Misjná

Bokverket ***Misjná*** (hebraisk מִשְׁנָה *Mišnā*) er den første omfattande skriftlege kodifiseringa av den munnlege Toráen som han vart forstått av farisearane og seinare av dei rabbanittiske jødane. *Misjná* vart redigert og fullført av Jehudá hannassí mot slutten av 100-talet av den moderne tidsrekninga.

*Misjná* utmerker seg i den rabbinske litteraturen ved skildringane av Tempelet i Jerusalem, som vart øydelagt eitt århundre tidlegare. Ein av dei seks hovuddelene av *Misjná* handlar spesifikt om lover for tempeltenesta.

Det er òg verd å merke seg at svært få skriftsitat er gjevne som basis for lovene i Misjná. Harmonisering og underbyggjing av misjnaiske lover og Torá-lover var viktige element i dei seinare medrasjím og Talmúd (Talmúd Jerusjalmí og Talmúd Bablí).

Dei rabbinske lærde som *Misjná* dokumenterer syna åt blir kalla *[[tanná|tannaím]]* (fl. av tanná). Tanná er eit arameisk ord som kjem frå same rota hebraisk *Misjná*. Grunntydinga av ordet er ‘taka oppatt’, ‘repetere’, og verbet kan òg tyde ‘å lære’. Ordet *misjná* tyder nærmast ‘det lærte’, og *Misjná* er i utgangspunktet å sjå som ein meir eller mindre fullstendig korpus av fariseisk-jødisk sivil og religiøs lov slik denne var forstått fram mot slutten av 100-talet av den vestlege tidsrekninga og redigert av rebbí Jehudá hannasí («prins Jehudá»). Jehudá hannassí blir elles oftast kalla rett og slett Rebbí.

## Inndelinga av ''Misjná''
Ordet «misjná» kan òg tyde ein ‘paragraf’, det vil seie den minste juridiske eininga i *Misjná*. Fleirtalsforma av misjná er «misjnajót». Ei gruppe av misjnajót utgjer ein perek (eit kapittel); ei gruppe av perakím (kapittel) utgjer ein massékhet (ein traktat), ei gruppe av massekhtót utgjer ein séder (ein orden), og dei seks sedarím utgjer heile *Misjná*. Det hebraiske uttrykket for seks traktatar er שִׁשָּׁה סְדָרִים *šiššā sədārīm*, forkorta til SjaS. Same inndelinga som for *Misjná* gjeld òg for heile Talmúd i sine to utgåver — *[[Talmúd Jerusjalmí]]* og *[[Talmúd Bablí]]*.

# ***[[Seder Zera‘ím]]***
## *[[Massékhet Berakhót]]*
## *[[Massékhet Peá]]*
## *[[Massékhet Demáj]]*
## *[[Massékhet Kilájim]]*
## *[[Massékhet Sjebi‘ít]]*
## *[[Massékhet Terumót]]*
## *[[Massékhet Ma‘asrót]]*
## *[[Massékhet Ma‘asér sjení]]*
## *[[Massékhet Hallá]]*
## *[[Massékhet ‘Orlá]]*
## *[[Massékhet Bikkurím]]*
# ***[[Seder Mo‘éd]]***
## *[[Massékhet Sjabbát]]*
## *[[Massékhet ‘Erubín]]*
## *[[Massékhet Pesahím]]*
## *[[Massékhet Sjekalím]]*
## *[[Massékhet Jomá]]*
## *[[Massékhet Sukká]]*
## *[[Massékhet Besá]]*
## *[[Massékhet Rosj hasjaná]]*
## *[[Massékhet Ta‘anít]]*
## *[[Massékhet Megillá]]*
## *[[Massékhet Mo‘éd katán]]*
## *[[Massékhet Hagigá]]*
# ***[[Seder Nasjím]]***
## *[[Massékhet Jebamót]]*
## *[[Massékhet Ketubbót]]*
## *[[Massékhet Nedarím]]*
## *[[Massékhet Nazír]]*
## *[[Massékhet Sotá]]*
## *[[Massékhet Gittín]]*
## *[[Massékhet Kiddusjín]]*
# ***[[Seder Nezikín]]***
## *[[Massékhet Babá kammá]]*
## *[[Massékhet Babá mesi‘á]]*
## *[[Massékhet Babá batrá]]*
## *[[Massékhet Sanhedrín]]*
## *[[Massékhet Makkót]]*
## *[[Massékhet Sjebu’ót]]*
## *[[Massékhet ‘Edujjót]]*
## *[[Massékhet ‘Abodá zará]]*
## *[[Massékhet Abót]]*
## *[[Massékhet Horajót]]*(I *[[Talmúd Bablí]]* er det lagt til sju seinare massekhtót: *[[Massékhet Abót derebbí Natán]]*, *[[Massékhet Soferím]]*, *[[Massékhet Ébel rabbatí]]*, *[[Massékhet Kallá]]*, *[[Massékhet Dérekh éres rabbá]]*, *[[Massékhet Dérekh éres zutá]]* og *[[Massékhet Pérek hasjalóm]]*)
# ***[[Seder Kodasjím]]***
## *[[Massékhet Zebahím]]*
## *[[Massékhet Menahót]]*
## *[[Massékhet Hullín]]*
## *[[Massékhet Bekhorót]]*
## *[[Massékhet ‘Arakhín]]*
## *[[Massékhet Temurá]]*
## *[[Massékhet Keritót]]*
## *[[Massékhet Me‘ilá]]*
## *[[Massékhet Tamíd]]*
## *[[Massékhet Middót]]*
## *[[Massékhet Kinním]]*
# ***[[Seder Taharót]]***
## *[[Massékhet Kelím]]*
## *[[Massékhet Ohalót]]*
## *[[Massékhet Nega‘ím]]*
## *[[Massékhet Pará]]*
## *[[Massékhet Tahorót]]*
## *[[Massékhet Mikvót]]*
## *[[Massékhet Niddá]]*
## *[[Massékhet Makhsjirín]]*
## *[[Massékhet Zabím]]*
## *[[Massékhet Tebúl jom]]*
## *[[Massékhet Jadájim]]*
## *[[Massékhet ‘Uksín]]*

## Sjå òg
* Mekhiltá
* Talmúd
** Talmúd Bablí
** Talmúd Jerusjalmí
* Toseftá