Kultur i 2016

**Kultur i 2016** er ei oversikt over hendingar, fødde og døde personlegdomar innan kulturlivet i 2016.

## Hendingar
* 27. februar: Melodi Grand Prix 2016 i Oslo Spektrum. Vinnaren blei songen «Icebreaker», framført av Agnete Johnsen. 
* 17.–20. mars: Bokmessa i Leipzig 
* 21. mars: Verdas poesidag
* 23. april: Verdas bokdag
* 10.–14. mai: Eurovision Song Contest 2016 i Globen i Stockholm, Sverige
* 20.–23. september: Bokmessa i Göteborg 
* 19.–23. oktober: Bokmessa i Frankfurt

## Litteratur
 
;Prisar:
* Svenska Akademiens nordiske pris: Monika Fagerholm, Finland
* Amalie Skram-prisen: Gøhril Gabrielsen
* Aschehougprisen: Per Petterson
* Aschehougs debutantstipend: Jon Krog Pedersen for *Bekymringsmelding for Hanna Tidemann*
* Augustprisen: 
::Skjønnlitteratur: Lina Wolff for *De polyglotta älskarna*
::Sakprosa: Nina Burton for *Gutenberggalaxens nova. En essäberättelse om Erasmus av Rotterdam, humanismen och 1500-talets medierevolution*
::Barne- og ungdomsbok: Ann-Helén Laestadius for *Tio över ett*
* Bastianprisen
::Bastianprisen: Kristina Solum for Roberto Bolaño: *2666*
::Bastianprisen for barne- og ungdomslitteratur: Stian Omland for David Arnold: *Mygglandet*
* Bjørnsonstipendet: Tiril Broch Aakre
* Bokhandlarprisen: Vigdis Hjorth for *Arv og miljø*
* Brageprisen: 
::Skjønnlitteratur for vaksne: Monica Isakstuen for *Vær snill med dyrene*
::Barne- og ungdomslitteratur: Anders N. Kvammen for *Ungdomsskolen*
::Faglitteratur/Sakprosa: Åsne Seierstad for *To søstre*
::Open klasse: sakprosa for barn og unge Gudny Ingebjørg Hagen (forfattar) og Malgorzata Piotrowska (illustratør) for *Fest og feiring* 
::Heidersprisen:  Elisabeth Aasen 
* De Gyldne Laurbær: Merete Pryds Helle for *Folkets skønhed*
*  Samfundet De Nio sine prisar:
:: De Nios Stora Pris: Carola Hansson
:: De Nios Vinterpris: Jonas Brun, Helena Granström, Aino Trosell
:: Karl Vennbergs pris: Lasse Söderberg
:: Lotten von Kræmers pris: Kristoffer Leandoer
:: Samfundet De Nios Särskilda pris: Johan Beck-Fris, Maria Küchen og Pia-Kristina Garde 
:: Stina Aronsons pris: Per Odensten 
* Det Danske Akademis Store Pris: Helle Helle
* Det Norske Akademis Pris: Merete Alfsen
* Doblougprisen: Inghill Johansen og Per Petterson frå Noreg og Kristina Sandberg og Mirja Unge frå Sverige
* Havmannprisen: Per Knutsen for romanen *Broren til Hugo*
* Ibsenprisen:  Mette Edvardsen for *We to be*
* Kritikarprisen: 
::Beste skjønnlitterære verk for vaksne: Vigdis Hjorth for *Arv og miljø*, Cappelen Damm
::Beste bok for born eller ungdom: Tyra Teodora Tronstad for *Mørket kommer innenfra*, Aschehoug
::Beste omsetting: Kristin Sørsdal for omsettinga av romanen *Historia om det tapte barnet* av Elena Ferrante, omsett frå italiensk.
::Beste sakprosabok for vaksne:  Marit Paasche for *Hannah Ryggen. En fri.* Pax forlag
::Årets litteraturkritikar: Olaf Haagensen
* Nobelprisen i litteratur: Bob Dylan, USA
* Nordisk råds barne- og ungdomslitteraturpris: Arnar Már Arngrímsson, Island, for *Sölvasaga unglings*
* Nordisk råds litteraturpris: Katarina Frostenson, Sverige, for *Sånger och formler*
* Nynorsk barnelitteraturpris: Anders Totland for *Engel i snøen*
* Nynorsk litteraturpris: Ruth Lillegraven for *Sigd*, dikt
* P2-lytternes romanpris: Dag Johan Haugerud for *Enkle atonale stykker for barn*
* Riksmålsforbundets barne- og ungdomsbokpris: Gro Dahle for *Blekkspruten*
* Riksmålsforbundets litteraturpris: Tom Egeland for *Djevelmasken*
* Språklig samlings litteraturpris: Camilla Otterlei
* Stig Sæterbakkens minnepris: Morten Langeland
* Søren Gyldendal-prisen: Morten Møller
* Tarjei Vesaas' debutantpris:  Jan Kristoffer Dale for novellesamlinga *Arbeidsnever*
* Vestfolds litteraturpris: Steinar Opstad

;Utvalde utgjevingar:
* Marta Breen og Jenny Jordahl (ill.): *[[60 damer du skulle ha møtt]]*
* Vigdis Hjorth: *Arv og miljø*, roman

## Musikk
;Prisar:
* Nordlysprisen: Ketil Vea og Sigmund Lillebjerka

## Film
;Internasjonale filmar
;Norske filmar
* *[[Filmen Birkebeinerne|Birkebeinerne]]*, regissør Nils Gaup
* *[[Børning 2]]*, regissør Hallvard Bræin
* *[[Filmen Kongens nei|Kongens nei]]*, regissør Erik Poppe
* *[[Mannen fra Snåsa]]*, dokumentarfilm,  regissør Margreth Olin

## Andre kulturytringar
* Morten Tranøy og Carl Frederik Thorsager får Riksantikvarens kulturminnepris for deira innsats for å ta vare på og spre interesse for tekniske kulturminne.

## Døde
* 9. januar: Ove Allansson, svensk forfattar
* 10. januar: David Bowie, engelsk artist
* 10. januar: Bård Breivik, norsk skulptør
* 11. januar: Gunnel Vallquist, svensk forfattar og kritikar
* 18. januar: Michel Tournier, fransk forfattar og essayist 
* 5. februar: Bodil Malmsten, svensk forfattar
* 8. februar: Margaret Forster, britisk forfattar
* 12. februar: Bergljot Hobæk Haff, norsk forfattar
* 19. februar: Harper Lee, amerikansk forfattar
* 19. februar: Umberto Eco, italiensk filosof og forfattar
* 26. februar: Karl Dedecius, tysk omsetjar og forfattar
* 23. mars: Aharon Megged, israelsk forfattar
* 31. mars: Imre Kertész, ungarsk forfattar og nobelprisvinnar
* 2. april: Lars Gustafsson, svensk forfattar
* 12. april: Arnold Wesker, britisk dramatikar
* 21. april: Prince, USA-amerikansk musikar
* 24. april: Eva Jensen, norsk forfattar
* 25. mai: Yang Jiang, kinesisk forfattar og omsetjar
* 4. juni: Antti Hyry, finsk forfattar
* 6. juni: Peter Shaffer, britisk forfattar og dramatikar
* 7. juni: Marita Lindquist, finsk forfattar
* 15. juni: Lois Duncan, amerikansk forfattar
* 25. juni: Maurice G. Dantec, fransk-kanadisk forfattar
* 1. juli: Yves Bonnefoy, fransk forfattar og omsetjar
* 2. juli: Robert Nye, britisk poet og forfattar
* 2. juli: Elie Wiesel, rumensk-fødd forfattar, filosof og nobelprisvinnar
* 10. juli: Leif Nylén, svensk forfattar og musikar
* 14. juli: Péter Esterházy, ungarsk forfattar
* 28. juli: Mahasweta Devi, indisk forfattar
* 22. august: Toots Thielemans, belgisk jazzmusikar
* 29. august: Gene Wilder, amerikansk skodespelar
* 21. november: Jan Sonnergaard, dansk forfattar 
* 7. desember: Greg Lake, britisk musikar (King Crimson, Emerson, Lake and Palmer)
* 18. desember: Zsa Zsa Gábor, ungarsk-amerikansk skodespelar
* 19. desember: Anne Borg, norsk ballettdansar
* 25. desember: George Michael, britisk musikar
* 27. desember: Carrie Fisher, amerikansk skodespelar

## Kjelder