open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Undervassfartøyet Poseidon

**Poseidon** (russisk skrift , NATO-kallenamn **Kanyon**), tidlegare kjend under det russiske kodenamnet **Status-6** (), er ein ubemanna undervassdrone som går på kjernekraft og er væpna med atomvåpen under utvikling av russiske Rubin designbyrå. Våpenet blir ofte kalla «torpedo».  «Atom-drone» har vore nytta av norsk media.

Posejdon var eit av seks nye russiske strategiske våpen presentert av president Vladimir Putin den 1. mars 2018.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Status-6 Oceanic Multipurpose System|Status-6 Oceanic Multipurpose System]]» frå ,  den 16. juli 2019.*
Saks

**Saks** er ein reiskap sett saman av av to knivar med handtak som er plasserte slik at ein kan føra blada mot kvarandre og klippa. Det finst mange ulike sakser som kan brukast til å klippa materiale som papir, tekstil, hår, plast, metall, greiner og anna. 

Ordet saks kjem frå norrønt *sax* som tyder'sverd' eller 'stor kniv'. Det har samanheng  med det latinske *secare* som tyder 'skjere'.

## Sjå òg
* Hekksaks
* Sauesaks

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* Oppslagsordet «sax» i ''Nordisk familjebok'' fra 1916 (på svensk)
* Nedlastbart pdf-dokument fra verktøyprodusenten Fiskars blant annet om produksjon av sakser (på engelsk)
Skeise-VM 1975 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1975 for kvinner** fann stad i Assen i Nederland 22. og 23. februar 1975. 30 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Karin Kessow frå Aust-Tyskland vart verdsmeister framom sovjetiske Tatjana Averina. Sheila Young frå USA var snøggaste utøvar på både 500 meter og 1000 meter. Kessow fekk bestetid på 1500 m, før nederlandske Sippie Tigchelaar sigra på den avsluttande 3000-meteren.

## Skeise-VM 1975



Dato: 22./23. februar 1975

### 500 m




### 1500 m




### 1000 m




### 3&nbsp;000 m




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1975|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1975]]» frå ,  den 8. mars 2025.*  

*Arbeiderbladet 14. februar 1975
Erwina Ryś-Ferens

**Erwina Lilia Ryś-Ferens** () var ein polsk skeiseløpar frå Elbląg som vann to bronsemedaljar i sprint-VM og ein i firkamp-VM. Ho var frå 1977 gift med skeiseløparen Krzysztof Ferens.

Erwina Ryś-Ferens deltok i internasjonale meisterskap frå 1972 til og med 1989. Ho vann i 1974 juniormeisterskapen og kom på femteplass i firkamp-VM 1974 i Heerenveen. Både i 1978 og 1985 tok ho tredjeplassen i sprint-VM. I 1988 gjorde ho sin beste prestasjon i eit firkamp-VM då ho i Skien vart slått einast av verdsmeister Karin Kania-Enke og Yvonne van Gennip. Ryś-Ferens tok del i samtlege fire olympiske vinterleikar 1976-88, der ho som best oppnådde ein femteplass i såvel 1980, 1984 som 1988.

## Bakgrunnsstoff
*
ARA «San Juan» (S-42)

**ARA «San Juan» (S-42)** var ein dieselelektrisk undervassbåt i teneste i den argentinske marinen. Båten tilhøyrer TR-1700-klassa, Han vart bygd av Thyssen Nordseewerke og vart ferdig 19. november 1985.

Midtlivsoppgradering vart gjord i Argentina mellom 2008 og 2013. Oppgraderinga kosta ca. 100 millionar peso og utgjorde meir enn 500 000 arbeidstimar der båten vart delt i to og fekk sine fire MTU-motorar og batteri erstatta.

15. november 2017 vart båten meldt sakna av Armada Argentina. 
23. november 2017, ved ei direkte ordre frå presidenten i Russland Vladimir Putin, vart «Jantar» og spesialistar frå 328. søk og redningsekspedisjon sende til Argentinakysten for å søkja etter den argentinske ubåten ARA «San Juan». Dei fann ikkje ubåten.
Seinare vart det norske fartøyet M/S Seabed Constructor send til Argentinakysten for å leite etter den Argentinske ubåten, og den 16. november 2018 var ubåten funnen. «Seabed Constructor» hadde med seg fem undervannsrobotar av typen Hugin AUV frå Kongsberg Maritime i Horten som dei brukte til å søkje gjennom havbotnen med. Ubåten låg utanfor Valdes-halvøya på 800 meters djupn.

## Sjå òg
*Liste over ubåt-hendingar sidan 2000

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:ARA «San Juan» (S-42)|ARA «San Juan» (S-42)]]» frå ,  den 3. februar 2018.*
Steinar Halvorsen

**Steinar Halvorsen** () er ein norsk musikar. I 1982 danna han sitt første band saman med gode venner som Knut Amundsen (Blått og Rått) Per-Arne Furøy. Han er kjent for å ha gitt ut CD-en *Finnsnes et bedre sted*, der songen ved same namn blei Finnsnes sin by-song den 17. mai 2009. Han er vokalist i blues- og rockebandet Cat 2 go. 

Halvorsen har erfaring som leiar i privat næringsliv innanfor bygg og anlegg.  Han bur i dag Sørreisa i Troms fylke.

## Kjelder
MyAnna Buring

**MyAnna Buring** () er ein svensk skodespelar, kjend frå TV-serien *[[Downton Abbey]]* og Twilight-filmane og frå NRK-serien *En natt*.

## Referansar
Kampeche

**Kampeche** eller **blåtre** (*Haematoxylum campechianum*) er eit tropisk tre i erteblomfamilien. Det kjem frå Mellom- og Sør-Amerika, der det blir dyrka på grunn av fargestoffet hematoksylin, som finst i den raudsvarte kjerneveden. Kampeche blir brukt til farging av tøy, særleg ull og silke. Med forskjellige beisar gjev det svart, grått, blått, fiolett og raudt. 

Treet hadde stor økonomisk tyding frå 1600-talet til 1800-talet, då det blei felt og eksportert til Europa for farging av tekstil og papir.
Det er framleis eit viktig fargemiddel for mikroskopiske preparat.

Kampeche-ekstrakt var også brukt som pH-indikator. Det var brunleg ved nøytral pH, gulraudt i syrlege tilhøve og lilla i basiske tilhøve. 

## Kjelder
The Crickets

**The Crickets** er eit USA-amerikansk rock and roll-band frå Lubbock i Texas, skipa av songaren og låtskrivaren Buddy Holly i 1950-åra. Den førte hitplata deira, «That'll Be the Day», kom ut i 1957, og gjekk til topps på ''Billboard'' Hot 100-lista den 23. september det året. Omslaget på det første albumet deira, *[[The "Chirping" Crickets]]*, syner besetninga i bandet på den tida: Holly på gitar og sologitar, Niki Sullivan på rytmegitar, Jerry Allison på trommer og Joe Mauldin på bass. The Crickets sette standarden for seinare rockeband, som The Beatles, med ein besetning som bestod av to gitaristar, bassist og trommer, og med talent nok til å skrive sine eigne songar. Då Holly døydde i 1959, fortsette bandet å spele og turnere med andre bandmedlemmar. 

## Medlemmar

### Tidslinje

## Disografi
* *[[The "Chirping" Crickets]]* (1957, med Buddy Holly)
* *The Sound of the Crickets* (1958, EP med Buddy Holly på  Coral Records)
* *[[Buddy Holly av Buddy Holly|Buddy Holly]]* (1958, under Buddy Holly)
* *[[albumet That'll Be the Day|That'll Be the Day]]* (1958, under Buddy Holly)
* *[[In Style with the Crickets]]* (1960)
* *[[Bobby Vee Meets the Crickets]]* (1962)
* *[[Something Old, Something New, Something Blue, Somethin' Else]]* (1962)
* *[[California Sun / She Loves You]]* (1964)
* *A Collection* (1965, samlealbum) 
* *Rockin' 50's Rock'n'Roll* (1970)
* *Rock Reflections* (1971, samlealbum)
* *Bubblegum, Pop, Ballads & Boogie* (1973)
* *Remnants* (1973)
* *Long Way from Lubbock* (1975) *(med [[Albert Lee]])*
* *Back in Style* (1975, samlealbum)
* *3 Piece* (1987)
* *T Shirt* (1988)
* *Cover to Cover* (1995)
* *The Original* (1996)
* *Too Much Monday Morning* (1996)
* *Rockin* (2000)
* *Crickets and Their Buddies* (2004)
* *About Time Too (med [[Mike Berry]])*
* *Double Exposure* (2015, innspelt 1992–1993)

### Singlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Crickets|The Crickets]]» frå ,  den 4. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Lefortovo-bydelen i Moskva

**Lefortovo-distriktet**  (russisk райо́н Лефо́ртово) er ein bydel søraust i Moskva i Russland. Han hadde ein folkesetnad på 90&nbsp;021 i 2010.

Området er oppkalla etter ein nær medarbeider av tsar Peter den store, Franz Lefort, som hadde sine soldatar stasjonert i nærleiken - på det sokalla tyske kvartalet. Bydelen kan ha vorte grunnlagd i 1699. På 1700-talet  vart det bygd fleire palass i Lefortovo, til dømes Annenhof, Lefortovo-palasset, Sloboda-palasset og Katherina-palasset. Seinare vart bydelen brukt til å huse soldatar og militære organisasjonar, men han vart òg tungt industrialisert.

I 2017 var bydelen mest kjend for Lefortovo fengsel, Lefortovo park og Lefortovo tunnel på tredje ringveg. Fleire høgare utdanningsinstitusjonar ligg i Lefortovo, til dømes Moskva energetiske institutt.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lefortovo District|Lefortovo District]]» frå ,  den 4. februar 2018.*
François Le Fort

**François Jacques Le Fort** eller **Lefort** () var ein sveitsisk offiser i russisk teneste og Peter den store sin favoritt. 

## Liv og virke

### Bakgrunn
Le Fort var fødd  i Genève.
Le Fort-familien var hugenottar som flykta frå Piemonte til Genéve og der vart høgt verdsette og velstående handelsfolk. François , son av kjøpmannen og drogisten Jacques Le Fort og kona Françoise Lect, dotter av generalstatsadvokaten Pierre Lect, var veslebror til Ami Le Fort. 

### Karriere
Sidan faren hadde staka ut for han ei framtid som handelsmann, vart Le Fort i 1672 som 16-åring send frå foreldreheimen i handelslære til Marseille. I 1674 gjekk han i staden inn på militær tenesteveg. 

Le Fôra tredde som ung mann i 1674 i inn i nederlandsk krigsteneste. I 1675 reiste han  over Arkhangelsk til Moskva, der han ei tid gjorde teneste som dansk legasjonssekretær. Han fekk ein viss respekt mellom utlendingane i Moskvas tyske forstad (Nemetskaja sloboda).

I 1678 gifta han seg med Elisabeth Souhay, dotter av François Souhay, ein fransk oberst i tenesta til tsaren. Han tredde same år òg sjølv inn i tsar Fjodor IIIs teneste som kaptein i den russiske hæren og deltok i felttoga mot tyrkerne og tartarane 1681-89 og avanserte til oberst. 

I år 1682 vart han kjend med den unge tsar Peter (seinare - den store) og vart innan kort tid god ven med honom.

Le Fort vann Vasilij Golitsyns tillit men slutta seg etter statskuppet i 1689 til tsar Peter og vart i 1694 storadmiral og overgeneral med oppdrag å europeisera krigsvesenet. Han leidde saman med Fjodor Golovin og Patrick Gordon det mislukka Azov-felttoget i 1695 og vart i 1697 guvernør over Novgorod. I åra 1697–98 var han òg ein av dei tre ambassadørane i den russiske sendeferd som reiste til utlandet (til dømes Nederland)  og var i fylgjet til tsar Peter - som skulle vera inkognito. Han hjelpte tsar Peter i  arbeidet med å leggja grunnen til den russiske sjømakt og auka landet sineavlingar og næringar ved å tilkalla tyske og franske kunstnarar og handverkarar.

## Referansar


## Kjelder
* Lefort, François Jacques i *[[Nordisk familjebok]]* (2. utgåve, 1912)
* Carlquist, Gunnar, red. (1933).  Bd 16 . Malmö: Svensk Uppslagsbok AB. s.  

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:François Le Fort|François Le Fort]]» frå ,  den 4. februar 2018.*
Bayonetta

***Bayonetta*** er eit actionspel utvikla av PlatinumGames og utgjeve av Sega. Spelet kom opphavleg ut i Japan på spelemaskinane Xbox 360 og PlayStation 3 i oktober 2009, og i Europa og Nord-Amerika i januar 2010. Spelet vart seinare gjeve ut på Wii U samtidig med oppfølgjaren *[[Bayonetta 2]]*, som kom ut i september 2014 i Japan og oktober 2014 i Europa og Nord-Amerika. Ei forbetra utgåve av spelet vart gjeven ut til Microsoft Windows 11. april 2017 på Steam. Spelet vart gjeve ut globalt til Nintendo Switch i februar 2018, også samtidig med oppfølgjaren.

*Bayonetta* går føre seg i Vigrid, ein fiktiv by i Europa. Spelet handlar om heksa Bayonetta, som kan skifte ham og bruke fleire ulike våpen. Ho meistrar også magi, og kan bruke sitt eige hår til å kalle på demonar for å gjera av med fiendane sine. Spelet bruker eit karaktersystem som gjev spelarar karakterer avhengig av korleis dei presterer i spelet, og eit kampsystem som liknar det i *[[Devil May Cry]]*-serien.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Bayonetta 2

***Bayonetta 2*** er eit actionspel utvikla av PlatinumGames og utgjeve av Nintendo til Wii U og Nintendo Switch. Spelet er oppfølgjaren til *[[Bayonetta]]* frå 2009, og er regissert av Yusuke Hashimoto og produsert av Atsushi Inaba og Hitoshi Yamagami frå Nintendo, under tilsyn av serieskaparen Hideki Kamiya.

*Bayonetta 2* vart annonsert 13. september 2012, som ein eksklusiv tittel for Wii U, til skilnad frå det førre spelet som kom ut på både Xbox 360 og PlayStation 3. Spelet bruker dei same stemmeskodespelarane som gav stemme til karakterane i *Bayonetta*.

*Bayonetta 2* vart utgjeve til Wii U i september 2014 i Japan og i oktober i resten av verda. Ei spesialutgåve av spelet inkluderte ei utgåve av det originale spelet *Bayonetta* som ein separat disk i pakken. Spelet kom ut til Nintendo Switch i februar 2018. *Bayonetta 2* fekk positive omtalar, særleg for kampsystemet og dei generelle forbetringane frå det første spelet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
2016-dataspelet Doom

***Doom*** er eit skytespel i førsteperson utvikla av id Software og utgjeve av Bethesda Softworks. Spelet er det fjerde hovudspelet i *Doom*-serien og det første større spelet i serien sidan *[[Doom 3]]* frå 2004. Det vart utgjeve internasjonalt til Microsoft Windows, PlayStation 4 og Xbox One 13. mai 2016. Ei utgåve til Nintendo Switch, utvikla med hjelp frå studioet Panic Button, kom ut 10. november 2017.

I *Doom* tek spelaren rolla som ein namnlaus romsoldat som må slåst mot demonar frå helvete. Demonane har vorte slopne laus av ein organisasjon kalla Union Aerospace Corporation på den koloniserte planeten Mars. Speloppbygginga går tilbake til eit raskare tempo med meir opne nivå, nærmare dei to første spela i *Doom*-serien enn den rolegare survival horror-stilen frå *Doom 3*. Spelet har også funksjonar som oppgraderingar av spelefiguren og mogelegheita til å gjere avrettingar kalla «glory kills» på fiendar. *Doom* har i tillegg ein fleirspelarmodus over internett og eit verktøy for å lage nivå.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Spesialsambandstenesta i Russland

**Spesialsambandstenesta i Russland** er underlagd Føderal verneteneste og vert forkorta (**Spetssvyaz** eller *Spetssviaz* (russisk Служба специальной связи и информации, Спецсвязь России). Det er eit spesielt kryptografi-samband med ansvar for innsamlig og analyse av framande samband og framande SIGINT-freistnader mot Russland. Oppgåva er òg vern av regjeringa sine samband og informasjonssystem, og dette inneber kryptoanalyse. Denne sambandstenesta kontrollerer òg Tsjeget (atomkofferten) som kan utløyse global atomkrig.
FAPSI

**FAPSI** (russisk ФАПСИ) eller **Føderal styresmakt for statleg kommunikasjon og information** (russisk Федеральное Агентство Правительственной Связи и Информации) var ein russisk organisasjon som var aktiv i tida 1991-2003 og som var ansvarleg for SIGINT og vern av samband. Organisasjonen var oppsplitta i 2003 med nokre element i FSB. og noko i Spesialsambandstenesta i Russland‎.

## Referansar
President-tryggingstenesta i Russland

**President-tryggingstenesta i Russland** (russisk Служба безопасности президента России, SBP) er ei føderal teneste i Russland retta mot personleg trygging av den russiske presidenten. Tenesta er underlagd Føderal verneteneste, men var opphavleg KGB sitt niande direktorat. Personalet tel opptil 3000 og ber ikkje uniform.
Kreml-regimentet

**Presidentens regemente** (russisk *Президентский полк Комендатуры Московского Кремля)* er eit garnisonsregiment forlagt til Kreml i Moskva. Regimentet er underlagt Den føderale vernetenesta i Russland.

## Oppgåve
Presidenteregimentet har til oppgåve å verne den høgste statsleiinga i Russland med vekt på Kreml. Det har ansvaret for heidersvakta ved den Den ukjende soldatens grav i Moskva og deltar i statsseremoniar.  

## Samansetjing
* Stab
* 1. bataljon
** 2.-5. kompani 
* 2. bataljon
** 6.-9. kompani
* 3. bataljon
** 1. særskilde gardeskompani
** 11. særskilde gardeskompani
** Transportkompani
* Heiderseskorten til hest
** 10. kompani
** 12. kompani
** 1.-2. kavaleriskvadron
** Forsyningsskompani
* Operativ reservebataljon
** Operativt reservekompani
** Tryggingskompaniet

## Galleri

File:RussianHonorGuard - Unknown Soldier.jpg|Vaktbyte ved den ukjende soldatens grav i Moskva i 2009.
File:Kremlin regiment 6.jpg|Seremonitropp frå Kreml-regimentet.
File:Vladimir Putin inauguration 7 May 2012-19.jpeg|Forbimarsj ved innsetjinga av Vladimir Putin som russisk president.


## Kjelder
Grava til den ukjende soldaten i Moskva

**Grava til den ukjende soldaten i Moskva** (russisk Могила Неизвестного Солдата) er eit monument vigd til sovjetiske soldater som døydde under Den store fedrelandskrigen (del av andre verdskrigen). Grava er ved Kremlmuren i Aleksanderhagen i Moskva.

Grava til den ukjende soldaten vart teikna av arkitektane D.I. Burdin, V.A. Klimov, Yu.R. Rabayev og skulptøren Nikolai Tomsky, og vart avdekt for allmugen den 8. mai 1967.

## Kjelder
Køyretøydekorasjon

**Køyretøydekorasjon** viser til ulike måtar å pynta køyretøy på etter at dei er laga, anten permanent eller for korte høve. 
Ein kan til dømes dekorera køyretøy for å markera eigarskap eller for å skilja seg ut, som reklame eller for ei markering.

Nokre vanlege høve ein dekorerer køyretøy til er høgtider og opptog, bryllaup,
nasjonaldagar
og idrettstevlingar.
Dekorasjonar kan vera alt frå småting, som påklistra eller opphengd merke og pynt, til ombygging eller måling av køyretøyet.
Vanlege dekorasjonar er blomar og kransar,
band,
flagg,
bilde,
skrift,
klistremerke, balllongar og lys.

## Tradisjonar
Tradisjonelle vogner av tre blei ofte dekorerte. Dei trengde å målast i alle høve, men kunne ha ulike fargar på listverket og ulike mønster eller motiv, som våpenskjoldet til eigaren.

Då fabrikkproduserte motorkøyretøy kom i bruk, byrja ein raskt å byggja dei om og dekorera dei. På 1930/1940-talet blei hot rod eit utbreidd omgrep i USA for modifiserte bilar som ein brukte til å køyra om kapp med. Ei anna form for ombygging var å senka eit køyretøy til å bli ein såkalla lowrider, bygga om ein motorsykkel til ein  chopperar eller bygga om ein sykkel til ein lowrider-sykkel. Slike ombygde køyretøy kunne også dekorerast. Tradisjonen spreidde seg til andre delar av verda, og blei til dømes viktig i raggarkulturen i Sverige. Dekorasjon av køyretøy som folkevogner og bussar med sterke fargar og psykedeliske mønster var også ein viktig del av motkulturen på 1960-talet. Seinare er fantasifull dekorasjon av bilar blitt ei eiga art car-rørsle.

Til visse høgtider og opptog er det vanleg å dekorera køyretøy. Dekorerte lasteplan og tilhengjarar er til dømes mykje brukt i karnevalsopptog. I Noreg er dekorasjon av russebussar eller -bilar ein del av russefeiringa.

Visse stadar er dekorerte køyretøy blitt særleg utbreidde innan visse yrkersgrupper. I Sør-Asia finn ein dekorerte lastebilar, rickshawar og liknande, i delar av Sør-Amerika er måla chivabussar vanlege og elles finst det sterkt dekorert kollektivtransport i form av jeepneyar på Filippinane og tap tap-ar på Haiti.

## Galleri

Colourful afghan truck.jpg|Dekorert lastebil i Afghanistan
Guatapé 44.jpg|Chivabuss i Guatapé i Colombia
Chiva Turismo.JPG|Chivabuss i Colombia sett bakfrå.
Canadian Pacific Holiday Train.JPG|Canadisk tog pynta med flagg og elektriske julelys.
2016 Malakka, Kolorowa riksza rowerowa (02).jpg|Rickshaw pynta med Hello Kitty!.
00 6519 Niederlande - Blumencorso (Bloemencorso Bollenstreek).jpg|Sykkel pynta med roser til blomeopptoget Bloemencorso Bollenstreek i Nederland.
Captain America chopper at EMP right side.JPG|«Captain America», kjend frå filmen *[[Easy Rider]]*, er ein ombygd og dekorert motorsykkel (chopper).
Car decorated for Mardi Gras Carnival parade in Apalachicola, Florida.jpg|Bil pynta til mardi gras-opptog i Florida i 1915.
VW Art Car Decatur Street.jpg|Art car i New Orleans.
Artcarfest in San Francisco 1.jpg|Art car pynta med tusjar under Artcarfest i San Francisco.


## Kjelder
Den føderale vernetenesta i Russland

**Den føderale vernetenesta i Russland** (russisk Federalnaja Sluschba Ochrany, **FSO**, kyrillisk **Федеральная служба охраны**) lyder direkte under den russiske presidenten, og er ein paramilitær politistyrke med ansvar for å verna statsleiinga i landet, mellom desse den russiske presidenten gjennom president-tryggingstenesta i Russlandpresident-tryggingstenesta og dessutan visse føderale eigedomar. FSO vart etablert den 27. mai 1996, men har historie attende til det sovjetiske niande direktoratet til KGB.

FSO har mellom 20 000 og 30 000 uniformerte tenestemenn, og i tillegg fleire tusen sivilkledde tenestemenn. Ei eiga avdeling, Kreml-regimentet i Kreml, ivaretar tryggleiken i Kreml og sørgjer for seremoniell støtte ved høgtidelege hendingar. FSO har vide fullmakter til å utføra overvåkning, ransaking og pågriping, og kan òg instruera andre føderale styresmakter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Federalnaja Sluschba Ochrany|Federalnaja Sluschba Ochrany]]» frå ,  den 5. februar 2018.*
Skeise-VM 1976 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1976 for kvinner** fann stad på Gjøvik stadion i Noreg 21. og 22. februar 1976. 29 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei tre frå arrangørlandet. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Sylvia Burka frå Canada vart verdsmeister framom sovjetiske Tatjana Averina. Sheila Young frå USA var snøggaste utøvar både på 500 meter og 1000 meter. Verdsmeister Burka fekk bestetid på 1500 m, medan Karin Kessow frå Aust-Tyskland sigra på den avsluttande 3&nbsp;000-meteren.

## Skeise-VM 1976



Dato: 21./22. februar 1976

### 500 m




### 1500 m




### 1000 m




### 3&nbsp;000 m




## Kjelder
*Arbeiderbaldet 23. februar 1976
Rosbalt

**Rosbalt** (russisk Росбалт) er eit russisk føderalt informasjons- og analysebyrå med hovudkontor i Moskva og St. Petersburg med representantar i einskilde russiske byar og i det nære utland. Det vart grunnlagt i 2001.Byrået skal ha spesiell innsikt i kva som hender i offisielle russiske tryggingstenestar i Moskva, noko som synte seg då dei i januar 2018 rapporterte i Frode Berg-saka.

## Historie
I oktober 2013 avgjorde byretten i Moskva at sertifiseringa for å drive med massemedia var ugyldig fordi dei hadde lagt ut ein videosnutt på Youtube med bannskap. Denne avgjerda vart oppheva 19. mars 2014. Rosbalt har eit visst band til russiske tryggingsbyrå i Moskva, og leiaren er gift med ein tidlegare KGB-agent, Viktor Tsjerkessov.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Росбалт|Росбалт]]» frå ,  den 6. februar 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* 
* rusnations.ru 
* sta-net.ru
Hekksaks

**Hekksaks** er ein hagereiskap brukt til å klippa hekkar, buskar og greiner med. Manuelle hekksakser kan vera forma som ei stor saks, medan motoriserte hekksakser kan ha fleire knivar som skjer av greinene.

Handdrivne hekksakser har vore i bruk sidan ein byrja å forma plantar til hekkar og figurar. Dei finst i mange ulike utformingar, og er miljøvennlege, men arbeidsintensive.

Motoriserte hekksakser kan bruka strøm eller bensin. Elektriske sakser er nokså lette, men treng ein ledning om ein ikkje bruker batteri. Batteri på si side kan gjera saksa tung.

Bensindrivne sakser kan vera sterke, men også tunge og noko vanskelegare å starta enn dei elektriske. Dei fleste motoriserte hekksakser har ei tryggleiksinnretting som gjer at dei berre verker når brukaren held i handtaka.


File:Taille haie.jpg|Handdriven hekksaks med handtak som kan forlengast.
HeckenschereElektr.jpg|Electrisk hekksaks
323HD60.png|Bensindriven hekksaks


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hedge trimme|Hedge trimme]]» frå , og «[[:sv:Häcksax|Häcksax]]» frå  den 6. februar 2018.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Maybe Baby

**«Maybe Baby»** er ein rock and roll-song skriven av Buddy Holly og produsenten Norman Petty. Songen vart spelt inn av Holly og The Crickets i 1957 og gjeven ut på singel. På singelen er dei berre omtalt som The Crickets og han vart ein hit i USA, Storbritannia og Canada.

## Innspeling og utgjeving
«Maybe Baby» vart spelt inn på Tinker Air Force Base i Midwest City i Oklahoma seint på natta 29. september 1957, medan Buddy Holly and The Crickets var på turné. Same kvelden som opptaket hadde dei konsert i Oklahoma City Municipal Auditorium med The Show of Stars '57.
Den ganske enkle teksten er sett til musikk med eit akkompagnement som er typisk for rockabilly.

«Maybe Baby» vart opphavleg spelt inn av Holly og The Crickets i 1957, og nådde 17. plassen på den amerikanske singellista og fjerdeplassen på den britiske. Holly turnerte i Storbritannia dette året. Singelen nådde òg åttandeplassen på R&B-lista til *Billboard* og niandeplassen på den kanadiske singellista.

## Andre versjonar
*Jackie DeShannon gav ut ein versjon av songen på albumet hennar *[[Breakin' It Up On the Beatles Tour!]]* frå 1964. 
*Visesongaren Phil Ochs spelte songen på konsert tidleg i 1970-åra då Ochs brukte elektriske instrument og spelte mange songar frå 1950-åra. 
*Bandet Gallery gav ut ein versjon av songen i 1972 på albumet *Nice to Be with You*.
*Countryartisten Susie Allanson gav ut ein versjon i 1978, som nådde sjuandeplassen på den amerikanske countrylista og 14. plassen på den kanadiske countrylista. 
*Bobby Vee gav ut ein versjon i 1963.
*The Hollies spelte inn songen i 1980.
*The Nitty Gritty Dirt Band spelte in songen i 1996.
*Skeeter Davis spelte inn songen i 1967.
*Brian May, gitarist i Queen, gav ut songen som B-sida til singelen «Business» i 1998 og tok han med på albumet *[[Red Special]]*, som berre kom ut i Japan.
*Paul McCartney spelte inn songen for filmmusikken til den britiske filmen *[[filmen Maybe Baby (2000)|Maybe Baby]]*.
*Hank Marvin gav ut ein versjon av songen i 1996.
*Esquerita spelte inn songen for albumet *Esquerita!* i 2010.
*Pat Monahan frå bandet Train spelte ein versjon av songen for hyllestalbumet *[[Listen to Me: Buddy Holly]]*, som kom ut i 2011.
*The Beatles spelte inn songen den 29. januar 1969 under *Let It Be*–*Get Back*-innspelingane.
*Det serbiske bandet Eva Braun spelte inn ein akustisk versjon av songen i 1993. 
*Connie Francis spelte inn songen i 1996.
*Don McLean spelte inn songen i 1989.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maybe Baby (song)|Maybe Baby (song)]]» frå ,  den 6. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Amburn, Ellis (1996). *Buddy Holly: A Biography*. St. Martin's Press. .
*Bustard, Anne (2005). *Buddy: The Story of Buddy Holly*. Simon & Schuster. .
*Dawson, Jim; Leigh, Spencer (1996). *Memories of Buddy Holly*. Big Nickel Publications. .
*Goldrosen, John; Beecher, John (1996). *Remembering Buddy: The Definitive Biography*. New York: Da Capo Press. .
*Goldrosen, John (1975). *Buddy Holly: His Life and Music*. Popular Press. 

## Bakgrunnsstoff
*
Skeise-VM 1977 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1977 for kvinner** fann stad i Keystone i delstaten Colorado i USA 12. og 13. februar 1977. 23 utøvarar frå 9 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Vera Bryndzej frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom to landskvinner. Ho var snøggaste utøvaren både på 500 meter og 1000 meter, medan landskvinna Galina Stepanskaja stod for bestetidene på 1500 m og den avsluttande 3&nbsp;000-meteren.

## Skeise-VM 1977



Dato: 12./13. februar 1977

### 500 m




### 1500 m




### 1000 m




### 3&nbsp;000 m




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1977|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1977]]» frå ,  den 12. mars 2025.*
Beth Heiden

**Elizabeth Lee Heiden**, kjend som **Beth Heiden**, () er ein USA-amerikansk tidlegare skeiseløpar og syklist frå Madison i Wisconsin. Ho vart verdsmeister i firkamp på skeiser i 1979 og i landevegsskykling året etter. Heiden var syster til Eric Heiden.

Beth Heiden vart nummer to i sprint-VM 1978 på skeiser, slått einast av Ljubov Sadtsjikova frå Sovjetunionen. Vinteren 1979 var Heiden heilt suveren under firkamp-VM i Haag, der ho fekk bestetid på alle fire distansane. To veker seinare tok ho ein ny sølvmedalje då Sprint-VM 1979 fann stad i vesttyske Inzell. Året 1980 sanka ho fleire internasjonale medaljar. Det tok til med sølv i firkamp-VM på Hamar, bakom sovjetiske Natalija Petrusova, heldt fram med bronsemedalje på 3&nbsp;000 meter under Vinter-OL 1980 i Lake Placid, slått i parløp med gullmedaljør Bjørg Eva Jensen, før ho sikra seg bronseplassen i sprint-VM i West Allis.

Eit halvt år etter ho la skeisene på hylla, spurta Beth Heiden inn til siger i verdsmesterskapen i landevegssykling 1980 i franske Sallanches.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beth Heiden|Beth Heiden]]» frå ,  den 6. februar 2018.*
Privat militær organisasjon

**Privat militær organisasjon** er eit føretak innretta på sivil eller militær trygging av personar eller eigedom. Personal som arbeider i sikkerheitsføretak innretta på militær trygging og som deltek i væpna konflikt, kan etter Genèvekonvensjonane reknast som leigesoldatar.
Væpna konflikt

**Væpna konflikt** er ein konflikt som omfattar vald og bruk av våpen. Dersom ein av partane er ein stat, og om konflikten vert utkjempa mellom to statar, vert han kalla ein intersnasjonal væpna konflikt. Det er valdsbruken som avgjer om konflikten skal reknast som væpna, og derfor trengst ikkje formell krigserklæring.

Innan freds- og konfliktforskningen delar ein ofte konfliktar inn i tre kategoriar:

* Mindre væpna konflikt. Talet på stridsrelaterte dødsfall under konflikten er fleire enn 25 per år men mindre enn 1 000 under heile konflikten.
* Større væpna konflikter. Talet stridsrelaterte dødsfall overstig 25 per år og overstig 1 000 under heile konflikten, men er mindre enn 1 000 i eitt spesifikt år.
* Krig. Talet på stridsrelaterte dødsfall overstig 1 000 på eitt år

## Referansar


### Kjelder
* "Väpnade konflikter", redcross.se , henta 4. oktober 2012.
* "Konflikter", sakerhetspolitik.se, henta  4. oktober 2012.

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:7. februar 2018|7. februar 2018]]» frå ,  den 17. mars 2018.*
Sylvia Burka

**Sylvia Burka** () er ein kanadisk tidlegare skeiseløpar og syklist frå Winnipeg i Manitoba som vart verdsmeister på skeiser i firkamp i 1976 og i sprint i 1977.

## Karriere
### Skeiser
Burka debuterte i skeise-VM så tidleg som i 1970, knappe 16 år gammal. I 1973 gjekk ho til topps i verdsmeisterskapen for juniorar. OL-sesongen 1976 skreid ho inn til fjerdeplass på 1000 m under vinterleikane i Innsbruck. Vel ei veke seinare overraska ho med å vinne Skeise-VM 1976 på Gjøvik stadion, før ho så tok bronsen i Sprint-VM i Vest-Berlin. Året etter vann Burka ein suveren siger då Sprint-VM 1977 fann stad i Assen i Nederland. I 1979 sikra seg ho seg bronseplassen ved skeise-VM i Haag. Då OL-sesongen 1980 var over, la ho opp.

### Sykling
Burka vann 12 nasjonale meistertitlar i ulike sykkeløvingar, mellom anna vart ho kanadisk meister landevegssykling i 1977, 1978 og 1980.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sylvia Burka|Sylvia Burka]]» frå ,  den 5. februar 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Skeise-VM 1978 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1978 for kvinner** fann stad i Helsinki i Finland helga 4. og 5. mars 1978. 31 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Tatjana Averina frå Sovjetunionen vart verdsmeister framom landskvinna Galina Stepanskaja. Averina stod for bestetidene på 1500 meter og 1000 meter, medan landskvinna Valentina Golovenkina gjekk snøggaste 500-meteren og austtyske Marion Dittmann var sterkast på 3000 m.

## Skeise-VM 1978



Dato: 4./5. mars 1978


### 500 m





### 1500 m





### 1000 m





### 3&nbsp;000 m





## Kjelder
**Sportsboken 78-79*. Dreyer Bok Stavanger. 1978.

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1978|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1978]]» frå ,  den 14. mars 2025.*
Skeise-VM 1979 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1979 for kvinner** fann stad i Haag i Nederland helga 3. og 4. februar 1979. 31 utøvarar frå 14 land deltok i stemnet, av dei tre frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Beth Heiden frå USA fekk bestetid på samtlege fire distansar og vart verdsmeister med ein differanse på nær 2,7 tidspoeng til nummer to.

## Skeise-VM 1979



Dato: 3./4. februar 1979


### 500 m





### 1500 m





### 1000 m





### 3&nbsp;000 m





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1979|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1979]]» frå ,  den 14. mars 2025.*
Skeise-VM 1980 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1980 for kvinner** fann stad på Hamar stadion i Noreg helga 12. og 13. januar 1980. 31 utøvarar frå 13 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen fekk bestetid på dei fyrste distanseøvingane og vart verdsmeister framom tittelforsvarar Beth Heiden frå USA. Norske Bjørg Eva Jensen sigra på den avsluttande 3&nbsp;000-meteren.

## Skeise-VM 1980

### 500 m





### 1500 m





### 1000 m





### 3&nbsp;000 m





## Kjelder
*Nationen 14. januar 1980
Skeise-VM 1981 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1981 for kvinner** fann stad i Sainte-Foy ved Québec i Canada helga 6. og 7. februar 1981. 30 utøvarar frå 11 land deltok i stemnet, av dei tre frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Tittelforsvarar Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen fekk bestetid på dei to kortaste distansane og vart verdsmeister framom Karin Enke frå Aust-Tyskland som vann 1500 m. Sovjetiske Olga Plesjkova sigra på den avsluttande 3000-meteren.

## Skeise-VM 1981

### 500 m




### 1500 m




### 1000 m




### 3&nbsp;000 m




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1981|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1981]]» frå ,  den 22. februar 2025.*  

*Arbeiderbladet 8. februar 1981
Skeise-VM 1982 for kvinner

**Verdsmeisterskapen på skeiser 1982 for kvinner** fann stad i Inzell i Bayern i dåverande Vest-Tyskland helga 13. og 14. februar 1982. 30 utøvarar frå 15 land deltok i stemnet, av dei to frå Noreg. Meisterskapen i firkamp bestod av dei fire øvingane 500 m, 1000 m, 1500 m og 3&nbsp;000 meter.

Karin Enke frå Aust-Tyskland fekk bestetid på dei tre fyrste distanseøvingane og vart verdsmeister framom landskvinna Andrea Mitscherlich med tittelforsvarar Natalja Petrusjova frå Sovjetunionen på tredjeplassen. Mitscherlich sigra på den avsluttande 3000-meteren.

## Skeise-VM 1982

### 500 m





### 1500 m





### 1000 m





### 3&nbsp;000 m





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1982|Wereldkampioenschap schaatsen allround vrouwen 1982]]» frå ,  den 25. februar 2025.*
Aubagne

**Aubagne** er ein kommune i departementet Bouches-du-Rhône i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur. Kommunen ligg 17&nbsp;km austom Marseille sør i Frankrike. Hovudkvarteret til Framandlegionen ligg i Aubagne.

## Kjelder

* Kommunedata frå INSEE
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aubagne|Aubagne]]» frå ,  den 8. februar 2018.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Julimonarkiet

**Julimonarkiet**, *borgarkongedømmet*, er det kongedømmet som vart oppretta i Frankrike 7. august 1830 for Huset Bourbon si yngre linje, Ludvig Filip og hans ætt. Under uroa i Paris 1830 vart kong Karl X av Frankrike tvinga til å abdisera til fordel for den meir liberale Ludvig Filip.

## Julirevolusjonen
Årsaka til revolusjonen var den rike middelklassa og dei liberale avisene sin opposisjonen mot fire forordninger («Juliordonnansane», *Les ordonnances dei Saint-Cloud*) underteikna av Karl X den 25. juli 1830:

# Knebling av pressefridomen ved at ingen aviser eller tidsskrift kunne utgjevast utan å ha fornya løyve kvar 3. månad, og inga bok på over 20 trykte sider kunne gjevast ut utan løyve
# Oppløysing av den nyvalde nasjonalforsamlinga etter berre 70 dagar
# Innføring av ein ny vallov som reduserte representantane i nasjonalforsamlinga frå 430 til 258 og innskrenka talet på veljarar med tre fjerdedelar
# Nyval vart utskrive til 6. og 13. september

Kongen påkalla 14. artikkel i grunnlova, der han vart gjeven rett til avgjera og setja i verk lovar og forordninger.

## Ny konge

Etter tre dagar med blodige kampar i Paris (27.–29. juli) vart Ludvig Filip, hertugen av Orléans, utropt til generalstattholder. Først alt for seint innsåg Karl X kva for ein veg det berr, og tilbaud å trekkja lovane tilbake. Men forfatninga vart endra, den eldre greina av Huset Bourbon mista retten til trona, og Ludvig Filip vart utropt til ny konge av Frankrike 7. august 1830.

Ludvig Filip skulle verta den siste kongen i landet. Han sat på trona til februarrevolusjonen og skipinga av Den andre franske republikken den 4. november 1848.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julimonarkiet|Julimonarkiet]]» frå ,  den 7. februar 2018.*
Kourou

**Kourou** er ein by og ein kommune i Fransk Guyana, eit fransk oversjøisk department i Sør-Amerika. Byen ligg ved kysten av Atlanterhavet rundt 60&nbsp;km nordvest for hovudstaden Cayenne ved munningen av elva Kourou.

Kourou er heimstad for Centre spatial guyanais (‘Guyana romfartssenter’) i Frankrike og der den viktigaste romhamna til Den europeiske romfartsorganisasjonen. Romfartssenteret ligg utanfor og litt nordvest for byen. Delar av byen vert stengt av under rakettoppskytingar. Kourous økonomi er i stor grad dominert av romfartssenteret, der dei europeiske Ariane-rakettane vert skotne opp frå, og frå 2009 òg den russiske Sojuz og den italienske Vega.

Ved folketeljinga i 1999 hadde kommunen 19 107 innbyggjarar, og folkesetnadstalet aukar raskt. Innbyggjarane kan delast inn i tre omtrent like store etniske grupper:
* Innfødde (hovudsakleg kalina, kreolar og maroonar)
* Kvite (hovudsakleg franske), og
* Utlendingar (brasilianarar, surinamarar, hmongfolk, haitiarar, guyanarar osb.)

## Galleri

Kourou_beach.jpg|Den lange sandstranda i Kourou.
Ariane 5 launch pad.jpg|Romfartssenteret i Kourou.
Kourou roches et tour Dreyfus.jpg|Dreyfus-tårnet, eit fyrtårn.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kourou|Kourou]]» frå ,  den 8. februar 2018.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* Centre Spatial Guyanais (CSG)
Orange i Vaucluse

**Orange** er ein kommune i departementet Vaucluse i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur søraust i Frankrike.

Orange vart grunnlagt i år 35 f.Kr. av pensjonerte legionærar. Frå 1100-talet fekk byen status som eit mindre fyrstedøme i Det tysk-romerske riket. Då Vilhelm, greve av Nassau, med landområde i Nederland, arva tittelen *fyrste av Orange* i 1544 vart fyrstedømmet inkorporert i det som vart kjent som huste Nassau. Medan landområda i byen Orange vart erobra av Ludvig XIV i 1672, vert Nederland i dag framleis styrt av huset Oranien-Nassau.

## Verdsarvstad

Det romerske teateret i Orange og Triumfbuen i Orange vart i 1981 oppført på UNESCO si verdsarvliste.

## Kjelder

* Kommunedata frå INSEE
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Orange (Vaucluse)|Orange (Vaucluse)]]» frå ,  den 10. februar 2018.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Laudun

**Laudun-l'Ardoise** er ein kommune i departementet Gard sør i Frankrike. Han husar 1. ingeniørregiment av Framandlegionen.

## Referansar
Saint-Christol i Vaucluse

**Saint-Christol** er ein kommune i Vaucluse i søraustre Frankrike. Han husar 2. ingeniørregiment (Régiment Étranger de Génie) i Framandlegionen.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*
Castelnaudary

**Castelnaudary** (*Castèlnòu d'Arri*) er ein kommune i Aude departement i Occitanie-regionen sør i Frankrike. Han ligg i den tidlegare provinsen Lauragais.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Castelnaudary|Castelnaudary]]» frå , og «[[:en:|Castelnaudary]]» frå  den 8. februar 2018.*  

## Bakgrunnsstoff
* Castelnaudary (på fransk)
* Castelnaudary Tourisme (på fransk)
Jerry Allison

**Jerry Ivan Allison** () er ein USA-amerikansk musikar, mest kjend som trommeslagar i The Crickets og som medlåtskrivar på hittane deira «That'll Be the Day» og «Peggy Sue», som vart spelt inn i lag med Buddy Holly.

Jerry Allison var ein av dei første viktige trommeslagarane som kom fram då rock and roll og rockabilly oppstod. 

## Biografi
Allison vart fødd i Hillsboro i Texas og byrja å spele med Holly tidleg i karrieren hans, og ei stund spelte dei i lag kring Lubbock i Texas. Dei to var då heile bandet, med berre Holly på gitar og Allison på trommer. Allison klarte å skape stor variasjon i lyden frå trommene, trass i det avgrensa utstyreet dei hadde på den tida, og spelte stundom berre med ei skarptromme, ein cymbal og ei basstromme. Allison var med på den første, mislukka innspelinga til Holly i Nashville i 1956. Etter kvart utvikla bandet seg under Holly og fekk namnet The Crickets tidleg i 1957. Det tok først form som ein trio, og stundom kvartett, med gitaristen Niki Sullivan med Holly, den nye bassisten Joe B. Mauldin og Allison. Allison og Mauldin danna ein presis rytmeseksjon og stilen deira vart ofte etterlikna eller imitert av andre, og i tiåra etter dette vart The Crickets etterspurt som musikarar for mange artistar., hovudsakleg på grunn av den særeigne stilen deira. Allison spelte med ein finesse og variasjon som gjorde han til ein del av melodien, og tom-tommane og skarptromma fungerte markerte ofte melodien og gitarlinjene, eller sjølv teksten. På sitt beste var han eit lite orkester bak Holly på liknande måte som Keith Moon seinare var det for The Who.

Allison bidrog òg på låtskrivarsida til bandet, og medverka på fleire låtar med Holly, som «Peggy Sue» og «That'll Be the Day». Seint i 1958 gjekk The Crickets og Holly kvar sin veg og då Holly døydde i februar 1959, tok Allison over leiinga i gruppa, mellom anna stundom som songar. 

I tillegg til The Crickets, spelte Allison på The Everly Brothers-hitten «Till I Kissed You», og han har spelt med artistar frå Johnny Rivers til J.J. Cale. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jerry Allison|Jerry Allison]]» frå ,  den 8. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Joe B. Mauldin

**Joseph Benson Mauldin jr.** () var ein USA-amerikansk bassist, låtskrivar og lydteknikar som var mest kjend som bassist i den tidlege rock and roll-gruppa The Crickets. Mauldin spelte opphavleg kontrabass, men byta seinare til ein Fender Precision-bassgitar. Etter fleire år med The Crickets, vart han lydteknikar i Gold Star Studios, eit studio i Los Angeles som vart ein «hit-fabrikk» for Phil Spector, Brian Wilson og fleire andre rockestjerner i 1960-åra. 

Mauldin vart innlema i West Texas Walk of Fame i Lubbock og Musicians Hall of Fame and Museum i Nashville i Tennessee, som originalt medlem av The Crickets. I 2012 vart han innlemma i Rock and Roll Hall of Fame.

Mauldin døydde av kreft i Nashville i Tennessee, 74 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe B. Mauldin|Joe B. Mauldin]]» frå ,  den 8. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
*
Niki Sullivan

**Niki Sullivan** () var ein USA-amerikansk rock and roll-gitarist. Han var ein av dei fire originale medlemmane i bandet til Buddy Holly, The Crickets. Han mista interessa etter eit par år i bandet, men gitarspelinga hans vert likevel rekna som ein viktig del av den tidlege suksessen til Holly. Han spelte på 27 av 32 songar som Holly spelte inn i løpet av den korte karriere sin, og var medlåtskrivar på fleire av songane. I 2012 vart Sullivan innlemma i Rock and Roll Hall of Fame som medlem av The Crickets av ein spesialkomité som retta opp mistaket ved å ikkje innlemme The Crickets då Buddy Holly kom inn i æresgalleriet i 1986.

## Biografi
Sullivan hadde aldri planlagt ein musikkarriere, men møtte tilfeldigvis Buddy Holly under ein jam i 1957 og Holly bad han om å bli med i bandet. Sullivan var med på versjonen av «That'll Be the Day» som sette Holly og bandet hans, The Crickets, på kartet, og spelte med gruppa på det første albumet, *[[The Chirping Crickets]]*, med klassiske songar som «Oh, Boy! av The Crickets», «Not Fade Away» og «Maybe Baby». Etter fleire kranglar med Holly slutta Sullivan i bandet seint i 1957, like etter dei først hadde spelt på *[[The Ed Sullivan Show]]*.

Medan han spelte i The Crickets, vart han stundom beden av Norman Petty, produsenten til Holly, om å spele eller syngje kor for andre artistar som spelte inn musikk med Petty. Sullivan spelte sidan inn musikk for Dot Records, men innan 1960-åra kom hadde han gjeve opp musikarkarrieren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Niki Sullivan|Niki Sullivan]]» frå ,  den 8. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Obituary, obitsforlife.com; accessed March 26, 2015.
* Buddy Holly Lives - A tribute to Niki Sullivan
The Picks

**The Picks** var ein USA-amerikansk vokalkvartett som song for Buddy Holly og The Crickets på ni av dei første tolv Crickets-utgjevingane på Brunswick i 1957, i tillegg til at dei song på Buddy Holly sine soloinnspelingar. Dei originale medlemmane var John Pickering (førstestemme), Bill Pickering (tenor), Alex Pickett (hype man) og Bob Lapham (baryton).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Picks|The Picks]]» frå ,  den 8. februar 2018.*
Buddy Holly av Buddy Holly

***Buddy Holly*** er eit studioalbum av Buddy Holly. Det vart gjeve ut på Coral Records den 20. februar 1958. Albumet inneheld dei fire hitsinglane Holly gav ut på Coral, «Words of Love», «Peggy Sue», «I'm Gonna Love You Too» og «Rave On!». Holly vart akkompagnert av bandet han hadde på den tida, The Crickets.

Somme av nyutgjevingane inneheld songar frå dei neste singlane til Holly, «Early in the Morning» med B-sida «Now We're One», og «Take Your Time», B-sida til singelen «Rave On».

## Innhald

;Bonusspor på 1999-utgåva

## Medverkande
### The Crickets
* Buddy Holly - gitar, vokal
* Joe B. Mauldin - bass
* Jerry Allison - trommer
* Niki Sullivan - rytmegitar

### Andre medverkande
* Norman Petty - orgel (spor 3), piano (spor 11)
* Vi Petty - piano (spor 3, 5, 6, 8), celesta (spor 7)
* C. W. Kendall Jr. - piano (spor 3, 10, 12)
* Al Caiola - gitar (spor 11)
* Donald Arnone - gitar (spor 11)
* William Marihe - korvokal (spor 11)
* Robert Bollinger - korvokal (spor 11)
* Robert Harter - korvokal (spor 11)
* Merrill Ostrus - korvokal (spor 11)
* Abby Hoffer - korvokal (spor 11)

## Salslister
**Singel**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Buddy Holly (album)|Buddy Holly (album)]]» frå ,  den 8. februar 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Lefortovo fengsel

**Lefortovo fengsel** (russisk Лефортовская тюрьма) er eit fengsel i Moskva som sidan 2005 har vore under jurisdiksjonen til Justisdepartementet i Russland. Det blei bygd i 1881, og har namn etter Lefortovo-distriktet i Moskva der det ligg. 

I løpet av «den store terroren» blei Lefortovo fengsel brukt av NKVD for avhøyr med tortur. Lefortovo var eit berykta KGB-fengsel og undersøkande isolator (russisk СИЗО, следственный изолятор) i Sovjetunionen for arrestasjon av politiske fangar. I 1994 blei det overført til MVD, og frå 1996 til 2005 blei det levert tilbake til FSB, etterfølgjaren av KGB.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lefortovo fengsel|Lefortovo fengsel]]» frå ,  den 9. februar 2018.*
Den store utreinskinga

**Den store terroren** eller **den store utreinskinga** (russisk Большая чистка) var ein omfattande undertrykkings- og forfølgingskampanje igangsett av Josef Stalin i Sovjetunionen som varte frå 1937 til 1938.   Terroren omfatta utreinskingar innan kommunistpartiet, undertrykking av bønder («kulakkar»), deportasjonar av etniske minoritetar og forfølging av einskildpersonar av diverse andre grunnar, og var prega av omfattande overvaking, utbreidde mistankar om «sabotasje», fengslingar og drap. Estimat over talet på offer varierer frå det offisielle talet på 681&nbsp;692 til nærare 2 millionar. I vesten vart nemninga «den store terroren» etablert med Robert Conquest si bok med same tittel frå 1968.

## Sjå òg
* Moskvaprosessane

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Den store terroren|Den store terroren]]» frå ,  den 9. februar 2018.*