open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tygel på fuglar

**Tygel** (bokmål: *tøyle*) er ein term som ein nyttar til å skildre draktmønster hos fuglar, og refererer til området mellom auget og nebbasen. Eit tyglestrek er eit farga strek, ljust eller mørkt, som går gjennom auget. Tyglestrek er synonymt med «augestrek».

Samansettingsforma 'tygle' er nytta som skildrande ledd i fuglenamn på norsk. Desse er:  
* Tygleterne, *Onychoprion anaethetus*, Bridled Tern, Scopoli, 1786, (LC)
* Tyglepapegøye, *Tanygnathus gramineus*, Black-lored Parrot, Gmelin, 1788, (VU)
* Gultygleamazon, *Amazona xantholora*, Yellow-lored Parrot, Gray, 1859, (LC)
* Kvittyglemaurpitta, *Hylopezus fulviventris*, White-lored Antpitta, Sclater, 1858, (LC)
* Kvittyglestifthale, *Synallaxis albilora*, White-lored Spinetail, Pelzeln, 1856, (LC)
* Rusttyglebladdansar, *Phylloscartes flaviventris*, Rufous-lored Tyrannulet, Hartert, 1897, (LC)
* Gultygletodityrann, *Todirostrum poliocephalum*, Gray-headed Tody-Flycatcher, Wied, 1831, (LC)
* Kvittygleplystrar, *Colluricincla harmonica*, Gray Shrikethrush, Latham, 1801, (LC)
* Tyglepirol, *Oriolus albiloris*, White-lored Oriole, Ogilvie-Grant, 1894, (LC)
* Tygleflugeskvett, *Tregellasia capito*, Pale-yellow Robin, Gould, 1852, (LC)
* Tyglemeis, *Baeolophus wollweberi*, Bridled Titmouse, Bonaparte, 1850, (LC)
* Tyglebørstebylbyl, *Bleda notatus*, Lesser Bristlebill, Cassin, 1857, (LC)
* Tygleapalis, *Apalis karamojae*, Karamoja Apalis, van Someren, 1921, (VU)
* Svarttyglegrassongar, *Cisticola nigriloris*, Black-lored Cisticola, Shelley, 1897, (LC)
* Nakentyglebrillefugl, *Woodfordia superciliosa*, Bare-eyed White-eye, North, 1906, (LC)
* Tyglebrillefugl, *Zosterops conspicillatus*, Bridled White-eye, Kittlitz, 1832, (EN)
* Tygleskrikjetrast, *Turdoides sharpei*, Black-lored Babbler, Reichenow, 1891, (LC)
* Tyglesolitærtrast, *Myadestes occidentalis*, Brown-backed Solitaire, Stejneger, 1882, (LC)
* Tygletrast, *Turdus amaurochalinus*, Creamy-bellied Thrush, Cabanis, 1850, (LC)
* Tygleblomsterfugl, *Dicaeum nigrilore*, Olive-capped Flowerpecker, Hartert, 1904, (LC)
* Tygletanagar, *Nemosia pileata*, Hooded Tanager, Boddaert, 1783, (LC)
* Tyglesporv, *Peucaea mystacalis*, Bridled Sparrow, Hartlaub, 1852, (LC)

## Referansar
*Artsdatabanken (2015). Artsnavnebasen. Norsk taksonomisk database. Besøkt på http://www.artsportalen.artsdatabanken.no/ den 18. september 2016
*

;Notar
Fransiskanarklosteret i Konghelle

**Fransiskanarklosteret i Konghelle** låg aust i mellomalderbyen Konghelle i dåverande Båhuslen i Noreg. Delar av ruinane er i dag synlege over bakkenivå, medan resten enno truleg ligg i grunnen.

Klosteret vart grunnlagt i regjeringstida til kong Magnus Lagabøte, det vil seia etter 1263, men før 1272, då vi veit det vart halde eit møte i klosteret.

Klosteret vart nedlagt etter reformasjonen, og i 1532 vart det brent ned under stridene mellom Frederik I og Christian II. Seinare vart det henta stein frå ruinane for å byggja på Båhus festning.

Restane av klosteret vart funne i 1862, og klosteret og den tilhøyrande kyrkja vart arkeologisk undersøkt i 1953-54. Kyrkja var bygd av teglstein, og var ca. 35 m lang og ca. 11 m brei, med ei polygonal koravslutning som viser at koret hadde kvelv. Kyrkja har hatt eit tilbygg mot nord i den austre delen. Klosterbygningane har lege sør for kyrkja. Klosterkyrkja vart graven heilt fram, til liks med eit par av bygningane sør for denne. Store delar av anlegget ligg truleg enno under markoverflata.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fransiskanerklosteret i Konghelle|Fransiskanerklosteret i Konghelle]]» frå ,  den 18. september 2016.*  
 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
* Fransiskanerklosteret i Kunghålla, hos Katolsk.no
Jonsklosteret i Bergen

**Jonsklosteret** var eit augustinarkloster som låg i området ved Strandgata og Markeveien på sørsida av Vågen i Bergen.

Klosteret var vigd til Johannes Døypar. Det vart truleg grunnlagt ca. 1150, men er fyrste gong omtalt i 1208. Ein veit at klosteret var i økonomiske vanskar frå 1300-talet og utover, og på grunn av problem etter svartedauden var klosteret truleg ute av drift frå 1400-talet av. I 1450 vart klostergodset overteke av domkyrkja. Truleg brann klosteret ned ved bybrannen i 1489. Den tilhøyrande kyrkja vart tydelegvis ståande nokoleis uskadd, og ho må ha vore i bruk fram til 1552, då borgarane i byen fekk området for å byggja rådhus. Dette vart det ikkje noko av og restane av kyrkja vart ståande som ruin som endeleg vart fjerna på 1700-talet.

I 1823 laga L.D. Klüver ei oversiktsskisse av dei få restane som var igjen. Kyrkja vart lokalisert ved graving i 1895, men det er få voner om at det mange leivningar igjen av klosteret.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jonsklosteret i Bergen|Jonsklosteret i Bergen]]» frå ,  den 18. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
* Jonsklosteret i Bergen hos Store norske leksikon
* Jonsklosteret i Bergen hos katolsk.no
Svartsteinvendar

**Svartsteinvendar** (*Arenaria melanocephala*) er ein liten vadefugl i snipefamilien. Han er ein av to artar av steinvendarar i slekta *Arenaria*, systerarten er steinvendar, *Arenaria interpres*, med ei sirkumpolar utbreiing. Svartsteinvendar lever langs vestkysten av Nord-Amerika og hekkar berre i Alaska.

## Skildring

Svartsteinvendar har storleik som systerarten, er 22-25 centimeter lang og veg 100-170 gram. Det svarte, relativt korte nebbet er kileforma. Beina og føtene er gråbrune med eit raudleg skjer. Fjørdrakta er stort sett i svart og kvitt. Individa som hekkar i sesongen har svart hovud og bryst, ein stor kvit flekk mellom nebbet og auget, ei kvit stripe over auget og kvite flekker på sidene av brystet. Oversida er mørk brun til svart med bleike frynsar på fjørene. Buken og undergumpen er kvite. I flukt viser dei kvite teikningar venger, kvitt frå halen til korsryggen med eit breitt svart endeband på halen og eit mørkt band over overgumpen.

Hofuglar er i gjennomsnitt litt større enn hannar og har mindre kvit flekk ved nebbrota i hekkedrakta.

Ikkje-hekkedrakta manglar dei kvite områda på hovud og bryst, desse områda blir mest einsfarga mørkebrune.  Ungfuglar liknar vaksne i vinterdrakta, men er bleikare og kan ha bleikare farge på basen av nebbet.

Svartsteinvendar har ei rekkje ulike læte, varslar med ei rallande trille som kan høyrast gjennom heile året.

Mens arten steinvendar kan treffast globalt på dei fleste kystar mellom den nordlege vendekrinsen og ca. 50 grader sør, er har svartsteinvendaren utbreiing avgrensa til stillehavskysten av Nord-Amerika. 
Han hekkar i det vestlege Alaska frå Alaskahalvøya i sør til Point Hope i nord. Hovudtyngda, ca. 85 % av populasjonen, hekkar i Yukon-Kuskokwim-deltaet. Vinterkvarteret for arten er stillehavskysten i Nord-Amerika frå det sørlege Alaska sørover så langt som til Baja California og Sonora i Mexico. Under trekket kan dei ein sjeldan gong treffast i innlandet. Dei hekkar vanlegvis i våte enger nær kysten, men i enkelte område kan dei ha hekkestader vidare innover langs elvebreidder og ved innsjøar. Om vinteren er det typiske habitatet steina kystar, men dei beitar òg på strender, mudderbankar og på menneskeskapte strukturar som brygger og moloar.

Dei lever hovudsakleg av virvellause dyr, spesielt krepsdyr og blautdyr om vinter og av insekt i hekkesesongen. Dei kan òg ete av frø, egg og kadaver. Han nyttar nebbet til å snu steinar, algematter og andre objekt for å få fram skjulte byttedyr. Nebbet nyttast òg til å opne skjel eller hakke i stykker skjel.

Populasjonen er estimert til 76&nbsp;000–114&nbsp;000 og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Black Turnstone|Black Turnstone]]» frå ,  den 18. september 2016.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Monegaskisk

**Monegaskisk** er eit romansk språk eller dialekt av ligurisk. Monegaskisk er eit [offisielt språk] i lilleputtstaten [Monaco, der det blir undervist i på skulane.

Monegaskisk er ein del av det vestromanske dialektkontinuumet. Som alle liguriske mål stammar monegaskisk frå nord-italienske mellomalderspråk. Fransk og nærskylde galloromanske språk har hatt ein del innverknad på ordforråd, grammatikk og syntaks.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monégasque dialect|Monégasque dialect]]» frå ,  den 18. september 2016.*
Dominikanarklosteret i Bergen

**Dominikanarklosteret i Bergen** er eit tidlegare kloster i Bergen som  låg inne på noverande Bergenhus festning, på nordsida av Håkonshallen. Klosteret er berre kjend frå skriftlege kjelder, og ein har ikkje funne spor av det i moderne tid.

## Historie
Klosteret vart grunnlagt ein gong mellom 1243 og 1247, i regjeringstida til Håkon Håkonsson. Det er fyrste gong omtalt i 1247. Truleg var det opphavleg bygd av tømmer, men i 1500 er det tale om at ei murkyrkje er under oppføring og samstundes fleire murbygningar i klosteret. Eit riksrådmøte vart halde i klosteret i 1524. I 1528 brann klosteret ned til grunnen. Det er sidan ikkje funne restar av anlegget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dominikanerklosteret i Bergen|Dominikanerklosteret i Bergen]]» frå ,  den 18. september 2016.*  
 

; Referansar 


## Bakgrunnsstoff
* Dominikanerklosteret i Bergen, hos Katolsk.no
* Dominikanerklosteret, hos Bergen byleksikon
Dominikanarklosteret i Trondheim

**Dominikanarklosteret i Trondheim** låg ved krysset mellom Kjøpmannsgata og Bruveita i Trondheim sentrum. Det vart grunnlagt ein gong før 1234, og er hyppig omtalt i skriftlege kjelder gjennom mellomalderen. Truleg har anlegget forfalle relativt raskt etter reformasjonen, men det vert nemnt at det unngjekk å gå med i bybrannen i 1531.

Ved tilfeldig graving i området er det fleire gonger registrert funn av murfundament, men funna er vanskelege å tolka. Det er mogleg at kyrkja har lege parallelt med og vest for Bruveita, og at kora har lege ute i det som no er Kjøpmannsgata. Murane i Bispegata 4 kan vera deler av klosterfløyene.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dominikanerklosteret i Trondheim|Dominikanerklosteret i Trondheim]]» frå ,  den 18. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
*  
* Lunde, 0. (1977): Trondheims fortid i bygrunnen. Trondheim. (Riksantikvarens skrifter, nr. 2) s. 216-218.
Olavsklosteret i Oslo

**Olavsklosteret i Oslo** vart grunnlagt i 1239, då kong Håkon Håkonsson gav dominikanarane ei tomt like nord for Halvardskyrkja. Her stod allereie Olavskyrkja, som var bygd nokre tiår tidlegare. Dette skulle verta klosterkyrkja i det nye anlegget, og ho vart bygd om for å passa til dominikanarane sine spesifikasjonar. Truleg vart dei første bygningane bygd i tre, og vart etter kvart erstatta med murbygningar. På byrjinga av 1300-talet har truleg heile anlegget i mur stått ferdig. 

## Utforming
Dominikanarordenen hadde strenge krav til utforminga av klostera sine. Grunnplan og rominndeling låg fast, og skulle vera den same i alle klostera til ordenen. Blant anna skulle klosterkyrkja utgjera nordfløya i anlegget. Problemet var at det ikkje var plass på sørsida av Olavskyrkja; her er det berre nokre få meter over til Halvardskyrkja, domkyrkja i byen. Klostret måtte difor byggjast nord for kyrkja, og dermed måtte han liggja i sørfløya. Dette vart omgått ved at dominikanernes plankonsept vart speglvendt.

## Avvikling
Ved reformasjonen i Danmark-Noreg vart klosteret avvikla, og steinbygningane i det gamle Oslo vart i stor grad nytta som steinbrot ved utbetringar av Akershus slott og festning. Bispeborga forfall, men delar av Olavsklosteret har tydelegvis vore betre bygd enn vanleg, og stod nærast intakt. På midten av 1500-talet flytta difor biskopen over til austfløya av Olavsklosteret. Her vart han buande heilt opp til vår eiga tid, og bispegarden vart etter kvart om- og påbygd. Men tre av romma i første etasje er verna, og er dei einaste ståande bygningselementa som er igjen frå det gamle Oslo.

## Arkeologiske undersøkingar
I 1836 hadde Abraham Spenning høyrt at det skulle finnast ein underjordisk gang mellom bispegården og Halvardskyrkja. Han freista å grava for å finne denne, men fant berre svære murfundament. Riksarkivar Christian Lange kopla opplysningane til Spenning med det ein visste om Olavsklosteret, og gjekk ganske rett ut frå at desse murane hadde ei tilknyting til dette. Spenning si graving vart følgt opp av Nicolay Nicolaysen. Han fekk lov til å opna ein del mindre felt i hagen til bispegarden, og kunne ut frå dei skissera ein grunnplan for klosteret.

På byrjinga av 1920-talet byrja NSB arbeida med to tunnelar gjennom Gamlebyen. I forkant av dette vart det organisert arkeologiske undersøkingar leia av Gerhard Fischer. Delar av klosteret vart gravne ut og seinare rekonstruerte. I 1928 kosta Oslo kommune på ei utgravning i klosteret, seinare vart det fleire mindre utgravningar fram til 1967. Først då var heile klosteret fullt undersøkt.

Ruinane av Olavsklosteret vart fullrestaurert i 2011, og inngår som del av Ruinparken i Gamlebyen.
Olavsklosteret er eit kulturminne og har nummer 22323 i Kulturminnebasen til riksantikvaren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Olavsklosteret i Oslo|Olavsklosteret i Oslo]]» frå ,  den 18. september 2016.*  
 

; Referansar 


## Bakgrunnsstoff
* Alf Tore Hommedal: *Olavsklosteret i Oslo.* *Eit dominikanarkloster frå høgmellomalderen.* Fortidsminnesmerkesamskipnaden sin Årbok 1987 s. 129-54
*  
* Dominikanerklosteret i Oslo, hos Katolsk.no
Gulbrand Alhaug

**Gulbrand Alhaug** () er ein norsk namneforskar og professor emeritus i språkvitskap ved Universitetet i Tromsø.

Alhaug studerte ved Universitetet i Bergen. Han har særleg forska på personnnamn, og har gjeve ut verka *Fornamn i Noreg frå 1900 til 1975* i 2004 og *Norsk fornavnleksikon* i 2011.

## Bibliografi
* *Fornamn i Noreg frå 1900 til 1975.* Oslo: Novus forlag, 2004.
* *Norsk førenamnleksikon.* Oslo: Cappelen Damm, 2011.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gulbrand Alhaug|Gulbrand Alhaug]]» frå ,  den 18. september 2016.*  

## Bakgrunnsstoff

* Presentasjon ved UiT
Aarne Ervi

**Aarne Adrian Ervi**, fram til 1935 **Elers**, () var ein av dei mest framståande finske arkitektane etter andre verdskrigen.

Ervi fullførte arkitekturstudia sine ved Tekniska högskolan i Helsingfors i 1935. Han arbeidde ei tid saman med Alvar Aalto og Toivo Paatela før han starta sitt eige arkitektkontor i 1938. Dei meste framståande arbeida sine gjorde Ervi under attreisinga på 1940-talet og seinare på 1950-talet då bygningsindustrien ekspanderte. Ervi var ein av dei første til å ta i bruk betongelement, noko han gjorde i 1949 då han teikna Helsingfors universitet si Porthania-bygning.

Under attreisingstida teikna Ervi vasskraftverk og personalbustader for Oulujoki Oy. Det største av desse prosjekta var Pyhäkoski kraftverk med eit nærliggande bustadsområde. Ervi er kanskje mest kjend for reguleringsplanen til bydelen Hagalund i Esbo. Han vann konkurransen med forslaget sitt «Don Hertzens by». Forutan reguleringsplanen er fleire bygningar som til sentraltårnet, symjehallen og kjøpesentret teikna av Ervi.

Aarne Ervi var i det andre ekteskapet sitt gift med skodespelaren Rauni Luoma. Dei budde i Villa Ervi på Granö utanfor Helsingfors.

## Arbeid av Aarne Ervi

### Oulujoki Oy
* 1942–1951 – Pyhäkoski kraftverk med Leppiniemi bustadsområde i Muhos kommune
* 1946–1950 – Jylhämä kraftverk med bustadsområdei Vaala kommune
* 1946–1950 – Nuojua kraftverk med bustadsområde i Vaala
* 1949–1954 – Pälli kraftverk med bustadsområde i Muhos
* 1951 – Montta kraftverk i Muhos


File:Pyhakoski_Power_Plant_Muhos_2006_08_26.JPG|Pyhäkoski kraftverk
File:Leppiniemi_Muhos_2006_08_26.JPG|Leppiniemi bustadsområde
File:Montta_Power_Plant_Muhos_2006_08_26.JPG|Montta kraftverk


### Hagalund
* 1954 – Reguleringsplan for Hagalund
* 1959–1961 – Kjøpesenter
* 1961 – Sentraltårnet
* 1962 – Sentralbassenget
* 1965 – Hagalunds symjehall

### Andre arbeid
* 1956–1959 – Åbo universitet
* 1957 – Helsingfors universitet si Porthania-bygning
* 1952 – Restaurant Keilaranta
* 1961 – Messukylä gymnas
* 1962 – Nordea sitt Uleåborgskontor
* 1967 – Rådhuset i Kemi, utviding
* 1970 – Tölö bibliotek i Helsingfors


File:Kemi_City_Hall_2006_03_10.JPG|Rådhuset i Kemi


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aarne Ervi|Aarne Ervi]]» frå ,  den 17. september 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  Aarne Ervi i Biografiskt lexikon för Finland
Synnøve des Bouvrie

**Synnøve des Bouvrie** () er ein norsk akademikar som er professor i gresk og latin ved universitetet i Tromsø.

Synnøve des Bouvrie studerte ved universitetet i Leiden frå 1963 til 1970, og vart *[[dr. philos.]]* med ei avhandling om kvinner i den greske tragedien i 1988. I 1972 vart ho tilsett ved universitetet i Tromsø, frå 1990 som professor. Ho var dessutan leiar for Det norske instituttet i Athen frå 1999 til 2002. I 2006 vart ho leiar for *[[Academia Borealis]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Synnøve des Bouvrie|Synnøve des Bouvrie]]» frå ,  den 18. september 2016.*
Sør-Odal prestegard

**Sør-Odal prestegard** eller **Strøm prestegard** ligg vest for Strøm kyrkje.

Både kyrkja og prestegarden har røter attende til mellomalderen. Bygningane på prestegarden er av varierande alder. Hovudbygningen frå 1818 er eit laftebygg i to etasjar med ståande panel utvendig. Stilen er empire. Forpaktarbustaden er rekna for å vere frå litt før midten av 1800-talet, og stabburet er frå 1791. Bryggarhuset er frå 1920-åra, og ein driftsbygning er oppført i 1924. Det finst òg vognskjul og smie. Garden er i drift som forpaktingsbruk.

Prestegarden er rekna for å ha høg kyrkjeleg kulturverdi. Ei rekkje av bygningane er freda.

## Kjelder og bakgrunnsstoff
* Sør-Odal prestebolig hos Allstad
* 
* 
* Sør-Odal prestegård (norskegarder.no)
Åmot prestegard

**Åmot prestegard** ligg på austsida av Koppangveien på Rena, eit stykke nord for stasjonen og kyrkja.

Hovudbygningen ligg heilt i sør på prestegardsområdet, medan driftsbygningen i aust strekkjer seg eit stykke nordover. Vest på tunet er borgstove (sidebygning), vognskjul og forpaktarbustad.

Hovudbygningen er ein tømmerbygning i to etasjar med panel som ein trur vart oppført midt på 1800-talet. Borgstova er rekna for å vere frå overgangen mellom 1700- og 1800-talet. Desse to bygningane er freda.

Prestegarden har i periodar vore brukt til andre førermål enn prestebustad, t.d. ungdomsklubb, og har bore preg av slitasje.

Prestegarden vart sist brukt som prestebustad i 2014, og vart lagt ut for sal i 2015.

## Fotnotar


## Kjelder
* OVFs salgsprospekt for Åmot prestegard
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Skåre kyrkje

**Skåre kyrkje** er ei åttekanta kyrkje frå 1858 i Haugesund kommune i Rogaland fylke.

Byggverket er i tre og har 450 plassar (Rasmussen oppgir 550 plasser). Kyrkjeklokkene frå den forrige Skåre kyrkje blei brukt i den nye. Kyrkja blei utvida i 1972. Den har ei defekt kyrkjeklokke frå mellomlalderen, ei frå 1621 og tre frå 1973. Altertavla er frå 1858, orgelet er frå 1958. Eit dåpsfat er frå 1627. Kyrkjerommet har galleri.

Haugesund fekk kjøpstadsrettar i 1854 og blei skilt ut frå Torvastad. I 1879 blei Haugesund og Skåre slått saman til eitt prestegjeld og i 1958 blei Skåre herred ein del av Haugesund kommune.
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Hobøl prestegard

**Hobøl prestegard** ligg like ved Hobøl kyrkje. Slik har det vore sidan mellomalderen.

Hovudbygningen vart oppført medan Lars Rasch var sokneprest, etter ein brann i 1731. Den austre delen vart gjenoppbygd i 1822. Like søraust for hovudbygningen står forpaktarbustaden frå 1905, og sør for denne står eit lysthus frå 1800-talet.

Hovudbygningen og lysthuset vart freda i 1991. Hageanlegget ved prestegarden vart restaurert til kyrkja sitt 800-årsjubileum i 1995. I 2013 fekk Opplysningsvesenets fond Hobøl kommunes byggeskikkpris for rehabilitering av forpaktarbustaden. Prestegarden er rekna for å ha høg kyrkjeleg kulturverdi.

## Kjelder

* 
* Hobøl prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
*
Røvik kyrkje

**Røvik kyrkje** er ei langkyrkje i Røvik på Skålahalvøya i Molde. Kyrkja vart innvigd i 1905 og har 260 sitjeplassar.

Ein god del av inventaret kjem frå gamle Bolsøy kyrkje, som vart riven i 1906. Det gjeld mellom anna altartavla, døypefontwn, preikestolen og kyrkjeklokkene.

## Kjelder
* 

; Fotnotar 


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Røbekk kyrkje

**Røbekk kyrkje** ligg på Røbekk i Molde. Kyrkja er ei langkyrkje i sveitserstil teikna av Gabriel Smith og innvigd i 1898.

Kyrkja vart bygd som erstatning for den gamle Bolsøy kyrkje, som vart innvigd i 1726 og låg på Bolsøya. Denne vart riven i 1906. Til Røbekk kyrkje høyrer ein prestegard og ein kyrkjegard, som oftast omtala som Røbekk kyrkjegard.

## Fotnotar


## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Bolsøy kyrkjelyd
Jevnaker prestegard

**Jevnaker prestegard** (gnr. 140) ligg rett søraust for Jevnaker kyrkje, på motsett side av E16.

Prestegarden si historie går langt attende i tid, og garden har vore hovudbølet i eit gods som med parsellar og husmannsplassar kan ha vore så stort som 3800 mål. Det første teglverket i området kom i drift i 1776 ved prestegarden.

Den førre hovudbygningen brann i 1713, og eldste del av noverande bygning er truleg oppført like etterpå. Bygningen er sidan utvida med ein bygningsdel frå 1814 som vart sett saman med den eldre hovudbygningen omkring midten av 1800-talet. Hovudbygningen vart omfattande restaurert i 1931.

Av andre bygningar vert bryggarhuset rekna for å vere det eldste. Drengstova er nytta som forpaktarbustad sidan 1906.

Prestegarden er freda. Gardsdrifta er delt frå og seld. I området rundt kyrkja og prestegarden er ei rekkje gravhaugar.

## Fotnotar


## Kjelder
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Jevnaker prestebolig hos Opplysningsvesenets fond
*
Grue prestegard

**Grue prestegard** (Søndre Skulstad) i Grue kommune ligg eit par kilometer unna Grue kyrkje, nær den staden der kyrkja stod fram til brannen i 1822. Kyrkja vart oppført på grunnen til prestegarden i mellomlalderen, men kyrkjestaden vart flytta etter brannen.

Hovudbygningen vart oppført i 1775. Det er eit laftebygg i to etasjar, ein typisk embetsmannsgard av si tid. Inngangspartiet vart flytta ved ei totalrenovering i 1960-åra, og det har òg tidlegare på 1900-talet vore gjort om på bygningen. Omkring 1970 vart den gamle drengstua riven, og ein garasje vart oppført. Hovudbygningen er freda saman med eit stabbur frå 1800-talet som ikkje lenger er eigd av Opplysningsvesenets fond.

## Kjelder

* Opplysningsvesenets fond 
*
Emilio Estevez

**Emilio Estevez** () er ein amerikansk filmskodespelar, manusforfattar og produsent. Han er kjend frå roller i filmar som *[[The Breakfast Club]]*, *[[St. Elmo's Fire]]*,  *[[The Outsiders]]* og westernfilmar som *[[Young Guns]]*.
Point of Entry

***Point of Entry*** er det sjuande albumet til det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Det kom ut 26. februar 1981. 

I 1980 vart Judas Priest spelt ein del på radio med «Breaking the Law» og «Living After Midnight» frå albumet *[[British Steel av Judas Priest|British Steel]]*. Bandet forfølgde derfor den meir melodiøse, radiovenlege retninga på *Point of Entry*. 

Etter British Steel-turneen var over sette band i gang med det neste prosjektet. Denne gongen hadde dei nok pengar til å fly utstyret sitt til Ibiza Studios i Spania, og dette gav *Point Of Entry* ein meir høglydt, kraftigare og meir «konsertaktig» lyd enn på tidlegare Judas Priest-album. 

## Marknadsføring
Det vart gjeve ut tre singlar frå albumet: «Heading Out to the Highway», «Don't Go» og «Hot Rockin'», alle med eigne musikkvideoar. Songen «Heading Out to the Highway» har blitt spelt på dei fleste konsertane til bandet sidan han kom ut. «Desert Plains» vart ofte spelt på konsertane deira i 1980-åra og «Hot Rockin'» vert framleis spelt i nyare tid. 

Albumet vart nymastra i 2001 med to bonusspor, ein konsertversjon av «Desert Plains» og «Thunder Road», ein song frå innspelinga av *[[Ram It Down]]*.

## Plateomslag
Europa-utgåva av albumet bestod av eit fargerikt omslag med ei futuristisk metallvengje over ein horisont, designa av Roslav Szaybo, som hadde laga alle plateomslaga til bandet medan dei var på CBS. Det nordamerikanske omslaget var forskjellig med eit printa papir som skulle simulere midtlinja på ein veg og kvite pappboksar bakom. Dette vart designa av John Berg hos Columbia Records. Glenn Tipton, ein av gitaristane i bandet sa «Omslaget var forferdeleg, og me skulda managementet vårt fordi dei ikkje brukt nok tid på å finne noko som var bra nok. Det amerikanske omslaget var annleis, men det var enno verre!»  

## Mottaking

I 2005 vart *Point of Entry* rangert på 352. plassen på lista til magasinet *Rock Hard* over dei 500 beste rocke- og metal-albuma gjennom tidene. 

## Innhald

## Salstrofé

|-
!scope="row"| **Verdsomfattande sal:**
| 
| **1&nbsp;600&nbsp;000**
|-

## Medverkande
;Judas Priest
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitar
*Glenn Tipton – gitar
*Ian Hill – bassgitar
*Dave Holland – trommer

;Produksjon
*Produsert av Judas Priest og Tom Allom
*Lydteknikar: Louis Austin
*Miksa av Tom Allom
*Mastra av Ray Staff
*Britisk omslag av Rosław Szaybo
*Amerikansk omslag av John Berg, fotografi av Art Kane

## Lister

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Point of Entry|Point of Entry]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Heading Out to the Highway

«**Heading Out to the Highway**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest frå albumet *[[Point of Entry]]* frå 1981. Han vart gjeven ut som singel seinare det året. 

Songen inneheld ein dobbel gitarsolo mellom K.K. Downing og Glenn Tipton. 

Songen vart plassert på lista til VH-1 over dei 40 beste køyresongane. 

## Andre versjonar
Konsertopptak av «Heading Out to the Highway» finst på konsertalbuma *[[Priest...Live!]]* og *[[Live in London av Judas Priest|Live in London]]*.

Songen er spelbar i musikkvideospelet *[[Rock Revolution]]*.

Songen er òg blitt spelt av White Wizzard på den avgrensa utgåva av *[[Over the Top av White Wizzard|Over the Top]]*. Songen vart spelt av det alternative metal-bandet Stone Sour på EP-en *[[Meanwhile in Burbank...]]* i 2015.

## Mottaking
I USA nådde singelen tiandeplassen på *[[magasinet Billboard|Billboard]]* Top Tracks-lista.

## Medverkande
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitar
*Glenn Tipton – gitar
*Ian Hill - bassgitar
*Dave Holland – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heading Out to the Highway|Heading Out to the Highway]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Living After Midnight

«**Living After Midnight**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Han vart opphavleg gjeven ut på albumet *[[British Steel av Judas Priest|British Steel]]* i 1980, som vart det første gullalbumet deira i USA med meir enn 500&nbsp;000 selde eksemplar. Songen talar til den hedonistiske, opprørske anda seint i 1970- og tidleg i 1980-åra, og er av dei mest populære songane til bandet. 

I konsertversjonane vert linja «I took the city 'bout one a.m.» stundom endra til den byen eller staden bandet spelar. Til dømes syng Rob Halford på DVD-en *[[Rising in the East]]* «I took the Budokan 'bout one a.m.», som var arenaen dei spelte på i Tokyo i Japan. 

Musikkvideoen vart regissert av Julien Temple og filma i live i Sheffield City Hall, og byrjar med at trommeslagaren Dave Holland spelar lufttrommer. Under gitarsoloen spelar fansen på første rad i lag med gitarar i papp. 

Songen har òg blitt spelt av The Donnas på albumet *[[The Donnas Turn 21]]* (2001), av Saul Blanch på hyllestalbumet *Acero Argentino: Tributo a Judas Priest* (2006), av L.A. Guns på *[[Hell Bent Forever: A Tribute to Judas Priest]]* (2008) og av Iron Savior som eit bonusspor på den japanske utgåva av albumet *[[Condition Red av Iron Savioiur|Condition Red]]* (2002). Han vart spelt av Disturbed på *Tribute to British Steel* (2010) som musikkmagasinet Metal Hammer gav ut. 

Gitarsoloen i songen vert spelt av Glenn Tipton.

## Medverkande
* Rob Halford – vokal
* Glenn Tipton – gitar
* K.K. Downing – gitar
* Ian Hill – bassgitar
* Dave Holland – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Living After Midnight|Living After Midnight]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
United av Judas Priest

«**United**» er ein song frå 1980 av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Han vart gjeven ut på albumet *[[British Steel av Judas Priest|British Steal]]* og som den siste singelen frå albumet. Songen er skriven på same måte som «Take On the World» frå *[[Killing Machine]]* (*Hell Bent for Leather* i USA) og vart laga for at publikum skulle syngje eller rope med. 

B-sida til singelen var «Grinder» og singelen nådde 26. plassen på UK Singles Chart. Singelen låg i alt åtte veker inne på lista.

## Medverkande
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitarar
*Glenn Tipton – gitarar
*Ian Hill – bassgitar
* Dave Holland – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:United (Judas Priest song)|United (Judas Priest song)]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
Electric Eye av Judas Priest

«**Electric Eye**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest, frå albumet *[[Screaming for Vengeance]]* frå 1982. Han vart gjeven ut som singel seinare på året og har blitt spelt mykje på konsertane til bandet, ofte som opningslåt. 

Benediction og Helloween er andre band som har spelt inn songen. 

«Electric Eye» er nytta i *[[Grand Theft Auto: Vice City Stories]]* og er spelbar i *[[Guitar Hero Encore: Rocks the 80s]]*. I tillegg finst han tilgjengeleg som nedlasting i  *[[Rock Band]]* og vart nytta i den andre traileren for videospelet *[[Brütal Legend]]*.

## Medverkande
*Rob Halford - vokal
*Glenn Tipton - sologitar
*K.K. Downing - rytmegitar
*Ian Hill - bass
*Dave Holland - trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electric Eye (song)|Electric Eye (song)]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
You've Got Another Thing Comin'

«**You've Got Another Thing Comin**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Han vart gjeven ut i 1982 på albumet *[[Screaming for Vengeance]]* og same året på singel. I mai 2006 rangerte VH1 songen på femteplassen på lista si over dei 40 beste metal-songane gjennom tidene. Det vart ein av signaturlåtane til Judas Priet og i lag med «Electric Eye» og «Breaking the Law» faste nummer på konsertane deira. «You've Got Another Thing Comin» vart først framført på opningskonserten under the Vengeance-turneen i Stabler Center i Bethlehem i Pennsylvania, den 26. august 1982 og har blitt spelt kring 673 gonger i alt til og med Epitaph-turneen i 2012. 

Songen nådde 67. plassen på ''Billboard'' Hot 100 den einaste Judas Priest-singelen som gjekk inn på singellista i USA. 

«You've Got Another Thing Comin'» nådd òg 66. plassen i Storbritannia. På den amerikanske *[[magasinet Billboard|Billboard]]* rock-lista nådde songen fjerdeplassen.

## Mottaking
Wayne Parry i Associated Press kalla han i lag med «Hell Bent for Leather» og «Living After Midnight» ein av «standardane som andre metal-songane vart målt opp mot».  Greg Prato i AllMusic skreiv at songen vart det store gjennombrotet til Judas Priest i USA.

## I andre media
Songen er nytta i fleire videospel, som til dømes *[[videospelet Prey (2006)|Prey]];* i *[[Grand Theft Auto: Vice City|Grand Theft Auto: Vice City's]]*, *[[Rock Band]]* og *[[Guitar Hero]].* 

Songen er blitt nytta i komediefilmen  *[[Bad Teacher]]* frå 2011. Songen er òg nytta i ein episode av *[[TV-serien Californication|Californication]].*

## Medverkande
*Rob Halford – vokal
*Glenn Tipton – sologitar
*K.K. Downing – rytmegitar
*Ian Hill – bass
*Dave Holland – trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:You&#39;ve Got Another Thing Comin&#39;|You&#39;ve Got Another Thing Comin&#39;]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Defenders of the Faith

***Defenders of the Faith*** er det niande studioalbumet til det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Tre songar frå albumet vart gjevne ut som singlar: «Freewheel Burning», «Some Heads Are Gonna Roll» og «Love Bites». Albumet selde til platinaplate i USA.

## Innspeling og utgjeving
*Defenders of the Faith* vart spelt inn i Ibiza Sound Studios på Ibiza i Spania, og miksa frå september til november 1983 i DB Recording Studios og Bayshore Recording Studios i Coconut Grove i Miami. LP- og kassettutgåva av albumet kom ut 4. januar 1984, medan CD-utgåva kom i juli. Ein nymastra CD-versjon kom i mai 2001. Samstunde med at albumet kom ut la bandet ut på turné i Europa, medan dei fleste konsertane vart haldne i Nord-Amerika på våren og sommaren. 

Stilmessig er *Defenders of the Faith* i same gata som føregjengaren og inneheld ei blanding av korte, kjappe metal-songar med allsongvenlege refreng. Ein finn likevel somme progressive element på songar som «The Sentinel».

Albumet vart raskt ein stor suksess og nådde berre ein plass lågare på den amerikanske Billboard-lista enn *[[Screaming for Vengeance]]* og markerte toppen av den kommersielle suksessen til Judas Priest. Somme kritikarar har hevda at albumet manglar singlar som står ut, som «Breaking the Law» eller «You've Got Another Thing Comin', og at albumet elles liknar på *Screaming for Vengeance*.

30-årsjubileumsutgåva av albumet (kom ut i mars 2015) kom med ein dobbel CD av ein konsert frå 5. mai 1984 i Long Beach Arena i Long Beach i California under Defenders of the Faith-turneen. Konserten vart opphavleg send på radio. 

## Plateomslag
Plateomslaget vart laga av Doug Johnson (som òg laga omslaget til *[[Screaming for Vengeance]]*) og syner ein *Metallian*, ein tiger-liknande skapning med vêr-horn og maskingevær. 

## Kontrovers
«Eat Me Alive» vart plassert på tredjeplassen på lista til Parents Music Resource Center kalla «Filthy Fifteen», ei liste over 15 songar som organisasjonen meinte var met støytande.  Tipper Gore frå PMRC sa at songen handla om tvungen oralsex. Som svar på skuldingane spelte Priest inn songen «Parental Guidance» på det neste albumet, *[[Turbo av Judas Priest|Turbo]]*.

## Marknadsføring
På turneen for albumet spelte bandet alle songane live, med unntak av «Eat Me Alive». 

## Innhald

### Bonuskonsert med 30-årsjubileumsutgåva

## Medverkande
;Judas Priest
*Rob Halford – vokal
*K.K. Downing – gitar
*Glenn Tipton – gitar
*Ian Hill – bassgitar
*Dave Holland – trommer

;Produksjon
*Produsert av Tom Allom
*Lydteknikar: Mark Dodson, assistert av Christian Eser, Bruce Hensal, David Roeder, Ben King og Buddy Thornton
*Plateomslag av Doug Johnson, basert på eit konsept av Judas Priest

## Lister

## Salstrofé

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Defenders of the Faith|Defenders of the Faith]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Freewheel Burning

«**Freewheel Burning**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest, som kom ut i 1984 på albumet *[[Defenders of the Faith]]*. Han vart først gjeven ut som singel frå dette albumet. Songen kom ut seint i 1983, fleire månader før sjølve albumet. 12"-versjonena v singelen inneheld ein lengre gitarintro som ikkje var med på albumversjonen. 

Gitarsoloen i songen vert framført av Glenn Tipton. 

B-sida til singelen er konsertversjonar av «Breaking The Law og «You've Got another Thing Comin'», som vart spelt på US Festival i Glen Helen Park i San Bernardino i California den 29. mai 1983. 

I musikkvideoen til songen kan ein sjå bandet spelt medan ein ung gut spelar ein arkadeversjon av *[[Pole Position]]*.

## Andre versjonar
Songen vart òg spelt inn av Fozzy på albumet *[[Happenstance av Fozzy|Happenstance]]* og vart nytta i videospelet Gran Turismo 4.

## Medverkande
*Rob Halford - vokal
*Glenn Tipton - sologitar
*K.K. Downing - rytmegitar
*Ian Hill - bass
*Dave Holland - trommer

## Bakgrunnsstoff
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Freewheel Burning|Freewheel Burning]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Some Heads Are Gonna Roll

«**Some Heads Are Gonna Roll**» er ein song av det britiske heavy metal-bandet Judas Priest. Han vart først gjeven ut i 1984 på albumet *[[Defenders of the Faith]]*, og gjeven ut på singel seinare på året. 

Sjølve melodien vart skriven av Bob Halligan jr., som i dag spelar i bandet Ceili Rain.

Den første gitarsoloen i songen vert spelt av Glenn Tipton og den andre av K.K. Downing.

B-sida av singelen var ein konsertversjon av «The Green Manalishi (With The Two-Pronged Crown)», spelt inn på US Festival i Glen Helen Park, nær San Bernardino i California den 29. mai 1983. Han inneheld òg studioversjonen av «Jawbreaker» frå *[[Defenders Of The Faith]]*.

Songen vart plassert på lista over bannlyste songar hos Clear Channel etter 9/11.

## Andre versjonar
«Some Heads Are Gonna Roll» vart spelt av bandet Fight or Flight på luksusutgåva av det første albumet deira, *[[A Life by Design?]]*.

## Medverkande
*Rob Halford - vokal
*K.K. Downing - gitar
*Glenn Tipton - gitar
*Ian Hill - bassgitar
*Dave Holland - trommer

## Bakgrunnsstoff
*
Moses Kiptanui

**Moses Kipkore Kiptanui** () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar som vart verdsmeister på 3000 meter hinder tre gongar på rad; 1991, 1993 og 1995. Han sette to verdsrekordar i 3000 m hinder og ein på 5000 meter.

## Aktiv
Kiptanui slo gjennom i 1991 då han vann hinderløpet ved fleire såkalla Grand-Prix-stemne. Han toppa sesongen med å verte verdsmeister i øvinga under friidretts-VM i Tokyo, eit lite sekund føre landsmannen Patrick Sang. Året etter lukkast Kiptanui ikkje å kvalifisere seg til Sommar-OL 1992. Derimot sette han i Köln kort etter sommarleikane verdsrekord på 3000 meter med tida 7,28,9, ei rekordtid som stod til Noureddine Morceli slo den i 1994. Tre dagar etter rekordløpet i Köln forbetra Kiptanui verdsrekorden på 3000 m hinder til 8.02,0 under eit stemne i Zürich.

Ved verdsmeisterskapen 1993 i Stuttgart stod gullstriden i 3000 m hinder på ny mellom Kiptanui og Sang, og atter viste Kiptanui seg som ein langt betre spurtar. To år seinare var han aldri truga på sisterunden av hinderløpet under VM 1995 i Göteborg og tok sitt tredje rake gull i øvinga. Tidlegare i 1995-sesongen sette han verdsrekord på 5000 m med tida 12.55,3, og den 16. august 1995 vart han fyrstemann under åtte minuttar på 3000 m hinder, då han i Zürich vann på tida 7.59,1.

Både under Sommar-OL 1996 og VM 1997 kom Kiptanui i mål til sølvmedaljar. I Atlanta-OL hadde han lite å stille opp mot landsmannen Joseph Keter. Ved friidretts-VM 1997 i Aten berga han sølvmedaljen på nøyaktig same tid som bronsevinnar Bernard Barmasai, begge to passerte målstreken 0,2 sekundar etter gullmedaljøren, Wilson Boit Kipketer.

Kiptanui la opp i 2001.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 8,12,5, framom Patrick Sang (8.13,4)
*VM 1993 i Stuttgart: Gullmedalje – 8,06,3, framom Patrick Sang (8.07,5)
*VM 1995 i Göteborg:Gullmedalje – 8,04,1, framom Christopher Kosgei (8.09,0)
*OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 8,08,3, bakom Joseph Keter (8.07,1)
*VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 8,06,0, bakom Wilson Boit Kipketer (8.05,8)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Moses Kiptanui|Moses Kiptanui]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Lars Ivar Hansen

**Lars Ivar Hansen** () er ein norsk historikar. Han er spesialist på samisk og nord-norsk historie i mellomalderen og tidleg nytid, han er professor ved Institutt for historie og religionsvitskap ved Universitetet i Tromsø. 

Hansen tok hovudfag i historie ved Universitetet i Oslo ved *Ødegårdsprosjektet* i 1975. Han har vore historieforskar ved Universitetet i Tromsø sidan 1976. Han tok doktorgrad i 1990 på avhandlinga* handel og endringer i det samiske samfunnet 1550 - 1700*. Han vart utnemnd til professor i Tromsø i 1991 og har dessutan vore  Professor II i eldre samisk kulturhistorie ved Mellomaldersenteret ved Universitetet i Oslo frå 1994 til 2002.

Hansen har argumentert for at Nord-Noreg best kan skildrast som ein redistributiv nordnorsk hovdingøkonomi i vikingtid og tidleg mellomalder, han har underbygd dette empirisk gjennom nærstudie av samfunnstilhøve i Astafjord. Dette er eit syn som er inspirert av Kåre Lunden og Michael Polanyi. Hansen har undersøkt korleis hovdingane i Bjarkøy/Trondenes gjennom skattlegging og handel tileigna seg prestisjeprodukt som dei utveksla for å byggja alliansar med andre stormenn. I følgje Hansen vart dette systemet nedbygd då kyrkja og kongemakta underla seg finneferda og finneskatten og erstatta det eksisterande skattsystemet med landskyldbasert leilendingsvesen.

Hansen har i om lag 30 år hatt som eit av sine prosjkt å forska på Astafjord i Sør-Troms' historie fram til ca 1730, i det som har vore omtalt som eit av dei meste omfattande lokalhistorie-/bygdebok-prosjekta i landet. Saman med arkeologen Bjørnar Olsen utgav han i 2004 boka «*Samenes historie*» som tok for seg tida fram til 1750. Boka har vorte rekna som standardverket om eldre samisk historie Ho var første bind i eit påtenkt tobindsverk om samisk historie frå forhistorisk tid fram til notida Saman med Bjørg Evjen redigerte han i 2008 boka «Nordlands kulturelle mangfold: etniske relasjoner i historisk perspektiv» som undersøkte tilhøvet mellom samar og nordmenn i det nordlege Nordland dei siste fire hundre åra. 

I 2015 vart han vald inn i Det Norske Videnskaps-Akademi si gruppe for historie

## Kjeldder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lars Ivar Hansen|Lars Ivar Hansen]]» frå ,  den 19. september 2016.*  
 
## Referansar
Viggo Rossvær

**Viggo Helge Rossvær** () er ein norsk filosofiprofessor som er professor II ved Universitetet i Nordland og tidlegare var professor i filosofi ved Universitetet i Tromsø (1979-2009). Han tok doktorgraden ved Universitetet i Oslo i 1972 på ei avhandling om Immanuel Kant og Ludwig Wittgenstein. Rossvær var førsteamanuensis i Oslo frå 1968 til 1979 og har sidan vore professor i Tromsø.

Viggo Rossvær har markert seg som ein sterk kritikar av utviklinga til universitetet dei siste åra. Særleg har han kritisert examen philosophicum for å vera eit øydelagt og dogmatisk studium.

Han er gift med filosofiprofessor Hjørdis Nerheim.

## Bibliografi
* *Ruinlandskap og modernitet: hverdagsbilder og randsoneerfaringer fra et nord-norsk fiskevær*. Spartacus, 1998.
* *Filosofiens historie* (sammen med Hjördis Nerheim). Aschehoug/Tanum-Norli, 1984.
* *Kant og Wittgenstein: metoden hos Kant og den senere Wittgenstein i lys av forholdet mellom transcendental logikk og (logisk) grammatikk*. Doktoravhandling, Universitetet i Oslo, 1971.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Viggo Rossvær|Viggo Rossvær]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Ana Fidelia Quirot

**Ana Fidelia Quirot Moré** () er ein kubansk tidlegare friidrettsutøvar som særleg utmerkte seg på 800 meter, men òg var ein framifrå 400-meterløpar. Quirot vart verdsmeister på 800 m både under VM 1995 og VM 1997. Ho vann elles sølvmedalje i VM 1991, OL-sølv i 1996 og OL-bronse i 1992, alle på 800 meter. I sine personbeste løp på 800 m og 400 m fekk Quirot notert høvesvis 1.54,44 i 1989 og 49,61 sekundar i 1991.

### Aktiv
Quirot vart nummer fire på 800 m i friidretts-VM 1987. To år seinare vann ho 800 m under verdscupen 1989 i Barcelona på tida 1.54,44, den fjerde raskaste tida på distansen nokon gong. Einast verdsrekordhaldar Jarmila Kratochvílová, sovjetiske Nadezjda Olizarenko og kenyanske Pamela Jelimo har sprunge fortare.

Ved friidretts-VM 1991 måtte Quirot sjå seg slått med fem hundredels sekund av sovjetiske Lilija Nurutdinova i ein rekordjamn finale. I OL-finalen året etter Quirot måtte eit steg ned på sigerspallen til bronseplass, klart slått av vinnaren Ellen van Langen frå Nederland og Nurutdinova.

I 1993 vart gravide Quirot alvorleg brannskadd då ein oljekokar i heimen eksploderte, og det ufødde barnet døydde. Etter talrike operasjonar byrja ho å trene att. Under verdsmeisterskapen 1995 sigra ho på 800 m med god margin til dei sterkaste finalemotstandarane. I 1996 kom ho på andreplass under Sommar-OL i Atlanta, eit løp som russiske Svetlana Masterkova vann. Sesongen etter avslutta Quirot sine mange år på friidrettsbana med å forsvare VM-tittelen på 800 m då VM i friidrett 1997 fann stad i Aten.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1987 i Roma: Nr 4 – 1.55,84
*VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje – 1.57,55, bakom Lilija Nurutdinova (1.57,50)
*OL 1992 i Barcelona: Bronsemedalje – 1.56,80
*VM 1995 i Göteborg: Gullmedalje – 1.56,11, framom  Letitia Vriesde (1.56,68)
*OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 1.58,11, bakom Svetlana Masterkova (1.57,73)
*VM 1997 i Aten: Gullmedalje – 1.57,11, framom Jelena Afanasjeva (1.57,56)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ana Fidelia Quirot|Ana Fidelia Quirot]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Dibba Al-Hisn

**Dibba Al-Hisn** er ein eksklave i emiratet Al-Sharjah, eit av sju i Dei sameinte arabiske emirata. Eksklaven ligg ved Omanbukta i aust, og grensar til Dibba Al-Baya i nord og Dibba Al-Fujairah i sør. Han er òg ein geografisk del av Dibba-regionen. Han er den minste av dei tre Dibba-busetnadane og er mest kjend for fiskemarknaden og den gamle festninga, som han er kalla opp etter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dibba Al-Hisn|Dibba Al-Hisn]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Ghamrah

**Ghamrah** er ei grend som ligg like ved landsbyen Masafi i Ras al-Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata. Masafi husa ein strategisk viktig militærbase midt på 1900-talet. Folket i Ghamrah var hovudsakleg bønder, og den fruktbare jorda gjorde at ein kunne dyrke frukt som elles ikkje var mogeleg å dyrke i andre delar av landet, som mango. I dag arbeider folk stort sett i forretningssektoren. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ghamrah|Ghamrah]]» frå ,  den 19. september 2016.*
Hatta i Dei sameinte arabiske emirata

**Hatta** er ein eksklave som høyrer til emiratet Dubai i Dei sameinte arabiske emirata, relativt høgt i Hajarfjella. Tradisjonelt har familiar frå Dubai reist til staden for å sleppe unna det ubehagelege heite sommarvêret på kysten. Han ligg søraust for hovudområdet til Dubai. Sidan tidleg i 1980-åra har Hatta vore ein populær utfluktsstad for utanlandske arbeidarar og lokale familiar. 

Hatta ligg kring 248&nbsp;km aust for Dubai. Han har eit populært friluftsmusem med ei samling rekonstruerte gamle fjellbygningar. 

Den gamle landsbyen Hatta har to markante militærtårn frå 1700-talet og Juma-moskeen frå 1780, den eldste bygningen i Hatta. Det tradisjonelle vatningssystemet (falaj) er òg blitt restaurert. 

Hatta vart ein eksklave i Dubai seint på 1800-talet, då landsbyen Hajarain eller Hijrain i Wadi Hatta vart gjeven til sjeik Rashid I Maktoum, emiren i Dubai, av Turki bin Said, sultan av Flugat og Oman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hatta, United Arab Emirates|Hatta, United Arab Emirates]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jebel Ali

**Jebel Ali** (arabisk skrift جبل علي) er ein hamneby, 35 km sørvest for Dubai i Dei sameinte arabiske emirata. 

I 1985 vart Jebel Ali frisone (Jafza) oppretta. Jafza er eit industriområde kring hamna, der internasjonale selskap kan slå seg til og få spesielle privilegium i frisonen. Dette gjeld mellom anna skatteunntak i femten år, ingen personleg skattbetaling, og ingen toll på import eller eksport, ingen restriksjonar på valuta og lett tilkomst til arbeidskraft. Al Maktoum internasjonale lufthamn ligg like utafor hamneområdet. Jebel Ali er òg namnet på ein metrostasjon i Dubai.

Jebel Ali var den niande mest travle hamna i verda i 2011, og handsama 13&nbsp;010&nbsp;000 TEU.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jebel Ali|Jebel Ali]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Kumud

**Kumud** er eit stammeområde i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

Kumud er dominert av fjell. Vêret varierer gjennom året, men er varmt året gjennom. Månadane frå oktober til mars er som regel dei kjølegaste, med dagBreiddegradar kring 25&nbsp;°C og sjeldan over 30&nbsp;°C. Vinteren er òg regntid, og det kjem meir nedbør her enn i resten av landet, på grunn av Al Hajar-fjella og dei austlege vindane som fører fukt inn frå Omanbukta i Indiahavet. Temperaturane klatrar over 40&nbsp;°C om sommaren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kumud|Kumud]]» frå ,  den 19. september 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Wadi Quda'ah

**Wadi Quda'ah** er ein landsby i ein dal kring 35&nbsp;km nordaust for Ras Al Khaimah i Dei sameinte arabiske emirata. Innbyggjarane høyrer til Hoboos-familien. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wadi Quda&#39;ah|Wadi Quda&#39;ah]]» frå ,  den 19. september 2016.*