open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eoin Colfer

**Eoin Colfer** () er ein irsk barnebokforfattar. Han er mest kjend for å ha skrive serien om Artemis Fowl.

## Liv
Eoin Colfer voks opp i Wexford, ein liten by ved sørkysten av Irland, saman med sine fire brør. Faren hans var ein barneskulelærer, artist og historikar. Mora hans var dramalærar. På barneskulen oppdaga han at han likte å skrive historier. Han teikna teikningar til det han skreiv. Han laga og skodespel. Mest om vikingane, der han bruka venane sine i historiene, og var sjølv helten. Venane var ikkje imponert, for historiene var brutale, og det var berre helten som overlevde.

I 1986 vart han barneskulelærar, slik som sin far. Sjølv om han no var lærar, fortsette han med skrivinga si på fritid. I 1991 gifta han seg med Jackie, som han møtte i sitt femte år på universitetet. 

## Bøker
I 1998 gav Colfer ut si fyrste bok *Benny og Omar* som vart ein bestseljar i Irland, men det var fyrst då han skreiv *[[Artemis Fowl]]* han vart kjend på internasjonalt nivå. Boka vart umiddelbart ein internasjonal suksess. Boka vart nominert til Withbread-prisen for årets beste barnebok, og skal nå verte film. Sjølv beskriv Eoin Colfer Artemis Fowl-bøkene som "Die Hard i alveland". 

* *Benny & Omar* (1998) - ikkje omsett til norsk
* *Benny & Babe* (1999) - ikkje omsett
* *Going Potty* (1999) - ikkje omsett
* *Ed's Funny feet* (2000) - ikkje omsett
* *Ed's bed* (2001) - ikkje omsett

* *[[Artemis Fowl]]* (2001)
* *Artemis Fowl - Operasjon Arktis* (2002)
* *Artemis Fowl - Evighetskoden* (2003)
* *Artemis Fowl - Arkivet* (2004)
* *Artemis Fowl - Opalbedraget* (2005)
* *Artemis Fowl - Den tapte kolonien*(2007) 

* *Ønskelisten* (2000)
* *Historien om Potet-Isaksen* (2004)
* *Kaptein Kråkes hevn* (2006) 
* *Parasittjegeren* (2004, norsk 2006)
Kurt Heggestad

**Kurt Heggestad** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Veitastrond fotball (2009) i 4. divisjon. Han spelte for Sogndal fotball i ti år. Heggestad la opp toppfotballen etter 2007-sesongen, berre 25 år gamal for å verte geitebonde i heimbygda Veitastrond i Luster kommune, Sogn og Fjordane. Eit val som han i fylgje han sjølv, ikkje har angra på. Heggestad spelte både back, ving og kantspelar i karrieren si. Han fekk totalt 211 kampar i Sogndal-trøya før han la opp.

## Karriere som spelar



## Referansar
Burano

**Burano** er ei øy i Venezialagunen, men som sjølve Venezia er ho i røynda ei gruppe øyar forbunde med kvarandre via bruer. Ho ligg nær Torcello i nordenden av lagunen og er kjend for kniplingane som vert laga her. Øya vart truleg busett av romarar og på 500-talet vart ho okkupert av folk frå Altino, som kalla ho opp etter ein av portane i den tidlegare byen sin. Det er to teoriar om korleis øya fekk namnet sitt. Den eine er at ho opphavleg vart busett av Buriana-familien, og den andre at dei første busetjarane på Burano kom frå den litle øya Buranello, 7 km lenger sør. 

Sjølv om øya raskt vart ein blømande busetnad vart ho styrt frå Torcello og hadde ingen av privilegiane som den øya eller Murano hadde. Ho vart først viktig på 1500-talet då kvinner på øya byrja å lage kniplingar eller blonder. Kniplingane vart etterkvart eksportert til heile Europa, men eksporten minka 1700-talet og industrien vart ikkje vekt til live igjen før i 1872 då det vart grunnlagd ein skule for blondeveving. Industrien blømde igjen på øya, men i dag er det få som driv med denne tradisjonen sidan det er svært tidkrevande og derfor har høg salspris. 

Buram er kjend for dei små, lysmåla husa, som har vore populære hos kunstnarar. Designaren Philippe Starck eig tre hus. Andre attraksjonar er San Martino-kyrkja med eit klokketårn, Oratorio Santa Barbara og eit museum for blondemaking. Fargane på husa følgjer eit spesifikt system som har sitt opphav i øya sin gullalder. Om nokon vil måle huset sitt må dei derfor sende ein søknad til kommunestyret, som så vil gje svar om kva for nokre fargar som er tillate. Denne praksisen har ført til ein mangfaldige pastellfarga hus som er karakteristiske for øya i dag. 

Burano ligg 7 km frå Venezia, ei reise som tar 40 minutt med dei venetianske båtane, «vaporetti». Øya er forbunden til Mazzorbo via ei bru. I dag har Burano om lag 4&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burano|Burano]]» frå ,  den 5. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* Bilete av Burano 
* Satellittbilete frå Google Maps
* Virtuell gåtur på Burano
25143 Itokawa

**25143 Itokawa** (frå japansk 糸川) er ein Apollo-asteroide og ein marskryssar. Itokawa blei besøkt av den japanske romfartsorganisasjonen JAXAs romsonde Hayabusa og kan koma til å bli den første romsonden som prøvar er blitt henta ned frå.

## Historie

Asteroiden vart oppdaga i 1998 av LINEAR og gjeve mellombelsnamnet . I år 2000 vart asteroiden vald som mål for JAXAs Hayabusa-sonde, og ikkje lenge etterpå vart asteroiden gitt namnet Itokawa, etter den japanske rakettforskaren Hideo Itokawa

## Asteoiden

Itokawa er ein S-type-asteroide. Bilete frå Hayabusa hintar til at Itokawa kan vera eit resultat av to mindre asteroidar som stadig har gått lågare og lågare i bane rundt kvarandre og etterkvart blitt hengande fast. Hayabusa viste at Itokawa knapt har nedslagskratre, og ein veldig ujamn overflate overstrødd med kampesteinar. I følgje forskarane på Hayabusaprosjektet består Itokawa av to gigantiske steinhaugar snarare enn to massive lekamar. 

## Bakgrunnsstoff

* Intervju med JAXA forskar og nokre bilete
* Space.com artikkel med nærbilete

## Fotnotar
Giudecca

**Giudecca** er ei øy i Venezialagunen, like sør for dei sentrale øyane. Mellom desse øyane og Giudecca ligg Giudeccakanalen.

Opphavleg vart ho kalla *Spinalunga* og øya kan ha fått nytt namn av jødane som busette seg her. Historisk var området eit stort palass med hagar, men øya vart industrialisert tidleg på 1900-talet med skipsverft og fabrikkar, i tillegg til eit filmstudio. Mykje av industrien på Guidecca vart lagt ned etter den andre verdskrigen, men vert i dag rekna som eit eksklusivt bustadområde. Ho er kjend for den lange kaien og kyrkjene sine, som Il Redentore. San Giorgio Maggiore ligg utanfor austenden av øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Giudecca|Giudecca]]» frå ,  den 5. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
Lido

**Lido** er ein 18 km lang sandbanke i Veneziabukta. Øya har om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar og mange turistar (hovudsakleg italienarar) kjem her om sommaren. Venzia filmfestival finn stad på Lido kvar september. 

Øya har tre busetnadar. Sjølve Lido ligg i nord og her finn ein Grand Hotel de Bains, Venezia Casino og Grand Hotel Excelsior. Malamocco ligg i midten og var lenge den einaste busetnaden. Ein gong budde dogen av Venezia her. Alberoni ligg sør på øyane og her ligg Fort San Nicolo og ein golfbane.

Sida av øya som vender ut mot Adriahavet består hovudsakleg av ei sandstrand der det stort sett ligg rekke på rekke med turisthotell. Av hotell her finn ein Excelsior og Des Bains, scener for handlinga i Thomas Mann sin roman *[[Døden i Venedig]]*. Desse strendene er private, men på nord- og sørenden av øya er det to enorme, offentlege strender. 

Hjarte av øya er Gran Viale Santa Maria Elisabetta, ei 700 meter lang og brei gate som går frå eine til andre sida av lagunen. Her ligg det hotell, butikkar og restaurantar. Ved sida som vender mot lagunen finn ein båtar som går til Venezia og fastlandet. 

I 1202, ved byrjinga av det fjerde krosstoget, vart ho nytta som leir med telt til tusenvis av krossfararar, som vart blokkert her av venetianarane då dei ikkje kunne betale for dei venetianske skipa dei trong for transport. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lido|Lido]]» frå ,  den 5. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
*Satellittbilete av Lido på Google Maps
Pellestrina

**Pellestrina** er ei øy som dannar ein barriere mellom den sørlege delen av Venezialagunen og Adriahavet og ligg sørvest for Lido.

Øya er 11 km lang og har sidan 1700-talet grensa til ei stor demning på sjøsida. Det er fire landsbyar på øya: San Pietro in Volta, Porto Secco, San Antonio og Pellestrina, som er kjend for sine fargerike hus. 

Hovudnæringa på øya er handelsgartneri, fiske, turisme og produksjon av blonder. 

Av attraksjonar på øya finn ein Lido of Ca' Roman, som er kjend for furuane og fuglelivet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pellestrina|Pellestrina]]» frå ,  den 4. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
Murano

**Murano** vert vanlegvis omtalt som ei øy i Venezialagunen, men som sjølve Venezia består ho av ei øygruppe som er knytt saman via bruer. Ho ligg om lag 1,5 km nord for Venezia og er kjend for glasmaking, særleg lampar. 

Murano vart busett av romarar og så frå 500-talet av folk frå Altino og Oderzo. Først blømde øya som ein fiskelandsby og med produksjon av salt. Ho var òg eit handelssenter, sjølv om hamna var styrt av Sant'Erasmo. Frå 1000-talet vart det nedgangstider då innbyggjarane flytta til Dorsoduro. Ho styrte i starten seg sjølv, men frå 1200-talet vart ho styrt av ein *[[podestà]] * frå Venezia. I motsetnad til dei andre øyane i lagunen prega Murano sine eigne myntar. 

I 1291 måtte alle glasmakarane i Venezia flytte til Muran under tvang på grunn av brannfaren. Det neste hundreåret byrje ein med eksport og øya vart kjend, først for glasperler og speglar. Aventuringlas vart funne opp på øya og ei stund var Murano den største produsenten av glas i Europa. Øya vart seinare kjend for lysekronene. Sjølv om ikkje glasmakinga vart like viktig på 1700-talet er det framleis hovudnæringa på øya. 

På 1400-talet vart øya ein populær feriestad for venetianarane og det vart bygd palass, men populariteten minka etter kvart. Landsbygda på øya var kjend for frukt- og grønsakshagane fram til 1800-talet då fleire hus vart bygd. 

Av attraksjonar på øya finn ein Santa Maria e San Donato-kyrkja, kjend for det austromerske mosaikkgolvet frå 1100-talet og skal visstnok huse beina til ein drake som vart drepen av St. Donatus, San Pietro Martire-kyrkja med det flotte kapellet bygd av Ballarin-familien i 1503, og Palazzo da Mula. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Murano|Murano]]» frå ,  den 5. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
* Promovetro consortium
Isola di San Michele

**San Michele**, kalla «Dei døde si øy» på folkemunne, er gravplassen til Venezia. Gravplassen dekkjer heile øya. Ho er forbunde til bydelen Cannaregio, som ho ligg like nordaust for. 

I lag med naboøya *San Cristoforo della Pace* var øya ein populær stad for lokale reisande og fiskarar. Mauro Codussi si Chiesa di San Michele in Isola frå 1469, den første kyrkja frå renessansen i Venezia, og eit kloster ligg på øya. 

San Cristoforo vart vald ut som gravplass i 1807 og utforma av Antonio Selva. Dette skjedde under den franske okkupasjonen då det vart avgjort at det var helsefarleg å gravlegge dei døde på fastlandet. Kanalen som skilde dei to øyane vart fylt i 1836 og den større øya vart heitande San Michele. Øya fungerte ei stund òg som fengsel, men er i dag stengd. Dei døde vart ført til øya på spesielle gravgondolar, og av dei som ligg gravlagd her finn ein Igor Stravinskij, Josef Brodskij, Sergej Diaghiljev, Ezra Pound og Luigi Nono. Andre attraksjonar på øya er Cappella Emiliana.

Gravplassen er framleis i bruk, men på grunn av plassmangel vert dei døde gravne opp og plassert i massive beinhusboksar av betong i ein annan del av gravplassen, som er vanleg i fleire europeiske land. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isola di San Michele|Isola di San Michele]]» frå ,  den 5. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
* Written in Stone  - Liste over kor kjende forfattarar ligg gravlagd
Torcello

**Torcello** er ei roleg og tynt folkesett øy i nordenden av Venezialagunen. Ho vert rekna som det eldste området ved Venezia som har vore kontinuerleg folkesett og var ein gong den største busetnaden i Republikken Venezia.

## Historie
Etter Romarriket sitt fall vart Torcello ei av dei første øyane i lagunen som vart folkesett av folk frå Veneti som flykta frå *terra firma* (fastlandet) for å søke ly frå dei stadige invasjonane til barbarane, særleg etter at Attila øydela byen Altinum og alle omliggande busetnadar i 452. Sjølv om Veneto-regionen formelt høyrte til det austromerske eksarkatet Ravenna sidan slutten av den gotiske krigen, var det utrygt på grunn av dei mange invasjonane frå germanarane og dei mange krigane. Til slutt flykta òg biskopen av Altino til øya og i 638 vart Torcello offisielt bispesete, noko det var i meir enn tusen år, og innbyggjarane av Altinum førte med seg leivningane av St. Eliodorus, som no er vernehelgen for øya. 

Torcello handla med Konstantinopel og hadde nære kulturelle band til byen, men etter Vestromarriket sitt fall, og som ein heller fjerntliggande utpost i Austromarriket, hadde ho i praksis sjølvstyre. Torcello voks raskt som eit politisk og økonomisk senter. På 900-talet hadde ho minst 10&nbsp;000 innbyggjarar og var mektigare enn Venezia. Hovudnæringa vart eksport av salt på grunn av marsklandet rundt øya. Etter kvart grodde derimot lagunen rundt øya til eit myrområde og frå 1100-talet var gullalderen til Torcello over. Det vart etter kvart umogeleg å segle til øya og dei veksande myrområda førte med seg malaria, slik at innbyggjarane til slutt forlet øya og reiste til Murano, Burano eller Venezia. I dag bur det kring 60 menneske på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Torcello|Torcello]]» frå ,  den 5. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* Satellittbilete frå Google Maps
Alicudi

**Alicudi** er den vestlegaste av Dei eoliske øyane. Ho ligg om lag 40 km vest for Lipari og har eit areal på 5,2 km². Ho er om lag sirkelforma. 

## Historie
Øya vart danna av den utdøydde vulkanen Montagnola for om lag 150&nbsp;000 år sidan. Ein meiner at det siste utbrotet til vulkanen fann stad for om lag 28&nbsp;000 år sidan. 

Øya vart busett for så lenge sidan som 1600-talet f.Kr. og nokre arkeologiske funn frå denne perioden er funne. Ein kan framleis finne bitar av romersk keramikk frå seinare hundreår på austkysten av øya. 

Det moderne namnet Alicudi er ei forvrenging av det greske namnet *Ericusa* (Ericaøya), som kjem frå planta kalla Erica, meir kjend som lyng, som framleis veks på øya. I mange hundreår herja sjørøvarane på Alicudi og innbyggjarane måtte søke tilflukt i små hus på høgtliggande terassar. Dette gjorde òg at enkelt jordbruk og dyrking av fersken danna grunnlaget for økonomien på øya. 

## Demografi
I dag har øya rundt 120 innbyggjarar og dei fleste livnærer seg på fiske eller småjordbruk. Det er berre ein restaurant på øya og menyen er kraftig avhengig av kva fisk dei lokale innbyggjarane har fanga eller kva matvarer hydrofoilen tar med seg. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alicudi|Alicudi]]» frå ,  den 5. november 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
 
* 

## Bakgrunnsstoff

* alicudi.it 
* Turistinformasjon 
* Topografisk kart over øya 
* alicudi.info
3999 Aristarchus

**3999 Aristarchus** er ein liten hovudbeltetasteroide som måler 18,14&nbsp;km i diameter. Aristarchus vart oppdaga i 1989 av den japanske astronomen Takuo Kojima. Asteroiden er opkalla etter Aristarchus, den greske astronomen og matematikaren frå antikken.

## Bakgrunnsstoff
*Data hos JPL
Campanoøyane

**Campanoøyane** (italiensk *Arcipelago Campano*) er ei øygruppe i Tyrrenhavet sørvest for Italia. Ho består av dei fem øyane Capri, Ischia, Nisida, Procida og Vivara, som alle er ein del av provinsen Napoli.

I antikken hadde øygruppa namnet *Isole Partenopee* (Partenopeeøyane) og inkluderte opphavleg Dei pontinske øyane. I dag vert desse øyane rekna som ei eiga øygruppe. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Campanian Archipelago|Campanian Archipelago]]» frå ,  den 5. november 2007.*
Ukulele

**Ukulele** er eit strengeinstrument i luttfamilien. Det har vanlegvis fire nylonstrengar, stemt i dei same intervalla som dei fire lysaste strengen på ein vanleg gitar, berre den mørkaste ein oktav lysare. Vanleg stemming for ein ukulele er G-C-E-A. Instrumentet stammar frå Hawaii, der det vart utvikla på 1880-talet, med påverknad frå instrument frå Brasil og Portugal. Ukulelen ser ut som ein gitar, og det som i hovudsak skil det frå ein gitar er storleiken og talet strengar.

Instrumentet oppstod på 1800-talet på Hawaii som ei tilpassing av det portugisiske *[[instrumentet machete|machete]]* (*[[cavaquinho]]*),  eit lite gitaraktig instrument som vart innført til Hawaii av portugisiske innvandrarar, hovudsakleg frå Madeira og Azorane. På 1900-talet vart det særs populært i resten av USA, og deretter spreidde det seg utover i verda.
## Storleikar

Det finst fire vanlege storleikar av ukulele: sopran, konsert, tenor og baryton. Sopranen er den minste og vanlegaste, og er rekna som standard storleik. Konsertmodellen, *concert*, har litt lengre strenge-mensur; og dermed lengre hals med fleire band. Tenor har i tillegg ein større kropp og meir basstone. Den største, barytonen, er nærast gitaren i tone og stemming  

## Bruk
Av norske artistar som tidvis også har spelt ukulele kan ein nemna Espen Lind, Siri Nilsen, Lillebjørn Nilsen, Hilde Louise Asbjørnsen, Tony Sheehan, Morten Asklie, The Jumping Fleas, Øystein Dolmen med Knutsen & Ludvigsen, Gunnar Andersen med 3 Busserulls, Harald Heide-Steen jr., Stephan Slaaen, Anders Opdahl, Åse Kleveland og Otto Nielsen. Sveinung Hovensjø spelte cavaquinho (forløparen til ukulele) med Trio de Janeiro på 1980- og 1990-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ukulele|Ukulele]]» frå , og «[[:en:|Ukulele]]» frå  den 17. oktober 2020.*
Isola Maggiore

**Isola Maggiore** er den nest største øya i Trasimenosjøen i Umbria i Italia. Ho er den einaste busette øya i innsjøen med om lag 30 innbyggjarar. 

## Historie
Frans av Assisi levde på øya som ein eremitt frå 1211. Kyrkja til erkeengelen Mikael frå 1100-talet vart bygd på toppen av øya. Den einaste landsbyen på øya hadde gullalderen sin på 1300-talet etter at det vart oppretta eit fransiskanarkloster her i 1328. Dei fleste bygningane i landsbyen kjem frå denne perioden. På 1800-talet hadde øya 700 innbyggjarar, men etter dette gjekk talet nedover. Borga Guglielmi vart bygd oppå klosteret i 1880-åra, som etter kvart har forfalle. 

## Økonomien
I dag livnærer landsbyen seg på fiske, jordbruk, turisme og tradisjonell produksjon av blonder, som vart introdusert på 1900-talet. Nokre av oliventrea på øya er fleire hundre år gamle. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isola Maggiore|Isola Maggiore]]» frå ,  den 5. november 2007.*
Ass-dur

**Ass-dur** er ein durskala (jonisk) som byrjar og sluttar på Ass (A♭). Tonerekka er A♭-B-C-D♭-E♭-F-G.

Ass-dur på noteark har fire faste forteikn:

{ \new Staff \with{ \magnifyStaff #3/2 } > }

Ass-durskala:

  {
\override Score.TimeSignature #'stencil = ##f
\relative c* {
  \clef treble \key aes \major \time 7/4 aes4 bes c des es f g aes g f es des c bes aes
} }

</score>

==Bruk==


[[Ludwig van Beethoven|Beethoven]] nytta ass-dur i den sakte satsen av dei fleste verka sine i c-moll. [[Anton Bruckner]] gjorde det same i dei fyrste c-moll-symfoniane sine, og [[Antonín Dvořák]] i sin einaste c-moll-symfoni (Symfoni nr. 1, *Zlonické zvony*). [[Frédéric Chopin]] nytta tonearten i fleire verk, særleg i valsane sine.

[[Felix Mendelssohn]], [[Johann Nepomuk Hummel]], [[komponisten John Field|John Field]] og [[Friedrich Kalkbrenner]] skreiv kvar ein  pianokonsert i ass-dur (Mendelssohn sin er for to klvaer); dei har horn og trompetar stemt i e-moll.

==Kjelder==


**Delar av denne artikkelen bygger på «A-flat major» frå ,  den 22. oktober 2023.''  

## Bakgrunnsstoff
Isola Sacra

**Isola Sacra** («Den heilage øya») er ei øy i Tiber i regionen Lazio i Italia, sør for Roma.

Området mellom Portus og Ostia Antica vart omforma til ei kunstig øy av keisar Trajan, som danna ein kanal som knytte Tiber til sjøen (Fossa Traiana, i dag Fiumicinokanalen). Handelsskip frå Egypt og Afrika kunne då nå Ostia ved hjelp av kanalen. Øya var opphavleg mykje mindre, men på grunn av konstant avleiring frå Tiber veks ho gradvis. Arealet til øya har vorte femdobla sidan antikken. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isola Sacra|Isola Sacra]]» frå ,  den 5. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
Isolino di San Giovanni

**Isolino di San Giovanni** er ei lita øy i Maggioresjøen, ein av dei største subalpine innsjøane nord i Italia. Ho er ein del av Borromeeøyane og er ei av dei nordlegaste av gruppa. 

Øya vart først nemnd i 999, då ho vart kalla *Isola di Sant’Angelo*, som refererte til eit kapell tileigna St. Mikael i borga på øya. Midt på 1100-talet høyrte øya til grevane i Barbavara-familien. Borromeo-familien gjorde mange forsøk på å overta Isolino di San Giovanni seint på 1500-talet for å opprette ein Barnabittarskule her. Dei fekk ho til slutt i 1632 og smykka ho med eit palazzo og hagar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isolino di San Giovanni|Isolino di San Giovanni]]» frå ,  den 5. november 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*** http://www.illagomaggiore.com/poi/isolino_di_san_giovanni_it
Mazzorbo

**Mazzorbo** er ei øy nord i Venezialagunen som er forbunde til Burano via ei bru. Ho var ein gong eit viktig handelssenter, men er i dag mest kjend for vingardane og frukthagane sine. Den største attraksjonen er Santa Caterina-kyrkja frå 1300-talet. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mazzorbo|Mazzorbo]]» frå ,  den 5. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
Meloria

**Meloria** er ei lita øy utanfor kysten av Toscana i Tyrrenhavet i Italia. Ho ligg like utanfor Livorno og er omringa av grunner. Ho var åstad for to sjøslag i mellomalderen. 

Det første slaget ved Meloria, 3. mai 1241, vart utkjempa av flåten til keisar Fredrik II i allianse med Pisa mot ein skvadron frå Republikken Genova. Slaget enda med siger til Fredrik og Pisa. 

Det andre slaget vart utkjempa 6. august 1284 og var historisk viktigare. Vanlegvis referer «slaget ved Meloria» til dette slaget. Det var eit typisk mellomaldersk sjøslag og førte til Pisa sitt fall som sjøfartsnasjon etter siger til Genova. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meloria|Meloria]]» frå ,  den 5. november 2007.*
Isola Comacina

**Isola Comacina** er ei lita skogkledd øy i Comosjøen i Italia. Ho er ein del av kommunen Ossuccio. Øya ligg nær vestenden av sjøen i enden av ei bukt kalla Zoca de l'oli. Namnet er på dialekt og referer til ein liten produksjon av olivenolje på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isola Comacina|Isola Comacina]]» frå ,  den 5. november 2007.*
Filicudi

**Filicudi** er ein av dei åtte Eoliske øyane og ligg om lag 40 km nordaust for øya Sicilia. Ho har eit areal på 9,5 km². Det er fleire små landsbyar på øya, som Pecorini Mare og Valdichiesa. Det vert produsert vin, olivenolje, korn og grønsaker på Filicudi. I 1997 vart 7 km² av øya gjort om til eit naturreservat. 

Det høgaste punktet på øya er Monte Fossa Felci (774 moh). Andre høgder er Monte Montagnola (349 moh) og Monte Terrione (278 moh). Ved Capo Graziano ligg ruinane av ein landsby frå bronsealderen frå 700-talet fvt.. Utanfor kysten står ei vulkansk søyle kalla La Canna 74 meter opp av sjøen.

## History
Det moderne namnet Filicudi er ei forvrenging av det antikke greske namnet på øya, som var *Phoenicusa* (Fønikarøya). I lag med resten av Dei eoliske øyane har vore busett sidan steinalderen, rundt 3000 år f.Kr. Øya vart busett av nye folkegrupper i bronsealderen. Øya stod folketom i mange hundreår fram til grekarar flytta hit. Romarar og austromarar har òg sett sine spor på øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Filicudi|Filicudi]]» frå ,  den 5. november 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Turistinformasjon 
* Informasjon om øya
* Kart over øya
Poveglia

**Poveglia** er ei lita øy mellom Venezia og Lido i Venezialagunen i Italia. 

Ho har hatt ei uheldig historie og enkelte meiner at det spøkjer her. I antikken vart ho nytta til å isolere tusenvis av offer for pest og dei tre gongane Svartedauden spreidde seg gjennom Europa vart øya effektiv nytta som ei stad der dei råka vart plassert for å døy. Det vart rekna som ein effektiv måte å halde infiserte menneske borte frå dei friske. Ein reknar med at 160&nbsp;000 menneske døydde på øya gjennom historia. 

Øya hadde ein liten busetnad som vart forlaten rundt 1380 under Chioggiakrigen mellom Venezia og Genova.

I 1922 vart det bygd eit psykiatrisk sjukehus på øya. I følgje rykea skal mange av pasientane ha sett dei pinte andene til pestoffera kort tid etter dei kom her. Legen der undersøkte dette med å utføre brutale lobotomeringar og medisinske eksperiment. Han skal visstnok ha sett eit gjenferd sjølv og hoppa utfor tårnet på sjukehuset. Etter dette vart sjukehuset forlate. 

I dag vert øya hovudsakleg nytta til jordbruk (hovudsakleg vinranker) og er ikkje open for turistar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Poveglia|Poveglia]]» frå ,  den 5. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Artikkel om dei mest skremmande stadane i verda frå Forbes.com
* Satellittbilete frå Google Maps
Sacca Fisola

**Sacca Fisola** er ei kunstig øy i Venezialagunen. Ho består stort sett av eit moderne bustadområde som ligg i vestenden av øya Giudecca. Ho er forbunde til Giudecca via ei bru og i nord til Sacca San Biago.

Det er ein marknad på øya kvar torsdag. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sacca Fisola|Sacca Fisola]]» frå ,  den 6. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
Monte Isola

**Monte Isola** er ein kommune i provinsen Brescia i Lombardia i Italia. Kommunen ligg på ei øy med same namn i Iseosjøen. Øya har eit areal 4,5 km² og kommunen har 1&nbsp;768 innbyggjarar. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monte Isola|Monte Isola]]» frå ,  den 5. november 2007.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Partegora

**Partegora** (italiensk *Isolina Partegora*, lokalt kalla *Isulin*) er ei lita øy i bukta Angera i Maggioresjøen i Italia. Ho er den einaste øya i innsjøen som ligg i regionen Lombardia. Det meste av kystlinja består av myraktig kratt, men det er ei sandstrand på sørsida av øya. 

I følgje segna skal helgenane Giuglio og Giuliano ha stoppa på øya. Eit anna segn fortel at det var på Partegora at Arialdo Alciato, diakonen frå Milano og den reformvennlege patarinen, vart martyrdrepen i 1076 etter ordre frå erkebiskop Guido da Velate. I 1776 oppdaga Alessandro Volta sumpgass eller metan her. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isolino Partegora|Isolino Partegora]]» frå ,  den 5. november 2007.*
Line Knutzon

**Line Knutzon** () er ein dansk dramatikar fødd i Odense. Ho har medverka i filmen *Mord i Mørket*. Knutzon har blitt kjend for sine nyskapande skodespel med avanserte dialogar. Ho debuterte med stykket *[[Først blir man jo født]]* i 1994. Stykket har seks roller, tre gutar, og tre jenter.

## Skodespel
* *Måvens og Peder på Herrens Mark* (2007), ISBN 978-87-7865-674-2 
* *Guitaristerne* (2006), ISBN 87-7865-624-9
* *Måvens og Peder får samtalekøkken* (2006) ISBN 87-7865-603-6
* *Eventyret om Ejnar* (2004) ISBN 87-7865-476-9
* *Måvens og Peder mister mælet* (2004) ISBN 87-7865-477-7
* *Måvens og Peder møder Måvens og Peder* (2004) ISBN 87-7865-475-0
* *Det er så det nye* (2001) ISBN 87-7865-248-0 hf. ISBN 87-7865-249-9
* *Den luft andre indånder* (2001) ISBN 87-7865-227-8
* *Måvens og Peder : tre radiospil* (2001)
** *Harriets himmelfærd*, *Måvens og Peder på kanotur*, *Måvens og Peder i mediernes søgelys*
* *Splinten i hjertet* (2000) ISBN 87-7865-194-8 hf. ISBN 87-7865-195-6
* *Gråsten* (2000) ISBN 87-7865-197-2
* *Torben toben* (2000) ISBN 87-7865-197-2
* *Snart kommer tiden* (1999) ISBN 87-7865-151-4
* *Først bli'r man jo født* (1994) ISBN 87-7419-829-7
* *De usynlige venner* (1992)

## Prisar og utmerkingar
*1993 Marguerite Vibys jubileumslegat
*1999 Niels-Prisen 
*1999 Reumert-prisen 
*2000 Danske Dramatikeres Hæderspris
*2006 Allen-prisen
*2006 Holberg-medaljen
*2009 Kjeld Abell-prisen

## Kjelder
* Line Knutzon / Litteraturpriser
San Giorgio Maggiore

**San Giorgio Maggiore** er ei øy i Venezialagunen, aust for Giudecca og sør for sjølve Venezia. Øya er omgjeve av *Canale della [[Santa Maria della Grazia|Grazia]]*, *[[Canale della Giudecca]]*, *[[Bacino di San Marco]]*, *[[Canale di San Marco]]* og den sørlege lagunen. Ho dannar delar av bydelen San Marco.

Øya var truleg busett i romartida, og etter Venezia vart grunnlagd vart ho kalla *Insula Memmia* etter Memmo-familien som eigde ho. I 829 hadde ho ei kyrkje tileigna St. Georg og vart derfor kalla *San Giorgio Maggiore* for å skilje ho frå San Giorgio in Alga.

Benediktinarklosteret på San Giorgio vart oppretta i 982 då dogen Tribuno Memmo donerte heile øya til munken Giovanni Morosini. Munkane drenerte myrene på øya ved sida av kyrkja for å få fast grunn til å byggje klosteret på. 

San Giorgio er mest kjend for San Giorgio Maggiore-kyrkja, teikna av Palladio og påbyrja i 1566.

Tidleg på 1800-talet, etter Republikken Venezia sitt fall, vart klosteret nesten lagt ned og øya vart ei frihamn med ei ny hamn bygd i 1812. Her låg òg artilleriet til Venezia. 

Ho er i dag hovudkvarter for Cini-stiftinga sitt kunstsenter, som er kjend for biblioteket sitt. Her ligg òg det friluftsteateret Teatro Verde.

## Bakgrunnsstoff

* Satellittbilete frå Google Maps
* Bilete av San Giorgio Maggiore

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Giorgio Maggiore|San Giorgio Maggiore]]» frå ,  den 6. november 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Guida d’Italia del Touring Club Italiano – Venezia. 3. utg. ISBN 978-88-365-4347-2
* S. Vianello (a cura di) Le chiese di Venezia. Electa, 1993 ISBN 88-435-4048-3
San Giorgio in Alga

**San Giorgio in Alga** er ei øy i Venezialagunen mellom Giudecca og Fusina (ein del av Venezia på kysten, nær Marghera). Det vart grunnlagd eit benediktinarkloster her rundt år 1000 og fleire kloster vart bygd seinare, men i 1717 vart dei fleste bygningane på øya råka av ein brann. Etter 1799 var det eit politisk fengsel på øya, men i dag er øya heilt forlaten. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Giorgio in Alga|San Giorgio in Alga]]» frå ,  den 7. november 2007 k.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Guida d’Italia del Touring Club Italiano – Venezia. 3. utg.
San Pietro di Castello

**San Pietro di Castello** er ei øy i Venezialagunen som er ein del av bydelen Castello i Venezia. Ho er forbunden til sjølve Venezia via to bruer. 

Øya har hatt ei borg sidan minst 500-talet og det er denne borga øya og bydelen er kalla opp etter. På 600-talet vart ho sete for patriarken av Venezia, ein posisjon ho hadde fram til 1807. San Pietro-kyrkja var setet frå 800-talet. Av andre attraksjonar på øya finn ein eit klokketårn og veksthuset Campo San Pietro.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Pietro di Castello|San Pietro di Castello]]» frå ,  den 6. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
Den ekte inspektør Hound

**Den ekte inspektør Hound** (engelsk *The Real Inspector Hound*) er eit skodespel i ei akt av Tom Stoppard. Det blei skrive mellom 1961 og 1962, og urframført i 1968. Skodespelet handlar om to kritikarar som ser ei framsyning av eit mordmysterium i eit herskapshus, og som sjølv blir innblanda i parallelle hendingar. Det har store innslag av absurditet og meta-dramatikk. Det har fem guteroller og tre jenteroller.
Jeppe på Bjerget

***Jeppe på Bjerget*** er eit skodespel av Ludvig Holberg, med originaltittelen *Jeppe paa Bierget Eller Den forvandlede Bonde*. Skodespelet er ein komedie om ein drikkfeldig bonde, Jeppe, som får oppleva ein dag som baron. Stykket vart framført første gong i 1722.

Oppsettinga i nynorsk omsetting av Arne Garborg var med på å utløysa det store teaterslaget i Det norske teatret i 1913. 

## Bakgrunnsstoff

* Ludvig Holbergs Skrifter *[http://holbergsskrifter.no/holberg-public/view?docId=skuespill%2FErasmus%2FErasmus.page;toc.depth=1;brand=&chunk.id=start Erasmus Montanus Eller Rasmus Berg]* tekstkritisk og kommentert nettutgåve 
* Om Holbergs lån av «Jeppe»
* Om ''Jeppe paa Bierget'' og "Utopia"
* Utgåva frå 1994 hjå Nasjonalbiblioteket.
San Lazzaro degli Armeni

**San Lazzaro degli Armeni** (armensk Սուրբ Ղազարոս Կղզի, ‘St. Lasarus-øya’) er ei lita øy i Venezialagunen, like vest for Lido. Heile øya er dekt av eit kloster, som er moderhuset til Mekhitaristordenen. Øya er eit av dei fremste sentera for armensk kultur i verda. 

Øya ligg noko isolert frå dei andre øyane som danna sjølve byen Venezia, og dette gjorde at ho vart nytta som karantenestasjon og ein koloni for spedalske frå 1100-talet av. Derfor fekk ho namn etter heilage Lasarus, vernehelgenen for dei spedalske. Ho vart forlaten på 1500-talet og i 1717 vart ho gjeven av styresmaktene i Venezia til ei gruppe armenske munkar som hadde rømd frå tyrkisk forfølging fem år tidlegare og som no var under paven sitt vern. Mekhitar og dei sytten munkane hans grunnla eit kloster, gjenreiste den gamle kyrkja og gjorde øya 30&nbsp;000 m² større, om lag fire gonger så stor som ho opphavleg var. 

Den kloke grunnleggaren gjorde mekhitaristordenen til eit av dei fremste sentera for orientalske studiar. Klosteret gav ut historiske, språkvitskaplege og litterære verk frå og om Armenia og vart kjend for lærdskap og nøysemd, i tillegg til dei vakre bøkene. San Lazzaro har i dag eit bibliotek med 150&nbsp;000 bøker og eit museum med over fire tusen armenske manuskript og mange arabiske, indiske og egyptiske lekamar som vart samla inn av munkane eller som dei fekk i gåver. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Lazzaro degli Armeni|San Lazzaro degli Armeni]]» frå ,  den 6. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Mekhitaristordenen
* Det armenske klosteret på San Lazzaro degli
Andreas Jacobsen

**Andreas Jacobsen** () var ein norsk forfattar, betre kjend under namnet Ajax. Mange av Jacobsens forteljingar stod på trykk i Stavanger Aftenblad frå 1934 til 1991. Gjennom forteljingane skildra Jacobsen ulike sider ved Stavanger.

## Bakgrunnsstoff
* Andreas Jacobsen på Dreyer bok
Sigyn skuleteater

**Sigyn Skuleteater** er skuleteateret på St. Svithun vidaregående skole i Stavanger. Namnet kjem av den norrøne gudinna, Sigyn.

Skuleteateret blei oppretta i 1946.

## Oppsettingar
* 1946/47 Jeppe på bjerget, Ludvig Holberg
* 1947/48 Kierlighed uden Strømper, Johan Herman Wessel
* 1948/49 Fjeldeventyret, Henrik Anker Bjerregård
* 1949/50 Den politiske kandestøber, Ludvig Holberg
* 1950/51 Til sæters, C. P. Riis
* 1957/58 Skipper Worse, Alexander Kielland
* 1958/59 Lat mænniskan leva, Pär Lagerkvist
* 1959/60 Byen vår, Thorton Wilder
* 1960/61 Edelstendskilden, S.I. Husing
* 1961/62 Det gamle spill om enhver, A. P. Beye
* 1964/65 Geografi og kjærlighet, Bjørnstjerne Bjørnson
* 1965/66 Anne Franks dagbok, Anne Frank
* 1970/71 Kierlighed uden Strømper, Johan Herman Wessel
* 1972/73 Seks kamerater, John Patrick
* 1974/75 De fem, Gunnar Bull Gundersen
* 1975/76 Ti små negerbarn, Agatha Christie
* 1976/77 Den spanske fluen, F. Arnold og E. Bach
* 1977/78 Charleys tante, Brandon Thomas
* 1978/79 Musefellen, Agatha Christie
* 1979/80 Kjære Ruth, Norman Krasner
* 1980/81 Den spanske fluen, F. Arnold og E. Bach
* 1981/82 The boyfriend, Sandy Wilson
* 1982/83 Anne Franks Dagbok, Anne Frank
* 1983/84 Den fremmede, J. P. Priestly
* 1983/84 Frokost i det grønne, Frank Arrabel
* 1984/85 Bør Børson Jr., Johan Falkeberg
* 1985/86 Den stundesløse, Ludvig Holberg
* 1986/87 Ungen, Oskar Braaten
* 1987/88 Tante Jutta, O schwarts og M. Raimann
* 1988/89 Scapinos skøyerstreker, Molière
* 1989/90 Musefellen, Agatha Christie
* 1990/91 Det smedle på skansen, Ajax
* 1991/92 Den spanske fluen, F. Arnold og E. Bach
* 1992/93 Love me tender, Ragnar Hovland
* 1993/94 Undrenes tid, Klaus Hagerup
* 1994/95 Blodsbrødre, Willy Russel
* 1995/96 Gisselet, Brendan Behan
* 1996/97 Amputasjon, Jens Bjørnebo
* 1997/98 Kongen skal dø, Eugene Ionesco
* 1998/99 Tyven, tyven, Dario Fo
* 1999/00 Jazz-boom-bøøø, Espen Hana
* 2000/01 Mens vi venter på Godot, Samuel Beckett
* 2001/02 Eller hva du vil?, Shakespeare
* 2002/03 SUB, Eric Bogosian
* 2003/04 Den skallede sangerinnen, Eugene Ionesco
* 2004/05 Alle elsker opal, John Patrick
* 2005/06 Den ekte inspektør Hound, Tom Stoppard
* 2006/07 Først blir man jo født, Line Knutzon
* 2008/09 Amputasjon, Jens Bjørneboe
Henrik Anker Bjerregaard

**Henrik Anker Bjerregaard** (), fødd på Ringsaker, var ein norsk forfattar og journalist, og ein sentral person innan norsk litteratur i generasjonen før Welhaven og Wergeland. Dei mest kjende verka hans er «Sønner av Norge», som til ein melodi av Christian Blom i ein periode vart nytta som Noreg sin nasjonalsong, og syngjespelet *[[Fjeldeventyret]]* med musikk av Waldemar Thrane.

Bjerregaard var påverka av romantikken, og norsk bygdeliv var eit viktig emne for litteraturen hans. Han freista grunnlegga ein norsk dramatisk litteratur, og la med det grunnen for forfattarar som kom etter.

I 1830 blei han høgsterettsdommar, og forfattarskapen hans tok slutt. Han har fått ei gate i Oslo oppkalla etter seg, Bjerregaards gate, og ei gate i Bergen, Bjerregårds gate.

## Verk
* *Fjeldeventyret* (1820) - syngjespel
* *Clara, eller Uskyldighedens Magt* (1827) - skodespel
* *Blandede Digtninger*, 2 bd. (1829-1830)
* *Magnus Barfods Sönner* (1830) - skodespel
* *Krydsbetjenten* (1848) - vaudeville

## Bakgrunnsstoff
* Bøker av Henrik Anker Bjerregaard digitaliserte hjå Nasjonalbiblioteket
* Om «Et Fjeldeventyr»
San Servolo

**San Servolo** er ei øy i Venezialagunen, søraust for San Giorgio Maggiore i Italia. 

Sidan minst 700-talet og fem hundre år framover levde benediktinarmunkar på denne øya. Seinare flytta òg nonner til øya etter at klostera deira St. Leone og St. Basso på øya Malamocco vart øydelagd av eit jordskjelv. På byrjinga av 1400-talet reiste nonnene igjen, men vart snart erstatta av andre nonner som flykta frå den tyrkiske invasjonen på Kreta. På byrjinga av 1700-talet var det berre nokre få att og senatet i Republikken Venezia valde å opprette eit nytt militærsjukehus på øya på grunn av krigane mot tyrkarane. Seinare vart sjukehuset nytta for dei mentalt sjuke. Som følgje av dette dukka uttrykket «Ma ti xe de S. Servolo?» («Er du frå San Servolo?») opp i området, som eit alternativ til «Er du galen?». I 1978 vart sjukehuset nedlagd. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Servolo|San Servolo]]» frå ,  den 6. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
* Satellittbilete av øya på googlemaps
S-type-asteroide

**S-typeasteroidar** har ein silikatrik («steinete») samansetnad, difor *S*-en i namnet. Omtrent 17 % av asteroidane er av denne sorten, som er den nest mest vanlege asteroidesorten; berre C-typen er meir vanleg.

## Karakteristikkar
S-typen er moderat lyse med ein albedo på 0,10 til 0,22 og består hovudsakleg av jern- og magnesiumsilikat. S-typen dominerer i det indre hovudbeltet innanfor 2,2 AE og er vanlege i sentralbeltet innanfor 3 AE, men er sjeldne lengre ut. Den største er 15 Eunomia (omtrent 300&nbsp;km på tvers i lengste dimensjon). Rangert etter diameter kjem 3 Juno, 29 Amphitrite, 532 Herculina og 7 Iris. Desse større S-type-asteroidane er synlege i 10x50 kikkertar ved dei fleste opposisjonar; den ljosaste, 7 Iris, kan til tider bli ljosare enn 7,0 magnitude, som er ljosare enn nokon asteroide unnateke den uvanleg ljose 4 Vesta

Spektruma til S-typane har ein moderat spektralhelling ved bølgjelengder kortare enn 0,7 µm, og har trekk med moderat til svak absorpsjon omkring 1&nbsp;µm og 2&nbsp;µm. Absorberinga ved 1&nbsp;µm indikerer silikat. Ofte er det eit breitt men grunt absorpsjonstrekk rundt 0,63&nbsp;µm. Samansetninga til desse asteroidane er ofte lik den som steinete meteorittar har, som også har like spektrumleigenskapar.

## S-gruppeasteroidar

Sjå òg asteroidespektraltypar

### SMASS-klassifisering

I SMASS-klassifiseringa, er mange generelt ”steinete” typar av asteroidar er samla I ei breiare S-gruppe, som har dei følgjande typane:

*A-type
*K-type
*L-type
*Q-type
*R-type
*ei S-kjernetype for asteroidar som har dei mest ”typiske” spektrum for S-gruppa.
*Sa, Sk, SI, Sq og Sr-typane som inneheld krysningar mellom S-kjernetypen og, respektivt, A, K, L, Q, og R-typane.

S-gruppa er spektrumlsk ganske så forskjellig I frå den karbonrike C-gruppa og den for det meste metalliske X-gruppa.

### Tholen-klassifisering

I  Tholen-klassifiseringa  er ”S-type” ein veldig brei gruppering som inkluderer alle typane is S-gruppa unnateke A-type, Q-type og R-type, som har spesielt ”steinete” absorpsjonstrekk rundt 1&nbsp;µm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:S-type asteroid|S-type asteroid]]» frå ,  den 26. mai 2021.*  
 

## Referansar
*S. J. Bus og R. P. Binzel *Phase II of the Small Main-belt Asteroid Spectroscopy Survey: A feature-based taxonomy*, Icarus, Vol. 158, pp. 146 (2002).
Sant'Elena

**Sant'Elena** er ei øy i Veneziabukta i Italia. Ho ligg aust for sjølve Venezia og dannar ein del av bydelen Castello. Midt på øya ligg Sant'Elena-kyrkja og det tilhøyrande klosteret, bygd på 1100-talet og ombygd på 1400-talet. 

Øya har sidan den gong vorte utvida for å fylle sundet mellom øya og Venezia og er i dag forbunde til byen via tre bruer. Her ligg Rimembranze Park, ein sjømannsskule og fotballstadionet Stadio Pierluigi Penzo, i tillegg til bustadhus. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sant&#39;Elena|Sant&#39;Elena]]» frå ,  den 6. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
Santa Maria della Grazia

**Santa Maria della Grazia** eller **La Grazia** er ei kunstig øy i Venezialagunen mellom Giudecca og San Clemente. Ho vart til i mellomalderen av steinfyll frå Venezia. Øya har fått namn etter den visstnok mirakuløse madonnaa som stod i den tidlegare kyrkja. 

I 1264 var ho heim for pilegrimar som til Det heilage landet, og vart seinare omforma til eit nonnekloster. I napoleonstida vart klosteret lagt ned og omforma til eit krutmagasin, som i 1849 eksploderte og øydela både det tidlegare klosteret og kyrkja. 

Øya hadde i tida etter og fram til slutten av 1900-talet eit sjukehus for smittsame sjukdomar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa Maria della Grazia|Santa Maria della Grazia]]» frå ,  den 6. november 2007.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*** Guida d’Italia del Touring Club Italiano – Venezia. 3. utg.
Sant'Erasmo

**Sant'Erasmo** er ei øy i Venezialagunen i Italia, nord for Lido og nordaust for Venezia.

Øya var ei hamn forbunden til Murano på 700-talet, men er i dag kjend for handelsgartneriet. Ruinar av festningverk, som festninga Maximillian, ligg rundt øya. Årleg vert det halde eit båtløp. Sant'Erasmo er òg kjend for vadefuglane på sandbankane i lagunen rundt øya. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sant'Erasmo|Sant'Erasmo]]» frå ,  den 6. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Satellittbilete frå Google Maps
Sirenuse

**Sirenuse** er nokre øyar utanfor Amalfikysten i Italia, nær Positano og Capri. Namnet Sirenuse viser til sirenene som visstnok budde her. Øygruppa består av tre øyar, Gallo Lungo, La Castelluccia og La Rotonda. Nærare kysten ligg ei mindre fjerdeøy kalla Vetara.

Dei mest kjende av sirenene som skal ha budd her var Parthenope, Leucosie og Ligeia. Ei av dei spelte lyre, ei anna song og den tredje spelte fløyte. Dei vert nemnd av den greske geografen Strabon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sirenuse|Sirenuse]]» frå ,  den 6. november 2007.*
Sottomarina

**Sottomarina** er ei øy og ein del av kommunen Chioggia i provinsen Venezia i Veneto nord i Italia. Som Venezia har øya mange kanalar. 

## Historie
Sottomarina vart kalla *Clodia minor* på 600-talet. Byen vart styrt av ein tribun og var forbunde til Chioggia via ei steinbru. Brua vart øydelagd i 1379 under Chioggiakrigen mellom Republikken Genova og Republikken Venezia. Øya vart då folketom. 

Ho vart først busett igjen på 1600-talet. I dag er Sottmarina ein turistattraksjon og har mange hotel, campingplassar og private bustadar. Ein gong hadde Sottmarina sine eigne lover og styresett, men er i dag ein del av Chioggia. 

## Bakgrunnsstoff
* Sottomarina.net

## Kjelder
Whina Cooper

Dame **Whina Cooper** () var ein kjend māorileiar på New Zealand. Ho vart fødd i Te Karaka i Hokianga som dotter til iwileiaren i Te Rarawa.

## Politisk arbeid
Heilt frå ung alder var Cooper interessert i lokale samfunnssaker og politikk, og dei medfødde evnene og dugleiken hennar gjorde henne til den sjølvsagte leiaren for māorifolket i det nordlege Hokianga frå ho var midt i 30-åra.

I 1949 flytta ho til Auckland, og i 1951 vart ho vald til den første presidenten i den nystifta organisasjonen, *The Māori Women’s Welfare League*. Organisasjonen sin framgang kom for ein stor del av arbeidet til Whina, og ho vart velkjend over heile landet. I 1957 drog ho seg attende som president, og årsmøtet hylla henne med tittelen *Te Whaea o te Motu* («mor til nasjonen»).

Whina Cooper heldt fram med å arbeida for å fremja māoriske interesser gjennom 1960-åra, men ho er best hugsa for at ho i 1975 leia ein hikoi — ein symbolsk marsj — i protest mot tap av māoriland. Marsjen, som gjekk frå nordspissen av Nordøya til parlamentet i Wellington i den andre enden av øya, gav henne nasjonal merksemd, der den bestemte skapningen, ikkje lenger kroppssterk, men sterk i vilje og mana, gjekk fremst i marsjen frå Te Hapua til Wellington.

## Utmerkingar
Ho vart utnemnd til *Dame of the British Empire* (DBE) i 1981, og medlem av Order of New Zealand i 1991. Whina Cooper vende attende til Panguru i Hokianga i 1983, og døydde der 98 år gamal.

## Kjelder
* Dictionary of New Zealand Biografisk essay om Dame Whina Cooper