open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mekka-regionen

**Mekka-regionen** (&#x202f;) er den folkerikaste regionen (mintaqah) i Saudi-Arabia. Han ligg vest i landet og har ei lang kystlinje. Regionen har eit areal på 153&nbsp;148&nbsp;km² og eit folketal på 5&nbsp;117&nbsp;422 i 2011. Hovudstaden er Mekka, den heilagaste byen i islam. Den største byen er Jidda, som òg er den viktigaste hamnebyen i Saudi-Arabia.

## Guvernement
Regionen er vidare delt inn i tolv guvernement (med folketal frå 2010):
*Al Jumum (92&nbsp;222)
*Al Kamil (21&nbsp;419)
*Al Khurmah (42&nbsp;223)
*Al-Lith (128&nbsp;529)
*Al Qunfidhah (272&nbsp;424)
*Ta'if (987&nbsp;914)
*Jidda (3&nbsp;456&nbsp;914)
*Khulays (56&nbsp;687)
*Mekka Al Mukarramah (1&nbsp;675&nbsp;368)
*Rabigh (92&nbsp;072)
*Ranyah (45&nbsp;942)
*Turubah (43&nbsp;947)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Makkah Region|Makkah Region]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Najran-regionen

**Najran** () er ein region i Saudi-Arabia, sør i landet langs grensa til Jemen. Han har eit areal på 119&nbsp;000&nbsp;km². Hovudstaden er byen Najran.

Najran er busett av den mektige yam-stamma, som har budd i regionen i mange hundreår. 

## Namn
Namnet Najran tyder 'trestykke som dørhengsla går rundt'. Ordet «Najran» tyder òg 'tørst'. Ei anna forklaring er at namnet kjem frå Najran Ibn Zaidan Ibn Sabaa Ibn Yashgab Ibn Yareb Ibn Qahtan fordi han var den første personen som busette seg i Najran.

## Geografi
Najran består av tre geografiske område. Det eine er eit flatt område som ligg sentralt i Najran. Det har fleire dalar og den mest kjende av dei er Najrandalen. Det andre er eit fjellområde i vest og i nord. Her er klimaet meir moderat med vakre parkar og skuggar frå nabk-trea. Det siste området er eit sandete område i aust, som er ein del av ørkenen Rub al-Khali. 

### Guvernement
* Al Khirkhir (4&nbsp;015)
* Badr Al Janub (11&nbsp;117)
* Hubuna (20&nbsp;400)
* Khubash (22&nbsp;133)
* Najran (329&nbsp;112)
* Sharurah (85&nbsp;977)
* Thar (16&nbsp;047)
* Yadamah (16&nbsp;851)

## Sjå òg
* Stor-Jemen
* Sør-Arabia

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Najran Province|Najran Province]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Den nordlege grenseregionen

**Den nordlege grenseregionen** () er den minst folkerike regionen i Saudi-Arabia. Han ligg nord i landet ved grensa til Irak og Jordan. Han har eit areal på 111&nbsp;797&nbsp;km² og eit folketal på 375&nbsp;310 i 2010. Regionen er vidare delt inn i tre guvernement: 'Ar'ar, Rafha og Turayf. Hovudstaden er 'Ar'ar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Northern Borders Region|Northern Borders Region]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Riyadh-regionen

**Riyadh-regionen** () er ein region (mintaqah) i Saudi-Arabia, òg kalla Al-Wosta, i midten av landet. Han har eit areal på 412&nbsp;000&nbsp;km² og eit folketal på 6&nbsp;777&nbsp;146 i 2010, og er den nest største provinsen i landet både etter areal (bak Austprovinsen) og folketal (bak Mekka-regionen). Hovudstaden er byen Riyadh, som òg er den nasjonale hovudstaden. Meir enn 75&nbsp;% av innbyggjarane i provinsen bur i Riyadh.  

## Inndeling
I tillegg til kommunen Riyadh, er regionen delt inn i 19 guvernement (*[[muhafazat]]*) og eitt underguvernement (*[[markaz]]*):
* Layla i Saudi-Arabia
* 'Afif
* al-Duwadmi
* al-Ghat
* al-Gway'iyyah
* al-Hareeg
* Al-Kharj
* Al Majma'ah
* Al-Muzahmiyyah
* al-Sulayyil
* Dhruma
* Dir'iyyah
* Hotat Bani Tamim
* Huraymila
* Rumah
* Shaqraa
* Thadig
* Wadi ad-Dawasir
* ''Zulfy City''
* Underguvernementet (*markaz*) Marat, som er knytt direkte til kommunen Riyadh.
* Yabrin

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Riyadh Province|Riyadh Province]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Tabuk-regionen

**Tabuk-regionen** (, òg skrive *Tabouk*&#x202f;) er ein region i Saudi-Arabia, langs nordvestkysten av landet, mot Egypt på andre sida av Raudehavet. Han har eit areal på 108&nbsp;000&nbsp;km² og eit folketal på 527&nbsp;440 i 2011. Hovudstaden er Tabuk. 

## Historie
Historia i Tabuk-regionen går 3&nbsp;500 år attende. Regionen er identifisert som landet Maydan.

## Store byar
* Tayma
* Duba
* Al Wajh
* Haql
* Ummlij

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tabuk Region|Tabuk Region]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Byar i Saudi-Arabia

Dette er ei **liste over byar i [[Saudi-Arabia]]**.

## Største byar etter folketal

## Alfabetisk liste over byar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of cities and towns in Saudi Arabia|List of cities and towns in Saudi Arabia]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Central Department of Statistics and Informations
Olav Hordvik

**Olav Hordvik** () var ein gardbrukar, bankmann og politikar frå Hamre i Hordaland som representerte Venstre på Stortinget frå 1954 til 1969.

Hordvik utdanna seg ved Frekhaug ungdomsskule 1918-19 og ved Stend landbruksskule 1921-23. Frå 1923 dreiv han farsgarden Hordvik. Jamsides bondeyrket var han heradskasserar i Hamre 1925-33, bankkasserar i Hamre og Aasane Sparebank 1933-43 og deretter banksjef i same sparebanken  til 1965.

Hordvik var ordførar i Hamre i 1937–38, og i Åsane herad frå 1945 til 1955. Stortingsperioden 1950-53 var han innom Stortinget som vararepresentant for Venstre og Hordaland. Frå 1954 til 1969 hadde han fast plass på Tinget, medlem i Protokollkomiteen 1954-1958. I tida frå 1958 til 1969 var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen, som sekretær i den siste fireårsbolken. Perioden 1965-69 var han også sekretær i den mindre viktige Valkomiteen.

Han gav i 1975 ut Åsane Bygdebok.

## Kjelder
Stortingsbiografi
Baljurashi

**Baljurashi** eller **Biljurashi**  (arabisk بلجرشي) er ein by i Al Bahah-regionen, sørvest i Saudi-Arabia. Han ligg kring 2000 meter over havet og var hovudstad i regionenen som omfattar stammene Ghamid og Zahran. Han er ein mellomstor by i regionen. Temperaturen varierer vanlegvis mellom 2 ºC om vinteren og 30 ºC om sommaren. Den beste tida å vitje byen er frå midten av august til slutten av september. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baljurashi|Baljurashi]]» frå ,  den 14. mars 2016.*
Qurayyat

**Qurayyat** (òg skrive **Al Qurayyat** eller **Gurayat**, arabisk القريات) er ein by i Al Jawf-regionen nord i Saudi-Arabia. Han ligg 30&nbsp;km frå grensa til Jordan. Qurayyat hadde 147&nbsp;550 innbyggjarar i folketeljinga i 2010. Han er ein liten by med ein særs stor marknad. Qurayyat er kjend for oliven og salt.

Qurayyat har aleine 116&nbsp;162 innbyggjarar, men med landsbyar kring byen er det samla folketalet opp under 150&nbsp;000 innbyggjarar i følgje folketeljinga i 2010. 

Byen har ein innanriksflyplass (IATA: URY, ICAO: OEGT) kring 10&nbsp;km frå sentrum. Han vart driven av Saudia med ruter til Riyadh og Jidda. 

## Al-Hadithah lasteplass
Al-Hadithah lasteplass er den største og viktigaste lasteplassen på land i kongedømet og Midtausten og ligg vest i provinsen Qurayyat med samband til landa Jordan, Syria, Libanon og Tyrkia, i tillegg til at hajj- og umrah-pilegrimar frå Tyrkia, Russland og Tsjetsjenia og andre land kjem inn i Saudi-Arabia her. 

## Vêr
Klimatiløhva i provinsen Qurayyat er til ein viss grad påverka av Middelhavet. Det fell noko snø i fjellområda kring byen. 

## Byggverk
Det står to høge, bardunerte radiomaster nær byen med høgder på 468 og 458 meter.

## Turisme
Dei viktigaste turistmåla i Al Qurayyat er Ka'af-borga. Ho ligg i landsbyen Ka'af og ligg i nærleiken av den arkeologiske staden Saidi-borga i nordvest. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qurayyat, Saudi Arabia|Qurayyat, Saudi Arabia]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tabarjal

**Tabarjal** (arabisk طبرجل) er ein by nord i Saudi-Arabia. Den nærmaste storbyen er Al Gurayat eller Qurayyat. Tabarjal er ein av dei store, moderne byane i regionen Al-Jawf, der han i over førti år har prøvd å løyse problema med å busetje seg i ørkenen, som å byggje bustader og bore vassbrunnar. Den statlege fordelinga av jordbruksland strekkjr seg vestover til grensa til Jordan og aust til Sakakah. Tabarjal er eit av dei mest frodige områda i regionen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tabarjal|Tabarjal]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Abu Dhiba

**Abu Dhiba** eller **Abu Diba** er ein landsby i Al Madinah-regionen vest i Saudi-Arabia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abu Dhiba|Abu Dhiba]]» frå ,  den 14. mars 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tårekanal

**Tårekanalen** eller **nase-tårekanalen** (av latin *ductus nasolacrimalis*) er ein ductus som frakter overflødige tårer frå tåresekken til nasehola. Opninga inn mot nedre nasegang er delvis tildekt av ei ufullstendig slimhinnefold kalla Hasners ventil. Overflødige tårer strøymer gjennom tårekanalen og trekker inn i nedre nasegang. Dette er grunnen til at ein kan få rennande nase når ein gret, og at ein somme gonger kan kjenne saltsmaken av tårer i munnen. Både tårekanalen og tåresekken er tekt med fleirlaga sylinderepitel som inneheld slimproduserande begerceller, og er begge omgjevne av bindevev.

Dakryostenose (tårekanalstenose) er ei innsnevring av tårekanalen som fører til epifora, ei overflod av tårer. Medfødd dakryostenose kan føra til cystisk utviding av tårekanalen ved at det dannast ein dakryocystocele.

Personar med tørre augo kan få sett inn tårepunktspluggar som dekkjer over tårekanaliklane for å minske væskedrenasje og styrke tårefilmen.

Tårekanalen plar vere større hjå menn enn hjå kvinner. Kanalen strekkjer seg om lag 1,5 cm frå nedre del av naseryggen til nasehola.

## Galleri
Bildet under syner tåreapparatet i høgre auga. Tårer strøymer ned i tårepunkta (*puncta lacrimalia*), gjennom øvre og nedre tårekanalikkel, og munnar ut i tåresekken. Herifrå kan overflødige tårer strøyme ut i tårekanalen, vidare ned i nasehola og tidvis opp i nedre nasegang.

Fil:Gray896.png


## Sjå òg
* dakryocystocele
* dakryostenose
* medfødd tårevegsstenose
* tåreapparat

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nasolacrimal duct|Nasolacrimal duct]]» frå ,  den 15. mars 2016.*
Fleirlaga sylinderepitel

**Fleirlaga sylinderepitel** er ein sjeldsynt type epitel samansett av sylindriske celler innretta i fleire lag. Vevet finst i delar av svelget, tåreapparatet, anus, livmora hjå kvinner, urinrøyret og sædleiarane hjå menn, og i den bulbare delen av konjunktiva. Cellene i vevet deltek i sekresjon og absorpsjon. Teknisk sett er det dei øvre og nedre cellelaga som er sylindriske; det midtre laget inneheld kubiske epitelceller.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stratified columnar epithelium|Stratified columnar epithelium]]» frå ,  den 15. mars 2016.*
Øystein Rakkenes

**Øystein Rakkenes** () er ein norsk journalist, forfattar og filmskapar, mellom anna kjend frå radio- og TV-program sendt i NRK.

Øystein Rakkenes vaks opp i Måløy og Deknepollen i Vågsøy kommune, og er no busett på Nesodden. Han har vore sjømann og mellom anna arbeidd som rådgjevar for Dalai Lama sin stab i Dharamsala i India. Øystein Rakkenes var dessutan den første læraren og mentoren for tibetanarane sin eksil-radiostasjon, Voice of Tibet, ved oppstarten i Dharamsala i 1996.

Øystein Rakkenes har arbeidd som programleiar, nyhendejournalist, reportar og TV-produsent sidan 1989. Rakkenes sitt spesialfelt har vore samfunnsjournalistikk og verdi- og livssynsspørsmål. Han har også arbeidd mykje med tilhøva i Sør-Afrika, India og Tibet. I NRK starta han i nyheitsredaksjonen og har sidan delteke i redaksjonane i mellom anna *[[Verdibørsen]],* *[[Sånn er livet]] og EKKO,* NRK P2s program om aktuelle samfunnsforhold og menneske. Han har også vore kåsør i kulturavdelinga i P2, ved sidan av å produsera TV-program for Fakta-avdelinga i NRK fjernsynet.

I 2001 gav Øystein Rakkenes ut boka *Havlandet* på Selja forlag saman med fotografen Thomas Bickhardt. Boka er eit møte med tradisjonelle verdiar i kystsamfunn på Vestlandet i kontrast til raskt skiftande levesett påverka av oljeindustrien. I 2003 kom *Himmelfolket : en norsk høvding i Zululand* på Cappelen forlag. Boka handlar om Hans Paludan Smith Schreuder frå Sogndal, mannen som vart zulukongen sin ambassadør og Noreg sin første internasjonale fredsmeklar. I 2006 fekk Øystein Rakkenes prisen for årets beste dokumentar for filmen *In Gandhi's footsteps* ved Indo-American Film Festival i Atlanta, USA. Filmen handlar om ein av dei mest kjende aktivistane i India, Kiran Bedi, og vart produsert av Pål Chr. Buntz. I 2010 fekk Øystein Rakkenes Amanda-prisen for dokumentarfilmen *[[Brødre i krig]]*, som han var regissør for. Filmen er eit nært portrett av to brør frå Trondheim som hamnar på kvar si side under andre verdskrigen. Etter nesten 70 år møtest dei i heimbyen Trondheim, den eine tidlegare frontsoldat, og den andre britisk spion. Ei bok med same tittel vart gitt ut på Pax forlag i 2010.

Dokumentarfilmen *Det siste vitnet*, der Øystein Rakkenes er regissør og produsent, var opningsfilmen under Kortfilm- og dokumentarfilmfesitvalen i Grimstad i juni, 2013. Dette er ein film om Pelle-gruppa, ei sabotasjegruppe leia av Ragnar Sollie. Filmen viser korleis mektige aktørar i norsk samfunnsliv avlytta, trakasserte og utsette fleire av Pelle-gruppa sine medlemmar for yrkesforbod i tida etter 1945. *Det siste vitnet* vekte debatt omkring den store forskjellsbehandlinga av norske motstandsmenn etter krigen. Filmrosjektet var også medverkande til at bystyret i Oslo bestemte seg for å heidra Pelle-gruppa med eit monument på Aker Brygge. Det vart avduka 22. november 2013.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*

*

*

## Prisar
* Amanda for beste dokumentar 2010 for *Brødre i krig*

## Kjelder
* Om Øystein Rakkenes i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane 

; Referansar
Kjell Olson Råd

**Kjell Olson Råd** () var ein norsk forfattar og bonde frå Breim i Gloppen kommune. Han skreiv romanar og lokalhistoriske bøker, mellom anna fleire bøker om stølar i Gloppen, Jølster, Stryn og Hornindal.

Den siste boka i rekkja om stølane i indre Nordfjord vart utgjeven etter at han døydde av kona hans, Karoline. Ho er tidlegare rektor ved Byrkjelo skole. Kjell Råd har fått kulturprisen for Gloppen kommune.

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*

*

*

*

*

*

*

### I tidsskrift - eit utval
*Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Om Kjell Olson Råd i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Kristin Hatledal

**Kristin Hatledal** () er ein norsk historikar, forfattar, biblioteksjef og tidlegare langrennsløpar frå Stryn.   

Ho har skrive boka *Kvinnekamp : historia om norske motstandskvinner* (Samlaget, 2011)
 
## Bibliografi
*
*
## Kjelder

*Om Kristin Hatledal i Fylkesleksikon for Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
* Tyskartøs eller spionheltinne?, 18. februar 2010, ved forskning.no
* De glemte motstandskvinnene, 2. oktober 2011, vg.no
Anders Totland

**Anders Totland** () er ein norsk forfattar og journalist.

Totland er oppvaksen på Bremnes i Bømlo kommune og på Husnes i Kvinnherad, og bur no på Valen. 

Han debuterte som forfattar hausten 2015 med barneboka *Vampyrane i Eplehagen*  på Kapabel forlag. Våren 2016 kom ungdomsboka *Engel i snøen* på Gyldendal Norsk Forlag, som Totland fekk Nynorsk barnelitteraturpris for. Boka var den einaste nynorske ungdomsboka som kom ut i Noreg dette halvåret, og er også gjeven ut på dansk, med tittelen Engel i sneen. 

Anders Totland har også bidrege med ein tekst til antologien Fantasiboka, som kom ut på Skald forlag høsten 2016.

Han er utdanna kokk og samfunnsvitar. Dei siste åra har han vunne fleire prisar for god journalistikk i lokalavisa Sunnhordland.  Han har òg fått merksemd for hage- og matbloggen sin.

Anders Totland er son av Marit Elisebet Høines Totland og Jan Ove Anders Høines Totland.

## Bibliografi
* 2015: *Vampyrane i Eplehagen* - illustrert av Nina Flatnes Bratbak (Kapabel forlag)
* 2016: *Engel i snøen* - illustrert av Rune Markhus (Gyldendal Norsk Forlag)'
*2017: *Så lenge ingen ser oss* (Gyldendal Norsk Forlag)
*2017: *Digg - gjer kvardagen til ein fest* - saman med Marius Knutsen (Skald Forlag)
*2018: *Den norske slavehandelen* - illustrert av Kristian Krohg-Sørensen (Gyldendal Norsk Forlag)

## Bidrag i anotologiar
* 2016: Fantasiboka - illustrert av Gunvor Rasmusen (Skald forlag)
* 2016: Panser. Aksjon txt 2016 (Foreningen !Les)
* 2016: Tid for ti (Foreningen !Les)

## Prisar
* Nynorsk barnelitteraturpris 2016 for Engel i snøen 
*Ordknappen 2018 for Så lenge ingen ser oss

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* [Forfattarside hjå Gyldendal](http://www.gyldendal.no/Forfattere/Totland-Anders/(tab)/info)
Shinto

**Shinto** (japansk 神道, shintō) eller **shintoisme** er ein japansk religion med før-buddhistiske røter. Shinto er eit polyteistisk system som legg vekt på bøn og ritual. Sentralt står trua på kami, gudar eller ander som kan finnast i alt og vyrdast. Kamiar kan representera alt frå naturfenomen og skaparkrefter til forfedrar og keisarar. I løpet av historia har shintoisme og japansk buddhisme påverka kvarandre slik at shintogudar og buddhafigurar blei sameinte i mange tempel, eller at ein kan dyrka guddommar frå den eine religionen i tempel frå den andre.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Ribozym

**Ribozym** er RNA-molekyl som verkar som enzym. Ribozym er mellom anna verksame i sjølvspleising av RNA. Organellen ribosom er eit døme på eit ribozym.

## Kjelder
*
Ideonella sakaiensis

***Ideonella sakaiensis*** er ein bakterie i slekta *[[Ideonella]].* Japanske forskarar meiner at han er i stand til å bryta ned plasten polyetylentereftalat gjennom hydrolyse ved hjelp av to enzym. Bakterien vart funnen utanfor eit attvinningsbygg for plastflasker.

## Kjelder
*
Tetrasyklin

**Tetrasyklin** er eit antibiotikum. Det bind seg til 30S-eininga til ribosomet i bakteriar og hemjar soleis proteinsyntesen.

## Kjelder
*
Christian Geelmuyden

**Christian Torber Hegge Geelmuyden** () var ein norsk marineoffiser og politikar, fødd i Trondheim. Ivar Geelmuyden var ein yngre bror.

### Liv og gjerning
Etter å ha gått ut av realskulen i Trondheim i 1828, reiste Geelmuyden ei par turar til sjøs. I 1830 byrja han på sjøkadettskulen i Fredriksvern og tok offiserseksamen i 1835 og høgskuleeksamen året etter. Frå 1836 var han sekondløytnant i marinen og studerte åra 1838-40 ved bergverket i Falun og kanonstøyping på Finspång og Stavsjö. Frå 1841 underviste han i fleire år i matematikk og navigasjon ved sjøkadettskulen i Fredriksvern til 1852. I 1845 gav han ut *Lærebog i Navigationen* , eit verk som kom i fleire opplag.

Frå 1852 stod Geelmuyden føre planlegginga av den tekniske skulen i Horten på oppdrag frå marinedepartementet, ein skule der han sjølv fekk stillinga som førstelærar i 1854. I 1872 vart han tilsett som direktør og lærar i matematikk og fysikk ved den nyoppretta tekniske skulen i Trondheim. År 1874 vart han kommandør i marinen, gjorde frå 1876 teneste i marinestaben og vart i 1882 sjef for marineverftet i Horten.

Geelmyuden var stortingsmann i 1857 og deltok på det overordentlege storting i 1858, vald frå Jarlsberg og Larvik amt. I 1864 møtte han på Tinget som varamann i staden for Nils Nilsen Enge. Han var i 1857 medlem av militærkomiteen og sekretær i jarnbanekomiteen, samt komiteen om slottsbygninga. I 1864 var han med i komiteen om løner til hæren. Frå 1877 var han formann i kommisjonen for tilsynet med dampskip. Geelmyuden var ordførar i  Horten frå 1857 til 1864.

## Kjelder
Stortingsbiografi
Harald Løbak

**Harald Johan Løbak** () var ein norsk småbrukar, kontorist og politikar frå Trysil. Han var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet i 28 år og landbruksminister 1956-60.

### Liv og gjerning
Løbak arbeidde i jord- og skogbruk frå 1926 til han i 1936 vart tilsett på kontoret til Trysil kommune. Han var medlem av Trysil heradsstyre frå 1928 til 1955, ordførar 1938-40 og 1945-55. Frå 1940 var han formannskapssekretær i Trysil og i 1941 leiar av forsynsyningsnemnda i heradet. I 1943 flykta han til Sverige, der han fekk arbeid på pressekontoret yil den norske legasjonen i Stockholm. Frå 1944 gjekk han inn i dei norske polititroppane i Sverige.

Løbak vart vald inn på Stortinget hausten 1945 som representant frå Hedmark og Arbeidarpartiet. Han vart attvald seks gongar og hadde såleis sete på Stortinget til 1. oktober 1973. I tida frå 14. mai 1956 til 23. april 1960 var han statsråd i Landbruksdepartementet.

På Stortinget var Løbak medlem 1945-56 av Sosialkomiteen, som sekretær 1950-53 og nestformann 1954-56. 1960-61 var han med i Utanriks- og konstitusjonskomiteen. Frå hausten 1961 var han med i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen, berre kalla Industrikomiteen frå haustsesjonen 1967, til dess han forlet Stortinget i 1973. Elles var han medlem i Valkomiteen 1945-56 og 1961-73, samt Fullmaktskomiteen 1950-56. Han var ei tid formann i Stortinget si fråhaldsgruppe.

## Kjelder
**[[Norsk Allkunnebok]]*. 1957.
* Stortingsbiografi
Inge M. Lyse

**Inge Martin Lyse** () var ein norsk bygningsingeniør frå Forsand, professor i betong og betongkonstruksjonar ved Norges tekniske høgskole i Trondheim.

## Liv og gjerning
Lyse var son til ein gardbrukar på Lyse i Forsand kommune. Han gjekk skulevegen og tok eksamen ved NTH i 1923. Den 9. november 1923 tok han amerikabåten frå Stavanger og arbeidde fram til 1927 som bygningsingeniør med kraftutbygginga i California. I tida 1927-31 var han forskar ved Portland Cement Association i Chicago, deretter var han professor ved Lehigh University i Bethlehem i Pennsylvania fram til 1938.

Frå 1938 var Lyse professor i betongteknikk og betongbruer  ved NTH i Trondheim, viserektor 1954-56. Under 2. verdskrigen tok han del i den hemmelege motstandsrørsla. Han var 1951-53 leiar for UNESCO sine folk som tok del i oppbygginga Indias tekniske høgskule.

Lyse var 1953-54 president i det internasjonale forbundet for materialteknisk gransking, og frå 1955 i Norges Tekniske Vitenskapskademi. Same året vart han vald til formann i Norsk Betongforening.

Lyse skreiv ei mengd artiklar og avhandlingar publisert i både norske og utanlandske fagtidsskrift. Han vart tildelt St. Olavs orden i 1966.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Sympati

**Sympati** (av latin *sympathía*, frå gresk συμπάθεια, *sumpátheia*, 'medkjensle') er evna til å ta del i ein annan sine tankar og kjensler, til dømes å ha medkjensle med dei når dei har det ille, men også å gleda seg på deira vegner. Det er knytt til velvilje og forståing i høve til den ein har sympati for; det motsette er antipati.
 
## Sjå òg
*empati
*solidaritet

## Kjelder

*

*
Antipati

**Antipati** (av fransk *antipathie* eller latin *antipathīa *, frå gresk συμπάθεια, *antipátheia*, 'mot-kjensle') er ei kjensle av ubehag som kjem av uvilkårleg motvilje, avsky eller avstandstaking mot nokon.

## Sjå òg
*sympati

## Kjelder

*

*
Svein E. Lutro

**Svein Eriksson Lutro** () var ein norsk spelmann og skreddar frå Ullensvang.

Lutro var son til ein gardbrukar i Ullensvang. Han fekk sett seg opp eit bustadhus på heimegarden Lutro, der han og kona livnærde seg som skreddarar. Lutro var ein kjend hardingfelespelar som fleire gongar spelte for Edvard Grieg. Springaren «Urheimen» er mellom dei mest kjende musikkstykka etter Lutro.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Cathinka Lind

**Anna Cathinka Lind** () var ein norsk kunstvevar frå Vik i Sogn, busett i Jølster i Sunnfjord.

Cathinka Aal var dotter til ein doktor. Ho gifta seg med Andreas Lind, lensmann i Jølster i 49 år frå 1870 til 1919. I Jølster tok Cathinka Lind opp att den gamle teknikken med teppeveving og fekk sett opp ei vevstove. Dette førte til at veving som heimeyrke fekk mykje å seie i Jølster. Vevar frå verkstaden hennar vart spreidd både innanlands og til utlandet.

Ho vart utnemnd til heidersmedlem i Norsk Husflidslag i 1926.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Respekt

**Respekt**, **vyrdnad** eller **age** (frå latin *respicere*, 'sjå seg attende, ta omsyn til') er ei kjensle eller opptreden der ein viser age eller vyrdnad for personar, grupper, stader, ting eller omgrep. Ein kan visa nokon respekt som likeverdig eller som høgare enn ein sjølv, til dømes i møte med ein autoritet. Det motsette av respekt kan vera forakt eller respektløyse. 

På eit grunnleggjade plan kan ein snakka om å respektera menneskeverd og menneske som autonome individ. I sosiale samanhengar kan ein visa folk respekt på grunn av høvet, stillinga ein sjølv og dei er i og så vidare. Ein forventar ofte også respekt i særskilde samanhengar, til dømes i høve til nasjonale og kongelege symbol, religiøse uttrykk og sakralbygg, alvorlege markeringar og seremoniar. Respekt kan også vera viktig i høve til einskildmenneske. 

Nokre måtar å visa respekt på er gjennom gestar som å helsa, gjera honnør, bukka, neia, nikka, knela, reisa seg eller bli ståande. Ein kan bruka høflege tiltaleformer og frasar, unngå uttrykksformer som kan oppfattast som krenkande eller respektlause, eller ganske enkelt lytta høfleg. Andre måtar å uttrykka respekt på kan vera ved å la vera å gjera noko, som å vera stille eller unngå upassande merknadar, nærgåande spørsmål eller overdrivne gestar. Ein kan også visa respekt gjennom klesdrakt, som å kle seg som forventa til eit særskild høve, dekka til delar av kroppen eller ta av seg hovudplagg eller skor i visse bygningar eller rom.

## Kjelder

*

*
*
----
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Respekt|Respekt]]» frå ,  den 17. mars 2016.*
John Brunner

**John Kilian Houston Brunner** () var ein britisk forfattar av skjønnlitterær prosa og poesi, mest kjend som science fictionforfattar.

John Brunner var fødd i Wallingford i Oxfordshire i England. Han debuterte med romanen *Galactic Storm* under pseudonymet Gill Hunt i ein alder av 17 år, men fekk så eit opphald i bokutgjevingane fram til 1959. Han publiserte fleire noveller i mellomtida, til dømes  «Thou Good and Faithful» som var med i mars 1953-nummeret av *Astounding* under pseudonymet John Loxmith.

Han fekk Hugo-prisen i 1969 for romanen *Stand on Zanzibar*, og BSFA Award frå British Science Fiction Association for den same boka og for *The Jagged Orbit* året etter.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:John Brunner|John Brunner]]» frå ,  den 18. mars 2016.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Bibliografi på ''Internet Speculative Fiction Database''
Fredric Brown

**Fredric Brown** () var ein amerikansk forfattar av science fiction og krim.

Brown er særleg kjent for dei korte, poengterte novellene sine. Han ga også ut ei rekke krimromanar og fem science fictionromanar. Klassikaren *What Mad Universe* frå 1949 er ein parodi på science fiction som kiosklitteratur. Ho er omsett til norsk med tittelen *Mannen ingen kjente* (Bladkompaniet 1956).

## Norske omsetjingar
### Romanar
#### Krim
* *Den spøkefulle morder* (Forlagshuset 1953) - *Murder can be Fun* (1948)
* *Statuetten som skrek* (Forlagshuset 1953)  - *The screaming Mimi* (1949)
* *En morder banker på* (Bladkompaniet 1961) - *Knock Three-One-Two* (1959)
* *Ensomt å være morder* (Gyldendal Norsk Forlag 1962) - *His Name was Death* (1954)
#### Science fiction
* *Mannen ingen kjente* (Bladkompaniet 1956) - *What Mad Universe* (1949)
* *Parasitten* (Fredhøis 1974) - *The mind thing* (1961)
### Noveller
* *Svaret* (*Answer*) i Bing & Bringsværd (red.): *Jeg – en maskin* (Gyldendal Norsk Forlag 1973)
* *Våpenet* (*The Weapon*) i Bing & Bringsværd (red.): *Og jorden skal beve* (Gyldendal Norsk Forlag 1967)
* *En slutt* (*The End*) i Bing & Bringsværd (red.): *Østenfor sol* (Bokklubben 1969)
* *Mannen fra fremtiden* (*Dark Interlude*, skrevet sammen med Mack Reynolds) i Bing & Bringsværd (red.): *Elektriske eventyr* (Gyldendal Norsk Forlag 1962)

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fredric Brown|Fredric Brown]]» frå ,  den 18. mars 2016.*
Tejime

**Tejime** , også kalla **teuchi** , er ein japansk rituell klappeskikk som blir brukt til å avslutta ulike samkomer. Klappinga finn ofte stad i lag med ein kort tale og entusiastiske utrop frå ein leiar. Ein kan utføra tejime ved slutten av eit forretningsmøte, på auksjonar og børsar, ved ei høgtid eller eit festleg høve. Seremonien kan avsluttast med ein applaus.

## Former

Det finst ulike former for tejime, med ulike klappemønster:

**Itchō-jime * (一丁締め), eit enkelt klapp
*Edo-tejime:

:**Ippon-jime* (一本締め), tre sett av tre raske klapp avslutta med eitt enkelt klapp (3-3-3-1).
:**Sanbon-jime* (三本締め), tre ippon-jime etter kvarandre, det vil seia tre sett av tre klapp avlsutta med eitt enkelt klapp (3-3-3-1 3-3-3-1 3-3-3-1).

Ein seremoni av sanbon-jime føregår slik:

:*Ote wo haishaku* (bokstaveleg 'lån av hendene')
: *Iyō'o* (klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp)
: *Yo*  (klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp)
: *Yo*  (klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp klapp klapp, klapp)
: *Arigatō gozaimashita* (mange takk)

Ei anna form er Kansai-jime som føregår slik:

* *Uchimahyo* (klapp klapp)
* *Mohitotsuse* (klapp klapp)
* *Iwaote sando* (klapp klapp klapp, klapp, klapp, klapp, klapp, klapp klapp)

Andre former er mellom anna *[[Osaka|Ōsaka]]-jime* (大阪締め) og *[[Hakata-ku i Fukuoka|Hakata]] te ippon* (博多手一本), som blir utført ved Hakata-Gion Yamakasa-festivalen i Fukuoka.

## Kjelder

*Hisashi Furuichi, Dinner Parties and Other Festivities
*Business in Japan, kanaday.com
*Tejime: Japanese Ceremonial Hand Clapping Culture, Japan Info


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tejime|Tejime]]» frå ,  den 18. mars 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*A Japanese tradition tejime(How to do tejime). Instruksjonar og filmar.
* Izakaya with Nadia . Reportasje frå eit japansk barbesøk avslutta med tejime.
Erp lutande

**Erp lutande** (*Erpr lútandi*) var ein norsk skald som levde omkring år 800.

Han er nemnt i den islandske landnåmaboka der det er opplyst at dotter hans, Astrid Sløkedreng var gift med skalden Brage Boddason. Etter som ein reknar Brage Boddason som ein historisk person, må truleg det same gjelde for Erp Lutande og mellom etterkomarane hans finn vi både Arinbjørn herse i Firda og skaldane Tind Hallkjellsson og Gunnlaug Ormstunge.

Etter Skaldatal var både Erp Lutande og versonen Brage Boddason, skaldar hos to kongar: Eystein Bele og Bjørn på Haug. . Det er uvisst kven desse kongane var, men den sistnemnde kan ha vore ein «rex Bern» som er nemnd som konge over Birka i Sverige.

Ei tilleggsopplysning i Skaldatal tyder på at Erp ein gong gjorde eit drap på ein heilag plass og vart dømt til å misse livet. Han skal då ha redda livet ved å gjere ei dråpa om «Saur kongshund». Episoden minner om forteljinga i Egilssoga der det blir fortalt at Brage Boddason redda hovudet sitt ved å gjere ei slik «hovudløysings-dråpa» til kong Bjørn Sviakonge.

Ingen diktverk av Erp Lutande er kjende i dag.

## Notar
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning Finnur Jonsson
* Hervarar saga ok Heiðreki Soga om Hervor (frå snerpa.is)
* Bidrag til den Äldste Skaldedigtnings Historie av Sophus Bugge (Projekt Runeberg)
Andreas Hofgaard

**Andreas Hofgaard** () var ein dansk-norsk embetsmann. Han var assessor ved Overbergamtet og amtmann i Smaalenenes amt frå 1794 til 1804.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andreas Hofgaard|Andreas Hofgaard]]» frå , den 18. mars 2016, [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Andreas_Hofgaard&oldid=15995066 revisjon 15995066]*
Tårekanalikkel

**Tårekanaliklane** (sing. 'tårekanalikkel'; av latin *canaliculus lacrimalis*) er dei vesle kanalane som oppstår frå tårepunkta, øvst på tårepapillen i augeloka. Dei ligg i den mediale (indre) augevinkelen, ved det laterale ytterpunktet av tåresjøen.

* Den **øvre kanalikkelen** er den minste og kortaste av dei to. Den stig fyrst ørlite oppover før den vinklar innover og nedover mot tåresekken.
* Den **nedre kanalikkelen** går ørlite nedover før den vinklar innover og oppover mot tåresekken.

Vinkelen i kanaliklane er noko utvida og former ein ampulle. Mikroskopi av kanaliklane syner fleirlaga plateepitel omgjeve av fibrøst bindevev. På utsida av dette finn ein tverrstripete muskelvev som er kontinuerleg med augeringmuskelen. Ved golvet av tårepapillen er muskelfibrane sirkulært innretta og former ein slags lukkemuskel.

Tårekanaliklane blei tidlegare kalla tårekanalar.

### Klinisk relevans
Lakrimal kanalikulitt er ein betennelse i tårekanalikkelen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tårekanalikkel|Tårekanalikkel]]» frå ,  den 18. mars 2016.*
Ola T. Lyngstad

**Ola Torsteinsson Lyngstad** () var ein norsk landbruksbyråkrat og politikar frå Øystre Slidre. Han var «ein dugande skipingsmann og gjæv vegbrøytar for alt han arb[eidde] for» og som representerte Oppland og partiet Venstre på Stortinget i perioden 1945-49.

## Liv og gjerning
Lyngstad gjekk Valdres folkehøgskule vinteren 1911/12, fylkesslandbruksskulen på Storhove 1912-14 og Statens Småbrukslærarskule 1917/18. Han var så eitt år småbrukslærar, deretter var han tilsett i Norsk Bonde- og Småbrukarlag fram til 1924. 1921-22 redigerte han jordbrukstidsskriftet Vort Land og 1922-25 lagsbladet Småbrukaren. Åra 1924-27 var han gardbrukar i heimbygda. Frå 1927 til -52 var han fylkesagronom i Oppland.

Lyngstad skipa i 1924 Landslaget for Telemarks-geit, eit lag han var formann i fram til 1946, då laget gjekk inn i Norsk sau- og geitalslag, med Lyngstad som formann til 1952.

I 1936 tok han over som fylkesformann i Radikale Folkeparti. Fredssommaren 1945 gjekk Radikale Folkeparti i samarbeid med Venstre, og Lyngstad vart vald til stortingsrepresentant for Venstre hausten 1945. På Tinget var han nestformann i Skog- og vassdragskomiteen. Ved stortingsvalet i 1949 lukkast han ikkje å verte attvald.

## Kjelder

*Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet. 1958
*Stortingsbiografi
Ole Olsson Lindset

**Ole Martinus Olsson Lindset** () var ein norsk gardbrukar og spelmann i Eide på Nordmøre.

Ole var frå garden Slatlem i Kornstad og arbeidde på farsgarden i 1865. Han gifta seg til Lindset i Eide og tok over drifta av eit bruk der. Ole Olsson Lindset var «ein av dei fremste hardingfelespelarane, med ekte tradisjonelt slåttespel», skriv Arne Bjørndal i Norsk Allkunnebok VIII. bandet.

Lindset omkom på havet ved Orskjera, i grenseområdet mellom dagens kommunar Eide og Averøy.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958

;Notar
Tårepunkt

**Tårepunkta** (av latin *punctum lacrimalis*, pl. *puncta lacrimalia*) er små munningar øvst på tårepapillen i augeloka, der tårekanaliklane tek til. Dei ligg i den mediale (indre) augevinkelen, ved det laterale ytterpunktet av tåresjøen. Det finst to tårepunkt i kvar av dei indre augeviklane.

Dei verkar ved å samle tårer frå tårekjertlane. Væska blir ført gjennom tårekanaliklane til tåresekken, og derfrå gjennom tårekanalen til nasa. Personar med tørre augo kan få sett inn tårepunktspluggar som dekkjer over tårekanaliklane for å minske væskedrenasje og styrke tårefilmen.

## Galleri

Fil:Gray895.png|Indre overflate av augeloket med synlege meibomske kjertlar. Tårepunkta er merka til venstre.
Fil:Gray896.png|Tåreapparatet i høgre auga. Tårepunkta er merka til høgre i den mediale (indre) augevinkelen.


## Sjå òg
* atresi av tårepunkt (mikropunktum)
* tårepunktsplugg
* tåreapparat

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lacrimal punctum|Lacrimal punctum]]» frå ,  den 19. mars 2016.*
Tørris Heggelund

**Tørris Heggelund** () var ein norsk byråkrat, embetsmann og politikar, fødd i Etne. Perioden 1919-30 sat han på Stortinget for partiet Høgre.

### Liv og gjerning
Far til Heggelund var sjølveigarbonde på garden Vettestø i Etne. Sjølv gjekk han amtsskulen i Førde i Sunnfjord, og var så elev 1890-92 ved underoffisersskulen i Kristiansand. Seinare tok han i 1904 eksamen ved Kristiansands katedralskole, før han avslutta med å verte cand. jur. i 1906.

Midt på 1890-talet gifta han seg og slo seg ned i Kristiansand, der kona var frå. Heggelund arbeidde i byen som politikonstabel, og i to år som politisekretær. Ein periode var han konstituert krigsadvokat, før han var lærar i sjørett og rettslære ved Kristiansands offentlege sjømannsskule i 12 år. Deretter underviste han i handelsrett og veksellære ved Kristiansands kommunale handelsskule.

Heggelund var i godt over ti år fram til 1913 magistratssekretær i Kristiansand, og elles konstituert borgarmeister ved fleire høve i perioden 1905-17. Etter han hadde teke jus-eksamen var han overrettssakførar i Kristiansand og høgsterettsadvokat frå 1911. I 1918 var han atter konstituert borgarmeister i sørlandsbyen, før han var vald borgarmeister 1922-23. Han var så byskrivar i Kristiansand 1923-29 og i Oslo vestre distrikt frå 1929.

Perioden 1916-18 var Heggelund medlem av bystyret i Kristiansand. Frå 1919 til 1930 var han så stortingsrepresentant for Høgre. Han var i den fyrste treårsperioden vald frå einmannskrinsen Fæstningen i Kristiansand, sidan frå kjøpstaden i Vest-Agder og Rogaland. På Stortinget var han heile tida medlem i jarnbanekomiteen, der han gjorde eit viktig arbeid som formann i komiteen i tida frå 1922 til og med 1927.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. V. bandet. 1954
*Stortingsbiografi
Jon Lende-Njaa

**Jon Ragnvald Lende-Njaa** () var ein norsk  landbruksvitskapsmann frå Time.

## Liv
Lende-Njaa var son til ein gardbrukar og lærar på garden Njå i Time. Hausten 1900 tok han til på Tveit landsbruksskule i Nedstrand, der han var elev i to skulevintrar. Ferda gjekk så til Noregs Landbrukshøgskule, der han gjekk jordbruksavdelinga 1902-04 og meieriavdelinga 1905-06. Etter eit par år som gardsstyrar og forpaktar var han åra 1908-10 assistent på forsøksgarden Hjellum i Hedmark.

I 1910 fekk Lende-Njaa stillinga som myrkonsulent og leiar ved Det norske myrselskap sin gard Mære i Sparbu. Fram til 1921 gjorde han ei mengd forsøk og «fekk klårlagt mange viktige [spørsmål] i samband med kultivering og bruk av myrar». Han gav i 1924 ut boka *Myrdyrking*, eit sentralt verk i norsk jordbruk i mellomkrigsåra og lenger framover.

Lende-Njaa var frå 1921 professor i jordkultur på NLH på Ås i Akershus. Også ved landbrukshøgskulen gjorde han viktig vitskapleg arbeid, særleg om jordreaksjon og bruken av kalk i jorddyrkinga.

Lende-Njaa var i fleire år styremedlem i Norsk Landmannsforbund og var frå 1925 til han døydde i 1927, i Oslo, formann i Det norske myrselskap.
 
Han er gravlagd på Mære kyrkjegard.

## Kjelder
* Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Robert Paterson

**Robert Paterson** kan visa til:

* Robert Paterson (1715–1801), ein skotsk bilethoggar 
* Robert Adams Paterson (1829–1904), ein skotsk golfballoppfinnar
* Robert Hamilton Paterson (1843–1911), ein skotsk arkitekt
* Bob Paterson (1875–1960), ein austalsk fotballspelar
* Robert Paterson (1916-1980), ein engelsk cricketspelar
* Robert Paterson (1940–1991), ein engelsk impresario
* Robert Paterson (1949), ein anglikansk biskop på Isle of Man
* Robert Paterson (1967), ein amerikansk fotballspelar
* Robert Paterson (1970), ein amerikansk komponist
Eneveldets menn i Norge

***Eneveldets menn i Norge: Sivile sentralorganer og embetsmenn 1660-1814*** er ei bok i Riksarkivaren sin skriftserie frå 2000. Ho er utarbeidd av Tor Weidling hos Riksarkivet og gjeven ut i samarbeid med Messel Forlag i Oslo. 

Boka inneheld eit oversyn over sivile sentrale embete under eineveldet i Noreg frå 1660 til 1814, og dei personane som hadde dei, med 634 biografiar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ola J. Linge

**Ola Jensson Linge** () var ein norsk musikar og musikkhistorikar frå Norddal. Martin Linge var ein yngre bror.

Ola J. Linge byrja spele i Divisjonsmusikken i Trondheim og studerte så musikk i både Dresden og i Paris, og filologi ved Universitetet i Oslo.

I 1916 flytta han til Frankrike og starta nokre år seinare ei musikkforretning i Paris. Han gav i 1936 ut ein omfattande biografi om Ole Bull, bak verket låg 30 år med kjeldegransking. I 1951 publiserte han to komposisjonar av Bull, høvesvis *Siciliano e Tarantella* og *Barcarolle*, begge då ukjende verk. Linge skreiv sjølv musikk av ymse slag, og gav ute ei lærebok i musikk. Han konstruerte elles eit mekanisk undervisningsapparet for notelære og song etter notar.

Etter 2. verdskrigen flytta han heim til Norddal og tok over farsgarden på Linge.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Johan G.B. Mejlænder

**Johan Georg Bernhard Mejlænder** () var ein norsk sjømann og industrileiar frå Hidra i Vest-Agder, busett i Stavanger.
 
Mejlænder var frå Rasvåg i Vest-Agder, der far hans var tollbetjent. Sjølv reiste han til sjøs i over 20 år. Han var gift med ei kvinne frå Stavanger og slo seg ned i byen kringom 1860. I 1879 vart han medeigar i hermetikkfabrikken Stavanger Preserving Co. og disponent i firmaet. Same året la han grunnen for den norsk sardinindustrien med å leggje brisling i matolje. For det påfunnet fekk fabrikken i 1880 gullmedalje på utstillingar både i Berlin og i Melbourne. Mejlænder leia Stavanger Preserving til etter hundreårrskiftet.

I Stavanger er Johan Georg Bernhard Mejlænder heidra med Kaptein Mejlænders gate som ligg i Kalhammaren.

## Kjelder

*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Olav Napper

**Olav Gunnarsson Napper** () var ein norsk spelmann frå Fyresdal.

Olav Napper, som også var kjend som Stor-Olav og som Trasken, var ein hardingfelespelar frå Fyresdal. Han lærde av Petter Sveinungsson Veum og Myllarguten, og var ein av dei fremste spelmennene i si tid. Han utvandra til USA og døydde i delstaten Nord-Dakota.

Gangaren *Napperen* og springaren *Trasken* har namn etter han.

## Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Kallocain

***Kallocain. Roman fra år 2000*** er ein roman frå 1940 av Karin Boye. *Kallocain* er namnet på eit sanningsserum som er sentralt for handlinga.

Romanen er inspirert av Franz Kafka sin roman *Slottet* og forfattaren si oppleving av nazismen og kommunismen etter opphald i Tyskland og Sovjetunionen. Boka tematiserer fridomsrøvinga som etter forfattaren si oppfatning fant stad i datidas nazisme og kommunisme. Samtidig tar romanen opp angst og fridom som psykiske fenomen.

Boye sin roman kan nemnast ved sida av George Orwell sin *[[romanen 1984|1984]]* (1949), Aldous Huxley sin *Vidunderlige nye verden* (1932) og Ray Bradbury sin *Fahrenheit 451* (1953) som alle er dystopiske romanar om totalitære samfunn med koplingar til den politiske utviklinga like før og etter andre verdskrigen. *Kallocain* deler også med *Vidunderlige nye verden* dopbruk/medisinering som verkemiddel til undertrykking.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kallocain|Kallocain]]» frå ,  den 19. mars 2016.*
Streptomycin

**Streptomycin** er eit antibiotikum. Det både hemjar byrjinga på proteinsyntesen og fører til feillesing av mRNA i bakteriar.

## Kjelder
*
Ray Bradbury

**Ray Douglas Bradbury** () var ein amerikansk fantasi-, grøssar- og science fiction-forfattar best kjent for *The Martian Chronicles* og den dystopiske romanen *Fahrenheit 451*.

## Bibliografi

### Romanar
* *Fahrenheit 451* (1953)
* *Dandelion Wine* (1953)
* *Something Wicked This Way Comes* (1962)
* *The Halloween Tree* (1972)
* *Death Is a Lonely Business* (1985)
* *A Graveyard for Lunatics* (1990)
* *Green Shadows, White Whale* (1992)
* *Ahmed and the Oblivion Machines* (1998)
* *From the Dust Returned* (2001)
* *Let's All Kill Constance* (2003)
* *It Came From Outer Space* (2003)

### Novellesamlingar
* *Dark Carnival* (1947)
* *[[The Martian Chronicles]]* (*Krøniker fra Mars*) (1950)
* *All Summer in a day* (1950) 
* *The Illustrated Man* (1951)
* *The Golden Apples of the Sun* (1953)
* *The October Country* (1955)
* *A Medicine for Melancholy* (1959)
* *R is for Rocket* (1960)
* *I Sing The Body Electric!* (1969)
* *The Toynbee Convector* (1988)
* *Driving Blind* (1998)
* *One More for the Road* (2002)
* *Bradbury Stories* (2003)
* *The Veldt* (2006)

## Referansar




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ray Bradbury|Ray Bradbury]]» frå ,  den 20. mars 2016.*
DHCP

**DHCP** (**Dynamic Host Configuration Protocol**) er ein nettverksprotokoll som styrer tildeling av IP-adresser på datanett. Nye dataeiningar som koplar seg til eit nett får utdelt ei IP-adresse av ein DHCP-tenar i nettverket.

DHCP er basert på BOOTP (Bootstrap Protocol).

## Kjelder

* RFC 1541 - IETF
MRNA

**mRNA** (stutt for *messenger RNA*) eller **bodberar-RNA** er ein type RNA-molekyl som inneheld genetisk informasjon frå avskriving av DNA. Eit moge mRNA-molekyl kan binda seg til eit ribosomkompleks og vera mal for proteinsyntese; ein prosess kalla omsetjing.

I eukaryotar lyt mRNA-et dra ut av sellekjernen for å kunna setjast om i eit ribosom. I prokaryotar kan eit mRNA-molekyl setjast om i ribosom medan det framleis vert laga.

## Kjelder
*  Clancy, S. & Brown, W. (2008) «Translation: DNA to mRNA to Protein». Nature Education 1(1):101
Lester del Rey

**Lester del Rey** () var ein amerikansk forfattar, forlagsredaktør og forleggjar.

Del Rey blei fødd Leonard Knapp, men fabrikkerte ei bakgrunnshistorie med diverse andre navn. Han debuterte som forfattar i *Astounding Science-Fiction* i april 1938 med novella «The Faithful», og publiserte i science fiction-magasin i ei årrekke fram til den første romanen, ungdomsboka *Marooned on Mars* (1952).

Frå 1977 til 1991 var del Rey forleggjar i Del Rey Books, eit imprint under Ballantine Books. Del Rey Books gjev også ut science fiction, men har hatt mest suksess med utgjevingar innsn fantastisk litteratur.

I tillegg til del Rey, brukte han pseudonyma Erik van Lhin, John Alvarez, Marion Henry, Philip James, Charles Satterfield og Edson McCann. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lester del Rey|Lester del Rey]]» frå ,  den 20. mars 2016.*
Tåresjø

**Tåresjøen** (av latin *lacus lacrimalis*) er ein hop med tårer i den nedre omslagsfalden av konjunktivalhòla, inst i den mediale (indre) augevinkelen, som blir tømd ut gjennom tårepunkta. Den har normalt eit volum på 7-10 µL, men kan halde oppimot 25-30 µL før den byrjar å breste. Aldring plar medføra slakare augelok, og dimed større kapasitet for væske.

Ordet 'tåresjø' kan også vise til sjølve området der tårene hopar seg opp. Området er triangulært, og er ei forlenging av det øvre og nedre augeloket, inst i den mediale augevinkelen, kringom tårekarunkelen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lacrimal lake|Lacrimal lake]]» frå ,  den 20. mars 2016.*
Ole Colbjørnsen

**Ole Colbjørnsen** () var ein norsk journalist, økonom og politikar frå Vegårshei. Han var ein av dei fyrste leiande planøkonomane i Noreg. Perioden 1937-40 møtte han på Stortinget frå Oslo, som varamann for statsråd Oscar Torp.

### Liv og gjerning
Etter examen artium i Arendal studerte han realfag under Carl Størmer og Lars Vegard ved Universitetet i Oslo. I 1920 reiste han til Russland for å studere og arbeide med femårsplanar. Etter elleve år i Sovjetunionen kom han tilbake i Noreg, og vart ein viktig pådrivar for ei radikal omlegging av den økonomiske politikken under den djupe krisa som Noreg og verda sleit med. I Arbeidarpartiet støtta han den økonomisk-politiske linja som Axel Sømme og Martin Tranmæl var faneberarar for. Colbjørnsen var mellom dei fyrste norske økonomane som talte for ein aktiv statleg investeringspolitikk og planøkonomi for å bringe landet ut av den økonomiske krisa. Frå 1932 til -40 skreiv han om økonomi i Arbeiderbladet. Han var frå 1936 medlem i Tiltakskomiteen.

Frå 1937 representerte han Oslo Arbeiderparti på Stortinget, som varamann for partiformannen, statsråd Oscar Torp.

Under felttoget i Noreg i 1940 var Colbjørnsen med på transporten av gullet i Noregs Bank, heile vegen til Tromsø og vidare til Storbritannia. Etter omlasting av gullet til M/S «Bomma» fylgde han transporten til USA. Colbjørnsen var finansråd, seinare handelsråd ved den norske ambassaden i Washington D.C. i tida 1940-48.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole Colbjørnsen|Ole Colbjørnsen]]» frå ,  den 20. mars 2016.*