open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Debutalbum

**Debutalbum** er det første musikkalbumet eit band eller ein musikkartist gjev ut, deira debut. Kortare musikkalbum som EP-ar vert til vanleg ikkje rekna som debutalbum. Til dømes vert Mercyful Fate si sjølvtitulerte fyrsteutgjeving *Mercyful Fate* ikkje rekna som debutalbum då dette er ein fire-spors EP, men den neste utgjevinga deira, *Melissa*, vert rekna som debutalbumet, då det er eit fullengds studioalbum.

## Sal (per 2008)
Whitney Houston har salsrekorden for R&B-debutalbum i USA, albumet *[[Albumet Whitney Houston|Whitney Houston]]* frå 1985 selde over 13 millionar (13 x platina) i USA, og 22 millionar på verdsbasis. Britney Spears har rekorden for mestselgande pop-debutalbum i USA med *[[...Baby One More Time]]* frå 1999, som vart seld i 14 millionar eksemplar (14 x platina) og 22 millionar på verdsbasis. Guns and Roses har salsrekorden for rock-debutalbum i USA med *[[Appetite for Destruction]]* som selde 18 millionar album i USA (18 x platina) og 28 millionar på verdsbasis. Leona Lewis har rekorden for snøggast selgande debutalbum i Storbritannia. Hennar album *[[Albumet Spirit|Spirit]]* selde meir enn 375 000 eksemplar den første veka etter at det vart utgjeve.
Kirk Hammett

**Kirk Lee Hammett** () er sologitarist i heavy metal-bandet Metallica.

## Biografi
Kirk Hammett byrja å spele gitar som 15-åring, då han arva musikkinteressa frå broren, og fekk sansen for Jimi Hendrix, Led Zeppelin og UFO.

Han har gått i lære hos Joe Satriani der han lærte å spela blues, jazz og klassisk gitar.

Før Metallica, starta Hammett bandet Exodus saman med trommeslagaren Tom Hunting, men han forlét bandet til fordel for Metallica.

1. april 1983 fekk Hammett ein telefon frå Metallica som nyleg hadde skilt lag med Dave Mustaine og ville ha Hammett til å stilla på prøvespeling. Hammett trudde dette var ein aprilspøk, men det var det ikkje. Han vart betalt for å reise ut av California for fyrste gong, og møtte dei tre medlemmene i Metallica på ein flyplass.
Metallica fann fort ut at Hammett var ein av dei etter at han improviserte soloen i *Seek and Destroy*, og 16. april fekk han stillinga som hovudgitarist.

Kirk Hammett har kontrakt med ESP Guitars, som lagar dei populære signatur-modellane hans.

Den første forsterkaren til Hammett laga han sjølv av ei skoeske og en 4" høygtalar.


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kirk Hammett|Kirk Hammett]]» frå , den 12. september 2009.*
André Nevstad

**André Nevstad** () er ein norsk tidlegare fotballspelar.
Han er den med flest kamper for Hødd (1988-2008, 682 kampar, 91 mål), berre avbrote av to sesongar med Molde FK (1993-94), noko som gav gull i NM i fotball for menn for 1994, der han spelte to minutt som innbytar i cupfinalen.
Han har vore dagleg leiar i Hødd (1999-).
André Nevstad blei kåra til årets spelar i 1.-divisjon frå NISO i 2004.
Kjetil Hasund

**Kjetil Hasund** () er ein tidlegare norsk fotball-spelar for Hødd, der han som angreps-spelar hadde 646 kamper og 460 mål, av desse 93 kampar og 47 mål i øvste divisjon (1966-72).

Han blei den første frå Hødd som spelte på det norske herrelandslaget i fotball, der han skåra 3 gongar på 16 kamper i åra 1966-71. 
Under førstegongstenesta i 1962 spelte han fem kampar for Steinkjer FK, som då var ein av dei leiande klubbane i landet. 

Han er bror til Hallbjørn Hasund, og far til Geir Hasund. Kjetil Hasund har arbeidd som bankmann i Sunnmøre Kreditbank, som etter kvart har blitt Sunnmørsbanken, Kreditkassen og Nordea. Han har representert Høgre i Ulstein kommunestyre.
Hallbjørn Hasund

**Hallbjørn Olav Hasund** () var ein tidlegare norsk fotballspelar frå Ulstein kommune.

Han spelte for Hødd, (458 kamper og 133 mål, av dette 72 kampar og 2 mål i 1. divisjon 1966-72). Han var på VG sitt «Årets lag» for 1. divisjon fotball for herrar for 1966. 

Han var bror til Kjetil Hasund og fetter til Åge Hareide. Hallbjørn Hasund døydde av kreft.
Ole Bjørn Sundgot

**Ole Bjørn Sundgot** () er ein tidlegare norsk fotballspelar og fotballtrenar. Han spelte i Molde fotballklubb i 1991, 92, 93, 95, 96, 98 og 99. Frå 2001 til 2004 spelte han i FC Lyn Oslo. Sundgot blei brukt som høgreback etter at han kom til Lyn. Seinare kom han seg på plass i angrepet igjen og var Lyn sin toppskårar i serien i bronsesesongen 2002. Han har vore trenar for Hønefoss Ballklubb i 1. divisjon. Som spelar var han innom klubbane Hødd, Oldham, Bradford City, Molde og Lyn.

Han er bror til Arild Sundgot, og son til Otto Sundgot.
Rush HD

**Rush HD** er ein amerikansk fjernsynskanal som fokuserer på ekstremsport. Rush HD kringkastar i High Definition til dei skandinaviske landa,Storbritannia, Tyskland og Canada.

Rush HD erstatta Voom HD den 1. september 2009.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Rush HD
Erró

**Erró**, pseudonym for **Guðmundur Guðmundsson** () er ein islandsk biletkunstnar, fødd i i Ólafsvík på Island. Han studerte ved Statens kunstakademi i Oslo. På byrjinga av 1960-talet busette han seg i Paris, og hadde dei fyrste utstillingane sine. Etter eit opphald i New York i 1964 vart han oppteken av teikneseriar, teiknefilmar, reklame- og propagandabilete som inspirasjonskjelde. Han syner ofte til politiske hendingar eller fenomen i kunsten sin.

## Bakgrunnsstoff
* Reykjavík Art Museum
Sigvard Engeset

**Sigvard Mathias Engeset** () var ein norsk forkynnar, pastor og salmediktar. Han var son til ein gardbrukar i Ørsta og vart forstandar og pastor i frikyrkja i heimbygda, Ørsta Frikyrkje. Seinare vart han kalla til Oslo Vestre Frikirke. Engeset blei etter kvart vald til synodeformann, øvste leiar for Den evangelisk-lutherske frikyrkja i Noreg.

Eit utdrag av salmediktinga hans er:

* «Slik som eg var» (1916)
* «Drikk av gledens kilde»
* «Bli i meg, har Jesus sagt»
* «Guds son er komen til oss ned»
* «Med min vesle båt»
* «Ut å fiske»
* «Regn med din frelser så regner du rett»
* «Å, hvor skjønt det i himlen er»
* «Ser deg svart og urein»
* «Eg vil så gjerne syngja»
* «Frelst eg er gjennom lammets blod»
* «Visargutten»
* «Guds son er komen til oss ned (jul)»
* «Ikke alle dager er like»
* «Jesus har satt meg inn i barnekåret sitt»

Engeset si dikting har vore omtala og framført fleire gongar, mellom anna med arrangement av Sigvald Tveit og Nils Harald Sødal, *Sigvart Engeset i ord og toner* (2005).

Sigvart Engeset var morfar til komponisten Erik Hillestad.
Nesttunhalsen

**Hopsvegen** er ein veg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nord og så sørvestover frå Nesttunvegen til Kloppedalsvegen og er om lag 600 meter lang. Vegen går på nordsida av Litla Nesttunvatnet. 

Namnet vart vedteke i 1947. 

## Knutepunkt
* Nesttunvegen
* Avkjørsel Storehovden
* Sideveg sørover (70 m)
* Kloppedalsvegen

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Storehovden

**Storehovden** er ein blindveg på Nesttun og Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nord frå Nesttunhalsen og er om lag 130 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947. 

## Knutepunkt
* Nesttunhalsen
* Sideveg vestover (50 m)
* Sideveg nordvestover (120 m)
*  Storehovden 22

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Lonevegen

**Lonevegen** er ein blindveg på Nesttun i Fana bydel i Bergen kommune. Han går vestover frå Nesttunvegen på nordsida av Litla Nesttunvatnet og er om lag 150 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947. Tidlegare heitte vegen Ove Neckers veg. 

## Knutepunkt
* Nesttunvegen
*  Lonevegen 6

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Møre Folkehøgskule

**Møre Folkehøgskule** er ein frilynd folkehøgskule i Ørsta i Møre og Romsdal. Skulen tar kvart år imot vel 85 elevar. Sidan 1992 har den vore eigd av Stiftinga Møre Folkehøgskule, der styremedlemane blir valde av den tidlegare eigaren Sunnmøre frilynde ungdomssamlag, og av Ørsta kommune. 

## Soge

Folkehøgskulen vart skipa i 1899 av Andreas Austlid etter samtalar med læraren Per Riste i Volda, som saman med Anders Vassbotn og brorsonen til Ivar Aasen, Jon Aasen, lenge hadde snakka om ein slik skule. Han opna 9. oktober 1899 året med støtte frå det offentlege. Etter at Austlid fekk bygd hus til han i 1902, fekk han namnet *Ljosheim*. Skipinga var inspirert av Christopher Bruun og hans skule *Vonheim*.

## Fag
Linefag ved denne skulen er:
* Animasjon Japan
* Kina - Midtens rike
* Adventura Ekstremsport
* Adventura Body & Mind
* Adventura Sør-Amerika

## Bakgrunnsstoff
* Møre Folkehøgskule

## Kjelder
Tord

**Tord** er eit mannsnamn avleidde av Tor, som kjem frå det norrøne gudenamnet *Þórr* (Tor), med opphav i ordet *þunrar*, 'torden'. 

Tord har norsk og svensk namnedag den 10. september. Tordis er eit nærskyld kvinnenamn.

## Bruk
Tord har vore i bruk i Noreg sidan mellomalderen. I nyare tid tok bruken seg litt opp frå byrjinga av 1900-talet mot ein topp på over 0,19 % på 1990-talet. I 2009 var det 1475 norske menn som heitte Tord, og 55 som heitte Thord.

Tord var mykje brukt i Sverige på 1940- og 1950-talet.

## Namneberarar
* Tord Petersson Bonde (1300-talet), svensk riksråd
* Tord Röriksson Bonde (d. 1417), svensk riddar og riksråd
* Tord Karlsson Bonde (d. 1456), svensk riddar og riksråd
* Tord Tamerlan Teodor Thorell (1830–1901), svensk arkeolog
* Tord Wilhelm Edvard Stål (1906–1972), svensk skodespelar
* Tord Georg Bernheim (1914–1992), svensk skodespelar
* Tord Grip (f. 1938), svensk fotballspelar og trenar
* Tord Boontje (f. 1968), nederlandsk formgjevar
* Tord Gustavsen (f. 1970), norsk jazzmusikar
* Tord André Lien (f. 1975), norsk politikar (FrP)
* Tord Asle Gjerdalen (f. 1983), norsk langrennar
* Tord Hovden (f. 1996), norsk fotballspelar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Tord|Tord]]» frå , den 9. september 2009.*
Oppsal

**Oppsal** (**Opsal** eller og **Opsahl**) er eit norsk etternamn og eit utbreidt gardsnamn. Gardar med namnet Oppsal finst over heile Austlandet, både i Buskerud, Oppland Hedmark, og kring Oslofjorden. Namnet er gjeve ein gard som ligg eit stykke oppe i ei li, ein "høg sal". Gardsnamnet eller stadnamnet finst og i Sverige, då gjerne i forma Uppsala. Mykje tyder på at gardane, som den tilsvarande staden i Sverige, kan ha vore knytt til ein førkristen heilagdom. I Hallingdal ligg garden Oppsal ikkje langt frå garden Ve, ein gamal kultstad. 

### Nordmenn med etternamnet Opsahl

* Arve Opsahl, skodespelar
Hop jernbanestasjon

**Hop jernbanestasjon** var ein tidlegare stasjon på Vossabanen og Bergensbanen på Hop i Fana bydel i Bergen. Stasjonen låg 8,18 km frå Bergen jernbanestasjon, på den strekninga av Bergensbanen som vart lagd ned etter at Bergensbanen fekk ny og stuttare line ved opninga av Ulrikstunnelen gjennom fjellet Ulriken.

Stasjonen vart opna i 1883, samstundes med opninga av Vossabanen (som seinare vart til ei strekning på Bergensbanen), og vart nedlagd i 1965. Den første stasjonsbygningen var teikna av Balthazar Lange, men vart flytta til Ål i Hallingdal i 1913. Ein ny bygning, teikna av Erland Tryti, vart oppført i 1913 og står her enno, tett attmed bilvegane som går her i dag. 

Då stasjonen vart nedlagd, vart bygningen nytta som postkontor og kunstgalleriet Galleri Stasjon, som no er Galleri Langegaarden på Fjøsanger. I 1979 tok Hordaland Vegkontor over bygningen. Bygningen ligg i dag i Troldhaugvegen.


Hop stasjon 1 T260 01 0168.jpg|Den første stasjonsbygningen var teikna av Balthazar Lange.
Troldhaugvegen2.jpg|Den gamle Hop jernbanestasjon er det kvite huset til høgre for vegen (6. september 2009)


## Kjelder
*
Wernersholmvegen

**Wernersholmvegen** er ein blindveg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går hovudsakleg nordover frå Troldhaugvegen og er om lag 900 meter lang. 

Vegen er kalla opp etter eigedomen Wernersholm, som ligg ved vegen. Namnet vart vedteke i 1947. 

## Bygningar langs vegen
* Nr. 18 - Wernersholm. 
* Nr. 21 - Døscher-skolen låg her frå 1903 til 1950. 
* Nr. 33 - Hop Tricotagefabrik vart anlagt her i 1879, seinare Pedek 1903-1976. 
* Nr. 37a - Hop fabrikkskole låg her frå 1880 til 1918. 

## Knutepunkt
*  Troldhaugvegen
* Sideveg nordvestover (150 m)
* Avkjørsel Kloppedalsvegen
*  (16 m) over Troldhaugvegen
* Sideveg vestover (140 m)
**  til Troldhaugvegen
*  Paradisstranden
* Sideveg nordvestover og i boge sørover til til Troldhaugvegen (300 m)
**  til Hopsnesvegen
* Sideveg nordover (90 m)
*  (15 m)
*  Wernersholm
* Sideveg austover (130 m)
*  (10 m)
* Sideveg vestover (100 m)
* Sideveg vestover (60 m)
* Avkjørsel Nordahl Griegs veg
* Sideveg vestover (80 m)
* Sideveg vestover (50 m)
* Sideveg nordover (170 m)
* Avkjørsel Torpevikvegen
*  Endepunkt ved tidlegare Paradis stasjon ved Paradisstranden.

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Døscher-skolen

**Døscher-skolen** var ein privat barneskule i Bergen som vart starta og drive av Henriette (Henny) Døscher frå 1903 til 1950. 

Skulen hadde i starten to klassar med 35 elevar og elevane var i fem år. Seinare var det tre klassar og frå og med fjerde klasse vart dei flytta til Storetvedt skole (i dag Paradis skole) eller Midttun skole. 

## Kjelder
*
Hop i Bergen

**Hop** er eit gardsbruk i Fana i Bergen, på austsida av Nordåsvatnet. Området er i dag eit tettbygd villastrøk

## Namn
Namnet kjem av det norrøne *Hópr* som tyder 'lita, inneluka bukt'.

## Historie
Garden vart først nemnd i ei bispejordebok frå om lag 1590 og høyrte då til domkapitlet i Bergen. Frå 1616 var biskopen eigar. Hop var tingstad for Skjold skipreide i 1660- og 1690-åra. I 1703 makeskifte Jacob von Wida til seg Hop og i 1727 sat svigersonen Nils Wium med garden. Seinare sat Malena Klausdotter Lydt med garden, som ho dreiv med innleigd hjelp. I 1747 brann garden ned og Werner Hosewinckel Christie, som var borgar i Bergen, vart eigar i 1749. Seinare eigarar var mellom anna viseborgarmeister Danckert Fasmer og Daniel Friele, før kanseliråd Werner Hosewinckel Christie kjøpte garden i 1784. 

## Stader

Paradis utgjer den nordlege delen av Hop. 

Werner Hosewinckel Christie bygde lystgarden Wernersholm på Hop. Her skreiv Bjørnstjerne Bjørnson «Ja, vi elsker dette landet» i 1859. Nordahl Grieg budde òg på Hop, og i sør ligg Troldhaugen, der Edvard Grieg budde. 

Andre stader på Hop er Hop ungdomsskole og tidlegare Hop Tricotagefabrik.

## Geografi
Hop grensar til Nordåsvatnet i aust, Skjold i sør, Nesttun i søraust, Nesttunvatnet og Tveiterås i vest, og Gamlehaugen, Storetvedt og Fantoft i nord. 

Grensa i nord går langs Jacob Kjødes veg over Nesttunvegen mot Sandbrekkevegen nord for Eikelundtjørna. Frå Eikelundtjørna følgjer grensa elva til Hopsvatnet og vidare sørover til Nesttunvatnet. Her går grensa lang vestsida av Nesttunvatnet til Kutangen og så sørvestover til Kloppedalen på sørsida av Kloppedalstjørna sør til Sundts veg. Den sørlege grensa går så langs Sundtsveg og Skiparviklia til Nordåsvatnet, som er den austlege grensa. 

## Bybanen i Bergen
* Hop stasjon
* Tveiteråstunnelen

## Bruk av namnet
Hop har gjeve namn til fleire vegar og stader i området. 
* Hop basketballklubb
* Hop fabrikkskole
* Hop jernbanestasjon
* Hopsnesvegen
* Øvre Hopsnesvegen
* Hopsåsen
* Hop ungdomsskole

## Kjelder
* 
* Bergenskart - stednavnskart
Werner Christie

**Werner Christie** er namnet til fleire personar: 

* Werner Christie (1746–1822), norsk lagmann, industri-gründer.
* Werner Christie (1877–1927), norsk professor, planteforedlar.
* Werner Christie (1917–2004), norsk generalmajor, flygaress.
* Werner Christie (f. 1949), norsk helseministar 1992&ndash;1995, fylkeshelsesjef.
Wernersholm

**Wernersholm** er ein lystgard bygd av lagmann og kanselliråd Werner Hosewinckel Christie (1746-1822) på den gamle garden på Hop i dagens Fana bydel i Bergen. Han hadde kjøpt garden i 1784. 

Christie hadde sett i gang marmordrift på Marmorøen, som ligg i Nordåsvatnet like i nærleiken. Dette var nok medverkande til at han kjøpte Hop og bygde eigedomen sin her. Han reiv dei gamle gardshusa og bygde ein kanal frå Hopsvatnet slik at den nye lystgarden og parken rundt vart liggande på ein eigen, kunstig holme. Hovudbygningen som han bygde, «Storhuset», hadde to etasjar og låg noko lenger nord enn det noverande huset som står her. I tillegg hadde Storhuset full kjellar, noko som då var ei uvanleg løysing for eit herskapshus. 

Lystgarden var særleg kjend for kyrkja Christie fekk bygd her. Han teikna sjølv både våningshuset og kyrkja, og han fann sjølv opp oppskrifta til byggmaterialet til kyrkja, som bestod av rydningsstein med kalksambindningar kledd med ein slag pappmasjé. Dette materialet vart òg nytta til dekorasjonar. Kyrkja var åttekanta med eit sirkelforma interiør med åtte søyler med kjerne av tre kledd med leire og pappmasjé forma som korintiske søyler. Christie hadde kjøpt kapellet på St. Jacobs kyrkjegard, rive det ned og nytta noko av tømmeret i si eiga kyrkje. I midten hadde kyrkja eit halvkuleforma kuppel og eit lite tårn. Innvendig var det galleri og kyrkja hadde plass til heile 800 menneske. Kyrkja kom i bruk i 1796 og vart samanlikna med Peterskyrkja eller Pantheon i Roma. 

Michael Krohn kjøpte Wernersholm då Christie døydde barnlaus i 1829. Han reiv både kyrkja og lystgarden og bygde den noverande hovudbygningen, teikna av Frantz Henrik d'Aubert. Denne bygningen er på ein etasje i empirestil. Bygningen vart ombygd i 1898 og 1913-1914. 

Med Krohn var på Wernersholm vart han vitja av Bjørnstjerne Bjørnson i 1859, som då skreiv «Ja, vi elsker dette landet» her. I 1932 vart det sett opp ei minnetavle til minne om denne hendinga på Wernersholm. 

Frå 1879 kom Wernersholm til fabrikkeigar Jørgen Petersen, og slekta hans hadde eigedomen til 1989. I 1993 overtok ei gruppe arkitektar eigedomen, Wernerholmgruppen, med føremål om å føre bygningen tilbake til den opphavlege utsjånaden. Frå 2002 er huset eigd va Annine Birkeland og Stig Anderson. 

Wernersholmvegen like ved er kalla opp etter eigedomen. 

## Kjelder
* 
*
Michael Krohn

**Michael Krohn** er namnet på fleire personar

* Michael Krohn (1793-1878) &ndash; norsk forretningsmann
* Michael Krohn (1867&ndash;1918) &ndash; norsk skodespelar
* Michael Krohn (1959&ndash;) &ndash; norsk musikarar
Werner Christie (1746–1822)

**Werner Hosewinckel Christie** () var ein norsk lagmann og industrigründer.

Foreldra hans var sokneprest, oppfinnar og forretningsmannen Edvard Davidson Christie (1701–57) og og proprietær Magdalene Margrethe Koren (1722–1806). I 1780 vart han gift med oppfinnar og kunstnar Helene Magrethe Kamstrup (24.2.1756–16.3.1829), som var dotter av sokneprest og prost Hans Kamstrup (1724–65) og Helene Elligers Winther (1732–1801). 

Familien på Tysnes prestegard var særs velståande, og Werner Christie vart send på privatskule i Bergen, før han studerte juss ved Universitetet i København. Han skal òg ha studert mekanikk, matematikk, arkitektur og språk i utlandet. Etter han kom heim frå utlandsreisa vart han huslærar på Finnås på Bømlo hos sokneprest Peder Harboe Hertzberg for den eldste sonen Niels Hertzberg. 

I 1774 vart Christie «Conducteur og Land-Maaler» i Bergens stift. I 1780 vart han kanselliråd og i 1783 lagmann over Bergen og Gulating lagstol, eit embete han hadde til det vart oppheva i 1797. I lag med andre embetsmenn og kjøpmenn i Bergen stifta han Det Nyttige Selskab i 1774. 

Han vart landmålar i 1774, kanselliråd i 1780 og lagmann i Bergen og Gulating i 1783.

## Marmordrift

I lag med sokneprest Hertzberg tok Christie opp drifta av det nedlagde marmorbrotet på Mosterøy og i 1775 hadde han fått privilegium på all marmordrift i Sunnhordland. Seinare hadde han privleigium på marmordrift i heile Hordaland. Han eigde sjølv dei fleste av marmorbrota. Ved Hopsfossen på Hop i Fana starta han eit marmorverk med sager drive av vasskraft. Frå her leverte han trappesteinar, gravsteinar, mortarar, bordplater med meir i polert marmor, og leverte mykje material til Christiansborg slott og Marmorkirken i København. I tillegg dreiv han med kalkbrenning. 

I 1784 kjøpte han garden Hop, reiv ned dei gamle gardsbyningane og bygde seg lystgarden Wernersholm, som han bygde med eigenproduserte material. Her fekk han òg løyve til å byggje graplass for seg sjølv og kona. På Wernersholm bygde han òg ei åttekanta kyrkje med kuppel og spir, kledd i det sjølvproduserte byggematerialet sitt. Kyrkja kunne romme heile 800 menneske. På denne tida var Wernersholm ein av attraksjonane i området, og bygningane her vart omtalte både i norsk og utanlandsk litteratur på grunn av den arkitektoniske utforminga og materiala som vart nytta. Kyrkja vart samanlikna med både Peterskyrkja og Pantheon i Roma. Både hovudhuset og kyrkja vart rive av den neste eigaren av Wernersholm, Michael Krohn, som tok over då Christie døydde barnlaus. 

Han lagde òg kart frå bergensområdet med kulturhistorisk verdi. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Werner Christie (1746–1822)|Werner Christie (1746–1822)]]» frå , den 10. september 2009.* 
 
*
Marmorøyen

**Marmorøyen** er ei øy på austsida av Nordåsvatnet på Hop i Fana bydel i Bergen. Øya er kalla opp etter eit marmorbrot som kom i gang her i 1702. Tidlegare vart øya kalla Hopsholmen. 

Øya høyrte i fleire generasjonar til familien Lillienskiold og marmor frå her vart sendt til København, mellom anna til Christiansborg slott i København i 1730-åra. I 1740-åra vart meir marmor sendt til København og Marmorkirken. Det vart bygd to marmorsager i Hopsfossen like ved. Drifta vart lagt ned i 1750-åra og fram til Werner Christie kjøpte øya og drifta i 1775. Etter 1816 vart det henta ut lite marmor og drifta vart innstilt for godt i 1850-åra. 

I seinare tid har øya og holmane rundt vore ein ynda stad for badeliv og båtcamping i Nordåsvatnet, og det går fleire gangbruer mellom holmane. 

Marmorøyen har gjeve namn til Marmorneset like innanfor. 

## Kjelder

*
Torpevikvegen

**Torpevikvegen** er ein blindveg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går hovudsakleg nordvestover frå Wernersholmvegen til Torpeviken på austsida av Nordåsvatnet og er om lag 350 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947. 

## Knutepunkt
* Wernersholmvegen
* Sideveg nordover (70 m)
*  Torpevikvegen 11

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Michael Krohn (1793-1878)

**Michael Krohn** () var ein norsk kjøpmann frå Bergen.

Michael Krohns gate i Laksevåg bydel i Bergen er kalla opp etter denne Michael Krohn.

## Tidleg liv
Michael Krohn høyrde til ein av dei fremste kjøpmannsslektene i Bergen og var son av kjøpmann Wollert Danchertsen Krohn (1765–1834) og Cecilie Margrethe Meyer (1763–97). 11. mars 1817 gifta han seg med Fridrica Lovise Monrad (8. desember 1794–17. juli 1868).

Etter skule i Bergen fekk han handelsutdanning i utlandet og så praktisk forretningserfaring i handelshuset til familien Wollert Krohn, seinare Krohn & Co. I 1829 tok han over familiebedrifta, som han i 1850 overlet til sonen Wollert Danckert Krohn.

I 1829 kjøpte han lyststaden Wernersholm på Hop i Fana etter Werner Christie. Her fekk han oppført eit hovedhus i empirestil. På Hop dreiv han òg det eldre marmorbrotet til Christie fram til 1850-åra. I 1859 vart Krohn vitja av Bjørnstjerne Bjørnson som skreiv «Ja, vi elsker» under besøket.

## Karriere
Michael Krohn var drivkrafta bak opprettinga av fleire store selskap i Bergen. I 1845 starta han *Det Bergenske Søassuranceselskab*. Frå 1851 til 1868 var han direktør i Bergens Assuranceforening. Han arbeidde med å binde Bergen og distrikta rundt saman med å opprette lokale dampskipselskap. I tillegg kom han med ideen om å byggje Nygårdsbrua over Nygårdsstrømmen mellom Store Lungegårdsvannet og Puddefjorden for slik å knyte Bergen tettare til naboherradet Årstad i sør.

I 1851 fekk han hjelp av britane til å starte *[[Det Bergenske Dampskibsselskab]]* som skulle spele ei viktig rolle i rute- og linjefart i Bergen i meir enn 100 år. Dette var ei økonomisk vanskeleg tid for Bergen og motstanden til oppstarten av selskapet var stor. Enno større var motstanden til planane hans om eit skipsverft i Solheimsviken i Bergen. Han fekk likevel startkapital og starta *[[Bergen Mekaniske Verksted]]* i 1855. Same året starta han òg *[[Bergens Privatbank]]*.

Verdt å merke seg er at det var først då han var i 50-60-årsalderen at han starta den store innsatsen for handel, skipsfart og industri i Bergen.

Krohn vart vald som suppleant til Stortinget 1845, 1854 og 1857, men var lite interessert for rikspolitikk. Han sat derimot i bystyret i Bergen i fleire år frå 1839. Her arbeidde han hardt for å skaffe Bergen offentleg vassleidning, noko som kom til i 1855. Året etter var han med på å starte eit lite gassverk i 1849, som var det første i Bergen. Krohn var medlem av børskomitéen i byen 1848 til 1856, sekretær i losjen Den Gode Hensigt og medlem i Det Nyttige Selskab frå 1817. Han var òg austerriksk konsul frå 1829.

## Kjelder
Paradis i Bergen

**Paradis** er eit bustadområde i Fana bydel i Bergen kommune. Paradis ligg under gardane Storetveit og Hop og fekk namn etter ein husmannsplass under Storetveitræet. Namnet har vore kjend sidan 1785, då oppsitjaren under ein barnedåp kalla seg Ole Paradis på spøk.

Skipsreiar Hilmar Reksten hadde bustad og kontora sine her, og desse bygningane utgjer i dag Hilmar Rekstens samlinger, som er eit kunstmuseum. I området her ligg òg Paradis skole, det tidlegare Fana gymnas, og privatskulen Rudolf Steinerskolen i Bergen, ofte kalla Steinerskolen på Paradis. 

## Historie
Frå 1932 til 1965 var Paradis ein haldeplass på Bergensbanen, 7,44 km frå Bergen jernbanestasjon på den strekninga av Bergensbanen som vart lagt ned etter at Ulrikstunnelen var ferdig. Paradis var då eit strok med einebustader, mange av den staselege sorten, og har vore dette fram til på byrjinga av 2000-talet. Men etter at Bybanen vart bygd på strekninga frå sentrum mot flyplassen, og Paradis fekk ein haldeplass på denne banen (på ein annan stad enn den tidlegare jarnbanehaldeplassen), vart det sett i gang bygging av bustadblokker på Paradis som endrar karakteren på delar av stroket monaleg. Dette samsvarar med kommunale føresetnader og vedtak om at bustader og næringsverksemd bør verte konsentrert ikring og i nærleiken av bybanehaldeplassane.  

Gamlehaugen vart tidlegare rekna som ein del av Paradis, men vart etter at Fritz C. Riebers veg vart bygt, gjerne heller rekna til Fjøsanger. 

## Bybanen i Bergen
* Paradis haldeplass
* Tveiteråstunnelen

## Bakgrunnsstoff
*Gunnar Wiederstrøm. «Bustadsblokkar og sosiale husvære øydelegg overklasseidyll i Bergen(.) Då slangen kom til Paradis». Klassekampen. 2018-12-06. S. 9
Hop fabrikkskole

**Hop fabrikkskole** var ein skule som låg i Wernersholmvegen på Hop i Fana bydel i Bergen. Han vart oppretta i 1880 av Petersen & Dekke (Pedek) for barn av arbeidarane på tekstilfabrikken som låg her (Hop Tricotagefabrik). 

Skulen hadde to til fire klassar fordelt på to klasserom. Skulen vart formelt lagt ned i 1918, men vart fram til 1927 nytta som avlasting for klassar ved Storetvedt skole (no Paradis skole). Det same vart han nytta til under den andre verdskrigen for elevar som mellom anna gjekk på Midttun skole. 

I dag er bygningen kontorlokale. 

## Kjelder
*
Pedek

**Pedek** eller **A/S Petersen og Dekke** var eit industriselskap grunnlagd som personleg selskap av Christian Petersen og Johan J. Dekke i 1887. Dei første driftsåra dreiv selskapet ein tekstilfabrikk i Verftsbakken (i dag Georgenes Verft) i Bergen. Etter at driftsbygningen brann ned i 1892, vart eit nybygg reist på branntomta.

Petersen hadde tidlegare styrt Hop Tricotagefabrik ved Hopsfossen på Hop i Fana frå 1879 til 1887, ei verksemd han hadde grunnlagd i lag med syskenbarnet Jørgen Petersen. I 1890-åra la dei planar om å utvide verksemda til begge fabrikkane med nye anlegg i Sverige. Dette førte til opprettinga av A/S Petersen og Dekke, som seinare fekk namnet Pedek. Det nye selskapet omfatta dei to gamle fabrikkane, og ein ny fabrikk i Borås i Sverige. I 1903 vart fabrikkverksemda i Verftsbakken flytta til Hop, og fabrikken i Sverige vart samstundes skild ut som eit eige selskap. Fabrikken på Hop vart etter kvart kraftig utvida og på det meste jobba 350 menneske her. Det vart òg oppretta ein eigen skule for borna til dei som jobba her, Hop fabrikkskole.

I 1950-åra satsa Pedek sterkt på eksport og utvida med avdelingar på Møhlenpris, i Etne og i Stavanger. Pedek fusjonerte i 1965 med P. Christensens Tricotagefabrik A/S i Drammen til det nye selskapet A/S Teksal. Dette gjekk så dårleg at det gjekk overende alt året etter, og i 1976 måtte òg produksjonen på Hop leggast ned. 

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Produkt frå Petersen og Dekke på Digitalt Museum
* Petersen og Dekke på industrimuseum.no, nettstad for nasjonalt nettverk for norske industrimuseum.
Nordahl Griegs veg

**Nordahl Griegs veg** er ein veg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordaustover frå Wernersholmvegen til Nøysomheten og Nesttunvegen (ikkje innkøyring) og er om lag 450 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947 og er kalla opp etter Nordahl Grieg (1902-1943) som budde i nr. 11 ein del år av oppveksten. Det vart sett opp ei minneplate utanfor huset hans av Fana kommune i 1947. 

## Knutepunkt
* Wernersholmvegen
*  Nordahl Griegs veg 11, heimen til Nordahl Grieg. 
*  (25 m) over Paradisstranden
* Avkjørsen Jacob Kjødes veg
* Sideveg vestover (40 m)
* Avkjørsel Nøysomheten
*  Endepunkt ved Nesttunvegen. 

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Nøysomheten

**Nøysomheten** er ein blindveg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordover frå Nordahl Griegs veg til Nesttunvegen (ingen innkøyring) og er om lag 250 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947 og kalla opp etter lyststaden Nøisomheten som ligg i Nøysomheten 19. 

## Knutepunkt
* Nordahl Griegs veg
* Sideveg vestover (70 m)
* Avkjørsel Mosebakken
*  Endepunkt ved Nesttunvegen (ingen gjennomkøyring)

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Mosebakken i Bergen

**Mosebakken** er ein blindveg på Hop i Fana bydel i Bergen kommune. Han går nordvestover frå Nøysomheten og er om lag 150 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1947. 

## Knutepunkt
* Nøysomheten
* Sideveg sørvestover (40 m)
* Sideveg nordover (110 m)
* Sideveg nordvestover (50 m)
*  Mosebakken 10

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
TV1000 HD

**TV1000 HD** er ein fjernsynskanal som tilhøyrer Viasat. Kanalen sender dei same filmane som TV1000, men sender dei i HD-kvalitet. Filmar som ikkje er tilgjengeleg i HD, vert sende i oppskalert SD-kvalitet. Kanalen starta sendingane den 15. januar 2008.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til TV1000
Jacob Kjødes veg

**Jacob Kjødes veg** er ein veg på Paradis i Fana bydel i Bergen kommune. Han går sørover frå Statsminister Michelsens veg til Nordahl Griegs veg og er om lag 600 meter lang. 

Vegen er kalla opp etter skipsreiar Jacob Kjøde (1880-1946). Han var engasjert i kolgruvedrifta på Svalbard og skipsfarten til området. Namnet vart vedteke i 1947. 

I Jacob Kjødes veg 15 ligg Jacob Kjøde A/S Bygniningen som i 1939 fekk Houens fonds diplom for god arkitektur. Bygningen er teikna av Erlend Tryti. 

## Knutepunkt
* Fv189 Statsminister Michelsens veg
* Avkjørsel Paradisalleen
* Sideveg vestover (90 m)
* Sideveg vestover (180 m)
**  (17 m) over Paradisstranden
* Sideveg austover (90 m)
* Sideveg nordaustover (140 m)
* Nordahl Griegs veg

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Fotorealisme

**Fotorealisme**, også kalla *hyperrealisme* eller *superrealisme*, er ein stilretning innan malerkunsten som freistar å etterlikna det «naturtru» biletuttrykket i fotografi. Denne forma for realisme oppstod på 1960-talet, mellom anna under omgrepet *[[New Perceptual Realism]]*, som ein ny avantgardistisk stilretning i slekt med pop-kunsten, hard edge og minimalismen.

Dei best kjende målarane innan denne stilen er Richard Estes, Ralph Goings, Richard MacLean, Davis Cone, Robert Bechtle, Rod Penner, Ron Kleeman, Randy Dudley, Audrey Flack og Chuck Close. Skulptørane Duane Hanson og Ron Mueck har laga skulpturar innan ein liknande tradisjon.

## Sjå og
* Trompe l'oeil
* 3D-effekt
* Fotokunst

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fotorealism|Fotorealism]]» frå , den 11. oktober 2009.*
Jingxingkuang

**Jingxingkuang** er ein kinesisk by i provinsen Hebei i det nordlege Kina. folketalet vart i 2005 berekna til 61&nbsp;000.
Luansheng

**Luansheng** er ein kinesisk by i provinsen Hebei ved kysten mot Gulehavet. Provinsen omkranser Beijing og byprovinsen Tianjin. Folketalet vart i 2004 berekna til å vere 528&nbsp;000.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

*
Matian

**Matian** (kinesisk 马田镇) er ein by i Chenzhou byprefektur i provinsen Hunan sør i Kina. 

## Kjelder

*Matian Township, mycities.co
Xuzhou

**Xuzhou**, tidlegare kjend som **Pengcheng**, er ein kinesisk by i provinsen Jiangsu aust i Kina. I 2007 hadde byen 1&nbsp;829&nbsp;300 innbyggjarar, medan prefekturet hadde 9,4 millionar. Xuzhou har ein flyplass og jernbanesamband med nabobyen Lianyungang, Shanghai og provinsane Henan og Shandong.
Omotiske språk

Dei **omotiske språka** er ei gruppe på 25–30 språk som blir tala i det sørvestlege Etiopia og såvidt over grensa til Kenya. Det er usemje om både dei indre og dei ytre genetiske relasjonane. Språkgruppa har namnet sitt etter Omo-elva, som renn gjennom delar av dei områda der språka blir tala.

## Slektskapstilhøve
### Indre klassifikasjon
Det har vore vanleg å rekne med at dei omotiske språka har tre hovudgreiner, *[[sør-omotiske språk|sør-omotisk]]*, *[[nord-omotiske språk|nord-omotisk]]* og *[[mao-språk|mao]]*, og Hayward (2003) klassifiserer dei slik:

Derimot reknar Bender (2003) at mao-språka og ta-ne-språka utgjer ei grein av nord-omotisk, med dei dizoide språka som den andre greina, slik at heile familien får denne hovudstrukturen:

* 1. **Aroid** (= sør-omotisk hos Hayward 2003)
* 2. **Nord-omotisk**
** 2.1. Dizoid
** 2.2. Ta-ne-mao
*** 2.2.1 Ta-ne-språk
*** 2.2.2 Mao-språk

Theil (2023) skil mellom *sentral omotisk* (Central Omotic) og *perifer omotisk* (Peripheral Omotic):

* 1. **Sentral omotisk**
** 1.1 Ometo
** 1.2 Gonga
** 1.3 Bench
** 1.4 Ts'aara
** 1.5 Yemsa
* 2. **Perifer omotisk**
** 2.1 Aroid
** 2.2 Dizoid
** 2.3 Maoid

Alle forskarar er samde om at undergruppene av sentral omotisk faktisk er omotiske. Det er usemje om undergruppene av perifer omotisk. Er dei i slekt med kvarandre? Er dei omotiske?

### Ytre klassifikasjon
Det finst fem ulike oppfatningar om slektskapen mellom dei omotiske språka og andre språk; jf. nedanfor. Dei fire fyrste alternativa er presenterte i Hayward (1995), som sjølv er tilhengjar av alternativ 3. Det femte alternativet er føreslege av Theil (2006).

## Kjelder

## Bibliografi
* Bender, Marvin L. 2003. *Omotic Lixicon and Phonology.* Carbondale: Southern Illinois University Printing.
* Hayward, Richard J. 1995. *The Challenge of Omotic. An Inaugural Lecture Delivered on 17 February 1994.* London: School of Oriental and African Studies, University of London.
* Hayward, Richard J. 2003. Omotic. The ‘empty quarter’ of Afroasiatic Linguistics. Pp. 241–261 Jacqueline Lecarme (ed.) *Research in Afroasiatic Grammar II. Selected Papers from Fifth Conference on Afroasiatic Language, Paris, 2000.* Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins Publishing Company.
* Theil, Rolf 2006. Is Omotic Afroasiatic? A Critical Discussion. (Paper presented at The David Dwyer Retirement Symposium, Michigan State University, October 2006.)
* Theil, Rolf 2023. General overview of Omotic. Chapter 39 (Pp. 899–947) in R. Meyer, B. Wakjira & Z. Leyew (ed.) 2023, *The Oxford Handbook of Ethiopian Languages.* Oxford: Oxford University Press.
Olympia Zacharias

**Olympia Zacharias** () er ein naurisk friidrettsutøvar fødd i Denigomodu. 

Zacharias har spesialisert seg på 100-meterløp. Den personlege rekorden hennar er 14,07&nbsp;sekund, som ho fekk under verdsmeisterskapen i friidrett i Paris i 2003. Ho var den einaste nauriske deltakaren der.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olympia Zacharias|Olympia Zacharias]]» frå , den 10. september 2009.*
Ombudsmannen for sivile vernepliktige

**Ombudsmannen for sivile vernepliktige** er ein statleg ombudsmann for saker knytt til utføring av sivil verneplikt. Ombudsmannen har tilsyn med siviltenesteforvaltinga, og tek imot klager som måtte koma på denne. Den som har denne tittelen er leiar for Ombudsmannsnemnda, ei gruppe med sju medlemmer oppnemnd av Stortinget for fire år om gongen. Nemnda handsamer saker knytt til generelle og prinsipielle spørsmål.

Ombudsmannsordninga blei laga til i 1956 som svar på ombudsmannen for vernepliktige som blei innført i 1952.

Enkeltpersonar og tillitsmenn kan ta opp saker med Ombudsmannen. Denne har inga eiga mynde, men kan be forvaltinga om å retta «feil, forsømmelser og skjevheter».

## Kjelder
* 9. Lov og rett  ved Siviltjenesten

## Bakgrunnsstoff
* Nettstad
Nakahara-ku

**Nakahara-ku** (中原区) er ein av sju bydelar i Kawasaki i Japan. Bydelskontoret ligg i Kosugi.

Toglinjer som går gjennom bydelen er JR Nambu Line og Tokyu Toyoko Line.
Ciampea

**Ciampea** er ein busetnad i provinsen Vest-Java på Java i Indonesia. Folketalet vart i 2009 berekna til 207&nbsp;212.

## Fotnotar
Kenji Terada

**Kenji Terada** () er ein japansk manusforfattar, animasjonsdirektør, serieorganisator, romanforfattar og scenarioforfattar. Han er truleg best kjend for å ha skrive manus til dei tre første spela i *[[Final Fantasy]]*-serien, ** og for å vera serieorganisator og hovudmanusforfattar i *[[Kimagure Orange Road]]*-serien.
Adiwerna

**Adiwerna** er eit distrikt i provinsen Jawa Tengah på Java i Indonesia. Folketalet vart i 2009 berekna til 134&nbsp;188. Distriktet ligg inne i landet sør for Tegal.

## Fotnotar
Baturaja

**Baturaja** er ein by i provinsen Sumatra Selatan på Sumatra i Indonesia. Folketalet vart berekna til 134&nbsp;800 i 2005.

## Fotnotar
Dekurion

**Dekurion** var i Romerriket tittelen på ein soldat som leda ei gruppe på ti mann. Han bar ein sabel som verdigheitsteikn.

Ein dekurion kan kanskje til ein viss grad samanliknast med ein korporal i vår moderne tid.

Dekurion kan også (seinare) referere til eit medlem av et byråd i ein romersk koloni eller kommune.

## Kjelder
Depok i Yogyakarta

**Depok** er ein by i provinsen og sultanatet Yogyakarta på Java i Indonesia. Folketalet vart berekna til 104&nbsp;500  i 2005.

Byen må ikkje forvekslast med millionbyen Depok i provinsen Vest-Java, ein av forstadane til hovudstaden Jakarta.

## Kjelder
Kawasaki-ku

**Kawasaki-ku** ligg på austkanten av Kawasaki, ved munningen av elva Tama. Bydelen var lenge kjend for sine mange fabrikkar, men er i dag og berømt for Kawasaki Daishi, det andre mest besøkte tempelet i Kanto-regionen, i tillegg til koreanarbydelen, den største samlinga av koreanarar i Japan utanfor Osaka.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kawasaki-ku, Kawasaki|Kawasaki-ku, Kawasaki]]» frå , den 10. september 2009.*
Hajduk

**Hajduk** (eller **haiduk**, **haiduc**, **hayduck**, **hayduk**) er ein terminologi brukt om fredlause og friheitsforkjemparar på Balkan. 

## Variantar av ordet

Det førekjem fleire varinantar av ordet: *haiduc* (rumensk), *hajduk* (albansk), *хајдук/hajduk* (serbisk), *hajduk* (kroatisk), *ајдук* (ayduk) (makedonsk), *хайдут* (haidut) (bulgarsk), *aiducco* (italiensk), *haïdouk* (fransk), *haydut* (tyrkisk), *hajduk* (bosnisk).
Recessus suprapineale

**Recessus suprapineale** (latin) er ein anatomisk struktur i hjernen. Den utgjer ei «lomme» i den bakre delen av tredje ventrikkel, og ligg ovanfor hjerneakvedukten.
Hajime no Ippo

**Hajime no Ippo** er ein mangaserie basert rundt [boksekarriere]n] til Makunouchi Ippo. Det er kome ut  bøker i serien, og det er laga ein [anime av nokre av dei.

Ein animeversjon på 76 episodar produsert av Madhouse blei sendt på Nippon TV frå oktober 2000 til mars 2002. Ein fjernsynsfilm og original video animation (OVA) kom ut i 2003. Ein ny serie med tittelen *Hajime no Ippo: New Challenger* blei sendt frå januar til juni 2009, og ein tredje, *Hajime no Ippo: Rising*, blei sendt frå oktober 2013 til mars 2014.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hajime no Ippo|Hajime no Ippo]]» frå ,  den 26. juli 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Tanjung Morawa

**Tanjung Morawa** er ein by og eit distrikt i provinsen Sumatra Utara (Nord-Sumatra) på Sumatra i Indonesia. Distriktet dekkjer 131,75 km², og hadde eit folketal på  ved folketeljinga i 2020.

## Kjelder
Tha Maka

**Tha Maka** er ein by i provinsen Kanchanaburi i det sentrale Thailand. Folketalet vart i 2005 berekna til 52&nbsp;900.

## Fotnotar
Fosen Folkehøgskole

**Fosen Folkehøgskole** er ein frilynt folkehøgskule i Indre Fosen kommune i Trøndelag fylke. Skulen tar årleg imot om lag 66 elevar og er eigd av Fosen folkehøgskolelag.

Linjefaga ved skulen er:
* Båtbygging
* Økologisk småbruk
* Sjølberging
* Tekstil, søm og tradisjonshandverk
* Seiling
* Minihus

## Bakgrunnsstoff
* Fosen Folkehøgskole
Beidaihe

**Beidaihe** er eit distrikt i byprefekturet Qinhuangdao aust i provinsen Hebei i Folkerepublikken Kina. Distriktet er på 70 km² og har ca 70&nbsp;000 innbyggarar. Det har ti kilometer lange badestrender. 

## Attraksjonar

Baidaihe er ei kjend badestad, og mange medlemmar av politbyrået i Det kinesiske kommunistpartiet legg sommarferien til strendene her. Somme av strendene er reservert for priviligerte partifolk og betalingssterke utanlandske turistar. Byområdeet i Beidahihe minnar meir om ein vestleg badeby enn ein kinesisk kystby. 

Beidaihe er kjend blant ornitologar som ein viktig landestad for trekkfuglar. 

## Historie
Beidaihe fekk betydning som badeby då engelske ingeniørar som bygde jernbanestrekninga Tianjin-Shanhaiguan byrja reise dit for kvile. Utlendingar og rike kinesarar bygde villaar her. Under Boksaropprøret vart dei brende ned, men nye vart bygde seinare. Etter 1949 vart Beidaihe feriestad for arbeidarar, og det vart bygd ei rekkje sanatorium. Og leiande funksjonerar som Jiang Qing kom dit.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Beidaihe|Beidaihe]]» frå , den 10. september 2009.*
Dingzhou

**Dingzhou** er eit byfylke i byprefekturet Baoding i provinsen Hebei i det nordlege Kina. 

I 1999 var befolkninga på  innbyggjarar, og i sjølve byen Dingzhou var det i 2007 registrert .

## Fotnotar
Gaocheng

**Gaocheng** 藁城 er eit byfylke tilhøyrande Shijiazhuang i provinsen Hebei i Folkerepublikken Kina. Byen har eit areal på 836&nbsp;km² og ein befolkning på 760&nbsp;000.

Arkeologane har avdekt tydelege teikn etter Shang-kulturen i området.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden gc.gov.cn
Linshui i Hebei

**Linshui** er ein by i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet vart i 2005 berekna til 109&nbsp;400.

## Fotnotar
Linxi

**Linxi** er eit byfylke under Xingtai i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet var 309&nbsp;091 i 1999.
Nangong

**Nangong** er eit byfylke i byprefekturet Xingtai i provinsen Hebei i det nordlege Kina. Folketalet var i 1999 465&nbsp;854.
Byfylke

**Byfylke** (kinesisk 县级市, xiànjí shì) er ei administrativ eining i Folkerepublikken Kina. Det ligg under provins og prefektur (eller byprefektur). Dei fleste byfylka blei danna i 1980- og 1990-åra, fram til 1997.

## Byfylkeregjering
Ettersom Det kinesiske kommunistpartiet er den sentrale statsberande regjeringsinstitusjonen i heile Folkerepublikken Kina, har alle territorielle politiske nivå ein lokal partikomite. Det finst dessutan ei folkeregjering for byfylka. 

## Mellomstatus
Lågare byprefekur er eit byfylke med fullmakter opp mot dei byprefektur har. Jiyuan i Henan, Xiantao i Hubei og Golmud i Qinghai er døme på slike.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:County-level city|County-level city]]» frå , den 22. september 2009.*
Nanpi

**Nanpi** (南皮县; pinyin: *Nánpí Xiàn*) er eit fylke i provinsen Hebei i Folkerepublikken Kina. Det ligg under byprefekturet Cangzhou.

Fylket hadde  innbyggarar i 1999.

## Historie
Byen Nanpi vart grunnlagd i 221 f.Kr. under Qin-dynastiet. Mot slutten av Han-dynastiet, i 205 e.Kr. vart det halde eit viktig slag mellom Cao Cao og Yuan Tan, sonen til Yuan Shao. Cao Cao vann, og inntok byen. Det er mange fortidsminne frå denne perioden i fylket.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden nanpi.gov.cn
Jostein Fet

**Jostein Peter Fet** (, død 16. juli 2023 i Volda) var ein norsk filolog, litteraturforskar og fagbokforfattar. Han var dei siste åra *fri forskar* ved Høgskulen i Volda.

Fet blei cand. philol. i 1954 med ei avhandling om Olav Duun. I 1955 blei han tilsett som lektor ved Telemark landsgymnas og arbeidde der i tre år. I 1958 blei han tilsett ved Volda lærarhøgskule der han hadde eit særleg ansvar for norskfaget. Fet var ein forkjemper for ein eigen distriktshøgskule i Volda. Han blei undervisingsleiar ved den nye skulen Møre og Romsdal distriktshøgskule, Volda i 1970. Her arbeidde han også som dosent i nordisk litteratur fram til han formelt gjekk av med pensjon i 1990.

Etter at han vart pensjonist har han gjort eit betydeleg forskingsarbeid innanfor allmugen sin litterære kultur på Nordvestlandet i åra 1600-1850. I bøkene *Lesande bønder* og *Skrivande bønder* har han dokumentert omfattande lese og skrivekunne blant bøndene i området frå tidleg på 1700-talet, noko som har avliva myten om at bøndene var analfabetar til langt inn på 1800-talet.

Fet har også som forsker arbeidd mykje med kulturhistorie og bokhistorie. Han har gjort ein særleg stor innsats innanfor folkemusikken i Møre og Romsdal, der han var med å bygge opp folkemusikkarkivet for Møre og Romsdal, som han var leiar for i 11 år, og som no inneheld ein melodimengde på ca 40.000.

Jostein Fet vart tildelt Kongens fortenestmedalje i gull 22. oktober 2004, og har fått ei rekkje med prisar og utmerkingar, mellom anna Fylkeskulturprisen for Møre og Romsdal og Sunnmørsposten sin kulturpris.

## Bøker

* *Sunnmørsdiktarar 1600-1975 : eit diktutval med biografiar og bibliografiar*, 1977 	
* *Register over gamle bøker hjå Olina Vassbotn Drabløs, Volda*, 1979 	
* *New Norse literature in English translation 1880-1982 : a bibliography*, 1985 	
* *Allmugens diktar : [[Niels Olsen Svee]] i norsk religiøs folkesong*, 1987 	
* *Lesande bønder : litterær kultur i norske allmugesamfunn før 1840*, 1995 	
* *Mellom springdansar og salmetonar : Folkemusikkarkivet for Møre og Romsdal 1990-2000 : eit jubileumsskrift*, (med Jon Tvinnereim og Birkeland), 2000
* *Skrivande bønder : skriftkultur på Nord-Vestlandet 1600-1850*, 2003 	
* *Eksetiana : [[Sivert Aarflot|Aarflots]] prenteverk 1809-1935 : bibliografi og kulturhistorie*, 2006
* *Natur og eros : utvalde dikt* (Gjendiktningar av Johann Wolfgang von Goethe), 2008 
* *Stemmer frå ei fjern tid : Forteljingar om bøker, viser, magiske formlar og merkelege teikn 1550-1814*, 2014	
* *Den gløymde litteraturen : gamle bøker i privat eige på Sunnmøre,* 2015	

## Fotnotar
Handan

:Sjå òg *[[fylket Handan]].*
**Hándān** (邯郸) er ein kinesisk storby og eit byprefektur sør i provinsen Hebei. Folketalet er rekna til rundt 8,5 millionar, med 1,39 millionar i bykjernen (2004).

Byen har i dag stålindustri, takka vere steinkolbrota i området. 

## Historie
Arkeologiske funn viser at soga til byen går tilbake til byrjinga av Shang-dynastiet. Under krigarrika-tida på 300- og 200-talet f.Kr. var han hovudstad for staten Zhao (趙). 

Byen vart erobra av Qin etter at så godt som heile Zhao var blitt annektert av Qin (bortsett frå Dai-kommanderiet). Kongen Qin Shi Huang vitja byen éin gong, og gav då ordre om at alle fiendar av mor hans skulle gravleggast levande.

## Administrativ inndeling
Handan har fire bydistrikt, fjorten fylke og eitt byfylke:
* Bydistriktet Congtai (丛台区/叢台區), 28 km², ca. 330&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Bydistriktet Hanshan (邯山区/邯山區), 32 km², ca. 290&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Bydistriktet Fuxing (复兴区/復興區), 37 km², ca. 250&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Bydistriktet Fengfengkuang (峰峰矿区/峰峰礦區), 353 km², ca. 500&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Handan (邯郸县/邯鄲縣), 522 km², ca. 380&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Linzhang (临漳县/臨漳縣), 744 km², ca. 580&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Cheng'an (成安县/成安縣), 485 km², ca. 360&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Daming (大名县/大名縣), 1.052 km², ca. 740&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket She (涉县/涉縣), 1.509 km², ca. 380&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Ci (磁县/磁縣), 1.035 km², ca. 630&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Feixiang (肥乡县/肥鄉縣), 496 km², ca. 310&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Yongnian (永年县/永年縣), 898 km², ca. 830&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Qiu (邱县/邱縣), 448 km², ca. 200&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Jize (鸡泽县/雞澤縣), 337 km², ca. 250&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Guangping (广平县/廣平縣), 320 km², ca. 250&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Guantao (馆陶县/館陶縣), 456 km², ca. 290&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Wei (魏县/魏縣), 862 km², ca. 800&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Fylket Quzhou (曲周县/曲周縣), 667 km², ca. 400&nbsp;000 innbyggarar (2003)
* Byfylket Wu'an (武安市/武安市), 1806 km², ca. 710&nbsp;000 innbyggarar (2003)

## Folk frå Handan
*Qin Shi Huangdi, Kina sin første keisar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Handan|Handan]]» frå , den 28. september 2009.*