Eurovision Song Contest 1999

**Eurovision Song Contest 1999** var den 44. utgåva av Eurovision Song Contest, den årlege songtevlinga for medlemslanda av organisasjonen EBU. Tevlinga blei arrangert laurdag 29. mai 1999 av den israelske kringkastaren IBA. Finalen fann stad i Merkaz HaKongresim HaBeinLeumi i Jerusalem i Israel, og for fyrste gong var det tre programleiarar: Yigal Ravid, Dafna Dekel og Sigal Shahamon.

EBU gjorde fleire regelendringar dette året, blant anna kunne deltakarane for fyrste gang sidan 1976 synge på det språket dei ønskte. I tillegg fjerna unionen kravet om at arrangøren måtte stille med eit orkester. IBA valde å droppe orkester, og dimed var all musikken ferdiginnspelt på band – for fyrste gang i historia til Eurovision Song Contest.

I alt deltok 23 land og dei fleste landa brukte telefonavrøysting. Finland, Hellas, Makedonia, Romania, Slovakia, Sveits og Ungarn måtte stå over dette året, siden dei hadde lågast snittpoengsum i femårsperioden 1994–1998. Samstundes fekk Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Danmark og Island komme tilbake etter å ha måtta stå over i 1998. Litauen kom også tilbake for fyrste gong sidan 1994.

Vinnaren av tevlinga blei Sverige og Charlotte Nilsson med songen «Take Me to Your Heaven». Island, Tyskland, Kroatia og Israel utgjorde resten av topp fem. Det norske bidraget, «» med , blei nummer 14 av 23.

## Bakgrunn
Etter sigeren til Dana International, med songen «Diva», året før, var Israel vertskap for tevlinga. Dette var andre gongen Israel og kringkastaren IBA arrangerte Eurovision Song Contest, og IBA la finalen til Merkaz HaKongresim HaBeinLeumi i Jerusalem. Tevlinga i 1979 blei arrangert i det same lokalet. Tryggleiken var høg før arrangementet, og deltakarane blei fotfølgde av vaktar når dei var ute i Jerusalem. Berre delegasjonane og fjernsynsfolka fekk tilgang til arenaen. «Vi håper selvsagt at ingen farlige situasjoner oppstår, men vi er forberedt på alt.» sa tryggleikssjef Itzik Ashkenazy til *[[VG]].*

EBU reduserte dette året deltakartalet frå 25 til 23 land. Litauen deltok for fyrste gang sidan 1994, mens Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Danmark og Island var tilbake etter å ha måtta stå over året før. Russland fekk ikkje delta sidan landet ikkje overførte 1998-finalen, noko som var eit krav for å få delta i 1999. Finland, Hellas, Makedonia, Romania, Slovakia, Sveits og Ungarn var fråverande dette året.

### Orkesteret og språkregelen forsvinn
EBU innførte fleire nye reglar for Eurovision Song Contest dette året. Den største endringa var at EBU droppa regelen som kravde at deltakerlandene måtte synge på eit av sine nasjonalspråk. Deltakarane stod no fritt til å synge på kva som helst språk dei ville. I 1999 valde 13 av de 23 landa å synge heilt eller delvis på engelsk, mens Bosnia-Hercegovina også song delvis på fransk.

Arrangøren trong heller ikkje lenger å stille med eit orkester, og IBA valde å droppe orkesteret for å kutte kostnadar. Det same gjorde framtidige arrangørar, noko som har ført til at alle songane har blitt framførte med singback sidan. Profilerte Johnny Logan, som har vunne Eurovision Song Contest tre gongar, kritiserte avgjersla og meinte tevlinga hadde blitt ei rein «karaoketevling».

Ei tredje stor endring var innføringa av ordninga «dei fire store». Ordninga gjorde at dei fire største økonomiske bidragsytarane til Eurovision Song Contest – Frankrike, Spania, Storbritannia og Tyskland – var sikra deltaking året etter, uansett resultat åra føre.

## Kvalifisering
På grunn av at stadig fleire land ønskte å delta i Eurovision Song Contest, hadde EBU innført eit meir permanent kvalifiseringssystem frå 1997 for å halde talet på deltakarland nede. Eit land som ikkje var kvalifisert eit år, fekk automatisk rett til å delta året etter.

Startfeltet i 1999 bestod av vertslandet Israel, dei 17 landa med høgast gjennomsnittspoengsum frå femårsperioden 1994–1998 og landa som måtte stå over tevlinga året før. Dette året kom regelverket med eit nytt tillegg. Dette tillegget slo fast at frå 2000 av skulle dei fire største økonomiske bidragsytarane i Eurovision Song Contest –&nbsp;Frankrike, Spania, Storbritannia og Tyskland – vere automatisk kvalifiserte for finalen. Denne gruppa med land fekk tilnamnet «dei fire store», og blei oppretta for å sikre tevlinga eit stabilt finansielt grunnlag i åra framover.

I samsvar til regelverket var ikkje Finland, Hellas, Makedonia, Romania, Slovakia, Sveits og Ungarn kvalifiserte til 1999-finalen. Dette for å gje plass til Austerrike, Bosnia-Hercegovina, Danmark, Island og Litauen – og debutantlandet Latvia. Den latviske kringkastaren  valde seinare å trekkje seg frå tevlinga, og EBU tilbaud plassen til Ungarn, som var øvst på lista over dei ikkje-kvalifiserte landa. Den ungarske kringkastaren Magyar Televízió avslo tilbodet, som dimed gjekk videre til neste land på lista: Portugal. Den portugisiske kringkastaren  takka ja til invitasjonen.

## Sendinga
IBA ønskte å markere at dette var siste finale på 1900-talet, og temaet for scenedekoren var tidas gang. Midt på scena var det bygget ein slags mekanisk sol, med planetar og solstrålar som svirra rundt. Sendinga starta med ein teiknefilm som var laga som ei rundreise i Europas land, etterfulgt av ein film med dansarar og fjorårsvinnar Dana International, spela inn i vertsbyen Jerusalem.

Deretter kom dei tre programleiarane inn på scena i Merkaz HaKongresim HaBeinLeumi, saman med dansarane frå filmen som var vist like før. Det var rundt 2000 publikummarar i salen. Etter ein kort introduksjon på engelsk, fransk og hebraisk, helsa programleiarane på programleiaren frå året før Terry Wogan, som var til stades for å kommentere sendinga for BBC1. Alle dei israleske vinnarane, Izhar Cohen,  og Dana International, var også til stade i salen.

Deretter starta presentasjonen av de 23 deltakerlåtane. Kvart bidrag blei introduserte med korte filmar som tok utgangspunkt i ulike likingar frå Bibelen. Startrekkefølgja var avgjord med loddtrekking. Litauen byrja, mens Estland avslutta. Noreg hadde startnummer åtte.

Pausenummeret var ved Dana International som framførte ein coverversjon av songen «Free» av Stevie Wonder. Deretter starta avrøystinga, og avrøystinga blei raskt ein duell mellom to nordiske land: Sverige og forhåndsfavoritten Island. Lenge låg Island i føringa, men då nest siste land gav 12 poeng til Sverige og ingen til Island, var den svenske sigeren sikra. Dette var den fjerde sigeren til Sverige i tevlinga.

Etter vinnarreprisen blei showet avslutta med at alle deltakarane kom opp på scena og song vinnarsongen frå 1979, «Hallelujah». Fellessongen skulle markere avslutninga på tusenåret og samstundes setje fokus på den pågåande krigen på Balkan. «Fremførelsen av "Halleluja" blir en spesiell tributt til ofrene for krigen i Kosovo», sa dei israelske arrangørane til *[[Aftenposten]].*

### Det norske bidraget
Det norske bidraget var «», skriven og framført av  – som berre brukte *Van Eijk* som artistnamn. Songen hadde vunne Melodi Grand Prix klårt og nådde seinare ein tredjeplass på den norske singellista. Debutalbumet ** selde også  eksemplar den første veka etter utgjevinga.

Under finaleveka hadde Van Eijk gjentekne tekniske problem på prøvene. Fleire ganger svikta ljoden, og under generalprøva var Van Eijk nøydd til å bryte og starte framsyninga på ny. Problema fortsette også under sjølve finalen, då øyremonitoren til Van Eijk ikkje fungerte og i staden sende ein høg pipeljod inn i øyret hans. NRK kravde at Noreg måtte få opptre på nytt, men dei israelske arrangørane avviste kravet. Det norske bidraget fekk 35 poeng og enda som nummer 14 av 23 bidrag.

Med på scena hadde Van Eijk med seg dansarane  og Charlotte Øverland Våseth. I tillegg deltok ,  og  som koristar.  kommenterte finalen for NRK1, mens  kommenterte på NRK P1. Ragnhild Sælthun Fjørtoft las poenga frå den norske telefonavrøystinga frå Oslo via satellitt.

### Avrøystinga
Kvart land gav 1–8, 10 og 12 poeng til sine ti favorittsongar via telefonavrøysting. Sjåarane fekk røyste i fem minuttar før linjene stengte, men kvart land hadde også ein reservejury på åtte personar i tilfelle telefonnettet skulle bryte saman. Fire av landa –  Litauen, Tyrkia, Irland og Bosnia-Hercegovina – fekk dispensasjon til å bruke jury. Overdommar for avrøystinga var Christine Marchal-Ortiz frå EBU.  

Før finalen var Selma frå Island storfavoritt til å vinne med songen «All Out of Luck». Kypros blei på førehand tippa som ein av hovudutfordrarane hennar, men enda til slutt nest sist med berre 2 poeng frå Storbritannia. Under avrøystinga var det lenge ein tett kamp mellom Island og Sverige. Island låg i teten det meste av tida, men den bosniske juryen avgjorde til slutt det heile i favør Sverige, ved å gi dei 12 poeng og ingenting til Island. Tyskland melde seg også inn i tetkampen, men enda til slutt på tredjeplass. Kroatia blei nummer fire, og vertslandet Israel kom på femteplass.

## Deltakere
Liste over deltakarane og det offisielle resultatet. Tabellen er rangert etter startrekkefølgje; plasseringa og poengsummen finst i kolonnane til høgre.

### Artister som hadde delteke tidlegare

## Poengtavle
Tavla er ordna etter stemmerekkefølgja i finalen. Alle deltakarlanda brukte telefonavrøysting, bortsett frå Litauen, Tyrkia, Irland og Bosnia-Hercegovina, som brukte jury.

### 12 poeng
Under er eit oversyn over alle 12-poengarar gjevne i finalen:

## Hendingar
### Innspelte røyster gav straff
Det kroatiske bidraget «Maria Magdalena» brukte mannsrøyster på band, sjølv om regelverket sa at alle røyster måtte framførast direkte under tevlinga. Nederland og Noreg reagerte på dette og klaga Kroatia inn for EBU i finaleveka. Men den kroatiske delegasjonen forsikra EBU om at «røystene» blei skapt av ein synthesizer, og EBU tok difor ikkje protestane til følgje. Etter tevlinga viste det seg likevel at Kroatia hadde brukt mannsrøyster på band, noko som var i strid med reglane. EBU valde å straffe Kroatia ved å trekkje frå 33 prosent av poenga til «Maria Magdalena». Dette fekk innverknad for femårs-gjennomsnittet til Kroatia som blei brukt til å avgjere kva for land som fekk delta i dei kommande finalane.

Ironisk nok skulle Noreg ende i same situasjon som Kroatia 18 år seinare. Årsaka var at det norske bidraget, «Grab the Moment», hadde sampla røystespor som var vanskelege å attskape på direkten. NRK bad EBU å oppheve forbodet mot innspelte røyster, men NRK valde til slutt å attskape røystene direkte.

### To land sende andreplassane
Både Tyskland og Bosnia-Hercegovina måtte sende andreplassane frå sine nasjonale finalar til Jerusalem. Dette fordi vinnarane fra begge landa blei diskvalifisert. Men begge dei diskvalifiserte vinnarane, tyske  og bosniske , skulle seinare vende tilbake til tevlinga i høvesvis 2002 og 2006.

### Fjorårsvinnaren gjekk i bakken
Eit av dei mest minneverdige augneblinkane i Eurovision Song Contest skjedde etter at Charlotte Nilsson hadde vunne, og fjorårsvinnar Dana International skulle overlevere sigerstroféen. Under overrekkinga mista Dana International balansen og deiste i golvet med troféen. Den svenske låtskrivaren Gert Lengstrand prøvde å ta ho imot, men enda opp med å tråkke på kjolen hennar. Hendinga skapte også panikk blant tryggleikspersonellet i saka, men det viste seg at fallet var eit hendeleg uhell og Dana International gjekk av scena, tydeleg flau.

## Kommentatorar og poengopplesarar
### Poengopplesarar
Kvart land hadde utnemnd ein talsperson som annonserte poenga frå sitt land over satellitt på engelsk eller fransk. Under er talspersonane i same rekkefølgje som under avrøystinga.
# Andrius Tapinas
# Sabine De Vos
# Hugo de Campos
# Marko Rašica
# Colin Berry
# Mira Berginc
# Osman Erkan
# Ragnhild Sælthun Fjørtoft
# Kirsten Siggaard
# 
# Edsilia Rombley
# Jan Chojnacki
# Áslaug Dóra Eyjólfsdóttir
# Marina Maleni
# Pontus Gårdinger
# Manuel Luís Goucha
# Clare McNamara
# Dodo Roscic
# Yoav Ginai
# Nirvana Azzopardi
# Renan Demirkan
# Segmedina Srna
# Mart Sander

### Kommentatorar og kringkastarar
Dei fleste landa som kringkasta finalen, hadde kommentatorar som formidlet informasjon og hendingar direkte til sjåarane. Oversyn over kommentatorar under Eurovision Song Contest 1999 i alfabetisk rekkefølgje etter land:
}
|-
! scope="row" |
|TVP
|TVP1
|Artur Orzech
|-
! scope="row" |
|RTP
|RTP1
|Rui Unas
|-
! scope="row" |
|RTVSLO
|SLO1
|Miša Molk
|-
! scope="row" |
|TVE
|La Primera
|José Luis Uribarri
|-
! rowspan="2" scope="row" |
| rowspan="2" |BBC
|BBC One
|Terry Wogan
|-
|BBC Radio 2
|Ken Bruce
|-
! scope="row" |
|SVT
|SVT1
|Pekka Heino og Anders Berglund
|-
! scope="row" |
|TRT
|TRT 1
|Gülşah Banda
|-
! scope="row" |
|ARD
|Das Erste
|Peter Urban
|}

## Notar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eurovision Song Contest 1999|Eurovision Song Contest 1999]]» frå , den 15. november 2023.*