Celesta

**Celesta** (italiensk, av latin ‘himmelsk’) er eit tangentinstument som liknar på klaver, men nyttar stålstavar og resonatorar i staden for strenger. Instumentet er også blitt kalla *klaviaturklokkespel* og *stålstavspel*. 

Ein celesta likner eit piano, men er noko mindre. Det har resonanskasse av tre som skjuler mekanikken.
Instrumentet har ein mjuk, sølvklar klang. Det er rekna som eit melodisk slaginstrument i familien sjølvklingande idiofonar.
Celestaen blei funnen opp i 1886 av franskmannen Auguste Mustel.

Celestaen har eit noteomfang frå c1 til c5 (49 tonar, 4 oktavar), men notene blir skrivne ein oktav lågare enn det ein faktisk speler. 
melodisk slaginstrument tilhørende familien selvklingende idiofoner. 

## Verk med bruk av celesta

Celesta blir for det meste brukt i klassisk musikk og filmmusikk. Under er nokre verk som bruker instrumentet:

* Pjotr Iljitsj Tsjajkovskij: *Sukkerfeens dans*, frå *[[Nøtteknekkersuiten]]* (1892)
* Richard Strauss: *[[Salome]]* (1904) og *[[Der Rosenkavalier]]* (1911)
* Gustav Mahler: Symfoni nr. 6 (1906) og Symfoni nr. 8 'Sinfonie der Tausend' (1907)
* Igor Stravinskij: *[[Ildfuglen]]* (1910)
* Maurice Ravel: *[[Daphnis et Chloé]]* (1912)
* Gustav Holst: *Venus* og *Neptune*, fra *[[The Planets]]* (1917)
* Ottorino Respighi: *[[Pini di Roma]]* (1924)
* Gottfried Huppertz: *[[Metropolis (1927)|Metropolis]]* (filmmusikk, 1927)
* George Gershwin: *[[En amerikaner i Paris]]* (1928)
* Maurice Ravel: *[[Boléro]]* (1928)
* Ferde Grofé: «On the Trail» frå *[[Grand Canyon Suite]]* (1931)
* Heitor Villa-Lobos: *Toccata*, fra *Bachianas Brasileiras nr. 2* (1933)
* Dmitrij Sjostakovitsj: Symfoni nr. 4 (1936), Symfoni nr. 11 (1957), og cellokonsert nr. 1 (1959)
* Béla Bartók: *[[Musikk for strykarar, slagverk og celesta]]* (1937)
* Olivier Messiaen: *Trois Petites liturgies de la Présence Divine* (1943–44) og *[[Turangalîla-symfoni]]* (1949) 
* Sergej Prokofjev: Symfoni nr. 6 (1947) og Symfonikonsert for cello og orkester (1952)
* Jonathan Dove: *Flight* (opera) (1998)
* John Williams: *[[Hedwig's Theme]]*, frå filmen *[[filmen Harry Potter and the Philosopher's Stone|Harry Potter and the Philosopher's Stone]]* (2001)

## I populærmusikk
Celesta har også blitt brukt ein del brukt i populærmusikk: 
* Thelonious Monk: "Pannonica", fra *[[Brilliant Corners]]* (1957)
* Buddy Holly: «Everyday» (1958)
* Herbie Hancock: på Freddie Hubbard sin «True Colors» frå *[[Blue Spirits]]* (1966)
* The Velvet Underground: «Sunday Morning» frå *[[The Velvet Underground and Nico]]* (1967)
* The Mothers Of Invention: «Absolutely Free» frå *[[We're Only In It For The Money]]* (1968)
* Pink Floyd «Set the Controls for the Heart of the Sun» (1968)
* Nick Drake: «Northern Sky» frå *[[Bryter Layter]]* (1970)
* U2: «Bad» frå *[[The Unforgettable Fire]]*
* The Stooges: «Penetration» frå *[[Raw Power]]* (1973)
* McCoy Tyner: «Once I Loved, Land of the Lonely» frå *Trident* (1975)
* The Beatles: «Real Love» (1977, 1996)
* Eels: «Flyswatter» frå *[[Daisies of the Galaxy]]* (2000); «Trouble With Dreams» frå *[[Blinking Lights and Other Revelations]]* (2005)
* Björk: «Scatterheart» frå *[[Selmasongs]]* (2000); «Sun In My Mouth», «Harm Of Will» og «It's Not Up To You» frå *[[Vespertine]]* (2001); «Mother Heroic» frå *[[Family Tree av Björk|Family Tree]]* (2002)
* Death Cab for Cutie: «Title and Registration» frå *[[Transatlanticism]]* (2003)
* The Polyphonic Spree: «Hold Me Now», «Lithium» (2004)
* Sigur Rós: «Sé Lest» og «Heysátan» frå *[[albumet Takk|Takk]]* (2005)
* The Beach Boys: [«Noble Surfer» frå *[[Surfin' USA]]* (1963)

## Kjelder




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Celesta|Celesta]]» frå ,  den 10. juli 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff

*