Sylvia Plath

**Sylvia Plath** () var ein amerikansk forfattar best kjent for dikta sine, og romanen *The Bell Jar* (norsk tittel: *[[Glassklokken]]*).

## Biografi
Plath var fødd i Boston av ein tysk far og ei austerriksk-amerikansk mor. Ho vart rekna for å vera eit gåverikt barn, og allereie som åtteåring publiserte ho sitt første dikt. Ho skreiv seinare både romanar, noveller, dikt og essay. Det mest kjende verket hennar, *The Bell Jar*, var ein semi-biografisk roman om kampen hennar mot klinisk depresjon. Plath tok sitt eige liv i 1963, og ho har etter det fått ein tilnærma ikonisk status i enkelte miljø. 

Far til Plath var professor på eit college. Han døydde i 1940, og Plath skal aldri heilt ha komme over tapet av faren. I 1950 fekk ho publisert si første novelle «And Summer Will Not Come Again» i bladet *Seventeen*. 

Gjennom heile livet sleit Plath med alvorleg depresjon. I 1950 hadde ho byrja å studera ved Smith College, og sommaren 1953 hadde ho ein sommarjobb i eit magasin i New York. Etter at ho kom tilbake til skulen denne hausten, hadde depresjonen vorte så alvorleg at ho vart behandla med elektrosjokkterapi. I august 1953 prøvde ho å ta sitt eige liv for første gong. Ho vart innlagd ved ein psykiatrisk klinikk, og såg ut til å bli betre. I 1955 tok ho eksamen ved Smith College, og dette året vann ho også ein pris for diktet «Two Lovers and a Beachcomber by the Real Sea». Ho skildrar både sjukehusopphalda og sjølvmordsforsøket i romanen *The Bell Jar*. 

Plath fekk eit stipend til Cambridgeuniversitetet, der ho heldt fram med å skriva dikt. Fleire av dikta hennar vart publiserte i studentavisa til universitetet. Ved Cambridge møtte ho den engelske diktaren Ted Hughes. I 1956 gifta dei seg, og dei neste åra budde paret i USA. Etter at Plath vart gravid, flytta paret tilbake til Storbritannia, der Frieda Hughes vart fødd 1. april 1960. Familien budde i London ei stund før dei flytta til den vesle landsbyen North Tawton i Devonshire. Diktsamlinga *The Colossus* vart gitt ut i Storbritannia i 1960. Men allereie no hadde Plath og Hughes problem i ekteskapet, og i 1962 vart dei separerte. Plath tok med barna deira, Frieda og babyen Nicholas, tilbake til London. 11. februar 1963 utførte Plath sjølvmord ved hjelp av gassen i kjøkkenet.

## Bibliografi
**Dikt**

* The Colossus (1960)
* Ariel (1965)
* Crossing the Water (1971)
* Winter Trees (1972)
* The Collected Poems (1981)
* Daddy
* Poppies in July
* Morning Song
* Lady Lazarus
* Mirror

**Prosa**

* *The Bell Jar* (på norsk: Glassklokken) (1963) under pseudonymet Victoria Lucas
* *Lettars Home* (1975), brev til mor hennar, og redigert av henne
* *Johnny Panic and the Bible of Dreams* (1977)
* *The Journals of Sylvia Plath* (1982)
* *The Magic Mirror* (1989)
* *The Unabridged Journals of Sylvia Plath*, redigert av Karen V. Kukil (2000)

**Barnebøker**

* *The Bed Book* (1976)
* *The It-Doesn't-Matter-Suit* (1996)
* *Collected Children's Stories* (UK, 2001)
* *Mrs. Cherry's Kitchen* (2001)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sylvia Plath|Sylvia Plath]]» frå ,  den 5. mars 2025.*  

## Litteratur

* Paul Alexander: *Rough Magic*. *A Biography of Sylvia Plath*. Viking, New York 1991, ISBN 0-306-81299-1.
* Edward Butscher: *Sylvia Plath*. *Method and Madness*. Schaffner Press, Tucson 2003, ISBN 0-9710598-2-9.
* Peter K. Steinberg: *Sylvia Plath*. *Great Writers Series*. Chelsea House, New York 2004, ISBN 0-7910-7843-4.
* Linda Wagner-Martin: *Sylvia Plath*. *A Literary Life*. Palgrave Macmillan, Basingstoke 2003, ISBN 1-4039-1653-5.