open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fylkesveg 266 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 266|fylkesveg 266 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 266 i Møre og Romsdal** går mellom Flatset og Amundøya i Kristiansund kommune. Vegen er 6,1 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Flatset → 
*Kommunal veg frå Amundøya til Flatøya (0,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 268 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 268|fylkesveg 268 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 268 i Møre og Romsdal** går mellom Ånes og Sylte på Frei i Kristiansund kommune. Vegen er 4,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Ånes
* Sylte

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 267 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 267|fylkesveg 267 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 267 i Møre og Romsdal** går mellom Bolgvatnet og Bjørnvika i Kristiansund kommune. Vegen er 5,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bolgvatnet
*Endepunkt Bjørnvika

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 285 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 285 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 285 i Møre og Romsdal** går mellom Leitet og Hamna på Bergsøya i Gjemnes kommune. Vegen er 7,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Leitet
*  Hamna

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 286 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 286 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 286 i Møre og Romsdal** går mellom Astad og Bjerkeset i Gjemnes kommune. Vegen er 8,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Astad
* Bjerkeset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 296 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 296|fylkesveg 296 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 296 i Møre og Romsdal** går mellom Arnvikbukta og Hagan på Aspøya i Tingvoll kommune. Vegen er 13,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Arnvikbukta
*Kommunal veg frå Nastad til  Straumsnes
*  Hagan

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 301 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 301 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 301 i Møre og Romsdal** går mellom Bergem og Vikavollen i Tingvoll kommune. Vegen er 8,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bergem
*Torjulvågen
*Endepunkt Vikavollen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 304 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 304 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 304 i Møre og Romsdal** går mellom Husan og Aksneset i Tingvoll kommune. Vegen er 4,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Husan
*Endepunkt Aksneset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 305 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 305 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 305 i Møre og Romsdal** går mellom Meisingset og Rottås i Tingvoll kommune. Vegen er 9,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Meisingset
*Endepunkt Rottås

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 312 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 312 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 312 i Møre og Romsdal** går mellom Drivabrua og Elverhøy i Sunndal kommune. Vegen er 8,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Drivabrua
* Elverhøy

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 313 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 313 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 313 i Møre og Romsdal** går mellom Løykjabekken og Falelykkja i Sunndal kommune. Vegen er 10,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Løykjabekken
* Falelykkja

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 314 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 314 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 314 i Møre og Romsdal** går mellom Gjørasmoen og Hafsåsen i Sunndal kommune. Vegen er 11,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Gjørasmoen
*Fjellgardan
*Kommunal veg frå Hafsåsen til Røymoen (2,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 350 i Møre og Romsdal

**Fylkesveg 350 i Møre og Romsdal** går mellom Åsletta og Korsneset i Heim kommune. Vegen er 9,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Åsletta
*Kommunal veg frå Korsneset til  Halsa (12,9 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 351 i Møre og Romsdal

**Fylkesveg 351 i Møre og Romsdal** går mellom Halsanausta og Innreitan i Halsa kommune. Vegen er 3,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Halsanausta
*Endepunkt Innreitan

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 352 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 352 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 352 i Møre og Romsdal** går mellom Liabø og Taknes i Halsa kommune. Vegen er 14,0 km lang

## Kommunar og knutepunkt

* Liabø
* Taknes

## Bakgrunnsstoff
Gullstein

**Gullstein** er ein tettbygd stad aust på øya Tustna i Aure kommune i Møre og Romsdal. Han var administrasjonssenter i tidlegare Tustna kommune. Gullstein har bussamband til Kristiansund over Tømmervåg med ferje til Nordlandet via fylkesveg 680. Gullstein kyrkje ligg her.

Namnet «Gullstein» er opphavleg eit gardsnamn, første ledd kjem anten av mannsnamnet Gulli eller metallnamnet gull, eit samanlikningsnamn, og siste ledd tyder 'fjellknaus, skjer' i sjøen.

## Kjelder
*
Fylkesveg 383 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 383|fylkesveg 383 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 383 i Møre og Romsdal** går mellom Sætran og Nerdvika i Smøla kommune. Vegen er 14,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Sætran
* Frostaheia
* Nerdvika

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 384 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 384|fylkesveg 384 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 384 i Møre og Romsdal** går mellom Fuglvågen og Nordvika i Smøla kommune. Vegen er 12,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Fuglvågen
* Frostaheia
* Nordvika

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 385 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 385|fylkesveg 385 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 385 i Møre og Romsdal** går mellom Edøy gamle kyrkje og Varden i Smøla kommune. Vegen er 6,5 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt Edøy gamle kyrkje
* Edøy gamle kyrkje
*Endepunkt Varden

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 388 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 388|fylkesveg 388 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 388 i Møre og Romsdal** går mellom Hovseidet og Volstad i Ålesund kommune. Vegen er 7,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Hovseidet
*Endepunkt Volstad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 388

**Fylkesveg 388** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 388 i Hedmark
*Fylkesveg 388 i Møre og Romsdal
*Fylkesveg 388 i Oppland, no Fylkesveg 2578
*Fylkesveg 388 i Østfold
Fylkesveg 397 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 397|fylkesveg 397 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 397 i Møre og Romsdal** går mellom Skytterholm og Humla i Ålesund kommune. Vegen er 3,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Nedregården
*Tørla
*Endepunkt Humla

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 400 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 400|fylkesveg 400 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 400 i Møre og Romsdal** går mellom Grandfjæra og Reknes i Molde kommune via Strandgata, Storgata og Julsundvegen. Vegen er 1,7 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Grandfjæra
* via  ferje til Vestadstranda på Sekken (9,7 km utan ferja)
*  Romsdalsgata til  Frænavegen (0,3 km)
* Reknes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 409 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 409 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 409 i Møre og Romsdal** går mellom Strandgata/Storgata og Frænavegen/Øvre veg i Molde kommune. Vegen er 320 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Strandgata/Storgata
* Frænavegen/Øvre veg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 413 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 413 (fleirtyding)]]*.

**Fylkesveg 413 i Møre og Romsdal** går mellom Molde og Vestadstranda på Sekken i Molde kommune. Vegen er 9,7 km lang utanom ferjestrekninga.

## Kommunar og knutepunkt

* Molde
* Ferje frå Molde
*til Seterneset
*Kommunal veg frå Vestadstranda til Skogvika (1,5 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 421 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 421|fylkesveg 421 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 421 i Møre og Romsdal** går mellom Rutebilstasjonen og Dalabrekka veg i Kristiansund kommune. Vegen er 1,2 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Dalabrekka
Kranavegen
Fosnagata
* Astrups gate/Rutebilstasjonen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 422 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 422|fylkesveg 422 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 422 i Møre og Romsdal** går mellom Bjørnahaugen og Nordmørsvegen i Kristiansund kommune. Vegen er 2,4 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Bjørnahaugen
* Nordmørsvegen

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 423 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 423 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 423 i Møre og Romsdal** går mellom Melkvika og Dale i Kristiansund kommune. Vegen er 1,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Melkvika
*Kommunal veg frå Dale til Omsa (4,3 km)

## Bakgrunnsstoff
Eidsfossen

**Eidsfossen** er ein foss i Gloppeelva aust på garden Eide i Gloppen kommune i Vestland. Fossen er ein kaskadefoss med eit fall på 32 meter. På grunn av den store vassføringa i elva er fossen eit tydeleg landemerke i kommunen, og er merkt som sjåverdig på kartet i vegboka til Norges Automobil-Forbund og av Statens vegvesen. Vassføringa er på sitt største mellom april og juli. 

Fossen blei bygd ut med elvekraftverk av Gloppen Energiverk (GEV) i 1917, og sidan 2000 driftet av Sogn og Fjordane energi (SFE). Kraftverket, Eidsfoss kraftverk, blei sist oppgradert i 2008. 

## Laksetrapp
Ved fossen er det bygd ei laksetrapp som skal hjelpa laksen å vandre frå Gloppefjorden til Breimsvatnet. Området rundt trappa er tilrettelagd for publikum med bruer og rekkverk.

## Bakgrunnsstoff
* Eidsfossen på world-of-waterfalls.com
* Vannstand for Gloppenelv v/Bergheim (id:87.10.0) (2008) 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eidsfossen|Eidsfossen]]» frå , den 5. juni 2011.*
Sørhare

**Sørhare**, *Lepus europaeus*, er eit pattedyr i harefamilien. Sørharen er nært i slekt med vanleg hare, og er den mest utbreidde harearten lenger sør i Europa. Han har kome til Noreg ein gong etter 1800. På den norske svartelista er han oppført som ein framand art som utgjer ein ukjend risiko for stadeige artsmangfald. Han har etablert ein liten bestand i Østfold basert på innvandring av dyr som er sett ut i Sør-Sverige. Han vart òg sett ut fleire stader i Noreg rundt hundreårsskiftet til 1900-talet, men desse bestandane døydde etter kvart ut. Det opphavlege utbreiingsområdet til sørharen var Eurasia frå den europeiske atlanterhavskysten i vest til Mongolia i aust. Han er òg innført til mellom anna Argentina, Australia, Nord-Amerika, Sverige og Storbritannia. Formålet med spreiing av arten har stort sett vore å nytta han som jaktvilt. Sørharen er ein svært tilpasningsdyktig art, som kan leva i mange varierte landskapstypar.

## Kjelder

* FremmedArtsBasen
* The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk

## Bakgrunnsstoff
*
Fylkesveg 420 (fleirtyding)

**Fylkesveg 420** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 420 (primær fylkesveg i Aust-Agder)
*Fylkesveg 420 i Hordaland
*Fylkesveg 420 i Møre og Romsdal
*Fylkesveg 420 i Oppland, no Fylkesveg 2604
*Fylkesveg 420 i Rogaland
*Fylkesveg 420 i Vestfold
Fylkesveg 420 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 420 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 420 i Møre og Romsdal** går mellom Kongens plass og Sundbåtkaia på Innlandet i Kristiansund kommune. Vegen er 1,8 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Kongens plass
*  (408 m)
*Endepunkt Thomas Aasgaards gate/Sundbåtkaia

## Bakgrunnsstoff
Vassflaggermus

**Vassflaggermus** (*Myotis daubentonii*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Eurasia frå Portugal, Irland og Noreg i vest til Korea og Japan i aust. Ho er den einaste europeiske flaggermusa det har blitt registrert stadig stigande bestand av frå 1950-talet fram til i dag. Ho finn mat over vatn, anten fersk- eller saltvatn, hovudsakleg vassinsekt, t.d. fjærmygg. Kan også observerast jaktande i skog. Den veg 7-15 g og kroppslengda er 45-55 mm. Vengespennet er på 240-275 mm og underarmslengda er 35-42mm.

Under gamle steinbruer og i hole tre er vanlege plassar for sommarkoloniane, bygningar er mindre vanleg. Koloniane har som oftast titals par individ, men i Nederland er koloniar med nesten 180 flaggermus funne. 

Arten er ikkje rekna som truga totalt, men populasjonar kan gå tilbake lokalt på grunn av redusert næringstilgang grunna dårlegare vasskvalitet eller forstyrring av kvilestader.

## Kjelder
* Zoologi.no: Vannflaggermus 

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
Åsane Storsenter

**Åsane Storsenter** er eit kjøpesenter i Åsane i Bergen. 23. november 2007 vart Arken og Åsane Senter slått saman og resultatet vart Åsane Storsenter.

## Bakgrunnsstoff
* Åsane Storsenter sin heimeside
Torvull

**Torvull** er ei plante i storrfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta vert kring 40 cm høg og veks i tuver med tett samanpakka lyst brune slirer og mange strå. Torvull har trådsmale blad og strå med to-tre bladslirer. Strået er trekanta øvst. Akset er avlangt, til slutt rundt med tverr grunn. Aksskjela er breiast ovanfor grunnen, dei er langspisse, blågrå og gjennomskinlege. Planta har kvit ull. Mjølknappen er 2,5 mm lang. Torvull blomstrar kring juni månad på myr og torvgrunn i Noreg, og er vanleg i heile landet. Torvull er funnen opp til 1710 m i Jotunheimen.

## Kjelder

*Svensk wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Fylkesveg 5591

**Fylkesveg 5591** i Vestland fylke går mellom Kolgrov og Storøy i Solund kommune. Vegen er 14,0 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 31 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt Kolgrov
*Straumen
*Sanden
**Arm Nåravegen til Nåra (4,8 km)
**Rørdalen
**Endepunkt Nåra

*Hjønnevåg
*Sætrevågen
**Arm til Haldorsneset kai (1,2 km)
** Ferje frå Haldorsneset (overfart 18 min., 10 turar/dag)
**til  Daløy

*Ytrøy
*Lundøyna
*Endepunkt Storøy

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5592

**Fylkesveg 5592** i Vestland fylke går mellom Hagelv og Leknessund i Solund kommune. Vegen er 10,3 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 32 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Hagelv
*Furrevik
*Røven
**Arm Hersvikvegen til Hamreneset (0,3 km)
**Endepunkt Hamreneset
*** → kommunal veg Hersvikvegen til Hersvikbygda
*Endepunkt Leknessund

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Archives New Zealand

**Archives New Zealand** (*Te Rua Mahara o te Kāwanatanga* på Māori) er Nasjonalarkivet på New Zealand, med overordna ansvar for regjeringa si journalføring og for offentlege arkiv Sidan 1. februar 2011 har det vore ein del av Innanriksdepartementet på New Zealand. Før 1. februar 2011 var Archives New Zealand eit eige departement i regjeringa.

Archives New Zealand har meir enn 80 kilometer av av statlege oppteikningar på New Zealand; desse daterer seg frå tidleg i det 19. hundreåret fram til tidleg i det 21. hundreåret. Forskarar kan søkja etter informasjon i dokumenta online, gjennom hjelpetenesta Archway finding aid .

Waitangitraktaten er utstilt i Konstitusjonsrommet ved hovudkontoret i Wellington.

Lova om offentlege arkiv av 2005 forsterka rolla til Archives New Zealand og makta til statsarkivaren. Institusjonen har no ei leiande rolle som journalførar for sentrale og lokale styresmakter.

Digital Continuity Action Plan på New Zealand hevdar å vera verdas første tiltak for å hindra at viktige offentlege dokument går tapt og sikra at notidas informasjon er tilgjengeleg for framtida.

## Bakgrunnsstoff
* Archives New Zealand
* Archway søkjehjelp online
* Digital Continuity Action Plan
* Kommentarar om føreslått avhending av offentlege nedteikningar

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Archives New Zealand|Archives New Zealand]]» frå ,  den 6. juni 2011.*
Dvergspissmus

**Dvergspissmus** (*Sorex minutus*) er eit pattedyr i spissmusfamilien. Spissmusa lever i Eurasia, frå Portugal og Noreg i vest til Bajkalsjøen i aust, dessutan i Himalaya og Pakistan. Ho finst gjerne i fuktige område og kan vera den dominerande spissmusarten i myrområde.

## Kjelder
*IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
;Referansar
Skogflaggermus

**Skogflaggermus**, eldre namn **Brandtflaggermus** (*Myotis brandtii*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Eurasia frå England i vest til Sentral-Asia i aust, med spreidde bestandar i Mongolia, Kina og Japan. Ho lever i lauvskog og blandingsskog, somme tider barskog, ofte nær vatn. Om vinteren går ho i dvale i tunnellar, holer eller kjellarar. Dei er vanskeleg å skilja frå skjeggflaggermus, umogleg utan å fanga dei. I Noreg er ho funnen på Austlandet, nord til Nord-Trøndelag.

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Skjeggflaggermus

**Skjeggflaggermus** (*Myotis mystacinus*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Vest-Europa nord til Sør-Noreg, aust til Uralfjella og sør til Middelhavet, med ein bestand også i Marokko. Ho lever i mange ulike landskapsområde, men er meir tilbøyeleg til å leva i hus enn i skogområde og er vanleg i parkar og hagar. Ho er vanskeleg å skilja frå skogflaggermus, umogleg utan å fanga ho. Det er difor gjort relativt få sikre funn av arten i Noreg. I Sverige og Danmark reknar ein med at skjeggflaggermusa er i sterk tilbakegang, men det er uvisst om dette også er tilfellet i Noreg.

## Raudlistevurdering
Seinare års registreringsarbeid på Vestlandet har vist at arten er vanlegare enn tidlegare antatt i denne landsdelen Bestandsstorleiken er svært usikker, men blir antatt å omfatta meir enn 1000 reproduserande individ. Dei rike løvskogsliene på Vestlandet kan potensielt husa ein betydeleg bestand, men på Austlandet synest arten å vera meir fåtalig.

Det er viktig at tidsserien med underjordiske teljingar fortset og blir utvida til andre område. Det er vidare eit sterkt behov for etablering av overvakingsseriar som dekker artens yngleperiode.

**Konklusjon:** På grunn av det store utbreiingsområdet og ein antatt bestand på meir enn 1000 reproduserande individ, vurderer Artsdatabanken skjeggflaggermus (Myotis mystacinus) som livskraftig LC. Kunnskapsgrunnlaget for å vurdera rødlistestatus er likevel avgrensa, og det er sterkt ønskeleg med meir kunnskap om den reelle bestandsstatusen til arten i Noreg.

## Kjelder
### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Børsteflaggermus

**Børsteflaggermus** (*Myotis nattereri*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Europa frå Portugal og Irland i vest til vestlege delar av Russland i aust, og frå Sør-Skandinavia i nord til Middelhavet i sør, dessutan i Marokko og Algerie. 

I Noreg er arten funnen svært sjeldan. Vinteren 2009/10 vart eit eksemplar funne i ei gruve i Lunner. Det førre funnet var då i 1961, i Oslo. Arten er talrik i Sverige, men vandrar ikkje over store avstandar. Bestanden i Noreg er rekna å vera svært låg, og kritisk truga.

## Raudlistevurdering
Det vart i juli 2012 gjennomførd eit aktivt søk etter arten i ein del område med antatt velegnet sommarhabitat på Hadeland (Oppland), innan rimeleg nærleik til overvintringslokaliteten der arten vart funnen i 2010. Det vart brukt fleire ulike registreringsmetodar (m.a. fangst, utplassering av ultralydloggere og aktiv lytting med detektor i eigna område). Undersøkinga resulterte ikkje i funn av børsteflaggermus. Overvintringslokaliteten, og dessutan fire nærliggande overvintringslokaliteter er undersøkt kvar vinter sidan 2010, men det er ikkje gjort nye funn av børsteflaggermus.

Fråvær av sommar- og vinterfunn i nærområdet, og dessutan auke i langdistanseregistreringar og ein generell bestandsauke på overvintringslokaliteter i ulike delar av Europa, gjer det nærliggande å tru at funnet i Lunner gjaldt eit dyr på vandring frå den svenske bestanden.

Regelmessige vinterteljingar av flaggermus i Vestfold, Buskerud, Oslo og Akershus har hittil ikkje gitt nye funn av arten. Ein auke i bruk av automatiske ultralydopptakarar i Sør-Noreg som både sikrar belegg og gjer muleg ein grundig lydanalyse, har ikkje ført til sikre funn av arten.

Det kan likevel ikkje avvisast at det slår ein uoppdaga bestand i boreonemoral sone, kanskje spesielt rundt Oslofjorden. Underjordiske lokalitetar i Østfold, Vestfold og Buskerud som ikkje har vore gjenstand for regelmessige teljingar bør undersøkast på nytt. Den tilsynelatande positive bestandssituasjonen i Sverige gir òg rom for ein potensiell rekolonisering av Noreg. Gjennom regelmessige vinterteljingar kan ei slik forandring i utbreiingsareal dokumenterast.

**Konklusjon:** Berre eitt sikkert funn i løpet av dei siste 60 år gjeld frå Noreg. Det blir antatt at det er mindre enn 50 reproduserande individ her i landet. Børsteflaggermus blir derfor klassifisert som CR etter dette kriteriet.

## Fotnotar

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk

## Bakgrunnsstoff
Nordflaggermus

**Nordflaggermus**, *Eptesicus nilssonii*, er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Eurasia frå Frankrike og Noreg i vest til Bajkalsjøen i aust, dessutan ved den russiske stillehavskysten og Japan. Ho er den vanlegaste flaggermusarten i Noreg og lever over det meste av Noreg. Arten veg 8-18 g, kroppslengda er 54-64 mm, vingespennet er på 240-280 mm og underarmslengda er 38-44 mm. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Storflaggermus

**Storflaggermus** (*Nyctalus noctula*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Eurasia frå Sør-Skandinavia og Frankrike i vest til Kaukasus og Uralfjella i aust, dessutan spreidd i fjellområde i Asia som Himalaya og Kasakhstan. Ho er utdøydd i Portugal. Storflaggermus vart første gong sikkert funnen i Noreg på Finnøy i Rogaland i 1987. Etter dette er arten funnen fleire gonger, særskilt på Austlandet. Storflaggermusa trekkjer om vinteren, og den norske bestanden tilbringer truleg vinteren utanfor landegrensene.

## Fotnotar

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
* Artsdatabanken: Rødlista for arter 2021

## Bakgrunnsstoff
Trollflaggermus

**Trollflaggermus** (*Pipistrellus nathusii*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever over det meste av Europa, frå Storbritannia i vest til Kaspihavet i aust og nord til Sør-Skandinavia. I Finland vart arten for første gong registrert i 2006. I Noreg er arten kjend frå nokre funn på Vestlandet og Sørlandet. Trollflaggermusa har til og med vore observert langt til havs på Trollfeltet. Han er ein av dei flaggermusartane i Europa som trekkjer lengst, og den norske bestanden er neppe i Noreg om vinteren. Kor mange trollflaggermus som finst i Noreg, er vanskeleg å fastslå.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Tusseflaggermus

**Tusseflaggermus** (*Pipistrellus pipistrellus*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Fram til 1998 vart denne arten og dvergflaggermus rekna som éin art. Flaggermusa lever i mesteparten av Europa nord til Sør-Skandinavia, dessutan i Sentral-Asia, Kina og andre førekomstar i Asia. I mange av desse områda er ho ein av dei vanlegaste flaggermusartane. Arten lever gjerne i bygningar i tettbygde strøk.
Tusseflaggermusa vart ikkje observert i Noreg før i eit lydopptak i 2007, i Stavanger, men ho kan fort forvekslast med dvergflaggermus eller trollflaggermus. Det har oppstått tvil i kva grad tusseflaggermus (Pipistrellus pipistrellus) faktisk finst i Noreg. Funnet frå Stavanger kan i lys av nyare forsking ikkje bli sett på som sikkert. Verken reproduksjon eller gjentakande besøk har vorte dokumenterte. Arten må dermed kategoriserast som NA (arten er ikkje etablert med fast reproduserande bestand hos oss, og < 2 % av global populasjonsstorleik oppheld seg regelmessig i Noreg (gjest)).

## Fotnotar

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk

## Bakgrunnsstoff
Seladon

**Seladon** (eller *celadon*) er namnet på både ein type glasert blå-grøn kinesisk keramikk som i Kina heiter qingci (青瓷, 'grøn porselen'), og på ein glasur i same farge som vart nytta på  keramikk i andre austasiatiske land, til dømes i Korea i perioden Koryŏ (918-1392). Nemninga kan òg visa til sjølve fargen.

Seladonglasurar er gjennomskinnlege, svakt blå-grøne glasurar med ein sterkare farge der glasuren ligg tjukkare. Denne typen steintøy blei opphavleg utvikla i Kina, særleg i provinsen Zhejiang, der pottemakarane kom fram til denne glasuren på sjuhundretalet e.Kr. Kunsten å laga seladonkeramikk spreidde seg til ikkje berre Korea, men òg til Japan og Nord-Thailand. Denne typen keramikk vart særleg populær av di fargen likna på jade, ein stein som vart halde for å vere heilag.

Det europeiske namnet på denne keramikken kjem frå den grønfarga kappa til gjetaren Céladon, helten i hyrderomanen *l'Astrée* frå 1610 av den franske forfattaren Honoré d'Urfé. Denne romanen vart gjeve ut i ein periode då det var særs populært i Frankrike med porselen  importert frå Kina med denne fargen, og difor vart fargen på varig vis assosiert med kappa til Céladon, slik ho var skildra i romanen. Etter kvart skjedde det same i andre europeiske land òg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på mellom anna «[[:nb:Celadon|Celadon]]» frå ,  den 7. juni 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5601

**Fylkesveg 5601** går mellom Vikøyri, Refsdal og Myrkaskog i Vik kommune. Vegen er 11,9 km lang.

I 2019 vart det gjort endringar i fylkesvegnettet, og traséen til Fylkesveg 5601 står av fylgjande gamle fylkesvegar:
**Fylkesveg 121 i Sogn og Fjordane*: Heile traséen Vikøyri - Fosse - Myrkaskog (8,3 km)
**Fylkesveg 122 i Sogn og Fjordane*: Heile traséen Fosse - Refsdal (3,6 km)

## Kommunar og knutepunkt

*  Vikøyri
* Vange vegkryss Skulevegen x Vangsvegen x Seljadalsvegen
** → kommunal veg Skulevegen til  Vik kyrkje
** → kommunal veg Vangsvegen til Hove og Hove kyrkje

* → kommunal veg Elvegata til  Vetleøyri
* Oksavollen → kommunal veg Tenålsvegen til Tenål, Føli og Stadheim
* Stolafossen → kommunal veg Følisvegen til Føli og Tenål
* Stolafossen → kommunal vegarm til Hovevegen
* Hesjesletta → kommunal veg Stadheimsvegen til Stadheim
* Fosse
** Arm til Myrkaskog (4,1 km)
** Nummedalsreset → kommunal veg til Grønsberg
** Seljestø → kommunal veg til Åse
** Endepunkt Myrkaskog
*** → kommunal veg til Bruavoll (0,2 km)

* Vetleorvedal → kommunal veg til Huglagjerdet
* Orvedal → kommunal veg Øvregardane til Ovri, Hallrynjo og Stedje
* Orvedal → kommunal veg Rislågvegen til Rislåg og Kinni
* Endepunkt Refsdal
** → kommunal veg Øvregardane til Undi, Stedje, Hallrynjo og Ovri
** → privat veg til Refsdal kraftverk

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5596

**Fylkesveg 5596** i Vestland fylke går mellom Bruland og Strandosen i Øvrelavikdalen i Høyanger kommune. Vegen er 5,4 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 91 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Bruland
*Stølsbotn → kommunal veg Nordstrandvegen til Osen, Sørestrand og Nordstrand
*  (140 m)
*Grønehaugen → kommunal veg Avedalvegen til Avedalen
*Endepunkt Strandosen
** → kommunal veg Øvredalsvegen til Strandosen vegkryss (200m)
*** → kommunal veg Solheimvegen til Solheim
*** → kommunal veg Strandavegen til Sørestrand

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5597

**Fylkesveg 5597** i Vestland fylke går gjennom Guddal mellom Lia i Høyanger kommune og Nautsundet i Fjaler kommune. Vegen er 36,5 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 93 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt  Lia
*Ullebøen
*Røyrvika
*Byrkjosen
*Byrkjosneset → kommunal veg Langenesvegen til Langeneset
* Klubbentunnelen (ca. 150 m)

*Botnen → kommunal veg til Heggheim, Steinset, og den private vegen Høgelivegen til  Sygna i Sunnfjord kommune
*Gallefoss
*Dyngsøyra → kommunal veg Svartefossvegen innover Tjøredalen til Svartefossen og Lia.
*Engen
**Nordsidevegen arm frå Engen til Boge (2,1 km)
**Øyra
**Huseklepp
**Endepunkt Boge
**Boge → kommunal veg Nordsidevegen til  Luven (4,6 km)
*Guddal kyrkje
*Engja
*Yndestad
*Hovlandsdalen
*Endepunkt  Nautsundet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5602

**Fylkesveg 5602** går mellom Vangsnes og Fresvik i Vik kommune. Vegen er 35,9 km lang, inkludert armar til Åfedt, Grindedal og Tretteteig.

I 2019 vart det gjort endringar i fylkesvegnettet, og traséen til Fylkesveg 5602 står av fylgjande gamle fylkesvegar:

Alle nemnde gamle vegnummer har nemninga *i Sogn og Fjordane*.

* Fylkesveg 180 vart til i 2016 då gamle fylkesveg - og tidlegare riksveg 602 mellom Vangsnes og Feios blei slått saman med gamle fylkesveg 182 mellom Feios og Fresvik.
* Fylkesveg 183 arm mellom Stokkebrua og Tretteteig. Resten av Fv 183 er nå kjent som Fylkesveg 5603.

## Historikk
Dåverande Riksveg 602 vart påbyrja i 1959 frå Vangsnes, men arbeidet stoppa opp i Risjuvet etter eit par kilometer. Arbeidet starta ikkje oppatt før i 1968, og vegen vart ferdig til Feios i 1971. Frå Feios var gamle *Fylkesveg 181 i Sogn og Fjordane* allereie bygd frå Osen og innover begge sidene av Feiosdalen til Åfedt og Grindedal, og i tillegg til veg austover til Borlaug.

På denne tida høyrde Vangsnes, Freios og Fresvik til Leikanger kommune, og difor ynskte dei fleste i Fresvik veg langs fjorden til Feios for å kunna krysse fjorden mellom Vangsnes og Hella. Vegvesenet føretrakk eit billegare alternativ med kortare byggetid over Fresvikåsen til Simlenes og ny ferjekai med anløp for sambandet Kaupanger-Gudvangen. Ein av grunnane til dette er at vegutløysing med riksveg kravde at det budde minst 750 personar på staden, og i Fresvik hadde berre 300 innbyggjarar. Folket i Fresvik fekk i 1971 medhald frå fylkesutvalet i at vegutløysing mot Feios var det beste alternativet, og difor vart vegen opna i 1976 som *Fylkesveg 182 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Vangsnes

* Feiostunnelen (772 m)
*Osen
**Arm Åfetvegen til Åfedt
*Feios
**Arm Lundsvegen til Grindedal
*Feios kyrkje
* Ramnabergtunnelen (1496 m)

* Yste Jarvetunnelen (82 m)
* Trettetungenetunnelen (341 m)
*Øyri
**Arm Hovsvegen til Tretteteig
** Stokkebrua
**Storevegen
**Endepunkt Tretteteig
* Fresvik → Storevegen til Fletene, Stokkebrua og Krossveghola
*Fresvik kyrkje
*Endepunkt Fresvik brygge

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Kristin Ese: «Vegutløysing for Fresvik» på nettstaden til Fylkesarkivet i Vestland
Fylkesveg 5606

**Fylkesveg 5606** i Vestland fylke går mellom Ulvastad kai og Menes i Sogndal kommune og har ei veglengd på 5,5 km.

Fram til 2019 var vegen del av gamle Fylkesveg 152 i Sogn og Fjordane.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt Ulvastad kai
** → kommunal veg til  Nedrebø (0,7 km)
*  Allgøytunnelen (80 m)

*Endepunkt Menes

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5603

**Fylkesveg 5603** går mellom Fresvik og Krossveghola i Vik kommune, med ein arm til Stokkebrua.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 183 i Sogn og Fjordane*. Opphaveleg gjekk armen mellom Flæte og Stokkebrua heilt til Tretteteig, men traséen mellom Stokkebrua og Tretteteig vart overført til nye Fylkesveg 5602 det året.

## Kommunar og knutepunkt

* Fresvik
*Flæte
**Arm til Stokkebrua (0,8 km)
**Endepunkt  Stokkebrua

*Otrehjell
*Skard
*Grønli
*Endepunkt Krossveghola
**→ kommunal veg til Solheim (1,4 km)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5609

**Fylkesveg 5609** i Vestland fylke går mellom Njøs og Sæberg i Leikanger i Sogndal kommune, og vegen er 2,6 kilometer lang.

Fram til 2019 var vegen del av gamle Fylkesveg 185 i Sogn og Fjordane.

## Kommunar og knutepunkt

* Njøs
*Gjerdsfletene → kommunal veg Gjertrudbakken til  Hermansverk
*Hagane → kommunal veg Dalsvegen til Eivaldgjerde og Dalen
*Brundene
**→ kommunal veg Røysavegen til  Grønlund
**→ kommunal veg Holevegen til Syril stadion og Leikanger barneskule
*Røysa → kommunal veg Kleppevegen til Kleppa skisenter og Kolabakken til Henjadalen
*Henja → kommunal veg Henjavegen til  Skrivarvegen
*Endepunkt Sæberg
**→ kommunal veg Njøsavegen til Monken
**→ kommunal veg Seberg til Sjurli
**→ kommunal veg Henjahaugane til Sjurli

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5614

**Fylkesveg 5614** i Vestland fylke går mellom Nedrehagen og Lerheim i Sogndal kommune. Vegen er 3,6 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 212 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Nedrehagen
*Skjeldestad → kommunal veg Flatavegen til Stedje (1,4 km)
*Kvålshagane → kommunal veg til  Kvåle (0,8 km)
*Endepunkt Lerheim
**→ kommunal veg til  Tylda (1,4 km)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5613

**Fylkesveg 5613** i Vestland fylke går mellom Sogndalsfjøra og Selseng i Sogndal kommune. Vegen er 18,9 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 211 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

*  Sogndalsfjøra
*Plassen →  gamlevegen til Sogndalsfjøra (200 m)
*Trolladalen →  kommunal veg til Lunnamyri (0,8 km) og gamlevegen til Kvåle
*Åbergevegen →  kommunal veg til Rutinslid (0,4 km), Åbyrge (1,8 km)
*Kvåle →  kommunal veg til  (0,7 km)
*Flugheimvegen →  kommunal veg til  (0,9 km)
*Notsetevegen →  kommunal veg til  (1,8 km)
*Hollekvebrui →  kommunal veg til  (450 m)
*Selseng →  privat veg til Anestølen (3,1 km)
* Selseng

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 272

**Fylkesveg 272** finst i fleire fylke i Noreg:

*Fylkesveg 272 i Aust-Agder
*Fylkesveg 272 i Hordaland
*Fylkesveg 272 i Sogn og Fjordane, no Fylkesveg 5630
*Fylkesveg 272 i Vestfold
Fylkesveg 5629

**Fylkesveg 5629** i Vestland fylke går mellom Steinklepp og Lo i Lærdal kommune. Vegen er 3,4 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 273 i Sogn og Fjordane*.

Vegen mellom Fjellstad og Lo var kommunal fram til 2021.

## Kommunar og knutepunkt

*Startpunkt  Steinklepp
**→  Borgundvegen til 
*Endepunkt  Lo
**→  Vindhella til 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Erik Karlsaune

**Erik Karlsaune**  () er ein norsk religionssosiolog og religionsvitar som var tilsett ved institutt for arkeologi og religionsvitskap ved HF-fakultet ved NTNU frå 1979 til 2012. 

Karlsaune var talsmann for tolkande religionssosiologi og fenomenologisk tufta kunnskapssosiologi. Han samarbeidde med Thomas Luckmann ved universitetet i Konstanz (Tyskland) om samhandling i kvardagsstudiar. Han underviste i kyrkjehistorie, kristen truslære, konfesjonskunnskap,  den greske ortodokse kyrkja, nyreligiøsitet, religionssosiologi, videoanalyse (videografi), metodologi og vitskapsteori. 

### Utvalde verk
* Karlsaune, E. (1982). «Hverdagsvirkeligheten.» Trondheim, Universitetet i Trondheim.
* Karlsaune, E. (1983). «Ulike teoretiske utgangspunkt for å nærme seg det religiøse livet i Norge.» Trondheim, Universitetet i Trondheim.
* Karlsaune, E. (red.) (1986). «Kvinne, gudinne, slavinne. Glimt fra norske religionssosiologiske studier». Trondheim, Norsk religionssosiologisk faggruppe.
* Karlsaune, E. (red.) (1994). Religionsfag – samfunnsfag. Trondheim, Tapir.
* Karlsaune, E. og O. Ingebrigtsen, Red. (1985). «Samfunn, menneske, religion». Trondheim, Tapir.
* Karlsaune, E.: Forord til Luckmann, T. (2004). «Den usynlige religionen». Oms. av Erik Karlsaune. Trondheim, Tapir.
* Karlsaune, E. (2005). «I møte med religion i dag... Religionssosiologiske essay». Trondheim, Tapir.
* Karlsaune, E. (2007). «Livet i hverdagen. Den fenomenologiske forskningstradisjonen med Berger og Luckmann fra Schütz og Husserl». Materialisten 35(1-2): 51-72.
* Karlsaune, E. (2008). «Forskningsmiljøet som skapte ‘The Social Construction of Reality’.» Sosiologi i dag 38(2): 60-83.

### Bakgrunnsstoff
*http://www.hf.ntnu.no/rel/person/erik/erik.htm

*Festskrift: Fuglseth, K. og Engen, D. (2012). *Human empiri. Fenomenologisk og sosiokulturelt basert forsking på samhandling* Til 70-årsdagen for Gustav Erik G. Karlsaune. Trondheim: Tapir akademisk.
Jacques Peletier du Mans

**Jacques Peletier du Mans** (), også med stavinga **Pelletier**, var ein fransk renessanse-humanist, diktar, omsetjar og matematikar. Han vidareutvikla mellom anna den europeiske metoden for å namngje store tal.

Pelletier var fødd i Le Mans i ein borgarleg familie. Han studerte ved Collège de Navarre i Paris der broren Jean var professor i matematikk og filosofi. Han studerte seinare juss og medisin, blei del av den litterære sirkelen rundt Marguerite de Navarre og var frå 1541 til 1543  sekretær for René du Bellay.

I 1541 gav Pelletier ut den første franske omsetjinga av *[[Ars poetica]]* av Horats. I 1547 gav han ut ei diktsamling av fleire omsetjingar og eigne dikt, *Œuvres poétiques*. På denne tida gav han også ut fleire vitskaplege og matematiske avhandlingar.

I 1550 la han fram ei avhandling som tala for ein fonetisk fransk ortografi ettersom skriftspråket, påverka av latin, var blitt temmeleg ulogisk. Han brukte sjølv dette systemet i verka han utgav, og stava etter dette namnet sitt med éin l.

Jacques Peletier vidareutvikla ein skala for store tal føreslått av Nicolas Chuquet i 1485. Medan Chuquet hadde gjeve tal namn for kvart sjette siffer, føreslo Peletier namn for kvart tredje siffer. Han fann også på suffikset -illiard, som i milliard. Dette systemet er framleis brukt i dei fleste europeiske land og i mange land med europeisk talsystem.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jacques Peletier du Mans|Jacques Peletier du Mans]]» frå , den 7. juni 2011.*
Eric Voegelin

**Eric Voegelin** () var ein tysk-amerikansk politisk filosof. 

Voegelin var fødd i Köln i 1901 og flytta med familien sin til Wien i 1910. 
Han studerte ved Universitetet i Wien. Rettleiarane for avhandlinga hans var rettsteoretikaren Hans Kelsen og filosofen Othmar Spann. Etter habilitasjon i 1928, underviste han i politis teori og sosiologi. I Austerrike danna Voegelin varige vennskap med Alfred Schütz og Friedrich Hayek.

I 1938 flykta Voegelin frå dei tyske nazistyrkene som hadde overteke Austerrike i Anscluss og kom seg til USA. Han blei merikansk statsborgar i 1944. Det meste av levetida si var han ved University of Notre Dame og Louisiana State University, seinare var han òg periodar i München og ved Stanford.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*http://www.artsci.lsu.edu/voegelin/
Eftasverd

**Aftansverd**, **eftansverd** eller **eftasverd** er eit måltid ete om ettermiddagen, typisk mellom klokka 15 og 17. I norsk gardstradisjon hadde ein dette måltidet mellom middag og kveldsmat. 

Ordet har uttalen «eftasvæl» med tjukk l mange stader på Austlandet, og blir derfor også skrive slik.

## Sjå og
*Dugurd (dagverd)
*Nattverd

## Kjelder

*
Fylkesveg 5630

**Fylkesveg 5630** i Vestland fylke går mellom Tønjum og Mo i Lærdal kommune. Vegen er 7,3 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga *Fylkesveg 272 i Sogn og Fjordane*.

## Kommunar og knutepunkt

* Tønjum
**→ kommunal veg Tynjane til Tønjum kyrkje
*Øvrevoll → privat veg til Tynjadalen
*Bø → kommunal veg Lærdalsvegen til  Blåflat
*Nygard → kommunal veg Mosvegen til  Ljosheim
*Skogaplassen → kommunal veg Råsvegen til Rå
*Endepunkt Mo
**→ kommunal veg gjennom Råsdalen til Øyridalen (9,5 km)

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder
Alexandra Rotan

**Alexandra Rotan** () er ein norsk songar. Ho deltok i Melodi Grand Prix Junior 2010 med songen «Det vi vil».
I 2018 stilte ho opp i Melodi Grand Prix saman med Stella Mwangi med bidraget «You Got Me».

## Kjelder
Torstein Snekvik

**Torstein Snekvik** () er ein norsk songar. Han vann Melodi Grand Prix Junior 2010 med songen «Svikter aldri igjen».

## Bakgrunnsstoff
* nrksuper.no
Oterfjøl

**Oterfjøl** eller **oter** er ein manuell fiskereiskap som oftast vert nytta frå båt eller langs stranda, der tilhøva gjer det mogleg. Fisking med oterfjøl vert kalla *otring*. Det er helst for å fiske aure og røye i ferskvatn at ein otrar. 

Oterfjøla, som tradisjonelt er av tre, er om lag 60 cm lang, 1,8 cm tjukk og 15&ndash;18 cm brei, med ei rand av bly eller jarn langs eine langsida som får fjøla til å stå loddrett i vatnet. Otringa går føre seg på det viset at ein styrer eller dreg fjøla med ei lang line som det er festa småsnøre med små floger eller slukar til med ein fråstand på om lag tre meter, slik at krokane ikkje hektar seg inn i kvarandre. Av di oterfjøla skjer seg ut og vekk frå båten eller stranda når ho vert dregen, kan ein fiske over eit stort areal med desse småsnøra. Nyare oterfjøler har ein mekanisme som gjer oteren vendbar, slik at ein kan fiske fleire gonger på same strekninga. Når fisken har bite på, må fjøla dragast inn til båten eller på land for å berge fisken.
Duskmyrull

**Duskmyrull** eller **duskull** (*Eriophorum angustifolium*) er ei plante i storrfamilien. Arten har ei sirkumpolar utbreiing. Planta vert kring 50 cm høg og har krypande jordstengel. Blada er mørkgrøne og renneforma, stråblada er lengre enn stråenden, dei er flate, smalnar øvst til ein trekanta odd. Aksssamlinga har to-tre lange støtteblad. Duskull har flate slette akssskaft og penselforma aks som er breie ved grunnen. Mjølknappen blir minst 2,5 mm lang. 

Planta blomstrar kring mai månad i Noreg på myr og våte stader. Ho er vanleg gjennom heile Noreg, og er funnen opp til 1700 m på Hallingskarvet.

## Kjelder

*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ängsull|Ängsull]]» frå ,  den 7. juni 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Dvergflaggermus

**Dvergflaggermus** (*Pipistrellus pygmaeus*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Fram til 1998 vart denne arten og tusseflaggermus rekna som éin art. Flaggermusa lever i Europa vest til Irland og Portugal og aust til europeisk Russland og Kaukasus.
I Noreg er ho talrik i store delar av Sør-Noreg nord til Sør-Trøndelag.

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Treaty House

**Treaty House** (*Traktathuset*) viser på New Zealand til det tidlegare huset til den britiske statlege representanten på New Zealand, James Busby. Waitangitraktaten, dokumentet som grunnla den britiske kolonien New Zealand, vart underteikna på eigedommen til Traktathuset den 6. februar 1840.

Eigedommen hadde tidlegare vore stad for ei viktig hending, underteikninga av Declaration of the Independence of New Zealand i 1835. Huset og eigedommen var på private hender fram til 1932, då dei vart kjøpte av generalguvernøren, Viscount Bledisloe, som gav dei til nasjonen. Dei vart overleverte som eit nasjonalt minnesmerke i 1934, under ein seremoni der tusenvis av menneske var til stades, både pākehā og maoriar, til og med maorikongen. Her fann ogå ei anna større markering stad, i 1940, då hundreårsjubileet for underteikninga av traktaten vart feira. Sidan 1947 har ein her feira den årlege Waitangidagen.

## Bygningshistorie

Traktathuset vart bygd i 1833-34 for Busby og familien hans. Det er ein av dei eldste bygningane som står på New Zealand. Opphavleg bestod bygningen av to hovudrom, pluss ein inngangshall, veranda, og ein frittståande bygning på baksida som inneheldt kjøkken og rom for tenarar. Busby tykte huset var for lite for ein mann i hans posisjon, men for å vera i 1830-åra på New Zealand, var det eit stort hus. Det vart påbygd i 1830- og -40-åra med to fløyar og eit halvtaksskur.

Eigedommen var i Busbyfamilien si eige fram til 1882, då han vart seld til ein lokal bonde. I alle fall gjennom nokre av dei følgjande åra vart huset brukt til landbruksføremål, mellom anna til saueklipping. Bygningen forfall, trass i freistnadar på å få han inn under offentleg eige. Dette lukkast i 1932, då Bledisloe kjøpte eigedommen, og huset vart seinare restaurert av den leiande arkitekten W.H. Gummer. Dette var ein av dei første større statlege restaureringar av ein historisk bygning på New Zealand. I førebuinga til 150 års jubileet for traktatsigneringa i 1990 vart huset endra på for å gje ei meir nøyaktig førestilling av korleis det kan ha sett ut i 1840.

Huset har vore i kategori I hjå New Zealand Historic Places Trust sidan 1983. Det inneheld eit museum retta mot Waitangitraktaten og det daglege livet i huset midt på 1800-talet. Ein annan stad på eigedomen står eit maorimøtehus, whare runanga, dekorert med utskjeringar, og den store krigskanoen, Nga Toki Matawhaorua, begge bygde til jubiléet i 1940.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Treaty House|Treaty House]]» frå ,  den 7. juni 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell vevside til the Traktathuset og eigedommen.
*Offisiell vevside for Waitangitraktaten.
Wii U

**Wii U** er ein spelkonsoll som er utvikla av Nintendo. Konsollen er etterfylgjaren til Wii og vart avduka under E3-messa den 7. juni 2011. Han vart lansert 18. november 2012 i Nord-Amerika, 30. november 2012 i Europa og 8. desember i Japan. Konsollen var tilgjengeleg i to standard utgåver; ei kvit «Basic»-utgåve med konsoll med 8 GB internminne og ei svart «Premium»-utgåve med 32 GB internminne og spelet *Nintendo Land*. I tillegg fanst det ei rekkje andre sett der andre spel enn *Nintendo Land* følgde med premium-varianten av konsollen, til dømes *[[Mario Kart 8]]* og *[[ZombiU]]*.

## Handkontroll
Inkludert med Wii U-konsollen følgde det med ein handkontroll med skjerm, Wii U Game Pad. Skjermen er på 6,2 tommar. Kontrollen har i tillegg til skjerm også kamera, to høgtalarar, mikrofon, rørslesensor, ristefunksjon, to analoge stikker og ei rekkje knappar. Den ekstra skjermen på kontrollen kan fungere som supplement under speling eller la ein spele uavhengig av TV-skjermen. Som alternativ til Game Pad er det i mange spel mogleg å bruke ein tradisjonell kontroll, Wii U Pro Controller, som vart seld separat.

Wii U er kompatibel med spel og ekstrautstyr utvikla for Wii, inkludert Wii Remote, Nunchuk, Wii Balance Board og Classic Controller.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Introduksjonsvideo av Wii U  Eurogamer
Count Grishnack

**Count Grishnack** er psevdonymet til den norske svartmetallkomponisten Varg Vikernes. Namnet gav han seg sjølv, som er namnet på ein ork frå *[[Ringdrotten]]*, fabeltriologien åt J.R.R. Tolkien. Namnet vart gjeven rundt deseniumsskiftet '89/'99. 

Orkane (eller tussane) i boka vekka interesse i Vikernes, som var mørke, mystiske og valdelege. Vikernes tykde namnet passa godt med den musikksjangaren han spelte.

## Sjå òg
*Varg Vikernes
*Burzum
*Old Funeral

## Bakgrunnsstoff
*Burzum sin biografi, del I
Haukås i Østre Toten

**Nordre Haukås** er ein gard på Kolbu i Østre Toten. Nordre Haukås består av 134 dekar dyrka jord, 105 dekar skog og 15 dekar beite. Det er allmenningsrett i Lodd nr 2. Det drives pr 01 juli 2015 med korn produksjon på ca. 430 dekar, gras på ca. 194 dekar og ca. 80 søyer og lam, 12 ammekyr og 22 kalvar/ngdyr. 490 dekar er forpakta. 

Haukås var tidlegare éin gard, men er i dag delt i to (nordre og søndre). Hovudbygningen på garden var inntil 2010 delt mellom desse to gardane. I dag er det Nordre Haukås som eig hovudbygningen, som er under restaurering. Det blei i 2010 bygd nytt fyrrom og reiskapshus på garden. Bygningsmassen på garden består av hovudbygning frå ca. 1750, låve frå ca. 1915 restaurert 1997, stabbur frå ca. 1920 restaurert med eitt lite verkstadsrom i 1989. Reiskapshus med fyrrom frå 2010 og en mindre stål hall for oppbevaring av landbruksredskap fra 2010. Hovedhuset blir varma opp med vassboren varme som blir fyrt opp med ved frå ein fyrkjele i fyrrommet. Det blei på 1980-talet dyrka opp ca 40 dekar og all den gamle jorda blei grøfta. 

Det er i dag femte generasjon som eig og driv Nordre Haukås og fire generasjoner med fornamnet Svend har eid gården. Dagens eier er Tone Merethe Haukås Gauterud søster av tidligere eier.
Gården er i per i dag bortforpakta til Toten Agro.

## Kjelder
Breiøyre

**Breiøyre** (*Barbastella barbastellus*) er ei flaggermus i glattnasefamilien. Flaggermusa lever i Europa, frå Portugal i vest til Kaukasus i aust og nord til Sør-Skandinavia, dessutan i Marokko. 

Flaggermusa er ganske sjeldan i det meste av utbreiingsområdet. Ho lever helst i gammal skog, ein landskapstype som det vert mindre av. Breiøyre er difor rekna som nær truga på verdsbasis. Eit lyspunkt er at bestanden i Tyskland har vore i vekst etter reduksjon i bruk av insektmiddel der.
Breiøyre er ein lite mobil flaggermusart, som ikkje vandrar langt. I Noreg var det ingen funn av arten mellom 1949 og 2008. Då vart det funnen eit individ i dvale i Larvik. Arten har seinare vore registrert der fleire gonger. Breiøyre er rekna som kritisk truga i Noreg og sterkt truga i Sverige.

## Fotnotar

## Kjelder
*The IUCN Red List of Threatened Species på engelsk

## Bakgrunnsstoff