open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tararua District

**Tararua District** ligg nær det søraustlege hjørnet på Nordøya på New Zealand. Distriktet vart danna i 1989 og gjeve namn etter fjellrekkja Tararua Range, som utgjer mykje av distriktet si grense mot vest. Folketalet er 17 750 (estimat frå juni 2008) og flatevidda 4 360,56 km².

Den nordvestlege grensa til distriktet går langs toppane til fjellrekkja Ruahine Range, den søraustlege er Stillehavet. Nedslagsområdet til Manawatu-elva avgrensar i store trekk utbreiinga mot nord og sør. Dette nedslagsområdet er også grunnen til at storparten av distriktet ligg i regionen Manawatū-Whanganui, sjølv om mange av innbyggjarane i distriktet tradisjonelt har rekna seg å høyra til anten Hawke's Bay (mot nord) eller Wairarapa (i sør).

## Byar og regionstyre
Den største byen i distriktet er Dannevirke som vart oppretta av immigrantar frå Danmark i 1872. Han er òg administrasjonssenteret i distriktet. Andre busetnader (frå sør til nord langsetter dei viktigaste dalføra) er Eketahuna og Pahiatua, som har sine eigne lokalstyre, og Woodville, Ormondville og Norsewood. Nær kysten ligg Pongaroa, Herbertville, Akitio og Alfredton.

Medan den største delen (98,42 % av landarealet) i Tararua District er ein del av regionen Manawatū-Whanganui, høyrer til ein liten trekant ruralt område (1,58 % av landarealet) nord for Owahanga River søraust i distriktet Regionen Wellington. Ved folketeljinga i 2006 budde det berre tre menneske i dette området, kjent som Mara. Det var ein nedgang frå 12 ved folketeljingane i 1996 og 2001.

## «Forty-Mile Bush»
Då europearane busette seg i dette området, var det nesten fullstendig skogkledd og vart kalla «Forty-Mile Bush». Tilflytting og rydding av skog gjorde det til eit blømande jordbruksdistrikt, sjølv om områda nær Stillehavskysten enno er spreidd busette.

## Økonomi
Jordbruk er hovudnæringsvegen i distriktet. Andre verksemder er tekstilindustri, matfabrikasjon og handel. Det er venta at kommersielt skogbruk vert meir økonomisk viktig for distriktet i framtida.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tararua District|Tararua District]]» frå , den 18. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Distriktsstyret si heimeside
Segmental morfologisk prosess

Ein **segmental morfologisk prosess** er ein morfologisk prosess som legg eitt eller fleire segment til ein base. Dei segmentale morfologiske prosessane kan delast i tre hovudtypar:
# Prefigering
# Suffigering
# Infigering
Liv Bernhoft Osa

**Liv Bernhoft Osa** () er ein norsk skodespelar frå Voss. Ho er dotter til Sigbjørn Bernhoft Osa. 

## Karriere

Liv Bernhoft Osa har vore tilknytt Nationaltheatret frå 1979. Ho har også jobba for Det Norske Teatret og Torshovteateret. Av dei mest kjende teaterrollene hennar er Eleonora i *Påske* av August Strindberg, Regine i *Gjengangere* og Kaja i *Byggmester Solness*, begge av Henrik Ibsen, Sofja i *Onkel Vanja* av Anton Tsjekhov og Andromake i *Trojanerinner* av Evripides. Ho har også spelt i fleire filmar og er ein mykje nytta opplesar av lydbøker. Ho har lese inn bøker av m.a. Toni Morrison og Tarjei Vesaas for Lydbokforlaget.

I 2011 fekk Liv Bernhoft Osa Heddaprisen for *beste kvinnelege birolle* for rolla som *Fru Fåttnok* i stykket *USKYLD*.

## Filmar

* 1983: Hockeyfeber .... Vera
* 1984: Snart 17 .... Ekspeditrise
* 1994: Trollsyn .... Mor
* 1998: Madeline (amerikansk)
* 2004: Uno .... Mona
* 2007: Svein og Rotta og UFO-mysteriet .... Dora

## Fjernsynsseriar

* 1977: Lykkespill....Unge Wenche Foss
* 1987: Pilen flyttebyrå .... Anita
* 1990: Den svarta cirkeln (svensk)
* 1991: Fedrelandet .... Rakel
* 1994: Vestavind .... Emma Engan Nedrebø
* 1996: Familiesagaen de syv søstre .... Charlotte Zimmermann
* 2002: Tiden før Tim .... Ninas mor
* 2002: Jul på Månetoppen .... Nissemamma

## Kortfilm

* 2000: Fly

## Kjelder

* Denne artikkelen er basert på Wikipedia sin artikkel om Liv Bernhoft Osa på bokmål.
* Liv Bernhoft Osa på The Internet Movie Database
* Store Norske Leksikon om Liv Bernhoft Osa
Okkultisme

**[[Okkultisme]]** viser til interesse for og gransking av mystiske, løynde krefter i menneskesinnet eller omverda. Ordet stammer opphavleg frå latin *occultere*, 'skjule', og viste gjerne til kunnskap som var skjult frå dei fleste. Omgrepet omfattar ulike former for praksis knytt til det overnaturlege, som alkymi, astrologi og heksekunst, magi og spådom. 

Okkultisme har vore knytt til ulike former for satanisme og spiritualisme, og er ofte sett på som overtru eller knytt til vonde krefter (som djevelen). Innan nyreligiøse retningar som new age blir det derimot hevda at ei innsikt i det okkulte kan brukast til sjølvutvikling.

## Kjelder
* 

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Okkultisme|Okkultisme]]» frå , den 19. juni 2009.* 
 

## Sjå og

## Bakgrunnsstoff
* E-bøker 
* Nedlastbare okkulte bøker
* Tekstarkiv ved sacred-texts.com
Flukta frå Dyreskogen

**Flukta frå Dyreskogen** (engelsk *The Animals of Farthing Wood*) var ein animert fjernsynsserie som vart laga av Den europeiske kringkastingsunionen mellom 1992 og 1995. Serien var basert på barnebøkene til Colin Dann, og vart i Noreg vist på NRK. Det vart laga 39 episodar fordelt på tre sesongar. Serien vart seinare utgjeven på VHS, og det vart laga fargebøker og leikefigurar av figurane. I Noreg vart serien fortalt på nynorsk, noko som vart ein stor suksess.

Serien fylgjer ein flokk dyr på veg til Hjorteparken (engelsk *White Deer Park*) der dei er trygge frå menneska som har øydelagt den tidlegare heimen deira, Dyreskogen. Reisa vert leia av dyra Rev og Grevling, og dei nyttar Padde som vegvisar.

Dei to siste sesongane fekk namna *Dyra i Hjorteparken* og *Dyra frå Hjorteparken*. Sjåarane får her sjå framhaldet, frå augneblinken dyra kjem fram til Hjorteparken til Rev overgjev leiarrolla si til sonesonen Vågal.

Dei norske stemmene var m.a. ved Hallvard Lydvo (Rev), Harald Mæle (Grevling), Åsleik Engmark (Moldvarp), Trond Brænne, Liv Bernhoft Osa, Hildegun Riise og Unn Vibeke Hol.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Flukten fra Dyreskogen]]» frå , den 19. juni 2009.* 
* The Animals of Farthing Wood på the Internet Movie Database
* Flukta frå Dyreskogen på Filmfront.no
Lars Barmen

**Lars Barmen** () er ein norsk kokk frå øya Barmen i Selje kommune i Sogn og Fjordane.

Barmen fekk interesse for matlaging allereie som ung gut. Etter fullført kokkeskule i Åndalsnes, gjekk han to år i lære ved Alexandria Hotel i Molde. Etter denne tida opparbeida Barmen seg ei rekkje kokkestillingar. Han vart m.a. kjøkensjef ved Gastronomisk institutt i Stavanger, soussjef på restaurant Bagatelle i Oslo i 5 år og var medlem av det norske kokkelandslaget i 12 år. 

I 1997 vart Lars Barmen kåra til årets kokk for sin innsats for faget. Barmen har med tida vorte kjend som TV-kokk, særleg gjennom sitt eige TV-program, Barmeny. Han har også vore kokk for radioprogrammet Nitimen på NRK P1.

## Bibliografi
### Bøker
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  
* 
* 

### I bøker - eit utval
* 

## Bakgrunnsstoff
* Intervju med Lars Barmen på scanfactmedia.com
* Store Norske Leksikon om Lars Barmen.
* Om Lars Barmen på Selje.info
Nordic Voices

**Nordic Voices** er ein norsk vokalsekstett som vart starta i mai 1996. Ensemblet består av seks medlemer med utdanning frå Norges musikkhøgskole og Statens operahøgskole. Repertoaret spenner frå gregoriansk song til nyare og moderne klassisk musikk. I tillegg til konsertar i Noreg, har koret turnert og opptrådt i ei rekkje land, m.a. USA, Taiwan, Japan, Sør-Afrika og fleire europeiske land. I 2007 gav dei ut albumet *Reges Terrae* med musikk frå 1500-talet spelt inn i mellomalderbasilikaen Ringsaker kyrkje i Hedmark. 

## Utmerkingar

* Dei vart nominerte til Spellemannprisen 2007 i klassen klassisk musikk for *Reges Terrae*.
* Fartein Valen-prisen i 2008.
* Gammleng-prisen i 2010 i klassen kunstmusikk.

## Diskografi

* Sense & nonSense (JDR, 2001)
* Reges Terrae (Chandos, 2007)
* Djonki don (Aurora, 2008)

## Kjelder

* Denne artikkelen er basert på wikipedia sin artikkel om Nordic Voices på bokmål.
* Nordic Voices si heimeside
* Store Norske Leksikon om Nordic Voices
Brudavolltunet

**Brudavolltunet** er eit museum i Ørsta på Sunnmøre. Museet er eit eldre gardstun som vart kjøpt til museumsføremål i 1958.
Tunet ligg ikkje langt frå Høgebrua på Fv 655, om lag 5 km frå sentrum i Ørsta.

## Historia til tunet
Brudavollen har truleg vore busett sidan 1500-talet. På 1600-talet vart tunet teke av skred (vassfonn) og husa flytt til ny stad på eigedomen. Garden har etter det ein kjenner til vore einbølt. I si tid var han det gardsbruket i Ørsta med størst jordvidde.
Slik tunet står i dag syner det ein vanleg heim i fiskarbondesamfunnet på 1800-talet.
Etter at Ørsta bygdemuseumslag vart stifta i 1951, kjøpte dette Brudavolltunet i 1958. Det var husa i det gamle tunet og nokre mål jord. Resten av bruket vart overteke av ny eigarar.
Brudavollen er gardsnummer 21 i Ørsta kommune.

## Brudavollen som museum
Husa i Brudavolltunet er:
* Stove med loft.
* Kårstove med eldhus.
* Grindløe med fjøsar. Løa er freda.
* Bud.
* Truskarhjulhus med overvasshjul og mura vassrenne.
* Smie. Ho vart flytt til Brudavolltunet frå Digernes i Ørsta.

Sentralt i tunet ligg ei stor steinhelle som har vorte brukt som hagebord og arbeidsplass. 
Hagen i tunet vart truleg tillaga på 1830-talet.

Ørsta bygdemuseumslag var eigar og drivar av Brudavollen til i 2004. Etter det har Stiftinga Brudavolltunet vore eigar.
Brudavolltunet er ei avdeling av Stiftinga Viti.

## Bilete frå Brudavolltunet

Fil:Brudavollen1.jpg |Stova og buda 
Fil:Brudavollbuda.jpg |Buda
Fil:Brudavolløa.jpg |Den freda grindløa
Fil:Brudavollhagen.jpg|Den gamle hagen


## Kjelder
* brudavolltunet.no
* Ivar Myklebust: *Ørsta*. Ekset, 1933. Fotografisk opptrykk ved Ørsta Mållag 1988
* Ragnar Standal: *Ørsta bygdetun. Husa på Brudavollen*. Volda, 1983

## Bakgrunnsstoff
*
Torbjørn Brundtland

**Torbjørn Brundtland** () er ein norsk musikar frå Tromsø. Han speler i duoen Röyksopp saman med Svein Berge. Brundtland har fleire gonger vunne Spellemannprisen; oftast med Röyksopp, men også individuelt i klassen årets populærkomponist under Spellemannprisen 2009.
Tettstader i Akershus

Det er 84 **tettstader i Akershus** fylke (2023).  Sju Akershus-kommunar har busetjing som vert rekna med til tettstaden Oslo. Det er: Asker, Bærum, Lillestrøm, Lørenskog, Nittedal, Nordre Follo og Rælingen. Tettstaden Moss i Østfold strekk seg inn i Vestby kommune i Akershus, men er ikkje rekna med i oversynet under.

90,7 % av dei som bur i Akershus bur i tettstadene, medan landsgjennomsnittet er 83&nbsp;%.

Kort gjengjeve er SSB sin definisjon på tettstad ein stad med over 200 busette, der avstanden mellom husa ikkje er meir enn 50 meter. Sjå artikkelen tettstad for nærare informasjon om tettstadsomgrepet. 

## Liste over tettstadane i Akershusfylke

## Kommunevis sortering av tettstadene

{| class="wikitable"
|-
|valign="top"|

 **[[Aurskog-Høland]]**
* Aursmoen
* Bjørkelangen
* Fosser
* Hemnes
* Løken
* Momoen

 **[[Asker kommune|Asker]]**
* Oslo

 **[[Bærum kommune|Bærum]]**
* Oslo

 **[[Enebakk kommune|Enebakk]]**
* Flateby
* Kirkebygda
* Ytre Enebakk

 **[[Fet kommune|Fet]]**
* Fetsund
* Fjellsrud
* Åkrene

 **[[Frogn kommune|Frogn]]**
* Drøbak

 **[[Gjerdrum kommune|Gjerdrum]]**
* Ask
* Grønlund

 **[[Hurdal kommune|Hurdal]]**
* Prestegårdshagen
* Torget i Hurdal

 **[[Lørenskog kommune|Lørenskog]]**
* Oslo

 **[[Eidsvoll kommune|Eidsvoll]]**
* Eidsvoll
* Finnbråtan
* Langset
* Minnesund
* Råholt

 **[[Nannestad kommune|Nannestad]]**
* Eltonåsen
* Løkenfeltet
* Maura
* Teigebyen
* Åsgrenda

 **[[Nes kommune i Akershus|Nes]]**
* Aulifeltet
* Brårud
* Fjellfoten
* Haga
* Kampå
* Neskollen
* Opakermoen
* Skogrand
* Tomteråsen
* Vormsund
* Årnes
| width="50%" valign="top"|

 **[[Nesodden kommune|Nesodden]]**
* Fagerstrand
* Fjellstrand
* Nesoddtangen
* Torvik

 **[[Nittedal kommune|Nittedal]]**
* Grønvoll
* Oslo
* Løstad
* Rotnes
* Åneby

 **[[Oppegård kommune|Oppegård]]**
* Oslo

 **[[Rælingen kommune|Rælingen]]**
* Oslo

 **[[Skedsmo kommune|Skedsmo]]**
* Leirsund
* Oslo

 **[[Ski kommune|Ski]]**
* Kråkstad 
* Oslo
* Siggerud
* Ski

 **[[Sørum kommune|Sørum]]**
* Aulifeltet
* Blaker
* Frogner
* Hogsetfeltet
* Leirsund
* Lindeberg
* Lundermoen
* Lørenfallet
* Oslo
* Sørumsand

 **[[Ullensaker kommune|Ullensaker]]**
* Borgen
* Jessheim
* Kløfta
* Neskollen
* Nordkisa
* Råholt
* Sessvollmoen

 **[[Vestby kommune|Vestby]]**
* Hølen
* Moss
* Vestby

 **[[Ås kommune|Ås]]**
* Togrenda
* Ås



## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Oslo og Akershus»
Ronny Brede Aase

**Ronny Brede Aase** () er ein norsk journalist og platepratar frå Førde tilsett i P3. I 2009 vann han Kulturdepartementet sin nynorskpris for journalistar.

Under Prix Radio 2011 vart han, saman med Live Nelvik tildelt både årets radionamn og årets programleiar for jobben dei hadde gjort i P3Morgen for NRK P3.

Han fekk Kringkastingsprisen 2019.

## Deltakingar på radio og fjernsyn
### Radio
* 2009–2019: *P3morgen*, NRK P3, programleiar
* 2021: *Julestemning med Live og Ronny*, NRK P3, programleiar

### Film
* 2011: *Få meg på, for faen*, lastebilsjåfør

### Fjernsyn
* 2009–2019: *P3aksjonen*, programleiar
* 2013: *Adresse Malmö*, paneldeltakar 
* 2013–2019: *P3morgens store Eurovision-fest*, programleiar
* 2014–2015: *Sommeråpent*, programleiar
* 2017: *Linn & Ronnys tacoshow*, programleiar
* 2018: *[[Jorden rundt på 6 steg]]*, deltakar
* 2019: *P3 Gull*, programleiar
* 2020: *Sommerbilen*, programleiar saman med Tuva Fellmann
* 2020–2021: *[[Melodi Grand Prix]]*, programleiar
* 2021: *Eit feitt liv*, programleiar 
* 2022: *Den store matfesten*, programleiar

## Bøker
* 

## Kjelder
Western Bay of Plenty District

**Western Bay of Plenty District Council** er eit distrikt i regionen Bay of Plenty på New Zealand. Administrasjonssenteret til distriktet ligg i Greerton i Tauranga City (som er eit eige område, og som ikkje ligg i distriktet). Distriktet omkransar Tauranga City, og omfattar Matakana Island, ved innløpet til Tauranga Harbour.

Distriktet vart til etter lokalstyrereformene i 1989 der dei gamle områda *Tauranga County* og *Te Puke Borough* vart slegne saman med mindre grensejusteringar. Dei største endringane var i nordaust, der Waihi Beach vart overført til distriktet frå det gamle *Ohinemuri County*, og i nærleiken av Tauranga City, der noko av omlandet som tidlegare hadde høyrt til landdistriktet, vart overført til byen.

Distriktet er delt inn i fem *wards* (som mellom anna tener som valkrinsar ved val til distriktsstyret), desse er Waihi Beach, Katikati, Kaimai, Te Puke og Maketu.

## Demografi
Distriktet hadde eit estimert folketal på 44 400 i juni 2008. Ved folketeljinga i 2006 var 16% av populasjonen maoriar. Av innbyggjarane budde då 1 773 i Waihi Beach, 3 579 i Katikati og 7 080 i Te Puke. Arealet til distriktet er 2 120,675 km².

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Western Bay of Plenty District|Western Bay of Plenty District]]» frå , den 19. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Nordkjempepetrell

**Nordkjempepetrell** (*Macronectes halli*) er ein stor, mørk sjøfugl i stormfuglfamilien. Arten lever pelagisk og er utbreidd sirkumpolart på kystar og til havs i den subantarktiske regionen. Hekkinga skjer på øyar, den største hekkepopulasjonen finst på Sør-Georgia.

## Skildring
Med ei kroppslengd på ca. 90 centimeter og kroppsmasse på rundt 4,5 kilogram har nordkjempepetrell større kropp enn til dømes *[[Phoebastria]]*-abatrossane, men mindre vengespenn. Nordkjempepetrell kan oppnå vengespenn på over 2 meter. Kroppsmassen til hofuglar er ca. 80 % av hannen sin kroppsmasse. Fjørdrakta er gråbrun, framhovud og hals kan bli kvite. Unge fuglar er mørk brune. Kjempetretrellar har massive, gule nebb, nordkjempepetrellen med raudbrun nebbtupp, det sikraste kjenneteiknet som skil han frå sørkjempepetrell.

Denne arten lever på kystar i alle sørlege hav, i Sørishavet og i sørlege område av Stillehavet, Atlanterhavet og Indiahavet. Denne utbreiinga overlappar utbreiingsområdet til sørkjempepetrellen i ei viss mon, men sistnemnde held seg typisk lenger sør. Om sommaren hekkar og beitar han mellom 40 og 64 grader sør, men kan streife nord til 28° sør i vinterhalvåret.

Nordkjempepetrellane er ikkje typiske kolonihekkarar, men hekkar parvis i eigne territorium. Dei største hekkepopulasjonane, på over 1000 par, ligg på Sør-Georgia, Chathamøyane, Kerguelen, Crozetøyane og på Macquarieøya. Men dei hekkar òg spreidd i mindre tal på andre øyar. Oftast beitar dei einslege ute på havet, men kan òg samlast i blanda flokkar når dei følgjer fiskebåtar for å ta utkast.

I strandsona kan dietten bestå av åtsel av pattedyr og fuglar, dei kan og vere predatorar på pingvinar. Hoer et i større grad fisk og krepsdyr fanga på overflata av havet enn det hannar gjer. Nordkjempepetrellar kan dukke ned til 2 meter på jakt etter føda.

Reira er bygd av gras og annan vegetasjon, egglegging skjer frå august til oktober og det eine kvite egget har ei rugetid på ca. 60 dagar, etter det blir ungen heldt varm i 2-3 veker. Ungane kan flyge etter ca. 112 dagar og dreg ut på havet frå slutten av februar.  Dei er mellom 9 og 11 år når dei blir hekkefuglar.

Arten har status som livskraftig, og bestanden er estimert til ca. 17&nbsp;000-21&nbsp;000 individ, og er trudd å vere aukande.

## Kjelder

*Barrie Heather og Hugh Robertson, *The Field Guide to the Birds of New Zealand* (rev. utg.), Viking, 2005 
*BirdLife International (2013) Species factsheet: Macronectes halli . Henta frå http://www.birdlife.org den 28. april 2013.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Erling Pettersen

**Erling Johan Pettersen** ( er ein norsk teolog, prest og  biskop i Stavanger bispedøme 2009–2017. Han tok teologisk embetseksamen ved Menighetsfakultetet i 1977 og praktisk-teologisk eksamen i 1979. Same året vart han ordinert til prest. Frå 1977-79 var han tilsett som lærar ved universitetet i Oslo, og var teologisk konsulent ved Diakonhjemmets sosialskole. Frå 1979 arbeidde han som konfirmasjonskonsulent i Kyrkjerådet. I 1985 vart han misjonsprest for Det norske misjonsselskap i 
Brasil. I perioden 1989-1996 var han instituttstyrar ved IKO. Frå 1996 til 2006 verka han som direktør i Kyrkjerådet. Frå 2006-07 hadde han ei prosjektstilling ved Det praktisk-teologiske seminar. Frå 2007 og fram til bispeutnemninga var han sokneprest i Nordstrand meinigheit i Oslo.

Han har vore styreleiar i misjonsorganisasjonen Areopagos, styremedlem i Det praktisk-teologiske seminar, og leidde utforminga av KRL-faget i 1994-95.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Pettersen ny biskop i Stavanger. Pressemelding frå Regjeringa.no.
Hermine Bernhoft Osa

**Augusta Sofie Hermine Bernhoft Osa** () var ein norsk forfattar, særleg av barnebøker, fødd i Eigersund. 

Hermine Bernhoft Osa var dotter til ein kateket og prest. Ho voks opp fleire stader, mellom anna i Porsgrunn og Kristiania. Frå 1887 skreiv ho minst fem barnebøker, nokre av dei kom i fleire opplag. Ho var gift med kunstmålaren Lars Osa og var mor til spelemannen Sigbjørn Bernhoft Osa, som vart fødd i Ulvik i 1910. I fleire periodar budde familien i Valle i Setesdal, der Lars Osa måla. Dei slo til sist ned på Voss.

## Bibliografi
* *Fra barnets verden - fortælling for smaafolk*, 1887, nytt opplag 1902 og 1917
* *Smaatraak*, 1889, nytt opplag 1903 og 1915
* *Mere fra barnets verden*, 1890
* *Den, som liden er - fortællinger for børn og børnevenner* 1892, nytt opplag 1916
* *Stua fuld og andre fortællinger* 1892, nytt opplag 1902

## Kjelder
*Kyrkje- og klokkarbøker for Eigersund og Voss
*Folketeljingane 1865, 1875, 1885, 1900 og 1910

## Bakgrunnsstoff
Apollinarij Vasnetsov

**Apollinarij Mikhajlovitsj Vasnetsov** () var ein russisk kunstmålar og grafikar. Han spesialiserte seg på scener frå mellomalderen i Moskva. Han var ein yngre bror av den meir berømte Viktor Vasnetsov.

Vasnetsov var frå landsbyen Rjabovo i provinsen Vjatka. Han var både målar og grafikar. Noko formell utdanning i målarkunst fekk han ikkje. Men han gjekk i lære hos den eldre broren sin, Viktor Vasnetsov. Frå 1883 budde og arbeidde han og broren i Abramtsevo, der han vart påverka av målaren Vasilij Polenov. I 1898–99 reiste han i Italia, Frankrike og Tyskland.

I tillegg til episke landskapsbilete av russisk natur, skapte Apollinarij Vasnjetsov sin eigen sjanger av rekonstruerte, historiske landskap basert på historiske og arkeologiske data. Måleria hans gir eit visuelt bilete av Moskva slik det må ho vore i hundreåra mellom 1300-talet og 1700-talet.

Vasnjetsov var medlem av Peredvizjnikij frå 1899, og akademimedlem frå 1900. Han var ein av grunnleggarane og tilsynsmennene av Russlands Kunstnarforeining.

I byrjinga av 1920 inviterte Arkeologiutvalet (forgjengaren til Selskapet for vern av kulturminne) Apollinarij Vasnetsov og nokre andre målarar (mellom dei Vikentij Trofimov) til å teikne gamle stader i Voronezj.

Han døydde i Moskva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Apollinary Vasnetsov|Apollinary Vasnetsov]]» frå , den 19. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Hans Nordeng

**Hans Nordeng** () ver ein norsk kunstmålar, fødd i Mo i Rana, men det meste av livet busett i Sandnessjøen. Han var son av Petter Anker Johnsen og Gurine Jacobsen. Etternamnet Nordeng tok han i 1940, etter gardsbruket Nordenget der han voks opp, like under Sju søstre. Far hans arbeidde som møbelsnikkar og treskjerar. 

Hans Nordeng hadde sin første separatutstilling i Arendal i 1949. Same året starta han eit eitt års studium ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo. Hausten 1952 deltok han for første gong på Haustutstillinga. 

Nordeng er mest kjend som målar, men han prøvde seg også med grafikk og materialkunst. Som kunstnar kan han karakteriserast som ekspesjonist.

## Kjelder
* Berit Slåttum:«Kunstner og tusenkunstner Hans Nordeng 1918-1991» i *[[Årbok for Helgeland]] 2004*
Agnar

**Agnar** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne *Agnarr* er truleg sett saman av *agi*, 'strid, fare' og *[[-ar|harjar]]*, 'stridsmann, krigar'. Agnar har namnedag den 21. juni.

Namnet er ein del brukt på Island, der 0,19 % (290 personar) bar namnet i 2004. Det er noko mindre vanleg i Noreg, der det var mest brukt på 1930-talet, av opptil 0,25 %. I 2009 var det 1&nbsp;039 norske menn som heitte Agnar. Det er uvanleg i Sverige. Namnedagen for Agnar gjekk ut av den svenske almanakken i 2000. Elles i verda er det lite kjend.

## I kulturen
Agnar er namnet til både broren og sonen til kong Geirrød i eddadiktet *[[Grimnesmål]]*.

## Namneberarar
* Agnar Johannes Barth (1871–1948), norsk forstmann
* Agnar Skeidsvoll (1900-1963), norsk redaktør
* Agnar Mykle (1915-1944), norsk forfattar 
* Aksel Agnar Aagaard Nielsen (f. 1928), færøysk skipsbyggjar, reiar og politikar 
* Agnar Sandmo (f. 1938), norsk professor i økonomi
* Agnar Sigmund Husebråten (f. 1942), norsk politikar og ordførar
* Agnar Aas (f. 1951), norsk vassdrags- og engeridirektør
* Agnar Lirhus (f. 1978), norsk forfattar og musikar

## Annan bruk
Det første ekstremvêret i Noreg som fekk namn, blei kalla Agnar. Dette fann stad i oktober 2005.

## Kjelder
* 

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Agnar|Agnar]]» frå , den 20. juni 2009.*
IKO - Kirkelig pedagogisk senter

**IKO – Kirkelig pedagogisk senter** vart etablert i 1945 med hovudformålet å styrke kristendomsfaget i skulen. Frå fyrst av var namnet «Kristelig pedagogisk kontor», frå 1948 vart namnet endra til «Institutt for Kristen Oppseding». I 2003 vart namnet endra til «IKO – Kirkelig pedagogisk senter».

IKO er leia av ein representantskap med representantar frå bispedømmeråda, Den evangelisk-lutherske frikyrkja og ei rad kristne barne- og ungdomsorganisasjonar. Hovudkontoret ligg i Oslo.

IKO skal vere eit kompetanse- og utviklingssenter innan fire hovudområde:
* Kyrkje og kyrkjelyd
* Barnehage
* Skule
* Heim og familie.

## Kjelder
* nettside
Annar

**Annar** er eit mannsnamn av norrønt opphav. Det norrøne *Annarr* kan vera sett saman av *anu*, 'forfar' og *[[-ar|harjar]]*, 'stridsmann, krigar', eller ha tydinga 'andre'. Onar er ei anna form av namnet. 

Annar har namnedag den 21. juni. I 2009 var det 283 norske menn som heitte Annar.

## Norrøn bruk
*Annarr* er nemnd som faren til Jord (Jörd) i *[[Gylfaginning]]*, der det også er nemnd som namnet på ein dverg.

I den yngre Edda nemner Snorre ein Athra som blir kalla Annar.

## Namneberarar
* Annar Aune, (1880-1949), norsk keramikar
* Annar Ryen, (1909-1985), norsk skiløpar

## Kjelder
* norskenavn.no


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Annar|Annar]]» frå , den 20. juni 2009.*
Litha

**Litha** er eit engelsk namn på midsommar som stammar frå angelsaksisk. Sommarhøgtida blir feira under dette namnet av mange nyheidningar som følgjer den rekonstruerte germanske kalenderen.

I den angelsaksiske kalenderen skal månaden juni ha vore kalla *se Ærra Liþa*, 'før litha' og juli *se Æfterra Liþa*, 'etter litha', med ein *Þrilíða* imellom. Denne tidsrekninga er skildra av munken Beda i verket *De temporum ratione* frå 725.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Midsummer|Midsummer]]» frå , og «[[:en:Germanic calendar|Germanic calendar]]» frå  den 21. juni 2009.*
Yule

**Yule** er det gamle engelske og angelsaksiske ordet for midvinterfeiringa jul. Ordet er i stor grad blitt erstatta av *Christmas*, men overlevde lenge i nordbritiske dialektar, og blir framleis brukt i visse samanhengar. Det kan visa berre til juledag eller til heile julehøgtida på tolv dagar.

På gammalengelsk kunne ordet også visa månadane som tilsvarte romerske desember (*se ǽrra geóla*) og januar (*se æftera geóla*).

## Yule-skikkar
Markeringa av jul som «Yule» heldt seg lengst i England i dei områda som hadde vore under vikingstyre, Danelagen. Mellom anna pleidde folk i Yorkshire og andre nordlege område rope «Yule Yule Yule» etter preika i kyrkja juledagen, og springa rundt i gatene og synga om «Yule». I York blei det halde eit årleg opptog der ei personifisering av Yule framførte *The Riding of Yule and his Wife* som erkebiskopen av York prøvde å få slutt på i 1572.

Ein annan Yule-skikk som kan vera noko nyare er *Yule log*, opphavleg ein stor trekubbe ein tende på julaftan og heldt fyr på heile neste dag. Det var rekna som ulukkesvarsel om flammen slokna i løpet av juledagen. Dei eldste konkrete referansane ein har til ein slik skikk er frå 1600-talet. I dag kan «Yule log» også visa til ei sjokoladekake forma som ein trestubbe som ein lager til jul.

## Nyheidensk yule
Ordet og høgtida er også blitt teke opp av nyheidningar som følgjer den rekonstruerte germanske kalenderen. Desse feirar *yule* ved vintersolkverv, det vil seia rundt den 21. desember på den nordlege halvkula og den 21. juni på den sørlege.

## Kjelder

* «Yule» i *[[Oxford English Dictionary]]*
* 
----
* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Yule|Yule]]» frå , den 21. juni 2009.*
Midvinter

**Midvinter** viser til det ein oppfatter som hardaste delen av vinteren. Det kan visa til tida rundt vintersolkverv (ca.21. desember på den nordlege halvkula), eller i gammal norsk skikk tida rundt den 12. februar. Midvinter er ofte knytt til feiringar, som den europeiske og seinare kristne høgtida jul (sjå også yule og juleblót), iransk sjab-e jalda og tamilsk pongal.

## Kjelder
*
Orddanning

**Orddanning** er det å lage nye leksem i eit språk. Dei viktigaste orddanningsmekanismene er:

* Samansetjing
* Avleiing

* Lån

* Nylaging

Nylaging er som regel forkorting (*electrique* til *trikk*), ekspandering av forkortinar (*radar*), eller, i sjeldne tilfelle, påfunn av einskildpersonar (*[[serendipity]]*).
Tudehpartiet

**Tudehpartiet** (farsi حزب توده ایران (Hezb-e Tudeh Iran), 'Det iranske folkepartiet') er eit iransk politisk parti. Det vart skipa i 1941, med Soleiman Mohsen Eskandari som leiar. 

Det hadde mykje innverknad i dei første åra etter det vart skipa, og i kampen for å nasjonalisere *Anglo-Iranian Oil Company*.

Innverknaden vart mindre etter det USA-støtta statskuppet i 1953 mot den venstreorienterte statsministeren Mohammad Mossadegh. Partiet finst framleis, men i åra etter den islamistiske revolusjonen i Iran vart det svekt av sterk forfølging. Den islamistiske regjeringa slo hardt ned på partiet i 1982, og avretta mange av medlemene i 1988, da eit stort tal med politiske fangar vart drepne i Iran. 

## Bakgrunnsstoff
* Tudeh Party of Iran 
* Partisongen (video på YouTube)

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tudeh Party of Iran|Tudeh Party of Iran]]» frå , den 21. juni 2009.*
Mohammad Mossadegh

**Mohammad Mossadegh** eller **Mosaddeq** () var demokratisk vald statsminister i Iran frå 1951 til 1953, da han vart fjerna frå makta ved eit statskupp støtta av USA og Storbritannia. Etter dette vart Iran eit diktatur under sjahen. 

Mossadegh var forfattar, administrator, advokat og politikar, kjend for sin motstand mot utanlandsk dominans over Iran. Han var arkitekten attom nasjonaliseringa av det utanlandsk-kontrollerte *Anglo-Iranian Oil Company* (seinare BP), noko som førte til statskuppet mot han. 

Mossadegh vart fengsla i tre år, og sat så i husarrest for resten av livet. 

Ei sterk kraft attom kravet om nasjonalisering var òg Tudehpartiet, som vart forbode etter kuppet. 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mohammad Mosaddeq|Mohammad Mosaddeq]]» frå , den 21. juni 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
Muhammed Reza Pahlavi

**Muhammed Reza sjah Pahlavi** () var den siste sjahen av Iran, frå 1941 til 1979. Han hadde titlane *Sjâhansjâh*, 'kongane sin konge', og *Aryamehr* 'ariarane sitt lys'. Muhammed Reza heldt fast på ein pro-vestleg utanrikspolitikk og fremja økonomisk utvikling i Iran.

## Maktkamp
På slutten av krigen var Iran prega av politisk uro. I 1953 tvinga den venstrenasjonalistiske statsministeren Mossadegh sjahen til å fare frå landet. Det utanlandsk-kontrollerte oljeselskapet blei nasjonalisert. Sjahen kom tilbake, og var med og avsette Mossadegh gjennom eit statskupp, leidd av general Fazlollah Zahedi med støtte frå CIA.

Muhammed Reza blei på grunn av dei store oljerikdomane ein av dei fremste leiarene i Midtausten. Han avvikla fleirpartisystemet slik at han kunne styre gjennom eit eittpartiregime som han hevda var nødvendig som svar på den kommunistiske trusselen frå det venstreorienterte Tudehpartiet. 

Sjahen godkjende skipinga av den hemmelege politistyrken, SAVAK, illgjeten for omsynslaus forfølging av politisk opposisjon.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Muhammed Reza Pahlavi|Muhammed Reza Pahlavi]]» frå , den 21. juni 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
Birger Berthils

**Birger Berthils** () var ein norsk kunstmålar, født på eit småbruk i grenda Trælnes i Brønnøy med foreldra Emilie og Markus Bertelsen. Attåt småbruket arbeidde faren som snikkar og treskjerar.

Birger Bertelsen gjekk til sjøs som 18-åring, eit arbeidd han hadde til utpå 1920-talet, avbrote av periodevis arbeid som målar på eit skipsverft i Grenlandsområdet. Sidan fekk han arbeid som bilethoggar for restaureringsarbeidet med Nidarosdomen. Fem år på rad fekk han skulpturar med på Haustutstillinga i Oslo. Då han i 1925 var kommen heim til Trælnes, hadde han skapt seg eit namn innan kunsten. Mest kjend vart han som kunstmålar, med vekt på landskapsmåling, spesielt kystmotiv. Han er rekna som ein meister i å fange det det særeigne nattlyset frå Helgelandssommaren, slik naturen får farge ved jonsoktider like sør for området med midnattssol. 

## Kjelder
* Rolf Tidemann: «Om billedhoggeren og kunstmaleren Birger Berthils fra Trælnes i Brønnøy», i *[[Årbok for Helgeland]] 2005*
Generativ grammatikk

Ein **generativ grammatikk** er ein fullt eksplisitt grammatikk, eller eit endeleg sett av reglar eller prinsipp som genererer dei og berre dei grammatiske setningane i eit gjeve språk. 

Generativ grammatikk er framfor alt knytt til den tidlege Noam Chomsky.

## Litteratur

* Chomsky, Noam 1957. *Syntactic Structures*, The Hague/Paris: Mouton
* Chomsky, Noam 1965. *Aspects of the theory of syntax*. Cambridge, Massachusetts: MIT Press.
* Chomsky, Noam 1981. *Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures*. Foris, Dordrecht.
* Chomsky, Noam 1995. *The Minimalist Program*. MIT Press. ISBN 0-262-53128-3.
* Lorentz, Ove 1979. *Norsk setningsform*. Novus.
* Matthews, P. H. 1993. *Grammatical Theory in the United States From Bloomfield to Chomsky*. Cambridge Studies in Linguistics
* Platzack, Christer 1998. Svenskans inre grammatik - det minimalistiska programmet. Studentlitteratur. sid. 6. ISBN 9144008341
* Åfarli, Tor A. og Kristin Melum Eide. 2003. Norsk generativ syntaks. Oslo: Det Norske Samlaget.
Datarock

**Datarock** er ei norsk musikkgruppe frå Bergen, som er ihopsett av medlemmane Fredrik Saroea og Ketil Mosnes. Gruppa vart skipa av dei to, i lag med Kevin O'Brien i 2000. Tom Meland kom med som ein fjerde medlem, før O'Brien slutta same året. Datarock gav ut eit par EP-ar før Meland også slutta i gruppa. Det første albumet frå Datarock, som heiter *[[Datarock Datarock|Datarock]]*, vart gjeve ut i 2005 gjennom musikkgruppa sitt eige selskap; YAP (Young Aspiring Professionals). 

Songen «Fa fa fa» frå albumet vart brukt i ein reklamefilm for Coca Cola. Under konsertar pleier gruppa å ha med ekstra folk, mellom andre Tarjei Strøm frå Ralph Myerz and the Jack Herren Band på trommer. I 2007 gav gruppa ut oppfølgjaralbumet *[[See What I Care]]*. 

## Diskografi
* *[[Datarock Datarock|Datarock]]* (2005)
* *[[See What I Care]]* (2007)
* *[[Red av Datarock|Red]]* (2009)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Datarock|Datarock]]» frå , den 29. mai 2009.* 
 


## Bakgrunnsstoff
* Heimeside 
* Datarockmusic
* Datarock hos mic.no
* Datarock på Myspace
* Datarock success
Central Hawke's Bay District

**Central Hawke's Bay District** er eit distrikt som ligg aust på Nordøya på New Zealand. Det dekkjer eit område på 3 327,92 km² og hadde eit estimert folketal på 13 300 i juni 2008. Det dekkjer området frå Pukehou i nord til Takapau i sør, og strekkjer seg frå fjellrekkja Ruahine Range i vest til Stillehavskysten i aust. 

## Kommunikasjon
Riksvegen *State Highway 2* går midt gjennom Central Hawke's Bay sørover til Palmerston North (108 km) og Wairarapa, og nord til Hastings (50 km) og Napier. Det er 70 km til Napier hamn og 75 km til flyplassen Napier Airport. Jarnvegslinja *Palmerston North - Gisborne Line* går gjennom Central Hawke's Bay med ein jarnvegsstasjon i Waipukurau. Denne linja knyter seg til *Wairarapa Line* i Woodville, og held fram gjennom Manawatu Gorge til Palmerston North.

Kvart av dei fire hjørna i distriktet har ein marae. Desse ligg i: Pukehou, Kairakau, Porangahau og Takapau.

## Busetnader og lokalstyre
Det er to større byar i Central Hawke's Bay - Waipukurau og Waipawa - og ei rekkje mindre busetnader som til dømes Elsthorpe, Otane, Takapau, Tikokino og Ongaonga. Der er òg fleire mindre samfunn langs strendene, mellom desse er Kairakau, Pourerere, Aramoana, Blackhead og Porangahau. Administrasjonssenteret ligg i Waipawa, som er den nest største byen i distriktet 

Central Hawke's Bay District er delt inn i to wards:

* Aramoana / Ruahine
* Ruataniwha

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Central Hawke's Bay District|Central Hawke's Bay District]]» frå , den 21. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside til Central Hawke's Bay District Council
* QuickStats About Central Hawke's Bay District - frå Statistics New Zealand
* Turistside for Central Hawke's Bay District
See What I Care

**See What I Care** er ein EP laga av den norske musikkgruppa Datarock. Han vart utgjeven den 12. november 2007 gjennom gruppa sitt eige plateselskap, Young Aspiring Professionals.

## Spor
Ko Phi Phi Don

**Koh Phi Phi Don** («koh» tyder «øy» på thai) er den største av Phi Phi-øyene i Thailand. Ho er den einaste av øyene som har fastbuande folk.

Øya er H-forma med hovuddelen av busetnaden på eidet som bind dei to delane saman. Her er også dei fleste turistanlegga. 

Ko Phi Phi Don er eit populært reisemål for turistar. Alle tilreisande må komme med båt &ndash; frå Phuket, der det er ein internasjonal flyplass, tar turen tre timar. 

Den 26. desember 2004 blei øygruppa ramma av tsunamiar utløyst av ei rekke undersjøiske jordskjelv langs ei linje frå vest for Sumatra til Andamanøyane.
Frogner

**Frogner** er ein administrativ bydel i Oslo. Han ligg vest for sentrum, og har  innbyggjarar (2009). Frogner er mellom anna kjent for Frognerparken.

Bydel Frogner har namn etter strøket Frogner, som igjen har namn frå storgarden Frogner hovedgård. I tillegg til strøket Frogner omfattar bydelen nabolag som Uranienborg, Briskeby, Skarpsno, Skillebekk, Majorstua og Bygdøy.

Eit stort fleirtal av ambassadane i Oslo ligg i bydelen. Bydel Frogner grensar til dei administrative bydelane Ullern, Veste Aker og St. Hanshaugen, i tillegg til Oslo sentrum.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Bydel Frogner
Valentin Serov

**Valentin Aleksandrovitsj Serov** () var ein russisk kunstmålar, grafikar og portrettmålar. Han vert rekna som representant for dei russiske jugendstilmålarane.

## Liv
### Yngre år
Han voks opp i ein kunstnarfamilie i St. Petersburg, både faren Aleksandr Serov og mora var komponistar. Etter Valentin i ei kortare tid hadde gått på gymnaset, fekk han rettleiing i teikning og måling av Ilja Repin i åra 1878 og 1879, i både Paris og i Moskva. I tida mellom 1880 og 1885 gjekk han i lære på St. Petersburg kunstakademi i heimbyen, hos Pavel Tsjistjakov. Repin og Tsjistjakov hadde vedvarande innverknad på hans tidlege verk. Større påverknad på hans kunst kom likevel gjennom verk av dei gamle meistrane, som Serov lærte å kjenne på museum i Russland og Vest-Europa. Han forlet akademiet med ein sølvmedalje og tok til å arbeide som sjølvstendig kunstmålar.

Eit av Serovs fremste verk i hans tidlege kunstnarår var *Jenta med fersknar* (Девочка с персиками) (1887), som i dag er utstilt i Tretjakovgalleriet i Moskva. Dette biletet er eit av dei tidlegaste russiske impresjonist-verka.

### Portrettmåling
Frå 1890 av vende Serov hovudmerksemda mot måling av portrett. I dei komande åra måla han mange samtidige landsmenn. Han var særleg interessert i skodespelarar, kunstmålarar og forfattarar. Mellom dei ein finn portrett av er til dømes Isaak Levitan (1893), Nikolaj Leskov (1894) og Nikolaj Rimskij-Korsakov, som han portretterte i 1898. Desse portretta er i dag utstilte i Tretjakovgalleriet.

I 1894 vart Serov med i Peredvizjnikij-rørsla. Omkring den tid byrja han i større grad å måle familieportrett, hovudsakleg av born og kvinner. Gjennom sine barneportrett prøvde han å fange det spontane og likeframme i augneblinken. Han søkte å oppnå dette ved å framheve mimikk og posering. Framifrå døme på dette ser ein i portrettet *Born* (Дети) frå året 1899, og i *Mika Morosov* (Мика Морозов), måla i 1901.

I tida frå 1890 til byrjinga av 1900-talet laga Serov også mange landskapsmåleri. Han underviste i åra frå 1897 til 1909 ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur.

### Seinare år
Etter hundreårsskiftet konsentrerte Serov seg enno meir om portrettmåling. Han skapte i 1904 eit portrett av Maksim Gorkij som i dag er å sjå i Gorkij-museet i Moskva. Eit portrett av Maria Jermolova og ei kolteikning av Fjodor Sjaljapin viser drag av meir dramatisering i personskildringane.

I sine seinare kunstnarår varierte Serov med ulike måleteknikkar, her under vassfargar, pastellfargar, litografi med meir. Gjennom desse teknikkane vart forma på portretta meir og meir forfina. Dette kjem klarast fram i portretta av Vasilij Katsjalov og Tamara Karsavina, og i talrike figurar henta frå Ivan Krylov sine fablar. Desse verka vart til i åra 1908 til 1911.

I sine siste leveår vigde han seg elles til framstillingar av tema frå klassisk mytologi.

Valentin Serov døydde i Moskva.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Walentin Alexandrowitsch Serow|Walentin Alexandrowitsch Serow]]» frå , den 21. juni 2009.* 
 
## Bakgrunnsstoff
Trond Martin Sæterhaug

**Trond Martin Sæterhaug** () i Levanger i Nord-Trøndelag er ein norsk politikar. Han var 1. kandidat i Nord-Trøndelag for Sosialistisk Venstreparti ved Stortingsvalet 2009. 

2002-2006 var han organisasjonssekretær i sentralstyret til Sosialistisk Ungdom (SU).

## Politiske verv

* 2008-2009 Internasjonalt utval i Sosialistisk Venstreparti (SV)
* 2002-2006 SU-representant i Landsstyret i Sosialistisk Venstreparti (SV)
* 2002-2006 Organisasjonssekretær i sentralstyret i Sosialistisk Ungdom (SU)
* 2001-2005 2. Vara stortingsrepresentant for Sosialistisk Venstreparti i Nord-Trøndelag
* 2000-2002 Landsstyrerepresentant i Sosialistisk Ungdom (SU)
* 2000-2002 Fylkesleiar i Nord-Trøndelag Sosialistisk Ungdom (SU)
* 1999-2003 Kommunestyrerepresentant for Sosialistisk Venstreparti (SV) i Levanger
Efim Geller

**Efim Petrovitsj Geller**, russisk: Ефим Петрович Геллер, () var ein ukrainsk og sovjetisk stormeister i sjakk, sjakktrenar og sjakkskribent. Han var blant dei beste spelarane i verda frå 1950-talet til 1970-talet. 

Han deltok i kandidatturneringa som kåra utfordrar til verdsmeisteren i sjakk heile seks gongar. Han hadde i den samla karrieren ein positiv skår mot verdsmeistrane i sjakk Mikhail Botvinnik, Vassilij Smyslov, Tigran Petrosjan og Bobby Fischer.

## Biografi
Efim Geller voks opp i Odessa, Han var ein god basketballspelar, og tok utdanning som idrettstrenar. Han var relativt seint ute med å satse på sjakk, og utviklinga som sjakkspelar vart nok også seinka av den andre verdskrigen. Det første verkeleg gode turneringsresultatet var ein sjetteplass i den ukrainske meisterskapen i 1947.

I 1949 vann Geller semifinala i Sovjetmeisterskapen i sjakk i Tbilisi og klarte deretter i finalen i Moskva same året ein sensasjonell delt tredjeplass etter David Bronstein og Vassilij Smyslov, men framom så kjende spelarar som Semjon Furman, Isaak Boleslavskij, Alexander Kotov, Salo Flohr, Tigran Petrosjan, Vjatsjeslav Ragosin, og Grigorij Löwenfisch.

I løpet av karrieren spelte Geller 23 Sovjetmeisterskap, berre Mark Taimanov har like mange. Geller vann to meisterskap, i 1955 og 1979. Då han vann den siste som 54-åring, vart han den eldste vinnaren av ein Sovjetmeiserskap nokon gong.

## Bakgrunnsstoff
* Efim Geller sin profil på Chessmetrics.com
* Efim Geller sine parti på Chessgames.com

## Fotnotar
Eldrid

**Eldrid** og **Elfrid** er kvinnenamn av norrønt opphav. Begge har namnedag den 23. juni.

Det norrøne *Eldríðr* er truleg sett saman av *[[hild]]r*, 'strid', og *[[frid|frídr]]*, 'vakker', eller friðr, 'fred, vern'. 

Elfrida og Elfriede er europeiske variantar av namnet.

## Namneberarar
* Eldrid Lunden (f. 1940), norsk forfattar
* Eldrid Nordbø (f. 1942), norsk politikar 
* Eldrid Johansen (f. 1973), norsk skodespelar og forfattar

## Kjelder
Olavsspenning

**Olavsspenning** eller **olavsspennil** er ein vidjespenning bunden på ein spesiell måte, slik at han skal vere lett å opne. Ordet er i dag helst knytt til olavsspenningar av smijarn som kan henge i norske kyrkjer; her har dei ofte vore bruka til å feste klokketauet eller som dørringar. 

Olavsspenningar i smijarn har oftast ein diameter omkring 15 cm, og har form som ein vidjespenning. Dei har ikkje ornamentikk eller andre særtrekk som gjer at ein kan tidfeste dei, men det er sannsynleg at slike olavsspenningar kan gå attende til mellomalderen. Namnet er knytt til helgenkongen Heilag-Olav. 

Slike olavsspenningar i smijarn er kjende frå mellom anna
* Dolstad kyrkje
* Sel kyrkje
* Våler kyrkje

## Kjelder

* *[[Kulturhistorisk leksikon for nordisk middelalder]]* Rosenkilde og Bagger 1956-1978
* Bjørn Grimsby: «Et middelalderbeslag i Dolstad kirke» i *[[Årbok for Helgeland]] 1977*
Fengsel i Noreg

Det finst 43 **[[fengsel]] i [[Noreg]]** **per 2006**, her i alfabetisk rekkefølgje.  Sjå òg Kriminalomsorgen.

* Arendal fengsel
* Bastøy fengsel
* Berg fengsel
* Bergen fengsel
* Bjørgvin fengsel
* Bodø fengsel
* Bredtveit fengsel, forvarings- og sikringsanstalt
* Bruvoll fengsel
* Drammen fengsel
* Fredrikstad fengsel
* Gjøvik fengsel
* Hamar fengsel
* Hassel fengsel
* Haugesund fengsel
* Hof fengsel
* Horten fengsel
* Hustad fengsel
* Ila fengsel, forvarings- og sikringsanstalt
* Ilseng fengsel
* Indre Østfold fengsel
* Kongsvinger fengsel
* Kragerø fengsel
* Kristiansand fengsel
* Larvik fengsel
* Mosjøen fengsel
* Moss fengsel
* Oslo fengsel
* Ravneberget fengsel
* Ringerike fengsel
* Sandefjord fengsel
* Sandeid fengsel
* Sarpsborg fengsel
* Sem fengsel
* Skien fengsel
* Stavanger fengsel
* Tromsø fengsel
* Trondheim fengsel
* Ullersmo fengsel
* Vadsø fengsel
* Verdal fengsel
* Vestre Slidre fengsel
* Vik fengsel
* Ålesund fengsel
* Åna fengsel

## Nedlagde norske fengsel
* Akershus landsfengsel
Erling Falk

**Erling Falk** () var ein norsk sosialist og revolusjonær tenkjar, fødd på Hemnesberget. Mellom anna stifta han organisasjonen Mot Dag.

Erling Falk var son av Jonas Cornelius Falk (1844-1915) og Karen Katharina Ellingsen, begge politisk aktive for partiet Venstre; han vald som vararepresentant til Stortinget 1894 og 1897, møtande frå 1897 til 1900, ho som medlem i heradstyret på Hemnesberget frå 1907. Erling Falk gjekk middelskolen i Mosjøen, sidan begynte han å lese til eksamen artium i Stavanger, men han strauk til eksamen i fleire fag, og hausten 1907 reiste han til Amerika. I Chicago kom Erling Falk i kontakt med fagforeininga Industrial Workers of the World. 

1918 reiste han attende til Noreg. Her engasjerte han seg i Studentenes kommunistlag, og han var frå starten sentral i arbeidet med å gje ut tidsskriftet *Mot Dag*. Ved sida av arbeidet i Mot Dag, som både var eit tidsskrift og ein radikal politisk organisasjon, var han drivkraft bak Arbeidernes Aftenskole og bak arbeidet med å gje ut *[[Arbeidernes Leksikon]]*. 

I 1935 arbeidde han for at organisasjonen Mot Dag kollektivt skulle melde seg inn i Arbeidarpartiet. Motivasjonen kan ha vore at trugsmålet frå den veksande fascismen gjorde det naudsynt å samle kreftene på venstresida. Men sjølv vart Erling Falk ekskludert frå Arbeidarpartiet. Samstundes vart han sjuk med svulst på hjernen. I 1940 reiste han til Sverige for å bli operert, og i Stockholm døydde han 1. august 1940.

## Kjelder
* Martin Jøsevold: «Erling Falk - den røde hemnesværing» i *[[Årbok for Helgeland]] 2007* ISBN 978-82-90148-67-1
Manglerud

**Manglerud** er ein drabantby søraust i Oslo. Han ligg i bydel Østensjø, nordvest for Østensjøvannet.

Manglerud har namn etter Manglerud gård. Staden vart bygd ut 1952-63 i regi av OBOS, og har ein blanding av blokker og rekkjehus.
T-34

**T-34**, frå russisk танк (tank) 34, er ein sovjetisk tank som vart bygd frå 1940 til 1950-åra. 

Hovudsakleg vart han aktivt bruka mellom 1941 og 1945 i kampen for å slå tilbake det nazistiske overfallet på Sovjetunionen. 

T-34 sameinte alt kjende moderne idear til ein for si tid svært god tank. Det skrånande panseret var nytt, og vart etterlikna av andre sidan. 

T-34 sameinte eldkraft, pansring og rørsle-evne på ein god måte. Også driftssikkerheita bidrog til at denne tanken var overlegen dei tyske i same vektsklassen. Berre dei tyngre tyske tankane Tanken Panther, Tanken Tiger og Panzer IV kunne svare på utfordringa frå T-34 på slagmarkene, men dei var dyre og seine å produsere, og kravde mykje drivstoff på grunn av tyngda. T-34 var derimot enkel å produsere, og vart laga i store tal også midt under krigen i aust, da Sovjetunionen var hardt pressa, i dei nye fabrikkane som var bygde eller flytta aust for Moskva. 

T-34 fekk namnet sitt på grunn av at det var i 1934 det vart vedteke å byggje opp eit sterkt panservåpen i Sovjetunionen.

Tanken er bruka av ei mengd land utanom Sovjetunionen, også lenge etter 1950-åra. 

## Litteratur
* Roger Ford: *T-34 Panzer*. Nebel Verlag, ISBN 3-86070-799-X.
* Janusz Magnuski: *Von Tankograd nach Berlin – Entstehung und Bewährung des T-34*. Militärverlag der DDR, 1980.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:T-34|T-34]]» frå ,  den 22. juni 2009.*  

## Bakgrunnsstoff