open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Michael Clarke Duncan

**Michael Clarke Duncan** () var ein USA-amerikansk filmskodespelar frå Chicago.

## Biografi

Michael Clarke Duncan var 1,96 meter høg og vog om lag 142 kg. I ungdommen fekk han fleire stillingar som utkastar ved nattklubbar i heimbyen Chicago. Seinare jobba han som livvakt for amerikanske kjendisar, mellom anna Will Smith, LL Cool J og Notorious B.I.G., eller «Biggie». Etter at «Biggie» vart skoten og drepen i 1997, skal Duncan ha gitt opp livvaktkarrieren.

Duncan hadde fått små skodespelarroller i film og på fjernsyn frå 1995 og framover. I 1998 spela han i storfilmen *[[Filmen Armageddon|Armageddon]]*, men det var fyrst året etter at han vart kjend for alvor. I 1999 fekk han nemleg spela i *[[Den grønne mil]]*, basert på ein roman av Stephen King. Filmen handlar om innsette på eit fengsel for dødsdømte i USA på 1930-talet, og Tom Hanks spela rolla som fangevaktaren Paul Edgecombe. Michael Clarke Duncan spela rolla som den mystiske karakteren 'ohn Coffey, den av fangane som blir sett på som den farlegaste. For denne rolla vart Duncan oscarnominert og vann ein Golden Globe. 

Andre kjende filmar som Duncan har spelt i er *[[Skorpionenes konge]]* (2002), *[[Full pakke]]* (2000) og *[[Daredevil]]* (2003). Duncan hadde ei djup bassrøyst og vart gjerne brukt som stemmeskodespelar, t.d. i *[[Min bror, bjørnen]]* (2003) og *[[Kung Fu Panda]]* (2008). 

Michael Clarke Duncan fekk eit hjarteinfarkt den 13. juli 2012, men fekk livet attende etter ein periode på sjukehus. Han døydde i Los Angeles den 3. september same året.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michael Clarke Duncan|Michael Clarke Duncan]]» frå ,  den 28. september 2012.*  
 
* Profil på imdb.com
Huanggang

**Huanggang** (kinesisk skrift 黃冈市, pinyin *Huánggāng Shì*) er eit byprefektur heilt aust i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet, som i aust grensar til provinsen Anhui og i sør til provinsen Jiangxi, har eit areal på 17&nbsp;453 km² og hadde i underkant av 6,2 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Huanggang omfattar to bydistrikt (区 *qū*), to byfylke (市 *shì*) og sju fylke (县 *xiàn*).

## Næring
Huanggang har ein variert økonomi, alt frå bio- og urtemedisin til landbruk, matindustri og turisme. Byprefekturet er særleg kjend for sine økologiske grønsaker. Luotian er det fylket i Kina som avlar flest kastanjenøtter. Yingshan fylke er kjend for sin grøne te, medan Qichun er kjend for urtemedisin. Macheng er eit modellfylke i storfeavlen, og Huangmei eit senter for produksjon av ferskvassreker og jade.

## Samferdsle
Riksveg 106 i Kina går gjennom området. Han strekker seg frå Beijing og er innom mellom andre Hengshui, Kaifeng, Ezhou og Shaoguan på sin veg sør til Guangzhou i Sør-Kina.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Huanggang|Huanggang]]» frå ,  den 27. september 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Ezhou

**Ezhou** (kinesisk: 鄂州; pinyin: *Èzhōu*) er eit byprefektur aust i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Byprefekturet har eit areal på 1&nbsp;504 km² og hadde 1,05 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Ezhou omfattar tre bydistrikt (区 *qū*).

### Næring
Viktigaste næringsgreinene er metallurgi og produksjon av tekstilar, kjemikaliar, maskiner, samt byggevarer.

### Samferdsle
Kinas riksveg 106 går gjennom området. Han strekker seg frå Beijing og er innom mellom andre Hengshui, Kaifeng før han kjem til Ezhou, går så vidare til Shaoguan på sin veg sør til Guangzhou i Sør-Kina. Også Kinas riksveg 316 passerer gjennom området. Han fører frå Fuzhou i Fujian via Nanchang i provinsen Jiangxi og Wuhan i provinsen Hubei til Lanzhou i Gansu.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ezhou|Ezhou]]» frå ,  den 27. september 2012.*
Jensen & Skodvin Arkitektkontor

**Jensen & Skodvin Arkitektkontor as** er eit norsk arkitektfirma som vart skipa i 1995 av Jan Olav Jensen og Børre Skodvin. Føretaket har teikna fleire bygningar dei har motteke prisar for. 

## Blant oppdraga deira
* Mortensrud kyrkje
* Sinsen T-banestasjon 
* Storo T-banestasjon
* Norsk Design- og Arkitektursenter 
* Cistercienserklosteret Tautra Mariakloster 
* Juvet Landskapshotell

## Prisar og utmerkingar
*Houens fonds diplom for 2012 for Juvet Landskapshotell
* Houens fonds diplom for 2008 for Mortensrud kyrkje
*Jacobprisen 2007
*Norsk Stålkonstruksjonspris i 2003 
*Groschmedaljen for 2003
* European Steel Design Award 2003
*Treprisen – 1999

## Kjelder
*jsa.no
*Mottakarar av Houens fonds diplom
*Jacob-prisen 2007  
*Norsk Stålkonstruksjonspris 

## Bakgrunnsstoff
*
Emdalstindane

**Emdalstindane** er eit fjell i Stranda kommune på Sunnmøre. Fjellet ligg på vestsida av Strandadalen og er ein del av Sunnmørsalpane.

## Kjelder
* http://www.westcoastpeaks.com

## Bakgrunnsstoff
* http://www.westcoastpeaks.com
Oslo ingeniørhøgskole

**Oslo ingeniørhøgskole** er ein tidlegare høgskule for ingeniørutdanning. Skolen blei stifta i Christiania i 1873 under namnet *Christiania Tekniske skole* og hadde lokalar i  Kristian IVs gate 8b i Oslo.
Skulen fekk eiga bygning i Cort Adelers gate 30 i 1889 teikna av arkitekt Victor Nordan.

Skulen skifta namn fleire gonger og hette: *Christiania Tekniske skole* 1873 – 1896; *Kristiania Tekniske skole* 1897 – 1912; *Kristiania Tekniske Mellomskole* 1912 – 1924; *Oslo Tekniske Mellomskole* 1924 – 1936; *Oslo Tekniske skole* 1936 – 1976 og *Oslo ingeniørhøgskole* 1977 – 1994. Oslo ingeniørhøgskole er ført vidare som *Avdeling for ingeniørutdanning (IU)* ved  Høgskolen i Oslo og Akershus.

Frå 1994 er skulen ein del av Høgskolen i Oslo og Akershus. 

## Kjelder
* Christiania tekniske skole, Cort Adelers gate 30 frå Artemisia

## Bakgrunnsstoff
*
Ayman al-Zawahiri

**Ayman al-Zawahiri** () er ein egyptisk islamist rekna som medgrunnleggjar av al-Qaida og leiar frå juni 2011, etter at Osama bin Laden blei drepen i mai same året.

Al-Zawahiri kjem frå ein framståande familie frå Kairo. Bestefaren hans var storimam ved den respekterte sunnilærestaden al-Azhar medan ein onkel var den første generalsekretæren i Den arabiske ligaen. Faren var professor i medisin ved Universitetet i Kairo. Al-Zawahiri sjølv hadde ein god skulegang og var ferdig utdanna lege ved Universitetet i Kairo i 1974. Fire år seinare tok han mastergrad i kirurgi.

Allereie som femtenåring blei al-Zawahiri arrestert for medlemskap i Den muslimske brorskapen, som var forboden i Egypt. Han var seinare med på å grunnleggja Egyptisk islamsk jihad. Etter attentatet mot president Anwar Sadat i 1981 var han ein av fleire hundre som blei fengsla. Al-Zawahiri blei dømt for ulovleg våpenhald og dømt til tre år i fengsel. Etter fengselsopphaldet, der han blei torturert, drog han til Saudi-Arabia der han møtte Osama bin Laden. Då bin Laden grunnla al-Qaida i 1998 var al-Zawahiri ein viktig støttespelar. Han er rekna som ein rådgjevar og strategiplanleggjar, og er blitt skulda for å ha planlagd bombinga av World Trade Center i 1993, turistmassakren ved Luxor i 1997 og bombeåtaka mot dei amerikanske ambassadane i Tanzania og Kenya i 1998. Han skal òg ha teke del i planlegginga av terroråtaka i USA den 11. september 2001.

## Bakgrunnsstoff
* Fatwa from World Islamic Front for Jihad against Jews and Crusaders, Federation of American Scientists, utsegn med bin Laden, 23. february 1998
* Ayman Al-Zawahiri's Knights under the Prophet's Banner: the al-Qaeda Manifesto , Youssef H. Aboul-Enein, *[[Military Review]]*, January–February 2005
* report on the al-Zarqawi video tape, *[[CNN]]*, January 2006

## Kjelder

*Oliver Harvey, Brain of Terror: Osama's No2 unveiled as new al-Qaeda leader, 17th June 2011, thesun.co.uk
*Ayman al-Zawahiri appointed as al-Qaeda leader, 16 June 2011, bbc.co.uk
Super Audio CD

**Super Audio Compact Disc** eller **SACD** er ein optisk disk for lagring av lyd. Han vart utvikla av Sony og Phillips og kom på marknaden i 1999, meint som ein etterfølgjar til CD-formatet. Med SACD-formatet kan ein ha fleire lydkanalar (til dømes kringlyd) og lenger speletid enn på ein CD. Forskarar hevdar derimot at lydkvaliteten på ein SACD ikkje er spesielt forskjellig frå ein vanleg CD.

SACD hadde liten innverknad på marknaden då han kom og i 2007 vart han av pressa rekna som eit mislukka forsøk. I 2010-åra er det framleis ein liten marknad for SACD. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Super Audio CD|Super Audio CD]]» frå ,  den 28. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* SA-CD.net Oversikt over alle SACD på markedet.
Elektronspinnresonans

**Elektronspinnresonans** eller **elektron-[[paramagnetisk]] resonans** er eit fenomen ein kan nytte til å gjere spektroskopiske undersøkingar av molekyl og atom. Dette vert kalla elektronspinnresonans-spektroskopi eller forkorta ESR- eller EPR-spektroskopi.  

Metoden går ut på at det vart indusert overgangar mellom energitilstandar som molekyla i eit paramagnetisk stoff kan ha i eit homogent magnetfelt. Dei Vanlegvis er storleiken på magnetfelta 0,3 til 1,2 tesla og frekvensområdet til den induserte strålinga er stort sett 109 til 1011 Hz, som er i radarbølgjeområdet. 

## Kjelder
*elektronspinnresonans. (23.06.2009) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/elektronspinnresonans
Katodestråle

Ein **katodestråle** eller **elektronstråle** (**e-stråle**) er frie elektron som flyttar seg med stor snøggleik, som regel i høgvakuum eller fortynna luft. Elektronstrålar vart oppdaga av Julius Plücker i 1858. 

Strålane vert observert i eit glasrøyr i vakuum. Glasrøyret er utstyrt med minst to elektrodar av metall som vert tilført elektrisk spenning, ein katode eller negativ elektrode og ein anode eller positiv elektrode. I katodestrålerøyr vert det nytta elektromagnetar for å bøya av banen til katodestrålen slik at han treff skjermen i fronten av røyret på ein bestemt plass. Katodestrålerøyr vart tidlegare nytta i oscilloskop, fjernsyn, radarskjermar og så vidare.
2012 i Noreg

**2012 i Noreg** gjev oversyn over ulike hendingar i Noreg i 2012.

## Statsleiarar
* Harald V, konge av Noreg
* Dag Terje Andersen, stortingspresident (Arbeiderpartiet)
* Jens Stoltenberg, statsminister (Arbeiderpartiet)

## Hendingar
* 15. mars – Fem norske soldatar døydde i ei flyulukke i Nord-Sverige.
* 19. mars – Seks turistar vart tekna av eit skred i Kåfjord, der fire døydde og ein vart sakna.
* 10. april – Den andre psykiatriske evalueringa fann Anders Behring Breivik tilrekneleg nok til at han kunne stille i retten for Terroråtaka 22. juli 2011 og få ein fengselsstraff om han var dømd.
* 16. april – Rettssaka mot Anders Behring Breivik starta i Oslo tinghus.
* 30. april – Den norske symjaren Alexander Dale Oen døydde av hjartestans under ein treningsleir i Flagstaff i Arizona i USA.
* 15. mai – Ein mann sette fyr på seg sjølv utanfor Oslo tinghus, der Anders Behring Breivik vart tiltalt for Terroråtaket 22. juli 2011.
* 4. august – Sigrid Giskegjerde Schjetne forsvann i Oslo då ho var på veg heim natt til 5. august.

## Døydde
* 14. januar – Lasse Kolstad, skodespelar og songar
* 17. januar – Tom Tellefsen, skodespelar
* 24. januar – Arild Haaland, filosof
* 25. januar – Stig Sæterbakken, forfattar
* 1. februar – Ingolf Mork, skihoppar
* 11. februar – Siri Bjerke, politikar
* 21. mars – Kåre Tveter, målar
* 4. april – Anne Karin Elstad, forfattar 
* 16. april – Andreas Lunnan, journalist
* 18. april – Åge Storhaug, turnar
* 30. april – Alexander Dale Oen, symjar og regjerande verdsmeister på 100 meter bryst
* 10. mai – Gunnar «Kjakan» Sønsteby, motstandsmann
* 17. mai - Jon Istad, idrettsmann
* 20. mai – Svenn Stray, politikar
* 10. juni - Eivind Bolle, politikar
* 7. august - Hans Hammond Rossbach, politikar
* 16. september – Prinsesse Ragnhild, fru Lorentzen, prinsesse av Noreg
* 3. november - Odd Børretzen, forfattar
* 25. desember - Halfdan Hegtun, journalist og politikar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2012 in Norway|2012 in Norway]]» frå ,  den 28. september 2012.*  
 
## Fotnotar
The lost road

**The lost road** er eit romanutkast som vart skrive av J.R.R. Tolkien om lag 1937. Soga er tett knytt til arbeidet med Númenor, som Tolkien bygde ut om lag på same tid. Romanutkastet vart levert inn til forlaget Allen and Unwin i november 1937, men vart aldri ferdigstilt. Berre tre eller fire kapittel vart utarbeidd, og resten vart liggjande som skisse. Tolkien la fra seg dette prosjektet då han byrja for alvor med Hobbiten om lag på same tid. 

## Synopsis

"Den tapte vegen" var tenkt som ein type tidsreise-forteljing, der hovudpersonen Alboin opplever parallelle liv i ulike tidbolkar. Mellom desse som Ælfwine i det angelsaksiske England, og som Elendil i det gamle Númenor. Den "notidige" Alboin er tydeleg bygd på Tolkien sjølv, med tanke på interessa for gamle språk, og ønsket om å konstruere eller rekonstruere alviske språk på grunnlag av tenkte substratum i dei europeiske språka. Far hans, Oswin Errol, oppmuntrar han og åtvarar han mot dette.

Med tida får Alboin sonen Audoin, og medan Alboin opplever at han lyder etter gamle språk, kjenner Audoin at han merkar gamle landskap. Ein skapnad frå "andreverda" kjem til Alboin og gjev han tilbodet om å "reise attende", slik han støtt har drøymt om. Han tek sonen med seg (Eadwine i det gamle England/Herendil i Númenor). 

Tolkien kom til å dytte borti konflikten mellom dei trugne/kongsmennene i forholdet mellom Elendil og Herendil i Númenor, og var inne på langobardartoget til Italia, med mogleg tilvising til den historiske kong Alboin. 

Desse utkasta vart utgjevne som band fem av "The History of Middle Earth", saman med dei tidlege utkasta om Númenor, under tittelen The lost road i 1987, redigert og kommentert av Christopher Tolkien.

"The lost road" er synt som fullt ferdigskriven i draumbiblioteket i serien The Sandman av Neil Gaiman, forteljing fire.

.
Druzjkivka

**Druzjkivka** (ukrainsk Дружківка, russisk Дружковка, **Druzjkovka**) er ein by in Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Han har kring 65 000 innbyggjarar og dekkjer eit område på 46&nbsp;km².

Druzjkivka ligg der elvane Kryvoj Torets og Kazennyj Torets renn saman, 80 km nordaust for Donetsk. Historiske kjelder viser at busetnaden Druzjkivka vart grunnlagd i dette området kring 1781. Frå byrjinga av 1800-talet til seint på 1900-talet voks Druzjkovka til ein mellomstor industriby med fleire fabrikkar. Då Sovjetunionen fall forsvann mykje av den lokale industrien og tilhøva førte til stor arbeidsløyse. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Druzhkivka|Druzhkivka]]» frå ,  den 28. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  (russisk) druzjkovka.com - Druzjkovka byportal
Playmen

**Playmen** er ein gresk dansepopduo som består av Pávlos Manólis og Leftéris Xenákis. Dei vart kjend i 2009 med songen «Together Forever», som seinare vart gjeven ut på nytt under Mad Video Music Awards 2010. I den nye versjonen syng dei saman med gruppa Onirama og Élena Paparízou. Sommaren 2010 gav dei ut singelen «Feel Your Love» og i februar 2011 gav dei ut singelen «Tonight».

Dei deltok under avslutningsseremonien for Dei særskilde olympiske verdssommarleikane 2011 på Panathinaïkó Stádio i Aten 4. juli 2011. 

## Diskografi
### Singlar
* 2009: *[[Togheter Forever]]* med Reckless
* 2010: *[[Together Forever]]* med Onirama og Élena Paparízou
* 2010: *[[Feel Your Love]]* med The Fade og MIA
* 2010: *[[Tonight]]* med Claydee og Tamta
* 2011: *[[Out Of My Head]]* med Alex Leon og T-Pain
* 2012: *[[Fallin]]* med Demy
* 2012: *[[All the Time av Playmen|All the Time]]* med Élena Paparízou, Courtney og Riskykidd

## Kjelder

## Fotnotar
Níkos Vértis

**Níkolaos Vértis** (), kjend som **Níkos Vértis**, er ein gresk songar. Han har gjeve ut fem studioalbum, ein CD-singel og spesialutgåver av to CD/DVD-album.

## Karriere
### Tidleg liv
Vértis vart fødd i Gorinchem i Nederland. Då han var seks år flytta familien til Thessaloníki i Hellas, og då han han var sju starta han å spele bouzouki. I 15-årsalderen starta han med song. Året etter flytta han attende til Nederland og budde der i to år medan han gjekk på vidaregåande skule. Han flytta att til Hellas for å gjennomføre verneplikten i militæret, og då han vart ferdig der fortsette han med synginga. Han song på små klubbar i Thessaloníki og andre stader i den greske regionen Makedonia. Sommaren 2002 starta han å syngje på den populære klubben Rodon fram til sommaren etter.

### 2003–2004: ''Polú apótoma vradiázei'' og ''Páme psukhí mou''
I 2003 signerte han med Universal Music Greece og gav ut debutalbumet *[[Polú apótoma vradiázei]]*. Songane «Astéri mou», «An feígeis» og «San trelós se agapaó» og tittelsporet var radiohits ein kort stund. Songane som Peggy Zina syng med på, frå albuma «Eímaste Horía» and «Hanomaste», vart òg radiohits. I vintersesongen 2003–04 flytta Vértis til Aten, der han samarbeiddet med Peggy Zina på klubben Apollon. Under Arion Awards i 2003 vann han i kategorien «beste nye artist».

## Kjelder
Khartsyzk

**Khartsyzk** (ukrainsk Харцизьк) er ein industriby i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. Byen har kring 60 000 innbyggjarar (2011). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khartsyzk|Khartsyzk]]» frå ,  den 28. september 2012.*
Lozova

**Lozova** (ukrainsk Лозова́) eller **Lozovaja** (russisk Лозова́я) er ein by i Kharkiv oblast (provins) aust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Lozivsky rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rasjon i oblastet og eit viktig jernbaneknutepunkt. 

Byen har kring 70 000 innbyggjarar og er den nest største byen i Kharkiv oblast etter Kharkiv. Byen vart evakuert den 27. august 2008 på grunn av brann i eit militært lager. Det vart derimot ingen store skadar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lozova|Lozova]]» frå ,  den 28. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* InfoPort — Information-entertaining portal of Lozova
Antratsyt

**Antratsyt** eller **Antratsit** (ukrainsk og russisk Антрацит) er ein by i Aust-Ukraina. Han ligg sør i Luhansk oblast (region). Han er det administrative senteret i Antratsyt rajon (distrikt). Byen har kring 80 000 innbyggjarar (2011). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

Antratsyt er kalla opp etter dei store førekomstane av antrasitt, ein type kol. 

I 1874 fann kosakken Ivan Dvuzjenov kol i nærleiken og i 1904 vart Antratsyt Bokovsky kolgruve bygt. Ein liten busetnad voks opp kring gruva. I 1920 fekk byen offisielt namnet Bokovo-Antratsyt, men dette vart korta ned til Antratsyt i 1962. 

Antratsyt ligg 90 km sør for Luhansk, 130 km nordaust for Donetsk og 32 km vest for grensa til Russland. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antratsyt|Antratsyt]]» frå ,  den 28. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stryj

**Stryj** (ukrainsk *Стрий*, polsk *Stryj*) er ein by på venstrebreidda av elva Stryj i Lviv oblast (provins) vest i Ukraina ved foten av Karpatane. Han er det administrative senteret i Stryj rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Stryj reknar seg som den første byen i Ukraina som heiste det ukrainske gule og blå flagget, den 14. mars 1990, før Sovjetregimet fall.

## Folkeutvikling
* 1843 - &nbsp; 8&nbsp;000 innbyggjarar
* 1880 - 12&nbsp;600 innbyggjarar
* 1900 - 22&nbsp;600 innbyggjarar
* 1910 - 27&nbsp;400 innbyggjarar
* 1931 - 30&nbsp;500 innbyggjarar
* 1959 - 36&nbsp;200 innbyggjarar
* 1970 - 48&nbsp;000 innbyggjarar
* 1976 - 55&nbsp;000 innbyggjarar
* 1989 - 67&nbsp;000 innbyggjarar
* 2001 - 63&nbsp;000 innbyggjarar
* 2006 - 61&nbsp;700 innbyggjarar

## Historie
Stryj vart først nemnd i 1385 og var då ein del av kongedømet Polen etter at det rutenske kongedømet fall. I 1431 fekk byen Magdeburgrettar og var ein del av Det rutenske voivodskapet fram til 1772.

Byen vart eit viktig handelssenter langs handelsvegen mellom Halytsj og Lviv og særleg på 1400- og 1500-talet med støtte frå den polske kongen Jan III Sobieski. Byen vart øydelagd under tatarraid i 1523 og 1634. Etter delinga avDet polsk-litauiske samveldet i 1772 vart byen ein del av Austerrike-Ungarn. I 1875 vart det bygd ein jernbanestasjon i byen og samstundes starta industrialiseringa. I 1886 førte ein stor bybrann til at nesten heile byen brann ned. Frå oktober 1914 til mai 1915 var byen okkupert av Det russiske imperiet. I 1915 fann eit blodig slag under første verdskrigen stad i Karpatane, kring fjellet Zwinin (992 moh), nokre kilometer sør for Stryj, der kring 33 000 russiske soldatar strauk med.

I november 1918 fann eit armert opprør stad i byen etter at han vart ein del av Den vestukrainske folkerepublikken. Stryj gjekk til Polen i mai 1919 og i 1939 til Sovjetunionen (Ukrainske SSR). Nazistane utrydda dei fleste jødane i byen. Under den kalde krigen låg Stryy flybase her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stryi|Stryi]]» frå ,  den 28. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Kolomyja

**Kolomyja**, tidlegare kalla **Kolomea** (ukrainsk Коломия, polsk *Kołomyja*, russisk Коломыя, tysk *Kolomea*, rumensk *Colomeea*), er ein by i Prut i Ivano-Frankivsk oblast (provins), vest i Ukraina. Han er det administrative senteret i Kolomyja rajon (distrikt), og er eit eige rajon i oblastet. Byen ligg halvvegs mellom Ivano-Frankivsk og Tsjernivtsi, midt i det historiske regionen Pokuttja. Byen har kring 60 000 innbyggjarar (est. 2022).

Byen er eit jernbaneknutepunkt, og eit industrisenter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolomyia|Kolomyia]]» frå ,  den 28. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sjakhtarsk

**Sjakhtarsk** (ukrainsk Шахтарськ, russisk Шахтёрск, *Shakhtjorsk*) er ein by i Donetsk oblast i Ukraina. Han har kring 50 000 innbyggjarar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shaktarsk|Shaktarsk]]» frå ,  den 28. september 2012.*
Snizjne

**Snizjne** (ukrainsk Сніжне; russisk Снежное — *Snezjnoje*; fram til 1864 — Василівка, *Vasylivka*) er ein by aust i Ukraina i Donetsk oblast. Byen har kring 50 000 innbyggjarar (2011). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Donetsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Snizhne|Snizhne]]» frå ,  den 28. september 2012.*
Vasylivka

:*Vasylivka er òg eit tidlegare namn på byen [[Snizjne]]*

**Vasylivka** (ukrainsk Василівка) er ein by i Zaporizjzjia oblast (provins) i det sørlege Ukraina. Byen ligg ved breidda av Kakhovkareservoaret ved Dnepr. Byen har kring 15&nbsp;000 innbyggjarar (2011). 

Området vart busett av zaporozje-kosakkar i 1740-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vasylivka|Vasylivka]]» frå ,  den 4. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zvjahel

**Zvjahel** (, , polsk ) er ein by i Zjytomyr oblast (provins) nord i Ukraina. Han er det administrative senteret i Zviahel rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. 
Byen har i dag kring 55 086 innbyggjarar (2022).

Byen har også vore kjend som *Vozvjahel* (Возвягель), *Zvjahol* (Звяголь), **Zviahel**, *Zviahal* (Звягаль), **Dzwihel** og **Novohrad-Volynskyj**.

Byen er mest kjend som fødestaden til Lesia Ukrajnka, ein kjend ukrainsk diktar.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Tidlegare offisiell nettstad
Enerhodar

**Enerhodar** (ukrainsk Енергода́р) er ein by nordvest del av Zaporizjzjia oblast i Ukraina.

Enerhodar ligg på venstrebreidda av Dnepr nær Kakhovkareservoaret. Byen vart grunnlagd 12. juni 1970 for bygginga og arbeiarane i Zaporizjzjia atomkraftverk, det største atomkraftverket i Europa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Enerhodar|Enerhodar]]» frå ,  den 28. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.en.gov.ua  — Offisiell nettstad
Izium

**Izium** (ukrainsk Ізюм) er ein by ved elva Donets i Kharkiv oblast (provins) aust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Iziumskyj rajon (distrikt), men byen er òg eit eige rajon i oblastet og ligg kring 120 km søraust for Kharkiv.

Byen vart først nemnd i 1571 i samband med krimtatarar på krigsstien og Izium vart eit viktig senter i Sloboda Ukraina og eit kosakkregiment heldt til her mellom 1688 og 1765. Under andre verdskrigen heldt den raude armeen eit stort bruhovud her. Dei vart avskorne av tyske styrkar og eliminert i det som vart ein av dei mest dyrekjøpte lærepengane til den raude armeen. 

Namnet Izium tyder 'rosiner'.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Izium|Izium]]» frå ,  den 28. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Uoffisiell nettstad  (ukrainsk)
Myrnohrad

**Myrnohrad** (ukrainsk og russisk skrift Мирноград) er ein by i Donetsk oblast (provins) i Ukraina. 

Byen var tidlegare kalla Dmitrov eller Dymytrov (ukrainsk og russisk Димитров) etter Georgi Dimitrov, ein tidlegare viktig bulgarsk kommunistisk politikar.  I 2016 blei byen omdøypt til Myrnohrad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dymytrov|Dymytrov]]» frå ,  den 28. september 2012.*
Brjanka

**Brjanka** (ukrainsk Брянка) er ein by i Luhansk oblast (provins) i Ukraina. Folketalet er 54,767 (2001). Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brianka|Brianka]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Tjornomorsk

**Tjornomorsk** (ukrainsk Чорноморськ) er ein hamneby i Odessa oblast (provins) sørvest i Ukraina. Byen er eit eige rajon (distrikt) i oblastet. 

Tjornomorsk ligg ved kysten av Svartehavet, berre kring 20 km vest for Odessa. 

Frå byen er det ferjesamband til Varna i Bulgaria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Illichivsk|Illichivsk]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Boryspil

**Boryspil** (ukrainsk Бориспіль, *Boryspil*, russisk Борисполь; *Borispol*) er ein by i Kyiv oblast (provins) nord i Ukraina. Han er det administrative senteret i Boryspil rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 60 000 innbyggjarar. 

Byen har vore kjend sidan 1015 og har hatt det moderne namnet sitt sidan 1590, men det var først i 1956 at staden fekk bystatus. I dag ligg Boryspil internasjonale lufthamn i byen og Aerosvit Airlines har hovudkvarteret sitt her.

## Sjå òg
* slaget ved Boryspil (1920)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Boryspil|Boryspil]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (ukrainsk)
Klåstadskipet

**Klåstadskipet** blir omtalt som Noregs fjerde vikingskip. Skipet vart funne allereie i 1893, men ikkje grave ut før i 1969, og er no utstilt på Slottsfjellsmuseet (det tidlegare Vestfold Fylkesmuseum) i Tønsberg. 
Skipet er truleg eit lasteskip, og treverket i det er årringsdatert til om lag år 990, slik at det truleg vart bygd på slutten på 900-talet. Det var lasta med brynesteinemne frå brynesteinsbrota i Eidsborg i Telemark då det forliste. Sidan det vart funne svært lite av styrbord side, er det berre babord side som er oppbygd og utstilt.

Klåstadskipet vart funne på eit jorde inst i Viksfjord i Larvik kommune, ganske nær staden der kaupangen Skiringssal låg i vikingtida. Ein tenker seg at skipet har forlist ute på Vikskilen og har hamna søkkferdig inst i Klåstadkilen. Når skipet vart funne eit stykke inne på land, skuldast det at landet her har stege ca. 2 meter sidan vikingtida. Skipet er noko øydelagt av arbeid med å drenere jorda der det vart funne. 

Klåstadskipet skil seg frå dei meir kjente vikingskipa Oseberg, Gokstad og Tune ved at det er sokke i sjøen og funne att på tidlegare havbotn, medan dei tre andre skipa er gravgods funne i gravhaugar på land. Funn av skip i sjøen frå vikingtida er òg gjort i Danmark, i Roskildefjorden ved Skuldelev, stilte ut på museum i Roskilde.

Som andre vikingskip, er Klåstadskipet klinkbygd. Det hadde keipar til årane. Kjølen er 16,15 meter lang, og skipet dermed litt mindre enn Gokstadskipet. Total lengd med stamnane var om lag 20 meter. Dei to øvste bordgangane er av furu, medan resten er av eik. Bordgangane er nagla til spanta, i motsetnad til Oseberg- og Gokstadskipa, der dei var surra.

Ein kopi av Klåstadskipet, «Saga Farmann», vart sjøsett i Tønsberg i 2018.

## Litteratur
* Arne Emil Christensen jr. og Gunnar Leiro; *Klåstadskipet*. Vestfoldminne, 1976.

## Bakgrunnsstoff
Bregnesongar

**Bregnesongar**, *Megalurus punctatus*, er ein sporvefugl og medlem av sumpsongarfamilien, Locustellidae, fuglar som tidlegare var plassert i songarfamilien, Sylviidae. Artsnamnet på maori er **Kōtātā** eller **Mātātā**. Denne arten er endemisk for New Zealand og lever på begge hovudøyane, på Stewart Island/Rakiura og på øyar nær sistnemnde, slik som Snares-øyane og Codfish Island. Det typiske levemiljøet deira er i kratt, blant bregnar eller i takrøyrbelte ved våtmark eller ved tidevassona.

## Skildring
Bregnesongaren har fjørdrakt med varmbrun overside, lys strupe, bryst og underside med tette, brune striper og mørke flekker. Krona og framhovudet er nøttebrune og dei har ei karakteritisk, lang, lys augebrynstripe. Halefjørene er lange, tynne og bustete. Dette er ein sporvefugl med lengd på 18 centimeter der halen gjer ut for halvparten, og vekta er ca. 35 gram.

Bregnesongarar er standfugl og paret vernar eit territorium vår og sommar, dei flyg dårleg, helst berre over korte avstandar inne i skjul av vegetasjon. Om dei må flyge meir opent, skjer det lågt med halen hengande ned. Lætet er typisk eit dobbelt lågt og kort metallisk 'uu-tikk', gjerne i duett med hoa. Anna læte kan vere klikking i serie og jamvel meir melodisk song.

Paret vev eit fint koppforma reir av tørr vegetasjon og er fôra med fjører, reiret er skjult i vegetasjon lågt over bakken eller vassflata. Hoa legg 2-4 egg som paret rugar i ca. 13-16 dagar. Ungane kan flyge etter 15-21 dagar og kan formeire seg etter 9 månader.

Leveområdet er over det meste av Nordøya, unntatt i søraust, vidare langs vestkysten av Sørøya sør til Hollyford Valley lengs nord i Fiordland, så langs austsida av fjella i Fiordland til sørlege Southland District, aust og nord til Dunedin. Han lever òg på Stewart Island/Rakiura og småøyar. Han kan gå opp til 1000 moh.

Bregnesongarar beitar i låg vegetasjon eller nede på bakken og dietten er ulike insekt, på Snaresøyane har dei lært å sitte på sjøpattedyr som ligg på stranda og fangar insekt derfrå.

Populasjonen forsvann på søraustre Nordøya og austlege Sørøya på 1800-talet etter øydelegging av habitat og innføring av predatorar. Storleiken av bestanden er ikkje kjent, men arten er vanleg mange stader på Nordøya, men spreidd, han reknast ikkje som trua og populasjonen er aukande.

## Kjelder

* Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (revised edition), Viking, 2005

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av bregnesongarer hos Induet Bird Collection 
* Christina Troup. *[http://www.teara.govt.nz/en/wetland-birds/11 Wetland birds - Kingfishers and fernbirds – wetland margins]*, Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand, updated 1-Mar-09, henta 29.. september 2012
Gråviftestjert

**Gråviftestjert** (*Rhipidura albiscapa*) er ein liten insektetande sporvefugl. Dette er ein vanleg viftestjert funnen i Australia unntatt vestlege ørkenområde, på Ny-Guinea, Salomonøyane, Vanuatu og New Caledonia. Mange har rekna arten som same arten som maoriviftestjert på New Zealand, men på grunn av skilnadane i lætet har somme autoritetar no handsama maoriviftestjert som ein eigen art, stadeigen for New Zealand.

Dette viftestjerten er middels til mørk grå eller gråbrun på oversida, lysare, og ofte gulaktig til oransje på undersida, med ein kvit hals, kvite teikningar over auget, og avhengig av underart anten kvit kantar eller heilt kvit ytre halefjører. Kroppslengda er 16 centimeter, og av det er halen halvparten. Som namnet seier, er halen ofte vist i vifteform. Då er det synleg at dei ytre halefjørene er lyse og dei ​​midtre dei er mørke. Nokre underartar er har ei mørkare fjørdrakt.

Levevis og åtferd er som hos maoriviftestjertar, han flyttar seg fort frå stad til stad, oftast mellom kvistar på tre eller anna passande objekt medan dei jaktar på flygande insekt. Fuglane er ikkje sky, og vil ofte flyge berre få meter frå menneske.

## Underartar
Underartane i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012.

Gråviftestjert, *Rhipidura albiscapa*
* *Rhipidura albiscapa bulgeri*, New Caledonia og Lifou-øya
* *Rhipidura albiscapa brenchleyi*, Vanuatu og Banks Islands; sørlege Solomonøyane
* *Rhipidura albiscapa keasti*, nordaustre Queensland i Australia
* *Rhipidura albiscapa pelzelni*, Norfolkøya
* *Rhipidura albiscapa alisteri*, sørlege til sentrale Queensland, South Australia
* *Rhipidura albiscapa albiscapa*, Tasmania, øyar i Bass-sundet
* *Rhipidura albiscapa preissi*, sørvestre Western Australia
* *Rhipidura albiscapa albicauda*, sørlege til sentrale og indre Western Australia og Northern Territory

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grey Fantail|Grey Fantail]]» frå , den 29. september 2012.* 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Eidsborgbryne

**Eidsborgbryne** er ei form for bryne som vart produsert i steinbrota i bygda Eidsborg i Tokke kommune i Telemark heilt frå vikingtida til fram på midten av 1900-talet. Emna vart tekne ut i dagbrot og hogde til av steinhoggarar før dei vart transporterte på elv og vatn ned til Skien. 

Arkeologiske funn av Eidsborgbryne frå gamal tid er gjort fleire stader i Nord-Europa, frå Island og England og til Polen. Funn av Eidsborgbryne i Polen er tidfesta til 800-talet.   

## Litteratur
* Håkon Livland. 1992. *Eidsborgbryner – Eksportvare i Telemark fra vikingtid til våre dager*. Lårdal Bygdemuseum.
Eric Rücker Eddison

**Eric Rücker Eddison** () var ein engelsk embetsmann og forfattar som skreiv under namnet **E.R. Eddison**.

## Biografi
Eddison vart fødd i Adel i Leeds. Den tidlege utdanninga fekk han av ei rekkje privatlærarar, som han delte med den unge Arthur Ransome. Ransome fortel i sin sjølvbiografi at Eddison hadde dristige og utspekulerte metodar for å bli kvitt upopulære lærarar. Etter at Eddison var ferdig utdanna ved Eton and Trinity College i Oxford, blei han med i *Board of Trade* i 1906, men trekte seg tilbake i 1938 for å arbeide på heiltid på skjønnlitteraturen sin. Under ein framifrå karriere blei han utnemnd til CMG i 1924 og CB i 1929 for offentleg teneste med *Board of Trade*. Han og kona hans fekk éi dotter saman. Svigersonen, ein pilot i Royal Air Force, døydde i den andre verdskrigen.

## Litteratur
### Fantasy
* *The Worm Ouroboros* (1922). London: Jonathan Cape

#### Zimiamvia-trilogien
* *Mistress of Mistresses* (1935). London: Faber and Faber.
* *A Fish Dinner in Memison* (1941). New York: E. P. Dutton & Co.
* *The Mezentian Gate* (1958). London: Curwen Press.
* *Zimiamvia: a Trilogy* (1992). New York: Dell Publishing. ISBN 0-440-50300-0.

### Anna
* *Poems, Letters, and Memories of Philip Sidney Nairn* (1916). London: Printed for Private Circulation.
* *Egil's Saga* (1930). London: Cambridge University Press.
* *Styrbiorn the Strong* (1926). London: Jonathan Cape.

## Bakgrunnsstoff

*The Works of E. R. Eddison – Nettstad om mannen og verka hans
*E.R. Eddison på Internet Speculative Fiction Database
* The Worm of Ouroboros - Fullstendig tekst ved *Sacred Texts*
*Fan-side på Facebook

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:E. R. Eddison|E. R. Eddison]]» frå ,  den 29. september 2012.*  
 

### Fornotar
Grexit

**Grexit** er eit slanguttrykk for ei mogleg gresk utmelding frå EU, opphavleg introdusert i finanssirklar i 2012. Det er eit samantrekt ord kombinert av dei engelske orda ***Gr'''eek Euro Area '''exit***, som viser til moglegheiten Hellas har for å kunne forlate eurosona, og dimed gjeninnføre sin gamle valuta, drakme. Uttrykket vart introdusert av sjefsanalytikarane i Citigroup, Willem H. Buiter og Ebrahim Rahbari, 6. februar 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grexit|Grexit]]» frå ,  den 29. september 2012.*  
 
;Fotnotar
Synkrotron

Ein **synkrotron** er ein type sirkelforma partikkelakselerator basert på syklotronen, der eit magnetfelt (som bøyar partiklane i den lukka banen) er tidsavhenging; det er *synkronisert* til ei elektronstråle med aukande kinetisk energi. Synkrotronen er ein av dei første akseleratorane som gjorde at ein kunne byggje store akseleratoranlegg. 

Den første elektronsynkrotronen vart bygd av Edwin McMillan i 1945, sjølv om prinsippet alt var publisert (ukjend for han) i eit sovjetisk tidskrift av Vladimir Veksler. Den første protonsynkrotronen vart bygd av Sir Marcus Oliphant and built in 1952.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Synchrotron|Synchrotron]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Sincrotrone Trieste
*Canadian Light Source
*Australsk synkrotron
*Franske synkrotronen Soleil
*CERN Large Hadron Collider
Elektro-optikk

**Elektro-optikk** er ei grein av optikken og atomfysikken der verknaden av elektriske felt på optiske fenomen vert handsama. Verknadane skuldast at elektronbanane til atoma i stoff som sender ut, slepp gjennom eller absorberer lys, vert endra når stoffet vert utsett for elektriske krefter. Som følgje av dette kan bølgjelengda og polarisasjonstilstanden til lyset endrast. Dei viktigaste elektro-optiske fenomen er elektro-optisk dobbeltbryting eller kerreffekt og starkeffekt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electro-optics|Electro-optics]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Stor kjellaredderkopp

**Stor kjellaredderkopp**  (*Meta menardi*) er ein edderkoppart i familien kjeveedderkoppar. Hoer kan ha ei lengd på opptil 17&nbsp;mm, medan hannar kan bli opptil 12&nbsp;mm. Arten finst i Eurasia og Nord-Afrika. Vaksne dyr lever på mørke stader som holer, tunnelar og kjellarar.

Artane i slekta *Meta* liknar kvarandre i stor grad, men med varierande fargar, sjølv om einskilde kan ha artstypiske flekkar (mønster). For å vere trygg på kva art det er tale om, er ein ofte nøydd til å undersøkje kjønnsorgana til dei kjønnsmogne individa; hjå hoene [kalla] *egpigynet*, hjå hannane siste leddet av *pedipalpane*. I Noreg finst berre *Meta menardi* (av *Meta*-slekta), så å avgjere kva art det er tale om er normalt ikkje noko problem. Lengre sør i Europa finst den nærskylde *Meta bourneti*.

Kjellaredderkoppen held til på mørke, litt fuktige stader som grotter, holer, tunnelar, kloakkleidningar, kjellarar, kummar og liknande. Dei kan vere svært talrike, og ofte dannar dei store koloniar, dersom dei trivst. Kjellaredderkoppar er relativt treige og bevegar seg sakte. Dei leiter ofte etter ein eigna stad å etablere seg.

Ein myte seier at kjellaredderkoppar kan ta livet av menneske, men dette er ikkje rett. Han kan verke farleg på grunn av storleiken og kan bite, men eit bitt kjem knapt gjennom huda til eit menneske. Gifta har heller ingen verknad på menneske.

## Kjelder

*''Meta menardi'' (Latreille, 1804) , artsdatabanken.no
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjelleredderkopp|Kjelleredderkopp]]» frå ,  den 14. mai 2019.*
Knut Are Tvedt

**Knut Are Tvedt** () er ein norsk sakprosaforfattar. Han er cand.philol. med hovudfag i historie. Tvedt er særleg kjend som redaktør og fagansvarleg  i *[[Store norske leksikon]]* og av bokverket *[[Oslo byleksikon]]*.

## Bakgrunnsstoff
*
Novovolynsk

**Novovolynsk** (ukrainsk Нововолинськ) er ein by i Volyn oblast i Ukraina. Byen har kring 55 000 innbyggjarar. 

Novovolynsk vart bygd i 1950 som ein gruveby i Sovjetunionen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novovolynsk|Novovolynsk]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Rovenky

**Rovenky** (ukrainsk Ровеньки, *Rovenky*, russisk Ровеньки, *Rovenki*) er ein  kolgruveby i Luhansk oblast (provins) søraust i Ukraina. Byen har status som eit eige rajon (distrikt) i oblastet. Byen har kring 55 000 innbyggjarar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

Rovenky vart grunnlagd i 1705 og fekk bystatus i 1934. Under den store patriotiske krigen, vart Rovenky okkupert av Nazi-Tyskland. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rovenky|Rovenky]]» frå ,  den 29. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Zjovti Vody

**Zjovti Vody** (ukrainsk skrift Жовті Води; russisk skrift Жёлтые Воды, polsk *Żółte Wody*) er ein by sør i det sentrale Ukraina i Dnipropetrovsk oblast (provins). Byen har status som eit eige rajon (distrikt) i oblastet, ligg 130 km vest for Dnipropetrovsk.

Byen er eit senter for utvinning og handsaming av uran.

Det historiske slaget ved Zjovti Vody vart utkjempa nær dagens by. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhovti Vody|Zhovti Vody]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Lubny

**Lubny** (ukrainsk Лубни) er ein by i Poltava oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Lubensky rajon (distrikt), medan sjølve byen er eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 44 000 innbyggjarar (2022).

## Historie
Lubny er ein av dei eldste byane i Ukraina og vart visstnok grunnlagd i 988 av knjazen (prins) Vladimir den store (Volodymyr) av Kiev. Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1107. Staden var først ei lita trefestning ved Sulaelva. Festninga voks raskt på 1400- og 1500-talet og var eigd av den mektige Wisniowiecki-familien. På 1600-talet var han ein av dei største byane i området. Etter at jernbanen kom til byen i 1901 voks han raskt. Under den tyske okkupasjonen under andre verdskrigen var Lubny senteret for ei stor motstandsrørsle. 16. oktober 1941 vart over tusen av jødane i byen, inkludert kvinner og barn, massakrerte av tyskarane i utkanten av byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lubny|Lubny]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nova Kakhovka

**Nova Kakhovka** (ukrainsk Нова Каховка, russisk Новая Каховка) er ein by i Kherson oblast sør i Ukraina, rekna som eit Arkitekturmonument og ein del av Store kommunisistke byggprosjekt. Byen har kring 55 000 innbyggjarar. 

Byen har status som eit eige rajon (distrikt) i oblastet og er ei viktig elvehamn langs Dnepr og Kakhovkareservoaret. Her vert Tavriaspela halde, ein årleg internasjonal musikkfestival. 

Nova Kakhovka vart grunnlagd 28. februar 1952 der landsbyen Kljutsjeve hadde lege sidan 1891. Byen vart bygd for å huse arbeidarane som bygde Kakhovka vasskraftverk (1947–1948). Byen vart kalla Nova Kakhovka eller Ny-Kakhova for å skilje han frå byen Kakhovka som ligg 15 km unna. Etter at kraftverket stod ferdig vart dei fleste arbeidarane verande. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nova Kakhovka|Nova Kakhovka]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad  (ukrainsk)
Fastiv

**Fastiv** (ukrainsk Фа́стів, *Fastiv*) er ein by i Kiev oblast (provins) sentralt i Ukraina. Han er det administrative senteret i Fastivskyj rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 55 000 innbyggjarar. 

Byen er eit jernbaneknutepunkt. Av industriar i byen finn ein bryggeriverksemd og maskineri. 

Fastiv er ein historisk by som overlevde kosakkkrigane. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fastiv|Fastiv]]» frå ,  den 29. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Bilhorod-Dnistrovskyj

**Bilhorod-Dnistrovskyj** (ukrainsk Білгород-Дністровський) er ein by og ein hamneby på høgrebreidda av Dnestr-limanen (ved Dnestr-estuaret og Svartehavet) i Odessa oblast (provins) sørvest i Ukraina i den historiske regionen Bessarabia. Byen er det administrative senteret i  Bilhorod-Dnistrovskyj rajon.

Området der byen ligg i dag var ein koloni i Fønikia kalla *Ofiusa* og sidan ein gresk koloni kalla *[[Tyras]]*, som òg var namnet grekarane nytta for elva Dnestr. Austromarane kalla kolonien *Asperon*, *[[Maurocastrum|Maurokastron]]*, *Leukopolis*. På tyrkisk heitte byen *Turla* medan byen under Republikken Genova heitte *Montecastro* eller *Asprokastron*. 

Byen vart ein del av Fyrstedømet Moldavia i 1359 og festninga vart utbygd i 1407 under Alexander den gode (Alexandru cel Bun) og i 1440 under Stefan den store.

Frå 1503 til 1918 og 1940-1941 heitte byen **Akkerman** og frå 1918 til 1944 hadde byen det rumenske namnet *Cetatea Albă*, som tyder det kvite citadellet, medan russarane omsette det til *Bilhorod-Dnistrovskyj* (Білгород-Дністровський) som tyder den kvite byen ved Dnestr. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bilhorod-Dnistrovskyi|Bilhorod-Dnistrovskyi]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Horisjni Plavni

**Horisjni Plavni** (ukrainsk Горішні Плавні russisk Горишние Плавни, før 2016 kjend som **Komsomolsk**) er ein by i Poltava oblast i Ukraina. Byen har kring 50 000 innbyggjarar (2012). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Komsomolsk, Ukraine|Komsomolsk, Ukraine]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Sorokine

**Sorokine** eller **Krasnodon** er ein by i Luhansk oblast (provins) søraust i Ukraina. Han er det administrative senteret i Sorokine rajon (distrikt), medan sjølve byen har status som eit eige rajon i oblastet. Byen har kring 50 000 innbyggjarar. Sidan 2014 har byen vore kontrollert av den såkalla folkerepublikken Luhansk.

Busetnaden vart grunnlagd i 1914 langs breidda av Velikyj Kamjaniza, ei sideelv til Donets, som «Sorokino». Han vart eit av senetra for kolgruveindustrien i Donbass.

Under andre verdskrigen var byen okkupert av Nazi-Tyskland frå 20. juli 1942 til 14. februar 1943.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krasnodon|Krasnodon]]» frå ,  den 29. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (russisk)
Svitlovodsk

**Svitlovodsk** (ukrainsk Світловодськ, *Svitlovodsk*, russisk Светловодск) er ein by sentralt i Ukraina ved elva Dnepr i Kirovohrad oblast. Han er det administrative senteret i Svitlovodsky rajon (distrikt).

Byen vart grunnlagd for å huse alle arbeidarane som bygde denmninga her i Dnepr i 1950-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Svitlovodsk|Svitlovodsk]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Marhanets

**Marhanets** (ukrainsk Марганець; russisk Марганец - Marganets) er ein gruveby i Dnipropetrovsk oblast sentralt i Ukraina. Han ligg på høgrebreidda av Kakhovkareservoaret ved Dnepr. Byen har kring 50 000 innbyggjarar. 

I oktober 2012 mista minst 42 menneske livet i ein kollisjon mellom eit tog og ein buss. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marhanets|Marhanets]]» frå ,  den 29. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Marhanets
Sjepetivka

**Sjepetivka** (ukrainsk Шепеті́вка; russisk Шепето́вка - *Sjepetovka*) er ein by ved elva Huska i Khmelnytskyj oblast (provins) vest i Ukraina. Byen har kring 45 000 innbyggjarar.

Sjepetivka er eit jernbaneknutepunkt. Han ligg 100&nbsp;km frå Khmelnytskyj.

Byen vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1594 og høyrte til fyrst Ivan Zaslavsky. Han fekk Magdeburgrettar mot slutten av 1500-talet. Sjepetivka vart angripen av krimtatarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shepetivka|Shepetivka]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Pokrov i Ukraina

**Pokrov** (ukrainsk skrift Покров) er ein gruveby i Dnipropetrovsk oblast sentralt i Ukraina. Han har rundt 41&nbsp;374 innbyggjarar (est. 2013).

Byen vart grunnlagd i 1883 som *Prytsjepylivka*, nær ei mangangruve som framleis er hovudnæringa i byen. I 1956 blei fleire busetjingar slått saman til *Ordzjonikidze* (ukrainsk skrift Орджонікідзе; russisk skrift Орджоникидзе) med namn etter Sergo Ordzjonikidze, ein nær medarbeidar av Stalin. Etter ein lov om avkommunisering frå mai 2015
vart namnet endra til Pokrov.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pokrov, Ukraine|Ordzhonikidze, Ukraine]]» frå ,  den 29. september 2012.*
Okhtyrka

**Okhtyrka** (ukrainsk Охтирка) er ein liten by i Ukraina, og senteret i eit rajon (distrikt) i Sumy oblast.  Han ligg sør i regionen på venstrebreidda av Vorskla. Etter at det vart oppdaga olje og gass i området i 1961 vart Okhtyrka oljehovudstaden i Ukraina. 

Byen vart først grunnlagd av tidlegare polske innbyggjarar i Sloboda Ukraina. Han vart først nemnd i 1641. 

## Bakgrunnsstoff
*  Offisiell nettstad (russisk/ukrainsk)