Beograd

**Beograd** er hovudstad og største by i Serbia. Byen ligg der Sava munnar ut i Donau, og der Den pannoniske sletta og Balkanfjella.  Han er òg den fjerde største byen i Søraust-Europa etter Istanbul, Aten og Bucuresti.

Beograd har status som ei eining på nivå med distrikta i Serbia med eit sjølvstyrt bystyre. Byområdet er delt inn i 17 bydelskommunar, som kvar har sitt eige kommunestyre. Beograd blir òg rekna som ein eigen statistisk region. Byområdet dekkjer 3,6 % av Serbia og 24 % av alle innbyggjarane i landet lever her. Beograd er det økonomiske senteret i Serbia og hovudstaden for serbisk kultur, utdanning og vitskap.

Namnet til byen er sett saman av to delar: *Beo-* kjem av *belo* og betyr *kvit*, *hrád* er slavisk for *borg*.

I Beograd sit ein serbisk-ortodoks patriark og ein romersk-katolsk erkebiskop.

## Historie
Beograd er ein av dei eldste byane i Europa med arkeologiske spor som går tilbake til 500-talet f.Kr. Byen vart oppdaga av grekarar, og grunnlagd av keltarar. Han fekk byrettar av romarane før han vart permanent busett av serbarar frå 600-talet og framover. Med den strategiske plasseringa har byen vorte kjempa om over 140 gonger sidan antikken. I mellomalderen høyrte han til Austromarriket, Frankarriket, Kongedømet Ungarn og serbiske herskarar. I 1521 vart Beograd erobra av Det osmanske riket og vart sete for Pashaluken Beograd, som den viktigaste osmanske byen i Europa og av dei største europeiske byane. Serbarane fekk igjen kontroll over byen i 1841 etter den serbiske revolusjonen. Det nordlege Beograd vart likevel verande ein austerriksk utpost fram til Austerrike-Ungarn braut saman i 1918. Den samla byen vart då hovudstad i fleire utgåver av Jugoslavia, fram til 2006, då Serbia igjen vart ein eigen sjølvstendig stat. Etter dette har byen opplevd stor kulturell og økonomisk vekst.

## Bydelskommunar

Beograd er delt inn i 17 bydelskommunar som dels er bydelar i byområdet til Beograd, dels er forstader.

Sjølve byområdet til Beograd hadde i 2022 1&nbsp;197&nbsp;714 innbyggjarar, fordelt slik på bydelskommunane:

## Befolkningsutvikling
Folketalet ved folketeljingane etter den andre verdskrigen for kommunen (regionen) Beograd og for sjølve byområdet.

## Busetnader
Dei største busetnadene i regionen Beograd er:

Byområdet til Beograd fordelt på bydelar:

## Kultur
Beograd ligg sentralt til og er derfor eit av dei travlaste transportknutepunkta i Europa. Byen er kjent for å vere den mest livlege i regionen og ber på utrykket «der alt skjer». Beograd har eit livleg nattelivet og mange kjem hit i helgene.

Beograd vart kåra som framtida sin europeisk by i Aust-Europa av Foreign Direct Investment. I ei undersøking har òg The New York Times kåra Beograd til ein av dei beste europeiske hovudstadane.

## Kjende personar frå Beograd
* Nikola Tesla (1856–1943), oppfinnar
* Ivo Andrić (1892–1975), forfattar
* Zoran Đinđić (1952–2003), politikar
* Filip Vujanović (fødd 1954), montenegrinsk politikar
* Boris Tadić (fødd 1958), politikar
* Željko Joksimović (fødd 1972), songar, låtskrivar og musikkprodusent
* Dušan Petković (fødd 1974), fotballspelar
* Novak Đoković (fødd 1987), tennisspelar

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Belgrade|Belgrade]]» frå , den 21. mars 2009.* 

### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*