open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
You Got Me Rocking

«**You Got Me Rocking**» er ein song av det engelske rockebandet the Rolling Stones på albumet *[[Voodoo Lounge]]* frå 1994.

Songen vart skriven tidleg i 1993 som ein bluessong. Songen vart etter kvart endra til ein meir streit rockesong i same gate som «Start Me Up». 

Innspelinga av «You Got Me Rocking» varte sommaren 1993, og fram til tidleg på vinteren året etter. Songen vart gjeven ut som singel i Storbritannia i september 1994, der han nådde 23. plass. 

B-sida var songen «Jump on Top of Me», som til då berre hadde vore gjeven ut på filmmusikken til *[[Prêt-à-Porter]]*.

«You Got Me Rocking» har vorte spelt mykje på konsertar av the Stones i tida etter, og ei utgåve finst på konsertalbumet *[[No Security]]* frå 1999. 

## Innhald
* 7" VS1518
# «You Got Me Rocking»
# «Jump on Top of Me»

* 12" VST1518
# «You Got Me Rocking» (Perfecto Mix)
# «You Got Me Rocking» (Sexy Disco Dub Mix)
# «You Got Me Rocking» (Trance Mix)

* Kassett VSC1518
# «You Got Me Rocking»
# «Jump on Top of Me»

* CD VSCDE1518
# «You Got Me Rocking»
# «Jump on Top of Me»

* CD VSCDT1518
# «You Got Me Rocking»
# «Jump on Top of Me»
# «You Got Me Rocking» (Perfecto Mix)
# «You Got Me Rocking» (Sexy Disco Dub Mix)

* CD VSCDG1518 - digipak
# «You Got Me Rocking»
# «Jump on Top of Me»
# «You Got Me Rocking» (Perfecto Mix)
# «You Got Me Rocking» (Sexy Disco Dub Mix)

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:You Got Me Rocking|You Got Me Rocking]]» frå ,  den 30. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stripped

***Stripped*** er eit konsertalbum av The Rolling Stones som vart gjeven ut i 1995 under Voodoo Lounge-turneen deira. Albumet er ulikt dei tidlegare konsertlaubma deira sidan det inneheld ei blanding av intime klubb-innspelingar og direkte opptak frå studio av klassiske Rolling Stones-songar. 

Studiodelen av plata vart spelt inn i to omgangar, frå 3. til 5. mars 1995 i Tokyo i Japan og 23. til 26 juli i Lisoba i Portugal, medan konsertopptaka er frå London, Paris og Amsterdam.

Som ein bonus på CD-utgåva hadde nokre versjonar av *Stripped* eit dataspor som berre var tilgjengeleg på ein datamaskin, der ein kan sjå bandet øve på «Tumbling Dice» og «Shattered», og ei alternativ utgåve av «Like a Rolling Stone», samt intervju med Mick Jagger, Keith Richards, Charlie Watts og Ronnie Wood.

Albumet kom ut i november 1995 som det andre albumet deira på Virgin Records. Albumet vart godt tekne imot og nådde niande plassen i både Storbritannia og USA. I Noreg gjekk albumet heilt til topps på VG-lista. Den første singelen frå albumet var ei utgåve av Bob Dylan-songen «Like a Rolling Stone», som nådde 12. plassen i Storbritannia. Oppfølgjaren var «Wild Horses» tidleg i 1996. 
## Innhald

## Medverkande
* Mick Jagger - vokal, munnspel, gitar, maracas
* Keith Richards - gitar, vokal
* Charlie Watts - trommer
* Ronnie Wood - gitar

* Darryl Jones - bass, korvokal
* Chuck Leavell - keyboard, korvokal
* Bernard Fowler - korvokal, perkusjon
* Lisa Fischer - korvokal
* Bobby Keys - saksofon
* Andy Snitzer - saksofon
* Michael Davis - trombone
* Kent Smith - trompet
* Don Was - B-3 orgel 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stripped (The Rolling Stones album)|Stripped (The Rolling Stones album)]]» frå , den 28. mars 2009.*
Out of Tears

«**Out of Tears**» er ein song av the Rolling Stones på albumet *[[Voodoo Lounge]]* frå 1994.

Songen er ein ballade tilskriven Mick Jagger og Keith Richards, men er stort sett skriven av Jagger. Songen vart skriven på eit piano heime hos Ronnie Wood og har ei noko trist stemning. Jagger fortalte sidan at han fekk ei anna stemning og melodistruktur då han spelte songen på piano i staden for gitar

## Innspeling og utgjeving

Innspelinga starta i juli og august i heimestudioet til Wood i Irland, og seinare i Sandymount Studios og A&M Recording Studios i Los Angeles. Songen er med Jagger på solovokal og akustisk gitar, Wood og Richards på elektrisk gitar, med Wood på solo, trommer av Charlie Watts; bass av Darryl Jones; piano av Chuck Leavell, orgel av Benmont Tench og perkusjon av Lenny Castro. Strykearrangementet er laga av David Campbell.

Songen var den tredje singelen frå *Voodoo Lounge* og nådde 60. plass i USA og 36. plass i Storbritannia. 

## Innhald
# «Out of Tears» (Don Was Edit) - 4:21
# «I'm Gonna Drive» (LP version) - 3:41
# «Sparks Will Fly» (Radio Clean) - 3:14
# «Out of Tears» (Bob C. Remix Edit) - 4:21

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Out of Tears|Out of Tears]]» frå , den 28. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Songteksten
I Go Wild

«**I Go Wild**» er ein song av the Rolling Stones frå albumet *[[Voodoo Lounge]]* frå 1994.

Songen er tilskriven Mick Jagger og Keith Richards, men er hovudsakleg skriven av Jagger. Songen vart skriven av Jagger på gitar i lag med Charlie Watts på gitar, og var stort sett ferdig før dei tok han med til resten av bandet. 

Songen er ein streit rockesong med tekstar som omhandlar songaren sitt forhold til ei «femme fatale»;

«I Go Wild» vart spelt inn på sommaren og på slutten av 1993 i Sandymount Studios i Irland og A&M Recording Studios i Los Angeles. Jagger er på solovokal, Richards og Ron Wood er med på elektrisk gitar, Charlie Watts speler trommer, medan Darryl Jones spelar bass. Chuck Leavell spelar orgel og Phil Jones er på perkusjon. Både Jagger, Richards, Bernard Fowler og Ivan Neville syng korvokal.

Songen vart gjeven ut som den fjerde singelen frå *Voodoo Lounge* den 3. juli 1995. Han nådde 29. plass på den britiske singellista. Det vart laga ein musikkvideo i Ex-templo de San Lázaro i Mexico City like før Stones la ut på den fjortande stadionturneen i Sør-Amerika. 

## Salslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:I Go Wild|I Go Wild]]» frå , den 28. mars 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Songteksten
Solheim kyrkje i Masfjorden

**Solheim kyrkje** står på Solheim i Masfjorden kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1882.

Arkitekt for bygget var byggmeister Ole Syslak frå Lindås.

Solheim kyrkje er soknekyrkje i Solheim sokn i Nordhordland prosti.
Kyrkja er den fyrste på staden. 
Før dei fekk henne sokna folk i området til Sandnes kyrkje. 
Området vart skilt ut frå Sandnes som eige sokn i 1882.
Fram til 1876 høyrde Masfjorden til Lindås prestegjeld.

## Kjelder
* Norges Kirker: «Solheim kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Solheim sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Arne L. Hope: «Solheim kyrkje» på nettstaden til Masfjorden kommune 
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Masfjorden kommune på nettstaden disnorge.no
*
*
Granneheimen kapell

**Grandeheimen kapell** står på Sørkvingo i Masfjorden kommune i Vestland. Bygget vart sett opp som bedehus i 1926, og vigsla som kapell i 1931.

Bygget er teikna av Kaspar Størkson Kvinge.
Kor og sakresti vart bygd til i 1953, og tårnet vart bygd i 1973.

## Kjelder
* Arne L. Hope: «Granneheimen»

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* DIS Norge
* Om Sandnes sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
*
Withlæg

**Withlæg**, **Withlæg** eller **Vigleik** (Wiglek), var ein mytisk konge over Angeln i folkevandringstida. Han skulle ha vore son av Odin, og første ættefar til kongane i Angeln og seinare i Mercia. 

I følgje nokre kjelder var far hans ein Weothulgeot (angliske krøniker). Danske kjelder nemner at Vigleik var son av Hrœrekr Slöngvanbaugi, ein fornalderkonge som er nemnd i sogene om Ivar Vidfadme og Sigurd Ring. Denne Vigleik ekta Nanna, og desse var foreldra til kong Vermund. 

Gesta Danorum fortel korleis Vigleik tok gods og lausøyre frå mor til kongesonen Amled (Hamlet). Vigleik gjekk seinare til krig mot Amled og felte han.
Hrœrekr Slöngvanbaugi

**Hrœrekr Slöngvanbaugi** eller **Rørek Ringslengjar** var ein konge i skandinavisk fornaldersoge, rekna som far til Harald Hildetann og morbror til Hamlet i følgje ulike kjelder. Han er nemnd i fleire verk, mellom dei Hversu Noregr bygddisk, Njåls Saga, Gesta Danorum og Chronicon Lethrense. Dei sørskandinaviske kjeldene skil seg klårt frå dei vestnordiske. I dei fleste kjeldene er han konge over Sjelland og Skåne, soleis rekna som dansk konge.

### Danske kjelder

Rørek er rekna som son av Hod i dei danske kjeldene, og nært knytt til soga om Amled. Rørek vann land i Sverige, Kurland og Vendland, og sette Horvendel og bror hans, Feng, til å rå for Jylland. Han gav søster si til Horvendel, og desse vart foreldra til Amled (Hamlet). Rørek fekk sonen Withlæg, som rådde etter han.

Skjoldungasaga fortel at Rørek var son av Ingjald Frodeson, son av kong Frode i Lejre. Mor til Rørek er her enkja etter broren Halvdan. Soga om korleis Rørek kom til, er knytt til forteljinga om Rolv Krake.

Denne framstillinga knyter Rørek, og ætlingane hans, til skjoldungane. Ei tilsvarande forteljing finst og i Bjarkerimer.

### Vestnordiske kjelder

Etter dei vestnordiske kjeldene, for det meste skrivne på Island, er Rørek far til Harald Hildetann, og verson til Ivar Vidfadme. Han vart gift med dotter til Ivar, Aud den Djuptenkte. Nokre kjelder seier at far av Rørek og heitte Harald Hildetann, og sonen han fekk med Aud vart kalla opp etter farfaren. Rørek er og nemnd i Hyndluljod:

: Harald Hildetann
: han var son til
: ringslengjaren
: Rørek Audsson
: Aud den ovkloke
: Ivars dotter,
: men Rådbard var
: far til Randve;
: alt dette er ætti di
: Ottar Heimske.
Emigrantkyrkja på Sletta

**Emigrantkyrkja** står på Sletta i Alver kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje som er flytt dit frå Brampton i Nord-Dakota i Sambandsstatane. 
Kyrkja heitte frå starten **Brampton Lutheran Church** og var reist av norske emigrantar på byrjinga av 1900-talet. 
Vestnorsk Utvandringssenter fekk kyrkja med inventar i gåve.

Kyrkja vart demontert og vyrket og inventaret frakta frå Nord-Dakota til Sletta der ho vart attreist ved dugnadsinnsats frå bygdefolket. 
Bispen i Bjørgvin vigsla kyrkja 6. juli 1997.

## Kjelder
* Nettstaden til Vestnorsk Utvandringssenter 
* Om Emigrantkyrkja på nettstaden til Radøy sokn 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av kyrkja før og under demonteringa i Brampton
* Om Radøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Nettstaden til Radøy sokn
Fjon fjellkyrkje

**Fjon fjellkyrkje** er ei kombinert kyrkje og leirstad som ligg i Matredal i Masfjorden kommune i Vestland. 

Bygget er eigd av alle sokneråda i Nordhordland prosti, og anlegget vart reist ved dugnadsarbeid og gåver. Drifta og vedlikehald er òg basert på frivilligt arbeid.
Eit rom i bygget er vigsla til kyrkjeleg bruk.

## Kjelder
* Norges kirker: «Fjon fjellkirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Fjon fjellkyrkje
*
Svein Alsaker

**Svein Alsaker** () er ein norsk offentleg tenestemann, jurist og politikar for KrF. Han vart vald inn på Stortinget frå Hordaland i 1985, og der sat han til 1993. Før det hadde han vore vararepresentant i periodane 1977–1981 og 1981–1985 og møtt fast som representant frå 1983 til 1985 for Asbjørn Haugstvedt. På Stortinget sat han mellom anna i Energi- og industrikomiteen, Finanskomiteen og Justiskomiteen, i tillegg til at han i perioden 1989–1993 var parlamentarisk nestleiar for KrF.

Av utdanning har han Bergen Handelsgymnasium frå 1959, i tillegg til at han er utdanna jurist (cand. jur.) frå Universitetet i Oslo (1964). Før han vart politikar arbeidde han mellom anna som dommarfullmektig i Hammerfest (1965–1966), politifullmektig i Vest-Finnmark (1966–1968) og Bergen (1968–1975) og statsadvokat og leiar for påtalemakta i Bergen og Hordaland (1975–1981). Han har også undervist i straffeprosess ved Universitetet i Bergen. Alsaker var fylkesmann i Finnmark frå 1993 til 1998 og fylkesmann i Hordaland frå 1998 til 2010.

Han har også sete i fleire styre, mellom anna i NSB, Statskog og Statens Landbruksbank. Som ung var Svein Alsaker med på det norske landslaget i friidrett.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Alsaker, Svein» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
* Biografi på Stortinget.no
Varangerbotn

**Varangerbotn** (nordsamisk *Vuonnabahta*) er ei bygd og administrasjonssenter i Nesseby kommune i Aust-Finnmark i Finnmark fylke. Staden ligg inst i Varangerfjorden. Grunnkrinsen Varangerbotn hadde 341 innbyggjarar den 1. januar 2017.

Europaveg 6 går gjennom staden, medan Europaveg 75 startar her på veg austover mot Vardø.

## Historie

Under andre verdskrigen skipa okkupasjonsmakta ein fangeleir i Vesterelv. 

Dei siste kampane mellom sovjetiske og tyske styrkar i Noreg stod i Varangerbotn den 6. november 1944.

## Kultur
Her ligg Varanger samiske museum (samisk *Varjjat Sami Musea*). Museet viser samisk kultur i Finnmark. Det består mellom anna av Amtsmannsgammen (med båthus, fartøy og samisk handverk) og Isak Saba-huset, barndomshuset til den første samiske representanten på Stortinget. Han vart vald til på Stortinget for Arbeidarpartiet og sat der frå 1906 til 1912. 

## Kjelder
Bugøynes

**Bugøynes** (finsk/kvensk *Pykeijä*, nordsamisk *Buođggák*) er ein stad og det einaste fiskeværet i Sør-Varanger kommune i Finnmark fylke. Det bur om lag 200 personar i Bugøynes.

Bugøynes vert òg gjerne kalla «Vesle-Finland» (*Pikku-Suomi*). Den lokale forfattaren Alf Salangi har omtalt henne som «Pikku-Finland». 

## Historie
Bygda vart folkesett av finske innvandrarar på 1800-talet. Finsk er eit språk som enno er i dagleg bruk i bygda, men etterkvart er det berre blitt eldre folk som snakkar bugøynesfinsk.

Bugøynes er ein av få stader som unngjekk å verte nedbrent av tyske soldatar då dei trekte seg tilbake frå Nord-Troms og Finnmark under den andre verdskrigen. Staden er derfor prega av tett trehusbusetnad. Bugøynes kyrkje vart innvigd i 1989.

Då fiskebruket vart seld på tvangsauksjon i 1989, averterte folket heile bygda til sals i dei største avisene i landet. Det var eit rop om hjelp. I den seinare tida har kongekrabben vorte ein viktig ressurs for bygda, og har snudd pessimismen til optimisme. Her finst òg slipp og steintak for Statens hamnevesen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Da nesten alle Bugøynes-væringer var finskættede. 6. januar 2020. NRK Kvensk
Framfylkingen

**Framfylkingen** er barne- og familieorganisasjonen til arbeidarrørsla. Tidlegare var Framfylkingen knytt både til Arbeidarpartiet og LO. No er ho berre knytt til LO. Ordet «fylking» betyr samling og finn vi att i ungdomsrørsla Arbeidaranes ungdomsfylking (AUF) 

Arbeidarrørsla starta Framfylkingen som eit fritidstilbod som skulle skilje seg frå dei ulike borgarlege og kristne tilboda, som til dømes speidarane. Ungane skal oppleve samarbeid og samhald framfor konkurranse. Dei ulike laga har vaksne lagleiarar. Framfylkingen er ein plass der barna kan vere med aleine, men der også foreldra gjerne kan vere med. Laga driv med alle slags fritidsaktivitetar, alt etter kva dei barna og dei vaksne vil: Song, teater, friluftsliv, handverk - og politikk. Framfylkingen har ein sterk leirkultur og songkultur. Mellom mange eigne "framsongar" er "Broderringen" hovudsongen: "Kom brødre la oss alle gå hånd i hånd, fra pol til pol. Høyt skal vårt feltrop gjalle: Gi alle brød! Gi alle sol! Hvert menneske er vår bror og venn. Gjør dagens bør hans skuldre tunge, vi springer til og deler den som framkamerater unge!" 

Framfylkingen var den første barneorganisasjonen som innførte eit medlemsdemokrati der barna var inkluderte. Medlemane vel representantar til Barnas landsmøte, som vedtar kva ungane i Framfylkingen meiner i dei politiske sakene dei er opptekne av. Viktige saker har vore internasjonalt arbeid, kamp mot krig og for barns rettar.

## Litteratur
*Paul Engstad *Fram i freidig, munter skare : Framfylkingen 50 år*  Framfylkingens venner : Tiden , 1984
Bugøyfjord

**Bugøyfjord** er ei grend i Sør-Varanger kommune i Finnmark fylke. Ho ligg inst i Bugøyfjorden ved E6. 

I eldre tider var staden ein marknadsplass der samar, finnar og nordmenn møtte kvarandre. Bugøyfjord ble brent ned av tyskarane da dem trakk seg ut av området høsten 1944 under den andre verdskrig.

Det står eit monument av den samiske kunstnaren John Savio, som var frå grenda, her. Monumentet vart laga av bilethoggaren Tore Engen og reist i 2004.

## Kjelder
Kjersti Alveberg

**Kjersti Alveberg** () var ein norsk koreograf og dansar fødd i Oslo som vann ei rekkje norske og internasjonale prisar. Gjennom karrieren sin var ho dansar og koreograf i fleire frie dansegrupper, og som dansar arbeidde ho særleg for Det Norske Teatret.

Alveberg debuterte som koreograf ved Den Norske Nasjonalballett i 1975 og fekk særleg merksemd for *Nå* frå 1984, som ho året etter fekk Ballettkritikarprisen for. Ho fekk også mykje merksemd for den fyrste heilaftans balletten sin, *Volven* frå 1989. Ballettane til Alveberg inneheld ofte humor. Utdanninga si har ho frå Ballettinstituttet i Oslo og frå New York, Amsterdam, Paris og London. I tillegg er ho cand.mag. frå Universitetet i Oslo.

Kjersti Alveberg har også laga fleire produksjonar for fjernsyn, der den mest kjende nok er *Aske, skodde, støv for vinden* (1986) som ho året etter fekk Amanda-prisen for. Andre kjende verk ho stod bak var *Rav* for Carte Blanche til Festspela i Bergen i 1988, og *Volven* for Operaballetten i 1989.
Av seinare arbeid ho gjorde som koreograf kan ein nemne *Nett no!* på Det Norske Teatret i 2002, *Hysj!* som vart laga til opninga av Nasjonalbiblioteket i 2005 og *@lice* for Rikskonsertane i 2008.

I 2005 gav ho ut boka *Visjoner – øye på dans*, der ho fortel om livet sitt som koreograf.

## Kjelder

* Knut Olav Åmås [red.]: «Alveberg, Kjersti» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)

## Bakgrunnsstoff
Ingjald Frodeson

**Ingjald Frodeson** var ei konge over skjoldungane i Danmark, i følgje Skjoldungasaga. Han er nemnd i Skjoldungasaga, hjå Saxo Grammaticus, og i Bjarkerimer. Han kan og vera skyldt den Ingeld som er nemnd i kvadet Béowulf. 

Etter Skjoldungasaga er Ingjald rettkomen arving etter kong Frode den store på Sjælland. Ingjalt vert gift med dotter til den svenske jarlen Sverting, men Sverting og sveakongen Jørund svik Frode og drep han. Sverting gjev sidan store gåver til Ingjald, og halvbroren Halvdan Frodeson vert konge i Skåne. Halvdan drep sønene til Sverting. Starkad den gamle rår Ingjald til å skilja seg frå dottera hans Sverting. Denne kona får ein son som heiter Agnar. Halvdan er far til Roar og Helge (far til Rolv Krake). Ingjald drep sidan Halvdan, og tek enkja etter broren til dronning. Sønene han får med henne, er Rørek og Frode.

### Saxo

Saxo Grammaticus fortel at Sverting, her jarl av Saksland, slår seg laus frå daneveldet, og sønene hans gjev han søster si til dronning. Starkad den gamle værar uro, og rår Ingjald til å gå frå dronninga si. Frode, far til Ingjald, er og drepen av Sverting i denne versjonen. 

### Bjarkerimer

Ingjald brenn Halvdan, bror sin, inne, og sønene til Halvdan, Roar og Helge, vert løynde for han. Enkja etter Halvdan blir mor til Rørek og Frode. '

### Béowulf

Framstillinga i Béowulf følgjer i grove drag dei andre framstillingane, men det er brøytt om på nokre av namna. Ingeld/Ingjald, er son av Froda(Frode), og trulova med Freawaru, dotter av Hrodgar/Roar. I denne framstillinga er altså ikkje Roar son av bror til Ingjald. Både Ingeld og Frode høyrer til eit anna folk her, dei ikkje anglarar eller daner, men *Headubardar* (etter Sophus Bugge er dette Langobardar). Froda er drepen i strid med danene, og Ingeld får Freawaru i eit soningsgilde. Med i følgjet hennar er det ein dane, mogleg han som drap Froda. Han syner fram sverdet Froda vart drepen med, og Ingeld vert eggja til å hemne faren. Danen misser livet. Drapsmannen rømer, i otte for at dronninga skal hemne frenden sin.

Widsith har resten av soga: Ingeld går mot Roar med ein hær, og Roar vert omlegra og drepen i kongshalla si - dette skjer etter hovudhandlinga i Béowulf. Ingeld misser livet i kamp med brorsonen hans Roar, Rolv Krake. Ein variant av denne framstillinga finst og i Soga om Rolv Krake.

### Snorre

I Ynglingesoga er det fortald om korleis Åsa, dotter av Ingjald Illråde, eggjar ein kong Gudrød i Skåne til å drepa bror sin, Halvdan. Halvdan er her far hans Ivar Vidfadme. Drapet på ein bror med namnet Halvdan kunne peike mot ein variant av same soga.
Vebjørn

**Vebjørn** er eit mannsnamn avleidd av norrønt *Vébjǫrn*. Det er sett saman av ve-, som tyder 'heim' eller 'heilag stad', eller *vér*, 'kamp', og 'bjørn'.

Vebjørn har namnedag den 31. mars.

## Bruk
Bruken av Vebjørn som døypenamn auka sakte på siste halvdelen av 1900-talet, før han fekk ein raskt vekst og deretter faøø på 1990-talet. Rundt 1995 fekk opptil 0,4 % av nyfødde namnet. I 2009 var det 1&nbsp;492 norske menn som heitte Vebjørn.

## Namneberarar
* Vebjørn Tandberg (1904-1978), norsk bedriftsleiar (Tandbergs radio)
* Vebjørn Sand (f. 1966), norsk målar
* Vebjørn Selbekk (f. 1969), norsk redaktør
* Vebjørn Rodal (f. 1972), norsk løpar
* Vebjørn Berg (f. 1980), norsk skyttar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vebjørn|Vebjørn]]» frå , den 29. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Hordabø kyrkje

**Hordabø kyrkje** står i Bøvågen i Alver kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1875. 
Kyrkja heitte fram til 1925 *Bø kyrkje*.

Kyrkja er teikna av Jacob Wilhelm Nordan.

Det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen, og Bø-kyrkja er nemnd i Bergens kalvskinn frå kring 1350. 
Den fyrste kyrkja ein kjenner til var truleg ei stavkyrkje.

Hordabø kyrkje høyrer til Radøy sokn i Nordhordland prosti.

## Kjelder
* Norges Kirker: «Hordabø kyrkje» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* ''Soga om Hordabø kyrkje (1875&ndash;1975)'' på nettstaden til Radøy sokn 
* «Hordabø kyrkje» på nettstaden scandion.no
* Om Radøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Radøy kommune på nettstaden disnorge.no
*
*
Stigeren

***Stigeren*** frå 1919 er det fyrste bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal.  Det var også det fyrste bindet Uppdal gav ut etter at han i 1919 tok opp att arbeidet med serien. Handlinga er lagd til dei fiktive Lifjellgruvene, ein stad i Trøndelag, som har vore utan drift og no skal tømmast for vatn og setjast i ny drift. Eit arbeidslag som er samansett av av bygdegutar og ein erfaren gruveslusk vert danna. Tida er truleg rundt 1890.

Hovudpersonen i boka er Arnfinn Landsem, og han er stiger, dvs. arbeidsformann. Ved at undertittelen til boka presenterer han som «*Tørber Landsems far*» vert det tydeleggjort at Arnfinn er opphavet og byrjinga til det som skal skje framover i romanserien. Tørber Landsem vert etter kvart hovudperson i fire av dei seinare bøkene i serien: *[[Romanen Kongen|Kongen]]*, *[[Domkyrkjebyggaren]]*, *[[I skiftet]]* og *[[Herdsla]]*. Stigeren representerer vilje, kraft og pågangsmot, eigenskapar som Uppdal såg på som karakteristiske for rallartypen. Leif Mæhle karakteriserer dette fyrste bindet som «ei av dei mest intense bøkene Uppdal har skrive», med indre dramatikk og ytre spenning. Kollisjonen mellom alkoholvanane til arbeidarane og avhaldskulturen til bondesamfunnet skaper også situasjonar. I skildringa av Arnfinn sin motgang i ekteskapet med den sytande Petenilla, og av eit mytteri mot han i arbeidsflokken, skaper forfattaren eit bilete av den store rallaren som ein kjempe av mytiske dimensjonar, med store krefter, og eit stort fall. Sonen Tørber, som etter kvart vert ein av hovudpersonane i verket, hissar fyrst arbeidarane opp mot faren, og forsøkjer deretter å verje han. Denne dobbelskapen kan sjåast på som eit fyrste signal om vegval som gjennomgåande leiemotiv i verket.

Uppdal hadde sjølv ein morbror som heitte Arnfinn Landsem, og forfatteren hadde også eigne gruvearbeidarerfaringar frå unge år, då sinkgruva Skrattåsgruva i Egge skulle tømmast for vann og setjast i drift. Dette må sjåast på som bakgrunnsmateriale, for det er neppe noko direkte sjølvbiografisk i handlinga.

## Fotnotar
Trolldom i lufta

***Trolldom i lufta*** (1912, 1922 og 1953) er det andre bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal. Det var også den andre boka Uppdal skreiv i den fyrste arbeidsperioden sin med verket. Handlinga vert vanlegvis oppfatta som at ho er lagd til Ålesund, som vert omtala som «byen ved havet», i gjenoppbyggingsperioden etter bybrannen i 1904. Fleire grupper anleggsarbeidarar kjem til byen, lokka av utsiktene til arbeid i samband med gjenoppbygginga. I denne kaotiske perioden lever mange av dei på eit eksistensminimum både fysisk og etisk, og romanen tematiserer mellom anna tilhøvet mellom svik og solidaritet mellom arbeidarane. 

Hovudpersonen *Ølløv Skjølløgrinn* vart introdusert i det fyrste bindet, *[[Stigeren]]*, som ein av bondegutane som vert gruvearbeidarar. Seinare kjem han att i *[[Domkyrkjebyggjaren]]*, der han vert følgd fram til ei leiarrolle i arbeidarrørsla. Slik sett er også dette bindet ein introduksjon til dei tilhøva som skapte arbeidarklassen, og ei opptakt til klassemedvitet, idégrunnlaget og organiseringa til arbeidarrørsla. Uppdal sitt eige nøkkelord «sjølvbergingsdrifta» peikar på Ølløv sine erfaringar og utviklinga hans: Han forkastar individualismen og retten til den sterkaste, for å finne berging gjennom klassesamhaldet. 

Mot slutten av romanen reiser fire av arbeidarane frå byen, og vert overmanna av ein snøstorm på veg over fjellet. Både i den intense skildringa av den øydelagde byen og av dei valdsame naturkreftene har forfatteren skapt en nærast mytisk dimensjon over prøvingane til menneska.

## Fotnotar
Vandringa

***Vandringa*** (1923) er plassert som det tredje bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal, men står relativt fritt i høve til dei lange episke linjene i verket elles. Hovudpersonen *Øl-Kalle*, eigentleg *Kal Ølstad*, opptrer berre som bifigur i nokre av dei andre binda. Romanen er ein meir tradisjonell utviklingsroman enn dei fleste andre bøkene i verket, og kan lett lesast uavhengig av desse. 

Unge menn sitt oppbrot frå bondesamfunnet og klassereisa deira inn i arbeidarklassen er eit hovudmotiv i heile verket. Likevel vert sjølve oppbrotet og årsakene til dette lite skildra. Denne «proletariseringa av bondeungdom» er likevel hovudmotivet i romanen, som forfattaren sjølv tematiserte som «lausrivinga frå upphavet». Livsferda til Kal Ølstad vert skildra frå femårsalderen, gjennom familien sitt oppbrot frå garden, flytting til byen, tapet av mora, og livet som gjetargut, anleggsarbeidar og til slutt uteliggjar i Kristiania. Romanen fortel både om den individuelle livsreisa hans frå Kal Ølstad til Øl-Kalle, og om den store reisa som familien og bondestanden gjer.

Romanen har eit meir sjølvbiografisk preg enn mange av dei andre binda i serien. Uppdal var sjølv eldste son på garden *Opdal* i Beitstad, ein gard faren måtte selje då Kristofer var fire år gammal, og familien busette seg deretter i Steinkjer. Sju år gammal miste han mora, og etter at faren stifta ny familie, vart han sett bort i teneste på ulike gardar i Steinkjerområdet. Romanen gjentek også mykje av materialet frå den fyrste prosaboka til Uppdal, novellesamlinga *[[Ved Akerselva]]* (1910), der novellene var skrivne i eg-form. Samanlikna med novellene, har romanen meir stoff frå barndommen til hovudpersonen og familien sitt oppbrot frå garden.

## Fotnotar
Carl Morten Amundsen

**Carl Morten Amundsen** () er ein norsk teatersjef, dramaturg og sceneinstruktør.

Han er utdanna cand.mag. ved Universitetet i Bergen (1986). Amundsen har vore tilsett som dramaturg ved Den Nationale Scene (1986–1990), Det Åpne Teater (1990–1992) og Nationaltheatret (1993–2000). Sidan 1. januar 2000 har han vore teatersjef ved Teatret Vårt (Regionteatret i Møre og Romsdal). Han har vore leiar i Norsk Teaterlederforum sidan 2004. Amundsen har også arbeidd i utlandet, han var dramatikar ved Carrousel Theater an der Parkaue i Berlin i 1992.

Mellom produksjonane hans er *Natt, rett før skogene* av Bernard-Marie Koltès ved Torshovteatret i 1996 og *Et rom for kjærlighet* av Malin Lagerlöf på Teatret Vårt i 2004. Han har også skrive skodespelet *Trollspeilet* frå 1991.

I 2005 takka Carl Morten Amundsen og to andre kulturpersonar i Molde nei til å stå vakt ved Frelsesarmeen si julegryte grunna organisasjonen si handtering av ei homofilisak.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Amundsen, Carl Morten» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)

### Fotnotar
Mikhail Nesterov

**Mikhail Vasiljevitsj Nesterov** () var ein russisk kunstmålar, medlem av Peredvizjnikij-gruppa. Han var ein leiande representant for den religiøse symbolismen i russisk målarkunst.

## Liv og virke

Nesterov var fødd i Ufa, han voks opp i ein kjøpmannsfamilie der i byen. Allereie under ei vitjing på gymnaset i Ufa tok han til å måle. Etter å ha avslutta gymnaset i 1874 reiste han til Moskva for å ta til ved ein allmennfagleg høgskule.

### Landskapsmålar

Frå 1877 til 1881 og på nytt i åra frå 1884 til 1886 studerte han ved Moskvas skule i måling, bilethogging og arkitektur. Her var han elev hos Vasilij Perov, Aleksej Savrasov og Illarion Prjanisjnikov. I mellomperioden 1881-1884 studerte han ved St. Petersburgs kunstakademi, med Pavel Tsjistjakov til lærar.

Frå 1889 deltok Nesterov i aktivitetane til Peredvizjnikij, medlem av denne rørsla vart han i 1896. I sine tidlege år som kunstnar vart han av alle oppfatta som landskapsmålar.

### Religiøs symbolist og portrettmålar
Med åra tiltok mengda av religiøse motiv i Nesterovs verk, noko som førte til at han kom i konflikt med Peredvizjnikij. Måleriet *Den unge Bartolomeus sitt syn* frå 1890 vert rekna for å ha innleia symbolismen i russisk målarkunst. Biletet skildrar omvendinga av den russiske mellomalder-helgenen Sergej Radonezjskij.

I tidsrommet mellom 1890 og 1910 levde og arbeidde Nesterov for det meste i Kiev eller i St. Petersburg. Desse åra skapte han og arbeidde han etter tur med freskomåleria i Volodymyrskatedralen i Kiev og med mosaikken i Oppstodekyrkja i St. Petersburg. Seinare var han oppteken med ikonmåling. Han busette seg då i Moskva.

Etter oktoberrevolusjonen, som han som ortodoks kristen var motstandar av, måla Nesterov hovudsakleg portrett. Han portretterte ei heil rekke av personlegdomar innan kultur og vitskap.

Nesterov døydde i 1942 i Moskva. Størstedelen av verka hans er i dag i Det russiske museet, samt i Tretjakovgalleriet. Nokre måleri er i privat eige.

### Eit utval verk
* *Einebuaren* (Пустынник) (1889)
* *Den unge Bartolomeus sitt syn* (Видение отроку Варфоломею) (1890)
* *Kristi brud* (1897)
* *Portrett av E. P. Nesterova* (Е. П. Нестерова) (1905)
* *Det heilage Russland* (Святая Русь) (1906)
* *Haustlandskap* (1906)
* *Filosofane* (Философы) (1917)
* *Portrett av Ivan Pavlov* (1935)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mikhail Nesterov|Mikhail Nesterov]]» frå , den 29. mars 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Fleirkulturell

**Fleirkulturell** eller **multikulturell** viser til møtepunkt mellom fleire kulturar. Omgrepa kan visa til samfunn eller miljø der det finst fleire grupper av ulik bakgrunn, enkeltpersonar med erfaring frå fleire kulturar, eller fleirkulturelle produkt som musikk, mat og liknande.

Fleirkulturelle samfunn oppstår vanlegvis gjennom reise og vandring, der ei eller fleire grupper slår seg ned i kortare eller lengre tid i eit nytt område. Særs fleirkulturelle stader kan vera byar i vekst eller område med mykje handel eller stor innvandring. Statar kan vera fleirkulturelle av historiske grunnar, til dømes Belgia, Sveits og ei rekkje tidlegare koloniar som Brasil, Canada, India og Kenya. 

## Sjå og
* Fleirspråkleg
* Vandring

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Romanen Dansen gjenom skuggeheimen

***Dansen gjenom skuggeheimen*** (1911 og 1921) er det femte bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal. Men ho var den fyrste av bøkene Uppdal gav ut, og ho har gjeve tittel til heile verket. Romanen skildrar møtet mellom eit bygdesamfunn og ei gruppe anleggsarbeidarar som skal føre jernbanelinja fram gjennom bygda. Handlinga går føre seg i løpet av éin sommar, og sjølv om ho ikkje er stadfesta, er det vanleg å tenkje seg at staden er Nord-Trøndelag. Skildringa av anleggsarbeidet kan for den del vere henta frå forfattaren si eiga tid som jernbanearbeidar på Hell-Sunnanbanen rundt 1904.

Møtet mellom dei to kulturane vert fokusert i møtet mellom rallaren *Sjugur Rambern* og storbondedottera *Innbranna Røysing*. Forfattaren sin tese er at den skapande krafta til erotikken og kjærleiken kan verke dempande på motsetnader. Skildringa er episk enkel, med klare frontar mellom rallarane og bygdeungdommen, og med tydelege scener: slåstkamp på lokalet, og forsoning på kyrkjetrappa i siste kapittel. Romanen inneheld også ein kunstnardraum: Sjugur målar, og ynskjer å skape eit verk som skal skildre livet og historia til rallaren. Sjølve kunstnardraumen har truleg gjenklang i Uppdal sitt eige ynskje om å formulere det same i skrift, men elles er det ikkje grunn til å lese nokon sjølvbiografi inn i romanen.

Sjugur Rambern vert så vidt introdusert i opningsbindet *[[Stigeren]]*, og er med når trådane vert samla i sistebindet *Herdsla*. Elles er historia om Sjugur og Innbranna ei bihistorie i romanverket, som særleg utspelar seg i denne boka og i framhaldet *[[Røysingfolke]]*.

Romanen vart filmatisert i 1979 som *[[Rallarblod]]*, i regi av Erik Solbakken, og med Nils Ole Oftebro og Ragnhild Hilt i hovudrollene. Songen «Rallarblod» vart skriven av Hans Rotmo og framført på Heimevernslaget si plate *[[Spællet om Trøndelag]]* (1979).. Musikalen *Ei ny tid*, som vart framført i Steinkjer i 2005 byggjer også på denne romanen.

## Fotnotar
Kongen av Kristofer Uppdal

***Kongen*** (1920 og 1953) er det fjerde bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal. Det følgjer handlinga og personane frå fyrsteboka *[[Stigeren]]* og skildrar, ifølgje undertittelen, *Tørber Landsems ungdom*. Den fyrste delen av romanen skildrar barndomsheimen frå Tørber er om lag 12–13 år gammal. Han lever med mora Petenilla og broren Ola etter at faren rømde frå dei etter eit nederlag. Tørber vert sett bort som gardsgutt, men rømmer raskt, og vert omstreifar saman med den legendariske «Kongen» eller «Sulis-Kongen» *Halvor Rossvoll*, som er omstreifer og rallar og vert ein farsfigur for Tørber. Handlinga følgjer i tid etter bind 1, og går til dels føre seg samtidig med handlinga i bind 2 og siste delen av bind 3.

Romanen skildrar lære- og vandreåra til Tørber, og det er gjennom reisene og samværet med «Sulis-Kongen» at han møter «kraftene i folkedjupet», som er Uppdal sitt stikkord til denne romanen. I eit hovudparti av romanen er Halvor og Tørber på anleggsarbeid i Rjukan, ein stad Uppdal sjølv hadde arbeidd på i perioden 1907–1910. Tørber lærer å kjenne landet, ulike arbeidarmiljø, og han får kjenne fantestempelet det eine året han og Halvor er bufaste for at Tørber skal verte konfirmert. Han får også møte erotikken, hjå ei taterjente, og han er på «eksis», i militærteneste.

«Sulis-Kongen» er ein vitalistisk skildra, erketypisk rallar: sterk, individualistisk, lausriven frå røtene og med ei anarkistisk haldning til det ordna samfunnet. Tørber fangar fyrst opp desse haldningene, men vel etter kvart ein annan retning: Vandretida hadde gjeve han eit kontaktnett og ei livserfaring som han kunne bruke i arbeidarrørsla. Det er eit poeng for Uppdal at den arbeidslivsnære erfaringa som Tørber hadde fått seg, var viktigare enn den boklærde kunnskapen som andre leiaremne i fagrørsla hadde: «No kom han midt uppi fagforeiningsarbeidet. Arbeidarane ymta frampå um å velje han til sin leidar. Ingen kjende arbeidarane kringum landet betre enn Tørber Landsem. Han var det rette til å laga foreiningane til ein stige eller ein veg over til samfundet so han vart farande».

## Fotnotar
Domkyrkjebyggjaren

***Domkyrkjebyggjaren*** (1921) er det sjette bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal. I denne romanen møtest dei to hovudpersonane *Tørber Landsem* og *Ølløv Skjølløgrinn* som tillitsvalde i Kristiania, og det er også deira namn som er brukte som undertittel på romanen. Bindet kan sjåast på som ein overgang frå den skildringa av lære- og vandreår som desse to hadde gjennomlevd i den andre, tredje og fjerde boka, og inn i ein ny, organisasjonsbyggjande fase. Uppdal sitt stikkord til romanen var «Dådshug og tru», som kan forståast som at det no er tid for handling.

I det fyrste kapittelet vert gjenfortalt eit samandrag av handlinga frå dei tidlegare bøkene frå Tørber sin synsvinkel, og det vert også forklart kva Ølløv har opplevd sidan sist: Under gruvearbeid på Grønland møtte han danske arbeidarar som lærde han om fagorganisering. Og «då Skjølløgrinn kom heim til Noreg att, fekk han til å samle rallarane i eit forbund. Sjølv vart han formann i forbundet». Han er ein visjonær leiar, som har *[[Bibelen]]* og Karl Marx sine skrifter side om side i bokhylla, og som tenkjer på organisasjonsutviklinga som å «byggje ei domkyrkje» – ikkje ulikt Uppdal sin eigen visjon for romanverket. Tørber vert i byrjinga av romanen tilsett i forbundet som sekretær og læregut. Tråden tilbake til dei tidlegare bøkene vert synleggjord ved at boktitlane vert kursiverte når dei er med som ord i den løpande teksten.

Hovudmotivet i romanen er venskapstilhøvet mellom dei to mennene, og dei motsetnadene som dei to står oppe i som organisasjonsleiarar: spenninga mellom teoretiske og praktiske erfaringar, avstand og mistru mellom meinige medlemmer og valde tillitsmenn, og politisk usemje mellom ei revolusjons- og ei reformlinje. Uppdal og hovudpersonane hans er motstandarar av den revolusjonære linja til Fagopposisjonen av 1911. Mot slutten av romanen vert Ølløv arrestert, og dømd for underslag. Tørber vert vald som etterfølgjaren hans. Kona til Ølløv, *Ambjør*, giftar seg deretter med Ølløv sin motmann *Odd Klampan*. Ambjør er systera til *Mildrianna*, som Tørber giftar seg med i dei siste kapitla i romanen. 

Romanen gjev også eit godt bilete av Kristiania anno 1900.

## Fotnotar
Tyskarar

**Tyskarar** (tysk *Deutsche*) er menneske knytte til tysk kultur gjennom busetjing eller opphav. 

Tydinga av omgrepet har variert. Opphavleg var alle tysktalande rekna som tyskarar, medrekna dei som snakka nedertysk, no kjend som nederlendarar. Ei tid blei det brukt om folk frå det tysk-romerske riket, og seinare har det gjerne vist til folk frå Tyskland. Sidan andre verdskrigen har tydinga av ordet gått meir over til å visa til nasjonalitet, det at ein har statsborgarskap i Tyskland, heller enn etnisitet, der til dømes austerrikarar tidlegare rekna seg som tyskarar.

Tysktalande utgjer fleirtalet i Tyskland, Austerrike, Sveits, Liechtenstein og Luxemburg. Ein finn dei òg i tilstøytande område som sørvestre Danmark, austre Belgia, franske Alsace (tysk *Elsass*) og Lorraine i (*Lothringen*), italienske Sør-Tirol, Ungarn, Polen og vestre Tsjekkia. Det finst også folk med tysk som morsmål i Brasil, Namibia (tidlegare Tysk Sørvestafrika) og Kasakhstan, der ei rekkje sovjetiske tyskarar blei deporterte under andre verdskrigen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tyskere|Tyskere]]» frå , og «[[:sv:Tyskar|Tyskar]]» frå  den 29. mars 2009.*
Filmindustri

**Filmindustri** er verksemda rundt det å laga og senda ut filmar. Ulike filmselskap, institusjonar og andre verksemder tek for seg utvikling, produksjon, marknadsføring og distribusjon av filmar.

Stader der filmindustrien er spesielt viktig er Hollywood nær Los Angeles i USA og Bollywood (frå Bombay) i India.
Blåtrøye

**Blåtrøye** er ein mørkeblå ullgenser som er særs slitesterk og god mot væte. Blåtrøya har røter til 1800-talet, og er framleis i produksjon.

I Noreg vart produksjonen av blåtrøyer sett i gang av O.A.Devold i Langevåg på Sunnmøre. På verdsutstillinga i London i 1851 hadde han sett maskinproduserte blå fiskartrøyer. Han reiste heim og starta produksjonen av liknande trøyer. 

Blåtrøya vart strikka i tynt kamgarn og plattert med sjoddygarn. Sjoddy er resirkulert ull. Denne tråden har kortare fibrar, noko som motverkar toving. På same tid absorberer sjoddy fukt så ein ikkje kjenner seg våt. Under plattering vert det strikka med to trådar i gongen, slik at den eine dekkjer den andre. Blåtrøya skal produserast utan saumar. Den tradisjonelle blåtrøya, som har vore svært populær mellom fiskarar og andre sjøfolk, var ein heilt enkel genser. Stundom kunne logoen til reiarlaget vere plassert på brystet. Devold produserte og blåtrøyevariantar som bluseskjorte med krage, brystlommer og glidelås eller knappar. 

## Kjelder
* Annemor Sundbø: «Blåtrøyas lange liv». I *Kysten* nr 2 2009
I skiftet

***I skiftet*** (1922) er det sjuande bindet i den episke kronologien til romanserien *[[Dansen gjenom skuggeheimen]]* av Kristofer Uppdal. Det er ei direkte vidareføring av handlinga frå den førre romanen, og følgjer Tørber og Mildrianna vidare, han som forbundsleiar og paret som nygifte og busette i ei bygd utanfor hovudstaden. Bygda kan lett gjenkjennast som Asker, der Uppdal sjølv budde. Handlinga vekslar mellom det psykologiske og private i tilhøvet mellom dei to, og det fagpolitiske livet i fagforeininga. Tittelen må forståast i tydinga *vendepunktet*, noko som vert understreka av Uppdal sitt stikkord til romanen, «krisa». 

Ekteskapet vert skildra som uroleg og spent. Mildrianna opplever isolasjon og baksnakk i den nye heimbygda, og kjensla av å ikkje verte sett av ektemannen. Dette slår også tilbake slik at Tørber opplever henne som mistenksam og var for rykte om han. Tørber vert utfordra dels i ekteskapet, og dels av problema og vala han møter i fagforeininga: fraksjonsstrid, leiarkrise og vegval. 

Romanen er skriven med stadig skiftande synsvinkel mellom dei ulike personane i handlinga, nokre gonger også med kollektivperspektiv i indre monologar.

## Fotnotar
Manger kyrkje

**Manger kyrkje** står i tettstaden Manger i Alver kommune i Vestland fylke, og er ei langkyrkje bygd i tre i 1891. 
Arkitekt for bygget var Hans Heinrich Jess.

Dagens kyrkje er den fjerde kjende på plassen. 
Den fyrste var truleg ei stavkyrkje frå 1100-talet som ein meiner stod til kring 1600 då ho vart avløyst av ei lafta kyrkje. 
Den andre kyrkja stod til 18. januar 1738 då ho brann ned etter lynnedslag. 
Ny kyrkje vart vigsla 5. november 1743. 
Dette var ei steinkyrkje som stod til 1889 då ho måtte vike plassen for dagens kyrkje.

Manger kyrkje høyrer til Radøy sokn i Nordhordland prosti.

## Vedlikehald
Målingar tatt i 2014 avslørte kyrkja blir stadig skeivare i veggen mot nordaust. Veggen mot nordaust er no  22,9 centimeter skeiv frå topp til botn. Dette er ein auke av  3.9 centimeter siden 2006. Kyrkja har vorte stengd fleire gonger grunna vind, og gudtenester har verta halde I Sæbø kyrkje i staden. Utbetringsarbeidet hastar, og frykta er at ekstremvêr med storm eller orkan frå sørvest skal gjera større skader på kyrkjebygget innvendig, og i verste fall føra til at kyrkja rasar saman. Eit plan til utredningsarbeid har konsulentselskapet Akasia lagt fram i et forslag til løysing til soknerådet. Kostnaden til stabilisering var I 2015 ramma på 7,5 millionar kroner.


Kyrkjestove Manger.JPG|Kyrkjestove
Døypefont Manger.JPG|Døypefont
Orgelfront Manger.JPG|Orgel
Prekestol Manger.jpg|Preikestol
Alter Manger.jpg|Alter


## Kjelder

* Norges Kirker: «Manger kirke» på nettstaden til Norsk institutt for kulturminneforsking
* Radøy kommune om Om Manger kyrkje

## Litteratur
*Harry Fett, *Norges kirker i det 16de og 17de aarhundrede*, Norsk folkemuseum, Kristiania, 1911. E-bok
*B.E. Bendixen,*Kirkerne i Søndre Bergenhus amt : bygninger og inventarium.*, John Griegs Bogtrykeri, Bergen 1904. E-bok
*Johan Litleskare, *Soga um Manger kyrkja. Frå den fyrste kristne tid til 1941*, Manger herad, 1940.
*Gunnar Kolstad, Lars Morken, Magne Myrtveit, Per Einar Sønnesyn (redaksjon), *Manger kyrkje og prestegard. Jubileumsskrift i høve 100-årsdagen til Manger kyrkje 27. oktober 1991*, Manger sokneråd, 1991. ISBN 82-99-2484-1-8 E-bok
*Jarle Sulebust, *Strilesoga. Nord- og Midthordland gjennom tidene. Band 2*, Eide forlag, Bergen, 1997. ISBN 82-514-0520-3
*Atle Døssland og Karl Egil Johansen, *Strilesoga. Nord- og Midthordland gjennom tidene. Band 4*, Eide forlag, Bergen, 1999. ISBN 82-514-0554-8
*Hans-Emil Lidén og Vidar Trædal, Red: Anne Marta Hoff, *Norges kirker. Hordaland. Bind III* i serien *Norske minnesmerker*, Norsk institutt for kulturminneforskning/Gyldendal, Oslo, 2003. ISBN 82-05-311-38-2. Elektronisk utgåve av relevant kapittel på ''Norges kirker''.
*Anders Haugland, *Radøy gjennom tidene. Bind 3. Frå gnr 42 Flone til gnr 62 Kolås*, Radøy kommune, 2010. ISBN 978-82-995960-4-6

## Bakgrunnsstoff
* Om Radøy sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Hordaland» på nettstaden til Arkivverket 
* Skanna kyrkjebøker frå Hordaland på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Radøy kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Anybody Seen My Baby?

«**Anybody Seen My Baby?**» er ein song av det engelske rockebandet The Rolling Stones frå albumet *[[Bridges to Babylon]]* frå 1997.

Han er skriven av Mick Jagger og Keith Richards, men er òg tilskriven K.D. Lang og Ben Mink. Refrenget på songen er særs likt songen «Constant Craving» av K.D. Lang frå 1992. Jagger og Richards hevda dei aldri hadde høyrt denne songen før, og då dei oppdaga dette før songen deira kom ut, vart dei forbløffa over kor like dei var. Dei gjorde då slik at songen òg vart tilskriven Lang og medlåtskrivaren hennar Mink, for å unngå mogelege søksmål. Seinare har Lang sat ho vart smigra og då ho oppdaga dette. 

«Anybody Seen My Baby?» er ein typisk song for *Bridges to Babylon*-perioden til Stones. Han syner fleire inspirasjonskjelder og inneheld ei sampling av hip-hop-gruppa Biz Markie, som ein av få songar av The Rolling Stones. Bass og keyboard på songen vart spelt av Jamie Muhoberac, medan Waddy Wachtel spelar akustisk gitar. Songen har ei særeigen R&B-kjensle, driven fram av bassen til Muhoberac. Jagger, Richards og Wachtel spelar elektrisk gitar. 

Songen vart ein stor hit i 1997 og nådde Topp 20 i Europa og tredjeplassen på Billboard Mainstream Rock Tracks. Musikkvideoen vert kanskje best hugsa for ei topplaus Angelina Jolie, like før ho vart kjend som skodespelarinne. Ho spelar ei stripperske som vandrar rundt i New York City.

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anybody Seen My Baby?|Anybody Seen My Baby?]]» frå , den 29. mars 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*