Espen Skjønberg

**Espen Henrik Skjønberg** () var ein norsk skodespelar, kjend frå både teaterscene, fjernsyn og film.

## Familie
Foreldra hans var skodespelarane Henny og Eugen Skjønberg, medan Pål Skjønberg var bror hans. Espen Skjønberg var gift to gonger, andre gongen var med skodespelaren Mona Hofland frå 1959 til ho døydde i 2010. Sonen hans frå fyrste ekteskap er skodespelar og regissør Jo Skjønberg.

## Teater
Espen Skjønberg arbeidde ved norske teater, mellom anna Nationaltheatret, Oslo Nye Teater og Det Norske Teatret. Våren 2007 gjesta han igjen Nationaltheatret i rolla som Vladimir i suksessen *Vente på Godot*, som var inne i sin fjerde sesong ved teatret. Våren 2008 spelte han domaren i *Henrik IV* på Det Norske Teatret. I åra 2001–2004 turnerte han landet rundt med monologen «Grand Old Man» (skrive av Lars Saabye Christensen og regi Per Olav Sørensen) og vart hylla av publikum og kritikarane. Skjønberg var aktiv på Nationaltheatrets scene hausten 2012 i Kardemomme by som Tobias i tårnet.

## Film og fjernsyn
Skjønberg filmdebuterte allereie som 13-åring i 1937. Han hadde mange filmroller, mellom anna i filmane *Secondløitnanten, O'Horten* og *En håndfull tid*. Han spelte også i mange tv-seriar, mellom anna sentrale roller i *Familiesagaen De syv søstre* *og Berlinerpoplene*, og medverka i førjulsseriane *[[Jul på Månetoppen]]* og *[[Jul i Blåfjell]]*.
 
## Filmografi
* *[[Filmen En glad gutt|En glad gutt]]* (1932)
* *[[Filmen Fant|Fant]]* (1937)
* *[[Filmen De vergeløse|De vergeløse]]* (1939)  
* *[[Ukjent mann]]* (1951)  
* *[[Dei svarte hestane]]* (1951)  
* *[[Andrine og Kjell]]* (1952) 
* *[[Vi vil skilles]]* (1952)  
* *[[Skøytekongen]]* (1953)
* *[[Ung frue forsvunnet]]* (1953)  
* *[[Portrettet (1954)|Portrettet]]* (1954)  
* *[[Kasserer Jensen]]* (1954)  
* *[[Arthurs forbrytelse]]* (1955)  
* *[[Roser til Monica]]* (1956)  
* *[[Stevnemøte med glemte år]]* (1957) 
* *[[Filmen Hans Nielsen Hauge|Hans Nielsen Hauge]]* (1961)  
* *[[Filmen Faderen|Faderen]]* (1969) (TV)  
* *[[Vildanden (1970)|Vildanden]]* (1970) (TV)  
* *[[Gråt, elskede mann]]* (1971) 
* *[[Motforestilling]]* (1972) 
* *[[Knut Formos siste jakt]]* (1973)  
* *[[Filmen Vårnatt|Vårnatt]]* (1976) 
* *[[Arven]]* (1979)  
* *[[Rallarblod]]* (1979)  
* *[[Fjernsynsserien Medmenneske|Medmenneske]]* (1981)  TV-serie    
* *[[Forfølgelsen]]* (1981)  
* *[[Krypskyttere]]* (1982)
* *[[Lars i porten]]* (1984)  
* *Kong Lear (1985)* TV-serie
* *Codename: Kyril* (1988) TV-serie
* *[[Landstrykere]]* (1990)  
* *[[Smykketyven]]* (1990) 
* *[[En håndfull tid]]* (1990)  
* *[[Kvitebjørn kong Valemon]]* (1991)  
* *[[Secondløitnanten]]* (1993)  
* *[[Svampe]]* (1990)  
* *[[Trollsyn]]* (1994)  
* *[[Drømspel]]* (1994)  
* *[[Fjernsynsserien Vestavind|Vestavind]]* (1994) TV-serie 
* *[[Pakten]]* (1995)  
* *[[Familiesagaen De syv søstre]]* (1996) TV-serie 
* *[[Syndig sommer]]* (1996) 
* *[[Jul i Blåfjell]]* (1999) TV Serie 
* *[[Toy Story 2]]* (1999)
* *[[Sofies verden (1999)|Sofies verden]]* (1999)  
* *[[Sofies verden (2000)|Sofies verden]]*  (2000)  TV-serie
* *[[Jeg er Dina]]* (2002) 
* *[[Jul på Månetoppen]]* (2002) TV-serie 
* *[[Seks som oss]]*  TV-serie
* *[[Min misunnelige frisør]]* (2004)  
* *[[Berlinerpoplene]]* TV-serie (2007)
* *[[O'Horten]]* (2007)  
* *[[Prøvetid]]* (2008)

## Prisar og utmerkingar
* Teaterkritikerprisen for 1954/55
* Aamot-statuetten for 1980
* Nationaltheatrets Venners ærespris i 1984
* Norsk kulturråds ærespris i 1989
* Amandaprisen 1994 i klassen beste mannlege houvudrolle for *[[Secondløitnanten]]*
* Oslo bys kunstnerpris 1998
* Amandaprisens ærespris 2004 
* Heddaprisen 2005
* Kommandør av St. Olavs Orden i 2007
* Amandaprisen 2008 i klassen beste mannlege birolle for rolla i Bent Hamers film *[[O'Horten]]* 
* Gullruten 2009 i klassen beste mannlege skodespelar for rolla i *[[Berlinerpoplene]]*

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Espen Skjønberg ved IMDb.com