open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olivennålkolibri

**Olivennålkolibri** (*Chalcostigma olivaceum*) er ein kolibriart av «koketter» i stammen Lesbiini av underfamilien Lesbiinae. Olivennålkolibriar lever i den høgtliggande vestsida av Andesfjella i Bolivia og Peru.

Denne arten er ein av fem nålkolibriar, den biologiske slekta *Chalcostigma*. Olivennålkolibrien har to underartar.

## Skildring
Olivennålkolibrien er 14 til 15 cm i kroppslengd, inkludert eit nebb på 1,4 cm. Kroppsmassen er lite kjent, ein har data frå eit hannleg individ som vog 8,2 gram og ei hoe på 6,6 gram. Begge kjønn har ein kort svart nebb. Vaksne hannar av den nominerte underarten er for det meste lite iaugefallande, mørk brunleg til olivengrøn, inkludert halen. Ansiktet og halsen er mørk sotgrå. Han har ein smal, smekkeliknande, iriserande flekk i strupeområdet og på øvre bryst i glitrande grønt øvst og varierer gjennom gult, rosa og lilla til blått nedst. Vaksne hoer har i hovudsak same fjørdrakt, men strupeflekken er mykje mindre eller kan vere fråverande. Underarten *C. o. pallens* liknar  nominatforma, men er marginalt mindre og generelt litt bleikare.

### Utbreiing og habitat
Nominatunderarten av olivennålkolibrien finst frå Apurímac i det søraustlege Peru til La Paz-departementet i Bolivia. Underarten *C. o. pallens* finst i den vestlege skråninga av peruansk Andes mellom regionane Ancash og Junín. Distribusjonen er usamanhengande, med funn berre på spreidde stader. Høgdenivåa for arten varierer mellom 3500 og 4700 moh. i Peru og frå 3100 til 4500 moh. i Bolivia. Arten finst oftast over tregrensa i fuktig grasland i puna økoregion, men kan også treffast lågare i krattskog og i utkantane av tett *[[Polylepis]]* og *[[Gynoxys]]*-skogar. Olivennålkolibrien held seg ofte på bakken før å søke føde. Han er ein standfugl gjennom heile utbreiingsområdet.

Olivennålkolibrien lever av både nektar og insekt. Detaljar om kosthaldet manglar, men det er nokre kjelder på at insekt dominerer. Han fangar små insekt ved å springe opp frå bakken, han kan òg plukke insekt på bakken. Olivennålkolibrien opptrer einslege, hannane forsvarer sitt eige beiteområde.

### Hekking
Hekkefenologien for olivennålkolibri er ikkje godt forstått. Hekkesesongen ser ut til å inkludere januar, men spennvidda er ikkje kjend. Han hekkar kanskje i *Polylepis*/*Gynoxys*-skogen. Som typisk for kolibriar, rugar hoa åleine på to egg.

## Status
IUCN har kategorisert olivennålkolibri som livskraftig, LC. Han har eit vidt utbreiingsområde, men populasjonsstorleiken er ukjent. Han er skildra som sjeldan til uvanleg i ulike delar av området. «Menneskeleg aktivitet har liten kortsiktig direkte effekt på olivennålkolibri.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olivaceous thornbill|Olivaceous thornbill]]» frå , den 13. mai 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Villportulakkslekta

**Villportulakkslekta** (*Claytonia*) er ei slekt av dekkfrøplantar frå Asia, Nord-Amerika og Sentral-Amerika. Lauvet er rikt på vitaminar, og kan brukast som mat i rå eller varmebehandla form. Rotknollane kan brukast som poteter.

## Namn

Det botaniske namnet på slekta er etter John Clayton, som samla døme på ulike planteartar i Nord-Amerika og delte dei ut til botanikarar i Europa.

## Skildring
Plantane er nokre få centimeter høge og litt kjøtaktige. Blomane er kring 2,5 cm i diameter.

## Utbreiing og leveområde
Slekta er særleg kjend frå fjellrekkjer i Asia og Nord-Amerika. I den gamle verda finst ho nordvest til Kasakhstan, Mongolia og austlege Russland. Ho finst i mesteparten av det nordlege USA, og nokre artar finst i Guatemala.

*[[Claytonia perfoliata]]*, ein art som er blitt kjend som *miner's lettuce* på engelsk, finst i fjellområde vest i Nord-Amerika. Han veks i fuktig jordsmonn, og føretrekk område som nyleg er blitt forstyrra.

## Bruk
Lauvet til plantane er rikt på vitaminar, og kan brukast som mat i rå eller varmebehandla form. Rotknollane kan kokast og etast som poteter.

## Taksonomi
Slekta var tidlegare rekna som del av portulakkfamilien (Portulacaceae), men med innføringa av det taksonomiske APG IV-systemet i 2009 blei ho flytta til familien Montiaceae. Fleire artar i slekta var tidlegare rekna til slekta *Montia*. I 2006 blei det gjeve ut eit inngåande studium av *Claytonia*.

### Artar
I januar 2019 hadde Kew si Plants of the World Online-liste 33 godtekne artar:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Claytonia|Claytonia]]» frå , den 14. mai 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* CalFlora Database: ''Claytonia''
* Illinois Wildflowers. Flower-Visiting Insects of Spring Beauty
*
Birger Malling

**Birger Malling** () var ein norsk augelækjar frå Bergen. Han var professor 1939-54 ved Universitetet i Oslo.

## Liv og gjerning
Malling var son til ein kriminaldommar. Sjølv vart han i 1910 cand.med. med augesjukdomar som spesialfelt. Etter tre år med studiar i Austerrike, Tyskland og Danmark, etablerte han i 1913 praksis i Tromsø. Her gjennomførte han sin fyrste operasjon på eit levande menneske, til dess hadde berre øvd på kadaver.

I Tromsø arbeidde Malling på ei doktoravhandling om fargesansen. Med ein heimelaga «spaltelampe så og beskrev han, som den første, det fine belegg i form av en sentral skive på linseforflaten», noko han sette i samband med grøn stær. Her gjennomførte han også «en serie plastiske operasjoner av øyelokkene, nesen, leppene» på ei kvinne, Anna Lusine, med eit sterkt vansira ansikt. Sjølv sette han denne gjerninga høgst i sitt yrkesliv. Frå 1921 var Malling augelækjar i fødebyen Bergen.

I 1939 vart Malling utnemnd til professor i medisin og samstundes overlege ved Rikshospitalet i Oslo. Denne posisjonen hadde han til 1954. Sidan dreiv han privatpraksis til han over 90 år gammal.

## Kjelder
*''Øyelegekunstens historie i Norge''
First Lord of the Admiralty

**First Lord of the Admiralty**, formelt **Office of the First Lord of the Admiralty**, var den politiske leiaren for den engelske og seinare britiske marinen, Royal Navy. Han var seniorrådgjevaren til regjeringa for alle marinesaker, og var ansvarleg for leiinga og kontroll med Admiralitetet, og for administrasjonen av den britiske marinetenesta generelt. Stillinga First Lord of the Admiralty eksisterte frå 1628 til ho blei avvikla då Admiralitetet, Air Ministry, Ministry of Defence og War Office blei slått saman til Det britiske forsvarsdepartementet (Ministry of Defence) i 1964. Stillinga tilsvarar britisk forsvarsminister i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:First Lord of the Admiralty|First Lord of the Admiralty]]» frå ,  den 14. mai 2023.*
Odd Inge Olsen

**Odd Inge Olsen** () er ein tidlegare fotballspelar frå Hitra i Sør-Trøndelag. Han var 1996–2001 aktiv i Molde Fotballklubb og 2001–2004 i Rosenborg Ballklub. I de fleste år ein innsatsfylt midtbanemann, til sist forsvarsspelar.

## Karriere
### Klubbspel
Olsen spelte i 1987 og 1988 på Kolstad i femtedivisjon. Åra mellom 1989 og 1994 var han aktiv for Melhus IL, bortsett frå vårsesongen 1991, då han var Strindheim-spelar. Etter å ha spelt på Nardo sitt lag i 1995-sesongen, vart han overført til Molde FK mot 140&nbsp;000 kroner. Frå 1996 til august 2001 var Olsen ein iherdig midtbanespelar på Molde sitt lag i eliteserien. Gjennom aggressiv innsats og mange skåringar bidrog han til at laget kom på andreplass i eliteserien i så vel 1998 som 1999. Etter over 200 kamper i MFK-trøya, vart han i august 2001 overført til Rosenborg BK mot 2,5 millionar kroner. I RBK måtte Olsen oftast starte som innbytar, men fekk nok kampar til å verte seriemeister kvart år 2001–2004. I 2005 og 2006 var han sideback i Stabæk IF til han vart skadd og la opp.

### Landslagsspel
4. september 1997 fekk Olsen 7 minutt som innbytar mot Aserbajdsjan i Baku. Vel ein månad seinare spelte han andreomgangen i ein mållaus kamp mot Colombia på Ullevaal stadion.

## Merittar
Seriemeister: 2001, 2002, 2003, 2004 med Rosenborg BK
Sølvmedalje i serien: 1998 og 1999 med Molde FK

## Kjelder
* Odd Inge Olsen i eu-football

## Bakgrunnsstoff
*Odd Inge Olsen i Norges Fotballforbund
Filmfestival

Ein **filmfestival** er ei oftast årleg tilstelling der det blir vist film, gjerne nye premierefilmar, og der utvalde filmar ofte konkurrerer om å vinna prisar. Nokre festivalar fokuserer på ein viss sjanger (t.d. dokumentarfilm) eller eit visst emne (t.d. homoseksualitet). 

Den fyrste større filmfestivalen i verda blei halden i Venezia i 1932, medan dei store filmfestivalane i Cannes, Berlin og Locarno) er frå 1940- og 1950-talet. Festivalane i Venezia, Cannes, Berlin og (sidan 2002) Locarno er rekna som såkalla *A-festivalar*. Nye filmar kan berre vera med i éin av desse festivalane.

## A-festivalar

* Cannes Filmfestival (1946)
* Berlin Filmfestival – Berlinale (1951)
* Toronto Film Festival (1976)
* Filmfestivalen i Venezia (1932)

## Andre internasjonale filmfestivalar

* BUFF International Film Festival i Malmö
* European Minority Film Festival
* Nordische Filmtak i Lübeck
* San Sebastian Filmfestival (1953)
* Sundance Film Festival (1985)
* Toronto Film Festival (1976)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Filmfestival|Filmfestival]]» frå ,  den 14. mai 2023.*
Mary Weiss

**Mary Weiss** () var ein USA-amerikansk popsongar, mest kjend som førstesongar i The Shangri-Las i 1960-åra. Ho forsvann så frå musikkmiljøet i fleire tiår før ho kom attende i 2007 med det første soloalbumet sitt, for Norton Records.

## Bakgrunn
Weiss voks opp i Queens, den eldre søster hennar Elizabeth (kjent som Betty) og den eldre bror hennar George budde i Cambria Heights. Ho song i skuleteater og kyrkjekor. I tillegg lytta ho til broren og venene hans framføra populære songar; George var Elvis Presley-fan. Mary sette pris på artistar som Neil Sedaka og Everly Brothers; ho var til stades ved sin første Everly Brothers-konsert i 1963 på Freedomland U.S.A. i ein alder av 14 år.

## Tidlege innspelingar
Etter at Weiss og søstera Betty vart gode vener med tvillingane Mary Ann og Margie Ganser på barneskulen, song dei fire på lokale dansar og treff. Det førte dei til den lokale produsenten Artie Ripp, som seinare signerte dei til Kama Sutra Productions. Etter å ha spelt inn demoar og komme seg til Brill Building i 1964 (og signert med Red Bird Records), spelte dei inn songar: «Remember (Walking in the Sand)», som var deira første hit, og «Leader of the Pack», som gjekk til topps på ''Billboard'' Hot 100-listene i 1964.

Med den aukande populariteten sin vart Shangri-Las ei leiande jentegruppe i 1960-åra. Etter fleire år med slit, splitta dei seg i 1968 og gjekk kvar til sitt. Weiss drog til San Francisco for å prøva ein annan livsstil. Ho kom seinare tilbake til New York og gav av og til konsertar med Shangri-Las i løpet av 1970-talet, noko som førte til eit comebackforsøk med Sire Records i 1977. I 1989 vart Shangri-Las gjenforeina ein siste gong for Cousin Brucie's Palisades Park Reunion på The Meadowlands i New Jersey.

## Ny karriere
Weiss tok ein jobb som innkjøpsagent i New York City på Manhattan; som ho hugsa: «Eg byrja å jobba for eit arkitektfirma, og eg var seriøst interessert i det. Så byrja eg med kommersielt interiør, store prosjekt, bygningar.» Seinare avanserte ho til innkjøpssjef og leidde møbelforretninga. På slutten av 1980-talet dreiv ho ei møbelforretning og var interiørarkitekt. I 2001 var ho møbelkonsulent for bedrifter i New York.

## Rock and roll Hall of Fame
I 2019 heidra Rock & Roll Hall of Fame Shangri-Las sin «Leader of the Pack», der Weiss song solo, med Hall's Singles-kategorien.

## Solokarriere
I 2005 forlét Weiss sin jobb i kommersiell interiør for å gå attende til musikken. I mars 2007 gav Norton Records ut *Dangerous Game*, eit kritikarrost soloalbum, der ho vart akkompagnert av The Reigning Sound. Ho har opptredd andre stader i USA, og i Spania og Frankrike. 

Marie Weiss døydde 19. januar 2024.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mary Weiss|Mary Weiss]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Mary Weiss/biografi av Mark Deming ved allmusic.com
Richard Supa

**Richard** «**Richie**» **Supa** (fødenamn **Richard Goodman**) er ein USA-amerikansk låtskrivar og gitarist som er mest kjend for arbeidet sitt med Aerosmith, The Rascals og Richie Sambora.

Supa gav ut fleire album under eige namn, mellom anna *Supa's Jamboree* (1971, Paramount 6009), *Homespun* (1972, Paramount PAs 6027), *Lifelines* (1976, Epic PE34277) og *Tal Tales* (1978, Polydor PD-1-6155). Songen hans «Stone County Wanted Man», som dukka opp på albumet *Supa's Jamboree*, vart spelt inn av Johnny Winter for albumet hans *[[Saints & Sinners av Johnny Winter|Saints & Sinners]]*.

Som ein mangeårig ven av Aerosmith har han gitt ei rekkje musikalske bidrag til bandet og moralsk støtte. Han erstatta mellombels Joe Perry då han forlét bandet i 1979, og bidrog med gitar til studioalbumet *[[Night in the Ruts]]* (1979). I tillegg skreiv eller var medlåtskrivar på fleire Aerosmith-låtar, mellom anna hitane «Chip Away the Stone» (1978), «Lightning Strikes» (1982), «Amazing» (1993) og «Pink» (1997).

Supa var med på å skriva dei fleste låtane på Bon Jovi-gitaristen Richie Sambora sitt andre soloalbum *[[Undiscovered Soul]]*. Han skreiv songen «Misery» til albumet *[[Missundaztood]]* av Pink, der Aerosmiths songaren Steven Tyler medverkar. Supa var òg med og skreiv låtane «My Interpretation», «Your Sympathy» og «Instant Martyr» frå debutalbumet til Mika, *[[Life in Cartoon Motion]]*. Han var òg med på å skriva «Back on Earth» for songaren Ozzy Osbourne.

Supa er no direktør for kreativ tilfriskning ved Recovery Unplugged Treatment Center, der han bruker musikk for å hjelpa rusavhengige i tilfriskning.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Richie Supa|Richie Supa]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;

## Bakgrunnsstoff
* http://www.richiesupa.com/
Jimmy Crespo

**Jimmy Crespo** () er ein USA-amerikansk gitarist. Han var sologitarist i Aerosmith frå 1979 til 1984. Han skreiv «Rock in a Hard Place» saman med Steven Tyler, og har opptredd eller spelt inn med Rod Stewart, Billy Squier, Meat Loaf, Stevie Nicks, Robert Fleischman, Rough Cutt, Renegade, Flame og andre.

## Utvald diskografi
### med Flame
**Queen of the Neighborhood* LP RCA (1977)
**Flame* LP RCA (1978)

### med Aerosmith
* *[[Night in the Ruts]]* (1979) (Track 5)
**[[Rock in a Hard Place]]* (1982)
**[[Classics Live I and II|Classics Live I]]* (1986) (Tracks 1, 3, & 5-7)

### med Adam Bomb
**Fatal Attraction* (1985)

### med Paul Shortino's The Cutt
**Sacred Place* (MusicWorks, 2002, utvika frå EP-en *Sneak Peek* of 2000)

### med JJT
**JJT* (spelt inn kring 2005, utgjeve 2015)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jimmy Crespo|Jimmy Crespo]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Cry Me a River

«**Cry Me a River**» er ein populær amerikansk fakkelsong, skriven av Arthur Hamilton, først publisert i 1953 og gjort kjend i 1955 med ein versjon av Julie London.

## Opphav og tidlege innspelingar
Arthur Hamilton sa seinare om songen:  «Eg hadde aldri høyrt uttrykket før. Eg likte berre kombinasjonen av orda....  I staden for 'Eat your heart out' eller 'I'll get even with you', høyrdest det ut som eit godt, smart svar til nokon som hadde såra kjenslene dine eller knust hjartet ditt.»  Han var i utgangspunktet uroa for om lyttarane ville høyra ein referanse til «Crimea» (Krimhalvøya), snarare enn «..cry me a...», men sa at «å setja seg ned og spela melodien og komma opp med teksten gjorde det til eit ikkje-tema.».

«Cry Me a River» vart opphavleg skriven for Ella Fitzgerald som ein bluesaktig jazzballade til å syngja i filmen *[[filmen Pete Kelly's Blues (1955)|Pete Kelly's Blues]]* (gitt ut 1955). Ifølgje Hamilton hadde han og Julie London vore klassekameratar på vidaregåande skule, og ho kontakta han på vegner av mannen sin, Jack Webb, som var regissøren av filmen og leita etter nye songar å nytte. .
Etter at songen vart droppa frå filmen, gav Fitzgerald først ut versjonen sin på *[[Clap Hands, Here Comes Charlie!]]* i 1961. Songen vart òg tilboden til Peggy King, men Columbia Records A&R-sjefen Mitch Miller protesterte mot ordet «plebeian» i teksten.

Songen vart første gong gitt ut av skodespelar og songar Julie London på Liberty Records i 1955, med Barney Kessel på gitar og Ray Leatherwood på bass. London hadde vorte oppmoda til å spela inn songen av Bobby Troup, som ho seinare skulle gifta seg med etter skilsmissa frå Webb. Ei framføring av songen av London i filmen *[[The Girl Can't Help It]]* frå 1956, bidrog til å gjera han til ein bestseljar (nådde nr. 9 i USA og nr. 22 på UK Singles Chart). Det vart ei gullplate og i 2016 vart han innlemma av Library of Congress i National Recording Registry..

## Kjende innspelingar
Nokre kjende versjonar av songen er:
*Barbra Streisand (1963) den første songen på hennar første album, *[[The Barbra Streisand Album]]*.
*Marie Knight (1969) nummer 35 på Billboard R&B.
*Joe Cocker (liveversjon) (1970) nummer 11 på Billboard 
*Aerosmith (1982)
*Mari Wilson (1983) nummer 27 på UK Singles Chart frå *[[Showpeople]]*.
*Denise Welch (1995) nummer 23 på UK Singles Chart.
*Elaine Paige (2004) for albumet hennar *[[Centre Stage: The Very Best of Elaine Paige|Centre Stage]]* som nådde 35. plassen på UK Albums Chart
*Merle Haggard gav ut ein uvanleg country versjon av songen på 2004-utgivinga si *[[Unforgettable av Merle Haggard|Unforgettable]]*
*Rick Astley (2005) nummer 26 på UK Albums Chart for det 6. studioalbumet sitt *[[Portrait (Rick Astley album)|Portrait]]*'
*Michael Bublé (2009) nummer 34 på UK Singles Chart.

Julie London-versjonen dukkar òg opp i filmen *[[filmen V for Vendetta|V for Vendetta]]* med Natalie Portman og John Hurt i hovudrollene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cry Me a River|Cry Me a River]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Songen Let the Music Do the Talking

«**Let the Music Do the Talking**» er ein song spelt inn av The Joe Perry Project i 1980 og sidan spelt inn av Aerosmith i 1985. Songen er skriven av Joe Perry.

## Oversyn
Etter at gitaristen Joe Perry forlét Aerosmith i 1979, danna han eit nytt band, The Joe Perry Project der Ralph Morman var vokalist. Det første albumet til bandet *[[Let the Music Do the Talking]]* vart gitt ut i 1980.

I 1984 vart Perry og Brad Whitford med i Aerosmith igjen. Aerosmith spelte inn albumet *[[Dona with Mirrors]]* i 1985. Vokalisten Steven Tyler og dei andre bandmedlemmene likte Perrys «Let the Music Do the Talking» og bestemde seg for å inkludera han på det nye albumet. Songen vart spelt inn på nytt med for det meste ny tekst sungen av Tyler, og speletida vart redusert med omtrent eit minutt. Songen vart gitt ut som singel kort tid før albumutgivinga, og nådde ein 18. plassen på Mainstream Rock Tracks-lista.

## Musikkvideo
Det vart laga ein musikkvideo for Aerosmith-versjonen i 1985, der bandet opptredde live på Orpheum Theatre i Boston medan dei vart filma ulovleg av nokre tenåringsfans. Tryggingsvaktene på staden i kvite skjorter som blir viste i videoen, var faktisk dørvakter som tidlegare på kvelden vart rekrutterte frå den no nedlagde nattklubben The Channel i Boston. Videoen vart regissert av Jerry Kramer.

## På konsert
Songen var eit fast innslag for Aerosmith i 1987-88-turneen til støtte for *[[Permanent Vacation av Aerosmith|Permanent Vacation]]*, og bandet har jamleg rotert songen inn i settlista sidan den gong.

Ein versjon av «Let the Music Do the Talking» vart òg inkludert på konsertalbumet *[[Classics Live II]]*, gitt ut i 1987

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Let The Music Do The Talking (song)|Let The Music Do The Talking (song)]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
My Fist Your Face

«**My Fist Your Face**» er ein song av hardrockbandet Aerosmith frå det åttande albumet deira, *[[Done with Mirrors]]*. Det var det andre sporet på albumet. Han vart gjeven ut på ein promosingel på 12"-format i USA i 1986, som den tredje singelen frå albumet.

## Innhald
***12" vinyl (promo):**
#«My Fist Your Face» - 4:21

## Medverkande
;Aerosmith
*Tom Hamilton - bass
*Joey Kramer - trommer
*Joe Perry - gitar, korvokal
*Steven Tyler - solovokal, munnspel, piano
*Brad Whitford - gitar

;Andre
*Ted Templeman - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:My Fist Your Face|My Fist Your Face]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Shela av Aerosmith

«**Shela**» er ein song av det amerikanske hardrockbandet Aerosmith, gjeven ut på albumet *[[Done with Mirrors]]* i 1985. Songen står oppført som skriven av alle medlemmane i Aerosmith. Begge gitaristane Joe Perry og Brad Whitford spelte kvar sine soloar på songen, medan hovudriffet er framført av Brad Whitford.

Sjølv om «Let the Music Do the Talking» var den første songen frå albumet som vart gjeven ut i USA for radioastjonar (berre som promosingel), var «Shela» den første songen frå albumet som kom ut på ein singel for sal i USA, og nådde 20. plassen på Billboard's Mainstream Rock Tracks-lista seint i 1985.

Det vart ikkje laga musikkvideo for songen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shela (song)|Shela (song)]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Darkness av Aerosmith

«**Darkness**» er ein song frå innspelinga av det åttande albumet til hardrockbandet Aerosmith, *[[Done with Mirrors]]* frå 1985.

Songen kom opphavleg ut som det siste sporet på kassett- og CD-utgåva av albumet, og var ikkje med på den vanlege vinylutgåva. I 1986 kom songen ut på på singel i USA (etter «Shela»), og var den fjerde singelen frå albumet.

## Innhald
***12" vinyl:**
#«Darkness» – 3:42
#«She's on Fire (Live)» – 6:02
#«The Hop (Live)» – 5:40
#«My Fist Your Face (Live)» – 4:30
Alle konsertopptaka frå Worcester i Massachusetts den 12. mars 1986.

## Medverkande
;Aerosmith
*Tom Hamilton – bass
*Joey Kramer – trommer
*Joe Perry – gitar, korvokal
*Steven Tyler – solovokal, munnspel, piano
*Brad Whitford – gitar

;Andre
*Ted Templeman – produsent (spor 1)
*Aerosmith – produsent (spor 2–4)
*Bob Demuth – lydteknikar
*Sam Kopper – lydteknikar
*Steve Corbiere – lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Darkness (Aerosmith song)|Darkness (Aerosmith song)]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Bitch's Brew

«**Bitch's Brew**» er ein song av hardrockbandet Aerosmith frå det sjuande studioalbumet deira, *[[Rock in a Hard Place]]*. Det var det tredje sporet og den andre singelen frå albumet. Singelen vart gjeven ut på 12"-vinyl for marknadsføringsføremål. Det var den siste singelen deira som vart gjeven ut på Columbia Records før *[[Nine Lives av Aerosmith|Nine Lives]]* i 1997.

## Innhald
***12" vinyl (promo):**
#«Bitch's Brew» - 4:14

## Medverkande
*Steven Tyler - solovokal, munnspel
*Tom Hamilton - bass
*Joey Kramer - trommer
*Jimmy Crespo - sologitar, rytmegitar, ekstra vokal på «Bitches Brew»

;Andre
*Jack Douglas - produsent
*Steven Tyler - produsent
*Tony Bongiovi - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bitch&#39;s Brew|Bitch&#39;s Brew]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Rag Doll av Aerosmith

«**Rag Doll**» er ein song av det amerikanske rockebandet Aerosmith, frå albumet deira *[[Permanent Vacation av Aerosmith|Permanent Vacation]]* frå 1987. Han vart gitt ut som den siste singelen frå albumet i 1988, og vart skriven av Steven Tyler, Joe Perry, Jim Vallance og Holly Knight. Songen «filtrerer essensen av Aerosmiths mest funky augneblink gjennom boom-thwack-rytmen frå hårmetallen frå 80-talet».

## Opphavet til songen
Songteksten vart primært skriven av Tyler og Vallance, Perry skreiv gitarriffet, og Vallance skreiv basslinja. Songen hadde opphavleg tittelen «Rag Time», men John Kalodner likte ikkje det, så Holly Knight vart tilkalla for å hjelpa til med å endra teksten. Ho foreslo «Rag Doll», som eigentleg var ein annan tittel Tyler og Vallance hadde vurdert.

## Oppbygginga av songen
Songen er kjend for trommeslagaren Joey Kramer sin 1-2-1-2 rytme i byrjinga av songen, slidegitaren til Joe Perry, og ein hornseksjon arrangert av Tom Keenlyside. Songen er i h-moll. Melodien og teksten til det andre verset er basert på den vokale motmelodien til The Rolling Stones sin versjon av Hank Snow sin «I'm Movin' On» som finst på *[[Got Live If You Want It! (EP)|Got Live If You Want It!]]* der Keith Richards syng «Yes, I'm movin'» som svar på Mick Jagger som syng «I'm movin' on». Musikken på radiosingelen skilde seg frå albumversjonen ved å ha ein meir presserande, drivande rytme, driven av bassen til Tom Hamilton, og litt andre saksofontonar. Denne versjonen hadde ein tidlegare uttoning, og utelét den klassiske klarinett- og trompetduetten bak scat-synginga til Tyler. Videoen er basert på albumversjonen av songen.

## Mottaking
*[[Cash Box]]* sa at «det er ein *spicy* trommeeffekt heilt på slutten av denne rocka, hit-singelen».

## Alle utgåver

# Rag Doll (4:24)
# Rag Doll (Extended Vacation) (6:59)
# Rag Doll (Rock Mix) (4:23)
# Rag Doll (Rockappella Mix) (4:07)
# Rag Doll (Dub Version) (5:33)
# Rag Doll (Extended Vacation/LP Version) (7:15)
# Rag Doll (The All Dayparts Edit) (3:05)
# Rag Doll (Remix) (2:50)
# Rag Doll (Edit) (3:05)
# Rad Doll (Wals Version) 

## Salslister

## Andre versjonar
*Ted Nugent
*Tony Franklin
*Vinnie Colaiuta
*Derek Sherinian spelte inn songen for hyllestalbumet *Not the Same Old Song and Dance* (Eagle Records, 1999). Korvokal vart sungen av David Glen Eisley.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rag Doll (Aerosmith song)|Rag Doll (Aerosmith song)]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Hangman Jury

«**Hangman Jury**» er ein song av det amerikanske rockebandet Aerosmith. Han vart gjeven ut som singel i 1987 frå albumet *[[Permanent Vacation av Aerosmith|Permanent Vacation]]*. Songen vart skriven av songaren Steven Tyler, gitaristen Joe Perry og samarbeidspartnaren Jim Vallance. I motsetnad til resten av albumet, som stort sett er polert glam metal, er denne songen hovudsakleg ein bluessong. Refrenget har visse likskapar med «Linin' Track» av Lead Belly.

Perry sa om å skriva songen då han var edru at «då riffet til ‘Hangman Jury’ kom flygande frå ein gammal funky Silvertone-gitar eg hadde funne, vart eg letta. Musikken var der. Musikken var alltid der. Musikken til 'Hangman' spegla forholdet eg alltid hadde følt for den djupt forankra bluesen til Taj Mahal. Eg visste at me hadde fått ein god start. Eg heldt fram med å fortelja meg sjølv at eg som edru gut hadde elska musikk. Spenninga og drivkrafta var innebygd, ikkje levert av ei flaske eller eit stoff.»

Perry hevda at rosen for denne songen var hans største overrasking på albumet *Permanent Vacation*. Han fekk ros for songen frå alt frå den 14 år gamle son sin til hiphop-produsenten Rick Rubin. Rubin sa: «Eg liker denne, og eg liker han, men du veit, eg liker verkeleg 'Hangman Jury'. Det er interessant, spekteret av menneske som synest det.»

Perry meinte at med den «akustiske flaskehalsgitaren på songen og dei skumle country-blues-overtonane» var han «eit perfekt døme på at Aerosmith ser 'kor skitent me kan gjera det'».

Ifølgje Aerosmith-biografen Martin Power fekk Tyler ideen til songen frå ei plate av Taj Mahal, som fekk frasen «if I surely could» som interesserte Tyler mest frå Lead Belly, som fekk han frå ein song som hadde vorte sungen av slavar på bomullsmarkene i det sørlege USA. Aerosmith fekk løyve frå Taj Mahal til å omarbeida songen hans, men Lead Belly sitt dødsbu saksøkte bandet for brot på opphavsretten. 

Power skildra «Hangman Jury» som «ein oppsiktsvekkjande kraftfull song som skildrar drapet på ei kone i hendene på ektemannen hennar, den mørke grunngivinga hans for gjerninga og dei forferdelege konsekvensane som må konfronterast», og seier òg at det er eit døme på at Aerosmith prøver og lykkast med å gjera noko annleis. Han skildra vokalprestasjonen til Tyler som «innsiktsfull og skremmande» og gitarspelet til Perry som «påkallar spøkjelset til Robert Johnson». Power skreiv òg at framføringar av «Hangman Jury» var eit høgdepunkt på *Permanent Vacation*-turneen. Richard Bienstock skildra songen som lik nokre Led Zeppelin-songar, spesielt i arrangementet og vokalprestasjonen og munnspelet til Tyler.

*Rocky Mount Telegram*-kritikaren Deborah Saine tolka songen som ei åtvaring mot bruk av kokain. Saine rekna «Hangman Jury» som den kanskje mest kreative songen på *Permanent Vacation*. *[[Allmusic]]*-kritikaren John Franck skildra han som ein «utmerkt uteliggjar-munnspele-fabel».

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hangman Jury|Hangman Jury]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Angel av Aerosmith

«**Angel**» er ein powerballade av det amerikanske rockebandet Aerosmith. Han vart skriven av songaren Steven Tyler og samarbeidspartnaren Desmond Child.

Han vart gitt ut i 1988 som den tredje singelen frå albumet deira *[[Permanent Vacation av Aerosmith|Permanent Vacation]]* i 1987. Han klatra raskt til tredjeplassen på ''Billboard'' Hot 100, som på den tida var deira høgast plasserte singel nokosinne. Songen ligg for tida på andreplassen bak 1998-suksessen deira «I Don't Want to Miss a Thing», som var Aerosmiths første (og, per 2022, einaste) singel til å toppa Hot 100.

## Mottaking
*[[Cash Box]]* kalla han ein «sviande rockeballade» der «Steven Tyler attskaper den emosjonelle intensiteten til klassikaren 'Dream On'».

## Medverkande

* Steven Tyler – solovokal, piano, orgel
* Joe Perry – sologitar, korvokal
* Brad Whitford – rytmegitar
* Tom Hamilton – bassgitar
* Joey Kramer – trommer

**Andre medverkande**

* Drew Arnott – mellotron
* Henry Christian – trompet
* Bruce Fairbairn – trompet, cello, korvokal
* Scott Fairbairn – cello

## Salslister

### Vekeslister

### Årsliste

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Angel (Aerosmith song)|Angel (Aerosmith song)]]» frå ,  den 14. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Mike Fraser

**Mike Fraser** er ein kanadisk plateprodusent, lydteknikar og miksar. Fraser har spelt inn og miksa seks plater for AC/DC: *[[The Razors Edge av AC/DC|The Razors Edge]]*, *[[Ballbreaker]]*, *[[Stiff Upper Lip av AC/DC|Stiff Upper Lip]]*, *[[Black Ice av AC/DC|Black Ice]]*, *[[Rock or Bust]]* og *[[Power Up (av AC/DC|Power Up]]*, inkludert songen «Thunderstruck».

Andre kjende prosjekt er: 
Franz Ferdinand (inkludert singlane «No You Girls» og «Ulysses»), Metallica, Aerosmith (*[[Pump av Aerosmith|Pump]]* og *[[Permanent Vacation av Aerosmith|Permanent Vacation]]*), Zac Brown (The Dave Grohl Sessions), Joe Satriani, The Cult, Enter Shikari, Chickenfoot, Van Halen (*[[Balance av Van Halen|Balance]]*), Elvis Costello og Led Zeppelin.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Haakon Natvig

**Haakon Valde Natvig** () var ein norsk lækjar frå Hetland i Rogaland. Han spesialiserte seg i hygiene og førebyggjande medisin, og var i 1952-75 professor i hygiene ved Universitetet i Oslo. 

Natvig var direktørson. Sjølv utdanna han seg i medisin ved Universitet i Oslo. Han dreiv så privatpraksis i Fetsund frå 1932 til -35, deretter var han vitskapleg assistent ved Bakteriologisk institutt på Rikshospitalet 1936-40. I tida frå 1940 til 1952 arbeidde han som helseinspektør for Oslo helseråd. Natvig var til sist leiar av Hygienisk institutt ved Universitetet i Oslo frå 1952 til han vart pensjonert i 1976.

Natvig gav ut ei lærebok i hygiene og skreiv fleire bøker om førebyggjande medisin. 

## Kjelder
*Haakon Nartvig i Norsk biografisk leksikon
*
Finn C. Knudsen

**Finn Christian Knudsen** () var ein norsk ingeniør, næringsdrivar og politikar frå Porsgrunn. Han representerte partiet Høgre på Stortinget 1922-24. Jørgen Knudsen var far hans.

Finn C. Knudsen utdanna seg til skipsingeniør og praktiserte ei tid som skipsbyggjar, mellom anna i Glasgow i Skottland. Frå 1890-åra var dreiv han i mange år Langesundfjordens Buxerselskab. Han starta eller stod bak ei mengd forretningstiltak, nokre av desse gjorde han til ein rik mann. Såleis kom Knudsen til å prege mykje av næringslivet i Skiensfjorden fram til utbrotet av andre verdskrigen. Til ulike tider var han styreleiar i Eidanger Sparebank, Skiensfjordens Kreditbank, Traag Iscompagnie, Bratsberg Bruk og Norsk Metallverk/Porsgrund Metalverk A/S.
 
Knudsen var ordførar i Eidanger kommune periodane 1908-10 og 1917-19. Han var stortingsrepresentant 1922–24, vald frå valkrinsen Notodden, Skien, Porsgrund, Brevik, Kragerø, Risør, Arendal, Grimstad. På Stortinget var han medlem i Justiskomiteen.

Knudsen var aktiv siglar, mangeårig formann Langesundfjordens Seilforening. Han støtta IF Urædd, der han vart utnemnd til heidersmedlem i 1919. Han gav også ut to bøker med lokalhistorie.

## Kjelder
*
Independence i Missouri

**Independence** er ein by i delstaten Missouri i USA med 123&nbsp;000 ibuarar. Han er fylkesete i Jackson County og i gagnet ein forstad til hovudstadsområdet Kansas City.

Fleire mormonkyrkjer har hovudsete i Independence. For den Siste dagars heilage-rørsla har byen ein særleg status, ettersom det var her Joseph Smith i 1831 fekk bygt eit tempel.

Independence var heimbyen til politikaren Harry S. Truman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Independence, Missouri|Independence, Missouri]]» frå ,  den 15. mai 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Valmuefamilien

**Valmuefamilien** (Papaveraceae) er ein plantefamilie i ordenen Ranunculales. Han omfattar ca. 200 artar fordelte på 23 planteslekter. Valmueslekta (*Papaver*) er den absolutt mest utbreidde med ca. 100 artar. Mange artar i familien blir dyrka som hageblomar. 

Plantane har omfattande karsystem, og nesten alle artane produserer ein kvit mjølkeaktig, oransje eller gul lateks (plantesaft). Frå opiumsvalmuen (*Papaver somniferum*) kan ein vinna ut rusmiddelet opium. Blada til plantane er ofte enkle og motstilte. Blomane er ofte opne, lett klokkeforma og har mange frøberarar. Frøa er ofte innsette i kapslar. Nokre artar har ei piggete frukt.

## Slekter (genus)

* *[[Arctomecon]]* – Mojaveørkenen, USA
* Piggvalmueslekta (*Argemone*) – Amerika, Hawaii
* *[[Bocconia]]*
* *[[Canbya]]* – vestre Nord-Amerika
* Chelidonium – 1 art, svaleurt (*Chelidonium* majus) i tempererte strøk i den gamle verda, forvilla i Nord-Amerika
* *[[Dendromecon]]* – California, nordvestre Mexico
* *[[Dicranostigma]]* – Himalaya, Kina
* *[[Eomecon]]* – Kina, 1 art
* Californiavalmueslekta (*Eschscholzia*) – California
* Hornvalmueslekta (*Glaucium*) – Europa, Afrika, Asia
* *[[Hunnemannia]]* – Mexico, 1 art
* *[[Hylomecon]]* – Mandsjuria, Korea, Japan, 1 art
* *[[Macleaya]]*
* *[[Meconella]]*
* Valmuesysterslekta (*Meconopsis*) – Europa, Himalaya
* Valmueslekta (*Papaver*) – Nord-Amerika, Europa, Afrika, Asia
* *[[Platystemon]]* – California, 1 art
* *[[Platystigma]]* – 1 art
* Døgnvalmueslekta (*Roemeria*)
* *[[Romneya]]* – California, nordvestre Mexico
* *[[Sanguinaria]]* – austre Nord-Amerika, 1 art
* *[[Stylomecon]]* – California, nordvestre Mexico, 1 art
* *[[Stylophorum]]* – Kina, austre Nord-Amerika

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Valmuefamilien|Valmuefamilien]]» frå ,  den 15. mai 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Botnvatnet i Saltdal

**Botnvatnet** er ein liten, men djup innsjø i Saltdal kommune i Nordland fylke. Han ligg vidare i nærleiken av Rognan. Vatninnsiget kjem inn frå sørsida. Han har kort utløp via Litlevatnet til Saltdalsfjorden. Innsjøen er meromiktisk. Det vil seie at vasslaga ikkje blandar seg saman. På botnen finst det eldgamalt sjøvatn (salt). 

Botnvatnet er eit godt fiskevatn med sjørøye, som kan vere stadeigen. Folk går også på skeiser her.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:no:Botnvatnet (Saltdal)|Botnvatnet (Saltdal)]]» frå ,  den 15. mai 2023.*
Love in an Elevator

«**Love in an Elevator**» er ein song av det amerikanske rockebandet Aerosmith, skriven av Steven Tyler og Joe Perry. Han kom ut i august 1989 som den første singelen frå det tredje albumet deira på Geffen Records, *[[Pump av Aerosmith|Pump]]*, gjeve ut i september. Singelen nådde femteplassen på ''Billboard'' Hot 100 og gjekk til topps på Hot Mainstream Rock Tracks chart. RIAA sertifiserte singelen til gullplate.

## Bakgrunn
Ifølgje Tyler var songen basert på ei faktisk oppleving der han klinte med ei kvinne i ein heis og dørene opna seg. Tyler sa at «Det kjendest som eit heilt liv å venta på at dørene skulle lukka seg.»

## Innspeling
«Love in an Elevator», som dei andre spora på *Pump*, vart spelt inn ein gong i april til juni 1989 i Little Mountain Sound Studios i Vancouver. Songen vart produsert av Bruce Fairbairn og vart lydteknisk utført av Mike Fraser med Ken Lomas som andre lydteknikar, og i tillegg til Aerosmith – Steven Tyler (solovokal), Joe Perry (gitarar, korvokal), Brad Whitford (gitarar, korvokal), Tom Hamilton (bass, korvokal) og Joey Kramer (trommer) - var Bob Dowd (korvokal), Bruce Fairbairn (korvokal) og Catherine Epps (heisoperatør).

## Innhald
### 7" 45 RPM

### CD-singel

## Musikkvideo
Musikkvideoen til «Love in an Elevator» vart regissert av Marty Callner. I byrjinga av videoen går Aerosmith gjennom eit fancy varehus. Ein heisoperatør (spelt av tidlegare Playboy-modell Brandi Brandt) spør Tyler suggestivt om han «går ned». Tyler hoppar inn i heisen før bandet byrjar å spela songen på scena (med fleire klipp til scener i varehuset).

## Mottaking

Sangen vart nominert til ein Grammypris i 1990 for beste hardrocksong, men tapte mot Living Colour.

## På konsert
Songen har konsekvent vore ein fast del av settlista til bandet på nesten alle turnear dei har spelt sidan songen vart gitt ut. Det er ein fanfavoritt og er godt kjent blant mainstream-publikummet.

Tyler endrar ofte teksten på konsertane til noko meir kontroversielt og banneprega; på ein versjon av songen på livealbumet *[[A Little South of Sanity]]*, henta frå turneane til bandet på 1990-talet, kan lyttarane høyra Tyler seia «jackin' in the elevator» og «lick your funky ass» (eller «fucking ass») i staden for «kiss your sassafras».

## Salslister

### Vekeslister

### Årsliste

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Love in an Elevator|Love in an Elevator]]» frå ,  den 15. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Janie's Got a Gun

«**Janie's Got a Gun**» er ein song av det amerikanske rockebandet Aerosmith, skriven av Steven Tyler og Tom Hamilton. Songen kom ut som den andre singelen frå *[[Pump av Aerosmith|Pump]]* i 1989, og nådde fjerdeplassen på den amerikanske ''Billboard'' Hot 100 og andreplassen på *Billboard* Album Rock Tracks-lista i 1990. I Australia nådde songen førsteplassen, og vart den første av to nummer éin-singlar for Aerosmith der. Han vart òg nummer to i Canada, nummer 12 i Sverige og nummer 13 i New Zealand.

Songen skildrar ei ung kvinne som planlegg hemn for overgrep i barndommen. Han vann bandet ein Grammypris for beste rockesong av ein duo eller gruppe med vokal i 1990.

## Komposisjon
På albumet blir «Janie's Got a Gun» innleidd av ein 10 sekunds instrumental kalla «Water Song», som laga av instrumentalisten Randy Raine-Reusch, som bruker eit glasorgel, vindgong og brummar for å produsera spesialeffektane som høyrest i starten av songen.

## Bakgrunn og låtskriving
Tyler kom opp med hovudriffet ved å bruke ei låg toneinnstilling på keyboardet sitt. Hamilton skapte basslinja. Gitarane og trommene vart lagt til seinare og Tyler skreiv teksten. Gitarsoloen til Joe Perry er akkompagnert av hovudriffet og rytmisk klapping. Songen bruker òg Slap Bass-instrumentet frå Korg M1. I eit intervju med *[[Rolling Stone]]* frå 1994 skildra Tyler opphavet til songen: 

:

Songaren erklærte: «Eg vart veldig sint for at ingen hylla dei som vart misbrukte av mamma og pappa.» Linja «He jacked a little bitty baby» var opphavleg «He raped a little bitty baby,» men Geffen Records A&R-sjef John Kalodner argumenterte for at bandet burde endra ho, og forklarte at han følte at songen hadde potensial til å bli ein hit og var sikker på at han ikkje ville bli spelt på kommersiell radio med ordet «rape» (valdtekt) i seg. Tyler syng ofte den originale linja når han opptrer live. I tillegg vart linja «...and put a bullet in his brain» endra til «...she left him in the pouring rain» for radioversjonen.

## Musikkvideo
Musikkvideoen vart regissert av David Fincher. Janie blir spelt av skodespelaren Kristin Dattilo. Foreldra hennar blir spelte av Nicholas Guest og Lesley Ann Warren.

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Janie&#39;s Got a Gun|Janie&#39;s Got a Gun]]» frå ,  den 15. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Rettsfilosofi

**Rettsfilosofi**, òg kalla **allmenn rettsteori** eller **allmenn rettslære**, er eit svært breitt og tverrfagleg område, og rommar både ei rekkje ulike tema og ulike tradisjonar. Utgangspunktet til rettsfilosofien er grunnspørsmålet til jussen. Det har nær samanheng med alminneleg filosofi og politisk filosofi. Rettsfilosofi tek føre seg analyseringa av juridiske omgrep som rettsregel, rett og gjeldande rett, kva rettferd inneber og forståinga av normer. 

Rettsfilosofi som fag står vesentleg nærare filosofi enn  rettsvitskap; rettsfilosofar er ofte utdanna som juristar eller filosofar, men kan òg ha bakgrunn i andre fag som til dømes sosiologi (som står nær filosofi i den kontinentale tradisjonen).

Ei rettsfilosofisk tilnærming til eit juridisk spørsmål kan vera av etisk art. Ein kan trekkja fram apartheid i Sør-Afrika som eit døme. Raseskiljet var ein integrert del av det sørafrikanske samfunnet, og forbodet mot giftermål og andre typar samkvem mellom svarte og kvite var fastsett ved lov. Raseskiljet var ein del av rettssystemet og burde difor vera «rett». Moralske og politiske innvendingar fekk likevel mange til å nekta for at det sørafrikanske raseskiljet kunne vera «rett» sjølv om raseskiljet var basert på gilde lovvedtak av den sørafrikanske nasjonalforsamlinga.

Innan rettsfilosofi er kritisk rettsteori og feministisk rettsteori døme på ulike retningar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rettsfilosofi|Rettsfilosofi]]» frå ,  den 15. mai 2023.*  

## Litteratur
* Torstein Eckhoff & Nils Kristian Sundby. *Rettssystemer - Systemteoretisk innføring i rettsfilosofien*. (2. utg. 1991).
* Svein Eng. *Rettsfilosofi*. 2007.
The Other Side av Aerosmith

«**The Other Side**» er ein song av det amerikanske rockebandet Aerosmith, skriven av Jim Vallance (musikk) og Steven Tyler (tekst). Han vart gitt ut 6. juni 1990 som den fjerde singelen frå det svært vellykka albumet deira *[[Pump av Aerosmith|Pump]]* frå 1989.

Låtskrivarteamet til Holland-Dozier-Holland vart til slutt gitt låtskrivarkreditt på songen etter å ha trua med å gå til søksmål over det dei oppfatta som likskapar mellom «The Other Side» og songen deira «Standing in the Shadows of Love».

## Musikkvideo
Ein musikkvideo vart produsert for å promotera singelen. Videoen vart regissert av Marty Callner, og med John Kalodner i hovudrolla.  Videoen inneheld introstykket «Dulcimer Stomp».

## I populærkulturen
Den vart brukt i Tony Scott-filmen *[[True Romance]]* frå 1993, med Christian Slater og Dennis Hopper.

## Prisar
Songen vann MTV Video Music Award for beste rockevideo i 1991

## Innhald
### Maxi-singel

### Radio single

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Other Side (Aerosmith song)|The Other Side (Aerosmith song)]]» frå ,  den 15. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Flygeteknikken å stille

**Å «stille»**, òg nemnd **å «rytle»**, er ein flygeteknikk hos nokre artar av fuglar og insekt som «står stille» i lufta ved hjelp av kraftige vengeslag.

Når fuglar *stiller* vil hovudet liggje stasjonært i forhold til bakken over tid. Å *stille* er svært energikrevjande for fuglen og kan også krevje løftekraft via vind. Teknikken blir til dømes brukt av fleire terner, isfuglar og rovfuglar når dei søkjer næring, vanlegvis i ope landskap eller over vatn. Ein teknikk ved næringssøk er at fuglen *stiller* høgt opp på himmelen, for så å gå ned litt, og til slutt dukke lynraskt og prøve å fange bytet. Andre artar *stiller* i staden i lågare høgd og dukkar rett etter bytet. Nokre fuglar, som lerker, *stiller* under spelflukta, og nokre småfuglar som meiser og flugesnapparar kan nokre gonger sjåast å *stille* medan dei søkjer. Sjølv kolibriar står stille i lufta når dei syg nektar frå blomstrar, men bruker ein heilt annan flygeteknikk.

Frå ordforklaringar i bøker på norsk bokmål:
**Stille* = «rytle, stå stille i luften på flagrende vinger (f.eks. tårnfalk).»

**Rytle* - «Fugler som stiller eller står stille i luften mens de tar til seg næring eller speider etter byttedyr.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ryttla|Ryttla]]» frå , den 15. mai 2023*
*
What It Takes av Aerosmith

«**What It Takes**» er ein powerballade av det amerikanske bandet Aerosmith, skriven av Steven Tyler, Joe Perry og Desmond Child. Han kom ut i 1989 som den tredje singelen frå det kritikarroste og suksessrike albumet deira *[[Pump av Aerosmith|Pump]]*. «Eg skal leggja nokre balladar på eit album,» noterte Tyler, «viss det er det som skal til for at ein ung gut skal få høyra ein 'Young Lust' eller 'F.I.N.E.*'.»

## Bakgrunn
Child hadde vore med på å skriva powerballaden «Angel» til på det førre albumet til Aerosmith, men bandet ville sørgja for at deira eigen identitet vart reflektert i «What It Takes». Ifølgje Perry «det byrja å høyrast veldig county-western ut. Me ønskte ikkje å skriva ein song som 'Angel', og for Desmond er det der hans hjarte og sjel er. Han likar store, dramatiske balladar. Men me ønskte å gjera noko annleis.» Aerosmith-gitaristen Brad Whitford uttalte at «Det var ein keyboard-låt til å byrja med. Ein eller annan stad på vegen visste me at han var spesiell, så han måtte angripast på ein annan måte.»  Perry heldt fram med å seia at «Det som gjorde det for meg var då [Fairbairn] sette eit trekkspel på han. Det gav han den smaken han trong. Elles ville det berre vore fine akkordar og fine endringar.»

## Tekst
Teksten til «What It Takes» handlar om å komma over eit tidlegare forhold og dei vonde kjenslene det førte med seg.

## Musikkvideo
Det finst to videoar til songen. Den eine, regissert av Wayne Isham, viser bandet opptre i Longhorn Ballroom. Den andre, regissert av Keith Garde og Martin Torgoff, er henta frå scener frå *[[The Making of Pump]]*, ein film som dokumenterte innspelingsprosessen av albumet *Pump*. Sistnemnde fekk mykje større radiospeling, og var også den versjonen banda valde å inkludera på videosamlinga *[[Big Ones You Can Look At]]*.

## Salslister

### Årslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:What It Takes av Aerosmith|What It Takes av Aerosmith]]» frå ,  den 15. mai 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;