open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Russisk-engelsk-norsk norsk-engelsk-russisk skogordbok

***Russisk-engelsk-norsk norsk-engelsk-russisk skogordbok*** (*Руссо-aнгпо-норвежский Норвежскии-aнгпо-руссо песной словaрь*) er ei fleirspråkleg spesialordbok med faguttrykk innan skogbruk, økologi og naturvern, med russiske og norske oppslagsord og engelsk (for dyr og plantar òg latin) som brubyggar mellom oppslagsord og løysingsord.

Boka vart utgjeven på initiativ frå Fylkesmannen i Nordland, landbruksavdelinga, og Institutt for skogbruk og jordbruksvitskap ved Arkhangelsk Tekniske Universitet. Formålet har vore å avhjelpe dei språklege problema ein møter i samband med det internasjonale samarbeidet som er under utvikling mellom Noreg og Russland. Fylkesskogsjef
Ørnulf Kibsgaard og professor i skogbruksvitskap Vasilij Tsvetkov har vore ansvarlege for prosjektet.

Ordboka har om lag 3 300 faguttrykk, inkludert dei vanlegaste orda knytt til skogkultur, haustingsskogbruk, skogsdrift og treforedling og sentrale omgrep innan økologi og miljøvern.

## Kjelde
* Vasilij Tsvetkov (red.) og Ørnulf Kibsgaard (red.), *Руссо-aнгпо-норвежский Норвежскии-aнгпо-руссо песной словaрь Russisk-engelsk-norsk norsk-engelsk-russisk skogordbok*, Arkhangelsk tekniske statsuniversitet og Fylkesmannen i Nordland, Arkhangelsk 2003. ISBN 5-261-00122-6
Peloponneskrigen

**Peloponneskrigen** var ein serie av konfliktar mellom det athenske sjøforbundet og det peloponnesiske forbundet som var leidd av Sparta. Krigen varte frå 431 til 404 f. Kr. og vart dokumentert av den athenske generalen og historikaren Tukydid i verket *Historia om Peloponneskrigen*. Konflikten enda då Athen kapitulerte i 404 f. Kr. etter å ha mista flåten sin i slaget ved Aigospotamoi.
Toalett

**Toalett**, **klosett**, **do** eller **dass** er eit *avtrede*, eit møbel ein kan urinera eller ha avføring i. Ordet toalett vert òg brukt om eit rom med eit slikt møbel i. Det moderne vassklosettet som dei fleste i Noreg brukar i dag vart oppfunne på 1700-talet, men ikkje teke i bruk i byane før tidleg på 1900-talet.

Ordet toalett er fransk (*toilette*) og tyder 'lite lerretstykke', og var opphavleg eit ord som vart brukt om duken på sminkebordet. Seinare gjekk tydinga over til å verta eit rom der ein sminkar seg. I dag vert ordet stort sett brukt om møbelet der ein kan gjera ifrå seg.

I vestlege land i våre dagar er det vanleg å bruka toalett vatn til å skylja og frakta vekk avføring, urin, skit og toalettpapir. Vassklosett, urinal og bidé er ulike variantar av slike. Tidlegare har ein gjerne brukt toalett der ein har plass til å samla opp kloakken, så vert det tømt når det er fullt. I Noreg har det vore vanleg å ha slike toalett utandørs, derav namnet utedo. Slike toalett vert framleis brukte på stader der ein ikkje har tilgang til kloakkleidning.


Fil:Ostia-Toilets.JPG|Offentleg toalett i Romarrikets Ostia
Fil:Antikes WC.png|Eit toalett i antikken
Fil:Vaux le Vicomte bathroom chair.jpg|Ein toalettstol på slottet Château de Vaux-le-Vicomte i Frankrike.
Fil:Versailles-Appartements de Marie-Antoinette-La Chaise.jpg|Toalettstol i husværet til Marie Antoinette i Versaille, Frankrike.
Fil:Reisetoilette.JPG|Ein tysk adeleg sitt reisetoalett frå 1850-talet


## Kjelder
*  CAPLEX

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Toalett|Toalett]]» frå ,  den 3. januar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
Fascistpartiet i Italia

**Fascistpartiet i Italia**, formelt kalla *Det Nasjonale Fascistiske Partiet* (Partito Nazionale Fascista - PNF), var eit italiensk politisk parti, danna av Benito Mussolini, som det politiske uttrykket for fascismen, som tidlegare hadde vore representert av grupper kjende som *fasci di combattimento*, «kampgrupper». PNF styrte Italia i 21 år, frå 1922 til 1943, på ein totalitær måte. I dag er dette det einaste partiet som eksplisitt er forbode i den italienske grunnlova, "i alle former". I praksis finst det likevel fleire små fascistiske parti i landet, parti som det ikkje er på tale å forby. 

## Historie
Partiet vart danna i Roma 7. november 1921, og dette markerte omdanninga av dei paramilitære *fasci di combattimento* til ein meir einskapleg formasjon (desse *fasci* hadde vorte danna av Mussolini i Milano 23. mars 1919.)

PNF var viktig for å gje retning til og popularisere støtte til Mussolini sin ideologi. I dei første åra, var det grupper innanfor PNF kalla «Svartskjorter» som bygde ein maktbasis gjennom valdelege åtak på sosialistar og institusjonane deira i den rurale Po-dalen, slik at dei fekk støtte frå godseigarane. 

PNF var hovudinstrumentet i forsøket på statskupp 28. oktober 1922, «Marsjen mot Roma». Sjølv om kuppforsøket ikkje gjorde at PNF fekk makta direkte, førte det til ein avtale mellom Mussolini og kong Viktor Emmanuel III som gjorde Mussolini til regjeringssjef i Italia. 

Etter å ha endra vallovene drastisk, vann PNF det høgst kontroversielle valet i april 1924. Lover vedtekne i 1928 gjorde PNF til einaste lovlege parti i landet, ein situasjon som varte til 1943. 

Partiet vart oppløyst då Mussolini vart arrestert etter kuppet i det *Store Fascistiske Rådet* 24. juli 1943.Partiet vart så offisielt forbode av Pietro Badoglio si regjering 27. juli same året. 

Etter at Nazi-Tyskland fekk Mussolini fri først i september, vart PNF gjenoppliva som *Partito Fascista Repubblicano - PFR, Det Republikanske Fascistiske Partiet* 13. september, då som det einaste godtekne partiet i *Den Italienske Sosiale Republikken* (Salo-republikken) under nazivern i Nord-Italia. PFR forsvann med Salo-staten då Mussolini vart avretta av italienske partisanar i april 1945.

## Kjelder
53 Kalypso

**53 Kalypso** er ein stor og veldig mørk hovudbelteasteroide. Han vart oppdaga av R. Luther 4. april 1858. Den er namnsett etter Kalypso, ei sjønymfe frå gresk mytologi. Saturnmånen Calypso har same namneopphav.

## Kjelder
Kystartilleri

**Kystartilleri** er ei militær våpengrein som tradisjonelt har hatt ansvaret for kanoner i faste installasjonar langs kysten for skyting på sjøborne mål. Kystartilleriet har òg omfatta undervassforsvaret med minefelt og torpedobatteri, nærforsvarstroppar, landgangsfartøy, luftvern og til tider diverse missilbaserte våpen.

Sidan 90-talet er kystartilleriet bygd ned i dei fleste land, fordi frykta for tradisjonelle invasjonar har avteke og fordi faste installasjonar er sårbare for presisjonsvåpen. Kystartilleri har vore særleg utbreidd i Noreg, Sverige og Finland, men er i ferd med å verta avvikla her òg.

## Noreg
Kystartilleriet i Noreg vart skipa som eiga våpengrein i 1899. Det var kystartilleriet som i 1940 senka Blücher og slik hindra tyskarane i å ta nokon av dei kongelege eller regjeringsmedlemane til fange. Kystartilleriet vart underlagt Sjøforsvaret i 1957. Det stasjonære utstyret er i dag nedlagt, og oppgåva med å forsvara kysten er overført til kysteskadren.

## Sjå òg
* Artilleri
* Norske festningar

## Bakgrunnsstoff
## Kjelder
* Wikipedia på bokmål
* Forsvarsnett: Tok avskjed med Kystartilleriet
54 Alexandra

**54 Alexandra** er ein veldig stor og mørk hovudbelteasteroide. Den vart oppdaga av H. Goldschmidt 10. september 1858 og namnsett etter den tyske oppdagaren Alexander von Humboldt. Den 17. mai 2005 okkulterte asteroiden ei svak stjerne med tilsynelatande storleiksklasse på 8,5. Okkultasjonen vart observert frå ei rekkje plassar i USA og Mexico. Resultatet vart ein silhuettprofil som viste ei relativt ovalforma skive med dimensjonar på 160 x 135 km (± 1 km).

## Kjelder
52 Europa

**52 Europa** er ein stor hovudbelteasteroide. Den har ein diameter på 289 km og vart oppdaga 4. februar 1858 av H. Goldschmidt. Den er namnsett etter den fønikiske kvinna Europa, ei av Zevs' erobringar i gresk mytologi. Europa er den sjuande største asteroiden rangert etter volum, og den sjette største rangert etter masse (etter Ceres, Vesta, Pallas, Hygiea og Interamnia) med litt under 2 % av den totale massen i asteroidebeltet.

Han er ein veldig mørk og karbonrik C-type-asteroide; den fjerde største av typen. Banen ligg nær Hygiea-familen, men den er ikkje eit medlem. Spektroskopiske studier har funne bevis for olivin og pyroksen på overflata, og det er indikasjonar på at det kan vera regionale forskjellar på samansetninga av overflata. 

Det har blitt funne ut at den kataklysmiske variabelen CV Aquarii funne i 1934 var ein feilidentifisering av 52 Europa. 

## Kjelder
Blomdalen Jentekorps

**Blomdalen Jentekorps** er eit korps som held til i Mandal. Korpset er eit av to korps med berre jenter i Noreg. Det har om lag 115 musikarar i alderen 9 til 19 år. Det andre jentekorpset er Haslum jentekorps.

Korpset vart stifta i 1968. Drivkrafta bak starten til korpset var Jan Roar Reinertsen. 

## Sjå òg
* Mandal guttekorps

## Kjelder
* Avisa Lindesnes på nett
Gudstenestebok for Den norske kyrkja

***Gudstenestebok for Den norske kyrkja*** er ei altarbok med rettleiing og liturgiar for ulike kyrkjelege handlingar. Gudstenesteboka er autorisert for Den norske kyrkja ved kongelege resolusjonar av 1977 og 1990, og vedtak i Kyrkjemøtet 1986 og 1991. Gudstenesteboka finst i autoriserte utgåver både på bokmål ognynorsk.

Gudstenesteboka har to delar:

Del I *[[Gudsteneste]]r * har fire kapittel:
* Ei rettleiing til liturgen, det vil seie den forrettande presten, om gjennomføring av kyrkjelege handlingar
* Liturgiar for høgmesse, familiegudsteneste, forenkla høgmesse, preikegudsteneste og gudstenester i konfirmasjonstida.
* Andre gudstenester bundne av kyrkjeåret.
* Andre gudstenester ubundne av kyrkjeåret, som forbønsgudstenste, skriftemål, morgonsong, aftansong, kveldsbøn, skulegudsteneste m.v.

Del II *Kyrkjelege handlingar* har liturgiar for dåp, konfirmasjon, skriftemål, gudstenester i heim og institusjon, gravferd, vigsel og vigsling av kyrkje. 

Kyrkjemøtet har sidan revidert liturgiane. Ny liturgi for vigsel kom i 2003, ny gravferdsliturgi i 2004 og nye gudstenesteliturgiar i 2011.

## Kjelder
* *Gudstenestebok for Den norske kyrkja del I Gudstenester* ISBN 82-543-0507-2
* *Gudstenestebok for Den norske kyrkja del II Kyrkjelge handlingar* ISBN 82-543-0509-9
Altarbok

Ei **altarbok** eller ein **agende** (av latin *agenda*, 'det som skal gjerast'), er omgrep bruka om forskrifter for gudstenesta, bruka heilt i frå oldkyrkja. I mange evangelisk-lutherske kyrkjer er omgrepet bruka om boka som inneheld liturgien for gudstenester og kyrkjelege handlingar.  I Den anglikanske kyrkja er boka kalla *[[Book of Common Prayer]]*.

Den katolske kyrkja brukar ei rad med liturgiske bøker for ulike kyrkjelege handlingar, og har følgjeleg ikkje nokon altarbok som samlar heile liturgien.

## Altarboka i Den norske kyrkja
Den fyrste dansk-norske altarboka kom etter reformasjonen og vart utgjeven av Peder Palladius (1556).  Frå 1688 til 1889 vart Hans Baggers altarbok bruka i Noreg.  I 1920 vart det ved kongeleg resolusjon autorisert ei altarbok for  Den norske kyrkja både på bokmål og nynorsk.  Denne boka er enno i bruk i nokre kyrkjelyder, sjølv om ho dei fleste stadene er avløyst av *[[Gudstenestebok for Den norske kyrkja|Gudstenesteboka]]* som vart teken i bruk første søndag i advent 1992.

Alterboka vart tidlegare fastsett som forskrift med heimel i grunnlova § 16.  Frå 1990 har kyrkjemøtet, enno med heimel i grunnlova, vore delegert retten til å godkjenne liturgiar til bruk i gudstenesta.

## Sjå òg
*Messebok

## Kjelder
*www.kyrkja.no
*Forskrift om Altarbok av 1920
*Delegasjonsvedtak 1990
Brindisi

**Brindisi** er ein hamneby i Italia. Han er hovudstad i provinsen Brindisi i regionen Puglia og har om lag 85&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie
### Antikken
Det finst fleire segner om korleis Brindisi vart grunnlagd og ein av dei hevdar at han vart grunnlagd av den legendariske helten Diomedes.

Brindisi var truleg ein illyrisk busetnad fram til romarane tok over området. På latin er namnet *Brundisium*. Som eit messapisk senter var Brindisi i konflikt med Taranto og hadde nære relasjonar til Thurii. I267  fvt. (245 fvt. i følgje enkelte kjelder) vart han erobra av romarane. Etter punarkrigane vart han eit stort senter for marinen til romarane og handel til sjøs. Under forbundsfellekrigen fekk innbyggjarane romersk borgarrettar og han vart ei frihamn under Sulla. Han vart derimot omleira av Cæsar i 49 fvt. (*Bell. Civ. i.*) og vart igjen angripen i 42 og 40 fvt.

Diktaren Pacuvius vart fødd her rundt 220 fvt., og den kjende diktaren Vergil døydde her i 19 fvt. Under romarane var Brundisium ein storby i dei dagar med om lag 100&nbsp;000 innbyggjarar. Han var ein aktiv hamneby og ein av dei viktigaste utfartsstadane til Hellas og Austen via Dyrrachium eller Korfu. Han var forbunden med Roma gjennom vegane Via Appia og Via Traiana.

### Mellomalderen og moderne tider
Etter Romarriket sitt fall vart Brindisi erobra av austgotarar og så gjenerobra av Austromarriket på 500-talet. I 674 vart han øydelagd av langobardar leia av Romuald I frå Benevento, men med ei slik flott hamn vart byen raskt bygd opp att. På 800-talet fanst det ein sarasensk busetnad i nærleiken, som vart storma av sjørøvarar i 836. Han kom igjen inn under austromarane og vart då erobra av normannarar i 1070, og seinare ein del av Kongedømet Napoli under forskjellige dynasti. Som dei andre hamnebyane i Puglia kom Brindisi ein kort periode under Republikken Venezia, men vart gjenerobra av Spania.

Ein pest råka byen i 1348, medan jordskjelv gjorde store øydeleggingar i 1456.

Brindisi kom under Austerrike i 1707-1734, og etter dette inn under Huset Bourbon før han vart ein del av Italia. Mellom september 1943 og februar 1944 fungerte byen som mellombels hovudstad i Italia.

## Folk frå Brindisi
*Antonio Benarrivo, fotballspelar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brindisi|Brindisi]]» frå ,  den 3. januar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

* Reiseguide for Brindisi
Samlinga av Italia

**Samlinga av Italia** (italiensk *Risorgimento*, «gjenoppstrauminga») er den politiske og sosiale prosessen som førte til at dei forskjellige statane på den italienske halvøya vart samla til kongedømet Italia på 1800-talet og byrjinga av 1900-talet.

Ein veit ikkje dei nøyaktige datoane for byrjinga og slutten av prosessen, men dei fleste reknar Wienerkongressen i 1815 som starten og slutten i 1871 etter den fransk-prøyssiske krigen. Det var derimot ei rørsle som var for samlinga alt før 1815, og dei siste statane vart ikkje innlemma i kongedømet før Saint-Germain-traktaten etter den første verdskrigen.

## Kart over den italienske samlinga

Fil:Italy 1000 AD-it.svg|Kart over Italia i 1000
Fil:Italy 1494 AD-it.svg|Kart over Italia i 1494
Fil:Italia 1796.png|Kart over Italia i 1796
Fil:Italy c 1810.png|Kart over Italia i 1810
Fil:Italia1859.png|Kart over Italia i 1859
Fil:Italia1860.png|Kart over Italia i 1860
Fil:RegnoItalia1861.png|Kart over det italienske kongedømet i 1861
Fil:RegnoItalia1870.png|Kart over det italienske kongedømet i 1870
Fil:RegnoItalia1919.png|Kart over det italienske kongedømet i 1919


## Sjå òg
* Giuseppe Garibaldi
Foggia

** Foggia ** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Foggia i regionen Puglia og har om lag 155&nbsp;000 innbyggjarar. Foggia er den største byen ved sletta Tavoliere delle Puglie, som òg vert kalla «kornmagasinet til Italia». 

## Historie
Namnet *Foggia* kjem frå det latinske *fovea*, som tyder «grop». Sjølv om området har vore busett sidan steinalderen og det var ein gresk koloni i nærleiken kalla *[[Argos]] Hippium*, er dei første skriftlege kjeldene om byen først frå år 1000. I følgje ei segn var dei første busetjarane bønder som hadde funn ei tavle som viste Jomfru Maria og som det brann tre flammar frå. 

Området var myrlendt og helseskaldeleg og vart delvis drenert under Robert Guiscard, som derfor medverka til betre økonomiske tilhøve og levevilkår i byen. Byen vart sete for Henrik av Monte Sant'Angelo dei siste tjue åra av 1000-talet. På 1100-talet bygde Vilhelm II av Sicilia ei domkyrkje der og byen voks ytterlegare. 

Fredrik II bygde eit palass i Foggia i 1223, der han ofte opphaldt seg. Det var òg sete for hoffet hans og eit *studium* med personar som Michael Scot. Lite er att av dette i dag.

I 1447 bygde kong Alfonso V av Aragon eit tollpalass for å skattelegge dei lokale sauebøndene, men dette førte til dårlegare lokaløkonomi og myrområda breidde seg utover landområda igjen. 

I 1456 vart Foggia råka av eit jordskjelv, og fleire følgde i 1534, 1627 og 1731. Det sistnemnde øydela ein tredjedel av byen. Huset Bourbon betra dei økonomiske tilhøva igjen ved å satse på dyrking av korn på Capitanata og byggje opp att mykje av busetnaden. 

På 1800-talet fekk Foggia ein jernbanestasjon og fleire viktige offentlege monument. Innbyggjarane tok del i opprøra som førte til samlinga av Italia i 1861.

I 1865 byrja ei større omvelting i landbruket frå den gamle sauedrifta til ei meir jordbruksbasert næring. Området var kjend for mangelen på vatn, men dette betra seg då den apuliske akvedukten vart bygd i 1924, då Foggia alt var eit viktig trafikknutepunkt mellom Nord- og Sør-Italia. 

Denne rolla førte til at dei allierte bombarderte byen under den andre verdskrigen, særleg 22. juli og 19. august 1943 då byen vart lagt i ruinar. 1. oktober 1943 erobra dei allierte Foggia og nytta han til base for offensiven vidare nordover på halvøya. I 1959 og 2006 fekk Foggia medaljar for rolla han hadde under krigen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Foggia|Foggia]]» frå ,  den 4. januar 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* www.ManganoFoggia.it
* Portal for byen og provinsen
Cerignola

**Cerignola** er ein by i provinsen Foggia i regionen Puglia i Italia. Han har om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar og ligg 40 km søraust for byen Foggia. Han har det tredje største arealet av alle kommunane i Italia med 593,71 km².

## Historie
Cerignola vart ein *[[municipium]]* under Romarriket og vart gjenoppbygd etter eit kraftig jordskjelv i 1731. I 1503 slo spanjolane under Gonzalo de Córdoba franskmennene under Louis d'Armagnac (den sjette hertugen av Nemours) ved byen, ein siger som gjorde kongedømet Napoli til ein spansk provins i Italia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cerignola|Cerignola]]» frå ,  den 4. januar 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Turistattraksjonar
Det heilage landet

**Det heilage landet** (hebraisk ארץ הקודש, *Éreẓ haQodeš*, *ʾÉreṣ haqQāḏēš*; latin *Terra Sancta*, arabisk الأرض المقدسة, *al-Arḍ ul-Muqaddasah*) refererer vanlegvis til Israel og det historiske området Palestina. Det omfattar eit område som er religiøst viktig for dei tre monoteistiske og abrahamske religionane jødedom, kristendom og islam. Årsaka til at det vert rekna som heilag kjem av den religiøse rolla til Jerusalem og regionen rundt.

Krosstoga starta opphavleg med målet om å gjenerobre Det heilage landet for kristendomen. I nyare tid har regionen vore senter for Midtausten-konflikten.
Alexios I Komnenos

**Alexios I [[Komnenos]]** () var ein austromersk keisar frå 1081 til 1118 og den tredje sonen til Johannes Komnenos. Alexios klarte å utvida Austromarriket, først på eiga hand mot dei rivaliserande tyrkiske stammene, og seinare med hjelp frå det første krosstoget frå Vest-Europa. Han er nemnd i islendingesogene under namnet Kirjalax, ei forvrenging av *Kyrie Alexie*, herre Alexios. Det kan tyde på at væringane ikkje lærte seg gresk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Alexios I Komnenos|Alexios I Komnenos]]» frå , den 4. januar 2008.*
Peder Palladius

**Peder Palladius** eller **Peder Plade** () var ein dansk teolog, prest og biskop under reformasjonen.

## Skolegang og studie

Peder Palladius var fødd i Ribe i Danmark. Han byrja skolegangen sin i Ribe og fortsette han i Assens og Roskilde. I 1531 kom han til Wittenberg, der han studerte til magister i 1533 og doktor i teologi i 1537. Her kom han òg i kontakt med Philipp Melanchthon og Johannes Bugenhagen. 

## Evangelisk-luthersk reformator
Peder Palladius vart den første evangelisk-lutherske superintendenten eller biskopen i Sjælland då reformasjonen vart innført i Danmark-Noreg i 1537. Peder Palladius var ein flittig og viktig person som arbeidde med å innføre den nye læra. Det var oppgåva hans å forklare det nye kyrkjesynet for kyrkjelydene han visiterte. I dette arbeidet bruka han bondevit, men han diskuterte ikkje med kyrkjelyden. Han talte mot gammal misbruk og grunna det nye utan teologisk spissfinderi. Folk skulle ikkje lenger be for dei døde, skjærselden var ikkje meir, men helvete var like fullt ein del av læra.

Palladius skreiv, omsette eller let trykke ei rad andre skrift som tok sikte på å fremje sunn evangelisk-luthersk opplysning og ei rett ordning av gudstenesta. Blant dette var Den lille danske Katekismus (1537) (etter Luther), En Haandbog for Sognepræster til evangelisk Kirketjeneste (1538) (etter Luther), ei dansk omsetjing av Kyrkjeordinansen (1539) og En ret enfoldig Bedebog (1541) (etter Luther). Mange av bøkene vart trykte i nye opplag. 

Det største arbeidet hans var revisjonen av bibelomsetjinga og utgjevinga av Christian IIIs danske bibel.

I 1556 utgav han den altarboka som lenge etter vart bruka i den dansk-norske kyrkja.

Han skreiv òg salmar, ein av dei er trykt som nr 556 i Norsk salmebok.

Palladius døydde berre 56 år gammal, fem år etter at han fyrste gong vart råka av eit slagtilfelle. Familieforholda hans er lite kjende – han vart gift med Kirstine (Pedersdotter), men det er ikkje kjend om dei hadde barn. 

## Kjelder
Artikkelen byggjer på artiklane i bokmål og dansk wikipedia.

## Bakgrunnsstoff
* Roskildehistorie: Peder Palladius
* Runebergprosjektet: Dansk Biografisk Leksikon, 1. utgåve
Book of Common Prayer

***Book of Common Prayer*** er altarboka i den Den anglikanske kyrkja. Her finst ordningar for enkle gudstenester (*Service*), dåp, nattverd , messe, konfirmasjon, truloving , ordinasjon med vidare.

Den fyrste utgåva kom i 1549, i hovudsak ved Thomas Cranmer, under regjeringstida til barnekongen Edvard VI. Utgjevinga hadde samanheng med reformasjonen i England. Då *Book of Common Prayer* vart teken i bruk, vart det slutt på bruken av latinsk liturgi i kyrkjene. Somme stader i England førte dette til oppreist, spesielt blant dei som ikkje hadde engelsk som morsmål. I Cornwall vart bønebokoppreisten brutalt nedslegen, og fleire tusen menneske vart massakrerte. Kneblinga av oppreisten er sidan rekna som spikaren i kista for det korniske språket.

Nye omarbeidde utgåver av *Book of Common Prayer* kom i 1552, 1559, 1604 og 1662. Ved sida av ei *Alternative Service Book* frå 1980 og *Common Worship: Services and Prayers for the Church of England* er 1662-utgåva enno i bruk i Den engelske kyrkja.

Altarbøker som byggjer på *Book of Common Prayer* er òg i bruk i USA og i andre engelskspråklege kyrkjer.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

* The Book of Common Prayer, 1549 Førsteutgåva 
* The Book of Common Prayer, 1662. Den klassiske boka som enno er i bruk i Church of England
Hans Bagger

**Hans Bagger** (), Hans var ein dansk teolog, prest og biskop.

## Skolegang og studie
Hans Bagger vart fødd i Lund i Skåne, som på den tida var dansk, av foreldra Ole Bagger og Maria Lauridsdotter. I 1656 byrja han på latinskolen i byen. I 1663 studerte han vidare på Københavns universitet, sidan på universitetet i Greifswalde, som den gongen vart styrt av Sverige, ved universitetet i Rostock og ved universitetet i Wittenberg der han studerte under Abraham Calovius. 

I 1669) reiste han heim til Lund. Her fekk han ein professorstilling i filosofi, og han vart konrektor ved universitetet i Lund. I 1672 reiste han på ny ut for å studere, denne gongen til Oxford og Cambridge i England for å studere austerlandske språk. 

## Biskop over Sjælland
I 1674 vart han kalla heim for å bli stiftsprost og prest ved Vår Frue kirke i København . Han gifta seg 12. november 1674 med Margrethe Schumacher, søster til Peder Griffenfeld. Året etter vart han utnemnd til biskop over Sjællands stift, 29 år gammal. 

## Administrator og liturg
Hans Bagger arbeidde for streng luthersk ortodoksi, og for at Danmark-Noreg skulle vere eit reint luthersk land. Då katolikkane forsøkte å få innpass i landet, stod Hans Bagger i spissen for motstanden. Han motarbeidde òg kalvinistane.

Som biskop deltok han i arbeidet med revisjon av «Danske Lovs 2. bog», og han var å revidere kyrkjeritualet. Han fekk samla mange bededagar til ein felles bededag på 4. fredag etter påske. Det var Hans Bagger som skreiv bededagsbøna. 

I 1688 utgav han ny alterbok, ei handbok for prestane. 

## Bakgrunnsstoff
* Runebergprosjektet: Salomonsens konversationsleksikon
Manfredonia

**Manfredonia** er ein by i provinsen Foggia i regionen Puglia i Italia med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved kysten av Adriahavet, om lag 35 km nordaust for Foggia med jernbane og sør for fjellet Gargano

## Historie
Området rundt Manfredonia vart busett i antikken av Dauni-stamma, som kom hit frå Illyria. Den blømande greske kolonien kom seinare inn under samnittane og vart gjenerobra rundt 335 fvt. av kong Aleksander av Ipiros, onkel til Aleksander den store. I 189 fvt. vart han erobra av romarane. 

I år 663 vart han erobra av og øydelagd av slavarar. På 800-talet vart han ei stund underlagt sarasenarane. 

I 1042 gjorde normannarane byen til sete i eit av dei tolv grevskapa sine, medan Monte Gargano vart verande under Austromarriket. Normannarane vann ein avgjerande siger der over den austromerske generalane Argyrus i 1052. Byen vart så erkebispedøme i det normanniske grevskapet Puglia.

Etter eit jordskjelv i 1223 vart vatnet i lagunane helseskadeleg og den gamle byen vart forlaten. Den moderne byen Manfredonia vart bygd av kong Manfred mellom 1256 og 1263, nokre kilometer frå ruinane av den antikke byen. 
 
I 1528 stod Manfredonia imot eit fransk åtak leia av vicomten av Lautrec. I 1620 vart han øydelagd av osmanarane, som berre etterlet borga og delar av bymurane. 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manfredonia|Manfredonia]]» frå ,  den 4. januar 2008.*
San Severo

**San Severo** er ein by i provinsen Foggia i regionen Puglia i Italia med om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar.

Han ligg ved foten av fjellet Gargano. 

## Historie

San Severo vart grunnlagd på 1000-talet rundt ei lita kyrkje bygd av benediktinarar frå Montecassino. Byen utvikla seg raskt som handelsby. I 1053 var han åstad for den historiske sigeren til Roberto il Guiscardo over paven sine troppar under pave Leo IX (sjå slaget ved Civitate). 

Etter å ha gjort opprør mot keisarriket vart han totalt øydelagd av keisar Fredrik II av Det tysk-romerske riket i 1233 og vart seld til Tempelriddarordenen. Etter dette vart han ein keisarby og sete for guvernøren av Capitanata - eit gamalt namn på provinsen Foggia - og provinsen Molise. I 1579 vart han seld til fyrstinna av Sangro.

I 1799 vart byen erobra av franske soldatar og øydelagd igjen. Overherredøme gjekk i arv frå benediktinarmunkane i klosteret ved Torremaggiore, Tempelriddarane, Kongedømet Napoli og familien som eigde Sangrodalen, herrane av Torremaggiore. 

I 1627, 1828 og 1851 vart byen råka av kraftige jordskjelv. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Severo|San Severo]]» frå ,  den 5. januar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
Lynsjakk

**Lynsjakk** er sjakk der spelarane har svært lite tenketid til å spele sjakkpartiet.

Vanlegvis har spelarane mellom tre og femten minutt kvar på heile sjakkpartiet. Det vanlegaste er fem minutt, til dømes i Noregsmeisterskapen i lynsjakk. Enda raskare lynsjakk blir gjerne kalla bullet, med til dømes 1 eller 2 minutt på heile partiet for kvar spelar. Den offisielle definisjonen i den norske omsettinga av Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for lynsjakk er følgjande: "Et «lynsjakkparti» er et sjakkparti der alle trekk må utføres i løpet av en gitt betenkningstid mindre enn 15 minutter for kvar av spelarane; eller grunnbetenkningstiden + 60 ganger tillegget er mindre enn 15 minutter."

Snøggsjakk (hurtigsjakk), er sjakk der tenketida til vanleg er frå 15 minutt og opp til 60 minutt for kvar spelar for heile partiet. Vanleg turneringssjakk blir spela med tenketid frå 1 time på heile partiet, og oppover i mange variantar, sjeldan lenger enn 2 timar på 40 trekk, 1 time på 20 trekk og 30 minutt på resten av partiet for kvar av spelarane.

For å halde greie på tidsbruken, brukar spelarane ei sjakklokke. Moderne elektroniske sjakklokker har innstillingar som gjer at lynsjakk kan spelast med tilleggstid, f eks 2 minutt på partiet med 12 sekund tillegg pr trekk for kvar spelar. Etter definisjonen i FIDE sine reglar blir dette 2 minutt + 12 sekund x 60 trekk, dvs. 2 minutt + 12 minutt, sum 14 minutt, og dermed klart innanfor definisjonen av lynsjakk.

Den korte tenketida gjer at spelarane har kortare tid til å vurdere kvart enkelt trekk. Dette fører til eit meir oppjaga spel, særleg når tida er i ferd med å gå ut. Viss ein har brukt opp tida, så taper ein partiet, med visse unntak:

Viss stillinga på brettet er matt eller patt, når vinst på tid blir kravd, så går resultatet på brettet framom.
Ein kan heller ikkje tape på tid viss motstandaren ikkje har nok brikker igjen til å kunne sette matt, typisk at han har berre kongen tilbake. Då blir resultatet remis.

I lynsjakkturneringar er regelen at viss ein spelar gjer eit ulovleg trekk, så kan motstandaren krevje vunne parti. Viss ein til dømes lèt kongen bli ståande i sjakk, så kan motstanderen krevje vinst. Det er ikkje lov å slå kongen i eit slikt tilfelle, det vil i så fall vere eit nytt ulovleg trekk, og spelaren som fekk slått kongen kan krevje vinst.

Lynsjakk og bullet er svært populert på mange sjakksider på internett.

## Bakgrunnsstoff

* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for sjakk på norsk, sjå tillegg B og C for reglar for snøggsjakk og lynsjakk 
* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for sjakk på engelsk
* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for snøggsjakk og lynsjakk på engelsk, sjå del B og C
Hurtigsjakk

**Hurtigsjakk** (snøggsjakk) er sjakk der spelarane som hovudregel har mellom 15 minutt og 60 minutt med tenketid til å spele sjakkpartiet. Til dømes i Den opne Noregsmeisterskapen i hurtigsjakk er tenketida 30 minutt per spelar og parti.

Den offisielle definisjonen i den norske omsettinga av Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for hurtigsjakk er følgjande: «Et 'hurtigsjakkparti' er et sjakkparti der enten alle trekk må utføres i løpet av en gitt betenkningstid mellom 15 og 60 minutter; eller grunnbetenkningstiden + 60 ganger tillegget er mellom 15 og 60 minutter.»

Enda raskare sjakk blir kalla lynsjakk. Vanleg turneringssjakk blir spela med tenketid frå 1 time på heile partiet, og oppover i mange variantar, sjeldan lenger enn 2 timar på 40 trekk, 1 time på 20 trekk og 30 minutt på resten av partiet for kvar av spelarane.

For å halde greie på tidsbruken, brukar spelarane ei sjakklokke. Moderne elektroniske sjakklokker har innstillingar som gjer at hurtigsjakk kan spelast med tilleggstid, f eks 15 minutt på partiet med 12 sekund tillegg per trekk for kvar spelar. Etter definisjonen i FIDE sine reglar blir dette 15 minutt + 12 sekund x 60 trekk, dvs 15 minutt + 12 minutt, sum 27 minutt, og dermed klart innanfor definisjonen av hurtigsjakk.

Tenketida i hurtigsjakkk gjer at spelarane har begrensa med tid til å vurdere kvart enkelt trekk. Tenketida er likevel så lang, at kvaliteten på partia oftast er svært høg, og det er typisk dei beste sjakkspelarane som også er dei beste i hurtigsjakk. Dette til ei viss grad i motsetnad til lynsjakk, der det i større grad finst spelarar som er relativt mykje betre i lynsjakk enn i sjakk med lang tenketid. Tidlegare verdsmeister i sjakk, Viswanathan Anand frå India, har lenge vore rekna som den fremste hurtigsjakk-spelaren i verda.

Viss ein har brukt opp tida, så taper ein partiet, med visse unntak:
Viss stillinga på brettet er matt eller patt, når vinst på tid blir kravd, så går resultatet på brettet framom.
Ein kan heller ikkje tape på tid viss motstandaren ikkje har nok brikker igjen til å kunne sette matt, typisk at han har berre kongen tilbake. Då blir resultatet remis.

I hurtigsjakkturneringar er regelen for ulovlege trekk at dei skal rettast berre viss spelaren krev dette, i motsetnad til i vanlege parti med lang tenketid, der turneringsleiaren skal gripe inn viss ho eller han ser ulovlege trekk. Følgjene av eit ulovleg trekk er vidare at motstandaren blir tilkjent 2 minutt tillegg i tida, som i vanlege parti med lang tenketid. Og viss ein spelar gjer tre ulovlege trekk i same partiet, så kan motstandaren krevje vinst.

Norges Sjakkforbund godtar sjakkturneringar med tenketid ned til 25 minutt per spelar og parti for berekning av Elo-rating.

## Bakgrunnsstoff

* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for sjakk på norsk , sjå tillegg B og C for reglar for snøggsjakk og lynsjakk
* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for sjakk på engelsk
* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for snøggsjakk og lynsjakk på engelsk, sjå del B og C
* Norges Sjakkforbund sitt Reglement for det opne NM i hurtigsjakk
Lecce

**Lecce** er ein by i Italia. Han er hovudstad i provinsen Lecce i regionen Puglia og har om lag 100&nbsp;000 innbyggjarar.

Lecce vert stundom kalla «La Firenze del Sud» («Firenze i sør») på grunn av dei mange viktige barokkunstverka som finst her. Lecce ligg i området Salento, som utgjer «helen» på «den italienske støvelen». Ein annan viktig by her er Otranto. Lecce er eit viktig jordbruks- og industrisenter (olje, vin og keramikk).

Den såkalla «Leccesteinen» er er den viktigaste eksportartikkelen frå byen. Steinen er mjuk og smidig og er eit kjent materiale for bruk i skulpturar.

## Historie

I følgje ei segn fanst det ein by kalla *Sybar* her i tida før krigen mot Troja, grunnlagd av den italiske stamma Messapii. Seinare vart han okkupert av iapygearane og erobra av romarane på 200-talet fvt., som gav han det nye namnet *Lupiae*.

Under keisar Hadrian (100-talet evt.) vart byen flytta 3&nbsp;km nordaustover og fekk namnet Licea eller Litium. Lecce fekk eit teater, eit amfiteater og var forbunde til den hadrianske hamna (i dag San Cataldo).

Etter Vestromarriket sitt fall vart Lecce ein del av gotarkrigen, då han vart plyndra av den austgotiske kongen Totila. Austromarane erobra han i 549 og han vart ein del av Austromarriket i fem hundre år, bortsett frå kortare avbrekk under sarasenarar, langobardar, ungararar og slavarar.

Etter normannarane erobra byen på 1000-talet vart Lecce ein viktig handelsby og heldt fram med å bløme under styra til Hohenstaufen og angevinane. Grevskapet Lecce vart eit len i Kongedømet Sicilia frå 1053 til 1463, då han vart direkte annektert til krona. Frå 1400-talet og fram over auka Lecce statusen sin som ein av dei viktigaste byane i Sør-Italia og frå 1630 vart det bygd flotte barokkmonument i byen. Den største trugselen var invasjon frå osmanarane og det vart bygd nye bymurar og ei borg av keisar Karl V den første halvdelen av 1500-talet.

I 1656 braut det ut pest i byen og mange tusen av innbyggjarane mista livet.

## Bakgrunnsstoff

* Turistguide

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lecce|Lecce]]» frå ,  den 5. januar 2008.*
Glenn Lyse

**Glenn Roger Lyse** () er ein norsk vokalist, gitarist, låtskrivar og vinnaren av Idol 2007. 

Glenn Lyse vann 21. desember 2007 Idol-finalen i Oslo Spektrum i konkurranse med Bjørn Johan Muri. 
Før deltakinga i Idol hadde Lyse levd av å vere musikar i fleire år. Han var pubmusikar og medlem av lokale band, blant anna trioen Nash og på 90-talet bandet Jampack saman med Christer Knutsen.

## Diskografi

;Album
* 2008: *Come Closer*

;Singlar
* 2007: *Days Go By*
* 2008: *Guilty*
Quartu Sant'Elena

**Quartu Sant'Elena** (sardisk *Cuartu Santa Alèni*) er ein by i storbyområdet Cagliari på Sardinia i Italia. Han har om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar og er den tredje største byen på øya. 

## Historie
Namnet på byen kjem frå avstanden til Cagliari (*Quartum miles*, latin for «fire mil») og at St. Helena, mor til keisar Konstantin, reiste gjennom byen.

Dei første spora etter mennske i Quartu er frå den fønikiske perioden. På 300-talet vart Sardinia delt i fire Giudicati: Quartu, som hadde fjorten villaer, høyrte til Giudicato av Cagliari.
I 1066 vart Quartu gjeve til erkebiskopen i Cagliari og så vidare til dommar Torgotorio II av Cagliari. Under Aragon sitt styre vart Quartu råka av svolt, pest, malaria og stadige åtak frå sarasenske sjørøvarar og var ein del av dei generelle nedgangstidene for heile Sardinia. 

I 1793 gjekk franske soldatar i land ved kysten av Quartu, for å erobre heile øya. Folket i byen, leia av Antonio Pisanu, gjekk til åtak på franskmennene og slo dei tilbake i eit blodig slag. 

Føydalismen enda i 1836 under baron Pes di Villamarina. I 1956 fekk Quartu Sant’Elena bystatus av president Giovanni Gronchi. 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quartu Sant'Elena|Quartu Sant'Elena]]» frå , den 5. januar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
La Linea

**La Linea** (streken) er ein italiensk animasjonsserie skapa av Osvaldo Cavandoli i 1969. Serien består av rundt 150 episodar på rundt 2 minuttar og 30 sekund. I Noreg har serien blitt vist på barne tv i NRK.

Streken er siluetten av er ein fyr med lang nase som går i eitt med omgjevnadane sine. Linja han gjekk på var tilsynelatande uendeleg, men i kvar episode møter han forskjellige hindringar som må løysast på ulikt vis med hjelpa frå teiknaren si hand. Som regel endar episodane med at linja som Streken går på vert broten og han fell utanfor tv-skjermen.
Kyst

**Kyst** er område der landjorda møter havet. Ei **kystlinje** er eigentleg ei linje på eit kart som viser til ein kyst, men ordet blir ofte brukt om sjølve kysten.

Kysten og områda rundt, både innover mot land og utover mot havet, er særeigne økosystem med ei blanding av fersk- og saltvatn som har mange næringsstoff for livsformene. 
Strender og svaberg gjev også grunnlag for mange ulike plantar, og smådyr som er viktige for næringskjeden.

Eit gammalt sjøuttrykk for kyst er *vall*. *Legervall* vart sagt om farleg land i le.

## Sjå òg
* Fjord
* Hav
* Korallrev
* Skjergard
* Strand
* Tidvatn
* Øy

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kyst|Kyst]]» frå , den 5. januar 2008. *
Najader

**Najader** (frå gresk νάειν, 'strøyma') var i gresk mytologi nymfer for ferskvatn: elvar, bekkar, kjelder, brønnar og vatn. Syskna deira, nereidene og okeanidene, var knytt til Middelhavet og hav elles.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Najader|Najader]]» frå , den 5. januar 2008. *
Carbonia

**Carbonia** er ein by i Italia. Han ligg i provinsen Sud Sardegna i regionen Sardinia i lag med Iglesias og har om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar.

Carbonia var provinshovudstad for den tidlegare provinsen Carbonia-Iglesias. Då Sud Sardegna blei oppretta i 2016, blei han mellombels hovudstad i den nye provinsen.

## Historie
Carbonia vart offisielt grunnlagd 18. desember 1938. Mussolini sjølv gav ordre om å byggje byen og var til stades då han vart innvia. Byen vart bygd for å huse arbeidarane til ei gruve i nærleiken. Namnet Carbonia kjem av det italienske ordet for kol, som er ein stor ressurs i området. 

## Bakgrunnsstoff

* Carbonia på sardina.net 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carbonia|Carbonia]]» frå , den 5. januar 2008.*
Tumbes-regionen

**Tumbes-regionen** (quechua *Tunpis suyu*) er kystregionen i Peru lengst nord i landet. Han har grenser mot 
Piura-regionen i sør og er elles omslutta av Ecuador i nord og aust.

Tumbes-regionen er på 4&nbsp;669 km² og hadde 224&nbsp;863 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Tumbes.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 3 provinsar som igjen er delt inn i til saman 12 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Contralmirante Villar (Zorritos)
# Tumbes (Tumbes)
# Zarumilla (Zarumilla)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Piura-regionen

**Piura-regionen** (quechua *Piwra suyu*) er ein region i Peru med kystlinje mot Stillehavet nord i landet. Han har grenser mot Tumbes-regionen og Ecuador i nord, mot Lambayeque-regionen i sør og mot Cajamarca-regionen i aust.

Piura-regionen er på 35&nbsp;658 km² og hadde 1&nbsp;856&nbsp;809 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Piura.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 8 provinsar som igjen er delt inn i til saman 64 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Ayabaca (Ayabaca)
# Huancabamba (Huancabamba)
# Morropón (Chulucanas)
# Paita (Paita)
# Piura (Piura)
# Sechura (Sechura)
# Sullana (Sullana)
# Talara (Talara)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
La Libertad-regionen

**La Libertad-regionen** er ein region i Peru med kystlinje mot Stillehavet nord i landet. Han har grenser mot 
Lambayeque-regionen, Cajamarca-regionen og Amazonas-regionen i nord, mot San Martín i aust og mot Huánuco-regionen og Ancash i sør.

La Libertad-regionen er på 25&nbsp;500 km² og hadde om lag 1,8 millionar innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Trujillo.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 12 provinsar som igjen er delt inn i til saman 80 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Ascope (Ascope)
# Bolívar (Bolívar)
# Chepén (Chepén)
# Gran Chimú (Cascas)
# Julcán (Julcán)
# Otuzco (Otuzco)
# Pacasmayo (San Pedro de Lloc)
# Pataz (Tayabamba)
# Sánchez Carrión (Huamachuco)
# Santiago de Chuco (Santiago de Chuco)
# Trujillo (Trujillo)
# Virú (Virú)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
San Martín-regionen

**San Martín-regionen** er ein region i Andes nordaust i Peru. Han omkrinsa av  Amazonas-regionen og Loreto-regionen i vest, nord og aust og har grenser mot La Libertad-regionen i vest og mot Huánuco-regionen i sør.

San Martín-regionen er på 51&nbsp;288 km² og hadde 813&nbsp;381 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Moyobamba.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 10 provinsar som igjen er delt inn i til saman 77 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Bellavista (Bellavista)
# El Dorado (San José de Sisa)
# Huallaga (Saposoa)
# Lamas (Lamas)
# Mariscal Cáceres (Juanjuí)
# Moyobamba (Moyobamba)
# Picota (Picota)
# Rioja (Rioja)
# San Martín (Tarapoto)
# Tocache (Tocache Nuevo)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ancash-regionen

**Ancash-regionen** er ein region i Peru med kystlinje mot Stillehavet midt i landet. Han har grenser mot La Libertad-regionen i nord, mot Huánuco-regionen i aust og mot Lima-regionen i sør.

Ancash-regionen er på 35&nbsp;914 km² og hadde 1&nbsp;080&nbsp;000 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Huaraz.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 20 provinsar som igjen er delt inn i til saman 165 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn:

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Lima-regionen

**Lima-regionen** er ein av 24 regionar i Peru. Regionen ligg sentralt i landet med kystlinje mot Stillehavet og har Huacho som regionhovudstad. Regionen omkrinsar Lima-provinsen i vest, provinsen som svarar geografisk til byen Lima. 

Lima-regionen er på 34&nbsp;828 km² og hadde 864&nbsp;853 innbyggjarar i 2017.
 
## Geografi
Lima-regionen har grenser mot 
Ancash-regionen i nord, mot Huánuco, Pasco og Junín i aust og mot Huancavelica i søraust. Regionen har både ei kystsone og ei fjellsone med stort mangfald i landskapet. 

Costa eller Chala ligg frå 0 til 500 meter over havnivået medan Janca eller Cordillera går over 4800 moh. Dei største områda er Yunga (500 til 2300 moh.) og Quechua (2300 til 3500 moh).

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 9 provinsar som igjen er delt inn i til saman 128 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Barranca (Barranca)
# Cajatambo (Cajatambo)
# Cañete (San Vicente de Cañete)
# Canta (Canta)
# Huaral (Huaral)
# Huarochirí (Matucana)
# Huaura (Huacho)
# Oyon (Oyon)
# Yauyos (Yauyos)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lima Region|Lima Region]]» frå ,  den 5. januar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Huancavelica-regionen

**Huancavelica-regionen** er ein region sentralt i Peru. Han har grenser mot Lima-regionen og Ica-regionen i vest, mot Junín i nord og mot Ayacucho i aust.

Huancavelica-regionen er på 22&nbsp;125 km² og hadde omtrent 350&nbsp;000 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Huancavelica.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i sju provinsar som igjen er delt inn i til saman 94 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Acobamba (Acobamba)
# Angaraes (Lircay)
# Castrovirreyna (Castrovirreyna)
# Churcampa (Churcampa)
# Huancavelica (Huancavelica)
# Huaytara (Huaytara)
# Tayacaja (Pampas)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Callao-regionen

**Callao-regionen** er minste regionen i Peru. Fastlandet av regionen ligg mot Stillehavet omkrinsa av Lima. I regionen finn ein hamnebyen Callao og øyane San Lorenzo, El Frontón, Cavinzas og Palomino.
Callao-regionen er på 147 km² og har 1&nbsp;810&nbsp;568 innbyggjarar (2005). Regionhovudstaden er Callao.

## Politisk inndeling
Regionen har berre ein provins, *Provincia Constitucional del Callao*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ayacucho-regionen

**Ayacucho-regionen** er ein region i Peru som ligg i sørlege og sentrale delen av Andes i landet. Han har grenser mot 
Huancavelica-regionen i vest, mot Ica-regionen og Arequipa-regionen i sør, mot Apurímac og mot Cuzco i aust.
Ayacucho-regionen er på 43&nbsp;821 km² og hadde om lag 616&nbsp;000 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Ayacucho.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 11 provinsar som igjen er delt inn i til saman 111 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Cangallo (Cangallo)
# Huamanga (Ayacucho)
# Huanca Sancos (Sancos)
# Huanta (Huanta)
# La Mar (San Miguel)
# Lucanas (Puquío)
# Parinacochas (Coracora)
# Paucar del Sara Sara (Pausa)
# Sucre (Querobamba)
# Víctor Fajardo (Huancapí)
# Vilcas Huamán (Vilcas Huamán)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Moquegua-regionen

**Moquegua-regionen** er ein liten region sør i Peru som har ei kort kystlinje og strekkjer seg innover i høglandet. Han har grenser mot Arequipa-regionen og Puno-regionen i nord og mot Tacna i søraust.

Moquegua-regionen er på 15&nbsp;734 km² og hadde 174&nbsp;863 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Moquegua.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 3 provinsar som igjen er delt inn i til saman 20 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# General Sánchez Cerro (Omate)
# Ilo (Ilo)
# Mariscal Nieto (Moquegua)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tacna-regionen

**Tacna-regionen** er regionen som ligg lengst sør i Peru. Han har kystlinje mot Stillehavet, grensar til Chile og Bolivia i søraust, mot Moquegua-regionen i nordvest og mot Puno-regionen i nord.

Tacna-regionen er på 16&nbsp;076 km² og hadde 329&nbsp;332 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Tacna.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 4 provinsar som igjen er delt inn i til saman 26 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Candarave (Candarave)
# Jorge Basadre (Locumba)
# Tacna (Tacna)
# Tarata (Tarata)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Puno-regionen

**Puno-regionen** er regionen som ligg lengst søraust i Peru. Han har grenser mot Bolivia i aust og mot Madre de Dios-regionen i nord, Cuzco-regionen og Arequipa-regionen i vest, mot Moquegua-regionen i sørvest og mot Tacna-regionen i sør.

Puno-regionen er på 71&nbsp;999 km² og hadde 1&nbsp;172&nbsp;697 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Puno.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 13 provinsar som igjen er delt inn i til saman 107 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Azángaro (Azángaro)
# Carabaya (Macusani)
# Chucuito (Juli)
# El Collao (Ilave)
# Huancane (Huancane)
# Lampa (Lampa)
# Melgar (Ayaviri)
# Moho (Moho)
# Puno (Puno)
# San Antonio de Putina (Putina)
# Sandia (Sandia)
# San Román (Juliaca)
# Yunguyo (Yunguyo)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ucayali-regionen

**Ucayali-regionen** er ein innlandsregion i Peru. Han ligg i regnskogen Amazonas og grensar til Brasil i nordaust, mot Madre de Dios-regionen i søraust, mot Cuzco-regionen i sør, mot Junín, Pasco og Huánuco i vest og mot Loreto i nord. 

Regionen har namn etter elva Ucayali. Flatevidda er på 102&nbsp;199 km² og han hadde 496&nbsp;459 innbyggjarar i 2017. Regionhovudstaden er Pucallpa.

## Politisk inndeling
Regionen er delt inn i 4 provinsar som igjen er delt inn i til saman 26 distrikt. Liste av namn på provinsane med provinshovudstadnamn i parentes:
# Atalaya (Atalaya)
# Coronel Portillo (Pucallpa)
# Padre Abad (Aguaytía)
# Purús (Esperanza)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ucayali Region|Ucayali Region]]» frå , den 18. oktober 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*