open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Reed-Prentice

**Reed-Prentice** var eit føretak i Danbury i New Hampshire i USA, som produserte verktøy og snikkarmaskinar. Føretaket vart stifta i 1912, då dei to føretaka F.E. Reed og Prentice Brothers gjekk saman. Frå 1912 til 1942 produserte dei motorsager for Wolf. Frå 1940 til 1942 produserte dei òg sine eigne motorsager. 

Opphavet til at Reed-Prentice tok til å produsera motorsager var at Don J. Smith i Vancouver i Canada i 1937 fekk agenturet for Nord-Amerika på Stihl motorsager. På denne tida tok det stundom lang tid å få reservedelar levert frå Tyskland, så Smith tok til å laga dei delene han hadde bruk for på eiga hand. Då 2. verdskrig braut ut vart det slutt på leveransane både av deler og nye sager frå Tyskland. Smith tok då til å produsera sagene på eiga hand i Vancouver, under merkenamnet **D.J. Smith**. Den fyrste saga, som var ein kopi av Stihl BDK, vart kalla modell A .   

I 1940 kjøpte Reed-Prentice føretaket til Smith og tok til å nytta merkenamnet *Reed-Prentice* på motorsagene. Men det var framleis Smith som leia produksjonen. Det var produsert fleire modellar, alle tomannssager. Den best kjente modellen var modell K Timberhogg. 

Då USA kom med i 2. verdskrig laut Reed-Prentice produsera krigsmateriale, så dei hadde ikkje kapasitet korkje til å produsera sine eigne motorsager, eller til å halda fram med produksjonen av Wolf-sagene. Med dette vart det slutt på  Reed-Prentice motorsager, men ei samanslutning av forretningsfolk i Vancouver kjøpte motorsagavdeling til Reed-Prentice og endra namnet til Industriel Engineering Limited (IEL), og dette føretaket heldt fram med å produsera motorsager i Vancouver. Smith, som hadde tent ein god slump med pengar då han selde føretaket sitt til Reed-Prentice, flytta til Guelph i Ontario og stifta Hornet Industries, og tok til å produsera motorsager att på eiga hand. 

## Referansar
Osuga Valles

**Osuga Valles** er eit 164 kilometer langt system av dalformasjonar som sannsynlegvis vart danna av fleire store flaumar. Det ligg sør for Eos Chaos, og har opphavet sitt i kaosterreng på kanten av denne regionen.

## Kjelder
* ''Beauty from chaos'' - ESA

## Bakgrunnsstoff
Blomestand

**Blomsterstand** eller **blomestand** er ein plantedel som ber fleire blomar på ein eller fleire stilkar.
Blomane i ein blomestand opnar seg sjeldan samtidig. Dette gjer at plante får eit lengre tidsrom der pollinering er mogleg. 

## Typar
Oppbygginga av blomestanden er viktig for å skilja ulike plantar taksonomisk, og det er en rekke betegnelser på ulike blomsterstandar.

*Aks er den enklaste blomestanden. Blomane sit rett på ein enkel akse og opnar seg første nede og deretter oppover i akset.
*Hovud er eit kort aks.
*Klase er også eit aks i prinsippet, men i klasen har kvar blome ein stilk inn til hovudaksen. 
*Kvast er ein blomestand der hovudaksen endar i ein blome. Veksten fortset i sidegreiner, og dette gjentek seg. Kvasten kan vera tosidig og symmetrisk eller einsidig. Blomen i enden av den første greina opnar seg først.
*Skjerm er ein mer komplisert blomestand. Her sit mange blomar saman i breie eller smale skjermar. Kvar enkelt blome sit på ein stilk som går ut frå eit bestemt punkt på stengelen. Kvar storskjerm kan bestå av fleire småskjermar. Saman trekk dei til seg insekt, noko som ville vore vanskelegare om blomane sat kvar for seg.
*Halvskjerm er ein klase eller kvast der stilkane har ulik lengd slik at blomane blir samla i ein flat blomestand.
*Korg er ein svært kompakt blomestand der mange små enkeltblomar sit saman på ei skive. Her blir suksessiv pollinering sikra ved at flest mogleg blomar er pressa inn på liten plass og ved at dei mognar etter kvarandre frå kanten og innover.

## Bilete

Inflorescences Spadix Kwiatostan Kolba.svg|Aks
Inflorescences Head Kwiatostan Główka.svg|Hovu
Inflorescences Raceme Kwiatostan Grono.svg|Klase
Inflorescences Helicoid Kwiatostan Sierpik.svg|Einsidig kvast
Doppelwickel (inflorescence).svg|Tosidig kvast
Inflorescences Umbel Kwiatostan Baldach.svg|Skjerm
Inflorescences Umbel Kwiatostan BaldachZłożony.svg|Storskjerm med småskjermar
Inflorescences Kwiatostan Wachlarzyk.svg|Halvskjerm
Inflorescences Head Kwiatostan Koszyczek.svg|Kurv


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Blomsterstand|Blomsterstand]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
----
*

## Bakgrunnsstoff
Industriel Engineering Limited

**Industriel Engineering Limited** (**IEL**) var eit føretak i Vancouver i Canada som produserte motorsager. Føretaket vart stifta i 1943, då ei samanslutning av forretningsfolk i Vancouver kjøpte motorsagavdeling til Reed-Prentice og endra namnet til «Industriel Engineering Limited» .

IEL heldt fram med produksjonen av modellane K Timberhogg og K 5000, som Reed-Prentice hadde produsert. Timberhogg vart òg importert til Noreg og i 1946 var denne tomannssaga med i samanliknande testar utført av Landbruksdepartementet, Det norske skogforsøksvesen, Skogbrukets rasjonaliseringskomité og fleire store skogeigarar . I 1944 tok IEL til å produsera modell L, som hadde ein masse på 53 kg, og modell F, som var på berre 39 kg. Begge desse sagene var tomannssager. 

I 1946 tok IEL til å produsera ei einmannssag, kalla Beaver, på 15,8 kg. Saga hadde fløttørforgassar, som kunne roterast slik at ho skulle kunne nyttast både for felling og kapping. Beaver var ei av verdas fyrste einmannssager og på trass av ein noko svak motor gjekk salet bra. Beaver vart òg importert til Noreg, der ho var med i dei samanliknande testane. For å få fart på hogsten etter 2. verdskrig sendte Statens tømmerutval ei tilråing til Landbruksdepartementet om å importera 1000 einmannsmotorsager. Etter mykje om og men løyvde Stortinget kr 1.800.000 til å kjøpa dei 1000 motorsagene og det var kjøpt 800 PM Universal og 200 IEL Beaver. 

I 1948 kom det ei ny einmannssag, kalla AB Pioner, på 13 kg. Seinare kom det fleire modellar kalla Pioner. På trass av at salet av einmannssager gjekk bra helt IEL fram med å produsera store tomannssager, som dei selde til den nord-amerikanske vestkysten. 

I 1956 kjøpte Outboard Marine Corporation IEL og i 1958 vart produksjonen flytta til Peterborough i Ontario, der Outboard Marine produserte Johnson og Evinrude påhengsmotorar og grasklypparar. Motorsagene vart selde under merkenamnet «Pioner». 

## Referansar
Einedalen skule

**Einedalen skule** er den nyaste barneskulen i Herøy kommune. Skulen blei teken i bruk i januar 2010. Elevane i frå dei tidlegare skulekrinsane Bø, Frøystad, Leine, Remøy og Runde soknar til Einedalen skule. Det er i dag ca. 190 elevar ved Einedalen skule (hausten 2018). Skulen tilbyr SFO og har i tillegg ei base som vert nytta av elevar med særskilde behov.

Skulen har eit stort uteareal som innbyr til aktivitet og frileik, samt ballbinge, basketbane, og volleyballbane. Det ligg naturskjønt til, og er eit naturleg utgangspunkt for utflukter til dei nærliggande fjelltoppane. Skulen og skuleområdet er og i stor grad nytta i helger og på kveldstid av ulike aktørar. 

I området rundt Einedalen skule er det funne bevis på busetnad som kan sporast tilbake til steinalderen. Desse funna blei registrert under dei arkeologiske utgravningane som tok stad i samband med bygginga av den nye vegen over buholmen midt på 90-talet.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til skulen
Elyakhin

**Elyakhin** (hebraisk skrift אֶלְיָכִין) er ein by (lokal kommune) i Sentral-Israel i Israel. Han ligg like sør for Hadera og grensar til Emek Hefer regionale kommune. Han har tilkomst via den lokale vegen 5812. Folketalet i Elyakhin mot slutten av 2008 var 2&nbsp;900 og byen dekte kring 1600 mål.

## Historie
Elyakhin vart grunnlagd i 1950 som ein *[[ma'abarot|ma'abara]]* nær ruinane av den arabiske landsbyen Zalafa. Han har eit symbolsk namn som tyder «Gud skal førebu». Dette viser til at Gud skal førebu landområdet for busetnad for folk som gjer *[[aliyah]]*.

## Geografi
Elyakhin grensar til Hadera i nord og Heferdalen regionale kommune i sør. Nærliggande landsbyar i den regionale kommunen er Herev Le'et, Hibat Tzion og Givat Haim (Ihud). Elyakhin ligg i snitt kring 30 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elyakhin|Elyakhin]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Even Yehuda

**Even Yehuda** (hebraisk skrift אֶבֶן יְהוּדָה) er ein by sentralt i Sharon-regionen i Israel, aust for Netanya. I 2012 hadde Even Yehuda eit folketal på 12&nbsp;412.

## Historie
Even Yehuda er kalla opp etter Eliezer Ben-Yehuda, ein av dei leiande personane i fornyinga av hebraisk. Han vart grunnlagd i desember 1932 av Bnei Benyamin-samfunnet og selskapet Notea. Økonomien var basert på sitrusdyrking.

Even Yehuda grensar til Kadima i aust, i søraust til Tel Mond, i nord til Lev HaSharon, i vest til Netanya og i sørvest til Hof HaSharon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Even Yehuda|Even Yehuda]]» frå ,  den 6. juli 2015.*
Gan Yavne

**Gan Yavne** (hebraisk skrift גַּן יַבְנֶה) er ein by i sentrale Israel, like ved byen Ashdod. Gan Yavne vart grunnlagd i 1931 og vart lokal kommune i 1950. Han ligg aust for Tel-Aviv–Ashkelon-vegen, og grensar i vest til Ashdod, i nord til Gederot regionale kommune, og i aust og sør til Be'er Tuvia regionale kommune. I 2011 hadde Gan Yavne eit folketal på 22&nbsp;000.

## Historie
Gan Yavne vart grunnlagd i 1931 av selskapet Achuza Aleph. Dette var skipa av fleire jødiske familiar frå Russland og Polen som hadde slått seg ned for ei stund i USA. Inspirasjonen til namnet «Gan Yavne» kjem frå nærleiken til det historiske Yavne.

## Venskapsbyar
Gan Yavne er venskapsby med:
*  Puteaux i Frankrike *(sidan 1973)*
*  Winnipeg i Canada *(sidan 1984)*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gan Yavne|Gan Yavne]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ganei Tikva

**Ganei Tikva** (hebraisk skrift גַּנֵּי תִּקְוָה, tyder *Håpshagane*) er ein lokal kommune i Israel, som grensar til Kiryat Ono i vest, Petah Tikva i nord, Gat Rimon i aust og Savyon i sør. Han er kjend for den høge levestandarden og kvalitetsutdanninga. Han ligg fint til nær Tel Aviv og storbyområdet Gush Dan, og har ei mangfaldig etnisk, jødisk blanding. Bymønsteret består av små, frittståande hus, byhus og leilegheitsbygg, innimellom gamle tre og lite trafikk. 

## Historie
Ganei Tikva vart grunnlagd i 1949 då nabolaget Shikun Yovel vart grunnlagd. Yismach Moshe, eit religiøst nabolag, kom til i 1962. Under Shabat er Yismach Moshe stengd for trafikk. Givat Savyon vart bygd i 1972 og vert rekna som eit velståande nabolag. I eit forsøk på å gjenskape suksessen med Givat Savyon, vart HaHadasha danna på austsida, inntil Gat Rimon. Det siste nabolaget i Ganei Tikva er Ganim. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ganei Tikva|Ganei Tikva]]» frå ,  den 6. juli 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Ganey Tikva 
* Israelsk statistisk sentralbyrå
Beit Dagan

**Beit Dagan** (hebraisk skrift בֵּית דָּגָן, tyder «Kornhuset») er ein by (lokal kommune) i Det sentrale distriktet i Israel, ved grensa til Rishon LeZion. Han vart grunnlagd i 1948 der den arabiske landsbyen Bayt Dajan låg, av jemenittiske og nordafrikanske immigrantar. Han ligg truleg i området der den bibelske Beit Dagon, ein landsby i Juda-stamma låg (Josva 15:41).

Beit Dagan fekk status som lokal kommune i 1958. Mot slutten av 2009 var folketalet 6&nbsp;800.

## Galleri

PikiWiki Israel 8481 war memorial in bet-dagan.jpg|Krigsminnesmerke i Beit Dagan
Beyt-Dagan-182.jpg|JNF-hus nær Beit Dagan


## Klima
Israelsk meteorologisk institutt heldt til i Beit Dagan. Beit Dagan har middelhavsklima med varme og tørre somrar, og med kalde og regnfulle vintrar. Våren og hausten er kjølig til varm. Luftfukta er høg om vinteren og låg om sommaren. Temperaturen om sommaren når i snitt 30,8 °C og ned i 20,4 °C om natta. Om vinteren når temperaturen i snitt 18,5 °C på dagtid og i snitt 7,6 °C om natta. Beit Dagan har ein årsnormalnedbør på 550,5&nbsp;mm og berre sju av månadane kan få kraftig regn. 





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beit Dagan|Beit Dagan]]» frå ,  den 6. juli 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Bnei Ayish

**Bnei Ayish** (hebraisk skrift בְּנֵי עַיִ"שׁ) er ein by (lokal kommune) i Sentral-Israel i Israel. Han ligg kring 10 km frå Ashdod ved grensa til Gedera.

Bnei Ayish vart grunnlagd på landområde som høyrte til den avfolka palestinsk-arabiske landsbyen Yasur.

Bnei Ayish tente opphavleg som ein transittleir for immigrantar frå Jemen tidleg i 1950-åra. Før det israelske sjølvstendet tente området som militærbase for den britiske hæren under Palestinamandatet. I dag består folkesetnaden nesten utelukkande av jødar som stammar frå Jemen og immigrantar frå det tidlegare Sovjetunionen.

Bnei Ayish, som tyder 'søner av Ayish', er kalla opp etter rabbinaren Akiva Yosef Schlezinger som fekk namnet sitt forkorta til «Ayish».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bnei Ayish|Bnei Ayish]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kafr Bara

**Kafr Bara** eller **Kfar Bara** (arabisk كفر برا; hebraisk skrift כַּפְר בַּרָא) er ein israelsk-arabisk lokal kommune i Sentral-Israel. Den vesle byen ligg nær Den grøne linja, og vert ofte rekna som ein del av Det vesle triangelet i lag med Kafr Qasim og Jaljulia.

## Historie
Ein har funne keramikk og glas frå romartida (100-talet) og tidleg bysantinsk tid (300- til 400-talet) i ei gravgrotte i Kafr Bara.
Arkeologiske utgravingar har avdekt funn frå ein landleg busetnad frå bysantinsk og tidleg islamsk tid (500- til 800-talet).

I 1596 stod Kafr Bara oppført i osmanske skattelister som ein del av Jabal Qubal *[[nahiya]]* i Nablus *[[liwa]]* . Han hadde eit folketal på 20 muslimske hushaldningar. Han betalte skattar av kveite, bygg, sommaravlingar, og geiter eller bikubar.

I 1945 var folketalet i Kafr Bara på 150, alle arabarar, som eigde 3&nbsp;959 mål land i følgje ei offisiell landmåling. Av dette var 10 mål for sitrus og bananar, 12 var plantasjar og irrigert land, 1&nbsp;841 nytta for korn, medan 14 dekar vart utbygd (urbant) land.

## Sjå òg
* Arabiske stader i Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kafr Bara|Kafr Bara]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*
*
*
*
*
*
 

## Bakgrunnsstoff
* Velkomen til Kafr Bara
Kfar Yona

**Kfar Yona** (hebraisk skrift כְּפַר יוֹנָה) er ein by (lokal kommune) i Sharon-regionen i Sentral-Israel i Israel. Han ligg 7&nbsp;km aust for Netanya. I 2008 var folketalet 16&nbsp;100, over eit område på kring 11&nbsp;km².

## Historie
Kfar Yona vart grunnlagd på landområde kjøpt på Sharonsletta i 1932 frå Mustafa Bushnaq og Shanti-familien frå Qalqiliya.

Kfar Yona (Yona-landsbyen) er kalla opp etter Jean (Yona) Fischer, ein belgisk sionist. Han vart grunnlagd den 23. januar 1932 av Morris Fischer, son av Yona, og medlem av World Jewish Congress, og heitte opphavleg Gan Yona (Yona-hagen).

Under den arabisk-israelske krigen i 1948 låg Kfar Yona ved frontlinjene og forsvararane av landsbyen var vendt mot den irakiske hæren, som prøvde å nå  Netanya og kutte dei jødiske styrkane i Israel i to. Det nye israelske forsvaret tvinga irakarane attende til fjella i Samaria, men Kfar Yona vart verande den austlegaste jødiske busetnaden i området. Som følgje av våpenkvileavtalen i 1949 vart grensa flytta frå Kfar Yona og 8&nbsp;km austover, til like vest for Tulkarm.

Kfar Yona var omgjeve av frukthagar og hovudnæringa var dyrking av appelsinar. Dei fleste av desse frukthagane er no byta ut med nye bustadområde. 

Like ved Kfar Yona ligg Område 21 militærbase, kalla opp etter Mota Gur, som omfattar fallskjermjegerar, Nahal, militærpolitiet og andre små basar. I tillegg grensar Kfar Yona til Pardesiya og Lev HaSharon regionale kommune.

## Venskapsbyar
* Vancouver i British Columbia i Canada

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Yona|Kfar Yona]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad 
*Kfar Yona web site
Kokhav Ya'ir

**Kokhav Ya'ir-Tzur Yigal** (hebraisk skrift כּוֹכַב יָאִיר-צוּר יִגְאָל, òg **Kochav Yair-Tzur Yigal**) er ein by (lokal kommune) i Sentral-Israel i Israel. Kokhav Ya'ir og nabobyen Tzur Yigal (hebraisk skrift צוּר יִגְאָל) vart slått saman i november 2003. Totalt var folketalet i 2008 på 11&nbsp;050.

## Historie

Kochav Ya'ir vart grunnlagd i 1981 av 15 familiar som budde i midlertidige hus. To år seinare byrja arbeidet med infrastruktur for ein permanent by. I 1986 flytta 550 familiar til permanente hus og byen vart offisielt grunnlagd. Tzur Yigal vart grunnlagd i 1991, og dei første familianr flytta inn permanente hus sommaren 1994. 

## Etymologi
Kokhav Ya'ir (tyder «Ya'ir-stjerna») vart kalla opp etter Abraham Stern, som gjekk under namnet Ya'ir. Han grunnla og leia Lehi-gruppa, ei militant, jødisk undergrunnsgruppe under Palestinamandatet. *Stern* er òg tysk for «stjerne». Tzur Yigal (tyder «Yigal-berget») var kalla opp etter Yigal Cohen, som var medlem i Knesset.

## Geografi
Kochav Ya'ir ligg kring 7&nbsp;km nord-nordaust for byen Kfar Saba. I området rundt ligg kibbutzen Eyal i sørvest, kring 2&nbsp;km nordvest ligg den israelsk-arabiske byen Tira og kring 1&nbsp;km mot sør ligg den palestinsk-styrte byen Qalqilyah. Kochav Yair ligg sentralt i Israel, innafor Den grøne linja sør på Sharonsletta. Kochav Ya'ir ligg 95 meter over havet. Utsiktspunktet Sapir i Kokhav Ya'ir trekkjer til seg fuglekikkarar som kjem for å sjå på dei mange trekkfuglane i området. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kokhav Ya&#39;ir|Kokhav Ya&#39;ir]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Kochav Ya'ir's kommune  (hebraisk)
*Kochav Yair's synagoge (hebraisk)
Mazkeret Batya

**Mazkeret Batya** (hebraisk skrift מַזְכֶּרֶת בַּתְיָה, tyder 'Batya-minnesmerket') er ein by sentralt i Israel søraust for Rehovot og 25&nbsp;km frå Tel-Aviv. Mazkeret Batya dekker eit område på kring 7&nbsp;km². I desember 2008 hadde han eit folketal på 9&nbsp;900.

## Historie

Mazkeret Batya vart grunnlagd den 7. november 1883 av ti pionerar frå Russland og sju lokale jødar. Han vart opphavleg kalla Ekron og var den første jordbruksbusetjinga til Hovevei Zion-rørsla. Landområdet vart kjøpt av baron Rothschild i eit tidleg forsøk på å innføre jødisk gardsbruk i Palestina. Rabbien Shmuel Mohilever spelte ei avgjerande rolle i å skaffe midlar og organisere nybyggjarane. Leivningane etter Mohilever vart sidan gravlagde i Mazkeret Batya gravplass. I 1887 vart namnet endra til Mazkeret Batya, til minne om Betty Salomo de Rothschild, mor til baron Rothschild.

Hovudnæringa i landsbyen var hovudsakleg gardsbruk under tørre forhold, som heldt fram sjølv etter selskapet Mekorot bygde ei røyrleidning som førte vatn til området frå Rehovoth.  I 1947 var Mazkeret Batya heimstaden til 475 menneske.

I mandattida vart det grunnlagd ein jødisk politistasjon i Mazkeret Batya for å gjere dei lokale vegan tryggare. Under sjølvstendekrigen drog konvoiar som skulle kringsetje Jerusalem ut frå Mazkeret Batya. Eit feltsjukehus var i drift her for å ta seg av Haganah-soldatar som vart skadde ved Latrun.

I følgje ei kjelde skal britane mot slutten av Palestinamandatet ha prøvd å gje den nærliggande flyplassen Aqir og leiren der til palestinske arabarar, visstnok utan suksess.

## I dag
Sidan han ligg nær Tel Aviv, har Mazkeret Batya i nyare tid opplevd vekst. Mazkeret Batya er eit blanda samfunn av religiøse og sekulære jødar. Historiske landemerke er Beit Ha'Itut (Signalhuset), Den store synagoga, Beit Meshek HaBaron, vasshjulet og brunnen, reservoaret og den gamle garden.

## Venskapsbyar
Mazkeret Batya er venskapsby med:
* Celle i Tyskland
* Calgary i Canada
* Meudon i Frankrike
* Memphis i USA

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mazkeret Batya|Mazkeret Batya]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*«Gesher»-samfunnet i Mazkeret Batya  
*Kehila Datit i Mazkeret Batya
Pardesiya

**Pardesiya** (hebraisk skrift פַּרְדֵּסִיָּה) er ein by (lokal kommune) i Sentral-Israel i Israel. Han ligg på Sharonsletta mellom Kfar Yona og Lev HaSharon regionale kommune. Han vart grunnlagd mellom 1937 og 1939. Folketalet var i 2007 6&nbsp;200, over eit område på kring 1,3&nbsp;km2.

## Historie
Landområdet som Pardesiya ligg på vart kjøpt i 1928 av Jean-Yona Fisher, men vart liggande ubrukt. I 1937 bad Avraham Tabib frå den jemenittiske *[[Aliyah|olim]]*-organisasjonen medlemmane sine om å kome til landet og byggje ein landsby, med lovnad om billig land. Tjue familiar kom og i 1939 var bygginga ferdig. Under andre verdskrigen vart landsbybuarane arbeidslause og klarte ikkje å betale skattane for husa sine. Innnbyggjarane klarte å løyse saka med Jewish Agency for Israel og vart buande i landsbyen. Etter krigen vart det bygd eit nytt nabolag, i tillegg til ein *[[ma'abarot|ma'abara]]* for å ta inn nye immigrantar. Pardesiya fekk lokal kommunestatus i 1952.

## Geografi
Pardesiya ligg på Sharonsletta og grensar til Kfar Yona i east og Tzur Moshe i Lev HaSharon regionale kommune. Hovudveg 4 går langs vestsida av byen, og Veg 5613 i sør. Staden ligg 35 meter over havet.

## Venskapsbyar
*Viersen i Tyskland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pardesiya|Pardesiya]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Shoham

**Shoham** (hebraisk skrift שֹׁהַם, tyder 'onyks') er ein by (lokal kommune) i Sentral-Israel i Israel som vart grunnlagd i 1993. Som Nofekh, Bareket og Ahlama (det tidlegare namnet Beit Arif) i nærleiken, er namnet knytt til ein av 12 steinar i hoshen, den heilage brystplata som den jødiske høgstepresten hadde på seg (Andre mosebok 28:20).

I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå (CBS) var folketalet i Shoham mot slutten av 2009 på 18&nbsp;200. Byen dekkjr eit område på kring 5,9 km2.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Kiryat Ekron

**Kiryat Ekron** eller **Qiryath Eqron** er ein by på kystsletta i det sentrale Israel. Kiryat Ekron er kalla opp etter den bibelske byen Ekron, ein stor filistarby som ein gong eksisterte nær Tel Mikne.

Kiryat Ekron vart grunnlagd i 1948, som Kfar Ekron. Etter krigen slo nye immigrantar frå Jemen og Bulgaria seg ned i dei gjenverande husa. I november 1948 vart det grunnlagd to ma'abaraar på området til landsbyen, Aqir ma'abara og Givat Brenner ma'abara. I 1953 vart Aqir ma'abara offisielt ein del av Kfar Ekron, Givat Brenner ma'abara i 1955. Frå 1954 til 1963 høyrte Kfar Ekron til Givat Brenner regionale kommune. I 1963 vart namnet på byen endra til Kiryat Ekron og han vart ein sjølvstendig lokal kommune.

I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå var folketalet i Kiryat Ekron 9&nbsp;800 i 2004. 

Kiryat Ekron ligg like sør for byen Rehovot langs hovudveg 411. Det største handelssenteret i Israel, Bilu Centre, ligg i Kiryat Ekron. Senteret vart bygd ut seint i 1990-åra på landområde som tidlegare var jordbruksland, særleg sitruslundar. Ein prøvde å slå Kiryat Ekron saman med Rehovot i 2003, men innbyggjarane protesterte og han vart verande sjølvstendig. 

## Venskapsbyar
Kiryat Ekron er venskapsby med:
* Bussy-Saint-Georges i Frankrike
* Akron i Ohio i USA

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kiryat Ekron|Kiryat Ekron]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Tel Mond

**Tel Mond** (hebraisk skrift תֵּל מוֹנְד) er ein by i Sharon-området i Israel, aust for Netanya og nord for Kfar Saba.

## Historie
Tel Mond vart grunnlagd i 1929 av Alfred Moritz Mond, seinare lord Melchett, ein tidlegare britisk minister og president  British Zionist Federation. Israel Plantations Company var leia av Mond og kjøpte landområdet i regionen, der dei planta sitruslundar for å gje arbeid til jødiske arbeidarar. I 1933 kjøpte nokre bønder land frå selskapet og grunnla Moshav Tel Mond. I 1936 grunnla ei anna gruppe Moshav Kfar Ziv. I 1943 grunnla nye immigrantar frå Jemen Shechunat Ya'akov. I 1950-åra vart Neve Oved og Hadar Hayim bygde for å ta i mot ei stor bølgje immigrantar etter Israel vart danna. I 1954 vart alle desse samfunna slått saman til den lokale kommunen Tel Mond. Dei kringliggande moshavane, Kfar Hess, Herut og Ein Vered, vart òg grunnlagd av pionerane frå Tel Mond.

Dei neste tiåra voks samfunnet frå ein liten by til ein sjølvforsynt by som fungerer som eit regionssenter. 

## Venskapsbyar
* Sarasota i Florida (1994)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tel Mond|Tel Mond]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Savyon

**Savyon** (hebraisk skrift סַבְיוֹן) er ein lokal kommune i Sentral-Israel i Israel, som grensar til byane Kiryat Ono, Petah Tikva og Yehud. Han er ein av dei mest velståande kommunane i Israel og er kjend både på godt og vondt for dette. I desember 2009 hadde Savyon eit folketal på 3&nbsp;000.

Savyon vart grunnlagd i 1955 av Africa Israel Investments for eldre immigrantar frå Sør-Afrika. Han fekk namn etter åkersvineblom, ein vanleg villblomst, men den første delen av namnet (*sav*) tyder òg «bestefar», noko som høver for innbyggjarane som grunnla byen. I dag husar Savyon ein yngre folkesetnad. 

I 2004 vart moshaven Ganei Yehuda (hebraisk skrift גַּנֵּי יְהוּדָה) ein del av Savyon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Savyon|Savyon]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zemer

**Zemer** (hebraisk skrift זמר; arabisk زيمر) er ein arabisk lokal kommune i Sentral-Israel i Israel. Han ligg i det arabiske triangelet mellom Baqa-Jatt og Bat Hefer. Zemer vart danna då fire landsbyar - Yama, Bir as-Sika, Ibtan og Marja - vart slått saman i 1988.

## Historie
Yama og Ibtan stod oppført i osmanske skattelister i 1596  i høvesvis Qaqun *[[nahiya]]* og Jabal Sami nahiya i Nablus *[[liwa]]*. Yama hadde eit folketal på 18 muslimske hushaldningar og 5 ungkarar, medan Ibtan stod oppført som folketom, sjølv om det vart betalt skatt.

I 1882 omtalte Palestine Exploration Fund i *Survey of Western Palestine* berre *Khurbet Ibthan*, med «spor av ruinar og ein brunn».

Før 1948 vart dei fire landsbyane styrt av den palestinske byen Deir al-Ghusun.

Folketalet i Zemer var mot slutten av 2009 5&nbsp;700, over eit område på 8&nbsp;203 mål.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zemer|Zemer]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

*Abu Fana, Mohammed  (2006):  Ibthan  Final Report  *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 118.
*
*Toueg, Ron    (2010):  Ibthan   Final Report *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 122.
*Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  (North) Final Report *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 123.
*Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  (North) Final Report *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 123.
*Masarwa, Durar   (2011):  Ibthan  Final Report *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 123.
*Masarwa, Durar   (2012):   Ibthan  Final Report *Hadashot Arkheologiyot – Excavations and Surveys in Israel*, No. 124.
*
Hebes Chasma

**Hebes Chasma** er eit stort søkk i yta på Mars av tektonisk opphav. Det ligg kring 300 kilometer nord for Valles Marineris og har har ein storleik på 125 × 315 kilometer.

I midten av Hebes Chasma er det eit platå som når opp til liknande høgder som terrenget kring Hebes Chasma. Ingen andre kløfter på Mars har noko liknande, og opphavet er noko uvisst.

## Kjelder
* ''Martian scars''  - ESA
Forthbrua

**Forthbrua** (engelsk *Forth Bridge*) er ei jernbanebru i stål som går over elva Forth i fjorden Firth of Forth i Skottland. 
Ho bind Edinburgh saman med halvøya Fife, og går mellom dei to landsbyane South Queensferry og North Queensferry. Brua er konstruert etter fritt frambygg-prinsippet. Ho er 2,5 km lang med to hovudspenn, kvart på 251 meter, og er 100,6 meter høg. Forthbrua er eit skotsk symbol og blei i 2015 oppført på UNESCO si verdsarvliste i 2015.

Forthbrua var teikna av arkitektane John Fowler og Benjamin Baker og blei bygga i perioden 1882 til 1890. Ho blei opna den 4. mars 1890 av den dåverande prinsen av Wales, Albert Edvard, med Benjamin Baker og Gustave Eiffel til stades. Brua var den første større stålkonstruksjonen i Storbritannia.  Brua var også den lengste fritt frambygg-brua i verda fram til Québec-brua opna i 1917. Ho er framleis den nest lengste i verda, og den lengste fritt frambygg-brua med fleire spenn.

Brua har vore verksam for gods- og passasjertog sidan ho opna.
I 1964 blei det parallelt med Forthbrua oppført ei bilbru, Forth Road-brua (engelsk *Forth Roadbridge*).

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
Karavanserai

**Karavanserai** eller **karavane-serai**  (tyrkisk *karvansary*, frå persisk كاروانسرا,  i arabisktalande område kalla *khan* eller *funduq*) viser til offentlege gjestestader for karavanar i Nord-Afrika og Midtausten, særleg langs Silkevegen. Karavanserai kunne husa folk og dyr som gjekk langs handelsrutene i Asia, Afrika og Søraust-Europa. Dei var viktige senter for utveksling av varer og informasjon.

Både ordet «karavane» og «serai» er av persisk opphav og er eigne lånord i norsk.

## Kjelder

*«karavane-serai» (14. februar 2009). *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 7. juli 2015.


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Caravanserai|Caravanserai]]» frå , og «[[:nb:|Karavanserai]]» frå  den 7. juli 2015.*
Stora alvaret

**Stora alvaret** er eit 260 km² vidt område med alvarmark i Mörbylånga kommun på sørdelen av øya Öland i Sverige. Området har nasjonalt vern og er sidan 2000 med på UNESCO si verdsarvsliste, saman med kulturlandskapet på Södra Öland, som breier seg vest for alvaret. Alvaret dekker 1/4 av arealet på Öland og ligg på kalkstein frå ordovicium. Botanisk er Stora alvaret i slekt med alvarområda i Baltikum, Russland og Sentral-Asia. Stora alvaret er truleg det største alvarområdet på jorda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stora alvaret|Stora alvaret]]» frå ,  den 7. juli 2015.*
Tzoran-Kadima

**Tzoran-Kadima** (hebraisk skrift צוֹרָן-קָדִימָה), òg kalla **Kadima-Tzoran**, er ein lokal kommune i Sentral-Israel i Israel. Han vart danna i 2003 då **Tzoran** og **Kadima** vart slått saman til éin kommune.

Folketalet i Tzoran-Kadima var i desember 2009 16&nbsp;800, opp frå 15&nbsp;700 i slutten av 2004. Dei fleste av innbyggjarane er jødar.

I Tzoran-Kadima ligg museet «Ta'am Shel Pa'am» ('Ein smak av det gamle') som fortel historia til busetnaden.

## Historie
### Kadima
**Kadima** vart grunnlagd den 5. juli 1933 som eit jordbrukssamfunn etter initiativ frå Yehoshua Hankin. Dei fleste nybyggjarane var tyske immigrantar. Kadima vart erklært ein lokal kommune i 1950, og slått saman med Tzoran i 2003.

Kadima tyder «framover» på hebraisk, og kjem frå eit bibelvers (Habakkuk 1:9).

### Tzoran
**Tzoran**, som tyder silisium, vart grunnlagd i 1992 og planlagt av arkitekten Rachel Walden. Busetjinga vart kalla opp etter ein hashmoneisk by som hadde lege i området. Han vart først busett i 1994 og erklærte ein lokal kommune i 1997, fram til han vart slått saman med Kadima i 2003.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tzoran-Kadima|Tzoran-Kadima]]» frå ,  den 6. juli 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Brenner regionale kommune

**Brenner regionale kommune** (hebraisk skrift מועצה אזורית ברנר, *Mo'atza Azorit Brenner*) er ein regional kommune i Sentral-Israel i Israel. Han ligg på kystsletta i nærleiken av Rehovot og Yavne. Kommunen er kalla opp etter forfattaren Yosef Haim Brenner som mista livet i Jaffa-opprøra i 1921.

Kommunen vart grunnlagd i 1950 med eit areal på 36&nbsp;000 mål. I 2007 var det seks busetjingar i kommunen (to kibbutzar og fire moshavar) med kring 6&nbsp;000 innbyggjarar.

## Busetnader

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Hornet Industries Ltd

**Hornet Industries Ltd** var eit føretak i Guelph i Ontario i Canada som produserte motorsager. Det vart stifta av Don J. Smith, etter at han forlet Reed-Prentice i 1943. Den fyrste motorsaga til Hornet, tomannssaga HJ, kom på marknaden i 1946. I 1948 kom einmannssaga DJ-3500H. Denne saga vart importert til mellom anna Sverige og tente som inspirasjon då AB Bergborrmaskiner utvikla Be-Bo. I 1951 kjøpe Mall Tool Company Hornet og flytta produksjonen til Toronto. 

## Referansar
Sivert N. Nesbø

**Sivert Nikolai Nesbø** () er ein norsk forfattar og akademileiar ved Skrivekunstakademiet.

Nesbø er frå Førde, og er busett i Bergen. Han har teke årsstudium ved Skrivekunstakademiet i Bergen og debuterte i 2013 med romanen *Skårgangar*. Han har sidan skrive fleire kritikarroste romanar. Den fyrste barneboka hans, *Hauk*, kom i 2019, illustrert av Susanna Kajermo.  *Varme og vatn* kom i 2021. Same år kom òg *Framom døden*, ei omsetjing av William Faulkners *As I Lay Dying* frå 1930. For denne vart han nominert til Bastianprisen.

## Bibliografi
### Bøker
* 
* 
* 
* 
*
	
* 
*2025 * Høyrer vatn, men ser det ikkje* (Red. med Eli Fossdal Vaage) (Bergen: Fagbokforlaget). ISBN 978-82-93312-13-0

### I bøker - eit utval
* 2009 &ndash; I: *Stille når gruppe : antologi for Skrivekunstakademiet i Hordaland 2009* (Bergen: Skrivekunstakademiet i Hordaland)
* 2011 &ndash; I: *Signaler : Cappelen Damms årlige debutantantologi med inviterte etablerte 2011* (Oslo: Cappelen Damm)

## Prisar og nominasjonar

* Nominert til Bastianprisen 2022 for *Framom døden*
* Målprisen 2022, Førde mållag

## Kjelder
Røros bergstad og Circumferensen

**Røros bergstad og Circumferensen** er ei oppføring på UNESCO si verdsarvliste som omfattar bergstaden Røros med dei viktigaste koppargruveområda og kulturlandskapet rundt, vintertransportruta sørover, og smeltehytta Femundshytta med tilknytte område i Tufsingdalen. Verdsarvområdet ligg i Røros og Holtålen i Sør-Trøndelag, 
og Tolga, Os, Engerdal kommunar i Hedmark. Røros blei ført opp på verdsarvlista i 1980, og den såkalla Circumferensen, vintertransportruta og Femundshytta, blei teken med i 2010.

## Kjelder
Tinto Vallis

**Tinto Vallis** er ein 190 kilometer lang bylgjete dal på Mars. Han vart truleg danna for 3,7 millardar år sidan og munnar ut i krateret Palos.

## Kjelder
* ''At the mouth of the red valley'' - ESA

## Bakgrunnsstoff
Stavanger Preserving Co.

**Stavanger Preserving Co.** var ein hermetikkprodusent i Stavanger frå 1873 til 1981. Firmaet vart internasjonalt kjent for sin røykte brisling i olje.

Stavanger Preserving Co. var den fyrste hermtikkfabrikken i Stavanger. Han vart starta av fire sentrale maktpersonar i byen; skipsreiar Knud Knudsen, byfogd Henrik Finne, kjøpmann Lars Berentsen og grosserar George W. Groom. Den fyrste fabrikken vart bygt på ei tomt i Øvre Strandgate i Stavanger.

I 1879 stod Stavanger Preserving Co. for ei nyvinning som skulle få store ringverknader og gjere Stavanger til sjølve hermetikkbyen i Noreg. Ein lukkast då å røyke den norske brislingen og leggje han ned i olje. Dette gav støyten til ein svært omfattande eksportindustri i mange tiår framover.

Stavanger Preserving Co. A/S var Noregs eldste hermetikkfirma då det i 1981, etter lengre tids nedgang for hermetikkindustrien, vart slått saman med dei andre gjenverande norske sardinprodusentane til konsernet Norway Foods Ltd., med hovudkontor i Stavanger. 

## Kjelder

*Gyldendals store konversasjonsleksikon. 1972

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stavanger Preserving Co.|Stavanger Preserving Co.]]» frå ,  den 8. juli 2015.*
Mall Tool Company

**Mall Tool Company** vart stifta i 1921 i Milwaukee i Wisconsin i USA av Arthur Mall, men innan eit år hadde føretaket flytta til Chicago. Mall bygde òg ein fabrikk i Toronto i Ontario i Canada. I byrjinga produserte Mall drivakslingar for slipemaskinar. 

I 1941 tok Mall til å produsera motorsager, inspirert av motorsagene til Stihl. Den fyrste modellen var tomannssaga Mall 4, som hadde bensinmotor, men Mall tok òg til å produsera elektrisk og pneumatisk drive sager. Model 5 var ein oppdatert versjon av modell 4. Men det var fyrst etter at 2. verdskrig var over at produksjonen av motorsager tok av, og dei nye tomannssagene 6 og 7 vart sette i produksjon. 

På 1950-talet vart det klart at einmannssagene ville ta over, og i 1955 kjøpte Mall Hornet Industries, som da produserte einmannssager. Produksjonen av einmassager vart då flytta frå Guelph til Mall sin fabrikk i Toronto. Sagene til Mall kunne leverast både med vanleg sverd og med bogesverd. Mall produserte òg mykje anna utstyr, som pumper, platevibratorar, etc.  

I 1956 vart Mall kjøpt av våpenprodusenten Remington, som heldt fram med å produsera motorsager, fyrst med merkenamnet Mall/Remington og seinare berre Remington.

## Referansar
Ferapontovklosteret

**Ferapontovklostret** er eit klostermuseum i Vologda oblast i Russland. Museet vert halde som eit av dei vakraste døma på russisk mellomalderarkitektur. Klosteret har sidan 2000 stått på UNESCO si verdsarvsliste.

## Soge

Klostret vart grunnlagt av Sankt Ferapont i 1398 i det nordlege Russland, aust for Kirillo-Belozerskyklosteret. Den eldste bygninga, Jomfu Maria-katedralen, vart bygt i teglstein av dei såkalla Rostovmeisterane i 1490. Alle interiørveggane er dekte med storarta freskomåleri, laga av målaren Dionisij.

På 1530-talet vart reist både eit skattkammer, eit refektorium og ei unik Maria bodskaps-kyrkje krona med eit klokketårn. Ved den tid hadde klostret særskilde privilegiar tildelt av tsar Ivan den skrekkelege, mellom anna rådde det over omkring 60 kringliggjande bygder. Tsaren sjølv besøkte ofte klosteret som pilgrim.

Under Den store urotida vart klostret plyndra og øydelagt av polske styrkar. Ved gjenoppbygginga vart dei siste bygningane reist; den teltlike Heilag-Martinian kyrkja (1641), ei forsvarskyrkje (1650) og ein klokkestopul (1680). Klokketårnet frå 1638 skal vere det eldste i Russland.

Då klosteret gradvis mista si rolle som religiøst senter, vart det ein plass for framståande forviste prestar, så som patriarken Nikon. Klosteret vart lagt ned i 1798 av tsar Paul I av Russland. I 1904 vart det på nytt eit konvent, men 20 år seinare vart det stengt av bolsjevik-styret. Frå 1975 har Ferapontovklosteret vore eit museum.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ferapontovklosteret|Ferapontovklosteret]]» frå ,  den 8. juli 2015.*
Pioneer Saws Ltd

**Pioneer Saws Ltd** var eit kanadisk føretak som produserte motorsager. Føretaket oppstod då Industriel Engineering Limited (IEL) i 1958 vart kjøpt av Outboard Marine Corporation (OMC), som flytta produksjonen av motorsager frå Vancouver til Toronto. Det tidlegare IEL vart då eit dotterselskap under OMC, og namnet vart endra til «Pioneer Saws Ltd».

I 1977 la OMC ned produksjonen av motorsager, for å konsentrera seg om å produsera påhengsmotorar. Ei samanslutning av tidlegare tilsette ved motorsagfabrikken stifta då **Pioneer Chainsaw Cooperation**, for å halda fram med produksjonen av motorsager under merkenamnet «Pioner». I 1978 starta dei opp att, men føretaket hadde dårleg økonomi, og i 1983 vart det seld til det svenske føretaket Electrolux.

## Referansar
Kasei Valles

**Kasei Valles** er eit stort dalsystem nord for Valles Marineris på Mars. Det dekkjer over 1,55 millionar kvadratkilometer, er kring 3000 kilometer langt og har eit høgdefall på 3 kilometer. Kasei Valles vart danna av store flaumar og munnar ut i Chryse Planitia.

## Kjelder
* ''The floodwaters of Mars'' - ESA

## Bakgrunnsstoff
Guelph

**Guelph**  (uttalt ) er ein by i Ontario i Canada. Ved folketeljinga i 2021 hadde han  innbyggarar. Byen ligg om lag 100 km vest for Toronto, og er administrativt senter i Wellington County.

Byen er bygd på det tradisjonelle landet til Mississaugas of the Credit First Nation. Urfolk livnærte seg i området så tidleg som for  år sidan. 
Folkegruppa kjend som attawandaron budde her i langhus og dyrka mais her. I 1784 kjøpte den britiske krona eit landområde som omfatta dagens Guelph frå mississaugafolk for rundt  pund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Guelph|Guelph]]» frå ,  den 4. juni 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Archimedes AB

**Archimedes AB** var eit svensk føretak i Sundbybergs kommun som produserte motorar. Førtaket vart stifta i 1907 av brørne Carl Alrik og O. W. Hult. Archimedes produserte fleire motortypar, men er spesielt kjent for å ha vore ein av dei fyrste produsentane av påhengsmotorar. 

I 1941 vart føretaket kjøpt av Electrolux, men motorproduksjonen heldt fram. Electrolux kjøpte òg påhengsmotorprodusenten Monark Cresent, og i 1966 vart produksjonen overført dit. Archimedes var i bruk som varemerke for båtmotorar fram til 1979. 

I perioden 1940 til 1949 produserte Arkimedes motorsager. Sagene, som var tomannsmotorsager, vart produserte for Svenska försvarsmakten. I 1946 var Archimedes ei av sagene som var med i offentlege samanliknande testar i Noreg.

## Referansar
Urnesstil

**Urnesstil** er ein kunststil og ein motivkrins som vart nytta i både heiden vikingtid og tidleg kristen mellomalder i både Norden, England og Irland. Motivet er vanlegvis ein langstrekt, hjorteliknande figur i samband med eit ormeliknande dyr, men det finst òg motiv i urnesstil med berre ormeliknande vesen. 

Urnesstilen har fått namn etter nokre motiv i treskurden på Urnes stavkyrkje i Sogn. Men stilen har altså opphav i heiden tid, før den noverande og den eller dei tidlegare stavkyrkjene på den same staden vart bygde, og som urnesstilmotiva vert rekna for å ha vore plassert i opphavleg, for deretter å verte sett inn i den noverande stavkyrkja då ho vart bygd.

Til liks med at motivet og stilen er nytta i kristen samanheng på denne og andre stavkyrkjer i Noreg og Norden, vart den òg nytta på andre kristne kultiske gjenstandar, som til dømes på irske krossar. Denne stilvarianten er òg å sjå på mange av dei svenske runesteinane. I Sverige vert nemninga *yngre runstensstil* eller *runstensstil* (runestein-stil) ofte nytta i staden for urnesstil.


Stave church Urnes, craving detail 1.jpg|Motivet på Urnes stavkyrkje som namngav urnesstilen.
Kbh Mus Lisbjerg Altar unten.jpg|Nedst på frontalet på det gylne altaret Lisbjergaltaret i Danmark er det ein bord i urnesstil.
Cross of Cong.JPG|Den irske prosesjonskrossen Cross of Cong er framstilt i urnesstil. Attom bergkrystallen i krossmidten låg ei flis av Kristi eige kross (fotografiet syner ein museumskopi av krossen).
Upplands Runinskrift 871.jpg|Døme på ein svensk runestein i urnesstil, U 871 i det svenske runeinnskriftsregisteret. Fargane på steinen er måla på i moderne tid, men det vert rekna med at både runesteinar og andre vikingtids- og mellomaldermonument har vore fargelagde.


## Litteratur
*Karlsson, Lennart, 1983. *Nordisk form* : *om djurornamentik*. Stockholm: Statens historiska museum. ISBN 91-7192-572-4
*Krogh, Knud J., 2011. *Urnesstilens kirke* : *forgængeren for den nuværende kirke på Urnes*. Oslo: Pax Forlag.  ISBN 978-82-530-3400-3

## Bakgrunnsstoff
*Om ''Cross of Cong'' på internettsidene til det irske nasjonalmuseet.
Maeshowe

**Maeshowe** er ein forhistorisk gravhaug på øya Mainland i Orknøyane i Storbritannia. Gravkammeret i haugen er datert til yngre steinalder, venteleg bygt mellom 3100-2800 f.Kr. Maeshowe er ein del av verdsarven Heart of Neolithic Orkney, som sidan 1999 har vore med på UNESCO si verdsarvliste.

Maeshowe er sju meter høg og trettifem meter i diameter. Inn til gravkammeret i haugen går det ein 11 meter lang, steinsett passasje i form av ein låg gang. Kammeret har inngangen plassert slik at solstrålane frå den nedgåande sola ved vintersolverv skal nå inn i passasjen og lyse opp det indre kammeret. Byggjinga av haugen, med ytre voll og vassgrav rundt, reknar ein med vart avslutta rundt 1500 f.Kr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Maeshowe|Maeshowe]]» frå ,  den 8. juli 2015.*
Santamartakjerrsporv

**Santamartakjerrsporv** (*Atlapetes melanocephalus*) er ein fugl i amerikasporvfamilien, Passerellidae, og er endemisk for Colombia med utbreiing avgrensa til eit lite område lengst nord i landet, Sierra Nevada de Santa Marta.

## Skildring
Dette er ein stor kjerrsporv, ca. 17 centimeter og 25 gram, med karakterisk fjørdrakt, kraftig gulfarga underside, olivenfarga overside, svart hovud med lysegrå flekker på kinnet. Den lange halen er mørk med olivenfarga kanter. Santamartakjerrsporven syng oftast i duett.

Han lever mellom 1000 og 3000 moh. i utkanten av krattskog og våt tropisk skog, også i gjenreist skog. Han beitar oftast nær bakkenivå, og ofte i fleirartsflokkar. Han rører seg lite innanfor utbreiingsområdet sitt.

Jamvel om santamartakjerrsporven har eit lite utbreiingsområde, er populasjonen stabil og livskraftig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa Marta Brush-Finch|Santa Marta Brush-Finch]]» frå ,  den 8. juli 2015.*  
  

* Jaramillo, A. (2011). *[http://www.hbw.com/node/61986 Santa Marta Brush-Finch (Atlapetes melanocephalus)]* I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. juli 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22721434 Atlapetes melanocephalus]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. juli 2015

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Flickr.com Bilete på flickr.com, fotograf: Delia O Unson
Santamartasmett

**Santamartasmett** (*Troglodytes monticola*) er ein kritisk truga fugleart i gjerdesmettfamilien. Han er endemisk for Colombia med utbreiing avgrensa til eit lite område lengst nord i landet, Sierra Nevada de Santa Marta.

## Skildring
Santamartasmetten deler den typiske 'smettforma' med slektningen gjerdesmetten, men er litt større, ca. 11,5 centimeter. I hovudsak er dette ein brun til raudbrun uroleg liten fugl med mørke tverrstriper over heile bakkroppen, inkludert halen. Augestripa er lysebrun. Buken er lys, undergumpen kvit med mørke tverrstriper.

Denne smetten har habitat i utkanten av elfinskog og i páramo-økosystem, mellom 3200 og 4800 moh. i sentrale Sierra Nevada de Santa Marta. Her er han særs lite observert. Ein trur det er færre enn 370 gjenlevande individ og populasjonen er minkande.

## Kjelder

* Kroodsma, D., Brewer, D. & Sharpe, C.J. (2015). *[http://www.hbw.com/node/58159 Santa Marta Wren (Troglodytes monticola)]* I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. juli 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22711503 Troglodytes monticola]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. juli 2015

;Referansar
Santamartastiftstjert

**Santamartastiftstjert** (*Synallaxis fuscorufa*) er ein fugl i omnfuglfamilien som er endemisk for Colombia  med utbreiing avgrensa til eit lite område lengst nord i landet, Sierra Nevada de Santa Marta.

## Skildring
Santamartastiftstjerten er ein omnfugl med rund kroppsform og mykje lang hale på totalt ca. 17 centimeter. Han veg rundt 16 gram. Skuldrene er gråolivenfarga, noko av kroppssidene olivenfarga, elles er fjørdrakta mykje lys raudbrun. Både nebbet og beina er mørke.

Han kan treffast så lågt som 760 moh., men lever helst mellom 2000 og 3000 moh. Her beitar dei insekt og anna leddyr i kratt og tett underskog og rører seg mest ein til to meter, men òg opptil 7 meter over bakkenivå. Dei kan beite i familiegrupper og i fleirartsflokkar, men mest vanleg parvis.

Storleiken på populasjonen er estimert til under 10&nbsp;000 individ og er minkande. Trugsmåla er utviding av jordbruksområde, skogfelling og nedbrenning av vegetasjon.

## Kjelder

* Remsen, J.V., Jr (2003) *[http://www.hbw.com/node/56442 Rusty-headed Spinetail (Synallaxis fuscorufa)]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Henta den 8. juli 2015 
*BirdLife International (2015) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22702372 Synallaxis fuscorufa]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 8. juli 2015

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Flickr.com Bilete på flickr.com, frå ProAves, Colombia