August Heinrich Hoffmann von Fallersleben

**August Heinrich Hoffmann von Fallersleben** (døypt *August Heinrich Hoffmann*; ) var ein tysk språkforskar og forfattar av barnesongar og revolusjonære tekstar.

## Liv og karriere
Hoffmann var fødd i Fallersleben i 1798 som son av Heinrich Wilhelm Hoffmann og Dorothea Balthasar. Faren var kjøpmann, vertshuseigar, senator og borgarmeister i Fallersleben.

I 1816 byrja han på eit teologistudium ved Georg-August-Universität i Göttingen, men interesserte seg meir for historia til antikken. Johann Joachim Winckelmann var eit forbilde for han.

Eit avgjerande vendepunkt blei kjennskapen med  Jakob Grimm hausten 1818, og Hoffmann bestemte seg deretter for å konsentrera seg om germanistikk. I 1819 flytta han over til Bonn, men blei skuffa over førelesingane og fekk ei stilling som bibliotekassistent, og dreiv eit intensivt sjølvstudium. Han var aktiv i studentrørsla, noko som fekk varig verknad på det politiske synet hans.

I 1823 blei Hoffmann bibliotekar i Breslau, og i 1830 blei han professor i germanistikk. Den liberale innstillinga hans og innsatsen for eit samla Tyskland førte til at han blei vart fråtatt professoratet og mista pensjonsrettane sine i 1842. I revolusjonsåret 1848 blei han rehabilitert takka vera ein amnestilov og dei prøyssiske styresmaktene utbetalte deretter vartpengar til han som pensjon. Professoratet fekk han derimot ikkje igjen.

## Virke
I 1841 skreiv Hoffmann songteksten «Das Lied der Deutschen», som med melodi av Joseph Haydn blei tysk nasjonalsong i 1922. I 1952 blei det tredje verset av songen, «Einigkeit und Recht und Freiheit», offisiell nasjonalsong for Forbundsrepublikken Tyskland, og i 1990 for det gjenforeinte Tyskland.

I tillegg til politisk lyrikk skreiv Hoffmann ei rekkje folkesongar, som:

* Alle Vögel sind schon da (Alle fugler små de er)
* Abend wird es wieder (Fager kveldsol smiler)
* Winters Abschied («Winter ade, scheiden tut weh»)
* Kuckuck, Kuckuck, ruft's aus dem Wald
* Morgen kommt der Weihnachtsmann
* Auswanderungslied

## Bibliografi

* *Unpolitische Lieder I.* Hoffmann und Campe, Hamburg 1841
* *Unpolitische Lieder II.* Hoffmann und Campe, Hamburg 1842
* *Vorrede zu politischen Gedichten aus der deutschen Vorzeit.* G. L. Schuler, Straßburg 1842 (utgitt  og med etterord av Georg Fein)
* *Deutsche Lieder aus der Schweiz.* Winterthur und Zürich 1843
* *Siebengestirn gevatterlicher Wiegen-Lieder für Frau Minna von Winterfeld.* Polnisch Neudorf. 20. Rosenmonds 1827.
* *Fünfzig Kinderlieder von Hoffmann von Fallersleben nach Original- und bekannten Weisen mit Clavierbegleitung.* Av Ernst Richter. Xaver und Wigand, Leipzig 1843
* *Fünfzig neue Kinderlieder von Hoffmann von Fallersleben nach Original- und bekannten Weisen mit Clavierbegleitung.* Av Ernst Richter. Friedrich Wassermann, Mannheim 1845
* *Vierzig Kinderlieder von Hoffmann von Fallersleben nach Original- und Volks-Weisen mit Clavierbegleitung.* Wilhelm Engelmann, Leipzig 1847
* *Mein Leben: Aufzeichnungen und Erinnerungen.* Seks bind, Carl Rümpler, Hannover 1868–1870

Hoffmann von Fallersleben som utgivar:

* *Politische Gedichte aus der deutschen Vorzeit*, 1843 (Skanning)

Samlingar:

* *Gesammelte Werke*, 1893 (posthum)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:August Heinrich Hoffmann von Fallersleben|August Heinrich Hoffmann von Fallersleben]]» frå ,  den 23. august 2023.*  
*** oppgav desse kjeldene:*  

* ''Biographie Hoffmann von Fallersleben'', von-fallersleben.de. Lest 28. januar 2017.
* Dorlis Blume: August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Livsløp på tabellform i LeMO (DHM og HdG) . Lest 28. januar 2017.

## Litteratur

* Bernt Ture von zur Mühlen: *Hoffmann von Fallersleben.* *Biographie.* Wallstein Verlag, Göttingen 2010. ISBN 978-3-8353-0790-2.
* Walter Methler, Martin Frost: *Hoffmann von Fallersleben.* *Kinderlieder – Freundschaften.* Evangel. Kirchengemeinde Volmarstein, Wetter/Ruhr 1990.
* (de) Adalbert Elschenbroich: «Hoffmann von Fallersleben, Heinrich.» I Neue Deutsche Biographie (NDB). Bind 9, Duncker & Humblot, Berlin 1972, , s. 421–423 (digitalisering).
* (de) Franz Muncker: «Hoffmann von Fallersleben, Heinrich». I Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Bind 12, Duncker & Humblot, Leipzig 1880, s. 608–616.

## Kjelder