open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gióna

**Gióna** (gresk Γκιώνα) er eit fjell i periferieininga Fokída i Hellas mellom fjella Parnassós og Vardoúsia. I antikken vart det kalla *Asélinon Óros* (gresk Ασέληνον όρος}. Det er det høgaste fjellet sør for Ólymbos og det femte høgaste i heile Hellas. Den høgaste toppen på fjellet heiter Pyramída og er 2&nbsp;510 meter over havet. 

Elva Mórnos har sitt utspring i fjellet. Frå toppen av fjellet kan ein sjå nærliggande fjell som Vardoúsia i vest, det sørlege Fthiótida, inkludert Sperkhiósdalen og Maliábukta, som ein berre kan sjå i klårvêr, fjella Kallídromo og Parnassós i aust og Ámfissadalen og Itéabukta i sør, og på klåre dagar kan ein sjå heilt til Korintbukta. 

## Næraste stader

* Ajía Evthymía
* Athanásios Diakós, nordvest
* Kaloskopí, nord
* Kastéllia, nordaust

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giona (mountain)|Giona (mountain)]]» frå ,  den 22. august 2007.*
Grámmos

**Grámmos** (gresk Γράμμος) eller *Gramos* er ei fjellkjede nordaust i periferieininga Ioánnina og vest i Kastoriá i Hellas, i tillegg til søraust i Albania. Fjellet er den nordlegaste fjellkjeda i fjellkjeda Píndos. Det høgaste punktet er på 2&nbsp;520 moh. Det har gjeve namn til landsbyen Grámos vest i Kastoriá. Fjellkjeda er om lag 25-30 km lang frå nordvest til søraust og 15-20 km brei. 

Grámmos var ein skanse for kommunistane under den greske borgarkrigen og åstad for eit slag i 1949. Det er framleis minefelt etter borgarkrigen på fjellet, som gjer ferdsel her farleg. 

Frå toppen kan ein sjå det søraustlege Albania, fjella i periferieininga Kastoriá og dei fleste dalane og innsjøane her, Vóiofjella og det nordaustlege av periferieininga Ioánnina, i tillegg til Smólikas og delar av Týmfi.

## Næraste stader

* Grámos, nord
* Kotýli, aust
* Voúrbiani, sør

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gramos|Gramos]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Ymittós

**Ymittós** (gresk Υμηττός), òg kalla **Hymettos**, er ei fjellkjede i Atenområdet aust i det sentrale Hellas. Det vert òg kalla *Trellós* eller *Trellovounó* (Galefjellet), sannsynlegvis etter franske kolonistar på 1400- og 1500-talet, som kalla fjellet Tres Long. Det har ei høgd på 1&nbsp;026 moh ved *Évzonas* og er 16 km langt mellom Aten og Saroniabukta og 6-7 km breitt frå aust til vest. I antikken vart det høgaste punktet kalla Megás Ymittós (Μέγας Υμηττός) og det sørlege Eláttona (Ελάττονα) eller Ánydros Ymittós (Άνυδρος Υμηττός) (i dag Mavrovoúni (Μαυροβούνι tyder «Svart fjell») og Kóntra (Κόντρα)). Det var kjend for sin timianhonning. Marmor har vorte vunne ut frå fjellet sidan antikken. 

Rundt fjellet ligg Aten, Zográfou, Kesarianí, Výronas, Ilísia (eit område i Zográfou), Ymittós, Ilioúpoli, Arjyroúpoli, Ellinikó, Glyfáda, Voúla og Vouliagméni i vest, Várkiza, Vári, Markópoulo og Peanía i aust, og Papágou, Kholargós, Ajía Paraskeví, Jérakas og Glyká Nerá.  Det meste av skogen på fjellet finn ein i nord og mykje av fjellet er steinete, avskoga og graskledd.  Store delar består òg av kalkstein.

Store universitetsområde til Aten Universitet og Det nasjonale tekniske universitet (ofte kalla «Universitetsbyen») ligg på vestsida av fjellet. Urbane område omringar nesten heile fjellet. Det går ein veg til toppen av fjellet, men dette vert berre nytta av køyretøy med spesiell tillating for å vedlikehalde kommunikasjonstårna som står der. 

Ein kan sjå nesten heile Aten, dei austlege forstadane og den nye flyplassen frå fjelltoppen, i tillegg til fjella Párnitha i nordvest, Pendéli i nord og Egáleo i vest. 

## Kjelde
Ithómi

**Ithómi** (gresk Ιθώμη) er eit fjell i Messinía i Hellas. Fjellet vart nytta som senter for messinianske motstandsstyrkar under dei messinianske krigane på 500-talet fvt.. Ithómi vart vald som staden der byen Messíni vart gjenoppbygd av Epaminondas i 369 fvt.. Ithome var òg utgangspunkt for Helotopprøret i 463 fvt..

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ithome|Ithome]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Kaimáktsalan

**Kaimáktsalan** (gresk Καϊμάκτσαλαν, makedonsk Кајмакчалан eller Kajmakčalan) er eit fjell på grensa mellom Hellas og Nord-Makedonia. Det ligg i fjellområdet Vóras (Nidže). Grekarane bruker òg namnet Vóras, som tyder «Nord», på sjølve toppen, men namnet Kaimáktsalan har vore brukt sidan Det osmanske riket erobra Makedonia. 

Fjellet har eit skisenter på gresk side som er ope gjennom vintermånadene. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kajmakčalan|Kajmakčalan]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Kallídromo

**Kallídromo** (gresk Καλλίδρομο) eller *Kalidromo*, eldre former *Kallidromon* og *Kalidromon*, er eit fjell i Hellas. Det ligg i søraust i periferieininga Fthiótida og heilt nordaust i Fokída. Det har ei høgd på 1&nbsp;372 moh. Den antikke byen Thermopylae (dagens Thermopýles) ligg nordvest for fjellet. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå dei nærliggande fjella Parnassós i sør og Gióna i vest. Ein kan òg sjå nordaustlege område av Fthiótida og vestlege område av Évvia. 

## Nærliggande stader

* Mólos, nord
* Rengíni, aust
* Módi, sør
* Dryméa, sørvest
* Brálos, vest
* Thermopýles og den antikke byen Thermopylae, nordvest
Dagsnytt

**Dagsnytt** er eit nyhendeprogram som vert sendt i NRK sine riksdekkande radiokanaler. Programmet har vorte sendt sidan 1934 og er med 2,5 millionar daglege lyttarar det eldste og leiande nyhendeprogrammet i Noreg.

Programmet består av bulletengar kvar time og lengre hovudsendingar to gonger på morgonen (06:30 og 07:30) og to gonger på ettermiddagen (12:30 og 17:30). I helgane er det hovudsendingar 7:30 og 16:30.

Dagsnytt sin redaksjon har kring 140 tilsette og held til i fjernsynshuset på Marienlyst i Oslo, samlokalisert med redaksjonane for NRK Alltid Nyheter, Dagsrevyen og nrk.no/tekst-TV.

Det er forskjellige redaktørar for Dagsnytt sine sendingar: Per Anders Johansen er redaktør for hovudsendingane og Grethe Gynnild Johnsen er redaktør for bulletengane.

## Sjå òg
* Dagsnytt atten

## Tilvisingar
* http://nrk.no/dagsnyttt
Kandíli

**Kandíli** (gresk Καντήλι) eller *Kantili* er eit fjell nordvest på Évvia i Hellas. Eldre namn på fjellet er *Kantilio*, *Kandilio*, *Kantilion* og *Kandilion*. Kandíli er 1&nbsp;227 meter over havet og er om lag 30-40 km langt frå søraust til nordvest og om lag 15 km breitt. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå nærliggande fjell nord på Évvia, og dei austlege områda av Fthiótida og dei nordaustlege områda av Viotía.

## Næraste stader

* Límni, nordvest
* Mantoúdi, nord
* Prokópi, nordaust
* Pagóntas, aust
* Strofyliá, nord
* Nerotriviá, søraust

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kantili|Kantili]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Belasitsa

**Belasitsa** (makedonsk og bulgarsk Беласица, gresk Μπέλες, *Béles* eller Κερκίνη, *Kerkíni*) er ei fjellkjede i regionen Makedonia i Søraust-Europa på grensa mellom Hellas, Nord-Makedonia og Bulgaria. Området er kjent for slaget ved Kleidion i 1014, som var avgjerande for fallet til Det første bulgarske riket.

Fjellkjeda er om lag 60&nbsp;km lang og 7–9&nbsp;km brei og ligg like nordaust for Dojransjøen. Det høgaste punktet er Radomir på 2&nbsp;029 moh., og elles ligg fjellkjeda 300 til 1&nbsp;900 moh. Klimaet er sterkt påverka av Middelhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belasica|Belasica]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Kérkis

**Kérkis** (gresk Κέρκης) eller *Kerketeos* er eit utdøydd vulkan som utgjer dei sentrale områda av øya Sámos i Hellas. Den høgaste toppen, kalla *Vígla* (Βίγλα), er 1&nbsp;433 eller 1&nbsp;450 m høg avhengig av kjeldene. Fjellet er dermed det nest høgaste i det austlege Egearhavet (etter Fengári på Samothráki). Namnet på fjellet tyder som «høyrer til Kirke».

Fjellet har ein kvitaktig farge på grunn av det høge kalkinnhaldet. Fjellet er heimstad til mange planter og dyr, enkelte av dei utryddingstrua, så fjellet er no ein del av EU sitt Natura 2000-nettverk over verna stader. Det ligg fleire kloster i fjellsida, i tillegg til fleire grotter. Ei av desse, Pythagorasgrotta på austsida, er staden der Pythagoras visstnok skal ha gøymd seg frå tyrannen Polykrates før han drog i eksil til Italia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kerkis|Kerkis]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Kitherónas

**Kitherónas** (gresk Κιθαιρώνας) er ei fjellkjede sentralt i Hellas mellom Viotía i nord og Attikí i sør. Ho består hovudsakleg av kalkstein og er 1&nbsp;409 moh. på det høgaste. Nordaustsida av kjeda er danna av fjellet Pástra.

Fjellkjeda var åstad for mange hendingar i gresk mytologi og var særleg heilag for Dionysos. Oidipus vart avslørt på fjellet, medan Aktaion og Pentheos vart skild frå kvarandre her. I historiske tider var fjellet åstad for slaget ved Plataea i 479 fvt. og det var mykje småslosting her før sjølve slaget. I seinare tid var det bygd festningsverk både ved Plataea og Erythres sidan fjellet var ei omstridt naturleg grense mellom Aten og Theben (Thíva). Folket i Plataea personifiserte fjellet som deira opphavlege konge: «Plataearane kjenner ingen konge bortsett frå Asopos og Kithairon før han, den sistnemnde gav namnet sitt til fjellet, den førstnemnde til elva» (Pausanias 9.1.1).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kithairon|Kithairon]]» frå ,  den 23. august 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
* Theoi.com: Kithairon
Fjellet Kythnos

**Kythnos** er det høgaste fjellet på den heilage øya Dílos, ein av Kykladane, i Hellas. 

I gresk mytologi observerte Zevs fødselen til son sin Apollon (med Leto) frå dette fjellet. Som sentrum i Kykladane har ein eit flott utkikkspunkt frå toppen der ein kan sjå øyane Mýkonos, Náxos, Páros, Sýros og Rínia.
Kyllíni

**Kyllíni** (gresk Κυλλήνη) eller *Kyllene*, stundom kalla *Zíria* (gresk Ζήρια) er eit fjell på Peloponneshalvøya i Hellas. Det stig til 2&nbsp;374 moh. og er det nest høgaste på halvøya. Det ligg nær grensa mellom dei historiske områda Arkadía og Akhaía, nordaust i Arkadía og i det som i dag er Korinthía. Fjellet ligg vest for byen Korint, nordvest for Stymfalía, nord for Trípoli og sør for Dervéni.

I gresk mytologi vart Hermes fødd i ei heilag grotte i fjellet. I antikken stod det eit tempel og ein statue tileigna han på toppen av fjellet. Kyllene var ei fjellnymfe (ein oreade), som heldt til på fjellet. Pleiadane vart òg fødde på Kyllíni. Hyginos skriv at det var på Kyllíni at sjåaren Tiresias endra kjønn etter at han slo to slangar som para seg.

Mykje av fjellet er bert og steinete, men under 2&nbsp;000 meter kan ein finne store skogområde. Det ligg eit observatorium på 908 meter. Frå toppen kan ein sjå store del ar av det nordaustlege Peloponnes, inkludert dei austlege områda av Akhaía og Aroánia (Khelmós), Korintbukta og det meste av Korinthía. Dei næraste fjellkjedene er Olíjyrtos i sør og Aroánia (Khelmós) i vest. 

## Næraste stader
* Feneós
* Kastaniá 
* Kesári, søraust
* Goúra, sørvest

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Kyllini|Mount Kyllini]]» frå ,  den 23. august 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
* http://www.pbase.com/dead_poet/ziria
* http://www.gianniskofinas.com/Vouna/ziria/z.htm 
* http://www.loizosgroup.com/Greek/M35K.htm 
* http://www.mountains.gr/geographia/ziria.html  
* http://www.oreivatein.com/page/mountains/q_z/ziria/ziria_f.htm
Lákmos

**Lákmos** (gresk Λάκμος) er eit fjell i den austlege delen av Ioánnina og den vestlege delen av Tríkala i Hellas. Fjellet er ein del av fjellkjeda Píndos og har ei høgd på 2&nbsp;295 moh. Det høgaste punktet heiter **Tsoukaréla** (Τσουκαρέλα). Fjellet er om lag 30 km langt og 15-20 km breitt. Elva Árakhthos renn i vest, Metsovítikos i nord og kjelda til Akhelóos ligg i aust. I sør renn Kalarrýtikos og Melissourjítikos i sørvest. 

Frå toppen kan ein sjå dei austlege områda av Ioánnina heilt til dalen langs Aóos (Vjosë), byen Ioánnina og Pamvótidasjøen. Ein kan òg sjå dei vestlege områda av Tríkala og Piniósdalen. 

## Næraste stader

* Anthoúsa, aust
* Anatolikí, sørvest
* Krápsi, sørvest
* Méga Peristéri, nordvest

## Bakgrunnsstoff
* Lákmos på gtp.gr

## Kjelde
Levká Óri

**Levká Óri** (gresk Λευκά Όρη, tyder «Kvite fjell») er eit fjell vest på Kreta i Hellas. Dei kvite fjella eller Levká Óri utgjer ein god del av dei sentrale områda vest på Kreta og dominerer landskapet der. Dei består av kalkstein og vert kalla Dei kvite fjella fordi dei er dekte av snø til langt ut på våren.

Den høgaste toppen er Pakhnes på 2&nbsp;453 moh og det er over 30 toppar som er høgare enn 2&nbsp;000 meter. Dei kvite fjella har om lag 50 raviner, det mest kjende er Samariáravinen. Eit anna geografisk trekk med fjellet er platået Omalós, som er eit rundt platå omringa av fjell i ei høgd på om lag 1&nbsp;100 meter.

Levká Óri er det nest høgaste fjellet på Kreta (etter Idi eller Psilorítis) og det tiande høgaste i Hellas.

Sentrale og sørlege delar av Levká Óri ligg i ei høgd på 1&nbsp;800 meter og over dette har ein i praksis eit månelandskap, kalla ein høg ørken, som er unik for den nordlege halvkula.

Levká Óri har ei rik historie sidan opprørarar har gøymd seg under dei greske krigane mot venetianarane og tyrkarane, i tillegg til under den tyske okkupasjonen i 1941-1945.

## Kjelde
Lýkeo

**Lýkeo** (gresk Λύκαιο), òg kalla *Diaforti*, er eit fjell i Arkadía i Hellas som var heilaga for *[[Zevs]] Lykaeos*, som skal ha vorte fødd og oppvaksen på fjellet, og det skal ha vore heimstad for Pelasgos og son hans Lykaon, som skal ha grunnlagd ritualet for Zevs som vart utført på fjelltoppen. Det ser ut til at ritualet invovlerte menneskeofring og ein fest der personen som fekk ein bit av menneskeofferet vart omvandla til ein ulv, som Lykaon skal ha vore etter at han ofra eit barn. Alteret til Zevs bestod av ein stor oskehaug med veggar rundt. Det vart sagt at veggane ikkje kasta skugge og at dei som gjekk innanfor veggane døydde innan eitt år. 

## Kjelde
Lýgos

**Lýgos** (gresk Λύγκος), stundom kalla *Ligkos*, *Lyngos*, *Ligos* eller *Lingos*, er eit fjell aust i Ioánnina og vest i Grevená nordvest i Hellas. Fjellet er ein del av fjellkjeda Píndos og har ei høgd på 2&nbsp;249 moh. Det har ei lengd på 20-30 km frå nord til sør og er 15-20 km breitt. Elva Aóos (Vjosë) renn i vest, medan ei anna elv renn aust for fjellet. 

Frå toppen kan ein sjå fjella i nord, Aliákmonasdalen i aust, Khásiafjella i søraust, Mitsikéli i sørvest, Týmfifjella i vest og Smólikas i nordvest. 

## Nærliggande stader

* Samarína, nord
* Filippéi, nordaust
* Smíxi, nordaust
* Perivóli, aust
* Vovoúsa, søraust
* Laísta, vest
* Dístrato, nordvest

## Kjelde
Vingenfeltet

**Vingenfeltet** er eitt av dei største helleristingsfelta i Nord-Europa.  Det ligg inne mot Vingepollen ved Frøysjøen, sør for Hornelen. Feltet inneheld minst 2000 ulike ristingar, og skriv seg frå ca. 4000-2000 år f.Kr.

## Oppdaging

Helleristningane blei oppdaga i 1910 av fjellklatraren Kristian Bing, då han ville kjøpe ein gard for å utnytte vasskrafta i fossane i området.

## Mengde

Der er funne om lag 1500 helleristningar i Vingen, medan ca. 500 andre er spreidde utover i Hennøy, Vingelven og Fura.

## Stenging for ålmenta

I 2002 vart Vingenfeltet og landskapet kring det freda av Riksantikvaren, og det vart sett forbod mot ferdsle utan særskilt løyve. Bergen Museum er eigar og forvaltar av det store helleristingsfeltet. 

I tillegg vart i 2020 eit område på 300.000 kvadratmeter gjeve i gåve til Universitetet i Bergen.

## Kjelder

* NRK Fylkesleksikonet

## Bakgrunnsstoff
*
Ménalo

**Ménalo** (gresk skrift Μαίναλο) eller *Mainalo* er ei fjellkjede i Arkadía i Hellas. Eldre namn på fjellet er *Mainalon*, *Mainalos*, *Menalon*, *Menalos*, og meir sjeldan *Menalus* eller *Mainalos*, på latin *Maenalos* og *Maenalus*, og meir sjeldan *Maenalon*. Fjellkjeda strekkjer seg 15-20 km frå Trípoli til Vytína og er 5-10 km brei frå Zygovísti til Kápsas. 

I mellomalderen og fram til seint på 1900-talet vart fjellet kalla *Apáno Khrépa*. Det ligg òg ein landsby på fjellet som har sitt opphav i antikken. I tillegg ligg det eit skisenter her, 20 km nordvest for Trípoli. Det høgaste punktet på fjellet heiter *Profítis Ilías* og er 1&nbsp;986 moh, som gjer Ménalo til det høgaste fjellet i Arkadía. 

## Nærliggande stader
* Thána, søraust
* Trípoli, søraust
* Khánia, søraust
* Kápsas, aust
* Levídi, nord
* Vytína, nordvest
* Dimitsána, vest
* Zygovísti, sørvest
* Stemnítsa, sørvest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mainalo|Mainalo]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Makrynóros

**Makrynóros** (gresk Μακρυνόρος) eller *Makrinoros* er ei fjellkjede nord i periferieininga Etoloakarnanía vest i Hellas. Ho har ei lengd på 25-30 km frå nord til sør og er om lag 10 km brei. Det joniske havet ligg vest for fjellkjeda. 

Frå fjellet kan ein sjå Ártabukta, som inkluderer dei nordvestlegaste områda av Etoloakarnanía og det sørlege Ípiros, fjella søraust i Ípiros, fjella nær Evrytanía og fjella i dei nordlege områda av periferieininga. 

## Nærliggande stader

* Valmáda, nord
* Agrídi, nordaust
* Tríklino, aust
* Néa Malesiáda, søraust
* Sardínia, sørvest
* Ambeláki, sørvest
* Loutró, vest
* Menídi, nordvest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Makrynoros|Makrynoros]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Mitsikéli

**Mitsikéli** (gresk Μιτσικέλι) er ei fjellkjede sentralt i Ípiros i Hellas. Fjellet ligg nordaust for Ioánnina og har ei høgd på 1&nbsp;810&nbsp;moh. 

Ho har ei lengd på 25-35&nbsp;km frå nordvest til søraust og ei breidd på om lag 15&nbsp;km. Den kjende Perámagrotta ligg i sørvest. 

Frå fjelltoppen kan ein sjå fjella i nord, inkludert Týmfi, Píndosfjella og Lákmos i aust. I sør kan ein sjå Xerovoúni, Pamvótidasjøen og Ioánnina, i tillegg til Mourgána i vest. 

## Nærliggande stader

* Pétra, nordaust
* Demáti, søraust
* Ligkiádes, sør
* Peráma, sørvest
* Káto Vítsa, nordvest
* Greveníti, nord

## Kjelde
Elikónas

:*Sjå òg musikkinstrumentet [[helikon]]*

**Elikónas** (gresk Ελικώνας) eller **Helicon** er eit fjell i regionen Thespiés i Viotía i Hellas med ei høgd på 1&nbsp;749 moh. Det ligg like i nærleiken av Korintbukta.

Fjellet er kjend frå gresk mytologi på grunn av to kjelder som var heilaga for musene: Aganippe og Hippokrene. Hippokrenekjelda vart danna då hesten Pegasus trødde så hardt på ein stein på fjellet at det sprang ut ei kjelde frå staden. Elikónas var òg staden der Narkissos vart inspirert av sin vakre utsjånad i ei anna kjelde. Elikónas var ein heilag stad som ein meinte vart nytta av gudane og gudinnene. Elikónas var særleg assosiert med musene, som delte emnene sine med kunstnarar. Det vart bygd eit tempel på Elikónas til ære for musene, og tempelet inneheldt statuar av dei.

Hippokrenekjelda vart rekna for å vere kjelda for poetisk inspirasjon. Seint på 600-talet fvt. song diktaren Hesiod om korleis han i ungdomen hadde gjeta sauer i fjellsida på Elikónas. Der skal musene ha inspirert han til å byrje med song om opphavet til gudane. Dermed vart Elikónas eit symbol på poetisk inspirasjon.

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Helicon|Mount Helicon]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Flåklypa

**Flåklypa** er namnet på eit skard ved garden Flå i Bøverdalen i Lom kommune, litt nord for garden Aukrust. 
Namnet «Flåklypa» blei brukt av Kjell Aukrust i *[[Flåklypa Tidende]]* og animasjonsfilmen *[[Flåklypa Grand Prix]]*.

Namnet Flåklypa kjem av at Bøverdalen sør for garden Flå smalnar inn til eit elvegjel med store steinar der bøndene i eldre tid risikerte å bli sijande fast når dei trakk lasset sitt på isen – dei sat fast i «klypa».

Avkjørsel til Flåklypa er skilta frå riksveg 55 og riksveg 15 i Lom.

## Den fiktive bygda Flåklypa
Flåklypa er namnet på ei fiktiv norsk bygd som var skapt av forfattaren Kjell Aukrust i 1950-åra. 

Flåklypa ligg truleg i Gudbrandsdalen, og har kontakt til Østerdalen og til Valdres. Lokalavisa heiter *Flåklypa Tidende*, tidlegare *Folk og Fe*, og er utgjeven av Frimand Pløsen og sportsjournalist Melvind Snerken.

I bygda er det og eit ysteri, styrt av Ollvar O. Kleppvold, og hjelpt av Emanuel Desperados. Elles har bygda ein gamleheim, Krogryggen, der hobbyjuristen Sindre Piltingsrud deler rom med Myrullbråten. Reodor Felgen bur øvst på Flåklypatoppen.

Andre folk i bygda er minkeigar Jostein Kroksleiven, Roger Jurtappen, veterinær, enkefru Stengelføhn-Glad. Diktaren Hallstein Bronskimlet d.a.y. frå Volda skriv òg i lokalavisa.

## Kjelder
Olea Crøger

**Olea Crøger** () var kanskje den første store folkevise- og folkeminnesamlaren i Noreg, sjølv om ho har komme i skuggen av Ludvig Mathias Lindeman og Magnus Brostrup Landstad som publiserte mykje av materialet hennar.

Olea Crøger var frå Heddal i Telemark, dotter av Helle Margrethe Neumann og soknepresten Johannes Crøger. 

## Livsverket
Sjølv om det var Olea Crøger som samla mange av folkevisene i *Norske Folkeviser* som Landstad gav ut i 1853, er ho berre så vidt nemnd i forordet. Sameleis leverte ho meir melodimateriale til Lindemans *Norske fjeldmelodier* enn nokon annan. Mellom dei melodiane/visene ho skreiv opp, finn vi nokre av dei mest kjende balladane: «Liti Kjersti og Bergekongen», «Falkvor Lomannsson» og «Åsmund Frægdegjeva». Crøger skreiv ned tonane ved hjelp av siffernoteskrift utvikla for salmodikonspel.

I 1839 flytta Olea med dei to systrene sine til Seljord, og her kjøpte dei den tidlegare lensmannsgarden Hegnin, som dei dreiv i lag. Olea underviste i tillegg i song på Kviteseid Seminar. I Seljord kom ho i kontakt med presten M.B. Landstad. Dei to kom til å samarbeide om å redde mykje av det som var att i munnleg tradisjon av folkedikting i Vest-Telemark. Ho starta arbeidet før både Jørgen Moe, L.M. Lindeman og M.B. Landstad, og ho møtte mykje motgang. 

I seinare år har det viktige innsamlingsarbeidet til Olea Crøger blitt meir verdsett enn før.

## Ettermæle
Livet hennar Olea Crøger dannar bakgrunnen for nokre av romanane til Gudrun Brauti Knutslid og Ingebjørg Mælandsmo. Edvard Hoem har òg skrive eit stykke til 200-årsdagen for Magnus Brostrup Landstads fødsel; som ei hyllest til Magnus Brostrup Landstad og Olea Crøger.

## Kjelder
* Profilar i norsk folkemusikk og folkedans
* Tilsvarande artikkel på bokmålswikipediaen, som oppgjev til hovudkjelde Wagn,Anne Haugen: Olea Crøger - ein underkjent pioner (2007) (Hjartdal historielag) 
* NBL-artikkel om Crøger, skriven av Sigurd Aa. Aarnes.
Bojan Zajić

**Bojan Zajić** () er ein serbisk fotballspelar. Han spelar på midtbanen til Vålerenga, og kom til klubben sommaren 2007 frå FK Partizan i Beograd. Han var først på utlån, og fekk kontrakt frå hausten 2007.

## Kjelder
*

## Fotnotar
Fritt fall

**Fritt fall** er rørsle der tyngdekrafta står for all akselerasjon. 

Når ein gjenstand A berre er påverka av tyngdekrafta frå ein gjenstand B, seier ein at gjenstand A fell fritt i tyngdefeltet til B. Då har A ein akselerasjon lik tyngdeakselerasjonen i feltet til B. Denne akselerasjonen er også lik gravitasjonsfeltstyrken. 

a=g=(\gamma*M)/r^2

der *M* er massen til B og *r* er avstanden mellom tyngdepunkta til A og B.

Nær havoverflata på jorda, har *g* gjennomsnittsverdien g=9,80665. Denne kan reknast ut numerisk ved å finne integralet av ein harmonisk varierande funksjon for *g* med breiddegrad som uavhengig variabel, og dele på 180°.

Sjølv om definisjonen ekskluderer andre krefter som luftmotstand, nyttast også uttrykket fritt fall om fall gjennom ein atmosfære. I fallskjermhopping og BASE-hopping vert aktiviteten mellom utsprang og skjermopning kalla «frittfall».
C.H.D. Buys Ballot

**Christophorus Henricus Diedericus Buys Ballot** (òg kalla Christoph Heinrich Diedrich Buys Ballot) () var ein nederlandsk kjemikar og meteorolog, som Buys-Ballot si lov og Buys-Ballot-tabellen er kalla opp etter.

Han gjekk på gymnaset ved Zaltbommel og Hogeschool (i dag Universitet) i Utrecht. Etter at han fekk doktorgrad i 1844, vart han forelesar i mineralogi og geologi i Utrecht. Han la til teoretisk kjemi i 1846. I 1847 vart han professor i matematikk og frå 186] fram til han pensjonerte seg var han professor i fysikk.

Buys Ballot testa dopplereffekten for lydbølgjer i 1845 ved å bruke ei gruppe musikarar som spelte ein kalibrert tone på eit tog langs Utrecht-Amsterdam-linja.

Buys Ballot er best kjend for resultata han kom fram til i meteorologi, særleg i samband med å forklare retninga til luftstraumane i store vêrsystem. I tillegg grunnla han Det nasjonale nederlandske meteorologiske instituttet (KNMI) i 1854 der han var administrerande direktør fram til han døydde. Han var ein av dei første som innsåg behovet for internasjonalt samarbeid, og i 1873 vart han den første styreformannen i Den internasjonale meteorologiske komiteen, ein føregangar for Verdas meteorologiorganisasjon (WMO).

Buys-Ballot si lov seier at om ein person på den nordlege halvkula står med vinden i ryggen, så har han eit lågtrykk til venstre for seg. Den største arbeidsoppgåva hans i meteorologi var å utforske lange tidsseriar for å finne faktorar som gjekk igjen. Han var meir opptatt av å finne desse faktorane enn å forklare dei. Han medverka ikkje til meteorologiske teoriar, noko som kan verke overraskande sidan han var utdanna innan fysikk. Dette står i kontrast til amerikanaren William Ferrel, som levde samtidig, og som oppdaga Buy-Ballot si lov noko tidlegare.

Buys Ballot utvikla ein tabellmetode for å utforske periodisiteten i tidsseriar. I 1847 nytta han tabellen, som i dag er kalla opp etter han, til å avgjere perioden til solrotasjonen frå daglege observasjonar av temperatur i Nederland frå 1729 til 1846.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:C.H.D. Buys Ballot|C.H.D. Buys Ballot]]» frå ,  den 24. august 2007.*  
 
## Litteratur
* Harold L. Burstyn «Buys Ballot, Christoph Hendrik Diederik» *Dictionary of Scientific Biography* volum 1, s. 628, New York: Scribners 1973.
* E. van Everdingen *C. H. D. Buys Ballot 1817-1890* The Hague 1953.
* O. B. Sheynin On the History of the Statistical Method in Meteorology, *Archive for the History of the Exact Sciences*, 31, (1984-5) 53-95.
* J. L. Klein *Statistical Visions in Time*, Cambridge: Cambridge University Press 1997.

## Bakgrunnsstoff
* M. Buys-Ballot, «Note sur le rapport de l'intensite et de la direction du vent avec les ecarts simultanes du barometre», ''Comptes Rendus'', Vol. 45 (1857), s. 765&ndash;768.
Betaplan

**Betaplan-approksimasjon** er ei tilnærming i geofysisk væskedynamikk der coriolisfrekvensen, *f*, vert sett til å variere lineært i rommet. På ein roterande sfære, slik som jorda, varierer *f* med sinus av breiddegraden. Ein kan sjå ei lineær tilnærming til denne variasjonen rundt ein viss breiddegrad (i form av utviding med taylorrekkjer) som eit tangent plan som rører overflata til sfæren ved denne breiddegraden. Dei dynamiske likningane kan då nyttast i eit plant kartesisk koordinatsystem i staden for eit sfærisk koordinatsystem. Namnet «betaplan» kjem av at ein skriv den lineære variasjonskooeffisienten som den greske bokstaven β.

Betaplan-approksimasjon er nyttig for teoretiske analysar av mange fenomen i geofysisk væskedynamikk sidan ein får mykje enklare likningar, som likevel får med den viktige informasjon om at coriolisparameteren varierer i rommet. Særleg er rossbybølgjer, den viktigaste typen bølgjer i storskala atmosfærisk og oseanografisk dynamikk, avhengig av variasjonen til *f* som ei tilbakeverkande kraft, og dei oppstår ikkje om coriolisparameteren vert tilnærma til å vere ein konstant. 

## Kjelder

* Holton, J. R., *An introduction to dynamical meteorology*, Academic Press, 1992
* Pedlosky, J., *Geophysical fluid dynamics*, Springer-Verlag New York, 1987

## Sjå òg
* Corioliskrafta
* Coriolisfrekvens
* Baroklinitet
Verbum Forlag

**Verbum Forlag** vart stifta 26. april 1820 under namnet Selskabet for Christelige Underviisnings- og Andagts-bøkers Udgivelse, etter kvart avkorta til Andaktsbokselskapet. Forlaget sprang ut av Det Norske Bibelselskap som vart stifta fire år tidlegare, i 1816. Bibelselskapet hadde som formål «at fremme den hellige Skrifts utbredelse» og «den evangeliske Religions Forkyndelse». For dette formålet utgav de ABC-ar, katekismer, salmebøker og bøker til «huslig andagts fremme».

Andaktsbokselskapet hadde alt frå starten fleire salssuksessar, blant dei viktigaste var *[[Pontoppidans katekismeforklaring]]* som i perioden 1828-38 vart seld i 47 000 eksemplar og *[[Martin Luther|Luthers]] lille [[katekisme]]* som frå 1826-38 vart seld i 37 000 eksemplar.

Rundt 1900 vart etterspørselen etter andaktslitteratur mindre, og skiljet mellom Andaktsbokselskapet og Bibelselskapet vart nesten borte. Men i 1920 valde Bibelselskapet å spesialisere seg på berre å utgje Biblar, og då vart Andakstbokselskapet skilt ut som eit eige forlag. Sidan har det vore i kontinuerleg drift, under ulike namn. Namnet Verbum Forlag har vore i bruk sidan 1985.
 
Blant dei viktigaste utgjevingane frå nyare tid er *[[Norsk salmebok]]* (1985) og *[[Salmer 1997]]*. Forlaget gjev årleg ut 20 - 30 titlar. 
 
I 1998 vart vedtektene endra, slik at forlaget no ikkje lenger er luthersk, men tverrkyrkjeleg. Forlaget er medlem av Forleggerforeningen. Forlagssjef er Anne Veiteberg.

Etter 190 år vart Verbum Forlag ved årsskiftet 2010/2011 atter sameina med Det Norske Bibelselskap.

## Kjelder:
* Verbum Forlag
Mourgána

**Mourgána** (gresk Μουργκάνα) eller *Mourgkana* er eit fjell sør i Albania og i Ípiros i Hellas. Fjellet er 1&nbsp;806 meter høgt, om lag 20-25 km lang frå aust til vest og om lag 15 km breitt. Ei elv aust for fjellet renn ut i Det joniske havet i periferieininga Thesprotía. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå Albania i nordvest og i aust Týmfi- og Smólikasfjella. Ein kan så vidt sjå Det joniske havet i vest. 

## Nærliggande stader

* Kouklií, nordaust
* Kouremádi, sør
* Tsamandás, sørvest

## Stader i fjellet

* Kastaní i Hellas

## Kjelde
Móvri

**Móvri** (gresk Μόβρη) er ei fjellkjede vest i periferieininga Akhaía i Hellas. Ho ligg om lag 30 km sørvest for Pátra, vest for Khalandrítsa, nordaust for Amaliáda og Pýrgos, søraust for Det joniske havet og sør for Pátrabukta. Fjellkjeda har fleire fjelltoppar og den høgaste er om lag 660 meter høg. 

Frå toppen kan ein mellom anna sjå Panakhaikó, sørlege delar av Etoloakarnanía, den austlege halvdelen av Dei joniske øyane, inkludert Zákynthos og Énos på Kefaloniá.

Elva Lárissos renn vest for fjellet og har sitt utspring i sør. 

## Nærliggande stader
* Neápoli, vest
* Riólos, nordvest
* Krínos, nord
* Karéika, nordaust
* Eleokhóri, aust
* Santoméri, sør
* Dáfni, sørvest
* Aetorrákhi, sørvest

## Kjelde
Ókhi

**Ókhi** (gresk Όχη) eller *Ohi* er eit fjell søraust på øya Évvia i Hellas. Det har ei høgd på 1&nbsp;372 moh. 

Frå toppen kan ein sjå den sørlege delen av øya og den austlege delen av Attikí på fastlandet. Ein kan òg sjå øyane Ándros og Tínos i Kykladane.

## Nærliggande stader

* Kallianós, nordaust
* Kómito, aust
* Platanistós, søraust
* Aetós, sør
* Marmári, sørvest
* Ájos Dimítrios, nordvest

## Kjelde
Íti

**Íti** (gresk Οίτη) er eit fjell sør i Sentral-Hellas i Hellas mellom dalane til elvane Sperkhiós og Kifisós. Ho er ei sidegrein av Píndoskjeda og er 2&nbsp;158 meter høgt. Den austlege delen, kalla Kallídromo, ligg nær havet, og i antikken var det berre den smale passasjen ved Thermopylae (dagens Thermopýles) mellom fjellet og havet.

I mytologien var Íti staden der Herakles døydde. Han var klar for å døy og steig opp mot Íti, der han bygde ein gravhaug av tre og gav bogen og pilene sine til Poeas, far til Filoktetes. Han la seg ned på haugen, kvilte hovudet på klubba si og la løveskinnet sitt over seg før han kommanderte Filoktetes til å sette fyr på bålet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Oeta|Mount Oeta]]» frå ,  den 23. august 2007.*
Ólymbos på Évvia

**Ólymbos ** (gresk Όλυμπος) er eit fjell på øya Évvia i Hellas om lag 35 km aust for byen Khalkída. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå den austlege delen av øya og dei nordaustlege delane av Attikí på fastlandet. 

## Nærliggande stader

*Ájos Ioánnis, aust
*Ájos Jeórjos, søraust
*Alivéri, sør
*Erétria, sørvest
*Néa Psára, sørvest
*Theológos, vest

## Sjå òg
*Ólymbos

## Kjelder
Ólymbos

**Ólymbos** (gresk Όλυμπος), òg kalla *Olympen*, *Olympos* og *Olympus*, er det høgaste fjellet i Hellas med ei høgd på 2&nbsp;919 moh. 

Sidan foten av fjellet ligg ved havnivå er det eitt av fjella i Europa med høgast primærfaktor. Fjellet ligg 100 km frå Thessaloníki, den nest største byen i Hellas. 

Ólymbos er kjend for sitt svært rike planteliv med fleire endemiske artar. Den høgaste toppen på Ólymbos er Mýtikas på 2&nbsp;919 meter, som på gresk tyder «nase». Mýtikas er den høgaste toppen i Hellas, og det nest høgaste er Skolio på 2&nbsp;912 meter. Ein kan gå til toppen frå byen Litókhoro, som tyder *Byen til gudane* fordi han ligg ved foten av fjellet. 

## I gresk mytologi
I gresk mytologi er Ólymbos heimen til dei tolv olympiske gudane, dei største gudane i det greske pantheon. Grekarane såg på det som eit krystallpalass der gudane, som Zevs, budde. Då Gaia fødde titanane nytta dei fjella i Hellas som sine troner sidan dei var så store og Kronos sat på sjøve Ólymbos. 

Etymologien og tydinga av namnet Ólymbos er ukjend og det kan ha urindoeuropeisk opphav. Ólymbos er eit mykje brukt namn på fjell. Det finst Ólymbos på Évvia, Ólymbos på Kypros, Mount Olympus i Utah og Mount Olympus i Washington, begge i USA, og mange andre.

## Bakgrunnsstoff
* Mount Olympus på musesnet.gr

## Kjelde
Parthénio

**Parthénio** (gresk Παρθένιο, «Jomfrufjellet»), i antikken *Parthenion*, er eit fjell i Arkadía på Peloponnes i Hellas mellom slettene Ysié og Tejéa. Parthénio er fjellet der helten Telefos vart avslørt. 

Pan viste seg for Filippides på Parthénio før slaget ved Marathon i 430 fvt.. Guden talte namnet hans og gav han ordre om å spør athenarane kvifor dei ikkje æra han, sjølv om han var god mot dei og hadde hjelpt dei mange gongar tidlegare. Som følgje av dette bygde athenarane eit altar til Pan ved foten av Parthenon.

## Fotnotar

## Kjelde
Omblós

**Omblós** (gresk Ομπλός), *Oblos* eller *Omblos* er eit fjell nord i periferieininga Akhaía i Hellas. Fjellet er 720 meter høgt og toppen er forma som ein sukkertopp. Det ligg om lag femten kilometer søraust for Pátra og aust for Ovryá. Det heng saman med ei fjellkjede i sør som stig til 1&nbsp;100 moh. 

## Nærliggande stader
* Ovryá, vest
* Kríni, nordvest
* Sarávali, nordvest
* Elikístra, nord

## Geografi
Mykje av fjellet er dekt av anten gras eller kratt, men ein har furuskog i nordaust. I nord renn elva Glávkos. I vest finn ein treklynger og enger. Omplósklosteret ligg på austsida av fjellet. 

Nabofjellkjeda er Panakhaikó og det ligg andre i aust, i nordaust og i sør. I vest ligg sletter og lågtliggande område. 

På klåre dagar kan ein sjå delar av Akhaía, Erýmanthos i sør, Skóllis og Móvri i vest, delar av Ilía, Etoloakarnanía og delar av Dei joniske øyane.

## Kjelder
Óssa

**Óssa** (gresk Όσσα) eller **Kíssavos** (gresk Κίσσαβος) er eit fjell i periferieininga Lárisa mellom Pílio og Ólymbos. Mellom&nbsp;Óssa og Ólymbos ligg Témbidalen. I gresk mytologi skal gigantane ha prøvd å stable Óssa oppå Pílio for å lage noko tilsvarande Ólymbos. 

## Kjelde
Óthrys

**Óthrys** (gresk Όθρυς) er eit fjell i periferieiningane Fthiótida og Magnisía i Hellas. Fjelltoppen ligg på grensa mellom dei to periferieiningane og er 1&nbsp;728 meter høg. Mykje av området er ikkje busett i nord og sørvest. Det einaste unntaket er Anávra sørvest i Magnisía. Fjellet er 15-20 km langt frå nord til sør og 10-15 km langt. Det ligg nordaust for Lamía, søraust for Domokós og sørvest for Vólos. 

Frå toppen av fjellet kan ein mellom anna sjå nordvestenden av øya Évvia. 

5. februar 1991 styrta eit militærfly på fjellet og 63 menneske mista livet. 

I gresk mytologi var Óthrys base for titanane. 

## Nærliggande stader
* Neráida, sørvest
* Neokhóri, vest
* Anávra, nordvest
* Ajía Triáda, nordaust
* Ájos Ioánnis, aust
* Rákhes Stylídas, sør
* Paleokerasiá, sør

## Kjelder
Bladfotkreps

**Bladfotkreps** (*Branchiopoda*) er ein klasse primitive krepsdyr som hovudsakleg lever i ferskvatn. Det finst om lag 900 beskrivne artar over heile verda, og dei fleste liknar reker. Til gruppa høyrer slektene *[[Daphnia]]* og *[[Artemia]]*, som både er karakteristiske planktondyr og viktige som levandefôr for akvariefisk.

Den eldste kjende arten bladfotkreps har fått namnet *Rehbachiella kinnekullensis* og levde for 500 millionar år sidan. Han liknar Artemia, noko som har ført til at ein meiner artemidane er dei mest primitive medlemmane i klassa.

Bladfotkreps generelt sett er utstyrt med ei matgrop på buksida, som dei nyttar til å filtrera plankton or vatnet med. Ei samling uspesialiserte bein skapar ei vasstraum som går gjennom denne gropa, og som dyret tek ut mat og oksygen frå. Forskarar trur dette er den eldste livsforma til krepsdyra.

## Evolusjon og økologi
Ein reknar med at bladfotkrepsen oppstod i havet, men at berre dei som vandra opp i ferskvatn overlevde. At mange av dei er så godt tilpassa midlertidige vassamlingar og ekstreme tilhøve (t.d. saltsjøer) kan tyda på at dei har vorte utkonkurrerte av meir avanserte dyr i dei opphavlege leveområda sine. Dette har ført til liten kroppsstorleik og korte generasjonstider. Dei tre ordenane *Anostraca*, *Notostraca* og *Conchostraca* (sistnemnde er parafyletisk) inneheldt dei største bladfotkrepsane og reknast som dei mest primitive krepsdyra - dei fleste av dei er for treige og sårbare til å kunne overleva i vatn med fisk eller andre avanserte predatorar.

Små bladfotkreps, som vasslopper, klarar seg derimot særs godt i område med til dels særs høgt predasjonstrykk. Dei opptrer som dyreplankton i store tal av di dei er svært små, er særs fruktbare og har kort generasjonstid.

## Systematikk
* ***Underklasse Sarsostraca***
*: Anostraca (m.a. Artemia)
* ***Underklasse [[Phyllopoda]]***
*:: Lipostraca†
*:: Notostraca
*: **Infraklasse [[Diplostraca]]**
*:: Laevicaudata
*:: Spinicaudata
*:: Cyclestherida
*:: Cladocera

## Kjelder

* Brusca & Brusca: *Invertebrates* Sinauer Associates 2002

## Bakgrunnsstoff
Rettleiing

**Rettleiing** (vegledning) er ein pedagogisk prosess kor ein **rettleiar** hjelper ein samtalepartnar til sjølv å finne svar på problem eller utfordringar han møter i arbeidskvardagen eller ved løysing av ei oppgåve.

Dei viktigaste hjelpemidla til ein rettleiar er å lytte og å stille opne spørsmål.

Målet for ei arbeidsvrettleiing er å hjelpe folk til større sjølvinnsikt, til å kunne optimalisere evnene sine og til å lære av eigne erfaringar slik at dei betre kan løyse nye oppgåver som liknar på oppgåver dei har løyst – eller ikkje greidd å løyse – tidlegare.

Rettleiingsteknikkar blir mykje brukte i arbeidlivet; til dømes i form av kollegarettleiing, choaching, individuell rettleiing eller grupperettleiing.

## På nettet:
* Arbeidsrettleiing (ABV)
Mentor

**Mentor** var i gresk mytologi ein venn av helten Odysseus. Då Odysseus reiste i den den trojanske krigen, overlét han ansvaret for oppsedinga av sonen sin, Telemachos, til Mentor.

Med antikkens Mentor som førebilete, har omgrepet **mentor** vorte teke i bruk om ein røynd person som hjelper urøynde med løyse ei oppgåve, gjerne i arbeidslivet, ved å gje råd og rettleiing som den meir urøynde har bruk for.
Panakhaikó

**Panakhaikó** (gresk Παναχαϊκό), òg skrive *Panachaicus*, *Panakhaikos* eller *Panahaiko*, er eit fjell i periferieininga Akhaía i Hellas. I mellomalderen vart fjellet kalla *Vodiás* (Βοδιάς). Det strekker seg 20 km frå nord til sør (frå Glávkos til Psathópyrgos) og 15-20 km frå aust til vest (frå aust for Pátra til vest for Selianítika). Det er det nordlegaste fjellet på Peloponnes. Det høgaste punktet er 1&nbsp;926 moh. På fjellet ligg det eit skisenter og to kommunikasjonstårn. Snø er vanleg i områda over 1&nbsp;000 meter. 

Ein gamal akropolis låg på ein av dei høgaste toppane på Panakhaikó. 

## Bakgrunnsstoff
* https://web.archive.org/web/20091001233510/http://www.geocities.com/ggiotop/panaxaiko/

## Kjelder
Panetolikó

**Panetolikó** (gresk Παναιτωλικό) er ei fjellkjede nord nordvest i periferieininga Etoloakarnanía og sørvest i Evrytanía i Hellas. Fjellet er det høgaste i Etoloakarnanía med ei høgd på 1&nbsp;924 moh. Det er om lag 25 km langt frå aust til vest og om lag 15 km breitt. Fjellet strekkjer seg frå Ájos Vlásios opp til eit område mellom Stávli og Évinossjøen, ein kunstig innsjø som elva Évinos renn gjennom. 

Frå toppen av fjellet kan ein sjå Akhelóosdalen, der Trikhonídasjøen og Agrínio ligg, Vardoúsiafjella i aust og Píndosfjella i nord.

## Næraste stader

* Prousós, nord
* Kastaniá, nord
* Domnísta, nord
* Stávli, nordaust
* Skouterá, sør
* Khalíki, sør
* Ájos Vlásios, nordvest

## Kjelder
Pangéo

**Pangéo** (gresk Παγγαίο) er eit fjell i Hellas. I antikken vart fjellet kalla *Pangaeon* eller *Pangaeum* og av Homer *Nysa*. Det ligg om lag 40 km frå Kavála og har ei høgd på 1&nbsp;956 moh. Namnet på sjølve toppen heiter *Máti*, som tyder «auge». Egearhavet og sletta frå Fílippi til Dráma ligg i nord. 

Fjellet dekkjer dei søraustlege områda av periferieininga Sérres, og dei nordvestlege områda av Kavála. Fjellet ligg like ovanfor sletta som den antikke byen Fílippi ligg på, mellom elvane Strymónas (Struma) og Xiropótamos. 

Av landsbyar i fjella finn ein Nikísiani og Paleokhóri, som hovudsakleg lever av jordbruk, som korn og tobakk. 

Gull og sølv vart grave ut av fjellet i antikken. Den athenske tyrannen Pisistratos var i eksil i fjella. Utsiktene etter gull gjorde at Aten oppretta ein koloni her rundt 465 fvt., men trakarane massakrerte kolonistane og kolonien vart forlaten. 

## Kjelder
Pandokrátor

**Pandokrátor** (gresk skrift Παντοκράτωρ), stundom *Pantocrator*, er eit fjell nord på Kérkyra i Hellas. Med ei høgd på 906 moh er Pantokrátor det høgaste fjellet på øya. Frå toppen kan ein sjå heile Kérkyra og Albania, som berre ligg like innanfor øya. På særleg klåre dagar kan ein sjå heilt til Italia, som ligg 130 km borte. 

Det går ein smal veg til toppen der det ligg ein kafé for turistar, ein kommunikasjonsstasjon og eit kloster. Det første klosteret på staden var angevinsk, bygd i 1347, men dette vart øydelagd rundt 1537. Den noverande kyrkja kjem frå 1689, og den noverande fasaden vart bygd på 1800-talet.

## Galleri

Fil:Pantokrator 2.jpg|Frå toppen
Fil:Pantokrator 3.jpg|Kommunikasjons-stasjonen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Pantokrator|Mount Pantokrator]]» frå ,  den 25. august 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*** www.agni.gr - Det høgaste fjellet på Kérkyra
*** Pantokrator på www.corfulinastravel.com 
 
## Bakgrunnsstoff
* Utsyn frå Pantokrátor
Tilrettevising

Ei **tilrettevising** er ein samtale der ein leiar på bakgrunn av regelbrot eller usømmeleg åtferd gjer klart kva for plikter ein tilsett har, og kva for åtferd leiinga ventar framover. 

Ei tilrettevising skjer helst munnleg, men kan, helst ved gjentekne regelbrot, skje skriftleg ved at det vert ført referat av samtalen.

Tilrettevising vert sett som ein tenesteleg reaksjonsform, men ikkje som ei ordensstraff. Ei skriftleg tilrettevising kan likevel vere av ein slik karakter at den saman med eventuelle seinare brot på
tenesteplikter kan innebere eit grunnlag for å seie
opp arbeidstakaren, og i slike tilfelle kan det vere rett å rekne reaksjonen som ordensstraff med
klagerett.

## Kjelde:
* Sivilombodsmannen (Sak 1999–0600)
Värmlandsk

**Värmlandsk** er eit samlenamn for fleire nærskylde svenske dialektar som blir tala i Värmland. Dei genuine dialektane har til dømes enno tre grammatiske kjønn til skilnad mot rikssvensk som berre brukar to.

Dei värmlendske dialektane høyrer til i gruppa götamål. 

## Skriftspråk
* *û*: mellomting mellom u og ø.
* *ô*: spesiell ø
Espeværringen

**Espeværringen** er eit spor i bakken på Espevær i Bømlo kommune forma som ei usymmetrisk lukka kurve. Sporet er om lag 40 centimeter breitt og 63 meter langt i omkrins og vart første gong oppdaga i 1975. Ringen liknar på ein soppring, men undersøkingar på staden har avkrefta soppvekst som ei mogleg forklaring og det finst heller ikkje så langt nokon annan kjent pålitande forklaring på fenomenet. 
## Kjelder
* Nettside hos Bømlo kommune 
* Kornsirkler.org om sirklar i naturen
Curitiba

**Curitiba** er hovudstaden i delstaten Paraná sør i Brasil. Byen vert rekna som eit viktig økonomisk og kulturelt senter i Sør-Brasil og er også kjent for gode reguleringsplanar for kollektivtrafikk. Curitiba ligg på ei høgslette rundt 930&nbsp;moh.

## Historie
Portugisarane grunnla ei busetjing på staden i 1639. Ho heitte opphavleg Vila Nossa Senhora da Luz e Bom Jesus dos Pinhais. I 1721 blei namnet endra til Curitiba, og i 1842 fekk staden offisiell bystatus.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Curitiba|Curitiba]]» frå , den 23. oktober 2010.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Parnassós

**Parnassós** (gresk Παρνασσός) er eit fjell av berr kalkstein sentralt i Hellas ovanfor Delfí, nord for Korintbukta. Fjellområdet strekkjer seg inn i dei tre periferieiningane Fthiótida, Viotía og Fokída i Sentral-Hellas. Frå her har ein flott utsyn over dei omliggande olivenlundane og landsbygda. I følgje gresk mytologi er fjellet heilaga til Apollon, dei korykianske nymfene og heimstad til musene. Fjellet var òg viktig for dorianarane. Namnet Paranssos ser ut til å ha sitt opphav i eit førgresk substrat som nyttar *-ssos i stadnamn (t.d. Knossos). *Parna- kan kome frå den same rota til ordet i hettittisk, som tyder «hus». 

## Mytologi
Paranssos er kalla opp etter sonen til nymfa Kleodora og mannen Kleopompous. Det fanst ein by der Paranssos var leiar, som vart overfløymt av kraftig regn. Innbyggjarane rømde frå flaumen mot ulande ulvar oppe i fjellet. Her bygde dei overlevande ein annan by og kalla han Lykoreia, som på gresk tyder «ulinga til ulvane». 

Sidan orakelet i Delfi var heilag til guden Apollo, så vart òg sjølve fjellet assosiert med han. I følgje enkelte segner var Parnassós staden der fontena Kastalia låg og heimstad for musene. I følgje andre segner var det Helikon som var musene sin heimstad. Heimstaden til musene vart rekna som opphavet til poesi, musikk og lærdom. 

Parnassós var òg åstad for fleire mindre hendingar i gresk mytologi. 
* I enkelte utgåver av den greske syndflodsoga la arka til Deukalion seg til ro på fjellsida av Parnassós. 
* Orestes gøymde seg på fjellet
* Parnassós var heilaga til guden Dionysos.
* Den korykianske grotta ligg i fjellsida til Parnassós og var heilaga til Pan og musene. 

Parnassós var òg heimstad til Pegasus, hippogriffen til Bellerofon.

## Parnassós som metafor
Namnet Parnassós refererer i litteratur ofte til opphavet til poesi, litteratur og lærdom, og vert nemnd i fleire verk. 

## Parnassós i dag
I dag ligg det to skisenter på Parnassós, eit av desse, «Parnassós skisenter», er det største skisenteret i Hellas. Det vert drive gruvedrift etter brunkol i fjellet som vert omdanna til aluminiumoksid og så til aluminium. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Parnassus|Mount Parnassus]]» frå ,  den 26. august 2007.*
Territorium

**Territorium** er eit område som ein stat har suverenitet over. Historisk omfatta omgrepet all landjorda som tilhøyrde ein stat, men i moderne tid er også sjø- og luftterritorium blitt tekne med. Territorium er eit ledd i det vanlege statsomgrepet. I kraft av sin territorialhøgheitsrett utøver staten si tvangsmakt på sitt territorium, som hovudregel over alt og alle som er innanfor dette territoriet, og har einerett til dette. 

«Territorium» kan også brukast som administrativ nemning om område med ein særskild status. I USA blir nemninga til dømes brukt om stader som ikkje har stilling som delstatar, som Amerikansk Samoa, Guam, Nord-Marianane, Puerto Rico og Dei amerikanske Jomfruøyane. I India har eit eit hovudstadsterritorium, Delhi, medan fleire mindre område er administrert som forbundsterritorium.

## Kjelder

*«Territorium» (14. januar 2013), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 10. januar 2015.