open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Amandus

**Amanda** er eit mannsnamn av latinsk opphav. Det har namnedag den 26. oktober.

Amandus tyder 'elskeleg' og er avleidd av det latinske verbet *amare*, 'å elska'. Amand er ei tysk form og Amando ei italiensk, spansk og portugisisk form av namnet. Den kvinnelege forma er Amanda.

I 2009 var det 92 norske menn som heitte Amandus.

## Namneberarar
*Amandus eller Æneus Salvius Amandus Augustus (d. 285), opprørar mot Romarriket i Gallia
*Heilage Amandus, Amand eller Amantius (ca. 584–675), fransk kristen helgen
*Johann Amandus Wink (1748–1817), tysk kunstnar
*Amandus Gottfried Adolf Müllner (1774–1829), tysk diktar og kritikar
*Amandus Augustus Abendroth (1767-1842), tysk jurist og borgarmeister
*Amandus Theodor Schibsted (1849-1913), norsk aviseigar og redaktør
*Karl Hermann Amandus Schwarz (1843–1921), tysk matematikar 
*Amandus Adamson (1855–1929), estisk kunstnar
*Adolf Amandus Andresen (1872–1940), norsk kvalfangar i Antarktis 
*Amandus Faure (1874–1931), tysk kunstnar
*Lars Amandus Aasgard (1907–1984), norsk stortingspolitikar

## Annan bruk
Namnet er kjend frå songen «Amandus dukkemann» av Thorbjørn Egner.

## Kjelder
*
Elche

**Elche** (valenciansk *Elx*) er ein by i provinsen Alicante i regionen Valencia i Spania. Byen har kring 245&nbsp;0000 innbyggjarar. og er den tredje største byen i Valencia og den 20. største i Spania.

Delar av kommunen Elche ligg ved kysten, men sjølve byen ligg 15&nbsp;km frå Middelhavet. Den vesle elva Vinalopó renn gjennom byen og deler han i to.

## Historie
*[[La Alcudia]]* ligg 10&nbsp;km frå der Elche ligg i dag og var ein forgjengar for Elche. Denne staden var busett av iberarar og så okkupert av kartagarar og romarane. Romarane kalla byen *Ilici* og gav han status som colonia. Etter ei kort stund under Austeromarriket tok gotarane over og skipa eit bispesete her.

Elche vart mindre viktig i perioden under maurarane då han vart flytta noko lenger nord enn dagens plassering. Jakob II av Aragon tok byen frå maurarane på 1200-talet under *[[Reconquista]]*. Byen voks gjennom 1700-talet og vart viktig på 1800-talet då jernbanen vart lagt hit og den industrielle utviklinga skaut fart.

Det finst mange arkeologiske spor i Elche, mellom ein steinbyste av *[[Frua av Elche]]* (*Dama de Elche/Dama d'Elx*) som den viktigaste. Denne er datert til den iberiske perioden (300-talet fvt.). Originalen står i dag på Det nasjonale arkeologimuseumet i Spania.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elche|Elche]]» frå , den 25. oktober 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
European Credit Transfer and Accumulation System

**ECTS – European Credit Transfer and Accumulation System** er eit system for å samanlikne vekt og karakterar på kurs på universitets- og høgskulenivå på tvers av land og institusjonar. ECTS blei først introdusert for å gjere utveksling enklare i samband med Erasmus-programmet, men er i dag innført, eller er i ferd med å bli innført, i ei rekkje europeiske land gjennom Bologna-prosessen.

Systemet baserer seg på at eit fulltids studieår på 1500-1800 timar tilsvarar 60 «credits» («studiepoeng» i Noreg.) Eit ECTS-studiepoeng tilsvarar såleis 25-30 timar arbeid.

ECTS-systemet inneber også at karakterar blir omsett til ein skala frå *A-E* med *F* og *FX* som strykkarakterar. I følgje systemet skal *A* tildelast dei 10% beste studentane, *B* dei 25% neste, *C* dei 30% deretter, dei neste 25% *D*, og dei dårlegaste 10% får *E*. Forskjellen mellom *F* og *FX* er kor mykje som manglar for at ein står, med *FX* manglar det litt, med *F* er det viktige manglar. 

Ved innføring av karakterskalaen har ein i Noreg valt kvalitative krav framfor statistisk fordeling og ein nyttar berre ein strykkarakter, *F*. 

## Sjå også
* Karaktersystem i Noreg

## Bakgrunnsstoff
* ECTS - European Credit Transfer and Accumulation System
Barbareskkysten

**Barbareskkysten** var namnet som vart gjeve til  middelhavskysten av Nord-Afrika på 1800-talet, hovudsakleg området som vert avgrensa av dagens Marokko, Algerie, Tunisia og Libya. Berbarfolket har gjeve namn til området. I området rundt Middelhavet oppstod fleire viktige samfunn av grekarar, romarar, fønikarar og berberar, *imazighen*.

Sjølv om Barbareskkysten vart rekna for å vere ei språkleg eining, språket var 'berbar' (tamazight), var det i oldtida aldri ei politisk eining. Etter at islam hadde gjort inntoget sitt hadde dei ulike områda ein felles grunn til å sameinast, og slik kunne almohadane samle regionen under styret sitt. Dette dynastiet av imazighen herska òg over Spania (sjå maurarane).

Barbareskkaparane hadde eit dårleg rykte i Europa, desse sjørøvarane utførte raid i Middelhavet og store delar av Atlanterhavet opp til Island. Slavane dei tok, europearar og afrikanarar, vart selde på slavemarknader på Barbareskkysten.

Frå 1600-talet arrangerte europeiske handelsmakter straffe-ekspedisjonar for å slå desse kaparane. Den nederlandske sjøfararen Michiel Adriaenszoon de Ruyter var blant anna kjent som kaparjegar. I løpet av 1700-talet vart barbareskkaparane utrydda ved at stadane dei heldt i stor grad vart øydelagde av europeiske straffeekspedisjonar.

Det lukkast osmanarane å herske langs store delar av Barbareskkysten (Tamazgha), noko som òg medverka til å redusere kaparfarten. Berre den vestlege delen av dagens Marokko var utanom Det osmanske riket.

## Sjå òg
*Maghreb

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Barbareskkysten|Barbareskkysten]]» frå ,  den 25. oktober 2009.*
Santa Cruz de Tenerife

**Santa Cruz de Tenerife** (ofte berre kalla **Santa Cruz**) er hovudstaden (i lag med Las Palmas) og den nest største byen på Kanariøyane og den 21. største byen i Spania. Han har kring 220&nbsp;000 innbytggjarar. Storbyområdet har kring 400&nbsp;000-600&nbsp;000  innbyggjarar, avhengig av kvar kjelder ein ser på. Santa Cruz er den nest største byen i Den europeiske unionen som ikkje ligg i Europa. Santa Cruz de Tenerife er òg hovudstad på øya *[[Tenerife]]* (den mest folkerike øya i Spania) og provinshovudstad i provinsen Santa Cruz de Tenerife. Han ligg nordaust på Tenerife, om lag 210 kilometer utanfor nordvestkysten av Afrika i Atlanterhavet. Mellom 1833 og 1927 var Santa Cruz de Tenerife aleine hovudstad på Kanariøyane, før denne rolla i 1927 vart delt slik som i dag. I perioden som einaste hovudstad var byen det kulturelle, politiske og økonomiske senteret på Kanariøyane. Santa Cruz er den travlaste hamnebyen på Kanariøyane og er ein av dei store hamnebyane ved Atlanterhavet med mykje cruiseanløp. Byane Santa Cruz og San Cristóbal de La Laguna har vokse saman og har til saman kring 380&nbsp;000 innbyggjarar. Dette gjer dei til det største byområde på Kanariøyane (når ein ikkje ser på kommunegrenser).

I byen ligg parlamentet til Kanariøyane og den kanariske presidenten sit her. Fleire avdelingar av La Laguna universitet ligg i Santa Cruz, mellom anna for kunst og marine. Dei største landemerkene i byen er Auditorio de Tenerife og Santa Cruz-tårna (Torres de Santa Cruz).

Karnivalet i Santa Cruz de Tenerife traktar i dag etter å verte ein verdsarvstad.

## Historie
Området der byen i dag ligg har vore busett sidan guanchane budde her for om lag 2000 år sidan. Ein har funne arkeologiske spor frå denne tida. Guanchane kalla dette området *Añazo*.  Seinare vart han ein av dei viktigaste hamnene i Atlanterhavet og på Kanariøyane. Byen starta som ein fiskelandsby, men vart viktigare då eit vulkanutbrot øydela hamna i Garachico på 1700-talet. Han fekk sjølvstende frå La Laguna og på 1800-talet fekk han status som hovudstad på Kanariøyane av kong Ferdinand VII.

## Folk frå Santa Cruz
*Pedro Rodríguez (f. 1987), fotballspelar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa Cruz de Tenerife|Santa Cruz de Tenerife]]» frå ,  den 25. oktober 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Hagesongar

**Hagesongaren** (*Sylvia borin*) er ein fugleart i songarfamilien. Lengda er kring 14-15 cm og vekta 16-22 gram. Oversida er grå med ein olivengrøn tone, undersida bleik. Fuglen manglar typiske kjenneteikn. Ein lys ring rundt auga, og grå bein. Kjønna ser like ut.

## Lyd
Songen er ein lang jamn serie av flytande tonar, som ofte vert framført på kveldane. Etter at egga er klekte sluttar songen, men einslege hannar syng seinare. Sameleis med par som må starte på nytt etter at egga har vorte øydelagde.

## Utbreiing
Fuglen er vanleg i Europa og finst austover forbi Ural til Altaj og Jenisej i aust, og til Kaukasus i søraust. Arten er utbreidd over det meste av Europa og mot aust gjennom Russland frå Kaukasus i sør og . To underartar er skildra, og i Vest-Europa er det nominatunderarten *borin* som hekkar. I Europa reknar ein med 17-31 millionar par som hekkebestand. Denne bestanden ser ut til å vere stabil.

## Biotop og leveområde i Noreg
I Noreg reknar ein med at 200-700 tusen par hekkar. Hagesongaren lever i lauv- og blandingsskog med mykje urter og busker, og lever her langs kantar og i glenner. Elles gjerne i parkar og hagar, og helst der det er store tre. Fuglen held seg helst skjult i lauvverket. Finst over det meste av landet. Vanleg i dei sørlege og sommarvarme landsdelane, mindre vanleg i Nord-Noreg nord til Troms. På 1900-talet auka bestanden markert i Nord-Noreg, elles er utviklinga dårleg kjend eller utan store endringar. 

## Føde
Om våren og sommaren et hagesongaren edderkoppar, blautdyr, insekt og insektlarver. Om hausten gjerne bær og frukt i tillegg.

## Hekking

Hannen kjem til hekkeplassen før hoa og bygger nokre uferdige reir. Når hoa kjem vert eit av desse fullført av begge fuglane saman. Reiret er ei skål som vert bygd av gras, røter, hår og strå, og vert plassert nær marka i tett buskas. Hoa legg 4 til 5 egg, som er grøn- eller gulkvite med grå og brunaktige flekkar. Dei vert ruga i 12-14 dagar til dei vert klekte. Ungane vert i reiret i 10 til 12 dagar. Nokre gongar kan paret legge eit kull til.

## Trekkvanar
Trekket sørover startar straks hekkesesongen er avslutta i juli-august. Granskingar tyder på at fuglane legg bak seg 50-90 km per døgn på hausttrekket. I Sør-Noreg er der framleis mange fuglar i september, men dei fleste er komne lengre sør i Europa. For fuglar frå det vestlege Skandinavia går trekket sørvestover gjennom Europa, via den iberiske halvøya til Afrika, der fuglane overvintrar sør for Sahara i det sentrale og vestlege Afrika. Stort sett reknar ein med at underarten *borin* overvintrar i dette området, medan underarten *woodwardi* overvintrar i det austlege Afrika. Dei første hagesongarane flyg frå vinterkvartera i februar. Trekket nordover går langs same ruta som hausttrekket. I mai er dei fleste komne til Europa, og til Noreg kjem dei i slutten av mai eller tidleg i juni.

## Kjelder
* Artikkelen er bygd på stoff frå tysk og svensk wikipedia.
* *Norsk FUGLEATLAS*, Norsk Ornitologisk Foreining, 1994.
* Norsk RingmerkingsAtlas, 2006.

## Bakgrunnsstoff
*
Oviedo

**Oviedo** (asturisk Uviéu) er hovudstaden i fyrstedømet Asturias nord i Spania. 

Oviedo er det administrative og kommersielle senteret i regionen. Kvart år vert Fyrsten av Asturias-prisen delt ut her. Oviedo universitet har mange studentar frå heile verda. 

## Historie

Det er sagt at to munkar, Máximo og Fromestanus, grunnla byen i 761, men det er funne arkeologiske spor her frå det første hundreåret. 

Kong Fruela I av Asturias, den fjerde av dei asturiske monarkane, var den første som tok seg av byen for fullt og bygde både eit palass og ei kyrkje i nærleiken. Ein seinare konge, Alfonso II den kyske (791-842), flytta hovudstaden hit frå Pravia og skapte pilegrimsvegen til Santiago de Compostela, ei stor hending i historia til Oviedo. Han bygde òg ei kyrkje tileigna Frelsaren, San Salvador-katedralen og eit kongepalass. 

I denne perioden vart byen eit senter for eit original og unikt arkitektonisk uttrykk, som bygde på tradisjonar frå vestgotiske, romerske og nordiske tradisjonar. Denne stilen nådde eit høgdepunkt under Ramiro I av Asturias. Ramiro I gav økonomisk støtte til mange unike bygningsprosjekt, som framleis pregar Oviedo i dag. 

Etter Alfonso III den store døydde, vart hovudstaden flytta til León. Dei neste hundreåra (1100- til 1500-talet) utvikla mellomalderbyen seg og danna grunnlaget for slik ein kjenne rbyen i dag. Det vart bygd bymurar, ein omfattande brann råka byen på juleaftan i 1521 og akveduktene *Los Pilares* vart bygd for å gje vatn til byen på 1500-talet. 

På byrjinga av 1600-talet vart Oviedo universitet oppretta av Fernando de Valdés Salas og dette opna Oviedo for utviding av byen. Adelen i regionen bygde fleire palass i byen på 1700-talet, og på 1800-talet utvikla industrien seg. 

Omleiringa av Oviedo i 1936 var ei viktig hending under den spanske borgarkrigen. Garnisonen her støtta statskuppet og stod imot ei tre månader lang omleiring. 

## Klima

## Kjende personar frå Oviedo
* Dronning Letizia av Spania

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oviedo|Oviedo]]» frå , den 25. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Doctor juris

**Doctor juris**, forkorta **dr. juris** eller **dr.jur.**, er det tradisjonsrike namnet på ei juridisk doktorgrad, og i nyare tid særleg brukt på den juridiske forskingsdoktorgrada i Danmark og Noreg. Grada er ei av dei tre tradisjonelle doktorgradene i dei klassiske universitetsdisiplinane med røter frå universiteta i mellomalderen.

## Danmark og Noreg

Grada blei oppretta ved grunnlegginga av Københavns Universitet i 1479. I Noreg blei grada etter oppløysinga av den dansk-norske unionen formelt etablert med universitetsfundasen av 1824. Grada blei første gong tildelt ved Det Kongelige Frederiks Universitet i 1876. Totalt blei det tildelt 113 dr. juris-grader ved universitetet fram til 1999. Som følgje av «Kvalitetsreforma» blei grada fasa ut i Noreg fram til 2008, og erstatta av philosophiae doctor-grada (ph.d.).

Den dansk-norske grada er direkte samanliknbar med den svenske grada *juris doktor*. Grada *Doctor Juris* finst dessutan i Tyskland, men krava er der noko lågare. I Storbritannia og USA finst grada *Juris Doctor* (JD) som tilsvarerar ei kandidatutdanning.

I Danmark blir grada gjerne omtalt som ei *høgare doktorgrad*, for å skilje den frå «den lågare doktorgrad» (ph.d.).
Myklebust i Vartdal

**Myklebust i Vartdal** er ein matrikkelgard i Ørsta kommune. Han ligg i Årsetdalen, om lag 5 kilometer frå Vartdalsfjorden.

Garden låg lenge folketom etter Svartedauen, truleg vart han ikkje busett før enn i fyrste halvpart av 1500-talet. I 1603 var det seks brukarar på Myklebust, seinare voks det og var stundom opp i åtte og ni. Myklebust var delt i to klyngjetun, kalla Ytregarden og Nergarden. Ytregarden låg nærare fjorden, medan Nergarden vart kalla så av di han låg meir ned mot Storelva. På kvar av garddelane var det minst tre bruk. Ei fyrste utskifting for innmarka på Myklebust vart halde i 1850-åra. Meir omfattande utskiftingar, som også gjaldt tuna, kom i stand i 1872-73 (for Ytregarden) og 1882-84 (for Nergarden).

Myklebust ligg under ei høg dalside, der det under gjevne tilhøve stekker ut mange snøskred. Særleg gjeld dette dei delane av garden som ligg fram mot grannegarden Kvia, lenger framme i Årsetdalen. Sommaren 1873 gjekk elles store jordskred på den nemnde strekninga. Ein heim vart skadd, og bygde opp att husa på den motsette, heimre delen av matrikkelgarden. Mot nordvest grensar Myklebust mot Årset.

Fv 5906 er tilkomst for Myklebust.

### Folketal
* 1801: 39 - 6
* 1865: 46 - 6
* 1900: 70 - 9

## Kjelder
* Buset, Johannes: *Vartdalssoga. Første bandet*. 1964
* Grøvik, Ivar: *Vartdalssoga. II*. 1983
* Folketeljingar for 1801, 1865 og 1900
Myklebust i Ørsta

**Myklebust** er ein matrikkelgard i Ørsta kommune. Han ligg i Follestaddalen, på austsida av Storelva. Garden grensar mot Follestad i sør og Øy i nord. Garden, som i lang tid var fembølt, har halde utskifting over innmarka fleire gonger. Fyrste gongen kring 1800, så i 1839, dernest 1869 og til sist i 1939. Klyngjetunet vart oppløyst ved den fyrste utskiftinga, som ein i dag ikkje har dokument kring. Dei enkelte bruka bygde tun kring ein hovudteig, opp mot og langs dalsida, fjellfoten.

Garden hadde seter (Myklebustsætra) i Øyadalen, til endes for Follestaddalen, og på Myklebustfjellet opp for garden. Setringa tok slutt i 1950.

Eit kraftverk ovan om garden kom i drift i 1919, då ein nytta vatn frå Fjellelva (elva frå Myklebustfjellet). Verket leverte straum til alle husstandane på Myklebust og var operativt til 1966. Det er i 2009 bygt eit nytt kraftverk her.

Fv 55 er tilkomst for Myklebust.

### Folketal:
* 1801: 29 personar (5 heimar)
* 1865: 55 personar (8 heimar)
* 1900: 45 personar (7 heimar)

## Kjelder
* Øye, Asbjørn: *Follestaddalen i farne dagar*, Stend 1983
* Folketeljingar for 1801, 1865 og 1900
Samordningsminister

**Samordningsminister** er ein uoffisiell og ikkje-formell tittel, ofte nytta av media om personen som til ei kvar tid innehar posisjonen som statsråd og stabssjef ved Statsministerens kontor.

Ordet *samordningsminister* dukka første gong opp i media i samband med utnevninga av Karl Eirik Schjøtt-Pedersen som statsråd etter Stortingsvalet 2009.
Marianne von Werefkin

**Marianne von Werefkin** (), fødd **Marianna Vladimirovna Verevkina**, var ein russisk-sveitsisk kunstmålar, kjend for sine ekspresjonist-verk.

### Liv og gjerning
Marianne von Werefkin kom til verda i Tula i Russland, og voks opp som dotter av kommandanten for tsar-regimentet i Ekaterinaburg. I 1880 vart ho elev av Ilja Repin, den fremste av dei russiske realisme-målarane. Utviklinga som målar vart sett tilbake då ho i 1888 under jakt, ved eit uhell, skaut seg sjølv i høgrehanda. Dette var handa ho nytta til å måle med.

I 1892 møtte ho Aleksej von Jawlensky, som ynskte å gjere henne til sin protésjé. I 1896 reiste ho saman med Javlenskij og tenaren deira til München. Werefkin heldt opp å måle i nær ti år, for å gje rom for Javlenskijs målarutvikling.

Ho skapte sine fyrste ekspresjonistverk i 1907. I desse fylgde ho Paul Gauguins og Louis Anquetins målarstil med «overflatemåling», men trekk i bileta viste og påverknad frå Edvard Munch. I 1909 vart *Neue Künstlervereinigung München* (Münchens Nye Kunstnarforeining) stifta. Denne vart eit forum for utstillingar og kunstdebatt.

To år seinare, i 1911, vart gruppa Der Blaue Reiter danna. Gruppa gav ut ei bilet-almanakk over personar som hadde fått noko kalla opp etter seg, og Werefkin heldt si fyrste utstilling vinteren 1911/12. Werefkin og Javlenskij forlét *Neue Künstlervereinigung* og vart i staden med i *Der Blaue Reiter*.

Ved utbrotet av 1. verdskrigen immigrerte dei to til Sveits, og busette seg i nærleiken av Geneve. Seinare flytta dei til Zürich. I 1918 flytta Werefkin til Ascona ved Lago Maggiore, ho og Javlenskij hadde då skilt lag. Ho grunnla i 1924 kunstnargruppa *Großer Bär* ('Storebjørn').

I sine seinare åra måla Werefkin reklameplakatar. Figurane «Carmen» og «Diego Hagmann» sikra henne brød på bordet.

Ho vart gravlagt på den russiske gravlunden i Ascona.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marianne von Werefkin|Marianne von Werefkin]]» frå , den 25. oktober 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Xylofon

**Xylofon** (utt. [sylofon]) er eit instrument i slagverkfamilien. Den er i slekt med marimbaen og kvar skiljet går kan vera vanskeleg å seie. Sjølve ordet «xylofon» stammar frå det greske ordet *xylo* som betyr 'tre' og *fon* som betyr 'lyd'. Det viser til at lyden i instrumentet kjem ved at ein slår på trestykke. Trestykke i ulik storleik er plassert i rekkjefølgje etter kva noter dei gjev, som tangentane på eit piano.
Norunn

**Norunn** og **Norun** er norske kvinnenamn som har namnedag den 29. oktober.

Namnet er sett saman av Nor-, som kan minna om Noreg, og -unn, eit namneledd av norrønt opphav. Norunn kan vera danna etter mønster av namn som Nora/Norma, og Jorunn/Torunn.

Namnet har truleg oppstått i Noreg rundt 1900. I folketeljinga frå 1900 var det registrert éi jente, fødd same året, som hadde Norunn som mellomnamn. I 2009 var det 899 norske kvinner som heitte Norunn og 149 som heitte Norun.

## Namneberarar
* Norunn Illevold Giske (f. 1935), norsk songpedagog og kordirigent
* Norunn Østråt Koksvik (f. 1953), norsk lokalpolitikar og ordførar
* Norunn Tveiten Benestad (f. 1956), norsk stortingsrepresentant 
* Norunn Lunde Furnes (f. 1957), norsk lokalpolitikar

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Noralf

**Noralf** og **Noralv** er norske mannsnamn som har namnedag den 29. oktober.

Namna er sett saman av Nor-, som kan minna om Noreg, og -alf eller alv, namneledd av norrønt opphav. Noralf kan vera danna etter mønster av namn som Nora og Toralf.

Namnet har truleg oppstått i Noreg like før 1900. I folketeljinga frå 1900 var det registrert 18 brukarar av namna Noralf eller Noralv, dei fleste under fem år. I 2009 var det 201 norske menn som heitte Noralf og 45 som heitte Noralv.

## Namneberarar
* Noralv Veggeland (f. 1941), norsk akademikar
* Noralf Ronthi (f. 1967), norsk musikar

## Kjelder

* Folketeljingar i Digitalarkivet
Badalona

**Badalona** (*Baetulo* i romartida) er ein by i Catalonia i Spania. Han ligg nær byen Barcelona på venstresida av den vesle elva Besòs ved Middelhavet.

Badalona ligg aust i Catalonia, 10 minuttar frå Barcelona. Han ligg mellom fjella i innlandet og havet. Ein stasjon langs forstadstoget i Barcelona ligg i byen og han har ei lita hamn. Det er gass-, kjemi- og oljeindustri i byen, og det vart produsert varer av bomull og ull, glas, kjeks, sukker og brennevin, og i dei omliggande frodige jordene vert det dyrka korn, vin og frukt. 

Badalona er ein av dei eldste byane i Catalonia og har kring 220&nbsp;000 innbyggjarar. Han har eit typisk middelhavsklima og seks kilometer med strender. 

Byen vart grunnlagd som busetnaden *Baetulo* av romarane rundt år 100 fvt. Fleire spor etter romarane, som eit romersk bad, er bevart. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Badalona|Badalona]]» frå , den 26. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Cartagena i Spania

**Cartagena** er ein by i Spania ved Middelhavet og ein marinebase for den spanske marinen søraust på Den iberiske halvøya. Han ligg i den autonome regionen Murcia. Cartagena har kring 220&nbsp;000 innbyggjarar og er den nest største i regionen. Han er den sjette største byen i Spania av dei som ikkje er provinshovudstader og den 24. største totalt.

Cartagena har vore senter for den spanske marinen sidan Huset Bourbon tok over makta i Spania på 1700-talet. Heilt tilbake til 1500-talet var han ein av dei viktigaste marinebasane i Spania, i lag med Ferrol i nord. Byen er omringa av bymurar og har ei fin hamn som er forsvart av festningar. Cartagena er no ei viktig hamn for cruiseskip. 

Fleire andre stader er kalla opp etter byen, som Cartagena i Colombia.

## Geografi

Cartagena består av ei stor slette som grensar til kystfjella i både nord og sør. Gamlebyen grensar til fem små åsar (Molinete, Monte Sacro, Monte de San José, Despeñaperros og Monte de la Concepción). Tidlegare var det ein innsjø mellom åsane som heitte Estero, men denne tørka inn og ein bydel vart bygd her på byrjinga av 1900-talet.

### Klima
Varmt og halvtørt klima dominerer området. Nærleiken til havet jamnar temperaturen ut. Den kaldaste månaden er januar med ein normaltemperatur på 12&nbsp;°C og august er den varmaste med ein normal dagtemperatur kring 35&nbsp;°C. Det kjem sjeldan meir nedbør enn 300&nbsp;mm i året i Cartagena.

## Historie

Byen heitte opphavleg Mastia og hadde ei av dei beste hamnene i det vestlege Middelhavet. Han vart grunnlagd på ny av den kartagiske generalen Hasdrubal i 227 fvt. som *Qart Hadasht* (, ‘Nybyen’, same namnet som Kartago opphavleg hadde hatt. Den romerske generalen Scipio Africanus erobra han i 209 fvt., og byen blei kjend som  *Carthago Nova* og *Carthago Spartaria*. Julius Cæsar gav byen latinske rettar og Octavian gav byen det nye namnet til ære for Julius Cæsar, **Colonia Iulia Victrix N.C.**

I 298 oppretta Diokletian ein ny romersk provins i Hispania som heitte Carthaginensis og la hovudstaden til Cartagena. Han vart verande ein viktig by fram til han vart øydelagd av vandalar i år 435. I romartida var det store sølvgruver ved byen. Han var òg kjend for produksjon av garum, ein gjæra fiskesaus, og for alfagras.

Etter at Romarriket fall vart byen styrt av vandalar (409–425), vestgotarar (425–550 og 624–714), austromarar (551–624), umayyadane (714–756), Kalifatet Córdoba (756–1031), Taifaen Denia (1031–1076), Taifaen Zaragoza (1076–1081), Taifaen Tortosa (1081–1092), almoravidane (1092–1145), almohadane (1145–1229) og Taifaen Murcia (1229–1245) før Kongedømet Aragon erobra byen i 1245.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cartagena, Spain|Cartagena, Spain]]» frå , den 26. oktober 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Storfjordens Venner

**Storfjorden Venner** er ei ideell foreining som arbeider for å restaurere og vedlikehalde dei nedlagde fjord- og fjellgardane ved Storfjorden på Sunnmøre. Ho vart stifta i 1975. Sidan har om lag 15 gardar vorte oppattbygde og sette i stand. Dei fleste av desse gardane ligg innanfor området som kjem inn under verdsarven Vestnorsk fjordlandskap. Ein finn dei ved Storfjorden, Norddalsfjorden, Tafjorden, Sunnylvsfjorden og Geirangerfjorden. Arbeidet på gardane vert gjort på dugnad, og vert finansiert ved eigne midlar og offentlege og private tilskot. Storfjordens Venner hjelper og privatpersonar med tilskot til restaurering og transport.

Gardar Storfjordens Venner har arbeidd med å halde ved like:
* Skageflå
* Knivsflå
* Blomberg
* Matvika
* Furneset
* Meåkeneset
* Oaldsbygda
* Smogegardane
* Ospahjellen
* Kvennhusneset
* Djupedalen
* Stordalsholmen
* Bjørnevika
I 1989 fekk Storfjordens Venner overdrege eigedomsretten til garden Ytste Skotet. Denne garden vert dreven av Stiftinga Ytste Skotet saman med Sunnmøre Museum. Storfjordens Venner har eigne dugnadslag som har ansvar for vedlikehald og rydding.

Storfjordens Venner skipar kvart år til til storfjordstemne på ein av dei fråflytte gardane.Her vert det halde kontakt med medlemmene og andre kultur- og historieinteresserte. Ein viktig del av programmet er å gi deltakarane kjennskap til historia til stemnegarden. Storfjordstemna har stor oppsluttning. Fleire hundre menneske møter fram, sjølv på gardar med vanskeleg tilkomst. 

Storfjordens Venner har ved fleire høve vorte heidra for arbeidet dei gjer:

* Fylkeskulturprisen for Møre og Romsdal (1986)
* Sparebanken Møres ærespris
* Stranda Sogelag sin kulturpris
* Landbrukets miljøpris
* Maihaugprisen
* Skade- og miljøvernpris (2000)
* Radio Storfjord-prisen (2003)
* Norsk kulturarvs ærespris (2010)
* Schistad-prisen (2011))

Asgeir Kvernberg er leiar for Storfjordens Venner (2011).

## Kjelder
* storfjordens-venner.no
Askvoll

**Askvoll** er kommunesenteret i Askvoll kommune i Vestland fylke. Tettstaden har , og ligg på nordsida av Vilnesfjorden.

I Askvoll ligg kommuneadministrasjonen og barne- og ungdomsskule, i tillegg til lensmannskontor, tannlækjeteneste, sjukeheim, veterinær og NAV-kontor. Staden har også ymse butikkar, hotel, bank og apotek. Her ligg også Askvoll kyrkje frå 1863, og Askvoll har vore kyrkjestad sidan mellomalderen. 

Frå Askvoll er det vegsamband via Fylkesveg 608 til Fylkesveg 609 som går mellom Førde langs sørsida av Førdefjorden og til Dale i Fjaler kommune langs nordsida av Dalsfjorden og med ferje frå Eikenes, og via Fylkesveg 5659 nordover på Askvollhalvøya. Det er også ferjesamband frå Askvoll ferjekai til Fure i Fjaler kommune på sørsida av Vilnesfjorden og til øyene Værlandet og Atløy lenger vest i Askvoll kommune.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Askvoll kommune
Dents du Midi

**Dents du Midi** (fransk: "Tennene i sør") er eit fjell i Chablais-Alpane i kantonen Valais i Sveits. Fjellet består av sju ulike toppar, den høgste er 3&nbsp;257 m. Det reiser seg veldig over Val-d’Illiez og Rhônedalen, på sørsida ligg det oppdemde vatnet Lac de Salanfe. Geologisk høyrer fjellet til Haut-Giffre-massivet.

## Fjelltoppane
*Dents*, eller «tennene», er frå aust mot vest:

* *La Cime de l'Est* (3178 m) 
* *La Forteresse* (3164 m) 
* *La Cathédrale* (3160 m) 
* *L'Éperon* (3114 m) 
* *Dent Jaune* (3186 m) 
* *Les Doigts* (3205 m og 3210 m) eller *Doigts de Salanfe* 
* *La Haute Cime* (3257 m)

## Steinras
Morgonen 30. oktober 2006 losna i kring 1 000 000 m³ fjell frå sida av *Haute Cime* og rausa ned til ei høgde av kring 3000 m. Raset var ikkje til fare for landsbyen Val-d'Illiez, men vegar og stiar vart stengde. Geologar forklarte raset med tining etter frostsprenging, forsterka av dei heite, forutgåande somrane.

## ''L’Éperon''
Fleire fjellras i massivet har endra forma på fjelltoppane så mykje at namna gjev seg sjølve etter endringane i den lokale geologien. *L’Éperon* (=Brodden), til dømes, har ikkje to toppar lengre, sidan eit større ras i mellomalderen forandra forma på fjelltoppen.

## Fyrsteklatringar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dents du Midi|Dents du Midi]]» frå , den 26. oktober 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Dents du Midi på SummitPost
* Bilete av Dents du Midi (frå Champery)
Móstoles

**Móstoles** er den tredje største byen i Regionen Madrid i Spania. Móstoles var lenge berre ein liten landsby, men voks kraftig på 1900-talet. På sett og vis er han ein studentforstad til Madrid, men har òg nokre «polígonos» (industribygg). 

Byen ligg 18 km sørvest for sentrum av Madrid, i den sørlege delen av storbyområdet. Nærleiken til den spanske hovudstaden har ført til sterk demografisk utvikling dei siste tiåra. På 40 år har byen gått frå å vere ein landsby på kring 4000 innbyggjarar til kring 210&nbsp;000 innbyggjarar i dag. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Móstoles|Móstoles]]» frå , den 26. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Terrassa

**Terrassa** er ein by aust i sentrale område av Catalonia i Spania i Vallès Occidental, der han er hovudby i lag med Sabadell, den historiske hovudstaden. Byen har like over 200&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen ligg om lag 30 km frå Barcelona.

## Historie
Ein har funne spor i området rundt Terrassa frå førhistorisk tid. I 2005 vart det grave ut ein tunnel for ei av jernbanelinjene i byen og det vart funne ein førhistorisk stad i Vallparadisparken, med steinverktøy og fossil av dyr som var 800&nbsp;000 til 1 million år gamle. Dette er derfor ein av dei av dei eldste førhistoriske funnstadane i Europa.

Terrassa vart grunnlagd som den romerske byen *Egara* (*Municipium Flavium Egara*), grunnlagd under keisar Vespasian (69-79 fvt.) ved elva Vallparadís (i dag ein bypark) nær den iberiske byen *Egosa*. Ein har funne keramikk og myntar frå denne tida i byen. 

Bispesetet Ègara vart grunnlagd rundt 450 e.Kr. og eit provinsråd vart halde her i 615. Domkyrkja eksisterte fram til 718 då muslimane erobra området. I dag finst den gamle vestgotisk-romanske kyrkja Sant Pere de Terrassa på staden. Andre viktige bygg frå mellomalderen er Vallparadis-borga (frå 1344 til 1413 eit karteusisk kloster og i dag eit museum) og tårnet på slottet til grevekongen).

På 1800-talet spelte byen ei viktig rolle i den industrielle revolusjonen og spesialiserte seg innan ullfabrikkar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Terrassa|Terrassa]]» frå ,  den 26. oktober 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Mont Ruan

**Mont Ruan** er eit 3&nbsp;057 m høgt fjell i Chablais-Alpane, i kantonen Valais i Sveits. Fjellet ligg nær grensa mot Frankrike.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mont Ruan|Mont Ruan]]» frå , den 26. oktober 2009.*
Hades

**Hades** (gresk ᾍδης, Hadēs eller Ἅιδης, Háidēs, 'usett') er namnet på dødsguden og det underjordiske dødsriket han herskar over i gresk mytologi. 

Hades blei framstilt som ein majestetisk eldre mann som kunne halda eit septer, ein kvist, eit overflodshorn, eit granateple eller ein kopp. På nokre greske vasar er han avbilda med blikket vend vekk frå dei andre gudane.

## Mytologi

Hesiod fortel av Hades er son av Rhea og Kronos i sin *[[Theogonia]]*. Hades er dermed bror av gudinnene Demeter, Hestia og Hera og bror av Zevs og Poseidon, som han deler verdsherredøme med. Hades er gift med Demeter si dotter Persefone, som han har bortført frå den øvre jorda. Fordi Persefone åt av maten til Hades, må ho bu i underverda, men får venda tilbake til jorda og mor si halve året.

Dødsriket var sett på som ein mørk og dyster stad. Fram til midten av 400-talet f.Kr. var dette staden alle døde enda opp. Seinare førestilte ein seg også at særskilde sjelar gjekk opp i øvre luftlag (*[[eter|aither]]*).

Ferjemannen Karon frakta døde over elva for å koma inn i dødsriket. Inngangen til Hades blei vakta av Kerberos, ein hund med tre hovud.

## Namn
På attisk gresk var namnet Hades stort sett brukt om guden, men på andre dialektar blei det også brukt om den greske underverda. I alle høve bruket ei rekkje uttrykk Hades, som «Hades-porten», «Hades-hallen» og «vegen til Hades». Etter Homer si tid blei namnet Hades brukt ikkje berre om guden for dei døde, men også sjølve dødsguden eller til og med døden. Grekarane frykta å uttala det rette namnet hans. 

Hades hadde tilnamnet Polydegmon, 'den som tek imot mange gjester'. Han var også kjend under namnet Pluton, 'rikdomsgjevar', noko som viste til rikdommen – grøde, ferskvatn og mineral – jorda gav.

## Kult

Som døden sjølv (Thanatos) vørde ikkje Hades bøner eller offer, og han blei lite dyrka i det gamle Hellas. Ein kjenner to unntak: Hades-kulten ved Elis, der tempelet opna éin gong i året for ein prest, og eit område tileigna han ved Minthe-fjellet nær Pylos. I tillegg blei namnet hans brukt på rituelle forbanningsstykke, ofte i samband med Demeter og Kore (Persefone) eller med erinyene, moiraene, Hekate, Hermes og Persefone.

Hades blei derimot dyrka som grødegud under namnet Pluton, ofte saman med Persefone. Paret var også kjend som Pluton og Kore eller Theos og Thea.

## Andre religionar
I romersk mytologi hadde guden Pluto rolla til Pluton eller Hades. I norrøn mytologi finn ein Hel, som både var namnet på dødsgudinna og verda ho herska over.

## Kjelder

* 
* 

## Bakgrunnsstoff
Story of Wine

***Story of Wine*** er ein sør-koreansk film frå 2008, regissert av Lee Cheol-ha. Filmen er 96 minutt lang.

Vinbaren «Story of Wine» feirar eittårsjubileum, og Min-Sung (Ki-woo Lee) har førebudd eit eksklusivt vinkart for kvelden. Kvar vin er tilknytt ei forteljing som representerer dei ulike kvalitetane til dei utvalde vinane. Kvar flaske har ei soge knytt til kjærleik, tap eller venskap.

## Bakgrunnsstoff
* Story of Wine at IMDB
Jerez de la Frontera

**Jerez de la Frontera** er ein by i provinsen Cádiz i den autonome regionen Andalucía sørvest i Spania. Han ligg midt mellom havet og fjella. Byen har vorte eit transport- og kommunikasjonssenter i provinsen, og har på dette området vorte viktigare enn provinshovudstaden Cádiz. Jerez de la Frontera er òg den største kommunen i provinsen målt i areal og har frodige jordbruksområde. Det finst òg mange kveg- og hestefarmar.

## Historie

Området rundt Jerez de la Frontera har vore busett sidan bronsealderen eller sein steinalder.

Sidan då har Jerez vore dominert av fem kulturar, tartessarar, fønikarar, romarane, muslimar, jødar og kristne.

Namnet går tilbake til det fønikiske *Xera*, *Sèrès*, og seinare romanisert som *Ceret*.

Jerez var eit lite sjølvstendig emirat frå om lag 1030 etter at Emiratet Córdoba fall. Nokre år seinare vart det slått saman med Arcos av Aben Jairuan som styrte begge om lag 1040-1053. I 1053 vart det lagt under Sevilla. Frå 1145 til 1147 var regionen Arcos og Jerez ei kort tid eit emirat under Granada, leia av Aben Garrum.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jerez de la Frontera|Jerez de la Frontera]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
El Ejido

**El Ejido** er ein by i provinsen Almería i den autonome regionen Andalucía i Spania. Han er eit senter for produksjon av frukt og grønsaker midt i Comarca de El Poniente.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:El Ejido|El Ejido]]» frå , den 27. oktober 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene: *
** Viva Almeria 

## Bakgrunnsstoff

*
Roquetas de Mar

**Roquetas de Mar** er ein by i provinsen Almería i den autonome regionen Andalucía i Spania. Turistområdet med hotell, restaurantar og butikkar har fram til dei siste åra hovudsakleg vore ein feriestad for spanske turistar om sommaren, men no har òg ein del turistar frå dei britiske øyene, Skandinavia og Tyskland byrja å feriere her.

Roquetas de Mar er ein av to store feriestader på Costa de Almería, den andre er Mojácar. Det kjem ikkje like mange turistar her som andre stader i Spania, og med lange strender har ein relativt god plass til å sole seg og bade. 

Roquetas de Mar har mange fasilitetar, som hotell, restaurantar, tapasbarar, ein tyrefektar-arena, eit auditorium og ein språkskule. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roquetas de Mar|Roquetas de Mar]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Algeciras

**Algeciras** er ein hamneby heilt sør i Spania og den største byen ved Gibraltarbukta. Hamna er den travlaste i heile landet. Han ligg ved Río de la Miel 20&nbsp;km nord for Tarifa, som er den sørlegaste byen på Den iberiske halvøya og på det europeiske fastlandet. Byen har kring 130&nbsp;000 innbyggjarar, og har det 28. største storbyområdet i Spania med litt over 200&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie
Området rundt byen har vore busett sidan førhistorisk tid og dei tidlegaste funna er spor etter neandertalarar frå yngre steinalder. Med den strategiske plasseringa var han ein viktig hamneby under fønikarane. Under romarane heitte byen *Portus Albus* ('Den kvite hamna'), og låg nær dei to byane *Caetaria* (truleg iberarar) og *Iulia Transducta* (Tarifa), grunnlagd av romarane sjølve. Etter at han vart øydelagd av germanske barbarar og vandalar, vart byen grunnlagd på ny i 711 av maurarar som invaderte Den iberiske halvøya. Det var den første byen arabarane grunnla på spansk jord. Han var ei kort stund ein sjølvstendig taifa frå 1035 til 1058. Han vart kalla *al-Jazirah al-Khadra*' («Den grøne øya») etter øya Isla Verde som ligg like utanfor. Det moderne namnet på byen kjem frå dette. I 1344 vart byen erobra av Alfonso XI av Castilla, men gjenerobra av maurarane i 1368 og øydelagd etter ordre frå Muhammed V av Granada. Staden vart då forlaten.

Algeciras vart grunnlagd på ny i 1704 av flyktningar frå Gibraltar etter at denne staden vart erobra av engelskmenn og nederlendarar under den spanske arvefølgjekrigen. Han vart bygd opp opp med den noverande rektangulære forma av Karl III av Spania i 1760. I juli 1801 kjempa franske og spanske skip mot den britiske Royal Navy utanfor byen i slaget ved Algeciras, som enda med britisk siger.

Byen var åstad for Algeciras-konferansen i 1906, eit internasjonalt forum for å diskutere framtida til Marokko. Under Franco-perioden gjennomgjekk Algeciras ein omfattande industriell utvikling og det vart skapt mange nye arbeidsplassar for lokale arbeidarar som vart arbeidsløyse då grensa mellom Gibraltar og Spania var stengd mellom 1969 og 1982.

I 1982 var Algeciras åstad for Operasjon Algeciras, ein mislukka plan av det argentinske forsvaret om å sabotere britiske militæranlegg i Gibraltar under falklandskrigen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Algeciras|Algeciras]]» frå ,  den 27. oktober 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Algeciras. *Encyclopædia Britannica Online*, 2006.
** Algeciras. *The Columbia Encyclopedia*, 2004.
** *Lonely Planet Andalucia*, Lonely Planet, 2005.

## Bakgrunnsstoff

*
San Fernando i Spania

**San Fernando** er ein by i provinsen Cádiz i Spania med like under 100&nbsp;000 innbyggjarar. Byen vert stundom kalla *La Isla* («Øya»), men er ikkje lenger noko øy, men ei halvøya som er knytt til fastlandet. Innbyggjarane i San Fernando vert lokalt kalla *cañaíllas* eller *isleños*.

## Historie

Kommunen spelte ei viktig rolle i 1810 under den franske okkupasjonen leia av Napoleon. San Fernando og Cádiz var dei einaste områda av Spania som ikkje overgav seg til franskmennene. 

Cortes Generales møttest i Komedieteateret (i dag Real Teatro de las Cortes) og starta førebuinga av den første liberale grunnlova i Spania, som vart godkjend i nabobyen Cádiz i 1812.

Flamencosongaren Camarón de la Isla vart fødd i San Fernando.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Fernando, Cádiz|San Fernando, Cádiz]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
El Puerto de Santa María

**El Puerto de Santa María** (spansk for «Hamna til Jomfru Maria», lokalt berre kalla **El Puerto**) er ein by ved elva Guadalete i provinsen Cádiz i Spania. Byen har kring 90&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen ligg 10&nbsp;km nordaust for Cadiz tvers over Cadizbukta og er mest kjend for ferja El Vaporcito som har vore i drift i snart sidan 1930-åra og som fører passasjerar frå Cadiz til El Puerto.

## Historie
Ifølgje ei segn i Odysseen til Homer, rømde grekaren Menestheus etter den trojanske krigen med troppane sine gjennom Gibraltarsundet og nådde elva Guadalete. Her slo dei seg ned og kalla staden **Menestheus-hamna**.

I 711 kom dei arabiske maurarane frå Nord-Afrika og invaderte Sør-Spania. Dei kalla staden *Alcante* eller *Alcanatif*, som tyder «Salthamna», på grunn av den gamle saltindustrien til fønikarane og romarane.

I 1260 vart byen erobra av Alfonso X av Castilla og han kalla byen Santa María del Puerto. Han organiserte landfordelinga og gav byen byrettar under Krona Castilla. I hans *[[Cantigas de Santa Maria]]* CSM 367, syng Alfonso at han på mirakuløst vis vart helbreda frå oppsvulma føter etter å ha vitja kyrkja *Santa Maria do Porto*.

Den andre ekspedisjonen til Kristoffer Columbus sette seg frå El Puerto de Santa María. Rormannen hans, Juan de la Cosa teikna verdskartet sitt (det første som inneheldt kysten av Den nye verda) i El Puerto i 1500.

Columbus vitja El Puerto i 1480 og fekk oppmuntring for reiseplanane sine. 
El Puerto var heimstad for fleire rike *cargadores*, handelsmenn som handla for Spania med Amerika. På 1500- og 1600-talet låg dei kongelege galeiane i vinteropplag her. 

På 1800-talet vart byen hovudkvarter for den franske armeen under den spanske sjølvstendekrigen under Jose Bonaparte (1801-1812).

Byen har i dag mange historiske bygg og monument. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:El Puerto de Santa María|El Puerto de Santa María]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Chiclana de la Frontera

**Chiclana de la Frontera** er ein by sørvest i Spania, i provinsen Cádiz ved Cádizbukta. Området er frodig med mykje jordbruk og vingardar. Han ligg om lag 8 km nord for slagmarka under slaget ved Barrosa der Sir Thomas Graham (Lord Lynedoch) slo franskmennene under marskalk Victor, den 5. mars 1811.

Dei siste ti åra har Chiclana vorte eit viktig turist- og naturområde. Delar av byen er ein del av *Cádizbukta naturpark* og ein finn forskjellige økosystem som landsby, furuskog, myrområde og strender. Om lag 6 km frå sentrum av byen ligg Novo Sancti Petri, ein turiststad med mange hotell og fasilitetar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chiclana de la Frontera|Chiclana de la Frontera]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sanlúcar de Barrameda

**Sanlúcar de Barrameda** (eller berre *Sanlúcar*) er ein by nordvest i Cádiz i den autonome regionen Andalucía sør i Spania. Sanlúcar ligg ved munningen av elva Guadalquivir.

## Historie
I 1264, etter at Sanlúcar de Barrameda vart teken frå maurarane av Alfonso X av Castilla, vart han rekonstruert og vart på 1400- og 1500-talet ein av dei viktigaste hamnebyane for handel mellom kysten av Atlanterhavet og kysten av Middelhavet. 
 
Etter Den nye verda vart oppdaga vart Sanlúcar ein stad der skip vart reparert og mange spanske conquistadorar reiste av stad frå denne byen. Kristoffer Columbus sette av stad på den tredje reisa si den 30. mai 1498 frå Sanlúcar. Ei anna historisk avreise hadde Ferdinand Magellan den 10. august 1519 med ein flåte på fem skip som reiste frå Sevilla, ned Guadalquivir til Sanlúcar de Barrameda ved munningen av elva, der dei var fem veker. Sanlucar var òg staden der det einaste skipet frå ekspedisjonen kom attende, kommandert av Juan Sebastián Elcano. Dette var det første skipet som segla rundt jorda. 

Alonso Fernández de Lugo, som erobra Kanariøyane, La Palma (1492) og Tenerife (1495), var frå Sanlúcar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanlúcar de Barrameda|Sanlúcar de Barrameda]]» frå , den 27. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
La Línea de la Concepción

**La Línea de la Concepción** (ofte berre kalla *La Línea*) er ein by og kommune i Spania, i provinsen Cádiz i Andalucía. Han ligg aust på eidet i Gibraltarbukta på grensa til det britiske Gibraltar, som han har nære økonomiske og sosiale band med. Byen ligg på ein sandbanke mellom Gibraltarklippa med kysten på austsida av Gibraltarbukta, mellom Sierra Carbonera og Gibraltarklippa.

Byen har fått namn frå *línea* eller grensa mellom Spania og Gibraltar og frå Jomfru Maria. Innbyggjarane vert kalla *linenses*.

Dei første bygningane her går tilbake til 1700-talet, som då var bak den spanske grensa og ein del av kommunen San Roque fram til 1870, då dei vart fråskilde. 

Folket i La Línea har tradisjonelt arbeidd i Gibraltar frå dagane på 1700-talet då Gibraltar vart ei viktig hamn. Dette stoppa då den spanske regjeringa stengde grensa mellom 1969 og 1982 som følgje av striden om Gibraltar mellom Spania og Storbritannia under Franco-regimet. Grensa vart opna for fullt i 1985 og mange gibraltarar har igjen flytta til La Línea, der eigedomsprisane og levekostnadane er langt lågare. 

La Línea leverer i dag store mengder frukt og grønsaker til Gibraltar. Andre industriar er produksjon av kork, sprit og fiskepostei. 

## Historie
Gibraltar vart erobra av britane under den spanske arvefølgjekrigen i 1704. Innbyggjarane i Gibraltar flytta då bort og grunnla byen San Roque like ved i 1706. I 1713 var krigen over og Spania måtte avstå Gibraltar til britane. Gibraltar var under konstant overvaking og vart fleire gonger omleira av spanjolane, men dei klarte aldri å ta området tilbake. Spanjolane valde å byggje ein festningsby ved grensa til Gibraltar. Bygginga vart sett i gang i 1731 i form av to festningar, Santa Bárbara og San Felipe, ein på kvar side av eidet med ein mur i mellom seg. Denne forsvarsgrensa stod ferdig i 1735 og vart kalla *Line Contravalación* eller *La Linea de Gibraltar*. La Línea vart grunnlagd som ein «provisorisk leir» som gav forsyningar til dei militære og familiane deira ved grensa. 

Festningane vart øydelagd av britane i 1810 under den spanske sjølvstendekrigen i frykt for at franskmennene under Napoleon skulle ta over området. Sjølv om den fysiske grensa over eidet var øydelagd, voks byen framleis. Etter kvart ønskte innbyggjarane her seg ein eigen kommune og den 17. januar 1870 vart han fråskild San Roque. 

Kong Alfonso XIII gav byen namnet La Línea de la Concepción i 1913.

Den 8. juni 1969 gav Francisco Franco ordre om å stenge grensa til Gibraltar. Mange innbyggjarar i La Linea mista då jobbane sine og dette gjekk økonomisk hardt ut over byen. Grensa opna att i 1985. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:La Línea de la Concepción|La Línea de la Concepción]]» frå , den 27. oktober 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** La Línea. *Encyclopædia Britannica Online*, 2006.
** La Línea. *The Columbia Encyclopedia*, 2004.

## Bakgrunnsstoff

*
Motril

**Motril** er ein by og ein kommune ved kysten av Middelhavet i provinsen Granada i Spania.

Motril er den nest største byen i provinsen med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg nær elva Rio Guadalfeo.

Kong Baudouin I av Belgia døydde då han vitja byen i 1993.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*