Peng Liyuan

**Peng Liyuan** () er ein kinesisk songar som har vore førstedame i Kina sidan 2012, som kona til Xi Jinping, generalsekretær i Det kinesiske kommunistpartiet og den øvste leiaren i landet.

Peng vart populær som songar gjennom sine faste opptredenar på den årlege CCTV New Year's Gala, eit mykje sett kinesisk TV-program som blir sendt under det kinesiske nyttåret. Ho vann fleire prisar i songkonkurransar over heile landet. Dei mest kjende singlane hennar er «People from Our Village», «Zhumulangma» og «On the Field of Hope». Peng song òg temasongane til fleire populære TV-seriar, som *The Water Margin* (1998).

I 1986 fekk ho Plum Blossom Award, den høgaste teaterprisen i Kina, for hovudrolla si i *The White Haired Girl*. Ho var president for People's Liberation Army Academy of Art frå 2012 til 2017, og visepresident i Det allkinesiske ungdomsforbundet frå 2005 til 2010.

Ho er kjend i Kina for sansen sin for mote, noko som blir tilskriven hennar personlege designar Ma Ke. I 2014 vart Peng rangert som den 57. mektigaste kvinna i verda av *[[Tidsskriftet Forbes|Forbes]]*.

## Biografi
Peng Liyuan vart fødd i fylket Yuncheng i Shandong-provinsen, Kina. Faren hennar, Peng Longkun, var direktør for Yuncheng fylkeskultursenter, medan mora hennar, Li Xiuying, var ein framståande operasangar i Yuncheng County Yu Opera Troupe. Påverka av mora si kunne ho, allereie som 4–5-åring, synge utdrag frå Yu-opera. I 1976, 14 år gammal, vart Peng Liyuan teken opp ved Shandong Province Yuncheng No.1 Middle School. I 1977 vart ho teken opp ved Shandong Fifty-Seven School of the Arts (omdøpt til Shandong University of Arts ved slutten av 1978), under leiing av Wang Yinsuan, med spesialisering i folkesong. I 1979 vann ho Excellent Prize ved Shandong Province Song and Dance Concert.

I 1980, under ein kulturforestilling i Beijing, vann ho Excellent Prize for songane «Baoleng Tune» og «My Hometown, Mt. Yimeng», som skaka musikkmiljøet i Beijing. Etter dette reiste ho med det kinesiske nasjonalorkesteret til Finland, Sverige, Spania, Portugal, Noreg og Island. Same året vart ho med i Avant-garde Song and Dance Troupe ved det politiske departementet i Jinan Militærregion i Folkets frigjeringshær som sivil soldat.

I 1981 vart ho teken opp ved Det kinesiske musikkonservatoriet som høgare utdanningsstudent, der ho studerte under den kjende songaren Jin Tielin. 1982 vart eit vendepunkt, då ho vart kjend for eit breiare kinesisk publikum gjennom CMG New Year’s Gala organisert av China Central Television (CCTV). Ho song «On the Fields of Hope» og «I Love You, the Snow in Sai Bei», som vann publikums favør og stadfesta hennar unike posisjon innan kinesisk folkesong. I 1983 vart ho teken opp ved vokalklassen som bachelorstudent under leiing av Jin Tielin og Guo Lanying.

I 1983, under Kim Jong-il si første Kina-visitt, song Peng ein tospråkleg versjon av den kjende nordkoreanske songen «The Flower Girl».

I 1984 vart ho overført til Song and Dance Troupe of the General Political Bureau, og i 1985 reiste ho til frontlinja under Battle of Laoshan for å trøyste soldatane. Same året vann ho gullmedalje i National Singing Group ved den første National Nie Er - Xinghai Vocal Works Competition, organisert av Ministry of Culture. I juli 1985 vart ho medlem av det kinesiske kommunistpartiet. I 1985, i samband med 40-årsjubileet for krigssiger og premieren på The White-Haired Girl, opptredde ho ved Tianqiao-teateret i Beijing, og vart rekna som tredje generasjon «Xi'er» etter Wang Kun og Guo Lanying, og fekk Plum Blossom Award – den høgaste æresprisen i kinesisk teater.

Pengs song «On the Field of Hope», om generasjonar og følelsesband blant folk som arbeider jorda, vart kjend på 1980-talet. I 1986 song ho ein solo-versjon og vann 1. premie for profesjonell etnisk song ved Second National Young Singers Grand Prix, organisert av CCTV. Same år vart ho introdusert for Xi Jinping av ein ven. Etter eksamen i 1987 vart ho tilrådd for masterstudium i akustikk ved Det kinesiske musikkonservatoriet, under veiledning av Jin Tielin. Den 1. september 1987 gifta ho seg med Xi Jinping, då viseborgarmeister i Xiamen. I mai 1990 forsvarte ho masteroppgåva si og vart den første som tok master i folkesong i Kina. I november 1991, under premieren på *Daughter of the Party*, spelte ho hovudrolla som Tian Yumei, noko som etablerte hennar særs preg på operaverket.

I 2002 vart ho utpeikt som gjesteprofessor ved Shandong University of Arts, og i september 2004 ved Det kinesiske musikkonservatoriet. I september 2005, på invitasjon frå komiteen for 60-årsjubileet til Dei sameinte nasjonane, framførte ho den kinesiske operaen *Psalms of Mulan* for første gong ved Lincoln Center i New York, og fekk Distinguished Artist Award frå Artistic Committee of the Lincoln Center for the Arts.

I november 2007 tildelte Publisitetsdepartementet til det kinesiske kommunistpartiet, Ministry of Personnel og China Federation of Literary and Art Circles Peng Liyuan og andre den heiderfulle tittelen «National Youth and Middle-aged Literary and Artistic Workers of Virtue and Excellence». Same året utpeikte helsedepartementet Peng som nasjonal ambassadør for førebygging og behandling av tuberkulose. Sidan då har ho aktivt engasjert seg i tuberkuloseforebygging og -informasjon, deltatt i årlege nasjonale kampanjar på World Tuberculosis Prevention and Control Day, og gitt støtte til pasientar med tuberkulose ved fleire høve.

### Førstedame (2012–no)

I november 2012 vart ektemannen hennar, Xi Jinping, generalsekretær i det kinesiske kommunistpartiet (øverste leiar), og i mars 2013 vart han president i Kina. Sidan 2012 har Peng Liyuan vore direktør ved People's Liberation Army Academy of Art. I midten av april 2017 vart akademiet offisielt omdøpt til Academy of Military Culture ved National Defense University. I staden for å fortsetje som direktør ved det omdøypte akademiet, vart ho overført til Accreditation Committee ved Political Work Department of the Central Military Commission som senior vurderar.

Ho er aktivt engasjert i politikk og er medlem av den 11. nasjonale komiteen til Det kinesiske folks politisk rådgjevande konferanse. Ho har militær rang som generalmajor og har ei rolle i Cadre Assessment Committee ved Central Military Commission. Sidan 2011 har ho vore WHO Goodwill-ambassadør for tuberkulose og HIV/AIDS. 27. mars 2014, under Xi Jinping sin Europa-turné, fekk Peng heiderstittelen «Special Envoy for the Promotion of Girls' and Women's Education» frå UNESCO. Ho har uttalt at det er ein prisverdig innsats for kvinner og jenter å få utdanning, og ho er engasjert i å maksimere innsatsen for å hjelpe fleire barn, fremje retten til utdanning for jenter, og leggje til rette for transformative endringar i deira liv.

Den 20.–26. mars 2014, på invitasjon frå Peng Liyuan, reiste Michelle Obama, dåverande førstedame i USA, og kona til Barack Obama, til Beijing, Xi’an og Chengdu. Dette var Michelle Obamas første besøk i Kina, og det første offisielle solo-besøket til ein amerikansk førstedame i landet si historie.

Den 20. november 2014 tildelte Massey University Peng ein æresdoktorgrad for hennar «internasjonale bidrag til scenekunst og helse- og utdanningsprogram». 28. september 2015 kunngjorde Joseph W. Polisi, president ved Juilliard School, i nærvær av Peng, etableringa av Tianjin Juilliard School – ein ny campus utanfor New York, og den første utdanningsinstitusjonen i Kina som tilbyr ein amerikansk-akkreditert Master of Fine Arts i scenekunst. Den 6. desember 2017 vart Peng tildelt æresdoktorgrad ved Juilliard School i Beijing ved China Conservatory of Music, som anerkjenning for hennar prestasjon som framifrå artist og for bidrag til kulturutveksling mellom USA og Kina. Den 26. oktober 2021 sende Peng Liyuan gratulasjonsbrev i samband med innvielsen av Tianjin Juilliard School.

## Privatliv

Peng Liyuan vart introdusert for Xi Jinping i 1986 av vener, då Xi arbeidde som viseborgarmeister i den austlege hamnebyen Xiamen, Fujian. Paret gifta seg 1. september 1987. Fire dagar seinare reiste Peng Liyuan tilbake til Beijing for å opptre på National Art Festival, og drog deretter direkte til USA og Canada for konsertturné.

I mange år etter ekteskapet vart det meste av tida deira brukt på karrierane sine, fram til Xi Jinping vart forfremja til Beijing. Paret har eitt barn, ei dotter ved namn Xi Mingze, fødd i 1992, med kallenamnet Xiao Muzi. Peng Liyuan er trufast tilhengjar av buddhismen.

## Merknadar

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peng Liyuan|Peng Liyuan]]» frå , den 18. mars 2026.*