open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Namnet Mark

**Mark** og **Marc** er mannsnamn danna som kortformer av Markus/Marcus. Desse namna har latinsk opphav og viser til guden Mars, men er blitt spreidde innan den kristne verda gjennom evangelisten Markus, kjend som Marc på fransk og Mark på engelsk.

Mark eller Marc har namnedag den 25. april i Estland, Frankrike, Noreg og Ungarn.

## Bruk
Marc er eit svært vanleg namn i Belgia, og er også mykje brukt i Frankrike og Spania. Forma Mark er vanleg i USA. Namnet kan også vera eit slektsnamn.

I Tyskland var *Marc* og *Mark* mykje bruke for gutebarn fødde på 1970-, 1980- og 1990-talet.

I Noreg var namnet mest populært rundt 1960, då over av gutebarn 0,10 % fekk namnet Mark. I 2009 var det 494 menn som heitte Mark og 140 som heitte Marc i Noreg.

## Namneberarar
*Marc-Antoine Charpentier (1643&ndash;1704), fransk komponist
*Mark Twain (1835&ndash;1910), psevdonym for den amerikanske forfattaren Samuel Clemens
*Mark Antokolskij (1843&ndash;1902), russisk bilethoggar
*Marc Bloch (1886&ndash;1944), fransk historikar
*Marc Chagall (1887&ndash;1985), russisk-fransk surrealistisk målar
*Mark Tajmanov (f. 1926), russisk sjakkspelar og konsertpianist
*Mark Levon Helm (f. 1940), USA-amerikansk musikar frå The Band
*Marc Charig (f. 1944), engelsk trompetist
*Marc Bolan (1947-1977), engelsk rockemusikar
*Mark Knopfler (f. 1949), skotsk vokalist frå Dire Straits
*Marc Ravalomanana (f. 1949), madagassisk president
*Mark Hamill (f. 1951), USA-amerikansk skodespelar 
*Marc Ribot (f. 1954), USA-amerikansk gitarist
*Mark St. John (1956-2007), USA-amerikansk gitarist frå Kiss
*Marc Emery (f. 1958), kanadisk cannabisaktivist 
*Marc Jacobs (f. 1963), USA-amerikansk klesdesignar
*Mark Lanegan (f. 1964), USA-amerikansk rockemusikar
*Mark Wahlberg (f. 1971), USA-amerikansk skodespelar
*Mark Schwarzer (f. 1972), australsk fotballspelar
*Mark Shuttleworth (f. 1973), sørafrikansk entreprenør og den første afrikanaren i verdsrommet
*Mark Paston (f. 1976), newzealandsk fotballspelar
*Mark van Bommel (f. 1977), nederlandsk fotballspelar
*Marc Planus (f. 1982), fransk fotballspelar
*Mark González (f. 1984), chilensk fotballspelar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mark (navn)|Mark (navn)]]» frå ,  den 24. april 2009.*
Statens nærings- og distriktsutviklingsfond

**Statens nærings- og distriktsutviklingsfond** (**SND**) blei oppretta i 1993 gjennom samanslåing av Distriktenes utbyggingsfond, Industribanken, Industrifondet og Småbedriftsfondet. Etter kvart gjekk også Statens lånekasse for aviser, Statens Fiskarbank og Statens Landbruksbank inn i fondet. Frå og med 2004 har det vore ein del av Innovasjon Norge.
Statens landbruksforvalting

**Statens landbruksforvalting** (**SLF**) var ein norsk statleg etat under Landbruks- og matdepartementet som skulle bidra til ei samordna, heilheitleg og effektiv forvaltning av økonomiske og juridiske verkemiddel retta mot landbruket og landbruksbasert næringsmiddelindustri. Etaten hadde ansvar for å sikre ei stabil matforsyning og ein stabil marknad med godt fungerande næringsmiddelindustri. Statens landbruksforvalting held til i Oslo og hadde omkring 190 tilsette. SLF vart skipa  1. juli 2000.

Den 1. juli 2014 blei SLF slått saman med Statens reindriftsforvaltning til Landbruksdirektoratet.

## Kjelder
Norges Eksportråd

**Norges Eksportråd** var eit rådgjevande organ som tok føre seg spørsmål om handels- og eksportpolitikk. Rådet arbeidde med praktiske tiltak for å fremme eksportverksemd. Dei overtok den kommersielle etterretningstenesta i utlandet i samarbeid med Utanriksdepartementet. Dei gav ut tidsskriftet *[[Norges Utenrikshandel]]* og eksportpublikasjonan Norway Exports. 

Norges Eksportråd vart ein del av Innovasjon Norge frå 1. januar 2004.

## Kjelder

* Gyldendals nye konversasjons leksikon 1954
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norges Eksportråd|Norges Eksportråd]]» frå ,  den 24. april 2009.*
Distriktenes utbyggingsfond

**Distriktenes utbyggingsfond** (**DU**) var tidlegare eit statleg fond i Noreg for å fremme næringsverksemd i distrikta, ved rådgjeving, lån og investeringstilskot. Det blei oppretta i 1961 og eksisterte fram til 1993 då det blei omorganisert som ein del av Statens nærings- og distriktsutviklingsfond (SND). SND vart igjen frå og med 2004 ein del av Innovasjon Norge. Distriktenes utbyggingsfond hadde hovudkontor i Oslo.

Direktørane i Distriktenes utbyggingsfond var Reidar Carlsen (1961–1978), Leif Aune (1978–1990) og Terje Stubberud (1991–1992).
Taupo

**Taupō**, eller **Taupo**, er ein by ved breidda til innsjøen Lake Taupo sentralt på Nordøya på New Zealand. Han er setet til Taupo District Council og ligg i den sørlege delen av regionen Waikato.

Taupo har eit innbyggjartal på 22 000. I 1953 fekk Taupo offisiell bystatus *(borough)*, men har sidan 1989 vorte administrert av Taupo District Council, og distriktet omfattar både sjølve byen Taupo og tilliggjande landområde. 

Namnet «Taupo» kjem frå maori *Taupō-nui-a-Tia*. Bokstaveleg omsett tyder det 'Den store kappa til Tia', der Tia er namnet til han som oppdaga innsjøen.

## Geografi
Taupo ligg ved utløpet til Tauposjøen, den største innsjøen på New Zealand, i det nordaustlege hjørnet til sjøen der han tømmer seg i Waikatoelva. Elva dannar eit av dei flottaste fossefalla på New Zealand, Huka Falls, eit kort stykke nord for byen. Byen er eit senter for vulkansk og geotermisk aktivitet, og varme kjelder som høver til bading finst fleire stader i nærleiken. Vulkanfjellet Mount Tauhara ligg seks km mot aust.

Taupo ligg ved riksvegen *State Highway 1* som her ligg i same trasé som *State Highway 5*. Byen ligg 53 km nord for Turangi. Han er eit av dei få sentera på New Zealand som aldri har vore knytt til jarnvegsnettet.

## Vêrlag

## Økonomi
Taupo er eit turistsenter, særleg om sommaren, der ein finn panoramautsikt over sjøen, og mot dei vulkanske fjella i nasjonalparken Tongariro National Park i sør. Her finst ei rekkje aktivitetar for tilreisande, mellom anna fallskjermhopp, paragliding, vassport og mountain biking. 

Taupo yter tenester til ei rekkje skogbruksverksemder i området, mellom desse Kaingaroaskogen, den største menneskeskapte skogen på den sørlege halvkula, med tilhøyrande trelastindustri. Eit stort sagbruk ligg om lag 3 km nordaust for byen.   

Den termiske kraftstasjonen Wairakei geothermal power station ligg nokre få km nord for byen.

## Transport
Taupo ligg ved riksvegane *State Highway 1* og og *State Highwau 5* og turistvegen *Thermal Explorer Highway*. Alle desse tre vegane går saman i ei elleve kilometers strekning frå Wairakei i til den sørlege delen av Taupo. 

Flyplassen Taupo Airport ligg sør for byen. Frå flyplassen har Air New Zealand og Eagle Airways direkte flyruter til Auckland og Wellington

## Venskapsbyar
*  Hakone i Japan
*  Noumea i Ny-Caledonia
*  Suzhou i Kina
*  Xi'an i Kina

## Panorama

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Taupo|Taupo]]» frå ,  den 25. april 2009.*  

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside til distriktsstyret
* Destination Lake Taupo
* Wikitravelside om Taupo
* Heimeside for Turangi og Lake Taupo 
* Gatekart over Taupo   
* Taupo bibliotek
Bisjkek

**Bisjkek** er hovudstaden og den største byen i Kirgisistan. I 2023 hadde byen rundt 1,15 millionar innbyggarar.

Byen ligg midt i elvedalen til Tsju. I 1825 bygde khanen av Kokhand ei festning her som forsvar mot russisk ekspansjon. Russland tok likevel makta over området i 1860, og skipa den moderne byen her i 1878.

Bykjernen har breie alléar i eit rutenett, fleire parkar og frukthagar, med gamle marmor-bygningar som er kombinert med bygningar og leilegheitskompleks i sovjetisk stil.

## Namn
På kirgisisk er *bisjkek* ein type stav som blir bruka til å laga ein tradisjonell drikk av gjæra hoppemjølk, *kumis*.
Bynamnet er også blitt tolka som ei forvansking av det opphavlege sogdiske namnet, Peshagakh, som kan tyda ‘stad under fjella’. Ei anna forklaring er at det viser til ‘fem riddarar’ som etter soga slost om herredøme over Tsju-dalen. Russarane kalla han Pisjpek. Frå 1926 til 1991 var byen kjent som *Frunze*, etter bolsjevik-kommandøren Mikhail Frunze. Namnet «Bisjkek» blei gjeninnført etter ei folkerøysting i 1991.

## Historie

Bisjkek har opphav ved ein festning i Kokhand-khanatet skipa i 1825. I 1864 blei festningen jamna med jorda, men busettinga blei gjenoppretta i 1878 av det russiske styret. I 1926 blei byen døypt om til Frunze etter Mikhail Frunze, ein lokal leiar som bidrog til å dempe motstanden mot den bolsjevikske regjeringa.

Etter brotet med Sovjetunionen blei Kirgisistan uavhengig i 1991 og byen blei på nytt døypt om til Bisjkek. I dag er det ein pulserande og relativt moderne by, og inneheld blant anna den amerikanske luftvernbasen Ganci. (Russland har eigen luftvernbase nær Kant.)

## Stader å sjå
* Fjellet Tien Shan ligg i bakgrunnen av byen.
* Fleire statuar av Vladimir Lenin står ennå, og den største er på den andre sida av parlamentsbygningen i ein lauvrik park. Ein sjeldan ryttarstatue av Lenin står i ein stor park ved jernbanestasjonen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Terese

**Terese** og **Therese** er kvinnenamn av uklart opphav. Bruken av namna var først kjend på den iberiske halvøya, men det er vanleg å rekna med at dei har gresk opphav. Terese har namnedag den 26. april både i Noreg og Sverige.

## Opphav
Dei tidlegaste kjende formene av namnet er *Therasia*, namnet på kona til heilage Paulinus av Nola på 300-talet, og  *Theresia*. Den vanlege spanske skrivemåten blei etterkvart Teresa, og namnet blei utbreidd gjennom helgenen Teresa av Ávila, som levde på 1500-talet.

Namnet blei til Thérèse (to stavingar, siste e-en er stum) på fransk, som også kan skrivast Theres, og Therese/Terese i tysk og skandinavisk namneskikk. Tea, Thera, Tere, Terri, Tess, Tessa, Trees og Tracy er nokre kortformer av namna.

Moglege greske opphavsord er *thera*, 'jakt', *theros* (θερος), 'sommar' og *therizo* (θεριζω), 'å hausta'. Det kan også stamma frå Thera, eit eldre namn for Santoríni.

## Namneberarar
* Teresa av Lisieux eller Thérèse av Jesusbarnet(1873-1897), fransk nonne og helgen
* Thérèse Lemoine-Lagron (1891-1949), fransk kunstnar 
* Therese Nortvedt (f. 1953), norsk kunstnar
* Teréz Hollo (f. 1974), norsk filmprodusent
* Terese Riis (f. 1975), norsk scenograf
* Terese Pedersen (f. 1980), norsk handballspelar
* Therese Johaug, (f. 1988) norsk langrennsløpar

## Kjelder
*
*behindthename.com
Solveig Sollie

**Solveig Helene Sollie** () er ein norsk politikar frå Kristeleg Folkeparti. Ho vart vald inn på Stortinget frå Telemark i 1985. Ho vart statsråd i Forbrukar- og administrasjonsdepartementet i 1989 i Jan P. Syse si regjering. Departementet skifta under regjeringstida hennar seinare namn til Familie- og forbrukardepartementet.

Sollie var nestleiar i KrF frå 1987 til 1991. Frå 1998 til 2004 var ho fylkesmann i Telemark.

## Regjering
* 1. januar&nbsp;1990&ndash;3. november&nbsp;1990 - Statsråd Familie- og forbrukardepartementet
* 16. oktober&nbsp;1989&ndash;31. desember&nbsp;1989 - Statsråd Forbrukar- og administrasjonsdepartementet med ansvar for familie- og forbrukarsaker

## Stortingskomitear
* 1985&ndash;1989 - medlem i Sosialkomitéen
* 1985&ndash;1989 - medlem i Finanskomitéen
* 1985&ndash;1989 - varamedlem i Valkomitéen
* 1989&ndash;1993 - medlem i Landbrukskomitéen
* 1993&ndash;1997 - medlem i Den førebuande fullmaktskomitéen
* 1993&ndash;1997 - nestleiar i Familie-, kultur- og administrasjonskomitéen
* 1993&ndash;1997 - varamedlem i Den utvida utanrikskomitéen
* 1993&ndash;1997 - medlem i Valkomitéen

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Stortinget.no - Biografi
Kaimanawa-fjella

**Kaimanawa-fjella** (engelsk *Kaimanawa Range* eller *Kaimanawa Ranges*) er ei fjellkjede som ligg sentralt på Nordøya på New Zealand i regionen Manawatu-Wanganui. Ho strekkjer seg 50 km i nordaustleg-sørvestleg retning gjennom for det meste gjennom ubygd land til sør for innsjøen Lake Taupo, på austsida av «Øydemarksvegen» (*Desert Road*). Åssidene dannar delar av det vulkanske platået på Nordøya.

Landområda kring fjellrekkja er tilvakse med kratt og av dårleg kvalitet i vest, der det aude området Rangipo Desert ligg. Store delar av dette området vert nytta av den newzealandske hæren som øvingsområde. Mot aust er jordsmonnet meir grøderikt, men landskapet er svært ulendt.

Spesielt for Kaimanawa-fjella er kaimanawa-hestar, ville etterkomarar av tamme hestar som går fritt i åsane. Til skilnad frå dei fleste fjellrekkjer på New Zealand, er mykje av Kaimanawa Range oppdelt og i privat eige.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaimanawa Range|Kaimanawa Range]]» frå , den 25. april 2009.*
Festøya

**Festøya** er ein matrikkelgard og eit trafikknutepunkt i Ørsta kommune på Sunnmøre. Matrikkelgarden har gardsnummer 86 i Ørsta. Han ligg heilt nordaust på Vartdalsstranda der Hjørundfjorden tek av frå Storfjorden. Festøya høyrde frå gamalt av til Giskegodset. Fram til 1742 var garden einbølt, sidan har han vore delt i to. Brukarane vart sjølveigarar då dei kjøpte bruka sine i 1771. Like sør for tunet stig Festøykollen bratt opp. Dette gjer at garden har lite sol og ligg tungvint til for jorddyrking. Tidlegare vart to lakseverpe høgt verdsette.

## Namn
Namnet «Festøya» er i dagens offisielle skrivemåte eit resultat av ei misforstått fornorsking av Festø (fe-stø). Staten kartverk hevda i 2023 at namnet kjem av «ør/øy» i betydning ei slette ved sjøen som er bygd opp av morenemasse tilført av eit vassdrag. Nå er det slik at det på denne staden ikkje finst verken lågt sletteland eller vassdrag.

Namnet viser til den gamle tradisjonen med å frakta buskapen på sommarbeite over fjorden frå Sula og Hareidlandet. «Stø» kan i denne samanhengen bety landingsplass for båtane dei brukte, og/eller «mjølkeplass/nattlæge» for buskapen.

## Folketalsutvikling
*1801: 15 personar – (2 heimar)
*1865: 15 personar – (2 heimar)
*1900: 21 personar – (2 heimar)
I dag (2009) er det ikkje fastbuande i Festøya.

## Samferdsel
Første vegen til Festøya langs Vartdalsstranda var ferdig kring 1890. Då det kom biltrafikk vart det prøvedrift med ferje somrane 1937–1939. Ei privat ferje som gjekk mellom Magerholm og  Aure i Sykkylven kunne tingast. I 1939 var det frakt 107 bilar over Festøya. For å sikre framtidig ferjedrift bygde Johannes Festøy privat ferjekai som var klar til bruk i 1947. Frå 1947 til 1949 gjekk ferja mellom Magerholm og Sykkylven ein dagleg tur til Festøy. I 1950 stod fejekaia på Sunde i Sula klar til bruk, og det kom i gang rute mellom Festøya. Då auka trafikken sjølv om vegen til Festøya var svært dårleg. Ny veg langs Vartdalsstranda var ferdig i 1959. I 1964 var ei ny ferjekai ferdig. Ho var bygd av vegstyresmaktene. 
I dag har  ferjerute Festøya - Solavågen (ho går framleis til Sunde, namnet Solavågen vart truleg valt fram for Sunde då dette stadnamnet finst andre stader i nærleiken). Fylkesveg 71 har ferjerute Festøya - Hundeidvik. Vegen frå Festøy til Store-Standal, som i dag er fylkesveg 65 vart opna for trafikk i 1966.

## Fornfunn
I 1977 undersøkte arkeologar ei gravrøys som måtte vekk for å gi plass til veganlegg. Røysa var ei båtgrav, truleg frå 800-talet. Det var uråd å seie kor stor båten hadde vore. I røysa vart det funne våpenrestar, perler av glas og rav og eit bronsebeslag som ein reknar med kjem frå Irland.

Tidlegare har det vorte funne ei steinøks og ei treklubbe.

## Kjelder
Waitahanui-elva

**Waitahanui-elva** (engelsk *Waitahanui River*) er ei elv i regionen Waikato på Nordøya på New Zealand.

## Geografi

Waitahanui er ei av dei tre største elvene som renn inn i Tauposjøen (dei andre er Tongariro-elva og Taupo-Tauranga-elva). Waitahanui renn ut frå åssidene i Kaimanawa Range og kryssar riksvegen *State Highway 1* der ho renn gjennom busetnaden Waitahanui, før ho når Tauposjøen.

## Sportsfiske

Waitahanui er ei populær fiskeelv, og i vintermånadane går regnbogeaure og aure opp i elva for å gyta. I munningen til Waitahanui føregår òg *Picket Fence Catch* («stakittgjerdefisket)», der ein ofte kan sjå sportsfiskarar stå skulder ved skulder i vatn til brystet tvers over elvemunningen, der dei pørver å fanga så mykje fisk som råd når han går opp i elva.

## Debatt om offentleg tilgjenge
I seinare år har det kome til auka spenning mellom lokale maoriar og sportsfiskarar om tilgjenge til elva. Etter den avtalen som gjeld for tida, har sportsfiskarar som har løyst fiskelisens rett til å ferdast 20 meter frå elvebreidda. Somme lokale grunneigarar har ikkje vore samde i dette, slik at det har kome til ein del konfrontasjonar mellom fiskarar og grunneigarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Waitanahui River|Waitanahui River]]» frå ,  den 25. april 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Miljødepartementet om tilgjenge til elva
* Kart over elva
Anzac-dagen

**Anzac-dagen** den 25. april er ein dag til minne om soldatar frå dei australske og newzealandske militæra som har kjempa i krigar. Han er offentleg høgtidsdag i Australia og New Zealand, men også på Cookøyane, Niue, Samoa og Tonga.

Dagen blei først markert til ære for medlemmene av Australian and New Zealand Army Corps (ANZAC) som kjempa i slaget ved Gallipoli under første verdskrigen. Seinare tok ein også med soldatar som hadde kjempa i Frankrike og Belgia, og deretter er alle krigsveteranar blitt æra.

Markeringar på Anzac-dagen kan vera militærparadar, veteransamlingar, minnesgudstenester og kransnedlegging på minnesmerke for falne og liknande seremoniar. Det er også vanleg å drikka kaffi med rom, ein såkalla *gunfire breakfast* som mange soldatar drakk før dei gjekk ut for å kjempa.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:ANZAC-dagen|ANZAC-dagen]]» frå , og «[[:en:Anzac Day|Anzac Day]]» frå  den 25. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Kranj

**Kranj** (tysk *Krainburg*) er ein by og ein bykommune i den statistiske regionen Gorenjska i Slovenia.

Kranj er den tredje største kommunen og den fjerde største byen i Slovenia med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 20 km nordvest for Ljubljana. Han er eit senter i Kranjska, nordvest i Slovenia, og er hovudsakleg ein industriby med industriar som elektronikk og gummi. Den historiske regionen Kranjska er kalla opp etter byen, som var hovudstad i denne regionen tidleg i mellomalderen.

Byen er òg kjend for idrettsanlegga, mellom anna fotball, tennis og basketball, og det største symjeanlegget i landet, der mellom anna europameisterskapen i vasspolo vart halde i 2003. 

Sentrum i byen består av ein godt bevart gamleby frå mellomalderen. Dette området ligg mellom elvane Kokra og Sava.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff

*
* Offisiell turistside

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kranj|Kranj]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar
Koper

**Koper** (italiensk *Capodistria*) er ein by og ein bykommune i den statistiske regionen Obalno-kraška i Slovenia. Etter fleire folkerøystingar blei Ankaran skild ut frå Koper og oppretta som eigen kommune i 2011.

Koper er ein kystby og den største hamnebyen i landet og ligg ved kysten av Adriahavet. Sjølve byen har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar, medan kommunen har vel 50&nbsp;000. Koper er offisielt tospråkleg med både slovensk og italiensk som offisielle språk. Attraksjonar i Koper er mellom anna Pretorianarpalasset i venetiansk gotisk stil, klokketårnet Carmine frå 1100-talet og domkyrkja St. Nazarius med tårn frå 1300-talet.

Koper ligg òg ved ein av dei største grenseovergangane mellom Slovenia og Italia. 

## Historie

Koper utvikla seg frå ein eldgammal busetnad på ei øy søraust i Koperbukta. I den greske antikken vart byen kalla *Aegida*, og seinare vart han kjend med dei latinske namna *Capris*, *Caprea*, *Capre* eller *Caprista*, som det moderne slovenske namnet kjem frå. 

I 568 flykta romerske innbyggjarar frå den nærliggande *Tergeste* (dagens Trieste) til Capris på grunn av invasjonen til langobardane. Tl ære for den austromerske keisaren Justinian II, vart byen omdøypt til *Justinople*. Seinare kom Justinople under både langobardisk og frankisk styre. 

Sidan 700-talet, og kanskje heilt sidan 500-talet, har Koper vore sete i eit bispedøme. Ein av biskopane i Koper var den lutherske reformanten Pier Paolo Vergerio. I 1828 vart bispedømet slått saman med bispedømet Trieste.

Det har eksistert handel mellom Koper og Venezia sidan 932. I krigen mellom Venezia og Det tysk-romerske riket var Koper på den tyske sida, og som følgje av dette fekk han byrettar i 1035 av keisar Konrad II. Frå 1232 kom Koper under patriarkatet Aquileia og i 1278 vart han ein del av Republikken Venezia.

Koper voks og vart hovudstad i det venetianske Istria og fekk namnet *Caput Histriae*, «hovudstaden i Istria», som det moderne italienske namnet *Capodistria* kjem frå. 

Etter den første verdskrigen vart byen ein del av Italia, og etter den andre verdskrigen vart han ein del av Sone B i Fristaten Trieste og kontrollert av Jugoslavia. Dei fleste italienske innbyggjarane forlet byen i 1954 då Fristaten Trieste vart oppløyst og Sone B vart ein del av det kommunistiske Jugoslavia. I 1977 vart det romersk-katolske bispedømet Koper skild frå bispedømet Trieste. 

Då Slovenia vart sjølvstendig i 1991 vart Koper den einaste kommersielle hamna i Slovenia. 

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Galleri

Koper Praetorian Palace.jpg|Pretorianarpalasset
Koper tower.JPG|Kopertårnet
Koper modern residential quarter.jpg|Moderne bustadområde.
Pogled na Koper iz Semedele.jpg|Hamna i Koper.


## Merknader

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Koper|Koper]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Novo mesto

**Novo mesto** er ein by og ein bykommune i den statistiske regionen Søraust-Slovenia i Slovenia. I 1998 blei Dolenjske Toplice, Mirna Peč og Žužemberk skilde ut frå Novo mesto og oppretta som eigne kommunar, og i 2006 blei Šmarješke Toplice og Straža skilde utsom eigne kommunar.

Novo Mesto ligg ved elva Krka i den tradisjonelle regionen Dolenjska i Slovenia, og sjølve byen har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen vert rekna som det økonomiske og kulturelle senteret i regionen. I 2006 vart han sete for eit katolske bispedøme. 

## Historie
Novo mesto, som tyder «ny by» vart grunnlagd som *Rudolfswert* (slovensk Rudolfovo) den 7. april 1365, kalla opp etter grunnleggjaren erkehertug Rudolf IV av Austerrike. Området der byen ligg har vore busett sidan førhistorisk tid. 

Etter den første verdskrigen og Austerrike-Ungarn vart oppløyst, vart byen offisielt *Novo mesto*. På tysk vart han òg kalla *Neustadtl*. Under den andre verdskrigen gjekk byen fram og tilbake mellom Tyskland og Italia, før tyskarane til slutt tok kontroll over han. 

I 1958 vart ein motorveg mellom Ljubljana og Zagreb i Kroatia bygd ferdig. I dag er denne vegen ein del av Europaveg 70. Med denne motorvegen vart Novo mesto langt betre knytt til resten av Slovenia og Jugoslavia, og vart gradvis eit viktig regionssenter.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Galleri

Kapitelj Novo mesto1.jpg|St. Nikolas-kyrkja.
Novo mesto Breg 2.JPG|Novo mesto ved Krka.


## Merknader

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Novo Mesto|Novo Mesto]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Domžale

**Domžale** er ein by og ein kommune i den statistiske regionen Sentral-Slovenia i Slovenia. Han ligg aust i den tradisjonelle regionen Gorenjska. I 1998 blei ein del av kommunen skild ut til ein ny kommune, Trzin. 

Kommunen ligg ved foten av Kamnik-Alpane og vert kryssa av elva Kamniška Bistrica, som spring ut i denne delen av Alpane. Landskapet er prega av skogkledde åsar og jorder. 

Domžale er i dag kjend for veksande små føretak, jordbruk og lettindustri. Krumperk slott i renessansestil ligg i byen, som òg har eit yrande folkemusikkmiljø. 

Domžale radiosendar, den kraftigaste sendaren i Slovenia, låg nær byen. Han nådde store delar av Europa på mellombølgja.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff

*

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Domžale|Domžale]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar
Slovenska Bistrica

**Slovenska Bistrica** (tysk *Windisch-Feistritz*) er ein by og ein kommune i den statistiske regionen Drava i Slovenia. I 1998 blei Oplotnica skild ut frå Slovenska Bistrica og oppretta som eigen kommune, og i 2006 blei Makole og Poljčane skilde utsom eigne kommunar.

Slovenska Bistrica ligg sør for Maribor i Slovenia. Han vart grunnlagd på 1200-talet langs ein handelsveg mellom Maribor og Celje. Den tidlege busetnaden hadde berre ei kyrkje og få innbyggjarar, men fekk likevel rettar som kjøpstad i 1313. Byen vart opphavleg berre kalla Bistrica. Det noverande namnet på Slovenska Bistrica dukka opp i skriftlege kjelder i 1565.

I dag er Slovenska Bistrica ein by med om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar, medan kommunen har vel 25&nbsp;000 innbyggjarar. Mange pendlar dagleg til Ljubljana, som ligg om lag ein times køyretur unna. I byen finst i dag ei borg, to kyrkjer, ein romarveg, festninga Ančnik fort (frå romartida) og meir. 

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff

*

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Slovenska Bistrica|Slovenska Bistrica]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar
Velenje

**Velenje** (tysk *Wöllan*) er ein by i den statistiske regionen Savinja i Slovenia og ein av tolv bykommunar i landet. Velenje ligg i nordaust i Slovenia med litt over 25&nbsp;000 innbyggjarar i sjølve byen og vel 30&nbsp;000 i kommunen.

Stari Velenje, den gamle delen av byen ved foten av borga, vart nemnd første gong i 1264 som ein liten marknadsby. Han var eit senter for handverk og handel. Då det vart starta opp gruvedrift etter lignitt etter den andre verdskrigen voks byen kraftig. Då presidenten i Jugoslavia Tito døydde, byen omdøypt til *Titovo Velenje* i 1981, men det gamle namnet vart gjeven tilbake i 1991 kort tid før Slovenia fekk sjølvstende.

Velenje er hovudkvarter for Gorenje, som produserer hushaldningsartiklar.

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Galleri

Velenje-Smartno.jpg|Velenje.
TE Sostanj in Velenjsko jezero.jpg|Varmekraftverk ved Velenje.


## Merknader

## Bakgrunnsstoff

*

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Velenje|Velenje]]» frå , den 25. april 2009.* 

### Referansar
Rangipo Desert

**Rangipo Desert** er eit aude, ørken-liknande område på New Zealand. Det ligg i distriktet Ruapehu i regionen Manawatu-Wanganui på vulkanplatået på Nordøya på New Zealand. Mot vest ligg dei tre aktive vulkanane Mount Tongariro, Mount Ngauruhoe, og Mount Ruapehu, og mot aust åsrekkja Kaimanawa Range.

Rangipo Desert får 1500-2500 mm nedbør i året, og har derfor for mykje nedbør for å verta rekna som ein ekte ørken, men liknar ein ørken på grunn av det dårlege jordsmonnet, for ein stor del vulkansk oske og uttørkande vindar. Vegetasjonen er sparsam med mest kratt, og her er utspring til mange mindre bekkar som seinare renn saman til større elver, og grev djupe, taggete dalar gjennom landskapet. Vêrlaget er strengt og alpint, med innpå 270 frostnetter i året, samanlikna med mindre enn 30 i kyststroka i Hawke's Bay, 80 km mot aust. Kraftige snøfall - sjeldan å sjå andre stader på øya - er også vanlege om vinteren.

Mykje av området ligg meir enn 600 moh., og ein betydeleg del av det over 1000 moh.

På grunn av den uproduktive jorda er området for det meste ubygd. Busetnaden Waiouru, med ein militærleir ligg i sør, og mykje av den sørlegaste delen av ørkenen vert brukt til øvingsføremål. Nord for ørkenen ligg fangeleiren Rangio Prison Farm.

Mange av dei største elvene på Nordøya har utspringa sine i dette området, særleg i skråningane under Mount Ruapehu, det høgaste fjellet på Nordøya. Mellom desse er Waikato- og Whangaehu-elva, så vel som større tilførsler til Rangitikei- og Whanganui-elva.

Det går berre ein veg gjennom ørkenen, ein del av riksvegen *State Highway 1*, kjend som «Øydemarksvegen» *(Desert Road)*.

Filmtriologien *[[Ringdrotten]]* vart spela inn på New Zealand, og scenene ved den svarte porten i Mordor vart tekne opp i Rangipo Desert i 2000.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rangipo Desert|Rangipo Desert]]» frå ,  den 25. april 2009.*  

## Bakgrunnsstoff
*The Round the Mountain Track, Tongariro National Park
Rundebrua

**Rundebrua** er ei fritt frambygg-bru som kryssar Rundasundet mellom Remøya og Runde i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Brua er 428 meter lang. Ho blei opna 3. mars 1982 og er ein del av Fv18.

## Sjå òg
* Bruer i Noreg

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 18 i Møre og Romsdal

:*Sjå òg [[fylkesveg 18|fylkesveg 18 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 18 i Møre og Romsdal** (**Fv18**) går mellom Straumane og Runde i Herøy kommune. Vegen er 15,6 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Straumane
*Fosnavåg/Leinstrand
*Volsund
* Remøybrua (340 m)
*Remøya
* Sæviktunnelen (966 m)
* Rundebrua (428 m)
*Runde
* Goksøyrtunnelen (139 m)
*Endepunkt Goksøyr

## Bakgrunnsstoff
Remøybrua

**Remøybrua** er ei bru som kryssar Nørdre Vaulen mellom Leinøya og Remøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Brua er 340 meter lang. Den blei opna i 1967 og er ein del av fylkesveg 18 i Møre og Romsdal.

## Sjå òg
* Bruer i Noreg

## Bakgrunnsstoff
Alba (fleirtyding)

**Alba** kan vera:

* Alba, kvit messekjortel
* namnet Alba, eit kvinnenamn og slektsnamn
* Eit gælisk namn på Skottland
** Den skotske fjernsynskanalen BBC Alba
**Musikkgruppa Alba
* Alba fylke, eit fylke (județ) i regionen Transilvania i Romania
** Alba Iulia, hovudstaden i Alba fylke
* Alba i Italia, ein by i Italia
* Alternativa Bolivariana para las Américas, ein politisk, økonomisk, sosial og kulturell samarbeidsavtale i Latin-Amerika
Lee Cheol-ha

**Lee Cheol-ha** () er ein sørkoreansk filmskapar fødd i Seoul.

## Utvald filmografi
* Love Me Not (2006)
* Story of Wine (2008)

## Bakgrunnsstoff
* Lee Cheol-ha at IMDB
* Lee Cheol-ha at HanCinema
Håvard B. Øvregård

**Håvard Bjørkedal Øvregård** () er ein norsk organisasjonsmann og målmann frå Volda. 

Frå april 2009 til april 2013 var han leiar av Noregs Mållag. Øvregård var seinare prosjektleiar ved Norges idrettsforbund i prosjektet «Med idretten mot homohets». Han har vore landstyremedlem i Norsk Målungdom og leiar i Kringkastingsringen mellom 2006 og 2009, leiar i Norges Gymnasiastsamband 95-96, styremedlem i Landsrådet for Norske barne- og ungdomsorganisasjonar (LNU) 96 - 98, styremedlem i det europeiske ungdomsforum (European Youth Forum) 98-02, nestleiar i Høgres Studenterforbund (HSF) 04-05, varamedlem til sentralstyret i Høgre 04-05, nestleiar i Noregs Mållag 08-09.

## Bakgrunnsstoff

* Noregs Mållag: Øvregård ny leiar i Noregs Mållag.
Finnar

**Finnar** kan vera alle statsborgararar av Finland, eller berre dei som har finsk som morsmål. Dette er eit austersjøfinsk språk i slekt med estisk og karelsk, og skil seg frå dei indoeuropeiske skandinaviske og russiske nabospråka. 

Dei finsktalande utgjer fleirtalet i Finland, der det og bur finlandssvenskar, samar og ulike innvandrargrupper. Det finst også grupper av utvandra finnar andre stader, som ingermanland-finnar i Russland, skogfinnar og kvener i Noreg og tornedalingar og sverigefinnar i Sverige. 

## Finnar i Noreg
I Noreg er «finn» blitt brukt om fleire folkegrupper, og er blitt eit mannsnamn og eit namneledd. Sidan norrøn tid har ordet vist til samar. 

Finsk innvandring til Finnskogen i tidleg moderne tid gav ei norsk folkegruppe kjend som skogfinnar, medan seinare finskætta innvandrarar er blitt kalla kvenar eller norskfinnar.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Finner|Finner]]» frå , den 26. april 2009.*
Ove Sverre Bjørdal

**Ove Sverre Bjørdal** () er ein norsk politikar i Bergen. Han representerer Senterpartiet i Bergen bystyre frå 2007 til 2011. 

Han er utdanna statsautorisert revisor frå NHH og har vore tilsett i Deloitte sidan 1994.
Tongariro

**Tongariro** (maori IPA: ) er ein kompleks vulkan på Nordøya på New Zealand. Han ligg 20&nbsp;km sørvest for Lake Taupo, og er den nordlegaste av dei tre aktive vulkanane som dominerer landskapet sentralt på Nordøya.

Vulkanmassivet er 1,978&nbsp;meter høgt. Det første utbrotet var for om lag 260 000&nbsp;år sidan. Vulkanen består av i det minste tolv kjegler. Ngauruhoe, som ofte vert sett på som eit separat fjell, er geologisk ein ventil i Tongariro. Det er også det mest aktive, og har hatt meir enn 70 utbrot sidan 1839. Det siste utbrotet fann stad i 1974-1975. Det har også vore påvist vulkansk aktivitet ved andre ventilar. Red Crater (det raude krateret) hadde det siste utbrotet av vulkansk oske i 1926 og inneheld aktive fumarolar. Der er mange eksplosjonskrater på massivet, og somme av dei er fylte med vatn som har danna sjøane Blue Lake *(«Blåsjøen»)* og Emerald Lakes *(«Smaragdsjøane»)*.

Mount Tongariro ligg i nasjonalparken Tongariro National Park, den første nasjonalparken på New Zealand, og ein av dei første i verda. Han vart gjeven til nasjonen i 1887 av Te Heuheu Tukino IV (Horonuku), overhøvding i Ngati Tuwharetoa iwi, for at den naturlege venleiken til området skulle verta teken vare på. Nasjonalparken omfattar også fjella Ngauruhoe og Ruapehu, som båe ligg sørvest for Tongariro. Nasjonalparken er dobbel verdsarv på grunn av dei framståande naturmessige og rike kulturelle verdiane ein finn her.

Den populære fotturruta Tongariro Alpine Crossing går mellom Tongariro og Ngauruhoe.

Tongariro og områda omkring er ein av fleire stader som Peter Jackson valde ut for scener i dei tre filmane om Ringdrotten.


Fil:Map_new_zealand_volcanoes.gif|Større vulkanar på New Zealand.
Fil:Mt_Tongariro_from_Mt_Ngauruhoe_1981.jpg|Mount Tongariro sett frå kraterkanten på Mount Ngauruhoe.
Fil:Tongariro.jpg|Tongariro frå nord.
Fil:Tongariro NP.jpg|Soloppgang i Tongariro nasjonalpark.
Fil:Tongariro Crossing Emerald Lakes Blue Lake.jpg|Tongariro Crossing.
Fil:New Zealand Tongariro Crossing.jpg|Smaragdsjøane.
Fil:Tongariro alpine crossing view.jpg|Utsyn frå turruta Tongariro Alpine Crossing.


## Sjå òg
* Vulkanar på New Zealand
* Fjell på New Zealand
* Vulkanisme på New Zealand

## Referansar

* 
* Hill, H. (1893) The Volcanic Outburst at Te Mari, Tongariro, in November, 1892., Transactions of the New Zealand Institute, 26, 388-391.
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Tongariro|Mount Tongariro]]» frå , den 26. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell heimeside til Tongariro National Park
* Foto av Mount Tongariro
* Online topografiske kart over New Zealand 
* Tongariro Crossing Trek 
* Lord of The Rings Tours
* Informasjon om Tongariro National Park
* Landbaserte aktivitetar på Tangariro
Rangitikei-elva

**Rangitikei-elva** er ei av del lengste elvene på New Zealand. Ho er 185 km lang.

Utspringet til elva er søraust for Tauposjøen i fjellområdet Kaimanawa Range. Ho renn sørover frå det sentrale platået på Nordøya forbi Taihape, Mangaweka, Hunterville, Marton og Bulls, til South Taranaki Bight (*Sør-Taranakibukta*) ved Tangimoana, 40 km søraust for Wanganui, der ho når Tasmanhavet. Elva renn gjennom og langs Rangitikei District som ho har gjeve namnet til.

I 1897 fløymde elva over, og alle seks bruene over henne vart skada eller øydelagde. Hamna ved elvemunningen vart også vaska bort og aldri bygd opp att.

Elva er ein populær stad for fritids- og rekreasjonsaktivitetar. Dei steile vertikale «paapa»-(leir)klippene (unike i denne delen av New Zealand) og djupe elvegjel sørgjer for perfekte tilhøve for ekstremopplevingar som strikkhopp og liknande aktivitetar. Gravity Canyon ved Mokai er ein verdskjend attraksjon. Delar av Rangitikei vart bruka som Anduin-elva av filmregissøren Peter Jackson i den første filmen om *[[Ringdrotten]]*, *Ringens brorlag*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rangitikei River|Rangitikei River]]» frå , den 26. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Rangitikei Towns
Nova Gorica

**Nova Gorica** er ein by og ein bykommune i den statistiske regionen Gorizia i Slovenia. I 1998 blei Šempeter-Vrtojba skild ut frå Nova Gorica og oppretta som eigen kommune, og i 2006 blei Renče–Vogrsko skild ut som eigen kommune.

Nova Gorica ligg vest i Slovenia ved grensa til Italia. Sjølve byen har om lag 13&nbsp;000 innbyggjarar. Nova Gorica er ein ny by, grunnlagd i 1948 då fredsavtalen med Italia i 1947 endra landegrensa mellom Jugoslavia og Italia, slik at Gorizia hamna utanfor grensene til Jugoslavia i den nedre Vipavadalen. Nova Gorica er i dag det største senteret i den tradisjonelle regionen Goriška i Primorska. 

## Folketal
Folketalet i dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Merknader

## Bakgrunnsstoff

*

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Nova Gorica|Nova Gorica]]» frå , den 25. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

### Referansar
Tacitus

:*Sjå og [[keisar Tacitus]].*

**Publius** eller **Gaius Cornelius Tacitus** () var ein romersk talar, advokat, senator og blant dei største historikarane i antikken.

Han er forfattar av mellom anna den stutte boka *Germania*, som skildrar samfunn, levevis, skikkar og religiøse førestillingar hjå germanske stammar, og av *Annales* og *Historiae*, som tek for seg første hundreåret frå den romerske keisartida, frå Tiberius blei keisar til Domitian døydde.

* *Germania* er saman med Tacitus' bok *Agricola* omsett til norsk av Trygve Widt og gjeve ut i eitt band, *Agricola og Germania*, Oslo 1968: H.Aschehoug & Co. (W. Nygaard)
* *Årbøkene*, *Annales*, er omsett av Henning Mørland, Oslo 1988: Aschehoug, ISBN 82-03-15752-1

## Sjå og
* Nerthus
Charles

**Charles** er eit mannsnamn som er ei fransk og engelsk utgåve av Karl. Namna har germansk opphav, og tyder 'fri mann', altså ein mann som ikkje er træl eller liveigen, men heller ikkje har adelsrang. Charles har namnedag den 27. april.

På fransk blir namnet uttalt 'sjarl' og på engelsk 'tsjals' eller 'tsjarls'. Ein mogleg norsk uttale er 'sjarles'.

Namnet har kortformer eller kjæleformer som Charlie, Charley, Chas og Chuck. Kvinnelege namnevariantar er Charlene og Charlotte. Det kan også vera eit slektsnamn.

## Namneberarar
Fleire kongar har heitt Charles, men desse blir vanlegvis omtalte som Karl på norsk.

### Førenamn
*Charles Montesqieu (1689-1755), fransk opplysningsfilosof
*Charles Babbage (1791–1871), engelsk matematikar
*Charles Darwin (1809–1882), engelsk naturhistorikar
*Charles Dickens (1812–1870), engelsk forfattar
*Charles Gounod (1818–1893), fransk komponist
*Charles Baudelaire (1821–1867), fransk forfattar
*Charles Brun (1866–1919), dansk politikar og minister
*Charles Spencer Chaplin (1889–1977), kjend som Charlie Chaplin, engelsk-amerikansk skodespelar og filmskapar
*Charles de Gaulle (1890–1970), fransk president
*Charles Lindbergh (1902–1974), amerikansk flygar
*Charlie Parker (1920–1955), amerikansk jazzmusikar
*Charlie Mingus (1922–1979), amerikansk jazzmusikar
*Chuck Berry (f. 1926), amerikansk musikar
*Charlie Watts (f. 1941), britisk trommeslagar, frå The Rolling Stones
*prins Charles av Wales (f. 1948), britisk kronprins 
*Charlie Miller (f. 1976), skotsk fotballspelar

### Slektsnamn
*Ray Charles (1930 - 2004), amerikansk songar
Ulvsnesøy

**Ulvsnesøy**, **Olsnesøyni** eller **Olsnesøyna** (forma som er godkjend av Kartverket) er ei øy i Sørfjorden i Osterøy kommune. Øya ligg like utanfor Bruvik. 

I 1881 vart det oppretta ein skule for gutar i alderen 10 til 15 år på øya, *Ulvsnesøy skule*. Skulen vart starta som *Ulfsnesøens Opdragelsesanstalt i Nordhordland for vanartede og forvildede gutter*, og vart lagt ned i 1981. Gutane som budde og gjekk på skulen vart sende dit av styresmaktene på grunn av omsorgssvikt eller åtferdsproblem. Etter at skulen vart lagt ned i 1981 vart han omgjort til ein del av Bergen fengsel. I juni 2019 vart øya seld til ein privat eigar for 11,8 millionar kroner etter at fengselsdrifta hadde blitt avvikla tidlegare det året. 

## Kjelder

* Bergen byarkiv 
* Kriminalomsorga om fengselsavdelinga på Ulvsnesøy
Influensa A(H1N1)

**Influensa A(H1N1)**, tidlegare kalla **svineinfluensa**, er ein alminneleg og i blant dødeleg luftvegssjukdom hos gris som kjem av eit influensavirus type A. Viruset spreier seg normalt ikkje til menneske, sjølv om smittetilfelle blir notert av og til, først og fremst mellom personar som har vore i direkte kontakt med grisar. Det mest kjende tidlegare utbrotet er frå 1976 på militærbasen Fort Dix i USA.

Eit svinevirusutbrot i Mexico og USA ramma menneske i 2009, med mange døde som følgje. Det vart raskt frykta at dette kunne vere starten på ein ny pandemi. Det særskilde viruset som er agens i dette utbrotet er tidlegare ikkje sett hos gris eller menneske. Dette spesifikke viruset er ein av fleire tusen variantar av undergruppa (H1N1) av influensa A-virus.

## Smitte og symptom
Viruset smitter mellom menneske på same vis som vanleg sesonginfluensa: ved hoste, nysing og nær kontakt med sjuke menneske. Symptoma på sjukdommen er dei same som ved vanleg influensa, som feber, hoste, vond hals, kroppsverk, hovudpine, frysingar og trøyttleik.

## Behandling
Det er utvikla ei særskild vaksine mot influensa A(H1N1). For dei som har sjukdommen, har vanleg influensamedisin som oseltamivir og zanamivir verknad.

## Kjelder

*
Geir Johannes Hovig

**Geir Johannes Hovig** () var ein norsk journalist og programleiar. 

Hovig arbeidde som journalist i Associated Press og NTB, før han kom til NRK i 1970.
Han var ei kjend stemme i NRK Dagsnytt, før han reiste tilbake til Trøndelag midt på 1970-talet. 

Geir Hovig var ein «bluesgeneral» i Noreg. Han bidrog til å starte Notodden Bluesfestival og gjere denne kjend gjennom media. Hovig formidla inntrykk i radio frå mange festivalar i inn- og utland, ikkje minst frå USA.

Han leia radioprogramma *Eldorado* og *Hovigs Hangar* i NRK. 

## Kjelder

* NRK Trøndelag - «Geir Hovig er død», 27. april 2009.
* ABCNyheter - «Bluesgeneral Geir Hovig er gått bort», 27. april 2009.
Universiteit Antwerpen

**Universiteit Antwerpen** (eller UA) er eit mellomstort universitet som er etablert i Antwerpen. Universitetet vart oppretta i 2003 gjennom ein fusjon av "de Universitaire Faculteiten Sint-Ignatius Antwerpen (UFSIA)", "het Rijksuniversitair Centrum Antwerpen (RUCA)" og "de Universitaire Instelling Antwerpen (UIA)".

Det teljar for augneblinken kring 13.000 studentar og veks kvart år. Universitetet tilbyr 23 akademiske basisutdanningar, 86 masterutdanningar og 40 master etter masterutdanningar fordelt på 7 fakultet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Universiteit Antwerpen|Universiteit Antwerpen]]» frå ,  den 27. april 2009.*  
 
* Universitetet si nettside 

## Bakgrunnsstoff

*
Johnn R. Hardang

**Johnn Ravnkilde Hardang** () er ein norsk radiopastor og dagleg leiar i P7 Kristen Riksradio. Han har ansvar for programserien *Vindu mot livet*. Forkynninga hans kan høyrast på meir enn førti lokalradioar rundt i Noreg, 5 dagar i veka. Radioprogramma ligg dessutan tilgjengelege på Internett.

Hardang nyttar 1/3 av arbeidstida på reiseverksemd, med tanke på bibelhelger og evangeliserande opplegg. Han er busett i Straume i Fjell kommune. Han har gjeve ut ei rekkje bøker og hefter, dei fleste på Sambåndet Forlag. Han har tidlegare vore rektor på Bibelskolen Bildøy Bergen.

## Bibliografi
* *Forventning - Vindu mot livet 2* (Bok. Sambåndet Forlag AS)
* *Fredstanker - Vindu mot livet 1* (Bok. Sambåndet Forlag AS)
* *I møte med Jesus* (Bok. Sambåndet Forlag AS)
* *Ingen som Gud* (Hefte. Kristen Riksradio/Biblia fjernundervisning)
* *Lyset fra Golgata - Sanger vi aldri glemmer - Vindu mot livet* (Bok. Sambåndet Forlag AS)
* *Tre uker med 3,16* (Bok. Sambåndet Forlag AS)
* *Veien* (Sambåndet Forlag AS)
* *Våg livet* (Hefte. Sambåndet Forlag AS)

## Bakgrunnsstoff
* Dagens Vindu mot livet  Nettradio
Fylkesveg 5910

**Fylkesveg 5910** går mellom Romestrand og Melbøen rundt dalen i Barstadvik i Ørsta kommune. Vegen er 5,6 km lang.

Før 1. januar 2010 vart vegen kalla *fylkesveg 64 i Møre og Romsdal*.
og fram til 2019 fylkesveg 69 .

## Kommunar og knutepunkt

*  Romestrand
* Erdalen
*  Melbøen

## Fotnotar




## Bakgrunnsstoff
Vivi

**Vivi** er eit kvinnenamn danna som ei kortform av Vivian. Dette er ei avleiing av latinske Viviana, som kjem frå *vivus*, 'levande'. Vivi og Vivian har namnedag den 28. april.

## Namneberarar
* Vivi Haug (f. 1936), norsk skodespelar
* Vivi-Anne Hultén (1911-2003), svensk kunstløpar
* Vivi Lassen (f. 1951), norsk politikar

## Kjelder
*
Jan Utkilen

**Jan Utkilen** () var ordførar i Fjell kommune frå 2003 til 2007. Han representerte Sotralista. Før han blei ordførar, var Utkilen kommunelege i Øygarden kommune. 

## Bakgrunnsstoff
* Valg 2003 Fjell kommune hos NRK
* Intervju med Utkilen hos Bergens Næringsråd
Key West

**Key West** er ein by i Florida Keys i delstaten Florida i USA. Byen er det sørlegaste punktet i USA. Key West er òg fylkessete for Monroe County.

Byen har om lag 23 262 innbyggjarar fordelt på 19.2 km².

Key West vart grunnlagt i 1825 og er kjend som ein populær turiststad.

## Bakgrunnsstoff

*
Vivian

**Vivian** er eit namn av latinsk opphav som kan brukast av begge kjønn. Det er avleidd av Viviana, som kjem frå latinsk *vivus*, 'levande'. Vivian har namnedag den 28. april.

Vivian var opphavleg eit engelsk mannsnamn, men blei gradvis også brukt som kvinnenamn, som er det det er rekna som i Noreg. Namnet er også kjend under former som Vivien og Vivyan og dei klart kvinnelege franske formene Vivianne og Vivienne. Det har kortformer som Viv og Vianne (engelsk), Vivi (norsk og svensk) og Viivi (finsk). I Sør- og Aust-Europa er namnet kjend som Bibiana.

Vivian kan også vera eit slektsnamn.

## Namneberarar
* Vivian Vance (1909–1979), amerikansk skodespelar og artist
* Vivian Mary Hartley (1913–1967), kjend som Vivien Leigh, engelsk filmskodespelar
* Vivian Zahl Olsen (f. 1942), norsk teiknar og illustratør
* Vivian Stanshall (1943–1995), døypt Victor Anthony Stanshall, engelsk artist og forfattar
* Vivian «Viv» Richards (f. 1952), antiguansk cricketspelar
* Vivian Patrick Campbell (f. 1962), nordirsk rockegitarist (Def Leppard)
* Vivian Wu (f. 1966), kinesisk filmskodespelar
* Vivian Chow (f. 1967), hong kong-kinesisk songar og skodespelar
* Vivian Hsu (f. 1975), taiwansk songar og skodespelar
* Vivian Sørmeland (f. 1985), norsk artist
* Vivien Cardone (f. 1993), amerikansk filmskodespelar

## Kjelder
* 
* behindthename.com

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vivian|Vivian]]» frå , og «[[:en:Vivienne|Vivienne]]» frå  den 27. april 2009.*
MS «Berge Stahl»

**Berge Stahl** var fram til 2011 det største bulkskipet i verda. Det vart bygd ved Hyundai i Sør-Korea for det norske reiarlaget Bergesen og var registrert i Stavanger. Seinare var det registrert ved Douglas, Isle of Man. 

På grunn av den massive storleiken, var det berre to hamner Berge Stahl kunne legge til ved, fullasta, Ponta da Madeira i Brasil og Europoort ved Rotterdam i Nederland. Skipet gjekk i fart med jernmalm.

I desember 2016 hadde det si siste reise får Ponta da Madeira til Rotterdam.

Frå våren 2017 var Berge Stahl sett inn i fart mellom Ponta da Madeira og Teluk rubiah i Malaysia. Dette etter å ha fått fornya sertifikata sine i april 17; fornyinga gjaldt fram til nyårsaftan 2021.

Skipet vart opphogge i 2021.
## Kjelder
### Fotnotar
Bardenas Reales

**Bardenas Reales** er ein halvørken i Navarra i Spania med vegetasjon og erosjonsdanna steinformasjonar som er unike i Europa. Han dekkjer 45,5&nbsp;km² og den mest kjende formasjonen i landskapet er *Castildetierra*.

I 1999 vart Bardenas Reales ein nasjonalpark etter at mange turistar kom hit i 1990-åra. I 2000 vart han òg erklært eit biopsfærereservat av UNESCO.

Sidan 1991 har det spanske luftvåpenet hatt ein base i Bardenas Reales.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bardenas Reales|Bardenas Reales]]» frå , den 28. april 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Bardenas Reales

## Bakgrunnsstoff
* Bardenas Reales på youtube.com