open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anton Martin Schweigaard

**Anton Martin Schweigaard** () var ein norsk jurist og politikar. 

Schweigaard var professor i rettslære og økonomi. Han tala varmt for økonomisk liberalisme og påverka norsk økonomi i kapitalistisk retning. Han blei veld inn på Stortinget i 1842 og sat fram til 1869.

Schweigaard var fødd i Kragerø og døydde i Christiania, nå Oslo. Han er heidra med statue på Universitetsplassen framfor bygningane til Universitetet i Oslo i sentrum av Oslo, og har gitt namn til Schweigaardsgate i Oslo og Schweigaardsparken i løkka i Kragerø.
Chamonix

**Chamonix**, eller **Chamonix-Mont-Blanc**, er ein by med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar søraust i Frankrike. Byen ligg ved foten av Mont Blanc i departementet Haute-Savoie i regionen Auvergne-Rhône-Alpes, og er ein populær vintersportsstad. Dei første olympiske vinterleikane vart halde her i 1924.

Chamonix består av tre landsbyar som ligg 1&nbsp;350, 1&nbsp;550 og 1&nbsp;650 moh. Landsbyane har namn etter høgda dei ligg i. Chamonix 1650 er kjend for sitt livlege uteliv blant skituristane.

## Geografi

Chamonix-dalen går frå nordaust til sørvest og gjennom dalen renn elva Arve. På den søraustlege sida av Chamonix ligg Mont Blanc, det høgaste fjellet i Vest-Europa med ei høgd på 4&nbsp;807 moh. På den nordvestlege sida av byen ligg fjelltoppen Le Brévent (2&nbsp;525 moh.). Ei rekkje andre landsbyar høyrer òg til kommunen, som: Les Bossons (1&nbsp;012 moh.), Les Praz (1&nbsp;060 moh.), Argentière (1&nbsp;252 moh.) og Le Tour (1&nbsp;462 moh.). Chamonix grensar til Aostadalen i Italia gjennom Mont Blanc-tunnelen og Martigny i Sveits igjennom Col de Montets-passet (1&nbsp;461 moh.).

## Bakgrunnsstoff
Stenungsunds kommun

**Stenungsunds kommun** er ein kommune i Västra Götalands län i Sverige. Kommunen grensar berre til andre kommunar i Västra Götalands län: Uddevalla kommun i nord, Lilla Edets kommun i nordaust og aust og Kungälvs kommun i søraust og sør. Med kysten imellom grensar han også til øykommunane Tjörns kommun i vest og Orusts kommun i nordvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Stenungsund. Kommunen har hatt sterk folkeauke dei siste åra.

Kommunen er ein del av Stor-Göteborg. Han var lenge mest kjend som ein stad for bading ut mot kysten. I 1950- og 1960-åra vart det bygd opp petrokjemisk industri i tettstaden Stenungsund. Sidan har han har vorte den viktigaste staden i Sverige for produksjon av polyetylen, som vert nytta i samband med produksjon av plastprodukt. 

## Administrativ historikk
Området kommunen utgjer i dag omfattar fem sokn, som vart gjorde til *[[landskommune|landskommunar]]* i 1863. I Norums landskommun vart Stenungsunds *[[municipalsamhälle]]* oppretta i 1919.

Ved kommunereforma i 1952 vart Norum slått saman med Spekeröd, Ucklum og Ödsmål. Den nye *[[storkommune]]n* fekk namnet Stenungsund. Municipalsamhället vart samtidig oppløyst. Same året vart storkommunen Kode landskommun oppretta av dei tidlegare kommunane Hålta, Jörlanda og Solberga.

Ved kommunereforma i 1971 vart Kode oppløyst og Jörlanda församling overførd til Stenungsunds kommun, medan dei andre forsamlingane gjekk til Kungälvs kommun.

## Kommunevåpenet
Blasonering: *På eit skjold av sølv over ei bølgje i blått, tre svarte sirklar vassrett oppstilte med ein svart streng mellom, kvar og ein og dei med ein raud sirkel over og under, med ein svart streng mellom*.

Det som i blasoneringa vart skildra på eit rimeleg komplisert vis, er faktisk ei stilisert framstilling av propenmolekyla. Dette heng saman med kor viktig petrokjemien har vore for kommunen. Våpenet vart registrert i Patent- och registreringsverket i 1977.

## Tettstader
Det er tolv tettstader i Stenungsunds kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

## Kjelder
* «Stenungsunds kommun» på Wikipedia på svensk, innhenta 23. januar 2010.

### Referansar
Arkeolog

**Arkeolog** er nemninga på fagfolk som arbeider innanfor fagfeltet arkeologi. I Noreg vert det utdanna arkeologar ved universiteta i  Oslo, Bergen, Trondheim og Tromsø, men tittelen *arkeolog* er ikkje verna ved lov.

Under studietida er det vanleg for mange å arbeide ein eller fleire sommarsesongar som *feltarkeolog*, det vil seie å stå for eller take del i utgravingar og andre granskingar av funnstader, eller leite etter eventuelle funn i område der det er aktuelt å byggje eller gjere anna arbeid som kan skade eller øydeleggje fornminne som er verna i kraft av lovgjevinga.

Mange arkeologar spesialiserer seg på visse tidsepokar og/eller geografiske område.

## Sjå òg
*Arkeologi

## Bakgrunnsstoff
* Om ''arkeolog'' på nettstaden ''utdanning.no''.
Bilete av kyrkjer i Hedmark

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Hedmark fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Hamar-church.jpg|Hamar kyrkje 
Fil:Løiten kyrka, Hasse A.jpg|Løten kyrkje 
Fil:Os kyrkje i Østerdalen 01.jpg|Os kyrkje i Os i Østerdalen 
Fil:Romedal-kirke.jpg|Romedal kyrkje i Stange 
Fil:Hedmark, Nord-Odal - Sand kirke NW.JPG|Sand kyrkje i Nord-Odal 
Fil:Tynset_kyrkje01.jpg|Tynset kyrkje 
Fil:Vang-kirke1.jpg|Vang kyrkje på Hamar 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Akershus

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Akershus fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Asker Church 06.jpg|Asker kyrkje
Fil:drobakkirke2006.JPG|Drøbak kyrkje 
Fil:enebakkirke2006.JPG|Enebakk kyrkje 
Fil:frognkirke.JPG|Frogn kyrkje 
Fil:garderkirke.JPG|Garder kyrkje 
Fil:gjofjellkapell.JPG|Gjøfjell kapell 
Fil:TRS 070317 002.jpg|Heggedal kyrkje 
Fil:Holmen Kirke 20070603 1.jpg|Holmen kyrkje
Fil:Hvitstenkapell2.JPG|Hvitsten kapell 
Fil:kolbotnkirke.JPG|Kolbotn kyrkje 
Fil:kraakstadkirke.JPG|Kråkstad kyrkje 
Fil:kroerkirke.JPG|Kroer kyrkje 
Fil:Mari kirke.JPG|Mari kyrkje
Fil:marikirke2006.JPG|Mari kyrkje 
Fil:nesoddenkirke.JPG|Nesodden kyrkje 
Fil:nordbykirke.JPG|Nordby kyrkje 
Fil:oppegaardkirke.JPG|Oppegård kyrkje 
Fil:siggerudkirke.JPG|Siggerud kyrkje 
Fil:skikirke2006.JPG|Ski kyrkje 
Fil:skoklefallkapell.JPG|Skoklefall kapell 
Fil:Sonkapell2.JPG|Strømbråten kapell 
Fil:St Gudmund kirke (2).jpg|St. Gudmund kirke 
Fil:saanerkirke.JPG|Såner kyrkje 
Fil:Vardåsen Church Asker 20110921.jpg|Vardåsen kyrkje
Fil:vestbykirke.JPG|Vestby kyrkje 
Fil:Østenstad kirke 20080601-1.jpg|Østenstad kyrkje
Fil:aaskirke.jpg|Ås hovudkyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Østfold

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Østfold fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Borge_kyrkje_01.JPG|Borge kyrkje i Fredrikstad. 
Fil:GamleGlemmenKirkeLowRes.jpg|Gamle Glemmen kyrkje 
Fil:Gressvik kyrkje01.JPG|Gressvik kyrkje 
Fil:Hvaler kirke, sydvest 02-1200.jpg|Hvaler kyrkje 
Fil:Eidsberg, Hærland kirke.JPG|Hærland kyrkje 
Fil:Idd kirke (Halden) nordost.jpg|Idd kyrkje 
Fil:Immanuels kirke 2010-07-18.JPG|Immanuels kyrkje 
Fil:Kjølstad kyrkje01.JPG| Kjølstad kyrkje 
Fil:Onsøy kyrkje01.JPG|Onsøy kyrkje 
Fil:Rakkestad, Os kirke SV.JPG|Os kyrkje 
Fil:Rokke kirke (Halden) sydost.jpg|Rokke kyrkje 
Fil:Rolvsøy kyrkje02.JPG|Rolvsøy kyrkje 
Fil:Rødenes kyrkje01.JPG|Rødenes kyrkje 
Fil:Sarpsborg kyrkje01.jpg|Sarpsborg kyrkje 
Fil:Skiptvet kirke nordøst.jpg|Skiptvet kyrkje 
Fil:Skjeberg kirke (Sarpsborg) nord.jpg|Skjeberg kyrkje 
Fil:Skjebergdalen kyrkje 01.JPG|Skjebergdalen kyrkje 
Fil:Spjærøy kyrkje01.JPG|Spjærøy kyrkje 
Fil:Halden, St Peter kirke 02.jpg|St. Peter kyrkje i Halden 
Fil:Torsnes_kyrkje_01.JPG|Torsnes kyrkje 
Fil:Eidsberg, Trømborg kirke fra nord.JPG|Trømborg kyrkje 
Fil:Tune kyrkje 01.JPG|Tune kyrkje
Fil:Sarpsborg, Ullerøy kirke.JPG|Ullerøy kyrkje 
Fil:Varteig kyrkje 01.JPG|Varteig kyrkje 
Fil:Vaaler kirke (Oestfold) nordost.jpg|Våler kyrkje 
Fil:Østre Fredrikstad kyrkje01.jpg|Østre Fredrikstad kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Vestfold

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Vestfold fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:Larvik Berg gamle kirke.jpg|Berg gamle kyrkje 
Fil:Berger_kirke.jpg|Berger kyrkje 
fil:Hvasser kirke.JPG|Hvasser kyrkje
fil:Nøtterø kirke.JPG|Nøtterøy kyrkje
Fil:Svelvik_kirke_TRS.jpg|Svelvik kyrkje  
fil:Tjøme kirke.JPG|Tjøme kyrkje
fil:Torød kirke.JPG|Torød kyrkje
Fil:Tjølling kirke 22jun2005.jpg|Tjølling kyrkje 
fil:Tønsberg domkirke.jpg|Tønsberg domkyrkje


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Vest-Agder

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Vest-Agder fylke i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:Flekkeroy_church.png|Flekkerøy kyrkje 
fil:Vennesla, Hægeland kirke fra nord 03.JPG|Hægeland kyrkje 
fil:Mandal kirke2.JPG|Mandal kyrkje 
fil:Spangereid church.JPG|Spangereid kyrkje 
fil:Søgne gamle kirke.jpg|Søgne gamle kyrkje
fil:Vennesla, Øvrebø kirke fra vest 03.JPG|Øvrebø kyrkje 
fil:Kristiansand, Tveit kirke fra nord.JPG|Tveit kyrkje 
fil:Valle kirke.jpg|Valle kyrkje
fil:Åseral, Åknes kapell frå SV.JPG |Åknes kapell 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Aust-Agder

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Aust-Agder fylke]]** i Noreg. Bileta er sortert alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:A-Moland-krk.jpg|Austre Moland kyrkje
fil:Lillesand_church.jpg|Lillesand kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Oppland

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Oppland fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:Fåvang kirke.JPG|Fåvang kyrkje 
Fil:Garmo stavkirke.JPG|Garmo stavkyrkje 
fil:Gjøvik kirke.jpg|Gjøvik kyrkje 
Fil:Hedalen Stavkyrkje, Sør-Aurdal.jpg|Hedalen stavkyrkje 
Fil:Hoff Kirke, Østre Toten.jpg|Hoff kyrkje 
Fil:Jevnaker kirke.jpg|Jevnaker kyrkje
Fil:Lillehammer kirke.JPG|Lillehammer kyrkje 
Fil:Stabkirche-Lom.jpg|Lom stavkyrkje 
Fil:Lomen Stavkyrkje, Vestre Slidre.JPG|Lomen stavkyrkje 
Fil:Lunner church.jpg|Lunner kyrkje 
Fil:Raufoss church.jpg|Raufoss kyrkje 
Fil:Reinli Stavkyrkje, Sør-Aurdal.JPG|Reinli stavkyrkje 
Fil:Slidredomen, Vestre Slidre.JPG|Slidredomen 
Fil:St. Tomaskyrkja 01.JPG|St. Thomaskyrkja på Filefjell 
Fil:Tingelstad old church, Gran.jpg|Tingelstad gamle kyrkje 
File:Vang kirke.JPG|Vang kyrkje i Valdres
Fil:Øye stavkyrkje 01.JPG|Øye stavkyrkje 
Fil:AamotkirkeTorpa.jpg|Åmot kyrkje i Nord-Torpa

## Bakgrunnsstoff
Kuala Lumpur

**Kuala Lumpur** er hovudstaden og den største byen i Malaysia, grunnlagt i 1857. Den utøvande statsmakta er flytta til ein ny administrativ hovudstad, Putrajaya, men bustaden til kongen av Malaysia, parlamentet og den dømande statsmakta har vorte verande i Kuala Lumpur.

Kuala Lumpur er eitt av dei tre føderale territoria i Malaysia. Det er fullstendig omgjeve av delstaten Selangor, og ligg nær vestkysten av Malakkahalvøya.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bilete av kyrkjer i Telemark

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Telemark fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Boe Old Church.jpg|Bø gamle kyrkje 
fil:Bamble kirke.JPG|Bamble kyrkje 
fil:Brevik kirke.jpg|Brevik kyrkje 
Fil:Brunkeberg kirke, Telemark.jpg|Brunkeberg kyrkje 
Fil:Drangedal kirke.JPG|Drangedal kyrkje 
Fil:Eidanger kirke.JPG|Eidanger kyrkje 
Fil:Tokke, Eidsborg stavkyrkje nordvest 2013-01-15.JPG |Eidsborg stavkyrkje 
Fil:Vinje, Grunge kyrkje frå sør.JPG |Grunge kyrkje 
Fil:Heddal stave church back.png|Heddal stavkyrkje 
Fil:Tokke, Høydalsmo kyrkje.JPG |Høydalsmo kyrkje 
fil:Langangen kirke.jpg|Langangen kyrkje 
Fil:Vinje, Nesland kyrkje 05.JPG |Nesland kyrkje 
Fil:Tokke, Skafså kyrkje.JPG |Skafså kyrkje 
Fil:Tokke, Skafsåheii fjellkyrkje 01.JPG|Skafsåheii fjellkyrkje 
fil:Skeidi kirke.JPG|Olavskyrkja ruin i Bamble 
Fil:Rjukan Church.jpg|Rjukan kyrkje 
Fil:Seljord, Mandal kapell V 03.JPG|Mandal kapell 
Fil:Vinje, Vinje kyrkje.JPG|Vinje kyrkje 
Fil:Vinje, Øyfjell kyrkje S 01.JPG|Øyfjell kyrkje 
Fil:Seljord, Åmotsdal kyrkje S 02.JPG|Åmotsdal kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Rogaland

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Rogaland fylke i Noreg, sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Aksdal kirke.jpg|Aksdal kyrkje 
Fil:Dirdal kirke.jpg|Dirdal kyrkje 
Fil:Egersund kirke 01.jpg|Egersund kyrkje 
Fil:Fister kyrkje.jpg|Fister kyrkje
Fil:Frue kirke.jpg|Frue kyrkje 
Fil:Gand kirke.jpg|Gand kyrkje 
Fil:Grødem kirke.jpg|Grødem kyrkje 
Fil:Hana kirke.jpg|Hana kyrkje 
Fil:Hausken kirke.jpg|Hausken kyrkje 
Fil:Hillevåg kirke.jpg|Hillevåg kyrkje 
Fil:Hjelmeland kyrkje.jpg|Hjelmeland kyrkje 
Fil:Kvitsoy Church.jpg|Kvitsøy kyrkje 
Fil:Nedstrand kirke.jpg|Nedstrand kyrkje 
Fil:Norway Avaldsnes church overview.JPG|Avaldsnes kyrkje 
Fil:Norway Orre old church in Rogaland.JPG|Orre gamle kyrkje 
Fil:Riska gamle kirke.jpg|Riska gamle kyrkje 
Fil:Riska kirke.jpg|Riska kyrkje 
Fil:Sandeid kirke.jpg|Sandeid kyrkje 
Fil:Skjold kyrkje.jpg|Skjold kyrkje 
Fil:Sola Church.jpg|Sola kyrkje 
Fil:Sola Ruin Church.jpg|Sola ruinkyrkje 
Fil:Stavanger domkyrkje.jpg|Stavanger domkyrkje 
Fil:Soerboe-Church.jpg|Sørbø kyrkje 
Fil:Tananger kirke.jpg|Tananger kyrkje 
Fil:Tjensvoll kirke.jpg|Tjensvoll kyrkje 
Fil:Tysvær kirke.jpg|Tysvær kyrkje 
Fil:Udland kirke 2.JPG|Udland kyrkje i Haugesund 
Fil:Vardeneset kirke.jpg|Vardeneset kyrkje 
Fil:Vats kirke.jpg|Vats kyrkje 
fil:Vikirke.jpg|Vikebygd kyrkje i Vindafjord
Fil:Ølen kirke.jpg|Ølen kyrkje 
Fil:Aardal kyrkje.jpg|Årdal kyrkje i Hjelmeland

## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Hordaland

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Hordaland fylke|Hordaland]]**. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:Arna kirke.JPG|Arna kyrkje 
fil:Ask church, Askøy 21may2006.jpg|Ask kyrkje 
Fil:Domkirken.bg.1.jpg|Bergen domkyrkje 
fil:Bergen.døvekirke.jpg|Døvekyrkja i Bergen 
fil:Biskopshavn kirke.JPG|Biskopshavn kyrkje 
fil:Boemlo old Church 2006.jpg|Bømlo gamle kyrkje 
fil:Eidsvåg kirke.JPG|Eidsvåg kyrkje 
fil:Fanachurch.JPG|Fana kyrkje 
Fil:Fantoft stave church, Bergen.jpg|Den nye Fantoft stavkyrkje 
fil:Fyllingsdalen kirke inngang.JPG|Fyllingsdalen kyrkje 
Fil:Granvin_kyrkje_01.JPG|Granvin kyrkje 
fil:Hamre kirke.jpg|Hamre kyrkje 
fil:Herdla kirke - 20060521.jpg|Herdla kyrkje 
fil:Bergen johanneskirken.jpg|Johanneskyrkja 
Fil:Kinsarvik Church.jpg|Kinsarvik kyrkje 
fil:Korskirken.Bergen.JPG|Krosskyrkja i Bergen 
Fil:Kvinnherad_church.png|Kvinnherad kyrkje 
fil:Laksevåg kirke.jpg|Laksevåg kyrkje 
fil:Lindås kyrkje.JPG|Lindås kyrkje 
fil:Loddefjord kirke - 1 - 20060521.jpg|Loddefjord kyrkje 
Fil:Mariakirken.jpg|Mariakyrkja i Bergen 
Fil:Mjølfjell_kapell01.jpg|Mjølfjell sportskapell på Mjølfjell 
Fil:Myking_kirke.jpg|Myking kyrkje i Lindås 
fil:Nonneseter - 07.jpg|Nonneseter kapell 
fil:Norheimsund Kyrkje.png|Norheimsund kyrkje 
fil:Bergen nykirken.jpg|Nykyrkja i bergen 
Fil:Oppheim_kyrkje01.JPG|Oppheim kyrkje på Voss 
Fil:Raundalen_kyrkje01.jpg|Raundalen kyrkje på Voss. 
Fil:Røldal Stave Church.jpg|Røldal stavkyrkje 
Fil:Salhus_kirke.jpg|Salhus kyrkje 
fil:Sandvikskirken.Bergen.JPG|Sandvikskyrkja 
fil:Sankt.jørgen.kirke.JPG|St. Jørgen kyrkje 
fil:Sankt Marcus kirke.JPG|St. Markus kyrkje 
fil:St. Paul Kirke 2.jpg|St. Paul kyrkje 
fil:Strusshamn kirke - 20060521.jpg|Strusshamn kyrkje 
fil:Takvam kapell.JPG|Takvam kapell 
fil:Trengereid bedehuskapell.JPG|Trengereid bedehuskapell 
Fil:Ullensvang Church.jpg|Ullensvang kyrkje 
Fil:Vangskyrkja.jpg|Vangskyrkja på Voss 
Fil:Vinje_kyrkje_01.JPG|Vinje kyrkje på Voss 
fil:Ytre Arna kirke.JPG|Ytre Arna kyrkje 
Fil:Øystese kyrkje 01.JPG|Øystese kyrkje 
Fil:Ålvik_kyrkje_01.JPG|Ålvik kyrkje 
fil:Åsane gamle kirke.jpg|Åsane gamle kyrkje 
fil:Åsane nye kirke.JPG|Åsane nye kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Finnmark

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Finnmark fylke]]** i Noreg. Bileta er alfabetetisk sortert etter kyrkjenamn.


fil:Berlevåg_Church.jpg|Berlevåg kyrkje 
fil:Honningsvåg church.jpg|Honningsvåg kyrkje 
fil:Kirkenes Kirche.jpg|Kirkenes kyrkje 
fil:Vadso Kirche.jpg|Vadsø kyrkje


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Sogn og Fjordane

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Sogn og Fjordane fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Borgundstavkirke.jpg|Borgund stavkyrkje 
Fil:Fjaerland church.JPG|Fjærland kyrkje 
Fil:Fordekyrkje.jpg|Førde kyrkje 
Fil:EgliseBoisDeboutNorvege.jpg|Hopperstad stavkyrkje 
Fil:EgliseBoisDeboutNorvege2.jpg|Hopperstad stavkyrkje 
Fil:EgliseBoisDeboutNorvege3.jpg|Hopperstad stavkyrkje 
Fil:Kinn.kirke.jpg|Kinn kyrkje 
Fil:Urnesstavkirke.jpg|Urnes stavkyrkje 
Fil:Urnesportalen.jpg|Urnes stavkyrkje, portal 
Fil:Vassenden kyrkje01.JPG|Vassenden kyrkje 
Fil:Aalhus kyrkje01.JPG| Ålhus kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Møre og Romsdal

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Møre og Romsdal fylke i Noreg. Nye bilete kan leggjast inn på rett plass i alfabetet, sortert etter kyrkjenamn.


Fil:Bjorkekyrkje.jpg|Bjørke kyrkje i Ørsta 
Fil:Gjemnes-kirke-Norway.JPG|Gjemnes kyrkje 
Fil:Gryttenkirke-2-Aandalsnes-Norway.jpg|Grytten kyrkje 
Fil:Gryttenkirke-Aandalsnes-Norway.jpg|Grytten kyrkje 
Fil:Henkirke-2-Norway.jpg|Hen kyrkje 
Fil:Henkirke-3-Norway.jpg|Hen kyrkje 
Fil:Herøy kyrkje.JPG|Herøy kyrkje 
Fil:Herøy kyrkje2.JPG|Herøy kyrkje 
Fil:Hjfjord kyrkje.JPG|Hjørundfjord kyrkje 
Fil:Indre Herøy kyrkje.JPG|Indre Herøy kyrkje 
Fil:Indre Herøy kyrkje2.JPG|Indre Herøy kyrkje 
Fil:Kors kyrkje01.JPG|Kors kyrkje i Rauma. 
Fil:Leikanger_church.JPG|Leikanger kyrkje, Leikong, Herøy. 
Fil:Molde Kirche.jpg|Molde Domkyrkje. 
Fil:View of Molde church.jpg|Molde Domkyrkje 
Fil:Rodven-kirker-Rauma.jpg|Rødven stavkyrkje og Rødven kyrkje 
Fil:Ulstein_kyrkje.jpg|Ulstein kyrkje, Ulsteinvik. 
Fil:Vartdal kyrkje.JPG|Vartdal kyrkje, Nordre Vartdal. 
Fil:Vartdalkyrkje2.jpg|Vartdal kyrkje, Nordre Vartdal. 
Fil:Orsta kyrkje.JPG|Ørsta kyrkje,Ørsta. 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Sør-Trøndelag

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Sør-Trøndelag fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Budal kyrkje 01.jpg|Budal kyrkje i Midtre Gauldal. 
Fil:Haltdalen kyrkje 01.jpg|Haltdalen kyrkje i Holtålen. 
Fil:Haltdalen stavkyrkje 01.jpg|Haltdalen nye stavkyrkje i Holtålen 
Fil:Nidarosdomen.jpg|Nidarosdomen sett frå Elgseterbrua 
Fil:Singsås kyrkje 01.jpg|Singsås kyrkje i Midtre Gauldal 
Fil:Skaun kyrkje.jpg|Skaun kyrkje på Venn i Skaun kommune 
Fil:Soknedal kyrkje 01.jpg|Soknedal kyrkje i Midtre Gauldal 
Fil:Støren kyrkje 01.jpg|Støren kyrkje i Midtre Gauldal 
Fil:Ålen kyrkje 01.jpg|Ålen kyrkje i Holtålen 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Nord-Trøndelag

Dette er eit galleri med bilete av kyrkjer i Nord-Trøndelag fylke i Noreg. Bileta er sortert alfabetisk kyrkjenamn.


Fil:Harran kyrkje1.JPG| Harran kyrkje
Fil:Mære kirke.jpg| Mære kyrkje 
Fil:Sakshaug gamle kirke.jpg|Sakshaug gamle kyrkje 
Fil:Sakshaug kirke.jpg|Sakshaug kyrkje 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Oslo

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Oslo]]** i Noreg fordelt på bydelane i Oslo.

## Bydel Alna

Fil:Alfaset gravlunds kapell.jpg|Alfaset kapell 
Fil:Ellingsrud kirke.jpg|Ellingsrud kyrkje 
Fil:Haugerud kirke nord.jpg|*[[Haugerud kyrkje]]*
Fil:Høybråten kirke 1.jpg|Høybråten kyrkje 
Fil:Høybråten menighetshus.jpg|Høybråten kyrkjelydshus 
Fil:Østre Aker kirke 2.jpg|Østre Aker kyrkje 


## Bydel Bjerke

Fil:Bredtvedt church.jpg|*[[Bredtvet kyrkje]]*
Fil:Tonsen Kirke 1.jpg|*[[Tonsen kyrkje]]* 


## Bydel Frogner

Fil:Uranienborg kyrkje 4.jpg|Uranienborg kyrkje, hovudinngangen  
Fil:Uranienborg kyrkje 5.jpg|Uranienborg kyrkje, baksida  


## Bydel Gamle Oslo

Fil:Groenland kirke Oslo.jpg|Grønland kyrkje 
Fil:Kampen kirke.jpg|Kampen kyrkje
Fil:Kampen church, Oslo 4.jpg|Kampen kyrkje, tårn og detalj 
Fil:Kampen menighetshus, Oslo.jpg|Kampen kyrkjelydshus 
Fil:Vaalerenga church, Oslo 1.jpg|Vålerenga kyrkje 
Fil:Vålerengen kirke 2003 (Norway).jpg|Vålerenga kyrkje 
File:Bygdøy sjømannskirke 0001.jpg|Bygdøy sjømannskyrkje 


## Bydel Grorud

Fil:Grorud church 1.jpg|Grorud kyrkje 
Fil:Rødtvet kirke.jpg|Rødtvet kyrkje 


## Bydel Grünerløkka

Fil:Paulus kirke Oslo.jpg|Paulus kyrkje  
Fil:Sofienberg_kirke1.JPG|Sofienberg kyrkje 


## Bydel Nordre Aker

Fil:Bakkehaugens_kirke-1.jpg|Bakkehaugen kyrkje 


## Bydel Vestre Aker

Fil:Holmenkollen kapell 27may2005.jpg|Holmenkollen kapell 
Fil:Ris kirke TRS 070501 015.jpg|Ris kyrkje 
Fil:VestreAkerKirke.JPG|Vestre Aker kyrkje 


## Bydel Sagene

Fil:Iladalen kirke.JPG|Iladalen kyrkje sett frå sør (Iladalen park) 
Fil:Sagene_kirke_fra_ost.JPG|Sagene kyrkje sett frå aust 
Fil:Sagene kirke TRS 070501 013.jpg|Sagene kyrkje sett frå vest 
Fil:Torshov kirke 1.jpg|Torshov kyrkje 
Fil:Torshov kirke 2.jpg|Torshov kyrkje


## Bydel St. Hanshaugen

Fil:Fagerborg kyrkje 2.jpg|Fagerborg kyrkje 
Fil:Lovisenberg_kirke.JPG|Lovisenberg kyrkje
Fil:St edmunds church oslo.jpg|St. Edmund's Church
Fil:Trefoldighetskirken_Oslo.jpg|Trefoldigheitskyrkja 
Fil:Maria bebudelses krike Oslo.JPG|Maria bebudelses kirke, Thor Olsens gate, vert brukt av den gresk-ortodokse kyrkjelyden i Oslo 
Fil:Adventkirken Akersgata.JPG|Adventkirken Betel i Akersgata 
File:Døvekirken, Oslo.jpg|Døvekyrkja i Oslo


## Oslo sentrum

Fil:Oslo Cathedral.jpg|Oslo Domkyrkje  


## Maridalen & Marka

Fil:Margaretha Kirken Ruin.jpg|*Ruinane av [[Margaretakyrkja]]*
Fil:Maridalen kapell 1.jpg|*[[Maridalen kyrkje]]* 
Fil:Maridalen kapell 2 tårn.jpg|*[[Maridalen kyrkje]]* 
Fil:Sørbråten kapell 1.jpg|*[[Sørbråten kapell]]* 
Fil:Ostmarkskapellet.jpg|*[[Østmarkskapellet]]*


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Troms

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Troms fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


fil:Harstad Kirche von Trondenes.jpg|Trondenes kyrkje i Harstad 
Fil:Eismeerkathedrale.JPG|Ishavskatedralen (Tromsdalen kyrkje) 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer i Nordland

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer i [[Nordland fylke]]** i Noreg. Bileta er sorterte alfabetisk etter kyrkjenamn.


Fil:Adventkirken i Bodø.jpg|Adventkyrkja i Bodø, mars 2006 
fil:IMG 1585a - Alsvåg kirke.jpg|Alsvåg kyrkje 
Fil:Beiarn Church.jpg|Beiarn kyrkje i juli 2006 
Fil:Bodin kirke 2.jpg|Bodin kyrkje i mars 2006 
Fil:Bodø domkirke.jpg|Bodø Domkyrkje, vinteren 2004
Fil:IMG 1146a - Bø kirke.jpg|Bø kyrkje i Vesterålen
Fil:Dolstad k3.JPG|Dolstad kyrkje januar 2007
Fil:Drevja kirke.JPG|Drevja kyrkje. 
Fil:Fore kirke.jpg|Fore kyrkje i juli 2008
fil:Elsfjordkjerka1.JPG|Elsfjord kyrkje 
Fil:Gildeskaal Old Church.jpg|Gildeskål gamle kyrkje 
Fil:Gimsoy kirke.jpg|Gimsøy kyrkje 
fil:Hadsel kirke, Norway, 2006.jpg|Hadsel kyrkje 
fil:Helligvær kirke.jpg|Helligvær kyrkje 
fil:Hoyforsmoen kapell.jpg|Høyforsmoen kapell 
fil:Hæstad kyrkje.JPG|Hæstad kyrkje
fil:Indre Eidsfjord kirke - IMG 0088a.jpg|Indre Eidsfjord kyrkje 
fil:Landegode kirke.jpg|Landegode kyrkje 
fil:Lovundkjerka.JPG|Lovund kyrkje
fil:IMG 1430a - Langenes kirke.jpg|Langenes kyrkje 
fil:Metodistkirken i Bodø.jpg|Den gamle Metodistkyrkja i Bodø 
Fil:Meløy kirke.jpg|Meløy kyrkje i juli 2008
Fil:Misvær kirke.jpg|Misvær kyrkje i mars 2006 
fil:Mo kirke Rana.jpg|Mo kyrkje i Rana 
fil:Myre kirke 2006.jpg|Myre kyrkje 
Fil:Rønvik kirke.jpg|Rønvik kyrkje 
Fil:Saltdal kirke.jpg|Saltdal kyrkje
fil:Saltstraumen kirke.jpg|Saltstraumen kyrkje 
Fil:Sandnessjøen_kyrkje.JPG|Sandnessjøen kyrkje
Fil:Skjerstad kirke.jpg|Skjerstad kyrkje i mars 2006 
Fil:Sortland_im_Februar_2005.jpg|Sortland kyrkje i februar 2005. 
Fil:St Eysteins kirke.jpg|St. Eystein kyrkje, Bodø i Bodø, mars 2006 
fil:Stavkirke Beiarn.JPG|Stavkyrkja på Savjord 
fil:Tverlandet kirke.jpg|Tverlandet kyrkje 
fil:Trænkjerka.JPG|Træna kyrkje
Fil:Svolvær kirke2.JPG|Svolvær kyrkje 
Fil:Valnesfjord kirke.jpg|Valnesfjord kyrkje i april 2006 
fil:Lofotkatedralen.jpg|Vågan kyrkje (Lofotkatedralen) 


## Bakgrunnsstoff
Bilete av kyrkjer på Svalbard

Dette er eit galleri med **bilete av kyrkjer på [[Svalbard]]**.


fil:Longyearbyen church.JPG|Svalbard kyrkje i Longyearbyen
fil:Barentsburg8.jpg|Kyrkje/kapell i Barentsburg


## Sjå òg
* Bilete av kyrkjer i Noreg
Bilete av norske kyrkjer i utlandet

Dette er eit galleri med **bilete av norske kyrkjer i utlandet**.


Fil:Grytviken church.jpg|Kvalfangarkyrkja i Grytviken 
fil:Sjølondon.JPG|Sjømannskyrkja i London
fil:Minnekirka.JPG|Pastor Kr. Strømmes minnekirke ved La Vila Joiosa i Spania


## Sjå òg
* Bilete av kyrkjer i Noreg
M/S «Lance II»

**M/S «Lance II»** var ei ishavsskute frå Gratangen kommune i tidlegare Troms fylke, som gjekk ned i 1974. 11 av mannskapet på 13 omkom. Båten var ein selfangstbåt og snurpenottråler, og var eit av flaggskipa i lokalsamfunnet.

11. februar 1974 gjekk båten på grunn ved fuglefjellet Syltfjordstauran på Finnmarks-kysten. Det var midt i loddefisket, så mange båtar var i nærleiken og kom til for å hjelpe. M/S «Artus» frå Herøy på Sunnmøre var først ute og prøvde å skyte over ei redningsline. Grunna tung sjø lukkast dei ikkje med det. Redningsskøyta som kom til, lukkast heller ikkje. Eit minnemerke over dei omkomne står ved Gratangen kyrkje.

Boka *[[Kald morgon]]* frå Orkana forlag omhandlar forliset og er skriven av Harald Hansen som skulle ha vore med på turen, og journalisten Gunnar Sætra.
Lund i Skåne

**Lund** er ein svensk by i Skåne län i landskapet Skåne, 15 km nordaust for Malmö. Lund er saman med Sigtuna den eldste byen i Sverige. Han er administrasjonssenter for Lunds kommun og i 2011 hadde byen 82&nbsp;800 innbyggjarar.

Lund ligg på den fruktbare sørvestskånske sletta og er eit gammalt handels- og kultursentrum. I dag er byen òg eit jernbaneknutepunkt. Byen har ein allsidig industri (bl.a emballasjeindustri, maskin- og verktøyindustri), men er meir kjent som gammalt bispesete og som universitetsby. Her er eit historisk museum, kulturhistorisk museum og ein botanisk hage.

I løpet av seinare år har samarbeidet mellom universitetet og det private næringslivet, bl.a gjennom framvoksteren av forskarbyen IDEON, mevderka til at ein stor forskningsintensiv høgteknologisk industri har vakse fram.
Det er omtrent 30&nbsp;000 studentar i Lund. 

## Historie
Lund blei grunnlagt omkring år 990, truleg ved at folk flytta frå Uppåkra, og han blei bispesete kring år 1050. I 1085 blei Katedralskolan i Lund grunnlagt som den eldste skulen i Norden. I første halvdel av 1100-talet blei domkyrkja, eit kloster og fleire mindre kyrkjer bygd, og i 1103 blei Lund sete for den danske erkebiskopen for heile Norden. Lund blei den viktigaste byen i Danmark og hadde 3&nbsp;000-4&nbsp;000 innbyggjarar. Under heile mellomalderen var byen eit kulturelt midtpunkt for Norden, og i si velmaktstid hadde han 27 kyrkjer og sju kloster. På byrjinga av 1300-talet vart Lund mindre viktig til fordel for Malmö, som voks hurtig, og Lund blei redusert til berre det kyrkjelege sentrumet. 

Under reformasjonen blei stillinga til Lund endra då erkebispesetet blei nedlagt og eigedomane til den katolske kyrkja blei sekularisert. Ved freden i Roskilde i 1658 blei Lund, saman med Skåne, Halland og Blekinge, svensk og i 1666 blei Lunds universitet grunnlagt.

## Byggverk i Lund
Lund domkyrkje er eit av dei mest kjende romanske byggverka i Sverige. Bygginga starta under Knut den heilage 1080–86 og vart vigd til St. Laurentius i 1145. Kyrkja er oppført av sandstein som ein basilika med tre skip og med den største krypta i Norden. Dei to tårna frå slutten av 1100-talet vart nyoppført på 1800-talet. I nærleiken av universitetet (1668) ligg det gamle parkanlegget Lundagård med Lundagårdshuset frå 1570-åra, opphavleg kongebustad, seinare universitetsbibliotek, no forelesningssalar. I nord er store område tekne i bruk til sjukehus og forskningsinstitusjoner.

## Bilete

Fil:1594 map of Lund.jpg|Kart over Lund på 1500-talet
Fil:Lunds stads gräns.jpeg|Lundaslätten med Lunds bygrense
Fil:Karta öfver universitetsstaden Lund 1866.jpg|Kart over Lund 1866
Fil:lunds_universitetsbyggnad2007.jpg|Universitetsbyggningen
Fil:Universitetssjukhuset, Lund.jpg|Universitetssjukehuset i Lund
Fil:Katedralskolan lund.JPG|Katedralskulen i Lund


## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lund i Skåne|Lund i Skåne]]» frå , den 4. juli 2012.* 
* Lund – by i Sverige. (19.11.2011) I *[[Store norske leksikon]]*. 

## Bakgrunnsstoff
Streiken i Sauda i 1970

**Streiken i Sauda i 1970** eller berre *Saudastreiken* er ei nemning på streiken mellom omnshusarbeidarane på Sauda Smelteverk frå 2. juni til 3. juli 1970. Sauda er ein tettstad i Rogaland fylke. Tettstaden kan karakteriserast som ein einsidig industristad. 240 omnhusarbeidarar gjekk til streik ved smelteverket som fram til 1977 heitte Electric Furnace Products Company og var utanlandsk eigd. Streiken vara i fem veker utan stønad frå fagforbund og Landsorganisasjonen (LO). Trass i dette fekk arbeidarane gjennom fleire av krava sine. Streiken vart kjend over heile landet. Konflikten vart heitare då det vart kjend at streikeleiaren var kommunist.

## Sjå òg
* Sauda! Streik! - ein roman frå 1972 av Tor Obrestad om streiken ISBN 82-05-05351-0
* Sauda-streiken 1970 - Streik! - Ein film frå 1975 om streiken 

## Bakgrunnsstoff
* Saudastreiken  oppslagsord i Pax Leksikon
Mulen på Nerlandsøya

**Mulen** er eit nes i sørvestre enden av Nerlandsøya i Herøy i Møre og Romsdal. 

Neset ligg i Kvalsvik grunnkrins. Neset markerer ytterenden på Mulevika, og ligg ved foten av Muletua.
Bohuslän

**Bohuslän** (norsk *Båhuslen*) er Sveriges vestlegaste landskap. Det vender mot Skagerrak i vest, og har grenser mot Västergötland og Dalsland i aust, og dessutan til Østfold fylke i Noreg i nord.

Uddevalla er den største byen som ligg heilt innanfor landskapet, mens den mykje større byen Göteborg har fleire forstader i Bohuslän, sjølv om brorparten ligg i Västergötland. Eldste byen er Kungälv, som vart grunnlagd rundt 1100.

Landskapet er kjent for fiskeri og turisme i skjergarden, og har 20 000 registrerte fornminne, mellom anna ei mengd helleristingar. Helleristingsområdet i Tanum er teke med på UNESCOs verdsarvliste.

## Historie
Bohuslän høyrde til Noreg, og kongeriket Danmark-Noreg, fram til freden i Roskilde i 1658. Heile landskapet unnateke Enningdalen vart då ein del av Sverige. 

Landskapet er kalla opp etter Bohus fästning. Kong Håkon V Magnusson av Noreg lét frå 1308 byggja Båhus festning.

## Geografi
### Øyar i Bohuslän
* Hönö
* Koster
* Malmön
* Orust
* Tjörn
* Öckerö

### Stader i Bohuslän
* Göteborg (ligg tildels i Bohuslän)
* Kungälv
* Ljungskile
* Lysekil
* Marstrand
* Munkedal
* Skärhamn
* Smögen
* Stenungsund
* Strömstad
* Tanumshede
* Uddevalla
* Öckerö

### Kommunar i Bohuslän
* Ale kommun (delvis)
* Göteborgs kommun (delvis)
* Lilla Edets kommun (delvis)
* Lysekils kommun
* Kungälvs kommun
* Munkedals kommun
* Orusts kommun
* Sotenäs kommun
* Stenungsunds kommun
* Strömstad kommun
* Tanum kommun
* Tjörn kommun
* Uddevalla kommun
* Öckerö kommun

## Sjå òg
* Skjergarden i Bohuslän
* Bohuskysten

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Om talemål i Bohuslän
Sauda! Streik!

***Sauda! Streik!*** er ein roman (ISBN 82-05-05351-0) som fyrst vart utgjeven i 1972 skriven av forfattaren Tor Obrestad. Boka handlar om streiken i Sauda i 1970. Saudastreiken var ein streik mellom omnshusarbeidarane på Sauda Smelteverk frå 2. juni til 3. juli 1970. Spelefilmen *[[Sauda-streiken 1970 - Streik!]]* frå 1975 vart laga på grunnlag av romanen. 

## Bakgrunnsstoff
* Saudastreiken  oppslagsord i Pax Leksikon
Muletua

**Muletua** er ein fjelltopp sørvest på Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre. Han er den vestlegaste toppen i Herøy utanom Skorpa.

Toppen ligg i Kvalsvik grunnkrins. Toppen er 253 meter over havet, like oppom neset Mulen.

## Sjå og
* Mulevika på Nerlandsøya
* Mulen på Nerlandsøya
* Mulefjellet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Tur til Muletua Nerlandsøy ved morotur.no
Barmen på Nerlandsøya

:*For andre stader med same namn, sjå [[Barmen]]*

**Barmen** er ein fjelltopp vest på Nerlandsøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal på Sunnmøre, i Kvalsvik grunnkrins. Toppen er 278 meter over havet, om lag midt på fjellryggen på vestsida av Kvalsvik.

## Kjelder
Okla på Nerlandsøya

:*For andre stader med same namnet, sjå [[Okla]]*
----
**Okla** er ein liten fjelltopp nordvest på Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre, i Kvalsvik grunnkrins. Toppen er 150 meter over havet, og ligg like oppom neset Gållanes og mesteparten av busetnaden i Kvalsvika.
Honolulu

**Honolulu** (hawaiisk, tyder 'strand i ly' eller 'plass med ly') er hovudstad og den største byen i den amerikanske delstaten Hawaii. Det er òg den viktigaste hamna der. Byen ligg langs den søraustlege kysten til øya Oahu.

Hamna på Honolulu vart kalla *Kulolia* før ikkje-hawaiiarar kom til øya. Den første utlendingen var kaptein William Brown, som kom med det engelske skipet «Butterworth» i 1794. Han kalla hamna *Fair Haven*. Andre utanlandske kapteinar begynte å kalle ho *Brown’s Harbor*. Namnet Honolulu vart seinare tatt i bruk.

Honolulu vart fort den viktigaste hamna på Hawaii. På den tida var sandeltre ei stor eksportvare. Honolulu var òg ein stad der kvalfangarar tok om bord nye forsyningar.

Kamehameha III gjorde Honolulu til hovudstad i kongeriket Hawaii i 1850. Det var òg hovudstad i republikken Hawaii og territoriet Hawaii. Honululu vart verande hovudstad da Hawaii vart amerikansk delstat i 1959. 

## Kjende personar frå Honolulu
* Barack Obama, president i USA

## Bakgrunnsstoff

*
Gabriel García Márquez

**Gabriel García Márquez** () var ein colombiansk forfattar. Han vart fødd i Aracataca i Magdalena-departementet.

I 1982 vart Gabriel García Márquez tildelt Nobelprisen i litteratur. 

Han skreiv mange bøker, både romanar og novellesamlingar, men vart framfor verdskjent på grunn av *Cien años de soledad* (*Hundre års ensomhet*) frå 1967. Saman med Isabel Allende vert Márquez rekna som eksponenten for sjangeren magisk realisme innan latinamerikansk litteratur.

## Bibliografi (utval)
* 1961 &ndash; *[[Ingen skriver til obersten]] (El coronel no tiene quien le escriba)*
* 1967 &ndash; *[[Hundre års ensomhet]] (Cien años de soledad)*
* 1975 &ndash; *[[Patriarkens høst]] (El otoño del patriarca)*
* 1981 &ndash; *[[Beretningen om et varslet mord]] (Crónica de una muerte anunciada)*
* 1982 &ndash; *Leve Sandino? (Viva Sandino)*
* 1985 &ndash; *[[Kjærlighet i koleraens tid]] (El amor en los tiempos del cólera)*
* 1986 &ndash; *Miguel Littíns hemmelige oppdrag i Chile. Ett reportage (La aventura de Miguel Littín clandestino en Chile)*
* 1989 &ndash; *Generalen i sin labyrint (El general en su laberinto)*
* 1992 &ndash; *Tolv vandrehistorier (Doce cuentos peregrinos)*
* 1994 &ndash; *Om Amor og andre demoner (Del amor y otros demonios)*
* 1996 &ndash; *Kidnappet (Noticia de un secuestro)*
*2004 &ndash; *Leve, for å fortelle* – sjølvbiografi
Rjåhornet på Nerlandsøya

:*Sjå òg [[Rjåhornet på Gurskøya]] i same kommune.*
---- 
**Rjåhornet** er ein fjelltopp litt søraust på Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre, på grensa mellom Kvalsvik og Kopperstad grunnkrinsar. Toppen er 419 meter over havet, oppom garden Skorpesund.
Havanna

**Havanna** (spansk *San Cristóbal de La Habana*) er hovudstad på Cuba. Med 2,1 millionar innbyggjarar er han den største byen i Karibia.

## Historie
* 1515: Grunnlagt av erobraren Diego Velázquez de Cuellar
* 1538: Øydelagt av piratar
* 1553: Øydelagt av piratar
* 1555: Øydelagt av piratar
* 1607: blei Havanna hovudstad i den spanske kolonien *[[Cuba]]*
* 1762: erobra britane Havanna
* 1763: byta britane Havanna mot Florida
* 1919: blei Havanna eit populært feriemål for USA-amerikanarane pga. alkoholforbodet i USA.
* 1952: regjerte diktator Fulgencio Batista på Cuba, hasardspel og korrupsjon florerte.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Rundetid

***Rundetid*** er ein stripeserie som går fast i Spirit og som er teikna av Øystein Runde.

Teiknestilen er enkel og i hovudsak strekteikningar, medan innhaldet oftast kommenterer tema som ungdom kjenner seg att i.
Varden på Nerlandsøya

:*For andre fjell med same namn, sjå [[Varden]] eller [[Storevarden]].*
----
**Varden** eller **Storevarden** er ein fjelltopp om lag midt på den austre fjellryggen på Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre, på grensa mellom Kvalsvik og Kvalsund grunnkrinsar. Toppen er 430 meter over havet og det høgaste punktet på øya.
Nerlandshornet

**Nerlandshornet** er ein fjelltopp om lag midt på nordsida av Nerlandsøya i Herøy kommune på Sunnmøre, i Kvalsvik grunnkrins, toppen  som heiter Storevarden ligg på 430 meter over havet.
Västra Götalands län

**Västra Götalands län** er eit len i Sverige, skipa den 1. januar 1998 av tidlegare Älvsborgs län, Göteborgs och Bohus län og Skaraborgs län. Lenet grensar til Värmlands län, Örebro län, Östergötlands län, Jönköpings län og Hallands län. I tillegg grensar det til  Østfold fylke i Noreg.
Residensstaden er Göteborg.
Lenet vert utgjort av 49 kommunar og har om lag 1,5 millionar innbyggjarar, noko som er kring 17 prosent av det samla folketalet i Sverige.

## Inndeling

Västra Götalands län vert delt inn i ulike område for ulike føremål. Landskap i lenet inkluderer Västergötland, Bohuslän og Dalsland. Kommunane er gruppert i hovugruppene nedanfor

### Fyrbodal
Bengtsfors kommun, Dals-Ed kommun, Färgelanda kommun, Lysekil kommun, Mellerud kommun,
Munkedal kommun, Orust kommun, Sotenäs kommun, Strömstads kommun, Tanum kommun, Trollhättan kommun,
Uddevalla kommun, Vänersborg kommun og Åmål kommun.
### Göteborg
Ale kommun, Alingsås kommun, Göteborgs stad, Härryda Västra kommun, Kungälv kommun,
Lilla Edet kommun, Lerum kommun, Mölndal kommun, Partille kommun, Stenungsunds kommun,
Tjörn kommun og Öckerö kommun. Kungsbacka kommun ligg ikkje i lenet, men vert mange gonger sett på som ein kommune i Göteborg-regionen. 
### Sjuhärad
Borås kommun, Bollebygd kommun, Herrljunga (Kommun), Marks kommun, Svenljunga kommun,
Tranemo kommun, Ulricehamn kommun og Vårgårda kommun.
### Skaraborg
Essunga kommun, Falköping kommun, Grästorp kommun, Gullspångs kommun, Götene kommun,
Hjo kommun, Karlsborgs kommun, Lidköpings kommun, Mariestads kommun, Skara kommun, Skövde kommun,
Tibro kommun, Tidaholms kommun, Töreboda kommun og Vara kommun.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gållanes

**Gållanes** eller **Golleneset** er eit nes i nordvestre enden av Nerlandsøya i Herøy på Sunnmøre.

Neset ligg i Kvalsvik grunnkrins. Neset markerer ytterenden på Kvalsvika, og ligg ved foten av Okla.

## Sjå òg
* Gållanes har gitt namn til båten M/S «Gollenes».
Rjåhornet

**Rjåhornet** er namnet på to fjelltoppar i Herøy på Sunnmøre:

* Rjåhornet på Nerlandsøya ligg 419 meter over havet
* Rjåhornet på Gurskøya ligg 598 meter over havet
Paracaskulturen

**Paracaskulturen** utvikla seg i tidleg horisont frå 700 f.Kr. til om lag år 0 i det geografiske området mellom dei to elvane Ica og Pisco i det som i dag er Ica-regionen i Peru, medrekna halvøya Paracas. Nordleg grense for kulturinnverknad var dagens by Chincha, 200 km sør for Lima, medan sørleg grense var Yauca i Arequipa-regionen som ligg 150 km sørom Nazca. 
Kronologisk kom paracas etter chavín, og vart etterfølgd av nazcakulturen og wari. Det mest framståande særdraget hjå kunst og handverk frå paracaskulturen er den framifrå tekstilkunsten deira med mellom anna bruk av alpakkaull. 

Paracaskulturen utvikla seg i to steg: *Paracas Cavernas* og *Paracas Necrópolis*.

Ein har funne antikvitetar frå *Paracas Cavernas* som kan daterast fram til år 200 f. Kr., den største folkesetnaden var då i Tajahuana, ved grensa til Icaelva, i Ocucajeområdet. Cavernas (menn i hòler) har namn etter gravskikken i perioden. Gravene hadde form av ei djup flaske med eit golv på 5 til 6 meter i diameter. Dei døde blei pakka inn i kunstferdige tekstilar og plassert på golvet.

Den politiske eininga paracas var den første militaristiske staten i den andiske verda. Militarismen vart nytta til å verne eige territorium. Statsgrensene var ofte eit resultat av sterkt permanente krigar.

Oldtidsminne frå *Paracas Necrópolis* er frå ca år 200 f.Kr. til nokon etter år 0. Pisco - Paracas er det sentrale området i utviklinga no.

## Kjelde
* Cultura Paracas, Wikipedia-artikkel på spansk
Göta kanal

**Göta kanal** er ein kanal som går gjennom Götaland i Sverige. Kanalen er 190,5&nbsp;km lang, av dette er 87,3&nbsp;km utgraven kanal. Saman med Trollhätte kanal og Göta älv utgjer Göta kanal ein 390&nbsp;km lang vassveg tvers gjennom Sverige.

Göta kanal går frå Göta Älv mellom Göteborg og Vänern, vidare til Vättern, Boren, Roxen og munnar ut i Söderköping og Mem.

12. april 1810 fekk arkitekten Baltzar von Platen løyve til å byggja kanalen. Bygginga var tenkt å lata skip ferdast tvers gjennom Sverige. Slik unngjekk ein å betala Øresundstoll til Danmark. Skip som skulle frå Kattegat til Austersjøen, skulle i staden kunna sigla gjennom Sverige, utanom Øresund. I tillegg skulle ein kunna flytta krigsskip snøgt frå kyst til kyst. Kanalen vart opna den 26. september 1832, nokre tiår før utbygging av jarnvegar tok til. Kanalen fekk i røynda ikkje nokon stor økonomisk tyding. I staden har kanalen vorte ein populær turistattraksjon.

## Sjå òg
* Filmen Göta kanal.

## Bakgrunnsstoff
* Den offisielle nettstaden til kanalen
Pauline Hall

**Pauline Hall** () var ein norsk komponist og musikar og ein markant person i norsk musikkliv først på 1900-talet. Mest kjend er ho for å ha vore med på stiftinga av foreininga Ny Musikk, der ho sat som leiar fram til 1961.

Hall var fødd på Hamar. Ho blei utdanna hjå Catharinus Elling i Oslo, i tillegg til i Paris og Dresden. Hall var musikkritikar i Dagbladet i periodane 1934–1942 og 1945–1963. 

Ho var formann i Ny Musikk 1938–1961 og president i International Society for Contemporary Music 1952–1953.

I musikken sin var Hall påverka av impresjonismen og fransk nyklassisisme. Ho skreiv orkesterverka *Verlaine-suite* (1929), *Cirkusbilder* (1933), *Suite fra Julius Cæsar* (1950), *Suite for 5 blåseinstrumenter* (1945) og ulike klaverstykke, romansar og scenemusikk (*Kongsemnerne, Hamlet, Troll kan temmes, Lysistrata*).

## Kjelder
Alf Hurum

**Alf Hurum** () var ein norsk komponist og kunstmålar.

## Liv
Alf Hurum vart fødd den 21. september 1882 i Kristiania. I 1905 byrja han å studere komposisjon i Berlin, mellom anna hjå Max Bruch.

I 1909 drog han til Paris og vart der halvtanna år. I Paris vart han kjend med impresjonismen, både som musikk og som biletkunst, og han dyrka begge desse kunstartane. Han kjente bileta åt Edvard Munch frå før, og han sa sjølv at Munch hadde særleg stor innflytnad på hans eigen personlegheit. Når han såg bilete høyrde han musikk, og når han høyrde musikk såg han fargar; eksempel på dette har han fastheldt t.d. i komposisjonane *Impressions* og *Akvareller*. *Det sner og det sner* var inspirert av Kittelsen.

1916 drog han til Petrograd, der han opplevde *[[Eldfuglen]]* av Igor Stravinskij, noko som gjorde eit uutsletteleg inntrykk på han.

Han budde i Noreg nokre år før han i 1924 flytte til Hawaii for å bli der resten av livet; kona hans var derifrå. Han grunnla der Honolulu symfoniorkester og drog på turnéar med dette orkesteret både til USA og Europa. 

Alf Hurum slutta etterkvart å komponere for å konsentrere seg om kunstmåling. Han døydde i Honolulu den 15. august 1972.

## Verk
* Opus 1: *Tre klaverstykker*
* Opus 2: *Sonate for fiolin og klaver i d-moll* 
* Opus 3: *For Piano* 
** Melodi. Bækken. Idyl.
* Opus 4: *Impressions. Pour le piano.* 
** Notre-Dame. La Fontaine. Chanson.
* Opus 5: *Akvareller*
** Vandliljen. Miniature. Akvarel. Marche Tartare.
* Opus 6 (1913): *Strykekvartett i a-moll*
* Opus 7: *For piano*
** Fantasi. Rose og sommerfugl. Silhouet.
* Opus 8: *Sonate for fiolin og klaver i a-moll*
* Opus 9 (1915): *Eksotisk suite for fiolin og klaver*
** Rektah. Tsin-tsin-fa. Rektah. Ma-ma hau ming-pai. Rag Darbari Kandra. Cheu teu. Ved Indgangen til Confucius Tempel.
* Opus 10: *Pasteller* 
** Fra en gammel klosterhave. Poem. En Saga. Morgen ved Memnonstøtten.
* Opus 11: *Sanger* 
** Vi ses igen. En blomma. Gloria in excelsis.
* Opus 12: *Sanger*
** Liden Kristen. Hvorfor hyler de sorte hunde. Græd kun du blege.
* Opus 13: *Sanger* 
** Blonde nætter. Stævnemøde. Genrebillede. Det var en deilig hane.
* Opus 14: *Sanger* 
** Fandango. Til min gyldenlak. Nocturne. Regn. September. Bjærken.
* Opus 15: *Lilja. For mannskor.*
* Opus 16 (1920): *Eventyrland. Suite for orkester.*
** I den forheksede have. Prinsessen leker med Guldæblerne. De tre trold. Det sner og det sner. Tusselag. Nordlysdøtrene.
* Opus 17: *Gotiske Billeder. Poemer for piano.*
** Munkekor i Jonsklosteret. St. Thomas’ Klokker. Gargoyle. Dunkelt lys gjennom rosevindu. Luftlet ornamentik mot aftenhimmel. Mysterium.
* Opus 18: *Norrøn Suite for piano* (Kjersti og Bergjekongen)
* Opus 19: *Sanger*
** Aften. Jeg løfter mit øie
* Opus 20 (1920): *Bendik & Aarolilja, symfonisk dikt.*

## Pianostykke utan opusnummer
* *Roccoco. To klaverstykker.*

## Songar med orkester utan opusnummer
* *Fandango*
* *Blonde nætter*
* *Nocturne*
* *Sorte hunde*

## Orkesterstykke utan opusnummer
* 1927: *Symfoni i d-moll*
* 1931: *Norrøn suite*
* 1932: *Suite*
** Melodi. Miniature. Marche tartare.
* *Eksotisk suite*
* *Gotiske billeder*

## Kjelder
* «Alf Hurum» på Bokmålswikipediaen
Johannes Haarklou

**Johannes Haarklou** () var ein norsk komponist, organist og dirigent.

## Liv
Johannes Haarklou vart fødd den 13. mai 1847 i Førde.

I 1868 vart han lærar i Eiker og fekk lære orgelspel og harmonilære i Drammen. I 1872 studerte han i Christiania med Ludvig Mathias Lindemann. Frå 1873 til 1875 studerte han ved konservatoriet i Leipzig, m.a. med Carl Reinecke, og deretter ved musikkhøgskulen i Berlin. Frå 1880 var han organist og dirigent i Christiania (Oslo). Han hadde ry som virtuos og for sine improvisasjonar på orgelet.

Haarklou er mest kjend for oratoriet *Skabelsen og Mennesket* til ein tekst av Henrik Wergeland; dette verket vart uroppført i 1891. Han skreiv òg fem operaer, fire symfoniar, eit symfonisk dikt (*Westminster Abbey*), to orgelsymfoniar, sonatar, songar, korverk og pianostykke. Ein del av verket hans er ikkje vorte utgjeve. Frå 1882 til 1921 var han òg musikkritikar ved ymse aviser, m.a. i *[[Dagbladet]]*. 

I 1911 vart Haarklou utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden.

## Privatliv
Haarklou var gift med Inga Marie Knoph (fødd 1865), og han er far til komponist og organist Andreas Haarklou. Han var god ven med folk som Anders Hovden, Per Sivle og Knut Hamsun. Ein periode budde Hamsun heime hos familien Haarklou. Frå ungdommen var han òg kamerat av Olav Lofthus, mangeårig redaktør i Bergens Tidende.
Finn Benestad omtalar Haarklou som «en forgrunnsskikkelse i norsk musikkliv fra 1880 til 1925» og «utvilsomt en av de mest allsidige komponister som Norge noen gang har hatt».

## Verk

### Vokalverk

#### Oratorium
* *Skabelsen og Mennesket*

#### Operaer

#### Andre vokalverk

### Instrumentalverk

#### Symfoniske verk
* *Westminster Abbey* (symfonisk dikt)

#### Orgelverk

* Fantasi triomphale, opus 36 (verk 61), 1900 
* Tre stykker for orgel, opus 54 (verk 112)
** nr 1 Preludium og koral "Nun danket alle Gott"
** nr 2 Preludium og fuge
** nr 3 Preludium og fuge over G.A.D.E.
* Orgelsymfoni nr. 1 i d-moll, opus 53 (verk 106), 1916; 
* Orgelsymfoni nr. 2 i d-moll, opus 60 (verk 116), 1924
* Preludium og Fuge over B.A.C.H., verk 121, ca. 1925

#### Sonatar

#### Pianostykke

## Kjelder

* «Johannes Haarklou» på Bokmålswikipediaen.

## Bakgrunnsstoff
*Liste over Haarklau sine komposisjonar ved wikiwand.com
Arne Nordheim

**Arne Nordheim** (), var ein norsk komponist og musikkritikar.

## Liv
Arne Nordheim vart fødd den 20. juni 1931 i Larvik. 1948&ndash;51 studerte han ved Musikkonservatoriet i Oslo. I 1954 vart det første verket hans, *Essay* for strykekvartett, oppført ved Ung Nordisk Musikkfest i Stockholm. Han såg ikkje dette stykket som sitt opus 1 &mdash; strykekvartetten frå 1956 skal vera hans første riktige verk.

Nordheims viktigaste sjanger er orkesterverk. I dei tidlege verka som *Aftonland*, *Canzona* og *Epitaffio* prøver han å gje dei tradisjonelle instrumenta ein ny klang. Han byrja etter kvart å bruke elektronikk på magnetband og hadde i ei tid elektronikk som hovudtema. Frå denne tida stammar reint elektroniske verk som *Solitaire*, men òg verk der elektronikken vart blanda med tradisjonelle instrument som td. slagverk. Han har òg skrive mykje for radio og fjernsyn, teater og ballett der han eksperimenterte mykje og gav musikken nye grenser. 

## Utmerkingar

* Lindemanprisen i 1981
* Amandaprisen i 1986 for beste originalskrivne musikk i filmen Kong Lear. 
* Norsk kulturråds ærespris i 1990. 
* Anders Jahres kulturpris i 1997
* Utnemnd til kommandør med stjerne av St. Olavs Orden i 2004.
* Edvard-prisen 2006 i klassen *Samtidsmusikk*.

Arne Nordheim budde i Grotten, Statens æresbustad for kunstnarar.

## Kjelder
* «Arne Nordheim» på Wikipedia på bokmål