open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Indie

**Indie** er ei forkorting for engelske *independent*, som tyder 'uavhengig'. I utgangspunktet var indie eit namn på musikk av artistar som gav ut musikken sin på uavhengige plateselskap, eller ikkje på plateselskap i det heile. Eit uavhengig plateselskap (*indie record label*) er eit selskap som ikkje høyrer til eit stort selskap (Virgin er eit stort selskap, medan Creation er uavhengig, for å ta eit døme.).

## Ulik bruk av omgrepet «indie»
I utgangspunktet vart indie brukt utelukkande om band som gav ut musikken sin på små selskap, og omfatta såleis mange ulike musikksjangrar eller typar av musikk. Med tida har *[[indierock]]*, *[[indiepop]]* og *[[jazz|indiejazz]]*, eller berre *indie*, blitt eigne sjangrar utan at artistane treng å vere knytt til små plateselskap. På 1980-talet vart namna *indie* og *alternativ rock* brukt om kvarandre om rock som ikkje var kommersiell, eller som følgde andre retningar enn det som var vanleg på den tida. Utover 1990-talet vart indie dratt opp av undergrunnen ved hjelp av store band som Nirvana og Pearl Jam.

Av fleire grunnar er det vanskeleg å definere sjangeren indie musikalsk. Når det gjeld indierock og indiepop, er musikken hovudsakleg gitardriven, og kan omfatte andre sjangrar som britpop, madchester, tweepop, emo og grunge. Band som ofte vert nemnde i samband med indie-sjangeren er USA-amerikanske Pixies og britiske The Smiths.

## Band
Dette er eit utval av band som har blitt omtalte som indie, uansett kva slags selskap dei er på. Mange av desse kan ein nok også finna under andre sjangrar.
* The Apples in Stereo
* Arcade Fire
* Arctic Monkeys
* Athlete
* Babyshambles
* Belle & Sebastian
* Bright Eyes
* The Bravery
* British Sea Power
* Cherubs
* Clap Your Hands Say Yeah
* Cocteau Twins
* Death Cab for Cutie
* The Flaming Lips
* Franz Ferdinand
* Grand Fetish
* Hard-fi
* Hot Hot Heat
* Interpol
* Jesus and Mary Chain
* Kaiser Chiefs
* Kasabian
* The Killers
* Modest Mouse
* My Bloody Valentine
* Neutral Milk Hotel
* New Order
* Temples
* Young the Giant
* Boy & Bear
* Fleet Foxes
* Of Mice and Men
* Lockerbie
* Israel Nash
* Pavement
* Pixies
* Primal Scream
* Radiohead
* The Rakes
* Razorlight
* The Shins
* Slint
* Snow Patrol
* The Smiths
* Sonic Youth
* The Strokes
* Teenage Fanclub
* Travis
* The Unicorns
* We Are Scientists
* Yeah yeah yeahs

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indie|Indie]]» frå , den 15. januar 2008.*
Emindalen

**Emindalen** er ein dal på grensa mellom Kina og Kasakhstan som dekkjer eit område på vel 65&nbsp;000 kvadratkilometer. 

Han har eit økosystem som hovudsakleg består av grassletter og stepper med to saltsjøar og tempererte fjell. 

Alakol og Sasykkol er to innsjøar i området der to sjeldne fugleartar held til, krøllpelikan og mongolhettemåsen.

## Bakgrunnsstoff
* Emindalen på worldwildlife.org
* Emindalen på National Geographic

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Emin Valley|Emin Valley]]» frå , den 15. januar 2008.*
Ustiurtplatået

**Ustiurtplatået** (kasakhisk *Üstirt*, turkmensk *Üstyurt*), òg *Ust-Urt* og *Usturt*, er eit platå i Usbekistan og Kasakhstan mellom Aralsjøen og Kaspihavet. Det strekkjer seg om lag 200&nbsp;000&nbsp;km² og har ei gjennomsnittleg høgd på 150 meter over havet. Platået består stort sett av ein steinete ørken. 
Eit delvis nomadisk folk livnærer seg på sau, geit og kamel.

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ustyurt Plateau|Ustyurt Plateau]]» frå , den 15. januar 2008.*
Abancay

**Abancay** er ein by i det sørlege Peru, på austbreidda av Marino-elva. Abancay er hovudstad i provinsen Abancay og hovudstad i Apurímac-regionen. Byen har om lag 63&nbsp;000 innbyggjarar.

Abancay ligg i 2&nbsp;377 meter over havet. Dei næraste byane er Cusco og Andahuaylas. Byen vart grunnlagd i 1873.

## Kjelder
* Britannica Online Encyclopedia
* Wikipedia på engelsk
### Fotnotar
Turgajplatået

**Turgajplatået** (russisk Тургайское плато, *Turgajskoje plato*) er eit platå nordvest i Kasakhstan i Sentral-Asia. Det ligg 200-300 meter over havet. 

Platået strekkjer seg 630 km frå nord til sør og 300 km frå aust til vest. Det er delt i to av Turgajravinen, som er 800 km lang og som under den siste istida var eit utløp frå den vestsibirske bresjøen som eksisterte då. 

Mellom krit- og eosentida var platået ein del av Turgajsundet eller Det vestsibirske havet, som var ein arm av Tethyshavet som skilde Asia frå Europa. 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turgay Plateau|Turgay Plateau]]» frå , den 15. januar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Skildring på bookrags.com
Det turanske låglandet

**Det turanske låglandet** eller **Den turanske senkinga** er ein vid, lågtliggande ørken i området frå det sørlege Turkmenistan gjennom Usbekistan til Kasakhstan. Låglandet ligg aust for Kaspihavet og søraust for Aralsjøen. Det er eit av dei største ørkenområda i verda. Normalt får regionen mindre enn 380 mm nedbør i året. Ørkenen Kara Kum ligg i den sørlege delen av Det turanske låglandet. 

Det turanske låglandet er ein del av Den aralsk-kaspiske senkinga.

Tre av dei største byane i Det turanske låglandet er Dashkhovuz i Turkmenistan, og Nukus og Urgantsj i Usbekistan. Vpadina Aktsjanaja i Turkmenistan ligg 81 meter under havnivå. Elva Amu-Darja renn frå søraust til nordvest over låglandet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turan Depression|Turan Depression]]» frå , den 15. januar 2008.*
Det kasakhstanske høglandet

**Det kasakhstanske høglandet** (russisk: Казахский мелкосопочник, *Kazakhskij melkosopotsjnik*; kasakhisk: Сары Арқа, *Sary Arka*), er ein stort peneplanformasjon som strekker seg gjennom sentrale og austlege delar av Kasakhstan. Det består av låge fjell og høgareliggande sletter, og inneheld store førekomstar av kol i nord og kopar i sør. Sjeldne dyreartar som asiatisk gepard held kanskje framleis til i området. Fleire byar, som hovudstaden i landet, Astana, ligg her. 

## Bakgrunnsstoff
* Det kasakhstanske høglandet - Encyclopedia Britannica
* Det kasakhstanske høglandet - World Wildlife Fund
* Det kasakhstanske høglandet - Store sovjetisk leksikon

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kazakh Uplands|Kazakh Uplands]]» frå , den 15. januar 2008.*
Bergpreika

**Bergpreika** er etter Bibelen Jesu første og lengste tale. I følgje Matteusevangeliet kapittel 5-7 heldt Jesus talen på eit fjell like etter at han hadde samla læresveinane til seg. Delar av talen finst òg i Evangeliet etter Lukas.

## Oppbygging

Bergpreika er av teologar rekna som ein tematisk samansetjing av forskjellige Jesuord om korleis Guds rike kjem til uttrykk i livet til kvart einskild menneske. Preika har fleire delar:

* *Introduksjonen*
* *Dei som høyrer himmelriket til ([[sæleprisingane]])*
* *Saltet og lyset*
* *Jesus og [[Moselova]]*
* *Om korleis ein skal be*
* *Jesu læresveinar og verda*
* *Jesu læresveinar og dømmesykja*
* *Jesu læresveinar og dei falske lærarane*

## Oppfatningar

Det er ulike meiningar om korleis kristne skal oppfatte dei radikale krava i bergpreika, slike som forbodet mot skilsmisse eller kravet om å elske fiendane sine. I Den katolske kyrkja har krava i bergpreika vore rekna som gjeldande for dei mest fromme, som munkar og nonner, medan alminnelege kristne berre skal overhalde dei alminnelege bodorda. Martin Luther tolka krava i bergpreika som uoppnåelege; han meinte den viktigaste funksjonen var å få folk til å innsjå at dei ikkje kan nå frelsa ved å halde lova, berre gjennom tru. Saligprisingane er sett på som uttrykk for den største trøyst Kristus kan gje det lidande mennesket: «Jo meir vi lid, jo meir tolmodig vi ber smertene våre, dess større blir løna vår i himmelen».

Ei moderne tolking av bergpreika er Dierich Bonhoeffers *Nachfolge* (1937), som vart skriven på 1930-talet som ein reaksjon på den ukritiske måten den kristne kyrkja tilpassa seg det tyske samfunnet på.

## Sjå òg
*Bjelken i ditt eige auge

## Kjelder
* Svensk og dansk Wikipedia 
* Lundes bibelkommentar 1987/1996, ISBN 82-520-4423-9

### Referansar
Den kaspiske senkinga

**Den kaspiske senkinga** (russisk Прикаспийская низменность, *Prikaspijskaja inzmjennost*) er ei lågtliggande slette i området nord for Kaspihavet, den største innsjøen i verda. Senkinga ligg i den sørlege enden av Rynørkenen i både Kasakhstan og Russland og er ein del av Den aralsk-kaspiske senkinga. Det meste av den russiske republikken Kalmykia ligg i Den kaspiske senkinga. Elva Volga renn gjennom området på veg til Kaspihavet. Dei andre store elvane som renn gjennom senkinga til Kaspihavet er Sefid-Roud frå Iran og Uralfjella. Uralelva og Volga sine elvedelta er kjenneteikna ved vidstrekte våtmarksområde.

Den nordkaspiske senkinga er ein del av den kontinentale eller halvtørr ørkenbiomet. Området får om lag 300&nbsp;mm nedbør eller mindre i løpet av eit år, og mindre enn 10 % av området er irrigert. Karagije, det lågaste punktet i Kasakhstan, ligg i senkinga, 132 meter under havnivå.

Det meste av Den kaspiske senkinga ligg under havnivå og består av store område med myrland i aust. Det er eit av dei største flate låglanda i Sentral-Asia og dekkjer om lag 200&nbsp;000&nbsp;km². Området er rikt på olje og naturgass og fleire gass- og oljerøyrleidningar kryssar området frå nord til sør og frå aust til vest. Mange geologar meiner at Kaspihavet og senkinga vart danna av tektoniske krefter. Enkelte av dei meiner i tillegg at den nordkaspiske senkinga vart skild frå det opne havet for lenge sidan og danna ein enorm salt sjø. Ein del av den gamle Silkevegen gjekk gjennom regionen. Dei to største byane i senkinga er Astrakhan i Russland og Atyrau i Kasakhstan. I dag vert regionen hovudsakleg nytta som beitemarker for buskap.

Senkinga er òg kjenneteikna av saltdomar, særleg volgogradsaltet, der storleiken på domane veks kraftig frå Ryn og mot Kaspihavet. Russiske satellittbilete har vist store førekomstar av saltdomar (om lag 1&nbsp;200) i Den kaspiske senkinga vest i Kasakhstan. Ein dom heiter Tsjeklarfeltet og dekkjer eit areal på 3&nbsp;237&nbsp;km² og er nesten 8&nbsp;km djupt.

I dei sørlege områda av senkinga, eller nordkysten av Kaspihavet, finn ein store fuktige område på grunn av tidvassfenomen. Ein finn òg mange insektartar i senkinga og truleg fleire hundretusen artar i regionen rundt Kaspihavet. Studiar har vist at vassforureining, truleg frå Volga, truar det biologiske mangfaldet i Den kaspiske senkinga. Vassforureininga kjem hovudsakleg frå industri, jordbruk og hushaldningar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Caspian Depression|Caspian Depression]]» frå , den 15. januar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* The Caspian Environment Programme - http://www.caspianenvironment.org/caspian.htm
* Evaporites of North Border of North Caspian Depression - Internet Geology News Letter No. 178, 13. januar 2003
* Space Today Online - http://www.spacetoday.org/Satellites/SatBytes/SaltDomes.html
* World Atlas, Millennium Edition, s. 260

### Fotnotar
Asbjørn Gjærde

**Asbjørn Gjærde** () er ein norsk journalist og forfattar. Han var distriktssjef frå 1981-1997 ved NRK Møre og Romsdal. Deretter var han redaktør med kontor same stad, men då som sentralt tilsett.

Gjærde har arbeidd både i Dagsnytt og i Dagsrevyen. Han byrja som programsekretær i NRK Møre og Romsdal i 1965. Han har også vore journalist i Sunnmørsposten.

I NRK var han m.a. medlem i utvalet som la grunnlaget for fjernsynsprogrammet Norge Rundt, der han var ein av dei første programleiarane. I 1980 var han nestsjef for radiokanalen P2 under prøvesendingane. Dei første nærradiosendingane i Noreg, som gjekk med dispensasjon i 1973 frå Høgskulen i Volda, hadde Gjærde det redaksjonelle ansvaret for som NRKs representant. Han sat også i *Normalinstruksutvalet* som sette opp organiseringa av distriktskontora til NRK.

I organisasjonssamanheng har Asbjørn Gjærde vore leiar for redaksjonsklubben i Dagsrevyen, nestleiar i Ålesund Presseforening og Sunnmøre Journalistlag, medlem av NRK sitt språkutval, varamann til Norsk Språkråd og hovudstyremedlem i Kringkastingsforeningen. I 2000 var han ein av initiativtakarane til Seniorpresseklubben i Møre og Romsdal.

Gjærde har studert ved Universitetet i Oslo, med historie og statsvitskap i fagkrinsen. Studenteksamen, examen artium, tok han ved Volda offentlege landsgymnas i 1961. 

Asbjørn Gjærde avslutta ved utgangen av 2007 43 år som fast tilsett i NRK.

## Bibliografi

* *Stranda idrottslag 1914 50 år 1964* av Asbjørn Gjærde og Ove Langlo, Stranda Idrottslag, 1965, 142 s.
* *Stranda ungdomslag 1893 75 år 1968* av Asbjørn Gjærde og Harald Kjølås, Stranda Ungdomslag, 1968, 176 s.
* *Terje Fagermo. Mellem to verdener* av Asbjørn Gjærde, Horsens, Danmark, 1986. Engelsk og tysk utgåve, omsett av Poul Nielsen.
* *Stranda Industri og Samfunn* av Asbjørn Gjærde, Stranda Sogelag, Ålesund, 1990, 306 s. ISBN 82-992249-1-8
* *Stranda ungdomslag 100 år* av Asbjørn Gjærde, Stranda 1993. 
* *Kunstneren Terje Fagermo* av Asbjørn Gjærde, 1999, 78 s. Hatlehols Trykkeri AS, ISBN 82-92055-00-2.
* *Vandring i flere dimensjoner på flatt lerret : Terje Fagermo* av Asbjørn Gjærde,Terje Fagermo, Peder Otto Dybvig 1999,105 s. Hatlehols Trykkeri AS, ISBN 82-92055-00-2.
* *Grunnleggjaren av møbelindustrien* av Asbjørn Gjærde s. 157-162 i *100 år 100 navn Personer som har preget hundreåret på Nordvestlandet*, Sunnmørsposten Forlag, 2000, ISBN 82-91450-08-0
* *Bjarne Haagensen. Fiskehandler og byutvikler* av Asbjørn Gjærde, 120 s. Ålesund 2001.ISBN 82-996174-0-5.
* *Vel møtt til sendinga. Kringkastinga i Møre og Romsdal 1925-2005* av Asbjørn Gjærde, 2005, 239 s. Høgskulen i Volda, Avdeling for mediefag, ISBN 82-7661-237-1
* *Kosberg. En god idé* av Asbjørn Gjærde, 2006, 439 s. ISBN 82-92055-10-X
* *Vel bekomme! Eit knippe muntre historier frå NRK Møre og Romsdal* samla og redigert av Asbjørn Gjærde. Illustrert av Odd Tarberg, Ålesund, 2006, NRK Møre og Romsdal.
* *Galleri J. Aasen. Med sans for klangen i bildene* av Asbjørn Gjærde, Ålesund 2008, 64 s. ISBN 978-82-303-1185-1. 
* *Kunstnaren Ole Solbakken* av Asbjørn Gjærde, Stranda Sogelag, 2011, 125 s. ISBN 978-82-92055-38-0.
OED

**OED** kan visa til:

* Det norske Olje- og energidepartementet
* Oxford English Dictionary
* Online Etymology Dictionary
Larsbakken

**Garden Larsbakken** si historie kan sporast tilbake til sein mellomalder, men går truleg lenger tilbake. Av tidlegare namneformer finn ein, Bakkjen, Hauge og Maurhaug, truleg av maur og haug.
Garden ligg på ei høgd over Dalsfjorden i bygda Tysselandet i Fjaler i Sunnfjord i Vestland fylke.

Garden var tidlegare eit klyngetun, og utfrå det ein finn av hellelagde gangvegar og grunnmurar har det truleg vore langt over 20 hus i tunet.
I dag består tunet av fire gjenverande hus. Løe , stove, eldhus og stabbur.Ellers står det fleire utløer som i si tid høyrde til garden. Desse har i 2007 vore gjenstand for omfattande restaurering, men mykje arbeid gjenstår endå. Ved restaureringsarbeidet vert det lagd stor vekt på tilbakeføring i form og ved materialvalg. Ein nyttar td handsmidd spiker, og handsmidde trepluggar. Kledning som er nytta er nordvendt seintvaksen malmfuru.
Taktorv er så langt handskoren på garden.

Ved avviklinga av klyngetunet (1895-1905) vart mange av husa flytte til "nye" tun i umiddelbar nærleik til det gamle. Det er i dag fire gardar på det som før fall inn under tunet. Det er berre drift ved ein av desse.
Andre bygningar blei derimot demontert og seld og ein veit endå i dag kvar fleire av desse er. Ein finn gamle stover bl.a i Dale i Sunnfjord og i Hyllestad som har sin opprinnelse på klyngetunet.

Husa på Larsbakken er typiske for både område og epoke og eit flott døme på gammel norsk trearkitektur. Tunet må seiast å vere ein viktig del av områdets kulturarv

Hausten 2007 vart ei stove i Hyllestad forsiktig plukka fråkvarandre etter først å ha blitt grundig merka. Denne har tilnamnet friarstova, noko som var kjent både på Tysselandet og i Hyllestad
Denne vil bli sett opp igjen på sin barndomsgrunnmur i 2008.

## Bakgrunnsstoff
*''Firda'': Restaurerer klyngetun Besøkt 07092015
*''Firda'': Fotoserie: Skattejakt på Larsbakken. Besøkt: 07092015
Svaner

**Svaner** er eit samleomgrep for store, vasslevande andefuglar av slekta *Cygnus*. Dei har lang hals og er som regel reint kvite fuglar som lever i nordlege, ofte kalde, strøk. Sørlege artar er ofte svarte eller svarte og kvite.

Det finst mellom seks og åtte artar svaner, i Noreg førekjem tre av dei: knoppsvane, songsvane og dvergsvane.

## Oversyn artar, status og utbreiing
Svaner i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. Fakta om raudlistestatus, populasjon og utbreiing er frå oppslag i BirdLife International sine nettsider 'Data Zone', 20. november 2012. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Norwegian Horse Festival

**Norwegian Horse Festival**, frå 2006 til 2018 **Arctic Equestrian Games**, var ei årleg hending for hesteinteresserte arrangert av Oslofjord og Vestfold Horse Show AS, og det største hesteshowet i Noreg. AEG blei arrangert for fyrste gong i februar 2006 på Oslofjord Convention Center i Stokke. Arrangementet avgrensa seg til ryttarar som var elitestemnekvalifiserte.

## Arrangement
### AEG 2006
AEG blei gjennomført for fyrste gong i 2006. Under dette arrangementet heldt Briskeby og Sandra Lyng Haugen konsertar, medan Ylvis-brørne og Kjetil og Kjartan opptredde. Det blei også arrangert eit ungarsk hesteshow. Arrangørane fekk kritikk for dårleg transportmogelegheiter og høge matprisar, men ros for servicen og personalet. Nettstaden hest.no skreiv at personalet var «Kun ja-mennesker». Fleire av dei som hadde utstilling og hadde betalt for stand under arrangementet kravde halvparten av pengane tilbake frå arrangøren Vestfold Horse Show AS på grunn av for få besøkande i forhold standpris, noko som blei svart med eit tilbod om enten 20 % refundering av det dei hadde betalt for å ha stand på BCC eller 15 % avslag under AEG 2007 og sikra standplass. I følgje arrangøren valde 85 % den siste løysinga.

### AEG 2007
AEG 2007 varte i elleve dagar, og involverte 250 ryttarar og 550 hestar. Den totale premiepotten på dette ridestemnet var på 1,5 millionar NOK.

#### AEG Promotion Cup
I 2008 blei det arrangert ein AEG Promotion Cup der alle rideklubbar i Noreg var med, og dermed kvalifiserte seg for Horze Jumping cup- og Amateur Challenge-klassane. Denne konkurransen blei arrangert av Eirik Berentsen, og vart ein salskonkurranse.

## Seinare år
Festivalen blei avlyst under koronapandemien i 2020 og 2021. Han blei halden i desember 2022, men så avlyst att i 2023.

## Arenaer
AEG blei fyrst halden inne i storsalen på Oslofjord Convention Center, der hestearenaen måler 28 x 72 meter, og det er publikumsplass til 4&nbsp;000.

Hendinga flytta til Lillestrøm i 2019, der ho blei halden i Nova Spektrum (Norges Varemesse).

## Greiner
AEG skil seg ut frå andre hestearrangement ved kombinering mellom greiner som sprang, dressur og mounted games samstundes som det blir arrangert underhaldningshow og -konsertar.

Under AEG blir det òg halde forskjellige hesteshow som Six Bar, Rid'n Bike, Charity Show, forsøk på noregsrekord i høgdehopp, ponnigalopp, moteshow for hest, unghestauksjon og norsk varmblods hingstkåring.

## Kjelder
* AEG 2006 

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* AEGs nettstad
* Oslofjord Convention Center nettstad
AEG

**AEG** kan visa til:

* Allgemeine Elektricitäts-Gesellschaft (**AEG**) – tysk industrifirma. Også i samenhengingar som **AEG-Telefunken**.
* Arctic Equestrian Games (**AEG**) - Hestearrangement
* Allgemeines Eisenbahngesetz (**AEG**) – den allmenne tyske jernbaneloven.
* Automatic Electric Gun (**AEG**)
Mangysjlakhalvøya

**Mangysjlak-** eller **Mangghysjlaqhalvøya** (russisk Полуостров Мангышлак, *Poluostrov Mangysjlak* er ei halvøy vest i Kasakhstan som strekkjer seg ut i Kaspihavet.

Administrativt er halvøya ein del av provinsen Mangystau. Den største byen, og hovudstaden i proginsen, er Aktau (tidlegare Sjevtsjenko) og ligg på halvøya. 

## Bakgrunnsstoff
* Dyreliv på Mangysjlak
* Kasakhstanske kjernekraftanlegg

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mangyshlak Peninsula|Mangyshlak Peninsula]]» frå ,  den 15. januar 2008.*
Stagflasjon

**Stagflasjon** er eit økonomisk omgrep for stagnasjon i økonomisk vekst kombinert med inflasjon og auka arbeidsløyse.

I ein normal konjunktursyklus brukar inflasjonen å auke under høgkonjunktur, samstundes som arbeidsløysa er låg, og arbeidsløysa brukar å auke under lågkonjunktur, samstundes som inflasjonen er låg. Mange land opplevde stagflasjon i etterdønningane av oljeprissjokka på 1970-talet. Dette var ein delvis ny situasjon samanlikna med dei konjuktursvingingane som hadde vore i tiåra før.

Stagflasjon er problematisk fordi det inneheld dei negative sidene ved både høgkonjunktur og lågkonjunktur, og er dessutan vanskeleg å gjere noko med. Politiske tiltak som dempar inflasjonen medfører ofte auka arbeidsløyse og omvendt. Her er altså ein grunnleggande motsetnad mellom prisstabilisering og BNP-stabilisering. Det er derfor vanskeleg for sentralbanken å påverke denne situasjonen med det eine pengepolitiske verktøyet som står til rådvelde, styringsrenta.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Stagflasjon|Stagflasjon]]» frå , den 5. juni 2009.*
Q.E.D.

**Q.E.D.** er ei forkorting for den latinske frasa **quod erat demonstrandum**, som tyder «som var det som skulle synast». Q.E.D. vart ofte nytta etter at eit matemastisk bevis, eller ein filosofisk argumentasjon, er fullført, for å poengtera at beviset, eller argumentasjonen, er fullført.
Oblast i Kasakhstan

Kasakhstan er delt inn i 17 oblast (облыстар, *oblastar* (eintal облыс, *oblys*) og fire byar (қалалар, *kalalar*, eintal - қала, *kala*):
# Abai (Абай облысы)
# Almaty (Алматы облысы)
# Almaty by1 (Алматы қаласы)
# Akmola (Ақмола облысы)
# Aktobe (Ақтөбе облысы)
# Astana by1 (Астана қаласы)
# Atyrau (Атырау облысы)
# Bajkonur by2 (Байқоңыр қаласы)
# Aust-Kasakhstan (Шығыс Қазақстан облысы)
# Mangystau (Маңғыстау облысы)
# Nord-Kasakhstan (Солтүстік Қазақстан облысы)
# Pavlodar (Павлодар облысы)
# Karaganda (Қарағанды облысы)
# Kostanaj (Қостанай облысы)
# Kyzylorda (Қызылорда облысы)
# Turkistan (Түркістан облысы)
# Ulytau (Ұлытау облысы)
# Vest-Kasakhstan (Батыс Қазақстан облысы)
# Zjambyl (Жамбыл облысы)
# Zjetisu (Жетісу облысы)

;Byar med spesiell status
* (1) Byane Almaty, Astana og Tsjimkent har ein spesiell status og høyrer ikkje til noko oblast.
* (2) Bajkonur har òg ein spesiell status sidan han for tida vert leigd ut til Russland med Kosmodrom Bajkonur.

## Statistikk

Oblasta er vidare delt inn i rajonar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Provinces of Kazakhstan|Provinces of Kazakhstan]]» frå , den 16. januar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* GeoHive

## Bakgrunnsstoff
Arnt Birkedal

**Arnt Birkedal** () er ein norsk forfattar. Han har særleg skrive dikt, ungdomsbøker og songar, ofte om kjærleik.

Arnt Birkedal er er utdanna adjunkt og har jobba i 15 år som lærar i grunnskulen på alle trinn. Han debuterte i 1983 med diktsamlinga *Balladen om hålet i dørå*. Sidan 1998 har han vore forfattar på heiltid. Han skriv både på stavangerdialekt og nynorsk.

Dei fleste bøkene er utgitt på nynorskforlaget Samlaget. I 2007 fekk han Samlagsprisen.

Arnt Birkedal bur og arbeider i Stavanger.

## Bøker
* 1983: *Balladen om hålet i dørå* - dikt
* 1985: *Adle de trøtte hestane* - dikt
* 1987: *Tenk deg* - John Lennon i gjendikting - dikt/songar (gjendikting)
* 1989: *Draumar og dynejakker: dikt for ungdom* - dikt
* 1991: *Eg kan godt lika deg: unge dikt* - dikt
* 1993: *Ormen i Vaulavika* - dikt
* 1994: *Inst inne* - roman for barn
* 1995: *Øya bortanfor den til King Kong : tekstar* - tekstar
* 1996: *For alt eg veit : dikt, unge* - dikt
* 1996: *Det indre Tasta : ei kattehistorie* - roman
* 1997: *Brua før Widecombe : dikt og tekstar* - dikt
* 1998: *Valentin (raud, rosa, kvit dagbok)* - ungdomsbok
* 1999: *(og ho andre): dikt, draumar* - dikt
* 1999: *To veker sist sommar* - gjendiktning
* 2000: *Ein halvtimes stille i himmelen* - ungdomsbok
* 2002: *Biblioteket på do* - barnebok
* 2003: *Kvar gong* - dikt
* 2004: *Is- og Donald svingane* - dikt
* 2004: *Hynsahus : 45 songar* - dikt/songar
* 2005: *Dyffel* - ungdomsbok
* 2006: *Gliper* - dikt
* 2006: *Kaninar og kaninar* - barnebok
* 2007: *Hytteboka* - dikt
* 2008: *Gaulevik* - ungdomsbok
* 2011: *Sinus* - diktsamling
* 2011: *La stå!* - barnebok
* 2012: *Reint sportslig*
* 2013: *Ei beine att* – roman
* 2013: *Dikt i utval* – dikt
* 2014: *Svalesukk* – ungdomsbok
* 2016: *Geografi* – dikt
* 2017: *Altså* 
* 2018: *Ellinga, Meldinga, Sandnes-guten* – dikt
* 2021: *Natt til idrettsdag,*

## Prisar og utmerkingar
* 2009: Teskjekjerringprisen 
* 2008: Rasmus Løland-stipendet
* 2007: Samlagsprisen  
* 2007: Sparebanken Vests Kunstnarstipend
* 2003: Målprisen til Rogaland Mållag
* 1996: Stavanger Mållag sin kulturpris

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
* Digitaliserte bøker av Arnt Birkedal hjå Nasjonalbiblioteket
* Eigenpresentasjon på Norsk forfattersentrum sine nettsider
* Samlagsprisen 2007 til Arnt Birkedal
Abba

Abba er eit arameisk ord for far, og vert brukt om Gud innan jødedommen. Ordet vart òg brukt i urkristne samfunn, og er i dag framleis i bruk hjå pinsevener i bøn.

Andre variantar av ordet er **av** (ʾĀḇ, av akkadisk *abu*), **av** og **aba**.

## Sjå òg
*Abbed

## Kjelder
*caplex.no
Kyzylorda oblast

**Kyzylorda** (kasakhisk Қызылорда облысы, *Qyzylorda oblysy*) er eit oblast i Kasakhstan med om lag 730 000 innbyggjarar. Hovudstaden er byen Kyzylorda. Andre byar i oblastet er Aralsk, Qazaly (Kazalinsk) og den russisk-styrte Bajkonur der Kosmodrome Bajkonur. 

Oblastet grensar til nabolandet Usbekistan og dei tre andre oblasta Aktobe oblast, Karagandy oblast og Sør-Kasakhstan oblast. Elva Syr-Darja renn frå Tian Shan fjella til Aralsjøen og renn gjennom Kyzylorda oblast. Det totale arealet er 226&nbsp;000 kvadratkilometer. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kyzylorda Province|Kyzylorda Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Almaty oblast

**Almaty** (kasakhisk Алматы облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Taldykorgan.

## Geografi
Almaty oblast ligg rundt sjølve byen Almaty, som ikkje høyrer til oblastet. Oblastet grensar til Kirgisistan og regionen Xinjiang (Aust-Turkestan) i Folkerepublikken Kina, i tillegg til Zjambyl oblast i vest, Karagandy oblast i nordvest og Aust-Kasakhstan oblast i nord. Oblastet dekkjer eit areal på 224&nbsp;000 kvadratkilometer.

Balkhasjsjøen tar opp ein god del av områda nordvest i oblastet. Transili-Alatau er ei fjellkjede i Tian Shan som strekkjer seg frå Kina og Kirgisistan og inn i Almaty oblast langs grensa til Kirgisistan.

Tsjarynravinen, Ili, Bartogai og Kaptsjagaj, Kaindy og Kolsajsjøane og Issyk ligg alle i området.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Almaty Province|Almaty Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Akmola oblast

**Akmola** (kasakhisk Ақмола облысы, *Aqmola oblysy*) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Koksjetau, medan byen Astana, som er hovudstad for heile landet ligg innanfor oblastet, men høyrer administrativt ikkje til noko oblast. Koksjetau har 125&nbsp;000 innbyggjarar og sjølve oblastet har om lag 740&nbsp;000 innbyggjarar. 

Akmola og Karagandy oblast er dei to einaste i landet som ikkje grensar til nokre av nabolanda til Kasakhstan. I tillegg Karagandy grensar Akmola til Nord-Kasakhstan oblast (Солтүстік Қазақстан), Pavlodar oblast og Kostanaj oblast. Av naturressursar i oblastet finn ein mellom anna gull og kol. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akmola Province|Akmola Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Aktobe oblast

**Aktobe** eller **Aqtöbe** (kasakhisk Ақтөбе облысы, *Aqtöbe oblysy*) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Aktobe. Oblastet dekkjer eit areal på 300&nbsp;629 km² og er det nest største i Kasakhstan etter Karagandy oblast. 

Aktobe oblast grensar til Russland i nord og Usbekistan i sør, i tillegg til dei seks andre oblasta Atyrau oblast, Mangystau oblast, Karagandy oblast, Kostanaj oblast, Kyzylorda oblast, and Vest-Kasakhstan oblast. Ilek, ei sideelv til Uralelva, renn gjennom oblastet.

Namnet Aktobe kjem frå det kasakhiske Ақ («kvit») og төбе («ås») og kjem visstnok av at dei første busetjarane her kunne sjå dei kvite fjella langt nord. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aktobe Province|Aktobe Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
ABB

**The ABB Group** (tidl. Asea Brown Boveri) er eit multinasjonalt selskap med hovudkontor i Zürich i Sveits. Selskapet vart danna ved samanslåinga av det svenske selskapet ASEA og det sveitsiske Brown Boweri i 1987. Selskapet driv i dag hovudsakleg med teknologiutvikling innan elkraftteknikk og industrielle elektro- og automatiseringsprodukt.

ABB har verksemder i over 100 land og totalt 108&nbsp;000 tilsette (2006). I Noreg har selskapet om lag 2&nbsp;000 tilsette og ein omsetnad på om lag 6,2 milliardar kroner (2006).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:ABB|ABB]]» frå ,  den 12. oktober 2022.*
Atyrau oblast

**Atyrau ** (kasakhisk Атырау облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Han ligg vest i landet rundt nordaustkysten av Kaspihavet. Hovudstaden er Atyrau, som har 142&nbsp;500 innbyggjarar og sjølve oblastet har om lag 380&nbsp;000 innbyggjarar. Med eit areal på 118&nbsp;600&nbsp;km² er han eit av dei minste oblasta i landet. Han grensar til Russland i nord i tillegg til den kasakhstanske oblasta Aktobe oblast, Mangystau oblast og Vest-Kasakhstan oblast. Ein stor del av provinsen ligg i den oljerike Kaspiske senkinga og på grunn av dette er det bort mange oljebrønnar i Tengizfeltet og oljerøyrleidningar går frå byen Atyrau til Groznij i Russland og vidare til Europa.

## Byar
* Atyrau 
* Kulsary 
* Ganyusjkino 
* Kotjajevka

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Atyrau Province|Atyrau Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* *National Geographic Atlas of the World*, Eighth Edition.

## Bakgrunnsstoff

*
Lumsk

**Lumsk** er eit norsk folk metal-band, stifta i Trondheim i 1999. Dei kombinerer tradisjonell norsk folkemusikk med rock, progrock og metall. Gruppa har både mannleg og kvinneleg vokal. 

## Utgjevingar

### Album
* *Åsmund Frægdegjevar* (2003)
* *Troll* (2005)
* *Det vilde kor* (2007)

### Demoar og single
* *Demo 2001* (demo, 2001)
* *Nidvisa* (single, 2005)

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside
* Offisiell side på MySpace
Aust-Kasakhstan oblast

**Aust-Kasakhstan** (kasakhisk Шығыс Қазақстан облысы, *Sjyghys Qazaqstan oblysy*) er eit oblast i Kasakhstan og ligg i den austlegaste delen av landet langs begge sider av elva Irtysj og innsjøen Zajsan. Hovudstaden er Ust-Kamenogorsk, som har 320&nbsp;000 innbyggjarar og sjølve oblastet har om lag 1,4 millionar innbyggjarar.

Oblastet grensar til Russland i nord og nordaust og Folkerepublikken Kina (Xinjiang) i sør og søraust. Det austlegaste punktet i oblastet ligg òg berre om lag 50&nbsp;km frå det vestlegaste området av Mongolia, men Kasakhstan og Mongolia deler aldri grense sidan ein liten flik av Russland og Kina ligg i mellom.

Området har mange russarar og ukrainarar og i hovudstaden er desse to gruppene til saman fleire enn kasakhstanarane. Oblastet har eit areal på 283&nbsp;000&nbsp;km².

Oblastet vart oppretta då dei to oblasta frå tida under Sovjetunionen, det gamle Vostotsjno-Kazakhstanskaja (Aust-Kasakhstan) oblast
og Semipalatinsk oblast vart slått saman.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:East Kazakhstan Province|East Kazakhstan Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Noa-ord

**Noa-ord** eller **noanamn** er erstatningsord for ord som er tabu eller farlege i følgje religion eller folketru. Slike namn eller nemningar er ulike eufemistiske omskrivingar av dei korrekte namna for guddommar, menneske, dyr, gjenstandar eller anna som har vorte tabu. Ideen var at ein måtte vakte seg for å såre eller påkalle vedkomande ved å nemne den eller det med det rette namnet.

Omgrepet **noa** stammar frå eit polynesisk (melanesisk) ord som tyder «vanleg». I motsetnad til ordet «tabu» eller «tapu», som er ei nemning på gjenstandar, personar, stader eller handlingar som er heilage, forbodne eller farlege, er «noa» det vanlege og profane som ein kan bruke utan spesielle reglar eller å vere spesielt forsiktig. Fenomenet er kjent frå heile verda. 

## Døme
Dei mest utbreidde noa-orda er knytte til dyr og natur og skriv seg frå jeger- og jaktkulturen. Dersom ein til dømes nemnde ormen, ulven eller bjørnen ville han straks dukke opp. Derimot kunne ein nemne dei same dyra med noanamna sine slik at dei ikkje forstod at dei vart omtala:
* Orm = Jo Kingmann, krok, bøy
* Ulv = Gråbein, varg 
* Bjørn = Bamse, Brakar

Eigentleg er også «bjørn» eit noanamn avleidd frå fargen «brun». Det opphavlege urnordiske namnet for bjørnen var derimot så farleg at det heilt gjekk av bruk og ikkje er kjent. Det same gjeld ordet «slange» som ein meiner berre tyder «han som kryp». I nord-europeisk folketru var det fleire stader særleg redsle for å uttale det rette namnet på ulven mellom jul og trettande dag jul (jamfør det tyske «Wenn man den Wolf nennt, kommt er gerennt»).

Innanfor fiskarkulturen var det også forbod mot å nemne visse dyreartar, gjenstandar og namnet på presten når ein var ute på sjøen. Ein religions-psykologisk forklaringsmodell går ut på at ein i den farefulle situasjon som ofte herska på havet ikkje skulle påkalle elementa, maktene, eller farlege sjødyr som trollkval og sjøorm. Difor vart også vêret omtala respektfullt og vinden gjerne omtala som «den» eller «han».

Marxisten Svale Solheim lanserte ei materialistisk-deterministisk forklaring på fenomenet nemningsfordomar ved fiske. Han hevda at fiskarane ikkje på nokon måte kunne risikere å vere forstyrra av anna tankeverksemd under arbeidet. Utbyttet av fisket var avhengig av innsatsen til alle om bord, og arbeidet i fiskerinæringa var så hardt og slitsamt med dei enkle reiskapane dei hadde at all merksemd måtte rettast mot sjølve arbeidsprosessen. Denne forklaringa har ikkje vunne noka større tilslutning i folkloristikken.

Andre døme er Gamle-Erik i staden for Djevelen. I barnebøkene om Harry Potter vert den onde Voldemort også gjerne omtala med «Han-De-Vet» eller «Han-hvis-navn-må-være-unevnt».

## Sjå også
* Tabu
* Namnetabu
* Eufemisme
* Mana
* Metafor
* Banneord

## Litteratur
* Ronald Grambo: *Norske trollformler og magiske ritualer*. Universitetsforlaget. Oslo 1979, s. 19-20. ISBN 82-00-01954-3.
* Svale Solheim: *Nemningsfordomar ved fiske*. Oslo 1939.

## Kjelde
* Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av artikkelen «Noanavn» på Wikipedia på bokmål og riksmål, den  16. januar 2008.
Mangystau oblast

**Mangystau ** (kasakhisk Маңғыстау облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Aktau.

## Geografi
Oblastet ligg sørvest i landet og inkluderer mellom anna Mangysjlakhalvøya. Det meste av den kasakhstanske kysten av Kaspihavet ligg her. I tillegg grensar oblastet til landa Turkmenistan og Usbekistan. Av grenseoblast finn ein Aktobe oblast og Atyrau oblast.  Det har eit areal på 165&nbsp;600&nbsp;km². I tida under Sovjetunionen vart det oppdaga petroleumsførekomstar i området og mykje av området vart industrialisert.

Mangystau har mange forskjellige landskap og ørkenland som Den kaspiske senkinga, Ustiurtplatået, Mangysjlak, Kendirili-Kajasan og ørkenar. Det høgaste punktet er fjellet Otpan på 556 meter over havet, medan det lågaste er Karagije, som ligg heile 132 meter under havnivå.

## Klima
Klimaet nord i Mangystau er kaldt om vinteren, særleg på Ustiurtplatået, som hovudsakleg ligg over havnivå. Klimaet er generelt kontinentalt med kalde vintrar og milde somrar. Middeltemperaturen i januar er -3&nbsp;°C og i juli 26&nbsp;°C. Det kjem særs lite nedbør i løpet av året, normalt rundt 150&nbsp;mm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mangystau Province|Mangystau Province]]» frå ,  den 16. januar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Awanui

**Awanui** er ein elve- og hamneby som ligg sju km nord for byen Kaitaia i regionen Northland på New Zealand. Han ligg sør for halvøya Aupouri Peninsula i Far North District. Elva Awanui River renn nordover til Rangaunu Bay. Fram til 1920-åra vart kauritømmer og -harpiks frå Kaitaia transportert til kysten gjennom Awanui.

Riksvegane *State Highway 1* og *10* kryssar kvarandre i Awanui.

Byen vert rekna som innfallsport til dei populære utfartsstandane Ninety Mile Beach og Cape Reinga. Ein av dei største turistattraksjonane i Awanui er *Ancient Kauri Kingdom*, eit museum og kunsthandverkssenter med vektlegging på førekomst og bruk av kauri.

Innbyggjartalet var 351 i folketeljinga i 2006, ein nedgang på 18 frå 2001.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Awanui Shopping
Nord-Kasakhstan oblast

**Nord-Kasakhstan** (kasakhisk Солтүстік Қазақстан облысы, *Soltüstik Qazaqstan oblysy*) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Petropavlovsk.

Det grensar til Russland i nord, og til dei tre oblasta Akmola oblast i sør, Pavlodar oblast i aust og Kostanaj oblast i vest. Oblastet har eit areal på 97 993 km², som er det fjerde minste i landet. Elva Isjim, ei sideelv til Irtysj, renn frå Karagandy til Russland gjennom Nord-Kasakhstan.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:North Kazakhstan Province|North Kazakhstan Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Elisabeth Bakke

**Elisabeth Bakke** () i Lom) er ein norsk statsvitar som for tida er fyrsteamanuensis ved Universitetet i Oslo (UiO). 

I 1989 tok Bakke hovudfag i statsvitskap ved UiO med temaet jugoslavisk nasjonalitetspolitikk mellom 1945 og 1980. I 1999 avla ho doktorgraden same stad med ein avhandling om nasjonalitetsproblema i Tsjekkoslovakia i mellomkrigstida. Frå 1989 til 1993 var Bakke informasjonssjef i Senterpartiet.

Dei faglege hovudinteressene hennar knyter seg til nasjonalisme, nasjonal identitet og nasjonalitetspolitikk, Sentral- og Aust-Europa (med unntak av det tidlegare Sovjetunionen), europeisk identitet, samt demokratisering og partiutvikling.

## Bibliografi (utval)

* Bakke, Elisabeth & Nick Sitter (2005): *Patterns of Stability. Party Competition and Strategy in Central Europe since 1989*, Party Politics, Vol 11. no. 2 (2005): 243–265.
* Bakke, Elisabeth (2004): *The making of Czechoslovakism in the First Republic*, i: Martin Schulze Wessel (red): Loyalitäten im polyethnischen, multikonfessionellen Staat: Die Erste Tschechoslowakische Republik 1918–1938. München: Collegium Carolinum.
* Bakke, Elisabeth (2004): *Defenestrasjon – ein tsjekkisk politisk tradisjon?* Nordisk Østforum vol. 18, 2/2004: 145–162.
* Bakke, Elisabeth (red.) (2002): Sentral-Europa og Baltikum etter 1989. Oslo: Det Norske Samlaget.
* Bakke, Elisabeth (2001): *Språk og nasjonsforming i Noreg i eit europeisk perspektiv*, i Elisabeth Bakke & Håvard Teigen (red.): Kampen for språket.Oslo: Samlaget.
* Bakke, Elisabeth (2001): *Kva(r) er Sentral-Europa*? i Harald Baldersheim & Knut Heidar (red.): Statsvitenskapelige utsyn. Kristiansand S: Høyskoleforlaget.
* Bakke, Elisabeth (2000): *Tomáš G. Masaryk og det tsjekkiske spørsmål*, i Nordisk Østforum 2/2000.
* Bakke, Elisabeth (1999): *Doomed to failure? The Czechoslovak nation project and the Slovak autonomist reaction 1919–1938*. Oslo: Series of dissertations submitted to the Department of Political Science, Faculty of Social Sciences, University of Oslo, No. 11/99
* Bakke, Elisabeth (1995): *Mot ein europeisk identitet*? i Tidsskrift for samfunnsforskning 4/1995.
* Bakke, Elisabeth (1989): *På slakk line. Jugoslavisk nasjonalitetspolitikk 1945-1980*, hovudoppgåve i statsvitenskap, Universitetet i Oslo.

## Referanser

## Bakgrunnsstoff
*Presentasjon på UiOs sider
*Presentasjon av Bakkes disputas, UiOs nettsider
Pro-drop-språk

**Pro-drop-språk** viser til språk som ikkje treng ha subjekt i setninga, som t.d. finsk *(minä) tulen kohta* «(eg) kjem snart». Her er subjektspronomenet ikkje naudsynt, verbendinga *-n* fortel likevel at det er første person eintal. Omgrepet pro-drop-språk oppstod innanfor styrings- og bindingsteorien på 1980-talet, sjølv om andre grammatikkteoriar hadde vore klår over fenomenet tidlegare. Samsvaret mellom verbbøying og pro-drop er berre ein tendens, og ikkje ein regel: Det finst språk der verba uttrykkje person, som ikkje har pro-drop (t.d. tysk), og språk utan personmarkering som har prodrop (t.d. kinesisk). Det er mogleg å skilje mellom to typar pro-drop-språk: Dei som berre kan ha pro-drop i første og andre person (som finsk) og dei som kan ha det i tredje person også (som t.d. italiensk).

## Litteratur

* Bresnan, Joan (ed.), 1982, The Mental Representation of Grammatical Relations, MIT Press, Cambridge, Massachusetts.
* Chomsky, Noam, 1981, Lectures on Government and Binding: The Pisa Lectures. Holland: Foris Publications. Reprint. 7th Edition. Berlin and New York: Mouton de Gruyter, 1993.
* Graffi, G. (2001) 200 Years of Syntax. A critical survey, John Benjamins, Amsterdam, The Netherlands.
* Moro, A. 1997 The raising of predicates. Predicative noun phrases and the theory of clause structure, Cambridge Studies in Linguistics, Cambridge University Press, Cambridge, England.
* Rizzi, L. (1982) Issues in Italian Syntax, Foris, Dordrecht.
Pavlodar oblast

**Pavlodar** (kasakhisk Павлодар облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Pavlodar. 

Pavlodar grensar til Russland i nord og til dei kasakhstanske oblasta Akmola, Aust-Kasakhstan, Nord-Kasakhstan og Karagandy. 

Mange folk, særleg ukrainarar flytta til Pavlodar under Jomfrulandkampanjen til Nikita Krustsjev. Elvar Irtysj renn frå Altajfjella i Folkerepublikken Kina til Russland gjennom oblastet. 

## Store byar
* Pavlodar
* Ekibastuz
* Aqsu
* Sjtsjerbakty

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pavlodar Province|Pavlodar Province]]» frå , den 16. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Filmen Kautokeino-opprøret

***Kautokeino-opprøret*** er ein norsk film frå 2008 i regi av Nils Gaup. Handlinga i filmen er basert på Kautokeino-opprøret, som fann stad i 1852.

Filmen hadde premiere på norske kinoar den 18. januar 2008. Same året vann han prisen Folkets Amanda på utdelinga av Amandaprisen.

## Medverkande

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* Filmomtale hjå Sandrew Metronome
Språklig Samling

***Språklig Samling*** er eit blad gjeve ut av Landslaget for språklig samling. Det vart skipa i 1960 og kjem med fire nummer i året. Redaktør er Hans-Christian Holm.

Bladet har artiklar om normering og språkpolitikk. Nokre eldre nummer av bladet finst òg i digital utgåve.

## Bakgrunnsstoff

* Språklig Samling - digital utgåve
Phong Nha-Ke Bang

**Phong Nha-Ke Bang** (vietnamesisk Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng) er ein nasjonalpark i Vietnam. Parken vernar ein av dei to største karstregionane i verda med ei rekkje grotter. I 2003 vart han ført opp på UNESCO si verdsarvliste.

Området inneheld mange holer og grotter, men berre 20 av 70 km av dei er kartlagt enno av vietnamesiske og britiske vitskapsfolk. Av desse er 17 i Phong Nha-området og tre i Kẻ Bàng-området.

Parken har teke namnet sitt frå Phong Nha-hola, den vakraste av alle holene med sine mange fascinerande bergformasjonar, og Kẻ Bàng-skogen.

Platået er truleg eit av dei beste og mest karakteristiske eksempla på komplekse karst-landskap i Søraust-Asia.

## Fotnotar
Thomas Ziehe

**Thomas Ziehe** () er ein tysk professor i pedagogisk sosiologi ved Institutt for pedagogikk ved Leibniz-universitetet i Hannover. Han var frå 1988-1993 professor i pedagogikk ved universitetet i Frankfurt.

Ziehe er kjend for analysar av kulturelle moderniseringsprosessar i høve til ungdom og skulen. Arbeida hans har fått særleg gjennomslagskraft blant pedagoga og didaktikarar. Ziehe har blant anna vore oppteken av narsissisme som eit kulturelt fenomen.

## Teoriarbeid
Ziehe kan dels plasserast i den sosiologiske Frankfurt-skulen, saman med forskarar som Max Horkenheimer, Theodor Adorno, Herbert Marcuse og Jürgen Habermas, og dels i den sosiologiske forskinga kring seinmodernitet saman med forskarar som Anthony Giddens, Zygmunt Bauman og Ulrich Beck. Med å kombinere marxistisk teori med identitetsteori og psykoanalytisk teori har han kome fram til at vårt samfunn har utvikla ein ny personlegdomstype prega av narsissisme.

### Kulturelle tendensar
Der er tre kulturelle tendensar som Ziehe meiner er med å endre det kulturelle klimaet for ungdom: a) auka refleksivitet, b) ei oppfatning om at alt lèt seg forme, c) individualisering. Desse tendensane vert møtte på tre måtar:

### Kulturelle orienteringsforsøk
Ziehe ser dei auka moglegheita for ungdom i dag som årsak til kontingensproblem. Di fleire moglegheiter og di meir fridom, di større vert opplevinga av å manglande ein fast grunn i tilværet. Som reaksjon på denne opplevinga ser Ziehe tre ulike reaksjonsmåtar:

* «Subjektivering», dvs. som lengt etter nærleik og psykisk intimitet,
* «Ontologisering», dvs. som leiting etter ei overordna meining, 
* «Estetisering», dvs. i staden for nærleik eller meining søkjer ein spenning og estetiske opplevingar
* socialisering,

## Verk
* 1975: *Pubertät und Narzissmus Sind Jugendliche entpolitisiert?*.
* 1989: *Ambivalenser og mangfoldighed, [[Politisk Revy]].*
* 2004: *Øer af intensitet i et hav af rutine nye tekster om ungdom, skole og kultur.*
* 2001: *Modernitets- og ressourceperspektivet læring i et hypermoderne samfund mentalitetsforandring, læringskultur og fremmedfølelse.*

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:da:Thomas Ziehe|Thomas Ziehe]]» frå ,  den 17. januar 2008.*  
 

* Heimesida  til Thomas Ziehe
Karaganda oblast

**Karaganda** (kasakhisk Қарағанды облысы) er eit oblast i Kasakhstan. Hovudstaden er Karaganda, som har 437&nbsp;000 innbyggjarar og sjølve oblastet har om lag 1,37 millionar innbyggjarar. Med eit areal på 118&nbsp;600 km² er han eit av dei minste oblasta i landet. 

Karagandavart ofte nytta som poenget i ein populær spøk i det tidlegare Sovjetunionen. Byen Kargandy ligg forholdsvis isolert på ei enorm og elles folketom steppe, og vert rekna som «midten av ingenplass». 

## Historie
Det vart gjort intens gruvedrift i oblastet under Sovjetunionen og hadde òg fleire arbeidsleirar (gulagar). Etter den andre verdskrigen til Josef Stalin, leiaren av Sovjetunionen, flytta mange etniske tyskarar til området. 

## Geografi

Med eit areal på 428&nbsp;000 km² er Karaganda oblast det største oblastet, men rører ikkje landegrensene. Av andre oblast grenser Karaganda til Aktobe oblast i vest, Kostanaj oblast i nordvest, Akmola oblast i nord, Pavlodar oblast i nordaust, Aust-Kasakhstan oblast i aust, Almaty oblast i søraust, Zjambyl oblast og Sør-Kasakhstan oblast i sør og Kyzylorda oblast i sørvest. Elva Isjim, ei sideelv til Irtysj, spring ut frå Karagandy oblast. 

Området er tørt og flatt med enorme sletter og åsar her og der. Karkaralinsk naturpark, som dekkjer eit areal på 903 km², ligg i oblastet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karagandy Province|Karagandy Province]]» frå , den 17. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Turkistan oblast

**Turkistan**, tidlegare **Sør-Kasakhstan** (kasakhisk Түркістан облысы, tidlegare Оңтүстік Қазақстан облысы *Ongtüstik Qazaqstan oblysy*), er eit oblast i Kasakhstan. Det er det sørlegaste oblastet i landet og har om lag 2 millionar innbyggjarar.

Hovudstaden i oblastet er Turkestan. Andre byar inkluderer Sajram, Kentau, Arys, Sjardara, Jetisaj, Sarjag'asj og Lenger. I lag med Atyrau oblast er han det minste oblastet i Kasakhstan ut frå areal, som er 116 902 km². 

Sør-Kasakhstan grensar til Usbekistan (og ligg svært nær den usbekiske hovudstaden Tasjkent) i tillegg til tre andre kasakhstanske oblast, Karagandy oblast, Kyzylorda oblast og Zjambyl oblast. Syr-Darja renn gjennom oblastet på veg til Aralsjøen. Ein oljerøyrleidning går gjennom oblastet frå Turkmenabat i Turkmenistan til Omsk Russland. I Sjymkent ligg det eit oljeraffineri, samt fabrikkar som handsamar bly og sink.

## Demografi
Sør-Kasakhstan er det tettast folkesette olbastet i Kasakhstan. Ein har betre klimatiske tilhøve, betre tilgang på vatn og betre infrastrutkur her enn i andre delar av landet og mange har busett seg her av den grunn. Han ligg òg nær Tasjkent og Silkevegen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:South Kazakhstan Province|South Kazakhstan Province]]» frå , den 17. januar 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* National Geographic Atlas of the World, Eighth Edition.

## Bakgrunnsstoff

*