open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ole Brude

**Ole Martin Brude** () var ein norsk sjømann og livbåtkonstruktør. 

## Liv og virke
Familien Brude budde ei tid i USA medan Ole var barn. Han gjekk til sjøs då han  var 16. år. Her fekk han ideen om ein overbygd livbåt. I 1902 gjekk han på Haugesund sjømannsskule, før han gjekk inn i marinen. Han utarbeidde teikningar og modell til ein kapselforma livbåt. Han skreiv og kontrakt med Aalesund mek Verksted og Slipanlæg om å bygge ein båt. Ole Brude kalla livbåten han hadde skapt for «Uræd,» men på grunn av forma og namnet på konstruktøren vart han til vanleg kalla *[[Brudeegget]]*.

Ole Brude ville segle livbåten frå Ålesund til New York. Han vona å kome tidsnok til å få han utstilt på verdsutstillinga i St. Louis. Sein sjøsetting og lekkasjar gjorde at reisa vart utsett. Saman med tre andre la han ut frå Ålesund 7. august 1904. Dei kom fram til Petty Harbor på New Foundland 15. november. Dei ville avslutte ferda i Boston. På  ferda dit vart «Uræd»  kasta på land ved Glouchester i eit hardt uver. Livbåten fungerte som Brude hadde vona. Dei kom velberga frå strandinga. Han rakk ikkje verdsutstillinga.

Ole Brude reiste attende til Ålesund. Der vart han motteken med heider. Han fortsette som sjømann til i 1925. Siste åra levde han i USA. Då han døydde i 1949 vart urna nedsett i Ålesund. Ålesund Museum steller grava.

Brude fekk ikkje oppleve at livbåtkonstruksjonen hans vart nokon suksess. Først i 1978 vart det påbode med overbygde livbåtar.

## Ettermæle
I 2020 laga den norske klokkeprodusenten Von Doren eit armbandsur inspirert av ferda til Ole Brude. Klokka fekk namnet «URÆD» etter livbåten og vart produsert i 1904 utgåver.

I 2022 sende NRK *Uræd - egget som kunne berge liv*, 2 episodar om Ole Brude og ferda med «URÆD».

## Sjå òg
* Dønvigs bøye

## Kjelder

* Ole M. Ellefsen: *«URÆD»* Ålesund Museums skrift nr 29 2004. ISBN 82-90151-12-8
* NRK Brude-ferden
* NRK Uræd - egget som kunne berge liv
Turid

**Turid** og **Turi** er kvinnenamn av norrønt opphav. Turid har norsk namnedag den 8. januar.

Det norrønne namnet *Þúriðr* eller *Þorriðr* er sett saman av gudenamnet Tor og *[[frida|friðr]]*, 'vakker, elskeleg'.

## Namneberarar
*Turid Haaland (1908-1979), norsk skodespelar
*Turid Balke (1921-2000), norsk skodespelar, dramatikar og brukskunstnar
*Turid Holter (f. 1936), norsk tekstilkunstnar
*Turid Eng (f. 1937), norsk bilethoggar
*Turi Gramstad Oliver (f. 1938), norsk kunstnar
*Turid Høvin (f. 1940), norsk diktar
*Turid Farbregd (f. 1941), norsk filolog
*Turid Karlsen Seim (f. 1945), norsk teolog og professor
*Turid Lilleheie (f. 1947), norsk fagforeiningskvinne
*Turid Birkeland (1962–2015), norsk politikar

## Kjelder
*
Bjørn Lødemel

**Bjørn Lødemel** () er ein norsk politikar for Høgre. Han vart vald inn på Stortinget frå Sogn og Fjordane i 2009. Han hadde då vore ordførar i Hornindal kommune sidan 1995, og kommunestyremedlem sidan 1991. Han har òg vore regionrådsleiar, og er leiar i Sogn og Fjordane Høgre.

Lødemel har utdanning frå handelsskule (1974–1976), og har vore fabrikkarbeidar ved Ekornes på Grodås (1978–1991) og sjølvstendig næringsdrivande bokhandlar med Lødemel bokhandel frå 1989 til 2008.

## Stortingskomitéar
* 2009–2013: medlem av Energi- og miljøkomitéen på Stortinget

## Bakgrunnsstoff
*Bjørn Lødemel på Stortinget.no
*Bjørn Lødemel  hos Sogn og Fjordane Høgre
Festa do Bonfim

**Festa do Bonfim** eller **Lavagem do Bonfim** er ei tradisjonell høgtid i Salvador i den brasilianske delstaten Bahia, feira den andre torsdagen etter heilagetrekongarsdag. *Festa do Bomfim* har røter både frå portugisisk katolisisme og vestafrikansk religion, og er ei høgtid for katolikkar, candomblé- og umbandautøvarar.

Under høgtida ærer ein den kristne vernehelgenen for Salvador, *Nosso Senhor do Bonfim*, eigentleg ei framstilling av Jesus i dødsaugneblikken (*Bonfim* tyder 'god ende'). Oxalá, guden over gudane innan candomblé, er knytt til Bonfim, og blir også dyrka.

Høgdepunktet av feiringa er eit 8 kilometer langt opptog utført av kvitkledde kvinner frå Bahia, som går frå basilikaen Conceição da Praia til åsen der kyrkja vigd Nossa Senhor do Bonfim står. Kvinnene utfører ei rituell reingjering av kyrkja og plassen utanfor og messer på joruba. Eit tusentals menneske følgjer dei. 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

*Festa do Bonfim ved whatsonwhen
**Denne artikkelen bygger på «[[:pt:Festa do Bomfim|Festa do Bomfim]]» frå , og «[[:en:Church of Nosso Senhor do Bonfim, Salvador|Church of Nosso Senhor do Bonfim, Salvador]]» frå  den 8. januar 2010.*
Stortingsrepresentantar 2009-2013

__NOTOC__
**Liste over alle stortingrepresentantar i perioden [[stortingsperioden 2009–2013|2009 til 2013]]**. Lista omfattar alle som vart valde til Stortinget ved stortingsvalet 2009, 14. september 2009.

Det er totalt 169 representantar, fordelt på 64 til Det norske Arbeidarparti, 41 til Framstegspartiet, 30 til Høgre, 11 til Sosialistisk Venstreparti, 11 til Senterpartiet, 10 til Kristeleg Folkeparti, og 2 til Venstre. Det veljast 150 distriktsmandat i tillegg til eitt utjamningsmandat frå kvart fylke (i alt 19). Med heimel i Grunnlova sin paragraf 68, trer dei nye stortingsrepresentantane til den fyrste «søgnedagen» (verkedagen) i oktober, altså torsdag 1. oktober 2009.

Den fylkesvise oversikten nedanfor følgjer same rekkjefølgje og alfabetiseringsprinsipp (som *Agder, Vest*) som representantane si plassering i stortingsssalen. Lista syner derfor også partia si oppslutning i det enkelte fylke, ved at den fyrste representanten i kvart fylke kjem frå det partiet som fekk flest stemmer i fylket. Deretter følgjer representantane etter den berekningsmetoden som vert nytta. Ved norske stortingsval nyttast ein modifisert versjon av St. Laguës metode; dette forklarar også kvifor representantane frå det enkelte fylke ikkje er samla partivis.

Representantane i rosa er utjamningsmandat.

## Referanser
Michael Tetzschner

**Michael Christian von Tetzschner** () er ein norsk advokat og politikar (H). Han sat i Oslo bystyre frå 1975 til 1999. Tetzschner vart medlem av byrådet i 1986, og var byrådsleiar i Oslo frå 1989 til 1991. Han vart vald inn på Stortinget frå Oslo i 2009.

I 1995 trekte Tetzschner seg frå aktiv politisk deltaking, etter at han og Oslo Høgre hadde avvist byrådssamarbeid med Framstegspartiet. Etter mange års fråvær annonserte han i januar 2006 at han atter ville engasjere seg i politikken, og vart vald til leiar av Oslo Høgre 21. januar 2006, som etterfølgjar for Heidi Larssen. Gustav Heiberg Simonsen var motkandidat. I februar 2009 vann Tetzschner ei kampvotering mot Inge Lønning om tredjeplassen på Oslo Høgre si liste ved stortingsvalet i 2009. Plassen vart sett på som sikker, og ved stortingsvalet fekk også fjerdekandidat Nikolai E. Astrup stortingsplass.

Han er gift med Kristin Clemet, og dei har to barn. I tillegg har han to eldre søner med Berit Tetzschner. Som åtteåring vart han foreldrelaus og flytta frå København til besteforeldra på Smestad i Oslo.
Tetzschner er onkel til Opera-grunnleggjar Jon Stephenson von Tetzchner (merk manglande *s* i etternamnet).

## Stortingskomitear
*2009–2013 medlem i Kommunal- og forvaltningskomiteen

## Kjelder

*
Tor Bremer

**Tor Bremer** () er ein norsk bonde og politikar frå Luster kommune i Sogn og Fjordane. Han var  varaordførar i fylkeskommunen frå 2003 til 2007 for Arbeidarpartiet. Han vart vald inn på Stortinget i 2009 som andrekandidat frå Arbeidarpartiet i Sogn og Fjordane.

Tor Bremer er frå Luster og har i ei årrekkje vore leiar i Sogn og Fjordane Arbeidarparti.

## Kjelder
*Tor Bremer på Storinget.no.
Anders Anundsen

**Anders Anundsen** () er ein norsk Frp-politikar frå Stavern, som frå 16. oktober 2013 til 20. desember 2016 var justisminister i regjeringa Solberg.

## Liv og gjerning
Anundsen var 1996 og 1998-99 formann i Framstegspartiets Ungdom. Han arbeidde som politisk rådgjevar for Framstegspartiet si stortingsgruppe i åra 1995-1997, sekretær/konsulent for Advokat Dag W. Andressen 2000-2002 og lærarvikar 2001-2004.

Frå 2005 til 2017 representerte Anundsen valkrinsen Vestfold og Framstegspartiet på Stortinget. I den andre valperioden, 2009-13, markerte han seg ein aktiv medlem i Kontroll i konstitusjonskomitten, og tok iniativ til fleire høyringar der statsrådar måtte forsvare seg mot nærgåande kritikk.

Ved danninga av Solberg-regjeringa i oktober 2013 fekk Anundsen leiinga av Justisdepartementet. Som justisminister vart han utsett for sterk kritikk frå stortingsopposisjonen for handteringa av fleire saker. I ei sak som gjaldt utsending av såkalla asylbarn, hevda han at det var politiet som hadde gått ut over instruksane, medan Kristeleg Folkeparti og Venstre, dei to støttepartia til regjeringa, meinte han handla i strid med samarbeidsavtalen frå 2013. Seinare vart han også til lått i det politiske miljøet, då han fekk laga ein film som skulle syne alt Justisdepartementet hadde fått gjort i hans styringstid.

Våren 2015 måtte justisminister Anundsen stå til ansvar for mangelfull oppfylgjing av tryggings- og beredskapstiltak, etter at Riksrevisjonen i ein rapport peika på sterk svikt frå Justis- og beredskapsdepartementet si side. I fylgje Riksrevisjonen var det ikkje retta opp i vedvarande svak styring og samordning mellom offentlege etatar i beredskapsarbeidet. Også under den såkalla flyktningkrisa hausten 2015 måtte Anundsen tole kritikk for mangelfull leiarskap. Han vart skifta ut i desember 2016, då Per-Willy Amundsen vart ny statsråd i Justisdepartementet. Anundsen sa elles nei til å verte nominert til stortingsvalet 2017.  

Anundsen tok juridisk mastergrad i 2008.

## Stortingskomitear
*2005-2009 medlem av Kyrkje-, utdannings- og forskningskomiteen
*2009-2013 medlem av Kontroll og konstitusjonskomiteen

## Kjelder
*Store norske lekiskon
*Stortinget - Biografi
*Framstegspartiet - Biografi
Slaget ved Meissen

**Slaget ved Meissen** (4. desember 1759) var eit slag under sjuårskrigen der ein arme frå Austerrike slo ein større arme frå Preussen. Trass i at prøyssarane var 26&nbsp;000 mann og austerrikarane 21&nbsp;000, sikra austerrikarane ein viktig siger, som i praksis gjorde at Sachsen var verande ein alliert under resten av krigen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Meissen|Battle of Meissen]]» frå ,  den 9. januar 2010.*
Forbrukarkjøpslova

**Lov om forbrukarkjøp** eller **Forbrukarkjøpslova** er ei norsk lov som regulerer sal av ting (lausøyre) til ein forbrukar når seljaren eller seljaren sin representant opptrer i næringsverksemd.

Lova blei sett i kraft 1. juli 2002. 

Sal *mellom* forbrukarar blir regulert av kjøpslova, og det blir også sal *mellom* næringsdrivande.

## Sjå òg
* Fjernsal
* Kjøpslova
* Telefonsal
* Postordresal
* Angrerettlova
* Elektronisk handel (Internettsal)

## Bakgrunnsstoff
* Lovdata - Lov om forbrukerkjøp (Forbrukerkjøpsloven)
Osmington Mills

**Osmington Mills** er ein landsby på kysten mellom Ringstead Bay (i aust) og byen Weymouth (i vest) i Dorset i England. Han ligg i kommunen Osmington.

Landsbyen er ein populær turiststad med mange feriefasilitetar (mellom anna campingplass) og ein pub som har eksistert sidan 1200-talet. Det går turstiar frå landsbyen til Weymouth og Ringstead Bay. 

Kystlinja her er ein del av *[[Jurassic Coast]]* i Dorset og det finst mange fossil i klippene her. I vest ligg Black Head og bortanfor det Redcliff Point, der det er gjort fossilfunn. 

Området rundt Osmington Mills og Osmington Bay vart målt av den engelske landskapsmålaren John Constable tidleg på 1800-talet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Osmington Mills|Osmington Mills]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pondfield Cove

**Pondfield Cove** er ei lita vik like aust for Worbarrow Tout og vest for Gad Cliff i Dorset i England. Ho er ein del av verdsarvstaden *[[Jurassic Coast]]*, «Jurakysten».

Vika ligg heilt innanfor Portland- og Purbeckformasjonane. Mykje av sekvensane av purbeck-kalkstein og skifer er synlege i Pondfield Cove. Den vesle landtunga mellom Worbarrow Tout og fastlandet skil Pondfield Cove frå Worbarrow Bay i nord. 

Pondfield Cove er berre tilgjengeleg når Lulworth skytefelt er open for ålmenta. Ein kan nå vika langs ein sti frå Tyneham Gwyle nær Tyneham.

## Galleri

Fil:Pondfield cove cliffs dorset.jpg|Klipper på vestsida av vika
Fil:Concrete tank trap pondfield cove dorset.jpg|Betonghindringar bakom vika


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pondfield Cove|Pondfield Cove]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Poole Bay

**Poole Bay** er ei bukt i Den engelske kanalen på kysten av Dorset sør i England. Ho går frå munningen av Poole Harbour i vest til Hengistbury Head i aust. Ho består av bratte sandsteinsklipper og fleire ravinar som gjer det lett å kome seg ned til sandstranda nedanfor. Kysten langs bukta vert stadig utbygd og delar av South East Dorset byområde, med delar av byane Poole, Bournemouth og Christchurch ligg her. Bukta vert stundom feilaktig kalla **Bournemouth Bay**, sidan ho ligg innanfor kommunen Bournemouth. 

Området kring Poole Bay vart danna under pleistocen-epoken, då elva Solent rann over heile Søraust-Dorset og Vest-Hampshire, forbi Isle of Wight. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Poole Bay|Poole Bay]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ringstead Bay

**Ringstead Bay** er ei bukt ved Den engelske kanalen i Dorset i England. I bukta finst grus òg noko sand og utanfor bukta ligg eit om lagt 600 meter langt rev som kjem til syne ved fjøre sjø. 

Like aust for bukta ligg dei kvite kalksteinsklippene White Nothe, som ruvar over bukta. Den større byen Weymouth ligg om lag 8 km vest for Ringstead Bay. Den vesle landsbyen Osmington Mills ligg på kysten om lag 1,5 km mot vest og det går ein tursti til denne landsbyen langs klippene, via Bran Point.

Ringstead Bay og den vesle landsbyen Ringstead er tilgjengelege via ein privat veg. Området er kjent for den vakre naturen og dei mange fossilfunna. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ringstead Bay|Ringstead Bay]]» frå ,  den 9. januar 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*Ringstead, Dorset, England 
*Osmington, Osmington Mills og Ringstead
*Fossilsamling — Ringstead i Dorset
Knut Samset

**Knut Iversen Samset** (fødd 1879 i Måndalen i Romsdal, truleg drepen 1936 i Hubei-provinsen i Kina) var ein norsk misjonær for Det norsk-lutherske Kinamissionsforbund rundt Laohekou i Kina. 

Samset var utdanna ved misjonsskolen til Misjonsambandet og vart etter eit opphald i England misjonær i Kina i 1902. 
I 1904 tok han til med arbeidet i Neixiang, men fann snart at dette var upraktisk. Derfor opna han i staden i 1907 misjonsstasjonen Lushan som fekk ei kyrkje med 400 sitjeplassar, guteskole i 1910 (og etter Samsets død ei ny kyrkje i 1938 med 1500 sitteplassar). 

Samset var tilsynsmann for misjonen frå 1919 til 1935, og utførte mykje arbeid med den kinesiske songboka til misjonen. Han vart tatt til fange av ein røvarbande i 1936 og døydde etter nokre månader. Ingen veit nøyaktig når eller på kva måte han døydde, og grava hans vart ikkje funnen.
St Oswald's Bay

**St Oswald's Bay** er ei bukt nær Lulworth langs Jurassic Coast i Dorset i England.

Bukta har ei smal grusstrand med høge kalksteinsklipper. Det er stundom steinsprang og jordras frå klippene. Stranda vert blokkert i vestenden ved flo sjø. I austenden er vegen opp frå stranda bratt og glatt når det er vått. Stranda er isolert og har ingen fasilitetar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:St Oswald&#39;s Bay|St Oswald&#39;s Bay]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ingvald Raknem

**Ingvald Raknem** () var ein norsk filolog som var professor i engelsk ved dåverande Norges lærerhøgskole i Trondheim, i dag NTNU.
Han var ein av dei fremste norske kjennarane av Jeanne d'Arc.

## Bakgrunn
Ingvald Raknem vart fødd i Måndalen i Rauma kommune. Han vart cand. philol. 1941 og Ph.d. 1955 frå dåverande Birkbeck College i dag Birkbeck, University of London. Doktorgradsavhandlinga hadde tittelen *[[H. G. Wells]]' Fiction from 1887 to 1920 in the Light of the Literary Criticism of His Age.*

Under krigen var han motstandsmann og var medlem av den militære etterretningsorganisasjonen XU i Romsdal.

## Stillingar og verv
Raknem var styremedlem i NRK 1964-1970 og medlem av Norsk språkråd 1952-1958 og 1968-1970. Han var aktiv målmann og var formann i Romsdal mållag, Nidaros mållag og Trønderlaget.

Ingvald Raknem var redaktør for Årbok for Trøndelag, 1967-1972 utgitt av Trønderlaget i Trondheim.

## Utgjevingar
**H.G. Wells and His Critics* (Universitetsforlaget, 1962) 
**Joan of Arc in History, Legend and Literature* (Oxford Univ Press, 1971) ISBN 8200022471 (82-00-02247-1)
**Hesten i folketru og dikting* (Noregs Boklag, 1974) ISBN 8252200990 (82-522-0099-0)

## Referansar
Kjøpslova

**Kjøpslova** eller **Lov om kjøp** av 13. mai 1988 nr. 27, er ei norsk lov som vart sett i kraft 1. januar 1989. Lova regulerer sal av lausøyre, med unntak for sal frå næringsdrivande til forbrukar, som frå 1. juli 2002 har blitt regulert av forbrukarkjøpslova.

Frå 1. juli 2002 gjeld lova såleis:
* Kjøp og sal mellom to næringsdrivande
* Kjøp og sal mellom to privatpersonar, forbrukarar, utan bruk av mellommann
* Viss det er opplyst at mellommannen ikkje er seljar og at mellommannen ikkje har ansvar for manglar

Kjøpslova av 1988 erstatta *Lov 24 mai 1907 nr. 2 om kjøb*. 

## Sjå òg
* Lover om kjøp og sal
* Fjernsal
* Telefonsal
* Postordresal
* Angrerettlova
* Elektronisk handel
* Forbrukarkjøpslova

## Bakgrunnsstoff
* Lovdata - Lov om kjøp (Kjøpsloven)
Slaget ved Rheinberg

**Slaget ved Rheinberg** fann stad den 12. juni 1758 i Rheinberg i Tyskland under sjuårskrigen. Ein fransk styrke kommandert av Comte de Clermont og ein engelsk-tysk styrke under hertug Ferdinand av Braunschweig kjempa mot kvarandre og ingen av dei klarte å avgjere slaget. Det var ein forgjengar til det meir avgjerande slaget ved Krefeld ni dagar seinare.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Rheinberg|Battle of Rheinberg]]» frå ,  den 9. januar 2010.*
*** oppgav desse kjeldene:*
** McLynn, Frank. *1759: The Year Britain Became Master of the World*. Pimlico, 2005.
Raidet mot Cherbourg

**Raidet mot Cherbourg** fann stad i august 1758 under sjuårskrigen då ein britisk styrke gjekk i land på kysten av Frankrike ved hjelp av Royal Navy for å angripe byen Cherbourg som eit ledd av dei britiske styresmaktene sine planar om å ta franskekysten.

## Bakgrunn
Det hadde lenge vore politikken til den britiske styresmakta å nytte den sterke marinen sin til å utføre raid langs franskekysten for å trekkje merksemda og ressursane til franskmennene bort frå Tyskland, der dei britiske allierte Preussen, Hannover og Braunschweig var under kraftig press. I 1758 bad hertugen av Braunschweig britane om å setje denne politikken til verks etter at den allierte styrken hans vart pressa bakover. Ein stor marine- og militærstyrke vart samla sør i England under admiral George Anson.

## Raidet
Dei britiske styrkane vart kommandert av generalløytnant Thomas Bligh med Richard Howe som marinekommandant. Dei segla langs kysten av Normandie og truga fleire hamnebyar, før dei kom til Cherbourg den 7 august. Tilhøva var gode og dei kom seg trygt i land. Så snart dei var i land fjerna dei den vesle franske styrken som forsvarte Cherbourg og erobra byen. Dei øydela festningsverka og hamna. Den 16. august forlet britane Cherbourg og etter nøyaktig ei veke.

## Etterverknad
Toktet var oppmuntrande for britane. Planen hadde vore eit av favorittprosjekta til William Pitt og han planla fleire raid langs franskekysten. I september 1759 prøvde Bligh å erobre St. Malo, men vêret gjorde at han berre klarte å setje i land delar av styrken, som raskt møtte ein langt sterkare fransk styrke. Bligh prøvde å trekkje seg attende til skipa sine, som han til slutt klarte etter store tap i slaget ved Saint Cast. Dette førte til at britane stoppa desse raida og sette heller inn stykane i Tyskland.

Trass i dette hadde raida vore ein suksess fordi dei svekka den franske moralen og overbeviste dei om at sjølv det franske fastlandet var sårbare for den overlegne britiske marinen. Som svar til dette planla franskmennene ein stor invasjon av Storbritannia i 1759, men planane vart skrinlagde etter tap til havs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Raid on Cherbourg|Raid on Cherbourg]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Rodger, N. A. M. *The Command of the Ocean: A Naval History of Britain, 1649-1815.*
** Simms, Brendan. *Three Victories and a Defeat: The Rise og Fall of the First British Empire.* Penguin Books (2008)
** West, Fred. *Crucible of War: The Seven Years' War and the Fate of Empire in British North America, 1754-1766*. Faber & Faber, 2001
Slaget ved Lutterberg i 1758

**Slaget ved Lutterberg** fann stad 10. oktober 1758 under sjuårskrigen mellon ein fransk styrke på 42&nbsp;000 mann kommandert av Prince de Soubise og ein mykje mindre engelsk-tysk styrke kommandert av general Christoph Ludwig von Oberg.

Dei to armane møtte kvarandre nær byen Lutterberg i Niedersachsen. Dei 14&nbsp;000, hovudsakleg prøyssisk, soldatane, vart overvelda av fleire åtak frå det franske kavaleriet og vart tvungen til å trekke seg attende. Trass i at Soubise vann ein avgjerande siger, var han treig med å følgje etter fienden. Dette fekk hans overordna i Paris til å erstatte han med Marquis de Contades.

Soubise fekk ein marskalkbatong for denne sigeren.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Lutterberg (1758)|Battle of Lutterberg (1758)]]» frå ,  den 9. januar 2010.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Duffy, Christopher. *The Military Experience in the Age of Reason*. Routledge & Kegan Paul, 1987.
** Jacques, Tony. *The Dictionary of Battles and Sieges, F-O*. Greenwood Press, 2007.
Forbrukar

**Forbrukar** eller **konsument** har følgjande legaldefinisjon i forbrukarkjøpslova § 1 tredje ledd: *Med forbruker menes en fysisk person som ikke hovedsakelig handler som ledd i næringsvirksomhet.* 

Med forbrukar tenkjer ein hovudsakleg på ein person som er i rolla som kjøpar, av varer eller tenester, men for rettshøvet mellom partane har det klar tyding også om forbrukaren opptrer i rolla som seljar.
 
Mange forbrukarar har av fleire grunnar ei svak stilling i høve dei som driv næringsverksemd. Det kan ofte vere eit behov for å verne forbrukarar. I så måte er det vedtatt fleire lover som skal vareta forbrukarane sine interesser, som forbrukarkjøpslova, angrerettlova, avhendingslova og bustadoppføringslova . Gjerne ved at dei viktigaste vernereglane er gjort ufråvikelege når den eine parten i ein avtale er forbrukar.

Interessa for forbrukarspørsmål kom opp på den politiske dagsordenen for alvor på 1950-talet. I Einar Gerhardsen si tredje regjering vart Aase Bjerkholt frå 1. august 1955 konsultativ statsråd for familie og forbrukarsaker. 21. desember 1956 vart Familie- og forbrukardepartementet oppretta, med Aase Bjerkholt som den første statsråden.

For å hjelpe forbrukarane i dei problema som måtte oppstå mellom kjøpar og seljar, og for å hindre at problem oppstår, har staten oppretta organ som Forbrukarrådet og Forbrukarombodet. Forbrukarrådet utfører også testar av ulike varer for å undersøke kvaliteten. Resultata av desse undersøkingane blir publisert i Forbruker-rapporten.

## Sjå òg
*Forbrukar Europa

## Bakgrunnsstoff
*Forbrukerrådet sine nettsider
Victor-François de Broglie

**Victor-François de Broglie** () var ein fransk aristokrat og soldat, og hadde stillinga marskalk av Frankrike. Han tente med faren François-Marie de Broglie i Parma og Guastalla og i 1734 vart han oberst.

Under den austerrikske arvefølgjekrigen tok han del i storminga av Praha i 1742 og vart gjort brigader. I 1744 og 1745 tente han ved Rhinen og tok over for faren som hertug av Broglie, etter at faren døydde i 1745. Han vart *[[maréchal de camp]],* og tente så under Moritz av Sachsen i Nederlanda der han var til stades ved Roucoux, Val og Maastricht. Mot slutten av krigen var han vorte generalløytnant. 

Under sjuårskrigen tente han først under Louis Charles César Le Tellier-Estrées, Charles de Rohan-Soubise og  Contades, og var til stades ved alle slaga frå Hastenbeck og framover. Etter sigeren hans over prins Ferdinand i Bergen (1759) vart han gjort marskalk av Frankrike av kong Ludvig XV og fekk tittelen *[[Reichsfürst]]* av keisar Frans I.

I 1759 vann han slaget ved Bergen og følgde opp dette med å erobre byen Minden. Seinare kjempa han i slaget ved Minden under Contades, som han seinare skulle overta for. I 1760 vann han ved Korbach, men vart slått ved Villinghausen i 1761. Etter krigen fall han i unåde og vart ikkje kalla inn til teneste før i 1778, då han fekk kommando over troppanr som skulle operere mot England. Han spelte ei stor rolle i den franske revolusjonen, som han var sterkt imot. Han kommanderte troppane ved Versailles i juli 1789 og tente kort tid som krigsminister under Ludvig XVI før han flykta frå Frankrike. Etter utflyttinga vart han ein kort stund kommandant for «prinsearmeen» (1792).

Sidan den eldste sonen til hertugen, Charles-Louis-Victor de Broglie, døydde under terrorveldet, vart han etterfølgd av barnebarnet Victor de Broglie. Han døydde i Münster i 1804.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Victor-François, 2nd duc de Broglie|Victor-François, 2nd duc de Broglie]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** «Broglie, Victor-François de»  ved Historydata
** 
** 


## Bakgrunnsstoff
Aase Bjerkholt

**Aase Ingerid Nathalie Bjerkholt** () var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho var medlem av Oslo bystyre frå 1945 til 1947 og frå 1951 til 1955. Ho var statsråd i Einar Gerhardsen sine regjeringar frå 1955 til 1963 og frå 1963 til 1965.

## Statsrådpostar
:Einar Gerhardsen si tredje regjering, 22. januar 1955 til 28. august 1963.
* 1. august 1955 - 21. desember 1956 Konsultativ statsråd, familie- og forbrukarsaker 
* 21. desember 1956 - 28. august 1963 Statsråd og sjef for Familie- og forbrukardepartementet  
* 30. desember 1962 - 4. februar 1963 Statsråd og sjef for Sosialdepartementet.
:Einar Gerhardsen si fjerde regjering, 25. september 1963 - 12. oktober 1965
* 1963-1965 Statsråd og sjef for Familie- og forbrukerdepartementet.

Berre tre av dei fem første kvinnelege statsrådane sat lenge nok i sine stillingar til i noko grad å kunne prege dei. Aase Bjerkholt sat lengst av desse, med ei fartstid på vel 10 år. Aaslaug Aasland sat i om lag åtte år, og Rakel Seweriin hadde knapt to år som statsråd.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Slaget ved Emsdorf

**Slaget ved Emsdorf** vart utkjempa 14. juli 1760 under sjuårskrigen i Emsdorf i dagens Hessen i Tyskland, mellom allierte styrkar frå Storbritannia, Hannover og Hessen under prinsen av Hessen-Kassel, mot tyske troppar i fransk teneste  under *Marechal de Camp* Glaubitz. Det var ein del av felttoget for å forstyrre den franske kommunikasjonslinja ved å erobra Marburg, som var eit fransk forsyningslager. 

Dei allierte styrkane bestod av seks infanteribataljonar frå Hannover og Hessen, nokre jegerar frå Hannover, hussarane til Luckner og britiske dragonar. Den franske styrken bestod av fem infanteribataljonar frå tyske Anhalt, eit husarregiment og nokre lette troppar. 

Dei allierte styrkane overraska i starten den franske leiren, medan dei åt lunsj. Dei franske husarane flykta i starten, medan to infanteribataljonar klarte å kome i stilling før dei mottok tett eld frå dei hessiske bataljonane. Glaubitz sende ein bataljonar tilbake til Marburg, medan han prøvde å trekkje seg tilbake til Kirchhain med resten av styrken. Dei fleste fluktvegane vart avskorne av Luckner og dei lette troppane. Dei allierte fanga til slutt 1650 soldatar. 

Resultatet vart ein alliert siger, hovudsakleg på grunn av dei britiske lettdragonane, som tok store tap og mista 125 av dei totalt 186 tapte soldatane. Dei klarte derimot ikkje å erobre Marburg, som var målet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Battle of Emsdorf|Battle of Emsdorf]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Slaget ved Emsdorf på www.britishbattles.com
Stair Hole

**Stair Hole** er ei vik like vest for Lulworth Cove i Dorset sør i England. Om eit par hundretusen år kan ho verte like stor som den nærliggande Lulworth Cove. Det folda kalksteinslaget kalla *lulworthdeformasjonen* er særleg tydeleg i Stair Hole.

## Sjå òg
* Durdle Door
* Jurassic Coast
* Lulworth Cove

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stair Hole|Stair Hole]]» frå ,  den 10. januar 2010.*  


## Bakgrunnsstoff
Rolf Harlew Jenssen

**Rolf Harlew Jenssen** () var ein norsk arkitekt.

Rolf Harlew Jenssen var frå Hammerfest der han budde heile livet, berre avbrote av utdanning frå 1939 til 1943. Han jobba i Hauans frå 1943 til slutten av krigen. Etter krigen fram til 1953 arbeidde han med kyrkjegjenreising. Jenssen var distriktsarkitekt i Husbanken frå 1967 til 1983, då han gjekk av med pensjon. Frå 1986 til 1993 var han igjen i arbeid for Hauans i Hammerfest fram til dei avvikla sitt arbeid i byggebransjen. 

Rolf Harlew Jenssen var gift med med Gerd Mathea Jenssen (1928-2008). Foreldra var Anton Oluf Jensen (1872-1963) og Mathilde Gjertrude Jensen (f. Isaksen) (1886-1971).

## Bakgrunnsstoff
* Arkivet etter Rolf Harlew Jensen / Finnmarksarkivene
Fjernsal

**Fjernsal** er når det det blir inngått avtalar om kjøp og sal via kommunikasjon der kjøpar og seljar ikkje er fysisk saman. 

Eksempel på fjernsal er telefonsal, postordresal og elektronisk handel. Kjøpar som er forbrukar har særskilde rettar, og næringsdrivande har særskilde plikter ved fjernsal til forbrukar. Desse blir regulert av Forbrukarkjøpslova og Angrerettlova.

## Bakgrunnsstoff
* Forbrukarrådet sine sider om rettar ved fjernsal
Avisa Lister

***Lister*** var ei norsk avis som vart utgjeven i Farsund i dåverande Vest-Agder.

*Lister* vart starta i 1878, men gjekk sidan inn i 1881. Avisa starta opp att to år seinare og vart venstresidas talerøyr i Farsund heilt fram til avisa gjekk inn i 1934. Mellom anna får avisa æra for at *[[Farsunds Avis]]* vart starta i 1889, etter at ordet «presteskap» vart til «presteskrap» i ein artikkel frå ein fest halden av Farsund Høire.

Namnet *Lister* vart frå januar 2010 teken i bruk av nettopp Farsunds Avis. Namnet vert brukt på Farsunds Avis si regionsutgåve kvar torsdag. Dermed stod *Lister* opp att etter 76 år, takka vere sin gamle erkerival.

## Kjelder
Swanage

**Swanage**  er ein liten kystby søraust i Dorset i England. Han ligg aust på Isle of Purbeck, om lag 10 km sør for Poole og 40&nbsp;km aust for Dorchester. Byen har kring 10&nbsp;000 innbyggjarar. I nærleiken ligg Ballard Down, Old Harry Rocks, med Studland Bay og Poole Harbour i nord og Durlston Bay og Durlston Country Park i sør. 

Byen, som opphavleg var ein liten hamneby og fiskelandsby, blømde i victoriatida, då han vart ei viktig utskipingshamn for stein og seinare ein feriestad for dei rike. I dag er byen framleis ein populær turiststad, som i dag er hovudnæringa her. Her finst sandstrender og fleire andre attraksjonar. 

Byen ligg heilt aust på Jurassic Coast, ein verdsarvstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swanage|Swanage]]» frå ,  den 10. januar 2010.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Worbarrow Bay

**Worbarrow Bay** er ei stor, grunn bukt like aust for Lulworth Cove i Dorset i England og er ein del av verdsarvstaden Jurassic Coast.

Her kan ein sjå kalkstein frå krittida i vest og purbeck-lag i aust, der dei dannar neset **Worbarrow Tout**. 

Worbarrow Bay er berre tilgjengeleg når Lulworth skytefelt er opent for ålmenta. Det går tursti til bukta langs Tyneham Gwyle, frå området nær spøkelsesbyen Tyneham. 

Nordvestenden av bukta vert kalla **Cow Corner**.

## Bakgrunnsstoff
* Ian West sin ''Geology of the Wessex Coast'', med bilete
Weymouth Bay

**Weymouth Bay** er ei lukka bukt på sørkysten av England i Dorset. Ho er verna frå erosjon av Chesil Beach og Isle of Portland og har sjølv fleire strender, mellom anna Weymouth Beach, ei stor sandstrand som strekkjer seg frå feriestaden Weymouth, langs forstadane til Greenhill, Lodmoor og Preston til like forbi Furzy Cliff ved Bowleaze Cove. Den vakre naturen her har gjeve bukta kallenamnet «Englands svar på Napoli». 

Farvatnet her er glimrande for segling og seglekonkurransane under sommar-OL 2012 skal haldast her. 

Weymouth Bay ligg om lag midt på Jurassic Coast, ein verdsarvstad på sørkysten av England. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Weymouth Bay|Weymouth Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Binnel Bay

**Binnel Bay** er ei bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg mellom landsbyane St. Lawrence og Niton. Bukta vender sørover mot Den engelske kanalen med ei kystlinje på 1,2 km. Ho strekkjer seg frå Binnel Point i aust til Puckaster Cove i vest. 

Bukta ligg aude til og er best synleg frå Binnel Point. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Binnel Bay|Binnel Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Fylkesveg 47

:*Sjå òg [[Fylkesveg 47 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 47** (**Fv47**) går mellom Bjelland i Sveio og Skudeneshavn i Karmøy. Veglengda er 60,3 km, av dette 12,8 km i Hordaland og 47,5 km i Rogaland.

Vegen var før 1992 ein del av den dåverande riksveg 14. frå 1. januar 2010 vart vegen omklassifisert til fylkesveg, bortsett frå strekninga mot Haugesund lufthamn, sjå riksveg 47.

## Kommunar og knutepunkt
### 

*  Bjelland
*  frå Sveio til Fjellstad
*  frå Krossleitet via Fjellstad og  Buavåg til  Rød
*  Nyheim
*  Halseidvegen frå Våga via  Fjon og Våge til  Førde

### 

*  Viksevegen frå Vikse til  Førland (3,1 km)
*  Haglandsvegen frå Førlandsvatnet til Statens havarivernskole, Fjellstad (1,7 km)
*  Skoglandsvegen til Skokland (2,7 km)
*  Austrheimsvegen til Skeisvoll (3,8 km)
*  Årabrotsvegen frå Kvala til Kvala industrifelt (0,5 km)
*  Kvalviksvegen frå Gard  Haraldsstøtta til Sagatun (1,6 km)
*  Bomstasjon Gard
*   Skeisvollsvegen
*  Skillebekkgata til Killingøymoloen (0,7 km)
*  Tuhauggata frå Flotmyr til  Toskartjørna,  til Hurtigbåtterminalen (0,8 km)
*  Arm Skippergata til Risøya (1,4 km) (sjå òg tidlegare )
**  Risøybrua (361 m)
** Endepunkt Risøya
***  Ferje frå Risøya til  Nordvågen på Utsira (3 - 4 turar/dag, 75 min.)
*   Storasundgata
*  Bomstasjon Rossabø, innkreving sørover
*    Rossabø
----
Mellom Rossabø og Nygård som riksveg 47

*  Bomstasjon Norheim (fra 2. februar 2009)
*  Karmsundbrua (691 m)
----
*    Nygård, til 
* Vorå, avkøyring til Hydro Aluminium Karmøy
*  Bomstasjon Bygnes (Fra 2. februar 2009)
*  Kopervik
*  Sundvegen frå Bygnes til  Kvalavåg (7,8 km)
*  Eidetunnelen (74 m)
*   Eidsbotn
*  Øvre Eidevegen frå Brekke til  Eide (1,6 km)
*  Bomstasjon Veakrossen sør (Fra 2.februar 2009)
*  Austre Vedaveg frå Heia til Storøy
*  Vestre Vedaveg frå Sevland til  Munkjord (3,1 km)
*  Sevlandvegen frå Sevland til Mannessjøen (1,6 km)
*  Tjøsvollvegen frå Tjøsvoll til Tjøsvoll bru, Åkrehamn
*  frå Fagerland til Liknes (1,6 km)
*  Bomstasjon Liksnes (Fra 2. februar 2009)
*  Liknes
*  frå Stava til Ferkingstad (2,1 km)
*  Ferkingstad
*  Mjølhusvegen frå Sandve til Risdal (4,8 km)
*  Syrevegen, Risdal
*  Skudeneshavn
*  Skudeneshavn  ferje via Kvitsøy til Randaberg

## Bakgrunnsstoff
Sven Kramer

**Sven Kramer** () er ein nederlandsk skeiseløpar.

## Bakgrunnsstoff
* Om Sven Kramer på speedskatingresults.com
Chale Bay

**Chale Bay** er ei bukt på sørvestkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg vest for landsbyen Chale, som ho har fått namn frå. Ho vender sørvestover mot Den engelske kanalen, har ei 5 km lang kystlinje og svingar svakt. Ho strekkjer seg frå Artherfield Point i nordvest til Rocken End i søraust. 

Havbotn er ei blanding av gjørme, sand og skjel. Stranda består hovudsakleg av singel. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chale Bay|Chale Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Brighstone Bay

**Brighstone Bay** er ei bukt på sørvestkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg sør og vest for landsbyen Brighstone, som ho er kalla opp etter. Ho vender sørvestover mot Den engelske kanalen og har ei kystlinje som er 7 km lang. Bukta strekkjer seg frå Sudmoor Point i nordvest til Artherfield Point i søraust. 

Botn av bukta består av ei blanding av gjørme, sand og skjel. Stranda består stort sett av grus. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brighstone Bay|Brighstone Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Brook Bay

**Brook Bay** er ei bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg vest for landsbyen Brook. Ho vender sørvestover mot Den engelske kanalen. Ho strekkjer seg om lag 2 km frå Hanover Point i aust til Sudmoor Point i vest. Mykje av det omliggande området, inkludert grenda Brookgreen, er eigd av National Trust.

Stranda består hovudsakleg av sand. 

Både Brook Chine og Churchill Chine munnar ut i Brook Bay. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brook Bay|Brook Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Colwell Bay

**Colwell Bay** er ei bukt vest på Isle of Wight. Ho ligg mellom byane Totland og Yarmouth. Lengst nord i bukta ligg Cliff's End (Fort Albert), punktet på øya som ligg nærast det britiske fastlandet. Her ligg Hurst Castle på enden av ei lang halvøy, berre 1500 meter mot nordvest. Det sørlegaste punktet i bukta er Warden Point.

Colwell Bay har ei populær strand med ei lengd på 3 km. Ho består av sand og grus og her finst fasilitetar som kafear, butikkar og utleige av diverse utstyr. 

Eit område på 13,56 hektar har vorte erklært ein geologisk stad av særleg vitskapleg interesse (SSSI). Staden er kjend for geologi frå eosen-tida.

## Bakgrunnsstoff
*Colwell Bay 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Colwell Bay|Colwell Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Compton Bay

**Compton Bay** er ei bukt sørvest på Isle of Wight i England. Nordenden av bukta endar ved ein kvit kalkklippe kalla Freshwater Cliff, kalla opp etter Freshwater Bay som ligg på andre sida. Austenden av bukta består av mjuk, raud og oransje bergartar frå krittida, som eroderer raskt. 

Bukta er ein poulær stad for surfing og kitesurfing. Stranda er langgrunn og består hovudsakleg av sand. 

Det er synlege fossil av dinosaurfotspor i Compton Bay ved fjøre sjø. Ved flo sjø er så godt som heile stranda under vatn. 

## Galleri

Compton Bay2.jpg|Compton Bay mot søraust.
Near hanover point isle of wight.jpg|Sørenden av Compton Bay
Low tide at hanover point isle of wight.jpg|Fjøre sjø ved Hanover Point


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Compton Bay|Compton Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Postordresal

**Postordresal** er fjernsal der varene blir levert via postvesenet.

Kundane bestiller varene via postordrekatalogar, annonsar eller anna marknadsføring, og får varene sende heim til seg via posten.
Mykje av dette salet er etterkvart gått over til Internett (elektronisk handel) frå det gamle katalogsalet. 

## Postordresal i Noreg
Angrerettlova gjeld ved postordresal.

Store aktørar innan postordresal i Noreg har vore firma som Ellos, Hennes & Mauritz, Spar Kjøp, Biltema, Clas Ohlson, Haugen Bok og Ikea. Somme av desse har etter kvart også auka talet på butikkutsal, til konkurranse med eige postordresal. 

Postordre har til dels også hatt eit frynsete rykte, då her har vore ein del useriøse selskap som har nytta seg av denne salsmetoden. Kundane har opplevd problem med varer som ikkje har vore som omtalt i katalogen, med manglar, reklamasjonar og tilbakelevering, og selskap som forsvinn og dukkar opp igjen med nye namn.

## Kjelder
Gurnard Bay

**Gurnard Bay** er ei bukt på nordvestkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg nordvest for landsbyen Gurnard, som ho har namn etter. Kystlinja er 2 km lang og svingar svakt. Ho strekkjer seg frå Gurnard Head i vest til Egypt Point i aust. 

Havbotn er ei blanding av gjørme og sand. Stranda består hovudsakleg av grus. 

Ei lita elv, Gurnard Luck, munnar ut i bukta i sørvest. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gurnard Bay|Gurnard Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Horseshoe Bay

**Horseshoe Bay** er ei lita bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg aust for neset Culver Down. Bukta vender søraustover mot Den engelske kanalen og kystlinja hennar er 20 km lang. Ho må ikkje forvekslast med ei bukt med same namn som ligg 15 km lenger sør nær Bonchurch.

Havbotnen er steinete. Stranda er dekt av havet ved flo sjø og er òg steinete. Klippene er bratte og består av kalk. I klippene finst to små grotter, kalla «Nasabora» (*The Nostrils*) som er delvis under vatn ved flo sjø.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horseshoe Bay|Horseshoe Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Horseshoe Bay no.2

**Horseshoe Bay** er ei bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg søraust for landsbyen Bonchurch. Ho vender søraustover mot Den engelske kanalen og kystlinja hennar er om lag 200 meter lang. Ho må ikkje forvekslast med bukta med same namn, om lag 15 km lenger nord, nær Culver Down.

Kysten av bukta går lang eit dike av betong, bygd i 1988 for å verne klippene over for erosjon. Muren består av om lag 6000 kubikkmeter betong og kosta £1,4 millionar å byggje. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Horseshoe Bay no.2, Isle of Wight|Horseshoe Bay no.2, Isle of Wight]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Monks Bay

**Monks Bay** er ei bukt på sørkysten av Isle of Wight i England like aust for landsbyen Bonchurch. 

Ein trur at det var i Monks Bay at franske munkar frå Lyra kloster gjekk i land frå Normandie.  Ho har vore ein populær turiststad og er ein av attraksjonane i byen, som har vore nytta i for karakterar som Charles Dickens. Området var òg åstad for slaget ved Bonchurch som stoppa dei franske forsøka på å erobre øya.

Klippene langs Monks Bay består av leire og det er derfor gjort tiltak for å hindre ras og utgliding. 

Området har òg vore kjend for smugling. Bukta vart nytta til å landsette last frå skip som så kunne transporterast rundt på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monks Bay|Monks Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Kystvern
Newtown Bay

**Newtown Bay** er ei bukt på nordvestkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg rundt munningen til Newtown River og strekkjer seg om lag 4 km frå Hamstead Point i vest til Salt Mead Ledge i aust. Området er fjerntliggande og det er få eigedomar langs denne delen av kysten. Området er eit lågtliggande myrområde med mange sjøfuglar. Kysten av bukta består av eit smalt band med grus, medan havbotn hovudsakleg består av gjørme eller sand. 

Aust for elvemunningen og utover i bukta går ei sandtunge, og lenger aust ligg Salt Mead Ledge. Begge desse er berre synlege i fjøre sjø og derfor ein fare for båtar. Området frå her til Great Thorness i aust og Porchfield i sør, vert nytta av forsvaret og er markert på kart som fareområde. 

National Trust eig det meste av landområdet og det er ikkje lov å ferdast her i hekkesesongen frå april til juni. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Newtown Bay|Newtown Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Newtown River og Salt Mead Ledges
Orchard Bay

**Orchard Bay** er ei lita bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg sørvest for Ventnor botaniske hage og like vest for Steephill Cove. Ho vender sørover mot Den engelske kanalen og er om lag 50 meter brei. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Orchard Bay|Orchard Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Priory Bay

**Priory Bay** er ei lita, privateigd bukt på nordaustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg aust for landsbyen Nettlestone. Ho vender austover mot Selsey Bill og kystlinja er om lag 600 meter lang. Ho strekkjer seg frå Horestone Point i nord til Nodes Point i sør. 

Nordenden av bukta har ei rett kystlinje, er sandete med noko småstein. I sør svingar bukta mot aust. Her er kyten steinete med spor av veggar og avstivingar som vart bygd for å verne kystlinja. Desse har stort sett brote saman og ligg spreidd langs stranda. 

Bukta er omgjeve av skogområdet Priory Woods eigd av National Trust.

Havbotn er hovudsakleg sandete. Ein grunn sandbanke, Gull Bank, ligg like utanfor bukta og fører til eit lite basseng på stranda ved fjøre sjø. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Priory Bay|Priory Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Osborne Bay

**Osborne Bay** er ei bukt på nordaustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg aust for East Cowes. Kystlinja hennar er 2 km lang og svingar svakt. Ho strekkjer seg frå Old Castle Point i vest til Barton Point i aust. 

Havbotn er ei blanding av gjørme og sand. Stranda består hovudsakleg av grus. 

Bukta er ein populær ankringsplass for småbåtar om sommaren og er verna frå den sørvestlege vinden, som ofte er rådande her. Bukta er utilgjengeleg frå land og er lettast å nå frå sjøen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Osborne Bay|Osborne Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Scratchell's Bay

**Scratchell's Bay** er ei bukt på sørvestkysten av Isle of Wight i England like søraust for The Needles. Ho vender sørover mot Den engelske kanalen og er 250 meter lang. Namnet trur ein kjem av dei mange namna på Djevelen.

Stranda består hovudsakleg grus og er berre tilgjengeleg frå sjøen. Ei lita grotte ligg aust i bukta, nær Sun Corner. Det har vore mange skipsforlis i bukta, som mange av klippene langs stranda er kalla opp etter. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scratchell&#39;s Bay|Scratchell&#39;s Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Seagrove Bay

**Seagrove Bay** er ei bukt på nordaustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg aust for landsbyen Seaview. Ho vender austover mot Selsey Bill og har ei 1 km lang kystlinje. Ho strekkjer seg frå Nettlestone Point i nord til Horestone Point i sør. 

Om lag midt i bukta ligg ei offentleg bedding. Sør for beddinga ligg eit betongdike som verna kystlinja, eigedomane og nausta. I tillegg ligg det fire 30 meter store bølgjebrytarar av stein ut frå dika. Stranda mellom bølgjebrytarane består hovudsakleg av sand, men er heilt under vatn ved flo sjø. 

Heilt sør i bukta ligg ein gangveg av tre, slik at ein kan gå frå bukta til Horestone Point og Priory Bay sjølv ved flo. Nord for beddinga ligg ei rett grusstrand. Her er planlagt fleire kystvern. 

Havbotn er sandete og langgrunn. 

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon frå styresmaktene

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seagrove Bay|Seagrove Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Steel Bay

**Steel Bay** er ei bukt på søraustkysten av Isle of Wight i England. Ho ligg nordaust for landsbyen Bonchurch. Bukta vender søraustover mot Den engelske kanalen og har ei 1 km lang kystlinje. Ho strekkjer seg frå Bordwood Ledge i nord til Dunnose-neset i sør. 

Bukta er fjerntliggande og best synleg frå Dunnose. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Steel Bay|Steel Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Reeth Bay

**Reeth Bay** er ei lita bukt på sørenden av Isle of Wight i England. Ho ligg sør for landsbyen Niton. Bukta vender sørover mot Den engelske kanalen og ligg aust for fyret på St. Catherine's Point. Ho ligg midt i den vesle grensa Castlehaven, der det finst ein betongrampe for sette småbåtar på sjøen. 

Stranda består hovudsakleg av sand og grus. Havbotn er ei blanding av stein og gjørme. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Reeth Bay|Reeth Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*
Thorness Bay

**Thorness Bay** er ei bukt på nordvestkysten av Isle of Wight i England. I 1966 vart staden erklært ein stad for særleg biologisk og geologisk interesse. 

Bukta strekkjer seg 3 km frå Salt Mead Ledge i vest til Gurnard Head i aust. Havbotn er ei blanding av gjørme og sand. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thorness Bay|Thorness Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Natural England
Sandown Bay

**Sandown Bay** er ei brei bukt som strekkjer seg langs det meste av søraustkysten av Isle of Wight. Ho strekkjer seg ti kilometer frå Culver Cliff i nordaust til like sør for Shanklin i sørvest. Byane Shanklin og Sandown ligg ved bukta.

Havbotn er ei blanding av sand, skjel og grus. Stranda består hovudsakleg av sand.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sandown Bay|Sandown Bay]]» frå ,  den 10. januar 2010.*