open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monosjøen

**Monosjøen** er ein endorheisk og monomiktisk saltsjø som ligg i Mono County i den amerikanske delstaten California. Innsjøen blei til for minst 760&nbsp;000 år sidan, og ligg midt i eit ørkenområde. Sidan Monosjøen ikkje har utløp, har han ein høg saltkonsentrasjon som gjer vatnet alkalisk.

Det lever saltsjøkreps i innsjøen, som saman med flugearten *Ephydra hians* dannar næringsgrunnlaget til eit hekkeområde med rundt to millionar trekkfuglar som kjem hit kvart år. I sjøen finst det også ein ekstremofil bakterie kalla GFAJ-1.

Monosjøen er også kjend for dei søyleliknande kalksteinsformasjonane sine, tufa, som har inspirert ulike kunstnarar. Storm Thorgerson sitt fotografi *The Diver* til Pink Floyd-albumet *[[Wish You Were Here]]* er til dømes teke ved Monosjøen.

## Galleri

Fil:Mono Lake Tufa.JPG|Tufasøyler i Monosjøen.
Fil:Ephydra hians mono Lake brine fly.jpg|Flugearten *Ephydra hians*.
Fil:Wfm mono lake landsat.jpg|Satellittbilde av Monosjøen.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Monosjøen|Monosjøen]]» frå ,  den 13. april 2020.*
Vaupés

**Vaupés** (i Brasil og på portugisisk: **Uaupés**) er ei av dei viktigaste sideelvene til Rio Negro, som i sin tur er den største nordlege sideelva til Amazonas. Vaupés renn gjennom to departement i Colombia, Guaviare og Vaupés-departementet, og deretter gjennom delstaten Amazonas i Brasil. Ho har ei total lengd på 1050 kilometer. Ho er ei svartvasselv.

## Elveløpet
Elva Vaupés har utspringet sitt inne i Guaviare, vest for byen Calamar (02 ° 03′N 72 ° 53′W), ved samanlaupet av Itilla og Unilla. Ho renn austover, gjennom byane Miraflores, Puerto Silvania, Santa Rosa, Tucuña og Mitú, hovudstaden i Vaupés-departementet, og etter å ha fått tilførsel frå Cuquiari og Querani. Rett før grensa til Brasil får ho tilførsel frå elva Querari.

Herfrå dannar løpet av Vaupés den naturlege riksgrensa mellom Colombia og Brasil, først mot aust, deretter mot sør tilsaman ca. 100 kilometer. Her er elva kjent som Uaupés i Brasil, og er delvis farbar. Ho kryssar dei brasilianske byane Puraquê, Ponta Cuiubi og Iauaretê, der ho sluttar å vere grenseelv og går sørover inn i den brasilianske delstaten Amazonas. Ho passerer gjennom byane Paraná Juca, Tuluca, Açai Paraná og São Joaquim, før ho endeleg blir tømt i Río Negro. 

I Brasil passerer Vaupés nær ekvator ved fleire høve. Dei viktigaste sideelvene på dette strekket er Papuri, Tiquié og Iauiari.  

Den italienske oppdagaren og fotografen Ermanno Stradelli (1852–1926) gjorde ein tur nedover denne elva i 1881, sponsa av Società Geografica de Roma. Han publiserte inntrykka sine i 1890, som «Il Vaupes e gli Vaupes». (Bolletino della Società Geográfica Italiana, 3a. serie, vol. 3, 425-453). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger dels på «[[:es:Río Vaupés|Río Vaupés]]» frå ,  den 13. april 2020* 

;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Farse i teater

**Farse** i skodespel er eit lite, kort og komisk drama. Farsen inneheld gjerne parodi, karikaturar og overdrivne, gjerne grovkorna innslag. Han kan ofte innehalda situasjonskomikk og lytekomikk. Farsar i antikken kan ha utspring i greske satyrspel.

## Historie

Ordet går tilbake til det seinlatinske ordet *far* eller *farcire*, ‘det som er innlemma i noko anna’. 1398 opptrer det for fyrste gong i skrift. I eldre tid gjekk farsen under nemninga mellomspel, *entremes*. Ved kyrkjelestar kunne ein til dømes stoppa inn ei rekkje parodiske preiker.

På 1500- og 1500-talet var farsen hovudsakleg stor i Frankrike. Det blei gjort narr av bedragne menn, damer som var rivjern, erotiske munkar, listige advokatar og gjerrige kjøpmenn. I byane blei det framført ulike farser av omreisande teatertruppar som *La bosoche* og *Dei sorglause barna*. Ein av farsane dei oppførte var *Advokaten Patelin*, som fyrst hadde premiare i 1464. Opphavsmannen er ukjend. Farsen heldt fram i si lett stereotype form til Molière kom og omdanna henne til farsekomedie, der karakterane òg fekk høve til å gå heilt inn i tragikomikken.

På 1800-talet blei farsen verkeleg respektabel gjennom Eugene Labiche og Georges Feydeau, som begge skreiv heilaftanstykke med mykje situasjonskomikk. To stykke av Labiche har overlevd til vår tid og blir framført no og då: *Un chapeau de paille d'Italie* og *Le voyage de M. Perrichon*. Feydeau var ein flittig farseforfattar og skreiv minst 39 stykke, oftast direkte for den spesielle lystspelscenen i Palais Royal. Blant titlar er *La puce à l'oreille*, *L'Hôtel du libre-échange* og *La dame de chez Maxim*.

Feydeau sine stykke fekk òg stor suksess i London. I 1883 blei stykket hans *Amour et piano* sett opp i London og blei raskt ein suksess. Det inspirerte britiske forfattarar. Til dømes skreiv Arthur Wing Pinero ei rekkje farsar som tydeleg var inspirerte av Feydeau, til dømes The *Magistrate* (1885) og *Dandy Dick* (1887). Pinero tok utgangspunkt i moralsynet det viktorianske i England og skapte her ein grunnvoll for gulltida som den britiske farsen kom til å få på 1900-talet med namn som Ben Travers og Philip King. 

Farsen har sine klassikarar *Charley's Aunt* (1892) av Brandon Thomas og *Fair and Warmer* (1915) av Avery Hopwood. På byrjinga av 1900-talet skreiv tyskarane Franz Arnold og Ernst Bach ei rekkje farsearta lystspel som *Den spanske flue* og *Hurra, ein Junge*.

Henrik Wergeland sin futuristiske dommedagsfarse *De siste kloke på Terranova* blei fyrst sett opp 173 år etter at han skrev han, og etterlet ingen tvil om kven han likte og kven han på alle måtar mislikte.

I moderne tid har Ray Cooney bidratt med mange såkalla «spring-inn-døra-farsar». Dei mest kjende stykka hans inkluderer *Run for Your Wife*, *Two Into One* og *It Runs in the Family*.

John Cleese hadde stor suksess i 1975-79 med TV-serien *[[Fawlty Towers]]* i typisk farse-stil.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Fars|Fars]]» frå ,  den 26. juni 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* Farse i Bibliotekarstudentens nettleksikon om litteratur og medier (pdf-fil)
Dødsdans

**Dødsdans** (latin *chorea macchabæorum*, fransk *danse macabre*, tysk *Totentanz* og spansk *danza de la muerte*) er ein allegori frå seinmellomalderen som viser døden eller daudingar og levande personar saman i ein prosesjon eller dans.

Dødsdansen blir gjerne tolka som eit uttrykk for kor forgjengeleg livet er og korleis døden alltid er nær og har  makt over menneskelivet. Allegorien blir ei påminning om at døden råkar alle, uansett kvar dei står i samfunnsordninga.

## Historikk

Opphavet til dødsdansen som symbolsk og biletleg framstilling er noko usikkert. Forestillingane har truleg utspring i mysteriespel og folketru frå mellomalderen om døde som dansa ved midnatt. Bilda kan også ha blitt til under påverknad frå svartedauden som eit memento mori, altså for å minna folk om døden, kor skjørt livet er og kor flyktig og nyttelaus all jordisk ære er.

## Dødsdansen som motiv i kunst

### Bildekunst
Det finst ei mengd bildeframstillingar av dødsdans i europeisk kunsthistorie, blant anna i kyrkjekunst og bøker. Framstillingane varierer frå menneske leia av ein personifiserert dødsfigur, dansande levande og daude, eller berre daudingar, anten i ei rekkje eller parvis. Menneskeskikkelsane representerer alle samfunnslag og aldersgrupper: keisar, konge, pave, munkar, bønder, tiggarar, barn, ungdommar, jomfruer, oldingar og så vidare. Dauden og daudingane har ofte form som skjelett.

Ein serie tresnitt utført av Hans Holbein den yngre på 1520-talet, men første gjeve ut i 1538, er eit kjent eksempel.

### Skodespel og film
* *[[Dødsdansen av August Strindberg|Dødsdansen]]*, skodespel av August Strindberg frå 1900
* *[[Dødsdansen (1991)|Dødsdansen]]*, NRK si filmatisering av Strindberg-skodespelet frå 1991. Filmen vann Amanda-pris for Bentein Baardson, Lise Fjeldstad og Per Sunderland
* *[[Dødsdansen (1948)|Dødsdansen]]* (*La dans de mort*), fransk film frå 1948 med Erich von Stroheim i hovudrolla

### Musikk
* *[[Totentanz av Liszt|Totentanz]]*, musikkstykke av Franz Liszt 1849–1859
* *[[Danse macabre av Saint-Saëns|Dans macabre]]*, musikkstykke av Camille Saint-Saëns 1874

## Sjå òg
* Døden
* Dødskyss
* Ars moriendi, «kunsten å døy»
* Memento mori, «hugs at du skal døy»
* Contemptus mundi, «forakt for den jordiske verda»
* Tarantella, gammal italiensk dans oppkalla etter edderkoppen tarantell, også kalla dødsdansen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dødsdans|Dødsdans]]» frå ,  den 14. april 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
* Per-Erik Skramstad om dødsdansen i europeisk kulturhistorie
Edvard Alme

**Edvard Germanus Johannessen** (), kjend som **Edvard Alme**, var ein norsk forretningsmann, forfattar og målmann. Alme vart fødd i Bergen, men ætta  var frå Hafslo i Sogn. Alme kom tidleg med i krinsen av målfolk kring Henrik Krohn, og var medskipar av Vestmannalaget i 1868 ein alder av 19. Frå 1874 og fram til 1916 var han tilsett som kontorsjef i handelshuset C. Sundt, der han vart kjend som ein framifrå administrator og vart høgt verdsett av eigarar og tilsette. 

I Vestmannalaget sat han i styret 1876-79 og var formann frå 1879-1908. Han sat òg som bladstyrar av For Bygd og By i 1879. I Vestmannalaget arbeidde han mykje for norsk kledebunad, felespel, song og dans og var med i «domsnemndi for skulebøker» og andre skrifter som laget hadde med å gjere. Med pseudonymet Edvard Alme gav han ut fleire omsetjingar frå den vesterlandske bokheimen: I 1903 gav han ut *Hermann og Dorothea* av Goethe i kommisjon hjå bokhandlar Floor og to år seinare kom fyrste akt av *[[Kaupmannen i Venezia]]* av Shakespeare, med *[[Gula Tidend]]* som utgjevar. Dei to siste utgjevingane hans vart *Shakespeare-sonnettor* frå 1918 og *Byron Kvæde* (attdikting av lord Byron) frå 1920. Båe er tospråklege og har Kristian Madsens Bokhandel som utgjevar. Han sytte òg for at skriftene til Henrik Krohn vart gjevne ut på nytt.

Alme fekk òg påskjøning for arbeidet han la ned som formann og drivkraft i Bergen Myrdyrkningsforening. 12. juni 1918 vart han utnemnd til Riddar av fyrste klasse av St. Olavs Orden «for Fortjenester af Myrdyrkningen paa Vestlandet».

## Kjelder

*Askeland, J. (2018). *Den trufaste vestmannen* [Etterord]. I Alme, E. *Ein flokk Shakespeare-sonnettor* (s. 49-55). Bergen: Norsk Bokreidingslag. ISBN 978-82-7834-053-0
*Eskeland, S. (1954). Johannessen, Edvard Germanus. I  *Norsk allkunnebok. VI. bandet* (s. 943). Oslo: Fonna Forlag.

## Bakgrunnsstoff
Al Maqal

**Al Maqal** er ein bydel i Basra, nord for sentrum i byen, der Shatt Al Arab Hotell og Al-Maqal-hamna ligg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Maqal|Al Maqal]]» frå ,  den 14. april 2020.*
Khor Al Zubair

**Khor Al Zubair** er ein by i Basra i Irak. I tillegg til Khor Al Zubair-hamna har han eit stort industriomåde for petrokjemiske selskap og gjødselsfabrikkar. I sør ligg det jern- og stålverk. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khor Al Zubair|Khor Al Zubair]]» frå ,  den 14. april 2020.*
Safwan

**Safwan** (arabisk صفوان) er ein by søraust i Irak ved grensa til Kuwait. Her låg tidlegare ein base for Det irakiske flyvåpenet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Safwan|Safwan]]» frå ,  den 14. april 2020.*
Shaibah

**Shaibah** (arabisk الشعيبة) er namnet på ein liten landsby sørvest for Basra i Irak for ein militær flyplass nær Az Zubayr, 11 km mot sørvest. Området var åstad for eit slag mellom tyrkiske og britiske styrkar under fyrste verdskrigen.

## Bakgrunnsstoff

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shaibah|Shaibah]]» frå ,  den 14. april 2020.*
Al-Midaina

**Al-Midaina** (arabisk المدينة) er ein by i Basra guvernement i Irak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Midaina|Al-Midaina]]» frå ,  den 14. april 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Al-Qurnah

**Al-Qurnah** (**Qurna**) er ein liten by sør i Irak, kring 75&nbsp;km nordvest for Basra, ved byen Nahairat. Qurna ligg ved samløpet mellom Tigris og Eufrat, der dei dannar Shatt al-Arab. I følgje ei lokal segn skal Qurna ha vore staden der Edens hage låg. Eit eldgammalt jujubetre (nyleg dødt) er lokalt rekna som kunnskapens tre frå Bibelen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Qurnah|Al-Qurnah]]» frå ,  den 14. april 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Piers Plowman

***Piers Plowman*** eller *Visio Willelmi de Petro Ploughman* (*Williams visjon av Per Plogmann*) er eit allegorisk og forteljande dikt av William Langland (ca. 1332–ca. 1400), skrive på mellomengelsk ein gong mellom 1360 og 1399. Det er skrive på vers utan rim og delt inn i seksjonar kalla *passus* (latin for 'steg').

## Norsk utgåve
* William Langland: *Peter Plogmann*. Omsett av Arthur O. Sandved. Aschehoug forlag, 1990. Thorleif Dahls Kulturbibliotek. ISBN 978-82-03-16279-4

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Piers Plowman|Piers Plowman]]» frå ,  den 14. april 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* International ''Piers Plowman'' Society nettsted for internasjonal forskningsstudier av  *Piers Plowman* og andre fortellende tekster fra middelalderen, inkluderer en søkbar database av kommentator fra forskningen av disse diktene siden 1986.
* Piers Plowman Electronic Archive Et elektronisk arkiv for teksttradisjonen av de tre versjonene av *Piers Plowman* med flere nivåer og forbundet med hyperlenker 
* University of Virginia e-tekster av Piers Plowman
* William Langland-side hos Harvard.  Med lenke til tekster av Piers Plowman på moderne engelsk.
* ''Piers Plowman'' and the Rising of 1381 – Piers og Bondeopprøret av 1381
* William Langland's The Vision Concerning Piers Plowman
* ''Piers Plowman'' and Its Sequence av John Matthews Manly, vol. 2, «The End of the Middle Ages», in *The Cambridge History of English and American Literature*, 18 vols., Edited by A. W. Ward & A. R. Waller, (1907–21).
* Daniel F. Pigg, «Figuring subjectivity in '''Piers Plowman'' C' and 'The Parson's Tale' and 'Retraction': authorial insertion and identity poetics», *Style*, Fall 1997.
* Dr. Anthony Colaianne, Chris Baugh –  Medieval English Narrator - mulighet til å høre utdrag fra middelalderens engelske litteratur, blant annet også Piers Plowman.
Ishockey under Vinter-OL 1988

**Ishockey under [[Vinter-OL 1988]]** vart arrangert i tida frå 13. til 28. februar 1988 i Calgary. Kampane vart avvikla på tre ulike arenaer i OL-byen, finalerunda i sin heilskap på Olympic Saddledome med plass til 19&nbsp;200 tilskodarar. Sovjetsamveldet vann gullmedaljane framom Finland og med Sverige på tredjeplass.

## Turneringa
12 land deltok i turneringa, som tok til med ei opningsrunde med seks lag likt fordelt på to grupper. Dei tre beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til ei finalerunde. Dei andre seks laga gjekk direkte til plasseringskampar. Noreg, som enda sist med eitt poeng i Gruppe B, spelte uavgjort mot Frankrike, men tapte i straffeslagstevling og vart vist til tolvte- og sisteplass.

## Finalerunda

### Sovjetsamveldet sitt meistermannskap
Målvakter: Sergej Mylnikov, Vitālijs Samoilovs 
Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Aleksej Kasatonov, Igor Stelnov, Ilja Bjakin, Aleksej Gusarov, Sergej Starikov, Igor Kravtsjuk 
Løparar: Vladimir Krutov, Igor Larionov, Sergej M. Makarov, Vjatsjeslav Bykov, Andrej Lomakin, Aleksandr Mogilnij, Andrej Khomutov, Anatolij Semjonov, Aleksandr Kosjevnikov, Sergej Jasjin, Valerij Kamenskij, Sergej Svetlov, Aleksandr Tsjornykh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 1988/Eishockey|Olympische Winterspiele 1988/Eishockey]]» frå ,  den 14. april 2020.*
Kulturminne i Karasjok

**Kulturminne i Karasjok** er ei oversikt over freda og/eller bevaringsverdige bygningar og element i Karasjok kommune. Dataa er henta frå Riksantikvaren si liste over kulturminne.

## Tabell med kulturminnenummer

ID-nummer består av eit tal som lenkjer til det aktuelle kulturminnet i Kulturminnesøk. 

|}

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liste over kulturminner i Karasjok|Liste over kulturminner i Karasjok]]» frå ,  den 16. april 2020.*  
* Lista er basert på Riksantikvarens liste over kulturminner, klikkbar lenke til hvert enkelt kulturminne finnes i første kolonne i tabellen. 
 

## Bakgrunnsstoff

* Kulturminnesøk hos Riksantikvaren
Ludvig Filip av Frankrike

**Ludvig Filip** () var fransk konge frå 1830 til 1848. Regjeringstida hans vert kalla julimonarkiet eller «borgarkongedømmet», han sjølv nemnd for «borgarkongen». Han vart vald til konge etter julirevolusjonen og styrta under februarrevolusjonen.

## Liv

### Revolusjonær og emigrant
Ludvig Filip var son til hertugen av Orleans og delte faren sine sympatiar for den franske revolusjonen. I 1792 gjekk Ludvig Filip inn i hæren til revolusjonsgeneralen Dumouriez og deltok i slaga ved Valmy og Jemappes. Året etter flykta han til Austerrike. Dei neste 14 åra budde Ludvig Filip utanlands og besøkte ei rekke land. Mellom anna reiste han i 1795 heilt til Nordkapp og seinare tok han ein tur til Amerika. Åra 1800–08 budde han i Storbritannia.

### Konge av Frankrike
I 1809 gifta Ludvig Filip seg med dottera til kong Ferdinand I av Dei to Sicilia. Under restaurasjonen av det franske monarkiet etter napoleonstida spelte han inga viktig rolle. Under julirevolusjonen i 1830 vart han derimot fyrst utropt til riksforstandar, få månader seinare vart han vald til konge.

Ludvig Filips styre gagna særleg den rike delen av middelstanden. Derimot vart han møtt med motstand frå dei liberale og demokratiske partia. Etter 1840 greip kongen meir personleg inn i statsstyret, støtta av førsteminister Francois Guizot. Korrupsjon i politikken og vaklande utanrikspolitikk svekka julikongedømmet si stilling.

Ludvig Filip vart styrta under februarrevolusjonen i 1848. Han stakk omgåande av til Storbritannia, der han døydde to år etter.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Samisk arkiv

**Samisk arkiv** er eit av dei ti arkiva som er del av det norske Arkivverket. Det vart grunnlagt i 1995 og ligg i Kautokeino. Arkivet var opphavleg ei eiga stifitng, men blei del av Arkivverket i 2005.

Leiar for Samisk arkiv har sidan 2019 vore Inga Márjá Steinfjell.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Samisk arkiv
Jonas Thern

**Jonas Magnus Thern** () er ein tidlegare svensk fotballspelar som var aktiv mellom 1985 og 1999. Han spelte for klubbane Malmö FF, FC Zürich, Benfica, AS Roma, SSC Napoli og Rangers FC. Han spelte òg 75 landskampar for Sverige mellom 1987 og 1997. Han spelte for Sverige i VM i 1990 og 1994 og i EM i 1992. Han var med på det svenske bronselaget i 1994.

## Kjelder
*National-Football-Teams
*Eu-football
Klas Ingesson

**Klas Inge «Klabbe» Ingesson** () var ein svensk fotballspelar frå Ödeshög. Han var aktiv mellom 1985 og 2001. Han spelte for klubbane IFK Göteborg, KV Mechelen, PSV Eindhoven, Sheffield Wednesday, AS Bari, Bologna FC, Olympique Marseille og US Lecce. Han spelte òg 75 landskampar og skåra 6 mål. Han spelte for det svenske landslaget i VM i 1990 og 1994 og i EM i 1992. Han var med på det svenske bronselaget i 1994. Han døydde i 2014 av beinmargskreft.

## Kjelder
Anders Limpar

**Anders Erik Limpar** () er ein svensk tidlegare fotballspelar som var aktiv mellom 1981 og 2002. Han spelte 58 landskampar for Sverige og skåra seks gonger. Han spelte òg i VM i 1990 og i 1994 og i EM i 1992. Han er mest kjend for periodane han hadde i Arsenal og Everton. Med Arsenal vart han seriemeister i 1991 og han vann òg FA-cupen og ligacupen i 1993 og cupvinnarcupen i 1994 og med Everton vann han FA-cupen 1995. Han verte òg med på det svenske bronselaget i 1994.

### Merittar
*Bronsemeddalje i verdsmeisterskap: 1995 for Sverige
*Engelsk ligameister: 1991 med Arsenal FC
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1993 med Arseal FC
*Vinnar av FA-cupen: 1995 med Everton FC
*Vinnar av Allsvenskan: 1999 med AIK Stockholm
*Svensk cupmeister: 1998 med AIK Stockholm

Limpar var tildelt Guldbollen 1991 som årets svenske fotballspelar.

## Kjelder
*National-football-teams
*eu-football
Inga Márjá Steinfjell

**Inga Márjá Steinfjell** er ein samisk journalist og medievitar.

Ho voks opp i Kautokeino, men familien har bakgrunn frå Namsskogan i Trøndelag. Ho snakkar nordsamisk og sørsamisk flytande.

Steinfjell har verka som som produsent og programleiar for program om samiske tilhøve for Sveriges Radio. Ho har også laga talkshowet *Steinfjell & Steinfjell*, send på svensk P2, Sameradion og NRK Sámi Radio, i lag med systera Máret Steinfjell. I 2016 vann dei den nordiske språkprisen Gollegiella for showet, som ifølgje utdelarane «på kort tid er blitt en liten språkrevolusjon og en viktig del av språkrevitaliseringen i det sørsamiske området.»

Steinfjell har også arbeidd på *Samiskt språkcentrum* ved Det svenske sametinget. Sidan 2019 har ho vore leiar for Samisk arkiv i Kautokeino.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*På andres premisser : Taus, usynlig eller i konfrontasjon : En analyse av sørsamisk offentlig samtale. Masteroppgåva til Inga Márjá Steinfjell.
Thomas Ravelli

**Thomas Ravelli** () er ein tidlegare svensk fotballspelar som var aktiv mellom 1978 og 1999. Han spelte 143 landskampar for Sverige mellom 1982 og 1997. Han spelte for Sverige i VM i 1990 og i 1994 og i EM i 1992. Han var med på det svenske bronselaget, det vil seie laget som kom på 3. plass i fotball-VM i 1994. Klubblaga han spelte for var Öster, IFK Göteborg og Tampa Bay Mutiny.

## Kjelder
Ishockey under Vinter-OL 1984

**Ishockey under [[Vinter-OL 1984]]** vart arrangert i tida frå 7. til 19. februar 1984 i Sarajevo.  Kampane vart avvikla på to ulike arenaer i OL-byen, finalerunda i sin heilskap på Olimpijska dvorana Zetra med plass til 12&nbsp;000 tilskodarar. Sovjetsamveldet tok gull, Tsjekkoslovakia sølv og Sverige bronse.

## Turneringa
12 land deltok i turneringa, som tok til med ei opningsrunde med seks lag likt fordelt på to grupper. Dei to beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til ei finalerunde. Nummer tre og fire i gruppene gjekk direkte til respektive plasseringskampar. Noreg enda sist i Gruppe B med eitt poeng, etter uavgjort mot Finland.

## Finalerunda

### Sovjetunionen sitt meistermannskap
Målvakter: Vladislav Tretjak, Vladimir Mysjkin 
Forsvarar: Vjatsjeslav Fetisov, Aleksej Kasatonov, Vasilij Pervukhin, Zinetula Biljaletdinov, Igor Stelnov, Sergej Starikov 
Løparar: Vladimir Krutov, Igor Larionov, Sergej M. Makarov, Sergej Sjepelev, Nikolaj Drozdetskij, Mikhail Vasiljev, Aleksandr Gerasimov, Vladimir Kovin, Andrej Khomutov, Aleksandr Kosjevnikov, Viktor Tjumenev, Aleksandr V. Skvortsov.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 1984/Eishockey|Olympische Winterspiele 1984/Eishockey]]» frå ,  den 16. april 2020.*
A Hat in Time

***A Hat in Time*** er eit plattform- og action-eventyrspel i 3D, utvikla av Gears for Breakfast og gjeve ut 5. oktober 2017 på Windows og macOS og to månader seinare på PlayStation 4 og Xbox One av Humble Bundle. I oktober 2019 kom det ut på Nintendo Switch. Spelet er påverka av plattformspel som *[[Super Mario 64]]*, *[[Banjo-Kazooie]]*, *[[Spyro the Dragon]]* og *[[Psychonauts]]*, og vart bygt i Unreal Engine 3. Det vart stødd gjennom ein Kickstarter-kampanje, og greidde å nå det dobbelte av dei opphavlege innsamlingsmåla etter dei fyrste to dagane. Idéen til spelet vart fyrst tenkt ut av Jonas Kaerlev, grunna ein, på den tida, mangel på nye 3D-plattformspel, spesielt den typen spel som Nintendo pla å gjeva ut på 90-talet.

## Handling
I byrjinga av *A Hat in Time* møter spelaren Hat Kid (Hattungen), ei lita jente som er på veg heim frå ei reise med romskipet sitt. Ho kjem nær ein planet, som får mafiaen i planeten til å krevja skatt frå henne. Det neittar ho å betale, og med det røskar Mafia-mannen opp døra på romskipet. Hat Kid vert dregen ut av romskipet, saman med Mafia-mannen og mange av Time Piece-ane (magiske timeglas som er drivstoffet til skipet). Hat Kid landar i Mafia Town og møter Mustache Girl (Bartjenta). Mustache Girl skaper trøbbel i Mafia-byen, for di ho er imot «slemmingar». For at Mustache Girl skulle hjelpe Hat Kid med å leita etter timeglas, vil Mustache Girl at Hat Kid hjelper ho med å få bort Mafiaen frå øya, og slå sjefen. Når Mustache Girl finn ut at timeglasa kan draga tida attende, får ho idéen om å verta ein tidsreisande helt saman med Hat Kid. Dette vil ikkje Hat Kid, av di det kan føre store skadar på tidslaupet. Mustache Girl vert sint på Hat Kid, og går imot ho, for so å taka timeglas for seg sjølv. No må Hat Kid finne alle timeglasa før Mustache Girl gjer det, og koma seg heim.  

## Utvikling
Utviklinga av spelet byrja i august 2012, med ei opphavleg planlagd utgjeving i andre kvartal i 2013, men vart sett på vent. I byrjinga var det berre Jonas Kærlev som utvikla spelet, men etter kvart voks gruppa, og kalla seg til slutt Gears for Breakfast, alt gjort heilt friviljug.

## Inntrykk
At Kickstarter-kampanjen for *A Hat in Time* ville enda opp å få eit so godt utfall som det gjorde, venta ikkje Kærlev eller Gears for Breakfast i det heile. Sjølv hadde Kærlev lite tru på at det kom til å verta særleg ettertrakta, mellom anna på grunn av påverknaden *[[Donkey Kong 64]]* hadde på plattformsjangeren, som han oppfatta overvelda spelaren med altfor stor vekt på innsamling av ulike emne.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Imagine Dragons

**Imagine Dragons** er ei amerikansk poprockgruppe frå Las Vegas, som består av vokalist Dan Reynolds, gitarist Wayne Sermon, bassist Ben McKee og trommis Daniel Platzman. Gruppa vart først kjend etter utgjevinga av singelen «It's Time», etterfølgt av det prisvinnande studioalbumet *Night Visions* i 2012, som er kjent for singlar som «Radioactive» og «Demons». Musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* utnemnde «Radioactive» til «årets største rock-hit» i 2013.

Det andre studioalbumet frå Imagine Dragons, *Smoke + Mirrors*, kom ut i 2015 og toppa salslistene i USA, Canada og Storbritannia. Dei kom ut med *Evolve* i 2017 og *Origins* i 2018.

## Diskografi
* *Night Visions* (2012)
* *Smoke + Mirrors* (2015)
* *Evolve* (2017)
* *Origins* (2018)
* *Mercury – Act 1* (2021)
* *Mercury – Acts 1 & 2* (2022)
* *Loom* (2024)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Vitas

**Vitalij Vladasovitsj Gratsjov**, betre kjend som **Vitas**, () er ein latvisk-ukrainsk artist som for det meste syng på russisk.

Vitas vart fødd i Daugavpils i Latviske SSR i Sovjetunionen, dagens Latvia, og vaks opp i Odessa i dagens Ukraina. Musikken hans kan kategoriserast som elektronisk pop med innverknad frå techno, dance, klassisk musikk, jazz, og folkemusikk. Han fekk gjennombrotet sitt som artist i Russland i 2000 med låten «Опера #2» og har sidan den gong hatt ein framgangsrik karriere i Russland, Aust-Europa og deler av Asia. I 2015 byrja låten «7 элемент» (*The 7th Element*) frå 2001 å spreie seg viralt og utvikla seg til å bli eit internasjonalt internettfenomen.

## Diskografi

### Album

* 2001: *Философия чуда*
* 2002: *Улыбнись*
* 2003: *Мама*
* 2003: *Песни моей мамы*
* 2004: *Поцелуй длиною в вечность*
* 2006: *Возвращение домой*
* 2007: *Криком журавлиным: Возвращение домой II*
* 2008: *Хиты ХХ века*
* 2008: *Audio Visual Connect Series: Vitas*
* 2009: *Скажи, что ты любишь*
* 2010: *Шедевры трех веков*
* 2011: *Романсы*
* 2011: *Мама и Сын*
* 2013: *Только ты. История моей любви, Часть 1*
* 2014: *Я подарю тебе весь мир. История моей любви, Часть 2*
* 2016: *Мэйд ин чайна*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Vitas|Vitas]]» frå ,  den 16. april 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Stuart Pearce

**Stuart Pearce** () er ein britisk-engelsk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Vest-London, aktiv spelar i tida frå 1978 til 2002. Han er særleg kjend for sine tolv år i Nottingham Forest, der han lenge var lagkaptein. Pearce var ein tøff og kontant forsvarsspelar, både back og midtstoppar. Han spelte 78 landskampar for England mellom 1987 og 1999.

## Spelar
### Klubbspel
Pearce byrja spele for Coventry City i 1983. I 1985 vart han overført til Nottingham Forest. Fram til 1997 spelte spelte han over 400 kampar og skåra 63 mål for klubben. I 1989 og 1990 var han med å vinne ligacupen for Nottingham Forest. Etter ein siste sesong som spelande trenar i Nottingham Forest, var han innom klubblag som Newcastle United, West Ham United og Manchester City.

### Landslagsspel
Pearce debuterte på det engelske landslaget mot Brasil i mai 1987. Fram til september 1999 spelte han i alt 78 kampar og skåra 5-fem landslagsmål. Under VM i fotball 1990 deltok han i dei seks fyrste Englands-kampane, men ikkje i bronsefinalen mot vertslandet Italia. Både under EM i fotball 1992 i Sverige og EM i fotball 1996 på heimebane var han fast høgreback på Englands lag. Han var kaptein i 9 landskampar, mellom anna då England og Noreg spelte uavgjort på Wembley stadion i London den 14. oktober 1992. Kjetil Rekdal utlikna då til sluttresultatet 1-1 med eit fabelaktig langskot i det 77. minutt.

### Merittar
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1989 og 1990 med Nottingham Forest
*Finalist i FA-cupen: 1991 med Nottingham Forest og 1998 med Newcastle United
*Tredjeplass i den engelske ligaen: 1988, 1989 og 1995 med Nottingham Forest

## Trenar
Pearce har mellom anna vore lagsjef for Manchester City, England U-21 og Nottingham Forest.

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stuart Pearce|Stuart Pearce]]» frå , den 9. juli 2024.*
Anton Pfeffer

**Anton Pfeffer** () er ein tidlegare austerriksk fotballspelar. Han spelte 63 landskampar for Austerrike og skåra eit mål. Han spelte for landet i fotball-VM i 1990 og i 1998. Han spelte heile karrieren for Austria Wien der vann han fire seriemeisterskap og fire cupmeisterskap.
## Kjelder
Polyandri

**Polyandri** (av gammalgresk  *poly-*, 'mange' og ἀνήρ *anēr*, 'mann') eller **fleirmanneri** er ei form for mangegifte (polygami) der ei kvinne er gift med fleire menn på same tid. Det er ein motsetnad til polygyni, der ein mann har fleire koner. Eit kjend mytologisk døme på ordninga er Draupadi frå *[[Mahabharata]]*, som var gift med dei fem Pandava-brørne.

Ekteskapsforma finst hovudsakleg blant ein del folkeslag i India og Tibet, men kan også opptre spreidd fleire andre stader i verda. *Ethnographic Atlas* frå 1980 gjekk gjennom ekteskapsordningane i 1&nbsp;231 og lista opp 186 med monogami, 453 med ein del polygyni; 588 med meir utbreidd polygyni; og berre 4 med polyandri.  Detter verket rekna berre med eksempel frå Himalaya. Nyare studiar har funne fleire døme, med over 50 andre samfunn som kan praktisera polyandri.

I ein del tibetanske samfunn kan dei ulike ektemennene vera brør. Denne ordninga er knytt til delt farskap, eit syn der ein reknar med at eit barn kan ha meir enn ein far.

Ein reknar med at polyandri er ei meir sannsynleg ekteskapsform i samfunn med knappe naturressursar. Ordninga skal kunna avgrensa folkeveksten og gjera det meir sannsynleg for barn å leva opp. I desse samfunna opptrer ekteskapsforma ikkje berre blant fattige bønder, men også blant eliten i samfunnet. I Himalaya er skikken knytt til det knappe jordbruksarealet. Dersom alle brørne i familien giftar seg med éi kone kan jorda til familien haldast udelt og intakt. Dersom kvar bror gifta seg separat og fekk barn, ville jorda bli oppstykka og ikkje kunna fø kvar familie. Ein finn ein kontrast i Ladakh og Zanskar i nærleiken, der svært fattige folk utan jord hadde mindre sannsyn for å praktisera polyandri. I nokre europeiske samfunn har ein hindra oppdeling av land gjennom primogenitur der ein ikkje delte opp land og berre eit barn arva landet, medan andre kunne leva i sølibat som prestar eller i kloster.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Polyandry|Polyandry]]» frå ,  den 17. april 2020.*
Kulturminne i Tana

**Kulturminne i Tana** er ei oversikt over freda og/eller bevaringsverdige bygningar og element i Tana kommune. Dataa er henta frå Riksantikvaren si liste over kulturminne.

*Austertana kyrkje
*Matgjemme i Giilášjohka, rekna å ha vore brukt som kjøleanlegg til fangst og fisk.
*Boares ståppu i/på Hillagurra, ein bolig frå 1900-talet som ikkje er freda (2020-talet).
*Krakebakken Lundesmo. Våningshuset vart  gjenreist kring 1950-talet under gjenreisinga etter den andre verdskrigen.
*Gardane på Lávvonjárga
*Levajok fjellkyrkje (1973)
*Polmak gjestestove, no del av Tana museum
*Polmak kyrkjegard. Nokre av gravsteinane og trekrossane er frå 1800-talet, og etnisk tilhøyre er samisk.
*Paaljorden, eit gardstun på sørsida av Tanaelva. Stabbursrekkene er blant dei best bevarte i Finnmark.
*Seterbua på Rekcavuotna er frå 1800-talet.
*Øvretana kapell ligg på Seida kyrkjestad og er frå 1956,	
*Gardane i Sirbma
*Sirbmá kapell er frå 1954.
*Helleristningsfeltet på Smalfjordnes
*Kvartsittbrotet på Tananes er frå førreformatorisk tid.

## Tabell med kulturminnenummer

ID-nummer består av eit tal som lenkjer til det aktuelle kulturminnet i Kulturminnesøk. 

|}

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liste over kulturminner i Tana|Liste over kulturminner i Tana]]» frå ,  den 17. april 2020.*
Kennet Andersson

**Bernt Kennet Andersson** () er ein svensk tidlegare fotballspelar. Han spelte 83 landskampar for Sverige mellom 1986 og 2000. Han spelte for landet i EM i 1992, VM i 1994 og i EM i 2000. Klubblaga han spelte for var IFK Göteborg, KV Mechelen, SM Caen, OSC Lille, AS Bari, Bologna FC, SS Lazio og Fenerbahçe. Han var ein viktig del av det svenske bronselaget i 1994 og han skåra 5 mål i turneringen. Han skåra totalt 31 mål på landslaget. 

## Merittar
*Svensk seriemeister: 1990 og 1991 med IFK Göteborg
*Tyrkisk seriemeister: 2001 med Fenerbahçe
*Tredjeplass i VM: 1994 med Sverige
*Vinnar av Supercupen: 1999 med Lazio
*Vinnar av Intertotocupen 1998: med Bologna

## Kjelder
*National-Football-Teams
*Eu-football
Hn/A Hat in Time

***A Hat in Time*** er eit plattform- og spenningsferdspel i 3D, utvikla av Gears for Breakfast og gjeven ut 5. oktober 2017 på Windows og macOS og to månader seinare på PlayStation 4 og Xbox One av Humble Bundle. I oktober 2019 kom det ut på Nintendo Switch. Spelet er påverka av plattformspel sum *[[Super Mario 64]]*, *[[Banjo-Kazooie]]*, *[[Spyro the Dragon]]* og *[[Psychonauts]]*, og vart bygt i Unreal Engine 3. Det var stødd gjenom ei Kickstarter-verksemd, og nådde tvo gonger so mykje av dei upphavlege innsamlingsmåli etter dei fyrste tvo dagane. Hugskotet til spelet vart fyrst tenkt ut av Jonas Kaerlev grunna ein, på den tidi, mangel på nye 3D-plattformspel, serleg sum spel Nintendo pla å gjeva ut på 90-talet.

## Handling
I byrjingi av *A Hat in Time* møter spelaren Hat Kid (Hattungen), ei liti gjenta sum er på veg heim frå ein ferd med romskipet sitt. Ho kjem nær ein planet, sum fær mafiaen på himmellekamen til å krevja skatt frå henne. Det neittar ho å tinga, og med det røskar Mafia-mannen upp dyri på romskipet. Hat Kid vert dregen or romskipet, saman med Mafia-mannen og mange av Time Piece-ane (magiske timeglas sum er drivstoffet i skipet). Hat Kid landar i Mafia Town og møter Mustache Girl (Bartgjenta). Mustache Girl skaper vandskar i Mafia-byen, for di ho er imot «slemmingar». For at Mustache Girl skulle hjelpa Hat Kid med å leita etter timeglas, vil Mustache Girl at Hat Kid hjelper henne med å få bort Mafiaen frå øyi, og slå sjefen. Når Mustache Girl finn ut at timeglasi dreg tidi attende, kjem hugskotet um å verta ein tidsreisande helt saman med Hat Kid. Detta vil ikkje Hat Kid, for di det kan føra til store skadar på tidslaupet. Mustache Girl vert arg, og gjeng imot Hat Kid, for so å taka timeglasi for seg sjølv. No må Hat Kid finna alle timeglasi fyrr Mustache Girl gjer det, og koma seg heim.  

## Utvikling
Utviklingi av spelet byrja i august 2012, upphavleg planlagd å koma ut i andre kvartal i 2013, men vart sett på vent. Fyrst var det berre Jonas Kærlev sum utvikla spelet, men med kvart voks gruppa, og kalla seg til slutt "Gears for Breakfast", heilt friviljug.

## Inntrykk
At Kickstarter-kampanjen åt *A Hat in Time* kom til å få eit so gott utfall sum det gjorde, venta ikkje Kærlev eller Gears for Breakfast i det heile. Kærlev havde lite tru på at det kom til å verta serleg ettertrakta, millom anna på grunn av påverknaden *[[Donkey Kong 64]]* havde på plattformgreini, sum han tenkte overvelda spelaren med altfor stor vekt på innsamling av ulike emne.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff

*
Ivan Nielsen

**Ivan Nielsen** () er ein dansk tidlegare fotballspelar. Han spelte 51 landskampar for Danmark og var med for landet i EM i 1984, VM i 1986 og EM i 1988. Han var med om å vinne europacupen i 1988 med PSV Eindhoven. 
## Merittar
*Nederlandsk seriemeister: 1984 med Feyenoord og 1987, 1988 og 1989 med PSV Eindhoven
*Nederlandsk cupmeister: 1979 og 1980 med Feyenoord og 1987, 1988 og 1990 med PSV Eindhoven
*51 landskampar for Danmark
*Europacupvinnar: 1988 med PSV Eindhoven
## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ivan Nielsen|Ivan Nielsen]]» frå  den 17. april 2020.*
*National-football-teams
Søren Lerby

**Søren Lerby** () er ein dansk tidlegare fotballspelar og noverande fotballagent. I løpet av karrieren spelte han for B1903, Ajax Amsterdam, FC Bayern München, AS Monaco og PSV Eindhoven. Med desse klubbane var han med om å vinne den nederlandske Eredivisie sju gonger, den tyske bundesligaen to gonger og den tyske DFB-cupen to gonger. Han var òg med om å vinne siger i europacupen i 1988 med PSV Eindhoven. Han spelte 67 landskampar for Danmark, kor han skåra 10 mål. I perioden 1991-1992 var han trenar for Bayern München.

## Merittar
*Nederlandsk seriemeister: 1977, 1979, 1980, 1982 og 1983 med Ajax og 1988 og 1989 med PSV Eindhoven
*Nederlandsk cupmeister: 1979 og 1983: med Ajax og 1988 med PSV Eindhoven
*Tysk seriemeister: 1985 og 1986 med Bayern München
*Tysk cupmeister: 1984 og 1986 med Bayern München
*67 landskampar for Danmark
*Europacupvinnar: 1988 med PSV Eindhoven

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Søren Lerby|Søren Lerby]]» frå  den 17. april 2020.*
*National-football-teams
Jan Mølby

**Jan Mølby** () er ein dansk tidlegare fotballspelar og trenar. Han spelte mesteparten av karrieren sin for Liverpool. Han fekk òg 33 landskampar for Danmark i løpet av karrieren.

## Klubbspel
Mølby byrja klubbkarrieren sin på lokalklubben Kolding FK i 1981 og i ein alder av 19 år var han kaptein for klubben. Mølby gjekk til Liverpool i 1984 etter at pr. år i Ajax. Under tida si i Liverpool laga han 62 mål, derav 42 på straffe, han har ein gong gjort eit hattrick på straffe mot Coventry City. Under tida si i Liverpool bomma han berre på tre straffar. Totalt skåra han på 42 av 45 straffar. For det danske landslaget gjorde han debut som 18-åring i 1982 saman med Michael Laudrup. Han la opp som fotballspelar etter å ha vore på lån i Barnsley og Norwich City. På slutten av karrieren sin i 1996 byrja han som spelande trenar for Swansea City, men han fekk sparken i 1997. Han trente òg Kidderminster Harriers og Hull City, men han slutta som trenar i 2004.

## Merittar
*Engelsk seriemeister: med Liverpool i 1986, 1988 og 1990
*Engelsk cupmeister: med Liverpool i 1986, 1989 og 1992
*Nederlandsk seriemeister: 1982 med Ajax
*Nederlandsk cupmeister: 1983 med Ajax
*33 landskampar for Danmark
*Deltakar i EM i 1984 og VM i 1986:
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Jan Mølby|Jan Mølby]] frå  den 17. april 2020.*
*National-Football-Teams
Derek Dougan

**Alexander Derek Dougan** () var ein nordirsk fotballspelar. Han spelte 43 landskampar for Nord-Irland og deltok i VM i fotball 1958. Dougan var senterløpar, vert særleg hugsa for sine dryge åtte år som Wolverhampton-spelar.

### Klubbspel
Dougan var ein stor og kraftig midtspiss. Han byrja spele for Distillery frå Belfast og bidrog til at klubben vann den nordirske cupen i 1956. I august 1957 vart han overført til det engelske fyrstedivisjons-laget Portsmouth FC mot 4&nbsp;000 pund. Frå mars 1959 til sommaren 1961 gjorde han teneste for Blackburn Rovers, etter ein overgang som kosta £15&nbsp;000. Her deltok han i FA-cupfinalen 1960. 1961-63 var han Aston Villa-spelar, ei tid han sleit med skadar. Sidan var han aktiv for tredjedivisjonslaget Peterborough United til november 1965. Mot 26&nbsp;n000 pund flytta han då til Leicester City. Dougan skreiv i mars 1967 kontrakt med Wolverhampton Wanderers, i ei avtale som kosta 50&nbsp;000 pund. Klubben rykkte same våren opp frå andre divisjon. Her var han så med å tape UEFA-cupfinalen 1972 og vinne ligacupfinalen 1974. Våren 1975 la Dougan opp, etter å ha skåra 279 mål i 661 liga- og cup-kampar over 18 sesongar i engelsk ligafotball.

### Landslagsspel
Dougan fekk sin landslagsdebut under VM i fotball 1958, då Wales vann med 1-0 over Tsjekkoslovakia. Fram til februar 1973 tok han del i 43 av Nord-Irlands landskampar, skåra 8 mål.

### Merittar
*Nordirsk cupmeister: 1956 med Distillery
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1974 med Wolverhampton
*Finalist i FA-cupen: 1960 med Blackburn
*Finalist i UEFA-cupen: 1972 med Wolverhampton

## Kjelder
*eu-football

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Derek Dougan|Derek Dougan]]» frå ,  den 6. juli 2024.*
Billy Bingham

**William Laurence Bingham** () er ein nordirsk tidlegare fotballspelar og seinare trenar. Han spelte 56 landskampar for Nord-Irland og skåra 10 gonger, og spelte i VM i fotball 1958. Klubblaga han spelte for var Sunderland, Everton, Luton og Port Vale. Han var òg landslagstrenar for Nord-Irland i to periodar, den fyrste frå 1967 til 1970 og den siste frå 1980–1993. I denne perioden kvalifiserte landslaget seg til VM-sluttspel i 1982 og i 1986. I Spania vann landet mot Spania som hadde høgare FIFA-ranking, og med det tok laget seg vidare til andre runde. I 1986 rauk laget ut i gruppespelet. 

## Kjelder
Borislav Mikhajlov

**Borislav Biserov Mikhajlov** () er ein bulgarsk pensjonert fotballspelar, med 102 kampar for det bulgarske fotballandslaget. Han spelte på klubbnivå for Levski Sofia, Belenenses, Mulhouse, Reading, Botev Plovdiv, Slavia Sofia og FC Zürich. Han vart kåra til årets fotballspelar i Bulgaria i 1986. Han er faren til ei anna bulgarsk fotballmålvakt, Nikolaj Mikhajlov.

Mikhajlov vart president for det bulgarske fotballforbundet i 2005.

## Klubbspel
Mikhajlov byrja seniorkarrieren sin i 1981 hos storklubben Levski Sofia i heimbyen. Tida hos hovudstadsklubben vart både hans mest langvarige og suksessrike periode. Gjennom sesongane i klubben vann han tre seriemeisterskap og tre pokalsigrar. I 1989 valde han å forlate heimlandet, og skreiv kontrakt med Belenenses i Portugal. Han spelte etterfølgjande år òg for franske FC Mulhouse, føre turen i 1994 gjekk til Botev Plovdiv. I 1995 skreiv han kontrakt med den engelske klubben Reading som på dåværande tidspunkt var på det nest høgste nivået av det engelske ligasystemet. 
Opphaldet i England vart ikkje nokon suksess, og etter to år med moderat speletid reiste Mikhajlov attende til Bulgaria for å spele for Slavia Sofia. Han avslutta karrieren sin i sveitsisk fotball for FC Zürich.

## Landslagsspel
Mikhajlov er med 102 kampar innehavar av kamprekorden for flest landskampar for det bulgarske landslaget, som han representerte mellom 1983 og 1998. Han deltok òg i VM-sluttspel i 1986, 1994 og 1998. Størst suksess fekk han i sluttspelet i VM i 1994, der han leia Bulgaria til semifinalen som dei til slutt tapte for Italia. Han deltok dessutan i EM i 1996 og VM i 1998.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Borislav Mikhajlov|Borislav Mikhajlov]]» frå , den 17. april 2020.*
*National-football-teams
*Eu-football
Daniel Borimirov

**Daniel Bojtsjev Borimirov** () er ein bulgarsk pensjonert fotballspelar frå Vidin. Han var midtbanespelar på klubblaga Levski Sofia i heimlandet og på 1860 München i Tyskland. Han spelte òg i den bulgarske klubben FC Bdin.

## Landslagsspel
Borimirov spelte i åra mellom 1993 og 2004 70 landskampar for Bulgaria og skåra eit mål. Han deltok mellom anna i VM i fotball 1994 og i VM i fotball 1998. I fyrstnemnde meisterskapen tok han landet til ein imponerande fjerdeplass. Dessutan var han med i troppen til landet i EM i 1996.

## Kjelder

**Denne artikkelen er bygget på «[[:da:Daniel Borimirov|Daniel Borimirov]]» frå  den 17. april 2020.*
Trifon Ivanov

**Trifon Marinov Ivanov** () var ein bulgarsk fotballspelar (midtstoppar). Han spelte 76 kampar for Bulgaria og skåra 6 mål. Ivanov var også med på å nå semifinalene i VM i 1994 i USA. Han deltok òg i EM i 1996 og VM i 1998. 

Trifon Ivanov spelte på klubbnivå for mange lag i både heim- og utlandet, mellom anna for Real Betis, Rapid Wien og Austria Wien. I 1996 var han kåra til årets fotballspelar i Bulgaria.
Han døydde av hjerneslag i 2016.

## Kjelder
**Denne artikkelen er bygget på «[[:da:Trifon Ivanov|Trifon Ivanov]]» frå  den 17. april 2020*
Zlatko Jankov

**Zlatko Jankov** () er ein bulgarsk pensjonert fotballspelar frå Burgas. Han spelte på defensiv midtbane. Han representerte mange innan- og utanlandske lag på klubbnivå, mellom anna Naftex Burgas, Levski Sofia, Real Valladolid og Beşiktaş. For landslaget rakk han å spele 80 landskampar. Han var ein del av laget som sensasjonelt nådde semifinalen under VM i USA i 1994 og han deltok òg i EM i 1996 og i VM i 1998.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Zlatko Jankov|Zlatko Jankov]]» frå , den 17. april 2020.*
*National-football-teams
*Eu-football
Emil Kostadinov

**Emil Ljubtsjov Kostadinov** () er ein bulgarsk pensjonert fotballspelar frå Sofia. Han spelte som angrepsspelar hos fleire europeiske klubbar og for det bulgarske landslaget. Av klubbene hans kan nemnast FC Porto i Portugal, Deportivo de La Coruña i Spania og FC Bayern München i Tyskland.

## Landslagsspel
Kostadinov spelte 70 landskampar for Bulgaria i åra 1988–1998 og han skåra 26 mål. Han deltok mellom anna i VM i 1994, VM i 1998, kor han i fyrstnevnte meisterskap var med om å føre landet heilt til semifinale. Dessutan var han med i troppen i EM i 1996.

Kostadinov verte berømt i fotballverdenen den 17. november 1993, då det bulgarske landslaget i den siste kvalifiseringskampen til VM i 1994 stod overfor ein umogleg oppgåve  - då kravet til kvalifikasjon var ein siger på bortebane i Paris over Frankrikes verdensstjerner. Etter at franskmennene hadde kome seg føre, og tinga synest avklara skåra Kostadinov to mål hvorav det avgjerande til 2-1 vart skåra då måltavla i Paris viste 89 minutter og 59 sekunder. Bulgarerne var klare for VM, kor dei vart nummer 4 mens franskmennene var ute.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Emil Kostadinov|Emil Kostadinov]]» frå , den 18. april 2020*
*National-football-teams
*eu-football
Ishockey under Vinter-OL 1980

**Ishockey under [[Vinter-OL 1980]]** vart arrangert i tida frå 7. til 19. februar 1980 i Lake Placid i USA.  Kampane vart avvikla på to ulike arenaer i OL-byen, finalerunda i sin heilskap på Olympic Center med plass til 12&nbsp;000 tilskodarar. USA vann gull, Sovjetunione sølv og Sverige bronse.

## Turneringa
12 land deltok i turneringa, som tok til med ei opningsrunde med seks lag likt fordelt på to grupper. Dei to beste laga i kvar av gruppene gjekk vidare til ei finalerunde. Nummer tre og fire i gruppene gjekk direkte til respektive plasseringskampar. Noreg enda sist i Gruppe B med eitt poeng, etter uavgjort mot Finland.

Laga som deltok i finalerunda drog med seg innbyrdes oppgjer i gruppespela. Arrangørlandet USA, som hadde eitt poeng etter uavgjort mot Sverige, møtte fyrst storfavoritten Sovjetunionen. Kampen enda med 4-3-siger til USA, og har gått inn i USA-amerikansk idrettshistorie som «Miracle on Ice». Det sovjetiske ishockey-landslaget hadde vunne alle kampane med stor margin, og knapt tapt ein kamp på fleire år. Av storpolitiske grunnar tilla den USA-amerikanske allmenta sigeren ekstra vekt. Men det var fyrst dagen etter sovjetkampen USA kunne heve OL-pokalen, då laget vann 4-2 over Finland.

## Finalerunda

### USA sitt meistermannskap
Målvakter: Jim Craig, Steve Janaszak 
Forsvarar: Ken Morrow, Mike Ramsey, Bill Baker, Jack O’Callahan, Bob Suter 
Løparar: Dave Silk, Neal Broten, Mark Einar Johnson, Steve Christoff, Mark Wells, Mark Pavelich, Eric Strobel, Mike Eruzione, Dave Christian, Rob McClanahan, Buzz Schneider, John Harrington, Phil Verchota

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olympische Winterspiele 1980/Eishockey|Olympische Winterspiele 1980/Eishockey]]» frå ,  den 18. april 2020.*