open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Swinton i Stor-Manchester

** Swinton ** er ein by i grevskapet Stor-Manchester i England. Han ligg på sørvestsida av elva Irwell, 5&nbsp;km nordvest for Salford og 7 km nordvest for Manchester. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swinton, Greater Manchester|Swinton, Greater Manchester]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Stone i Staffordshire

** Stone ** er ein gammal marknadsby i grevskapet Staffordshire i England. Han har kring 17&nbsp;500 innbyggjarar og ligg om lag 11 km nord for Stafford og kring 11 km sør for Stoke-on-Trent. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stone, Staffordshire|Stone, Staffordshire]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tottington

** Tottington ** er ein by i grevskapet Stor-Manchester i England. Han har kring 10&nbsp;000 innbyggjarar.

Historisk er byen ein del av grevskapet Lancashire. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tottington, Greater Manchester|Tottington, Greater Manchester]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tring

** Tring ** er ein liten marknadsby i grevskapet Hertfordshire i England. Han har kring 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 48 km nordvest for London og er knytt til London via ein gammal romarveg, Akeman Street. Tring høyrer til pendlarbeltet kring London. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tring|Tring]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Twickenham

** Twickenham ** er ei forstadsområde i Richmond upon Thames i London i England. Området er nok mest kjent for heimstaden for Twickenham Stadium. 

Norsk Hydro har sitt britiske kontor her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Twickenham|Twickenham]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tiverton i Devon

** Tiverton ** er ein by i grevskapet Devon i England. Han har kring 22&nbsp;500 innbyggjarar og ligg ved elva Exe. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tiverton, Devon|Tiverton, Devon]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Totnes

** Totnes ** er ein marknadsby i grevskapet Devon i England. Han har kring 8&nbsp;500 innbyggjarar og ligg ved utløpet til elva Dart, om lag 35 km sør for byen Exeter.

Totnes har ei lang historie som går attende til 907, då den første borga her vart bygd. Han var alt ein viktig marknadsby på 1100-talet. At byen ein gong var velståande kan ein sjå på dei mange kjøpmannshusa som vart bygd på 1500- og 1600-talet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Totnes|Totnes]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wellington i Shropshire

** Wellington ** er ein by i grevskapet Shropshire i England. Han har kring 23&nbsp;000 innbyggjarar og utgjer i dag ein del av den nye byen Telford. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wellington, Shropshire|Wellington, Shropshire]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Welwyn Garden City

** Welwyn Garden City ** er ein by i grevskapet Hertfordshire  i England. Han har kring 50&nbsp;000 innbyggjarar og ligg om lag 35 km frå Kings Cross. Welwyn Garden City var den andre hagebyen i England, grunnlagd i 1920 og ein av dei første nye byane i Storbritannia (erklært i 1948). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Welwyn Garden City|Welwyn Garden City]]» frå , den 26. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Westerham

** Westerham ** er ein by i grevskapet Kent i England. Han har kring 4&nbsp;500 innbyggjarar. Byen er først nemnd på 800-talet og vart òg nemnd i Domesday Book som *Oistreham*. Elva Darent renn gjennom byen og dreiv tidlegare tre vassmøller.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Westerham|Westerham]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
West Mersea

** West Mersea** (tidlegare skriven *Mersey*) er ein by i grevskapet Essex i England. Han har kring 7&nbsp;000 innbyggjarar. Byen er den største av to busetnader på Mersea Island, søraust for Colchester. Den mindre busetnaden på øya er East Mersea.

West Mersea Yacht Club er eit kjent seglbåtsenter på austkysten av England. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Mersea|West Mersea]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Westhoughton

** Westhoughton ** er ein by i grevskapet Stor-Manchester i England. Han har kring 25&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg 8 km sørvest for Bolton, 7 km aust for Wigan og 23 km nordvest for Manchester.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Westhoughton|Westhoughton]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Weybridge

** Weybridge ** er ein by i grevskapet Surrey i England. Han har kring 15&nbsp;500 innbyggjarar og grenser i nord til elva Themsen ved munningen til elva Wey, som byen er kalla opp etter. Byen ligg innanfor pendlarbeltet kring London. 

Dei fyrst nedskrivne formene av namnet stammar frå 600-talet, der staden blir kalla *Waigebrugge* og *Weibrugge*. Weybridge er nemnd i *[[Domesday Book]]* frå 1086 som *Webrige* og *Webruge*, og i seinare dokument som *Waibrigge* og *Wabrigge* på 1100-talet og *Wybrugge* og *Weybrugge* på 1200-talet. Namnet tyder ganske enkelt 'bru over Wey'.

## Historie

I 1086 var staden var då delvis eigd av klosteret Chertsey Abbey og delvis av biskop Odo av Bayeux, som var halvbror til Vilhelm erobraren, og ein føydal undersått av han, Herfrid av Throwley.

Etter oppløysinga av klostera fekk Weybridge familien Rede som eigarar i tre år, før staden kom under den engelske krona i 1537. I juni same året byrja Henrik VIII å bygga Oatlands Palace her ved å utvida eit herskapshus frå mellomalderen nord for bysentrum. Noko av steinen brukt til grunnstein var tekne frå gamle Chertsey Abbey. Kong Henrik hadde meint palasset som bustad for den fjerde konna si, Anna av Kleve, men dette ekteskapet blei annullert etter eit halvår. Kongen gifta seg med den femte kona si, Catherine Howard, i Oatlands, men vitja sjeldan staden seinare. Palasset fortsette å tilhøyra krona fram til innføringa av Det engelske samveldet, då innhaldet blei selt og bygningane rivne. Berre inngangsporten frå rundt 1545 og muren ved sida av han står att.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Weybridge|Weybridge]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Weybridge|Weybridge]]» frå ,  den 21. september 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff

*
Whaley Bridge

** Whaley Bridge ** er ein liten by i grevskapet Derbyshire i England. Han har kring 6&nbsp;500 innbyggjarar og ligg ved elva Goyt. Byen ligg om lag 24 km sør for Manchester, 11 km nord for Buxton, 15 km aust for Macclesfield og 42 km vest for Sheffield. 

## Galleri

WhaleyBridge2.JPG|Whaley Bridge, 2010.
St James, Taxal from south east.jpg|St. James kyrkje, 2010.
Whaley Bridge canal basin.jpg|Kanal, 2004.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whaley Bridge|Whaley Bridge]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whiston i Merseyside

** Whiston ** er ein stor landsby i grevskapet Merseyside i England. Han har kring 13&nbsp;000 innbyggjarar og ligg om lag 11&nbsp;km aust for sentrum av Liverpool.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whiston, Merseyside|Whiston, Merseyside]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whitchurch i Shropshire

** Whitchurch ** er ein marknadsby i grevskapet Shropshire  i England, 3 km aust frå grensa til Wales. Han ligg også
 sør for grensa til Cheshire,  nord for hovudbyen i Shropshire, Shrewsbury,  sør for Chester og  aust for Wrexham. Whitchurch har kring 9&nbsp;000 innbyggjarar og er den eldste kontinuerleg busette byen i Shropshire. 

Nokre kjende folk som har budd i Whitchurch er komponisten Edward German og illustratøren Randolph Caldecott.

## Historie

### Steinalderen
Det er funne spor etter menneske i dette området frå rundt 3000&nbsp;f.Kr. Ved Dearnford Farm i nærleiken er det funne flintflak frå yngre steinalder.

### Romersk tid
Romarane grunnla ein busetnad her, Mediolanum (bokstaveleg ‘Midtslette’ eller ‘Midten av sletta’) kring år 52–70. Han låg ved ein viktig romarveg mellom Chester og Wroxeter. Han er nemnd på Itinerarium Antonini, men er ikkje same Mediolanum som den nemnd av Ptolemaios i *Geographica*, som låg sentralt i Wales. Ein kan sjå lokale spor etter romarane ved Whitchurch Heritage Centre.

### Angelsaksisk tid
Den lokale soknekyrkja er vigd heilage Alkmund, sonen til kong Alhred av Northumbria. Ifølgje nokre tolkingar kan han vera gravlagd i Whitchurch; i alle høve blei han fyrst gravlagd i Shropshire.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitchurch, Shropshire|Whitchurch, Shropshire]]» frå , den 26. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Whitehaven

** Whitehaven ** er ein by på kysten av grevskapet Cumbria i England. Han har kring 25&nbsp;000 innbyggjarar og ligg om lag midt mellom Carlisle og Barrow-in-Furness. 

Han ligg på vestkysten av grevskapet, utanfor Lake District nasjonaplark. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitehaven|Whitehaven]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whitley Bay

** Whitley Bay ** er ein by i grevskapet Tyne and Wear i England. Han har kring 38&nbsp;500 innbyggjarar og ligg ved kysten av Nordsjøen med fine sandstrender som dannar bukta som strekkjer seg frå St.&nbsp;Mary's Island i nord til Cullercoats i sør.

Byen vart ein feristad for innbyggjarar i Nordaust-England og Skottland, og vart verande eit populært reisemål fram til 1980-åra. I dag vert byen stort sett rekna som ein pendlarby for Newcastle upon Tyne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitley Bay|Whitley Bay]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whitnash

** Whitnash ** er ein by i grevskapet Warwickshire i England. Han har kring 11&nbsp;000 innbyggjarar. Byen har vokse saman med både Warwick og Royal Leamington Spa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitnash|Whitnash]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whitstable

** Whitstable ** er ein by i grevskapet Kent i England. Han har kring 30 000 innbyggjarar. Han ligg om lag 12 km nord for byen Canterbury og om lag 3 km vest for Herne Bay. 

Whitstable er kjend for østers, som har vorte samla inn i området sidan minst romartida. Sjølve byen er datert tilbake til tida før Domesday Book. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitstable|Whitstable]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Whitworth i Lancashire

** Whitworth ** er ein by i grevskapet Lancashire i England. Han har kring 8&nbsp;000 innbyggjarar og ligg ved foten av Penninane mellom byane Bacup i nord og Rochdale i sør. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Whitworth, Lancashire|Whitworth, Lancashire]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wickford

**Wickford** er ein by sør i grevskapet Essex i England. Han har kring 28&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 50 km aust for London og er ein del av pendlarbeltet kring hovudstaden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wickford|Wickford]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wigston Magna

** Wigston Magna ** er ein by i grevskapet Leicestershire i England. Han har kring 32&nbsp;000 innbyggjarar og ligg like sør for Leicester.

Han glir rett over i Oadby i aust. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wigston Magna|Wigston Magna]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Willenhall

** Willenhall ** er ein by i grevskapet West Midlands i England. Han har kring 52&nbsp;000 innbyggjarar og ligg i Black Country mellom Wolverhampton og Walsall. Historisk høyrte byen til Staffordshire. Byen ligg ved elva Tame.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Willenhall|Willenhall]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wimbledon i London

**Wimbledon** er eit område sørvest i London, i bydelen Merton. 

Området er mest kjent for tennisturneringa Wimbledon Championships og for fotballklubben Wimbledon FC, som i 2003 flytta frå London til Milton Keynes og året etter skifta namn til Milton Keynes Dons FC. I dag er den mest kjende klubben i Wimbledon AFC Wimbledon, som vart grunnlagt av Wimbledon FC-tilhengjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wimbledon (London)|Wimbledon (London)]]» frå , den 26. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Wimborne Minster

** Wimborne Minster** (ofte berre kalla *Wimborne*) er ein marknadsby i grevskapet Dorset i England. Han har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar og ligg 8 km nord for Poole.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wimborne Minster|Wimborne Minster]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wincanton

** Wincanton ** er ein by i grevskapet Somerset i England. Han har kring 6&nbsp;500 innbyggjarar og ligg ved A303, hovudvegen mellom London og Sørvest-England. Byen har noko lettindustri. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wincanton|Wincanton]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Winchelsea

** Winchelsea ** er ein landsby i grevskapet East Sussex i England. Han ligg mellom High Weald og Romney Marsh, om lag 3 km sørvest for Rye og 12 km nordaust for Hastings.

Landsbyen ligg på same staden som ein mellomalderby grunnlagd i 1288, som erstatta ein tidlegare by med same namn, stundom kjend som **Old Winchelsea**, som gjekk tapt i havet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Winchelsea|Winchelsea]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Byen Windermere

** Windermere ** er ein by i Lake District i grevskapet Cumbria i England. Han har kring 8&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg om lag 1 km frå innsjøen Windermere, den største naturlege innsjøen i England. Han har no vokse saman med den eldre byen Bowness-on-Windermere, som ligg like ved innsjøen, sjølv om kvar by framleis har klare sentrum. 

Historisk høyrte byen til Westmorland. 
Byen blei skipa rundt Windermere jernbanestasjon, som blei opna i 1847. Stasjonen ligg på West Coast Main Line, og har avgangar til Oxenholme og til Manchester lufthamn.
Windermere Hotel blei bygd i 1849.

Byen ligg nær hovudvegen A591, som går gjennom Lake District frå Kendal til Keswick.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Windermere, Cumbria|Windermere, Cumbria]]» frå ,  den 26. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Winsford

** Winsford ** er ein by i grevskapet Cheshire i England. Han har kring 33&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg ved elva Weaver sør for Northwich og vest for Middlewich, og voks som ein by kring saltgruveindustrien, etter at elvane vart kanaliserte på 1700-talet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Winsford|Winsford]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wisbech

** Wisbech ** er ein marknadsby i grevskapet Cambridgeshire i England. Han har kring 30&nbsp;000 innbyggjarar og ligg i Fenland-området  ved elva Nene. Det går to bruer over elva i byen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wisbech|Wisbech]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Witham

** Witham ** er ein by i grevskapet Essex i England. Han har kring 28&nbsp;000 innbyggjarar og ligg mellom Chelmsford og Colchester. Elva Brain renn gjennom byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Witham|Witham]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Withernsea

** Withernsea ** er ein ferieby ved kysten av grevskapet East Riding of Yorkshire i England. Han har kring 6&nbsp;000 innbyggjarar. Det mest kjende landemerket i byen er eit kvitt fyr. Fyret, som ikkje lenger er aktivt, husar i dag eit museum for skodespelarinna Kay Kendall, som var fødd i byen. 

Nullmeridianen kryssar kysten nordvest for Withernsea.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Withernsea|Withernsea]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wokingham

** Wokingham ** er ein marknadsby i grevskapet Berkshire i England. Han har kring 47&nbsp;000 innbyggjarar, og ligg om lag 50 km vest for sentrum av London, nær Reading og Bracknell. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wokingham|Wokingham]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wombwell

** Wombwell ** er ein by i grevskapet South Yorkshire i England. Han har kring 15&nbsp;500 innbyggjarar og ligg nær Barnsley. 

Namnet på byen kan tyde «Womba's Well» eller «ein brunn i ei grop».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wombwell|Wombwell]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wooler

** Wooler ** er ein liten by i grevskapet Northumberland i England. Han har kring 2&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i utkanten av Northumberland nasjonalpark ved Cheviot Hills i eit populært turområde. 

Byen ligg i nærleiken av Morpeth og Coldstream i Scottish Border. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wooler|Wooler]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wootton Bassett

**Royal Wootton Bassett** er ein marknadsby i grevskapet Wiltshire  i England. Han har kring 14&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 10 km sørvest for Swindon.

Byen fekk status som kongeleg verna by i mars 2011 av dronning Elizabeth II, og fekk då «Royal» først i namnet sitt. 

Wootton Bassett ligg nær RAF Lyneham, ein tidlegar base for det britiske luftvåpenet. Frå april 2007 til basen stengde ved utgangen av 2012 blei ei mengd falne frå Irak og Afghanistan ført gjennom byen i seremonielle opptog.

## Galleri

Wootton Bassett from west of Broad Town - geograph.org.uk - 1015787.jpg|Wootton Bassett i 2008. 
Repatriation through Wootton Bassett.jpg|Gravferdsbilar køyrer gjennom Wooton Bassett i 2009. 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wootton Bassett|Wootton Bassett]]» frå , den 26. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Workington

** Workington ** er ein by i grevskapet Cumbria i England. Han har kring 25&nbsp;000 innbyggjarar og ligg ved munningen til elva Derwent, 50 km sørvest for Carlisle, 11 km vest for Cockermouth og 8 km sørvest for Maryport.  

Historisk høyrte byen til Cumberland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Workington|Workington]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Worksop

** Worksop ** er ein by i grevskapet Nottinghamshire i England. Han har kring 45&nbsp;000 innbyggjarar og ligg ved elva Ryton i nordenden av Sherwood Forest. Han ligg om lag 30 km søraust for Sheffield.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Worksop|Worksop]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Wymondham

** Wymondham ** er ein historisk marknadsby i grevskapet Norfolk i England. Han har kring 17&nbsp;500 innbyggjarar. Byen ligg 14 km sørvest for Norwich, langs A11 mellom Thetford og London.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wymondham|Wymondham]]» frå ,  den 26. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ballater

**Ballater** (skotsk gælisk *Bealadair*) er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland, med historisk status som burgh. Ved folketeljinga i 2001 hadde Ballater 1446 innbyggjarar.  I 2006 vart folketalet estimert til 1 520 innbyggjarar.

Ballater ligg like austom Cairngormsfjella ved elva Dee. Byen har mykje turisme knytt til fotturar i Cairngorms nasjonalpark, og er òg kjent for det lokale kjeldevatnet som ein trudde hadde lækjande effekt mot struma.

Balmoral Castle ligg om lag 14 kilometer vest for Ballater. Herregarden Birkhall ligg òg like ved byen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ballater|Ballater]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Banchory

**Banchory** (skotsk gælisk *Beannchar*) er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland. Byen har historisk status som burgh. 

Ved folketeljinga i 2001 hadde Banchory 6&nbsp;034 innbyggjarar. 
I 2006 vart folketalet estimert til 6&nbsp;520 innbyggjarar.

Banchory ligg ved elva Dee, ca 30 kilometer aust for Aberdeen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Banchory|Banchory]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Banff i Skottland

**Banff** (skotsk gælisk *banbh*) er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland. Ved folketeljinga i 2001 hadde Banff 3&nbsp;991 innbyggjarar. 
I 2006 vart folketalet estimert til 3&nbsp;820 innbyggjarar.

Banff ligg ved austkysten av Skottland på sørsida av Moray Firth. Han ligg vest for utløpet av elva Deveron, Banff og nabobyen Macduff aust for elva har praktisk talt vakse saman. Banff har historisk status som kongeleg burgh, og var inntil 1975 administrasjonssenter for det tradisjonelle grevskapet Banffshire.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Banff (Skottland)|Banff (Skottland)]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Blackburn i Aberdeenshire

**Blackburn** er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland. Blackburn er raskt veksande, og fungerer som ein sovekommune for Aberdeen. Han ligg like vest for Abeerdeen lufthamn, omtrent 20 kilometer nordvest for Aberdeen.

Ved folketeljinga i 2001 hadde Blackburn 1&nbsp;386 innbyggjarar. 
I 2006 vart folketalet estimert til 2&nbsp;070 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blackburn (Aberdeenshire)|Blackburn (Aberdeenshire)]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ellon

**Ellon** (skotsk gælisk *Eilean Bhuchain* eller *Ealain*) er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland. Ellon ligg på austkysten av Skottland, omtrent 25 kilometer nord for Aberdeen.

Ved folketeljinga i 2001 hadde Ellon 8&nbsp;754 innbyggjarar. I 2006 vart folketalet estimert til 9&nbsp;860 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ellon|Ellon]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Fraserburgh

**Fraserburgh** (skotsk-gælisk *A' Bhruaich*, skotsk *The Broch*) er ein by i regionen Aberdeenshire i Skottland. Det er ei viktig fiskerihamn.

Ved folketeljinga i 2001 hadde Fraserburgh 12&nbsp;454 innbyggjarar.
I 2006 vart folketalet estimert til 12&nbsp;630 innbyggjarar.

Fraserburgh ligg heilt nordaust i Aberdeenshire, 64 kilometer nord for Aberdeen og 27 kilometer nord for Peterhead.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fraserburgh|Fraserburgh]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Huntly

**Huntly** (skotsk gælisk *Hunndaidh*) er ein skotsk by i Aberdeenshire, tidlegare kjent som *Milton av Strathbogie*. Han hadde ein folkesetnad på 4460 i 2004 og er sete for festninga Huntly Castle, no i ruinar.

Huntly var heimbyen til forfattaren George MacDonald. Nokre av romanane hans, spesielt dei omen Robert Falconer og Alec Forbes av Howglen har handling frå Huntly, sjølv om namnet er endra, og gjev såleis eit godt bilete av livet i Huntly på 1800-talet.

Både Huntly og det omliggande distriktet Gordon er namngjeven for ein by og familie som opphavleg hadde bakgrunn frå grenselanda lengre sør.

Huntly er kjent for Huntly Castle, ei ven festning med utsyner over The Gordon Schools. Byen er òg heimen for dei kjende bakeria Deans som produserte ein verdskjent kakekjeks. I november 2007 opna Deans i Huntly deira nye vitjingssenter . Busetjing i nærleiken inkluderer Keith og Rothiemay.

Det er utmerka aure- og laksefiske i elvane River Deveron og River Bogie som blir administrert av «River Deveron Salmon Fisheries Board».

Huntly har ein grunnskule, Gordon Primary, og ein vidaregåande skule, The Gordon Schools.

Dei viktigaste utandørsaktivitetane inkluderer nordiske greiner i naturområdet Clashindarroch Forest, fjellturar til fots og sykling, omfram rugby. Det lokale fotballaget er Huntly F.C.

I nærleiken er starten til den lengste rideturen til Skottland, *Highland Horseback*, som går 322 km til vestkysten.

Eit galgetre finst ved Leith Hall.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Huntly|Huntly]]» frå ,  den 27. juli 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Peterhead

**Peterhead** er ein hamneby i Nordaust-Skottland som ligg nord for Aberdeen. Her ligg det store Peterhead kraftverk på 2 102 MW.

Byen er ein av dei austlegaste byane i landet (aller lengst aust ligg Fraserburgh, ein mindre by – like nord for Peterhead). Peterhead har om lag 19&nbsp;000 innbyggjarar og er ein av dei største fiskerihamnene i Nord-Europa. Byen har vennskapssamband til Ålesund. Særleg har KFUM-speidarane i Ålesund knytt sterke band til speiderrørslas i byen. Peterhead-borgaren Robert (Bob) Simmers har saman med ålesundaren Leif Hovde vore blant dei fremste aktørane i etableringa av venskapssambanda mellom dei to byane.

EU har finansiert ein storstilt oppgradering av sentrumet til byen og gågate.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peterhead|Peterhead]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Eskil Pedersen

**Eskil Pedersen** () er ein norsk politikar (Ap).

Han har vore leiar i Arbeidernes ungdomsfylking (AUF) sidan 17. oktober 2010 og varamedlem av Oslo bystyre sidan 2007. Frå 2015 til 2019 var han fast medlem. Han var leiar i AUF i Telemark frå 2001 til 2004, leiar i AUF i Oslo i 2006 og nestleiar i AUF frå 2006 til 2010. Pedersen var medlem av Telemark fylkesting frå 2003 til 2007 og var då medlem av hovudutvalet for kompetanse.
Han har også vore styremedlem i Telemark Nei til EU, nestleiar i Skien AUF og politisk rådgjevar i AUF med ansvar for valkamp og miljøpolitikk. Han var styreleiar i Antirasistisk senter frå 2016 til 2020.

Han er den fyrste opne homofile leiaren av AUF.

Pedersen har eit påbyrja bachelorstudium i statsvitskap og emne i europeiske og amerikanske studie ved Universitetet i Oslo.

Som leiar av AUF, var Eskild Pedersen eit av hovudmåla for Anders Behring Breivik under terroråtaka 22. juli 2011 på Utøya. Han kom seg i tryggleik ombord i ferja MS «Thorbjørn».

Etter at Pedersen drog seg attende frå rikspolitikken i 2014, har han arbeidd i kommunikasjonsbransjen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eskil Pedersen|Eskil Pedersen]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Eskil Pedersen|Eskil Pedersen]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eskil Pedersen|Eskil Pedersen]]» frå ,  den 27. juli 2011.*
Simen Sand

**Simen Sand** er ein norsk skodespelar frå Oslo, son av Unni Bernhoft og Bjørn Sand.  

## Utgjevingar
### Filmar
*1986 - *Drømmeslottet* - Trine-Lises kollega
*2000 - *Et kongerike for en lama* - Andre stemmar (norsk stemme)
*2001 - *Lady og Landstrykeren II - Fant på eventyr]]* - Buster (norsk stemme)
*2004 - *The [[SpongeBob SquarePants]] Movie* 
*2005 - *Fantastiske Fire: De fantastiske fires opprinnelse]]*
*2007 - *Surf's Up* - Mikey Abromovitz (norsk stemme)

### Bøker
*2003 - *Merlin Den Magiske Valpen - Merlin På Glattisen*

### Fjernsyn
*2007 - *Broadway - musikalens storstue* (dokumentar) - kommentarar

### Lyd
*2004 - *Mummi: seks spennende historier* (lydbok) - opplesar

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Simen Sand|Simen Sand]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 
* Simen Sand på Filmfront.no
Jonas Gardell

**Lars Jonas Holger Gardell** () er ein svensk forfattar, stand-up-komikar og songar.

Gardell har skrive fleire teaterstykke, show og TV-stykke. Han er profilert homofil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jonas Gardell|Jonas Gardell]]» frå ,  den 27. juli 2011.*
Stephen Gately

**Stephen Patrick David Gately** () var ein irsk skodespelar og songar. Han var saman med Ronan Keating hovudsongar i gutegruppa Boyzone. 

Gately deltok på fem studioalbum med Boyzone. Han gav ut sitt einaste soloalbum *New Beginning* i 2000, etter at gruppa vart oppløyst. Albumet kom på topp 10 på den britiske albumlista, og gav ut tre hit-singlar. I 2008 vart Boyzone gjenforeint, og Gately var med på fleire innspelingar og konsertar. 

I 1999 stod han fram som homofil. Han gifta seg med Andrew Cowles i Las Vegas i USA i 2003 og seinare formelt i ein seremoni i London i Storbritannia i 2006.

10. oktober 2009 vart han funnen død i bustaden til paret på øya Mallorca i Spania. Han døydde av væske i lungene og vart bisatt 17. oktober 2009 i Dublin i Irland.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stephen Gately|Stephen Gately]]» frå ,  den 27. juli 2011.*
Tobias Stimmer

**Tobias Stimmer**, (), var ein sveitsisk kunstmålar og teiknar. Han er særleg kjend for det astronomiske urverket i Strasbourg.

## Liv og gjerning

Stimmer var fødd i Schaffhausen i Sveits, der faren var skulemeister. I 1564 måla han eit bilete av legen og naturforskaren Conrad Gesner i Zürich, og dobbelportrett av Jakob Schwytzer og kona hans. Frå 1567 stammar eit portrett av ordføraren i Zürich, Bernhard von Cham. Året etter hadde han illustrasjonsoppdrag både i Basel og i Strasbourg. Same året måla han fasaden på *Haus zum Ritter* i Schaffhausen. 

1569-70 arbeidde Stimmer i Como, der han hadde i oppdrag å teikne portrett av historikaren Paolo Giovio. Etter heimkoma slo Stimmer seg ned i Strasbourg. Der jobba han som illustratør for boktrykkarane Johann Fischart og Bernhard Jobin. 1571-74 laga han ei astronomisk klokke i domkyrkja i Strasbourg, på oppdrag frå matematikaren og astronomen Conrad Dasypodius.

I 1576 gav Basel-forlaget Thomas Guarin ut ein biletbibel basert på teikningar av Stimmer. Denne representerer høgdepunktet i Stimmer sitt virke som illustratør. Frå 1576 til 1578 måla han 13 allegoriske figurar under taket på det nye slottet i Baden-Baden.

Stimmer døydde i 1584 i Strasbourg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tobias Stimmer|Tobias Stimmer]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Det nigerianske flagget

**Det nigerianske flagget** er sett saman av tre loddrette like breie striper i grønt, kvitt og grønt. Det blei offisielt teke i bruk 1. oktober 1960, då Nigeria fekk sjølvstende frå Storbritannia. Grønfargen står for landet med sine rike skogar og grøde, medan det kvite feltet står for fred.

Flagget blei utforma i 1959 av studenten Michael Taiwo Akinkunmi som del av ein konkurranse. 
Det opphavlege bidraget hans hadde ei raud sol plassert øvst på det kvite feltet, men denne blei teken ut av dommarane. 

Nigeria har eigne flagg for handels- og marinafartøy. Tidlegare hadde også delstatane i landet eigne flagg. 


fil:Flag of Nigeria (1914–1952).svg|Det nigerianske koloniflagget.
fil:Naval Ensign of Nigeria.svg|Orlogsflagg
fil:Civil Ensign of Nigeria.svg|Handelsflagg


## Kjelder

**Complete Flags of the World*, Dorling Kindersley, femte utgåve 2008.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nigerias flagg|Nigerias flagg]]» frå ,  den 27. juli 2011.*
Witwatersrand

**Witwatersrand** er ei låg, sedimentær fjellkjede med høgder på 1700–1800 moh. som går i aust–vestleg retning gjennom Gauteng i Sør-Afrika. Namnet tyder på afrikaans «ryggen av kvitt vatn».  Geologisk er ho kompleks, men dei grunnleggjande formasjonane er kvartsitt, konglomerat og leirskifer av Witwatersrandsystemet. Han utgjer eit kontinentalt vasskilje der vatnet renn nordover og ut i Limpopo og Indiahavet og sørover ut i Oranje-elva og Atlanterhavet.
Witwatersrand ligg i provinsen Gauteng, tidlegare kalla PMW–området, eit akronym for Pretoria, Witwatersrand og Vereeniging.

«Rand», eller «revet», som Witwatersrand òg vert kalla, er berømt for å vere kjelda for 40 % av gullet som nokon gong har vorte vunne ut frå jorda. Gullårene strekkjer seg 280&nbsp;km frå Klerksdorp i vest til Bethal i aust og er 3,6&nbsp;km djupe einskilde stader. Den sørafrikanske valutaen rand er kalla opp etter han.  Den nordlegaste spissen til revet vart oppdaga berre nokre få kilometer frå dagens Magaliesburg, ved Blaauwbank, i 1874.

Witwatersrand omfattar òg storbyområdet til Johannesburg, som strekkjer seg langs det gullberande revet. Storbyområdet er avlangt og strekkjer seg frå området Randfontein og Carletonville i vest til Springs i aust. Det inkluderer det enorme byområdet East og West Render, og dessutan Soweto.

I juli 1852 vart det kjend at engelskmannen J.H. Davis hadde funne gull «i stor mengd» ved Paardekraal nær Krugersdorp, noko som var den tidlegaste gulloppdaginga i Rand. Davis selde gull til ein verdi av 600 oundt til styresmaktene i Transvaal, og vart kort tid etterpå beordra ut av landet på grunn av den gjeldande politikken om å halde det hemmeleg. I oktober 1853 oppdaga Pieter Jacob Marais, som var fødd i Cape Town, gull på breiddene av elva Jukskei, men òg dette funnet vart dyssa ned. Det første gruveselskapet, *Nil Desperandum Co-operative Gold Company*, vart danna ved Blaauwbank i 1874. Det vart teke ut gull ulike stader fram til 1886 då oppdaginga av hovudåra til Witwatersrand sette i gang det historiske gullrushet. Den etterfølgjande oppdaginga av andre rike og drivverdige årar av gull, førte til slutt til bygginga av det største urbane området i Afrika sør for Sahara.

For tida føregår den einaste «operasjonelle» gullgruveaktiviteten i området til Blaauwbank Gold Mine and Museum, som ligg nær Magaliesburg.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Witwatersrand|Witwatersrand]]» frå ,  den 27. juli 2011.*
Anton Graff

**Anton Graff** () var ein sveitsisk portrettmålar, ein av dei fremste på 1700-talet. Han er kjend for å måla mange av personlegdomane i samtida. Sonen Karl Anton Graff var landskapsmålar.

### Liv og gjerning
Graff var fødd i Winterthur i Sveits. Etter ei læretid hos Ulrich Schellenberg i fødebyen, budde han ei rekke år i Augsburg, der han ernærte seg som portrettmålar. Frå 1766 budde han i Dresden, der han som akademiprofessor og hoffmålar laga mange bilete med historiske og allegoriske motiv, måla i tidas smak. Også her måla han mange portrett. 

Graff hadde ei stor stjerne i samtida. Portretta hans er fulle av liv og karakter, og er elles prega av ein frisk og kraftig koloritt. Best lukkast han med mannlege portrett. Graff var svært produktiv. Han portretterte dei fleste av dei mest framståande personane i samtida. Mellom desse finn ein Lessing i 1771, Johann Gottfried Herder, Moses Mendelssohn, Friedrich Schiller i 1785, Fredrik II av Preussen og Christoph Willibald Gluck. Hans siste arbeid, i 1811, var eit sjølvportrett. Han raderte også enkelte blad, og laga ein del teikningar med sølvstift.

Graff er rikt representert i det tyske nasjonalgalleriet i Berlin, i Dresden og Leipzig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Anton Graff|Anton Graff]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Johann Jakob Biedermann

**Johann Jakob Biedermann** () var ein sveitsisk kunstmålar, grafikar og raderar.

## Liv og gjerning
Biedermann var fødd i Winterthur i Sveits. Han fekk sine første teikneleksjonar hos Rudolf Schellenberg i heimbyen. År 1778 var han elev hos landskaps- og dyremålaren Heinrich Rieter i Bern. I Bern ernærte han seg som kunstlærar og portrettmålar. I 1783 budde han i Lausanne og Genève. Då franske troppar invaderte Sveits i 1798 vart Biedermann tvinga til mellombels å avbryte arbeidet som kunstmålar.

Frå 1796 laga han to seriar med 15 ark som viste dei viktigaste stadene i den gamle, sveitsiske konføderasjonen. I 1801 arbeidde han i Zürich, 1802 i Paris og frå 1802 til 1807 i Konstanz. På sistnemnde stad måla han portrett og landskap på oppdrag for Ignaz Heinrich von Wessenberg. År 1807 var han ein tur til Frankfurt, 1807-1814 budde han i Basel. Åra 1814-24 budde han på ny i Konstanz. Dei siste tre leveåra budde han i Zürich, der han døydde.

I tillegg til ei rekke oljemåleri, hovudsakleg av landskap, skapte Biedermann ein del sjanger- og kostymebilete, og han laga mange grafiske arbeid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Johann Jakob Biedermann|Johann Jakob Biedermann]]» frå ,  den 27. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Anton Hysén

**Anton Hysén** () er ein svensk fotballspelar. Han er son til Glenn Hysén, bror til Alexander Hysén og halvbror til Tobias Hysén, som alle er fotballspelarar.

Då Hysén var seks år gamal byrja han å spele for Torslanda IK, etter nokon år gjekk han over til Lundby IF. Då han var 14 år gamal flytta han attende til England for å spele fotball der.

Frå 2004 spelte han for BK Häcken, han hadde lærlingekontrakt med laget sitt A-lag.  Sommaren 2009 skreiv han under ein kontrakt med Utsiktens BK som spelte i Division 2 Västra Götaland.
I 2014 spelte han for amerikanske Myrtle Beach FC og i 2015 skreiv han kontrakt med Torslanda IK.

I mars 2011 stod Hysén fram som homofil i fotballmagasinet *[[Fotballmagasinet Offside|Offside]]*.
Den britiske avisa *[[Daily Mail]]* omtalte han som den første høgprofilerte svenske fotballspelaren til å erklæra at han er homofil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Anton Hysén|Anton Hysén]]» frå ,  den 28. juli 2011.*
Eva Dahlgren

**Eva Charlotte Dahlgren** () er ein svensk visepopartist og tekstforfattar. Eva Dahlgren er ein av dei mest populære svenske songarane i Finland, der fem av hennar album har seld til gull. 

Ho har også prøvd seg på ein karriere som bornebokforfattar, og i 2001 debuterte ho med forteljinga *Lars & Urban och pudelstjärnorna*.

Dahlgren inngjekk registrert partnarskap med Efva Attling i 1996. Dei gifta seg sidan i ein borgarleg vigsel med Attling 15. november 2009 ved Hotel Rival, i Stockholm.

## Prisar og utmerkingar
*2008: Evert Taube-stipendet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eva Dahlgren|Eva Dahlgren]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  
----
*Eva Dahlgren Direktekopla 
*Offisiell heimeside
* "Swedish charts archive – albums"
* "Swedish charts archive – singles"

## Bakgrunnsstoff
Bjønnbrodd

**Bjønnbrodd** eller **bjørnebrodd** (*Tofieldia pusilla*) er ei urt i bjønnbroddslekta i bjønnbroddfamilien. Planta vert kring 10 cm høg, og har grann stengel med eit kort blad nedst, og grønkvite blomstrar tett saman i toppen. Ved grunnen av blomsterskaftet har ho treflika støtteblad. 

Arten har ei sirkumpolar utbreiing. I Noreg veks han på fuktige stader på kalkrik grunn over heile landet, og blomstrar kring juli månad. Bjønnbrodd er funnen opp til 1740 m i Jotunheimen.

## Kjelder




----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Björnbrodd|Björnbrodd]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*Björnbrodd i Den virtuella floran
*
----
Wittenberg

**Lutherstadt Wittenberg**, er ein by i den tyske delstaten Sachsen-Anhalt, liggjande ved Elben. Wittenberg har ei rekkje bygningar frå 1400- og 1500-talet. Byen vart éit av dei viktigaste sentera for tysk politikk, kunst og kultur på 1500-talet. Reformasjonen starta her i 1517 då Martin Luther slo opp dei 95 tesane sine på døra til slottskyrkja. Martin Luther, Philipp Melanchthon og Lucas Cranach den eldre arbeidde her og Luther, Melanchton og Fredrik den vise er gravlagt i byen. Husa til Luther og Melanchton, bykyrkja og slottskyrkja er frå 1996 oppført på UNESCO si liste over kulturarv i verda som minnesmerke over Luther. Wittenberg var hovudstad i den saksiske Kurkreisen og residens for hertugane, seinare kurfyrstane av Sachsen-Wittenberg. Seinare vart byen òg sentrum for kjemisk industri og eit viktig jernbaneknutepunkt på strekningane Berlin-Leipzig og Magdeburg-Dresden.

## Historie
Den eldste skriftlege dokumentasjonen der Wittenberg nemnt er frå omkring 1180; byen skal ha vorte grunnlagd av flamske kolonistar ved sida av ei borg.

### Viktige årstal og datoar
* 1293: Hertug Albrecht II av Sachsen-Wittenberg tildeler Wittenberg byrettar.
* 1486–1525: Fredrik den vise residerer i Wittenberg, byen vert mektigare
* 1502: Universitetet *[[Universitetet i Wittenberg|Leucorea]]* grunnleggjast
* 1508: Martin Luther kjem til Wittenberg, og blir her teologiprofessor
* 31. oktober 1517: Martin Luther slår opp sine 95 tesar mot avlatshandelen på kyrkjedøra til slottskyrkja, noko som markerer byrjinga på reformasjonen i Tyskland.
* 1518: Melanchthon blir professor (*Praeceptor Germaniae*)
* 1537: Renessansemaleren Lucas Cranach den eldre blir Wittenbergs borgarmeister.
* 1815: Wittenberg blir prøyssisk
* 1938: Wittenberg får offisielt tildelt tilnamnet *Lutherstadt*.

## Kultur og attraksjonar
Slottskyrkja vart bygd mellom 1490 og 1509, og det indre utsmykkinga er utført av Lucas Cranach den eldre og Albrecht Dürer. Etter at Martin Luther hadde slått opp tesane sine her, varte det inntil 1524 før det vart halde evangeliske gudstenester. Under sjuårskrigen vart slottskyrkja øydelagt og deretter gjenoppbygd.

Andre attraksjonar er kyrkja, marknadsplassen, Melanchthonhaus, Cranachuset, Hundertwasserskolen og Lutherhuset.

## Galleri

LutherStatueMarktplatzWittenberg.jpg|Statue av Luther på Marktplatz, rådhuset i bakgrunnen.
Wittenberg Schlosskirche.JPG|Slottskyrkja.
LutherhausInWittenberg.jpg|Del av Lutherhaus i Wittenberg.


## Venskapsbyar
* Göttingen (Niedersachsen) sidan 1988
* Bretten (Baden-Württemberg) sidan 1990
* Springfield (Ohio) USA sidan 1995
* Békéscsaba (Ungarn) sidan 1999
* Haderslev (Danmark) sidan 2004

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Katarina Witt

**Katarina Witt** () er ein av dei mestvinnande kunstløparane i historia til dei olympiske leikane. Ho er den einaste utover Sonja Henie som har forsvart OL-gullet sitt i kunstløp for kvinner (Kunstløp under Vinter-OL 1984 og Kunstløp under Vinter-OL 1988). Vidare vann ho verdsmeisterskapen i 1984, 1985, 1987 og 1988, og seks europamesterskap på rad i perioden 1983 til 1988. Dette gjer ho til ein av dei mestvinnande kunstløparane gjennom tidene.

Katarina Witt vart i 2010 oppnemnt som leiar av Münchens marknadsføringskomite for Vinter-OL 2018. 

## OL-medaljar
*1984  Sarajevo -  **Gull** i kunstløp, kvinner  Aust-Tyskland
*1988  Calgary -  **Gull** i kunstløp, kvinner  Aust-Tyskland

## VM-medaljar
* VM 1984  Ottawa -  **Gull** i kunstløp, single damer 
* VM 1985  Tokyo -  **Gull** i kunstløp, single damer
* VM 1987  Cincinnati -  **Gull** i kunstløp, single damer 
* VM 1988  Budapest -  **Gull** i kunstløp, single damer
* VM 1982  København -  Sølv i kunstløp, single damer
* VM 1986  Genève -  Sølv i kunstløp, single damer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Katarina Witt|Katarina Witt]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
Gullruten

**Gullruten** er ei årleg prisutdeling og utmerking for den norske TV-bransjen.

Utmerkinga blir delt ut av stiftinga Gullruten som vart oppretta av Norske Film- og TV-produsenters forening i 1998. Nominering og juryering blir styrt av Gullrutekomiteen som består av medlemmer frå Norske film-og TV-produsenters forening og TV-kanalane TV 2, TVNorge, TV3 og NRK.

## Historie
Utdelinga har røter attende til 1984 då prisen Næringslivets Film- og Videodag vart delt ut for fyrste gong i regi av NHO. I 1994 gjekk NHO saman med ITVA om å lage ein årleg festival på Lillehammer. Det vart her delt ut prisar under namnet Gullruten og Sølvruten, hovudsakleg innan oppdrags- og reklamefilm, men også til TV-produksjonar. Utdelinga fekk si noverande form i 1998 då dei norske TV-kanalane starta samarbeid om utdeling og Norske Film- og TV-produsenters forening oppretta stiftinga Gullruten. Utdelinga vart flytta til Bergen og har sidan vorte delt ut i samband med Nordiske mediedagar. Samtidig vart prisen meir retta mot TV-mediet i staden for reklamefilmar.

Etter at Gullruten har vorte flytta til Bergen og etablert som ei stifting, har utdelinga kvart år vorte sendt på TV 2. Det fyrste året vart utdelinga halden i Forum Kino og leia av Nadia Hasnaoui i samarbeid med Frode Alnæs. Sidan 1999 har utdelinga vorte haldt i Grieghallen og vorte leia av Dorthe Skappel.

Prisane for reklamefilmar har etterkvart forsvunne frå utdelinga, og Gullruten framstår i dag som ein rein TV-pris.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gullruten|Gullruten]]» frå ,  den 28. juli 2011.*
Odd With

**Odd With** () var ein norsk politikar for KrF. Han vart innvald på Stortinget frå Nordland i 1973. Han var vararepresentant i periodane 1961–1965 og 1969–1973. Frå 1985 til 1991 var han fylkesmann i Nordland (utnemnd i 1983).

Odd With er far til Odd Anders With (kommunalråd i Trondheim, tidlegare KrF-nestleiar og statssekretær), og farfar til Aleksander Denstad With, som vann songkonkurransen Idol i 2006.

## Presidentskap på Stortinget

* 8. oktober 1981–30. september 1985: Visepresident i Odelstinget
* 9. oktober 1973–30. september 1974: Varasekretær i Odelstinget

## Stortingskomitéar
* 1981–1985: Medlem i Forbrukar- og administrasjonskomitéen
* 1983–1985: Sekretær i Valkomitéen
* 1981–1983: Medlem i Valkomitéen
* 1981–1985: Varamedlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1981–1985: Varamedlem i Kontrollkomitéen
* 1977–1981: Formann i Sosialkomitéen
* 1977–1981: Medlem i Valkomitéen
* 1973–1977: Medlem i Kommunal- og miljøvernkomitéen
* 1973–1977: Medlem i Val-komitéen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Odd With|Odd With]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
Gullruten for beste kvinnelege skodespelar

**Beste kvinnelege skodespelar** er ein av prisklassane under prisutdelinga Gullruten. Klassen vart innført i 2006.

## Vinnarar
* 2006: Anne Marit Jacobsen i *[[Sejer - svarte sekunder]]*, produsert av NRK for NRK.
* 2007: Ane Dahl Torp i *[[Kodenavn Hunter]]*, produsert av NRK for NRK.
* 2008: Andrine Sæther i *[[Berlinerpoplene]]*, produsert av NRK for NRK.
* 2009: Lena Kristin Ellingsen i *[[Himmelblå]]*, produsert av NRK for NRK.
* 2010: Maria Bonnevie i *[[Harry & Charles]]*, produsert av NRK for NRK.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gullruten for beste kvinnelige skuespiller|Gullruten for beste kvinnelige skuespiller]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  
 
* Vinnere
Oscar Wisting

**Oscar Adolf Wisting** () var ein offiser i Marinen, oppdagar og polarforskar. Han var saman med Roald Amundsen den første i verda som var på både Sør- og Nordpolen.

## Polarferder
Wisting deltok på Roald Amundsen sin ekspedisjon til Sørpolen frå 1910 til 1912. Han var med i kjernegruppa, «Sydpolpartiet», som nådde målet 14. desember 1911.

Han var mønstra som førstestyrmann på «Maud» gjennom Nordaustpassasjen 1918 til 1922. I tillegg hadde han ansvar for stuing av forsyningar og var kokk, bibliotekar, lege og proviantforvaltar ombord på «Maud».

Amundsen gav Wisting denne attesten: *«Jo ondere det så ut, jo bedre likte han sig. Og gikk det på livet løs, var han først i sitt ess».*

Amundsen gjekk konkurs i 1925 og Wisting fekk ansvaret for å avvikle føretaka i Seattle, Washington i USA. Amundsen tok kontakt igjen og bad Wisting bli med på eit nytt forsøk på å erobre Nordpolen luftvegen. Wisting var difor òg med på den første overflyginga av Nordpolen ombord på luftskipet «Norge» i 1926. Roald Amundsen og Oscar Wisting var dermed dei to første i verda som var på begge polane.

Då Amundsen forsvann med «Latham» i 1928 var Wisting i Advent Bay. Han deltok i leitinga gjennom fem resultatlause veker, før leitinga vart innstilt.

I 1930 utgav han boka *[[16 år med Roald Amundsen]]*.

## Frammuseet
Wisting deltok særs aktivt i førebuinga til opninga av Frammuseet på Bygdø. Han var vorte 65 år, men klatra i riggen, pussa og stelte kvar einaste dag. Han pleidde å overnatte i den gamle lugaren sin når han jobba ombord. Om morgonen 5. desember 1936, nokre få dagar før 25-årsjubileet for Sørpolferden, vart han funnen død i køya si ombord. Hjartet hadde svikta, kanskje på grunn av årelangt slit under strabasiøse tilhøve i polare strøk.

Wisting var gift med Elise Marie Wisting frå Nøtterøy og dei hadde fire søner.

## Utmerkingar
Wisting vart i 1926 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs orden og same år forfremma til kommandør med stjerne «for fortjenstfull medvirkning til gjennemførelsen av Roald Amundsens nordpolsflygning i 1926.» Han vart òg tildelt Sørpolsmedaljen, var offiser av Italias kroneorden og riddar av den franske Æreslegionen. Wisting mottok òg Latham-medaljen.

## Trivia
I kriminalromanane til Jørn Lier Horst finst politietterforsker William Wisting, ein fiktiv etterkommer av Oscar Wisting.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oscar Wisting|Oscar Wisting]]» frå ,  den 28. juli 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Hansen, Jan Ingar (2001) *Oscar Wisting – Amundsens betrodde mann*, Schibsted, Oslo. ISBN 82-516-1867-3


## Bakgrunnsstoff

*Portrett av Oscar Wisting, 1930, Oslo museum
Johan Martin Wisløff

**Johan Martin Wisløff** () var ein norsk prest og indremisjonsleiar. Han var generalsekretær i Indremisjonsselskapet frå 1912 til han døydde i 1944. Med seg i leiinga hadde han professor Ole Hallesby. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Martin Wisløff|Johan Martin Wisløff]]» frå ,  den 28. juli 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Familien Wisløffs historie
Fredrik Wisløff

**Fredrik Wisløff** () var ein norsk religiøs forfattar og organisasjonsmann, son av Johan Martin Wisløff. 

Wisløff var fødd i Moss. Han vart utdanna cand.theol. i 1928 og underviste ved Augsburg Theological Seminary i Minneapolis 1929. Han var prest ved Trinity Lutheran Church i Brooklyn i  1930. 1931 vart han lærar ved Indremisjonsselskapets Bibelskole i Oslo, og var forstandar til skulen 1935–1946. Etter dette var han prest og reisepredikant for Indremisjonsselskapet, bortsett frå 1953–1954, då han var medredaktør i Vårt Land. Han var formann i Indremisjonsselskapet 1956–1968, men elles mest verksam som forfattar. Av dei mange andaktsbøkene hans kan nemnast *Hvil eder litt* (1938). 

## Kjelder