open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jon Sjøen

**Jon Rasmus Sjøen** () er ein norsk musikar frå Haugesund som speler bassgitar og kontrabass. 

Han var bassist i Kaizers Orchestra frå 1999 til 2003, og i forløparbandet gnom. Sjøen jobbar no som frilansar på kontrabass og elektrisk bass i fleire stilartar. Han har vore med i samtidsmusikkgruppa BiT20 ensemble og i MiN-ensemblet.

## Verkliste
**Med Kaizers Orchestra:**
**Ompa til du dør* (2001)
**Evig Pint* (2003)
**Mann mot mann* (2002)
**Død manns tango* (2002)

Medverkande musikar:
**Stolpesko* (Frelsearmeens juleplate. 1 låt med Kaizers Orchestra)
**Juleplata* (2004) av Roger Handeland
**Imprint of The Bacchae* (2001). Med BiT20 Ensemble, musikk av Håkon Berge)

## Kjelder

*Information ved nettstaden til Jon Sjøen
*Jon Sjøen ved mic.no
*Jon Sjøen ved Groove.no
*Kjersti Stubø møter MiN-ensemblet 19. mars ved htgm.no
**Denne artikkelen byggjer opphavleg på «[[:no:Jon Sjøen|Jon Sjøen]]» frå , den 23. november 2011.*
Vasilij Stasov

**Vasilij Petrovitsj Stasov** () var ein russisk arkitekt under klassisismen. Han var sterkt delaktig i utforminga av St. Petersburg.

Stasov studerte ved  universitetet i Moskva og frå 1802 og seks år framover vidareutdanna han seg i Frankrike, England og Italia. Frå 1808 var han i teneste ved tsaren sitt hoff og blei ein av de viktigaste arkitektane i St. Petersburg. 

Kunstkritikaren Vladimir Stasov (1824–1906) var sonen hans.

## Verk
* 1817/18 Ombygging av den tidlegare Pavlovskij-kaserna i St. Petersburg
* 1817/18 ombygging av dei kongelege stallane i Tsarskoje Selo
* 1818 Triumfbogen, Tsarskoje Selo
* 1826–1828 Verklärungskirche i St. Petersburg
* 1826–1829 Aleksander Nevskij-kyrkja (utkast) i Potsdam
* 1828–1835 Treeiningskatedralen i St. Petersburg
* 1833–1838 Triumfbogen i St. Petersburg
* 1838–1840 Nikolauskatedralen i Omsk
* 1839 Våpensalen i Vinterpalasset ved Eremitasjen i St. Petersburg
* 184?–1857 Treeiningskatedralen i Morsjansk

## Merknadar

## Kjelder
*Denne artikkelen er basert på «Wassili Petrowitsch Stassow» frå , den 23. november 2011.

; Referansar
Sabel

**Sabel** er eit sverd med einegga, som regel bøygd klinge og usymmetrisk feste. Sablar kan ha sterkt krumma klinge, mindre krum eller rett klinge. 

Ordet «sabel» kjem frå tysk og er truleg avleidd av ungarsk *szabni*, 'skjere'. Våpenet stammar frå Asia, og hadde opphavleg sterkt krumma klinge. Denne typen kan også kallast krumsabel. Etter at sabelen blei innført i Europa blei krumminga gjort mindre, til ein også hadde våpen med rette klinger. 

Sabelen kom i bruk som sidevåpen for europeisk befal og meinige frå 1700-talet. Han gjekk i stor grad over til å bli eit paradevåpen på 1800-talet, men i kavaleri var han i bruk fram til 1900-talet.

I Noreg er sabel del av gallauniform for Hæren og Sjøforsvaret.

I fektesport bruker ein den lette ungarske konkurransesabelen som eit kombinert hogg- og stikkvåpen. Sabelfekting for menn var OL-øving frå 1896, for kvinner frå 2004. 

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff
Fjernsynsserien Dexter

***Dexter*** er ein amerikansk TV-serie som vart send på Showtime. Serien hadde premiere i USA den 1. oktober 2006, og handlar om seriemordaren Dexter Morgan som òg jobbar som kriminalteknisk blodekspert for Miami-Metro-politiet (Ein fiktiv versjon av Miami-Dade-politiet). Hovudrolleinnehavar er Michael C. Hall, som òg er kjend frå TV-serien *[[Six Feet Under]]*, som blir send på NRK. 

I Noreg hadde serien premiere på Canal+ den 11. januar 2007. 
Serien blir òg vist på Viasat 4.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dexter (TV-serie)|Dexter (TV-serie)]]» frå ,  den 23. november 2011.*
Little Jeannie

«**Little Jeannie**» (skriven «Little Jeanie» på omslaget til singelen) er ein song av Elton John og Gary Osborne, spelt inn av John og gjeven ut som singel i 1980 frå albumet *[[21 at 33]]*. Han var skriven for Jeannie Bonds, som var i Miss. Sumter-konkurransen i 1979. Singelen nådde tredjeplassen i USA og vart den største hitten hans der sidan «Don't Go Breaking My Heart» i 1976. I Canada gjekk songen heilt til topps.

Songen kan skildrast som ein livleg ballade. I USA vart singelen den høgaste plasseringa Elton fekk av songane han skreiv i lag med Gary Osborne. I Storbritannia nådde singelen berre 33. plass. 

## Salslister og salstrofé
### Vekeslister

### Sal og salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little Jeannie|Little Jeannie]]» frå ,  den 23. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Kapellag

Eit **kapellag** eller ei **kapellforsamling** var ei svensk administrativ inndeling, der kvart område hadde sitt eige kapell, sin eigen kapellan og sin eigen prestegard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kapellag|Kapellag]]» frå ,  den 23. november 2011.*
Krumsabel

**Krumsabel** er ein sabel med sterkt krumma form. Det er eit einegga sverd som ofte har ei ekstra krumming nær odden. Våpenet har opphav i Midtausten, og har ein plass innan muslimsk kultur. Det finst ei rekkje ulike blankvåpen som fell inn under nemninga krumsabel, som arabisk *saif*, indisk *talwar*, persisk *shamshir*, polsk *karabela* og tyrkisk *kilij* og *jatagan*.

## Krigsreiskap
Krumsablar var veleigna til krigføring frå hest på grunn av ei relativt låg vekt og lang klinge. Bogeutforminga gjorde at ein lettare kunne hogga ned motstandarar frå hesteryggen.

## Symbolsk bruk
Mange muslimske tradisjonar bruker krumsabel som symbol. Seremonielle krumsablar kan har vers frå Koranen inngravert. Ein bruker også bilete av krumsablar som nasjonale symbol, som i det jemenittiske flagget og det saudiarabiske riksvåpenet.

Dhu al-Fiqar eller Zulfiqar er namnet på eit sverd som profeten Muhammed sjølv og svigersonen Ali skal ha brukt. Sverdet er blitt eit symbol på sjiaislam, og namnet er blitt brukt fleire gonger i militær samanheng også i moderne tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Krumsabel|Krumsabel]]» frå ,  den 23. november 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*Krumsabel frå Asker ved Digitalt Museum
Ibn Saud av Saudi-Arabia

**Abdulaziz Ibn Saud** (), best kjend som **Ibn Saud**, var grunnleggjaren og den første kongen av Saudi-Arabia. Han samla riket som omfattar størsteparten av Den arabiske halvøya gjennom å erobra Nedsjd, Hedsjas og Asir frå 1900 til 1934. Ibn Saud hadde fleire titals barn, mellom dei alle etterfølgjande kongar av Saudi-Arabia.

## Liv og virke
Ibn Saud vart truleg fødd i 1876 i Riyadh. Han var son av leiaren av Saud-dynastiet, Abdul-Rahman. I 1890 erobra Al Rashid-dynastiet Riyadh, og Saud-familien flykta først til Rub al Khali-ørkenen og så til Bahrain før dei slo seg ned i Kuwait.

Ibn Saud grunnla Ikhwan, ein muslimsk brorskap av beduinarstammar som hjelpte han til makta. Som forfedrene sine kjende Ibn Saud seg til wahhabismen, ei form av islam som har prega det saudiarabiske samfunnet. Som konge var han ein tilhengjar av panarabisme.

Det blei funne petroleum i Saudi-Arabia i 1939, og Ibn Saud gav amerikanske oljeslelskap løyve til å utnytta store felt i 1944. Dette danna grunnlaget for den seinare store rikdommen i Saudi-Arabia. For Storbritannia var valet uvelkomen, ettersom dei hadde støtta Ibn Saud gjennom mange år.

Under første verdskrigen gav Ibn Saud støtte til britane, men blei nedkjempa av den osmanske emiren Jabal Shammar i 1912. Også under andre verdskrigen støtta han vestmaktene. Ibn Saud motsette seg jødisk innvandring til Palestina etter verdskrigen, og deltok med lite hell i Den arabisk-israelske krigen i 1948.

## Kjelder

* «Abdulaziz Ibn Saud» i *Store norske leksikon*. Henta 24. november 2011.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ibn Saud of Saudi Arabia|Ibn Saud of Saudi Arabia]]» frå , og «[[:sv:Ibn Saud|Ibn Saud]]» frå  den 24. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Reg Strikes Back

***Reg Strikes Back*** er det tjueførste studioalbumet av den britiske songaren Elton John, utgjeve i 1988. «Reg» i tittelen referer til fødenamnet til Elton John, Reginald Kenneth Dwight. 

Songane «I Don't Wanna Go on with You Like That» og «A Word in Spanish» nådde Billboard Hot 100. Dette er det første studioalbumet som vart innspelt og utgjeve etter halsoperasjonen til John året før. Dette er det siste albumet som inneheld bidrag frå Dee Murray før han døydde i 1992. 

Omslaget til albumet inneheld fleire kostyme og utstyr frå garderoben til Elton John. 

Albumet selde til gullplate i USA i august 1988. 

## Innhald

## Medverkande
*Elton John - klaverinstrument, solo- og harmonivokal
*Fred Mandel - synthesizer
*Davey Johnstone - gitar
*Pete Townshend - akustisk gitar på «Town of Plenty»
*David Paton - bassgitar
*Charlie Morgan - trommer
*Ray Cooper - tamburin, maracas og timbales på spor 6-9
*Freddie Hubbard - trompet og flygelhorn på «Mona Lisas and Mad Hatters, Part Two»
*Korvokal (spor 1-9) - Dee Murray, Nigel Olsson, Davey Johnstone og Elton John
*Korvokal på «Since God Invented Girls» - Adrian Baker, Bruce Johnston, Carl Wilson og Elton John

### Produksjon
*Produsent: Chris Thomas
*Lydteknikarar: Bill Price, Michael Mason and Paul Wertheimer.
*Assisterande lydteknikar: Karl Lever
*Spelt inn i AIR Studios (London i England), Westside Studios (London i England), Circle Seven Recording and The Record Plant (Los Angeles).
*Miksa i AIR Studios (London)
*Mastering av Tim Young i CBS i London.
*Kunstnarisk leiar: David Costa
*Fotografi: Gered Mankowitz
*Garderobe: Bob Stacey

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Salstrofé

}
}
}
}
}
}

 
## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Reg Strikes Back|Reg Strikes Back]]» frå ,  den 16. mai 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*''Reg Strikes Back'' på Allmusic
Sleeping with the Past

***Sleeping with the Past*** er det tjueandre studioalbumet av den britiske songaren Elton John, utgjeve i 1989. Det er det bestseljande albumet hans i Danmark, og er tilskriven den mangeårige låtskrivaren hans, Bernie Taupin. Dette albumet inneheldt «Sacrifice», den første singelen hans som nådde førsteplassen på singellista i heimlandet Storbritannia. Det vart òg det første albumet hans som selde til platinaplate i Storbritannia sidan *[[Too Low for Zero]]* (1983).

Guy Babylon spelte for første gong på dette albumet og heldt fram med å spele tangentinstrument for John dei neste 20 åra. Fred Mandel forlet bandet kort tid etter. John la seg inn til rehabilitering i 1990.

I tillegg til «Sacrifice» og «Healing Hands», som begge vart gjevne ut som singlar i Storbritannia og USA, vart songane «Whispers» og «Blue Avenue» gjevne ut som singlar i delar av Europa. «Whispers» nådde 11. plass i Frankrike, medan «Blue Avenue» gjekk inn på singellista i Nederland.

## Innhald

## Medverkande

* Elton John – klaverinstrument, solo- og harmonivokal, korvokal (1)
* Guy Babylon – klaverinstrument
* Davey Johnstone – gitar, korvokal (spor 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9, 10)
* Fred Mandel – klaverinstrument (1, 2, 3, 5, 7, 9, 10), gitar (1, 4, 8), orgel (4), gitarsolo (6)
* Romeo Williams – bassgitar
* Jonathan Moffett – trommer
* Vince Denham – saksofon på «Club at the End of the Street»
* Marlena Jeter – korvokal (spor 2, 5, 6, 8, 9)
* Natalie Jackson – korvokal  (spor 2, 5, 6, 8, 9)
* Mortonette Jenkins – korvokal  (spor 2, 5, 6, 8, 9)
* Peter Iversen – Fairlight and Audiofile-programmering

;Teknisk
*Produsent: Chris Thomas
*Lydteknikar: John «Puk» Quist og David Nicholas
*Assisterande lydteknikar: Karl Lever
*Miksa i Air Studios (London) og Puk Studios.
*Mastering av Greg Fulginiti i Artisan Sound Recorders (Hollywood).
*Albumkoordinering: Steve Brown
*Studiokoordinering: Adrian Collee og Dee Whelan
*Teknikarar: Tom Pearce (klaverinstrument), Rick Salazar (gitar) og Terry Wade (trommer).
*Design av Wherefore Art?
*Fotografi av Herb Ritts
*Management: John Reid, Birte Quist og John «Puk» Quist.
*Personleg assistent for Elton John: Bob Halley

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Salstrofé

}

}

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sleeping with the Past|Sleeping with the Past]]» frå ,  den 24. november 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
 

## Bakgrunnsstoff
*''Sleeping with the Past'' på Allmusic
Edouard Grikurov

**Edouard Grikurov** () var ein russisk operadirigent og vinnar av Stalinprisen av andre grad (1951).

Han var fødd i Tbilisi og studerte ved konservatoriet i byen der han var elev av Mikhail Ippolitov-Ivanov.

Grikurov dirigerte Moskva filharmoniske orkester, Kirovoperaen, Leningrad filharmoniske kor og orkester og Malyteateret i Leningrad sitt kor og orkester.

Frå 1971 til han døydde 11 år seinare var han professor i direksjon ved konservatoriet i Leningrad.

## Kjelde
*Denne artikkelen er basert på «Грикуров, Эдуард Петрович» frå , den 24. november 2011.

## Referansar
Djupevåg Båtbyggeri

**Djupevåg Båtbyggeri AS** var ei verksemd som bygde og utførte vedlikehald av trebåtar og andre store trekonstruksjonar og som held til i Norheimsund i Hardanger. Verksemda vart eigd og drive av Djupevåg-familien.

Selskapet vart skipa av Lars Djupevåg i 1947. Produksjonen bestod dei første åra av opne klinkbygde båtar. Hovudproduktet var i meir enn 20 år Colin Archer seglskøyter. Båtbyggjeriet har mellom anna utført jammleg vedlikehald av Kongeskipet og har også levert nye livbåtar og lettbåtar til det. På 2000-talet vart Djupevåg Båtbyggeri særleg kjent for å ha levert interiøret til storsalen i operaen i Oslo og Tverrfjellhytta på Dovre.

I november 2011 gjekk Djupevåg båtbyggeri AS konkurs.

## Kjelder
Ildri Eidem Løvaas

**Ildri Eidem Løvaas** () var ein norsk lokalpolitikar for Høgre. Ho var ordførar i Oppegård kommune frå 2009 til 2015.

Eidem Løvaas var medlem av kommunestyret i Oppegård frå 2003, og var varaordførar og medlem av formannskapet frå 2007. Ho tok over som ordførar då Sylvi Graham vart vald inn på Stortinget i september 2009, og vart vald for fire nye år etter kommunevalet i 2011.

Løvaas arbeidde i Norges Blindeforbund frå 1989 til 2009.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ildri Eidem Løvaas|Ildri Eidem Løvaas]]» frå , den 23. november 2011.*
Scott LaFaro

**Rocco Scott LaFaro** () var ein innovativ amerikansk jazzbassist som trass i ein kort karriere er ein av dei mest retningsgivande bassistane i jazzhistoria.

## Liv og virke
Han voks opp i ein italienskætta, musikalsk familie – faren spelte i fleire storband. I grunnskoletida lærte Scott LaFaro å spele klaver, noko seinare klarinett, før han skifta til tenorsaksofon. Kontrabass starta han på sommaren før han skulle ta til med eit collegestudium i musikk fordi det var eit krav at musikklærarar spelte eit strengeinstrument. Etter tre månader på colleget bestemte han seg for å konsentrere innsatsen om bassen. 

LaFaro slutta i college for å spele i *[[Buddy Morrow]]s Big Band*. Etter ein turné over heile USA forlet han bandet i Los Angeles for å prøve lykka der. Snart hadde han mange engasjement og fekk ry som ein av dei beste yngre bassistane. Etter å ha hatt spelejobbar med Chet Baker, Percy Heath, Victor Feldman, Stan Kenton og Benny Goodman blei han medlem av Bill Evans trio. På same tid samarbeidde han med Ornette Coleman.

LaFaro døydde i ei bilulukke i Flint ved Geneva, New York to dagar etter at han hadde spelt med Stan Getz på Newport-festivalen og ti dagar etter ei vegvisande innspeling med Bill Evans som seinare blei publisert som *[[Sunday at the Village Vanguard]]* og *[[Sunday at the Village Vanguard|Waltz for Debby]]*.

Scott LaFaro si store betydning i jazzhistoria fekk han framfor alt gjennom arbeidet i Bill Evans Trio. Samanlikna med den tradisjonelle klassiske *[[walking bass]]en* spelte han vesentleg friare, nærmast ei form for kontrapunkt til Bill Evans sitt klaverspel.
:*LaFaro spelte med ein virtuos teknikk, han gav seg gjerne ut på lange soli i det øvre registeret til bassen og spelte ofte motmelodiar i staden for dei vanlege walking bass-linjene.* 

LaFaro, Bill Evans og trommisen Paul Motian gav triospelet ei ny retning der instrumenta blei meir likeberettiga i staden for den tradisjonelle «pianist med bass- og trommekomp», som for eksempel Erroll Garner praktiserte. Bassisten Dave Holland hevdar at LaFaro sitt spel utgjorde ei fjerde melodistemme i ein kvartett. LaFaro blei òg ein målestokk for bassistgenerasjonen etter han når det gjeld teknikk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scott LaFaro|Scott LaFaro]]» frå , og «[[:de:|Scott LaFaro]]» frå  den 24. november 2011.*  

;Referansar

## Litteratur
*Helene Lafaro-Fernandez: *Jade Music - the life and music of Scott LaFaro*, University of North Texas Press 2009

## Bakgrunnsstoff
*
Sartorial Eloquence (Don't Ya Wanna Play This Game No More?)

«**Sartorial Eloquence (Don't Ya Wanna Play This Game No More?)**» er ein song av Elton John med tekst skriven av Tom Robinson, gjeven ut på albumet *[[21 at 33]]* i 1980. I Storbritannia vart singelen gjeven ut som «Sartorial Eloquence» og i USA som «Don't Ya Wanna Play This Game No More?». Singelen gjorde det middels og nådde berre 39. plass i USA. Musikalsk er songen eit døme på popballadane som dominerer dei fleste songane på albumet. 

Songen vart meir kjend i heimlandet utover i 1980-åra då han vart nytta i BBC si årlege dekning av verdsmeisterskapen i snooker. 

## Medverkande
*Elton John – solo- og korvokal, overdubba piano, akustisk piano
*Reggie McBride – bassgitar
*Steve Lukather – elektrisk gitar
*James Newton Howard — elektronisk klaverspelar
*Victor Feldman – tamburin
*Alvin Taylor – trommer
*Venette Gloud – korvokal
*Carmen Twillie – korvokal
*Stephanie Spruill – korvokal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sartorial Eloquence (Don&#39;t Ya Wanna Play This Game No More?)|Sartorial Eloquence (Don&#39;t Ya Wanna Play This Game No More?)]]» frå ,  den 23. november 2011.*
Ballade

**Ballade** (frå fransk, av provençalsk *ballada*, 'dans[evise]') kan visa til ulike episke eller stemningsfulle musikkstykke. Omgrepet er særleg knytt til ein visesjanger frå mellomalderen som breidde seg til store delar av Europa. Desse songane var truleg opphavleg brukte til dans, men hadde eit viktig forteljande element. Slike balladar gjekk inn i folkemusikken. I Skandinavia blir  denne tradisjonen gjerne kalla mellomalderballadar. 

Sidan blei nemninga «ballade» brukt om mange typar songar med episk innhald, etterkvart også om lyriske, langsame melodiar utan tekst, eller om stemningsfylte, gjerne triste dikt med eller utan melodi.

## Kjelder

*
Nina Sandberg

**Nina Sandberg** () er ein norsk forskar og politikar for Arbeidarpartiet. Ho var ordførar i Nesodden kommune frå 2011 til 2017. Ho vart vald som stortingsrepresentant frå Akershus fylke ved stortingsvalet i 2017.

Før ho vart ordførar arbeidde ho som forskar ved Norsk Institutt for studier av innovasjon, forskning og utdanning (NIFU).

## Stortingskomitear
* 2017– medlem i Utdannings- og forskningskomiteen

## Kjelder
Lisbeth Hammer Krog

**Lisbeth Hammer Krog** () er ein lokalpolitikar for Høgre. Ho er ordførar i Bærum kommune frå 2011 etter å ha vore varaordførar førre perioden. Frå 1995 til 1999 var ho varaordførar i Stor-Elvdal kommune.

Ho har sete i Bærum kommunestyre sidan 2007.

Lisbeth Hammer Krog er utdanna cand. mag. med offentleg rett og sosiologi i fagkrinsen. Ho har mellom anna arbeidd i AF Gruppen og Kommunenes Sentralforbund og som sjølvstendig konsulent innan organisasjons- og medarbeidarutvikling.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Bloggen til Lisbeth Hammer Krog
Ole Jacob Flæten

**Ole Jacob «Jacken» Flæten** () er ein norsk prest og lokalpolitikar for Arbeidarpartiet. Han var ordførar i Skedsmo kommune frå 2011
og heilt til Skedsmo gjekk inn i den nyetablerte Lillestrøm kommune i 2020.

Flæten har tidlegare vore leiar av Fagforbundet TeoLOgene.

Flæten spelar bassgitar på fritida
og medverka på nokre av platene til Bjørn Eidsvåg på 1970-talet.

## Referansar
Branta

***Branta*** er ei biologisk slekt av seks artar «svarte gjæser», vassfuglar i andefamilien Anatidae. Dei lever i dei nordlege kystregionene av den palearktiske regionen og over heile Nord-Amerika og  Grønland. Om vinteren migrerer dei til meir sørlege kystar. Hawaiigås er standfugl på Hawaii. Det finst òg forvilla fuglar av innførte kanadagjæser på New Zealand.

Artar innanfor slekta *Branta* kan skiljast frå alle andre gjæser på dei svarte mørk gråfarga bein. I tillegg svart nebb og store svarte område på hovud og nakke, med kvite, eller i éit tilfelle, oker, detaljar som kan brukast til å skilje dei ulike artene frå kvarandre. Hawaiigås, som på mange måtar skil seg frå dei andre, har ingen kvite detaljar på hovudet og svært lite svart, men som hos dei fleste gjæser er øvre og nedre stjertdekkarane kvite. Mange *Branta*-artar er mindre i storleik enn gjæser i andre slekter.

Dei eurasiske artane av *Branta* har ein meir kystnær utbreiing enn dei «grå gjæsene» i *[[Anser]]*. Jamvel om vinteren held dei seg nær havet. 

## Artslista
*Branta* i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.10 frå august 2015  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. 

;Utbreiing i Noreg
Ringgås og kvitkinngås hekkar på Svalbard og trekker langs norskekysten, polargås og raudhalsgås er svært sjeldne gjester under trekk eller streif.

## Kjelder


* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Branta|Branta]]» frå , den 24. november 2011*


## Bakgrunnsstoff
Kanadagås

**Kanadagås** (*Branta canadensis*) er ein fugl i andefamilien.

## Bakgrunnsstoff

* Videoar, bilete og lydopptak av kanadagjæser hos Internet Bird Collection.
Are Tomasgard

**Are Tomasgard** () er ein norsk lokalpolitikar frå Arbeidarpartiet. Han var ordførar i Sørum kommune frå 2011
til mai 2013, då han blei vald til  LO-sekretær ved LO-kongressen.

Tomasgard har vore medlem av Sørum kommunestyre sidan 2007, og har tidlegare sete i kommunestyret i Odda kommune og i Hordaland fylkesting.

Han har vore gründer og har skrive ei bok om forhandlingsvisdom. 
Frå 2007 og fram til han vart vald til ordførar i 2011 var han spesialrådgjevar i Industri Energi.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*Sørum Arbeiderparti: Ordførerkandidat
*Ordføreren  – Sørum kommune
Tonje Anderson Olsen

**Tonje Anderson Olsen** () er ein norsk lærar og lokalpolitikar for Høgre.
Ho var ordførar i Enebakk kommune frå 2011 til 2015.
Ho var varaordførar i perioden før.

Før Olsen vart ordførar arbeidde ho som lærar og rådgjevar på Enebakk ungdomsskole.

## Referansar
Giorgio Vasari

**Giorgio Vasari** () var ein italiensk kunstmålar, arkitekt og kunsthistorikar. For ettertida er han særleg kjend for sine biografiar over berømte italienske kunstnarar.

## Liv og gjerning
Vasari var fødd i Arezzo i Toscana, der faren livnærte seg som keramikar. Etter råd frå syskenbarnet Luca Signorelli vart han i ung alder elev av Guglielmo da Marsiglia, ein dyktig målar av farga glas. Då han var 16 år sende kardinalen Silvio Passerini han til Firenze for å studere hos Andrea del Sarto og hos elevane hans; Rosso Fiorentino og Jacopo da Pontormo.

Vasari byrja som kunstmålar. Dei manieristiske måleria hans var meir beundra i samtida enn i ettertida. Han var fast tilsett hos Medici-familien i Firenze og Roma, og han arbeidde i Napoli, Arezzo og andre stader. Mange av bileta hans finst, dei viktigaste er vegg- og takmåleria i det store Sala di Cosimo i Palazzo Vecchio i Firenze. Der arbeidde han og assistentane hans frå 1555. 

Vasari tok òg oppdrag som uavhengig arkitekt, og var på det feltet meir vellykka enn som målar. Loggiaen på Uffizi-palasset i Firenze er eit sjeldant stykke urban planlegging som fungerer som ein offentleg plass. Om ein ser på den som ei kort gate, er det ei renessansegate med unik arkitektonisk utforming. Denne passasjen, som no heiter Vasari-korridoren, knyter saman Palazzo Vecchio med Palazzo Pitti på den andre sida av elva. Vasari stod også for restaureringa av mellomalderkyrkjene 'Santa Maria Novella' og 'Santa Croce'. I 1562 bygde Vasari den åttekanta kuppelen på toppen av basilikaen Madonna dell'Umiltà, eit framifrå døme på arkitekturen under høgrenessansen.

I 1547 bygde Vasari seg eit flott hus i Arezzo som han innreidd med store måleri, både på veggar og i kvelvingar. Huset er i dag museum. Han fekk plass i bystyret for fødebyen, der han steig til høgste posisjon som 'gonfaloniere'.

### Kunsthistorikar

Vasaris mest kjende verk er *Le vite de' piú eccelenti architetti, pittori e scultori italiani*, som kom ut i 1550 i Firenze. Boka granska liva og arbeida til mange renessansemålarar, -skulptørar og -arkitektar frå Italia. Ettersom han personleg kjende fleire av kunstnarane, vart mange av livssogene både levande og truverdige. Han skreiv berre om personar som var døydd eller hadde slutta å arbeide. Det einaste unnataket var venen Michelangelo. Boka er delt i 14 kapittel og omtalar 24 ulike kunstnarar. Verket gjev lesaren eit godt innsyn i dei økonomiske føresetnadene som kunstnarane arbeidde under. Det presenterer også sin eigen teori om korleis ein lagar vakker kunst.

År 1530 nytta Vasari omgrepet gotikk, og 20 år seinare brukte han ordet «renessanse», som tyder 'gjenføding'. Han er også den som kom opp med namnet «Mona Lisa» på Leonardo da Vinci sitt berømte bilete.

Vasari døydde i Firenze den 27. juni 1574.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giorgio Vasari|Giorgio Vasari]]» frå ,  den 24. november 2011.*
Politikaren Einar Madsen

**Einar Madsen** () er ein norsk lokalpolitikar for Arbeidarpartiet. Han var ordførar i Eidsvoll kommune frå 2011
til 2015.
Etter valet i 2015 gjekk han av som ordførar av helsemessige årsaker, men heldt fram som varaordførar til 2019.

## Referansar
Hans Hansen Bergen

**Hans Hansen Bergen** () var ein av dei første europeiske nybyggjarane i den nederlandske kolonien Ny Amsterdam, og ein av kring 50 til no kjende innvandrarar frå Noreg til Ny Amsterdam, seinare New York. 

## Liv
Hans Hansen kom frå Bergen og var skipsbyggjar. Han utvandra til Ny Nederland i 1633, og dukkar opp i kjeldene med noko ulike namn og namneformer, vanlegvis som Hans Hansen Noorman eller Hans Hansen Boer (*Boer* er nedelandsk for 'bonde'). Hans Hansen er også referert til som Hans Noorman, Hans Hanszen, Hans Hanszen Noorman, Hans Hanszen de Noorman, Hans Hanszen Van Bergen in Norweegan eller berre rett fram Hans Hansen. 

Hans Hansen Bergen dreiv tobakksdyrking, først på Manhattan, seinare i dagens Brooklyn.

I 1639 blei Hans Hansen gift med Sarah Rapelje, dotter av Jorens Janson de Rapalie. Saman fekk dei åtte barn, og som enkje gifta Sarah seg opp att med Teunis Gysbert Bogaert.

## Spor etter Hans Hansen Bergen

Hans Hansen åtte ein ein større grunneigedom i dagens Pearl Street på Manhattan, nær opptil det dåverande fortet.  Seinare flytte familien til Wallabout Bay i Brooklyn, og blei av dei første busettjarane der. Wallabout Bay (Kvalbukta) er i dag skipsverft for den amerikanske marinen i Brooklyn. Hans Hansen Bergen er felles forfar til Bergen-familien på Long Island og i New Jersey. Bergen Street, Bergen Street Station, Bergen Pizza og Bergen Bagels i Brooklyn har direkte eller indirekte fått namn etter Bergen-familien. Derimot har Bergen-namnet i New Jersey ikkje samanheng med Bergen i Noreg.

Etterkommarane av Hans Hansen og Sara Rapalie hadde tilhald i Brooklyn til nyare tid og eigde større landområde i Brooklyn. Det har blitt hevda at så seint som midt på 1800-talet brukte Bergen-familien framleis nederlandsk som talespråk. Teunis G. Bergen, sjølv av Bergen-familien, gav i 1866 ei omfattande slektshistorie. 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*''The Bergen Family, or The Descendants of Hans Hansen Bergen, One of the Early Settlers of New York, and Brooklyn, L. I.'', (Teunis G. Bergen,  Albany, New York: Joel Munsell, 1876)
* ''Scandinavian Immigrants in New York 1630-1674''. (John O. Evjen,   Minneapolis, Minnesota: K. C. Holter Publishing Company,  1916)
Indisk matematikk

**Indisk matematikk** er eit namn på matematikken som vart utvikla i India . Denne utvikla seg relativt sjølvstendig frå andre kulturar. 

Den første perioden varte fram til kring 200 evt. og omhandla hovudsakleg geometri. Dei viktigaste kjeldene til denne perioden er Sulvasutra-reglane, som er tau- eller målereglar som gav forskrifter for bygging av templar og alter. 

Den andre perioden i indisk matematikk er tett knytt til astronomi og dei astronomiske verka er i denne perioden dei viktigaste kjeldene til matematikken. Mellom anna finn ein Surya Sidhanta (kring 400 evt.). I denne perioden var trigonometri godt utvikla og ordet sinus er til dømes ei arabisk forvansking av eit sanskrit ord for halvkorde. Indarane hadde òg i denne perioden gode metodar for å løyse ubestemte likningar. Av dei mest kjende matematikarane i denne perioden finn ein Aryabhata (omkring år 500), Brahmagupta (600-talet) og Bhaskara (rundt 1150). 

Den tredje perioden i indisk matematikk er knytt til den såkalla Kerala-skulen og varte frå kring 1350 til 1550. Viktige matematikarar frå denne perioden var Madhava (1340–1425) og Nilakantha (1445–1545). Kerala-skulen er særleg kjend for handsaminga si av uendelege rekkjer, og dei kjende mellom anna til Leibniz sin formel for π (pi) fleire hundre år før europeiske matematikarar gjorde det.

Det er omdiskutert kor mykje matematikken mellom India, Hellas og Kina påverka kvarandre. Via arabisk matematikk er det derimot klart at delar av indisk matematikk hadde innverknad på europeisk matematikk i mellomalderen og renessansen. Særleg gjeld dette trigonometri og indisk-arabiske tal.

## Kjelder
*indisk matematikk. (2011-11-24) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå http://snl.no/indisk_matematikk
Knut Gustav Woie

**Knut Gustav Woie** () er ein norsk lokalpolitikar for Senterpartiet. Han var ordførar i Eidskog kommune frå 2007 til 2015.

## Referansar
Norske biland

**Norske biland** er tre biland i Antarktis og Subantarktis som Noreg gjer krav på. Desse består av Dronning Maud Land i Antarktis og Peter I Øy, som begge er underlagt Antarktistraktaten, og den subantarktiske Bouvetøya, som ikkje er ein del av traktaten. Alle dei tre bilanda vert administrert av Polaravdelinga til Justisdepartementet i Oslo.

Dronning Maud Land er det klårt største av desse tre og består mellom anna av Kronprinsesse Märtha Kyst, Prinsesse Astrid Kyst, Prinsesse Ragnhild Kyst, Prins Harald Kyst og Kronprins Olav Kyst. Heile område er om lag 2 800 000 km². Det er om lag 17 % av heile Antarktis.

## Historie
Den 14. desember 1911 vart fem nordmenn leia av Roald Amundsen dei første i verda til å nå Sørpolen. Bouvetøya vart underlagt Noreg i 1927 (formelt i 1930) og vart i 1935 erklært eit naturreservat for sel. Peter I Øy vart gjort krav på i 1929 (formelt i 1931) og Dronning Maud Land vart formelt underlagt Noreg den 14. januar 1938. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dependencies of Norway|Dependencies of Norway]]» frå ,  den 15. oktober 2012.*
Hilde Thorkildsen

**Hilde Kristin Westhrin Thorkildsen** () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. Ho var ordførar i Nittedal kommune frå 2011
til 2023.

Før ho vart ordførar arbeidde ho som personalleiar i Jernbaneverket.
Tidlegare har ho vore politisk rådgjevar i Arbeids- og administrasjonsdepartementet og arbeidd i NAV.

Thorkildsen var varaordførar i Nittedal kommune frå 1999 til 2007 og fjerde vararepresentant til Stortinget i perioden 2005 til 2009.

## Kjelder
Anders Østensen

**Anders Østensen** () er ein norsk gardbrukar, lærar og lokalpolitikar for Arbeidarpartiet.
Han er ordførar i Gjerdrum kommune frå 2011.
Han blei vald til ordførar i Gjerdrum kommune etter lokalvalet i 2011. I 2015 blei han gjenvald som ordførar for perioden 2015-2019.

Før han vart ordførar arbeidde han som lærar ved Vaksenopplæringa på Jessheim. Han har også tre barn.

## Referansar
Joseph Haydn sine kanonar

**Kanonar av Joseph Haydn:**

## Geistlege kanonar

Joseph Haydn skreiv i løpet av tida si i London (1791-95) kanonar over dei ti boda (dekalogen). 

## Verdslege kanonar

Haydn skreiv og ei lang rekkje verdslege (ikkje-religiøse) kanonar, i all hovudsak over tyske tekster, men òg nokre engelske. Desse vart ikkje publisert i Haydn si levetid, men hang ramma inn heime i stova hjå han dei siste åra han levde. Dei er sannsynlegvis skrivne i løpet av 1790-talet.
Annika Hallin

**Annika Susanne Hallin** () er ein svensk skodespelar fødd i Hägersten. Ho er sambuar med dramatikaren Lars Norén, og har tre born.

## Karriere

Hallin filmdebuterte i kortfilmen *Leberman* i 1993, men studerte ved teaterhøgskulen i Stockholm 1996-1999. Sidan har ho vore tilsett ved ei rekkje teater i Sverige. Den fyrste langfilmen Hallin spelte i, var *En häxa i familjen* frå 2000. I 2005 spelte ho *Victoria* i den norske filmen Vinterkyss av Sara Johnsen. For denne rolla fekk ho Amandaprisen for beste kvinnelege hovudrolle same året. 

I 2007 - 2008 spelte ho rolla som Syster Leonora i Arn - Tempelridderen og Arn - Riket ved veiens ende, basert på Jan Guillou sine bøker. Sidan har ho også vorte kjend for rolla som Liv i *I taket lyser stjärnorna* (2009), og ikkje minst som Annika Gianini i Millennium-trilogien (2009); basert på bøkene av Stieg Larsson. Hallin er no aktuell med spelefilmen *Stockholm Östra* (2011).

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «[[:sv:Annika Hallin|Annika Hallin]]» frå ,  den 25. november 2011.*
Agnieszka Grochowska

**Agnieszka Grochowska** () er ein polsk skodespelar fødd i Warszawa.

## Karriere

Grochowska studerte skodespel i Warszawa, der ho vart uteksaminert i 2002. Etter dette vart ho medlem i Teatr Studio i byen, der ho mellom anna spelte i *Amadeus* av Peter Shaffer. Den fyrste filmen ho spelte i var *Alarm* frå 2002. Sidan har ho spelt i fleire store polske filmar. Grochowska snakkar flytande tysk, og har også spelt i tyske kinoproduksjonar som *Unterwegs* (2004) og *Nimm dir dein Leben* (2005). Ho har vore *Shooting Star* under filmfestivalen i Berlin.

I 2009 spelte ho den kvinnelege hovudrolla i den norske filmen Upperdog av Sara Johnsen. For denne rolla vart ho tildelt Amandaprisen for 2010 i klassen *Beste kvinnelege hovudrolle*. I 2011 er Grochowska aktuell med heile 4 polske filmproduksjonar.

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «[[:de:Agnieszka Grochowska|Agnieszka Grochowska]]» frå ,  den 25. november 2011.*  
 

## Fotnotar
Frijazz

**Frijazz**, òg kalla **avantgardejazz**, er ein ikkje klårt definert sjanger innan jazzmusikken, kjenneteikna av stor fridom i høve til konvensjonar og stilartar i uttrykk og spelestil. Frijazzen vart til i USA på 1950- og 1960-talet, med musikarar som Ornette Coleman, Cecil Taylor, Albert Ayler, Archie Shepp, Bill Dixon og Paul Bley som vidgjetne utøvarar.

Jazzen er ei musikkform der improvisasjon er viktig, men i frijazzen fekk improvisasjonen ei enno større rolle enn i jazzen elles; melodien vart fri i ei særs vid meining av ordet. Denne sjangeren kom til som ein reaksjon på ei kjensle av at den opphavlege afroamerikanske musikkforma som jazz var, hadde vorte prega av anna musikk på ein måte som hadde fjerna jazzen for langt frå sii opphav i musikk-kjensla og musikktradisjonane hjå den svarte folkesetnaden i USA. Frijazzgruppene var vanlegvis sett saman av ein tropetist, ein saksofonist, ein trommeslagar og ein kontrabassist, og tropetisten  og saksofonisten spela meir mot kvarandre enn med kvarandre, medan trommene og kontrabassen var dei elementa som held dei improvisasjonsfylte komposisjonane saman. Soleis vart det lagt vekt på at trommene var eit viktig instrument i den svarte folkesetnadens musikkarv.  

Kan hende er John Coltranes frijazzinnspelingar frå slutten av musikarkarrièra hans det mest kjende dømet på frijazzsjangeren. Men sjølv om frijazz ofte vert rekna for å høyre 1950- og 60-åras USA til, har sjangeren vorte halde ved like og vore utvikla vidare i seinare tider og på andre stadar. Frå midten av 1960-talet kom det òg til ein europeisk frijazz som i og for seg ikkje var knytt beinveges til den USA-amerikanske, og på mange vis var eigenarta. I brodden for denne utviklinga stod musikarar som til dømes Derek Bailey, Willem Breuker, Gunter Hampel, Peter Kowald, Joachim Kühn, Maggie Nicols, Evan Parker, Friedhelm Schönfeld, Manfred Schulze, Irène Schweizer, John Stevens og Keith Tippett. Frå dette har det utvikla seg i mengd ulike spelemåtar innan den europeiske frijazzen, òg i form av at element av frijazz har vorte integrert i komposisjonar som klassifiserast under andre sjangrar. Til den annan og tredje generasjonen av europeiske frijazzutøvarar, og til gruppa av komponistar som nyttar seg av frijazz som element i musikken sin, er å rekne til dømes Hannes Bauer, Joëlle Léandre, Thomas Lehn, Tony Buck, Theo Jörgensmann, Mats Gustafsson, Axel Dörner og Christopher Dell.
Sunday at the Village Vanguard

**Sunday at the Village Vanguard** og **Waltz for Debby** er to album med live-opptak frå jazzklubben Village Vanguard i New York den 25. juni 1961 med musikarane i *Bill Evans Trio*: Bill Evans (p), Scott LaFaro (b) og Paul Motian (tr).

Etter å ha delteke med Miles Davis på albumet Kind of Blue i mars og april 1959, var Bill Evans av den meining at det var trioforma som var best eigna til å uttrykke dei kreative ideane hans, så frå midten av året leita han etter dei rette partnarane på bass og slagverk. Evans fann dei i den unge bassisten Scott LaFaro og trommisen Paul Motian, som han var blitt kjent med nokre år før i Jerry Wald sin sekstett.

Etter litt startvanskar – LaFaro prøvde ut ein gitarliknande sound – spelte trioen inn *[[Portrait in Jazz]]* i oktober 1959. Utover året 1960 auka den musikalske forståinga dei imellom, frå dette året berre dokumentert gjennom bootleg-opptak frå jazzklubben *[[Birdland (jazzklubb)|Birdland]]*. I februar 1961 spelte dei inn *[[Explorations]]* på Riverside Records med Orrin Keepnews som produsent. Dette var så å seie førebuing til dei opptaka som fire og ein halv månad seinare blei høgdepunktet for trioen.

## Konserten i Village Vanguard
Liveopptaka i Village Vanguard skjedde live over fem økter under avslutninga på eit to vekers engasjement i klubben, og er den siste innspelinga Bill Evans gjorde med LaFaro og Motian. La Faro døydde i ei trafikkulukke ti dagar etter opptaket og Motian slutta fordi han tykte Evans var blitt for kommersiell.

Evans og produsenten Orrin Keepnews valde ut spora på *Sunday at the Village Vanguard* for å få fram LaFaro sitt meistarlege bass-spel. Albumet opnar med «Gloria's Step» og sluttar med «Jade Visions» – begge er skrivne av LaFaro, og på alle dei andre spora spelar han soli. Dette albumet vert rekna som eit av dei aller beste liveopptaka innan jazzmusikken.

Albumet *Waltz for Debby* (1961) inneheld anna innspelt materiale frå same dag. Også dette albumet blir rekna som eit av dei beste Bill Evans spelte inn. Seinare blei det gitt ut ein tredje LP, *Bill Evans - More From the Vanguard* med resten av opptaka. All musikken som trioen spelte inn 25. juni kom i 2005 ut samla som *The Complete Village Vanguard Recordings, 1961*.

Det veldige inntrykk som opptaka gjorde på datida sitt jazzpublikum kom av det intuitive samspelet som dei tre musikarane fekk til på dette stadiet av samarbeidet deira. Scott LaFaro utvikla seg enormt både teknisk og musikalsk dei to åra samarbeidet med Evans varde. Da han omkom i ei ulukke 6. juli 1961, blei Evans så skaka at han trekte seg tilbake frå jazzscena i fleire månader og først let seg overtale til ei ny plateinnspeling i oktober same år. 

## Referansar
Fokklav

**Fokklav** eller vanleg fokklav er ein lavart med skorpeforma thallus (skorpelav). Thallus er ganske tjukt, som regel med ruglete og delvis oppsprekt overflate. Lavet er grågrønt eller litt gulaktig. Fruktlekamane er raude eller brunraude med lys kant. Arten veks gjerne på sure bergartar på vindblesne rabbar til fjells, men finst også i låglandet. Han er vanleg over heile Noreg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fokklav|Fokklavlav]]» frå ,  den 25. november 2011.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ophioparma ventosa|Ophioparma ventosa]]» frå ,  den 25. november 2011.*  
 oppgav desse kjeldene:
* Holien, Håkon/Tønsberg, Tor: *Norsk lavflora*, Trondheim 2006, ISBN 82-519-1978-9 ISBN 978-82-519-1978-4
* Wirth, Volkmar: *Die Flechten Baden-Württembergs*, Stuttgart 1995, ISBN 3-8001-3325-3
Amy

**Amy** (uttalt /eimi/) er eit kvinnenamn, ei engelsk-amerikansk form av det franske namnet *[[Aimée]]*, som tyder 'elska, kjær' – jamfør latin *amata*, 'elska'. 

## Bruk
Namnet Amy har tradisjonelt vore mykje brukt i USA, særleg ved midten av 1900-talet. Det hadde ein topp i 1975, då oppimot 2,1 % av nyfødde jenter fekk namnet. Det har også vore populært i fleire andre land, og var i 2011 det 14. mest brukte namnet i Irland og Skottland og det 27. mest brukte i Nederland. 

### Bruken av namnet i Noreg
Namnet kom i bruk i Noreg på 1800-talet, registrert brukt på ein treåring i Vestre Aker i folketeljinga for 1865. 

* I folketeljinga frå 1900 var 23 personar listeført med namnet *Amy*.
* I 2011 hadde 326 norske kvinner *Amy* til første fornamn.

## Kjende namneberarar
* Amy Lowell (1874–1925), USA-amerikansk forfattar
* Amy Johnson (1903–1941), engelsk flygar
* Amii Stewart (f. 1956), USA-amerikansk songar
* Amy Thomson (f. 1958), USA-amerikansk forfattar
* Amy Grant (f. 1960), USA-amerikansk artist
* Amy Brenneman (f. 1964), USA-amerikansk skodespelar
* Amy Adams (f. 1974), USA-amerikansk songar og skodespelar
* Amy Acker (f. 1976), USA-amerikansk skodespelar
* Amy Lee (f. 1981), USA-amerikansk songar, kjend frå Evanescence
* Amy Winehouse (1983-2011), britisk artist
* Amy Kuney (f. 1985), USA-amerikansk musikar
* Amy Macdonald (f. 1987), skotsk songar og låtskrivar
* Amy Diamond (f. 1992), svensk songar

## Sjå òg

* Folketeljingar i Digitalarkivet

## Kjelder

* Olav Veka: *Namneboka*, Det Norske Samlaget 1991 ISBN 2-521-3604-4
Agnes Kittelsen

**Agnes Elisabet Hilden Kittelsen** () er ein norsk skodespelar frå Vågsbygd i Kristiansand. 

## Karriere

Agnes Kittelsen er utdanna ved Statens teaterhøgskole, der ho vart uteksaminert i 2003. Som ein del av utdanninga deltok ho i ei moderne oppsetjing av *Aladdin* som amatørskodespelar i 2002.

Ho debuterte på fjernsyn i 2004 i NRK-serien *Skolen*, og spelte same året i kortfilmen *Bagasje*. Året etter hadde ho ei birolle i *Brødrene Dal og mysteriet om Karl XIIs gamasjer*. Hausten 2005 spelte ho ved Den Nationale Scene hovudrolla i Alice i Eventyrland.

Langfilmdebuten til Kittelsen kom med filmen Max Manus i 2008, der ho spelte Tikken Manus, kona til hovudpersonen. For denne rolla vann Kittelsen Amandaprisen for 2009 i klassen «beste kvinnelege birolle».

Etter dette spelte Kittelsen i fjernsynsserien *Honningfellen* (2009), før ho i 2010 fekk hovudrolla i den norske komedien *[[Sykt lykkelig]]*, med regi av Anne Sewitsky. Ho hadde også ei rolle i fjernsynsserien Dag.

Kittelsen har også hatt rolla som Unn den fagre Herøyspelet i mange år. 

## Privatliv
Kittelsen har ein son med den tidlegare sambuaren sin, skodespelaren Endre Hellestveit.

Sidan 2013 har ho vore saman med den svenske musikaren Lars Winnerbäck. Paret gifta seg i Stockholm 30. april 2016. I mars 2019 fekk dei ei dotter.

## Rolleliste

* 2004: *Skolen* (fjernsynsserie)
* 2004: *Bagasje* (kortfilm)
* 2005: Alice i Eventyrland (teater)
* 2005: *Brødrene Dal og mysteriet om Karl XIIs gamasjer* (miniserie)
* 2006: *Road Movie* (kortfilm)
* 2007: *Kaldt produkt* (teater)
* 2008: Max Manus (film)
* 2009: *Honningfellen* (fjernsynsserie)
* 2010: Sykt lykkelig (film)
* 2010: *Neglect* (kortfilm)
* 2010: Dag (fjernsynsserie)
* 2012: *Halvbroren* (fjernsynsserie)
* 2012: *Kon-Tiki* (film)
* 2014: Herøyspelet (teater)

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Agnes Kittelsen|Agnes Kittelsen]]» frå ,  den 25. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

* Profil på Filmweb.no
* Profil på Filmfront.no
* Profil på TV 2 Underholdning 
* Profil på imdb.com
Statens Teaterhøgskole

**Statens Teaterhøgskole** er ein norsk statleg utdanningsinstitusjon innan teater som sidan 1996 har vore innlemma i Kunsthøgskolen i Oslo (KHiO). Teaterhøgskolen er no ein av tre norske institusjonar som tilbyr skodespelarutdanning på høgskolenivå, men har framleis nasjonalt eineansvar for utdanning av sceneinstruktørar.

Teaterhøgskolen vart skipa under namnet **Statens Teaterskole** i Oslo i 1953, etter stortingsvedtak året før, med integrert treårig skodespelarutdanning. Han fekk høgskolestatus i 1982, og eiga instruktørlinje i 1983. 

Teaterhøgskolen er i dag fireårig med tredje året som praksisår ved teatra. Det årlege elevopptaket er på 10–12 elevar, etter samråd om talet med Norsk Skuespillerforbund og Norsk Teaterlederforening. Elevene vert valde ut av en sakkyndig komité etter prøvar. Skulen underviser m.a. i plastikk, stemmebruk og fekting, song og dans, norsk, teaterhistorie, litteraturhistorie og dramaturgi. Høgskulen held dessutan særkurs i radio, fjernsyn og film. 

## Kjelder

* , henta inn 25. november 2011.
* *Bokmålswikipedia om Statens Teaterhøgskole*, henta inn 25. november 2011.

## Bakgrunnsstoff
*Kunsthøgskolen i Oslo
Johnny Bravo

***Johnny Bravo*** er ein USA-amerikansk animert TV-serie, skapt av Van Partible i 1997. Den er i vist på TV-kanalen Boomerang, og var tidlegare å sjå på Cartoon Network. Serien går føre seg i den amerikanske byen Aron City (ein referanse til mellomnamnet til Elvis Presley), og handlar om kjøtberget Johnny Bravo som er veldig oppteken av vakre damer. Episodane handlar ofte om at han prøver å vinne gunsten til ei dame som han har fått i kikerten, men vert som regel dumpa til slutt.

## Bakgrunnsstoff
Alliansen av små øystatar

**Alliansen av små øystatar** (**AOSIS**: *Alliance of Small Island States*) er ei gruppering av land som omfattar små øyar og lågtliggjande kystland. Organisasjonen vart skipa i 1990. Formålet med alliansen er å konsolidere desse små øystatane og interessene til utviklingsland i kampen mot klimaendringa og den globale oppvarminga. AOSIS har 42 medlemsland og observatørar (39 medlemmar og tre med observatøtstatus) frå heile kloden. Dei representerer desse områda og regionane: Karibia, Indiahavet, Middelhavet, Stillehavet og Sørkinahavet. 37 av landa er medlemmar av Dei sameinte nasjonane (SN). Alliansen representerer 28 % av utviklingslanda, 20 % av dei totale medlemslanda til SN og 5 % av folkesetnaden i verda.

## Medlemsland

;Tidlegare 
* 

### Observatørar
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alliance of Small Island States|Alliance of Small Island States]]» frå ,  den 25. november 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*