Pål Bang-Hansen

**Pål Helge Bang-Hansen** () var ein prisløna norsk skodespelar, regissør, journalist, forfattar og filmkritikar.

I meir enn 30 år spela han, ved sidan av arbeidet som filmregissør, ei viktig rolle som formidlar av film gjennom fjernsynet.

## Biografi
Saman med familien budde han i Hammarbyhöjden i Stockholm frå 1943, der han gjekk på barneskule. Då han var busett i Husebygrenda, vart han barnestjerne og opptredde mellom anna mykje med Sverre Udnæs i høyrespela i *[[Barnetimen]]*, med hovudrolla i *[[Kalle Blomkvist|Mesterdetektiven Blomkvist]]*. Bang-Hansen debuterte på film i *[[Gategutter]]* av Arne Skouen (1949). Etter eit opphald i Italia i åra 1950–1952 fekk han hovudrolla i bokfilmen til faren, Odd Bang-Hansen, *[[Tom og Mette på sporet]]* i 1952. På gymnaset studerte han språk samtidig med Gro Harlem Brundtland og Rolf Presthus, var leiar for Studentersamfundets Teater i 1959, før filmstudiar på regilinja ved *Centro Sperimentaledi Cinematografia* i Roma frå 1960 til 1962.  

Frå 1962 rapporterte han årleg frå Filmfestivalen i Cannes, ofte saman med Arne Hestenes, frå 1968 med base i bustaden hans ved Tovo ved Villa Faraldi i Liguria. Derifrå skreiv han også reise- og matbøker. Som faren vart han kulturjournalist i *[[Arbeiderbladet]]*, og var det frå 1961 til 1967, men er mest kjend frå NRK, der han vart tilsett i 1965 og leidde *[[Filmmagasinet]]* heilt frå 1967 til 1993.

I 1966 gifta han seg og regisserte den fyrste av seks filmar for EMI Produksjon, *[[Skrift i sne]]* (1966) med manus av faren og broren Kjetil Bang-Hansen mellom skodespelarane. Komedien *[[Norske byggeklosser]]* selde bra i 1972. Dei to borna hans, Simen og Bent, var med i *[[Kanarifuglen]]* (1973). Den siste filmen han regisserte, var *[[Filmen Kronprinsen|Kronprinsen]]*, der Bjørn Sundquist vann Filmkritikerprisen 1980.

Andre NRK-program med Bang-Hansen var spørjeleiken *[[Fjernsynsprogrammet Zoom på NRK|Zoom]]* i 1985 og også *[[Lørdagsbilaget]]* same år. I tillegg leidde han *[[På kino i kveld]]* (1990–1992),*Oscarfest i Hollywood* (1992), og han har hatt innslag i *[[Kulturoperatørene]]* i 1994 og *[[Cinemaskopet]]* med Anne Hoff i 1996. Han leidde *[[Påls briller]]* i 1997, var innom *[[Fjernsynsprogrammet Gydas vei|Gydas vei]]* i 1998, og var filmmeldar i *[[Frokost-TV]]* mellom 2003 og 2007. I 2002 laga NRK dokumentaren *Pål sine stjerner* om han. Dessutan opptredde han sjølvparodisk i *[[Uti vår hage]]* i 2003.
Bang-Hansen pensjonerte seg frå NRK i 2007, men heldt fram å skrive manuskript, det siste om XU-jenter frå den andre verdskrigen.

## Filmografi
### Som regissør
**[[Spøkelsesbussen]]* (1981)
**[[Kronprinsen (film)|Kronprinsen]]* (1979, inspirert av lagnaden til Ola Teigen)
**[[Farlig yrke]]* (1976, fjernsynsserie, del 1)
**[[Bortreist på ubestemt tid]]* (1974, frå det prisvinnande manuset til Sigrun Krokvik)
**[[Kanarifuglen]]* (1973)
**[[Norske byggeklosser]]* (1972)
**[[Filmen Douglas]]* (1970, etter Haavard Haavardsholm-romanen *De skjulte tjenester*)
**[[Skrift i sne]]* (1966)

### Som skodespelar
**[[De blå ulvene]]* (1993) .... skuffa mann
**[[Kvinnens plass]]* (1956) 
**[[Trost i taklampa]]* (1955) .... Arne Barnhemmet
**[[Tom og Mette på sporet]]* (1952) ...Tom
**[[Gategutter]]* (1949) .... Sofus 
**[[Uti vår hage]]* (2003) .... Seg sjølv

## Bibliografi
**Dager med [[Douglas (film)|Douglas]]* (1970)
**24 ganger i sekundet* (Cappelen, 1988)
**Norske filmplakater 1911-1988* (Samlaget, 1988)
**Villa Faraldi* (1986, saman med Jon Lie)
**[[Rivieraen]]* (Cappelen, 2003)
**[[Toscana]] og litt om [[Umbria]]* (Cappelen, 2003)
**Toscana, kultur og historie* (Cappelen, 2004) 
**[[Roma]]* (Cappelen, 2005)
**Roma, historie og kultur i den evige stad* (2005)

## Prisar
*Gullruten 2001, heidersprisen
*Amanda-prisen 2002, heidersprisen
*Haugesund by sitt æresteikn «De fykende måker», utdelt ved Filmfestivalen i Haugesund der han har vore kvart år
*Aamotstatuetten 2009, saman med med-kritikar Per Haddal.
*Den Hvide Knap 2010 Storkors, Det Norske Studentersamfunds Teaters Orden.

## Kjelder
*«Pål Bang Hansen» på Wikipedia på bokmål, innhenta 25. mars 2010.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Sigitaliserte bøker av Pål Bang-Hansen hjå Nasjonalbiblioteket