Jujuyprovinsen

**Jujuy** er ein provins i Argentina, som ligg i den ekstremt nordvestlege delen av landet, ved grensene til Chile og Bolivia. Den einaste naboprovinsen i Argentina er Salta i aust og sør. Hovudstaden er San Salvador de Jujuy. Ein annan viktig by er Libertador General San Martín.

Provinsen er delt inn i 16 departement, det mest folkerike departementet er Doctor Manuel Belgrano med ein folkesetnad på 320&nbsp;990&nbsp i 2022, 40 prosent av den totale folkesetnaden på 797&nbsp;955 i provinsen.

Mykje av det totale arealet på 53&nbsp;219 km² ligg i Altiplano, ca. 3500 moh. Provinsen er ein storprodusent av litium-salt, og produserer også petroleum, salt og jern, og jordbruksprodukt som sitrus og sukkerrøyr.

## Geografi
Provinsen kan grovt sett delast inn i tre hovudområde:

(1) Altiplano, ei høglandsplate ca. 3&nbsp;500 meter over havnivå med toppar på 5&nbsp;000 moh., dekkjer det meste av provinsen.

(2)  Grande i Jujuy skjer gjennom Quebrada de Humahuaca-kløfta, med høgder mellom 1&nbsp;000 og 3&nbsp;500 moh. 

(3) Mot søraust søkk fjella ned til Gran Chaco-regionen.

Den store høgdeforskjellen og klimaet produserer ørkenområde som Salinas Grandes saltgruver og subtropisk Yungas-jungel.

Terrenget i provinsen er hovudsakleg tørt og halvørkenaktig på tvers av dei ulike områda, bortsett frå El Ramal-dalen til San Francisco-elva. Temperaturskilnaden mellom dag og natt er større i høgare område, og nedbør er sjeldan utanfor det tempererte området til San Francisco-elva.

Grande-elva og San Francisco-elva renn ut i elva Bermejo. San Juan, La Quiaca, Yavi og Sansana-elvane renn ut i elva Pilcomayo.

## Urfolk
Kollafolket er ei samnemning for urfolksgrupper som har levd i Jujuy i fleire hundreår, og praktiserer naturalhushald, driv gardsbruk med lamaer og geiter. Ei gruppe små produsentar frå landsbyen Susques har kjempa for å verne om pachamama og halde på rettane dei har som medlemmer av urfolksgrupper.

Mange landsbyar har gått saman for å motsetje seg litiumutvinning fordi det krev mykje vatn som regionen har veldig lite av. Dei hevdar at gruvedrifta har forureina lufta med restar av kjemikaliar brukt til å vinne ut litium, som lut, hydrert natriumkarbonat og andre. Dei hevdar også at støvet truar dyrehelsa.

## Økonomi
Jujuys økonomi er moderat underutvikla, men likevel veldig diversifisert. I 2006 var økonomien anslått til 2&nbsp;998 milliardar USD, eller 4&nbsp;899 USD per innbyggjar, meir enn 40 % under det nasjonale gjennomsnittet.

### Landbruk
Jujuy er, trass i den landlege profilen sin, ikkje spesielt agrarisk. Landbruket bidreg med omtrent 10 % til produksjonen, og hovudaktiviteten i landbruket er sukkerrøyr. Handsaming av desse råvarene representerer meir enn halvparten av bruttoproduksjonen i provinsen, og 30 % av den nasjonale sukkerproduksjonen. Eit anna landbruksprodukt er tobakk, dyrka i den søraustlege dalen, som ein stor nasjonal produsent. Andre avlingar inkluderer bønner, sitrus og tomatar, og andre grønsaker til lokalt forbruk. Kveg og geiter avlast i liten skala, hovudsakleg for mjølkeproduksjon til lokale meieri, og lamaer, vicuñaer og guanakoar vert avla for for ullproduksjon.

Produksjon er meir framståande i Jujuy enn i nokon av naboprovinsane, og bidreg med 15 % til økonomien. Jujuy er den nest største argentinske produsenten av jern, brukt av Altos Hornos Zapla stålverk.

### Gruvedrift
Andre industrielle aktivitetar inkluderer gruvedrift for byggjemateriale, petroleumsutvinning ved Caimancito, saltproduksjon frå Salinas Grandes saltbasseng, og papirproduksjon drive av Jujuy sine skogar med 20 % av industriprodukta i provinsen.

Argentina er verdas nest største produsent av litium-salt, som ligg i Jujuy (t.d. Salar de Olaroz og Salinas Grandes gruver). Det såkalla litium-triangelet, som består av nordvestlege Argentina, Bolivia og nordaustlege Chile, held meir enn halvparten av forsyninga i verda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jujuy Province|Jujuy Province]]» frå , den 30. oktober 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*