open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Monomineralsk

**Monomineralsk** er eit omgrep nytta om ein bergart som nesten utelukkande består av éit enkelt mineral, til dømes anortositt, dunitt og marmor.

## Kjelder
*Monomineralsk. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/monomineralsk.
Moseagat

**Moseagat** er eit kalsedon med mørke inneslutningar i dendrittisk mønster. Inneslutningane kan likne tre, greiner, blad eller mose. Det vert nytta som som
smykkestein.

## Kjelder
*Moseagat. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/moseagat.
Monotropi

**Monotropi** er eit omgrep nytta innan mineralogi om det at modifikasjonar av same kjemiske samband (polymorfi) ikkje har noko avgjort overgangspunkt, fordi berre den eine strukturen er stabil. Berre den ustabile forma kan gå over i den stabile, og aldri omvendt. Til dømes kan markasitt gå over i pyritt, medan det omvende ikkje kan skje. 

## Sjå òg
* enantiotropi

## Kjelder
*Monotropi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/monotropi.
Montmorillonitt

**Montmorillonitt** er eit av dei mest utbreidde leirminerala, med sjiktgitterstruktur. Det er avleidd av eit aluminiumsilikat med formel Al2Si4O10(OH)2·xH2O, der aluminium er delvis erstatta av eit toverdig ion som magnesium, og silisium kan vere delvis erstatta av aluminium. Dette gjev ei negativ ladning som blir kompensert ved at natrium og kalsium går inn mellom sjikta, saman med ei variabel mengd vassmolekyl. Dette forklarar mineralet sitt ionebyttereigenskapar og evna til å svelle sterkt opp, noko som kan vere eit problem i ingeniørteknisk samanheng. Montmorillonitt har mange industrielle bruksområde, sjå bentonitt og fullerjord.

Nærskylde mineral er beidellitt (aluminium erstattar silisium), nontronitt (jernrik), saponitt (med magnesium og jarn), hectoritt (med magnesium og litium), sauconitt (sinkhaldig), volkonskoitt (kromhaldig). Saman med montmorillonitt blir desse minerala gjerne kalla svelleleire eller smektitt.

Det er kalla opp etter Montmorillon i Frankrike.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Mossitt

**Mossitt** er eit mineral skildra av W.C. Brøgger i 1897 frå ein granittpegmatitt i Råde i Østfold. Det var trudd å vere den tetragonale forma av FeNb2O6. Mineralet vart diskreditert i 1979, sidan originalmaterialet viste seg å bestå dels av det tilsvarande tetragonale tantalmineral tapiolitt, FeTa2O6 og dels av den rombiske forma av Fe(Nb,Ta)2O6 (ein tantalhaldig ferrocolumbitt).

Det vart kalla opp etter Moss i Østfold og -itt.

## Kjelder
*Mossitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/mossitt.
Monticellitt

**Monticellitt** og **kirschsteinitt** er mineral med olivinstruktur, eit kalsium-magnesiumsilikat, CaMgSiO4. Dei opptrer oftast i kontaktmetamorfe kalksteinar. 

Frå Noreg er monticellitt  kjent frå Hattfjelldal og Seiland.

Mineralet er kalla opp etter den italienske mineralogen T. Monticelli (1759–1845).

## Kjelder
*Monticellitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/monticellitt.
Molybdenoker

**Molybdenoker** eller **molybditt** er eit grønt til gult mineral av molybdenoksid, MoO3. Det opptrer som eit pulver danna ved forvitring av molybdenitt. Langt vanlegare er likevel mineralet ferrimolybditt, Fe2(MoO4)3·8H2O, som er gult og opptrer på same måte, òg kjent frå norske førekomstar.

Molybditt vart først skildra i 1854 etter ein førekomst i kvartsårer i Knöttel-området i Krupka i Krušné Hory-fjella i Ústí nad Labem-regionen i Böhmen i Tsjekkia. 

## Kjelder
*Molybdenoker. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/molybdenoker.
Monazitt

**Monazitt** er eit brunt mineral. Det er eit fosfat av cerium og andre lantanoidar (CePO4) med vekslande mengder thorium. Mineralet har ein monoklin krystallstruktur. Mineralet er utbreidd i små mengder (aksessorisk) i mange bergartar og finst som større krystall på granittpegmatittar (til dømes Østfold og Sørlandet). Det kan anrikast i sandavleiringar, til dømes i Australia, India, Malaysia, Brasil og Florida og er eit viktig råstoff for utvinning av thorium og lantanoidar. 

## Sjå òg
*xenotim.

## Kjelder
*Monazitt. (2012, 27. februar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/monazitt.

## Bakgrunnsstoff
Mullitt

**Mullitt** er eit mineral som består av aluminiumsilikat, Al6Si2O13, rombisk struktur. Det vert danna ved særs høg temperatur og er difor sjeldan i naturen. Det er ein viktig bestanddel av til dømes keramikk og fleire eldfaste material. Det oppstår ved oppvarming av andalusitt, kyanitt eller sillimanitt til kring 1300 °C. Det vert framstilt av desse minerala, og blir til brukt høgeldfast material, til dømes i tennpluggar.

Mullitt vart først skildra i 1924 etter ein førekomst på Isle of Mull i Skottland. 

## Kjelder
*Mullitt. (2011, 29. desember). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/mullitt.
Mylonitt

**Mylonitt** er ein bergart som består av fullt oppknuste og omkrystalliserte delar, danna ved intens deformasjon under plastiske tilhøve, gjerne knytte til overskyvningssoner i fjellkjeder og forkastninger. Mylonitter er finkornae, finstripete, båndete og stadvis småfoldede og fargerike. Nokre stader er dei såpass dekorative at dei kan bli utforma som smykkestein for brosjer og ringar. I sjeldne tilfelle kan friksjonsvarmen bli så høy under danninga, at det nedknuste materialen delvis smeltar. Med det oppstår smeltemylonitter (pseudotachylitter), som til forveksling kan likne magmatiske bergartar.

## Kjelder
*Mylonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/mylonitt.
Ivar Werner Oftedal

**Ivar Werner Oftedal** () var ein norsk mineralog og krystallograf. 

Han tok doktorgraden i 1941 og var professor i mineralogi og geologi ved Universitetet i Oslo frå 1949 til 1964. Han gav ut avhandlingar om mineralogiske, geokjemiske og krystallografiske emnar.

## Kjelder
*Ivar Werner Oftedal. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/Ivar_werner_oftedal.
Nasjonalstein

**Nasjonalstein** er stein eller mineral som er meint å symbolisere Noreg. Det har ikkje vore noko formell kåring av nasjonalstein for Noreg, men det bleikraude mineralet thulitt har vore foreslått og uoffisielt gjeve rangen. Thulitt har namnet sitt frå romarane sitt Ultima Thule, som særs vel kan ha vore Noreg. Andre gode kandidatar til å bli utmerkt som nasjonalstein for landet er dei vene bergartene eklogitt, larvikitt eller rombeporfyrlava.

## Kjelder
*Nasjonalstein. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nasjonalstein.
Natrolitt

**Natrolitt** er eit ganske utbreitt zeolittmineral. Det er fargelaust, kvitt eller raudleg.

Det fekk namnet natrolitt av Martin Heinrich Klaproth i 1803. Namnet kjem frå natron.

Det finst i Noreg mellom anna på kontaktførekomstane i Oslofeltet, i nefelinsyenittpegmatittar ved Langesundsfjorden i Vestfold, der dei ofte er som pseudomorfoser etter nefelin eller sodalitt (såkalla Spreustein).

## Kjelder
*Natrolitt. (2012, 20. januar). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/natrolitt.

## Bakgrunnsstoff
*Mineralgalleri
Naumannitt

**Naumannitt** er eit sjeldan mineral, eit sølvselenid, Ag2Se. 

Det er kalla opp etter den tyske mineralogen K. F. Naumann (1797–1873).

I Noreg er det kjent frå Kongsberg.

## Kjelder
*Naumannitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/naumannitt.
Nedslagsbergart

Ein **nedslagsbergart** eller **impaktitt** er ei gruppe metamorfe bergartar danna ved nedslag av ein meteoritt eller komet. Dei viktigaste er nedslagsbreksje, suevitt og nedslagslava eller nedslagssmeltebergart.

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Nedslagsbergartar. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nedslagsbergartar.
Nefelin

**Nefelin**, tidlegare kalla *elæolitt*, er eit vanlegvis grått til raudleg mineral med glas- til feittaktig glans, utan spalteretningar. Mineralet består av natrium-aluminiumsilikat, NaAlSiO4, med ein del kalium som erstattar natrium. Det er eit feltspatoid-mineral som blir danna i silikafattige bergartar (nefelinsyenitt, fonolitt). Nefelin vert omdanna forholdsvis lett til ulike zeolittar ved påverknad av hydrotermale løysingar.

Det finst i Noreg til dømes i bergarten lardalitt nord for Larvik og i pegmatittgangar ved Langesundsfjorden og på Stjernøya i Finnmark. Nefelin er eit viktig råstoff i glas- og porselensindustrien med nefelinsyenitt.

## Kjelder
*Nefelin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nefelin.
Nefelinsyenitt-pegmatitt

**Nefelinsyenitt-pegmatitt** er ein særs grovkorna bergart samansett av minerala nefelin og alkalifeltspat, i tillegg til pyroksen, biotitt og magnetitt. Dei opptrer i tilknyting til nefelinsyenitt som grovkorna gangar og kan innehalde ei rekkje sjeldne mineral.

I Noreg er nefelinsyenitt-pegmatittgangane i Langesundsfjorden kjent for fleire sjeldne mineral. W.C. Brøgger skildra i alt 75 ulike mineral frå dette området, og av desse var meir enn 20 den gongen nye for vitskapen. 

Hovudmineral er alkalifeltspat (hovudsakleg mikroperthitt), nefelin (ofte omdanna til ein zeolittblanding), sodalitt (for det meste omdanna til natrolitt, 'spreustein'), ægirin, barkevikitt og nærstående hornblender. 

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (2009, 27. februar). Nefelinsyenitt-pegmatitt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå https://snl.no/nefelinsyenitt-pegmatitt.
Nefritt

**Nefritt** er ein varietet av amfibolmineralet aktinolitt. Det består av ein samanfiltra masse av særs fine trådar eller fibrar og dannar ein ven, tett, grønleg bergart som går under namn av jade.

Namnet kjem av det latinske *lapis nephriticus* som tyder «nyrestein». Steinen vart boren som vern mot nyresjukdomar.

## Kjelder
*Nefritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nefritt.
Neighboritt

**Neighboritt** er eit sjeldan mineral. Det er kjemisk eit natrium-magnesiumfluorid, NaMgF3. Det vart skildra i 1961 frå ein sedimentær bergartsformasjon i Utah i USA. 

Det finst på druserom i ekeritt frå Gjerdingselva i Nordmarka, nord for Oslo.

Mineralet er kalla opp etter den amerikanske geologen F. Neighbor.

## Kjelder
*Neighboritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/neighboritt.
Nesquehonitt

**Nesquehonitt** er eit sekundært danna mineral med formel Mg(HCO3)OH·2H2O. 

Det er kalla opp etter lokaliteten Nesquehoning, nær Lansford i Pennsylvania.

I Noreg er det mellom anna skildra frå Feragen-serpentinitten ved Røros. 

## Sjå òg
* lansforditt

## Kjelder
*Nesquehonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nesquehonitt.
Nikkelin

**Nikkelin** er eit metallisk, lyst koparraudt mineral, eit nikkelarsenid, NiAs. Det krystalliserer heksagonalt med same struktur som pyrrhotitt. Det finst på einskilde sølv- og koboltførande malmgangar og saman med pyrrhotitt og chalkopyritt i noritter eller malmar som stammar frå norittar. Det kan vere ein viktig nikkelerts (Natsume i Japan; Sudbury i Canada). I Noreg er det kjent i små mengder frå førekomstar ved Arendal, Kragerø, Kongsberg og Råna i Ballangen.

Mineralet er òg kjent som raudnikkelkis, koparnikkel, nickelin, nikkolitt eller niccolitt.

Nikkelin er handelsnamnet for koparlegeringar.

## Kjelder
*Nikkelin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nikkelin.
Nordenskiöldin

**Nordenskiöldin** er eit sjeldan mineral som er skildra frå nefelinsyenitt-pegmatitt ved Langesundsfjorden av W.C. Brøgger i 1887. Det har gul farge og er kjemisk eit
kalsium-tinnborat, CaSn(BU3)2. Mineralet krystalliserer trigonalt og er isomorft med dolomitt.

Det er kalla opp etter Adolf Erik Nordenskiöld.

## Kjelder
*Nordenskiöldin. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordenski%C3%B6ldin.
Nordmarkitt

**Nordmarkitt** er ein djupbergart med stor utbreiing i Oslofeltet. Det er ein alkalifeltspatsyenitt (eller kjemisk sett ein alkalisyenitt). Den eigenlege nordmarkitten fører alkaliamfibol og ægirin, og går med aukande kvartsinnhald over i ekeritt. Nordmarkitt brukast òg om ein syenitt-type med mørk glimmer (biotitt), som seinare er skilt ut som grefsensyenitt.

## Steinindustri

Den lyseraude nordmarkitten, som seinare er vald til fylkesstein for Oslo, utgjorde saman med den svært like grefsensyenitten (under namnet «grorudgranitt») tyngdepunktet i landet sitt steinindustri mellom 1820-åra og 1870. Bergarten vart nytta ved bygging av Slottet i 1820-åra, løvene føre Stortinget, og etter brannen i Hamburg i 1842 vart store mengder eksportert til bruk ved gjenoppbygging av kaiar, kanalar og bygningar.

I brota, som låg mellom Grorud, Grefsen og Sogn, arbeidde fleire hundre menneske med bryting og hogging av denne steinen, som òg vart nytta til mellom anna kaier, bruer, bygningssoklar og trapper i Christiania og Aker. I 1845 byrja ein å hogge stein til Oscarsborg festning. Slaveriet på Akershus avgav fangar til dei militære byggmeistrane. Akershus Landsfengsel byrja steinhogging på eiga hand i 1850-åra, og store steinarbeid til Universitetet i Oslo, Stortinget, Trefoldighetskirken og Johanneskyrkja vart utført ved steinhoggeriet til fengselet.

I 2009 er berre éit mindre brot i drift, ved Bånkall øvst i Groruddalen.

## Kjelder
*Nordmarkitt. (2010, 21. september). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordmarkitt.
Nordstranditt

**Nordstranditt** er eit mineral, som er ein triklin modifikasjon av aluminiumhydroksid, Al(OH)3. Det er polymorft med minerala bayeritt, doyleitt og gibbsitt. 

Mineralet er kalla opp etter kjemikaren R. A. van Nordstrand.

Det er funne som eit sjeldan mineral i syenittpegmatittar i Langesundsfjorden. 

## Kjelder
*Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Nordstranditt. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nordstranditt.
Norm i geologi

**Norm** syner i geologi til ei **bergart norm** eller **normativ samansetjing**, som er den teoretiske mineralsamansetjinga berekna etter visse reglar på grunnlag av ein kjemisk analyse. Det blir brukt for klassifikasjon og samanlikning av bergartsanalysar. Norma ligg vanlegvis nær den verkelege (modale) mineralsamansetjinga, men det kan finnast at utrekninga gjev ei mindre mengd av eit normativt mineral som ikkje finst i bergarten.

## Kjelder
*Norm: geologi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/norm%2Fgeologi.
Nosean

**Nosean** eller **noselitt** er eit fargelaust til blått mineral. Det finst i dagbergartar (fonolittar). Kjemisk sett er det eit sulfathaldig natrium-aluminiumsilikat. Mineralet krystalliserer kubisk og tilhøyrer sodalittgruppa.

Det vart først skildra i 1815 frå Rheinland i Tyskland og kalla opp etter den tyske mineralogen K.W. Nose (1753–1835).

## Kjelder
*Nosean. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nosean.

## Bakgrunnsstoff
Gullklump

**Nuggets** (frå engelsk for klump) er runde eller flate korn og klumpar av gedigent gull som finst i gullførande sand saman med andre motstandsdyktige mineralkorn. Særleg store nuggets (maksimum 86 kg) er kjent frå Australia. Det finst òg nuggets av platina finst.

## Kjelder
*Nuggets. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nuggets.
Nybøitt

**Nybøitt** er eit monoklint, blågrått amfibol-mineral med samansetjing NaNa2(Mg3Al2)Si7O22(OH)2. 

Det vart originalskildra i 1981 frå ein eklogitt i Nordfjord og er kalla opp etter garden Nybø ved Sørpollen på Vågsøy.

## Kjelder
*Nybøitt. (12. mars 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/nyb%C3%B8itt.
Nyerereitt

**Nyerereitt** er eit sjeldan natrium/kalsium-mineral (Na2Ca(CO3)2) som dannar fargelause, tavleforma, pseudoheksagonale og ortorombiske krystall som ofte dannar tvillingar. Nyerereitt forvitrar umiddelbart ved kontakt med luft.

Det vart først skildra i 1963 av J. B. Dawson frå karbonatitt-lava frå vulkanen Ol Doinyo Lengai. Det er kalla opp etter president Julius Nyerere frå Tanzania. Mineralet er òg påvist i Afrikanda-komplekset på Kolahalvøya og Monte Vulture i Italia.

## Kjelder
*
Jorunn Ringstad

**Jorunn Ringstad** () var ein norsk politikar for Senterpartiet. Ringstad sat på Stortinget for Sogn og Fjordane først som vararepresentant frå 1989 til 1993 så som fast representant frå 1993 til 2005.

Ringstad vart fødd i Askvoll i Sogn og Fjordane. Ho vart utdanna som lærar og ingeniør, og jobba for det meste som lærar fram til 1986. Ringstad var ordførar i Askvoll frå 1988 til 1993. Ho var medlem av sentralstyret i Senterpartiet frå 1997 til 2000, og var visepresident i Odelstinget frå 1997 til 2001. Ringstad var styreleiar i Helse Førde frå 2012.

## Stortingets presidentskap
*1997&ndash;2001 visepresident i Odelstinget.

## Stortingskomitéer
*2001&ndash;2005 første nestleiar i Samferdselskomitéen.
*2001&ndash;2005 medlem av Valkomitéen.
*1997&ndash;2001 medlem av Samferdselskomitéen.
*1997&ndash;2001 medlem av Valkomitéen.
*1997&ndash;2001 medlem av Arbeidsordningskomitéen.
*1997&ndash;2001 varamedlem av Den utvida utanrikskomitéen.
*1993&ndash;1997 medlem av Justiskomitéen.
*1993&ndash;1997 varamedlem av Den utvida utanrikskomitéen.
*1993&ndash;1997 varamedlem av Den førebuande fullmaktskomitéen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
*Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane 
*NRK Sogn og Fjordane: – Politiet skulle aldri valt Florø.
*NRK Sogn og Fjordane fylkesleksikon: Jorunn Ringstad.
Månestein

**Månestein** er ein varietet av alkalifeltspat (adular eller ortoklas), svakt gjennomskineleg med eit vent mjølkeaktig til blåleg skimmer (iridescens eller irisering), som særleg kjem fram på cabochonslipt overflate. Effekten kjem av submikroskopiske (kryptoperthittiske) lamellert i feltspaten (perthitt). Månesteinen vert nytta som smykkestein, og er særleg kjent frå Sri Lanka. 

Namnet brukast òg ukorrekt om andre feltspat med liknande eigenskapar, til dømes albitt og peristeritt, om anortoklas med kraftig fargespel frå Ula og Stavern, eller til og med om andre mineral. 

## Kjelder
*Månesten. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/m%C3%A5nestan.

## Bakgrunnsstoff
Narsarsukitt

**Narsarsukitt** er eit mineral, vanlegvis fargelaust til gult. Det er kjemisk sett er det eit natriumtitan-silikat, Na2(Ti,Fe3+ )Si4(O,F)11, med tetragonal symmetri. 

Det vart opphavleg skildra i 1900 frå kvartsførande syenitt-pegmatittar i Narsarsuk i det alkaliske Igalikokomplekset på Grønland. 
 
I Noreg er det kjent frå ekeritt ved Gjerdingselva i Nordmarka, nord for Oslo.

## Kjelder
*Narsarsukitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/narsarsukitt.

## Kjelder
Agnordal

**Agnordal** (av norrønt agnǫr, *mothake*) er ein sidedal der elvane renn mot retninga til elva i hovuddalføret. 
I Noreg finst fleire vassdrag der sideelvane kjem på skrå inn mot retninga til hovudelva. Dalar som formar slike mothakemønstre, kallast agnordalar. Der det er agnormønster, renn gjerne hovudelva i ein høvesvis trong og djup dal gjennom eit høgtliggjande landområde der agnordalen har sitt opphav. I fortsetjinga av det som no er den øvre delen av hovuddalen, går det ein vidare dal med ei elv som renn i motgåande retning til den noverande hovudelva. Eit godt eksempel på ein slik agnordal er Drivdalen som kjem ut i dalføret Oppdal. Denne dalen var ein gong ein del av eit dalsystem som gjekk mot nordaust gjennom Gauldalen til Trondheimsfjorden. Tilstrøyminga av elver frå begge sidene i dalføret gjennom Oppdal viser alle det same agnormønsteret. Dette kan berre forklårast med at vasskiljet før istidene låg lenger mot vest og at agnordalane var del av ei opphavleg dalforming som drenerte austover. Gjennom istidene må ei djuptgåande omforming hendt i vassdraget. Agnordalane til Oppdal var tidlegare del av eit vassdrag som gjekk i motgåande lei. Brigdinga må vere fanga inn ved at elva og innlandsisen gjennom istidene har forma den noverande hovuddalen og skore seg gjennom det gamle vasskiljeområdet og flytt vasskiljet austover til noverande posisjon. Truleg er det dei stutte, bratte elvane som renn mot kysten i vest, som har stole sideelvar frå dei lange, slake elvane som går i austleg lei.

## Kjelder
Sveits i Junior Eurovision Song Contest

**Sveits** debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2004 i Lillehammer, Noreg med songen «Birichino», framført på italiensk av Demis Mirarchi. Bidraget vart vald i den nasjonale finalen Mara e Meo, arrangert av den sveitsiske kringkastaren Radiotelevisione Svizzera di Lingua Italiana.

## Bidrag

## Røystgjeving

## Sjå òg
* Sveits i Eurovision Song Contest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Switzerland in the Junior Eurovision Song Contest|Switzerland in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 8. juli 2014.*
Okanoganitt-(Y)

**Okanoganitt-(Y)** er eit sjeldan, raudleg mineral. Det er kjemisk eit fluorhaldig borosilikat med formel (Na,Ca)3(Y,Ce)12Si6B2O27F14. 

I Noreg er det kjent frå granittpegmatittar i Tysfjord-området.

Det er kalla opp etter Okanogan County i Washington i USA.

## Kjelder
*Raade, Gunnar. (14. februar 2009). Okanoganitt-(Y). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/okanoganitt-%28Y%29.
Okenitt

**Okenitt** er eit kvitt mineral i zeolittgruppa som opptrer i fibrige massar, særleg på holrom i basalt saman med apofyllitt og ulike zeolittar. Det er eit triklint kalsiumsilikat med vatn og den kjemiske formelen er Ca5Si9O23·9H2O.

Det vart først skildra i 1828 etter ein førekomst på øya Disko på Grønland og kalla opp etter den tyske naturalisten Lorenz Oken (1779–1851).

Dei er særleg kjend frå frå Mumbai i India. I Noreg er det skildra frå Sulitjelma. 

## Kjelder
*Okenitt. (2009, 20. mars). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/okenitt.
Oldhamitt

**Oldhamitt** er eit brunleg mineral som berre er funne i meteorittar. Kjemisk sett er det eit magnesiumhaldig kalsiumsulfid, (Ca,Mg)S, med kubisk struktur. Det er isotypt med galenitt (blyglans).

Det vart først skildra i 1862 etter ein førekomst i Busteemeteoritten i Gorakhpur i Uttar Pradesh i India. Han vart kalla opp etter den irske geologen Thomas Oldham (1816-1878), direktør for Indias geologiske undersøking.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Oligoklas

**Oligoklas** er eit feltspatmineral i plagioklasrekkja (kalknatronfeltspat). Det er utbreidd mellom anna i granittar, syenittar, gneisar og fleire og er vanleg på norske
granittpegmatitter. Ein varietet med raudt fargespel blir kalla aventurin-feltspat eller solstein.

Namnet vart gjeve av August Breithaupt i 1826 frå det greske *oligos*, liten, og *klasein*, å brytast, fordi mineralet var trudd å ha mindre perfekt kløyv enn albitt. 

## Kjelder
*Oligoklas. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/oligoklas.
Omfacitt

**Omfacitt** er eit grønt pyroksenmineral som saman med granat utgjer ein hovudbestanddel av bergarten eklogitt. Det er ein aluminiumrik klinopyroksen, ein blandkrystall mellom augitt, diopsid og jadeitt.

Det vart først skildra i 1815 i Münchberg i Franken i Bayern i Tyskland. 
	
## Kjelder
*Omfacitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/omfacitt.
Frankrike i Junior Eurovision Song Contest

**Frankrike** debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2004 i Lillehammer, Noreg, med songen «Si on voulait bien», framført på fransk av Thomas Pontier. Bidraget var valt av den franske kringkastaren France Télévisions.

I 2018 returnerte Frankrike til Junior Eurovision Song Contest, etter å ha sist delteke i 2004. Bidraget vart valt internt av den franske kringkastaren, som valde Angélina Nava og songen «Jamais sans toi» til å representere landet.

## Bidraga i Junior Eurovision Song Contest

## Røystehistorikk

## Galleri

File:Angelina Nava at JESC 2018.jpg|Angelina i Minsk 2018
File:Enzo fr jesc2021.jpg|Enzo i Paris 2021

## Vertskap

## Sjå òg
* Frankrike i Eurovision Song Contest

## Fotnotar

## Kjelder

* Frankrike i Junior Eurovision Song Contest
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Frankrike i Junior Eurovision Song Contest|Frankrike i Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 7. desember 2018.*
Israel i Junior Eurovision Song Contest

**Israel** debuterte i Junior Eurovision Song Contest 2012 i Amsterdam i Nederland med songen "Let The Music Win", framført på hebraisk, engelsk, fransk og russisk av gruppa Kids.il. Bidraget var vald av den israelske kringkastaren IBA. Israel forsøkte å debutere i Junior Eurovision Song Contest i 2004 og 2008, men begge gongane trekte de seg før fristen.

I 2016, etter å ha vore vekke frå tevlinga i tre år, vendte Israel attende til Junior Eurovision Song Contest. Dei valde å gjennomføre ei intern utveljing, og valde duoen Shir og Tim til å representere landet, med songen «Follow My Heart».

## Bidrag

## Røystgjeving

## Galleri

File:JESC 2016 Shir and Tim (Israel).jpg|Shir og Tim i Valletta 2016
File:JESC 2018 partisipants. Noam Dadon (Israel).jpg|Noam Dadon i Minsk 2018

## Sjå òg
* Israel i Eurovision Song Contest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Israel in the Junior Eurovision Song Contest|Israel in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 8. juli 2014.*
Opal

**Opal** er eit amorft mineral eller såkalla mineraloid som består av silisiumdioksid (kiselsyre eller silika, SiO2) med varierande innhald av vatn, vanlegvis 4–9 %. Edle opalar er av dei mest verdfulle edelsteinane.

Opal finst særleg i holrom i dagbergartar og sedimentære bergartar, og er danna ved avsetjing frå varme, kiselsyrehaldige løysingar. Han kan òg avsetjast i samband med varme kjelder. Opal blir òg danna som skalmateriale hjå til dømes radiolarar og diatomear.

Edelopal har eit vent fargespel og er ein verdfull edelstein. Desse finst særleg i Australia. I 1970-åra byrja det å kome syntetisk edelopal av fyrsteklasses kvalitet på marknaden. Edel opal kan òg vere gulraud og nesten klår og blåleg. 

Vanleg opal er gjennomskineleg eller uklår og syner ikkje fargespel. 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff

*
Optisk akse i mineralogi

**Optisk akse** i mineralogi har ein i ein dobbeltbrytande krystall der ein optisk akse tilsvarar ei retning som er karakteristisk ved at lysfarten som forplantar seg i denne retninga er uavhengig av polarisasjonsretninga til lyset. Difor vil upolarisert lys som forplantar seg i denne retninga, ikkje bli splitta opp i ein ordinær og ein ekstraordinær stråle.

Dobbeltbrytende krystall har anten éin eller to optiske aksar.

## Kjelder
*Optisk Akse: krystall. (2009, 17. mai). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/optisk_akse%2Fkrystall.
Ortoakse

**Ortoakse** er brukt om b-aksen i monokline krystall fordi han står vinkelrett på den andre aksen.

## Kjelder
*Ortoakse. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/ortoakse.
Thoritt

**Thoritt** er eit radioaktivt mineral som består av thoriumsilikat, ThSiO4. Fargen er vanlegvis brun til svart, eller oransjegul hos varieteten
orangitt. Mineralet er tetragonalt og isotypt med zirkon og thorogummitt. Ein uranrik varietet blir kalla uranothoritt.

Både thoritt og orangitt er originalskildra frå norske førekomstar, høvesvis i 1829 og 1851. Mineralet finst på pegmatittgangar, dels nefelinsyenittiske (Langesundsfjorden), dels granittiske (særleg ved Arendal). Før dei store førekomstane av monazittsand i Brasil og andre stader vart funne, var thoritt den viktigaste kjelda for framstilling av
thoriumoksid, som vart nytta til glødehetter i såkalla auerbrennerar. Thoritt var då særs etterspurt og vart produsert frå fleire norske førekomstar.

Ei langt sjeldnare form av ThSiO4 har monoklin monazittstruktur. Denne er ikkje funnen i Noreg.

## Kjelder
*
*

## Bakgrunnsstoff
Orlov-diamanten

**Orlov-diamanten** er ein roseslipt diamant på 189,6 karat.

Den eldste historia om Orlovdiamanten er omstridd: I følgje éin versjon var han opphavleg montert som «auge» i eit hinduisk gudebilete i eit brahmintempel i Mysore, men vart stolen av ein fransk desertør. Ein annan versjon vil ha det til at Orlov-diamanten eigenleg er den forsvunne Stormogulen-diamanten, som tilhøyrde den persiske Nadir sjah.

I 1774 vart Orlovdiamanten kjøpt av fyrst Grigorij Orlov, som gav han til Katarina II av Russland. Ho fekk han montert i tsaren sitt scepter. Orlov-diamanten er no ein del av kronjuvelsamlingen
i Kreml i Moskva.

## Kjelder

*Orlov-diamanten. (2013, 15. mai). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/Orlov-diamanten.

* Malecka, Anna. «Did Orlov buy the Orlov?», *Gems & Jewellery: The Gemmological Association of Great Britain*, vol. **23**(6), juli 2014; ss. 10-12.
Ortoklas

**Ortoklas** er eit mineral som er ein monoklin kalifeltspat som mellom anna er vanleg i granittar og syenittar. Det vert danna ved høgare temperatur enn mikroklin, som er ein triklin modifikasjon av kalifeltspat.

## Kjelder
*Ortoklas. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

## Bakgrunnsstoff
Jordvoks

**Jordvoks** eller **ozokeritt** er ei naturleg blanding av faste hydrokarbon. Det er eit voksliknande med gulaktig, grønleg eller brunleg til svart farge og aromatisk lukt. Det har variabelt smeltepunkt, 55–110 °C. Det finst fleire stader saman med kol og bitumen og i samband med petroleumsførekomstar. Ved reinsing og bleiking vert det utvunne eit kvitt produkt (ceresin), som mellom anna nyttast til framstilling av lys og til lêrimpregnering.

## Kjelder
*Ozokeritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/ozokeritt.
*Jordvoks. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 5. august 2014 frå http://snl.no/jordvoks.
Spillemann

**«Spillemann»** er ein song av New Jordal Swingers frå 1978. Songen er skriven av Eigil Berg og Ivar Hovden.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 1978
«Spillemann» deltok i Melodi Grand Prix 1978, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1978 i Paris i Frankrike. Bidraget vart framført på norsk av New Jordal Swingers, og enda på sjetteplass med 50 poeng.

## Fotnotar
Osumilitt

**Osumilitt** er eit blåleg til svart, heksagonalt mineral. Det finst på holrom i vulkanske bergartar, dessutan som bestanddel av einskilde høgmetamorfe bergartar (i Noreg til dømes i Bjerkreim i Rogaland). Det kan lett forvekslast med cordieritt. Osumilitt er eit silikat av kalium, natrium, jarn, magnesium og aluminium.

Osumilitt vart først oppdaga som korn i vulkanske bergartar nær Osumi i Japan. 

## Kjelder
*Osumilitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/osumilitt.
Oseanitt

**Oseanitt**, **oceanitt** eller **olivinbasalt** er ein lavabergart med høgt innhald av olivin (20–40 %). Kjent frå stillehavsøyane og i mindre mengder frå Island og Færøyane.

## Kjelder
*Oseanitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/oseanitt.
Jonathan Edwards

**Jonathan Edwards** kan visa til:

* Jonathan Edwards (1703-1758), USA-amerikansk forkynnar, teolog og president ved Princeton University.
* Jonathan Edwards (f. 1946), USA-amerikansk musikar
* Jonathan Edwards (f. 1966), britisk tresteghoppar og verdsrekordhaldar.
Indredepartementet

**Indredepartementet** var eit norsk departement som stod for ein del av statstyringa i perioden 1846–1902.

Indredepartementet vart vedteke ved kongeleg resolusjon den 16. juli 1845. Departementet vart oppretta 1. januar 1846, delt opp i seks kontor (avdelingar). Indredepartementet fekk overført oppgåver frå både Justisdepartementet, Finansdepartementet og Kyrkjedepartementet.

Indredepartementet var eit av dei største departementa, og spelte ei viktig rolle i utviklinga av det norske samfunnet. Både handel og sjøfart, poststellet, vegnettet, bygnings- og brannvesenet, forsikringssaker, nærings- og distriktspolitikk, samt nasjonal statistikkføring sokna til departementet. Etterkvart som Noreg utvikla ny industri fekk departementet ansvar for nye felt, som undervisning, sinnsjukevesenet, utskiftningsvesenet og jernbanevesenet.

## Statsrådar 1846-1902

* 1846-1848: Frederik Stang (seinare statsminister)
* 1848-1849: Hans Christian Petersen
* 1849-1854: Frederik Stang
* 1854-1858: Christian Zetlitz Bretteville
* 1858-1859: August Christian Manthey
* 1859-1861: Christian Zetlitz Bretteville
* 1861: Johan Christian Collett (tilforordnet)
* 1861-1862: August Christian Manthey
* 1862-1865: Christian Zetlitz Bretteville
* 1865-1866: August Christian Manthey
* 1866-1868: Christian Zetlitz Bretteville
* 1868-1869: Frederik Stang
* 1869-1871: Christian Zetlitz Bretteville
* 1871: Henrik Laurentius Helliesen
* 1871-1872: Niels Vogt
* 1872-1873: Johan Collett Falsen
* 1873-1875: Niels Vogt
* 1875-1876: Christian Selmer
* 1876-1878: Niels Vogt
* 1878-1879: Christian Selmer
* 1879-1882: Niels Vogt
* 1882-1883: Christian Jensen
* 1883-1884: Niels Vogt
* 1884: Niels Rye (konstituert)
* 1884: Thomas Cathinco Bang
* 1884-1885: Sofus Arctander (V)
* 1885-1886: Jacob Stang (H)
* 1886-1888: Sofus Arctander
* 1888: Walter Scott Dahl (V)
* 1888: Peter Olrog Schjøtt (V)
* 1888: Oscar Jacobsen (V)
* 1888: Lars Knutson Liestøl (V)
* 1888-1889: Georg August Thilesen (V)
* 1889-1890: Johan Thorne (H)
* 1890-1891: Ole Furu (H)
* 1891-1893: Wollert Konow (V)
* 1893-1894: Johan Thorne (H)
* 1894-1895: Peter Birch-Reichenwald (H)
* 1895-1897: Thomas von Westen Engelhart (V)
* 1897-1898: Olaj Johan Olsen (V)
* 1898-1899: Georg August Thilesen (V)
* 1899-1900: Ole Anton Qvam (V)
* 1900-1902: Johannes Steen (V)
* 1902-1903: Otto Albert Blehr (V) (blei også statsråd i det nye Handelsdepartementet frå 1903)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indredepartementet|Indredepartementet]]» frå ,  den 5. august 2014.*
Så lenge du er hos meg

**«Så lenge du er hos meg»** er ein singel av Inger Lise Rypdal, gjeven ut i 1979. Songen er skriven av Torbjørn Daleng og Gunnar Gjørstad.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 1979
«Så lenge du er hos meg» deltok i Melodi Grand Prix 1979, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1979 i Jerusalem i Israel. Bidraget vart framført på norsk av Inger Lise Rypdal, og enda på tredjeplass med 24 poeng.

## Fotnotar
Prima Donna av Anita Skorgan & George Keller

**«Prima Donna»** (italiensk for *[[Primadonna|Førstedame]]*) er ein song av Anita Skorgan & George Keller frå 1978. Songen er skriven av Svein Strugstad og Dag Nordtømme.

## Eurovision
### Melodi Grand Prix 1978
«Prima Donna» deltok i Melodi Grand Prix 1978, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1978 i Paris i Frankrike. Bidraget vart framført på norsk og italiensk av Anita Skorgan & George Keller, og enda på åttande- og sisteplass med 67 poeng.

## Fotnotar
Polska

**Polska** ('polsk dans') er ein type gammal svensk bygdedans i 3-delt takt. Polska er ein pardans som er rytmisk i slekt med masurka og med norsk pols. Namnet blir også brukt om ein del to-taktige dansar.

## Kjelder
Opus av Ellen Nikolaysen

**«Opus»** var eitt av bidraga i Melodi Grand Prix 1984, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1984 i Luxembourg i 1984. Melodien er skriven av Kristian Lindeman og teksten er skriven av Terje Formoe.

Songen vart framført på norsk av Ellen Nikolaysen, og enda på ein sjetteplass med 25 poeng.

## Plate
*Ellen Nikolaysen. Utgjeven på singlen CBS CBSA&nbsp;4361 i 1984.

## Fotnotar
Samme charmeur

**«Samme charmeur»** var eitt av bidraga i Melodi Grand Prix 1983, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1983 i München i Forbundsrepublikken Tyskland. Melodi og tekst vart skreven av Ketil Stokkan.

Sangen vart framført på norsk av Ketil Stokkan, og enda på ein andreplass med 107 poeng.

## Plate
*Ketil Stokkan. Utgjeven på singlen Snowflake Records cls-1011 i 1983.

## Fotnotar
Villa Lorna

Villa Lorna er ein stor gamal sveitsarvilla to kilometer vest for sentrum i Balestrand. Villaen er ein av mange sveitsarvillaer i Balestrand og vart bygd i 1904/05 av den britiske jernbaneingeniøren James Livesey (1831-1924). Byggmeister var A. Korsvoll frå Eivindvik, og huset fekk først namnet *Villa Livesey*. 

## James Livesey
James Livesey var frå Preston i England og var utdanna sivilingeniør. Livesey var kjend som mannen bak store jernbaneprosjekt mellom anna i Spania, Argentina, Peru, USA, India og Egypt. Livesey var 74 år gamal då han fekk skøyte på eigedomen i Balestrand. I 1905 fekk Livesey, som utanlands statsborgar, rett til å ha eigedom i Noreg.

## Anna Lorna Bellew
Anna Lorna Bellew flytta med Livesey frå England til Balestrand og jobba som hushaldar eller selskapsdame. I 1909 gifta ho seg med kunstmålaren Hans Andreas Dahl (1881-1919), son til kunstnaren og keisarvenen Hans Dahl. Dei to budde i England om vintrane og i Balestrand om somrane. Dahl døydde berre 38 år gamal i 1919, og same året førte Livesey eigedomen sin i Balestrand over til Bellew.

## Walter Normann
Anna Lorna Bellew gifta seg på nytt med den tyske ingeniøren Walter Normann. Han var også son av ein kunstnar som heldt til i Balestrand, Eilert Adelsteen Normann. 

## Arv og auksjon
Bellew sin son, Eric Anthony Bellew Dahl, og kona Constanse tok over Villa Lorna i 1950. Dei budde i London og var i Balestrand berre om somrane. I 1978 vart eigedommen seld på auksjon til Jenny og Nils Ese. Seinare kjøpte ekteparet Jorun Eithungjerde og Cornelius Echter von der Leyen villaen frå sonen Tage Ese, og budde der saman med borna Unn Christina og Bjørn fram til 2001. 

## Kjelder
;Prenta kjelder
* Urtegaard, Gunnar: Balestrand. Gards - og ættesoge. Bind II. Balestrand 1991.

;Digitale kjelder
*
*

## Bakgrunnsstoff
*Knut Bry og Idun A. Husabø (2011) ''Drakestilen'' (s. 245) i boka ''Balestrand''
*
Jeg ringer deg i kveld

**«Jeg ringer deg i kveld»** var eitt av bidraga i Melodi Grand Prix 1979, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1979 i Jerusalem i Israel. Melodi og tekst var skrivne av Kristian Lindeman.

Songen vart framført på norsk av Maj Britt Andersen, og enda på ein femteplass med 12 poeng.

## Plate
*Maj Britt Andersen. Utgjeven på singelen CBS CBS&nbsp;7177. Han vart produsert av Georg Keller. Bidraget vart arrangert av Svein Gundersen.

## Fotnotar
Armin Hary

**Armin Hary** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar, fødd i Quierschied i Saarland. Under Sommar-OL 1960 i Roma vart han olympisk meister på 100 meter, to år etter han vart europameister på same distansen. Både i EM 1958 og OL 1960 vann han gull for Tyskland på 4 x 100 m stafett. Han vart elles fyrstemann som fekk notert 10,0 sekundar på 100 meter.

## Aktiv
Hary vann 100 meter under EM 1958 i Stockholm, der han sprang andreetappen på Tyskland sitt vinnarlag på 4x100 m stafett. Same sesongen fekk Hary notert verdsrekordtida 10,0, men kontrollmålingar viste at bana halla med 11 cm, éin centimeter meir enn maksimumsgrensa på 10 cm.

Den 21. juni 1960 sprang Hary i mål på 10,0 under eit stemne i Zürich, ny verdsrekord. Under OL 1960 i Roma opplevde Hary sitt store høgdepunkt då han sprinta inn til gull på tida 10,2. Det var fyrste gang på 32 år at gullet på sprintdistansen gjekk til eit anna land enn USA. I finalen på 4x100 m stafett kom Tyskland i mål bak laget frå USA, men eit kvarter etter finalen vart det klart at USA var diskvalifisert grunna ei feil veksling. Tysklands tid på 39,5 var tangering av lagets eigen verdsrekord.

Etter dei olympiske leikane vart Armin Hary suspendert av det tyske friidrettsforbundet på grunn av strid rundt ei reiserekning, og han la opp som aktiv utøvar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1958 i Stockholm: Gullmedaljar på 100 m - 10,3, framom Manfred Germar (10,4) og 4 x 100 m stafett - 40,2, framom Storbritannia (40,4)
*OL 1960 i Roma: Gullmedaljar på 100 m - 10,2, framom Dave Sime (10,2) og 4 x 100 m stafett - 39,5, framom Sovjetunionen (40,1)

## Kjelder
**Friidrott 61*. Hälsingborg 1961
Bjørnen sover av Åge Aleksandersen

**«Bjørnen sover»** var eit av bidraga i Melodi Grand Prix 1980, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1980 i Haag i Nederland. Melodi og tekst vart skriven av Åge Aleksandersen.

Sangen vart framført på norsk av Åge Aleksandersen og Sambandet. Han fekk i fyrste avrøysting 61 poeng. Det fekk òg «Sámiid ædnan». I omrøystinga fekk «Bjørnen sover» 4 poeng. Juryen gav 5 poeng til «Sámiid ædnan».

## Single
*Åge Aleksandersen og Sambandet. Utgitt på singlen Arctic ARC&nbsp;4663 i 1980.

## Fotnotar
Lisa av Trond Granlund

**«Lisa»** var eit av bidraga i Melodi Grand Prix 1982, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1982 i Harrogate i Storbritannia. Melodien vart skriven av Kristian Lindeman og teksten vart skriven av Philip A. Kruse.

Songen vart framført på norsk av Trond Granlund, og enda på ein femteplass med 67 poeng.

## Plate
*Trond Granlund. Utgjeven på singlen CBS CBSA&nbsp;1969 i 1982.

## Fotnotar
Vladimir Trusenjov

**Vladimir Trusenjov** (russisk: Владимир Иванович Трусенёв) () var ein sovjetisk friidrettsutøvar frå Buinsk i Tatarstan. Han tevla jamnast i diskoskast, men deltok også i kulestøyt. Trusenjov vart europameister i diskoskast i 1962, same året som han sette verdsrekord. Hans personlege rekordar er 61,64 m i diskoskast, og 16,80 m i kulestøyt.

## Aktiv
Åra 1956 til -58 vart Trusenjov høvesvis nummer fire, tre og to i diskos-øvinga i den sovjetiske meisterskapen. I 1958 var han nær ved å vinne diskos-tevlinga i europameisterskapen. Med 53,74 m vart han nummer tre i kampen om meistertittelen, berre 18 centimeter bakom vinnaren Edmund Piątkowski frå Polen, og åtte centimeter bak bulgararen Todor Artarski. I 1960 vart Trusenjov nummer fem i den sovjetiske meisterskapen, men fekk likevel representere  Sovjetunionen under dei olympiske leikane i Roma, der han vart nummer 15. 

1962-sesongen vart Trusenjovs beste sesong. Den 4. juni 1962 sette han ny verdsrekord i Leningrad med 61,64 meter. Dermed slo han Al Oerter sin verdsrekord med 54 centimeter. Men allereie 1. juli tok Oerter tilbake verdsrekorden med eit kast på heile 62,45 meter. Etter Trusenjov hadde vorte sovjet-meister for fyrste gong, måtte han sjå seg slått av både Al Oerter og Rink Babka i landskampen mellom Sovjetunionen og USA. Derimot lukkast han september, under friidretts-EM 1962 i Beograd å vinne ein klar siger med 57,11 m, over ein meter framom Kees Koch frå Nederland.

Trusenjov vart i 1964 sovjetmeister for andre gong, og kom på åttandeplass under Sommar-OL i Tokyo med 54,78 meter. Både i 1965 og 1966 vart han på ny sovjetisk meister,
men mislukkast i kvafiseringa under EM 1966 i Budapest og måtte sjå finalen frå triuneplass. Han la opp etter 1968-sesongen.
Seinare verka han som friidrettstrenar fram til 1996.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1958 i Stockholm: Bronsemedalje – 53,74 m
*OL 1960 i Roma: Nr 15 – 52,93 m
*EM 1962 i Beograd: Gullmedalje – 57,11 m, framom Kees Koch (55,96 m)
*OL 1964 i Tokyo: Nr 8 – 54,79 m
*EM 1966 i Budapest: Utslått i kvalifiseringa

## Kjelder

* 


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wladimir Iwanowitsch Trussenjow|Wladimir Iwanowitsch Trussenjow]]» frå ,  den 6. august 2014.*
Gi meg en zebra

**«Gi meg en zebra»** var eit bidrag i Melodi Grand Prix 1971, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1971 i Dublin i Eire. Melodien vart skriven av Carsten Klouman og teksten vart skriven av Dag Frøland.

Sangen vart framført på norsk av Anita Hegerland, og enda på ein fjerdeplass med 44 poeng.

## Single
*Anita Hegerland. Utgitt på singlen Nor-Disc 2107&nbsp;021 i 1971. Arr.: Carsten Klouman.

## Fotnotar
Sove i natt?

**«Sove i natt?»** var eitt av bidraga i Melodi Grand Prix 1988, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 1988 i Dublin. Melodi og tekst vart skriven av Tore Hansen.

Songen vart framført på norsk av Tore Hansen. I semifinalen slo han «Jeg vil elske deg» (Lise Haavik) med 56 % mot 44% i duell nr. 4. I finalen enda Hansens song på ein sjetteplass med 41 poeng.

## Plate
*Tore Hansen. Utgjeven på singlen Grappa GRSG&nbsp;118 i 1988.

## Fotnotar
Pakningsindeks

**Pakningsindeks** er i krystallografi forholdet mellom volumet av iona (atoma) og volumet av einingscella i eit krystallinsk stoff, dvs eit uttrykk for kor tett atoma er pakka i krystallstrukturen. Ei anna form for pakningsindeks er definert som volumet av einingscella dividert med mengder anion i cella.

## Kjelder
*Pakningsindeks. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/pakningsindeks.
Pachnolitt

**Pachnolitt** og **thomsenolitt** er to fargelause til kvite mineral som finst sekundært etter kryolitt ved Ivittuut på Grønland, og i druser i ekeritt ved Gjerdingselva i Nordmarka ved Oslo. Begge minerala er monokline og utgjer polymorfe former av eit vasshaldig fluorid av natrium, kalsium og aluminium, NaCaAlF6·H2O.

## Kjelder
*Pachnolitt Og Thomsenolitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/pachnolitt_og_thomsenolitt.
Palygorskitt

**Palygorskitt** eller **attapulgitt** er eit leirmineral som dannar kvite til grå, fibrige matter. Dei opptrer ofte på sprekkar i bergartar som såkalla berglêr eller bergkork. Det er eit vasshaldig magnesium-aluminiumsilikat, (Mg,Al)2Si4O10(OH)·4H2O, og strukturmessig er det eit sjiktgittersilikat med tydeleg kjedestruktur.

Namnet *attapulgitt* kjem frå den amerikanske byen Attapulgus i Georgia, der det finst mykje av mineralet. Namnet *palygorskitt* er gjeven etter staden i Uralfjella der det først vart oppdaga. 

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Paragneis

**Paragneis** er gneis som er danna ved omdanning av opphavlege sediment. Viss det har vore mykje leire i opphavssedimentet, vil det vanlegvis vere mykje glimmer i paragneisen, i tillegg til granat, kyanitt og staurolitt. Opphavsbergartar som har bestått av meir stand, vil gje mykje kvarts i paragneisen. 

Forstavinga *para-* saman med namnet på ein metamorf bergart vert gjerne nytta for å vise at han er danna frå eit opphavleg sediment.

## Kjelder
*Bryhni, Inge. (14. februar 2009). http://snl.no/paragneis Paragneis]. I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.
Paragonitt

**Paragonitt** eller **natronglimmer** er eit fargelaust til gult mineral som finst i einskilde metamorfe bergartar. Det er nær nærskyldt med muskovitt, men inneheld natrium i staden for kalium. I Noreg kjent mellom anna frå Saltdalen i Nordland.

Det vart først skildra i 1843 etter ein førekomst ved Monte Campione i Tessin i Sveits. Namnet kjem av det greske ordet for å forføre (fordi mineralet vart forveksla med andre sjiktsilikat), og -itt.

## Kjelder
*Paragonitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/paragonitt.

## Kjelder
Parakeldyshitt

**Parakeldyshitt** er eit kvitt mineral som finst i syenittpegmatittar på Kolahalvøya og i Lågendalen ved Larvik. Eit triklint natrium-zirkoniumsilikat, Na2ZrSi2O7.

Det er kalla opp etter M.V. Keldysj, ein russisk matematikar, og para-. 

## Kjelder
*Parakeldyshitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/parakeldyshitt.
Parameter i krystallografi

Ein **parameter** i krystallografi syner til fleire ting. 

Ein parameter kan syne til dei akselengder og vinklar som definerer ei einingscelle (den minste volumeininga i ein krystallstruktur som ved repetisjon i rommet sine tre retningar dannar eit krystallgitter), òg kalla gitterparameter eller gitterkonstant.

Parameter kan syne til avstanden langs ein krystallakse til det punktet der ei krystallflate skjer aksen; definerer plasseringa av flata i tilhøve til aksekrossen og krystallgitteret (jfr.indices ).

Dei delar (*x, y, z*) av akselengdene til einingscella som definerer plasseringa av eit atom i tilhøve til eit gitterpunkt.

## Kjelder
*Parameter: krystallografi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/parameter%2Fkrystallografi.