open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Riksveg 47

**Riksveg 47** (**Rv47**) går mellom Rossabø i Haugesund og Husøy i Karmøy.

Vegen var før 1992 ein del av den dåverande riksveg 14. Før 1. januar 2010 var fylkesveg 47 del av vegen, og Husøyvegen var kommunal veg.

Denne vegen er no ein del av 

## Kommunar og knutepunkt
### 

Karmsundgata
*    Rossabø

Rv47
*   Norheimvegen frå Norheim til  Spanne
*  Bomstasjon Norheim (frå 2. februar 2009)
*  Karmsundbrua (691 m)
*  → Salhus  «De fem dårlige jomfruer» til Nordbøkrysset
*  Øvrabøvegen frå Bø til  Hauga (1,5 km)
Karmøyvegen
*  Torvastadvegen, Bø
*   Visnesvegen frå Dalen (Avaldsnes) til Visnes Verk,  Kong Augvalds Vei til Avaldsnes kirke (1,0 km)
*  Kvalavågveien frå Velde til  Hinderaker (2,8 km)
*   Nygård,  til 
Husøyvegen
* Endepunkt Husøy hamneterminal
Fylkesveg 49

:*Sjå òg [[Fylkesveg 49 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 49** (**Fv49**) går mellom Jektavik i Stord og Norheimsund i Kvam. Vegen (bortsett frå ferjestrekninga og felles trasé med riksveg 48) er 102,8&nbsp;km lang.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Jektevik
* Ferje frå Jektevik (10 min, 1-2 turar/time). (Visse turar via Huglo, då tar det 30 min)
*via Huglo,  frå Nordhuglo til Tveit

*til Hodnanes (artikkel om ferjesambandet)
* frå Hodnanes til Lunde
* frå Flatråker til Holme (8,3&nbsp;km)
* Holme
* frå Søreidevågen til Neshavn kai (6,4&nbsp;km)
* frå Søreide til Gjøvåg
* Uggdalseidtunnelane I og II (88 og 63 m)
* frå Uggdal til  Onarheim (12,9&nbsp;km)
* Arm til Våge (0,4&nbsp;km)
** frå Våge til Ytre Teigland (1,4&nbsp;km)
**Våge →  ferje til  Halhjem i Os (artikkel om ferjesambandet)
* frå Gjersvik til Gåsevik kai
* Lunde
* frå Skogstad til Malkenes kai (0,7&nbsp;km)
* Lukksund bru (316 m)

* Stussvikhovdatunnelen (1217 m)

* frå Eikåsen til  Sævareid i Fusa (24,8&nbsp;km)
* Gjermundshamn, felles trasé til Mundheim
* Ramnaheitunnelen (ca. 60 m)
* Bjørklundtunnelen (94 m)
* Vestreviktunnelen (481 m)

* Bergadalstunnelen (188 m)
* Vågstunnelen (122 m)
* Gravdalstunnelen (91 m)
* Mundheim
* frå Fosse til Haukås (3,5&nbsp;km)
* Fossetunnelen (279 m)
* Tørvikbygd →  ferje til Jondal
* Vangdalsbergtunnelen (430 m)
* Norheimsund

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Jektevik-Hodnanes
Fylkesveg 542

**Fylkesveg 542** (**Fv542**) går mellom Føyno i Stord og Svortland i Bømlo. Veglengda er 19,7 km.

Vegen går på bruer vestover frå Føyno til Røyksund på Bømlo, med ein arm sørover til Moster. Frå Røyksund går vegen nordover til Folderøy, og deretter vestover til Svortland.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreformen trødde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Føyno, sjå òg Trekantsambandet
*Nautøya
* Bømlabrua (998 m)

*Spissøya
* Spissøybrua (283 m)
*Arm frå Røyksund til Mosterhamn (5,7 km)
** Røyksundbrua (ca. 40 m)
** frå Hantikkehaugen til Notlandsvågen (3,8 km)
**Endepunkt Mosterhamn
* frå Grøvle til  Sakseid (8,5 km)
* Stokkajuvtunnelen (296 m)
*Folderøy
* Ekornsætre, felles trasé til Blindingestølen
* Blindingestølen
* frå Hollundskjosen til Brandasund
*  Stavlandsvegen frå Svortland til Kvernahaugen,  Tverråvegen til  Tormodsæter (6,8 km)

## Bakgrunnsstoff
Raudbete

**Raudbete** er ei toårig plante i beteslekta i amarantfamilien, kjend for rotknollen sin som ofte er raudfiolett på farge og blir mykje brukt som grønsak. Planta er lettdyrka og hardfør og kan under gunstige tilhøve gro langt mot nord. Både rot og blad kan brukast til mat.

## Skildring
Raudbete veks typisk over to år der planta dannar blad og opplagsnæring det første året og utviklar frøstengel det neste. Frøa heng saman i ei frukt på opptil fire frø.

Rotknollen kan ha ulike fasongar ut frå kva slag raudbete ho kjem frå. Han kan vera kulerund, oval, sylindrisk eller meir flattrykt. Raudbeteknollar inneheld ofte betalain-fargestoff som betacyanin og betanin. Desse kan gje knollane raudfiolett, gul eller kvitleg farge. I nokre typar er heile knollen éin farge heile vegen gjennom, i andre kan han til dømes ha sirklar i ulike fargar som raudt og kvitt. Lyse raudbetar er ofte søtare på smak enn dei mørkare typane.

## Dyrking
Raudbete stammar frå strandbete, ein kystplante som veks vilt i middelhavslanda. Den eldste omtalen av raudbete er frå 200-talet. Grønsaken blei brukt av romarane, og blei tidlegare kalla «romarbete». Dyrking av rødbete spreidde seg nordover i heile Europa, og kom truleg til Noreg på 1400-talet. Han kan dyrkast i heile Noreg.

Planta kan ha kort vekstsesong, ofte ikkje meir enn knappe tre månader frå ein sår til ein haustar. Ein kan også hausta blad nokså kort tid etter såing. Raudbete er rekna som ei middels næringskrevjande plante. Ho treng ein god del kalium og bor.

## Bruk
Raudbeta blir gjerne sylta, kokt eller bakt, og kan serverast varm eller kald, som siderett, pålegg eller i salat. Knollen kan også etast rå, då gjerne raspa. 

Raudbete blir brukt i rettar som borsj, Biff à la Lindstrøm, polsk ćwikła og sylteprodukt som raudbetegg og raudbetsild.

Fargestoff frå raudbete (E 162) blir brukt ved farging av andre næringsmiddel. 

Næringsinnhaldet i raudbete per 100 garm er rundt 8 mg vitamin C, 345 mg kalium, 2,6 g kostfiber, 88 % vatn, 0,1 g fett og 148 kJ tilført energi. Sylta raudbete inneheld meir energi, ca. 250 kJ eller 60 kcal/100 g.

## Galleri

Beetroot on plate.jpg|Raude raudbeter
Red-orange root vegetable 01.jpg|Gylne raudbeter
Betterave jaune Montpellier.JPG|Gul raudbete
Betterave Rossa di Chioggia Montpellier.JPG|*Chioggia*-raudbete
Albinobeets.jpg|Kvite raudbeter



Betterave rouge grosse Vilmorin-Andrieux 1904.png
Betterave rouge ovoïde Vilmorin-Andrieux 1883.png
Betterave rouge hâtive de Dewing Vilmorin-Andrieux 1904.png
Betterave rouge à salade de Trévise Vilmorin-Andrieux 1904.png
Betterave rouge de Bassano Vilmorin-Andrieux 1883.png


## Kjelder

*«Rødbete» (31. desember 2013), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 22. mars 2014.
*Svein Solberg, «Rødbete» , *Agropub - nettside for økologisk landbruk*
*«Rødbete» , *Opplysningskontoret for frukt og grønt*
*«Visste du dette om RAUDBETE?» , Brimiland.no
*«Rødbete» , Mesterhagen.no

## Bakgrunnsstoff
Mount Hobson på Great Barrier Island

**Mount Hobson** (*Hirakimata* på maori) er det høgaste fjellet på øya Great Barrier Island på New Zealand. Det ligg sentralt på øya og toppen er 627 moh. Fleire tur-ruter gir relativt lett tilgang til toppen, den kortaste, som tek om lag to timar, går gjennom det kjende fjellpasset Windy Canyon og gjennom restar av gammal kauriskog der det står att ei rekkje store tre. Frå toppen er det fin utsikt over øya, over mot halvøya Coromandel Peninsula og øygruppa Poor Knights Islands. Området kring toppen er også klekkeområde for svart havsule.

## Kjelder
Jura

**Jura** kan syna til:
* Departementet Jura i Frankrike
* Juratida i geologisk tidsskala
* Jura i Skottland
* Kantonen Jura i Sveits
* Jurafjella
* Elva Jūra i Litauen.
* Rettsvitskap (*jura* er fleirtal av latin *jus* = rett)
* Den polske jurakjeda, eit høgland i sørlege Polen

* Fleirtal av jur
Orkester

**Orkester** er ei større gruppe av instrumentalmusikarar som speler saman. Det skil seg dermed frå frå kor med songarar, og frå mindre instrumental-ensemble og band med færre medlemmer. Storleiken på eit orkester er likevel ikkje fastlagt. Medan symfoniorkester kan ha over hundre medlemmer, finst det grupper kalla «orkester» med så få som fire medlemmer, særleg innan jazz- og dansebandtradisjonane.

Eit orkester kan spela instrumentalmusikk som symfoniar eller akkompagnera solistar. Musikarane kan spela etter noter eller improvisera. Dei blir ofte leia av ein dirigent eller kapellmester, men kan også spela utan leiar.

## Ordsoge
I antikkens Hellas var *orkhestra* området der koret song og dansa, mellom *proskenion*, scenen, og *theatron*, der tilskodarane sat. Det moderne orkesteret har fått namnet sitt etter dette, og orkestergrava i framsyningssalar kan framleis minna om dette området.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Orkester|Orkester]]» frå , og «[[:sv:Orkester|Orkester]]» frå  den 8. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Rovigo

**Rovigo** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Rovigo i regionen Veneto og har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar.

## Geografi
Rovigo ligg i eit lågtliggande område kalla Polesine, 80&nbsp;km med jernbane sørvest for Venezia og 40&nbsp;km sørvest for Padova ved Adigettokanalen. Kommunen Rovigo strekker seg mellom elvane Adige og Canalbianco, 40&nbsp;km vest for Adriahavet. Ein *[[frazione]]*, Fenil del Turco, strekker seg derimot sør for Canalbianco.

Polesine er namnet på det lågtliggande område mellom elvane Adige og Po og sjøen. Opphavet til dette namnet er ikkje kjend og vert stort sett berre nytta om provinsen Rovigo, men stundom òg om naboområda Adria og Ferrara. 

## Historie
Rovigo (både *Rodigium* og *Rhodigium* på latin) dukkar først opp i skriftlege kjelder frå Ravenna den 24. april 838. Opphavet til byen er usikkert. I 920 vart han vald som mellombels residens for biskopen av Adria, Paolo Cattaneo, då byen hans vart øydelagd av ungarske herjingar. Han starta bygginga av festningsverk som stod ferdig alt i 945. Vicomten av Rovigo bygde fleire murar i 1130-åra for Huset Este. Dagens Torre Donà er restane etter borga som vart bygd ein gong i tida mellom. Ho er 66 meter høg og kan vere det høgaste murtårnet på denne tida om datoen det vert sagt det stod ferdig er riktig.

I 1194 kom Rovigo formelt under Azzo VI d'Este, hertugen av Ferrara, som tok tittelen *conte* (greve) av Rovigo. Este sitt styre enda i 1482 då Republikken Venezia tok byen med etter ei omleiring. Este tok tilbake byen under Cambraiforbundskrigen, men venetianarane fekk han tilbake i 1514. Dei heldt på byen fram til den franske revolusjonen. I 1806 oppretta Napoleon Bonaparte eit hertugleg storlen for general Anne Jean Marie René Savary. Etter napoleonskrigane gjekk byen til Keisardømmet Austerrike i 1815 og han fekk status som keisarby.

Rovigo vart annektert til Kongedømet Italia i 1861. I 1866 vart han forbunde med jernbane til Padova, Ferrara, Verona (via Legnago) og Chioggia (via Adria). På 1900-talet vart byen industrialisert og den viktigaste industrien var eit sukkerraffineri. I 1937 vart Adigetto-kanalen omleia vest for byen og ei stor gate, *Corso del Popolo*, vart bygd over det tidlegare løpet. I åra 1943-1945 var Rovigo ein del av Den italienske sosialrepublikken og har vore ein del av Italia sidan 1946. I 1950- og 1960-åra skjedde det ei dramatisk utvikling i Rovig og han var den byen som vart raskast urbanisert etter den andre verdskrigen.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rovigo|Rovigo]]» frå ,  den 8. januar 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*forskjellige forfattarar, *Rovigo. Ritratto di una Città.*, Minelliana - Rovigo, 1988.
[*Historia til Polesine av Enzo Sardellaro.
Menneskehandel

**Menneskehandel** er det å bruka menneske som varer, altså ved å selja og kjøpa dei og gjennom vidare utnytting. Ein kan hevda eigedomsrett over eit menneske ved å ta dei til fange gjennom krig eller overfall, på grunn av gjeld som ikkje kan betalast, eller fordi visse folk i eit samfunn tradisjonelt har eigedomsrett over andre. Menneske det blir handla med er ofte slavar, men kan også bli innlemma i familiar gjennom ekteskap eller adopsjon.

## Sjå òg
* Menneskehandel i Afrika
* Kidnapping
Chioggia

**Chioggia** er ein kystby i provinsen Venezia i regionen Veneto i Italia med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på ei lita øy sør i Venezialagunen, om lag 25 km sør for Venezia. Ei vegfylling går mellom øya og fastlandet og til bydelen (*[[frazione]]*) Sottomarina. 

## Historie
Chioggia og Sottomarina var lite viktig i antikken, men vart nemnd av Plinius som *fossa Clodia*. Ei lokal segn fortel at byen vart grunnlagd av ein *Clodius*, men opphavet til dette er ikkje kjend. 

Dei første skriftlege kjeldene som nemner Chioggia er frå 500-talet, då byen var ein del av Austromarriket. Chioggia vart øydelagd av kong Pippin av Italia på 800-talet, men vart bygd opp att rundt ein ny industri som basert seg på saltkjel. I mellomalderen vart sjølve Chioggia kalla *Clugia major*, medan *Clugia minor* var ein sandbanke om lag 600 meter lenger ute i Adriahavet. Han vart ein fri kommune og eit bispesete frå 1110, og fekk seinare ei viktig rolle under den såkalla Chioggiakrigen mellom Republikken Genova og Republikken Venezia og vart erobra av Genova i 1378 og av Venezia i juni 1380. Sjølv om byen stort sett var sjølvstyrt var han frå den tid alltid underlagt Venezia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chioggia|Chioggia]]» frå ,  den 8. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*TuttoChioggia
*Hamna i Chioggia
*Artikkel om Chioggia i The Catholic Encyclopedia
Acerra

**Acerra** (latin *Acerrae*) er ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia med om lag 58&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 20 km nordaust for Napoli, og er del av storbyområdet kring Napoli.

## Historie
Acerra er ein av dei eldste byane i regionen og var truleg grunnlagd av oskarar med namnet *Akeru*. Han var den første byen i Den romerske republikken som fekk status *[[civitas sine suffragio]]* (332 fvt.).

Acerra vart øydelagd av Hannibal i 216 fvt., men bygd opp att 210 fvt.

Acerra var ein base for romarane under forbundsfellekrigen i 90 fvt.

I juli 2005 vart det hevda at ein statue av Jomfru Maria i Peterskyrkja i byen flytta på seg og fekk ein rosa farge.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Acerra|Acerra]]» frå , den 8. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*
* Artikkel om Camorra
* «Dødstriangelet»
Belluno

**Belluno** (friulisk *Belun*, tysk *Beilun*) er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Belluno i regionen Veneto og har om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 80 km nord for Venezia og er den viktigaste byen i Dolomittane. Han er òg den største byen i Valbelluna-området. 

Den første klesbutikken til Benetton opna her i 1965. Han er ein av 15 kommunar i nasjonalparken Dolomittane. 

## Geografi
Belluno ligg på ei klippe oppfor området der elvane Torrente Ardo og Piave renn saman. I nord ligg det imponerande Schiarafjellet i Dolomittane, med den kjende Gusela del Vescovà («Nåla til biskopen»), og fjella Serva og Talvena stig opp frå byen. I sør ligg dei første fjella i Alpane og på andre sida av desse ligg Veneziasletta. Lenger sør ligg Nevegal, i Castionese-området, som er ein kjend skiferiestad. Den årlege normaltemperaturen for Belluno er 9&nbsp;°C og i løpet av eit år kjem det normalt 1370 mm nedbør. 

## Historie
Namnet på byen kjem frå det keltiske *belo-dunum* som tyder «storarta ås». Namnet kom frå den gunstige plasseringa i dalen. 

Byen vart grunnlagd rundt 220-200 fvt. av romarane og frå 181 fvt. var han ein viktig militærpost i det romerske Venetia. Etter fallet til Vestromarriket vart han styrt av langobardar (500-talet) og karolingar (700-talet). Frå seint på 800-talet vart han styrt av ein biskop og fekk då ei borg og bymurar. Seinare kom han inn under ghibellinar-familien Ezzelino. Etter å ha kjempa mot Treviso om kontroll over det nærliggande området vart til slutt Belluno underlagt Republikken Venezia (1404). Frå den tid vart han eit viktig senter for transport av tømmer frå Cadore og ned og opp elva Piave.

Etter Republikken forsvann kom Belluno inn under Keisardømet Austerrike fram til han vart annektert av Kongedømet Italia i 1861.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belluno|Belluno]]» frå , den 8. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
58 Concordia

**58 Concordia** er ein ganske stor hovudbelteasteroide. Han er klassifisert som ein C-type-asteroide, så overflata er veldig mørk og har sannsynlegvis ei karbonrik samansetning. Han vart oppdaga av R. Luther 24. mars 1860. På spurnad frå Luther namnsette Karl Christian Bruhns asteroiden etter den romerske gudinna Concordia, gudinne for forståing og semje.

## Kjelder
59 Elpis

**59 Elpis** er ein veldig stor hovudbelteasteroide. Han er av C-typen og difor velidg mørk; samansetninga er sannsynlegvis karbonrik. Elpis vart oppdaga av J. Chacornac 12. september 1860. Asteroideoppdaginga var hans sjette og siste. Elpis er namnsett etter Elpis, ei personifisering av håp i gresk mytologi.

## Kjelder
60 Echo

**60 Echo** er ein ganske stor hovudbelteasteroide. Han er av S-typen. Echo vart oppdaga av James Ferguson 14. september 1860. Asteroideoppdaginga vart hans tredje og siste. Asteroiden er namnsett etter Echo, ei nymfe frå gresk mytologi.

## Kjelder
Fylkesveg 544

:*Sjå òg [[Fylkesveg 544 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 544** (**Fv544**) går mellom Kattatveit i Stord og Persvikskar i Kvinnherad. Vegen (bortsett frå ferjestrekninga) er 3,7&nbsp;km lang.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Kattatveit
* Skrivarvegen frå Leirvik til Førland
* Arm til Sunnhordlandskaien
* frå Saghaug til Stord Verft (1,3&nbsp;km)
* Tveita, felles trasé til Skjersholmane
* frå Tveita til Eldøyane (3,0&nbsp;km)
*  Meatjørna
* Ferje frå Skjersholmane (55 min, 1 tur/time)

*til Ranavik
*Eidsvik
*Sæbøvik
*  frå Tofte til Melkevik (8,3&nbsp;km)
* frå Tofte til  Storhovda (1,8&nbsp;km)
* Halsnøytunnelen (4120 m, 136 muh)
* frå Opsanger til  Husnes
* frå Opsanger til Sunde kai (1,0&nbsp;km)
* Persvikskar

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Skjersholmane-Sunde
*Snøggbåtinfo Leirvik-Sunde
*Tide – ferjer
61 Danaë

**61 Danaë** er ein ganske stor og steinete hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga av Hermann Goldschmidt 9. september 1860 og namnsett etter Danaë, mora til Persevs i gresk mytologi.

Ein studie av ljoskurvedata frå 1985 tyder på at Danaë har ein måne. Dimensjonane til hovudlekamen er då 85×80×75 km, medan månen måler 55×30×30 km og går i bane i ei høgd på omtrent 101 km. Tettleiken til begge objekta er då 1,1 g/cm³.

## Kjelder
Aversa

**Aversa** er ein kommune i provinsen Caserta i regionen Campania i Italia med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen ligg berre 5 km nord for Napoli og er senter i eit jordbruksdistrikt der det vert produsert vin og ost. 

## Historie
Aversa, som erstatta den nærliggande byen Atella etter han vart lagt aude under gotarkrigen, vart det første normanniske landområdet i Middelhavet. Rainulf Drengot fekk staden i 1030 og ved å gje asyl til forfølgde menneske i området fekk han etter kvart makt. Robert Guiscard bygde festningsverk i byen og kom i strid med biskopen i Aversa som styrte på vegne av paven og Det tysk-romerske riket, som formelt eigde landområdet. 

Greven av Aversa, Rikard I, var ein av leiarane i striden mot paven som enda med slaget ved Civitate. Her vart sjølve pave Leo IX tatt til fange. Men den slue Rikard handsama ikkje paven som ein fange. I staden eskorterte han paven tilbake til Roma, noko som førte til forsoning mellom normannarane og Kyrkja. Normannarane nytta så Aversa som base for å opprette ein stat på Sicilia og Italia. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aversa|Aversa]]» frå ,  den 8. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
*Aversa på Mapquest
Scafati

**Scafati** er ein by i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar.

Scafati ligg ved elva Sarno og var ein gong kjend som «Litle Venezia» på grunn av alle kanalane, demningane og slusene i det gamle bysenteret. 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scafati|Scafati]]» frå , og «[[:it:Scafati|Scafati]]» frå  den 8. januar 2008.*
Casalnuovo di Napoli

**Casalnuovo di Napoli** er ein kommune i provinsen Napoli i regionen Campania i Italia med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 13 km nordaust for Napoli, og er del av storbyområdet Stor-Napoli.

Casalnuovo di Napoli grensar til kommunane Acerra, Afragola, Casoria, Pollena Trocchia, Pomigliano d'Arco, Sant'Anastasia og Volla.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Casalnuovo di Napoli|Casalnuovo di Napoli]]» frå , den 8. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Ethlinn

**Ethlinn**, **Eithne** eller **Ethnea** er i den irske gudekrinsen mor til guden Lug. Ho var dotter av fomorkongen Balor, som sette ho inn i eit høgt tårn for å hindre at ho skulle føde ein son. Det var slik spådd at ein son- eller dotterson til han ville drepa bestefar sin.

Cian, ein av tre brør, sneik seg inn i tårnet kledd ut som kvinne, og ho fødde tre søner etter møtet med han. Balor baud at desse tre sønene skulle druknast medan dei framleis var små, men ein av dei tre gutane kom levande frå det og vart oppfostra hjå faren Cian. Dette barnet var Lug. 

Ifølgje Fianna-syklusen var ho seinare gift med Nuada og fekk born med han. Gjennom denne avstamminga er Ethlinn rekna som bestemor til Cú Chulainn og stammor til Finn Mac Cumhail.

Sjølve soga om tårnet og spådomen minner i mangt om den greske forteljinga om Danae, mor av helten Perseus, som vart fødd etter at Zevs sneik seg inn i eit tilsvarande tårn.

## Kjelder
Henrik Suso

**Henrik Suso** () (fornorsking av tysk *Heinrich* og latinisering av etternamnet *Seuse* som mor hans brukte; òg skrive Heinrich von Berg), fødd omkring 1295, truleg i Konstanz, død 25. januar 1366 i Ulm, var ein tysk mystikar og dominikanarmunk. 

Henrik gjekk i kloster som 13-åring, og studerte på 1320-talet ved høgskolen dominkanarane hadde i Köln. I 1348 vart han på grunn av ein påstått skandalehistorie forflytta til klosteret i Ulm, og der vart han resten av livet sitt.

Suso var blant læresveinane til meister Johannes Ekkehart, og han høyrde i lag med Ekkehart og Johannes Tauler til dei sentrale kristne mystikarane i mellomalderen. Susos *Büchlein der ewigen Weisheit* høyrde til dei mest lesne oppbyggingsskrifta i mellomalderen. 

Suso kom fram til at eit menneske ikkje kunne bli fullkome gjennom teologisk tenkning. Askese var heller ikkje noko mål i seg sjølv. 

I eit mellomalderskrift om livet hans, finst ei forteljing om korleis Suso under sjukdom vart oppmødd av englar som dansa og song «In dulci jubilo».

Suso vart kanonisert i 1881.

## Bakgrunnsstoff
* Biografi på katolsk.no
Pomezia

**Pomezia** er ein kommune i provinsen Roma i regionen Lazio i Italia med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Pomezia|Pomezia]]» frå ,  den 9. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*pomeziaonline.com
Sanremo

**Sanremo** eller *San Remo* er ein by i provinsen Imperia i regionen Liguria i Italia med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved kysten av Middelhavet heilt vest i Liguria. Han vart grunnlagd i romartida og er ein kjend turistdestinasjon på den italienske rivieraen. Årleg er det fleire kulturarrangement i byen, som Sanremo Musikkfestival. 

## Historie
Byen vart grunnlagd som ein romersk busetnad (Matutia eller Villa Matutiana) og voks tidleg i mellomalderen då innbyggjarane flytta opp i høgda og bygde ei borg her for å verne seg mot plyndringstokta til sarasenarane. 

Sanremo kom under grevskapet Ventimiglia og seinare inn under biskopane i Genova, som i 1297 selde han til familiane Doria og De Mari. Han vart ein fri by på andre halvdel av 1400-talet. Den gamle landsbyen som voks fram på Pignaåsen i denne tida er særs godt bevart fram til i dag. 

Sanremo klarte å halde seg sjølvstendige frå Genova i lange tider, men i 1753, etter tjue år med harde kampar, vart Sanremo underlagt geneuesarane. Dei bygde festninga Santa Tecla på stranda nær hamna. Festninga vart nytta som fengsel fram til 2002 og vert i dag omforma til eit museum. 

Etter den franske perioden under napoleonskrigane kom byen til Savoie i 1814 og vart då annektert av Kongedømet Sardinia. 

Byen voks seg større frå misten av 1700-talet og utover og turistindustrien kom tidleg. Dei første hotella vart bygd og byen strekte seg langs kysten. På 1800-talet var det mange kjend namn som vitja byen, som keisarinne Elisabet av Austerrike, tsar Nikolai I av Russland, Alfred Nobel, Italo Calvino, keisarinne Maria Alexandrovna, som den russisk-ortodokse kyrkja var reist for i 1912 av eit lokalt russisk samfunn.

## Folk frå Sanremo
*Mary Douglas (1921–2007), britisk sosialantropolog

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanremo|Sanremo]]» frå , den 9. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

* Sanremo Festival
* Sanremo Musikkfestival - uoffisiell side 
* sanremoguide.it
Prato

**Prato** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Prato i regionen Toscana og har om lag 180&nbsp;000 innbyggjarar.

Historisk har hovudnæringa i Prato vore basert på tekstilindustrien. 

Sidan seint i 1950-åra har mange flytta til byen, først frå Sør-Italia og seinare frå utlandet. Sidan seint i 1980-åra har byen hatt eit stort kinesisk samfunn. Med meir enn 180&nbsp;000 innbyggjarar er Prato den nest største i Toscana og den tredje største i Sentral-Italia etter Roma og Firenze. 

## Historie
I 1512 vart byen plyndra av spanske troppar sende av pave Julius II, som skulle ta tilbake Firenze for Medici-familien. Spanjolane tok livet av om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar i Prato og dette skremde Firenze så pass at dei overgav det republikanske styret og lét Medici ta over styret igjen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prato|Prato]]» frå , den 9. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* Reiseguide
* Kultur i Prato 
* foto.prato.net 
* Biletgalleri på globopix.net
Livorno

**Livorno** er ein hamneby i Italia ved Liguriahavet. Han er hovudstad i provinsen Livorno i regionen Toscana og har om lag 155&nbsp;000 innbyggjarar. Livorno er den tredje største hamnebyen på vestkysten av Italia. 

## Historie

Livorno vart definert som ein «idealby» under den italienske renessansen. Byen har framleis mange kanalar omgjeve av kraftige bymurar og ei hamn med tårn og festningar som fører til sentrum av byen. Store delar av byen var teikna av arkitekten Bernardo Buontalenti på slutten av 1500-talet og Livorno gjennomgjekk ein periode med stor byplanlegging på slutten av 1600-talet.

Seint i 1580-åra erklærte Ferdinando I de Medici Livorno ein «*porto Franco*» som innebar at varer som vart handla her var skattefrie. Lovene *Leggi Livornine*, som byen vart styrt etter mellom 1590 og 1603, gav handelsmennene mange privlegium, religionsfridom og amnesti for enkelte straffar. På grunn av desse lovene vart Livorno ein verdsby og ein av dei viktgaste i heile Middelhavet. Mange utlendingar flytta til Livorno, som jødar, armenarar, grekarar, nederlendarar og engelskmenn. 

Under napoleonskrigane var det forbode å handle med England og Livorno fekk store økonomiske tap på grunn av dette. I 1868, etter at Livorno vart ein del av Kongedømet Italia, mista han no statusen som *Porto Franco* og byen vart mindre viktig. 

## Viktige personar frå Livorno
* Amedeo Modigliani
* Giovanni Fattori
* Voltolino Fontani
* Pietro Mascagni

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Livorno|Livorno]]» frå , den 9. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

* Fotografisk kart av Livorno
Pistoia

**Pistoia** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Pistoia i regionen Toscana og har om lag 90&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km vest og nord for Firenze. 

## Historie

*Pistoria* (stundom òg *Pistorium* eller *Pistoriae* på latin) var eit senter for dei gallarar, ligurarar og etruskarar før han vart ein romersk koloni på 500-talet fvt., langs den viktige vegen Via Cassia. I 62 fvt. vart demagogen Catiline og tilhengarane hans slakta i nærleiken. Frå 400-talet vart byen eit bispesete og under langobardane vart han ein kongeleg by med fleire privilegium. Gullalderen til Pistoia starta i 1177 vart staden erklært ein fri kommune og dei neste åra vart han eit viktig politisk senter, det vat reist bymurawr og fleire offentlege og religøse bygg. 

I 1254 mista ghibellinarane i Pistoia makta til guelfarane i Firenze. Pistoia vart verande under Firenze bortsett frå ein kort periode på 1300-talet då Castruccio Castracani erobra han for Lucca. Han vart offisielt annektert til Firenze i 1530. På 1300-talet var Ormanno Tedici ein av herrane i byen. 

I 1786 vart eit kjent jansenisme-råd halde i Pistoia.

Dante nemnde byen i *[[Divina Commedia]]* som heimstaden til Vanni Fucci, som ein møter i *Inferno* samanfiltra i ein knute av slangar med han forbanner Gud. 

Pistoia har gjeve namn til pistolen, som vart produsert her på 1500-talet. I dag er han derimot mest kjend for dei mange hagane som ligg rundt byen og blomstermarknaden. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pistoia|Pistoia]]» frå ,  den 9. januar 2008.* 

;Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Jobs bok

**Jobs bok** er ei bok i Det gamle testamentet/Tanakh som handlar om prøvelsane til Job. Skrifta skil seg ut ved at ho blandar diktarisk tekst med forteljing. 

Boka kan delast inn i tre delar: 
*Kap. 1 og 2: forteljande prolog,
*Kap. 3-42:6: ein lang del med samtalar i poetisk form,
*Kap. 42:7-17: forteljande epilog.

Job er ein velståande mann. Djevelen prøver å få han til å slutta å tjena Gud ved å utsetta han for ulukker, slik at han blir sjuk og fattig. Tre venner, Elifas, Bildad og Sofar, kjem for å trøysta han. Dei meiner han må ha gjort noko gale slik at han no blir straffa med ulukker. Mot slutten av forteljinga kjem ein fjerde person, Elihu, inn i soga, som talar på ein helt annan måte. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jobs bok|Jobs bok]]» frå , og «[[:nb:Job|Job]]» frå  den 9. januar 2008.*
Aba i Nigeria

**Aba** er ein by som ligg ved elva Aba i delstaten Abia sør i Nigeria. Byen ligg om lag 58 km nordaust for Port Harcourt. Byen har 944&nbsp;000 innbyggjarar i storbyområdet, og om lag 4 millionar innbyggjarar om ein tel med omlandet. Aba var hovudstad i utbrytarstaten Biafra, frå 1967 til 1970.

Området vart opphavleg busett av ngwa-stamma av igbofolket, og vart seinare sentrum for den britiske koloniadministrasjonen. Byen fekk jarnbanesamband til Port Harcourt i 1915. I dag er Aba ein by med mykje handelsaktivitet og småindustri, og det kommersielle senteret i Abia.

## Kjelder
* CAPLEX
* Engelsk Wikipedia, 9. januar 2008

### Fotnotar
Aba

**Aba** kan visa til:

*Aba i Nigeria, ein by i Nigeria
**Aba-elva i Nigeria, ei elv i Nigeria nær byen Aba
*Aba ved Tom, ei elv i Russland
*Aba i Ungarn, ein by i Ungarn

;Personnamn
*Slekta Aba, ei herskarslekt i Ungarn
*Heilage Aba av Kashkar, kristen helgen som døydde i 374
*Mar Aba I, patriark av den austlege assyriske kyrkja i Selevkia-Ktesifon frå 540 til 552
*Samuel Aba av Ungarn (990–1044), ungarsk konge
* Vilmos Aba-Novák (1894–1941), ungarsk målar
*Aba Andam (f. 1948), ghanesisk fysikar
*Aba Cercato (f. 1939), italiensk mediaperson
*Johnny Aba (f. 1956), papuansk boksar

;Dyr
*Aba eller aba aba, det afrikanske fiskeslaget *[[Gymnarchus niloticus]]*
*Ei afrikansk flaggermus kjend som *Aba roundleaf bat* (*[[Hipposideros abae]]*)

;Anna
*Plagget aba, ein variant av abaya, ei arabisk kåpe
*Aba i gresk mytologi, ei nymfe
*AB Aerotransport, eit tidlegare svensk flyselskap
Bjarkøyretten

**Bjarkøyretten** (norrønt * biarkeyiarréttr*, fornsvensk * bjærkøa rætter *) var lovverk som regulerte livet på  handelsplassar (*[[birk]]*) og i byar i Norden i tidleg mellomalder. Altså ei bylov for byar i mellomalderen. 

Dei eldste kjende bjarkøylovene i Norden er frå dei to norske byane Nidaros (Trondheim) og Bergen, frå 1100- og 1200-talet. Bjarkøyretten for Lödöse i Västergötland finst teken vare på frå år 1345. Det finst òg delar av andre bjarkøylovtekster frå 1300-talet.

Namnet på den eldste byen i Sverige, Birka, kan òg ha hatt meininga marknadsplass, ein kaupang eller kjøpstad. Bjarkøyretten kan dermed bety lov for kaupangen, eller bylova. 

Bjarkøyretten vart i Noreg avløyst av kong Magnus Lagabøte si bylov og landslov på 1270-talet. 

## Bakgrunnsstoff
* *Bjarkøyretten*. Omsett av Jan Ragnar Hagland; Jørn Sandnes. Det norske Samlaget. 1997. 

* Noregs eldste bylov
* Bjärköarätten
* Bjarkøretten
Sani Abacha

**Sani Abacha** () var ein nigeriansk offiser og politikar. Han var de facto president i Nigeria frå 1993 til han døydde i 1998.

Abacha hadde militær utdanning frå Storbritannia og Nigeria, og gjekk inn i det nigerianske forsvaret i 1963, der han oppnådde grad som 
general. Han var aktiv i militærkuppa i 1983 og 1985, og etter kuppet i 1985 vart han utnemnd til stabssjef for hæren. I 1990 vart han utnemnd til forsvarsminister. I 1993 gjennomførte han sjølv eit statskupp og utropte seg sjølv til president. Abacha døydde 54 år gamal av eit hjarteåtak i 1998.

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sani Abacha|Sani Abacha]]» frå ,  den 9. januar 2008.*
Abadan

**Abadan** (persisk: آبادان) er ein by i Iran. Byen har i dag eit ukjent folketal. Byen ligg på Abadan-halvøya ved elva Arvand, og er mest kjend som hamn og oljeterminal.

Byen vart svært skada i 1980-81 under krigen mot Irak. Etter krigen var folketalet nær null, men byen er bygd opp att etterpå. I 1993 var raffineriet i delvis drift att, og i 1997 var produksjonen på same nivå som før krigen.

Abadan har eit senter for høgare utdanning i petroleumsteknologi og ein internasjonal flyplass.

## Sjå òg
* Abadan-krisa

## Kjelder
* caplex.no
* Wikipedia på bokmål

### Fotnoter
62 Erato

**62** Erato er ein stor, mørk og sannsynlegvis karbonrik hovudbelteasteroide. Den er eit medlem av Themis-familien. Erato er den første asteroiden som to personar har fått æra for å ha oppdaga; Oskar Lesser og Wilhelm Julius Foerster, som oppdaga asteroiden 14. september 1860. Asteroideoppdaginga var båe sine einaste. Asteroiden er namngjeven etter Erato, musen for lyrikk i gresk mytologi.

## Kjelder
Fylkesveg 56 i Hordaland

:*Sjå òg [[fylkesveg 56|fylkesveg 56 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 56 i Hordaland** går mellom Nordhuglo og Tveit i Stord kommune. Vegen er 5,9 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*Nordhuglo,  ferje til  Hodnanes og Jektavik
*Arm frå Huglo skule til Haukanes (2,6 km)
*Arm til Reinertsvikjo (0,1 km)
*Endepunkt Tveit

## Bakgrunnsstoff
Massa

**Massa** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Massa-Carrara i regionen Toscana og har om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar.

I lag med tvillingbyen Carrara er Massa verdskjend for utvinning og produksjon av marmor.

## Historie
Frå 1400- til 1800-talet var Massa hovudstad i det sjølvstendige fyrstedømet (seinare hertugdømet) Massa og Carrara, styrt av familiane Malaspina og Cybo-Malaspina.

I 1829 vart byen gjeven til den austerrikske greina av Huset Este. I 1859, under samlinga av Italia vart han ein del av Kongedømet Sardinia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Massa|Massa]]» frå , den 9. januar 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Carrara

**Carrara** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Massa-Carrara i regionen Toscana og har om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen ligg ved elva Carrione, om lag 100&nbsp;km nordvest for Firenze, og er kjend for den kvite eller blåkvite marmoren som vert henta ut her.

## Historie
Kommunen Carrara vart oppretta i 1235.
 
I gjennom hundreåra vart han styrt av Pisa (1235), Lucca (1322), Genova (1329), og Milano (1343). Etter Filippo Maria Visconti frå Milano døydde i 1477 kjempa Tommaso Campogregoso, herre av Sarzana og Malaspina-familien om makta i byen.

Carrara og Massa danna i lag hertugdømet Massa og Carrara frå 1400- til 1800-talet.

I 1929 vart kommunane Carrara, Massa og Montignoso slått saman til ein enkel storkommune kalla *Apuania*. I 1945 vart kommunane løyst frå kvarandre igjen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carrara|Carrara]]» frå ,  den 9. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*Marmorbrotet i Massa-Carrara regionen
Fylkesveg 5066

**Fylkesveg 5066** går mellom Dyvik og Stord lufthamn, Sørstokken i Stord kommune. Vegen er 2,4 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 71 i Hordaland.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:no:Fylkesveg 5066|Fylkesveg 5066]]» frå ,  den 15. desember 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Viareggio

**Viareggio** er ein by i provinsen Lucca i regionen Toscana i Italia med om lag 65&nbsp;000 innbyggjarar.

Han ligg ved kysten av Tyrrenhavet i området kalla Versilia og er den nest største byen i provinsen.

Han er kjend som ein feriestad og for karnevalet i Viareggio (som har ei historie tilbake til 1873).

Byen har røter tilbake til første halvdel av 1500-talet då han vart den einaste hamna i Republikken Lucca. Den eldste bygningen i Viareggio er Torre Matilde og vart bygd av folk frå Lucca i 1541 som eit forsvarsverk mot sjørøvarar.

Viareggio er eit aktivt industri- og produksjonssenter der skipsbyggarindustrien lenge har vore kjend over heile verda. I tillegg er fiske og blomsterdyrking viktige næringar.

Det har lenge vore rivalisering mellom Viareggio og Lucca og innbyggjarane i Lucca kallar Viareggio for *Marina di Lucca* («Hamna til Lucca»). På den andre sida har innbyggjarane i Viareggio skrive songar som gjer narr av naboane sine i Lucca.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Viareggio|Viareggio]]» frå ,  den 9. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*Informasjon om Viareggio 
*viareggio-online.com 
*Karnivalet i Viareggio
Fylkesveg 5050

**Fylkesveg 5050** går mellom Førland og Orninggård i Stord kommune. Vegen er 6,8 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla fylkesveg 57 i Hordaland, og så hadde han nemninga fylkesveg 61 fram til 2019.

## Kommune og knutepunkt

## Kjelder
Grosseto

**Grosseto** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Grosseto i regionen Toscana og har om lag 80.000 innbyggjarar. Byen ligg 12&nbsp;km frå Tyrrenhavet i området Maremma og er eit senter på sletta som elva Ombrone renn over.

## Historie
Grosseto har spor tilbake til seinmellomalderen. Han vart først nemnd i 803 som eit len under grevane Aldobrandeschi.

Han vart viktigare med åra, hovudsakleg sidan Rusellæ og Vetulonia forfall. I 1137 vart byen erobra av tyske troppar ført av hertug Henrik X av Bayern, send av keisar Lothar III av Det tysk-romerske riket for å ta tilbake makta frå Aldobrandeschi. Eit år seinare vart sete i bispedømet Roselle flytta til Grosseto.

I 1151 svor innbyggjarane lojalitet til Siena. Aldobrandeschi-familien gav i 1222 innbyggjarane retten til å ha ein eigen *[[podestà]]* i lag med tre rådgjevarar og konsulane.  I 1244 vart byen erobra av Siena og frå den tide delte Grosseto Siena sin skjebne. Han vart ein viktig festningsby og murane og bastionane er framleis synlege. I 1266 og 1355 prøvde dei å kome seg fri frå Siena, men begge forsøka var mislukka. Då ghibellinarar og guelfarar kjempa om makta i byen prøvde Umberto og Aldobrandino Aldobrandeschi å ta tilbake makta i Grosseto. Siena sin hær sigra og i 1259 utnemnde dei ein podestà frå sin eigen by. Grosseto kom seg igjen fri og eit år seinare kjempa dei side om side med Firenze i slaget ved Montaperti. Dei neste åra vart Grosseto, okkupert, plyndra og bannlyst av pave Clement IV, igjen frigjort under ein republikk leia av Maria Scozia Tolomei, omleira av keisar Ludvig IV (1328) og av motpave Nicholas V i 1336, før han til slutt vart underlagt Siena for godt.

Svartedauden i 1348 råka Grosseto hardt og i 1369 var det berre nokre hundre familiar att. I tillegg vart områda rundt byen plyndra, som i 1447 av Alfons V av Sicilia og i 1455 av Jacopo Piccinino.

Siena sitt styre enda i 1559 då Karl V gav heile hertugdømet til Cosimo I de Medici, første storhertug av Toscana. I 1574 byrja bygginga av bymurar og desse er framleis godt bevart. Den omliggande elvesletta vart drenert. Grosseto var likevel ein liten by og hadde berre 700 innbyggjarar på byrjinga av 1700-talet.

Under styret til Huset Lorrain blømde Grosseto på ny. Han vart så hovudstad i den nye provinsen Maremma.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grosseto|Grosseto]]» frå , den 9. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Grosseto på katolsk leksikon
* '''Grosseto og Maremma'''
Blåstrupe

**Blåstrupe** (*Luscinia svecica*) er ein arktisk fugl. Hannen har ein kraftig blå flekk med eit rustraudt midtparti på strupen. Varselropet er «huitt tækk tækk tækk»; songen skal vere vakker og variert. Blåstrupen er ein slank fugl som vert om lag 14 cm lang og 18 gram tung.

## Global utbreiing
Arten er vidt utbreidd innanfor palearktis frå Europa i vest og austover gjennom Asia. Han finst også i det vestre Alaska.

## Leveområde i [[Noreg]]
Blåstrupen finst i fjellet i Sør-Noreg og i fjellet og ut til kysten i Nord-Noreg. Han likar best irrgrøne fjellbjørkeskogslier og vierkjerr langs lågalpine våtmarker, men kan også treffast i skog der or, furu og gran dominerer. Det er helst i dei lyngrike skogvegetasjonstypane ein finn blåstrupen, men også i rikare skogutformingar så vel som i fuktig skog- og viervegetasjon. Den norske hekkebestanden er truleg på 500 000 til 1 million par.

## Utsjånad
Utsjånaden varierer etter årstid, alder og kjønn. Som namnet seier er strupe og bryst blått på hannen. I midten av det blå har hannen ein rustraud flekk. Hoa har ein svakare lyseblå farge i fjørdrakta si. På sidene av indre del av stjerten har begge kjønn rustraude felt.

## Lyd
Hannen syng sterkt, variert og med mange hermande innslag, og kan til dels minne om nattergalen, ein art som er klassifisert som nært i slekt. Mest typisk for songen er ein surrande låt, blanda med klare klokkeliknande tonar.

## Hekking
Blåstrupen gøymer reiret godt, helst i kratt nær vatn. Paret byter på å ruge dei 5-7 egga, som er bleikt grønaktige eller blågrøne med rustraude flekkar. Egga vert klekte etter fjorten dagar.
 
## Føde
Føda er samansett av insekt i ulike stadium, både vaksne, larver og pupper. I tillegg et dei mykje markar. Maten finn blåstrupa på fuktige plassar og nær vatn.

## Trekktilhøve
Blåstrupen er ein trekkfugl som kjem til landet i april og flyg sørover i september. Fuglen opptrer skjult på trekket og er lett å oversjå. Truleg flyg dei skandinaviske fuglane søraustover mot det sørvestlege Asia.

## Kjelder
* Bjørn Njørnsrud og Gunnar Lid: *Fugleboka* 200 norske fuglar i fargar ISBN 82-90203-02-0
* Norsk Fugleatlas, 1994.
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Muzio Clementi

**Muzio Clementi** () var ein italiensk komponist, pianist og musikkpedagog under klassisismen. Han er rekna som ein av grunnlegjarane av moderne klaverspel, og den første til å skrive spesielt tilpassa pianomusikk. Clementi var også pianoprodusent og notegutgjevar. 

## Liv
Muzio Filippo Vincenzo Francesco Saverio Clementi vart fødd i Roma, men verka hovudsakleg i England. Han var ei tid dirigent for den italienske operaen i London. Han er best kjend for samlingane av pianostudiar, *Gradus ad Parnassum*, som Claude Debussy sin komposisjon *Doctor Gradus ad Parnassum* (første sats i suiten *[[Children's Corner]]*) er ein referanse til. Clementi skreiv eit sekstitals klaversonater som påverka utviklinga av denne sjangeren. an skreiv også vokal og kammermusikk og fleire symfoniar.

Muzio Clementi døydde i Evesham i England, 80 år gammal. Han er gravlagd i Westminster Abbey i London.

## Omdøme
Clementi var mykje omtykt i samtida, ofte meir kjend enn samtidige Wolfgang Amadeus Mozart og nesten like velkjent som Joseph Haydn og Ludwig van Beethoven, men blei meir gløymt på 1800- og 1900-talet.

I 1781 tok Clementi del i ei pianotevling mot Mozart framfor keisar Josef II i Wien. Mozart la ikkje skjul på at han mislikte Clementi sterkt, noko som har fått nokon til å kalle dei «erkerivalar». Dette gir neppe eit korrekt bilete; Clementi sjølv skal ikkje ha gjengjeldt Mozarts mishagsytringar.

Pianisten Vladimir Horowitz var svært glad i Clementi sin musikk, og samanlikna den med Ludwig van Beethoven sine beste verk. Horowitz sine innspelingar av musikken til Clementi førte til auka interesse for Clementi, og til ei gjenreising av ryet hans som ein viktig komponist.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Muzio Clementi|Muzio Clementi]]» frå , den 9. januar 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* www.MuzioClementi.com (engelsk) 
* Muzio Clementi Society
* www.wolfmusic-publications.com/index.html 
* Muzio Clementi-biografi av Tel Asiado på mozartforum.com 
*
Miley Cyrus

**Miley Ray Cyrus** () er ein amerikansk songar og skodespelar. Ho har hovudrolla i Disney Channel-serien *[[Hannah Montana]]*. 

Miley Cyrus er dottera til songaren og skodespelaren Billy Ray Cyrus, som også speler faren hennar i serien *Hannah Montana*. Miley er fødd i Nashville i Tennessee og voks opp i Franklin. Ho har fleire sysken. Miley Cyrus fekk kallenamnet «Smiley» for det stadige smilet sitt. Dette blei forenkla til Miley, som ho endra namnet sitt til 1. mai 2008.

I tillegg til *Hannah Montana* var Cyrus også med i Disney Channel Games i 2006 og 2007. Ho har dessutan gitt ut ei CD-plate i namnet til Hannah Montana. Plata inneheld alle dei kjende songane frå serien, i tillegg til ein ny song som ho syng saman med faren Billy Ray Cyrus. Ho har også gitt ut ei eiga CD-plate som vart lansert saman med andre sesongen av tv-serien, *Meet Miley Cyrus*.

## Filmar
* 2003: *Big Fish* (Stymies kjærast)
* 2007: *High School Musical 2* (dansande jente ved bassenget)
* 2008: *Hannah Montana & Miley Cyrus: Best of Both Worlds Concert* (seg sjølv)
* 2008: *Bolt* (stemmen til Penny)
* 2009: *Hannah Montana: The Movie* (Miley Stewart/Hannah Montana)
* 2010: *The Last Song* (Veronica «Ronnie» Miller)
* 2010: *Sex and the City 2* (seg sjølv)
* 2011: *LOL: Laugh Out Loud* (Lola)
* 2011: *Justin Bieber: Never Say Never* (seg sjølv)
* 2012: *So Undercover* (Molly Morris/Brook Stonebridge)

## TV-seriar
* 2001-2003: *Doc* (Kylie)
* 2006-2011: *Hannah Montana* (Miley Stewart / Hannah Montana)
* 2006: *The Suite Life of Zack & Cody* (Miley Stewart / Hannah Montana)
* 2007: *The Replacements* (stemmen til seg sjølv)
* 2007-2008: *The Emperor's New School* (stemmen til Yata)
* 2009: *The Suite Life on Deck* (Miley Stewart / Hannah Montana)

## Utgjevingar
;Album
* 2007: *[[Meet Miley Cyrus]]*
* 2008: *[[Breakout]]*
* 2010: *[[Can't Be Tamed]]*
* 2013: *Bangerz*
* 2015: *Miley Cyrus & Her Dead Petz*
* 2017: *Younger Now*
* 2019: *She Is Coming*
* 2020: *Plastic Hearts*
* 2023: *Endless Summer Vacation*
* 2025: *Something Beautiful*
;EP
* 2009: *[[The Time of Our Lives]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Miley Cyrus|Miley Cyrus]]» frå ,  den 14. mai 2015.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Nettstad for Miley Cyrus (mileycyrus.com)
Götaland

**Götaland** (norrønt: *Gautaland*) er den sørlegaste av dei tre noverande landsdelane i Sverige, og grensar til Svealand i norr.

## Opphavlege Götaland

* Västergötland
* Östergötland
* Småland
* Dalsland
* Öland
* Värmland

På 1800-talet vart Värmland flytta frå Götaland og vart ein del av Svealand.

## Område tilføyde til Götaland

Følgjande område vart delar av Götaland etter å ha vorte erobra frå Danmark.

* Gotland (etter freden i Brömsebro)
* Skåne (etter freden i Roskilde)
* Blekinge (etter freden i Roskilde)
* Halland (etter freden i Roskilde)
* Bohuslän (etter freden i Roskilde)
Vättern

**Vättern** er den nest største innsjøen i Sverige, etter Vänern, og den sjette største i Europa. 
Innsjøen har ei flatevidd på 1&nbsp;912 km². Han er 128&nbsp;km lang, 31&nbsp;km brei og største djupna er 128 meter.

Göta kanal går gjennom Vättern. Sjøen ligg mellom landskapa Västergötland og Östergötland, men grensar òg til Närke i nord og Småland i sør. Midt i Vättern ligg øya Visingsö. Visingsö vert knytt til fastlandet gjennom ferjesamband med byen Gränna på sjøen si austside.

Vättern er kjent for Vätternrundan, eit årlegt sykkelkapplaup med omkring 15 000 deltakarar på 300&nbsp;km rundt sjøen, med start og mål i byen Motala ved austsida av Vätter .

## Byar ved Vättern

* Jönköping, den største byen ved Vättern, ligg ved sørspissen til sjøen 
* Askersund, ligg ved nordspissen

### På vestre stranda
* Hjo
* Karlsborg

### På austre stranda
* Motala
* Vadstena
* Gränna