein av skodespelarane i Djurstrøm-truppen, men var ikkje gift med han. Ho gifta seg med den tidlegare underofficeren Ture Jerving i 1855, og var lenge aktiv som turnerande songar ved kyrkjekonsertar. Då mannen hennar døydde i 1883 blei ho sett i eit fattighus.

Magito opptrer i visa «En glad själs hem» av Johan Gustaf Schultz.

## Kjelder


;Bibliografi
* Dahl, Torsten & Bohman, Nils (red.), Svenska män och kvinnor: biografisk uppslagsbok. 5 Lindorm-O, Bonnier, Stockholm, 1949.
* Nordensvan, Georg, Svensk teater och svenska skådespelare från Gustav III till våra dagar. Förra delen, 1772–1842, Bonnier, Stockholm, 1917.
* Anteckningar om Göteborgs äldre teatrar / Band 3. 1816–1833 .
* Dagens visa, läst 16 januari 2017.
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Angelique Magito|Angelique Magito]]» frå ,  den 14. april 2025.*
Witzenhausen

Witzenhausen er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Hessen i Tyskland, ei 25 kilometer aust for Kassel. Kommunen omfattar 126,8 km² og hyser 15&nbsp;000 ibuarar. Witzenhausen, som høyrer til Werra-Meißner-Kreis, grensar mot forbundslanda Niedersachsen i nord og Thüringen i aust.

Witzenhausen fekk byrettar i 1225.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Witzenhausen|Witzenhausen]]» frå ,  den 16. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Eschwege

**Eschwege** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Hessen i Tyskland, om lag 52 kilometer aust for Kassel. Kommunen omfattar 63,3 km² og har i kring 19&nbsp;000 ibuarar. Eschwege hyser administrasjonen for  Werra-Meißner-Kreis. I søraust deler kommunen ei kort grense med forbundslandet Thüringen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eschwege|Eschwege]]» frå ,  den 16. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hessisch Lichtenau

**Hessisch Lichtenau** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Hessen i Tyskland, om lag 20 kilometer søraust for Kassel. Kommunen omfattar 105,7 km² og hyser om lag 13&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 387 meter over havet. Kommunen høyrer til Werra-Meißner-Kreis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hessisch Lichtenau|Hessisch Lichtenau]]» frå ,  den 16. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Saidnayafengselet

**Saidnayafengselet** (arabisk سجن صيدنايا, *Siijn Ṣaydnāyā*) var eit militært fengsel og ein dødsleir som låg vest for byen Saidnaya i Syria, 30 kilometer nord for Damaskus. Under den syriske borgarkrigen blei eit estimert tal på rundt 30 000 personar torturerte og avretta i fengselet. Amnesty International karakteriserte dette som ein «utryddingspolitikk».

## Skildring
Arbeidet med å byggja Saidnayafengselet tok til i 1978, då syriske styresmakter konfiskerte land frå lokale grunneigarar og gav det til forsvarsdepartementet for å byggja eit fengsel. Bygginga starta i 1981 og var fullført i 1986. Dei fyrste fangane kom i 1987.

I juli 2008 braut det ut uro i fengselet som enda med ein massakre av ni fangar.

Saidnayafengselet var det største fengselet i Syria, men ikkje det einaste av sin type og formål. Menneskerettsorganisasjonar identifiserte over 27 fengsel og interneringssenter rundt om i landet drivne av Assad-regimet, der internerte rutinemessig blei torturerte og drepne. Ein syrisk avhoppar, kjend under løyndenamnet Caesar, smugla ut tusenvis av fotografi han hadde teke i desse fengsla som viste lika til dei som hadde vorte torturerte og drepe. Bileta blei lagt fram offentleg i 2020.

Før Assad-regimet fall i desember 2024 blei det halde om lag 14 000 fangar i Saidnayafengselet. I februar 2017 gav ut Amnesty International ein rapport som sa: at mellom 5.000 og 13.000 menneske blei avretta utanomrettsleg i Saydnaya mellom september 2011 og desember 2015.  15. mai 2017 gjentok det amerikanske utanriksdepartementet skuldinga om 50 hemmelege personavrettingar om dagen, skjult ved etterfølgjande kremering på staden.

I kjølvatnet av ein offensiv frå syriske opposisjonsgrupper leidde av Haiʾat Tahrir al-Sham frå slutten av november 2024 og den raske kollapsen til Assadregimet i desember, blei fengselet overteke av regimemotstandarar natt til 7. til 8 desember. Då blei fangane lauslatne, fleire av dei kvinner og barn, mellom anna spedbarn.

Blant dei som blei frigjevne i desember var fangar som hadde vore fengsla i fleire tiår. Den påstått lengstsitjande fangen, ein syrisk flyvåpenpilot som i ein alder av 26 år nekta ordre om å bomba sivile område i Hama i 1980, sat etter seiande fengsla i 43 år.

## Kjende fangar

* Zahran Alloush (1971–2015), leiar for den islamistiske syriske opprørsgruppa Jaysh al-Islam
* Hassan Abboud (d. 2014), syrisk motstandskjempar frå Ahrar al-Sham
* Abū Muhammad al-ʿAdnānī (1977–2016), talsmann for terrororganisasjonen Den islamske staten
* Haitham al-Malih, syrisk menneskerettsaktivist
* Omar Alshogre, syrisk menneskerettsaktivist

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Saidnayafengselet|Saidnayafengselet]]» frå ,  den 16. april 2025.*
Verdscupen i langrenn 1990/Kvinner

**Verdscupen i langrenn for kvinner i 1990-sesongen** omfatta 11 individuelle tevlingar og 6 stafettar. Tevlingane tok til 9. desember 1989 og vart avslutta 17. mars 1990. Dei 11 individuelle renna bestod av to 5-kilometerar, ein på 7,5 km, tre 10 km, tre 15 km, ei tremil og ein jaktstart. Renna fann stad i Salt Lake City (2) i USA, Thunder Bay (2) i Canada, Moskva i Sovjetunionen, Pontresina i Sveits, Val di Fiemme (2) i Italia, Bohinj i Jugoslavia, Lahti (2) i Finland, Sollefteå og Örnsköldsvik (2) i Sverige, samt Vang i Noreg.

Larisa Ptitsyna frå Sovjetunionen kneip FIS-trofeet, trass i at ho sigra i eitt einaste renn. Norske Trude Dybendahl vann tre renn og kom på tredjeplass totalt i verdscupen.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skilanglauf-Weltcup 1989/90|Skilanglauf-Weltcup 1989/90]]» frå ,  den 17. april 2025.*
Viernheim

**Viernheim** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland. Kommunen, som har 34&nbsp;000 ibuarar og omfattar 48,4 km², høyrer til Landkreis Bergstraße. I sør grensar Viernheim mot byen Mannheim i Baden-Württemberg. Viernheim er ein industriby.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Viernheim|Viernheim]]» frå ,  den 17. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lorsch

**Lorsch** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland, om lag midt mellom Darmstadt i nord og Mannheim i sør. Kommunen, som har 14&nbsp;000 ibuarar og omfattar 25,2 km², høyrer til Landkreis Bergstraße.

Kloster Lorsch, grunnlagt i 764, er med på UNESCO si verdsarvliste.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Lorsch|Lorsch]]» frå ,  den 18. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Heppenheim

**Heppenheim** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland, om lag 20 kilometer nordaust for Mannheim. Kommunen omfattar 52,1 km², medrekna ein enklave langs og over grensa mot forbundslandet Baden-Württemberg i aust. I kring 28&nbsp;000 menneske bur i kommunen. Byen Heppenheim hyser administrasjonen for Landkreis Bergstraße.

Freie Demokratische Partei vart skipa i Heppenheim i 1948. Bilføraren Sebastian Vettel er frå Heppenheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Heppenheim (Bergstraße)|Heppenheim (Bergstraße)]]» frå ,  den 18. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Johan M. A. Dokka

**Johan Martinius Antonsen Dokka** () var ein norsk byråkrat og politikar frå Kongsberg som representerte kjøpstadene i Buskerud og partiet Venstre i Stortinget 1931–1933.

Dokka var frå ein gard i Jondalen. Sjølv fekk han jobb hos ein sakførar i Kongsberg by. I 1912 søkte han seg over i det kommunale, med di han vart tilsett som rekneskapsførar for elektrisitetsverket i Kongsberg. Han arbeidde i selskapet som kontorsjef heilt fram til 1948.

Dokka sat i Kongsberg bystyre frå 1920 til 193?, samt medlem i skulestyret frå 1926. Hausten 1930 vart han vald til å representere kjøpstadene Drammen, Hønefoss og Kongsberg i Stortinget, vald på ei fellesliste for Høgre og Venstre. På Stortinget fekk han setet i Administrasjonskomiteen.
  
## Kjelder

*''Stortinget 1931-33''
*Laagendalsposten 30. august 1971
John Hansen Aass

**John Hansen Aass** () var ein gardbrukar frå Eiker i Buskerud. Han representerte Buskerud amt i Stortinget, medlem i Bankommiteen, og i omframt Stortinget 1836–1837. Frå 1838 var han medlem i heradsstyret i Eiker, ordførar 1850–1854. Aass deltok på mange av valtinga i amtet. Frå 1861 var han forlikskommissær.

Aass døydde på garden sin.

## Kjelder

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Eliteserien i handball 2024/25-Kvinner

**Eliteserien i handball 2024/25 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 14 lag, inntil regjerande meister, Vipers frå Kristiansand, gjekk konkurs i januar 2025 og dei 13 seriekampane laget hadde gjennomført sidan seriestart vart annullert. Serien vart dermed fullført med 13 deltakande lag.

**Storhamar Idrettslag** vart seriemeister i handball for aller fyrste gong. Meisterlaget bestod av målvakta Eli Marie Raasok, Anniken Obaidli, Kristin Venn, Tina Abdula, Mia Svele, Olivia Löfqvist, Mathilde Rivas-Toft, Kjerstin Solås, Oda Mastad, med fleire.

## Poengtabell

## Kjelder
*handball.no
Eliteserien i handball 2004/05-Karar

**Eliteserien i handball 2004/05 for karar** var den øvste avdelinga i seriesystemet for karar, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 12. september 2004 til 9. april 2005.

Sandefjord TIF vart seriemeister atter ein gong. Vinnarlaget bestod av mellom andre Bjarte Myrhol, Geir Jomaas, Eivind Ellingsen, målvakta Mats Fransson, Andreas Kjølner Hansen, Knut Martin Johnsen og Kristoffer Moen.

## Poengtabell

## Kjelder
*Bergensavisen 10. april 2005
Geir Jomaas

**Geir Jomaas** () er ein norsk lækjar og handballspelar frå Arendal. Han vart noregsmeister fire gongar og seriemeister 2005 og 2006 med Sandefjord Turn- & Idrettsforening. Jomaas var rykkromspelar, ofte i rolla som spelstyrar. I 2006 kåra til årets spelar i Noreg.

## Karriere
### Klubbspel
Jomaas var aktiv i Øyestad IF til 1993. Sidan spelte han ein sesong for Refstad/Veitvet og to sesongar for Fredensborg/Ski. Perioden 1996-2002 gjorde han teneste i Drammen HK, før han avslutta si tid som aktiv med å spele på Sandefjord TIF (seinare Sandefjord Håndball) sitt lag i åra frå 2002 til 2010.

### Landslagsspel
Jomaas deltok i 10 landskampar. Fire kampar i 1999/2000 og seks i 2005 resulterte i 4 landslagsmål.

### Merittar
*Noregsmeister: 2002/03, 2003, 2005 og 2006 med Sandefjord TIF
*Seriemeister: 2005 og 2006 med Sandefjord TIF
*NM-finalist: 1998/99 og 1999/2000 med Drammen HK

## Privatliv
Jomaas er gift med handballspelaren Birgitte Sættem.

## Kjelder

*handball.no
*Sandefjords Blad 28. april 2006
*Sandefjords Blad 4. januar 2007
Naperville

**Naperville** er ein by i delstaten Illinois i USA. I gagnet er byen ein forstad til storbyen Chicago, som ligg 45 km aust for Naperville. I 2020 hadde byen i kring 150&nbsp;000 ibuarar, fordelt på fylka DuPage og Will.

Naperville vart grunnlagt ved elva DuPage i 1831 av Joseph Naper. Folketalet på staden voks kraftig frå 1960-åra, i samband med at mange menneske flytta ut frå sentrumsområda i Chicago.

Napervilles største sysselsetjar er Edward Hospital med sine 4&nbsp;500 tilsette. 

I 2025 vart Naperville kåra til USAs beste by å bu i, med vekt på gode levekår, økonomi og skulestell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Naperville, Illinois|Naperville, Illinois]]» frå ,  den 19. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Joliet i Illinois

**Joliet** er ein by i delstaten Illinois i USA med 150&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg om lag 65 kilometer sørvest for Chicago og breier seg i fylka Kendall og Will. Fylkessetet for Will County er i Joliet.

Byen har namn etter den fransk-canadiske oppdagaren Louis Jolliet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joliet, Illinois|Joliet, Illinois]]» frå ,  den 19. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Peoria i Illinois

**Peoria** er ein by i delstaten Illinois i USA. Byen, som vart grunnlagt i 1691 av den franske oppdagaren Henri de Tonti, har 113&nbsp;000 ibuarar og hyser fylkessetet for Peoria County. Peoria er den eldste europeiske busetnaden i Illinois.

Byen er kalla opp etter peoria-folket, ei stamme av innfødde som befolka området. Før forbodstida (1920) var Peoria eit sentrum for whisky-næringa i USA. Til 2018 låg hovedkontoret til maskin- og utstyrsprodusenten Caterpillar Inc. i Peoria.

Peoria har ei stor hamn ved Illinois-elva og er handels- og utskipingsenter for eit stort jordbruks-omland som produserer mais, soyabønner og avlar husdyr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peoria, Illinois|Peoria, Illinois]]» frå ,  den 19. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Solbu

***Solbu*** er ei barnebok frå 1953 av Halvor Floden. Boka veksler mellom realistisk/pedagogisk forteljing om ein birøktarfamilie, og ein faktaforteljing der forteljaren og hans tilhøyrarar har krympa og flyg omkring inne i bikuba for å lære om åtferda til biene. 
## Bakgrunn
Da boka kom ut, hadde Floden hatt kunstnarløn sidan 1950, og slutta som lærar.
Sonen Gunnar Floden hadde overtatt småbruket Svea (Schulstadsvea) etter faren i 1948.  Halvor Floden vart enkemann i 1952, da kona Anne døydde. Han hadde 4 vaksne barn, og sju barnebarn, født 1943–51.

Floden var sjølv birøktar.

## Innhald
Den realistiske rammeforteljinga i boka går føre seg på plassen/heimen Solvoll, der barna Ådne (7) og Bjørg (5) bur saman med foreldra. Faren Ivar er vegingeniør, og reiser bort på arbeid idet boka tar til. Mora Astrid er redd for bier, slik at Ådne får det meste av ansvaret for biene medan faren er borte. 

Boka er på 118 sider. Den første bolken med faktaforteljing fra inne i kuben foregår på sidene 11-48. Vendepunktet i boka er at biene svermer. Det blir fortalt fra biene og menneska sin synsstad i kapitla «Den store utferda» (side 67-70) og «Ådne greier floken» (side 71-74). I resten av boka handlar det om korleis de to nye bisamfunna skikkar seg, sett innanfrå og frå Ådne sin synsstad. 

## Omtale
Bokmeldaren A.H. Helland i *[[Syn og Segn]]* meinte at *Solbu* er «dramatisk og spanande som i dei beste bøkene hans», og at kunnskapsstoffet er levande og godt lagt til rette med «ein underfundig humor». Meldaren Olav Skjerven i *Sarpen* og *Sogn og Fjordane* meinte at boka var «eit morsomt eventyr» og «nærmest å regne som faglitteratur».

Barnebokhistorikaren Sonja Hagemann peiker på at Floden «nytter den pussige sosialøkonomiske sjargong som kom på moten i 1950-årene … Hentydningene til vårt prektige menneskesamfunn ligger simpelthen i den måten han naturlig ordlegger seg på», uten at det er satire.

Johan Østby i *[[Østlendingen]]* meinte at boka var prega av «pedagogisk innsikt og psykologisk kunnskap om menneskje og dyr». Gunvor Debes i *[[Nationen]]* meinte at Floden haddde «laget en koselig ramme om all den interessante viten som blir så fint og stillferdig puttet i oss», men meinte og at vekslinga mellom to handlingsplan var inkonsekvent og rotete. Meldaren Sigvard Sørebø i *[[Firda Folkeblad]]* meinte at dette var moderne pedagogikk, utan pugg. Meldaren i *[[Aftenposten]]* meinte at boka var «livlig, humoristisk og likefrem spennende», men var usikker på om barn hadde interesse for så mye kunnskap om ett emne.
## Referansar
Spadenebb

**Spadenebb** (*Platyrinchus*) er ei biologisk slekt av små sporvefuglar medlemmar av tyrannfamilien (Tyrannidae). Slekta omfattar artar som alle er heimehøyrande i neotropane, med utbreiing frå det sørlege tropiske Mexico, gjennom Mellom-Amerika og Sør-Amerika, inkludert Trinidad og Tobago, og sør gjennom Brasil og inn i det nordaustlegaste Argentina. Dei finst typisk i undervegetasjonen i fuktige regnskogar.

## Etymologi
Det vitskaplege slektsnamnet *Platyrinchus* kjem frå artsnamnet *Todus platyrhynchos*, der *platyrhynchos* er sett saman av dei greske orda *πλατυς (platus)* som betyr «brei», og *ῥυγχος (rhunkhos)* som betyr «nebb».

## Kjenneteikn
Fuglane i denne slekta er små tyrannar, mellom 9 og 12,5 cm lange, med korte stjertar og eit uvanleg breitt og flatt nebb. Spadenebba er diskrete fuglar som gjerne held seg åleine og stille på ei grein, der dei sit i ro og ventar før dei gjer raske utfall for å fanga insekt. Hann og ho ser like ut, sjølv om flekken på issen – som alle artane har – er mindre eller heilt fråverande hos hoene.

## Habitat og utbreiing
Fem av dei sju artane i slekta *Platyrinchus* har utbreiing i den austlege delen av Sør-Amerika, ein art finst i Mellom-Amerika og ein har to fråskilte populasjonar med ein vestleg langs austsida av Andesfjella. Ingen har utbreiing på vestsida av Andes.

Artane held til i undervegetasjonen i ulike skogtypar, hovudsakleg i fuktige tropiske og subtropiske område. Dei finst ofte i terra firme-regnskog, várzea (sesongvis overfløymd skogbotn), eviggrøn og halvlauvfellande skog, galleriskog og dels i høgvaksen sekundærskog. Fuglane føretrekk tett og krattaktig vegetasjon, bambussletter i utkant av skog eller område med mange småtre og slyngplantar å sitje på, men enkelte artar trivst òg i meir open undervegetasjon, særleg i fjellskog eller næringsfattige område. Dette er oftast i låglandet, men to artar lever i meir høgareliggjande skogsområde. Samla sett lever dei frå havnivå og opp til kring 2300 meter over havet, alt etter region og type habitat. 

## Artsoversyn
Slekt *Platyrinchus*  i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V15.1, 2025, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*: Verdas naturvernunion, IUCN, har vurdert arten raudvengspadenebb som sårbar, dei seks andre artane er klassifiserte som livskraftige.

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen var baset på «[[:es:Platyrinchus|Platyrinchus]]» frå , den 19. april 2025*
* Winkler, D. W., S. M. Billerman, og I. J. Lovette (2020). *Tyrant Flycatchers (Tyrannidae)*, version 1.0. I Birds of the World (S. M. Billerman, B. K. Keeney, P. G. Rodewald, og T. S. Schulenberg, Editors). Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.tyrann2.01

;Referaansar

## Bakgrunnsstoff
Eliteserien i handball 2005/06-Karar

**Eliteserien i handball 2005/06 for karar** var den øvste avdelinga i seriesystemet for karar, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 18. september 2005 til 5. april 2006.

Sandefjord TIF forsvarte meistertittelen. Vinnarlaget bestod av mellom andre Geir Jomaas, Eivind Ellingsen, Andreas Kjølner Hansen, Kristoffer Moen, Preben Vildalen, Harald Wivestad og målvakta Sindre Walstad.

## Poengtabell

## Kjelder
*Sandefjord Blad 6. april 2006
Newport News

**Newport News** er ein by søraust i delstaten Virginia i USA med 186&nbsp;000 ibuarar. 

Mesteparten av dagens Newport News var ein gong del av Warwick County, eit av dei åtte distrikta som i 1634 vart oppretta i den britiske kolonien Virginia, etter ordre frå kong Karl I av England. Fram til 1881 var Newport News et område med plantasjar og ein fiskarlandsby. Dei to siste tiåra av det 19. hundreåret vart det bygt jarnbane for å frakte kol frå West Virginia til utskiping. Eit stort skipsverft syrgde for å utvide trafikken langs kysten og på havet.

Mange er i dag sysselsett ved Newport News Shipbuilding og den USA-amerikanske luftvåpen og hær-basen Joint Base Langley-Eustis. I lag med andre militærbasar og leverandørar til desse, er økonomien i byen sterkt knytt til militæret.

Songaren Ella Fitzgerald var fødd i Newport News.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Newport News, Virginia|Newport News, Virginia]]» frå ,  den 20. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hampton

**Hampton** er ein by søraust i delstaten Virginia i USA med 137&nbsp;000 ibuarar. Byen vart grunnlagd i 1610, på ei halvøy ved Chesapeake Bay.

Langley Air Force Base, Langley Research Center og Hampton University sysselset mange av ibuarane i byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hampton, Virginia|Hampton, Virginia]]» frå ,  den 20. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Vallenato

**Vallenato** (på wayunaiki: *szlager*) er ein musikkstil som har opphav i den karibiske regionen i Colombia, med røter i det tidlegare Magdalena Grande – dei noverande departementa Magdalena, Cesar og La Guajira. I 2015 vart vallenato tatt opp på UNESCO si liste over immateriell kulturarv.

Stilen har påverknad frå europeisk innvandring, sidan trekkspela vart tatt med av tyske emigrantar til Riohacha mot slutten av 1800-talet. Både strofeforma og rytmikken ber preg av spansk musikktradisjon. Afrocolombianske slaveetterkomarar har òg prega vallenatoen gjennom *la caja vallenata*, ein type tromme som i stor grad gjev rytmen til melodien frå trekkspela. Det urfolkslege kjem til uttrykk gjennom perkusjonsinstrumentet *guacharaca*.

Vallenatoen er populær i heile Colombia og i alle tilgrensande naboland, så vel som i andre spansktalande land slik som Mexico, Argentina, Bolivia, og Paraguay. Musikken vert tradisjonelt framført med tre instrument: det diatoniske trekkspelet, guacharaca og trommeinstrumentet *caja vallenata*. Dei ulike rytmane eller variantane av vallenato har utvikla seg under nemningar som *paseo*, *merengue*, *puya*, *son* og *tambora*. Vallenato kan òg spelast med gitar og med instrumentering frå *cumbia* i *cumbiambas* og *grupos de millo*.

I november 2013 erklærte Det colombianske kulturdepartementet tradisjonell vallenato som ein del av den immaterielle kulturarven. Den 1. desember 2015 vart han inkludert på UNESCO si liste over immateriell kulturarv som treng akutt vern.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på innleiinga av «[[:es:Vallenato|Vallenato]]» frå  den 20. april 2025.*
*Om tradisjonell vallenato på UNESCOs nettside over immateriell kulturarv

## Bakgrunnsstoff
*
Portsmouth i Virginia

**Portsmouth** er ein by søraust i delstaten Virginia i USA med om lag 98&nbsp;000 ibuarar. Byen, som vart grunnlagd i 1752, ligg ut mot Atlanterhavet og er i fyrste rekke ein hamneby. Den USA-amerikanske marinen har her Norfolk Naval Shipyard, eit historisk skipsverft med 12&nbsp;000 tilsette i 2021.

Byen har namn etter  Portsmouth i England.

Friidrettsutøvaren LaShawn Merritt er frå Portsmouth.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Portsmouth, Virginia|Portsmouth, Virginia]]» frå ,  den 20. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Portsmouth (fleirtyding)

**Portsmouth** kan visa til:

## Stader

### Canada

* Portsmouth i Kingston i Ontario

### Dominica

* Portsmouth på Dominica

### Storbritannia

* Portsmouth i Hampshire i England
* Portsmouth i West Yorkshire i England

### USA

* Portsmouth i Iowa
* Portsmouth i New Hampshire
* Portsmouth i Nord-Carolina
* Portsmouth i Ohio
* Portsmouth i Portland i Oregon
* Portsmouth i Rhode Island
* Portsmouth i Virginia
* Portsmouth Township i Michigan
* Portsmouth Square, ein park i San Francisco
Brudeegget

**Brude-egget** var ein overbygd livbåt teikna og konstruert av båtbyggaren Ole Brude i Ålesund. Det vart til saman bygd 22 Brude-egg og det blir rekna som ein av dei første overbygde livbåtane. Båten hadde ikkje motor, men var utstyrt med segl.

I 1904 seglde Ole Brude saman med tre andre prototypen «Uræd» frå Ålesund over Atlanterhavet med det mål å nå fram til New York for deretter å få det vist fram på Verdsutstillinga i St. Louis, Missouri, men på grunn av uvêr tok det lengre tid enn planlagd og han nådde aldri New York. I staden enda ferda i Gloucester, Massachusetts (nord for Boston) i januar året etter, men då var verdsutstillinga over.

I dag eksisterer det 2 Brude-egg. Det eine er den restaurerte «Uræd» som står utstilt på Grimmerhaugen på Aalesunds Museum. Det andre er eit egg som i si tid vart kassert av Sjøfartsmuseet (Norsk maritimt museum), men som i dag står i ein åker i Gansdalen i tidlegare Fet kommune.

I TV-serien Norsk attraksjon presenterte Linda Eide livbåten i sesong 3, januar 2012. Båten vart i samband med det sjøsett, og ifølge NRK gjekk denne testturen *[[Brudeferden i Hardanger]]* ein høg gong.

## Galleri

Brudeegget.JPG|Brudeegget «Uræd» utvendig.
Brudeegg_innvendig.JPG|Brudeegget «Uræd» innvendig.


## Kjelder


* «Egget som skulle til Amerika», NRK, 13. april 2022
Målrøystingar 1955-1959

Oversyn over folkerøystingar om opplæringsmål i norske skulekrinsar og kommunar i åra 1955–1959.
Frode Hagen

**Frode Hagen** () er ein norsk handballspelar frå Drammen.

## Karriere
### Klubbspel
Han var aktiv i Drammen HK, Flensburg-Handewitt, HSG Nordhorn og FC Barcelona før han flytta til THW Kiel i 2004. Gjennom to sesongar var Hagen ein sentral spelar i laget som sikra seg seriepokalen begge åra. Frå 2006 var Hagen atter Drammen HK-spelar. Han la opp i 2008.

### Landslagsspel
Hagen fekk sin internasjonale debut 29. oktober 1994 i Arendal mot Egypt. Fram til og med EM i handball 2008 spelte han 188 landskampar og skåra 574 mål.

### Merittar
*Vinnar av Euro city-cupen: 1996 med Drammen HK 
*Vinnar av EHF-cupen: 2003 med FC Barcelona
*Norsk seriemeister: 1997, 2007 med Drammen HK
*Norsk cupmeister: 1997, 2007 med Drammen HK
*Tysk seriemeister: 2005, 2006 med THW Kiel
*Spansk seriemeister: 2003 med FC Barcelona 
*Spansk cupmeister: 2004 med FC Barcelona

## Kjelder

*handball.no
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frode Hagen|Frode Hagen]]» frå ,  den 21. april 2025.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Frode Hagen|Frode Hagen]]» frå ,  den 21. april 2025.*
Amarillo

**Amarillo** er ein by nord i delstaten Texas i USA, med 200&nbsp;000 ibuarar. Byen er fylkessete for Potter County.

Byen var grunnlagd i 1887. Frå den tid bidrog jarnbanen til at Amarillo voks til eit senter for handelen med storfe og kjøtvarer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amarillo, Texas|Amarillo, Texas]]» frå ,  den 21. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Abilene i Texas

**Abilene** er ein by i delstaten Texas i USA med 125&nbsp;000 ibuarar. Byen er fylkessete for Taylor County. Abilene ligg 240 kilometer vest for Fort Worth. Interstate 20 går gjennom byen.

Abilene vart grunnlagd i 1881. 

Utanfor byen har USA sitt flyvåpen ein stor militærbase, som kan ta mot romferjer. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abilene, Texas|Abilene, Texas]]» frå ,  den 21. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Waco

**Waco** er ein by i delstaten Texas i USA med 145&nbsp;000 ibuarar. Byen er fylkessete for McLennan County. Waco ligg midtvegs mellom Dallas i nord og Austin i sør, drygt 150 kilometer frå begge byane. 

Waco by vart grunnlagd i 1849.  Lenge var byen eit senter i kvegavlen.

Byen vart i 1953 råka av ein tornado som tok livet av 114 menneske. 

Waco er også kjent for fleire valdelege hendingar. Ein neger vart lynsja i 1916, og gjennom mellomkrigsåra var staden eit senter for Ku-Klux-Klan-rørsla. Våren 1993 omkom 76 medlemer av ei sekt i ein brann, etter å ha vore i konflikt med styresmaktene i Waco.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Waco, Texas|Waco, Texas]]» frå ,  den 21. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Olaf Norlis Forlag

**Olaf Norlis Forlag** var eit norsk forlag med tilhald i Oslo. Det vart stifta i 1890 av Olaf Norli (1861–1959), som hadde starta Norli bokhandel i 1883.

Før 1940 var Norli rekna som det fremste nynorskforlaget. Norli utgav forfattarar som Olav Duun, Tore Ørjasæter, Vetle Vislie, Halvor Floden, Rasmus Løland og Tarjei Vesaas.

Johan Grundt Tanum, som eigde Tanum bokhandel og Johan Grundt Tanum Forlag frå før, kjøpte forlaget i 1959 og gjorde det om til eit aksjeselskap. I 1976 vart forlaga slått saman til Forlaget Tanum-Norli AS. Frå 1982 vart dette eit  dotterselskap under H. Aschehoug & Co., og fekk seinare namna TANO A/S og Tano Aschehoug.

## Kjelder
Dei seks dynastia

**Dei seks dynastia** (六朝, Liù cháo) er eit overordna namn for perioden i kinesisk historie frå Han-dynastiet fall i 220 fram til Suidynastiet blei danna i 589. Tiden omfattar epokane Dei tre kongedøma, Jindynastiet, Dei seksten kongedøma og Dei sørlege og nordlege dynastia.

I løpet av perioden fanst det ei rekkje ulike statar og dynasti, men dei som gav namn til perioden var dei som regerte frå Jiankang (dagens Nanjing):

# Wu (222-280) - i perioden Dei tre kongerika.
# Aust-Jin-dynastiet (317-420) - andre del av Jindynastiet.
# Liu-Song-dynastiet (420-479) - i perioden Dei sørlege og nordlege dynastia.
# Sør-Qi-dynastiet (479-502) - i perioden Dei sørlege og nordlege dynastia.
# Liang-dynastiet (502-557) - i perioden Dei sørlege og nordlege dynastia.
# Chen-dynastiet (557-589) - i perioden Dei sørlege og nordlege dynastia.

Historikaren, forfattaren og politikaren Sima Guang (司馬光, 1019-1086) valde i det historiske verket Zizhi Tongjian å lista Wei (220-265) og Jindynastiet (265-420) som dei to fyrste dynastia i perioden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:De sex dynastierna|De sex dynastierna]]» frå ,  den 22. april 2025.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
***
Eliteserien i handball 2006/07-Karar

**Eliteserien i handball 2006/07 for karar** var den øvste avdelinga i seriesystemet for karar, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 13. september 2006 til 28. mars 2007.

Drammen HK vann alle kampane og vart seriemeister for andre gong, ni år etter den fyrste triumfen. Vinnarlaget bestod av mellom andre Frode Hagen, Glenn Solberg, Joakim Hykkerud, Christian Spanne, Jan-Richard Lislerud Hansen, Vegard Strand, Marius Hovde Andersen og målvakta Lars Olav Olaussen.

## Poengtabell

## Kjelder
*Drammens Tidende 29. mars 2007
Drammen Håndballklubb

**Drammen Håndballklubb** er eit idrettslag heimehøyrande i Drammen. Handbalklubben vart skipa 3. mars 1992, då handballgruppene i Reistad Idrettslag og Sturla IF slo seg saman i eit nytt idrettslag. DHK har delteke i eliteserien sidan 1994. Laget spelar i blå drakter.

Høgdepunktet for Drammen HK er triumfen i den europeiske Euro City-cupen i 1996. Laget slo då i finalen tyske Vfl Hameln med 22-21 på bortebane og 27-21 på heimebane.

## Merittar
*Vinnar av Euro City-cupen: 1996
*Finalist i EHF-cupen: 2007
*Seriemeister: 1997, 2007, 2008 og 2010
*Noregsmeister: 2008

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Drammen Håndballklubb|Drammen Håndballklubb]]» frå ,  den 21. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Eliteserien i handball 2007/08-Karar

**Eliteserien i handball 2007/08 for karar** var den øvste avdelinga i seriesystemet for karar, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 16. september 2007 til 2. april 2008.

Drammen HK vart seriemeister for andre året i rad. Vinnarlaget bestod av mellom andre Frode Hagen, Glenn Solberg, Joakim Hykkerud, Christian Spanne, Jan-Richard Lislerud Hansen, Vegard Strand, Marius Hovde Andersen, Espen Lie Hansen og målvakta Mathias K. Holm.

## Poengtabell

## Kjelder
*Drammens Tidende 3. april 2008
West Valley City

**West Valley City** er ein by i delstaten Utah i USA med 140&nbsp;000 ibuarar. Byen høyrer til Salt Lake County og er i gagnet ein forstad til Salt Lake City, 1312 meter over havet og drygt 10 kilometer sørvest for storbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:West Valley City|West Valley City]]» frå ,  den 22. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Olathe

**Olathe** er ein by nordaust i delstaten Kansas i USA med ikring 141&nbsp;000 ibuarar. Byen hyser fylkessetet for Johnson County. I gagnet er Olathe ein forstad til storbyen Kansas City.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olathe, Kansas|Olathe, Kansas]]» frå ,  den 22. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Piviar

**Piviar** (*Contopus*) er ei biologisk slekt av små sporvefuglar som er medlemmar av tyrannfamilien (Tyrannidae). Som gruppe er desse seksten artane utbreidde over det meste av dei amerikanske kontinenta, men har fråvære frå Chile og frå det meste av Argentina.

## Etymologi
Slekta *Contopus* vart introdusert av den tyske ornitologen Jean Cabanis i 1855 med austpivi som typeart. Slektsnamnet er ein kombinasjon av dei gammalgreske orda *kontos* «stong» eller «skaft» og *pous* «fot».

## Kjenneteikn
Fuglane i denne slekta er tyrannidear som varierer i storleik frå små (13 cm i lengd, t.d. nordtropepivi, kvitstrupepivi) til middels store (18 cm, t.d. storpivi og sotpivi), med mørkt og dempa fjørdrakt, i nyansar av brun, grå eller blågrå. Dei har vanlegvis raudaktige auge og litt lysare underside enn overside (strupe, bryst og buk), i grått eller mørkare tonar. Alle har ein diskret fjørtopp. Dei sit oftast oppreist på greiner i skogkantar, der dei raskt flyg ut for å fange insekt. Nokre artar er langdistansetrekkfuglar og forlèt hekkeområda i Nord-Amerika i løpet av den boreale vinteren, og dreg sørover til det sentrale Sør-Amerika.

## Habitat og utbreiing

Mange av piviartane føretrekk opne eller halvopne skogsområde med tilgang til høge utkikkspunkt.​ Som insektetarar jaktar dei typisk ved å sitje på opne greiner og fange bytte i lufta. Dei er tilpassingsdyktige og kan utnytte både primærskog og menneskepåverka landskap. Habitatet deira strekkjer seg frå lågland til montane område, med artar som storpivien (*C. pertinax*) funne i høgder opp til 3000 meter. 

Fire artar er trekkfuglar som hekkar i Nord-Amerika, to av dei så langt nord som i Alaska, tre av dei fire overvintrar i Sør-Amerika sør til sentrale Bolivia. Landistansetrekkfuglane er tilpassa og utnyttar eit breitt spekter av habitatpreferansar. Tolv artar er mest stasjonære, av dei er fire øyartar og to artar er avgrensa til Costa Rica og litt inn i vestlege Panama.

## Artsoversyn
Slekt *Contopus*  i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V15.1, 2025, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. Verdas naturvernunion, IUCN, har vurdert alle artane som livskraftige:

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen var baset på «[[:es:Contopus|Contopus]]» frå , den 22. april 2025*
* 

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Jonathan Floyd

**Jonathan Floyd Løwe Haugen** () er ein norsk musikkartist frå Oslo kjend som **Jonathan Floyd**. Han speler synth-basert R&B og er blant anna kjend for «Danser på kanten.»

## Diskografi
### EP
* 2022: *Heartbreaker*

### Singlar
* 2019: *Ække meg*
* 2019: *I morgen er det glemt*
* 2020: *Ser meg*
* 2020: *Fly*
* 2020: *Heartbreaker* (med Arif)
* 2022: *Danser likevel*
* 2023: *Chick fra LA*
* 2023: *Intensjoner*
* 2024: *Pillow* (med Isah)
* 2024: *Deep Deep Down* (med Englando)
* 2024: *Når jeg faller ned* (med Coucheron og Iben Marie)

## Kjelder
Friedensreich Hundertwasser

**Friedrich** **Stowasser** (), betre kjent under pseudonymet **Friedensreich Regentag Dunkelbunt Hundertwasser**, var ein austerriksk kunstnar og arkitekt som også jobba med miljøvern.

Hundertwasser skilde seg ut som ein motstandar av straumlinjeforma og einsretta kunst og arkitektur, og uttrykte det gjennom bygningsdesign. Det best kjende verket hans er Hundertwasserhaus i Wien i Austerrike, som er blitt ein viktig stad i den austerrikske hovudstaden, karakterisert av fantasi og særpreg. 

## Liv
Hundertwasser var fødd inn i ein jødisk familie i Wien 15 desember 1928. Før han fylte tjue år, var heile morssida av slekta hans blitt drepen i Holocaust.

I 1936 byrja han på Montessoriskolen. Han byrja å laga eigne verk på slutten av 1940-talet, og byrja på Akademie der bildenden Künste Wien i 1948.

Nazitida var svært vanskeleg for Hundertwasser og mora Elsa, som var jødiske. Dei slapp unna forfølging ved å markera seg som kristne. Dette hadde truverde sidan faren til Hundertwasser var katolikk. Hundertwasser blei døypt katolikk i 1935. For å unngå trøbbel, vart Hundertwasser medlem i Hitlerjugend.

Hundertwasser utvikla kunstnariske ferdigheiter tidleg. Etter krigen var han tre månader ved kunstakademiet i Wien, og byrja å signera kunsten sin under namnet Hundertwasser i staden for Stowasser. Han la ut på reise, og brukte eit lite sett med målarsaker som han førte med seg alltid for å skisse det han så. I Firenze møtte han den unge franske biletkunstnaren René Brô for fyrste gong. Dei blei venner livet ut. Detn fyrste kommersielle målerisuksessen til Hundertwasser var i 1952-53 med ei utstilling i Wien.

Han elska New Zealand, og han definerte det som det offisielle heimlandet sitt. Her blei han også gravlagt etter at han døydde i 2000, 71 år gammal.

## Namn
Etternamnet Hundertwasser kjem av ei omsetjing av 'sto' (det slaviske ordet for '(eitt) hundre') til tysk. Namnet *Friedensreich* har dobbel tyding; 'fredsrike' eller 'fredsrik' (i tydinga 'fredeleg'). Dei andre namna han valde, *Regentag* og *Dunkelbunt*, blir omsett til 'regnfull dag' og 'mørkt' og 'fleirfarga'.

## Stil
Den konservative stilen til Hundertwasser kan nesten samanliknast med Gaudí i art nouveau. Han ville gjenforeina menneska med naturen, og ville ikkje ha rette linjer i verka sine. Han var sterkt inspirert av plantar og naturen, og brukte mange organiske former. Han stod for individualisme, og meinte at kvar og ein hadde ein plass i heilskapen. Eit anna kjenneteikn var ofte sterke, lyse fargar.

Han definerte ofte stilen sin som transautomatisme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Friedensreich Hundertwasser|Friedensreich Hundertwasser]]» frå ,  den 23. april 2025.*
Eliteserien i handball 2008/09-Karar

**Eliteserien i handball 2008/09 for karar** var den øvste avdelinga i seriesystemet for karar, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 16. september 2008 til 1. april 2009.

Fyllingen Idrettslag frå Bergen vart seriemester for aller fyrste gong. Mannskapet bestod i fyrste rekke av Svend Magnus Pettersen, Andreas Gjeitrem, Espen Holand, Tommy Pettersson, Thomas Drange, Jarle Rykkje og målvakta Magnus Dahl.

## Poengtabell

## Kjelder
*Bergensavisen 2. april 2009
Lakewood i Colorado

**Lakewood** er ein by i delstaten Colorado i USA med ikring 156&nbsp;000 ibuarar. Lakewood ligg 1724 meter over havet, høyrer til Jefferson County og er ein forstad til Denver, ei 5-6 kilometer sørvest for sentrum av storbyen. Lakewood er ein universitetsby med tre større institusjonar for høgare utdanning.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lakewood, Colorado|Lakewood, Colorado]]» frå ,  den 23. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Aurora i Colorado

**Aurora** er ein by i delstaten Colorado i USA med ikring 386&nbsp;000 ibuarar. Byen breier seg i tre ulike i fylke: Arapahoe, Adams og Douglas. Aurora ligg 10 kilometer aust for Denver og er i gagnet ein forstad til storbyen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aurora, Colorado|Aurora, Colorado]]» frå ,  den 23. april 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*