open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pieter de Hooch

**Pieter de Hooch** () var ein nederlandsk sjangermålar frå Rotterdam. Namnet hans er også skrive Hoogh eller Hooghe.

## Liv og gjerning

Pieter de Hooch var frå tidleg 1650-tal i teneste hos kjøpmannen og kunstsamlaren Justus de la Grange. Arbeidet førte til at han var med Grange på reiser til Haag, Leiden og Delft.

I 1654 slo Hooch seg ned i Delft. Året etter vart han medlem av Sint-Lucasgildet i Delft. Medan Hooch var i byen måla han harmoniske interiør og gardsmotiv, påverka av Johannes Vermeer. Til liks med Vermeer var han interessert i optikk og korleis lyset fell. På ein meisterleg og usentimental måte skildra han velstanden og det fredfulle ved livet i Nederland på 1600-talet. Det er sannsynleg at Hooch leverte dei fleste verka sine til Grange i denne perioden, i byte mot kost og losji og andre fordelar. Ei seinare inventaroversikt viser at Grange eigde 11 av  måleria hans.

Kringom 1661 flytta Hooch til Amsterdam, der han arbeidde for rike oppdragsgjevarar. Sjølv budde han og familien i ein bydel prega av fattigdom. Måleria hans vart frå då av meir storslagne og av mykje lågare kvalitet enn dei han hadde måla i Delft.

Han døydde 54 år gammal på eit sinnsjukehus i Amsterdam.

## Notar

## Kjelder

**Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pieter de Hooch|Pieter de Hooch]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Hiroshige

**Ando Hiroshige**, **安藤広重** () var ein japansk kunstmålar, særleg kjend for sine landskapsbilete i tresnitt. Han var den siste av dei store utøvarane av ukiyo-e. Hiroshige forvandla kvardagslege landskap til intime, lyriske scener som gjorde han enno meir framgangsrik enn den samtidige Hokusai.

## Liv og gjerning

Hiroshige var både fødd og døydde i Edo (Tokyo). Han byrja som lærling hos målaren Utagawa Toyohiro. I 1812 tok Hiroshige namn etter læraren sin og byrja signere verka sine med Utagawa Hiroshige.

Mellom åra 1811 og 1830 skapte Hiroshige bilete med tradisjonelle motiv, til dømes unge kvinner og skodespelarar. Gjennom dei neste femten åra vart han ein berømt landskapskunstnar.  Meisterverket hans, biletserien *Femtitre rasteplassar til Tokaido*, kom i 1833. Han heldt fram med fleire framifrå bilete i liknande stil, serien *Sekstini rasteplassar til Kisokaido* gav han ut i tida 1834-42.  

Hiroshige og Hokusai dominerte populærkunsten i Japan i den første halvdelen av 1800-talet. Hiroshige sine arbeid var ikkje like kraftfulle eller nyskapande som Hokusai sine, men på ein poetisk og kjenslevar måte fanga Hiroshige sinnbiletet av det japanske landskapet. Han laga svært mange verk; totalt skal han ha laga rundt 5&nbsp;400 bilete.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ando Hiroshige|Ando Hiroshige]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Satigny

**Satigny** er ein kommune kantonen Genève i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 505 meter over havet. Han ar den største vinproduserande kommunen i Sveits.

Han består av landsbyane Satigny, Bourdigny, Choully, Peissy, Peney, Château des Bois og Moulin-Fabry.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Satigny|Satigny]]» frå ,  den 18. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (fransk)
*
*
*
*
Cosimo Rosselli

**Cosimo di Lorenzo Rosselli** () var ein italiensk renessansemålar som arbeidde i Firenze og Roma.

Rosselli var frå Firenze. I åra 1453-56 var han elev av Neri di Bicci, kanskje også av Benozzo Gozzoli. I 1481 deltok han i utsmykkinga av det sixtinske kapellet, på oppdrag frå pave Sixtus IV. Han måla der *Nattverden* og *Moses tek mot lovtavlene* med meir. Mellom verka hans i Firenze er freskoane i *Santissima Annunziata* og *Sant’Ambrogio*.

Rosselli var teknisk sett ein framifrå målar, men han mangla originalitet. Han måla i ein ganske streng lineær og stiv stil. I sine seinare år måla han i ein stil som minner om Filippino Lippi. Fra Bartolommeo, Andrea del Sarto og Piero di Cosimo var mellom dei han hadde til elevar.

## Kjelder
*Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*

## Bakgrunnsstoff
Ayent

**Ayent** er ein kommune i distriktet Hérens i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ) og eit areal på . Kommunesenteret ligg 967 meter over havet. Det høgaste punktet i kommunen er Wildhorn på 3247 meter over havet. 

Kommunen ligg på ein høg terrasse på høgresida av Rhône. Han består av landsbyane og grendene Botyre, Luc, Saxonne, La Place, Blignou, Fortunau, Saint-Romain, Signèse, Villa, Argnou og turiststaden Anzère (som vart bygd i 1969). 

Reservoaret Lac de Tseuzier ligg på grensa til Icogne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ayent|Ayent]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (fransk)
*
Mont-Noble

**Mont-Noble** er ein kommune i distriktet Hérens i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ) og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1286 meter over havet. 

Kommunen vart oppretta 1. januar 2011 då Mase, Vernamiège og Nax vart slått saman til èin kommune.

Landsbyen Mase ligg på høgresida av elva Borgne og på venstresida av Rhône i Val d'Hérens.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mont-Noble|Mont-Noble]]» frå ,  den 18. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Saint-Martin i Valais

**Saint-Martin** er ein kommune i distriktet Hérens i kantonen Valais i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ) og eit areal på . Kommunesenteret ligg 1411 meter over havet.

Kommunen består av landsbyane Saint-Martin, Suen, Trogne, Eison, Liez, Praz-Jean og La Luette, samt nokre grender som Ossona.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Saint-Martin, Valais|Saint-Martin, Valais]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad (fransk)
Ermatingen

**Ermatingen** er ein kommune i distriktet Kreuzlingen i kantonen Thurgau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ( og eit areal på . Kommunesenteret ligg 400 meter over havet.

Kommunen ligg ved Bodensjøen ovanfor øya Reichenau i Tyskland. Han består av landsbyane Ermatingen og Triboltingen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ermatingen|Ermatingen]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Neuheim

**Neuheim** er ein kommune i kantonen Zug i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 666 meter over havet.

Kommunen ligg i morenelandskapet mellom elvane Lorze og Sihl. Han deler landsbyen Sihlbrugg med Baar, Hausen am Albis (ZH) og Hirzel (ZH). Landsbyen er ein del av ei viktig transportåre mellom Zürich og *Innerschweiz* (Det sentrale Sveits).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neuheim|Neuheim]]» frå ,  den 18. mars 2012.*
Bachenbülach

**Bachenbülach** er ein kommune i distriktet Bülach i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 430 meter over havet.

Kommunen ligg ved foten av Dettenberg. Byen har vokse langs to aksar, hovudvegen gjennom bye og ei elv som renn gjennom byen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bachenbülach|Bachenbülach]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Eglisau

**Eglisau** er ein kommune i distriktet Bülach i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ( ) og eit areal på . Kommunesenteret ligg 355 meter over havet.

Kommunen ligg ved breidda av Rhinen og brua som gjekk over elva har vore viktig gjennom historia. Kommunen består av delar av Städtli, Burg, Steig og Wiler på høgresida og delar av Seglingen med grenda Tössriedern på venstresida.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eglisau|Eglisau]]» frå ,  den 18. mars 2012.*
Walchwil

**Walchwil** er ein kommune i kantonen Zug i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 417 meter over havet.

Kommunen ligg på austsida av Zugsjøen og sør for Zugerberg (1000 moh).  Han består av landsbyane Walchwil og Oberdorf (òg kjend som Emmeten).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Walchwil|Walchwil]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Hochfelden i Sveits

**Hochfelden** er ein kommune i distriktet Bülach i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar ( ) og eit areal på . Kommunesenteret ligg 399 meter over havet.

Kommunen ligg nær Glattal nær Bülach. Han består av landsbyen Hochfelden og landsbyen Wilenhof.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hochfelden, Switzerland|Hochfelden, Switzerland]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* www.hochfelden.ch The Official Communal Page (German)
*
Wil i Zürich

**Wil** er ein kommune i distriktet Bülach i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 406 meter over havet. 

Det ligg to grenseovergangar frå Wil til Tyskland til Bühl og Buchenloo i Baden-Württemberg.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wil, Zürich|Wil, Zürich]]» frå ,  den 18. mars 2012.*
Rafz

**Rafz** er ein kommune i distriktet Bülach in the northwest of the kanton of Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 419 meter over havet.

Rafz grensar til Tyskland i nord og har ein grenseovergang ved Schluchenberg med Baltersweil i Baden-Wurttemberg. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rafz|Rafz]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Gemeinde Rafz (tysk).
Bauma

**Bauma** er ein kommune i distriktet Pfäffikon i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 640 meter over havet.

Bauma ligg i øvre Tösstal ved foten av Hörnli-ryggen. Han består av Bauma og Saland og kring 80 grender og spreidde hus gjennom dalen og åssida. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bauma|Bauma]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell side  (tysk)
*
Torkil Damhaug

**Torkil Damhaug** () er ein norsk kriminalforfattar og psykiater. 

Han debuterte i 1996 med kriminalromanen *Flykt måne* og har sidan fått utgjeve fem romanar til. Tre av bøkene er selde til utlandet og har kome ut på mellom anna tysk, fransk og russisk.

Damhaug er utdanna lækjar og psykiater og har arbeidd i Lofoten og på psykiatriske institusjonar i Akershus. Han har også studert litteraturvitskap og antropologi. Han er oppvaksen i Lørenskog kommune.

Bøkene hans har fått ros for å ha djuptloddande menneskeskildringar og spanande handling. Han fekk Rivertonprisen for 2011 for *Ildmannen*.

## Bøker
* 1996 &ndash; *Flykt måne* &ndash; Kriminalroman
* 1999 &ndash; *Syk rose* &ndash; Kriminalroman
* 2006 &ndash; *Overlord* &ndash; Kriminalroman
* 2007 &ndash; *Se meg, Medusa* &ndash; Kriminalroman
* 2008 &ndash; *Døden ved vann* &ndash; Kriminalroman
* 2011 &ndash; *Ildmannen* &ndash; Kriminalroman
* 2013 &ndash; *Sikre tegn på din død* &ndash; Kriminalroman

## Litterære prisar
* 2011 &ndash; Rivertonprisen for *Ildmannen*

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Søk på Torkil Damhaug i Sambok.
* Utgjevingar av Torkil Damhaug i BIBSYS Ask
Brütten

**Brütten** er ein kommune i distriktet Winterthuri kantonen Zürich i Sveits.

Kommunen ligg på eit høgt platå vest for Kemptdalen og Tösstal. Han består av landsbyen Brütten og grendene Strubikon, Birch, Eich og sidan 1922 Obereich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brütten|Brütten]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Buch am Irchel

**Buch am Irchel** er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 534 meter over havet.

Kommunen består av Ober- og Unterbuch, som ligg i nordaustsida av Irchel. Han består òg av delar av Wiler, Bebikon, Desibach og Oberhueb. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Buch am Irchel|Buch am Irchel]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Buchs

**Buchs** kan vise til: 

## Stader
*Buchs i Aargau
*Buchs i St. Gallen 
*Buchs i Zürich
*Buchs i Luzern i kommunen Dagmarsellen

## Folk
* Emanuel Buchs (f. 1962), sveitsisk langrennsløpar og skiskyttar.
Dägerlen

**Dägerlen** er ein kommune i distriktet Winterthur i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 474 meter over havet. 

Kommunen ligg i utkanten av Zürcher Weinland sør for elva Thur. Han består av busetnadane Dägerlen, Oberwil, Rutschwil, Berg og Bänk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dägerlen|Dägerlen]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Dinhard

**Dinhard** er ein kommune i distriktet Winterthur, som ligg i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 434 meter over havet.

Kommunen ligg i sørlege Zürcher Weinland. Han består av landsbyane Kirch- og Ausser-Dinhard, Welsikon, Eschlikon og Vorder Grüt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dinhard|Dinhard]]» frå ,  den 18. mars 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (tysk)
*
Fieschental

**Fischenthal** er ein kommune i distriktet Hinwil i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 840 meter over havet.

Fischenthal ligg i øvre Tösstal og er den største kommunen, ut i frå flatevidd, i kantonen Zürich. Elva Jona spring ut nær kommunen. Kommunen består av fjellandsbyane Fischenthal, Gibswil og Steg, i tillegg til nær 100 busetnader spreidd kring i Tössbergland.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fieschental|Fieschental]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
*
Flaach

**Flaach** er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 360 meter over havet.

Kommunen ligg sør for samløpet mellom Thur og Rhinen. Kommunen er utvida fleire gonger på kostnad av Berg am Irchel. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flaach|Flaach]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* Männerchor Flaach 
*
Hirzel

**Hirzel** er ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 678 meter over havet.

Kommunen består av delar av Hirzel-Kirche, Hirzel-Spitzen og Hirzel-Höchi. 

Forfattaren Johanna Spyri var fødd og voks opp i Hirzel. Det er eit museum vigd livet hennar i landsbyen.

## Galleri

Geburtshaus von Johanna Spyri in Hirzel (Zurich).jpg|Fødehuset til Johanna Spyri
Hirzel-Museum.jpg|Johanna Spyri-museet
Hirzel Kirche.JPG|Den reformerte kyrkja i Hirzel
Hirzel Sprüermüli.JPG|Sprüermüli


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hirzel|Hirzel]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* Johanna Spyri museum  (tysk)
*
Hütten i Sveits

**Hütten** er ein kommune i distriktet Horgen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 729 meter over havet.

Kommunen ligg nær Hüttnersee, ein liten innsjø som han deler med Richterswil. Han er ein gatelandsby (*Strassendorf*) og består av grender og gardshus på begge sider av elva Sihl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hütten i Sveits|Hütten i Sveits]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Kyburg i Zürich

**Kyburg** er ein kommune i distriktet Pfäffikon i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 640 meter over havet.

Landsbyen ligg i Tösstal nedanfor Kyburg slott, som han har fått namn etter. Kommunen omfattar òg grendene Ettenhausen, delar av Billikon og Brünggen samt Fabriksiedlung eller klesindustristaden Mühlau an der Töss.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kyburg, Zürich|Kyburg, Zürich]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* 
* Statistics (tysk)
Oberglatt

**Oberglatt** er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunen ligg i Glattal. Zürich lufthamn ligg delvis i Oberglatt.

Kommunen ligg på begge sider av elva Glatt og omfattar landsbyen Oberglatt og delar av landsbyen Hofstetten. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oberglatt|Oberglatt]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Obfelden

**Obfelden** er ein kommune i distriktet Affoltern i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 430 meter over havet.

Kommunen ligg ved elva Reuss og grensa til kantonen Aargau. Han består av fem mindre busetnader: Bickwil, Ober-, Unterlunnern, Wolsen og Toussen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Obfelden|Obfelden]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Dominikanarar

**Dominikanarar**  (spansk *Dominicanos*) er folk frå Den dominikanske republikken. Dei fleste dominikanarar bur i Den dominikanske republikken på Hispaniola, men det finst òg ein stor dominikansk diaspora i USA, Puerto Rico og Spania. I 2007 var folketalet i Den dominikanske republikken rekna til   av Dei sameinte nasjonane. Ved folketeljinga i 2009 rekna  innbyggjarar i USA seg som dominikanarar.

Dei fleste dominikanarar stammar frå ulike etniske grupper, hovudsakleg afrikanarar, europearar og karibiske tainoar. Nyare innvandrargrupper er haitiarar frå Haiti vest på Hispaniola, arabarar frå Midtausten, særleg Libanon, Syria og Palestina, og ei mindre gruppe austasiatar.
 
Flesteparten av dominkanarar er spansktalande. Dominikansk spansk liknar spanske variantar frå Puerto Rico, Cuba, Panama, Venezuela, Kanariøyane og Andalucia. 
Det har fleire eldre språkformer enn dagens spansk frå Spania, og fonologi, syntaks og til ein viss grad ordforrådet er påverka av afrikanske språk. I Den dominikanske republikken blir det òg snakka haitisk og samaná-engelsk.

95,2&nbsp;% av dominikanarar er kristne, og 88,6&nbsp;% er katolikkar. 4,2&nbsp;% er protestantar medan 2,2 % er spiritistar og 1,0&nbsp;% er mormonarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dominican people|Dominican people]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dominican Republic|Dominican Republic]]» frå , og «[[:en:Dominican Spanish|Dominican Spanish]]» frå  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Rheinau i Sveits

**Rheinau** er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen i Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 400 meter over havet. 

Han ligg ved ein sving i Rhinen som dannar grensa mellom Sveits og Tyskland i dette området. Det går ei bru frå Rheinau til Altenburg i Jestetten kommune i Baden-Württemberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rheinau i Sveits|Rheinau i Sveits]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Stadel bei Niederglatt

**Stadel** er ein kommune i distriktet Dielsdorf i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 436 meter over havet.

Utanom landsbyen Stadel består kommunen av dei tre grendene Windlach, Raat og Schüpfheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stadel bei Niederglatt|Stadel bei Niederglatt]]» frå ,  den 19. mars 2012.*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (tysk)
Seegräben

**Seegräben** er ein kommune i distriktet Hinwil i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 536 meter over havet.

Seegräben er den minste kommunen i distriktet Hinwil.  Han består av tre delar, landsbyen Seegräben, Aathal og Sack.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seegräben|Seegräben]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
* Dinosaur Museum (tysk)
Thalheim an der Thur

**Thalheim an der Thur** er ein kommune i distriktet Andelfingen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 385 meter over havet.

Kommunen ligg ikkje, som ein skulle tru ut frå namnet, ved elva Thur, men sør for elva. I 1862 vart den første brua bygt over Thur. 14 år seinare vart ho øydelagd av ein flaum og bygt opp att tre år seinare. I 1875 vart Winterthur–Etzwilen-banen lagt til kommunen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thalheim an der Thur|Thalheim an der Thur]]» frå ,  den 19. mars 2012.*
Wald

**Wald** er eit tysk ord som tyder skog.

## Etternamn
* Abraham Wald (1902&ndash;1950), ungarsk matematikarar
* Carol Wald (1935-2000), amerikansk kunstnar
* Charles F. Wald
* Diane Wald
* Eduard Wald (1905-1978), tysk motstandsmann, politikar
* Florence Wald (1917-2008), «mor til den amerikanske hospitsrørsla»
* George Wald (1906&ndash;1997), amerikansk biolog og nobelprisvinnar
* Jerry Wald (1911&ndash;1962), amerikansk filmprodusent og manusforfattar
* Lillian Wald (1867&ndash;1940), amerikansk sjukepleiar og sosialarbeidar
* Nicholas Wald, britisk professor
* Orli Wald (1914-1962), tysk motstandsmedlem, «engelen i Auschwitz»
* Patricia Wald
* Robert Wald (f. 1947), amerikanske fysikar

## Stadnamn
I Tyskland:
*Wald i Baden-Württemberg
*Wald i Oberpfalz, i distriktet Cham i Bayern
*Wald i Allgäu, i distriktet Ostallgäu i Bayern
I Sveits:
*Wald i Bern
*Wald i Appenzell 
*Wald i Zürich
I Austerrike:
*Wald am Schoberpass, i Steiermark
*Wald im Pinzgau, i Salzburger Land

## Andre
*Waldtest, ein test i statistikk
Zell i Zürich

**Zell** er ein kommune i distriktet Winterthur i kantonen Zürich i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 541 meter over havet. 

Zell ligg i øvre Tösstal. I Zell-Rikon ligg eit tibetansk kloster, Tibet Institute Rikon. Kommunen omfattar òg grenda Kollbrunn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zell i Zürich|Zell i Zürich]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Berg i St. Gallen

**Berg** er ein kommune i valkrinsen Rorschach i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 500 meter over havet.

Kommunen ligg langs vegen mellom St. Gallen og Arbon og mellom Bodensjøen og åsane som stig opp sør og vest for innsjøen. Han har bestått av landsbyane Ober- og Unterberg sidan mellomalderen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Berg, St. Gallen|Berg, St. Gallen]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Mörschwil

**Mörschwil** er ein kommune i valkrinsen Rorschach i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 550 meter over havet.

Kommunen ligg langs vegen frå Rorschach til St. Gallen mellom elvane Steinach og Goldach. Han består av landsbyen Mörschwil og mange spreidde grender og hus.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mörschwil|Mörschwil]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Alena Lanskaja

**Alena Lanskaja** () er ein kviterussisk songar.

## Slavianski Bazaar in Vitebsk
I 2011 representerte Alena Lanskaja Kviterussland i Slavianski Bazaar in Vitebsk og vann.

## Eurofest 2012
Ho deltok i semifinalen i EuroFest 2012 med songen «All My Life» og gjekk vidare til finalen der ho vann med tolv poeng frå sjåarane.
 
24. februar 2012 vart det kunngjord at songen vart diskvalifisert etter at den kviterussiske presidenten gjennomførte ei undersøking og fann ut at sigeren ikkje var rettferdig. Det var rykte om at produsentane hadde gjord slik at ho skulle få tolv poeng frå sjåarane. For å få svar på påstandane vart det sett i gang ei etterforsking og det vart seinare stadfesta at det var juksa med poenga frå sjåarane.

## Eurofest 2013
7. desember 2012 vann ho Eurofest 2013 med songen «Rhythm of Love». Ho fekk dimed representere Kviterussland i Eurovision Song Contest 2013 i Malmö i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alyona Lanskaya|Alyona Lanskaya]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  

## Fotnotar
Bad Ragaz

**Bad Ragaz** er ein kommune i valkrinsen Sarganserland i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 516 meter over havet.

Det ligg ei kjend naturleg kjelde i kommunen og han er ein populær kurstad. 

Kommunen ligg i enden av Taminadalen. Han ligg langs vegen over Graubünden-Alpane. Fram til 1937 vart Bad Ragaz berre kalla Ragaz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bad Ragaz|Bad Ragaz]]» frå ,  den 19. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aurèle Nicolet

**Aurèle Nicolet** () var ein sveitsisk fløytist fødd i Neuchâtel.

## Biografi

Aurèle Nicolet studerte ved konservatoriet i Zürich. Her studerte han teori og tonesats under Willy Burkhard og fekk fløyteundervisning av André Jaunet. Frå 1945 - 1947 spelte han i eit orkester i byen. Seinare studerte han ved konservatoriet i Paris under Marcel Moyse.  I 1947 vann han sin fyrste pris ved Paris-konservatoriet, i 1948 vann han fyrsteplassen i den internasjonale musikktevlinga i Genéve.  Frå 1948 - 1950 var han solofløytist ved symfoniorkesteret i Winterthur. Deretter spelte han for Berlin filharmoniske orkester frå 1950 til 1959.

Frå 1952 til 1965 var Aurèle Nicolet professor ved musikkhøgskulen i Berlin. I same perioden underviste han i fløyte og kammermusikk ved Mozarteum i Salzburg. Frå 1965 til 1981 var han leiar av «Meisterklassen» ved eit universitet i Freiburg im Breisgau. Her underviste han særskilt dyktige elevar i fløytespel. I desse åra spelte han ofte med Münchener-Bach-orkesteret under dirigenten Karl Richter.

I 1963 vart Aurèle Nicolet tildelt Deutscher Kritikerpreis - den tyske kritikarprisen. I 1966 spelte han eigenkomponerte verk for fløyte og talerøyst saman med forfattaren Günter Grass i gamlekyrkja i Boswil. Nicolet dukkar også opp som litterær figur i Günter Grass-romanen «Mein Jahrhundert» (1999). 

## Musikar

Som musikar har Nicolet vunne ry som ein stilsikker tolkar av barokkmusikk og klassisistisk musikk. Samtidig har mange samtidskomponistar skrive verk som er spesielt tileigna Nicolet. Dette gjeld m.a. Toru Takemitsu, György Ligeti, Krzysztof Meyer, Aribert Reimann, Wolfgang Hufschmidt og Edison Denisov. Aurèle Nicolet har dessutan urframført verk av komponistane Cristóbal Halffter, Heinz Holliger, Klaus Huber og Rudolf Kelterborn.

Opp gjennom åra har Nicolet undervist mange dyktige fløytistar, m.a. sveitsarane Emmanuel Pahud, Kaspar Zehnder og Thierry Fischer, samt Pedro Eustache (Venezuela), Carlos Bruneel (Belgia) og Irena Grafenauer (Slovenia).

Aurèle Nicolet har gjort ei rekkje innspelingar av klassisk fløytemusikk i karrieren sin. Han har spelt inn J.S. Bach sine komplette fløytesonater samt fløytekvintettane hans Luigi Boccherini og Joseph Martin Kraus. Av fløytekvartettar har han innspelt komposisjonar av François Joseph Gossec, Mozart og  Anton Reicha. Dessutan har han spelt inn fløytemusikk av Louis Spohr og Antonio Vivaldi.

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «[[:de:Aurèle Nicolet|Aurèle Nicolet]]» frå , den 19. mars 2012.* 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Aurèle Nicolet|Aurèle Nicolet]]» frå , den 19. mars 2012.*
Mauna Kea

**Mauna Kea** (*Kvitfjell*) er er eit 4&nbsp;205 m over havet høgt fjell på øya Hawaii, den høgste fjelltoppen i øygruppa/delstaten Hawaii. Fjellet er ein inaktiv skjoldvulkan.

I tidlegare tider dreiv hawaiiarane gruvedrift på fjellet. Eit astronomisk observatorium vart i 1967 bygt på toppen av Mauna Kea, som av mange grunnar er ein ideell plass for studiet av himmelromet. Om vinteren fell snø over fjellet, og det vert drive med skisport.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Mauna Kea|Mauna Kea]]» frå ,  den 19. mars 2012.*
Quarten

**Quarten** er ein kommune i valkrinsen Sarganserland i kantonen St. Gallen i Sveits, ovanom innsjøen Walensee.

Kommunen består av busetnadane Oberterzen, Unterterzen, Quarten, Quinten, Mols SG, Murg SG, Tannenbodenalp og Flums-Grossberg.

I Murgtal ovanom Murg, lgg ei rekkje innsjøar, Murgseen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quarten|Quarten]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Sargans

**Sargans** er ein kommune i valkrinsen Sarganserland i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 480 meter over havet.

Sargans er kjend for borga si, som vart bygt før Det sveitsiske eidssambandet vart grunnlagd i 1291. Sargans var òg eit grevskap i Det tysk-romerske riket, sjå grevskapet Sargans.

Kommunen er hovudstad i valkrinsen Sarganserland. Han ligg ved foten av fjellet Gonzen. Den austlege grensa til kommunen er Rhinen og Liechtenstein. Sidan kommunen ligg i der Seeztal møter Rhinen, har Sargans lenge vore strategisk viktig og ein viktig handelsstad. Han består av landsbyen Sargans og grendene Vild, Ratell, Prod, Splee, Riet, Farb, Töbeli og Schwefelbad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sargans|Sargans]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* (tysk) Offisiell nettstad
Walenstadt

**Walenstadt** er ein kommune i valkrinsen Sarganserland i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 425 meter over havet. 

Han ligg ved Walensee. Sørsida av fjellet Churfirsten er nesten ein loddrett vegg, som ligg i kommunen. Kommunen er delt inn i dei fem landsbyane Walenstadt, Walenstadtberg, Knoblisbühl, Berschis og Tscherlach. I Walenstadtberg ligg Paxmal, eit bygg bygt av Karl Bickel. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Walenstadt|Walenstadt]]» frå ,  den 19. mars 2012.*
Kīlauea

**Kīlauea** er ein vulkan på øya Hawaii og ein av fem skjoldvulkanar som saman dannar øya Hawaii. *Kīlauea* betyr «å spy» eller «mykje spreiiing» på hawaiisk og viser til dei stadige utbrota med påfylgjande lavastraumar. *Puʻu ʻŌʻō*-kjegla har hatt samanhengande utbrot på den austlege sprekksona sidan 1983 og er såleis det varigaste sprekksoneutbrotet dei siste 200 åra. Sidan 1952 er det registrert 35 utbrot. 90 % av Kīlauea er dekt av lava som er mindre enn 1&nbsp;000 år gamal.

## Notar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kīlauea|Kīlauea]]» frå , den 19. mars 2012.*
Benken i St. Gallen

**Benken** er ein kommune i valkrinsen See-Gaster i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 420 meter over havet.

Kommunen ligg langs elva Linth. Tidlegare var området kring elva myrlendt, men etter at elva vart regulert i 1807-1823 og i Melioration-prosjektet 1941-64 er landsbyen no omgjeven av frodig jordbruksland. Han består av gatelandsbyen Benken og Linth og grendene Giessen, Sand, Rötli, Dorf, Räbli, Halden, Starrberg, Unterhalden, Schmittenäcker, Schmitten samt spreidde hus i dalen og på høgda Büchel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Benken i St. Gallen|Benken i St. Gallen]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Gommiswald

**Gommiswald** er ein kommune i valkrinsen See-Gaster i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 590 meter over havet.

Kommunen ligg på ein høg rygg mellom Linthdalen og Regelsteindalen. Han består av landsbyen Gommiswald/Gauen og grendene Attenbach, Giegen, Ottenhofen, Ramendingen, Schubingen og Üetliburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gommiswald|Gommiswald]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

* 
*
Eschenbach i St. Gallen

**Eschenbach** er ein kommune i valkrinsen See-Gaster i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 485 meter over havet.

Kommunen består av landsbyen Eschenbach og grendene Bürg, Diemberg, Ermenswil, Länziken, Lütschbach og Neuhaus.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eschenbach, St. Gallen|Eschenbach, St. Gallen]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Mount St. Helens

**Mount St. Helens** er ein aktiv stratovulkan i delstaten Washington, nordvest i USA. Fjellet er ein eit i fjellkjeda Kaskadefjella. Fjellet var tidlegare kjent som *Louwala-Clough*, som tyder «rykande/brennande fjell», men fekk sitt noverande namn seint på 1700-talet etter ein britisk diplomat St. Helens som dreiv med undersøkingar av området.

Fjelltoppen vart klivra fyrste gongen i 1853 av Thomas J. Dyer, ein fjellklatrar, pressemann og politikar; saman med tre andre.

## Utbrot
Vulkanen er særleg kjend for det katastrofale utbrotet 18. mai 1980, det mest dødelege og økonomisk øydeleggjande vulkanutbrotet i USA si historie. 57 menneske omkom, i tillegg til at 200 heimar, 47 bruer, 24 km toglinjer og 300 km veg vart øydelagde. Utbrotet sprengde toppen av fjellet, noko som førte til at høgda på fjelltoppen minka frå 2&nbsp;950 til 2&nbsp;550 meter. Der toppen hadde vore, var det i staden kome eit krater med ein diameter på 1,5 km.

Siste utbrotet på Mont St. Helens fann stad i tida 2004-08.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mount St. Helens|Mount St. Helens]]» frå  og «[[:en:Mount St. Helens|Mount St. Helens]]» frå , den 19. mars 2012.*
Eggersriet

**Eggersriet** er ein kommune i valkrinsen St. Gallen i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 820 meter over havet.

Kommunen ligg i sørsida av Rorschacherberg langs vegen mellom Heiden og St. Gallen. Han består av landsbyen Eggersriet og grendene Dorf, Wisen og Egg in Eggersriet samt Grub (SG).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eggersriet|Eggersriet]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
André Previn

**André George Previn**, fødenamn **Andreas Ludwig Priwin** () er ein USA-amerikansk pianist, komponist og dirigent. Familien hans flytte til Los Angeles, USA i 1939, der han voks opp og etter kvart skifte namn og blei amerikansk statsborgar.

## Karriere
På 1950-talet gjorde Previn karriere som jazzpianist og spelte saman med fleire kjende artistar. I 1967 tok han over som musikalsk leiar for symfoniorkesteret i Houston. Året etter blei han for fyrste gong dirigent, for London Symphony Orchestra. Previn hadde denne stillinga fram til 1979. Frå 1976 til 1984 var han musikalsk leiar for symfoniorkesteret i Pittsburgh. Frå 1985 - 1988 var han dirigent for britiske Royal Philharmonic Orchestra. I 1985 blei han også musikalsk leiar for det filharmoniske orkesteret i oppvekstbyen Los Angeles. I 2002 overtok han som dirigent for Oslo-filharmonien etter at Mariss Jansons trekte seg. Previn dirigerte orkesteret fram til 2006.

André Previn har komponert både orkestermusikk, pianomusikk, kammermusikk og filmmusikk. Han har vunne heile 13 Oscar-prisar og eit tosifra tal Grammy-prisar, m.m.

## Personleg liv
André Previn har vore gift fem gonger. I kronologisk rekkefylgje har han vore gift med Betty Bennett, Dory Langan (1959-1970), Mia Farrow (1970-1979), Heather Sneddon (1979-2002) og Anne-Sophie Mutter (2002-2006). Han har minst seks born og tre adoptivborn. Eitt av adoptivborna hans er Soon-Yi Previn, kona til Woody Allen.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:André Previn|André Previn]]» frå , den 19. mars 2012.* 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:no:André Previn|André Previn]]» frå , den 19. mars 2012.*
Bütschwil

**Bütschwil** er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 610 meter over havet.

Kommunen ligg i langs elva Thur. Han består av gatelandsbyane Bütschwil og Dietfurt og grendene Grämigen, Tierhag, Feld, Kengelbach og Zwiselen. På høgresida av elva ligg grendene Langensteig og Laufen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bütschwil|Bütschwil]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Kirchberg i St. Gallen

**Kirchberg** er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 735 meter over havet.

Kommunen ligg heilt nordvest i valkrinsen og grenser i vest til kantonen Thurgau og i aust til elva Thur. Han består av landsbyen Kirchberg på eit høgt platå i midten av kommunen, landsbyen Gähwil sør for Kirchberg og gatelandsbyen Bazenheid på ein terrasse ovanom Thur. I tillegg finst grendene Müselbach, Dietschwil, Ötwil, Nuetenwil, Rupperswil, Bräägg, Schalkhusen, Wolfikon, Lütenriet, Buomberg, Bäbikon og Husen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kirchberg, St. Gallen|Kirchberg, St. Gallen]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Lichtensteig

**Lichtensteig** er ein kommune i valkrinsen Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har eit areal på . Kommunesenteret ligg 625 meter over havet. I 2020 hadde han eit folketal på 1&nbsp;879.

Kommunen ligg på høgresida av elva Thur ved foten av Wasserfluh. Ruinane av Neu-Toggenburg slott står på ei klippe ovanom landsbyen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lichtensteig|Lichtensteig]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
*
Jeff Redfern

**Jeff Redfern** (fødd 31. desember 1981) er ein fast figur i teikneserien Doonesbury. Han er son av journalisten Rick Redfern og advokaten Joanie Caucus, og med to utearbeidande foreldre vart han offer for tidsklemma. Jeff utvikla med tida ein del asosiale drag, vart oppteken av dataspel, ulike subkulturar, og var nær ved å droppe ut av skolen. Han kom inn på Walden-universitetet, mest på grunn av karakterinflasjon, og av di universitetet kasta plassar etter ungdom utan forsvarleg vitnemål. 

På Walden møtte Jeff Zipper Harris, nevø av Zonker Harris, og desse utvikla seg i same leia. Under Irak-krigen fekk dei tak i verdifulle gjenstandar frå plyndringa av museet i Bagdad, som dei seinare selde på E-bay. Ikkje lenge etter tok Jeff arbeid i CIA, der han med tida vart blanda inn i konflikten i Afghanistan. 

### Red Rascal

I det siste tiåret har Jeff utvikla ein skjult identitet, som opprørarhelten Zorkh Razil, eller "red rascal" (raude røvar). Den raude røvaren rid på ein kvit hest, og slåst for rettferd og fridom i dei afghanske fjella. Hesten lyd namnet Petraeus, oppkalla etter David Petraeus, øvstkommanderande for troppane i landet. Mykje av det Razil driv med, går føre seg inne i hovudet til Jeff, men det er ikkje støtt så visst kva som skjer utanfor det. Raude Røvar vaks fram via aktiv blogg-verksemd, og det ser ut til at Jeff har marknadsført namnet så godt at både vanlege folk i Afghanistan og dei amerikanske soldatane trur han er til. Denne halv-fiktive figuren vart så realistisk at Jeff ved eit høve vart send til Kabul for å tinge med president Hamid Kharzai, noko som kosta CIA femti millionar dollar. Seinare vart Jeff nytta i eit oppdrag sett i verk av Uncle Duke og nevøen Earl, for å redde diktatoren i Berzerkistan frå det folkelege opprøret der. Zipper Harris var med på turen, og planen var bombesikker, men ikkje idiotsikker. Zipper gløymde Jeff i det brennande presidentpalasset, og Jeff kom seg såvidt unna ved å stupe i elva. Han sumde over grensa til Afghanistan, der to geriljasoldatar tok han som gissel. Ved hjelp av dyktig pruting, vart han løyst ut av mora Joanie for femti dollar. 

Jeff har omsider kome seg opp i systemet ved å selja boka om Zorkh Razil til eit forlag, og tener godt med pengar på dette. Boka er elles å finne i sal som "Red Rascal´s war", ei bok i Doonesbury-serien.

.
Neckertal

**Neckertal** er ein kommune distriktet Toggenburg i kantonen St. Gallen i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 660 meter over havet. 

Kommunen vart oppretta 1. januar 2009, då Brunnadern, St. Peterzell og Mogelsberg vart slått saman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neckertal|Neckertal]]» frå ,  den 19. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
*
*
Gams

**Gams** er ein kommune i valkrinsen Werdenberg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 490 meter over havet.

Kommunen ligg ved foten av Appenzelleralpane ved kanten av Rhindalen. Han ligg ved den austlege inngangen til Toggenburg. Gams låg ved ei av dei viktigaste handelsrutene mellom Chur-Sargans-Bodensjøen og var utgangspunkt for pilegrimsruter til Einsiedeln og Rankweil. Han består av landsbyen Gams med kringliggande busetnader og landsbyen Gasenzen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gams|Gams]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Grabs

**Grabs** er ein kommune i valkrinsen Werdenberg i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 465 meter over havet.

Kommunen ligg langs kanten av Rhindalen i aust, men når ikkje ned til sjølve Rhinen. Den større delen av kommunen ligg langs austsida av Churfirsten-Alvier-fjella. Han består av landsbyen Grabs, spreidde busetnader i Grabserberg med grendene Forst, Lehn og Schluss, landsbyen Studen, spreidde busetnader i Studnerberg og den vesle byen Werdenberg. 

Landsbyen Werdenberg med slottet *Schloss Werdenberg* er ein del av kommunen. 

Voralpsee og Werdenbergersee ligg i kommunen. 

Skihopparen Simon Ammann er frå Grabs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grabs|Grabs]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Flawil

**Flawil** er ein kommune i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . 

Han er eit regionssenter i Untertoggenburg, men høyrer til valkrinsen Wil.

Kommunen var tidlegare hovudstaden i eit tidlegare distrikt (*Bezirk*). I nordaust grensar han til Wissbachdalen og elva Glatt. Han består av gatelandsbyen Flawil og grendene Botsberg, Alterswil, Grobenentschwil, Langenentschwil, Raschberg, Egg, Oberglatt og Burgau, samt spreidde gardar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flawil|Flawil]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Niederhelfenschwil

**Niederhelfenschwil** er ein kommune i valkrinsen Wil i kantonen St. Gallen i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 580 meter over havet.

Kommunen ligg nord for Thur mellom Bischofszell og Wil. Han består av landsbyane Niederhelfenschwil, Lenggenwil og Schloss Zuckenriet samt grendene  Enkhüseren, Dietenwil og Dägetschwil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Niederhelfenschwil|Niederhelfenschwil]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Thomas Enger

**Thomas Enger** () er ein norsk kriminalforfattar, journalist og komponist. 

Han debuterte som forfattar i 2009 med kriminalromanen *Skinndød*. Boka er den fyrste av seks planlagde bøker om kriminaljournalisten Henning Juul. Den andre boka, *Fantomsmerte*, kom i 2011. Serien er seld til 17 land.

Enger er utdanna journalist og har arbeidd ni år i *[[Nettavisen]]*. Han er oppvaksen på Jessheim og busett i Oslo. I tillegg til å skrive bøker komponerer han musikk. Han har skrive musikk til filmar og arbeider med ein musikal.

## Bøker
* 2009 &ndash; *Skinndød* &ndash; Kriminalroman
* 2011 &ndash; *Fantomsmerte* &ndash; Kriminalroman
* 2013 &ndash; *Blodtåke* &ndash; Kriminalroman
* 2013 &ndash; *Den onde arven* &ndash; Kriminalroman

;Blix & Ramm i samarbeid med Jørn Lier Horst
* 2018 &ndash; *Nullpunkt* &ndash; Kriminalroman
* 2019 &ndash; *Røykteppe* &ndash; Kriminalroman
* 2020 &ndash; *Slagside* &ndash; Kriminalroman
* 2022 &ndash; *Arr* &ndash; Kriminalroman
* 2023 &ndash; *Offer* &ndash; Kriminalroman

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Utgjevingar av Thomas Enger i BIBSYS Ask
Biberstein

**Biberstein** er ein kommune i distriktet Aarau i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 391 meter over havet. 

Biberstein ligg ved nordsida elva Aare nær Aarau.  Byen ligg 17 minuttar med buss frå sentrum av Aarau.Nabokommunane er Auenstein i aust, Küttigen i vest, Rohr i sør, Rupperswil i søraust og Thalheim i nordaust. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biberstein|Biberstein]]» frå ,  den 19. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
Genser

**Genser** er eit langerma strikkeplagg til overkroppen som ein tek på og av seg ved å trekka det over hovudet. Ein har gjerne genser på oppå andre klede, og kan bruka han både som inneplagg eller ytterplagg. Genser er som regel eit nokså laust, mjukt plagg og blir gjerne knytt til praktisk og uformell bruk, men har også vore brukt som moteplagg.

## Historie

Namnet på plagget er avleidd frå engelsk *gansey* eller *guernsey* som viser til øya Guernsey i Den engelske kanalen. Øya har hatt ein strikkeindustri sidan mellomalderen. Ho blei særleg kjend for dei tettstrikka overdelane laga for sjømenn. Desse genserane blei strikka med tjukt garn på fleire tynne strikkepinnar og inneheldt naturleg lanolin, noko som gjorde dei nær vind- og vasstette. På 1800-talet blei det sag at det fanst Guernsey-genserar «i hamnene i størsteparten av verda». Dei blei særskild knytt til fiskarar og sjøfolk, og blei tekne i bruk som uniform i den britiske marinen på 1800-talet.

Ein strikka genserar i ei rekkje ulike kystområde eller område med mykje ullproduksjon. Det blei utvikla stadeigne strikkeformer, som arran, fair isle-, setesdalsmønster og så bortetter. Plagga var ofte like på fram- og baksida, slik at ein kunne snu dei og bruka dei lengre.

Genseren blei eit fritidsplagg frå rundt 1890-åra, først hovudsakleg brukt av menn til sport som golf og sykling. 
I løpet av 1900-talet fekk genseren ei vid utbreiing som både mote- og kvardagsplagg. Han blei også eit vanleg kvinneplagg. 
Den fargerike fair isle-genseren blei særs populær i 1920-åra då den unge prinsen av Wales (seinare kong Edvard VIII) brukte han i golfturneringar og let seg fotografera og måla med han.
På 1940-talet blei det utvikla meir tettsitjande, kortare genserar, nokre gonger i kombinasjon med ei liknande strikkejakke som *twinset*. Seinare fekk ein også plagg som var mykje lengre, som genserkjolenn, eller lausare. På 2010-talet blei det rapportert om bruk av store genserar som ytterplagg att, utanpå jakker.

## Utforming

Ein genser er sett saman av ein bol som omsluttar kroppen og erme som typisk dekkjer størstedelen av armen. Han har ofte ribbekantar ytst i ermene og nedst ved livet, og kan ha ulike former for krage oppe ved halsholet. Nokre genserar kan ha hette eller lommer, eller dei kan brukast med belte. Genserar kan vera einsfarga, mønstra eller eit bilete på den store flaten framme eller bak.

I den tradisjonelle strikkemåten på Guernsey strikker ein bolen rundt opp til halsholet, der ein avsluttar med ein trong ribbekant. Armhola blir klipte opp og sydde i kantane, før ein plukka opp maskar og strikka ermene derfrå. Ein bruker einsfarga fire- eller femtrådsgarn og ti-elleve strømpepinnar, og lager mønster ved hjelp av rett- og vrangstrikk. Marineblått er den vanlegaste fargen.

Moderne, masseproduserte genserar blir laga på strikkemaskin og kan vera i ei rekkje ulike garntypar. Collegenseren har til dømes svært tynt garn som gjev han eit tett stoff. På slike genserar kan ein trykka ulik dekor som skrift, tal eller bilete.

## Sjå òg
*Anorakk
*Blåtrøye
*Jakke
*Trøye
*T-skjorte

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Densbüren

**Densbüren** er ein kommune i distriktet Aarau i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 481 meter over havet.

Kommunen ligg nord for Staffeleggpasset, ein viktig fjellovergang i Jurafjella. Han består av gatelandsbyen Densbüren og grenda Asp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Densbüren|Densbüren]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (tysk)
*
Erlinsbach i Aargau

**Erlinsbach** er ein kommune i distriktet Aarau i kantonen Aargau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 430 meter over havet.

Kommunen ligg mellom elva Aare og Jurafjella på grensa til kantonen Solothurn. Kommunen ligg nær Salhöhepasset, ein viktig fjellovergang i regionen over Jurafjella. Han består av landsbyen Erlinsbach og grenda Hard.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Erlinsbach, Aargau|Erlinsbach, Aargau]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
*