open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ballard Down

**Ballard Down** er eit åsområde i Dorset, sør i England, som endar ved neset Ballar Point mellom buktene Studland og Swanage i Den engelske kanalen. Området var ei kalkhaldig grasslette fram til den andre verdskrigen, då det vart stor trong for dyrkbar mark. Sidan den gong har behovet for jordbruksområde gått attende og området, som i dag tilhøyrer National Trust, har stort sett vorte grassletter igjen. 

Purbeck Hills møter sjøen ved Old Harry Rocks i Ballard Down.

## Sjå òg
* Jurassic Coast

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ballard Down|Ballard Down]]» frå ,  den 18. januar 2010.*
Microsoft Visual Studio

**Microsoft Visual Studio** er eit integrert utviklingsmiljø (IDE) for .NET platforma åt Microsoft. Programmet er ei hjelp til utviklarar for å utvikle program for Windows, såkalla Windows Forms, websider og mobil programvare for Microsoft sine mobile operativsystem.

## Programmeringsspråk

Visual Studio støttar følgjande programmeringsspråk:
* Visual Basic
* Visual C++
* Visual C#
* Visual J#

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Måleininga såld

**Såld** var eit kornmål av varierande storleik i mellomalderen.  Eininga vart avløyst av tønne, som delvis svarer til same målet.

## Eininga såld
*I området omkring Oslofjorden er eit såld utrekna til å tilsvare 145,8 l.
*På Ringerike var eit såld 109,35 l.
*På indre Austlandet var eit såld 97,2 l.  
*I Trøndelag og Nord-Gudbrandsdalen var eit såld 194,4 l.

## Kjelder
*Kåre Lunden: *Norges Landbrukshistorie II: 1350-1814 Frå svartedauden til 17. mai* ISBN 82-521-6010-7
Sharkham Point

**Sharkham Point** er eit nes nær byen Brixham i Devon i England. Det ligg ved St. Mary's Bay og ein kort gåtur frå Berry Head. 

Det vart ein gong drive omfattande jerndrift ved Sharkham Point og ein kan framleis sjå gamle stollar frå perioden 1790 til 1930. 

## Bakgrunnsstoff
*Fottur frå Berry Head til Sharkham Point. Skildring med kart og bilde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sharkham Point|Sharkham Point]]» frå ,  den 18. januar 2010.*
Start Point i Devon

**Start Point** er eit nes i distriktet South Hams, og eit av dei sørlegaste punkta i Devon i England. Det markerer den sørlege enden av Start Bay, som strekkjer seg nordover til munningen til elva River Dart.

Bergartane på neset er grønskifer og glimmerskifer, forma av metamorfose av sediment frå devontida. 

Då det var mange skipsforlis i området, vart Start Point fyr bygd i 1836 for å varsle skip i området om farane ved neset og dei omliggande klippene. Fyret og fuglelivet her gjer at mange vitjar staden. 

Namnet *Start* kjem frå det gammalengelske ordet *steort*, som tyder «høg». 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Start Point, Devon|Start Point, Devon]]» frå ,  den 18. januar 2010.*
Bat's Head

**Bat's Head** er eit nes på kysten av Dorset sør i England mellom Swyre Head og Durdle Door i aust og White Nothe i vest.  

Det er i lita grotte på neset kalla **Bat's Cave**. Delar av South West kyststi går like nord for Bat's Head. 

## Sjå òg
* Jurassic Coast

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bat&#39;s Head|Bat&#39;s Head]]» frå ,  den 18. januar 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Bat's Head i ''Geology of the Wessex Coast''
Laup

**Laup** av norrønt *laupr*, er ei rund eller oval tine med hank på loket.

Laup var i eldre tid eit mål for smør.  Ein laup var lik tre bismarpund.  Ein laup på 16,2 l tilsvarte 15,43 kg og vart bruka i Gulatingslag, Borgartingslag og Gudbrandsdalen.

På Romerikevart det òg bruka laup på 8,1 liter, medan det i Ryfylke vart bruka både «låk laup» på 12,5 l og «stinn laup» på 21,6 l.

## Kjelder
*Kåre Lunden: *Norges Landbrukshistorie II: 1350-1814 Frå svartedauden til 17. mai* ISBN 82-521-6010-7
Black Head i Dorset

**Black Head** er eit nes på sørkysten av England, aust for Weymouth i Dorset. Det ligg på Jurassic Coast, ein verdsarvstad kjend for dei geologiske tilhøva her. Ein kan finne fossil i området.

Neset vender ut mot Isle of Portland. Neset har fått namnet sitt, som tyder «Svart nes» av den svarte fargen på klippene her. Vest for neset ligg Redcliff Point og Bowleaze Cove. I aust ligg landsbyen Osmington Mills og bortanfor der Bran Point.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Black Head, Dorset|Black Head, Dorset]]» frå ,  den 18. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bran Point

**Bran Point** er eit lite nes på kysten av Dorset sør i England, om lag halvvegs mellom dei vesle landsbyane Ringstead i aust og Osmington Mills i vest. Det går ein sti langs toppen av klippene mellom dei to landsbyane via Bran Point.

Namnet kjem av brunfaregen på klippene, som kjem av gjenverande oljeførekomstar. 

## Sjå òg
* Black Head
* Redcliff Point
* White Nothe

## Bakgrunnsstoff
* ''Geology of the Wessex Coast'' feltguide, med bilete

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bran Point|Bran Point]]» frå ,  den 18. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Flatøy skule

**Flatøy skule** var ein barneskule på Flatøy i dåverande Meland kommune i Hordaland fylke. Han hadde i skuleåret 2008&ndash;2009 57 elevar fordelt i fire klasser, og ti tilsette med Espen Storstrand som rektor. Skulen nytta nynorsk og hadde adresse Flatøyvegen 70. 
Flatøy skule var vedteken nedlagt etter skuleåret 2009&ndash;2010.

## Historie
Skulen tok imot elevar frå Flatøy, noko han har gjort sidan opninga i 1937. 
Skulen var det første bygget på Flatøy som fekk innlagt vatn på midten av 50-talet.

## Nedlegging
16. desember 2009 vedtok formannskapet i kommunen at Flatøy skule skulle leggast ned, noko som førte til debatt hjå Flatøy-folket. Nedlegginga vart vedteke i formannskapet med 21 mot seks stemmer.
Ein av grunnane for å leggja ned skulen var å spara pengar. I fylgje kommunebudsjettet 2010 kunne kommunen spare ca. to millionar kroner på nedlegging.
Frå hausten 2010 byrjar Flatøy-elevane på Sagstad skule.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Flatøy skule 
* Om Flatøy skule på Pedlex
William Nygaards legat

**William Nygaards legat** vert utdelt av Aschehougs forlag. Det vart oppretta i 1972 i høve forlaget sitt 100-årsjubileum. Legatet vert tildelt forfattarar og medarbeidarar til skulebøker, lærebøker, fagbøker som Aschehoug forlag gir ut. Legatet er på 50 000 kroner. Det vert utdelt av styret i Aschehoug forlag og kan ikkje søkjast.

## Kjelder
* William Nygaards legat
Knøttspissmus

**Knøttspissmus** (*Sorex minutissimus*) er eit pattedyr i spissmusfamilien, og det minste pattedyret i Noreg. Ho veg opp til fire gram og har ein fire centimeter lang kropp med ein to-tre centimeter lang hale. Ho lever i nordlege delar av Eurasia frå Noreg i vest til den russiske stillehavskysten og Japan i aust Det er uvisst kor stor og utbreidd bestanden i Noreg eigentleg er, då knøttspissmusa er vanskeleg å fanga og lett å oversjå. Ho føretrekkjer våt granskog med mykje mose, men kan òg finnast i myr og i tørr furuskog. Ho er insektetar og kan eta to til fem gonger kroppsvekta si på eit døgn. Ungane blir fødd i mai-august med opp til sju ungar i kvart kull.

## Kjelder
*IUCN Red List of Threatened Species på engelsk
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Taigaspissmus

**Taigaspissmus** (*Sorex isodon*) er eit pattedyr i spissmusfamilien. Ho lever i nordlege delar av Eurasia frå Noreg i vest til den russiske stillehavskysten i aust, men bestanden er ikkje jamt fordelt i heile dette området. Førekomstane i Skandinavia kan vera isolerte frå resten av stammen og vart ikkje påviste før i 1949. I Noreg er ho berre kjend frå eit drygt dusin enkeltfunn, mest i Hedmark men òg Troms og Vestlandet. Det er uvisst kor stor og utbreidd bestanden i Noreg eigentleg er.

## Kjelder
Philadelphia (fleirtyding)

**Philadelphia** kan visa til: 

* Philadelphia, den største byen i delstaten Pennsylvania i USA 
* Filmen Philadelphia, ein Oscar-vinnande film frå USA frå 1993
Kain

**Kain** (hebraisk קַיִן‎‎, *qajin*) er ein bibelsk person som var den eldste sonen til Adam og Eva.

Kain utførte ifølgje Bibelen og det fyrste mordet i historia då han drap bror sin Abel, ettersom Gud hadde halde offergåva frå Abel høgast. Gud forbanna Kain, og han flykta til landet Nod. Han måtte gå i ørkenen resten av livet, men på fordi han var redd for å verte drepen av personar på vegen, gav Gud han eit merke som skulle vise at dei skulle halde seg unna han.

Han var jorddyrkar, medan broren var gjetar. Kain vert rekna som stamfar for kenittane, og som kulturideal for smedar og musikarar. Sønene til etterkomaren hans, Lemek, var Jabal, som vart stamfar for alle som budde i telt og dreiv buskap, Jubal, som vart stamfar for alle som brukte harpe og pipe, og Tubal-Kain, som vart stamfar til alle kopar- og jernsmedar.

Frå Egypt i antikken har ein teke vare på ei forteljing som er kalla *Myten om dei to brørne*, der handlinga og aktørane er like.

## Kjelder

*«Kain» hjå Store Norske Leksikon, innhenta 17. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
----
*«Kain» på Wikipedia på svensk, innhenta 18. januar 2010.
*«Kain» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 18. januar 2010.

## Bakgrunnsstoff
Kainitt

**Kainitt** (MgSO4·KCl·3H<sub>2</sub>O) er eit mineralsalt som er samansett av kaliumklorid og magnesiumsulfat, og vert brukt som kaliumhaldig gjødsel. Mineralet er gjennomsiktig, mjukt og luktlaust, det har ein salt og bitter smak, er farga gult, kvitt og raudt og har ein monoklin symmetri.

Det fyrste funnet av saltet vart gjort i Stassfurt-saltgruvene i Sachsen i Tyskland. Det er eit naturleg salt som ein berre finn på saltleie av marint opphav, og det vert brukt til framstillingar av kalium- og magnesiumsambindingar.

## Kjelder
*«Kainite» på Wikipedia på engelsk, innhenta 19. januar 2010.
*«Kainitt» hjå Store norske leksikon, innhenta 19. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

## Bakgrunnsstoff
*«Kainite» hjå Mindat.
*«Kainite» hjå Webmin.
Mandal

**Mandal** er ein by og administrasjonssenteret i Lindesnes kommune i Agder fylke. Byen ligg på begge sidene av munningen av Mandalselva og har .

Mandal sentrum er ein typisk sørlandsby med mange kvitmåla trehus. Den eldste delen av byen ligg i vest og nord. Då industrien utvida seg i 1950- og 1960-åra vart det kraftig utbygging i dei vestlege områda Vestnes, Grøngjelet, Ulvegjelet og Oksevollen. I 1970-åra vart også store område på Skjebstad og Skinsnes–Ime aust for Mandalselva bygd ut. Vidare vart Frøysland og Østre Skogsfjord bygd ut i 1980-åra.

I sentrum står Mandal kyrkje, den største trekyrkja i Noreg. I 2012 vart Buen kulturhus opna, ein kulturbygning med mellom anna bibliotek, kinosalar, kunstgalleri og kulturskole. I 2014 opna Amfi kjøpesenter med eiga bryggje i Mandal.

## Bilde frå Mandal

Buen_kulturhus.jpg|Buen kulturhus
Andorsengården_2.jpg|Andorsengården
Mandal_kirke_3.jpg|Mandal kyrkje
Mandal_old_post_office,_Mandal,_Vest-Agder,_Norway_-_panoramio.jpg|Mandal gamle postgård


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Mandal - visitnorway.no  – Turistinformasjon om Mandal
Kakebu

**Kakebu** er militær sjargong for vaktarrest, ein straff som vert nytta i det militære overfor meinige og underoffiserar som har brote militære disiplinærreglar, og som går ut på innesperring i eit arrestlokale ei begrensa tid. Opphavleg var kosthaldet i arresten vatn og brød. «Kake» har i eldre og dialektisk språk tydinga «brød», til dømes «kak’skiv’» i trøndersk – difor dette namnet på både straffen og arrestlokalet.

## Kjelde
*«Kakebu» hjå Store norske leksikon, innhenta 19. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).

## Sjå òg
*Vaktarrest
Binding (fleirtyding)

**Binding** kan visa til:

*Det å binde band, tau, snorer og liknande med knutar
**Døme: Garnbinding, nålebinding
*Binding i grammatikk
*Biologisk binding, det at ulike individ knyter seg til kvarandre
*Kjemisk binding, det at ulike atom heng saman, eller intermolekylær binding, det at ulike molekyl held saman
*Murbinding, at murstein blir lagde i lag etter visse reglar 
*Skibinding, binding som held skien på foten
*Tømmerbinding
Dungy Head

**Dungy Head** er eit nes nær Lulworth på Jurassic Coast i Dorset i England.

Dungy Head har lag av portlandssandstein. Fjellklatring er farleg og ikkje å anbefale. Området er derimot eit flott turområde.

Pinion Rock er ei lippe som ligg i sjøen like ved Dungy Head.

## Galleri

Cliffs and coast below Dungy Head - geograph.org.uk - 693028.jpg|Klipper og kysten under Dungy Head
Dungy Head - geograph.org.uk - 8513.jpg|Utsyn frå Dungy Head mot Lulworth Cove.
Dungy Head.jpg|Utsyn mot Durdle Door og Bats Head.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dungy Head|Dungy Head]]» frå ,  den 19. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Golden Cap

**Golden Cap** er ein ås og ei klippe mellom Bridport og Charmouth i Dorset i England. Klippene er det høgaste punktet på sørkysten av Storbritannia. Åsen er eigd av National Trust og er ein del av Jurassic Coast, som er ein verdsarvstad. Namnet kjem av eit frambrot av gylden grønsandstein på toppen av klippa. 

Golden Cap er det høgaste punktet på sørkysten av Storbritannia med ei høgd på 191 meter over havet. Åsen er synleg i fleire titals kilometer i kvar retning langs kysten. Det går ein kyststi opp til toppen frå Seatown. Like bak klippa ligg ein liten skog av (hovudsakleg) svartfuru, kalla Langdon Wood. 

Ved botn av klippa ligg fleire store steinar der det er mogeleg å finne fossil, særleg etter at uvêr har flytta på steinane. Det er ofte tusenvis av fossil av ammonittar og belemnittar. Ein kan kome seg til botn av klippa frå Chideock Beach (Seatown) eller Charmouth. Dette kan derimot vere farleg fordi sjøen dekkjer heile stranda ved flo. Stundom kan det òg rase ut store steinar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Golden Cap|Golden Cap]]» frå ,  den 19. januar 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Bilete av Dorset — Golden Cap
*Jurassic Coast — Seatown og Golden Cap
*Fossiljakt ved Seatown 
*Golden Cap og Seaton — Geologi på kysten av Wessex av Ian West, Southampton University
*"Explore the Jurassic Coast" på National Trust
*Bilete av Golden Cap
Peveril Point

**Peveril Point** er eit nes aust på Isle of Purbeck i Dorset i England og ein del av byen Swanage. På toppen av neset står ei kystvakthytte. Det går fleire tunnelar under neset mellom kanonstillingar under den andre verdskrigen.

Bergartane i Peveril Point består av skifer, portlandsanstein og purbeckkalkstein.

## Sjå òg
* Jurassic Coast

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peveril Point|Peveril Point]]» frå ,  den 19. januar 2010.*
Portland Bill

**Portland Bill** er eit smalt nes av portlandsandstein og det sørlegaste punktet på Isle of Portland og dermed òg i Dorset i England.

Neset er ein viktig landemerke for skipstrafikken utanfor så tre fyr er reist her for å verne skipa, særleg frå den kraftige tidvasstraumen og grunnene. Det nyaste fyret er måla i raudt og kvitt og er frå 1906. Det er 35 meter høgt. 

Nær Pulpit Rock vart danna av steinbryting og er i lag med fyret ein populær attraksjon. 

## Galleri

Fil:Pulpit Rock, Portland Bill.JPG|Pulpit Rock ved Portland Bill
Fil:Bulbs In Portland Lighthouse BY ROBERT KILPIN.jpg|Lampar i Portland fyr
Fil:Trinity House Flag on Portland Bill Lighthouse.JPG|Trinity House-flagget på Portland Bill fyr


## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Portland Bill 
* Portland Bill fyr
Asterisk

**Asterisk** (*****, Unicode U-066D) er eit typografisk symbol. Namnet kjem av gresk ,  og tyder ‘lita stjerne’.

Ein brukar teiknet * (asterisk) i overkant av ei tekstline for å markere at ein viser til ein fotnote.

Innan språkhistorie vert teiknet * (asterisk) framom eit ord eller uttrykk bruka for å markere at forma er konstruert,  men ikkje påvist.

Innan språkvitskapen vert teiknet * (asterisk) brukt for å vise at eit ledd eller ein setning er ugrammatisk.

I programmeringsspråk og i rekneark vert * (asterisk) bruka som multiplikasjonsteikn (gongeteikn).

## Sjå òg
*Asterix
*obelisk

## Kjelder
Nye Ringnesin

**Nye Ringnesin** er ei norsk gammaldansgruppe skipa i 1984. Gruppa kjem frå Vågå, Lom og Sør-Fron.

## Besetning
### Nåverande medlemmar
* John Egil Odnes - trekkspel
* Kjell Grothe - trekkspel
* Øystein Ovrum Rudi - fele
* Ivar Odnes - fele
* Kåre Vennevik - gitar
* Bjarne Odde - bass

### Tidlegare medlemmar
* Reidar Svare - gitar
* Ola Bruøygard - fele
* Eivind Bakken - trekkspel

## Diskografi
* *Fjelljenta* (1992)
* *Frå vals til vise* (1995). Gruppa vann Spellemannprisen 1995 i klassen folkemusikk/ gammaldans for denne plata.
* *Leik* (2002)

## Prisar og utmerkingar
* 1987 - Bronse på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Heimdal
* 1988 - Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Vinstra
* 1989 - Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Fagernes
* 1991 - Gull på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Vågå
* 1993 - Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Stryn
* 1994 - Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Røros
* 2003 - Sølv på Landsfestivalen i Gamaldansmusikk, Otta
Hengistbury Head

**Hengistbury Head** er eit nes som stikk ut i Den engelske kanalen mellom Bournemouth og Milford on Sea i Dorset i England. Ytst på neset ligg ei landtunge ved innløpet til Christchurch Harbour.

Neset består av sandstein. På neset står eit åsfort frå jernalderen, men det er funne spor etter menneske her frå yngre steinalder. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hengistbury Head|Hengistbury Head]]» frå ,  den 19. januar 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.hengistburyhead.org/
*http://www.hengistbury-head.co.uk/
*Biletgalleri
*Informasjon om geologien i området

## Bilete

Fil:Christchurch Dorset 02.jpg|Christchurch frå Hengistbury Head
Fil:Hengistbury 01.jpg|Sandbakne ytst i Christchurch Harbour, sett frå Hengistbury Head
Fil:Hengistbury 03.jpg|Hengistbury Head
Fil:Hengistbury 07.jpg|Hengistbury Head, klippevegen i vest
Ordklassen artikkel

:*[[Artikkel (fleirtyding)|Artikkel]] har fleire tydingar*

**Artikkel** (tidlegare òg referert til som **kjenneord**) er ei undergruppe av ordklassen determinativ. I norsk blir *ein, ei* og *eit* rekna som artiklar. Artiklane blir brukt til å introdusere nye referentar i samtalen, som i eventyrinnleiinga «det var *ein* gong *ein* mann…». I andre språk enn norsk blir dei vidare brukt til å visa til same referenten seinare, som engelsk «*the* man» eller fransk «*la* fois». 

## Artiklar i ulike språk

I norsk kan artiklar ikkje bli brukt framfor substantiv i bunden form (**ein båten* er ugrammatisk). I andre språk er det sanverkad mellom artiklar og binding i større og mindre grad, jf. kart.

Ein finn særleg artiklar i nokre indoeuropeiske språk som engelsk, fransk, tysk og skandinaviske språk, og semittiske språk som arabisk og hebraisk. Språkforskarar reknar med at protoindoeuropeisk ikkje hadde artiklar, ettersom verken latin, persisk, sanskrit eller moderne hindi eller slaviske språk har det. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Article (grammar)|Article (grammar)]]» frå , og «[[:nb:Artikkel (grammatikk)|Artikkel (grammatikk)]]» frå  den 19. januar 2010.*
Mythopoeia

**Mythopoeia** (av gresk: Myte og poesi) er eit dikt som vart skrive av forfattaren J. R. R. Tolkien i 1930-åra og gjeve ut i 1964. . Diktet er sendt frå ein «Philomythos» (ein som held av myter) til ein «Misomythos» (ein som ikkje held av myter), og er å rekne som ei programerklæring frå Tolkiens hand. Diktet vart påbyrja kring 1931 og låg føre i åra rett før andre verdskrigen. 

I dette diktet legg Tolkien fram sitt poetiske grunnsyn (mytopoesi). Han stiller seg fram som ein romantisk kunstnar. Kunst er ei vidareføring av Guds skapargjerning. Han tek og eit nominalistisk standpunkt: namn er skapande og identitetsskapande. Eit tre finst som «tre» først når det er nemnt. Den primære oppgåva til mennesket er å gje namn til tinga. Det skapande mennesket følgjer den lova det sjølve vart skapt etter («We make still by the law in which we`re made»). 

Tolkien tek og eit oppgjer med eit naturvitskapleg verdsbilete der myter og segner ikkje har plass, og ser framsteg som eit trugsmål mot verda og menneska. Han leitar attover i tanken og finn mytiske mønster, og leitar framover til ein visjon av paradiset, der alle skapar slik Gud har meint dei skal skapa, og ser ting rett, ikkje skakt. I dei siste linene finn ein og ein allusjon til pinse-underet og den heilage anden. Sistpå ønskjer han at «kvar skal velja frå altet til evig tid». I diktet finst det rom for eit panenteistisk verdssyn («Alt er i Gud»). 

Diktet Mythopoeia er utgjeve saman med novella Leaf by Niggle, som tek om same problemstilling frå ei anna side, og forelesninga Tree and Leaf, der Tolkien legg fram ei meir vitskapleg utgreiing om synet sitt på mytar og eventyr, særskild den greina han kallar «Fairy-stories», noko som grovt kan omsetjast til undereventyr. 

## Samanstilling
Diktet kan samanstillast med annan litteratur frå romantikken. Diktet Dikt og Sanning av Ivar Aasen peikar mot noko av den same tankegangen. Sjå og Følg Kaldet av Henrik Wergeland, eller William Blake sine dikt.

## Kjelder
Siljan

**Siljan** er ein tettstad og administrasjonssenter i Siljan kommune  i Telemark fylke med . Hovudtyngda av busetnaden i kommunen held til her og tettstaden ligg søraust i Telemark, om lag 15 kilometer aust for Skien.

Av kulturelle fasilitetar kan nemnast bibliotek og Siljan kulturskole. Siljan har to barneskular og ein ungdomsskule.

Siljanelva renn gjennom sentrum.

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Nettportalen alt om Siljan!
*Vêrvarsel for Siljan , yr.no
Hamsterfamilien

**Hamsterfamilien** er ein familie gnagarar.
Med om lag 580 artar er det den nest største pattedyrfamilien etter musefamilien, som har litt over 600.

## Systematikk
**(Familie) Hamsterfamilien Cricetidae**
* (Underfamilie) *Arvicolinae*
** (Tribus) *Arvicolini*
*** (Slekt) *Arvicola*
**** (Art) Vånd *Arvicola amphibius*
*** (Slekt) *Microtus*
**** (Art) Markmus *Microtus agrestis*
**** (Art) Austmarkmus *Microtus levis*
**** (Art) Fjellmarkmus *Microtus oeconomus*
** (Tribus) *Lemmini*
*** (Slekt) *Lemmus*
**** (Art) Lemen *Lemmus lemmus*
*** (Slekt) *Myopus*
**** (Art) Skoglemen *Myopus schisticolor*
** (Tribus) *Myodini*
*** (Slekt) *Myodes*
**** (Art) Klatremus*Myodes glareolus*
**** (Art) Gråsidemus *Myodes rufocanus*
**** (Art) Raudmus *Myodes rutilus*
** (Tribus) *Ondatrini*
*** (Slekt) *Ondatra*
**** (Art) Bisam *Ondatra zibethicus*

## Kjelder
* Artsdatabanken: Artsnavnebasen Nokre nynorske artsnamn blei forandra september 2009

## Bakgrunnsstoff
Suhaja

**Suhaja** (russisk Суха́я ) er ei elv på Kolahalvøya i Murmansk oblast i Russland. Elva er 45 km lang og munnar ut i innsjøen Jukanga. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Сухая (река)|Сухая (река)]]» frå , den 20. januar 2010.*
Sykkylven

**Sykkylven** er ein tettstad og administrasjonssenteret i Sykkylven kommune i Møre og Romsdal. Tettstaden ligg ytst på austsida av Sykkylvsfjorden og har . Den sentrale delen av tettstaden er kalla **Aure** og ligg ved Aureelva, som renn ut i fjorden frå Andestadvatnet i aust. Gardsnamnet Aure kjem av «aurr» i tydinga 'grus'. Like ved Aureelva ligg tre lokale skular: barneskule, ungdomsskule og Sykkylven vidaregåande skule.

Sykkylven er eit senter for handel og tenesteverksemd. Staden har også industri, der særleg møbelindustrien har stått sterkt. Mellom anna har møbelprodusenten Brunstad hovudkontor og Hjellegjerde ein fabrikk i Sykkylven.

I Sykkylven sentrum (Aure) er funne buplassar med fleire større hus frå jern- og bronsealderen. Arkeologiske utgravingar på Auremarka viser busetnadsspor som går tilbake til 800 år før vår tidsrekning. I tettstaden ligg også Sykkylven Naturhistoriske Museum med oppbygd naturlandskap for fuglar og dyr. Sykkylven kyrkje er ei arbeidskyrkje i betong som vart oppført i 1990. Norsk Møbelfaglig senter, som utgjer ein del av Stiftelsen Sunnmøre museum, ligg i Aure. Avisa *[[Sykkylvsbladet]]* kjem ut i Sykkylven to dagar i veka. 

Sykkylven har vegsamband med Ålesund via ferje over Storfjorden, som del av fylkesveg 60 og E39. Fylkesveg 60 held fram sørover via Stranda til E39 i Hornindal i Nordfjord.

## Bilete frå Sykkylven

Sykkylvsbrua_Norway01.JPG|Sykkylvsbrua som går over Sykkylvsfjorden mellom Ikornnes og Aure
Aure, Sykkylven - no-nb digifoto 20151105 00141 NB MIT FNR 06572 (cropped).jpg|Aure sett frå fjorden i 1949
Sykkylven kirke.jpg|Sykkylven kyrkje


## Sjå òg
* Sykkylven kommune
* Tettstader i Møre og Romsdal

## Kjelder
Fedje

**Fedje** er ein tettstad og administrasjonssenter i Fedje kommune i Vestland med . Tettstaden ligg på nordsida av øya Fedje.

## Sjå òg
* Fedje kommune

## Kjelder
Masfjorden

**Masfjorden** er ein fjord i Masfjorden kommune i Vestland og ein sidefjord av Fensfjorden. Han har ei lengd på 25 km inn til botn av Matresfjorden, som er ein arm av fjorden. Ved innløpet til Matresfjorden går ein annan arm nordaustover som Haugsværsfjorden. 

Fjorden har innløp mellom Kvamsøya og Holsøya og den ytste delen av fjorden vert kalla Sandnesosen etter Sandnes som ligg på sørsida av fjorden, like nord for Masfjordnes, kommunesenteret. Frå her går det ferje over til Skarvetangen på Duesundøyna ved Duesund, ei rute som berre er om lag 800 meter lang. Fjorden går frå her hovudsakleg nordover, men like aust for Duesund går det ei vik inn til grendene Totland og Andvika. Om lag 5 km lenger nord snur fjorden rett austover. Fylkesveg 379 følgjer den vestlege sida av fjorden nord til fjorden snur austover. 

Solheim ligg på nordsida av fjorden eit stykke austover og frå her stikk Haugsværsfjorden seg nordaustover til Haugsvær. Rett sør for Solheim, på andre sida av fjorden markerer Saltneset innløpet til Matresfjorden som går inn til Matre.
Fitjar sentrum

**Fitjar** er ein tettstad og administrasjonssenter i Fitjar kommune i Vestland med . Tettstaden ligg på nordvestsida av øya Stord, inst i Fitjarvika som skjer søraustover frå Selbjørnsfjorden.

## Kjelder
Odda

**Odda** er ein by i Ullensvang kommune. Han var administrasjonssenteret i tidlegare Odda kommune. Staden ligg ved sørenden av Sørfjorden, ein arm av Hardangerfjorden, og har om lag 5100 innbyggjarar, om lag 73 % av innbyggjarane i kommunen. Riksveg 13 går gjennom byen.

Elva Opo renn gjennom Odda.

### Folketalsutvikling
Kakemono

**Kakemono** (掛物, «som heng») eller **kakejiku** (掛軸, «opphengd rull») er japanske nemningar for ein biletrull i høgdeformat med måleri eller kalligrafi på. Han er oftast laga av silkestoff eller papir, og kan enkelt rullast saman, til dømes for lagring.

I motsetnad til *[[makimono]]ar*, som vert rulla ut på ei flat overflate, er *kakemonoar* laga for å verte hengde opp på ein vegg, som ein del av interiøret i eit rom.

## Kjelder
*«Kakemono» på Wikipedia på engelsk, innhenta 20. januar 2010.
*«Kakemono» hjå Store norske leksikon, innhenta 20. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Fusa

**Fusa** er ei bygd i Bjørnafjorden kommune i Vestland, ved Fusafjorden. Fusa var senter for Fusa kommune i eldre tid, før Eikelandsosen vart kommunesenter. 

På Fusa ligg det både kyrkje, prestegard, kyrkjegard og doktergard, og fram til ferjekaien vart flytta (rundt 1980), var Fusa òg eit trafikalt knutepunkt for trafikk frå nord, sør og vest. No ligg ferjeleiet, med ferje til Hatvik i Os, på Venjaneset i nabobygda Skjørsand. Der ligg òg hjørnesteinsbedrifta i Fusa kommune, fabrikken til Frank Mohn AS.
Radøy

**Radøy** er ei øy i Nordhordland i Alver kommune. Radøy er omgitt av fastlandet og andre øyar på alle kantar. Ho er skilt frå fastlandet på Lindåshalvøya i aust av eit langt og til dels svært smalt sund. I nord skil Hoplandsosen Radøy frå Fosnøy i Austrheim. I vest skil Mangerfjorden og Radfjorden øya frå Holsnøy i Meland. Fylkesveg 565 går over øya frå nord til sør med brusamband til Lindåshalvøya i sør og til Fosnøy i nord. Manger er den største tettstaden på øya. Andre tettstader med over 200 innbyggjarar er Haugland og Austmarka.

Fram til 1964 var øya delt mellom kommunane Hordabø, Manger og Sæbø, med to mindre delar i Lindås kommune og éin liten del i Austrheim kommune. I 1964 vart det meste av øya samla i Radøy kommune, men sørspissen var framleis del av Lindås. Frå 2020 er heile øya del av Alver kommune.

**Folketalsutvikling:**

1Med Fesøyna

## Kjelder
Kakofoni

**Kakofoni** (av gresk *kakós*, «dårleg» og *phōné*, «lyd»/«stemme») tyder mislyd og er eit omgrep som vert brukt om musikk som verkar usamanhengande eller lite god å høyre på. *[[Eufoni]]* er det motsette omgrepet.

Ordet vert bruk *subjektivt*, ofte for å skildre musikk som vert opplevd som komplisert og dissonant. Det vart populært ettersom det høyrest ut som ei elegant forvansking av ordet *[[dodekafoni]]* (tolvtonemusikk), som på 1920–1930-talet vart sett på som endepunktet for kulturen og estetikken av dei konservative lyttarane.

Kakofoni vert også brukt utanfor musikalsk samanheng om det som elles vert opplevd som ulydar.

## Kjelder
*«Kakofoni» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 20. januar 2010.
*«Kakofoni – musikk» hjå Store norske leksikon, innhenta 20. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Kakstryking

**Kakstryking** er ei nemning for ei piskestraff. Den dømde vert bunden til ein påle eller ei støtte av tre eller stein (som vart kalla kak eller kag), ofte festa til ei opphøging eller plattform og piska med ris, det vil seie ein bunt kvister, på berr rygg. Kaken var gjerne plassert på eit torg eller ein annan sentral stad, og kakstrykingane var ei offentleg avstraffing som vart gjennomført medan ålmenta såg på – til skrekk og åtvaring. I større byar var det gjerne fleire kakar. På 1500- og 1600-talet var det to i Bergen, den eine stod framfor rådhuset (Rådstuen), og den andre på torget (frå 1627). Kakstryking gav arr og andre kroppsskader som den piska måtte leve med resten av livet.

Kakstryking vart i Christian Vs Norske Lov av 1687 definert som 27 piskeslag. Straffa vart i fyrste rekkje brukt overfor forbrytarar som var dømde for tjuveri, prostitusjon og ulovleg samleie. Ho kunne også verte kombinert med andre straffereaksjonar, som til dømes fengsel, tukthus eller straffarbeid, tidlegare kalla slaveri.

Kakstryking vart avskaffa som æresstraff i 1815 og som lekamsstraff i 1842. Den eller dei som utførte og var med på kakstryking i Noreg hadde titlar som meistermann, bøddel, nattmann eller rakkar.

Ole Høiland og Gjest Baardsen er mellom dei kjende norske forbrytarane som vart straffa med gjentekne kakstrykingar. Også svært mange kvinner vart kakstrokne fordi dei ikkje kunne betale bøter dei hadde fått for ulovleg samleie, eller fordi dei etter gjentekne brotsverk vart dømde til kakstryking og fengsel.

## Kjelder

*«Kakofoni» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 20. januar 2010.
*«Kakstrykning» hjå Store norske leksikon, innhenta 20. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
Hovdyr

**Hovdyr**, **hóvdyr** eller **upartåa hóvdyr** (*Perissodactyla*) er ei gruppe pattedyr som er kjenneteikna ved at dei har eit oddetal tær (ein eller tre). Kvar tå sluttar i ein kort, brei nagl, ein *hóv*. Hóvar er laga av keratin, det same som negler og klør.

Artane varierer mykje i utsjånad. Zoologen Richard Owen oppdaga på 1800-talet at desse dyra er nærskylde.
Sjølv om dei ulike artane har store skilnadar i utsjånad, finst det likskap i føtene og tennene.

Alle hóvdyr stammar frå artar med fem tær. Reduksjonen i talet på tær og evolusjonen av hóvar skjedde fleire gongar uavhengig. Hóvdyra (tapirar, nashorn og hestar) har ei eller tre tær, og utgjer ei naturleg gruppe. Dei næraste slektningane deira er ikkje klauvdyra, slik ein lenge trudde, men truleg skjeldyr og rovpattedyr. Hóvdyr (i tydinga hóv- og klauvdyr) er difor inga systematisk gruppe, sjølv om gruppa hadde fått det vitskaplege namnet Ungulata i eldre systematikk. Nemninga *ungulate* vert brukt ein del på engelsk, men ikkje på norsk. Klauvdyra sjølv ser òg ut til å vera ei kunstig gruppe, sidan kvalane ser ut til å vera ein del av denne gruppa. 

Hjå dei upartåa er det den midterste tåa, opphavleg den tredje tåa, som er framtredande og ber det meste av vekta til dyret. 

Av og til har òg elefantane vorte rekna til hóvdyra, men desse er ikkje spesielt nærskyldt med korkje partåa eller upartåa hóvdyr.
## [[Takson]]

*Hestar (Equidae)
*Tapirar (Tapiridae)
*Nashorn (Rhinocerotidae)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
BOC-gruppa

**BOC-gruppa** eller berre **BOC** (eng. *BOC Group plc*) var eit fleirnasjonalt selskap med base i Storbritannia. BOC dreiv med kjemiske produkt og industrigass.

Selskapet blei grunnlagd som Brin's Oxygen Company, Ltd. i 1886 av Arthur og Leon Brin, og produserte først oksygen frå bariumoksid. I 1906 fekk det namnet British Oxygen Company. I 1975 blei det offisielt BOC International Ltd etter nasjonal og internasjonal vekst.

I september 2004 hadde BOC over 30&nbsp;000 tilsette i og sal på over 4,6 billionar pund. BOC var med på FTSE 100-indeksen og FT 30. Det blei overteke av tyske Linde AG i 2006. Gruppa er i dag kjend som **BOC Gases**. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The BOC Group|The BOC Group]]» frå ,  den 20. januar 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nettstad for BOC Gases
* Nettstad for Linde AG
Isle of Portland

**Isle of Portland** er ei halvøy i Den engelske kanalen 8 km sør for feriestaden Weymouth og det sørlegaste punktet i grevskapet Dorset i England. Halvøya består av kalkstein og er 6 km lang og 2,4 km på det breiaste. Ho er knytt til fastlandet via den smale sandtangen Chesil Beach og ei bru. Portland og Weymouth dannar i lag distriktet Weymouth and Portland. Portland har nesten 13&nbsp;000 innbyggjarar. 

Portland er ein sentral del av Jurassic Coast, ein verdsarvstad i Dorset og det austlege Devon, kjend for dei spesielle geologiske tilhøva her. Namnet vert nytta om eit av dei britiske havområda og fleire byar i Nord-Amerika og Australia er kalla opp etter staden. Det vart framleis hogge ut portlandssandstein her som vert nytta i mykje britisk arkitektur, mellom anna St Paul's Cathedral og Buckingham Palace.

Den store, djupe kunstige hamna på nordsida av Portland var base for Royal Navy under den første og den andre verdskrigen. Den britiske marinen og NATO hadde øvingar i farvatnet her fram til 1990-åra. Hamna er i dag ei sivil hamn og eit populært fritidsområde. Konkurransane innan segling i sommar-OL 2012 blei halde her.

## Sjå og
* Portland Bill
* Pulpit Rock på Isle of Portland

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Isle of Portland|Isle of Portland]]» frå , den 20. januar 2010.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Forsand

**Forsand** er ein tettstad i Sandnes kommune i Rogaland fylke og det tidlegare kommunesenteret i Forsand kommune. Staden ligg på den austlege landdelen ved krysset Høgsfjorden/Lysefjorden, på ein stor morene danna etter den siste istida. Her ligg Forsand kyrkje, to daglegvarebutikkar, ferjekai (i bruk i sommarsesongen), kommunehus, næringsområde og barnehage. Noko lenger vekk frå fjorden ligg Forsand skule. Via Lysefjordbrua har staden samband til Riksveg 13 (Ryfylkevegen).

## Sjå òg
* Tettstader i Rogaland

## Kjelder
Placentale pattedyr

**Placentale pattedyr** eller **morkakedyra** (Eutheria) er dei pattedyra som har ei morkake (*placenta*) som samband mellom kretsløpssystemet til foster og mor. Morkaka oppstod evolusjonært ved at fosterhinnene og *[[allantois]]* (som er «urinsekken» til fosteret hjå alle amniotar) la seg inntil livmorveggen. Morkaka er den eigenskapen som gjer forlenga drekt mogleg, fordi fosteret ellers ikkje kunne blitt forsynt med oksygen og næring. Drekta hjå placentale pattedyr kan vare opptil elleve månader mot maksimalt éin månad hjå pungdyr.

## Fellestrekk
I stamarten til dei placentale pattedyra –&nbsp;og i mange av de nolevande representantane&nbsp;– fanst og finst det framleis to livmorer. Derimot har dei to skjedene, som ein til dømes finn hjå pungdyr, smelta saman til éin.

Endå eit avleidd fellestrekk for dei placentale pattedyra er at talet på tenner blei redusert med to fortenner og éi jeksel. Stamarten hadde altså tre fortenner, éi hjørnetann, fire premolarer og tre jekslar. I mange delgrupper har talet på tenner blitt vidare redusert.

## Inndeling
Tradisjonelt deler ein dei placentale pattedyra inn i rundt 20 ordenar. Nyare analysar viser at desse ordenane igjen fell i fire grupper, som truleg representerer tidleg utvikling på ulike stader ettersom superkontinenta Laurasia og Gondwanaland blei splitta opp av kontinentaldrift tilbake i jura- og krittida:

* **[[Laurasiatheria]]**, rovpattedyr, klauvdyr, kvalar og insektetarar, oppstod truleg tidleg i krit på det laurasiske superkontinentet etter at det blei lausrive frå Gondwanaland
* **[[Euarchontoglires]]**, gnagarar, haredyr og primatar, skilde seg truleg frå laurasitherane i midtre krit og utvikla seg på øyene som seinare blei Europa.
* **[[Xenarthra]]**, maurslukarar, beltedyr og dovendyr, utvikla seg i Sør-Amerika då Gondwanaland delte seg opp i tidleg krit.
* **[[Afrotheria]]**, elefantar, sjøkyr, klippegrevlingar, utvikla seg i Afrika då Gondwanaland delte seg opp i tidleg krit.

### Ordenar
* Afrodyr (Afrosoricida)
* Klauvdyr (Artiodactyla)
* Rovpattedyr (Carnivora)
* Kvalar (Cetacea)
* Flaggermus (Chiroptera)
* Beltedyr (Cingulata)
* Skjermflygarar (Dermoptera)
* Piggsvindyr (Erinaceomorpha)
* Klippegrevlingar (Hyracoidea)
* Haredyr (Lagomorpha)
* Springspissmus (Macroscelidea)
* Hovdyr (Perissodactyla)
* Skjeldyr (Pholidota)
* Dovendyr (Pilosa)
* Primatar (Primates)
* Snabeldyr (Proboscidea)
* Gnagarar (Rodentia)
* Trespissmus (Scandentia)
* Sjøkyr (Sirenia)
* Spissmusdyr (Soricomorpha)
* Jordsvin (Tubulidentata)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Sauda

**Sauda** er ein by og administrasjonssenter i  Sauda kommune i Rogaland fylke med . Kommunestyret har vedteke at Sauda kan kalla seg by frå 1998.

## Sjå òg
* Tettstader i Rogaland

### Fotnotar
Wikispecies

**Wikispecies** er eit av søsterprosjekta til Wikipedia, og bruker den same MediaWiki-programvaren som Wikipedia. Den er nærskyld dei andre wiki-baserte prosjekta drivne av Wikimedia Foundation. 

Prosjektet blei starta i august 2004. I motsetnad til andre Wikimedia-prosjekt er Wikispecies retta mot forskarar.

## Bakgrunnsstoff
Rennesøy

**Rennesøy** er ei øy og eit sokn i Rennesøy kommune i Ryfylke. Rennesøy sokn femnar om sjølve øya Rennesøy og i tillegg øya Brimse. Øya har to tettstader, Vikevåg og Østhusvik, og kryssast av Europaveg 39 som kjem sørfrå via Mastrafjordtunnelen og fortset nordover via ferje frå Mortavika på øyas nordvestre kant.

## Rennesøy sokn
Rennesøy sokn har 2&nbsp;675 innbyggjarar (2013) og eit areal på 42 km², det aller meste av det på hovedøya.

Rennesøy var frå mellomalderen delt på **Hauske sokn** og **Sørbø sokn**. Sørbø omfatta vestre delen av Rennesøy, mens Hauske omfatta midtre og austre delen av Rennesøy og dessutan Brimse. (Grenda Hanasand lengst nordaust på Rennesøy sokna likevel til Talgje fram til 1918.) I 1990 vart dei to sokna slegne saman, og Rennesøy sokn vart skipa. 

Frå 1997 høyrer soknet til Tungenes prosti.

## Kjelder
Oratorium

Eit **oratorium**, av italiensk *oratorio*, eigentleg 'bønnesal', er eit episk-dramatisk musikkverk komponert for solostemmar, kor og orkester. Teksten i eit oratorium har oftast religiøst innhald, og kan vere henta direkte frå Bibelen eller gjendikta i poetisk form.

Klassiske oratorium er ikkje skrive for scenisk bruk, og for å bøte på dette, kan dei ha ein forteljar (italiensk *testo*) som referer handlinga. 

Oratoriet oppstod i Italia og har røter i religiøse madrigalar og laudes som vart sette opp som eit motreformatorisk initiativ, først av  Filippo Neri i *Congregazione dei preti dell' Oratorio* ('samanslutninga for bønesalprestane') på 1500-talet. Desse oppsetjingane følgde ikkje kyrkjeleg liturgi, og dei vart framførte på folkespråket. Omkring 1640 vart *oratorium* nytta som nemning for musikkverk, anten som *oratorium vulgare*, med italiensk tekst, eller som *oratorium latino* på latin.

Bach komponerte fleire vokalverk med karakter av oratorium, som «Johannespasjonen» og «Matteuspasjonen», men det einaste verket han sjølv karakteriserte som oratorium, var samlinga på seks kantatar for juletida, kjent under namnet «Juleoratoriet»

På 1700-talet komponerte Händel ei rekkje oratorium med engelsk tekst og handling henta frå  Det gamle testamentet.  Han komponerte òg oratorium med handling frå gresk antikk og mytologi. Det mest kjente oratoriet hans er «Messias», som forkynner den kristne forsoningslæra.

I England utvikla oratoriet seg vidare på 1800-talet gjennom Felix Mendelssohns oratorium «Paulus» (1836) og «Elias» (1846).

Fram mot vår tid er det komponert oratorium som ligg i grenselandet mot sceniske verk, t.d. med innslag av dansescenar.

## Kjelder
*Herbert Rosenberg i *[[Cappelens musikkleksikon]]* (1980) ISBN 82-02-03690-9
Pulpit Rock på Isle of Portland

**Pulpit Rock** er ei klippe nær sørenden av Isle of Portland i Dorset i England. Den kunstige klippa stod att etter at steinbrytarar hogg ned ein naturleg steinboge ved Bill Quarry i 1870-åra på Portland Bill.

Den stratigrafiske rekkefølgja frå havnivå og oppover er chertseriar, så portlandssandstein, så eit tynt lag kalkstein.

## Bakgrunnsstoff
* Panoramabilete 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pulpit Rock (Isle of Portland)|Pulpit Rock (Isle of Portland)]]» frå ,  den 20. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Redcliff Point

**Redcliff Point** er eit nes på sørkysten av England, aust for Weymouth i Dorset. Det ligg like aust for Weymouth Bay på Jurassic Coast, ein verdsarvstad kjend for dei geologiske tilhøva her. Ein kan finne fossil i dett området.

Klippene ligg ovanfor Isle of Portland. Dei har fått dette namnet, som tyder «raud klippe», av den raude fargen på klippene.

Like vest for neset ligg Bowleaze Cove. I aust ligg Black Head og landsbyen Osmington Mills.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Redcliff Point|Redcliff Point]]» frå ,  den 20. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Oratoriet Paulus

**Oratoriet Paulus** er eit oratorium komponert av Felix Mendelssohn. Oratoriet har 45 satsar, og er skrive for fire songsolistar, kor og orkester. Satsane er resitativ, ariar, koralar og korsatsar.  

## Handling
Sentralt i handlinga står folkets raseri i møte med nye religiøse tankar.  

I oratoriet møter vi apostelen Paulus slik han er omtalt i Apostelgjerningane i Det nye testamentet, med det hebraiske namnet Saulus, ein ihuga kristendomsforfølgjar.  Han er til stades når folket steinar Stefanus til døde i Jerusalem.  Frå Jerusalem reiser han vidare til Damaskus for å hindre at kristendommen spreier seg der.  På vegen til Damaskus vert han slått til jorda, og han høyrer Jesu røyst, i oratoriet i form av eit damekor. Paulus vender om til kristendommen og vert døypt.

I andre delen av oratoriet følgjer vi Paulus som misjonær fram til han sjølv vert konfrontert med folket som rasar mot det dei meiner er vrang lære. Paulus vert da tatt til fange og overlaten til Keisar Nero. Avslutningskoret byggjer på Salme 103.

## Komposisjon
Mendelssohn begynte å komponere på verket i 1834. Den tyske versjonen *Paulus* hadde premiere 22. mai 1836 i Düsseldorf. Den engelske versjonen *St. Paul* hadde premiere i Liverpool 3. oktober same året, omsett av Karl Klingermann.

Teksten til Oratoriet Paulus vart omsett til norsk (nynorsk) på slutten av 1990-talet ved Synne M. Fredriksen, Audun Sæbø og Harald Myklebust.
Culver Down

**Culver Down** er nokre graskledde bakkar av krit nord for Sandown på Isle of Wight i England. Ein trur at namnet kjem frå *Culfre*, det gammalengelske namnet for «due». Området er ein viktig hekkestad for sjøfugl. Nordsida av bakkane vert nytta som beitemark for kyr. Delar av området vert nytta som skytefelt, men dei offentlege områda tilhøyrer National Trust. Frå bakkane har ein utsikt over Den engelske kanalen.

I mange år var heile området ein militærsone og stengd for ålmenta. Det er fleire historiske militære anlegg her, fleire private hus, ein pub og eit monument. 

Monumentet er eit minnesmerke til Charles Anderson-Pelham, den andre baronen av Yarborough (seinare første jarlen av Yarborough og Baron Worsley), som grunnla Royal Yacht Squadron ved Cowes. Det vart først reist i 1849 på det høgaste punktet på Bembridge Down, litt lenger vest, men så flytta hit i 1860-åra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Culver Down|Culver Down]]» frå ,  den 20. januar 2010.*
St Alban's Head

**St Alban's Head** er eit nes fem kilometer sørvest for Swanage, på kysten av Dorset i England. Neset består av portlandssandstein og er den sørlege delen av Purbeckhalvøya. Det er hogge ut mykje stein frå neset og det er tydelege spor etter dette. 

Kysten frå St Alban's Head til Durlston Head, med Isle of Portland til Studland Cliffs, dannar ei 40 km lang samanhengande kystlinje av klipper. Dei består av hard kalkstein med enkelte område med mjukare klipper av sand eller leire. 

Området er erklært *[[Special Area of Conservation]]*, eit særskilt verneområde. 

I skråninga på neset står eit monument til utviklinga av radaren under den andre verdskrigen. Det står òg ein kystvaktstasjon på neset. 

## Galleri

Fil:Cliffs east of St Albans Head.jpg|Sandsteinsklipper like aust for St Alban's Head
Fil:St albans head coastguard cottages.jpg|Gamle kystvakthytter på St Alban's Head
Fil:St albans head chapel.jpg|St Aldhelm-kapellet på St Alban's Head
Fil:St albans head radar memorial.jpg|Radarminnesmerket på St Alban's Head
Fil:St albans freestone monolith purbeck.jpg|Freestone-monolitt på St Alban's Head Quarry
Fil:St albans head from egmont bight.jpg|St Alban's Head frå Egmont Bight


## Bakgrunnsstoff
* Ian West's ''Geology of the Wessex Coast'' Field Guide, med bilete
* National Coastwatch Institution på St Alban's Head 
* Radar-minnesmerket på St Aldhelm's Head
White Nothe

**White Nothe** er eit nes ved Den engelske kanalen aust i Ringstead Bay, aust for Weymouth i Dorset i England. Området er velkjend for geologien og dei mange fossila som er å finne her. Sidene av neset kjem av gamle jordras. 

Det går ein flott sti opp klippa, som ein meiner vart nytta av smuglarar. Det er mogeleg å gå frå botn av White Nothe langs kysten frå Ringstead Bay, men vegen vert dekt av sjøen ved flo. 

Området er delvis eigd av National Trust. Frå toppen av White Nothe kan ein i aust sjå kalkklippa Bat's Head. Det er mogeleg å gå austover langs toppen av klippa til Durdle Door og Lulworth Cove. Ut mot havet kan ein sjå Isle of Portland.

Like nordvest for White Nothe ligg Burning Cliff. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White Nothe|White Nothe]]» frå ,  den 20. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* White Nothe  på sida til Joint Nature Conservation Committee (JNCC) 
* Ringstead Bay til White Nothe frå Ian West sin ''Geology of the Wessex Coast''
* Fossil og geologi i White Nothe, Dorset 
*South West Coast Path National Trail
* White Nothe i Ringstead på Walks4softies

## Galleri

Fil:Smugglers path white nothe dorset.jpg|Smuglarstien
Fil:White Nothe headland from the shore below the undercliff.jpg|Neset.
Fil:White nothe headland west side at sea level dorset.jpg|Vestsida av neset
Fil:Dorset coast from white nothe to bats head.jpg|Utsyn austover frå White Nothe.
Fil:White nothe headland from the west.jpg|Neset sett nedanfrå
Egypt Point

**Egypt Point** er det nordlegaste punktet på øya Isle of Wight sør for England. Staden var ein av favorittplassane til dronning Victoria på øya.

Egypt Point ligg mellom byen Cowes og landsbyen Gurnard. Mellom 1897 og 1989 var det lys frå fyret her, men i dag vert det berre nytta som dagmerke. Namnet kjem frå ein nærliggande sigøynarleir frå 1500-talet. 

## Bakgrunnsstoff
*Informasjon om fyret 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egypt Point|Egypt Point]]» frå ,  den 20. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Foreland

**Foreland** er det austlegaste punktet på Isle of Wight i England. Det ligg fem kilometer aust for byen Brading og sør for byen Portsmouth på det britiske fastlandet. 

Det ligg ein pub og fleire strandhytter ved neset, og ein kystvaktstasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Foreland|Foreland]]» frå ,  den 20. januar 2010.*
Filippo Neri

**Filippo Neri** () var ein italiensk prest og motreformasjonsmann. 

Filippo Neri vart vigsla til prest i 1551. Frå 1558 leidde Neri svært populære musikalske bibelforedrag i bønesalen i S. Girolamo og frå 1577 i S. Maria in Vallicella i Roma. Desse musikkandaktane la sidan grunnlaget for utviklinga av oratoriet. 

Filippo Neri vart kanonisert til helgen i 1622.

## Kjelder
**[[Cappelens musikkleksikon]] (1980) ISBN 82-02-03690-9*