open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konkresjon

Ein **konkresjon** er ein hard, kompakt masse eller **knoll** av sedimentær stein som er danna gjennom utfelling av mineral i mellomrommet mellom partiklane i eit sediment (sand, leire eller gjørme). Konkresjonar er ofte ovale eller runde. Meir irregulære former finst òg, til dømes marleikar som har mange former. Namnet kjem av latin og tyder direkte omsett «samangrodd».

## Danning
Konkresjonar dannast i sedimentære lage som allereie er lagt ned. Dei blir gjerne danna ganske tidleg i historia til sedimentlaget, sidan dei er avhengige av at det finst mellomrom mellom partiklane der mineral kan fellast ut, og kjemiske substansar som kan felle ut og reagere. Når sedimentlaga har lege lenge nok til at dei har byrja å bli til steinar vil ikkje lenger konkresjonar dannast. Den utfelte sementen som held konkresjonen saman vil ofte gjere dei hardare enn bergartane rundt. Når vêr og vind byrjar å bryte ned steinen, vil berre konkresjonane ligge igjen.

Det skilst mellom konkresjonar og nodular. Ein konkresjon blir gjerne danna rundt eikor form for kjerne som skapar eit kjemisk miljø rundt seg, som igjen gjev grunnlag for utfelling av mineral. Ein nodul blir derimot danna i eit holrom eller som erstatning for noko som har forvitra. Konkresjonar har ofte eit lagdelt indre, noko nodular ikkje har.

## Kjemien i konkresjonar

Kjernen i konkresjonar er ofte av organisk opphav, slik som eit daudt dyr eller blad. I nokre tilfelle vil kjernen vere godt nok verna til å utgjere eit fossil. Når konkresjonen blir brote opp, vil fossilet ligge i midten av han. På grunn av dei spesielle bevaingstilhøva i einskilde konkresjonar, vil einskilde blaute organsimar som elles ikkje fossiliserast kunne finnast i konkresjonar, slik som *[[tullimonstrum]]*, eit underleg blautt dyr frå karbon, berre kjent frå konkresjonar i Mazon Creek i Illinois. Kjernane kan òg vere menneskeskapte, slik som konkresjonar av jernspat i engelsk marskland, danna rundt bomber og granatsplinter frå andre verdskrigen. Det er likevel ikkje fossil i alle konkresjonar, som regel vil organismen vere heilt rotna bort.

Mange kjemiske samansetningar kan fungere som sement i ein konkresjon. Dei vanlegaste minerala er karbonat som kalsitt, ein mikrokrystallinsk eller amorf utgåve av silisiumdioksid slik som chert, flint og jaspis eller jernhaldige mineral som goethitt og hematitt. Andre, meir eksotiske mineral finst òg, slik som dolomitt, pyritt og gips.

## Konkresjonar i kulturen
Konkresjonar har lenge vore ein av kuriositetane i geologien. Skildringar frå 1700-talet viser at tidlege geologar lét seg fascinere av dei dei mange formene og dei kjemiske samansetningane. Konkresjonar har vorte tolka som alt frå dinosauregg, dyre- og plantefossil (såkalla pseudofossil) til meteorittar og menneskeskapte gjenstandar. I Noreg er det særleg marleikene som har vore gjenstand for merksemd.

## Sjå òg
* Knollekalk
* Marleik 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Konkresjon|Konkresjon]]» frå ,  den 6. desember 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Konsolidering

**Konsolidering** er i geologi ei omvandling av lause eller porøse bergartar og avleiringar til faste bergarter, til dømes ved trykkpåverknad. Omgrepet *diagenese*, som blir brukt særskild om sedimentære bergarter, omfattar mellom anna konsolidering.

I geoteknikk er jordkonsolidering en prosess med volumreduksjon av jordlag (vanligvis grunnjord), hovedsakelig assosiert med væskeutdrivelse .

Konsolidering er òg eit omgrep innan økonomi. 

## Kjelder
*Konsolidering: geologi. (2013, 11. mars). I Store norske leksikon. Henta 1. desember 2013 frå http://snl.no/konsolidering%2Fgeologi.
Kalarippayattu

**Kalaripayattu** er ein kampidrett frå Sør-India som omfattar slag, spark, nærkamp, våpenbruk og læking.  Han blir ofte omtalt som ein av dei eldste kampteknikkane i verda. Den eldste dokumentasjonen av teknikken er frå 1000- eller 1100-talet, då han ifølgje historikaren Elamkulam Kunjan Pillai kan ha oppstått som følgje av langvarige krigar mellom Tsjera- og Tsjolariket.

Tradisjonelt kjerneområde for teknikken er nordlege og sentrale Kerala og Tulunadu i den noverande delstaten Karnataka. I dag er han særleg utbreidd i Kerala, Tamil Nadu og blant utøvarar av indisk opphav i Malaysia. Ei nordleg form av kalaripayattu blei særleg utført av nairfolk, medan den sørlege forma er knytt til nadar- og konarfolk.

## Trening

Ein byrjar typisk å trena kalarippayattu i sjuårsalderen. Treninga har fire fråskilde fasar med ulikt innhald. *Meippayatt* eller *meiotukkappayatt* går ut på å læra seg kroppskontroll og å bli kvikk og smidig gjennom ulike øvingar. I neste fase, *koltari*, lærer ein å slost med trevåpen. Deretter lærer ein å bruka våpen av metall i *ankatari*, før ein i den siste fasen lærer seg å kjempa utan våpen i *verumkai prayogam*.

## Kalarippayattu i kulturen
Teknikkar frå kalarippayattu blir brukt innan fleire lokale danseformer, som kathakali. 

Kampteknikken har blitt brukt i indisk film, som i kannadafilmen *Ondanondu kaladallii* (1979), tamilfilmen *Indian* (1996) og hindifilmen *Asoka* (2001). Han blei også brukt i 
hongkongfilmen *The Myth* (2005) med Jackie Chan og Mallika Sherawat og i den europeiske filmen *The Last Legion* (2007) av Doug Lefler, med Colin Firth og Aishwarya Rai.

## Kjelder
Heimerdinger

**Heimerdinger** er eit etternamn knytt til tyskarar og askenasar som opphavleg kom frå Heimerdingen i Württemberg. Kjende namneberarar er:

*Chris Heimerdinger (f. 1963), USA-amerikansk forfattar
*Mike Heimerdinger (1952–2011), amerikansk fotball-trenar

Namnet kan også visa til ein figur i dataspelet *[[League of Legends]]*.

## Kjelder
*Heimerdinger, ancestry.com (*Dictionary of American Family Names*, 2013, Oxford University Press)

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heimerdinger|Heimerdinger]]» frå ,  den 6. desember 2013.*
När änglarna går hem

**«När änglarna går hem»** (svensk for *Når englane går heim*) er ein song av den svenske songaren Martin Stenmarck. Songen er skriven av Andreas Öhrn, Alexander Bard, Martin Stenmarck og Peter Boström.

«När änglarna går hem» var med i den andre semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
Set Yourself Free

**«Set Yourself Free»** (engelsk for *Set deg sjølv fri*) er ein song av den svenske musikkgruppa Little Great Things frå 2014. Songen er skriven av Charlie Grönvall, Cristoffer Wernqvist, Felix Grönvall og Adam Dahlström.

«Set Yourself Free» var med i den andre semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
I Am Somebody

**«I Am Somebody»** (engelsk for *Eg er nokon*) er ein song av den svenske musikkgruppa Pink Pistols frå i 2014. Songen er skriven av Joakim Törnqvist, Nestor Geli, Per Ivar Hed, Susie Päivärinta og Diztord.

«I Am Somebody» var med i den andre semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
Around the World av Dr. Alban og Jessica Folcker

**«Around the World»** er ein song frå 2014 framført av den nigerianske songaren Dr. Alban og den svensk-senegalesiske songaren Jessica Folcker. Songen er skriven av Dr. Alban, Jakke Erixson og Karl-Ola Kjellholm.

«Around the World» deltok i den tredje semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Undo

**«Undo»** (norsk omsetjing *Gjere om*) er ein svensk popballade frå 2014, komponert av Fredrik Kempe, David Kreuger og Hamed «K-One» Pirouzpanah. Songen blei framført av Sanna Nielsen og vann svenske Melodifestivalen i 2014 og var det svenske bidraget i Eurovision Song Contest same år i København. Der enda han på tredjeplass i finalen.

## Bakgrunn
«Undo» var eit av bidraga i Melodifestivalen 2014 og var komponert av låtskrivarveteranane Fredrik Kempe, David Kreuger og Hamed «K-One» Pirouzpanah. Kempe hadde tidlegare vunne Melodifestivalen tre gongar: «» (2008), «» (2009) og «Popular» (2011). Til å framføre låten hadde låtskrivarane henta Sanna Nielsen som sjølv hadde delteke i Melodifestivalen seks gongar tidlegare. Dette blei fyrste gongen ho vann Melodifestivalen.

«Undo» deltok i den andre delfinalen i Linköping 8. februar 2014, der han vann og kvalifiserte seg til finalen i  i Stockholm laurdag 8. mars. Etter juryavrøystinga låg songen på andreplass, men vann telefonavrøystinga og vann samanlagt – berre to poeng framfor  og «Busy Doin' Nothin'». Dette var den knappaste sigeren i Melodifestivalen på mange år. Med sigeren blei «Undo» det svenske bidraget til Eurovision Song Contest 2014 i København.

### Eurovision Song Contest
I Eurovision Song Contest 2014 i København deltok Sverige i den fyrste semifinalen tysdag 6. mai 2014. Der enda songen på andreplass og kvalifiserte seg til finalen laurdag 10. mai 2014. I finalen var «Undo» det 13. bidraget ut på scena av 26 bidrag. I avrøystinga fekk «Undo» 218 poeng og enda på tredjeplass. Sverige fekk tre 12-poengarar, frå Danmark, Romania og Ukraina.

## Listeplasseringar
«Undo» nådde ein på andreplass på den svenske singellista og toppa Svensktoppen. Songen gjekk også inn på fleire europeiske hitlister og den australske hitlista etter Eurovision Song Contest. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Undo|Undo]]» frå , den 15. desember 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Lunde kyrkje i Nordre Land

**Lunde kyrkje**  er ei krosskyrkje frå 1769 i Nordre Land kommune i Innlandet fylke. Dette er den tredje kyrkja i Vest-Torpa.

## Litteratur
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nordre Land kommune 
*
Kinn kyrkje i Nordre Land

**Kinn kyrkje**  er ei langkyrkje frå 1956 i Aust-Torpa i Nordre Land kommune i Innlandet fylke.

Det var kyrkje i Aust-Torpa i mellomalderen, truleg ei stavkyrkje vigsla til erkeengelen Mikael. Denne kyrkja vart utvida på 1600- og 1700-talet. Så vart ho riven i 1823, og det var meininga at Åmot kyrkje skulle ta over som kyrkje for heile Torpa. Det skjedde ikkje. I 1890 vart eit klokketårn reist på den gamle gravplassen, og på 1950-talet vart ny kyrkje oppført. Bårehuset på kyrkjegarden er frå 1971.

## Kjelder
* ''Kinn kirke 50 år'', jubileumshefte i PDF-format

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Nordre Land kommune 
*
Landåsbygda kyrkje

**Landåsbygda kyrkje**  frå 1965 er i Søndre Land kommune i Innlandet. Ho vart tidlegare kalla *Landåsbygda kapell*.

Kyrkjebygget er i tre, har langplan og er teikna av Per Nordan. Ho har 190 sitjeplassar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Skute kyrkje

**Skute kyrkje**  er ei langkyrkje ved Ringelia i Søndre Land kommune i Innlandet. Kyrkja er inspirert av stavkyrkjearkitektur og har 360 sitjeplassar. Kyrkjegarden har vore i bruk sidan 1904.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 

## Fotnotar
All We Are

**«All We Are»** (engelsk for 'Alt me er') er ein song av den svenske musikkgruppa State of Drama frå 2014. Songen er skriven av Göran Werner, Sanken Sandqvist, Emil Gullhamn og Sebastian Hallifax.

«All We Are» deltok i den tredje semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Hov kyrkje i Søndre Land

**Hov kyrkje** er ei lafta krosskyrkje i Søndre Land kommune i Innlandet. Kyrkja vart modernisert etter smaken på den tida i 1881, men det gamle inventaret vart restaurert og teke i bruk att i 1920-åra.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjebladet om 225-årsjubileet
* 
*
Enger kyrkje

**Enger kyrkje** er ei langkyrkje i Søndre Land kommune i Innlandet. Kyrkja vart oppført av byggmeister Herman Frang i 1875 og restaurert i 1950.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Randsfjord kyrkje

**Randsfjord kyrkje** er ei langkyrkje i Jevnaker kommune i Akershus fylke. Kyrkja vart teikna av Hans Horn og innvigd i 1916. Horn har også teikna gravkapellet som står på kyrkjegarden.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Harestua kapell

**Harestua kapell** ved Harestua omsorgssenter vart innvigd av biskop Rosemarie Köhn 30. september 2001. Utanfor kapellet står ein stopul som tidlegare stod ved Grymyr kyrkjegard etter at kyrkja der brann i 1999, medan ein venta på at den nye kyrkja skulle bli klar. Det er ikkje kyrkjegard ved kapellet.

## Bakgrunnsstoff
* Lunner kyrkjelege fellesråd
Lunner kyrkje

**Lunner kyrkje** er ei steinkyrkje frå 1100-talet som ligg på Lunnertoppen i Lunner kommune i Akershus.

## Historie
Lunner kyrkje vart bygd av stein og var opphavleg ei einskipa langkyrkje med eit rundt steintårn. På biletet er skipet i den opphavlege steinkyrkja delen til høgre.

I 1780-åra vart kyrkja bygd om til krosskyrkje, og det opphavleg runde kyrkjetårnet vart rive. Dei nyare delane er til venstre på biletet.

Dei nyare delane i tre vart restaurerte i 1987&ndash;1988, og då vart fundamentet til det runde steintårnet i vest avdekka &ndash; det einaste kjende runde kyrkjetårnet i Noreg. Over denne tårnfoten vart det etter restaureringa lagt eit glasgolv, slik at gjestar i kyrkja kan sjå den opphavlege konstruksjonen.

Den ytre diameteren på tårnet er 5,4&nbsp;m. Det hadde inngang i vest, og det indre tårnrommet hadde ein diameter på berre 2,8&nbsp;m.

Mellomalderdelen i stein er framleis ikkje restaurert.

## Steinfigurar
Utvendig er det ti uthogde figurar i veggane på den gamle delen av kyrkja. Den eine viser ei løve med gapande kjeft. Så følgjer ein kentaur som skyt med boge, på reileff 2. Relieff 3 viser ein mann som grip seg om skjegget med den eine handa.

Desse figurane er plasserte på sør- og austveggen av steinkyrkja, og på sakristiet. På kvar side av portalen finn vi to langsmale relieff. Det til høgre har to englar som bøyer seg mot kvarandre, og det til venstre tre mannsandlet omgitt av ei ranke.

Ein veit ikkje heilt kor dei har vore plassert opphavleg, men dei skal vere eldre enn det utvida koret. Det er sannsynleg at dei kan ha stått på det eldste koret og på vesttårnet. Relieffa er laga i sandstein, eit sjeldant materiale i dette området. Det er mogleg at det kan vere fleire skulpturar i grunnmuren. Ingen anna bygdekyrkje har så mange skulpturar i stein.

Ei segn fortel at Heilag-Olav skal ha starta byggearbeidet.

Fil:Lunner church, ornament 1.jpg|Løvehovud
Fil:Lunner church, ornament 2.jpg|Kentaur med pil og boge
Fil:Lunner church, ornament 3.jpg|Mann med skjegg (skjeggtrekkar)
Fil:Lunner church, ornament 4.jpg|Englar
Fil:Lunner church, ornament 5.jpg|Mannsandlet og ranke


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lunner kyrkje|Lunner kyrkje]]» frå ,  den 7. desember 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Lunner kyrkjelege fellesråd 
* 
* Bilete frå kyrkja 
*
Nordlien kyrkje

**Nordlien kyrkje** eller **Nordlia kyrkje** er ei lafta langkyrkje i Østre Toten kommune i Innlandet fylke. Tårnet er asymmetrisk plassert attmed den nordlege langsida av kyrkja.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nordlien kyrkjelyd 
*
Kapp kyrkje

**Kapp kyrkje** er ei lafta langkyrkje i Østre Toten kommune i Innlandet.

Det er ikkje kyrkjegard ved kyrkja. Ein nyttar den ved Hoff kyrkje.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kapp kyrkjelyd 
* 
*
Grua kyrkje

**Grua kyrkje** er ei langkyrkje i Lunner kommune i Akershus fylke. Sjølve kyrkjesalen er som ei langkyrkje, og det er sal for kyrkjelyden i ein sidefløy. Som altartavle fungerer fire glasmåleri av Rolf Klemetsrud på fondveggen i koret.

Bygget vart opphavleg kalla *Grua kapell*, men har vore titulert som kyrkje sidan 1978.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lunner kyrkjelege fellesråd 
* 
*
Oppdalen kapell

**Oppdalen kapell** er ei langkyrkje frå 1914 i Lunner kommune i Akershus fylke. Kapellet fekk nytt tårn (takryttar) i 1929, og koret vart utvida og kapellet vølt i 1953. Bårehuset er frå 1986–87.

Kapellet var i privat eige fram til 1969.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lunner kyrkjelege fellesråd 
*
Busy Doin' Nothin' av Ace Wilder

**«Busy Doin' Nothin'»**  er ein song av den svenske songaren Ace Wilder. Songen er skriven av Ace Wilder, Joy Deb og Linnéa Deb.

«Busy Doin' Nothin'» var med i den tredje semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Echo av Outtrigger

**«Echo»** er ein song av den svenske musikkgruppa Outtrigger. Songen er skriven av Joy Deb, Linnéa Deb, Anton Malmberg Hård af Segerstad og Outtrigger.

«Echo» var med i den tredje semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Totenviken kyrkje

**Totenviken kyrkje** er langkyrkje i Østre Toten kommune i Innlandet. Bygget vart innvigd som Totenviken kapell i 1896. I 1922–23 fekk det det tårnet det no har og vart samstundes uvida austover med kor og sakristi. Bygget vert i dag titulert som kyrkje.

Kyrkjegarden vart innvigd 30. september 1864. Bårehuset er frå 1965.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk 
* Balke kyrkjelyd 
*
Burning Alive

**«Burning Alive»** er ein song framført av Shirley Clamp. Songen er skriven av Bobby Ljunggren, Marcos Ubeda, Sharon Vaughn og Henrik Wikström.

«Burning Alive» var med i den tredje semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Balke kyrkje

**Balke kyrkje** er ei langkyrkje frå ca. 1170 i Østre Toten kommune i Innlandet. I 1714 vart våpenhuset rive og kyrkja forlenga vestover med den såkalla Nykyrkja. Dagens takryttar er frå 1822.

Kyrkja er berømt for altartavla, den såkalla Mariatavla, og for å ha fostra eit kunstnarmiljø som har gjeve namn til Balkeskolen. I Oldsaksamlinga i Oslo er eit krusifiks og fleire helgenfigurar frå Balke utstilt.

Ved sida av kyrkja står eit kombinert bårehus og servicebygg frå 1966.

## Litteratur
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Balke kyrkjelyd
Kolbu kyrkje

**Kolbu kyrkje** er ei lafta krosskyrkje i Østre Toten kommune i Innlandet.

Dagens kyrkje er den tredje i Kolbu. Den første stod på gården Dyste og var truleg ei stavkyrkje frå 1200-talet som forfall over lengre tid fram mot 1780-åra. Den andre stod på garden Molstad frå 1300-talet og fram til den noverande kyrkja vart oppført.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kolbu kyrkjelyd 
* 
*
Raufoss kyrkje

**Raufoss kyrkje** er ei langkyrkje i Vestre Toten kommune i Innlandet.

Det kom kyrkjegard på Raufoss lenge før det kom kyrkje. Kyrkjegarden vart innvigd 5. februar 1897, og om lag eit år seinare vart det oppført eit bårehus like bak der kyrkja no står. Det vart rive etter at kyrkja vart teken i bruk.

Seinare har Raufoss fått ny kyrkjegard ved Bakkerud.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Raufoss kyrkjelyd
*
Ås kyrkje i Vestre Toten

**Ås kyrkje** er ei krosskyrkje utanfor Bøverbru i Vestre Toten kommune i Innlandet.

Det har vore kyrkje på staden sidan mellomalderen, og dagens kyrkje er den fjerde i rekkja. Den førre brann etter et lynnedslag i 1915.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Ås kyrkjelyd
*
Eina kyrkje

**Eina kyrkje** er ei langkyrkje i Vestre Toten kommune i Innlandet.

Gravkapellet nord for kyrkja vart oppført i 1932 og gjort om til kyrkjestove i 1982–83.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Eina kyrkjelyd
*
Grymyr kyrkje

**Grymyr kyrkje** er ei arbeidskyrkje i Gran kommune i Innlandet fylke. Kyrkja var innvigd i 2003 etter at den førre kyrkje brann  i 1999.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Kyrkjeblad for Gran og Brandbu om ny og gamal kyrkje
* Madsø-Sveen Arkitekter  om kyrkjeprosjektet
* Trefokus  om Grymyr kyrkje
* 
* Gran/Tingelstad kyrkjelyd
Sørum kyrkje i Gran

**Sørum kyrkje** er ei lafta langkyrkje i Bjoneroa i Gran kommune i Innlandet fylke. Ved vigslinga i 1861 hadde kyrkja (som då vart titulert som kapell) berre eitt sakristi, men sakristidelen vart utvida i 1930, og det kom bårerom under sakristia.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Bjoneroa kyrkjelyd
* Kulturminnelæypa
*
Nes kyrkje i Gran

**Nes kyrkje** er ei lafta krosskyrkje nær Brandbu i Gran kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart innvigd i 1730, men allereie etter om lag ti år måtte ho vølast. Kyrkja fekk galleri og nye benkjer i 1863, og det noverande tårnet er frå 1886. Interiøret vart endra i 1930.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Brandbu kyrkjelyd
* 
*
Blame It On The Disco

**«Blame It On The Disco»** er ein song av den svenske musikkgruppa Alcazar. Songen er skriven av Fredrik Kempe, David Kreuger og Hamed «K-One» Pirouzpanah.

«Blame It On The Disco» var med i den fjerde semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Nøtterøy kyrkje

**Nøtterøy kyrkje** ligg på Nøtterøy i Færder kommune, Vestfold. Ho er soknekyrkje i Nøtterøy sokn. Vestskipet og tårnfoten utgjer det opphavlege kyrkjebygget. Kyrkja blei opphavleg bygd omkring 1100 i gråstein i romansk stil. Ho er utvida mot aust som korskole i to tilbyggingsetappar som gjekk føre seg i 1839 og 1883. Kyrkja har om lag 500 sitteplassar og to galleri.

Kyrkja var opphavleg innvigd til Maria møy, med festdag 16. august. Dette framgår både av jordeboka til biskop Eystein (1398) og eit brev frå Pave Johannes XXII, sendt frå Avignon i Sør-Frankrike i 1323. I dette brevet, som er den eldste etterretninga om kyrkja, blir ho omtala slik på latin: «ecclesia de Niotaroy...beatissime virgins Maria constructa». På norsk blir dette *Nøtterøy kyrkje...bygd til ære for den sæle jomfru Maria*.

Kyrkja utgjer midtpunktet i eit vakkert kyrkje- og gravlundsanlegg. Like ved ligg det eit lite parkanlegg med eit krigsminnesmerke, utført av bilethoggaren Carl E. Paulsen, oppført til ære for norske krigsveteranar.
Eit relieff ved minnetavla i våpenhuset i kyrkja, over falne frå andre verdskrigen, er laga av same kunstnaren.

Det finst steinrelieff på enkeltsteinar i kyrkjemuren. Desse kjem kanskje frå den opphavlege kyrkja og kan i så fall daterast til siste halvdel av 1100-talet.

Kyrkjeskipet er ein modell av ein korvett. Det var ei gåve frå Johannes Pedersen Bruu og blei hengt opp i 1817.

Midt i kyrkja heng det ei stor prismelysekrone, som blei skjenka som gåve av Nøtterøys mange skipsreiarar i 1868.

Altertavla blei måla av Jakob Lindegaard rundt 1770. Biletet viser Jesus på krossen, omkransa av jomfru Maria og Maria Magdalena knelande ved krossfoten og Johannes som står til høgre for krossen. På vengjene til altertavla kan ein sjå to figurar. Den eine symboliserer vona (ankeret) og den andre trua (krossen). I toppstykket er det hebraiske gudsnamnet *Jahwe* måla i gull.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
*
Teieskogen

**Teieskogen** er ein skog på Teie i Færder kommune i Vestfold. Han ligg nord på øya Nøtterøy og grensar til Teie sentrum i aust, Vestskogen i sør, Rambergåsen i vest og Valhalla i nord. Det høgaste punktet i Teieskogen er på 87,1 meter over havet.

Teie idrettspark ligg i Teieskogen. I den sørlege utkanten av skogen ligg òg Teigar ungdomsskole og Nøtterøyhallen.

I Teieskogen er det to freda kulturminne, i form av to holvegar frå mellomalderen. Det er også funne restane av ein husmannsplass frå rundt 1800, og skyttargravar som blei grave ut av russiske krigsfangar og bruka av tyskarane under andre verdskrig.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Turorientering i Teieskogen
Vingården

**Vingården** er ein bygning like ved Panparken i Gjøvik, Oppland. Eigedomen er reist i jugendstil. Vingården, som ligg i Trondhjemsvegen 2, blei oppført i perioden 1900–1912 og har fem etasjar pluss loft og kjellar. På andre sida av gata ligg Grand Hotel, og saman blir dei to husa ofte kalla «tårnhusa». Dei dannar inngangsporten til det nordlege sentrumet av mjøsbyen.
Nøtterøy golfbane

**Nøtterøy golfbane** er ein golfbane i på Nøtterøy i Færder kommune i Vestfold. Han ligg i Hellaskogen, like ved kommunesenteret Borgheim. Bygginga av banen starta i 2001, og han opna i 2003. Samstundes med opninga blei òg Nøtterøy golfklubb stifta.

Banen har 18 hòl og har par på 72. Den er om lag 6500 meter lang, og har fem teestader. Det er òg ein korthòlsbane med seks hòl, samt ein drivingrange. Banen er teikna av Jeremy Turner, medan arkitekten til klubbhuset er John H. Støre.

## Kulturminne
På Nøtterøy golfbane er det registrert ti kulturminne frå jernalderen. Av desse er det sju busettings-/aktivitetsområde, eitt veganlegg, eitt gravfelt og éi ryddingsrøys. Alle kulturminna bortsett frå to av busettingsaktivitetsområdene er freda.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nøtterøy golfbane  hjå Nøtterøy golfklubb
Sommarstadberga

**Sommarstadberga** er eit nes like nord for Rønningen langs den austlege kysten av Nøtterøy i Færder kommune.

På Sommarstadberga er det ei gravrøys frå bronsealderen/jernalderen som har status som freda kulturminne.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Sommarstadberga  hjå Kartverket
Ål kyrkje i Gran

**Ål kyrkje** ligg i Ålsbygda, aust for Gran sentrum i Gran kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart teikna av Magnus Poulsson og innvigd som Ål kapell i 1930. I dag vert bygget titulert som kyrkje.

## Kjelder
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Moen/Ål kyrkjelyd
*
Tingelstad gamle kyrkje

**Tingelstad gamle kyrkje** (ofte kalla **St. Petri**) er ei steinkyrkje frå mellomalderen på Tingelstadhøgda i Gran kommune i Innlandet fylke. Ein meiner at kyrkja vart oppført omkring 1220, då tømmeret i takkonstruksjonen skal vere felt i 1219–20.

Kyrkja kom ut av bruk då Tingelstad nye kyrkje vart innvigd i 1866. Den gamle kyrkja vart då stengd, men ikkje riven. Inventaret er noko av det best bevarte eldre kyrkjeinteriøret i landet, men berre steinalteret og krusifikset over korbogen er frå mellomalderen. Eit gamalt altarfrontale er i Oldsaksamlinga, og det er laga ein kopi til kyrkja. Også den opphavlege vindfløya herfrå er i Oldsaksamlinga.


Tingelstad 3.jpg|Korboge med krusifiks
Tingelstad old Church.jpg|Våpenskjold for Kristian IV på nordveggen i skipet
Kulturhistorisk Museum, Oslo, Norway. Ship's weathervan (skipsfløy) from Tingelstad Church. Man's head (mannshode) St. Hallvard's Church, Oslo, ca.1300. Photo 2017-12-14.jpg|Den ophavelege vindfløya frå Tingelstad gamle yrkje


## Litteratur
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Gran/Tingelstad kyrkjelyd
*
Tingelstad kyrkje

**Tingelstad kyrkje**  eller **Tingelstad nye kyrkje** er ei langkyrkje i upussa tegl i Gran kommune i Innlandet fylke.

Kyrkja avløyste Tingelstad gamle kyrkje og Grinaker stavkyrkje. Sistnemnte vart så riven, medan den gamle Tingelstadkyrkja er bevart. Preikestolen, døypefonten og anna inventar er overført frå stavkyrkja. Eit tidlegare altarbilete som syner nedtakinga frå krossen, heng ved inngangen til barnesakristiet.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Harald Hvattum: Tingelstad kirke 1866–1991 (Bokhylla.no)
* 
* Gran/Tingelstad kyrkjelyd
*
Fight Me If You Dare

**«Fight Me If You Dare»** er ein song av den svenske musikkgruppa I.D.A. Songen er skriven av Albin Nicklasson, Nicklas Laine og Louise Frick Sveen.

«Fight Me If You Dare» var med i den fjerde semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder

*
Treeiningskyrkja i Oslo

**Treeiningskyrkja** (*Trefoldighetskirken*) er ei kyrkje som ligg på Hammersborg i Oslo. Kyrkja vart teikna av den tyske arkitekten Alexis de Chateauneuf og oppført i 1853–58 med Wilhelm von Hanno som utførande arkitekt. (Chateauneuf vart sjuk og forlét landet i 1850 og døydde i 1853.)

Dette er ei av dei fyrste nygotiske kyrkjene i Oslo — og ei av dei mest særmerkte. Ho er oppført i upussa teglstein, og golvplanen kombinerer krossplan, åttekant og sentralkyrkje. Interiøret og inventaret slik vi ser det, har kome til i løpet av kyrkja si historie.

## Bygningshistorie
I 1870 vart vegger og søyler dekte med puss — til sterke protestar frå arkitekt von Hanno. Dette vart fjerna ved ei restaurering i 1958–60. Då fjerna ein òg den asfalten som dekte golvet, og kyrkja fekk nytt steingolv. På 1990-talet var kyrkja prega av lekkasjar og murpuss som fell av. Kyrkja vart stengd for restaurering i 1993 og opna att i 1997.

## Inventar
Altartavla har eit bilete av Jesu dåp måla av Adolph Tidemand i 1868. Dette er eit av dei mest kopierte alterbileta i norske kyrkjer, truleg berre overgått av *Oppstoda* (også Tidemand) i Bragernes kyrkje. I tavla finn ein òg statuettar av Peter og Paulus. Omramminga har vorte noko forenkla så ho ikkje skal dekkje glasmåleriet bak.

Døypefonten er ein dåpsengel av marmor laga av Julius Middelthun i 1865. Orgelet vart bygd av Claus Jensen i 1872 og vart restaurert til hundreårsjubileet. Det finst òg eit kororgel bygd av Nils Arne Venheim i 1988. Ei krossforma ljosekrone laga av Emanuel Vigeland kom til i 1923.

Fil:VonHanno-Grunnriss.jpg|von Hanno: Grunnriss
Fil:Trefoldighetskirken - 06.jpg|Interiør
Fil:Trefoldighetskirken Alterbilde.JPG|Altarbiletet i Trefoldighetskyrkja
Fil:Trefoldighetskirken Døpefont engel1.JPG|Døypefonten i Trefoldighetskyrkja


## Glasmåleri
Kyrkja har etter kvart fått glasmåleri i mange vindauge. Desse var kontroversielle i si tid. Fem store vindauge i koret har glasmåleri av Frøydis Haavardsholm (utført av firmaet G.A. Larsen) frå 1935. Motiva er *Skapinga*, *Historia om Israel*, *Jesu fødsel og barndom*, *Jesu lidingshistorie* og *Treeininga*. Seinare har også fire mindre vindauge under galleriet fått glasmåleri. Dei to i sør (1952) er laga av Haavardsholm (motiv: *Livsens vann* og *Livsens tre*), medan Veslemøy Nystedt Stoltenberg står bak dei to i nord (1980–82), som viser *Perla* (Jf. Matt. 13,45-46) og *Kveitekornet* (jf. Joh. 12,24).

Fil:trefoldighetskirken Glassmaleri Israel.JPG|*Historia om Israel*
Fil:Trefoldighetskirken Glassmaleri såkorn.JPG|*Kveitekornet*
Fil:Trefoldighetskirken Glassmaleri perlen.JPG|*Perla*
Fil:Trefoldighetskirken Glassmaleri Livets vann.JPG|*Livsens vatn*
Fil:Trefoldighetskirken Glassmaleri Livets tre.JPG|*Livsens tre*


## Gravplass
Det er ikkje gravplass ved kyrkja.

## Litteratur
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Trefoldighet kyrkjelyd
* Kyrkjesøk 
* 

## Fotnotar
Moen kyrkje

**Moen kyrkje** er ei lafta langkyrkje nær Jaren i Gran kommune i Innlandet fylke. Kyrkja vart teikna av Harald Aars og innvigd som Moen kapell i 1914. I dag vert bygget titulert som kyrkje.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Gran kyrkjelege fellesråd
* 
* Kyrkjebladet for Gran og Brandbu om 90-årsjubileet
* 
*
Synkope

**Synkope** (frå gresk 'avhogd') kan visa til:

* Synkope i medisin, forbigåande tap av medvit
* Synkopering i musikk, betoning utanfor det tradisjonelle betoningsmønsteret
* Synkope i språk, bortfall av ubetona vokalar i ord
** Synkopetida i urnordisk/norrønt
Synkopering

**Synkopering** eller **synkope** i musikk vil seia at betoninga blir forskuva ved at ein lett taktdel blir bunde saman med ein tung taktdel som kjem etter. Dette gjev ei uventa endring av rytmebetoninga, og kan gje musikken ei kjensle av driv og framdrift.
Synkopering er eit vanleg verkemiddel i mange typar musikk, særleg dansemusikk. Det er også svært vanleg i vestlege poplåtar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Swing - Musikkteori og tilpasning. Skildring av synkopering i swingdans.
Mariakyrkja på Gran

**Mariakyrkja**  er den miste av dei to systerkyrkjene på Granavollen i Gran kommune i Innlandet fylke. Det er ei langkyrkje av stein. Alderen er ikkje fastslått sikkert, men ein reknar vanlegvis med at ho vart oppført på fyrste halvdel av 1100-talet. Mariakyrkja har truleg vore klosterkyrkje eller soknekyrkje. Etter reformasjonen vart ho truleg relativt lite brukt.

Kyrkja brann etter eit lynnedslag i 1813 og stod som ruin til 1860-talet, då ho vart sett i stand for å vere interimskyrkje medan Nikolaikyrkja vart restaurert. Sidan vart Mariakyrkja restaurert i 1912–13 og igjen i 1990–92.

Diktaren Aasmund Olavson Vinje er gravlagd like vest for kyrkja.

## Litteratur
* 
* 
* 
*Sven Rosborn, 2014, *Søsterkirkene og Steinhuset på Granavollen* : *Studier i eldre norsk steinbyggerkunst*. [Gran 2014]: Stiftelsen Steinhuset på Gran. ISBN 978-82-999607-0-0

## Bakgrunnsstoff
* 
* Gran/Tingelstad kyrkjelyd
*
Ta mig

**«Ta mig»** (svensk for *Ta meg*) er ein song av den svenske songaren Linda Bengtzing. Songen er skriven av Nicke Borg og Jojo Borg Larsson.

## Eurovision
### Melodifestivalen 2014
«Ta mig» varmed i den fjerde semifinalen i Melodifestivalen 2014, den svenske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
*
Den angelsaksiske krønika

***Den angelsaksiske krønika*** er ei manuskriptsamling som gjev eit historisk oversyn og samtidige nedteikningar om viktige hendingar i England frå år 60 f.Kr. til 1154. Krønikeskrivinga byrja under kong Alfred (871–899), og blei oppdatert på forskjellige stader fram til midten av 1100-talet. Den angelsaksiske krønika er både det første større verket på gammalengelsk prosa og det første samanhengjande historieverket på eit vesteuropeisk folkespråk.

Ni utgåver eller fragment av Den angelsaksiske krønika har overlevd fram til våre dagar. Sju av desse er ulike originalversjonar og to er kopiar. Den eldste er *Parker-krønika*, som har namn etter den tidlegare eigaren Matthew Parker. Denne krønika er no ved Corpus Christi College i Cambridge. To er ved Bodleian Library i Oxford, medan British Museum i London eig resten.

## Kjelder

*Angelsaksiske Krønike (6. februar 2013), *Store norske leksikon*. Henta 8. desember 2013.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anglo-Saxon Chronicle|Anglo-Saxon Chronicle]]» frå ,  den 8. desember 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
Cædmons hymne

**Cædmons hymne** er eit kort gammalengelsk dikt frå 600-talet som ærar Gud som den allmektige skaparen av verda, dikta av gjetaren Cædmon ved klosteret i Whitby. Diktet er blitt utvida av fleire forfattarar i den såkalla **Cædmon-syklusen** over eit lengre tidsrom fram til rundt år 1000.

Cædmons hymne blei laga til munnleg framføring og overlevering. Det blei skrive ned på gammalengelsk og i latinsk omsetjing i fleire manuskript av *Historia ecclesiastica gentis Anglorum* av Beda.

## Tekst
Den følgjande teksten på gammalengelsk byggjer på den eldste kjende nedskrifta av diktet, frå Northumbria på 700-talet.

;gammalengelsk
:nu scylun hergan &nbsp; hefaenricaes uard
:metudæs maecti &nbsp; end his modgidanc
:uerc uuldurfadur &nbsp; swe he uundra gihwaes
:eci dryctin &nbsp; or astelidæ
:he aerist scop &nbsp; aelda barnu*m*
:heben til hrofe &nbsp; haleg scepen.
:tha middungeard &nbsp; moncynnæs uard
:eci dryctin &nbsp;  æfter tiadæ
:firum fold*u* &nbsp; frea allmectig

;latinsk (Beda)
:Nunc laudare debemus auctorem regni caelestis,  
:potentiam creatoris, et consilium illius  
:facta Patris gloriae: quomodo ille,  
:cum sit aeternus Deus, omnium miraculorum auctor exstitit;  
:qui primo filiis hominum  
:caelum pro culmine tecti  
:dehinc terram custos humani generis 
:omnipotens creavit.

;moderne engelsk omsetjing
:Now [we] must honour the guardian of heaven, 
:the might of the architect, and his purpose, 
:the work of the father of glory
:as he, the eternal lord, established the beginning of wonders;
:he first created for the children of men
:heaven as a roof, the holy creator
:Then the guardian of mankind,
:the eternal lord, afterwards appointed the middle earth,
:the lands for men, the Lord almighty.

## Kjelder

*Nessheim, Ragnhild. «Caedmon» (16. mars 2009), *Store norske leksikon*. Henta 8. desember 2013.

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cædmon's Hymn|Cædmon's Hymn]]» frå ,  den 8. desember 2013.*
Bengaltiger

**Bengaltiger** eller **kongetiger** (*Panthera tigris tigris*) er ein underart av tiger. Han er den mest talrike av nolevande underartar, og utgjer rundt halvparten av alle nolevande tigrar.
Bengaltigeren lever hovudsakleg i India, med mindre populasjoner i Bangladesh, Bhutan og Nepal. Bengaltiger er nasjonaldyr både i India og Bangladesh.

Bengaltiger er rekna som ein sterkt truga underart som omfatta under 2&nbsp;500 dyr i 2011. Talet på tigrar hadde då gått ned gjennom dei siste tre generasjonane, og leveområda deira hadde minka med om lag 50&nbsp;%.

## Skildring
Bengaltiger har pels med mørkebrune eller svarte striper på ein bakgrunn som kan vera lys oransje, gul eller i nokre høve kvit. Bakgrunnsfargen på buken og innsida av lemmene er kvit.
Gjennomsnittslengda til hannar er 270 til 310&nbsp;cm, medan den til hoer er 240 til 265&nbsp;cm. Halen er typisk 85–110&nbsp;cm, medan skulderhøgda er rundt 90–110&nbsp;cm. Hannar veg i gjennomsnitt ca. 221&nbsp;kg og hoer 140&nbsp;kg. Dei minste tigrane er funne i mangrovane Sundarbans, med hoer på 75–80&nbsp;kg.

## Leveområde
Bengaltigeren lever i ulike typar skog, mangrove, fjellområde og grassletter langs elvar. Særleg den sistnemnde habitattypen er i stor grad blitt omdanna til dyrka mark eller blitt degradert.

Ein reknar med at bengaltigeren vandra inn i Sør-Asia for rundt 12&nbsp;000 år sidan. Opphavlege strekte leveområdet deira seg over det meste av Sør-Asia, til dagens Burma/Myanmar i nordaust. Det er også observert tigrar i opptil 4&nbsp;100 meters høgd i Bhutan. I dag er området kraftig redusert, for det meste til verneområde av ulik storleik.

## Historie

Menneske har jakta på tigrar i lang tid, både for å verna folk og dyr og for å bruka delar av tigeren. I løpet av 1900-talet gjekk talet på tigrar i verda kraftig tilbake, og ein byrja forby jakt på dyra og handel med tigerdelar. I 1973 utnemnde India bengaltigeren til nasjonaldyr, og skipa verneplanen «Project Tiger».
India har i dag 27 tigerreservat spreidde utover landet, som Ranthambore nasjonalpark i vest, Namdapha og Manas nasjonalpark i nordaust, Parambikulam verneområde i sør og Kanha nasjonalpark sentralt i landet. Her lever mindre populasjonar, men det finst fleire døme på at tigrar har forsvunne heilt frå verneområde, hovudsakleg grunna krypjakt. Bengaltigrar lever også i Sundarbans, eit verna område delt mellom India og Bangladesh. Dette er eit pressa område prega av dødeleg konflikt mellom tigrar og menneske. I Nepal blei Banke nasjonalpark skipa i 2010.

## Bengaltiger i kulturen

Ein tiger er avbilda på eit segl frå Indusdalkulturen (3300–1300 f.Kr.). Tigeren blei også brukt som symbol på myntar slått i det sørindiske Tsjolariket.

I *Jungelboka* til Rudyard Kipling er bengaltigeren «Shere Khan» ein viktig fiende for menneskeguten Mowgli. I *Historien om Pi* av Yann Martel er ein bengaltiger kalla Richard Parker ein viktig figur.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bengal tiger|Bengal tiger]]» frå ,  den 9. desember 2013.*
Calypso

**Calypso** er ei musikk- og danseform frå Trinidad som i dag er utbreidd over store delar av Karibia. Ho er kjenneteikna av synkopering, rytmeinstrument som conga, bongo og steel drum, og underhaldande, ofte improvisert tekst. Calypso er særleg knytt til trinidadisk karneval. Musikkforma blei verdskjend i 1950-åra, med Harry Belafonte som ein kjend utøvar.

Calypso har tradisjon tilbake til kolonitida og byggjer på kulturen til slavar av afrikansk opphav og tradisjonar frå spanske, franske og til slutt britiske koloniherrar. Innhaldet i songane har tradisjonelt vore ei blanding av smedeviser, nyheitsformidling og underhaldning, med ein forsongar oppahvleg kjend som griot, seinare som *chantuelle*/*chantwell* og i nyare tid som *calypsonian*. Dei fremste calypsoutøvarane har høg status og nyttar ofte  fantasifulle artistnamn som Mighty Sparrow, Attila the Hun eller Lord Kitchener. 

Under andre verdskrigen, då amerikanske soldatar hadde opphald på Trinidad, byrja ein ta i bruk tomme oljefat som trommer (steel drum). På 1950-talet gjekk calypso som ein farsott over heile verda. Ein ny, raskare variant av calypso oppstod i 1970-åra, soca.

## Sjå òg
*Kaiso
*Mento

## Kjelder

*«Calypso» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Henta 8. desember 2013.


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Calypso music|Calypso music]]» frå ,  den 8. desember 2013.*
Hoff kyrkje

**Hoff kyrkje** er langkyrkje i stein frå mellomalderen, truleg siste halvdelen av 1100-talet, i Østre Toten kommune i Innlandet fylke.

Under eit bondeopprør i 1508 vart kyrkja sett i brann. Dagens vesttårn er frå ei stor ombygging i 1700–03. Det var mange vølingar på 1800-talet, og i 1894–95 vart kyrkja restaurert under leiing av Johan Meyer. Si noverande framtoning fekk ho etter ei restaurering i 1952 etter planar av Finn Bryn.

Gravkapellet på kyrkjegarden vart oppført i 1926 og ombygd i 1963 og 1984.

## Bilete

Fil:Hoff kirke på Østre Toten A.JPG|Koret er apsidalt avslutta
Fil:Hoff kirke portal.jpg|Portal
Fil:Modell av en tidligere utgave av Hoff kirke på Østre Toten.JPG|Modell av tidlegare utgåve av kyrkja
Fil:Altertavla i Hoff kirke, Østre Toten.jpg|Altartavle
Fil:Maleri av nattverden fra altertavla til Hoff kirke, Østre Toten.jpg| Nattverdsbiletet
Fil:Hoff-kirke - 16.jpg|Preikestol
Fil:Døpefonten i Hoff kirke, Østre Toten.jpg|Døypefont
Fil:Interiøret i Hoff kirke, Østre Toten.JPG|Mot orgelgalleriet


## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Hoff kyrkjelyd 
*
Is It Possible

**«Is It Possible»** (engelsk for *Er det mogleg*) er ein song som frå 2014. Sidan 2. desember 2013 var songen tilgjengeleg på Internett, framført av ein ukjend songar. Songen er skriven av Edgars Kokorevičs og Sabīne Vidriķe.

## Eurovision
### Dziesma 2014
«Is It Possible» var eit av bidraga i Dziesma 2014, den latviske uttakinga til Eurovision Song Contest 2014 i København i Danmark.

## Kjelder
* 
* 
*
Automatisk identifikasjonssystem

**Automatisk identifikasjonssystem** eller **Automatic Identification System** (engelsk), kortform **AIS**, er eit antikollisjonshjelpemiddel og overvakingssystem for skipsfarten. Fartøy som har utstyr for AIS om bord sender ut og utvekslar informasjon om identitet, posisjon, fart, kurs, osb. over frekvensar på VHF-bandet. AIS blir og nytta av maritime trafikksentralar for å halde oversyn over skipstrafikken innan områda deira.

Rekkevidda varierer, men kan vere opp til omkring 40+ nautiske mil. Etter krav frå IMO skal fartøy over 300 brutto registertonn i internasjonal fart ha utstyr for sending og mottak av AIS-signal. Dei aller fleste skip har i dag AIS. 

Fiskefartøy over 18 meter må ha installert AIS klasse A innan 31. mai 2013.

Fiskefartøy over 15 meter må ha installert AIS klasse A innan 31. mai 2014.

I 2005 sendte Noreg opp ein eigen satellitt for å motta AIS-signal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Automatisk identifikasjonssystem|Automatisk identifikasjonssystem]]» frå ,  den 9. desember 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Om AIS , frå kystverket.no
* AIS-kart fra nettstedet marinetraffic.com (engelsk)
Skjelle

**Skjelle** er eit namn nytta om ein kald austavind frå innlandet og ut fjordane på Vestlandet. Namnet kjem frå det norrøne ordet *skjalla*, som tyder å smelle eller å kvine.
Strøklengd

**Strøklengd** (engelsk *fetch*) er lengda ein bølgjeskapande vind har blese over open sjø. Omgrepet vert nytta innan geografi og meteorologi og effektane er vanlegvis knytte til sjøgang. 

Strøklengda og vindstyrken er dei to avgjerande faktorane for sjøgangen og kor store bølgjene kan verte. Vindretninga vert rekna som konstant. Dess lengre strøklengda og større vindstyrken er, dess meir vindenergi vert påført vassflata og dess større vert havbølgjene. 

## Flyttande strøklengd
Lågtrykk skapar gjerne kraftig vind, og når lågtrykka flyttar seg med same fart som bølgjene får ein det ein kallar flyttande strøklengd («moving fetch»). Dette fører til at dei same bølgjene får tilført meir og meir energi frå vinden, og dermed kan bølgjehøgda vert høgare enn det strøklengda normalt skulle tilsei. 

## Døme

Vind som bles frå austkysten av Nord-Amerika til vestkysten av Irland har ei ekstrem lang strøklengd, og skapar særs høge bølgjer om vindstyrken er høg og vindretninga den same lengda. 

Dei største bølgjene i sørlege og sentrale område av Nordsjøen oppstår i samband med nordavind som strekkjer seg frå Svalbard og heilt sør til sørkysten av Nordsjøen. Bølgjehøgdene kan då verte over 12 meter. 

## Sjå òg
* sjøgang
* havbølgje
* stormflod

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Fetch (geography)|Fetch (geography)]]» frå ,  den 9. desember 2013.*
Systerkyrkjene i Gran

**Systerkyrkjene i Gran** er to kyrkjer bygde i stein i mellomalderen, og som står tett attmed kvarandre på Granavollen i Gran kommune på Hadeland. 
Den eldste og minste av dei har namnet Mariakyrkja. Ho er ei langkyrkje med romanske og gotiske stiltrekk frå før år 1150. Ho har i dag plass til 150 menneske og var truleg soknekyrje for Gran. Den største og litt yngre heiter Nikolaikyrkja og har i dag 250 plassar. Ho er frå før år 1200 og var i si tid fylkeskyrkje for Hadeland.

Stein frå ombygginga på slutten av 1200-talet vart nytta i bygginga av Steinhuset på Granavollen. Dette er eit profant bygg og kan hende bygd nokre år før Håkonshallen i Bergen, som er bygd etter 1260. Dette vil i tilfelle flytte tidspunktet for ombygginga av kyrkjene nokre år bakover i tid frå slutten til midten av 1200-talet.

Segna seier at det var to søstrer som var uvener og måtte ha kvar si kyrkje, men i mellomalderen var det ikkje uvanleg at det vart bygd fleire kyrkjer tett inntil kvarandre, men med ulik funksjon.

I søraustre hjørne av kyrkjegarden står eit steintårn frå mellomalderen som kan ha vore ein forsvars- og tilfluktsstad før det vart tatt i bruk som klokketårn. Kyrkjeklokkene i stopulen er langt nyare enn resten av tårnet og er frå 1860-åra.

Granavollen har vore samlingsstad i uminnelege tider. Det eldste funnet herfrå er runesteinen på Granavollen frå 1000-talet. Han står no bak koret på Nikolaikyrkja.

Utanfor porten til Søsterkyrkjene står ein milestein som oppgir at det er 533 km til Nidaros, og dette er langs pilegrimsleia gjennom Gudbrandsdalen. Tårna på Søsterkyrkjene dannar utgangspunktet for kommunevåpenet til Gran kommune. Aasmund Olavsson Vinje er gravlagd på kyrkjegarden til Søsterkyrkjene, og i 1873 vart det reist eit monument over Vinje framfor Nikolaikyrkja.

## Sjå òg
Sjå særskilde artiklar for kvar av kyrkjene:
*Nikolaikyrkja
*Mariakyrkja

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Søsterkirkene på Gran|Søsterkirkene på Gran]]» frå ,  den 17. mai 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* 

## Litteratur
*Sven Rosborn, 2014, *Søsterkirkene og Steinhuset på Granavollen* : *Studier i eldre norsk steinbyggerkunst*. [Gran 2014]: Stiftelsen Steinhuset på Gran. ISBN 978-82-999607-0-0
Keaton Henson

**Keaton Henson** () er ein engelsk folkrock-musikar, kunstnar og diktar frå London.

Keaton Henson var fødd i London. Henson er son av skodespelaren Nicky Henson og ballettdansaren Marguerite Porter. 

## Musikk
Henson spelar som oftast gitar og syng. Han lid av kraftig sceneskrekk, og held derfor sjeldan konsert. Henson er også kjent for å halda seg utanføre rampelyset, ved at han berre svarar på mail frå journalister med enkle spørsmål. 

Musikkarrieren til Henson starta da han byrja å spele inn songar i heimen sin. Ein venn overtala Henson til å publisere songen på internett, og slik starta det heile. I november 2010 ga han ut sitt debutalbum, *Dear...*, men han gav berre ut ei lita mengde. Han produserte alt sjølv. I 2011 gav han ut singelen «Metaphors».  Keaton Henson sitt gjennombrot var likevel 7. september 2011 då Zane Lowe spelte songen «You dont know how lucky you are» på BBC Radio 1. Songen fekk mykje merksemd frå publikum.

Henson har halde seg mest aleine, og dette har sett eit tydelig preg på musikken hans.  Songane har ei personleg meining og er ofte om noko trist, slik som hjartesorg og einsemd. Til dømes handlar songen «You dont know how lucky you are» om at den han elskar er med ein annan og han lurar på om han kjenner og elskar henne like godt som han gjer.

Henson gav ut albumet *Dear...* for andre gong i 2012 på sitt eige plateselskap, Oak Ten Records.  Albumet blei veldig kritikarrost, og på Metacritic fekk albumet 70 av 100 poeng. Musikkvideoen til «Small hands» vann prisen for beste musikkvideo på Rushes Soho Shorts i 2012. Henson gav ut singelen *The Lucky EP* i juli i 2012.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Keaton Henson|Keaton Henson]]» frå ,  den 9. desember 2013.*