open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skeise-VM 2002 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2002 i firkamp** vart avvikla i Heerenveen i Nederland 15. og 16. mars. 24 kvinner og like mange menn frå 14 ulike land deltok i meisterskapen.

Nederlendaren Jochem Uytdehaage vart verdsmeister etter å ha vunne dei to lengste distansane, russaren Dmitrij Sjepel vart andremann samanlagt og bestemann på dei to kortaste distansane. På kvinnesida forsvarte tyske Anni Friesinger meistertittelen, ho sigra på dei to mellomlange distansane. Elles vann Jennifer Rodriguez frå USA på 500 meter og tyske Claudia Pechstein på 5&nbsp;000 meter.

Dei norske deltakarane enda på ellevte-, tolvte- og attandeplass, høvesvis Petter Andersen, Eskil Ervik og Anette Tønsberg.

= Skeise-VM 2002=
## Menn



Dato: 15.–17. mars

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 15.–17. mars

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2002|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2002]]» frå ,  den 1. januar 2024.*  

*Dagsavisen 18. mars 2002
Monster Hunter 4

***Monster Hunter 4***  er eit  action-rollespel utvikla og gjeve ut av Capcom. Det er det fjerde spelet i *[[Monster Hunter]]*-serien og det andre som blei gitt ut på  Nintendo 3DS. Det blei gjeve ut i Japan den 14. september 2013. 26. januar 2014 blei ein forbetra utgåva med tittelen ***Monster Hunter 4G*** kunngjort for slepp i Japan den 11. oktober 2014, der spelarane kunne nytta lagra spelfiler frå *Monster Hunter 4*. Denne versjonen blei utgjeven i Nord-Amerika og Europa som ***Monster Hunter 4 Ultimate*** den 13. februar 2015. Den nye versjonen av spelet blei utgjeven saman med New Nintendo 3DS i alle regionar bortsett frå Australia, og i tillegg til den separate spelutgjevinga er det tilgjengeleg i ein pakke med ein 3DS XL-variant av  den nyare konsolmodellen.

Som med andre spel i denne serien let *Monster Hunter 4* spelaren ta rolla som ein ny jeger, eller *Hunter*, som gjennomfører oppdrag og utfordringar om å jakta på farlege skapningar som finst på ulike stader. Når ein gjer desse oppgåvene får ein ulike gjenstandar, som pengar og andre belønningar som blir brukt til å laga nye våpen, rustning, tilleggsutrusting, og tileigna seg betre helse og mellombelse forbetringsgjenstander ein kan bruka til seinare oppgåver. Spelarkarakteren blir ikkje forbetrar i seg sjølv i løpet av spelet, men evnene blir fastsette av våpen og rustning dei tek med seg inn i oppgåvene, og desse blir betre etterkvart som spelaren tek meir utfordrande oppgåver. Spelaren kan bruka ein av dei tolv grunnvåpentypar i spelet som kvar har ulike kampeigenskapar som spelaren må meistra. Han kan bytta mellom desse våpena før han legg ut på oppdrag.

Spelregissøren, Kaname Fujioka, sa at *Monster Hunter 4* har større fokus på eventyr og historieframdrift enn dei føre *Monster Hunter*-titlane. Ein får tilgang til fleire baseleirar etterkvart som spelaren utviklar seg, og dette gav den største gjengen av dataspelkarakterar av noko *Monster Hunter*-spel til då.

*Monster Hunter 4* var det fyrste *Monster Hunter*-spelet til ein handhalden spelkonsoll som hadde fullt integrert multispelartillgang online. Tidlegare titlar i serien på PSP- og 3DS-konsollar tillet berre lokal tilkopling, sjølv om det var mogleg å spelta på nettet ved å lenka det opp til PlayStation 3- eller Wii U-konsollar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monster Hunter 4|Monster Hunter 4]]» frå ,  den 2. januar 2024.*
Filantropen John Kenyon

**John Kenyon** () var ein engelsk filantrop og forfattar.

Kenyon skreiv *Rhymed plea for tolerance* (1833.), *Poems*  (1838.) og *A day at Tivoli* (1849), men er meir kjend gjennom den varme og oppofrande vennskapen sin med Robert og Elizabeth Browning, Charles Lamb og Robert Southey med fleire, og for velgjerda si. Frå det klassiske Weimar, som han vitja, gav han interessante personlege minneskildringar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Kenyon (filantrop)|John Kenyon (filantrop)]]» frå ,  den 2. januar 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
Siltstein

**Siltstein** er ein klastisk sedimentær bergart som er sett saman av partiklar med storleik mellom dei grovare partiklane i sandstein og dei finare i leirskifer. Meir enn to tredelar av bergarten er siltpartiklar, det vil seia med kornstorleik som er mellom 0,002 og 0,006 mm. Vanlige mineral i siltstein er kvarts, feltspat, glimmer og ulike leirmineral, der dei to førstnemnde er meir dominerande i grove partikkelstorleikar og i leirmineral i finare storleikar.

Ordet silt er truleg i slekt med *salt*. Språkrådet går ut frå at opphavet truleg kjem frå engelsk, men i engelsk etymologi meiner ein at opphavet mest sannsynleg er frå norsk og dansk, *sylt*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Siltstein|Siltstein]]» frå ,  den 2. januar 2024.*
Paleosol

**Paleosol** er gamalt jordsmonn som blei danne i fortida. Den presise definisjonen av termen i geologi og paleontologi er litt ulik den ein bruker i jordartslære. 

I geologi og paleontologi er ein paleosol tidlegare jordsmonn som er bevart gjennom dekking av anten løss bli ellersedimentar eller av vulkanske avsetningar (vulkansk oske), som ved eldre avsetningar er blitt litifisert til stein. I kvartalgeologi, sedimentologi, paleoklimatologi og geologi generelt er det den typiske og aksepterte praksisen å bruke ordet «paleosol» for å visa til slik «fossiljord» som er funnen begrava i sediment og vulkanske avsetningar som finst på alle kontinenta.

I jordartslære skil definisjonen seg berre litt: *Paleosoler* er jord som er danna for lenge sidan og som ikkje har noko samband i dei kjemiske og fysiske karaktertrekka sine til dagens klima eller vegetasjon. Slike jordtypar finst i svært gamle kontinentale kratonar, eller i små spreidde stader i gamle berg.

## Paleobotani
Paleosolar er viktige arkiv av informasjon om gamle økosystem, og ulike komponentar av fossil jord kan nyttast til å studera planteliv i fortida. Paleosolar inneheld ofte gamle plantemateriale som pollen og fytolittar, ei biomineralisert form for silika som blir produsert av mange planter, som gras. Både pollen og fytolittfossil frå ulike planteartar har karakteristiske former som kan sporast tilbake til foreldreplantane. Over lange geologiske tidsskalaer kan fytolittar ikkje nødvendigvis bli bevart i paleosolar ettersom silikaformene kan løysast opp.

Ein annan indikator for planteliv i paleosolar er karbonisotopsignaturar. Tilhøvet mellom ulike karbonisotopar i organisk materie i paleosoler speglar tilhøvet mellom plantar som bruker C-3-fotosyntese, som er vanlege i kjøligare og fuktigare klima, og plantar som brukar C-4-fotosyntese, som passar betre i varmare og tørrare forhold. Andre metodar for å undersøka planteliv i fortida i paleosolar er basert på å identifisera restar av lauvvoks, som blir brote ned sakte i jord over tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paleosol|Paleosol]]» frå ,  den 2. januar 2024.*
Fluviale prosessar

**Fluviale prosessar** er i geografi og geovitenskap nemninga på prosessar knytte til elvar og bekker og dei avleiringane og landformer som blir danna av dei. Når bekker eller elvar er i tilknyting til isbrear, innlandsis eller iskapper, nytter ein omgrepa *glasifluvial* eller *fluvioglasial*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Fluviale prosesser|Fluviale prosesser]]» frå ,  den 2. januar 2024.*
Nusantara

**Nusantara** er den planlagde nye hovudstaden i Indonesia, som er meint å erstatta Jakarta som regjeringssete i landet i 2024. Bygginga av byen byrja i juli 2022.

## Bakgrunn
I 2019 kunngjorde president Joko Widodo at den nye hovudstaden skulle leggjast til provinsen Kalimantan Timur på Borneo.

16. januar 2022. blei namnet på den nye hovudstaden gjort kjent. Ordet «nusantara» er avleidd frå gammaljavanesisk *nūsa* ( 'øyar') og *antara* ('ytre'), som kan omsetjasttil 'dei ytre øyane' (sett frå Java). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nusantara|Nusantara]]» frå ,  den 2. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Skeise-VM 2003 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2003 i firkamp** vart avvikla på Ruddalens idrottsplats i Göteborg i Sverige 8. og 9. februar. 24 kvinner og like mange menn frå 12 ulike land deltok i meisterskapen.

Nederlendaren Gianni Romme vart verdsmeister for andre gong, på dei neste tre plassane kom hans landsmenn. Romme var bestemann på dei to lengste distansane, Ids Postma gjekk fortast av alle på 500 meter og Jevgenij Lalenkov på 1500 meter. I kvinneklassa vart Cindy Klassen frå Canada verdsmeister for fyrste gong. Distansesigrarar var Jennifer Rodriguez på 500 m, Claudia Pechstein på 3000 m, Maki Tabata på 1500 m og Clara Hughes på 5000 meter.

Eskil Ervik var den einaste av dei norske deltakarane som hevda seg i tevlingane. Han vart sjettemann samanlagt, Lasse Sætre og Annette Bjelkevik enda høvesvis som nummer 21 og 22.

## Skeise-VM 2003
### Menn



Dato: 8.–9. februar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 8.–9. februar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2003|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2003]]» frå ,  den 2. januar 2024.*  

*Glåmdalen 10. februar 2003
Ludvig II av Bayern

**Ludvig II** () var konge av Bayern frå 1864 til 1886.

Ludvig var rik på evner, men vart stadig meir lunefull og menneskesky. Han fekk bygt fleire praktfulle slott, mellom dei Herrenchiemsee og det fabelaktige alpeslottet Neuschwanstein, utan omsyn til at statsgjelda steig. Han var elles ei sterk støtte til Richard Wagner.

Ludvig sin innfall vart så bisarre at dei måtte kom av sinnssjukdom, så i 1886 vart ein regent sett i staden. Ludvig vart ført til slottet Berg ved Starnberger See, der han drukna i innsjøen.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Skeise-VM 2004 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2004 i firkamp** vart avvikla i Vikingskipet på Hamar dagane 7. til 8. februar. 24 kvinner og like mange menn frå 11 ulike land deltok i meisterskapen.

Chad Hedrick frå USA vart verdsmeister for fyrste gong. Landsmannen Shani Davis sigra på 1500 meter og vart andremann samanlagt. Tredjemann i meisterskapen, Carl Verheijen frå Nederland, vann dei dei to lengste distansane, og Jevgenij Lalenkov frå Russland gjekk fortast av alle på 500 meter. Også Renate Groenewold frå Nederland vart verdsmeister for fyrste gong, ho var også best på 3000 meter. Jennifer Rodriguez frå USA vann både 500 m og 1500 meter, med nederlandske Gretha Smit fekk bestetid på kvinnene sin 5&nbsp;000 meter

Dei norske deltakarane koma på tolvteplass, Eskil Ervik, og 21. plass, Hedvig Bjelkevik. Lasse Sætre gav seg etter fyrste dag.

= Skeise-VM 2004=
## Menn



Dato: 7.–8. februar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 7.–8. februar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2004|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2004]]» frå ,  den 3. januar 2024.*
Langelsheim

**Langelsheim** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Kommunen omfattar 108,8 km² og 15&nbsp;000 ibuarar.

Byen ligg 204 meter over havet, ved nordenden av fjell-landskapet Harz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Langelsheim|Langelsheim]]» frå ,  den 3. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Melovitten

**Melovitten AS** er eit norsk plateselskap som vart stifta i Vågå i Gudbrandsdalen i 2021. Selskapet er eigd og drifta av ekteparet Bjørn Kåre Odde og Solveig Brekke Hauknes. 

Plateselskapet gir i all hovudsak ut folkemusikkproduksjonar frå Noreg og har på kort tid etablert seg som eit attraktivt plateselskap innan den norske folkemusikksjangeren.

## Prisar
Melovitten har i sitt fyrste år gjeve ut fleire plater som har vunne Folkelarm-prisar, tilsvarande folkemusikkens eigen Spellemannspris. 

* Bjørn Kåre Odde: *Folk Chamber* - vinnar Open klasse Folkelarmprisen 2022
* Hollos Efterfølgere: *Gnr. 138, Bnr. 1* - nominert Dansespel Folkelarmprisen 2022
* Mari Midtli & Astrid Sulheim: *Skunde deg, jente* - vinnar Solo Folkelarmprisen 2023
* Atterljomen: *Sjå ut* - vinnar Tradisjonelt samspel Folkelarmprisen 2023
* Madam Jam: *van danse* - vinnar Dansespel Folkelarmprisen 2023

## Utgjevingar

### 2021

* Bjørn Kåre Odde: *Folk Chamber*
* Hollos Efterfølgere: *Gnr. 138, Bnr. 1*

### 2022

* Albin Myrin: *10 Springleikar från Lom*

### 2023

* Malin Alander & Ole Nilssen: *[[Draumkvedet]]*
* Øyvind Sandum & Roger Tallroth: *Sandum/Tallroth*
* Mari Midtli & Astrid Sulheim: *Skunde deg, jente*
* Bjørn Kåre Odde, Schola Cantorum & Tone Bianca Sparre Dahl: *Dyss*
* Frikk Gjeilo: *Heim åt meg*
* Atterljomen: *Sjå ut*
* Madam Jam: *van danse*
* Hans Martin Storrøsten: *Primitiv gitar*
* Vokalensemblet Multa Paucis & Mikael Hedne: *Iris: Fra Nystedt til nystev*
* Odde & Holmen: *Føreferd*
* Øyvind Smidt: *Tverrsnitt*
**<big>2024</big>**

* Rakkarpakk: *Kvadbad*
* Martin Follstad & Olav Kjernmoen: *Malena*
* Sivert Holmen: *I lydarlæte*
* Skurken på dansegolvet: *Skurken på dansegolvet*
* Isa Holmgren: *Dans med meg*
* Familien Odde: *Bjøynn og bjøynnongein* (digital relansering frå 1999)
* Lom spelemannslag: *Frå fyrst te nå nyst* (digital relansering frå 2008)
* Sivert Holmen: *Stillheitas diskotek*
* Ein haile halve maone: *Jostedal*
* Ronny Kjøsen: *Trø, Ingeborg, trø!*
* Bjørn Kåre Odde: *Folk Chamber II*
* Vegard Hansen & Ragna Valde Sletten: *I stugun*

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Nettsida til plateselskapet
* Fullstendig liste over utgjevingar ved melovitten.no
Scholae Collegium

**Scholae Collegium** er eit norsk damekor frå Voss, som starta opp i 1975 med 8 kvinnelege lærarar. Fram til koret offisielt la opp i 2001, blei koret utvida med tre songarar, den eine av dei fungerte også som koret sin pianist når det trong tonefølgje.

Repertoaret har i hovudsak vore norske folkeviser, folketonar og romansar, men og ein del populærmusikk og amerikanske barbershop-songar. Ein stor del av repertoaret vart laga spesielt for Scholae Collegium, blant anna av lokale komponistar/arrangørar som m.a. Per Indrehus og Arvid Aarsnes.

Scholae Collegium har sjølv arrangert, og teke del i mange ulike konsertar, både eigne og i lag med andre samarbeidspartnarar opp gjennom åra, i tillegg til kortare eller lengre innslag ved ymse arrangement i Sør-Noreg (ca. 300 gjennom 25 år).

Koret var på turne i USA i 1981, der det samarbeidde med BUL Ervingen frå Bergen, i eit program med Norsk Folklore, song og dans. I 1985 var koret på turne til Orknøyene i samarbeid med mannsoktetten Käraste Bröder frå Bergen. Dette var eit reint korprogram.

Scholae Collegium var med i Landskonkurransen "Syng for oss" i 1993 (1. pris i klassen damekor A) og i 1995 (3.pris i same klasse). Koret skåra høgt på formidling, musisering og diksjon.

Scholae Collegium har gjort to kassett-/CD-produksjonar: Den fyrste (1981) inneheld eit utval av norske folkeviser og eng./am. populærmelodiar.

Den andre (1991) har tittelen "Det lyser i stille grender". Den er eit samarbeid med Voss Barnekantori v/Grethe Hovland, og lokale musikarar, og inneheld julesongar på nynorsk.

Medlemer i Scholae Collegium har vore:

Tone Jørgensen Fuglehaug, initiativtakar, kunstnarleg leiar og dirigent

Kari Aaarflot Hesjedal, Torgunn Solvoll Bakketun, Grethe Hovland, Ingunn Hommedal, Johanne Vidnes Brandseth, Ingebjørg Reisæter Skorpen, Ingrid Steine Geitle, Laila Rynning Veum, Andi Hjeltnes, Astrid Kløve-Graue.

## Kjelder
Fushimi-ku i Kyoto

er ein bydel i Kyoto i Japan. Bydelen dekkjer rundt 61 km². Han har rundt  innbyggjarar (2020).

## Næringsliv
Følgjande føretak har hovudkvarter i Fushimi:
*Kyocera, produsent av elektronikk og keramikk
*Murata Machinery, produsent av industrimaskinar
*Gekkeikan, produsent av sake, plommevin, shōchū, mirin og amazake
*Kizakura, produsent av sake og øl
*Shoutoku, produsent av sake

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fushimi-ku, Kyoto|Fushimi-ku, Kyoto]]» frå ,  den 10. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Clausthal-Zellerfeld

**Clausthal-Zellerfeld** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Kommunen omfattar 43,7 km² og hyser nær 16&nbsp;000 menneske. Byen ligg sørvest i fjellområdet Harz, 560 meter over havet. Kommunen vart danna 1924 med di gruvebyane Clausthal i sør, og Zellerfeld i nord, slo seg saman.

I Clausthal ligg eit teknisk universitet med 3&nbsp;000 studentar. Bakteriologen Robert Koch var frå Clausthal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Clausthal-Zellerfeld|Clausthal-Zellerfeld]]» frå ,  den 4. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Skeise-VM 2005 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2005 i firkamp** vart avvikla i Krylatskoje ishall på Moskva dagane 5. og 6. februar. 24 kvinner og like mange menn frå 12 ulike land deltok i meisterskapen.

Tyske Anni Friesinger vart verdsmeister for tredje gong, etter ho sigra på samtlege fire distansar. Shani Davis frå USA vart verdsmeister for fyrste gong, framon fjorårsmeisteren, landsmannen Chad Hedrick. Davis var  best av alle også på 1500 meter. Norske Øystein Grødum vann dei dei to lengste distansane, Takahiro Ushiyama frå Japan gjekk fortast av alle på 500 meter.

Dei norske deltakarane vart nummer 8, Øystein Grødum, nummer 15, Håvard Bøkko, nummer 16, Hedvig Bjelkevik, og nummer 22, Maren Haugli. Eskil Ervik fall på 500 meter og braut tevlinga.

## Skeise-VM 2005
### Menn



Dato: 5.–6. februar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 5.–6. februar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2005|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2005]]» frå ,  den 4. januar 2024.*
León i Nicaragua

**León** er den nest største byen i Nicaragua, etter hovudstaden Managua. Bykjernen har rundt 160 000 innbyggjarar, medan kommunen León  hadde eit estimert innbyggjartal på  i 2022. León har eit universitet og ei stor domkyrkje i kolonial barokkstil.

Byen ligg ved Chiquito-elva, kring 90 kilometer nordvest for Managua og kring 18 km aust for stillehavskysten.

## Historie
León blei grunnlagd i 1524 ved Managuasjøen. I 1610, etter å ha blitt råka av ei jordskjelv, blei byen flytta vestover, til staden dei opphavlege innbyggjarane hadde hatt hovudstad. León var hovudstad i den spanske koloniprovinsen og seinare i republikken Nicaragua fram til 1855,  Under borgarkrigen i 1978-79 var det harde kampar i byen. 

## Bilete

File:Leon_from_Fortin.jpg|León
File:UNAN-Leon.jpg|Universitetet
File:Basilica-de-la-Asuncion.JPG|Domkyrkja
File:Leon Catedral Techo 4.jpg|Domkyrkja


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:León, Nicaragua|León, Nicaragua]]» frå ,  den 5. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Louis-Mathieu Langlès

**Louis-Mathieu Langlès** () var ein fransk orientalist fødd i Pérennes i Oise.

Langlès, som var medlem av Institut de France, hadde ei vesentleg role i opprettinga av *École spéciale des langues orientales* (1795) i Paris. Han var den fyrste leiaren ved skulen, og underviste i persisk og malayisk. Langlès gav mellom anna ut *Instituts politiques et militaires de Tamerlan* (1787; omsetjing frå persisk).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Louis-Mathieu Langlès|Louis-Mathieu Langlès]]» frå ,  den 5. januar 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
Hovudperson

**Hovudperson** eller **protagonist** er den sentrale personen i eit litterært verk, som ei bok eller ein film, den som handlinga i verket utspelar seg rundt. Ordet «protagonist» kjem frå gresk *prôtos*, ‘tidleg’ og *agōnistḗs*, ‘tevlar, kjempe’, ‘den fyrste tevlaren’ eller ‘den fyrste spelaren’.

Antagonistrolla skal ha blitt innført i klassisk gresk teater av diktaren Thespis. Med dette skal han ha skapt tragedien frå ein type drama som tidlegare berre bestod av dans og resitering. Etter protagonisten fanst det gjerne også ein **deuteragonist** og ein **tritagonist**, med den nest viktigaste og den tredje viktigaste rolla. Antagonisten blei då spelt av tritagonisten, og deuteragonisten var den allierte eller elska til protagonisten.

Hovudpersonar i moderne populærkultur er vanlegvis drivne av ein god vilje og er  heltar i forteljinga. Hovudpersonen er den personen som har ein antagonist, om det finst ein slik, som motstandar. Handlinga blir drive often framover av at hovudpersonen støyter på hinder av ulike slag, og antagonisten kan vera eit av dei. Det er hjå hovudpersonen at størstedelen av sympatien og identifikasjonen til lesaren eller tilskodaren er meint  å liggja. Det er òg vanleg at hovudpersonen er den rollefiguren som blir utvikla mest i løpet av forteljinga, til dømes ved å gå frå gjerrig til gåvmild som Ebenezer Scrooge.

Eit verk kan ha fleire hovudpersonar. I Margaret Mitchell si bok *Tatt av vinden* er til dømes både Scarlett O'Hara og Rhett Butler hovudpersonar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Huvudperson|Huvudperson]]» frå ,  den 5. januar 2024.*
Martin Behaim

**Martin Behaim** () var ein tysk kartograf og sjøfarar som mellom anna deltok i portugisiske reiser langs vestkysten av Afrika.

Martin Behaim var fødd i Nürnberg. Han var kleshandlar, flytta  i 1484 til Lisboa og gjekk i teneste hos kongen av Portugal. Behaim laga i 1491 den aller fyrste jordglobusen. Globusen er bevart, men er svært ufullstendig og av liten vitskapleg verdi. Han budde fleire år på Azorane, men døydde i Lisboa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Martin Behaim|Martin Behaim]]» frå ,  den 4. januar 2024.*
Belemnitt

**Belemnittar** er ei utdøydd gruppe av blekksprutar. Dei hadde blekksekk, innvendig skal og ti armar som var like lange. Armane hadde ikkje sugekoppar, og byttedyr blei i staden haldne fast med krokar som sat på armane. Dei prosjektilforma skala deira finst ofte i store mengder i sedimentære bergartar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Belemnitter|Belemnitter]]» frå ,  den 6. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Skeise-VM 2006 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2006 i firkamp** vart avvikla i Calgary i Canada helga 18.-19. mars. 24 kvinner og like mange menn frå 13 ulike land deltok i meisterskapen.

Shani Davis frå USA forsvarte verdsmeister-tittelen. Også Cindy Klassen frå Canada vart verdsmeister for andre gong, tre etter den fyrste tittelen. Klasssen var best av alle i samtlege fire løp og sette verdsrekord på 3000 meter med tida 3.53,3, samt i samanlagt med 154,580 tidspoeng. Davis var bestemann på dei to kortaste distansane, nederlendaren Sven Kramer på dei to lengste.

Dei norske deltakarane vart nummer 4 Eskil Ervik. 5 Maren Haugli, 6 Håvard Bøkko,
10 Øystein Grødum, 11 Lasse Sætre og 18 Annette Bjelkevik.

= Skeise-VM 2006=
## Menn



Dato: 18.–19. mars

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 18.–19. mars

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2006|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2006]]» frå ,  den 6. januar 2024.*
Anton van Leeuwenhoek

**Antoni van Leeuwenhoek** () var ein nederlandsk kjøpmann, landmålar og mikrobiolog, fødd og død i Delft. Han er særleg kjent for sitt sjølvlaga mikroskop og sitt banebrytande arbeid innom cellebiologi og mikrobiologi. Frå 1674 gjorde han mange funn som vart kjent gjennom hans korrespondanse med Royal Society i London.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Antoni van Leeuwenhoek|Antoni van Leeuwenhoek]]» frå ,  den 6. januar 2024.*
Sportsklubben Rapp

**Sportsklubben Rapp** er eit idrettslag heimehøyrande i Trondheim. Rapp, som vart stifta 15. april 1898, har i dag einast handball på programmet. Laga spelar i raude trøyer og elles i kvitt. Handballgruppa vart starta i 1946. Laget for karar deltok i perioden 1976-1989 i 11 sesongar på øvste nivå i seriesystemet. I 1985 nådde laget finalen i noregsmeisterskapen, der det vart 13 - 19 mot Stavanger IF.

Rapp var opphavleg ein fotballklubb. Med på programmet kom tennis (frå 1907), bandy (frå 1919), ski (frå 1921), boksing (frå 1924), friidrett (frå 1925), skøyter (frå 1929), bridge (frå 1944) og orientering (frå 1945). I 1920 var Rapp eit av ni idrettslag som stifta Norges Bandyforbund.

Friidrettsutøvaren Birger Marsteen var medlem i Rapp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sportsklubben Rapp|Sportsklubben Rapp]]» frå ,  den 6. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Gordon Duncan

**Gordon Duncan** () var ein skotsk sekkepipespelar, fløytespelar og komponist, fødd i Turriff i Aberdeenshire.

## Bakgrunn
Duncan var fødd i Turriff i Aberdeenshire den 14. mai 1964. Foreldra hans var forpaktaren og balladesongaren Jock Duncan og Frances Duncan. Jock Duncan blei medlem av North of Scotland Hydro-Electric Board kort tid etter at Duncan var fødd, og familien flytta til Thurso og deretter til Pitlochry. Gordon fekk opphavleg opplæring av far sin. Han byrja spela sekkepipe då han var 10 år, og vann mange junior-konkurransar under rettleiinga til Walter Drysdale. Han byrja å miste interessa for konkurransespel då han var 18 år, og var blitt snikkarlærling.

## Karriere
Han fekk merksemd frå folkemusikkgrupper, og drog på turnéar i USA og Europa med Tannahill Weavers, Wolfstone og Ceolbeg. Han blei tilknytt Dougie MacLean, og spelte blekkfløyte på albuma hans. Han byrja å komponera kort tid seinare, etter å ha reist gjennom Europa og opplevd andre musikktradisjonar, særleg bretonsk musikk.

Han var ein svært innverknadsrik sekkepipespelar som braut grensene til tradisjonell sekkepipemusikk. Han var medlem av Vale of Atholl Pipe Band, og speidde òg med Atholl Highlanders, i tillegg til å bli signert av Greentrax som soloartist.

Duncan skapte ein ny stil med idiosynkratisk sekkepipemusikk. Han nytta òg sekkepipe i ein versjon av AC/DC sin som «Thunderstruck». Musikken hans er blitt høyrt ved T in the Park, Celtic Connections, Celtic Colours i Canada, Lorient-festivalen i Bretagne, der han vann MacAllan Trophy to gongar, og Fleadh Cheoil i Irland.

Han arbeidde som renovasjonsarbeidar, og var kjend for å skribla komposisjonar på sigarettpakkar medan han var på jobb.

## Komposisjonar
Duncan skreiv over hundre melodiar i livet sitt. Det kanskje best kjende verket hans, «Andy Renwick's Ferret», blei framført og spelt inn internasjonalt.

Han arrangerte musikk for sekkepipekorpsa Vale of Atholl og ScottishPower.

## Død
14. desember 2005 blei Duncan funnen død heime i Perthshire etter ein lang kamp med alkoholisme. Graveferda hans blei haldnad ved Pitlochry Church of Scotland og hadde hundrevis av sekkepipespelarar til stades.

I 2007 blei det halde ein konsert til minne om han, *A National Treasure*, i Perth arrangert av Gordon Duncan Memorial Trust. Dei neste fire åra synte BBC fram denne konserten. I januar 2016 blei det halde ein ny minnekonsert, *Just for Gordon - Celebrating a National Treasure, ved*  Glasgow Royal Concert Hall som del av Celtic Connections.

## Privatliv
Duncan hadde ei kone, Mary, og ein son, Gordon, to systrar, og ein bror, Ian Duncan, som òg er sekkepipespelar.

## Diskografi
Gordon Duncan spelte inn tre soloalbum, og eit album til blei samla og gjeve ut etter at han døydde av tidlegare oppteke materiale.

* *Just for Seumas* (1994)
* *Circular Breath* (1997)
* *Thunderstruck* (2003)
* *Just for Gordon* (2007)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gordon Duncan|Gordon Duncan]]» frå ,  den 6. januar 2024.*
Kobe Port Tower

**Kobe Port Tower** (japansk 神戸ポートタワー, Kōbe Pōto Tawā) er eit utsiktstårn i hamnebyen Kobe i Hyōgo prefektur i Japan. Det er 108 meter høgt og bygd i stålrøyr. Forma minner om ei lita japansk tromme, ein såkalla tsuzumi.

Tårnet har to delar; ein nedre del med tre etasjar og ein øvre utsiktsdel med fem etasjar. Utsiktsplattforma i fjerde etasje ligg 75 meter over bakkenivå, og i sjette etasje er det ein roterande kafé som går ein heil runde på 20 minutt. Frå sjuande etasje kan ein sjå ut over Osakabukta med øya Awaji, og frå åttande etasje kan ein sjå heilt til Kansai internasjonale lufthamn.

Utsiktstårnet blei renovert mellom  2009 og 2010 og utstyrt med LED-lys.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kobe Port Tower|Kobe Port Tower]]» frå ,  den 6. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Søraust-USA

**Søraust-USA** () er den austre delen av Sørstatane i USA, og den sørlege delen av Aust-USA.

United States Census Bureau har ingen offisiell definisjon på området, men  Association of American Geographers definerer området som å omfatta delstatane Alabama, Florida, Georgia, Kentucky, Mississippi, Nord-Carolina, Sør-Carolina, Tennessee, Virginia og Vest-Virginia.

Puerto Rico og Dei amerikanske Jomfruøyane ligg søraust for Florida, og er rekna som del av Sørstatane eller Søraust-USA av Federal Aviation Administration, Agricultural Research Service og U.S. National Park Service.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sydöstra USA|Sydöstra USA]]» frå ,  den 6. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Skjoldabukta

**Skjoldabukta** er ei vik og ein badeplass som er ein del av strandlinja langs Nordåsvannet på Skjold i Bergen, og består av ei langgrunn sandstrand. Området er tilrettelagt og drive av Bergen og Omland Friluftsråd. I Skjoldabukta finst det toalett, benker, stupebrett og handikap-rampe, i tillegg til ei større, flat grasmark.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Skjoldabukta|Skjoldabukta]]» frå ,  den 6. januar 2024.*
Fred Morrison

**Fred Morrison** () er ein skotsk musikar og komponist. Han var fødd i Bishopton i Renfrewshire. Han har opptredd profesjonelt med skotsk sekkepipe, skotsk lita sekkepipe, border-sekkepipe, Northumbria-sekkepipe og uilleann-sekkepipe og med blekkfløyta *low whistle*.

Morrison har vunne Macallan/MacCrimmon-trofé på Lorient-festivalen ti gonger, ein rekord. I tillegg til å verka som solosekkepipespelar, har han spelt med band som Clan Alba og Capercaillie. Albuma hans har fått gode kritikkar.

I 2004 blei han vald til Årets instrumentalist i Scots Trad Music Awards. Han har elles vunne ei rekkje andre prisar for solospel av skotsk sekkepipe.

Morrison har laga melodiar som er utbreidde blant solo- og folkemusikkspelarar. Nokre av dei er «Passing Places», sett saman av ein livleg hornpipe og ein sakte low whistle-air inspirert av togturar som Morrison gjorde over heile Storbritannia, «Living Uist», «The Lochaber Badger» og strathspeyen «Seonaidh's Tune», som han skreiv for sonen sin.

Morrison er òg grunnleggaren og designaren av Fred Morrison Pipes, eit merke som produserer skotsk sekkepipe, bordersekkepipe og skotsk lita sekkepipe.

## Diskografi
;Soloalbum

* *The Broken Chanter* (1993)
* *The Sound of the Sun* (2000)
* *Outlands* (2009)

;Fred Morrison og Jamie McMenemy

* *Up South* (2003) 

;Fred Morrison Trio

* *Live at the Glasgow Royal Concert Hall* (2015)

;Ulike artistar med Fred Morrison

* *Celtic Colours* (1998)
* *Piping Up* (2000)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fred Morrison|Fred Morrison]]» frå ,  den 7. januar 2024.*
Sonnets from the Portuguese

***Sonnets from the Portuguese***, skriven ca. 1845-46 og fyrst gjeven ut i 1850, er ei samling av 44 kjærleiksdikt i sonetteform skrivne av Elizabeth Barrett Browning. Samlinga var omtykt og populær i levetida til diktaren, og er det framleis. Sjølv om tittelen hintar om at sonettene er omsette frå portugisisk, er dei i røynda alle skrivne av Browning.

Den fyrste linja av Sonette 43 er blitt ei av dei best kjende i engelsk diktarkunst: «How do I love thee? Let me count the ways.»

## Tittel

Barrett Browning var i utgangspunktet tilbakehalden med å gje ut dikta, ettersom ho meinte dei var for personlege. Men mannen hennar, Robert Browning, insisterte på at dei var den beste samlinga av engelskspråklege sonettar sidan Shakespeare si tid, og oppfordra henne til å publisera dei. For å gje seg sjølv og ektemannen litt privatliv, bestemte ho seg for å gje dei ut som om dei var omsetjingar frå eit anna språk. Ho planla opphavleg å kalla samlinga *Sonnets translated from the [[Bosnisk|Bosnian]]*, men Robert Browning føreslo at ho i staden hevda at kjelda var portugisisk, kanskje på grunn av si eiga beundring for Camões og at kallenamnet hans for henne var «my little Portuguese». Tittelen er òg ein referanse til *Les Lettres Portugaises* av Claude Barbin frå 1669.

## Kjende sonettar frå verket
Dei best kjende dikta i samlinga er nummer 33 og 43:

### Nummer 33

### Nummer 43
 

## Inspirasjon for andre verk
Fyrstelinja til Sonette 43 er blitt brukt i ei rekkje titlar og verk.

### Musikk

* «Let Me Count the Ways» av Yoko Ono, song frå *Milk and Honey* frå 1980 
* «Let Me Count the Ways (I Love You)» song av The Temptations frå *The Temptations Do The Temptations* frå 1976.
* «Let Me Count the Ways», song av Tanya Tucker frå *Dreamlovers* frå 1980.
* «Let Me Count the Ways», song av Steve Hackett frå *Till We Have Faces* frå 1984.
* «Let Me Count the Ways», song av Dave Koz frå *Off the Beaten Path* frå 1996.
* «How do I love thee?» av Libby Larsen frå *Sonnets from the Portuguese* frå 1990.
* «Let Me Count the Ways» av Natural frå 2002.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sonnets from the Portuguese|Sonnets from the Portuguese]]» frå ,  den 6. januar 2024.*
Buxtehude

**Buxtehude** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, om lag 20 kilometer sørvest for Hamburg. Kommunen omfattar 76,7 km² og 41&nbsp;000 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Buxtehude|Buxtehude]]» frå ,  den 7. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Falconara Marittima

**Falconara Marittima** er ein by og ein kommune i provinsen Ancona i Marche-regionen i Italia. Kommunen har 25&nbsp;000 ibuarar og er 25,5 km² vid. Byen ligg ved Adriahavet, 9 kilometer nord for byen Ancona.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Falconara Marittima|Falconara Marittima]]» frå ,  den 7. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Guyanaregionen

**Guyanaregionen**, **Guyanastatane** eller **Guyanas**  er ein region i det nordaustlege Sør-Amerika, som femnar om territoria Guyana, Surinam og Fransk Guyana.

Guyanastatane dekkjer delar av guayanaskjoldet, som også inkluderer regionar av Venezuela, Brasil og Colombia. 

Territoria i Guyanas har ei felles historie, ettersom dei vart koloniserte av europeiske land som ligg utanfor Iberia, i motsetning til resten av Sør-Amerika. Denne situasjonen har distansert Guyanastatane kulturelt, språkleg og politisk frå resten av landa på det søramerikanske subkontinentet som dei tilhøyrer, og har på den andre sida ført dei nærare samfunnet i Karibia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger dels på «[[:es:Las Guayanas|Las Guayanas]]» frå , den 7. januar 2024*
Nekton

**Nekton** (frå gresk ) refers to the actively swimming aquatic organismar i ein vassmasse. Omgrepet blei føreslått av den tyske biologen Ernst Haeckel for å skilja mellom aktive symjande vassorganismar og passive organismar som blei frakta med straumen, eller plankton. Som ei rettesnor har nektoniske organismar høgare reynoldstal (over 1000) medan planktoniske organismar har låge (under 10). Nokre organismar kan byrja livet som plankton og gå over til nekton seinare i livet, noko som gjer det vanskeleg å laga absolutte skilje mellom plankton og nekton når det gjeld visse artar. Derfor vel nokre biologar å ikkje bruka omgrepet.

Havknekton består av dyr som stort sett kjem frå tre kladar:

* Virveldyr er den største gruppa; desse dyra er støtta av bein eller brusk.
* Blautdyr er dyr som blekksprutar og skjel.
* Krepsdyr er dyr som hummer og krabbar.

Eit typisk døme på organismar som det er identifisert som planktonisk i fyrste livsfase og nektonisk etter at dei veks og auka i kroppstorleik er medusa til manetene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nekton|Nekton]]» frå ,  den 7. januar 2024.*
Skeise-VM 2007 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2007 i firkamp** vart avvikla i Heerenveen i Nederland dagane frå 9. til 11. februar. 24 kvinner og like mange menn frå 14 ulike land deltok i meisterskapen.

Nederlendarane Sven Kramer og Ireen Wüst vart begge verdsmeistrar for fyrste gong. Kramer sigra også på dei to lengste distansane, Wüst på 1500 meter og 3&nbsp;000 meter. Erben Wennemars, også han frå Nederland, var bestemann på dei to kortatse distansane. Tyske Anni Friesinger og tsjekkiske Martina Sáblíková vann høvesvis 500 meter og 5&nbsp;000 meter for kvinner.

Dei norske deltakarane vart nummer 4 Håvard Bøkko, 8 Eskil Ervik, 12 Maren Haugli, 18 Sverre Haugli og 19 Henrik Christiansen.

## Skeise-VM 2007
### Menn



Dato: 9.–11. februar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 9.–11. februar

### 500 meter




### 1500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2007|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2007]]» frå ,  den 7. januar 2024.*
Charles Lamb

**Charles Lamb** () var ein engelsk essayist og kritikar. 

Lamb er mellom anna kjend for samarbeidet sitt med systera Mary Lamb. Paret samarbeidde mellom anna om *Tales from Shakespeare* (1807), ei samling gjenfortelljngar av Shakespeare-stykke for barn, men berre namnet til Charles stod på omslaget. Året etter gav Charles ut ein barneversjon av Odysséen, *The Adventures of Ulysses* (1808).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Charles Lamb|Charles Lamb]]» frå ,  den 7. januar 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*
Cornwall County på Jamaica

**Cornwall** er den vestlegaste av dei tre historiske grevskapa på Jamaica. Det har inga administrativ tyding i dag.  Området inkluderer Montego Bay, den nest største byen på øya etter area.

## Historie
Dei tre grevskapa på Jamaica blei oppretta i 1758 for å gjera det lettare å organisera domstolar etter det britiske grevskapssystemet. Cornwall, det vestlegaste grevskapet, fekk namnet etter det vestlegaste grevskapet i England. Savanna-la-Mar var fylkesbyen.

## Sokn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cornwall County, Jamaica|Cornwall County, Jamaica]]» frå ,  den 7. januar 2024.*
Cambridge på Jamaica

**Cambridge** er ein by på Jamaica. Han er hovudbyen i Saint James Parish, og ligg i fjella, 24 km søraust for byen Montego Bay.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cambridge, Jamaica|Cambridge, Jamaica]]» frå ,  den 7. januar 2024.*
Bad Harzburg

**Bad Harzburg** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, knapt 10 kilometer aust-søraust for Goslar. Kommunen omfattar 65,5 km² og knapt 22&nbsp;000 ibuarar.

Byen ligg ved nordenden av høglandsområdet Harz, 261 meter over havet, og er kjend som ein kurstad.
I aust grensar kommunen mot Sachsen-Anhalt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bad Harzburg|Bad Harzburg]]» frå ,  den 8. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Novi Ligure

**Novi Ligure** er ein by og ein kommune i Alessandria i regionen Piemonte i Italia. Kommunen har i kring 27&nbsp;500 ibuarar og eit flatemål på 54,2 km². Byen ligg 197 meter over havet, om lag 15 kilometer søraust for provinshovudstaden Alessandria.

Næringsmiddelindustrien er viktig for økonomien i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novi Ligure|Novi Ligure]]» frå ,  den 8. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Per Sonerud

**Per Sonerud** () var ein bankmann og Høgre-politikar frå Skjeberg i Østfold.

Sonerud gjekk handelsskule i 1934 og arbeidde i lang tid, frå 1935 til 1982, i Sarpsborg sparebank. Han var aktiv på leiarsida innom idretten, både lokalt og nasjonalt. Frå 1964 til 1968 var han såleis formann i Norges Friidrettsforbund.

Hausten 1965 vart Sonerud vald inn på Stortinget frå Østfold for partiet Høgre. Dei neste fire åra hadde han plass i Administrasjonskomiteen. Omframt tida på Stortinget, hadde Sonerud framståande verv innom Sarpsborg kommune og i Østfold fylke.

## Kjelder
Goslar

**Goslar** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, ei 50 km søraust for Hannover. Kommunen omfattar 163,9 km² og 50&nbsp;000 ibuarar. Goslar ligg i utkanten av fjellområdet Harz.

Goslar var ein sjølvstendig by (fri riksby) frå 1290 til 1802, ei tid under Trettiårskrigen kontrollert av svenske troppar.

Sidan 1992 er gamlebyen, sølvgruva Rammelsberg og Oberharzer vasstårn med på UNESCO si verdsarvliste.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Goslar|Goslar]]» frå ,  den 8. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Turua

**Turua** er ein liten busetnad ved breidda av Waihou-elva i Hauraki Plains på Nordøya på New Zealand. Han ligg nær munninigen av elva, 9 km sør for bukta Firth of Thames og 12 km sør for byen Thames. Staden har vegsamband via Hauraki Road til SH 2 i nord og SH 2 i sør.

Ved folketeljinga i 2018 hadde Turua 381 innbyggjarar. Registrerte folkegrupper var 87,4 % europear/pākehā, 19,7 % [maori, 1,6 % stillehavsfolk, 3,1 % asiatar og 1,6 % anna. Ein kunne oppgje meir enn ei folkegruppe.

Turua er eit maoristadnamn som tyder ‘sett to gonger’, og viser til refleksjonar i elva. Før den europeiske busetnaden var byen ein maori-pā omringa av store skogar av kahikatea. På slutten av 1800-talet blei Turua eit av dei viktigaste områda for utnytting av treslaget på New Zealand då familien til George og Martha Bagnall kjøpte Turua sagbruk i 1875. Dei neste førti åra blei kahikatea-lundane rundt byen erstatta av små familiegardsbruk.

## Galleri

Main road in Turua, Hauraki Plains ATLIB 70076.png|Hovudgata i Turua kring 1920.
Waihou_River_at_Turua_01.jpg|Turua Wharf, med utsyn nedover Waihou-elva.
Waihou_River_at_Turua_2.jpg|Turua Wharf, med utsyn oppover elva.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turua|Turua]]» frå ,  den 8. januar 2024.*
Coxhoe

**Coxhoe** er ein landsby i County Durham i England. Han ligg kring 8 km sør for sentrum av Durham. Civil parish-området Coxhoe omfattar òg busetnaden Quarrington Hill i nærleiken. Valområdet Coxhoe er endå større, og har eit folketal på 7 027. Namet «Coxhoe», kjend som *Cokishow* kring 1240, er truleg avleidd frå eit gammalengelsk personnamn som **Cocc* og *hōh*, ‘høgde’.

## Historie
Den eldste gjenstanden som er funnen i området er ei enkel øks frå bronsealderen. Det finst få andre gjenstandar frå før mellomalderen, då området fyrst utvikla seg. Ein tidlegare landsby utvikla seg ved Coxhoe East House, men blei truleg fråflytta på byrjinga av 1500-talet.

Den moderne landsbyen Coxhoe utvikla seg på 1700- og 1800-talet, i lag med kolgruver i området. Han er fyrst registrert i 1750. Gruva Coxhoe Colliery blei opna i 1827; frå 1801 til 1841 auka folkesetnaden frå 117 til 3 904. Restar av andre delar av kolindustrien er framleis synlege i nærleiken. Bygningane frå Heugh Hall er no ein del av ein gard, medan løpet til den gamle hestebana framleis er synleg i terrenget.

Coxhoe hadde to jernbanestasjonar, ein i sør og ein i nord. Det var ein keramikkverkversktad i Coxhoe frå 1769 som fyrst produserte grove brune pottar, og frå 1851 byrja det òg å lage tobakkspiper. Coxhoe hadde òg sitt eige gassverk, som produserte gass frå lokalt kol og så sendte han rundt i landsbyen gjennom eit røyrsystem. Det meste av kolet blei transportert ut av Coxhoe av Clarence Railway.

### Coxhoe Hall
Coxhoe Hall var eit toetasjes hus med fem travéar frå kring 1725. Det blei bygd for John Burdon på staden der det hadde stått eit hus frå tudortida. Dette huset hadde tilhøyrt Blakiston-familien frå ca.1400 til 1600, og deretter familien Kennet og jarlane av Seaforth. John Burdon, som var ansvarleg for å byggja huset om, skapte òg landskapshagen ved Hardwick Hall nær Sedgefield. 

Den enkle bygningen i klassisk stil fekk seinare eit gotisk preg, med kreneleringar og lansettvindauge. Diktaren Elizabeth Barrett Browning budde her tidleg i barndommen.

Huset blei kjøpt av East Hetton Colliery Company i 1938, og blei brukt til å husa italienske og tyske krigsfangar under andre verdskrigen. Bygningen blei funnen å vera utrygg av National Coal Board, og riven i 1956. Grunnmuren, tenestebygningane og portstolpane er framleis synlege. 

## Kjende innbyggjarar

* Elizabeth Barrett Browning, diktar i viktoriatida
* Matthew Robson, fotballspelar (Hartlepool United og Carlisle United).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coxhoe|Coxhoe]]» frå ,  den 8. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Kelloe

**Kelloe** er ein landsby og eit civil parish i County Durham i England. Ved folketelljnga i 2011 hadde civil parish-området eit innbygjarartal på . Staden ligg ved hovudvegen A177,  søraust for Durham.

## Historie
Landsbyen har namnet sitt etter familien Kelloe eller Kellaw. Richard Kellaw var biskop av Durham i 1311.

Det blei danna nye landsbyar i området i samband med utbygginga av gruveindustrien. Folkesetnaden i Kelloe sokn, som opphavleg omfatta busetnadane i Kassop, Coxhoe, Quarrington, Thornley og Wingate, auka frå 663 til over 11 000 i 1848. Folketalet i Kelloe landsby blei verande lågt, med berre 156 innbyggjarar. På denne tida var landsbyen Kelloe ein busetnad kalla Town Kelloe som låg ei halv mile aust for den vesle bygda Church Kelloe. Dagens landsby, som ligg vest for kyrkja, blei bygd på 1900-talet. Han låg delvis i Coxhoe parish fram til 1986, då det blei gjort grenseendringar; ein del av Quarrington Hill blei overført frå Kelloe til Coxhoe på same tid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kelloe|Kelloe]]» frå ,  den 8. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Regionar i Brasil

Delstatane og det føderale distriktet i Brasil er delt inn i fem regionar.

## Inndeling

### Regionen Norte (Nord)

* Acre
* Amapá
* Amazonas
* Pará
* Rondônia
* Roraima
* Tocantins

### Regionen Nordeste (Nordaust)

* Alagoas
* Bahia
* Ceará
* Maranhão
* Paraíba
* Pernambuco
* Piauí
* Rio Grande do Norte
* Sergipe

### Regionen Centro-Oeste (Sentral-vest)

* Goiás
* Mato Grosso
* Mato Grosso do Sul
* Det føderale distriktet (Distrito Federal)

### Regionen Sudeste (Søraust)

* Espírito Santo
* Minas Gerais
* Rio de Janeiro
* São Paulo

### Regionen Sul (Sør)

* Paraná
* Rio Grande do Sul
* Santa Catarina

## Sjå òg

* Delstatar i Brasil

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Brasiliens regioner|Brasiliens regioner]]» frå ,  den 8. januar 2024.*
Skeise-VM 2008 i firkamp

**Verdsmeisterskapen på skeiser 2008 i firkamp** vart avvikla i Berlin i Tyskland helga 9. og 10. februar. 24 kvinner og like mange menn frå 14 ulike land deltok i meisterskapen.

Nederlendaren Sven Kramer forsvarte VM-tittelen, medan lanskvinna Paulien van Deutekom overraska stort ved å vinne kvinne-klassa. Kramer var bestemann også på dei to lengste distansane, kanadiske Denny Morrison gjekk fortast av alle på 500 meter, det same gjorde Shani Davis på 1500 meter. I kvinne-klassa sigra Deutekom på 3000 m, Christine Nesbitt frå Canada på 500 meter, nederlanske Ireen Wüst på 1500 meter og tsjekkiske Martina Sáblíková på 5000 meter.

Dei norske deltakarane vart nummer 2 Håvard Bøkko, 11 Sverre Haugli, 15 Henrik Christiansen og 18 Mari Hemmer.

## Skeise-VM 2008
### Menn



Dato: 9.–10. februar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner



Dato: 9.–10. februar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2008|Wereldkampioenschappen schaatsen allround 2008]]» frå ,  den 9. januar 2024.*
Seesen

**Seesen** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, i det kuperte landskapet straks nordvest for det høgreliggjande Harz. Kommunen omfattar 102,3 km² og 19&nbsp;000 ibuarar.

Turisme er ei viktig næring i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Seesen|Seesen]]» frå ,  den 9. januar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*