open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
The Alexander Brothers

**The Alexander Brothers** var ein easy-listening-folkemusikkduo frå Skottland, med ein lang karriere som byrja på 1950-talet.

## Karriere
**Thomas Armit «Tom» Alexander** (25. juni 1934-9. januar 2020) og **John «Jack» Armit Alexander** (11. november 1935-2. november 2013) var fødd ved Thrashbush Avenue i Cambusnetan nær Wishaw i North Lanarkshire i Skottland. Dei blei oppmuntra av den musikalske mor si til å læra å spela instrument frå ung alder. Tom blei best på akkordeon, medan Jack spelte piano. Då dei gjekk ut av skulen på byrjinga av 1950-talet, tok brørne arbeid som målarar om dagen og underhaldarar om kvelden, og brukte mesteparten av fritida si på å underhalda eldre på sjukehus og ha konserter for ulike velgjerdsinstitusjonar i og rundt heimbyen. Våren 1958 blei dei med i ein talentkonkurranse som blei halden i den lokale kinoen deira. Dei vann han lett, og ein av domarane, som var ein kjend skotsk teateragent, var så imponert at han gav gutane kontrakt den sommaren. Dei hadde den profesjonelle debuten sin ved Webster Hall i Arbroath. Det var i denne sesongen at dei fekk sin første langtidskontrakt for fem vintersesongar på Metropole Theatre i Glasgow. Etter Arbroath blei dei engasjerte til å opptre på Metropolitan Theatre ved Edgware Road i London. I denne sesongen blei dei spotta og signerte til Pye Records. Dei produserte sin fyrste LP seks veker seinare.

Den mest populære innspelinga deira var «Nobody's Child» frå 1964, som skal ha «selt meir enn The Beatles i Skottland». Andre populære songar var «These Are My Mountains», «The Northern Lights of Old Aberdeen», «Bonnie Wee Jeannie McColl» og «Two Highland Lads». Albumet deira frå 1966 *These Are My Mountains* var den einaste hitplata deira, og nådde 29. plassen på  UK Albums Chart. Sjølv om populariteten deira hadde nådd toppen, hadde duoen ein lang turnékarriere. Brørne turnerte i Canada, USA, Australia og New Zealand. Dei spelte i Sydney Opera House med Jimmy Shand som gjest, og spelte òg i Carnegie Hall i New York City. Ein kjend fan var Charlton Heston, som såg dei jamleg i Los Angeles. Midt på 1990-talet byrja The Alexander Brothers å gje ut musikkvideoar, og seinare DVD-ar, i lag med live-framføringane sine. Dei nye opptaka inneheld mange religiøse songar. Dei siste CD- og DVD-ane deira blei produserte av Bill Garden og Dougie Stevenson av selskapet Scotdisc i Kilsyth.

Som anerkjenning for bidraget sitt til musikkverda fekk brørne MBE-ordenar frå dronninga i New Year Honours List 2005. Tildelingsseremonien blei halden i Holyrood Palace i Edinburgh.

2. november 2013 døydde Jack Alexander, 77 år gammal. Tom Alexander heldt fram med å spela som soloartist. 10. januar 2020 blei det kunngjort at Tom Alexander hadde døydd dagen før, 85 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Alexander Brothers|The Alexander Brothers]]» frå ,  den 3. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

* 
* 
* Oppføring ved 45cat.com
Hofheim am Taunus

**Hofheim am Taunus** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland, 17 kilometer vest for Frankfurt am Main og like langt aust for Wiesbaden. Kommunen har over 40&nbsp;000 ibuarar og eit areal på 57,4 km². Om lag 15&nbsp;000 menneske bur i sjøve byen Hofheim, resten i landsbyar og forstader/drabantbyar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hofheim am Taunus|Hofheim am Taunus]]» frå ,  den 3. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Niels Schjoldager

**Niels Raanes Schjoldager** () var ein norsk embetsmann frå Trondheim som var stortingsmann frå Finnmarken 1824–1826.

Schjoldager var son til ein konsumpsjonsinspektør i Trondheim. Etter han var elev på Trondheim katedralskole, var han i 5 år informator hos futen Bull. Rettleia av futen nytta han tida til å studere dansk og norsk lov, tok dansk-juridisk eksamen i 1811.

Hausten 1814 gifta Schjoldagen seg med kjøpmannsdottera Inger M Wingaard frå Molde. Etter eitt år som fut i Senja, vart han i september 1815 utnemnd til fut og sorenskrivar i Vestfinmarken. I 1824 representerte han Finnmarkens amt på Stortinget. Her var han sekretær i Odelstinget og i Tollkomiteen, samt medlem i komiteen om Finnmarkens opkomst (utvikling) og innløysinga av riksbanksetlane. Hausten 1824 fekk han stillinga som sorenskrivar i Nordfjord. Han var busett i Davik, der han 62 år gammal døydde frå kone og sju born.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Elham Amar

**Elham Amar**, fram til midtsommars 2023 **Elham Abdulrauf**, også skrive **Elham Abdrlauf** ()
er ein norsk sjakkspelar. Han kvalifiserte seg i 2023 til FIDE-tittelen stormeister i sjakk. 

Elham Amar kvalifiserte seg FIDE-meister i 2019, og til Internasjonal Meister i sjakk i 2022. Han kvalifiserte seg til stormeistertittelen ved å ta ikkje mindre enn fem stormeisterresultat frå juli til oktober i 2023: 6 poeng av 9 moglege i eliteklassa i NM i sjakk i Oslo 30.6-8.7; ved å vinne Riga Technical University Open 7-13.8 med 7,5 av 9; ved å vinne Open Internacional de Sants - Ciutat de Barcelona 18-27.8 med 7,5 av 9; ved å ta 8 av 11 i junior-VM i Mexico 21.9-1.10, og ved å ta 6,5 av 9 i Fagernes International Autumn 8-15-10.2023. Tre av desse resultata hadde vore nok. Kravet om eigen rating over 2500 hadde han oppfylt allereie pr 1. november 2022 med 2504. Han hadde dermed kvalifisert seg til stormeistertittelen allereie då han hadde vunne turneringa i Barcelona 27. august 2023. Elham Amar vart utnemnd til stormeister av verdsjakkforbundet FIDE i april 2024.

Elham Amar er elev ved sjakklina på NTG videregående skole i Bærum med blant andre Simen Agdestein som lærar. Han er likevel i stor grad sjølvlærd.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elham Amar|Elham Amar]]» frå , og på «[[:no:Elham Amar|Elham Amar]]» frå  den 4. april 2024.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*Elham Amar si side hos FIDE
*Elham Amar sine sjakkparti hos chessgames.com
Leszek Blanik

**Leszek Robert Blanik** () er ein polsk tidlegare turnar som vart verdsmeister 2007, europameister 2008 og olympisk meister 2008 i spesialøvinga hopp. Han vart dermed den fyrste polske turnaren som vann OL-gull. Eit element i hopp-øvinga er kalla opp etter han.

Blanik tok bronse i hopp under Sommar-OL i Sydney. Sju år seinare vann han same øvinga ved Turn-VM 2007 i Stuttgart, i mellomtida hadde han sikra seg to VM-sølv og ein EM-bronse, også det i hopp. År 2008 vann han gullmedaljen i hopp ved europameisterskapen i Lausanne i mai, og i dei olympiske sommarleikane i Beijing i august.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leszek Blanik|Leszek Blanik]]» frå ,  den 5. april 2024.* 
*
Flörsheim

**Flörsheim am Main** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland. Byen ligg på nordbreidda av elva Main, 12 km aust for Mainz og 21 km sørvest for Frankfurt am Main. Kommunen har kringom 22 &nbsp;000 ibuarar og eit areal på 23 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Flörsheim am Main|Flörsheim am Main]]» frå ,  den 5. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Amazon

**Amazon** eller **Amason** kan visa til:

* Amasoner, krigarkvinner i gresk mytologi
* Musikkgruppa Amason, ei svensk musikkgruppe danna i 2012
* Amazonpapegøyar (*Amazona*), ei slekt av papegøyefuglar
* Volvo Amazon, ein bilmodell frå Volvo
* Amazon.com, eit føretak med vekt på E-handel

## Sjå òg

* Amazonas
Hochheim am Main

**Hochheim am Main** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland. Byen ligg på nordbreidda av elva Main, 7-8 kilometer aust for Mainz. Kommunen har om lag 18&nbsp;500 ibuarar og eit areal på 19,5 km². Hochheim er kjend for framstelling av vin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hochheim am Main|Hochheim am Main]]» frå ,  den 5. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Eppstein

**Eppstein** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Hessen i Tyskland, 12 kilometer nordaust for Wiesbaden og noko lengre vest for Frankfurt am Main. Kommunen har 13&nbsp;7568 ibuarar (2022) og eit areal på 24,2 km². Byen ligg i eit landskap med skogkledde åsar og tronge dalføre, 255 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eppstein|Eppstein]]» frå ,  den 5. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kunstsilo

**Kunstsilo** er eit norsk kunst- og kultursenter på Odderøya i Kristiansand som opna 11. mai 2024. Kunstsilo er eit framhald av Sørlandets kunstmuseum med nytt namn, ny plassering og med ei  stor utviding av kunstsamlinga. Kunstsilo siktar på å bli det beste museet i Norden innan modernismen.

## Bygningen
Senteret held til i ein nedlagd og verneverdig kornsilo frå 1935. Den opphavlege kornsiloen var ein av dei fyrste funksjonalistiske bygningane i Kristiansand. Han blei teikna av arkitektane Arne Korsmo og Sverre Aasland, og blei tildelt Houens fonds diplom i 1935. I 2017 vann arkitektkontora Mestres Wåge Arquitectes og MX_SI Architectural studio ein internasjonal arkitektkonkurranse om ombygging av siloen til kunstmuseum og kultursenter.

I tillegg til kunstutstillingar skal senteret tilby eit tverrfagleg samarbeid med andre institusjonar om konsertar, arrangement, debattar og kursverksemd. Stiftinga Kunstsilo, tidlegare Sørlandets kunstmuseum (SKMU), er byggherre for prosjektet.

## Kunstsamlingar
Samlingane i Kunstsilo består av tre kunstsamlingar: Sørlandssamlinga, som tilhøyrde Sørlandets kunstmuseum, samlingane frå Christianssands billedgalleri, og til slutt Nicolai Tangens kunstsamling, som han gav til Kristiansand kommune i 2015. Tangen-samlinga omfattar over 5500 kunstverk, og dei tre samlingane tel til  saman 7500 kunstverk. 

Tangens kunstsamling blir forvalta av AKO Kunststiftelse.

## Stiftinga Kunstsilo
Kunstsilo er organisert som ei stifting. Administrerande direktør i stiftinga er Reidar Fuglestad, som tidlegare har vore direktør for Dyreparken i Kristiansand, og styreleiar er Stein Olav Henrichsen, som har vore direktør for Munchmuseet i Oslo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kunstsilo|Kunstsilo]]» frå ,  den 5. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Monoblokk

**Monoblokk** er ein einkanals effektforsterkar. Å nytta monoblokker gjev meir fleksiblitet enn bruk av fleirkanalsforsterkarar. Ein forsterkar som driv ein basskasse til dømes treng ikkje å ha meir enn ein kanal. Sjølv om det finst eit godt utval av fleirkanalsforsterkar for kringlyd gjev bruk av monoblokker større fleksibilitet, etter som forsterkarane kan tilpassart dei ulike høgtalarane. Men etter som kvar enkelt kanal må ha sitt eige chassis og energiforsyniing er det ei dyr løysing.
Speakon-terminal

**Speakon-terminalar** vert nytta for å forbinda effektforsterkarar og høgtalarar. Dei vart utvikla av Neutrik. Pluggane har ein ytre diameter på 26 mm og er dimensjonerte for 30 A. Pluggane vert låste i soklane ved å vri dei. Speakon-terminalar vert for det meste nytta i samband med profesjonellt utstyr. 

## Referansar

## Sjå òg
* powerCon
Verdscupen i skihopping 2001

**Verdscupen i skihopping 2001** omfatta 21 individuelle tevlingar og 4 lagtevlingar. Turneringa tok til med eit storbakkerenn i Kuopio i Finland den 24. november 2000 og vart avslutta i skiflygingsbakken i Planica i Slovenia 21. mars 2001. Dei 21 individuelle tevlingane fordelte seg på 16 i storbakkar og 5 i skiflygingsbakkar.

Adam Małysz frå Polen var suverent best gjennom sesongen og sikra seg den store FIS-premien, med fjorårsvinnar Martin Schmitt frå Tyskland på ein klar andreplass. Małysz sigra i 11 av dei 21 enkeltrenna. Finland sanka fleste poeng av landslaga, Noreg enda på sjetteplassen.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skisprung-Weltcup 2000/01|Skisprung-Weltcup 2000/01]]» frå ,  den 6. april 2024.*
Minamoto no Yorimitsu

**Minamoto no Yorimitsu** (源 頼光, ), òg kjend som **Minamoto no Raikō**, var ein japansk samurai og folkehelt. Saman med broren sin Minamoto no Yorinobu tente han regentane i Fujiwara-klanen. Han var ein av tidlegaste medlemmane i Minamoto-klanen som utmerka seg militært. Han blei kjend som den som undertrykte røvarane i Ōeyama. 

Yorimitsu tente som leiar over eit regiment ved Keisarvakta og var ein periode òg sekretær ved Krigsministeriet. Frå faren sin, Minamoto no Mitsunaka, arva han kontroll over Settsu-provinsen.

## Yorimitsu i kulturen
Yorimitsu finst i ei mengd legender og forteljingar. Ein av dei mest visste er legenda om Kintaro, ‘den gylne guten’. I forteljingane er han vanlegvis i lag med fire følgjesvener, Shiten-nō (noko slikt som ‘Dei fire vaktkongane’). Dei blir kalla Watanabe no Tsuna, Sakata no Kintoki, Urabe no Suetake og Usui Sadamitsu.

Minamoto no Yorimitsu opptrer i den japanske skrekkfilmen *Kuroneko* (1968) regissert av Kaneto Shindoq.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Minamoto no Yorimitsu|Minamoto no Yorimitsu]]» frå ,  den 6. april 2024.*
Watanabe no Tsuna

**Watanabe no Tsuna (渡邊 綱) ** (953-1025) var ein japansk samurai, ein følgjesven til Minamoto no Yorimitsu (også kjend som Raikō), og ein av dei tidlegaste samuraiane som blei kjend for militære gjerningar i ei rekkje soger og legender.

## Opphav
Watanabe no Tsuna var ein samurai frå Saga Genji-greina til Minamoto-klanen, og det offisielle namnet hans var Minamoto no Tsuna. Han var son av Minamoto no Atsuru (933-953), gift med ei dotter av Minamoto no Mitsunaka, og barnebarn til Minamoto nO Mototsuko (891-942), oldebarn av Minamoto Nobuoru (848-918) og tippoldebarn av Minamoto no Tōru (822-895), ein son av keisar Saga (786-842), den 52. keisaren i Japan. Tsuna grunnla Watanabe-greina av Minamoto-klanen, og tok namnet frå basen sin i Watanabe i Settsu-provinsen. I 1020 blei han utnemnd til *Tango no kami* (guvernør for Tango-provinsen). Han var stebarnebarn av Seiwa Genji og *Chinjufu-shōgunen* Minamoto no Mitsunaka (912-997), og var våpensvein av steonkelen sin Minamoto no Yorimitsu (944-1021).

## Namnet Watanabe
Watanabe no Tsuna var den fyrste personen som tok slektsnamnet Watanabe. Dette namnet er no det femte vanlegaste slektsnamnet i Japan, brukt av kring 1,08 millionar folk i 2017.

Fordi Watanabe no Tsuna er assosiert med soger om at han sigra over oniar som historisk blei sett som dei sterkaste, som Shuten-doji og Ibaraki-doji, seier ein tradisjon at oniar held seg unna folk som heiter Watanabe og husa deira. Av denne grunn har nokre familar med etternamnet Watanabe ikkje praktisert skikken med å kasta bønner for å verna seg mot demonar under høgtida setsubun i fleire generasjonar.
. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Watanabe no Tsuna|Watanabe no Tsuna]]» frå ,  den 6. april 2024.*
Idlewild

**Idlewild** er eit skotsk rockeband som blei oppretta i Edinburgh i 1995. Det er sett saman av Roddy Woomble (vokal), Rod Jones (gitar, bakgrunnsvokal), Colin Newton (trommer), Andrew Mitchell (bass) og Luciano Rossi (klaver).

I byrjinga var lyden til Idlewild raskare og meir dissonant enn den til mange av dei samtidige gruppene deira på 1990-talet. Over tid utvikla han seg til ein sveipande, melodisk rockelyd som på *The Remote Part* og *Warnings/Promises*.

I 2010 byrja bandet ein ubestemt pause, men kom saman att igjen i slutten av 2013 for å spela inn sitt sjuande album, *Everything Ever Written*, som kom ut i 2015. Dette blei følgt av *Interview Music* i 2019.

## Historie
Idlewild har namn etter ein roleg møtestad i *[[Anne of Green Gables]]*. Gruppa blei danne i Edinburgh i desember 1995 då ein 19 år gamal Roddy Woomble møtte trommeslagaren Colin Newton på ein fest. Dei to oppdaga at dei hadde mykje til felles, inkludert liknande musikkinteresser og platesamlingar. Ved slutten av kvelden hadde dei drømt om å danna eit band saman. Den same kvelden blei dei presentert for gitaristen Rod Jones og dei tre heldt kontakten etterpå, og kom saman for å høyra på musikk. Snart byrja trioen å skriva songar saman, og ettersom dei trengte ein bassist, tok dei med Phil Scanlon inn i gruppa, sidan han hadde ein bassgitar.

Idlewild hadde sin fyrste konsert den 16. januar 1996, på Subway Club i Edinburgh, for eit publikum av tretti venar. Dette førte til mange fleire show rundtom i Edinburgh i året som følgde. I mai 1996 drog gruppa, som no hadde skrive over tjue songar, inn i Split Level Studios for å spela inn. Desse opptaka gav bandet mange bestillingar frå ulike lokale rundtom i Skotland, inkludert i Glasgow. Lokale publikasjonar som høyrde innspelinga gav henne gode meldingar.

Phil Scanlon bestemte seg for å forlata gruppa i februar 1997 for å konsentrera seg om studiane sine. Woomble bad Bob Fairfoull om å erstatta bassisten. Fairfoull hadde vore til stades på alle Idlewild-showa sidan midten av 1996, og hadde imponert andre med sine eigne spoken word, soloakustiske show og framføringar med bandet Pussy Hoover. Fairfoull debuterte med Idlewild den 28. februar på baren Nice N' Sleazy's i Glasgow.

## Diskografi
**Studioalbum**

* *Hope Is Important* (1998)
* *100 Broken Windows* (2000)
* *The Remote Part* (2002)
* *Warnings/Promises* (2005)
* *Make Another World* (2007)
* *Post Electric Blues* (2009)
* *Everything Ever Written* (2015)
* *Interview Music* (2019)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Idlewild (band)|Idlewild (band)]]» frå ,  den 6. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Dimosthenis Tampakos

**Dimosthenis Tampakos** () er ein gresk tidlegare turnar frå Thessaloniki. Han vart europameister, verdsmeister og til sist olympiameister, alt i ring-øvinga. 

Frå 1998 til 2004 sanka Tampakos jamnt medaljar i internasjonale meisterskap og leikar, alle i ringar. Etter gull i EM 2000 i Bremen, fekk han sølv i Sydney-OL same året. I Turn-VM 2003 delte han fyrsteplassen i øvinga med Jordan Jovtsjev frå Bulgaria. År 2004 sikra han seg gullmedaljen ved EM i Ljubljana, tre månader seinare vann han den olympiske gullmedaljen i Athen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dimosthenis Tampakos|Dimosthenis Tampakos]]» frå ,  den 6. april 2024.*
Joy Division

**Joy Division** var eit britisk postpunkband skipa i Salford ved Manchester i 1976. Bandet bestod av Ian Curtis, Bernard Sumner, Peter Hook og Stephen Morris, av som dei tre sistnemnda kom å danna gruppa New Order i 1980. Musikken til Joy Division blir karakterisert av ein hard og tung lyd, med mørk og dyster song.

Gruppa gav berre ut to album; *Unknown Pleasures* i 1979 og *Closer* i 1980. Likevel kom ho til å få stor innverknad som pionarar innan postpunk på slutten av 1970-talet.

Det fyrste albumet til gruppa gjorde henne internasjonalt kjend. Før albumet vart utgitt og Joy Division skulle turnera i USA, tok Curtis livet av seg i mai 1980. Andre medlemmar heldt fram under namnet New Order og med ein delvis endra musikalsk retning.

## Historie
Den 20. juli 1976 var Bernard Sumner og Peter Hook kvar for seg på ein Sex Pistols-konsert i Manchester Lesser Free Trade Hall. Gruppa hadde hatt ein kjend konsert der den 4. juni, som hadde før til ei enorm interesse for punk i byen. Dagen etter konserten kjøpte Hook sin fyrste bass, og Sumner og Hook danna eit band saman med Terry Mason som òg hadde vore på konserten. Dei søkte etter ein songar og sette opp ein annonse på ein Virgin Records-butikk i Manchester. Ian Curtis, som dei tre kjende frå tidlegare konsertar, svarte på han, og blei teken inn i bandet utan å prøvesynga. I byrjinga brukte gruppa namnet Stiff Kittens, men bytta etter kort tid til Warsaw, ein referanse til David Bowie sin song «Warszawa». Den fyrste spelinga under dette namnet blei gjort 29. mai 1977. Tony Tabac blei ny trommeslagar og Mason blei manager for gruppa. Tabac blei i sin gong erstatta av Steve Brotherdale i juni 1977. I juli 1977 spelte gruppa inn fem demosongar ved Pennine Sound Studios i Oldham. Broderdale hadde ein aggressiv oppførsel som førte til at han måtte forlate bandet etter demo-opptaka. Han blei erstatta av Stephen Morris.

For å unngå samanblanding med punkbandet Warsaw Pakt frå London tok gruppa i bruk namnet «Joy Division» i byrjinga av 1978. Namnet kjem frå det nazistiske namnet på prostisjusjonsbrakker i konsentrasjonsleirane, og blir nemnt i *The House of Dolls* (1955.). I desember 1978 spelte gruppa inn det som blei debut-EP-en sin, *An Ideal for Living*, i Pennine Sound Studios. Han kom ut i juni 1978. I september 1978 debuterte gruppa på TV i Granada Reports presentert av Tony Wilson. Joy Division vart seinare eit av banda til Wilson på selskapet Factory Records etter at dei var kjøpt laus frå RCA.

## Diskografi

### Studioalbum
* 1979 *Unknown Pleasures*
* 1980 *Closer*

### EP
* 1978 *An Ideal for Living*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Joy Division|Joy Division]]» frå ,  den 6. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tettstader i Agder

**Tettstader i Agder** gjev eit oversyn over tettstader i Agder fylke. Statistisk sentralbyrå sin definisjon på ein tettstad er ein stad med over 200 busette, der avstanden mellom husa ikkje er meir enn 50 meter. Sjå artikkelen tettstad for nærare informasjon om tettstadsomgrepet. 

Per 2023 var det 53 tettstader i fylket. 
Fylket hadde ei total folkemengd på 316&nbsp;051 personar per 1. januar 2023. Totalt var 252&nbsp;839 personar registrert på ein tettstad, dermed budde 20 % av folkesetnaden utanfor ein tettstad. Ca. 50&nbsp;% av folkesetnaden budde i ein av dei fem største tettstadene i 2023.
 
Bykle i Bykle kommune var ute av lista i 2021 og 2022, men er tilbake igjen i 2023.
Døme på stader som tidlegare var lista som tettstader, men som er ute av lista per  inkluderer Ausvika i Kristiansand kommune, Byremo i Lyngdal kommune og Ubergsmoen i Vegårshei kommune.

Tre kommunar har ingen stader som oppfyller Statistisk sentralbyrå sin definisjon på tettstad, dette er Iveland, Valle og Åseral kommune.

## Tettstadene i Agder etter folketal

## Kjelder
* Statistisk sentralbyrå: 
** 
** 
** 

## Referansar
Kaufbeuren

**Kaufbeuren** er ein kreisfrei by og ein kommune sørvest i forbundslandet Bayern i Tyskland. Kommunen omfattar 40 km² med 45&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 678 meter over havet.

Hans Magnus Enzensberger var frå Kaufbeuren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaufbeuren|Kaufbeuren]]» frå ,  den 6. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Weiden in der Oberpfalz

**Weiden in der Oberpfalz** er ein kreisfrei by og ein kommune nordaust i forbundslandet Bayern i Tyskland, ei 100 kilometer aust for Nürnberg og 35 km vest for grensa mot Tsjekkia. Kommunen omfattar 70,6 km² og 43&nbsp;000 ibuarar. Byen Weiden ligg 397 meter over havet.

Karl Hugo Strunz var frå Weiden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weiden in der Oberpfalz|Weiden in der Oberpfalz]]» frå ,  den 6. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lokalavisa NordSalten

***Lokalavisa NordSalten*** (med det lulesamiske namnet *Bájkkeavijssa NuorttaSáltto*) er ei norsk lokalavis som dekkjer Steigen og Hamarøy kommunar i Nordland. Avisa vart grunnlagd i 1996 og den første utgåva kom ut den 5. januar same år. Hovudkontoret ligg på Innhavet i Hamarøy. Ansvarleg redaktør er Børge Strandskog (sidan 1996). Avisa blir gjeven ut på bokmål, med ein lulesamisk del på fredagar.

Allereie den 27. mai 1982 kom det ut eit prøvenummer av *Lokalavisa NordSalten*. Utgåva inneheldt ein lulesamisk del skriven av Sven-Roald Nystø. Endå eit prøvenummer vart gjeve ut i 1983 og det vart starta ordinær drift i 1984 fram til oktober 1985 då avisa gjekk konkurs. Drifta starta opp att i 1996. *Lokalavisa Nord-Salten* kom fyrst ut 5. januar 1996 etter initiativ frå redaktør Børge Strandskog og Trond Elsbak.

## Opplag
Stadfesta netto opplagstal frå Norsk Opplagskontroll og Landslaget for lokalaviser.

* 2004: 2&nbsp;465
* 2005: 2&nbsp;624
* 2006: 2&nbsp;581
* 2007: 2&nbsp;536
* 2008: 2&nbsp;428
* 2009: 2&nbsp;723
* 2010: 2&nbsp;655
* 2011: 2&nbsp;871
* 2012: 2&nbsp;838
* 2013: 2&nbsp;847
* 2014: 2&nbsp;789
* 2015: 2&nbsp;872
* 2016: 2&nbsp;649
* 2017: 2&nbsp;612

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Lokalavisa NordSalten|Lokalavisa NordSalten]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Raumnes

***Raumnes*** er ei lokalavis for Nes på Romerike. Ho kjem ut ut tysdag, torsdag og laurdag i papirutgåve og har daglege oppdateringar på raumnes.no. *Raumnes* vart etablert i 1947.

Ansvarleg redaktør er Fred C. Gjestad. Redaksjonen har lokala sine på Årnes.

## Opplag
Stadfesta netto opplagstal frå Norsk Opplagskontroll og Landslaget for Lokalaviser.

* 2006: 5&nbsp;268
* 2007: 5&nbsp;441
* 2008: 5&nbsp;493
* 2009: 5&nbsp;560
* 2010: 5&nbsp;568
* 2011: 5&nbsp;470
* 2012: 5&nbsp;403
* 2013: 5&nbsp;382
* 2014: 5&nbsp;293
* 2015: 5&nbsp;200
* 2016: 5&nbsp;250
* 2017: 5&nbsp;352
* 2019: 5 699 (NB: Ny målemetode frå 2018 som gjer at tidlegare tal ikkje er samanliknbare)
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Raumnes|Raumnes]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Verdscupen i skihopping 2002

**Verdscupen i skihopping 2002** omfatta 22 individuelle tevlingar og 5 lagtevlingar. Turneringa tok til med eit storbakkerenn i Kuopio i Finland den 23. november 2001 og vart avslutta i skiflygingsbakken i Planica i Slovenia 23. mars 2002. Dei 22 individuelle tevlingane fordelte seg på 1 i normalbakke og 21 i storbakkar.

Adam Małysz frå Polen var vann den store FIS-premien for andre året i rad, han sigra i 7 av dei 22 enkeltrenna. Tysklands hopparar sanka flest poeng, like framom Austerrike og Finland. Noreg enda på sjuandeplassen.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Skisprung-Weltcup 2001/02|Skisprung-Weltcup 2001/02]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Fylkesveg 7327

**Fylkesvei 7327** går mellom Mjåvatnet og Kulstad i Vefsn kommune i Nordland.

Vegen var del av E6 til september 2020, då det blei opna ein ny trasé av europavegen.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Fylkesvei 7327|Fylkesvei 7327]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Roland Brückner

**Roland Brückner** () er ein tysk tidlegare turnar frå Köthen som representerte Aust-Tyskland. Åra 1979-81 vart han fyrst verdsmeister, så olympisk meister og til sist europameister, alt i frittståande. 

Brückner fekk bronsemedaljar med Aust-Tyskland i lagkampen ved Sommar-OL 1976 og Turn-VM 1978. I Turn-VM 1979 i Fort Worth delte han fyrsteplassen i frittståande med Kurt Thomas frå USA, begge fekk 2 x 9,90 i karakter. Under Sommar-OL 1980 i Moskva vann Brückner ein ny gullmedalje i frittståande, dessutan fekk han med seg tre bronsemedaljar; i hopp, skranke og lagkamp. Året etter vann han frittståande i europameisterskapen i Roma. Han deltok ikkje i Sommar-OL 1984, då Aust-Tyskland boikotta leikane i Los Angeles.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Roland Brückner (Turner)|Roland Brückner (Turner)]]» frå ,  den 7. april 2024.*
*
Köthen

**Köthen** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, om lag 30 kilometer nord for Halle an der Saale. Kommunen hyser 25&nbsp;000 ibuarar på ei 77,5 km² stor flatevidd.

Johann Sebastian Bach var 1717–1723 aktiv i Köthen. Toneskaparen Carl Friedrich Abel, legen Samuel Hahnemann og turnaren Roland Brückner vart alle fødd i Köthen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Köthen (Anhalt)|Köthen (Anhalt)]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Georges Chastellain

**Georges Chastellain** (ca. 1405 eller ca. 1415-) var ein burgundisk krønikeskrivar og poet, fødd i Aalst i Flandern. Historiske verk av Chastellain er verdifulle for den nøyaktige informasjonen dei inneheld. Som poet var han kjend blant samtidige. Han var den store meisteren i skulen av *grands rhétoriqueurs*, som var kjenneteikna av svært kunstige former og ein overflod av latinismar og grekismar.

## Verk

* *Chronique des choses de mon temps,* historieverk om åra 1417–74. Berre fragment er att. Verket blei halde fram av læresveinen til Chastellain, Jean Molinet, etter at meisteren døydde.
* "Louange à la tresglorieuse Vierge" (ca. 1455).
* *Récollections des merveilles advenues en mon temps* (Antwerpen, 1505).
* *Chronique de Messire [[Jacques van Lalaing|Jean de Lalaing]],* biografi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Georges Chastellain|Georges Chastellain]]» frå ,  den 7. april 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
*
*Graeme Small, *George Chastelain and the Shaping of Valois Burgundy: Political and Historical Culture at Court in the Fifteenth Century* Royal Historical Society, 1997 (Studies in History); reprinted in paperback by Boydell and Brewer, 2011.
Draumefangar

**Draumefangar** (ojibwe , avleidd frå ordet for 'edderkopp')er ei innretning som stammar frå nokre urfolksgrupper i USA og Canada. Det er ein handlaga vierring som det er vove eit spindelvevaktig nett over. Han kan også vera pynta med heilage gjenstandar, som visse fjører eller perler. Tradisjonelt har ein hatt draumefangarar over vogger eller senger som vern, særleg for spedbarn.

Draumefangarar blei tekne i bruk i den pan-indianske rørsla på 1960- og 1970-talet og blei utbreidde som typiske «urfolksgjenstandar» på 1980-talet. Slike draumefangarar kan ha ulike utformingar og nytta materiale som ikkje ville blitt brukt tradisjonelt blant anishinaabefolk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dreamcatcher|Dreamcatcher]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Spider Sabich

**Vladimir Peter Sabich Jr.** (), kjend som **Spider Sabich**, var ein amerikansk alpinist. I løpet av karrieren sin tok han 1 verdscupsiger, og deltok i eitt OL, Vinter-OL 1968.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Spider Sabich|Spider Sabich]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Tanel Padar

**Tanel Padar** () er ein estisk songar. Han er best kjend for å vinne Eurovision Song Contest 2001 for Estland saman med Dave Benton og guttegruppa 2XL, med songen «Everybody». Systera til Padar, Gerli Padar, er også ein kjend songar i Estland.

Padar blei kjend i heimlandet då han vann *Kakis takti ette*, eit TV-program for unge estiske songarar, i 1999. I 2000 var han ein av koristane då  – som på den tida var kjærasten hans – deltok i Eurovision Song Contest. Padar opptrer også saman med eit band kalla The Sun, og songen «Hopelessness You» kom inn på MTV World Chart Express. Tanel Padar har vore gift med den tidlegare modellen Katarina Kalda.

## Diskografi
* «The Greatest Hits» (2005)
* «Veidi valjem kui vaikus» (2005)
* «Tüdrukune» (2006)
* «Milles On Asi?» (2006)
* «100% Rock'n'roll» (2006)
* «The Sun Live 2006» (2007)
* «Veidi valjem kui vaikus II » (2007)
* «Here Comes The Sun» (2008)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tanel Padar|Tanel Padar]]» frå , den 7. april 2024.*
Dave Benton

**Efren Eugene Benita** (), kjend under artistnamnet **Dave Benton**, er ein popmusikar som vann Eurovision Song Contest 2001 for Estland saman med Tanel Padar og guttegruppa 2XL med songen «Everybody». 

Benton blei fødd i Oranjestad på den karibiske øya Aruba i 1951 og flytta til USA då han var i 20-åra. Som trommeslagar og korist jobba han med The Drifters, Tom Jones, Billy Ocean, José Feliciano og The Platters.

Mens Benton budde i Nederland i 1980-åra møtte han den framtidige estiske kona si Maris på eit cruiseskip, og etablerte seg i Estland i 1997. Han har hatt ein variert musikarkarriere i nordeuropeiske land. Han bur no i Estland med sin kone og to døtrer,  og Lisa. Han deltok i den tyske produksjonen av musikalen *City Lights*, og blei etterpå spurd om å erstatte Engelbert Humperdinck på turnéen hans til Australia.

Trass i at han har gjeve ut ein del album allereie (der eitt av dei er gjeve ut på morsmålet hans papiamento), har Benton vore meir utøvande som artist, og har prioritert å stå på scena framfor å spele inn plater.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dave Benton|Dave Benton]]» frå , den 7. april 2024.*
Stan Lee

**Stan Lee** (fødd **Stanley Martin Lieber** ) var ein amerikansk manusforfattar, teikneserieskapar og redaktør for Marvel Comics.

Lee var kjend for å ha skapt ei rekkje av dei best kjende figurane til Marvel, særleg i lag med Jack Kirby, men også med Steve Ditko og andre teiknarar. Blant dei mest kjende kan nemnast *[[Spider-Man]]*, *[[Hulk]]*, *[[Dei fantastiske 4|De fantastiske 4]]*, *[[X-Men]]*, *[[Daredevil]]*, *[[She-hulk]]*, *[[Teikneseriefiguren Thor|Thor]]*, *[[Superhelten Iron Man|Iron Man]]* og *[[Doctor Strange]]*. I filmar som føregjekk i Marvel-universet hadde Lee ei rekkje cameoroller.

12. november 2018 blei Lee henta heime av sjukebil og frakta til sjukehus. Han døydde der kort tid seinare, 95 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Stan Lee|Stan Lee]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Steve Ditko

**Stephen J. «Steve» Ditko** () var ein amerikansk teikneserieteiknar og -forfattar. Han er best kjent for superheltseriane *[[Spider-Man]]* og *[[Doctor Strange]]*, som han skapte saman med Stan Lee for Marvel Comics på 1960-talet. 

I 1966 slutta Ditko å jobba for Marvel etter diverse usemjer med Stan Lee. Han ønskte meir kreativ fridom, og fann dette hjå forlaget Charlton. Der oppdaterte han den gamle superhelten Blue Beetle, og skapte nye seriar som *[[Captain Atom]]* og *The Question*. I *The Question* og spesielt *Mr. A*, som han teikna for det sjølvpubliserte heftet «Witzend» til Wally Wood, lét Ditko inspirasjon frå Ayn Rand si tenking skina gjennom. 

Ditko skapte fleire andre seriar, som *Shade, the Changing Man*, *The Creeper*, *Static*, *Avenging World*, *Missing Man* og *The Mocker*.

Frå 1960-talet nekta Ditko å la seg intervjua eller fotografera.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Steve Ditko|Steve Ditko]]» frå ,  den 7. april 2024.*
William Wallace Denslow

**William Wallace Denslow** () vanlegvis kalla **W. W. Denslow**, var ein amerikansk illustratør og karikaturteiknar som er kjend for samarbeidet sitt med forfattaren L. Frank Baum, særleg for illustrasjonane av boka *[[Trollmannen frå Oz]]*.

## Galleri

Wizard_title_page.jpg|Fyrste utgåva av *The Wonderful Wizard of Oz*.
A Tramp Abroad 0567h.jpg|Illustrasjon til *A Tramp Abroad* (1880)
Denslow-5LittlePigs-10.png|Illustrasjon til *5 Little Pigs*
Denslow's three bears pg 11.jpg|Illustrasjon til *Three bears*


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:William Wallace Denslow|William Wallace Denslow]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Inga Strümke

**Inga Strümke** () er ein norsk fysikar og KI-forskar ved Norwegian Open AI Lab på NTNU.

## Bakgrunn
Inga Strümke vart fødd i Gummersbach i Tyskland. Som fireåring flytta ho til Narvik der ho vaks opp. Ho fullførte vidaregåande skule ved Narvik, avdeling Frydenlund i 2007. Same haust byrja Strümke på NTNU der ho tok mastergrad i teoretisk fysikk i 2012. Dinest tok ho doktorgrad i partikkelfysikk ved Universitetet i Bergen i 2019.

## Karriere
Strümke er førsteamanuensis og forskar innan maskinlæring, forklarbar kunstig intelligens og KI-etikk ved Norwegian Open AI Lab ved NTNU. Ho har tidlegare mellom anna yrkt med «ansvarlig AI» og algoritmerevisjon som rådgjevar for PwC.

Inga Strümke er ein aktiv formidlar som jamnan vert brukt i media. Ho har mellom anna vore deltakar i *Abels tårn*, radioprogram om populærvitskap på NRK, og i teknologispalta i avisa *[[Morgenbladet]]*. I 2019 fekk ho formidlingsprisen til Det matematisk-naturvitenskapelige fakultet ved Universitetet i Bergen.

I 2023 gav Inga Strümke ut boka *Maskiner som tenker*. Boka vart tildelt Brageprisen for årets beste norske sakprosabok.

I november 2023 fekk ho Forskingsrådets formidlingspris på 500&nbsp;000 kr.

## Bibliografi
* *Maskiner som tenker*. Kagge forlag, 2023. ISBN 9788248932505

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inga Strümke|Inga Strümke]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Zuzana Čaputová

**Zuzana Čaputová** ( som **Strapáková**) er ein slovakisk jurist og politikar. Ho var president i Slovakia frå 15. juni 2019 til 15. juni 2024. Ho har vore miljøaktivist i mange år, og har tidlegare vore advokat. Čaputová stilte til val for det liberale partiet Progresívne Slovensko, og fekk 58,4 % av røystene i presidentvalet. Čaputová var den fyrste kvinna til å verta vald til embetetet, og som 45-åring den yngste slovakiske presidenten nokon gong. 

## Liv og virke
### Bakgrunn
Čaputová vart fødd i Bratislava i det tidlegare Tsjekkoslovakia. Ho studerte juss ved Comenius-universitet i Bratislava, og vart uteksaminert i 1996. Ved sida av jusstudia yrkte ho i kommunalforvaltninga i Pezinok. 

Frå 1998 yrkte Čaputová som prosjektleiar og med utvikling av lokalsamfunn. I 2001 byrja ho å yrkja for Via Iuris, ein organisasjon som gjev juridisk bistand for å hjelpa folk med å forsvara rettane sine og taka del i offentlege avgjerder. 

I 2017 forlét ho Via Iuris for å yrkja vidare som advokat med særleg tanke på miljøsaker. Čaputová er med i nettverket Environmental Law Alliance Worldwide (ELAW).

### Politikar
Čaputová har arbeidd for å få oppheva amnestia Vladimír Mečiar innvilga då han var president i 1990-åra. Ho har markert seg som miljøforkjempar, fyrst og fremst ved motstand mot ei søppelfylling i Pezinok. For denne innsatsen vart ho i 2016 tildelt Goldman Environmental Prize.

I 2018 tok ho del i det fyrste landsmøtet i det nystifta liberale partiet Progresívne Slovensko. Ho vart vald som ein av fleire nestleiarar. Čaputová nemnde i samband med dette utdanning og helsevesen som hovudsakene sine, men også miljøvern og justispolitikk. I tillegg er kampen mot korrupsjon ei viktig sak for henne.

I 2019 stilte ho som kandidat i presidentvalet. Čaputová fekk 40,5 % av røystene i fyrste valomgang, mot rivalen Maroš Šefčovič med sine 18,7 %. Dei to gjekk vidare til andre og avgjerande valomgang 30. mars. Čaputová sitt kandidatur fekk støtte frå avtroppande president Andrej Kiska. Ho vann omsider andre valomgang med 58,4 % av røystene.

Čaputová tiltredde som president 15. juni 2019. Ho var den fyrste kvinnelege og yngste presidenten nokon gong i Slovakia.

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zuzana Čaputová|Zuzana Čaputová]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Koit Toome

**Koit Toome** () er ein estisk songar og musikalartist. Han har representert Estland i Eurovision Song Contest to gongar: i 1998 då han blei nummer tolv med «», og i 2017 då han song «Verona» i duett med . Dei blei slegne ut i semifinalen.

## Bakgrunn

Koit Toome vaks opp i den estiske hovudstaden Tallinn og blei oppdaga av musikkprodusenten Mikk Targo, på ein musikkskule i 1994. Targo planla opphavleg å lansere ein solokarriere for Toome, men fann ut at skolekameraten Sirli Hiius harmoniserte vokalmessig perfekt med Toome. I staden ble den planlagte solokarrieren gjort om til popduoen Code One, som naut stor kommersiell suksess i Estland i 1990-åra. Duoen blei seinare løyst opp, men Toome og Hiius opptrer framleis saman innimellom.

I 1998 representerte Toome Estland i Eurovision Song Contest i Birmingham. Han blei til slutt nummer 12 av 25 med songen «». Same år gav han ut debutalbumet sitt, som for det meste bestod av sjølvskrivne låtar. Toome har sidan gjeve ut fem album, både som soloartist og som del av Code One.

I 2007 vann Toome den estiske versjonen av *[[Skal vi danse]]*, *Tantsud tähtedega*, saman med dansepartnaren Kertu Tänav. Toome har også hatt fleire oppdrag som stemmeskodespelar, der han har dubba fleire animasjonsfilmar. Han har blant anna den estiske stemmen til  i Disney-filmen *[[Cars|Biler]]*.

I 2017 vann Toome og  songtevlinga **' med songen ««[[Verona av Koit Toome og Laura|Verona]]»». Som følgje av sigeren representerte dei Estland i [[Eurovision Song Contest 2017]] i [[Kyiv]] i [[Ukraina]]. Sjølv om at songen var blant førehandsfavorittane, klarte ikkje duoen å kvalifisere seg frå semfinale 2. I staden enda han på 14. plass, etter å ha blitt nummer 6 i telefonavrøystinga og nummer 17 hos juryane.

Toome prøvde igjen å representere Estland i [[Eurovision Song Contest 2021]] og var blant finalistane i ''Eesti Laul 2021'' med songen «We Could Have Been Beautiful».

== Musikalkarriere  ==
Koit Toome er profesjonelt aktiv innan musikkteater. Han har spelt fleire roller, og debuterte i rolla som Alfred i **' (Tallinn, 2000) og følgde på som Marius i *[[Les Misérables]]* (Tallinn, 2001), Chris i **' (Tallinn, 2002) og Tony i ''[[West Side Story]]'' (Tartu, 2005). Sidan følgde roller i musikalar som **', **' og **' i Estland og Tyskland.

Toome spelte Raoul i ** ved Vanemuine-teateret (2014–2016), men tok over hovudrolla som fantomet etter den norske tenoren  i dei siste rundane med framsyningar i 2016/2017 og 2020/2021. Frå november 2017 har Toome spelt ved Vanemuine-teateret i rolla som Jean Valjean i den estiske oppsetjinga av *Les Misérables.*

## Familie
Koit Toome er nevø av Indrek Toome, som var statsminister i Estland frå 1988 til 1990.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Koit Toome|Koit Toome]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Entente cordiale

***Entente cordiale*** (fransk for «hjarteleg overeinskomst») er ei samling avtalar inngått 8. april 1904 mellom Storbritannia og Frankrike, opphavleg berre for å regulera forholda mellom interessene dei to landa hadde i Afrika.

Utover kolonisakene som var direkte omhandla i avtalen, markerte underteikninga av *Entente cordiale* slutten på fleire hundreår med tilbakevendande konflikt mellom dei to nasjonane, og starten på den fredelege sameksistensen som har halde fram til i dag.

Då Russland slutta seg til samarbeidet i 1907, snakka ein om Trippelententen. Dermed var grunnlaget også lagt for det diplomatiske og militære samarbeidet mellom dei tre landa i forløpet til den fyrste verdskrigen.

## Galleri

Germany GB France.gif|Vitseteikning frå *Punch* som viser britiske John Bull og ei fransk dame som eit par, medan Tyskland let som om han ikkje bryr seg.
"L'oncle de l'Europe" devant l'objectif caricatural - images anglaises, françaises, italiennes, allemandes, autrichiennes, hollandaises, belges, suisses, espagnoles, portugaises, américaines, etc. (14796639753).jpg|Fransk vitseteikning om avtalane.
L'Entente Cordiale 1915.jpg|Tysk plakat frå 1915 som syner Storbritannia som ein stor edderkopp som følgje av avtalen.
Anonymes 14 - Entente cordiale - rencontre du 81 eme RI de Montpellier (France) avec un régiment Britannique - 1904 14 (8544732172).jpg|Britiske og franske soldatar i lag i 1904.
Carte postale - Dunkerque - "Entente cordiale".jpg|Fransk og britisk soldat på eit postkort frå 1915.


## Sjå òg
*Ententemaktene

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Entente cordiale|Entente cordiale]]» frå ,  den 7. april 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* «The Entente Cordiale Between The United Kingdom and France», (engelsk)
* Hobson, Rolf, *Europeisk politisk historie 1750–1950*, Cappelen Damm Akademisk, 2015, ISBN 978-82-02-24316-6
Larco museum

**Larco museum** (offisielt **Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera**) er eit privateigd museum for førkolumbisk kunst i Pueblo Libre i Lima i Peru. Museumet heldt til i ein bygning frå 1700-talet. Det har kronologiske galleri som gjev eit oversyn over 5000 år med peruansk historie før koloniseringa.

## Historie

I 1925 overtok Rafael Larco Herrera ei samling vaser og andre arkeologiske gjenstandar frå svigerbroren sin, Alfredo Hoyle. Ho omfatta kring 600 keramiske gjenstandar. Hendinga vekka ein samlarentusiasme hjå sonen hans, Rafael Larco Hoyle. Kort tid etter etter gav Larco Herrera sonen sin ansvaret for samlinga, og ho utgjorde den fyrste samlinga av det som blei Rafael Larco Herrera-museet.

Same år fekk Larco Hoyle nokre råd frå onkelen sin, Victor Larco Herrera, ein grunnleggjar av det furste museet i Lima. Han oppfordra Larco Hoyle til å skipa eit nytt museum som kunne ta vare på alle dei arkeologiske relikviane som stadig blei funne ut i løynde utgravingar.

Larco Hoyle følgde rådet til onkelen, og skipa eit museum som ville halda fram arven etter faren. Han kjøpte to store samlingar: 8000 gjenstandar frå Roa og 6000 frå Carranza. Han kjøpte òg fleire små samlingar i Chicamadalar, Trujillo, Virú og Chimbote. På eit år hadde samlinga auka markant og det blei sett opp utstillingsmonter i eit lite hus på Chiclín-eigedommen. 28. juli 1926, på den peruanske sjølvstendedagen, opna museet for allmugen som Museo Arqueológico Rafael Larco Herrera.

## Utstillingar

### Permanente utstillingar

Museet har fleire permanente utstillingar. Gull- og sølvgalleriet er den største framsyninga av smykke brukt av fleire viktige herskarar i førkolumbiske Peru. Det omfattar ei samling kroner, øyredobbar, naseornament, klede, masker og vasar som kan vera fint utarbeidde i gull og dekorert med halvedelsteinar. 

### Galleri av førkolumbisk erotisk keramikk

Dei gamle peruanske kulturane representerte dagleglivet sitt i keramikk, og dette galleriet har den største samlinga av erotisk keramikk i verda. Utstillinga med erotisk keramikk viser eit utval av arkeologiske gjenstandar som Rafael Larco Hoyle fann på 1960-talet, som del av forskinga hans på seksuelle representasjonar i peruansk førkolumbisk kunst. Han gav ut ei bok om dette emnet, *Checan*, i 1966.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Larco Museum|Larco Museum]]» frå ,  den 7. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Indrek Toome

**Indrek Toome** () var ein estisk politikar. Han var blant kommunistleiarane som støtta perestrojkapolitikken og slik bidrog til at kommunistpartiet tolererte den estiske sjølvstenderørsla.

## Karriere
Toome utdanna seg til elektroingeniør og steig deretter raskt i gradane i Komsomol og Estlands kommunistiske parti.

Toome blei medlem av Det øvste sovjetet i Den estiske sosialistiske sovjetrepublikken i 1972, og i november 1988 blei han regjeringssjef for sovjetrepublikken. På same tid vedtok Det øvste sovjetet at deitville hevda større estisk sjølvråderett. Toome medverka til at sovjetleiaren Mikhail Gorbatsjov erstatta  med den reforminnstilte  som fyrstesekretær i Estlands kommunistiske parti.

I mars 1990 erklærte Det øvste sovjetet byrjinga på ein overgangsperiode til estisk sjølvstende, og Toome overlet makta til ei overgangsregjering leia av Edgar Savisaar. Toome fortsette som medlem av Det øvste sovjetet, no Det øvste rådet, fram til dei fyrste frie vala i det uavhengige Estland i 1992.

Toome gjekk så til næringslivet og blei partner i eit eigedomsføretak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indrek Toome|Indrek Toome]]» frå ,  den 7. april 2024.*
Jüri Pootsmann

**Jüri Pootsmann** () er ein estisk songar. Han vann sjette sesong av *Eesti otsib superstaari* og representerte Estland i Eurovision Song Contest 2016 med songen «». Han er signert på Universal Music Baltics.

## Karriere

### 2015: ''Eesti otsib superstaari''
I februar 2015 blei Pootsmann kjend for eit større publikum då han deltok i den sjette sesongen av *Eesti otsib superstaari*, den estiske versjonen av *Idol*. Han vann konkurransen 31. mai 2015, og slapp samstundes debutsingelen «Torm». Singelen nådde ein sjuandeplass på den estiske airplay-lista. 15. november 2015 slapp han singelen «Aga Siis» som gjekk til topps på radiolista. Fem dagar etter slapp han sin sjølvtitulerte EP.

### Eurovision Song Contest 2016
I 2016 deltok Pootsmann i den estiske songtevlinga **, der vinnaren får representere Estland i Eurovision Song Contest. Han deltok i semifinale 2 med låten «» og avanserte til finalen 5. mars 2016 i Saku Suurhall i Tallinn. Der vann han til slutt superfinalen med 32 394 telefonrøyster og vann retten til å representere Estland i Eurovision Song Contest 2016.

I Eurovision Song Contest 2016 i Stockholm deltok Pootsmann i den fyrste semifinalen tysdag 10. mai 2016. Der enda han på 18. og sisteplass, det dårlegaste resultatet til Estland i Eurovision Song Contest sidan debuten i 1994. Han nådde dimed ikkje finalen laurdag 14. mai 2016.

### Eesti Laul 2021
I 2021 deltok Pootsmann på nytt i *Eesti Laul*  med songen «Magus melanhoolia». Vinnaren av tevlinga fekk representere Estland i Eurovision Song Contest 2021 i Rotterdam. Pootsmann deltok i semifinale 2 laurdag 20. februar, der han gjekk vidare til finalen 6. mars 2021. I finalen enda han på tredjeplass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jüri Pootsmann|Jüri Pootsmann]]» frå , den 7. april 2024.*