open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2. mars

**2. mars** er den 61. dagen i den gregorianske kalenderen (62. i skotår). Det er 304 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Bondedagen i Burma til minne om Ne Win sitt statskupp
* Sigersdag for Slaget ved Adwa i Etiopia

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Agnes av Bøhmen

## Hendingar

### Utlandet
* 986: Ludvig V blei konge av frankarane.
* 1836: Republikken Texas erklærte sjølvstende frå Mexico.
* 1855: Alexander II blei russisk tsar.
* 1917: Nikolai II av Russland abdiserte og let bror sin, Mikhail, overta makten.
* 1939: Kardinal Eugenio Pacelli blei vald til pave og tok namnet Pius XII.
* 1941: Andre verdskrigen. Tyskland invaderte Romania.
* 1946: Ho Chi Minh utropte seg sjølv til president i Vietnam.
* 1956: Marokko erklærte sjølvstende frå Frankrike.
* 1962: Hæren, leia av general Ne Win, tok makta i Burma.
* 1972: Romsonden Pioneer 10 vart skoten opp av NASA.
* 1992: Moldova blei med i SN.
* 1996: Det finske sametinget vart opna.
* 2000: Samisk parlamentarisk råd vart oppretta.

## Noreg
* 1869: Kring 20 fiskarar omkom då fleire båtar forliste i Ullasundet i Haram.
* 1966: Stortinget vedtok å innføre folketrygd for alle busett i Noreg. 
* 1971: Statsminister Per Borten leverte sin avskjedssøknad etter at det blei kjent at han hadde lekka konfidensiell informasjon om Noreg i forhandlingane om EF-medlemskap. Trygve Bratteli overtok som statsminister 17. mars.
* 2005: Bergen Ungdomslag Ervingen vart stifta.

## Fødde

* 1316: Kong Robert II av Skottland (1371-1390)
* 1459: Pave Hadrian VI (1522-1523)
* 1810: Pave Leo XIII (1878-1903)
* 1824: Bedrich Smetana, tsjekkisk komponist
* 1876: Pave Pius XII (1939-1958)
* 1880: Alfred J. Lotka, USA-amerikansk statistikar
* 1900: Kurt Weill, tysk komponist
* 1907: Kai Fjell, norsk målar, scenograf og teiknar
* 1919: Damal Krishnaswamy Pattammal, indisk songarinne
* 1931: Mikhail Gorbatsjov, sovjetisk statsleiar (1985-1991)
* 1931: Tom Wolfe, amerikansk forfattar og journalist
* 1937: Abdelaziz Bouteflika, algerisk president (1999-)
* 1938: Ricardo Lagos, chilensk president (2000-2006)
* 1942: Lou Reed, amerikansk musikar
* 1947: Steinar Pedersen, norsk samisk politikar
* 1955: Sven Mollekleiv, norsk generalsekretær og styreleiar
* 1962: Tom Nordlie, norsk fotballtrenar
** Stig Nord, norsk fotballtrenar og fotballspelar
* 1977: Chris Martin, britisk musikar

## Døde

* 1788: Salomon Gessner, sveitsisk diktar og målar
* 1791: John Wesley, grunnleggjaren av metodismen
* 1793: Carl Gustaf Pilo, svensk målar
* 1835: Keisar Frans II av Det tysk-romerske riket
* 1840: Heinrich Wilhelm Olbers, tysk astronom, fysikar og lege
* 1855: Tsar Nikolaj I av Russland (1825-1855)
* 1895: Berthe Morisot, fransk målar
* 1919: Melchora Aquino, filipinsk frigjeringsforkjempar
* 1930: D.H. Lawrence, engelsk forfattar
* 1945: Emily Carr, kanadisk målar
* 1991: Serge Gainsbourg, fransk musikar og skodespelar
* 1999: Dusty Springfield, amerikansk songar
* 2000: Audun Boysen, norsk friidrettsutøvar
* 2003: Roger Albertsen, norsk fotballspelar
4. mars

**4. mars** er den 63. dagen i den gregorianske kalenderen (64. i skotår). Det er 302 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Dette er vanlegvis dagen då presidentar blir tekne i eid i USA.

### Fast religiøs helgedag

* Minnedag for heilage Kasimir i den katolske kyrkja 

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1351: Ramathibodi blei konge av Siam (Thailand).
* 1386: Władysław II Jagiełło (Jogaila) blei krona til konge av Polen.
* 1461: Dei engelske Rosekrigane. Kong Henrik VI frå Huset Lancaster blei avsett av fetteren sin, Edvard IV av Huset York.
* 1493: Kristoffer Columbus kom tilbake til Lisboa i Portugal etter si første reise til Den nye verda.
* 1519: Hernan Cortes gjekk i land i Mexico leitande etter Aztekarrikete og rikdommen deira.
* 1665: Den andre engelsk-nederlandske krigen tok til.
* 1790: Dei fleste departementa i Frankrike vart oppretta.
* 1861: Asteroiden 64 Angelina vart oppdaga.
* 2000: PlayStation 2 vart først lansert i Japan.

### Noreg
* 1920: Noreg blei med i Folkeforbundet.
* 1941: Operasjon Claymore under andre verdskrigen. Britiske kommandosoldatar raida Lofoten og øydela sildeoljefabrikkar og trankokeri. 213 tyske soldater, tolv norske nazistar og 314 frivillige til dei norske utestyrkene blei tekne med tilbake til England.
* 1941: Hurtigruteskipet D/S «Mira» blei søkkt ved Brettesnes i Lofoten. Sju menneske døydde.

## Fødde

* 1394: Henrik Sjøfararen, portugisisk oppdagar
* 1678: Antonio Vivaldi, italiensk komponist og fiolinist
* 1760: Gabriel Schanche Kielland, norsk forretningsmann og konsul
* 1888: Knute Rockne, norsk-amerikansk utøvar og trenar i amerikansk fotball
* 1895: Bjarne Brustad, norsk komponist og bratsjist
* 1900: Axel Coldevin, norsk forfattar, historikar og professor
* 1947: Jan Garbarek, norsk saksofonist
* 1965: Khaled Hosseini, afghansk-amerikansk forfattar og lege
* 1969: Arild Undheim, norsk volleyballspelar og -trenar
* 1988: Espen Børufsen, norsk fotballspelar

## Døde

* 1805: Jean-Baptiste Greuze, fransk målar
* 1832: Jean-François Champollion, fransk egyptolog
* 1852: Nikolaj Gogol, russisk forfattar
* 1895: Knud Knudsen, norsk lærar og språkforskar
* 1904: Mauritz Aarflot, norsk gardbrukar, redaktør og stortingsmann
* 1916: Franz Marc, tysk målar
* 1963: William Carlos Williams, USA-amerikansk diktar
* 1977: Nancy Tyson Burbidge, australsk botanikar
* 1985: Sverre Strandli, fridrettsutøvar
* 2000: Kyi Kyi Htay, burmesisk skodespelar
* 2009: Triztán Vindtorn, norsk diktar
* 2011: Alenush Terian, iransk fysikar og astronom

## Bakgrunnsstoff
5. mars

**5. mars** er den 64. dagen i den gregorianske kalenderen (65. i skotår). Det er 301 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Minnedag for heilage Eusebius av Cremona i den katolske kyrkja
* Minnedag heilage Piran i den katolske og den anglikanske kyrkja. Piran er nasjonalhelgen for Cornwall.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1770: Bostonmassakren: Fem amerikanarar, inkludert Crispus Attucks, vert drepne av britiske styrkar. Hendinga er ei av fleire som fører til den amerikanske revolusjonen.
* 1793: Franske styrkar leid nederlag for austerrikske styrkar, og Liege vert attvunne av Austerrike.
* 1821: James Monroe vart teken i eid for si andre periode som amerikansk president.
* 1824: Storbritannia erklærte krig mot Burma.
* 1848: Louis Antoine Garnier-Pages vart fransk finansminister.
* 1849: Zachary Taylor vart teken i eid som USA sin 12. president.
* 1872: George Westinghouse tok patent på luftbremsa.
* 1970: Den internasjonale avtala om å forby spreiing av kjernefysiske våpen tredde i kraft.
* 1979: Jupitermånen Thebe vart oppdaga.
* 1985: Gruvestreiken i Storbritannia vart avblåst etter nesten eitt år.

### Noreg
* 1851: 20 mann omkom då fire båtlag frå Herøy i Møre og Romsdal forliste i ein storm på sunnmørskysten.
* 1866: Stortinget fekk eigen bygning.
* 1920: Noreg vart medlem i Folkeforbundet.

## Fødde

* 1867: Ingebrigt Vik, norsk bilethoggar
* 1871: Rosa Luxemburg, tysk politisk tenkjar
* 1877: Olav Heggstad, norsk bygningsingeniør og professor
* 1887: Heitor Villa-Lobos, brasiliansk komponist
* 1918: James Tobin, amerikansk økonom
* 1922: Pier Paolo Pasolini, filmregissør og forfattar
* 1936: Lars Roar Langslet, norsk politikar og forfattar
* 1946: Klaus Hagerup, norsk forfattar, skodespelar og regissør
* 1948: Tore Tønne, norsk helseminister
* 1957: Roger Albertsen, norsk fotballspelar
* 1961: Lars Ove Seljestad, norsk sosiolog og forfattar
* 1984: Christine Dancke, norsk rappar

## Døde

* 1778: Thomas Augustine Arne, britisk komponist
* 1821: Gabriel Schanche Kielland, norsk forretningsmann og konsul
* 1827: Pierre-Simon Laplace, fransk astronom, matematikar og fysikar
* 1827: Alessandro Volta, italiensk vitskapsmann
* 1932: Peder Kolstad, norsk statsminister
* 1950: Roman Sjukhevitsj, ukrainsk politisk og militær leiar
* 1953: Josef Stalin, sovjetisk statsleiar
:: Sergej Prokofjev, sovjetisk toneskapar
* 1966: Anna Akhmatova, sovjetisk forfattar
* 1967: Mohammad Mossadegh, iransk statssleiar
* 2013: Hugo Chavez, venezuelansk statsleiar

## Bakgrunnsstoff
6. mars

**6. mars** er den 65. dagen i den gregorianske kalenderen (66. i skotår). Det er 300 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Fridolin vandraren (av Säckingen)

## Hendingar

### Utlandet

* 1447: Utnemninga av Tommaso Parentucelli til pave Nikolaus V.
* 1521: Ferdinand Magellan oppdaga Guam.
* 1883: Det sørkoreanske flagget vart offisielt Sør-Korea sitt flagg.
* 1885: Asteroiden 246 Asporina vart oppdaga.
* 1899: Aspirin blei registret som handelsnamn av Bayer Health Care AG.
* 1902: Fotballklubben Real Madrid vart stifta under namnet *Madrid Club de Fútbol*.
* 1940: Vinterkrigen: Finland og Sovjetunionen skreiv under på ein våpenkvileavtale.
* 1946: Frankrike anerkjende Vietnam som sjølvstyrande område innanfor Den franske unionen.
* 1957: Ghana (tidlegare *[[Gullkysten]]*) vart sjølvstendig frå Storbritannia.
* 1964: Kroninga av Konstantin II av Hellas.
* 1987: 193 menneske omkom då den britiske ferja *Harold of Free Enterprise* kantra i hamna i Zeebrugge.

### Noreg
* 1890: Trollfjordslaget, mellom småbåtfiskarar og notfiskarar med dampbåt
* 1923: Otto Bahr Halvorsen blei innsett som statsminister for andre gong.
* 1931: Nidaros skifta namn til Trondheim.
* 1995: Brønnøysunds Avis la ut nettstaden sin; den aller første nettavisa i Noreg.

## Fødde

* 1475: Michelangelo, italiensk kunstnar
* 1800: Gustava Kielland, norsk misjonsaktivist
* 1872: Johan Bojer, norsk forfattar
* 1912: Tore Hamsun, norsk kunstmålar og forfattar
* 1926: Kim Jae-kyu, sørkoreansk offiser og attentatmann
* 1927: Gabriel García Márquez, colombiansk forfattar
* 1936: Finn-Erik Vinje, norsk språkvitar
* 1937: Arild Nyquist, norsk forfattar, musikar, biletkunstnar og sceneartist
* 1937: Valentina Teresjkova, russisk kosmonaut
* 1944: Kiri Te Kanawa, newzealandsk sopran
* 1946: David Gilmour, engelsk musikar (Pink Floyd)
* 1951: Karl Arne Utgård, norsk jurist og høgsterettsdomar
* 1953: Jan Kjærstad, norsk forfattar 
* 1958: Ragnhild Grødal, norsk forfattar og kommunikasjonsvitar

## Døde

* 766: Chrodegang av Metz, frankisk biskop
* 1252: Heilage Rosa av Viterbo
* 1836: David Crockett, amerikansk westernlegende
* 1895: Camilla Collett, norsk forfattar
* 1900: Gottlieb Daimler, tysk ingeniør og oppfinnar
* 1917: Lorentz Dietrichson, norsk kunsthistorikar
* 1932: John Philip Sousa, amerikansk komponist og korpsdirigent
* 1958: Andreas Haavoll, målmann og redaktør
* 1964: Kong Paul I av Hellas
* 1967: Zoltán Kodály, ungarsk komponist
* 1982: Ayn Rand, russisk-amerikansk forfattar og filosof
* 1973: Pearl S. Buck, amerikansk forfattar og nobelprisvinnar
* 1984: Pierre Cochereau, fransk organist og komponist
* 1986: Georgia O'Keeffe, amerikansk kunstnar
* 1997: Michael Manley, jamaikansk politikar og statsminister
* 1994: Melina Mercouri, gresk skodespelar og politikar
* 1999: Emir Isa ibn Salman Al Khalifah av Bahrain
7. mars

**7. mars** er den 66. dagen i den gregorianske kalenderen (67. i skotår). Det er 299 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Perpetua og Felicitas

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 161: Keisar Antoninus Pius av Romarriket døydde. Dei adopterte sønene hans Marcus Aurelius og Lucius Verus blei nye keisarar.
* 1798: Den franske hæren gjekk inn i Roma. Dette er rekna som byrjinga til Den romerske republikken.
* 1799: Napoleon sine styrkar erobra Jaffa i Palestina og drap meir enn  albanske fangar.
* 1876: Alexander Graham Bell fekk patent på telefonen.
* 1912: Roald Amundsen kunne annonsera at hans ekspedisjon hadde nådd Sørpolen den 14. desember 1911.
* 1918: Første verdeskrigen. Nyleg sjølvstendige Finland allierte seg med Tyskland. Då var krigen ved Austfronten| allereie avslutta nokre dagar tidlegare ved freden i Brest-Litovsk, som også gav sjølvstende til Finland.
* 1936: Nazi-Tyskland okkuperte Rhinland, og braut dermed med både Locarnotraktaten og Versaillestraktaten.
* 1945: Andre verdskrigen: USA erobra Remagen-brua over Rhinen.
* 1951: Koreakrigen. Amerikanske styrkar under leiinga til general Matthew Ridgeway gjekk til åtak på kinesiske styrkar.
* 1996: Det første demokratisk valde palestinske parlamentet vart oppretta.

### Noreg
* 1816: 15 menneske omkom i eit leirras ved Tiller i dagens Trondheim.
* 1902: Norsk songdans vart vist fram for første gong.
* 1956: Fleire snøras drap 21 menneske og gav store skader i Nordland og Troms.

## Fødde

* 1451: Baldassare Peruzzi, italiensk arkitekt og målar
* 1850: Tomáš Masaryk, tsjekkoslovakisk president (1918-1935)
* 1904: Reinhard Heydrich, tysk SS-offiser
* 1924: Kobo Abe, japansk forfattar
* 1944: Townes Van Zandt, amerikansk musikar
* 1947: Laila Riksaasen Dahl, norsk biskop
* 1950: Eva M. Nielsen, norsk politikar

## Døde

* 161: Keisar Antoninus Pius av Romarriket
* 1274: Thomas Aquinas, italiensk teolog, filosof og katolsk helgen
* 1899: Johan Raatamaa, svensk lekmannspredikant
* 1922: Axel Thue, norsk matematikar
* 1931: Theo van Doesburg, nederlandsk kunstnar
* 1932: Aristide Briand, fransk statsleiar 
* 1979: Klaus Egge, norsk komponist og musikkritikar
* 1999: Stanley Kubrick, USA-amerikansk filmskapar
* 2001: Inge Edler, svensk lege
8. mars

**8. mars** er den 67. dagen i den gregorianske kalenderen (68. i skotår). Det er 298 dagar att av året.

## Merkedag

* Morsdag i Albania og Bulgaria

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Johan av Gud

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1861: Asteroiden 65 Cybele vart oppdaga.
* 1844: Oscar I blei konge av Sverige og Noreg.
* 1910: Den internasjonale kvinnedagen vart innstifta etter initiativ frå Clara Zetkin.
* 1917: Kvinnelege arbeidarar i St. Petersburg tende gneisten til Februarrevolusjonen i Russland.
* 1975: Dei Sameinte Nasjonane erklærte 8. mars som internasjonal kvinnedag.

### Noreg
* 1678: Freden i Roskilde mellom Danmark-Noreg og Sverige blei inngått. Den dansk-norske kongen, Frederik III, avstod dei danske landskapa Skåne, Halland og Blekinge og dei norske lena Båhuslen og Trondhjems len (som inkluderte Nordmøre og Romsdal) til Sverige. 
* 1871: 33 mann frå fem båtlag bleiv på fiskefelta i ein storm på romsdalskysten.
* 1877: IOGT i Noreg vart stifta.
* 1969: Sju menneske omkom i eit snøras i Skårdalen ved Oppdal.

## Fødde

* 1545: I Sun-sin, koreansk sjømilitær leiar
* 1874: Gabriel Scott, norsk forfattar
* 1907: Rolf Jacobsen, norsk diktar
* 1910: Carl-Axel Acking, svensk arkitekt og formgjevar
* 1941: Turid Farbregd, norsk filolog, leksikograf og omsetjar
* 1963: Olav Harald Ulstein, norsk lokalpolitikar
* 1977: Christian Kalvenes, norsk fotballspelar

## Døde

* 1126: Keisarinne Urraca av León og Castilla
* 1641: Xu Xiake, kinesisk eventyrar
* 1702: Kong Vilhelm III av England
* 1844: Kong Karl III Johan av Noreg og Sverige
* 1869: Hector Berlioz, fransk komponist 
* 1874: Millard Fillmore, amerikansk president (1850-1853)
* 1923: Krišjānis Barons, latvisk forfattar
* 1930: William Howard Taft, USA-amerikansk president
* 1935: Thorolf Holmboe, norsk målar
* 1986: Kersti Merilaas, estisk diktar
* 2005: Aslan Maskhadov, tsjetsjensk opprørsleiar
2. april

**2. april** er den 92. dagen i den gregorianske kalenderen (93. under skotår). Det er 273 dagar att av året.

## Merkedag

* Internasjonal barnebokdag i regi av International Board on Books for Young People (IBBY)
### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Malvinasdagen (*Día de Malvinas*) til ære for veteranar og falne frå Falklandskrigen blir halden i Argentina, der Falklandsøyane er kjende som *Islas Malvinas*.

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Frans av Paola

## Hendingar

### Utlandet
* 1453: Osmanarane under Mehmed II byrja ei beleiring av Konstantinopel (Istanbul), som fall 29. mai.
* 1801: Napoleonskrigane. Britiske styrkar leidd av Lord Nelson stal eller øydela størsteparten av den dansk-norske flåten under slaget på Reden i København.
* 1930: Haile Selassie blei erklært keisar av Etiopia.
* 1982: Falklandskrigen braut ut då ein argentinsk styrke på  mann invaderte dei britiske Falklandsøyane utan forvarsel.
* 1992: Pierre Bérégovoy blei statsminister i Frankrike.

### Noreg
* 1954: Aluminiumsverket på Sunndalsøra vert sett i drift.

## Fødde

* 1805: H.C. Andersen, dansk forfattar og eventyrforteljar
* 1840: Emile Zola, fransk forfattar
* 1908: Ludvig Jerdal, norsk journalist og målmann 
* 1926: Jack Brabham, australsk motorsportutøvar
* 1926: Kolbjørn Hauge, norsk forfattar
* 1928: Serge Gainsbourg, fransk musikar
* 1934: Idar Ulstein, norsk industrileiar
* 1953: Eivind Reiten, norsk politikar og industrileiar
* 1954: Olav Christopher Jenssen, norsk kunstnar

## Døde

* 999: Pave Gregor V
* 1118: Kong Baldwin I av Jerusalem
* 1272: Richard av Cornwall, konge av Det tysk-romerske riket
* 1861: Peter Georg Bang, dansk jurist og statsminister
* 1872: Samuel Morse, amerikansk kunstnar og oppfinnar
* 1974: Georges Pompidou, fransk president
* 2005: Pave Johannes Paul II
* 2009: Guttorm Hansen, norsk politikar
2. mai

**2. mai** er den 122. dagen i den gregorianske kalenderen (123. under skotår). Det er 243 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Athanasius av Alexandria

## Hendingar

### Utlandet

* 1945: Slaget om Berlin under andre verdskrigen blei offisielt avslutta då den sovjetiske Raude hæren meldte at han hadde inntatt den tyske hovudstaden dagen før. Den tyske leiaren Adolf Hitler hadde utført sjølvmord den 30. april.
* 1982: Ein britisk ubåt senka den argentinske kryssaren ARA «General Belgrano» under den pågåande Falklandskrigen.
* 1997: Den britiske labourleiaren Tony Blair blei statsminister i Storbritannia etter John Major, etter at Labour hadde vunne ei stor valsiger dagen før.

### Noreg

* 1624: Opprettinga av Kongsberg Sølvverk.
* 1893: Emil Stang d.e. blei utnemnd til norsk statsminister, for andre gong.
* 1940: Trefninga ved Os mellom tyske og norske styrkar enda med norsk siger.
* 1945: Ved eit kupp «bortførte» Milorg fleire tonn arkivmateriale frå Politi- og Justisdepartementet.
* 1956: Jarlsbergosten blei introdusert.
* 1986: Kåre Willoch leverte avskjedssøknad for regjeringa si, etter å ha stilt kabinettsspørsmål om ein auke i bensinavgifta.
* 1992: Noreg skreiv under på EØS-avtalen i Porto i Portugal.

## Fødde

* 1660: Alessandro Scarlatti, italiensk komponist
* 1722: Gerhard Schøning, norsk historikar
* 1772: Novalis, tysk forfattar
* 1835: Hans Mo, norsk forfattar
* 1860: Theodor Herzl, jødisk-austerriksk journalist, grunnla den politiske sionismen
* 1921: Satyajit Ray, indisk filmskapar
* 1930: Stein Tveite, norsk historikar
* 1975: David Beckham, engelsk fotballspelar

## Døde
 

* 1519: Leonardo da Vinci, italiensk kunstmålar og universalgeni
* 1878: Gustav Adolph Lammers, norsk prest
* 1900: Lars Oftedal (1838-1900), norsk politikar
* 1943: Andreas Mathias Anderssen, norsk fotograf
* 1971: Olaf Barda, norsk sjakkspelar
* 1991: Jens Haugland, norsk politikar
* 2011: Osama bin Laden, saudiarabisk islamist og krigar
9. mars

**9. mars** er den 68. dagen i den gregorianske kalenderen (69. i skotår). Det er 297 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Baron Bliss-dag i Belize

### Religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Fransiska av Roma

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 141 f.Kr. Liu Che blei keisar av Kina som Wu av Han
* 1152: Fredrik Barbarossa blei krona til konge av Det tysk-romerske riket.
* 1776: Adam Smith gav ut hovudverket sitt, *[[Wealth of Nations]]*.
* 1882: Asteroiden 223 Rosa vart oppdaga.
* 1916: Den mekiskanske revolusjonen. Pancho Villa leidde rundt 500 meksikanarar mot Columbus i New Mexico. Åtaket byrja som eit raid, men utvikla seg til eit slag mot det amerikanske åttande kavaleriet.
* 1959: Barbiedokka blei presentert for første gong på American International Toy Fair i New York.
* 1961: Sovjetunionen skaut opp Sputnik 9 med ei menneskedokke kalla Ivan Ivanovitsj som eit skritt mot bemanna romfart.
* 1991: Serbarar heldt massive demonstrasjonar mot Slobodan Milošević i Beograd.

### Noreg
* 1935: LO og Arbeidsgiverforeningen skreiv under på Hovudavtalen.

## Fødde

* 1890: Vjatsjeslav Molotov, sovjetisk politikar
* 1934: Jurij Gagarin, sovjet-russisk romfarar; var verdas fyrste romfarar og den fyrste som reiste rundt jordkloden i verdsrommet
* 1942: John Cale, britisk musikar
* 1943: Bobby Fischer, amerikansk sjakkspelar
* 1943: Jef Raskin, amerikansk informatikkekspert
* 1950: Jarle Jonassen, sametingsrepresentant for Norske Samers Riksforbund i perioden 2009–2031
* 1957: Mona Sahlin, svensk politikar
* 1965: Antonio Saca, salvadoransk president (2004-)
* 1967: Siri Broch Johansen, norsk samisk forfattar
* 1976: Pål Strand, norsk fotballspelar
* 1977: Vincent Defrasne, fransk skiskyttar

## Døde

* 1202: Sverre Sigurdsson, konge av Noreg
* 1897: Sondre Norheim, norsk idrettsmann
* 1952: Aleksandra Kollontaj, sovjetisk revolusjonær
* 1980: Olga Tsjekhova, russisk-tysk skodespelar
* 1992: Menachem Begin, israelsk statsminister
* 1994: Charles Bukowski, amerikansk forfattar
* 1997: Notorious B.I.G., amerikansk musikar
2. juni

**2. juni** er den 153. dagen i den gregorianske kalenderen (154. under skotår). Det er 212 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag
* 
* Festdag for den heilage Niceforus i den gresk-ortodokse kyrkja
* 
* 
* 
* 

### Primstaven

*
### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Dei heilage Marcellinus og Peter 
* Den heilage Erasmus
* Den heilage pave Marcellinus
* Den heilage pave Eugenius I

## Hendingar

### Utlandet

* 455: Vandalane gjekk til åtak på Roma, plyndra byen i to veker, og drog bort frå han med talrike skattar. Mellom dei keisarinne Eudoxia og døtrene hennar, Eudocia og Placidia.
* 575: Innsetjinga av pave Benedikt I.
* 1858: Donatis komet oppdaga av Giovanni Battista Donati.
* 1896: Sending av elektromagnetiske bylgjer) blei patentert av italienaren Guglielmo Marconi. Radioen var oppfunnen.
* 1946: Italia blei republikk efter ei folkerøysting der kvinner fekk delta for første gong.
* 1949: Transjordan skifta namn til Jordan
* 1953: Elisabeth II av Storbritannia blei krona til dronning i Westminster Abbey.
* 1958: General Charles de Gaulle blei fransk statsminister med utvida fullmakter og eit oppdrag om å ha laga eit forslag til ny grunnlov innan seks månader.
* 1992: Ei dansk folkerøysting sa nei til Maastrichtavtalen.
* 2003: Mars Explorer, ein europeisk romsonde, vart skoten opp

### Noreg
* Mehamn-opprøret fann stad i Finnmark i 1903.

## Fødde

* 1535: Pave Leo XI, fødd Alessandro Ottaviano de' Medici
* 1835: Pave Pius X, fødd Giuseppe Melchiorre Sarto
* 1840: Thomas Hardy, britisk forfattar 
* 1857: Edward Elgar, britisk komponist
** Karl Gjellerup, dansk forfattar og nobelprisvinnar
* 1895: Arild Sandvold, norsk komponist og organist
* 1904: Johnny Weissmuller, amerikansk symjar og filmstjerne
* 1906: Leif Østby, norsk kunsthistorikar
* 1937: Geir Kjetsaa, norsk litteratur­historikar
* 1946: Lasse Hallström, svensk filmregissør
* 1980: Ane Stangeland Horpestad, norsk fotballspelar

## Døde

* 829: Niceforus, patriark av Konstantinopel og seinare helgen
* 1647: Kristian, dansk-norsk prins og tronfylgjar
* 1836: Frederik Wilhelm Stabell, norsk hærførar
* 1882: Giuseppe Garibaldi, italiensk militærleiar og frigjeringshelt
* 1908: Aimar Sørenssen, norsk politikar
* 1928: Otto Nordenskjöld, svensk polarforskar
* 1962: Vita Sackville-West, engelsk forfattar og landskapsgartnar
* 1987: Andrés Segovia, spansk musikar
* 1990: Rex Harrison, engelsk skodespelar
* 2005: Gunder Gundersen, norsk idrettsleiar
2. juli

**2. juli** er den 183. dagen i den gregorianske kalenderen (184. under skotår). Det er 182 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* St. Svithun

### Tidlegare feiringar
* Maria besøksdag
* Syftesok på primstaven

## Hendingar

### Utlandet
* 1823: Portugisisk styre i Brasil enda med den siste nedkjempinga av lojalistar til den portugisiske krona i provinsen Bahia.
* 1853: Russiske styrkar gjekk inn i Donaufyrstedøma som var under osmansk herredøme. Dette leidde til Krimkrigen,
* 1865 Frelsesarmeen blei grunnlagd i London med namnet «The Christian Mission».
* 1900: Flyginga av første luftskipet til Ferdinand von Zeppelin.
* 1976: Nord-Vietnam og Republikken Sør-Vietnam blei slåtte saman til Den sosialistiske republikken Vietnam.

### Noreg
* 1904: Opninga av De Sandvigske Samlinger, no kjend som Maihaugen, på Lillehammer.

## Fødde

* 1714: Christoph Willibald Gluck, tysk komponist
* 1877: Hermann Hesse, tysk forfattar
* 1903: Kong Olav V av Noreg
* 1923: Wisława Szymborska, polsk forfattar og nobelprisvinnar
* 1944: Jon Grepstad, aktivist og målmann
* 1976: Inga Marte Thorkildsen, norsk politikar

## Døde

* 862: Heilage Svithun, angelsaksisk biskop av Winchester og vernehelgen for Stavanger
* 1586: Nostradamus, fransk lærd spåmann
* 1778: Jean-Jacques Rousseau, sveitsisk-fransk filosof
* 1961: Ernest Hemingway, amerikansk forfattar og nobelprisvinnar
* 1977: Vladimir Nabokov, russisk-amerikansk forfattar
3. april

**3. april** er den 93. dagen i den gregorianske kalenderen (94. under skotår). Det er 272 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Fast religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Richard av Chichester og Maria av Egypt

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 33: Krossfestinga av Jesus blir ofte plassert på denne datoen.
* 1922: Josef Stalin vert vald til generalsekretær for komunistpartiet i Sovjetunionen.
* 1941: Andre verdskrigen. Ungarske og tyske soldatar gjekk inn i Jugoslavia.
* 1973: Verdas første mobiltelefonsamtale blei utført i New York.
* 1982: Falklandskrigen. Dei sameinte nasjonane kravde at Argentina skulle trekka seg ut av Falklandsøyane, som dei hadde okkupert. Argentina nekta, og Storbritannia valde å gå til krig.
* 1986: IBM viste fram *[[PC Convertible]]*, sin første bærbare datamaskin.

### Noreg
* 1194: Slaget ved Florvåg blei utkjempa mellom styrkane til kong Sverre og «øyskjeggane».
* 1938: Lastebåten DS «Rokta» forliser på Galdreskjera på Hustadvika. Seks av dei tolv ombord bleiv, tilliks med to fiskarar frå Bjørnsund som deltok i berginsgaksjonen. Arnulf Øverland skreiv diktet *Sjøfolkene på Hustadvika* om forliset. 
* 1940: Andre verdskrigen. Tyske krigsskip la ut frå hamn føre «Operation Weserübung»; invasjonen av Danmark og Noreg.
* 1950: Rasjoneringa av smør, margarin og feitt i Noreg vert oppheva.

## Fødde

* 1680: Shivaji, indisk erobrar, grunnleggjaren av Marathariket
* 1771: Hans Nielsen Hauge, norsk predikant 
* 1913: Per Borten, norsk politikar og statsminister 
* 1922: Doris Day, amerikansk skodespelar
:: Marlon Brando, amerikansk skodespelar
* 1930: Helmut Kohl, tysk kanslar 
* 1945: Ernst Oddvar Baasland, norsk biskop
* 1946: Svenskekongen, Carl XVI Gustaf
* 1957: Unni Lindell, norsk forfattar
* 1961: Eddie Murphy, amerikansk skodespelar
* 1964: Bjarne Riis, dansk syklist

## Døde

* 1287: Pave Honorius IV
* 1682: Bartolomé Murillo, spansk målar
* 1836: Niels Norman, norsk prest og stortingsmann
* 1897: Johannes Brahms, tysk komponist 
* 1922: Aasulv Bryggesaa, norsk politikar
* 1950: Kurt Weill, tysk komponist 
* 1952: Miina Sillanpää, finsk politikar og statsminister
* 1972: Ferde Grofé, amerikansk komponist
* 1974: Cora Sandel, norsk forfattar
* 1991: Graham Greene, engelsk forfattar
* 1998: Mary Cartwright, engelsk matematikar
3. mai

**3. mai** er den 123. dagen i den gregorianske kalenderen (124. under skotår). Det er 242 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Filip og Jakob den yngre har helgendag i den katolske kyrkja

### Primstaven
* Krossmesse om våren

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1951: Royal Festival Hall vart opna i London.
* 1963: Martin Luther King jr. heldt si berømte «I Have A Dream»-tale i USA.
* 1979: Konservative Margaret Thatcher vart statsminister i Storbritannia

### Noreg
* 1857: Det Norske Videnskaps-Akademi vart oppretta
* 1894: 13 av 14 menneske ombord i ein kyrkjebåt omkom ved forlis på heimferd frå Otrøya til Finnøya i Romsdal

## Fødde

* 1469: Niccolò Machiavelli, italiensk forfattar
* 1799: Myllarguten, norsk musikar
* 1860: Vito Volterra, italiensk matematikar
* 1873: Nini Roll Anker, norsk forfattar
* 1910: Sigbjørn Bernhoft Osa, norsk musikar
* 1933: James Brown, USA-amerikansk musikar
* 1934: Jahn Otto Johansen, norsk journalist
* 1936: Narve Bjørgo, norsk historikar
* 1952: Henning Sommerro, norsk komponist og musikar

## Døde

* 1616: William Shakespeare, engelsk forfattar
3. juni

**3. juni** er den 154. dagen i den gregorianske kalenderen (155. under skotår). Det er 211 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag
* Den heilage Karl Lwanga i den katolske kyrkja
* 
* 
* 
* 
* 
* Tidlegare romersk høgtid for gudinna Bellona

### Primstaven

*
### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Karl Lwanga og dei 21 ledsagarane hans

## Hendingar

### Utlandet
* 1621: Det nederlandske vestindiakompaniet fekk handelsmonopol for dei nederlandske områda i Amerika.
* 1940: Voldsomme tyske luftbombardement ramma Paris.
::Slaget ved Dunkerque enda med ein taktisk siger for tyske styrkar, og tilbaketrekking for dei allierte.
* 1943: Ei veke med opptøy tok til i Los Angeles då ein mobb kvite banker opp alle dei møter med latinsk utsjånad.
* 1950: Maurice Herzog og Louis Lachenal blei dei første som klatra opp på Annapurna I.
* 1974: Yitzhak Rabin blei ny israelsk statsminister etter Golda Meir.
* 1976: Den tidlegare bolivianske presidenten Juan Jose Torres blei funnen drepen i Argentina.
* 1979: Ei utblåsing frå Ixtoc 1 i Mexicobukta førte til eit av dei største oljeutsleppa nokon gong
* 1989: The government of China sends troops to force protesters out of Tiananmen Square after seven weeks of occupation.
* 1992: Riokonferansen om verdas miljø opna i Rio de Janeiro i Brasil

### Noreg
* 1903: Fiskarar gjorde i Mehamn opprør mot kvalfangsten, reiv ned kvaloljefabrikken på staden
* 1946: Fiskebåtredernes Forbund vart skipa i Bergen.

## Fødde

* 1808: Jefferson Davis, president av dei amerikanske konføderasjonsstatane
* 1843: Fredrik VIII av Danmark, dansk konge 
* 1865: Georg V av Storbritannia
* 1906: Josephine Baker, fransk songar og dansar
* 1924: Ingrid Espelid Hovig, norsk programskapar
* 1926: Allen Ginsberg, amerikansk beat-diktar

## Døde

* 1764: Hans Adolph Brorson, dansk salmediktar
* 1875: Georges Bizet, fransk komponist
* 1899: Johann Strauss den yngre, komponist (An der schönen, blauen Donau) 
* 1924: Franz Kafka, tjekkisk forfattar
* 1963: Pave Johannes XXIII
* 1964: Frans Eemil Sillanpää, finsk forfattar
* 1965: Hjalmar Riiser-Larsen, norsk flygar
* 1976: Viggo Kampmann, dansk statsminister
* 1989: Ruhollah Khomeini, pakistansk statsleiar
4. april

**4. april** er den 94. dagen i den gregorianske kalenderen (95. under skotår). Det er 271 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Isidor av Sevilla

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1866 : Aleksander II av Russland sleppte frå eit attentat i Kiev.
* 1905: Eit jordskjelv ramma Kangra i India. 370&nbsp;000 menneske døydde.
* 1939: Faisal II blei konge av Irak.
* 1949: Opprettinga av NATO.
* 1954: Vest-Tyskland vinn 3-2 over favoritten Ungarn i VM-finalen i fotball i Bern.
* 1968: Drapet på Martin Luther King jr..

### Noreg
* 1328: Nidarosdomen vert herja av brann.
* 1903: 12 huslydar vert heimlause etter ein brann i Stokmarknes.
* 1949: Noreg blei med i NATO ved opprettinga.
* 1963: Stortinget vedtek samrøystes om å opprette eit norsk fredskorps.

## Fødde

* 1785: Bettina von Arnim, tysk forfattar
* 1856: Jacob K. Austbø, norsk forretningsmann og politikar
* 1875: Olav Hoprekstad, norsk forfattar
* 1892: Edith Södergran, finsk forfattar
* 1896: Asbjørn Øverås, norsk forfattar og målmann
* 1905: Arne Randers Heen, norsk fjellklatrar
* 1913: Muddy Waters, amerikansk musikar
* 1914: Marguerite Duras, fransk forfattar og regissør
* 1957: Aki Kaurismäki, finsk filmskapar

## Døde

* 397: Ambrosius av Milano, italiensk helgen, biskop og kyrkjelærar
* 1588: Kong Fredrik II av Danmark-Noreg
* 1841: William Henry Harrison, amerikansk president
* 1889: Gisela von Arnim, tysk forfattar
* 1918: Hermann Cohen, tysk filosof
* 1921: Emma Hjorth. norsk lærar
* 1929: Carl Benz, tysk ingeniør
* 1968: Martin Luther King jr., amerikansk borgarrettsaktivist, drepen
* 1979: Zulfikar Ali Bhutto, tidlegare pakistansk president, avretta
* 2012: Anne Karin Elstad, norsk forfattar
3. juli

**3. juli** er den 184. dagen i den gregorianske kalenderen (185. under skotår). Det er 181 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Minnedag for apostelen Thomas

## Hendingar

### Utlandet
* 1844: Det siste paret av geirfuglar blei drepe.

### Noreg
* 1767: «Kongelig allene privilegerede Trondheims Adresse-Contoirs Efterretninger», i dag Adresseavisen, kom ut. Avisa er den eldste i Noreg som framleis kjem ut.
* 1948: Stortinget sa ja til Marshall-hjelpa.
* 1960: Tromsøbrua vart opna av statsminister Einar Gerhardsen.

## Fødde

* 1816: Johan Sverdrup, norsk politikar
* 1854: Hans Saakvitne, bonde og politikar
* 1854: Leoš Janáček, tsjekkisk komponist
* 1883: Franz Kafka, tsjekkisk forfattar
* 1952: Torvald Sund, forfattar
* 1971: Julian Assange, australsk aktivist

## Døde

* 1871: Carl Andreas Fougstad, norsk embetsmann og politikar
* 1904: Theodor Herzl, ungarsk sionist
* 1959: Johan Bojer, norsk forfattar
* 1971: Jim Morrison, USA-amerikansk songar
* 2008: Harald Heide-Steen jr., norsk skodespelar
4. mai

**4. mai** er den 124. dagen i den gregorianske kalenderen (125. under skotår). Det er 241 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Fast religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Florian av Loch

### Anna
*Den internasjonale Star Wars-dagen

## Hendingar

### Utlandet
* 1802: København: Dei sjeldsynte gullhorna, eit oldtidsfunn vart stolne og smelta om.
* 1875: Danmark innførte kroner i staden for rigsdaler.
* 2004: Air France kjøpte det nederlandske flyselskapet KLM.

### Noreg
* 1985: Popduoen Bobbysocks vann Melodi Grand Prix i Göteborg

## Fødde

* 1795: Kristoffer Simonsson Fougner, norsk bonde og politikar
* 1825: Thomas Huxley, britisk biolog
* 1928: Hosni Mubarak, egyptisk statsleiar
* 1929: Audrey Hepburn, belgisk-britisk skodespelar
* 1962: Marit Arnstad, norsk politikar
* 1964: Terje Isungset, norsk musikar
* 1966: Harald T. Nesvik, norsk politikar

## Døde

* 1865: Christian H. Grosch, norsk arkitekt
* 1934: Alfred Eriksen, norsk politikar
* 1938: Carl von Ossietzky, tysk pasifist og Nobels fredspris-vinnar
* 1950: Finn Lützow-Holm, norsk flygar
* 1980: Josip Broz Tito, president i Jugoslavia
* 1995: Arnardo, norsk sirkusleiar
10. mars

**10. mars** er den 69. dagen i den gregorianske kalenderen (70. i skotår). Det er 296 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* John Ogilvie

## Hendingar

### Utlandet
* 1876: Alexander Graham Bell utførte verdas første vellukka telefonoppringing.
* 1906: 1099 menneske omkom i ei gruveulukke, Courrières-ulukka, i departementet Pas-de-Calais i Nord-Frankrike.
* 1917: Den russiske februarrevolusjonen braut ut i Petrograd.
* 1920: Hjalmar Branting vart statsminister i Sveriges fyrste regjering utgått frå sosialdemokratane.
* 1948: Utanriksministeren i Tsjekkoslovakia, Jan Masaryk, vart funnen død i utanriksministeriet i Praha.

### Noreg
* 1880: Åtte mann omkom utanfor garden Goksøyr på øya Runde, då eit båtlag prøvde berge å ein mindre båt som var i havsnaud.
* 1913: Den aller fyrste trekninga i Det norske Pengelotteriet, med ein hovudgevinst på kroner 50&nbsp;000, vart gjord i hovudstaden.
* 2007: Raud valallianse og Arbeidernes kommunistparti slo seg saman og danna partiet Raudt.

## Fødde

* 1709: Georg Steller, tysk naturforskar
* 1845: Tsar Aleksander III av Russland
* 1892: Arthur Honegger, sveitsisk komponist
* 1911: Olof Lagercrantz, svensk forfattar, kritikar, litteraturvitar og publisist
* 1936: Sepp Blatter, sveitsisk fotballeiar
* 1949: Edvard Hoem, norsk forfattar
* 1958: Sharon Stone, amerikansk skodespelar
* 1974: Lasse Sætre, norsk skøyteløpar
* 1976: Ane Brun, norsk songar og låtskrivar

## Døde

* 1832: Muzio Clementi, italiensk komponist
* 1913: Harriet Tubman, amerikansk slaverimotstandar
* 1919: Leo Jogiches, polsk-tysk politikar
* 1954: Gjermund Grivi, jurist og politikar
4. juni

**4. juni** er den 155. dagen i den gregorianske kalenderen (156. under skotår). Det er 210 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag
* 
* 
* 
* 
* 
* 

### Primstaven

*

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Optatus av Milevis

## Hendingar

### Utlandet
* 780 f. Kr.: Den første dokumenterte solformørkinga blei observert i Kina
* 1039: Kroninga av Henrik III av Tyskland 
* 1783: Den første luftballongen, oppfunnen av brørne Joseph og Étienne Montgolfier, gjekk til vêrs.
* 1913: Suffragetten Emily Davison sprang ut framfor kongen sin hest under derbyløpet i Epsom. Ho døydde nokre dagar seinare utan å ha kome til medvit.
* 1970: Tonga fekk sjølvstende frå Storbritannia
* 1979: Eit militærkupp i Ghana gjorde Jerry Rawlings til ny president
* 1989: Massakren på Himmelfredsplassen

### Noreg
*

## Fødde

* 1701: Nicolai Eigtved, dansk arkitekt
* 1738: Kong Georg III av Storbritannia
* 1816: Andreas Guttormsen Egge, norsk bonde og politikar
* 1867: Carl Gustaf Mannerheim, finsk president
* 1947: Ingolf Mork, norsk skihoppar
* 1966: Cecilia Bartoli, italiensk operasongar
* 1975: Angelina Jolie, amerikansk filmskodespelar

## Døde

* 1798: Giacomo Casanova, italiensk forfattar 
* 1852: Jens Christian Berg, norsk embetsmann
* 1907: Agathe Backer-Grøndahl, norsk toneskapar
* 1941: Vilhelm II, abdisert keisar av Tyskland og konge av Preussen
* 1942: Reinhard Heydrich, tysk nazileiar
* 1945: Harald Aars, norsk arkitekt
* 1971: Georg Lukács, ungarsk tenkjar, forfattar og kritikar
5. mai

**5. mai** er den 125. dagen i den gregorianske kalenderen (126. under skotår). Det er 240 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Gotthard av Hildesheim

## Hendingar

### Utlandet
** 1945 – Den andre verdskrigen , dei tyske styrkane i Nederland og Danmark kapitulerer.

### Noreg
* 1940: Hegra festning kapitulerer for dei tyske invasjonsstyrkane

## Fødde

* 1813: Søren Kierkegaard, dansk tenkjar
* 1818: Karl Marx, tysk tenkjar
* 1841: Kristofer Janson, norsk forfattar
* 1877: Halfdan Egedius, norsk målar
* 1932: Børt-Erik Thoresen, norsk musikar og programskapar
* 1942: Kjetil Hasund, norsk fotballspelar
* 1944: Ørnulf Opdahl, norsk målar
* 1946: Svein Jarvoll, norsk forfattar
* 1946: Svend Wam, norsk filmskapar
* 1957: Gene Dalby, norsk diktar
* 1960: Øystein Djupedal, norsk politikar
* 1975: Håvard B. Øvregård, norsk målmann

## Døde

* 1705: Keisar Leopold I av Det tysk-romerske riket
* 1821: Napoleon Bonaparte, fransk statsleiar
* 1869: Andreas Faye, norsk forfattar 
* 1900: Ivan Ajvazovskij, russisk målar
* 1977: Ludwig Erhard, tysk forbundskanslar 
* 1995: Mikhail Botvinnik, verdsmeistar i sjakk
* 2001: Simon Slåttvik, norsk skirennar
4. juli

**4. juli** er den 185. dagen i den gregorianske kalenderen (186. under skotår). Det er 180 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

*Flaggdag i Noreg; Dronning Sonja sin fødselsdag

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1054 Kinesiske astronomar oppdaga ein supernova i Krabbeskodda.
* 1776: Underteikninga av den amerikanske sjølvstendeerklæringa i Philadelphia i  Pennsylvania.

### Noreg
* 1825: Hardangerjakta «Restaurationen» la ut frå Stavanger med den fyrste gruppa av emigrantar til USA.
* 1951: Stortinget vedtok byggjing av aluminiumsverk på Sunndalsøra.

## Fødde

* 1785: Gustav Peter Blom, norsk emebetsmann og politikar
* 1790: George Everest, britisk geograf
* 1799: Oscar I av Sverige og Noreg
* 1804: Nathaniel Hawthorne, amerikansk forfattar
* 1807: Giuseppe Garibaldi, italiensk fridomskjempar
* 1850: Ole Olsen, norsk komponist
* 1921: Stein Rokkan, sosiolog
* 1926: Alfredo Di Stéfano, argentinsk-spansk fotballspelar
* 1937: Dronning Sonja av Noreg
* 1945: Steinar Amundsen, norsk roar

## Døde

* 965: Pave Benedikt V
* 1826: John A. Adams, USA-amerikansk statsleiar
:: Thomas Jefferson, USA-amerikansk statsleiar
* 1934: Maria Skłodowska-Curie, polsk-fransk kjemikar og fysikar, Nobelprisvinnar
* 1939: Alfons Mucha, tsjekkisk målar
* 1956: Johannes Einrem, norsk misjonær
* 2006: Lars Korvald, norsk statsminister
6. april

**6. april** er den 96. dagen i den gregorianske kalenderen (97. under skotår). Det er 269 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Prudentius av Troyes

## Hendingar

### Utlandet
* 1782: Kong Taksin av Siam (no Thailand) blei avsett ved eit kupp, og Rama I blei konge som grunnleggjaren av Chakri-dynastiet.
* 1814: Napoleon Bonaparte abdiserte. Han blei seinare send i eksil på Elba.
* 1896: Dei fyrste moderne olympiske leikane tek til i Athen.
* 1917: Fyrste verdskrigen. USA erklærte krig mot Tyskland.
* 1919: Den indiske sjølvstenderørsla: Mahatma Gandhi kallar indarane til generalstreik i protest mot den undertrykkande loven Rowlatt Act. Uroa skulle føra til Amritsar-massakren.
* 1930: Mahatma Gandhi avsluttar den 300 km lange saltmarsjen i landsbyen Dandi ved Arabiahavet.
* 1941: Tyske styrkar invaderte Jugoslavia og Hellas.

### Noreg
* 1896: Skuta *Nils Liaaen* går frå Ålesund for å drive selfangst, som den aller fyrste frå Sunnmøre. 
* 1898: Levande film vert, for aller fyrste gong i Noreg, vist på Tivoli i Kristiania.

## Fødde

* 1483: (eller 28. mars) Rafael, italiensk målar og arkitekt under renessansen
* 1818: Aasmund Olavsson Vinje, norsk diktar og bladmann (journalist)
* 1857: Per Sivle, norsk diktar og bladmann
* 1884: Lars Christensen, norsk skipsreiar og forretningsmann
* 1926: Ian Paisley, nordirsk politikar
* 1971: Marit Eikemo, norsk forfattar

## Døde

* 1520: Rafael, italiensk målar og arkitekt under renessansen
* 1528: Albrecht Dürer, tysk kunstmålar og grafikar 
* 1829: Niels Henrik Abel, norsk matematikar 
* 1906: Alexander Kielland, norsk forfattar
* 1971: Igor Stravinskij, russisk-amerikansk komponist
* 1992: Isaac Asimov, amerikansk forfattar
7. april

**7. april** er den 97. dagen i den gregorianske kalenderen (98. under skotår). Det er på denne dagen 267 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Johannes Baptist de la Salle har helgendag i den katolske kyrkja

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 451: Attila plyndra Divodurum (no Metz).
* 1498: Vasco da Gama landa i den kenyanske byen Mombasa.
* 1521: Ferdinand Magellan kom til Cebu.
* 1655: Fabio Chigi blei pave Alexander VII.
* 1767: Den thailandske byen Ayutthaya blei plyndra og rasert av burmesarane.
* 1795: Frankrike tok i bruk meter som måleining for lengde.
* 1827: Den engelske kjemikaren John Walker fann opp fyrstikka.
* 1831: Keisar Pedro I av Brasil abdiserte til fordel for sonen Pedro II.
* 1906: Vulkanen Vesuv hadde eit utbrot som drap over 100 menneske og la byen Ottaiano i ruinar.
** Algeciras-konferansen gav Frankrike og Spania kontroll over Marokko.

### Noreg
* 1895: Fridtjof Nansen og Hjalmar Johansen nådde 86°&nbsp;14'&nbsp;N, det nordlegaste punktet nokon hadde vore til då.
* 1903: Fredrikstad FK blei stifta.
* 1907: Riksmålsforbundet blei stifta av Bjørnstjerne Bjørnson 
* 1923: I ein brann i Hemnesberget vert kring 100 hus lagt i oske, og 400 menneske vert husville. 
* 1934: Tafjord-ulukka: Eit ras i Tafjord på Sunnmøre tok livet av 40 menneske.
* 1986: 102 000 arbeidarar blei ramma av lockout, den største sidan 1931.
* 1990: Passasjerferja MS «Scandinavian Star» brann i Skagerrak. 158 menneske døydde.

## Fødde

* 1770: William Wordsworth, britisk forfattar
* 1857: Johannes Barstad, norsk prest og forfattar
* 1884: Bronislaw Malinowski, polsk antropolog
* 1920: Ravi Shankar, indisk sitarspelar
* 1941: Gorden Kaye, engelsk skodespelar
* 1954: Jackie Chan, kinesisk skodespelar
* 1966: Michela Figini, sveitsisk alpinist
* 1970: Leif Ove Andsnes, norsk pianist
* 1981: Suzann Pettersen, norsk golfspelar

## Døde

* 1498: Kong Karl VIII av Frankrike
* 1614: El Greco, gresk-spansk kunstnar
* 1739: Dick Turpin, britisk landevegsrøvar
* 1804: Toussaint Louverture, haitisk opprørar
* 1927: Georg Ossian Sars, norsk marinbiolog
* 1938: Suzanne Valadon, fransk målar
* 1947: Henry Ford, amerikansk bilutviklar og industrialist
*
Laryngal

**Laryngal** (av gresk *larynx*) er ein språklyd som blir danna i strupehovudet. Nokre døme er ustemd glottal frikativ
eller h og den danske språklyden støyt (*stød*).

## Kjelder
Halvvokal

Ein **halvvokal** er ein språklyd som vert uttala utan hindringar i munnhòla, men som likevel ikkje kan vera stavingsberande. Han minnar dermed om ein vokal i artikulasjonen, men har funksjon som ein konsonant.
I det internasjonale fonetiske alfabetet skriv ein halvvokalar som ein vokal med ein ikkje-stavingsberande-markør under. 

Den einaste halvvokalen i norsk er j, med uttalen . På engelsk har ein døma *y* og *w* i ord som *yes* og *west*.

## Kjelder
8. april

**8. april** er den 98. dagen i den gregorianske kalenderen (99. under skotår). Det er 267 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Dei heilage Januarius, Maxima og Makaria

## Hendingar

### Utlandet
* 217: Den romerske keisaren Caracalla blei drepen og etterfølgd av Macrinus.
* 1378: Bartolomeo Prignano blei vald til pave etter Gregorius XI og tok namnet Urban VI. Dette innleidde det stora skismaet, som kom til å vara fram til 1417.
* 1455: Alfonso de Borja blei vald til pave etter Nikolas V og tok namnet Calixtus III.
* 1767: Kongedømet Ayutthaya fall for burmesiske erobrarar.
* 1835: Den første transatlantiske dampskipruta opna.
* 1904: Frankrike og Storbritannia inngjekk avtalen *[[Entente cordiale]]*.
* 1942: Andre verdskrigen. Japanese styrkar tok Bataan på Filippinane.

### Noreg
* 1940: Andre verdskrigen. Britane minela Vestfjorden i Nordland i eit forsøk på å stoppa den tyske jernmalm-trafikken frå Narvik.
** Rundt 200 døydde då det tyske troppetransportskipet «Rio de Janeiro» blei torpedert av ein ubåt utenfor Lillesand.
* 1948: *Strong* av Oslo havarerer utanfor Eigersund og ni mann bleiv.
* 1973: «Anders Langes Parti til sterk nedsettelse av skatter, avgifter og offentlige inngrep» (no Framstegspartiet) vart tufta under eit folkemøte på Saga Kino i Oslo.
* 1975: Kong Olav V opnar Haugesund lufthamn, Karmøy.

## Fødde

* 1605: Kong Filip IV av Spania
* 1818: Kong Kristian IX av Danmark
* 1859: Edmund Husserl, tysk filosof 
* 1883: Olav Midttun, norsk forlagsmann og målmann
* 1912: Sonja Henie, norsk idrettsutøvar og filmskodespelar 
* 1916: Arthur Berg, norsk journalist og målmann
* 1920: Ingmar Relling, norsk møbeldesignar
* 1930: Kåre Lunden, norsk historikar
* 1934: Frans Widerberg, norsk målar
* 1938: Kofi Annan, ghanesisk diplomat
* 1944: Odd Nerdrum, norsk målar
* 1951: Geir Haarde, islandsk politikar
* 1964: Dordi Nordby, norsk idrettsutøvar

## Døde

* 632: Kong Charibert II av Aquitaine
* 1143: Keisar Johannes II Komnenos av Austromarriket
* 1492: Lorenzo de' Medici, italiensk statsmann
* 1909: Venceslaus Ulricus Hammershaimb, færøysk prest og filolog, opphavsmann til det moderne færøyske skriftspråket.
* 1950: Vatslav Nizjinskij, polsk-russisk ballettdansar
* 1973: Pablo Picasso, spansk kunstnar
* 2013: Margaret Thatcher, britisk statsminister