open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Leif Værum Larsen

**Leif Værum Larsen** () var ein norsk trombonist og politikar. Han var i mange år solotrombonist i Stavanger Symfoniorkester. Han var ei sentral drivkraft i prosjektet med det nye konserthuset i Stavanger. Larsen var også svært oppteken av å utvikle symfoniorkesteret fram mot opninga av det nye huset. Han var i mange år tillitsvald for musikarane og på vegner av dei tilsette sat han i styret for Stavanger Symfoniorkester. Leif Værum Larsen var son av Leif Larsen som tidlegare var ordførar i Stavanger. Leif Værum Larsen sat også sjølv i mange år i bystyret for Arbeidarpartiet.

## Kjelder
* «Leif Værum Larsen er død » på *[[Stavanger Aftenblad|Aftenbladet]].no* (07.04.2009).
Voldemar Väli

**Voldemar Väli** () var ein estisk brytar som var med i dei olympiske leikane i 1928 i Amsterdam og 1936 i Berlin.

Väli vart olympisk meister i bryting under OL 1928 i Amsterdam. Han vann den nest lettaste vektklassen fjørvekt, 62,0 kg, i gresk-romersk stil. Det var seks vektklassar i den gresk-romerske og sju i fri stil. Åtte år seinare, under OL 1936 i Berlin kom han på tredje plass i bryting gresk-romersk stil i lettvekt. 
 
## OL-medaljar
* 1928  Amsterdam –  **Gull** i bryting, gresk-romersk stil fjørvekt
* 1936  Berlin –  Sølv i bryting, gresk-romersk stil lettvekt
Ørnekrossordenen

**Ørnekrossordenen** (estisk *Kotkaristi teenetemärk*) er ein estisk orden. Han vart innstifta 24. februar 1928 av Den nasjonale forsvarsligaen, heimevernsavdelinga i Det estiske forsvaret, i høve tiårsjubileet for sjølvstendet til landet. I 1936 vart han gjord til ein ordinær statsorden. *Ørnekrossordenen* vert tildelt for militær innsats og fortenester for Det estiske forsvaret. Ordenen er rangert som nummer fem av ordenane i Estland, etter *[[Kvitstjerneordenen]]*, men før *[[Den estiske raudekrossordenen]]*. Ordenen vart ikkje tildelt i dei åra då Estland var innlemma i Sovjetunionen. Han vart gjenoppteken i 1995, etter at Estland på nytt hadde vorte sjølvstendig. Ordenen vart sist revidert ved lov i 2007. Presidenten er stormeister for *Ørnekrossordenen*.

## Inndeling

*Ørnekrossordenen* er inndelt i fem klassar, 1.-5. klasse. I tillegg høyrer det også ein medalje i tre valørar til *Ørnekrossordenen*: gull, sølv og jern.

## Insignium
Ordensteiknet for *Ørnekrossordenen* er ein svartemaljert maltesarkross, som i midten har ei sølvfarga ørn med eit sverd i den eine kloa og det estiske riksvåpenet i den andre. Baksida har innskriftene «24. II 1928» og «PRO PATRIA». Ordensteikna for dei ulike klassane er identiske, men har ulikt utforma band. Når ordenen vert tildelt for militære fortenester, vert ordensteikna utstyrte med krosslagde sverd. Ordensstjerna er i sølv og har åtte taggar. Ordensbandet er oransje med smale blå striper.

## Tildeling
Tildeling av ordenen skjer ved presidenten. I perioden 1995 til 2008 har *Ørnekrossordenen* vorte tildelt 713 personar, ikkje medrekna medaljane. Av dette var 16 tildelingar i den 1. klassen av ordenen. Overrekkingar av ordenen skjer vanlegvis på den estiske sjølvstendedagen, 24. februar, men kan i særskilde tilfelle også finne stad på andre datoar.

## Bakgrunnsstoff
### Nettstader
* The Order of the Cross of the Eagle hjå den estiske presidenten.
* Decorations Act, Passed 19 December 2007  hjå den estiske presidenten.
* Statistika teenetemärkide andmisest Eestis, Riigikantselei.

### Litteratur
* : «Estonia» i Guy Stair Sainty og Rafal Heydel-Mankoo: *World Orders of Knighthood and Merit*, andre bind, Buckingham: Burke's Peerage, 2006, s. 1106–1108.
William von Wirén

**William von Wirén** () var ein estisk seglar som var med i dei olympiske leikane i 1928 i Amsterdam. 

## Karriere
Von Wirén vann ein olympisk bronsemedalje i segling under sommar-OL 1928 i Amsterdam. Han var med på den estiske båten «Tutti V» som kom på tredje plass i 6 meter-klassen, bak den norske båten «Norna» og «Hi-Hi» frå Danmark. Mannskapet på «Tutti V» var Nikolai Vekšin, William von Wirén, Eberhard Vogdt og brørne Georg og Andreas Faehlmann. Seglasane vart gjennomførte på Zuiderzee i perioden 2. august til 9. august 1928. 

## OL-medaljar
* 1928  Amsterdam –  Bronse i segling, 6 meter-klassen (Estland)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:William von Wirén|William von Wirén]]» frå ,  den 21. april 2009.*  

## Bakgrunnsstoff
*William von Wirén i olympedia.org
Molotov-Ribbentrop-pakta

**Molotov–Ribbentrop-pakta**, også kalla **Hitler-Stalin-pakta**, var ei ikkje-angrepspakt mellom Nazi-Tyskland og Sovjetunionen. Den blei underteikna i Moskva den 23. august 1939, vel ei veke før den andre verdskrigen braut ut. Namnet på pakta viser til dei sovjetiske og tyske utanriksministrane, Vjatsjeslav Mikhajlovitsj Molotov og Joachim von Ribbentrop, som underteikna avtalen.

Pakta omfatta ein hemmeleg tilleggsprotokoll, der partane delte Sentral- og Aust-Europa i innflytelsessfærar. Blant anna blei det avtalt at Estland og Latvia skulle gå til Sovjetunionen, medan Litauen skulle gå til Tyskland. Det dåverande Polen blei delt mellom landa; Tyskland fekk dei vestlege områda, som i hovudtrekk hadde vore tyske eller austerrikske før den første verdskrigen, og Sovjetunionen fekk områda aust for Curzon-lina som hadde vore russiske før krigen. 

Pakta gjorde landa til eit slags allierte, og dei gjennomførte i byrjinga av september 1939 eit felles angrep på Polen. Polen fall raskt, og det blei gjennomført paradar frå begge land i grensebyane. Nazi-Tyskland sitt angrep på Sovjetunionen den 22. juni 1941, Operasjon Barbarossa, gjorde slutt på pakta. Sovjetunionen allierte seg deretter med Storbritannia, som allereie var i krig med Nazi-Tyskland.

## Den sovjetiske okkupasjonen av dei baltiske landa
Midt i juni 1940, medan den internasjonale merksemda var retta mot den tyske invasjonen av Frankrike, angreip sovjetiske NKVD-tropper grensestasjonar i Estland, Latvia og Litauen. Styresmaktene i landa vart likvidert, og erstatta med sovjetiske kadrar. Om lag 34.250 latviarar, 75.000 litauarar og nesten 60.000 estarar vart drepne eller deporterte. Det vart halde val, der det for det meste vart stilt kandidatar som var pro-sovjetiske. Dette gav nasjonalforsamlingar som bad om at landa vart tatt opp i Sovjetunionen, noko som naturlegvis vart innvilga. Sovjetunionen okkuperte heile Litauen, også område området Scheschupe, som skulle gå til Tyskland.

At Sovjetunionen hadde inngått ein slik avtale med Tyskland allereie før krigen begynte, blei ikkje innrømt av dei sovjetiske styresmaktene før i 1989. Då laga 2 millionar estarar, latviarar og litauarar ei over 600 km ubroten menneskelenke på 50-årsmarkeringa, kalla Den baltiske vegen, i protest mot den russiske okkupasjonen av dei tre landa. I 2004, på 15-årsdagen for denne menneskelenka, uttalte Litauen sin parlamentsleiar, Arturas Paulauskas, at dette var generalprøva for dei baltiske landa si frigjering frå Sovjetunionen. Av dei tre landa erklærte Litauen seg uavhengig først, litt over seks månader seinare.


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Molotov-Ribbentrop-pakta|Molotov-Ribbentrop-pakta]]» frå , den 21. april 2009.*
Škrlatica

**Škrlatica** er eit fjell i Dei juliske Alpane i Slovenia. Med ei høgd på 2740 meter over havet er fjellet det nest høgaste i landet etter Triglav, og det tredje høgaste i Dei juliske Alpane (etter Triglav og Montaž). Fjellet er kalla opp etter dei tilsynelatande fjellveggane ein kan sjå om morgon- og kveldssola. 

## Sjå òg
* Fjell i Slovenia

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Škrlatica|en:Škrlatica]]» frå ,  den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Škrlatica på hribi.net
Skuta i Slovenia

**Skuta** er det tredje høgaste fjellet i Kamnik-Alpane i Slovenia med ei høgd på 2532 meter over havet. Fjellet er mest kjend for isbreen, som er den austlegaste i Dei sørlege kalksteinsalpane.

## Bakgrunnsstoff
* Skuta på Hribi.net
* Skuta på SummitPost.org
* Panoramabilete frå Skuta
Snežnik

**Snežnik** er den høgaste fjelltoppen i Dei dinariske Alpane i Slovenia med ei høgd på 1796 meter over havet. Fjellet er eit karstisk kalksteinsplatå som dekkjer eit område på om lag 85 km². Det er ei fjellhytte like nedanfor toppen mot grensa til Kroatia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Snežnik|Snežnik]]» frå ,  den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Snežnik på Geopedia
Španov vrh

**Španov vrh** er eit fjell vest i Karavankane oppfor landsbyen Planina pod Golico i Slovenia med ei høgd på 1361 meter over havet. Det er ein populær turistdestinasjon i april og mai på grunn av dei store engene med narsissar som blømer her då. Fjellet har lett tilkomst til toppen med panoramautsyn til Dei juliske Alpane, Golica og dei omliggande fjelltoppane i Karavankane. 

Španov vrh er ein populær skistad om vinteren med skiheisar som tar ein heilt til toppen frå Planina pod Golico. Det er berre ei skiløype ned frå fjellet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Španov vrh|Španov vrh]]» frå ,  den 22. april 2009.*
Špik

**Špik** er eit fjell i Dei juliske Alpane i Slovenia. Fjelltoppen ligg 2472 meter over havet og er kalla opp etter den spisse toppen. 

## Sjå òg
* Fjell i Slovenia

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Špik|Špik]]» frå , den 22. april 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Špik på hribi.net
Stol i Slovenia

**Stol** eller **Veliki Stol** (slovensk for 'stol' eller 'store stol') eller **Hochstuhl** (tysk for 'høge stol'), er det høgaste fjellet i Karavankane med ei høgd på 2236 meter over havet. Det ligg på grensa mellom Slovenia og Austerrike. 

Det er fleire ruter til toppen av fjellet frå både den austerrikske og den slovenske sida, og fjellhytta Prešernova Koča ligg like nedanfor den andre toppen **Mali Stol** (slovensk for 'vesle stol') på 2198 moh. Hytta vart opphavleg bygd i 1909, men brende ned i 1942 under den andre verdskrigen, då partisanar sette fyr på ho for å hindre nazistane i å nytte ho. Ho vart bygd opp att i 1966 go er open frå midten av juni til midten av september.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stol (mountain)|Stol (mountain)]]» frå ,  den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Stol på Hribi.net
Sveta Gera

**Sveta Gera** (kroatisk) eller **Trdinov vrh** (slovensk) eller (tysk *Sichelberg* eller *St. Geraberg* eller *Gorianc*) er eit fjell på 1181 meter over havet langs grensa mellom Slovenia og Kroatia. Fjellet er det høgaste i Žumberak/Gorjanci-fjella.

Fjelltoppen vart opphavleg kalla *Sveta Gera* på kroatisk og *Sveta Jera* på slovensk etter 1400-talskyrkja St. Gjertrud som låg nokre hundre meter frå toppen. I 1923 føreslo leiaren i Novo Mesto fjellklatrarklubb, Ferdinand Seidl, å kalla fjellet opp etter Janez Trdina. 15. august 1923 vart fjelltoppen omdøypt i ein seremoni.

Fjelltoppen, som både Slovenia og Kroatia gjer krav på, og som står i den kroatiske matrikkelen, ligg ei brakke som høyrte til den jugoslaviske folkearmeen, og som i dag vert nytta av det slovenske forsvaret. Kontroll over militæranlegget er òg omstridd mellom dei to statane.

I mars 1999 karakteriserte Milan Kučan, dåverande president i Slovenia, bruken av anlegget som militær utpost av som kontroversiell og i det minste usivilisert. I 2004 hevda han for kroatisk TV at det ville vore bedte å opne ei fjellhytte her i staden.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sveta Gera|Sveta Gera]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gorenjska

**Gorenjska** (tysk *Oberkrain*) er ein tradisjonell region i Slovenia. Han er ein del av det historiske habsburgske kronlandet Krain.  Det tradisjonelle senteret i regionen er Ljubljana, og andre byar er Kranj, Jesenice, Tržič, Škofja Loka, Kamnik og Domžale.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Upper Carniola|Upper Carniola]]» frå ,  den 22. april 2009.*
Štajerska

**Štajerska** tysk *Untersteiermark*, latin *Styria*) er ein historisk region nordaust i Slovenia, som utgjer den sørlege tredjedelen av det tidlegare hertugdømet Steiermark.

Hertugdømet Steiermark eksisterte som ein politisk eining frå 1100-talet til 1918, då han vart delt inn i tra tradisjonelle regionar. Den nordlege delen av det tidlegare hertugdømet utgjer i dag Steiermark i Austerrike, medan den sørlegaste tredjedelen hovudsakleg hadde slovensktalande innbyggjarar, og vert òg kalla *Nedre Steiermark*.

Štajerska har ikkje i dag noko offisiell status som administrativ eining i Slovenia, men namnet vert ofte nytta i uformelle samanhengar. I 2005 vart Slovenia delt inn i tolv statistiske regionar, og det meste av Štajerska er i dag delt inn i regionane Podravje (*Podravska regija*) og Savinjsko (*Savinjska regija*).

Det kulturelle og økonomiske senteret i Štajerska har alltid vore byen Maribor (tysk *Marburg an der Drau*). Andre store byar i regionen er Celje (tysk *Cilli*), Ptuj (tysk *Pettau*), Velenje (tysk *Wöllan*), Sevnica (tysk *Lichtenwald*), Brežice (tysk *Rann*) og Slovenj Gradec (tysk *Windisch-Graz*)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lower Styria|Lower Styria]]» frå , den 22. april 2009.* 


## Bakgrunnsstoff
Triglav

**Triglav** er det høgaste fjellet i Slovenia (og tidlegare i heile Jugoslavia) og Dei juliske Alpane. Namnet, som tyder 'med tre hovud', kan vere kalla opp etter forma på fjellet sett frå Bohinjdalen, men kan òg vere kalla opp etter den slvaiske guden Triglav, sjølv om denne hypotesen er omstridd. 

Fjellet er eit viktig slovensk nasjonalsymbol. Fjellet er eit sentralt element på det slovenske riksvåpenet og det slovenske flagget. Eit fotorealistisk relieff av fjellet finst på den nasjonale sida av den slovenske eurocent-mynten. 

Den første kjende stiginga av Triglav vart gjort 26. august 1778 av Luka Korošec, Matija Kos, Štefan Rožič og Lovrenc Willomitzer, etter initiativ frå baron Sigismund Zois. Høgda vart først målt i 1808 av Valentin Stanič.

På toppen av fjellet står ein liten metallstruktur, Aljažtårnet (slovensk Aljažev stolp), eit symbol på slovensk herredøme over området og i seg sjølv eit nasjonalsymbol. Tårnet er kalla opp etter presten, fjellklatraren og patrioten Jakob Aljaž, som rundt 1900 kjøpte toppen og ein lokalstasjon for fem austerriksk-ungarsk florinar.

Sidan 1961 har fjellet vore sentrum i Triglav nasjonalpark, den einaste nasjonalparken i Slovenia.

Det slovenske flagget vart heist på toppen av Triglav den 26. juni 1991, kvelden då Slovenia erklærte sjølvstende frå Jugoslavia. 

Triglavområdet er òg ofte omtalt i slovensk folkeeventyr om ein jeger som leitar etter ein skatt som den forheksa bukken *[[Zlatorog]]* vaktar over. 

## Sjå òg
* Triglavvassdalen

## Bakgrunnsstoff

* Triglav på Hribi.net
* Triglav på SummitPost
* Datagenererte panoramabilete frå toppen Nord sør indeks
Trupejevo Poldne

**Trupejevo Poldne** (tysk *Techantinger Mittagskogel*) er eit fjell vest i Karavankane på grensa mellom Slovenia og Austerrike. Frå den slovenske sida har det tilkomst frå busetnaden Gozd Martuljek via Srednji vrh. Frå den austerrikske sida går det veg frå landsbyen Tetchanting, sør for Villach, som har gjeve fjellet det tyske namnet, til ei seter. Det slovenske namnet kjem frå garden Trupej (tysk *Truppe*) nord for fjelltoppen, på den austerrikske sida. Fjellet vert mykje nytta av fotturistar og det er mogeleg å stå på ski her om vinteren og våren. 

Om sommaren er det flott utsyn over den Øvre Savadalen mot Špik i Dei juliske Alpane på den slovenske sida, og inn i Kärnten på den austerrikske sida. Nabofjella i Karavankane er Maloško Poldne/Mallestiger Mittagskogel (1828 moh) og Kepa/Mittagskogel (2143 moh) i aust og Mojstrovica (1816 moh) og Visoki Kurji vrh (1828 moh) i søraust. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trupejevo Poldne|Trupejevo Poldne]]» frå ,  den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Trupejevo Poldne på Geopedia
* Information about Trupejevo Poldne med kart og ruter på Hribi.net
Innsjøar i Slovenia

Dette er ei liste over **innsjøar i Slovenia**. I Slovenia er det 321 vatn som er klassifisert som innsjøar. Dette inkluderer periodevise innsjøar og kunstige vassreservoar. Dei fleste innsjøane i landet er danna av isbrear og mange eksisterer berre i periodar på grunn av dei mange karstflatene i landet. Dei største innsjøane er Bledsjøen (147 ha) og Bohinjsjøen (318 ha) og den største periodevise innsjøen er Cerknica (2500 ha når han er heilt full).

*Jezero* er det slovenske ordet for innsjø.

## B
* Blaguško 
* Bledsjøen (*Blejsko jezero*)
* Bohinjsjøen (*Bohinjsko jezero*)
* Bukovniško

## C/Č
* Cerknicasjøen (*Cerkniško jezero*)
* Črno jezero

## D
* Divje
* Družmirsko
* Dvojno jezero

## G
* Gradiščesjøen (*Gradiško jezero*)

## K
* Komarniško 
* Kredasjøen
* Krnsko

## L
* Ledavsko 
* Lovrenškasjøane i Pohorje (*Lovrenška jezera*)

## M
* Mariborsko

## P
* Petelinjsko
* Planšarsko (*Planšarsko jezero*)
* Ptuj

## R
* Ribniško

## Š
* Šaleška 
* Šmartinsko

## V
* Vogrsko

## Z
* Zbiljsko 
* Žovneksjøen (*Žovneško jezero*)

## Litteratur

* Firbas P. (2001). *Vsa slovenska jezera: Leksikon slovenskih stoječih voda*. Ljubljana: DZS. s. 368 ISBN 86-341-2332-4 (slovensk)
Bledvatnet

**Bled** (slovensk *Blejsko jezero*; tysk *Veldeser See*) er ein innsjø i Dei juliske Alpane nordvest i Slovenia. Byen Bled ligg ved innsjøen. Området er eit populært turistområde. 

Innsjøen er 2,1 km lang og nesten 1,4 km brei med ei største djupne på 30,6 meter. Han ligg i eit naturskjønt område omgjeve av skogar og fjell. Ei mellomalderborg står på nordsida av innsjøen. Midt i innsjøen ligg Bledøya, den einaste naturlege øya i Slovenia. Øya har fleire bygningar, mellom anna ei Pilegrimskyrje (slovensk *Cerkev Marijinega vnebovzetja*) frå 1400-talet, det det ofte vert halde bryllaup. Kyrkja har eit 52 meter høgt spir.

Innsjøen er òg kjend for roing, sidan det ofte er gode tilhøve for sporten her. Det har vorte halde verdsmeisterskap i roing her i 1966, 1979 og 1989, og skal igjen vere vertskap i 2011. 

Innsjøen ligg 55 km frå hovudstaden Ljubljana.

## Galleri

Fil:Blejsko jezero.jpg|Luftfoto
Fil:Bled island with church01.JPG|Øya i innsjøen
Fil:BlejskiOtok3.JPG|Kyrkja på øya


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Bled|Lake Bled]]» frå , den 22. april 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** *The Columbia Gazetteer of the World*, red. Saul B. Cohen. Columbia University Press, New York. 1998
** *Fodor's Eastern og Central Europe*, 19th edition. ed. Bonnie Bills. Fodors, New York. 2001


## Bakgrunnsstoff
* Bledøya (slovensk)
* Bilete av Bled
Prekmurje

**Prekmurje** (ungarsk *Muravidék*, prekmurisk *Prekmürsko*) er den austlegaste regionen i Slovenia. Han grensar til Ungarn i nordaust, Austerrike i nordvest, Kroatia i sør og den slovenske regionen Štajerska i sørvest. I tusen år var regionen ein del av Kongedømet Ungarn, i motsetnad til resten av Slovenia. Området har derfor sine særeigne språklege, kulturelle og religiøse trekk som ein ikkje finn i den andre områda av Slovenia. 

Regionen er kalla opp etter elva Mura, som skil regionen frå resten av landet. Regionen er delt inn tre geografiske område. Det åslendete landskapet nord for Murska Sobota, kalla Goričko; det austlege slettelandet rundt Mura, kalla *Ravansko*, og det vestlege låglandet rundt Lendava, kalla Dolinsko.

Senteret i regionen er byen Murska Sobota. Den einaste andre større byen er Lendava. Andre stader er Dobrovnik, Turnišče, Beltinci og Črenšovci.

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av vassmølle i Mura 
* Bilete frå Prekmurje 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prekmurje|Prekmurje]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Primorska

**Primorska** (italiensk *Litorale*; tysk *Küstenland*) er ein historisk region i Slovenia. Namnet kjem frå det historiske habsburgske kronlandet Küstenland, som Primorska var ein del av.

Regionen består av to tradisjonelle provinsar, Goriška og Slovensk Istria. Under Austerrike-Ungarn vart regionen kalla Küstenland og var delt inn i Istria, den frie keisarbyen Trieste og det sjølvstyrte kronlandet Gorizia og Gradisca.

I 1918 vart heile området okkupert av den italienske hæren, og i 1920 vart det annektert av Italia, som kalla det Venezia Giulia. Etter den andre verdskrigen vart området delt mellom Jugoslavia, som fekk mesteparten, og Italia, som fekk halde byane Trieste og Gorizia. Som følgje av dette utvikla det seg nye byar langs den slovenske grensa. I dag er dei største byane her Koper og Nova Gorica - Šempeter.

Etter Ljubljana, er Primorska den mest utvikla og velståande delen av Slovenia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slovenian Littoral|Slovenian Littoral]]» frå , den 22. april 2009.*
Cerknicasjøen

**Cerknica** (slovensk *Cerkniško jezero*, tysk *Zirknitzer See*) er ein perioedvis innsjø nær Cerknica i Notranjska i Slovenia. Når han er fullt opp er han den største innsjøen i landet. Han ligg sør i Cerknica polje. Overflata kan verte opp til 38&nbsp;km² stor og vassflata varierer mellom 546 og 551 meter over havet.

Cerknica er viktig for dyrelivet i området, særleg som hekkestad for fleire fugleartar.

Strabon nemner i *Geografia* (7.5) ei myr kalla Lougeon, som er identifisert som Cerknica.

## Kjelder

* Oštir's farm - plan your active holidays  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Cerknica|Lake Cerknica]]» frå ,  den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Notranjska

**Notranjska** (tysk *Innerkrain*) er ein tradisjonell region i Slovenia. Han var tidlegare ein del av det historiske habsburgske kronlandet Krain. Det tradisjonelle administrative og økonomiske senteret i regionen er Postojna og andre mindre byar er Logatec, Cerknica, Pivka og Ilirska Bistrica.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inner Carniola|Inner Carniola]]» frå , den 22. april 2009.*
Bohinjsjøen

**Bohinj** (slovensk *Bohinjsko jezero*) er den største permanente innsjøen i Slovenia. Bohinj ligg i Bohinj kommune nordvest i landet i Triglav nasjonalpark.

Bohinj er 4,2&nbsp;km lang og 1&nbsp;km på det breiaste. Bohinjsjøen har opphav som ein bresjø og er demd opp av ei morene.

Den størse elva som renn ut i innsjøen er Sava Bohinjka.

Utsig frå innsjøen er Jezernica som renn saman med Mostnica og dannar Sava Bohinjka (som igjen dannar Sava i lag med Sava Dolinka).

Området er knytt til ei segn om ein skatt på toppen av Triglav og den legendariske bukken Zlatorog, ein kvit gemse med gylne horn. Ein statue av bukken står ved innsjøen.

## Bakgrunnsstoff

* Bahinj webkamera

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lake Bohinj|Lake Bohinj]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Fotnotar
Divjesjøen

**Divjesjøen** (slovensk *Divje jezero*) er ein innsjø nær Idrija i Slovenia. Innsjøen er òg ei karstkjelde og vatnet strøymer ut frå undergrunnen og gjennom ein bratt tunnel. Grotta er utforska ned til 160 meter djupne. Innsjøen er kjelda til elva *Jezernica*, ei sideelv til Idrijca som med sine 55 meter er den kortaste elva i Slovenia. I 1967 vart innsjøen erklært eit verna naturmonument og 1972 vart han det første slovenske naturmuseumet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wild Lake|Wild Lake]]» frå , den 22. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Naturmusem 
* Divje jezero
Rinka

**Rinka** er ein foss i Logardalen i Solčava kommune i Slovenia. Han er kjelda til elva Savinja. Denne kjelda er erklært eit naturarvområde. Rinkafossen er ein av dei mest kjende fossane i Slovenia og ein populær turistattraksjon. Han er den høgaste av dei tjue fossane i Logarskadalen. Fossen vert vitja året rundt og om vinteren er han ein populær stad for isklatring. Best utsyn mot fossen er frå fjelltoppen Kamniško sedlo.

## Bakgrunnsstoff
* Rinka fossen: http://www.burger.si/Slapovi/Logarska/Rinka/Rinka.htm

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rinka|Rinka]]» frå , den 22. april 2009.*
Vintgar

**Vintgar** eller **Blejski Vintgar** er ei 1,6 km lang kløft nær Zgornje Gorje i Slovenia, fire kilometer nordvest for Bled. Ho er grave ut av elva Radovna og har bratte veggar som er 50 til 100 meter høge og eit totalt fall på om lag 250 meter. Elva har danna mange små basseng og stryk, og endar i den vakre 13 meter høge fossen *Šum*.

## Historie

Kløfta vart oppdaga i 1891 av Jakob Žumer og Benedikt Lergetporer, og vart raskt utstyrt med stiar og bruer som opna for publikum 26. august 1893. Stiane har sidan vorte renovert fleire gongar. Det er òg bygd eit vasskraftverk i kløfta og ei jernbanebru langs linja Jesenice-Most na Soči kryssar ho. Likevel trekk Vintgar til seg mange turstar i dag. 

Som den første kløft tilpassa turistar i området, har ordet «vintgar» gått inn slovensk språk som namn på eit vakkert stykke langs ei elv. 

## Geologi
Før den siste istida rann elva Radovna austover. Etter at ho vart demd opp av isen, grov ho seg eit nytt elvefar nordaustover gjennom eit mjukt lag av kalkstein frå trias mellom fjella Poljana (884 m) og Hom (844 m), mot Øvre Savadalen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vintgar|Vintgar]]» frå , den 22. april 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Vintgar på Bled kommune si heimeside
Prlekija

**Prlekija** er ein region nordaust i Slovenia mellom elvane Drava og Mura. Det består av den austlege delen av Slovenske gorice. Den største byen og kommunen i regionen er Ljutomer. Regionen er kjend for den gode vinen og dialekten til innbyggjarane her. Symbolet på regionen er ein klopotec.

## Bakgrunnsstoff
* Prlekija-on.net (slovensk)
Posavje

**Posavje** er ein region søraust i Slovenia på grensa til Kroatia. Det ligg tre store byar i regionen, Brežice, Krško og Sevnica.

Området strekkjer seg langs den nedre delen av elva Sava. Området er ein av dei minste regionane i Slovenia og dekkjer berre 885 km² eller 4,4 % av landet. Dei omliggande regionane er Savinja i nord, Den sentrale Savadalen i vest og Dolenjska i sør. 

I 2003 budde det om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar i regionen, eller 3,5 % av folketalet i Slovenia. 

Posavje er ein populær turistdestinasjon med kulturelle, naturlege og historiske rikdomar. Mellom anna er mat- og vinkulturen godt kjend. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Posavje|Posavje]]» frå , den 22. april 2009.*
Dolenjska

**Dolenjska** (tysk *Unterkrain*, tyder *Nedre Krain*) er ein tradisjonell region i Slovenia. Han var ein del av det historiske habsburgske kronlandet Krain. Regionen Bela Krajina (tysk *Weißkrain*) vert ofte rekna som ein del av Dolenjska. Det tradisjonelle senteret i regionen har vore Novo Mesto og andre byar er Kočevje, Grosuplje, Krško, Trebnje, Črnomelj, Semič og Metlika.

## Sjå òg
* Krain

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lower Carniola|Lower Carniola]]» frå , den 22. april 2009.*
Bela Krajina

**Bela Krajina** (tysk *Weißkrain* eller *Weiße Mark*, tyder *Kvite [[Krain]]*) er ein tradisjonell region søraust i Slovenia ved grensa til Kroatia. Dei største byane her er Metlika, Črnomelj og Semič og den største elva er Kolpa, som òg dannar grensa mellom Slovenia og Kroatia. Terrenget består hovudsakleg av låge åsar og bjørkeskogar. 

Kvite Krain er òg kjend for dei gode vinane, som *Metliška črnina* (ein mørk raudvin), *Belokranjec* (ein kvitvin) og *Modra frankinja* (Blaufränkisch, ein raudvin).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White Carniola|White Carniola]]» frå ,  den 22. april 2009.*
Podravina

**Podravina** (kroatisk) eller **Podravje** (slovensk) er det slaviske namnet på nedslagsfeltet til Drava i Kroatia og Slovenia.

## Historie

Mellom 1929 og 1941 var Drava Banovina ein provins i Kongedømet Jugoslavia som hadde hovudstad i Ljubljana. Drava Banovina utgjorde det meste av dagens Slovenia.

I dag heiter eitt av fylka i Kroatia Virovitica-Podravina.

## Store byar langs elva

Byar i Slovenia:
* Dravograd
* Maribor
* Ptuj

Byar i Kroatia:
* Varaždin
* Koprivnica
* Đurđevac
* Pitomača
* Virovitica
* Slatina
* Osijek

## Bakgrunnsstoff
* www.drava.info

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Podravina|Podravina]]» frå , den 22. april 2009.*
Kočevski Rog

**Kočevski Rog** (tysk *Hornwald*) eller berre **Rog** er eit karstplatå i Kočevje-høglandet oppfor Črmošnjicedalen i Slovenia. Platået høyrer til Dolenjska i Dei dinariske Alpane. Det høgaste området er den sentrale delen med toppen Veliki Rog på 1099 meter over havet. Platået er kledd med tett skog. Den einaste skistaden i Dolenjska ligg her, Rog-Črmošnjice (eller Gače).

Grevar av Ortenburg koloniserte området med tyske bønder kalla Kočevarji omkring år 1350. I løpet av den andre verdskrigen forsvann dei, og området har sidan den gong hovudsakleg vore aude. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kočevski Rog|Kočevski Rog]]» frå , den 22. april 2009.*
Inge Andersen

**Inge Andersen** () er ein norsk idrettsleiar og idrettstrenar som er generalsekretær i Norges idrettsforbund og olympiske og paralympiske komité. Andersen er også leiar i Idrettens Studieforbund og styremedlem i Senter for Prestasjonsutvikling. Han er busett i Oslo.

Andersen vart generalsekretær i Norges Idrettsforbund i 2004. Han har tidlegare vore tilsett i Finansbanken (2001–2003) og i Storebrand Bank (2003–2004). I tillegg har han vore trenar for det norske kvinnelandslaget i langrenn, juniorlandslaga til Norges Skiforbund, det sveitsiske langrennslandslaget for kvinner og menn og Team Postgiro.

Andersen har hovudfag frå Norges idrettshøgskole, der han også arbeidde som stipendiat i 1993–1994 i samband med dr.scient.-studium.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Inge» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
Julisk Venezia

**Julisk Venezia** (kroatisk og slovensk *Julijska Krajina*; italiensk *Venezia Giulia*; tysk *Julisch Venetien*; venetiansk *Venesia Jułia*; friulisk *Vignesie Julie*; latinsk *Carsia Julia*) er ein tidlegare politisk region i Søraust-Europa på grensa mellom det som i dag er Italia, Slovenia og Kroatia.. Det italienske namnet på regionen, 'Venezia Giulia' vart gjeve området så seint som 1863 av språkforskaren Graziadio Isaia Ascoli frå Gorizia, som laga eit namn på alle områda i Austerrike-Ungarn som Italia gjorde krav på..

## Bakgrunnsstoff
* ''The Problem of Trieste and the Italo-Yugoslav Border'' av Glenda Sluga
* Istituto Giuliano

## Sjå òg
* Den austerrikske rivieraen
* Trieste
* Dalmatia

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Julian March|Julian March]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Haloze

**Haloze** er ein geografisk region i Slovenia. Det ligg nordaust i landet i Štajerska.

Haloze er eit åslendt område som går om lag aust-vest langs grensa til Kroatia i sør og til elvane Dravinja og Drava i nord. Totalt dekkjer området 300 km² og har om lag 21&nbsp;000 innbyggjarar. 

Den vestlege delen av området er kledd i tjukk bøk- og furuskog, medan dei vestlege områda har vore kjend for vindyrking sidan romartida. 

## Bakgrunnsstoff
* Haloze-Zagorje turistsone 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haloze|Haloze]]» frå , den 22. april 2009.*
Goriška

**Goriška** eller **Gorizia** er ein tradisjonell region vest i Slovenia ved grensa til Italia. Han er ein del av den større slovenske regionen Primorska. Den største byen her er Nova Gorica. Før den den første verdskrigen vart regionen ein del av Austerrike-Ungarn og grevskapet Gorizia og Gradisca med Gorizia som hovudstad. Etter den første verdskrigen vart området annektert av Kongedømet Italia, der det var ein del av Julisk Venezia. Under det italienske fascistregimet vart området utsett for italienisering. Etter den andre verdskrigen vart dei noverande landegrensene fastsett og dei fleste slovensk-busette områda vart avstått til Jugoslavia, medan byen Gorizia og nokre av dei omliggande områda vart verande i Italia. 

Regionen utgjer i dag kommunane Bovec, Kobarid, Tolmin, Cerkno, Idrija, Kanal ob Soči, Brda, Nova Gorica, Šempeter-Vrtojba, Renče-Vogrsko, Miren-Kostanjevica, Ajdovščina og Vipava. Kommunaen Komen og Sežana var òg tidlegare ein del av Goriška, men vert i dag rekna som ein del av Obalno-kraška statistiske region.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Goriška|Goriška]]» frå , den 22. april 2009.*
Geografiske ytterpunkt i Slovenia

Dette er ei liste over  i Slovenia:

## Lengde- og breiddegrad
* Nord: , Šalovci 
* Sør: , Črnomelj
* Aust: , Lendava
* Vest: , Kobarid.

Den lengste avstanden frå nord til sør er 163 km, medan den lengste avstanden frå aust til vest er 248 km. 

## Høgd
*Det høgaste punktet i Slovenia er Triglav på 2864 meter over havet.  
*Det lågaste punktet i Slovenia er ved Adriahavet (0 moh)
Cerknoåsane

**Cerknoåsane** (slovensk *Cerkljansko hribovje* eller *Cerkljansko*) er ei overgangssone mellom Alpane og Dei dinariske Alpane rundt Cerkno i Slovenia. Fleire overgangar i dette området går frå Poljanedalen og Selcadalen til Idrijcadalen og Sočadalen. Det høgaste punktet er Porezen (1630 m).

Landskapet er geologisk særs mangfaldig. Innimellom dei bratte åsane finst mange kløfter og dalar som er grave ut av elva Cerknica River og sideelvane hennar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cerkno hills|Cerkno hills]]» frå , den 22. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Kart over Cerknoåsane  Geopedia-si. 
* Images. Slovenia-Landemerker. Boštjan Burger.
Koroška

**Koroška** er både ein historisk og ein statistisk region nord i Slovenia. Han vart stundom kalla *Slovensk [[Kärnten]]*, for å skilje han frå naboregionen Kärnten i Austerrike.

Namnet kjem av området var ein del av Hertugdømet Kärnten då det høyrte til Habsburgmonarkiet fram til den første verdskrigen I 1919 okkuperte det nyoppretta Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (seinare Jugoslavia) det sørlege Kärnten. Desse områda som i dag ligg i Slovenia vart så annekterte. 

## Bakgrunnsstoff
* [Interaktivt kart over Koroška](http://flagspot.net/flags/si(c.html)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carinthia (province)|Carinthia (province)]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Banjšiceplatået

**Banjšiceplatået** (slovensk *Banjška planota*, italiensk *Altopiano della Bainsizza*) er eit karstplatå vest i Slovenia i regionen Goriška. Det ligg nordvest for byen Nova Gorica, oppfor elva Soča. Under den første verdskrigen utkjempa Italia og Austerrike-Ungarn det ellevte slaget ved Isonzo på platået i august 1917. 

Platået var kalla opp etter landsbyen Banjšice, som truleg er den eldste busetnaden her. Andre busetnader er Bate, Grgarske Ravne og Lokovec. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Banjšice Plateau|Banjšice Plateau]]» frå , den 22. april 2009.*
Støpsel

**Støpsel** er ein plugg til å setje inn i ein stikkontakt. I Noreg vert denne typen kontaktar bruka på leidningar til elektrisk utstyr som krev tilkopling til 230&nbsp;V spenning.
Jørn

**Jørn** er ei dansk kortform av mannsnamnet Jørgen som kjem frå det greske Geôrgios (Γεώργιος). Dette er sett saman av *geô*, 'jord' og *ergo*, 'arbeid', og tyder 'bonde'.

Jørn har namnedag den 23. april.

Jørn var mykje brukt som namn på norske gutebarn på 1960-talet.

## Namneberarar
* Jørn Hilme (1778–1854), norsk spellemann
* Jørn Utzon (1918-2007), dansk arkitekt
* Jørn Simen Øverli (f. 1950, norsk visesongar
* Jørn Areklett Omre (f. 1955), norsk fotograf
* Jørn Hoel (f. 1957), norsk musikar
* Jørn Are Gaski (f. 1966), norsk sametingsmann
* Jørn Lier Horst (f. 1970), norsk kriminalforfattar og etterforskningsleiar
Stikkontakt

Ein **stikkontakt** er ein fastmontert elektrisk kontakt med hol for å plugge inn eit støpsel. Stikkontaktar vil oftast vere tilknytte det offentlege straumnettet, i Noreg med 230&nbsp;V spenning.
Slovensk geografi

**[[Slovenia]]** er eit land i Sentral-Europa mellom Alpane og Middelhavet. Alpane, med Dei juliske Alpane, Kamnik-Alpane og Karavankane, samt Pohorjemassivet, dominerer det nordlege Slovenia langs grensa til Austerrike. Kystlinja til Slovenia langs Adriahavet er om lag 47 km lang., frå Italia til Kroatia, og heile kystlinja ligg rundt Triestebukta. 

Uttrykket karst kjem frå Karstplatået sørvest i Slovenia, eit kalksteinsområde med undergrunnselvar, kløfter og grotter. Dette ligg mellom Ljubljana og Middelhavet. 

På Den pannoniske sletta i aust og nordaust, mot grensene til Kroatia og Ungarn, er landskapet hovudsakleg flatt. Det meste av terrenget i Slovenia er likevel ås- og fjellendt, og rundt 90 % av landet ligg over 200 meter over havet. 

## Regionar
### Historiske regionar

Dei tradisjonelle slovenske regionane er basert på den tidlegare inndelinga av Slovenia i dei fire habsburgske kronlanda Krain, Hertugdømet Kärnten, Hertugdømet Steiermark og Küstenland. Desse vart delt inn i: 

* Gorenjska (U.C. på kartet)
* Štajerska (S)
* Prekmurje (T)
* Koroška (C)
* Notranjska (I.C.)
* Dolenjska (L.C.)
* Goriška (G)
* Slovensk Istria (*Slovenska Istra*) (L)

Dei to sistennemnde vert ofte rekna som ein del av *Primorska*. Bela krajina er òg ein del av Dolenjska, men vert stundom rekna som ein eigen region. 

## Klima
Sjølv om Slovenia så vidt har grense mot Middelhavet, er klimaet i det meste av landet kontinentalt, som i Sentral-Europa. Karstlandskapet hindrar stort sett lufta frå Middelhavet i å strøyme inn i landet. Området har ein god del sol, men det kan regne ganske kraftig her om vinteren. Når den kontinentale lufta strøymer innover landet er det ofte i form av boravinden, som kan gje vindkast over 40 m/s. Dei høgareliggande områda i nord og vest har milde forhold om sommaren, men kan ha ganske så vinterlege forhold på vinterstid. Frå tidleg på sommaren byrjar nærleiken til Middelhavet å gjere seg gjeldande i form av kraftige torebyer. Frå september av er det derimot sjeldan med torevêr, men ein kan framleis få ei regnbye i ny og ne. Vintertemperaturane i austlege delar av Slovenia er omtrent som i Ungarn, men ein har oftare mildare periodar her. 

Normaltemperatren er -2&nbsp;°C i januar og 21&nbsp;°C i juli. Årleg normalnedbør er om lag 1000 mm på kysten, opp til 3500 med meir i Alpane, 800 mm i søraust og 1400 mm sentralt i Slovenia.

## Miljø

### Internasjonale avtalar
* **Delaktig i avtalar som omhandlar**: Luftforureining, luftforureining-svovel 94, biologisk mangfald, klimaendringar, utryddingstrua dyreartar, miljøfarleg avfall, havrett, marin dumping, forbod mot atomprøvespreningar, vern av ozonlaget, skipsforureining, våtmarksormåde. 
* **Signert, men ikkje ratifisert**: Luftforureining ved persistente organiske stoff, Kyoto-avtalen.

## Sjå òg
* Geografiske ytterpunkt i Slovenia
* Fjell i Slovenia
* Elvar i Slovenia
* Innsjøar i Slovenia

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Geography of Slovenia|Geography of Slovenia]]» frå , den 22. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Birger Jørstad

**Birger Jørstad** () var ein norsk visediktar, politibetjent og kinosjef. Han budde for det meste i Steinkjer. Då han var ung, var han ein god fotballspelar for Steinkjer. Mange av visene hans vart framførte i Otto Nielsen sitt radioprogram Søndagsposten.

Birger Jørstad fekk Steinkjer kommune sin kulturpris i 1987, og var med det den første som fekk denne prisen.

I 1989 gav Steinkjer bokhandel ved Sigbjørn Hougen ut ei bok med viser frå Birger Jørstad sitt herbarium, illustrert av Vigdis Kvamme Nordtømme.

Nokre av dei mest kjende visene hans er:
*«Hainnhoinn i bainn»
*«Intrøndersk vokabular» 
*«Bli' det poesi tå slekt?»

## Bakgrunnsstoff
*Biografi om Birger Jørstad
Søndagsposten

**Søndagsposten** var eit radioprogram som gjekk på NRK frå 1957 til 1979. Redaktør var visediktaren, songaren og NRK-medarbeidaren Otto Nielsen. Alf Prøysen, Erik Bye og Johan Borgen var lenge sentrale medarbeidarar. 
Mange visesongarar fekk sin debut hos Otto Nielsen i Søndagsposten, til dømes Stein Ove Berg. 

## Bakgrunnsstoff
*NRK om Søndagsposten
Hainnhoinn i bainn

**Hainnhoinn i bainn** er ei vise av Birger Jørstad, og med melodi av Otto Nielsen. 
Visa er skriven på trønderdialekt, og har ei heil mengde palataliske konsonantar i seg.
Hustad

**Hustad** er ei bygd i Hustadvika kommune i Møre og Romsdal. Hustad var eit eige herad fram til 1964. Det blei oppretta då Bud herad blei delt i to 1. juli 1918. Hustad herad hadde ved opprettinga 2062 innbyggarar.

1. januar 1964 blei Hustad herad slått saman med Bud og Fræna herad til den nye Fræna kommune. Hustad hadde då 2196 innbyggarar.

## Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Hustad kommune frå 1918 til 1964:**

## Kjelder
Olaug

**Olaug** er eit kvinnenamn sett saman av urnordisk *ánu*, 'forfedrar', og gammalgermansk *liugan*, 'lova under eid'.
Olaug har namnedag den 24. april.

Opphavlege former for namnet var *Ólog* eller *Ólof*, og det finst også som mannsnamna Olaf og Olav.

## Bruk
Namnet var blant dei mest populære for norske jentebarn fødde på 1910-, 1920- og 1930-talet. I 2009 var det 3&nbsp;809 kvinner i Noreg som heitte Olaug.
 

## Namneberarar
* Olaug Løken (1854-1925), norsk skribent og kvinnesakskvinne
* Olaug Svarva (f. 1957), norsk økonom
* Olaug Vervik Bollestad (f. 1961), norsk politikar
* Olaug Nilssen (f. 1977), norsk forfattar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olaug|Olaug]]» frå , den 23. april 2009.* 
 

### Fotnotar
MS «Polarfront»

**MS «Polarfront»** var eit norsk vêrskip som låg fast stasjonert i Nord-Atlanteren på 66° N og 2° Ø. 

Skipet sendte meteorologiske data til Meteorologisk institutt i Oslo. Skipet var eigd og drifta av reiarlaget Kåre Misje & Co for den norske staten. MS «Polarfront» vart spesialbygd som vêrskip ved Mandals Slipp, og var i drift frå 1976 til 1. januar 2010. 

MS «Polarfront» er kjend som vêrstasjonen M («Mike») og utførte meteorologiske vêrobservasjonar ein gong i timen. Etter den andre verdskrigen vart det oppretta 13 vêrskipstasjonar, som fekk namn frå A til M og vart stasjonert av 48 vêrskip. «Polarfront» erstatta vêrskipa «Polarfront I» og «II» som hadde gjort teneste i same området sidan 1948. Desse skipa var ombygde engelske korvettar som den norske staten eigde. Ei rekkje år år veksla MS «Polarfront» med det nederlandske skipet «Cumulus» på å bemanne stasjonen M, men sidan 1986 var «Polarfront» åleine om stasjonen.

«Polarfront» var det siste vêrskipet i verda som var i drift før drifta vart lagt ned 1. januar 2010. 

## Sjå òg
* Vêrskip
* Meteorologi
* Meteorologisk institutt

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel i bladet «RedningsSkøyta»: M/S Polarfront
* Vêrvarsel for vêrskipet Polarfront på yr.no
Albert

**Albert** er eit mannsnamn avleidd av det tyske *Adalbrecht*, sett saman av ledd som betyr 'edel' og 'lys'. Albert har namnedag den 24. april.

Namnet har kortformer som Al, Albie, Bert og Bertie. Andre avleiingar av Adalbrecht er Albrecht (Albrekt) og engelsk Ethelbert, elles har namnet også den latinske forma Albertus og romansk Alberto. Kvinneleg former er Alberta, Alberte og Albertine.

## Bruk
Albert er mykje brukt i Belgia, USA, Ungarn og Spania. 

Namnet var mykje brukt som døypenamn i Noreg sist på 1800-talet, men har sidan falle i bruk. Det er også brukt som slektsnamn, men denne bruken er sjeldan i Noreg. 

## Namneberarar

*Albert L'Ouvrier (1815-1895), fransk statsmann under den andre republikken
*Prins Albert av Storbritannia (1819-1861), prinsgemalen til dronning Viktoria
*Albert I av Monaco (1848–1922)
*Albert I av Belgia (1875–1934)
*Albert Einstein (1879–1955), tysk fysikar og nobelprisvinnar
*Albert Speer (1905–1981), rustningsminister i Adolf Hitler si regjering
*Albert Camus (1913–1960), fransk forfattar og filosof
*Albert Henrik Mohn (1918-1999), norsk forfattar og journalist
*Albert Nordengen (1923–2004), norsk politikar
*Albert Uderzo (f. 1927), fransk teikneserieskapar
*Albert II av Belgia (f. 1934)
*Albert II av Monaco (f. 1958)

### Oppdikta
*Albert Åberg

### Annan bruk av namnet
*Albertville er ein by i Frankrike
*Royal Albert Hall
**[[Albert og Herbert]]*, svensk TV-serie

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Albert|Albert]]» frå , og «[[:de:|Albert]]» frå  den 23. april 2009.*
Vladimir Komarov

**Vladimir Komarov** () var ein sovjetisk flygar og kosmonaut som var oberst i det sovjetiske flyvåpenet. Den første turen hans i verdsrommet var med det sovjetiske romfartøyet Voskhod 1 som blei skote opp i 1964.

På den andre turen i verdsrommet omkom han då romfartøyet Sojuz 1 skulle lande etter turen. Ulykka var ei følgje av fleire feil med romfartøyet, mellom anna med fallskjermen.
Han var det første mennesket som omkom i ei ulykke som følgje av ein tur i verdsrommet.
Sunndal i Mauranger

**Sunndal**, òg skrive *Sundal*, er ei bygd på sørsida av Maurangsfjorden i Kvinnherad kommune i Vestland fylke. Bondhuselva som fører vatn frå Bondhusbreen  munnar ut nedst i Sunndal.

På Sundalsøyra i Sunndal ligg Hardanger Fjord Lodge, Mauranger Kro og gjestehus A/S og Mauranger skule som har elevar frå fyrste til fjerde klasse. Elevane frå Mauranger går resten av barneskulen på Malmanger skule i Rosendal. Sunndal har òg kommunal barnehage, samfunnshus, serveringstaden Olaløa og campingplass.

Frå Sunndal er det 26 kilometers køyring sørvestover på Riksveg 551 til kommunesenteret Rosendal og 20 kilometer til Odda via Folgefonntunnelen. 

## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* ''Kulturhistorisk vegbok Hordaland'': «Sunndal og Bondhusbreen» på nettstaden digitaltfortalt.no
* Eldre fotografi frå Sunndal på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Om Sunndal på nettstaden mauranger.no
Statens Landbruksbank

**Statens Landbruksbank** var ein norsk statleg bank som lånte ut pengar til investeringar i landbruket mot pant i fast eigedom. Han blei oppretta 5. februar 1965, ved ei samanslåing av Norges Hypotekbank, Norges Småbruks- og Bustadsbank og Driftskredittkassen for jordbruket. Oppgåvene til Statens Landbruksbank blei frå 1. januar 2000 overtatt av Statens nærings- og distriktsutviklingsfond (SND) og Statens landbruksforvaltning.

## Kjelder
Byar i Slovenia

Dette er ei liste over **byar i Slovenia**.

Lista inneheld alle byar og tettstader som hadde meir enn 1&nbsp;000 innbyggjarar i Slovenia ved den siste folketeljinga i 2021. Stader med bystatus er nummererte.

## Merknader

## Referansar
Estarar

**Estarar** (estisk , tidlegare ) er ei folkegruppe som talar estisk, eit av dei austersjøfinske språka som mellom anna omfattar finsk. Dei fleste estarar, oppunder éin million, bur i det baltiske landet Estland.

## Historie
Estland blei folkesett mot slutten av istida, for om lag ti tusen år sidan då den baltiske issjøen smelta. Me kan ikkje vita kva språk dei første innbyggjarane snakka, men for fem tusen år sidan budde talarar av språk som seinare utvikla seg til estisk i området. Estarane er dermed ei av dei europeiske folkegruppene som har vore lengst busett på éin stad. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Estonians|Estonians]]» frå , den 24. april 2009.* 
* 

### Fotnotar
Markus

**Markus** og **Marcus** er mannsnamn av latinsk opphav. Markus har namnedag den 25. april.

Namnet har opphav i den romerske guden Mars og var brukt av fleire kjende romarar. Det spreidde seg gjennom den kristne verda gjennom evangelisten Markus (gresk Μάρκος). Andre former av namnet er Marc/Mark, Marco/Marko og Marcos. Marcello, Marcel, Marcius er avleidde namn. 

Markus og Marcus blir også brukt som slektsnamn, og her er Marx ein tysk variant.

## Bruk
Namnet har vore brukt i Noreg frå 1100-talet. Det var svært populært som døypenamn på 1990-talet. 5&nbsp;733 norske menn heitte Markus i 2009. 3&nbsp;995 heitte Marcus.

## Namneberarar
*Marcus Tullius Cicero (106 f.Kr.-43 f.Kr.), romersk politikar, jurist, talar og skribent
*Marcus Licinius Crassus (105 f.Kr.- 53 f.Kr.) romersk general og politikar 
*Marcus Junius Brutus (85 f.Kr.-42 f.Kr.), romersk senator
*Marcus Antonius (83 f.Kr.-30 f.Kr.), romersk general og politikar 
*Marcus Vipsanius Agrippa (63 f.Kr.-12 f.Kr.), romersk general og politikar 
*Marcus Fabius Quintilianus (ca. 35-100)
*Evangelisten Markus (første hundreåret), evangelist rekna som den første paven av Alexandria
*Marcus Aurelius (121-180), romersk keisar
*Pave Markus (300-talet)
*Marcus Gheeraerts d.e. (c.1520&ndash;c.1590), flamsk gravør
*Marcus Gheeraerts d.y. (1562&ndash;1635), engelsk målar
*Marcus C. Volqvartz (1678-1720), norsk prest og diktar
*Marcus Gjøe Rosenkrantz (1762-1838), norsk jurist og stortingsmann
*Marcus Jacob Monrad (1816-1897), norsk teolog og filosof
*Marcus Thrane (1817-1890), norsk sosialist
*Markus Nummi (f. 1959), finsk forfattar
*Markus Brendmoe (f. 1961), norsk kunstnar
*Marcus Grönholm (f. 1968), finsk rallykøyrar
*Marcus Tulio Tanaka (f. 1981), brasiliansk-japansk fotballspelar
*Markus Henriksen (f. 1992), norsk fotballspelar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Markus|Markus]]» frå ,  den 24. april 2009.*