open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
...Live....

***...Live...*** er det 12. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1980 og igjen i 2007 med bonusspor. Albumet inneheld opptak frå konsertar i Berlin i 1976 (i følgje omslaget, men er i røynda eit studioopptak frå 1977), og Amsterdam og Paris i 1979. På CD-versjonen har «Sense» vorte forlenga og strekkjer seg der over 50 minuttar. Arthur Brown syng på «Dymagic». 

## Innhald

## Medverkande
* Klaus Schulze&nbsp;– synthesizerar
* Harald Grosskopf&nbsp;– trommer (på «Sense»)
* Arthur Brown&nbsp;– vokal (på «Dymagic»)

## Bakgrunnsstoff
* ''...Live...'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Larmorpresesjon

**Larmorpresesjon** er presesjonen til det magnetiske momentet til elektron, atomkjernar og atom kring eit ytre magnetfelt. Magnetfeltet utøver eit dreiemoment på det magnetiske momentet
:\vec{\Gamma} = 
\vec{\mu}\times\vec{B}=
\gamma\vec{J}\times\vec{B}

der \vec{\Gamma} er dreiemomentet, \vec{\mu} er det magnetiske dipolmomentet,  \vec{J} er vinkelmomentvektoren, \vec{B} er det ytre magnetfeltet, \times symboliserer kryssprodukt, og \ \gamma er gyromagnetisk forhold som gjev proporsjonalitetskonstanten mellom det magnetiske momentet og vinkelmomentet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Larmor precession|Larmor precession]]» frå ,  den 11. april 2013.*
Lymanserien

**Lymanserien** er ein ultrafiolett spektrallinjeserie i spektrumet til hydrogenatomet, gjeven ved 

: {1 \over \lambda} = R_\text{H} \left( 1 - \frac{1}{n^2} \right) \qquad \left( R_\text{H} = 1.0968{\times}10^7\,\text{m}^{-1} = \frac{13.6\,\text{eV}}{hc} \right)

der *n* er eit naturleg tal større enn eller lik 2 (til dømes *n* = 2,3,4,...). 

Serien vart oppdaga av den amerikanske fysikaren Theodore Lyman i 1906.

## Kjelder
*
Lyskvant

Eit **lyskvant** er den minste energimengda ein kan forbinde med lys som blir sendt ut med ein bestemd frekvens. Energien til eit lyskvant er *hν*, der *h* er Planckkonstanten og ν er lysfrekvensen. Lyskvant blir brukt til dels òg i same tyding som foton, det vil seie om dei partiklane som ein tenkjer seg lyset består av.

## Kjelder
*
Asprángeli

**Asprángeli** (gresk Ασπράγγελοι) er ein landsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas og hovudsete i kommunen Zagóri.

## Referansar
Eleoúsa

**Eleoúsa** (gresk Ελεούσα) er ein distriktsby i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas og hovudsete i kommunen Zítsa.

## Referansar
Levetid

**Levetid**, tida det tar frå noko starta å eksistere til det sluttar å eksistere. Dette kan vise til: 

*Forventa levealder
*Levetid i fysikk
PPT

**PPT** kan visa til:

* Pedagogisk-psykologisk teneste
* Microsoft PowerPoint
* Pikslar per tomme, ei fornorsking av dpi (eng.: *dots per inch*)
Levetid i fysikk

**Levetid** for eit fysisk system vil seie den tida det tar frå systemet er danna til det endar. Som regel vil like eller nær like system ha ulike levetider. Ein kan då ha ei gjennomsnittleg levetid for systemet kalla systemet sitt middelliv eller middellevetid. Ein snakkar òg om eit halvlivv eller ei halveringstid som er den tida det i snitt tek for at mengda av ei stor mengd like system skal bli halvert. 

## Kjelder
*
Marshall Rosenbluth

**Marshall Nicholas Rosenbluth** () var ein amerikansk fysikar. 

Frå 1950 til 1957 var han forskar ved Lós Alamos Scientific Laboratory, frå 1956 til 1960 tilknytt General Atomic Corporation og frå 1960 professor ved University of California, San Diego. Rosenbluth hadde ei leiande rolle i arbeidet med utviklinga av hydrogenbomba og gjorde seg seinare merka for undersøkingar innan plasmafysikken, spesielt med omsyn på å utvikle metodar for kontroll av termonukleære reaksjonar.

## Kjelder
*Marshall Nicholas Rosenbluth. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Marshall_nicholas_rosenbluth
Dig It av Klaus Schulze

***Dig It*** er det 13. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1980 og igjen i 2005 med bonusspor og ein bonus-DVD. Det var den første heildigitale innspelinga til Schulze. 

Schulze nyttar djupe sekvenserar, persistente rytmar, metalliske atmosfærar og science fiction-lydar som dominerer lydbiletet. Albumet kom ut på ei tid då denne typen elektronisk musikk ikkje var så populær. Det var for tungt for new age og for avantgarde for rock and roll.

Bonus-DVDen som følgde 2005-utgåva var eit videoopptak av ein konsert frå 1980 ved Ars Electronica, som tidlegare var gjeve ut som lydspor på *[[The Ultimate Edition]]* (2000).

## Innhald

## Medverkande
*Klaus Schulze – synthesizer, gitar, trommer, klaverinstrument, vokal, lydteknikar, datamaskinar
*Fred Severloh – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dig It (Klaus Schulze album)|Dig It (Klaus Schulze album)]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Dig It'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Trancefer

***Trancefer*** er det 14. albumet av Klaus Schulze. Det kom ut i 1981 og igjen i 2006 med bonusspor. 

Klaus Schulze spelte inn dette albumet i 1981, like før den digitale alderen slo gjennom for fullt. Musikken har ein metallisk tekstur og kalde klangfargar. 

## Oversyn
Wolfgang Tiepold spelar cello på albumet og Michael Shrieve perkusjon. Sjølv om det var det andre albumet til Schulze spelt inn med digitale instrument, har har ein god del diskant, er det eit døme på Berlinskulen som vart utvikla i 1970-åra. Det andre sporet, «Silent Running», var inspirert av science fiction-filmen *[[Silent Running]]* med Bruce Dern i ei av rollene. 

*Trancefer* har ein ganske særeigen stil og arrangement. Det skil seg frå det Schulze hadde laga i 1970-åra på den måten at det ikkje er ein komposisjon som nyttar sekvenserar, transponeringar og ei hovudmelodilinje. *Trancefer* er meir synkopert og hovudfokuset er på dialogen mellom perkusjonane og akkordane Schulze spelar på ein Yamaha CS-80 synthesizer.

Det kom ei førehandsutgjeving av *Trancefer*, kalla «Trancefer half-speed cut», som bestod av 300 eksemplar med normal fart på 45RPM, og 500 kopar på 33RPM, 'halfspeed'-versjonen. Miksen er forskjellige frå originalalbumet. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trancefer|Trancefer]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* ''Trancefer'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Audentity

***Audentity*** er det 15. albumet til Klaus Schulze. Det vart opphavleg gjeve ut i 1983 og igjen i 2005 med ekstra bonusspor. Nyutgjevinga av *Audentity* er eit av to album der Klaus Schulze har endra rekkefølgja på spora i høve til originalutgjevinga (det andre er *[[Das Wagner Desaster Live]]*).

## Oversyn
Som med den førre utgjevinga til Schulze, *[[Trancefer]]*, legg *Audentity* stor vekt på sekvenserar, men ikkje like kaldt og kjølig. Dette er særleg tydeleg på spora «Cellistica» og «Spielglocken». Andre spor som «Sebastian im Traum» legg mindre vekt på sekvenserar og hintar framover mot den opera-aktige stilen på somme av dei seinare verka til Schulze (som *[[Totentag]]*). «Sebastian im Traum», er kalla opp etter ei diktsamling av Georg Trakl, og eit kort utdrag av denne kan høyrast i Michael Mann-filmen *[[filmen Manhunter|Manhunter]]* frå 1986.

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Audentity|Audentity]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Audentity'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Dziekuje Poland Live '83

***Dziekuje Poland Live '83*** er det 16. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1983 og igjen i 2006 med ekstra bonusspor. «Katowice» og «Warsaw» er i røynda konsertversjonar av «Spielglocken» og «Cellistica» frå *[[Audentity]]*. «Lodz» er i røynda ein konsertversjon av «Ludwig II von Bayern» frå *[[X av Klaus Schulze|X]]*. «Dzien dobry!» er ein alternativ versjon av «Katowice».

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

## Medverkande
*Klaus Schulze – synthesizer, gitar, klaverinstrument, vokal, Moog synthesizer, Fairlight
*Rainer Bloss – synthesizer, klaverinstrument, datamaskinar

## Bakgrunnsstoff
* ''Dziekuje Poland Live '83'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Magneton

**Magneton** er ein fysisk konstant for magnetisk moment. Éit magneton, μ, er

:\mu = 

der *e* er den elektriske elementærladninga, *h* er Planckkonstanten og *m* er massen av ein partikkel, vanlegvis anten eit elektron, svarande til eininga bohrmagneton, eller proton, svarande til kjernemagneton. 

Bohrmagneton blir brukt for å angje det magnetiske momentet til eit atom, og kjernemagneton for å angje det magnetiske momentet til atomkjernar. Eit bohrmagneton er 9,27 ·10-24 ampere ·m² og eit kjernemagneton er 5,05 ·10-27 ampere ·m². Det magnetiske momentet til elektronet er særs nær -1 bohrmagneton, protonet sitt er ca 2,8 og nøytronet sitt ca -1,9 kjernemagneton.

## Kjelder
* magneton. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/magneton
Angst av Klaus Schulze

***Angst*** er det 17. albumet av Klaus Schulze. Det kom ut i 1984 og vart gjeve ut på ny i 2005 med bonusspor. 

Musikken vart spelt inn for den austerrikske filmen med same namn frå 1984. «Freeze» vart òg nytta i filmen *[[filmen Manhunter|Manhunter]]* frå 1986.

## Innhald

## Bakgrunnsstoff
* ''Angst'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Angst av Klaus Schulze|Angst av Klaus Schulze]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Inter*Face

***Inter*Face*** er det 18. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1985 og vart gjeve ut på ny i 2006 med bonusspor. Dei to bonusspora var tidlegare gjevne ut på *[[Jubilee Edition]]* (1997), som seinare var med i 50-disk-boksen *[[The Ultimate Edition]]* (2000). 

## Innhald

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* ''Inter*Face'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Dreams av Klaus Schulze

***Dreams*** er det 19. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1986 og igjen i 2005 med ekstra bonusspor. Bonusspora vart første gong gjevne ut i 2004 i Hambühren som den avgrensa promo-CDen *Ion*.

Allmusic omtalar tittelsporet som at det opnar med ein symfoni av gatestøy før Schulze målar eit bilete av naken, trykkande isolasjon.

## Innhald

## Medverkande
*Klaus Schulze – synthesizer, gitar, klaverinstrument, vokal, engineer, digital mastering, miksing, elektroniske instrument
*Harald Asmussen – bass
*Andreas Grosser – synthesizer, piano
*Nunu Isa – gitar
*Ulli Schober – perkusjon
*Ian Wilkinson – vokal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dreams av Klaus Schulze|Dreams av Klaus Schulze]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Dreams'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
En=Trance

***En=Trance*** er det 20. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1988 og igjen i 2005 med ekstra bonusspor. 

Albumet består av rytmesekvensar frå Berlinskulen, men sekvenserane er utvida og lange og rytmane dominerer ikkje. Schulze nyttar djupe atomsfærar, symfoniske synthar og eksperimentelle sci-fi-lydar til å skape eit transeskapande lydlandskap. Dei lange sekvensane har atmosfæriske teksturar og dei symfoniske synthane er mjuke og direkte.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:En&#61;Trance|En&#61;Trance]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''En=Trance'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Kristen Kvello

**Kristen Kvello** () var ein norsk langrennsløpar, trenar og idrettsleiar. Han vart norsk meister på 50 km i 1957. Kvello var fødd i Nesna og oppvaksen i Selbu. Som aktiv skiløpar representerte han Mebondens Idrettslag og seinare BUL Oslo.

## Karriere
### Langrennsløpar
Kvello vart norsk meister på 3 x 10 km stafett i 1952 og 1953, der han representerte Sør-Trøndelag skikrins. Individuelt vart han i 1953 nummer 10 på 18 km. Han utdanna seg ved Statens gymnastikkskole i 1954 og arbeidde dei neste fire åra som  idrettsoffiser. I 1956 kom han på ein delt sjuandeplass på femmila i Holmenkollen, nærare elleve minuttar bakom den suverene vinnaren, Arvo Viitanen frå Finland.

Langrennsløparen Kvello nådde toppen i 1957-sesongen. Fyrst tok han bronsemedaljen på 30 km under ski-N i Mo i Rana, før han seinare i sesongen vart han norsk meister på 50 km. Femmila vart då avvikla på Rena, der Kvello gjekk i mål på sluttida 3.28.31 og slo dermed Magnar Ingebrigtsli med 13 sekundar. Kvello deltok for Noreg på 50 km i VM 1958 i Lahti, men braut løpet.

### Langrennstrenar
Sommaren 1958 la Kvello opp som aktiv skiløpar for å verte rikstrenar i langrenn. Han vart då første rikstrenaren sidan Arne Rustadstuen i sesongen 1939/40, og den første på heilårsbasis. Norske langrennsløparar hadde etter verdsmeisterskapen berre ein fjerdeplass på 4x10 km stafett å vise til, og det vart samla inn pengar for å satse på langrennssporten. Kvello starta trenarkarrieren med å reise rundt for å få innblikk i treningsprinsipp, han besøkte Finland og Sovjetunionen. Kvello hadde ein lun veremåte og la vekt på trivsel og godt humør på landslaget. I Kvellos tid som landslagstrenar vann norske utøvarar medaljar i alle dei tre internasjonale meisterskapane, OL 1960, VM 1962 og OL 1964. Kvello avslutta trenarjobben i 1964, og vart etterfylgd som rikstrenar av Oddmund Jensen.

Frå 1977 til 1981 var Kvello redaktør for Norges Skiforbund sitt blad *Skiidrett*. Perioden  1977-82 var han medlem av langrennskomiteen i det internasjonale skiforbundet, FIS. Kvello var *speaker* på mange idrettsarrangement, mellom anna under VM 1982 i Holmenkollen der dottera Berit Aunli tok tre gull.

## Bibliografi
*Kvello, Kristen: *Ski, stjerner og ungdom*. 1965
*Kvello, Kristen: *Skiskole med Oddvar Brå & Ivar Formo*. 1978

## Litteratur
*Gotaas, Thor: *Først i løypa: Historien om langrenn i Norge*. 2010

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristen Kvello|Kristen Kvello]]» frå ,  den 12. april 2013.*  
 
**Sportsrevy*, aktuelle årgangar
Miditerranean Pads

***Miditerranean Pads*** er det 21. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut første gongen i 1990 og igjen i 2005. Det var den første av to nyutgjevingar av Schulze som ikkje kom med bonusspor (den andre er *[[Dosburg Online]]*), men det første sporet er forlenga med to minuttar. 

Albumet inneheld tre spor, der «Decent Changes» lengste er på over 31 minuttar med eit frodig musikalsk landskap. På «Miditerranean Pads» er det nytta piano og ei sopransongarinne som hovudinstrument. Tempoet er òg langt langsamare. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Miditerranean Pads|Miditerranean Pads]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* ''Miditerranean Pads'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
The Dresden Performance

***The Dresden Performance*** er det 21. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1990 og er det første av sju album frå tidleg i 1990-åra som ikkje er gjeve ut på nytt sidan. Sjølv om albumet vert markndasført som eit konsertalbum, er spor 3 til 5 i røynda studioopptak. 

Konsertopptaka er frå 5. august 1989 i Dresden i det som då framleis var Aust-Tyskland. Schulze vart invitert til å spele her og førebudde i tillegg til dei to lange spora han framførte live, fleire studiopptak som òg finst på dette albumet. 

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Dresden Performance|The Dresden Performance]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''The Dresden Performance'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Erling Bjørn

**Erling Bjørn** () var ein norsk langrennsløpar frå Alvdal. Han vart noregsmeister på femmila i 1956 og vann i alt fire NM-medaljar i tida mellom 1955 og 1959, alle på 50-kilometeren.

## Karriere
Bjørn gjekk i 1955 inn til sølvmedalje på femmila, slått av Martin Stokken med over tre minuttar, sjølv hadde Bjørn over ni minuttar betre tid enn tredjemann. Året etter, i sin beste sesong, vart han norsk meister på femmila. Han gjekk mål på tida 3.22.13 og var over tre-og-eit-halvt minutt føre sølvmannen Sverre Stensheim. Bjørn gjekk også sitt beste løp i Holmenkollen i same OL-sesongen, og vart nummer tre, vel eitt minutt bakom Hallgeir Brenden på andreplass, men over seks minutt bakom vinnaren Arvo Viitanen frå Finland. Sidan vann Bjørn ein bronsemedalje på NM-femmila i 1957, nøyaktig minuttet bak vinnaren Kristen Kvello. I 1959 avslutta Bjørn si tid som aktiv på nasjonalt toppnivå med eit NM-sølv på 50 km, i kring to-og-eit-halvt minutt bak noregsmeisteren Oddmund Jensen.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1954: Nr 5 på 30 km på Kongsvinger
*Ski-NM 1955: Sølvmedalje på 50 km i Trysil
*Ski-NM 1956: Gullmedalje på 50 km på Raufoss
*Ski-NM 1957: Bronsemedalje på 50 km på Rena
*Ski-NM 1958: Nr 7 på 30 km i Oslo
*Ski-NM 1959: Sølvmedalje på 50 km i Porsgrunn

### Besteplasseringar i Holmenkollrenna
*1954: Nr 7 på 50 km i Holmenkollen
*1955: Nr 9 på 50 km i Holmenkollen
*1956: Nr 3 på 50 km i Holmenkollen
*1959: Nr 8 på 50 km i Holmenkollen

## Kjelder
*P.Chr. Andersen: *Den nye olympiaboken*. 1957.
**Sportsrevy*, aktuelle årgangar.
Morten Eilifsen

**Morten Eilifsen** () er ein norsk, tidlegare langrennsløpar som representerte Henning Skilag. Han vart dobbelt noregsmeister i langrenn i 2008, med gull på 15&nbsp;km og 30&nbsp;km.

### Aktiv
Eilifsen debuterte i mars 2006 i verdscupen i langrenn og vart nummer 52 på femmila i Holmenkollen. Den neste verdscupdeltakinga fann stad på Beitostølen 24. nobember 2007, der han gjekk 15&nbsp;km fristil. Han kom på niandeplass og tok dermed sine første verdscuppoeng. Dette vart hans beste individuelle verdscupplassering. Seinare i sesongen var han med på å vinne ein verdscupstafett i Falun, han gjekk tredjeetappen for Noregs andrelag som etter spurten sigra føre Noregs fyrstelag og Tsjekkia.

Under NM på ski 2008 overraska han og vart noregsmeister både på 15 kilometer og 30&nbsp;km, og vann Kongepokalen. På tremila slo han sølvvinnaren Martin Sundby med 12 sekundar og bronsemannen Petter Northug med 33 sekundar. To dagar seinare brukte han 33.45,7 på 15&nbsp;km, Ronny Hafsås på sølvplass fekk sluttida 33.49,3. Petter Northug fekk ein nytt NM-bronse etter å ha kome i mål på tida 34.08,9.

Eilifsen la opp som langrennsløpar på toppnivå i 2012.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2007: Nr 10 på 15&nbsp;km i Meråker
*Ski-NM 2008: Gullmedalje både på 15&nbsp;km og 30&nbsp;km i Trondheim
*Ski-NM 2009: Nr 6 på 15&nbsp;km på Gjøvik
*Ski-NM 2010: Nr 4 på 15&nbsp;km i Stokke
*Ski-NM 2011: Bronsemedalje på 50&nbsp;km i Tromsø

## Bakgrunnsstoff
*
Leif Haugen

**Leif Haugen** () var ein norsk langrennsløpar, som vart noregsmeister på tremila i 1948. Han var både fødd og døydde på Lillehammer, og representerte Mesnalien Skilag og seinare Lillehammer Skiklub.

### Aktiv
Haugen deltok på alle tre distansane under NM på ski 1946, der han vart nummer seks, sju og ni på 18 km, 30 km og 50 km. Seinare i sesongen kom han på tredjeplassen på femmila i Holmenkollen, eit slags noregsmeisterskap det og, sidan det var berre nordmenn som stilte til start. Arve Ulseth, som vann rennet, slo Haugen med fem-og-eit-halvt minutt.

I 1947 hadde Haugen framgang i langrennsløypa og fekk bronsemedaljen på 30 km og kom på femteplass på 50 km. På femmila i Holmenkollen vart han nummer fire. Under på NM på ski i 1948 gjekk han på 30-kilometeren sitt livs løp i løypene heime på Lillehammer. Med tida 1.42.48 slo han andremann, Olav I. Hagen, med 1 minutt og 44 sekund. Han deltok for Noreg under vinter-OL 1948 i St. Moritz på 50 km. Etter 40 km passerte han på åttande beste tid, men braut få km seinare.

Haugen deltok i 1950 i sine siste NM-renn og vart nummer fire på 18 km og åtte på 30 km.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1946: Nr 6 på 18 km
*Ski-NM 1947: Bronsemedalje på 30 km
*Ski-NM 1948: Gullmedalje på 30 km på Lillehammer
*Ski-NM 1950: Nr 4 på 18 km

## Kjelder
* P.Chr. Andersen:*Den nye olympiaboken*. 1957
Lysspreiing

**Lysspreiing** er ei form for spreiing der lys er energiforma som vert spreidd. Ein kan tenkje seg lysspreiing som ei form for avbøying av ei stråle som går langs ei rett linje, til dømes av ujamnheiter i mediet det forplantar seg gjennom, eller i grenseflata mellom to medium. Avvik frå refleksjonslova på grunn av ujamnheiter på overflata vert òg vanlegvis rekna å vere ei form for spreiing. Når desse ujamnheitene vert rekna å vere tilfeldig og tett nok til at effekten av kvar av dei vert midla ut, vert denne forma for spreiingsrefleksjon rekna som som diffus refleksjon.

Dei fleste lekamar ein kan sjå er synlege fordi lys vert spreidd frå overflata av lekamen. Dette er ein av dei viktigaste mekanismane innan fysisk observasjon.
Spreiing av lys er avhengig av bølgjelengda ellerfrekvensen til lyset som vert spreidd. Sidan synleg lys har bølgjelengd med ein orden kring ein mikrometer, kan ein ikkje sjå lekamar som er mykje mindre enn dette, sjølv ved hjelp av mikroskop. Finfordelte partiklar så små som 1&nbsp;µm er direkte observert i vassoppslemming.

Transmisjon av forskjellige lysfrekvensar er viktige innan alt mogeleg frå vindaugsglas til optiske fiberkablar og infraraud (IR) varmesøkjande missil-system. Lys som forplantar seg gjennom eit optisk system kan dempast av absorpsjon, refleksjon og spreiing.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Light scattering|Light scattering]]» frå ,  den 12. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Urtehagen på Knatten

***Urtehagen på Knatten*** er ei bok skriven av Annemarta Borgen og utgjeven av Gyldendal Norsk Forlag i 1973. Boka har undertittelen *-en bok om urter, mat og meget annet* og inneheld i tillegg til oppskrifter og dyrkingrettleiingar mykje kulturhistorie sett frå staden Knatten på Asmaløy i Hvaler kommune lengst sør i Østfold, der Annemarta Borgen og forfattarmannen Johan Borgen budde med huslyden frå sist på 1960-talet og framover.

*Urtehagen på Knatten* var debutboka til Annemarta Borgen. Ho skreiv seinare mellom anna *Rosehagen på Knatten* (1982), *Fisk fra kjøkkenet på Knatten* (1983) og *Deg* (1981).

Boka har kome i mange opplag og utgåver og er også omsett til dansk. 

## Innhald
Boka er deld i to hovudbolkar, ein om innanlandske ville krydderurter, og ein om utanlandske krydderurter. 

### Innanlandske ville krydderurter
* Brennenesle
* Einer
* Groblad
* Karve
* Kvanne
* Løvetann
* Malurt
* Oregano
* Rose
* Ryllik
* Salat
* Timian

### Utanlandske krydderurter
* Anis
* Basilikum
* Borago
* Calendula
* Dill
* Estragon
* Isop
* Kjørvel
* Løpstikke
* Persille
* Rosmarin
* Salvie
* Sar

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* ''Urtehagen på Knatten'' digitalisert hjå Nasjonalbiblioteket
Marvin Leonard Goldberger

**Marvin Leonard Goldberger** () er ein amerikansk fysikar

Han var professor ved University of Chicago 1950-1957, professor i teoretisk fysikk ved Princeton University frå 1957 til 1978 og frå 1978 til 1987 ved California Institute of Technology. Frå 1987 til 1991 var han direktør ved Institute for Advanced Study, og frå 1991 var han professor ved University of California, L.A. 

Goldberger var knytt til Manhattan-prosjektet under andre verdskrigen og arbeidde med utviklinga av kjernereaktorar i samband med dette. Mellom anna gjorde han grunnleggjande studiar av nøytrondiffraksjon. I 1948 starta han å arbeide med elementærpartikkelfysikk under Enrico Fermi. Goldberger var den første som nytta Monte Carlo-metoden som eit statistisk grunnlag for å klårleggje reaksjonane til ein partikkel i ein kjerne. I samarbeid med Murray Gell-Mann målbar han i 1952 ein teori for kollisjonsprosessar mellom elementærpartiklar og har sidan levert vesentlege bidrag til forståinga av naturen til elementærpartiklane. Han har òg utført viktige teoretiske arbeid i samband med spreiing av røntgenar- og elektronstrålar mot komplekse molekyl.

## Kjelder
*
Matrisemekanikk

**Matrisemekanikk** er ei matematisk formulering av kvantemekanikken der fysikalske storleikar blir skildra ved hjelp av matematiske matriser. Teorien for matrisemekanikk vart først utvikla av Werner Heisenberg, Max Born og Pascual Jordan omkring 1925 og viste seg å vere eit likeverdig alternativ til Schrödingers bølgejmekanikk. 

## Sjå òg
*kvantefysikk

## Kjelder
*matrisemekanikk. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/matrisemekanikk
Mesisk atom

**Mesisk atom** er eit atom som inneheld eit meson i staden for eit av elektrona. Det kan produserast kunstig, og sender ut røntgenstrålar under danninga.

## Kjelder
*
Nintendo 64DD

**Nintendo 64DD** (DD står for *Disk Drive*) er eit utvidingssystem for Nintendo 64. Det blei kalla **Dynamic Drive** i byrjinga av utviklinga av maskinen. Nintendo 64DD vart eit kommersielt nederlag, og vart aldri marknadsført utanfor Japan. Mange dataspel var planlagt for lansering til systemet, mellom anna *[[The Legend of Zelda: Ocarina of Time]]* (som *Zelda 64*) og *[[Paper Mario]]* (som *Super Mario RPG 2*).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nintendo 64DD|Nintendo 64DD]]» frå ,  den 13. april 2013.*
Meson

Eit **meson** er ein elementærpartikkel som høyrer til hovudgruppa av partiklar som vert kalla hadron. Meson er i standardmodellen definert som ikkje-elementære partiklar, som består av ei lik mengd kvarkar, og antikvarkar. Ein trur at meson består av eit kvark-antikvark par, i tillegg til mange virtuelle kvark-antikvark par, og virtuelle gluon. I dag leiter ein etter eksotiske meson med forskjellige bestanddelar. Kvarkane kan eksistere i forskjellige tilstandar. Eit &pi;<sup>0</sup> meson er til dømes verken opp, anti-opp (u \bar u), eller ned, anti-ned (d \bar d), men ein mellomting som gjen det til sin egen antipartikkel.

Alle meson er ustabile. Dette kjem av samansetninga av kvarkar, som er kvark-antikvark (q \bar q). Desse kvarkane vil annihilere og danne energi og nye partikler.

Meson vart opphavleg føresagt å vere kraftberarar for krafta som heldt atomkjernane saman. Og då ein først oppdaga myonet, trudde ein pga. liknande masse at det var eit meson, og gav det namnet mu-meson. Men sidan det ikkje var sterkt vekselverkande skjønte ein fort at det ikkje kunne stemme. Det første ordentlege mesonet som vart oppdaga ar pionet. Hideki Yukawa fekk Nobelprisen i fysikk for dette i 1949. Meson er berarar av sterk kjernekraft.

## Liste over meson
Dette er ei liste over meson. Det er eit utval av omtrent 140 kjente.

(^) Det er to komplikasjonar ved elektrisk nøytrale kaon:

#På grunn av nøytral kaonmiksing vil \mathrm{K_S^0} og \mathrm{K_L^0} ikkje vere eigentilstandar for særheit.  Men dei *er* eigentilstandar for den svake kjernekrafta, som dermed avgjer nedbrytinga deira, så desse partiklene har bestemt nedbrytingstid.
#På grunn av lineære kombinasjonar som vist over for \mathrm{K_S^0} og \mathrm{K_L^0} er desse heilt korrekte på grunn av ein naudsynt  liten korreksjon for CP-symmetribrot.

Desse komplikasjonene eksisterer i prinsippet òg for andre nøytrale mesoner, men svake eigentilstander noterast berre for kaon på grunn av dei særs forskjellige nedbrytingstidene deira. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Meson|Meson]]» frå ,  den 12. april 2013.*
Anneliese Rothenberger

**Anneliese Rothenberger** () var ein verdskjend tysk sopran, operasongarinne og skodespelarinne. I løpet av karrieren sin vart ho særleg kjend for si tolking av musikken til Mozart og Richard Strauss. Mellom anna tolka ho rolla *Susanna* i Figaros bryllup av Mozart og for *Lulu* av Alban Berg. Ho innehadde ei rekkje utmerkingar og prisar.

## Biografi

I barndommen døydde broren hennar i ei ulukke og faren hennar av hjartesjukdom. Anneliese fekk songundervisning av Erika Müller i krigsåra 1942-1944. I 1943 i byteateret i Koblenz fekk ho for fyrste gong syngja på scenen framfor eit publikum. Grunna krigen vart teateret sperra i 1944, og Anneliese jobba ein periode på fabrikk før ho måtte evakuera til Thüringen seinhaustes 1944. Hausten 1945 vart ho engasjert som songarinne igjen og framførte sin fyrste songkveld i Hamburg med stykke av Mozart. I 1947 hadde ho sin fyrste konsert i Hamburg og vart tilsett ved statsoperaen i byen.

I 1951 debuterte ho som filmskodespelar, noko ho heldt fram med opp gjennom 1950- og 1960-åra. Ho song ved operaen i Hamburg frå 1949-1956, og vart tilsett ved operaen i Wien i 1958. Frå og med 1954 opptredde ho kvart år under Festspela i Salzburg. Same året gifte ho seg med journalisten Gerd W. Dieberitz. I 1960 debuterte ho for fyrste gong på Metropolitan Opera i New York, og opptredde heile 48 gonger der frå då av og til 1965. Anneliese Rothenberger fekk ein ny karriere i 1970-åra då ho vart programleiar for fjernsyn for fyrste gong. Seriane ho leidde, var m.a. *Anneliese Rothenberger Gibt Sich die Ehre* og *Traumland Operette*. Ho song på operascenen fram til 1983, og heldt sin siste konsert i 1989. Etter at ektemannen Dieberitz døydde i 1999, slo ho seg ned ved Bodensjøen i Sveits og budde der dei siste åra av livet sitt.

## Fotnotar
Thorleif Vangen

**Thorleif Birger Vangen** () var ein norsk langrennsløpar frå Vinger i Hedmark. Åra 1946-48 vann han fire gullmedaljar i norske meisterskap på ski. Han representerte IL i BUL i Oslo. Vangen døydde i Eidskog.

## Aktiv
Vangen vann den fyrste norske meisterskapen etter andre verdskrigen då han tok gullmedaljen på 30 km i Drammen, med tida 2.00.43 hadde han vel to minuttar betre tid enn sølvmannen Erik Resell. Seinare på vinteren vann han NM-femmila i Alvdal, med god margin til Trygve Evensen og Arve Ulseth på dei neste medalje plassane. På 18 km under NM og på femmila i Holmenkollen var rollene omsnudd, Ulseth vann begge desse tevlingane, medan Vangen fekk ein NM-bronse og vart nummer to i Holmenkollen.

I 1947 forsvara Vangen NM-tittelen på tremila, etter sekundstrid med Erling Evensen; sluttid 1.49.49 mot 1.49.58. På femmila gjekk han inn til sølvmedalje, under tunge forhold kom han i mål etter 3 timar, 49 minuttar og 9 sekundar, vel seks minuttar bak noregsmeisteren Hallvard Eggset.

Vangen vart noregsmeister for fjerde og siste gong under NM på ski 1948 på Lillehammer. Han sigra på 18 km med tida 1.02.02 og slo nestemann Kristian Bjørn med 47 sekundar. På 30 km fekk han bronsemedaljen, men var godt over tre minuttar bak Leif Haugen som tok gullet. Han deltok for Noreg under Vinter-OL 1948 i St. Moritz på 50 km, men braut løpet. I Holmenkollen vart han den sesongen nummer elleve på 18 km, og var tredje beste nordmann.

I sin siste sesong, 1950, tok Vangen NM-sølv på femmila, vel fire minuttar bakom Harald Maartmann.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 1947: Gullmedalje på 30 km og 50 km og bronsemedalje på 18 km
*Ski-NM 1948: Gullmedalje på 30 km i Tistedalen og sølvmedalje på 50 km på Gjøvik
*Ski-NM 1948: Gullmedalje på 18 km og bronsemedalje på 30 km på Lillehammer
*Ski-NM 1949: Nr 4 på 50 km på Hamar
*Ski-NM 1950:Sølvmedalje på 50 km
Metastabil

**Metastabil** eller **mellomstabil** er eit omgrep nytta om atom, molekyl eller atomkjerne som ei kortare eller lengre tid synst å vere stabil, men som så utan noko ytre påverknad går over i ein ny tilstand. Dei vert då sagt å vere i ein metastabil tilstand. Metastabile tilstandar i atom og molekyl ytrar seg ved luminescens og i atomkjernar ved isomeri.

## Kjelder
*metastabil. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/metastabil
Multiplett

**Multiplett** er eit system av fleire like eller nesten like delar. Det vert særskild nytta om sprektrallinje som skriv seg frå same stoff og som ved dårleg oppløysing ser ut til å vere ei og same linje, men som ved betre oppløysing vert splitta opp i fleire linjer. 

Multiplett vert nytta meir generelt i ulike greiner av kvantefysikken, som dublett, triplett, kvartett osv. Eit system med spinn lik 1 er til dømes ein triplett, med tre ulike innstillingshøve for spinnet. 

## Kjelder
* multiplett. I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/multiplett
Myon

Eit **myon** er ein elementærpartikkel som høyrer til hovudgruppa av partiklar kalla lepton. Myonet, µ–, har, i likskap med dei to andre negativt elektrisk ladde leptona, elektronet, e– og tau-leptonet t–, sin elektriske nøytrale partnar, myon-nøytrino.

## Kjelder
*myon. (14.10.2011) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/myon
Den inuittiske gruppa

**Den inuittiske gruppa** er ei gruppe saturnmånar som truleg har sams opphav. Alle månane i gruppa har prograde banar, og kan vera bitar av eit objekt som vart knust ved ein kollisjon. Månane Kiviuq, Siarnaq og Paaliaq er alle lyseraude på let og har liknande infraraude drag, noko som styrkjer teorien om at dei har sams opphav. Månane i gruppa har fått inuittiske namn.

Dei inuittiske månane vert rekna som irregulære, sjølv om dei alle har prograde banar, av di banane deira er avlange og vik frå ekvatorialplanet til Saturn

Desse månane vert rekna til gruppa:

* Kiviuq
* Ijiraq
* Paaliaq
* Siarnaq
* Tarqeq

## Kjelder

* «Kiviuq: Overview»  - NASA Solar System Exploration
Prámanda

**Prámanda** (gresk Πράμαντα) er ein landsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Prámanda inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Nord-Tzoumérka, der han er hovudsete.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Prámanda 1&nbsp;514&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 1&nbsp;214&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Fuxin

**Fuxin** (kinesisk: 阜新; pinyin: *Fùxīn*) er eit kinesisk byprefektur nordvest i provinsen Liaoning i Kina, ved grensa mot Indre Mongolia. Byprefekturet har eit areal på 10&nbsp;445 km² og hadde vel 1, 9 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Fuxin omfattar fem distrikt (区 *qū*), eitt fylke (县 *xiàn*) og eitt autonomt fylke (自治县 *zìzhìxiàn*).

Gruveindustri og landbruk er hovudnæringar i Fuxin. Viktigaste minerala er kol og agat, over 90% av agat-produkta i Kina kjem frå Fuxin. Kolreservane er derimot i sterk tilbakegang.

Kinas riksveg 202 går gjennom området. Han tek til i Beijing og går til Shenyang.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fuxin|Fuxin]]» frå ,  den 13. april 2013.*
Torunn Lauvdal

**Torunn Lauvdal** () er dr.polit., professor og var rektor ved Universitetet i Agder fra 2007 til 2015. Ho voks opp i Laudal, tok lærarutdanning i Kristiansand og var lærar nokre år. I 1983 tok ho hovudfag i pedagogikk ved NTNU i Trondheim, i 1993 tok ho doktorgrad på avhandlinga *Pedagogikk, politikk og byråkrati - om statlig styring av grunnskolen og reformintensjoner i den statlige forvaltning på grunnskoleområdet 1969-1991*. Ho har vore forskingskoordinator ved Arbeidsforskningsinstituttet og forskingssjef ved SINTEF. I 2002 kom ho tilbake til Kristiansand og vart leiar av Agderforskning. Denne stillinga hadde ho til 2007, då ho vart rektor ved Høgskolen i Agder, som like etter at ho vart tilsett, vart universitet. 

Torunn Lauvdal er spesialist på utdanningspolitikk og har mellom anna evaluert Reform 94 i eit forskingsprosjekt.

## Bibliografi
* 

## Kjelder
* Portrett i Bladet Forskning 2-2008
Grubber

**Grubber** er ein jordbruksmaskin som vert nytta for å løysa opp hardpakka jord. Grubberar vert monterte i trepunktsopphenget på ein traktor og har kraftige stive framoverretta tindar som går ned i jorda og løftar og knuser ho. Tindane har etter måten stor avstand og arbeidsdjupna er på 40 til 50 cm. Endane på tindane har utskiftbare skjer som løftar og knuser jorda. 

For å få best resultat vert grubbing utført når jorda er tørr og hard og ein bør køyra på tvers av pløyeretninga. Det trengst kraftige traktorar for grubbing. For ein- til tre-tinds grubbar bør ein nytta ein traktor med ei effekt på rundt 80 kW. For store grubbarar med opp til 10 tindar vert det ofte nytta beltetraktorar.

## Referansar
Sélles i Ioánnina

**Sélles** (gresk Σέλλες) er ein tidlegare kommune i periferieininga Ioánnina i Ípiros i Hellas. Sélles inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Dodóni.

## Referansar
Anshan

**Anshan** (kinesisk skrift 鞍山; pinyin *Ānshān*) er eit byprefektur sentralt i den kinesiske provinsen Liaoning. Byprefekturet har eit areal på 9&nbsp;252 km², og hadde over 3,4 millionar ibuarar i 2010. I bykjerna bur over ein million menneske. Anshan er ein viktig industriby for jern og stål i Kina.

## Historie
Anshan vart grunnlagt i 1387, festningsverk kring byen vart bygt på 1500-talet. Både under boksaropprøret i 1900 og under den japansk-russiske krigen i 1904-05 vart byen sterkt skada. Etter desse hendingane vart gjenoppbygd med breie gater.

Industrialisering tok til i 1918, og skaut kraftig fart under den japanske okkupasjon som begynte i 1931. Under andre verdskrigen utvikla japanarar den metallurgiske industrien i Anshan. Sovjetunionen demonterte og frakta vekk dei fleste stålverka i tida 1944-46. Gjenoppbygginga med moderne industrianlegg tok til tidleg i 1950-åra og var sluttført i 1956.

## Geografi
### Administrajon
Byprefekturet Anshan omfattar fire distrikt (区 *qū*), eitt byfylke (市 *shì*), eitt fylke (县 *xiàn*) og eitt autonomt fylke (自治县 *zìzhìxiàn*).

### Næring

Anshan-området er rikt på jarn og magnesitt, og det finst mange jarn- og kolgruver i byprefekturet. Sjølve byen Anshan har Kinas største jarn- og stålverkskompleks. Anshan er ein storprodusent av jarnbaneskinner, kablar og liknande stålprodukt, og har også industrianlegg for kjemikaliar, traktorar, maskineri, sement og papir, og oljeraffineri. Andre viktige næringsvegar er jadeproduksjon, jordbruk, jordvarme og turisme.

### Samferdsle
Kinas riksveg 202 går gjennom området. Han tek til  i Heihe i provinsen Heilongjiang, passerer gjennom Harbin og Shenyang, og endar opp i Dalian ved Gulehavet.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anshan|Anshan]]» frå ,  den 13. april 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
The Andrews Sisters

**The Andrews Sisters** var ei populær vokalgruppe i USA frå 1920-åra og heilt fram til 1960-åra. Gruppa bestod av systrene LaVerne Andrews (1911-1967), Maxene Andrews (1916-1995) og Patty Andrews (1918-2013). Far deira var gresk innvandrar, mora var norsk-amerikanar. Gruppa vart kjend for å syngja jazzinspirert swing/boogie med tette harmoniar. Trioen heldt det gåande heilt fram til 1967, då eldstesystera LaVerne døydde av kreft.

Gruppa slo igjennom i 1938 med slageren «Bei mir bist du schön». Dette vart den første i ei lang rekkje med hittar, som «Boogie Woogie Bugle Boy», «Rum and Coca Cola», «The Beer Barrel Polka» og «Don't Fence Me In». Andrews Sisters spelte òg inn songar i lag med Bing Crosby, t.d. «Jingle Bells» - «Bjelleklang». Dei medverka også i mange filmar frå 1940 og utover, og musikken deira vart ofte brukt til å underhalda amerikanske soldatar i krig.

## Kjelder

* Biografi på Imdb.com
* Filmografi på imdb.com

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
Beyond Recall

***Beyond Recall*** er det 23. albumet av Klaus Schulze. Det vart opphavleg gjeve ut i 1991. Albumet er ikkje gjeve ut på nytt seinare, som så mange andre av Schulse sine album. 

## Innhald

## Bakgrunnsstoff
* ''Beyond Recall'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Sing Your Song, Country Boy

**«Sing Your Song, Country Boy»** skulle vere det maltesiske bidraget i Eurovision Song Contest 1976 i Haag i Nederland og verte framført på engelsk av Enzo Gusman, men Malta trekte seg frå tevlinga.

Malta hadde vald ut «Sing Your Song, Country Boy» av Enzo Gusman som sitt bidrag, men landet valde å trekkje seg frå tevlinga utan å oppgje noko grunn.

## Kjelder
*
Tieling

**Tieling** (kinesisk skrift 铁岭; pinyin *Tiělǐng*) er eit byprefektur nord i den kinesiske provinsen Liaoning. Byprefekturet har eit areal på 12&nbsp;966 km² og hadde vel 3 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Tieling omfattar to distrikt (区 *qū*), to byfylke (市 *shì*) og tre fylke (县 *xiàn*).

### Demografi
Tieling er eit område med multietnisk befolkning, der majoritetsfolket han lever tett saman med ulike minoritetar. Til saman utgjer minoritetane av mandsjuar, koreanarar, mongolar, hui-folk, xibo, uigurar og russarar 23,2&nbsp;% av det samla folketalet.

### Samferdsle
Tieling er stoppestad på den viktige jarnvegen Jinghabanen som strekker seg frå Beijing til Harbin via mellom anna Tianjin, Tangshan, Shenyang og Changchun.

Kinas riksveg 102 går gjennom området. Han tek til i Beijing og fører gjennom provinsane Hebei, Liaoning, Jilin og Heilongjiang. Undervegs til Harbin er Vegen innom byane Qinhuangdao, Shenyang og Changchun.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tieling|Tieling]]» frå ,  den 13. april 2013.*
Royal Festival Hall Vol. 1

***Royal Festival Hall Vol. 1*** er det 24. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1992. 

Konsertalbumet er delt inn i to lange stykke, «Yen», som strekkjer seg over 45 minuttar, og «Silence and Sequence» på kring 25 minuttar. «Yen» er delt inn i ti satsar, men dei glir alle over i kvarande av straum av elektroniske pulsar frå analoge syntheisizerar. «Silence and Sequence» er eit studioopptak. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Royal Festival Hall Vol. 1|Royal Festival Hall Vol. 1]]» frå ,  den 13. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Royal Festival Hall Vol. 1'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
The Dome Event

***The Dome Event*** er det 26. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1993. 

*The Dome Event* består av eit konsertopptak framført 11. mai 1991 i Kölnerdomen i Tyskland. Albumet høyrer til «samplingsperioden» til Schulze. 
Byrjinga av konserten er ein collage av lydar, særleg «etniske» stemmer og perkusjonsinstrument. «After Eleven» vart komponert i studio og vart ikkje spelt under konserten. 

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Dome Event|The Dome Event]]» frå ,  den 13. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''The Dome Event'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Le Moulin de Daudet

***Le Moulin de Daudet*** er det 27. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1994 og igjen i 205 med bonusspor. *Le Moulin de Daudet* vart gjeve ut etter CD-boksen *[[Silver Edition]]*, med 10 plater i, slik at det teknisk sett er det 37. albumet hans. Albumet inneheld musikk frå filmen med same namn. 

## Innhald

## Bakgrunnsstoff
* ''Le Moulin de Daudet'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Jordfresar

**Jordfresar** er ein jordbruksmaskin med ein roterande aksling med L-forma knivar, montert i trepunktsopphenget og driven frå effektuttaket på ein traktor. Turtalet til rotoren varierer frå 125 til 500 O/min, men 250 til 350 o/min er mest vanleg. Standard turtal på effekttuttaket er 540 eller 1000 o/min, så mange jordfresarar har girkasse med fleire hastigheiter. Jordfresarar krev stor effekt og dei fleste vert drivne med 1000 o/min på effekttuttaket, som er det vanlege på større traktorar. Arbeidsbreidda varierer frå rundt 0,5 m for små sjølvgåande fresar til over 6 m for store maskinar. Arbeidsdjupna vert justert med djupnehjul eller meiar. 

Jordfresarar vert nytta for å knusa torv og jordklumpar og for å blanda kalk og naturgjødsel med jorda. Dei høver godt på myrjord og kan i nokre høve erstatta pløying og horving. På steinrik jord høver dei ikkje så godt. Maskinane er kostbare, krev stor effekt og har høge driftutgifter.   

## Motorhakker

Motorhakker er små sjølvgåande jordfresarar som vert nytta innan hagebruk og i drivhus. Motorhakker har ikkje så høgt turtal som traktormonterte jordfresarar og er meir å rekna for roterande hakker. Dei vert drivne framover av rotoren. Små jordfresar for tohjulstraktorar er òg meir å rekna som roterander hakker enn som jordfresarar.

## Referansar
Goes Classic

***Goes Classic*** er det 28. albumet til Klaus Schulze. Det kom ut i 1994. 

Albumet består av klassiske musikkstykke av kjende komponistar, framført på synthesizer. 

## Innhald

## Bakgrunnsstoff
* ''Goes Classic'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Totentag

***Totentag*** er ein elektronisk opera og det 29. albumet til Klaus Schulze. Det vart første gongen gjeve ut i 1994. 

Totentag er den første og einaste elektroniske operaen som er laga. Operaen fortel ei mørk soge om angst, fortviling og forderving. 

## Innhald

**Disk 1**

**Disk 2**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Totentag|Totentag]]» frå ,  den 13. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* ''Totentag'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
We Don't Wanna Put In

**«We Don't Wanna Put In»** ville vere det georgiske bidraget i Eurovision Song Contest 2009 i Moskva i Russland, framført på engelsk av Stephane & 3G. Songen er skriven av Stefane Mgebrishvili og Bibi Kvachadze.

## Eurovison Song Contest 2009

Songen vann den georgiske uttakinga til Eurovision Song Contest 2009, men teksten skapa problem av di han inneheldt politiske referansar til Vladimir Putin, dåverande statsminister i Russland. «Put in» høyrdest ut som Putin. Orda «Put in» vart sungen med ein aksent som uttala orda som «poot een», som òg er slik ein kan uttala namnet Putin. Fleire personar frå det kulturelle og poltiske Russland og Georgia, mellom anna Diana Gurtskaya, som representerte Georgia i Eurovision Song Contest 2008, og David Gamkrelidze, leiaren av det georgiske politiske partiet Akhali Memarjveneebi, ville at ein skulle skrive om på teksten. Ein talsmann frå den georgiske kringkastaren sa 20. februar 2009 at songen ikkje ville verte endra.  
11. mars 2009 trekte Georgia seg frå Eurovision Song Contest 2009.

## Fotnotar
Panjin

**Panjin** (kinesisk: 盘锦; pinyin: *Pánjǐn*) er eit kinesisk byprefektur sør i provinsen Liaoning i Kina. Byprefekturet har eit areal på 4&nbsp;084 km² og hadde 1,3 millionar ibuarar i 2009. Panjin ligg der elva Liao He renn ut i Bohaibukta. 

Byprefekturet Panjin omfattar to distrikt (区 *qū*) og to fylke (县 *xiàn*).

### Næring
Den petrokjemiske industrien pregar næringslivet. Elles er turisme og risavlingane viktige for levemåten i Panjin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Panjin|Panjin]]» frå ,  den 13. april 2013.*
Royal Festival Hall Vol. 2

***Royal Festival Hall Vol. 2*** er det 25. albumet til Klaus Schulze og kom ut i 1992. Det var eitt av fleire album frå tidleg i 1990-åra som ikkje vart gjeve ut på ny i 2000-åra.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Royal Festival Hall Vol. 2|Royal Festival Hall Vol. 2]]» frå ,  den 13. april 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* ''Royal Festival Hall Vol. 2'' på den offisielle nettsida til Klaus Schulze
*
Tanums store rettskrivningsordbok

***Tanums store rettskrivningsordbok*** er ei norsk ordbok på bokmål som har vore redigert av professor Jakob Sverdrup, rektor Marius Sandvei, Bernt Fossestøl og Boye Wangensteen. Den kom først ut på Johan Grundt Tanum Forlag og seinare på Kunnskapsforlaget.

Den første utgåva av oppslagsverket, vart gjeven ut under tittelen ***Norsk rettskrivningsordbok*** i 1940, vart byrja på av Jakob Sverdrup i 1936 og fullført av Marius Sandvei etter at Sverdrup døydde i 1938. Etter dette har det komme ni nye utgåver av ordboka, og blant desse kom den tredje utgåva i 1961. Dei resterande utgåvene kom i 1974, 1979, 1983, 1989, 1996 og 2005. 1989-utgåva er kjend for å ha vorte trykt med feilaktig orddeling av tittelen på bokryggen: «*Tanums store rettskrivnings ordbok*».

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 1996-utgåva av ''Tanums store rettskrivingsordbok'' digitalisert av Nasjonalbiblioteket
* 1979-utgåva av ''Tanums store rettskrivingsordbok'' digitalisert av Nasjonalbiblioteket
Snitte

**Snitt** eller **snitte** er ein type smørbrød laga av tilskorne brødskiver med fint pålegg. Snittar blir ofte serverte ved selskapelege høve eller ved finare etestader. Dei blir ofte leverte av keiteringverksemder.

Utforminga av snittar kan variera i ulike land. I Noreg er det vanleg å servera snittar med forseggjort pålegg og tilbehøyr. Nokre vanlege påleggstypar er roastbiff, reker, røykelaks, karbonade, skinke og ostar som brie. Av tilbehøyr kan nemnast eggerøre, oliven, persille, salat, agurk og tomat. Vanlegvis bruker ein lyst brød, som loff, til å laga snittane.

## Snittar frå andre land

Flickr bitboy 204619671--Cucumber sandwiches with tea.jpg|*Cucumber sandwich* frå England.
Tramezzino 01.jpg|Italiensk *tramezzino*


## Sjå og
*Kanapé

## Kjelder

*
*http://www.drammen.kommune.no/no/Om-kommunen/Virksomheter/kf/Drammen-kjokken/catering/Snitter/ 
*http://www.charlesogde.no/spiseri/snitter---sandwiches 
*http://www.lechef.no/Assorterte%20snitter_ProductList_13.aspx 
*http://www.lysebu.no/?id=78
*http://www.matspecialen.no/Meny/Snitter-og-Canapeer/ 
*http://www.mossfinbakeri.no/snitter-pasmurt
*http://www.smorbrodsentralen.no/snitter.html 
*http://www.tv2.no/gmn/wenche/oppskrifter/lekre-snitter-751044.html
Snitt

**Snitt** kan syna til:

* Snitt i matematikk
* Geometrisk snitt (ei flate som kjem fram ved gjennomskjering)
* Tresnitt
* Gjengesnitt
* Gjennomsnitt
* Snitte (brødskive)