open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Norsk Grammatik

***Norsk Grammatik***, skriven av Ivar Aasen, er ein norsk grammatikk som vart utgjeven i 1864. Boka er ei omarbeidd utgåve av Det norske Folkesprogs Grammatik som kom ut i 1848. Aasen hadde no fått større innsikt i grammatisk teori. Det viktigaste var likevel at 1864-utgåva av *Norsk Grammatik* er ein normativ (føreskrivande) grammatikk for eit nytt skriftmål, ikkje som 1848-utgåva ein deskriptiv (skildrande) grammatikk for talemålet. 

Aasen meinte at norske bygdemål sett under eitt inneheldt eit sjølvstendig språk. Formålet med grammatikken var å framstille grunnreglane i dette norske språket slik det vart tala då boka vart skriven. Aasen sette her opp det endelege framlegget sitt til normal for det nye landsmålet.

Grammatikken har fem avdelingar:
* Lydlæra, ei forklaring over lydforrådet og uttalen.
* Ordformene, dei grunnformene og endingane som gjer at vi kan skilje orda frå kvarandre.
* Bøyingsformene, det vil seie dei grammatikalske formene orda får.
* Orddanninga, om systemet ord vert danna etter.
* Setningslæra, om korleis orda vert sette saman til setningar.
I to tilleggskapittel går han gjennom *bygdemåla* og *[[landsmål|landsspråket]]*. Aasen meinte at den skriftlege forma av landsspråket burde «være den fuldkomneste, reneste og værdigste Form av Folkets Tale». Boka framstilte det norske folkespråket, men ho var skriven på dansk.

## Litt om bøyingsformene
Av boka på 390 sider er kapitlet om bøyingsformer det største, med meir enn 100 sider. Her er det berre plass til nokre døme på formene Ivar Aasen sette opp i grammatikken:

### Substantiv
**Sterke hankjønnsord**:

**Linne hankjønnsord**:

**Sterke hokjønnsord**:

**Linne hokjønnsord:**

**Inkjekjønnsord** utan ending og med ending på -e::

**Inkjekjønnsord som endar på -a:**

### Pronomen

### Verb
Verba har fire framstillingsmåtar (modus),nemleg forteljande (indikativ), forbindande (konkunktiv), bedande (imperativ) og ubunden (infinitiv). 
Dei vert bøygde i tre tider; fortid (preteritum/imperfektum), samtid (presens) og framtid (futurum) og to talformer; eintal og fleirtal. 

**Dei sterke verba** følgjer seks klasser etter lydskiftet i vokalen, her følgjer nokre døme:

Hovedmerket for **dei svake verba** er at dei i fortid endar på ein *d* som nokre gonger leggjast til rotstammen, andre gonger etter ein innskoten *a* (*lag-de* eller *kast-a-de*). Etter *s, t, p,*
og *k* vert *d*'en omgjort til ein *t*, av og til òg etter *r, l* og *n*. I supinum endar dei på -*t*, i partisipp på -*d*.

Nokre døme:

Konjunktivformene av desse verba er telje, døme, kaste; imperativformene i eintal tel!, døm! og kasta!.

### Adjektiv
Bøying av sterke og svake adjektiv i kjønn og tal i bunden og ubunden form: 

### Talord
Talorda har eit fullstendig og eit enklare, meire alminneleg bøyingsmønster. Det alminnelege mønsteret:

## Sjå òg:
* Nettpresentasjon og digital utgåve frå Aasentunet

## Kjelder:
* Ivar Aasen: *Norsk Grammatik*, Alb. Cammermeyers Forlag, 2. opl. 1899
Romfartøyet «Orion»

**Orion** er eit manna romfartøy under utvikling i USA som ein del av Constellation-programmet. Tidlegare i prosessen vart fartøyet kalla **Crew Exploration Vehicle** (**CEV**). Det nye romfartøyet skal erstatte romferjeflåten etter at dei tre siste romferjene vart sette på bakken for godt i 2011. Orion skal skytast opp med hjelp av det nye Ares I-oppskytingsfartøyet, frå Kennedy Space Center. «Orion» vil frå starten brukast til å frakte mannskap og nyttelaster til den internasjonale romstasjonen, men er også tiltenkt å vere ein viktig del i framtidige ferder til månen og Mars, etter 2015.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* «Mission to an asteroid» ved nasatech.net
Josvas bok

**Josvas bok** (hebr.  ['se:fer Jəho:'šua‘]) er den 6. boka i bibelen.  Boka følgjer rett etter mosebøkene og er dimed rekna som den fyrste historieboka i det kristne gamle testamantet, og den fyrste av dei tidlege profetane i det jødiske Tanákh.  

Josvas bok er nemnt for Josva, Moses sin etterfølgjar som leiaren for det jødiske folket, som er den viktigaste personlegdommen i hendingane som boka fortel om.  Boka handlar om korleis Israelsstammane hærtok Kanaan etter å ha fare over elva Jordan, og korleis det nytekne landet vart delt opp mellom dei tolv stammane.  Dei siste delane av boka skildrar Josva sin siste talet til Israelarane, nasjonalpakta som var gjort i Sikem, og Josva sin daude.
Maldonado

**Maldonado** er ein by i Uruguay, og hovudstaden i departementet med same namn. Han hadde 54&nbsp;603 innbyggjarar i 2004. Byen vart grunnlagd i 1755, etter initiativ frå guvernøren i Montevideo, Joaquin de Viana.
Similaun

**Similaun** er eit fjell i Ötztalalpane på grensa mellom Austerrike og Italia. Josef Raffeiner og Theodor Kaserer vart i 1834 dei første som nådde toppen av fjellet. Fjellet er mest kjend for at det var her Helmut og Erika Simon fann leivningane av mannen, som fekk kallenamnet Ötzi, i 1991.
Karl VII av Frankrike

**Karl VII** () var konge av Frankrike frå 1422 til han døydde i 1461.

Karl VII var son av Karl VI av Frankrike og Isabella av Bayern. I utgangspunktet stod han svakt som tronkrevjar ettersom England okkuperte det nordlege Frankrike, medrekna Paris. Med hjelp frå Jeanne d'Arc kunne han kronast i Reims i 1429. Etterkvart lukkast han i å driva engelskmenna ut frå Frankrike. Den siste delen av regjeringstida hans var prega av striden med sonen, den seinare Ludvig XI.

## Bakgrunnsstoff
Grey’s Anatomy

***Grey’s Anatomy*** er ein amerikansk dramaserie som byrja å gå på fjernsynskanalen ABC i USA 27. mars 2005. I Noreg er det TV 2 som sender serien. Han omhandlar for det meste dei fire turnuslegane Meredith, Christina, Izzy og George sitt liv både på jobb og privat. Kate Walsh som spelar Dr. Addison Shepherd sa dette om serien: «*Dette er ein avansert [[såpeopera]] med [[sex]] og [[drama]].*» Serien har gjort stor suksess i USA og har vorte godt motteken også i Noreg.
1. divisjon fotball for kvinner

**1. divisjon fotball for kvinner** er den nest øvste divisjonen i norsk fotball for kvinner. Frå den nasjonale seriestarten i 1987 fram til 2000 var 1. divisjon regionalt inndelt, og vinnarane frå dei ulike puljane møttest i eit eller to gruppespel om opprykk. Frå og med 2001 har 1. divisjon vore nasjonal. Mellom 1987 og 1995 gjekk dette nivået under namnet *2. divisjon*.

I samsvar med ynskje frå Sandviken vart det den 8. mars 2008 vedteke at 1. divisjon skulle utvidast frå 10 til 12 lag. Alle fylke vore representert i den nasjonale 1. divisjon sidan 2001; Østfold var det siste fylket som vart representert, då Sarpsborg 08 rykte opp i 2010.

Den første sesongen med 12 lag i 1. divisjon vart 2009, noko som medførte at ingen av laga i 1. divisjon rykte direkte ned etter enda 2008-sesong. Linderud-Grei og Gjøvik kom sist, og måtte ut i kvalifisering. Begge lag greidde seg. Den første sesongen med 12 lag, 2009-sesongen, var dramatisk ulik for dei to laga; Linderud/Grei vann og rykte opp, medan Gjøvik rykte ned.

I 2010 var dei to beste laga dei same som i 2003; Sandviken og Medkila. Alta rykte ned etter å ha blitt nummer tre året før. Ein konkurs i divisjonen over gjorde at berre eitt lag rykte ned frå Toppserien og 1. divisjon.

## Historikk

## 2020
Serien har følgjande lag (2020): 
*Stabæk Fotball Kvinner
*Øvrevoll Hosle
*Medkila
*Åsane Damer
*Hønefoss
*KIL/Hemne
*Amazon Grimstad
*Grei-KE
*Fart
*Fløya
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:1. divisjon fotball for kvinner|1. divisjon fotball for kvinner]]» frå ,  den 11. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Det norske kvinnelandslaget i fotball

**Det norske kvinnelandslaget i fotball** representerar Noreg i internasjonal kvinnefotball. Landslaget spelte sin fyrste kamp i 1978, og har sidan delteke i seks VM, tre OL og ti EM. Noreg har vunne samtlege av desse tre turneringane, og EM to gongar. I tillegg har Noreg også sølv i VM og EM og bronse i OL, og er dimed eit av dei mest suksessfulle kvinnelandslaga i verda.

Noreg begynte relativt seint i skandinavisk målestokk med landslag for kvinner, og brukte tida fram til midten av 1980-talet på å etablere seg. Men frå 1987 av vart Noreg eit topplag då dei vann EM, og året etterpå eit uoffisielt VM. Storheitstida til Noreg, reint medaljemessig, strekte seg frå 1987 til 2000, der alle gullmedaljane kom. Sidan var Noreg sjeldnare i toppen i dei interkontinentale meisterskapane, men i EM var Noreg oftare i semifinale og finale. 

Norge begynte relativt sent i skandinavisk målestokk med landslag for kvinner, og brukte tiden frem til midten av 1980-tallet på å etablere seg. Fra 1987 av ble imidlertid Norge et topplag da de vant EM, og året etterpå et uoffisielt VM. Norges storhetstid rent medaljemessig strakk seg fra 1987 til 2000, der alle gullmedaljene kom. Siden var Norge sjeldnere i toppen i de interkontinentale mesterskapene, men i EM var Norge oftere i semifinale og finale.

Noreg speler ikkje landskampane sine på ein fast stadion, men rullerer hovudsakleg på Austlandet etter å ha spelt på ein rekkje stadion. 

## Resultat i internasjonale turneringar
*Resultata som er vist under er berre turneringar der Noreg har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*

### Olympiske leikar
*  1996: Bronse
*  2000: **Olympisk meister**
*  2008: Kvartfinale
 
### Verdsmeisterskap

*  1991: Sølv
*  1995: **Verdsmeister**
*  1999: 4.-plass

*  2003: 4.-plass
*  2007: Kvartfinale
*  2011: Gruppespel

*  2015: Åttandedelsfinale
*  2019: Kvartfinale

### Europameisterskap

*  1987: **Europameister**
*  1989: Sølv
*  1991: Sølv
*  1993: **Europameister**

*     1995: Semifinale
*  1997: Gruppespel
*  2001: Semifinale
*  2005: Finale

*  2009: Semifinale
*  2013: Finale
*  2017: Gruppespel
*  2022: Gruppespel

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Profil hos FIFA.com 
*Profil hos UEFA.com
NM i fotball for kvinner

**NM i fotball for kvinner** er ein fotballcup der ein etter fleire rundar kårar ein vinnar i ein finale som spelast dagen før cupfinalen for menn. Vinnaren får tittelen Noregsmeister og kongepokalen for fotball for kvinner.

## Finalane
Finalane er vorte spelt ulike stader. Den første finalen vart spelt på Ullevaal Stadion. Deretter vart kampane spelt på eit av laga sin heimebane fram til og med 1988. Det vart flytta til ein fast stad, Bislett Stadion, i 1989, og heldt seg der til og med 1994-finalen. Frå finalen i 1995 til og med 2005 vart finalane spelt på Ullevaal Stadion igjen, men etter at det regna tungt under kvinnefinalen det året, vart banen nærast uspelbar for finalen for herrar. Det vart då vedteke å flytte banen tilbake til Bislett stadion, der kampane vart spelt frå 2006 til 2008. Telenor Arena har sidan vore arena.

## Turneringa

Turneringa har sidan 1985 vorte spelt som utslagsturnering over seks rundar. Til og med semifinalen (5. runde) spelar ein kampen på eitt av laga sine heimebane; NFF avgjer kva for eit lag som får retten til heimebane. Sidan 1990 har laga i den øvste divisjonen (per 2013 12 lag) blitt seeda inn i 2. runde. Dei øvrige laga blir vald ut av NFF; alle lag på andre nivå får plass, dei øvrige laga vert valde ut etter geografiske og sportslege kriterium. I 2010 deltok til dømes to lag frå 3. divisjon for å representere Vestfold krins, medan fleire lag i 2. divisjon frå Vestlandet og Nord-Noreg ikkje vart tekne ut.

Til og med 3. runde blir kampane sett opp av forbundet etter geografiske kriterium. Kvartfinalen og semifinalen blir trekt.

## Noregsmeistrar i [[fotball for kvinner]] ([[1978]]&ndash;[[2012]])

## Samanlagt

*etter finalen 2012*

1. Trondheims-Ørn 8 sigrar, 6 tap
2. Asker 5 sigrar, 8 tap
3. Røa 5 sigrar, 2 tap
4. BUL 5 sigrar, 1 tap
5. Sprint-Jeløy/Athene Moss 4 sigrar, 6 tap
6. Stabæk 2 sigrar, 0 tap
7. Klepp og Setskog/Høland/Team Strømmen, 1 siger, 3 tap
9. Kolbotn, 1 siger, 2 tap
10. Sandviken 1 siger, 1 tap
11. Medkila og Bøler 1 siger, 0 tap
13. Bjørnar/Arna-Bjørnar 0 sigrar, 2 tap
14. Donn, 0 sigrar, 1 tap

## Sjå òg
*Noregs Fotballforbund
*Toppserien
*Fotballklubbar i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:NM i fotball for kvinner|NM i fotball for kvinner]]» frå ,  den 11. mai 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Ivar Christian Johansen

**Ivar Christian Johansen** () er ein norsk artist. Han har mellom anna vore med på å danne Jaga Jazzist og spela saman med bandet Briskeby. No er han mest kjend som soloartist under artistnamnet «Ravi». Artistnamnet er Ivar baklengs. Han samarbeider med Anders Løvlie under namnet «Ravi og DJ Løv». Ravi vann Gammleng-prisen 2006 i klassen rap.

## Kjende songar

* Utadæsjælåplevelse 
* Dødsøt
* Tsjeriåu me De Månråus
* E-ore

## Diskografi
### Ravi og DJ Løv
* *Lekr butik* (NOK, 2004) 
* *Den nye arbæidsdagn* (Epic/Sony BMG, 2005) 
### Soloalbum
* *Kjøpr Gitar* (Mountain Music/Sony BMG, 2006)
* *Disaora* (2017)
Ravi

**Ravi** er eit ord som tyder 'sol' på sanskrit og avleidde språk, og er eit anna namn på solguden Surya. Det er òg eit vanleg mannsnamn for hinduar og har fleire avleiingar. Ravi kan òg vera ei kortform av namn som Ravindranath, Ravichandera, Ravinder, Ravindra, Ravikanth, Ravi Kiran og så bortetter.

## Kjende namneberarar

* Ravi Verma (1848-1906), keralsk kunstmålar
* Rabindranath Tagore (1861-1741), bengalsk forfattar og nobelprisvinnar
* Pandit Ravi Shankar (f. 1920), verdskjend sitarspelar
* Ravi Shankar Sharma (f. 1926) (også kjend som «Ravi» eller «Bombay Ravi»), komponist av indisk filmmusikk
* Sri Sri Ravi Shankar (f. 1956), grunnleggjaren av Art of Living Foundation.
* Ravi Teja (f. 1968), telugufilmskodespelar
* Jayam Ravi (f. 1980), tamilsk filmskodespelar

*Den norske musikaren Ivar Christian Johansen (f. 1976) bruker «Ravi» som kallenamn.
Kjetil Strand

**Kjetil Strand** () er ein norsk forfattar.

Strand gav i 2006 ut boka *Bare én gang* på forlaget Damm. Boka inneheld sanne historier om rare ting som folk har gjort, ting som folk berre gjer ein gong.
Untersberg

**Untersberg** er eit fjellmassiv i Alpane mellom Berchtesgaden i Tyskland og Salzburg i Austerrike.

Fjellet er eit svært populært turistmål, sidan det ligg nær byen Salzburg, som ligg om lag 15 km nord for fjellet. Det går fleire stiar til topps, men dei fleste brukar kabelvogna som tar passasjerane over 1&nbsp;300 m til Geiereck-toppen. 

Den første ein veit som var på toppen var munken Eberwein på første halvdel av 1100-talet. Han høyrte til eit augustinsk kloster ved Berchtesgaden.

I 1829 skreiv Johann Nepomuk (1783-1865), Baron av Poissl, ein opera kalla opp etter fjellet, *Der Unterberg*. 

## Toppar

* Berchtesgadener Hochthron: 1&nbsp;972 m
* Rauheck: 1&nbsp;892 m
* Gamsalpkopf: 1&nbsp;888 m
* Salzburger Hochthron: 1&nbsp;853 m
* Mitterberg: 1&nbsp;840 m
* Geiereck: 1&nbsp;805 m

## Kabelvogn

Det går ei kabelvogn frå St. Leonard-stasjon i landsbyen Gartenau til stasjonen ved Geiereck-toppen. Banen opna i april 1961, og turen på åtte og eit halvt minutt tar passasjerane frå 486 m og opp til ei høgd på 1&nbsp;776 m. 

## Galleri

Fil:Untersberg_Feb20522.jpg|Untersberg
Fil:Untersberg Geiereck.jpg|Geiereck, ein av toppane på Untersberg
Fil:Untersberg (5).JPG|Kabelvogn til Untersberg.
Fil:Untersberg (19).JPG|Utsyn mot Salzburg frå Untersberg. Merk Salzburg flyplass til venstre


## Bakgrunnsstoff
*untersberg.net
*Untersberg på www.visit-salzburg.net/
*Utsyn frå Untersberg
Hoy

:*Sjå òg [[Hoy i Shetlandsøyane]]*

**Hoy** (frå norrønt há-øy som tyder «Høgøya») er ei av øyene som utgjer Orknøyane i Skottland. Med eit areal på 143 kvadratkilometer er ho den nest største i øygruppa etter Mainland. Ho har samband South Walls via ei vegfylling kalla The Ayre. Noko som er uvanleg er at dei to øyane vert rekna som ei enkelt eining under britiske folketeljingar.

## Skildring
Den dramatiske kystlinja på Høy trekkjer til seg mange vitjande. Her fin ein nokre av dei høgaste sjøklippene i Storbritannia ved St John's Head, som er 350 meter høge. Her er den imponerande og kjende stauren Old Man of Hoy, nokre av dei nordlegaste naturlege skogområda på Dei britiske øyane og det nordlegaste Martellotårna, som vart bygt for å verne området under napoleonskrigane, men vart aldri nytta i strid. 

Det høgaste punktet på Orknøyane, Ward Hill, ligg på Hoy. 

Marinebasen til den britiske flåten i Scapa Flow under både den første og den andre verdskrigen låg ved Lyness på søraustsida av Hoy. 

Ei uvanleg uthogd grav, Dwarfie Stane, ligg i Rackwick-dalen nord på øya. Ho er unik Europa og liknar graver frå steinalderen og bronsealderen som ein finn rundt Middelhavet.

Den nordlege delen av øya er eit naturreservat på grunn av viktig fugleliv, særleg storjo og lom. 

I norrøn mytologi er Hoy staden der den evigvarande kampen mellom Hedin og Högni finn stad.

Det går ferjesamband til øya mellom Lyness på Hoy og Longhope på Walls til øya Flotta og til Houton på Mainland. I tillegg går det båt mellom Moaness på Hoy til øya Graemsay og til Stromness på Mainland.

## Galleri

Fil:Old man of hoy2.jpg|Old Man of Hoy, sett frå sør
Fil:ScapaFlowVisitorCentreRLH.jpg| Scapa Flow vitjingssenter
Fil:PicHoyHigh.jpg| Hoy High fyr på Greamsay sett frå Mainland
Fil:Hoy_Orkney_Landesinnere.JPG|Rackwickdalen
Fil:Hoy Orkney Southside.jpg|Rackwick


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hoy|Hoy]]» frå , den 14. mars 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Weißkugel

**Weißkugel** (eller **Palla Bianca** på italiensk) er det nest høgaste fjellet i Ötztalalpane og det tredje høgaste i Austerrike. Fjellet ligg på grensa mellom Austerrike og Italia, og har fleire isbrear. Den lettaste klatreruta er på sørsida, og toppen av fjellet vart nådd for første gong i 1850 av J.A. Specht, Leander Klotz og Nicodem Klotz.

Sidan fjellet er sentralt plassert, har det eit av dei beste utsyna i heile Alpane
Serravalle

**Serravalle** er den folkerikaste kommunen (castello) i San Marino med om lag 9000 innbyggjarar. Den største staden i kommunen er Dogana, som også er den største byen i landet.

Serravalle ligg ved foten av Appenninane.

## Geografi

Han grensar til dei sanmarinske kommunaneDomagnano og Borgo Maggiore og dei italienske kommunane Verucchio, Rimini og Coriano.

## Historie
Han vart først nemnd i skriftlege kjelder i 962. I mellomalderen vart han ofte kalla *Castrum Olnani*, landsbyen ved almetrea. Serravalle vart ein del av San Marino i 1463, som var siste gong republikken vart utvida. Det noverande namnet kjem frå dei italienske orda *serra* (fjellkjede) og *valle* (dal).

## Grender
Serravalle har åtte grender (*[[Curazia|curazie]]*):
* Cà Ragni, Cinque Vie, Dogana, Falciano, Lesignano, Ponte Mellini, Rovereta, Valgiurata

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Serravalle, San Marino|Serravalle, San Marino]]» frå , den 4. februar 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Border collie

**Border collie** er ein hunderase som vert brukt som gjetarhund. Border collien kjem frå grenseområda mellom England og Skottland som blir kalla «The Borders».

I motsetnad til dei fleste andre hunderasar vert det ikkje drive avl på border collie for å fremje utsjånad. Det viktigaste med denne hunderasen er brukseigenskapane. Border collie er ikkje primært eit kjæledyr, han er ein en svært intelligent arbeidshund som blir avla for gjetareigenskapane sine. Han har høgt aktivitetsnivå og treng mykje mosjon.

Border collie kan vera svart,  raud  brun, eller svart,  og med kvite teikningar og spettar. Etter ein avtale mellom Norsk Kennel Klubb og Norsk sau og Geitealslag (NGS) er det NGS som er spesialklubb for border collie i Noreg.

## Galleri

Fil:Border Collie 600.jpg|Svart og kvit border collie.
Border Collie agility A-frame.jpg|Agility
File:France Gard L'Espérou Fête de la transhumance 2009 1224.jpg|Border collie som gjetarhund
File:Duck herding dog (5845713752).jpg

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Zimba

**Zimba** er eit fjell i fjellkjeda Rätikon i Alpane i Austerrike. Fjellet ligg bak Bludenz, og er eit landemerke i Montafondalen og landsbyen Schruns. Toppen av fjellet vart nådd for første gong av F. Sohm and J. Both i 1900, då dei klatra den vestre sida.
Vest-Telemark Natur og Ungdom

**Vest-Telemark Natur og Ungdom** var eit lokallag av Natur og Ungdom i Telemark som omfatta kommunane Fyresdal, Tokke, Vinje, Kviteseid, Seljord og Nissedal. Organisasjonen hadde hatt lokallag i området før, men dette lokallaget vart starta opp i 2005. Pr 31.12.2006 hadde dei 63 medlem. Deira lokale saker var kamp for klimanøytral kommune og bygging av Haukelibanen. Lokallaget registrerte seg ikkje på nytt hjå Natur og Ungdom i 2008, med den følgja at det ikkje lenger eksisterer som lokallag frå og med 2009.

## Leiarar i Vest-Telemark Natur og Ungdom
* Mari Fallet Mosand &ndash; 2005
* John Magnus Ragnhildsøn Dahl &ndash; 2005–2007
* Eirik Timland Andersen &ndash; 2007–2008
Zugspitze

**Zugspitze** er det høgaste fjellet i Tyskland, og ligg på grensa til Austerrike i distriktet Garmisch-Partenkirchen i Bayern. Det går ein tannhjulsbane (*Zugspitzbahn*), frå turiststaden Garmisch-Partenkirchen til toppen. Det går òg to kabelvogner frå basen til toppen, ein på den tyske sida av fjellet ved Eibsee, og den andre frå Austerrike. Toppen er som regel overfylt av turistar. 

Ein kan òg gå til topps, anten til beins eller på ski. Frå foten av fjellet til toppen tek dette ein til to dagar, og det er mat og losji på enkelte av stiane opp. Om vinteren er Zugspitze ein populær skistad med fleire skibakkar på begge sider. The Zugspitzplatt er det høgastliggande skisenteret i Tyskland, og har derfor snø året rundt. 

Grensa mellom Tyskland og Austerrike går rett gjennom fjellet. Det er eit kontrollpunkt på toppen av fjellet, men sidan Tyskland og Austerrike begge er med i Schengen er ikkje grenseovergongen lenger bemanna.  

Zugspitze høyrer til Wettersteinkjeden i Dei nordlege kalksteinsalpane. Namnet kjem av dei mange snørasa (*Lawinenzüge*) som går i dei bratte fjellsidene. 

På toppen av fjellet står ei hytte kalla Münchner Haus, og i over 100 år har det vore ein vêrstasjon her, som framleis er i drift. 

I 1770 nådde nokre lokale folk toppen av fjellet, men dei første namngjevne personane var eit lag av landmålarar 27. august 1820. Laget var leia av Løytnant Josef Naus, som hadde med seg to folk kalla Maier og G. Deutschl.

Første gong nokon kom seg til toppen om vinteren var 7. januar 1882, og desse var F. Kilger, H. og J. Zametzer og H. Schwaiger.

Ein kan kome seg til toppen via fleire ruter, og høgdeskilnaden mellom Garmisch-Partenkirchen og toppen er heile 2&nbsp;200 m, ei utfordring for sjølv erfarne fjellklatrarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zugspitze|Zugspitze]]» frå ,  den 6. februar 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Zugspitze på Distantpeak.com 
* Datagenererte panoramabilete
** Nord Sør Indeks
Dei nordlege kalksteinsalpane

**Dei nordlege kalksteinsalpane** er ei fjellkjede i Dei sentrale Alpane i Austerrike, og ho strekkjer seg frå Bregenzerwald i Vorarlberg i vest til Wienerwald i Nedre Austerrike og Wien i aust.

Dei høgaste toppane i fjellkjeda er Parseierspitze (3&nbsp;038 m) i Lechtalalpane, og Dachstein (2&nbsp;996 m).

Fjellkjeder i Dei nordlege kalksteinsalpane er (frå aust til vest)

**Wienerwald (1)
**Gutensteinalpane (2)
**Rax og Schneeberg (3)
**Mürzstegalpane (*[[Schneealpe]]*)(4)
**Türnitzalpane (5)
**Ybbstalalpane (6)
**Hochschwab (7)
**Ennstaleralpane (inkludert Gesäuse) (8)
**Øvre Austerrike-åsane (9)
**Totes Gebirge (10)
**Hoher Dachstein (11)
**Salzkammergut (12)
**Tennengebirge (13)
**Berchtesgadenalpane (14)
**Loferer Steinberge og Leoganger Steinberge (15)
**Chiemgaueralpane (16)
**Kaisergebirge (17)
**Rofangebirge, Brandenbergalpane (18)
**Bayerische Voralpen (Mangfallgebirge, Estergebirge *etc.*) (19)
**Karwendel (20)
**Wetterstein (21)
**Ammergaualpane (22)
**Allgäualpane (23)
**Lechtalalpane (24)
**Lechquellengebirge (25)
**Bregenzerwald (26)
Totes Gebirge

**Totes Gebirge** er ei fjellkjede i Austerrike, og ein del av Dei nordlege kalksteinsalpane. Fjellkjeda ligg mellom Salzkammergut og Ennstaleralpane. Namnet *Totes Gebirge* tyder *dødt fjell* på tysk, og namnet refererer til mangelen på vegetasjon. Området er eit stort karstplatå med bratte sider, og fleire fjelltoppar over 2&nbsp;000 m. Det høgaste punktet er fjelltoppen Großer Priel, på 2&nbsp;515 m.
Stubaieralpane

**Stubaialpane** er ei fjellkjede i Alpane. Ho ligg sørvest for Innsbruck i Austerrike og er kalla opp etter dalen Stubaital aust for kjeda. Fleire av toppane i fjellkjeda dannar grensa mellom Austerrike og Italia. Fjellkjeda grensar mot elva Inn i nord, Sill og Brennerpasset i aust, Ötztal og Timmelsjoch i vest, og i sør mot sideelvane til Passirio og Eisack-Isarco.

## Fjelltoppar
Dei høgste fjelltoppane i Stubaialpane:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Stubaier Alpen|Stubaier Alpen]]» frå ,  den 28. juli 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Stubaialpane i Summitpost
*
Kitzbühleralpane

**Kitzbühleralpane** er ei fjellkjede som ligg rundt Kitzbühel i Austerrike, og strekkjer seg frå Zillertal i vest til Saalachtal og Zell am See i aust. Ho grensar til Gerlospass og øvre Salzachtal i sør, Inntal opp til Wörgl i nord, og til Sölland, St. Johann in Tirol, Fieberbrunn, the Griessenpass og Leogang i aust.b

Fjella er ideelle for alpint jordbruk, fjellturar og skisport. Dei høgaste fjelltoppane ligg i det sørvestlege hjørnet, og Kreuzjoch strekkjer seg opp til 2&nbsp;558 m.

Om lag midt i fjellkjeda ligg det vidgjetne skisenteret i Kitzbühel.
Tuxeralpane

**Tuxeralpane** er ei lita fjellkjede i Alpane i Austerrike. Fjellkjeda er kalla opp etter Tuxerdalen, ein sidedal til Zillertal. 

Fjellkjeda grensar til elva Inn i nord (med Karwendel på andre sida), den lågare Zillerdalen i aust (med Kitzbühleralpane på andre sida), Tuxerjochpasset og Tuxerdalen i sør (med Zillertalalpane på andre sida), og Wipptal i vest (med Stubaieralpane på andre sida).

Den høgaste toppen i Tuxeralpane er Lizumer Reckner med ei høgd på 2&nbsp;886 m.

## Viktigaste toppane
* Lizumer Reckner, 2&nbsp;886 moh
* Rosenjoch, 2&nbsp;796 moh
* Rastkogel, 2&nbsp;762 moh
* Hirzer, 2&nbsp;725 moh
* Glungezer, 2&nbsp;677 moh
* Gilfert, 2&nbsp;506 moh
* Kellerjoch, 2&nbsp;344 moh
* Patscherkofel, 2&nbsp;246 moh

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Alpes de Tux|Alpes de Tux]]» frå ,  den 11. juli 2014.*
Apollo 8

**Apollo 8** var den andre bemanna romferda i Apollo-programmet, og den første til å gå i bane rundt månen. Mannskapet vart sendt opp med ein Saturn V-rakett frå Kennedy Space Center den 21. desember 1968, og kom tilbake til jorda den 27. desember.

## Mannskap
* Frank Borman
* Bill Anders
* Jim Lovell

## Støttemannskap
* Neil Armstrong
* Fred Haise
* Buzz Aldrin

## Bakgrunnsstoff
* National Archives and Records Administration:Debrief: Apollo 8 1969 (film)
Ötztaleralpane

**Ötztaleralpane** er ei fjellkjede i sentrale område av Alpane i Austerrike. Ho ligg øvst i Ötztal, ein sidedal til dalen elva Inn renn gjennom, sørvest for Innsbruck. Fjelltoppane i fjellkjeda dannar grensa mellom Austerrike og Italia. I vest grensar fjellkjeda mot Reschenpasset, medan ho i aust grensar til Stubaieralpane med Timmelsjoch i mellom.

Det høgaste punktet i Ötztalalpane er Wildspitze, som òg er det nest høgaste fjellet i Austerrike (etter Großglockner). 

I september 1991 vart leivningane etter ein mann, som fekk kallenamnet *[[Ötzi]]* funne nær Hauslabjoch mellom fjelltoppane Fineilspitze and Similaun.

## Fjell
Dei høgste fjelltoppane i Ötztaleralpane:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ötztaler Alpen|Ötztaler Alpen]]» frå ,  den 24. juli 2014.*
Solvind

**Solvinden** er straumen av partiklar som sola heile tida sender ut, eit tynt plasma med supersonisk fart som fyller det interplanetare rommet. Partiklane er hovudsakleg elektron og proton, men det er også kjernar av helium og andre tyngre ion. Plasmastraumen fører òg med seg eit magnetisk felt frå sola, det interplanetare magnetfeltet. Solvinden skapar eit dynamisk samband mellom sola og planetane og han har ein sterk innverknad på tilhøva i magnetosfæren og atmosfæren til planetane. 

Solvinden varierer i styrke, men er sterkast når solflekkene er mange og store.

## Sjå også
* stjernevind

## Kjelder
*
Silvretta

**Silvretta** er ei fjellkjede i sentrale og austlege område av Alpane i Tyrol og Vorarlberg i Austerrike, og Graubünden i Sveits. Dei austerrikske delstatane Tyrol og Voralberg er knytt saman av fjellovergangen Silvretta Hochalpenstraße på 2&nbsp;032 m. Dei fleste toppane er høgare enn 3&nbsp;000 m, og er omringa av isbrear, derfor vert området òg kalla «Blå Silvretta»

Rundt Silvretta ligg fjellkjedene Rätikon, Verwallfjella og Samnaunalpane.

Piz Buin er ikkje det høgaste fjellet, men den mest populære toppen i fjellkjeda. Det er relativt lett å nå denne toppen frå både nord og sør. 

Silvretta er vidkjendt for gode vilkår for laussnøkøyring. På 1920-talet heldt Ernest Hemingway seg i området om vinteren (han budde ved Schruns i Montafon i Austerrike. Seinare skreiv han soger om opplevingane sine då han køyrde ski i Silvretta. Nokre av desse sogene kan ein lese om i *[[A moveable feast]]*.

## Nærliggande dalar
* Montafon
* Paznaun
* Engadin

## Fjelltoppar
* Piz Linard 3411 m 
* Fluchthorn 3399 m 
* Piz Buin 3312 m
* Verstanclahorn 3298 m 
* Piz Fliana 3284 m 
* Silvrettahorn 3244 m 
* Augstenberg 3228 m 
* Plattenhörner 3220 m 
* Dreiländerspitze 3212 m 
* Piz Tasna 3183 m 
* Piz Mundin 3147 m 
* Große Seehorn 3121 m 
* Großlitzner 3109 m 
* Flüela Wisshorn 3085 m
* Piz Minschun 3072 m
* Grenzeckkopf 3051 m
* Piz Davo Lais 3027 m
* Pischahorn 2982 m
* Hohes Rad 2912 m
* Plattenpspitze 2880 m
* Sattelkopf 2863 m
* Vermuntkopf 2851 m
* Kromerspitze 2830 m
* Hochmaderer 2823 m
* Valgraggeskopf 2820 m
* Vallüla 2813 m

## Sjå òg
* Dei sveitsiske Alpane
Wildspitze

**Wildspitze** er det høgaste fjellet i Ötztaleralpane og det nest høgaste fjellet i Austerrike. Alle isbreane som ligg rundt fjellet, og den relativt enkle ruta oppover gjer at fjellet er populært blant isklatrarar (særleg nordsida). 

## Bakgrunnsstoff
* Wildspitze på Peakware - bilete
Enns

**Enns** er ei elv i Austerrike og ei av dei sørlege sideelvene til Donau med ei lengd på 254 km. 

## Geografi
Enns har sitt utspring i fjella Radstädter Tauern i delstaten Salzburg. I ein dal som vart danna under den siste istida, renn ho austover på grensa mellom Dei nordlege kalksteinsalpane og Dei sentralaustlege Alpane gjennom Steiermark der ho passerer Dachsteingruppa i sør. Mellom Admont og Hieflau snur elva nordover og passerer gjennom Gesäuse, eit gjel med ei lengd på 15 km i Ennstaleralpane. Ho renn så inn i Øvre Austerrike ved munningen av Laußabach. Nord for Steyr dannar ho grensa mellom Øvre Austerrike og Nedre Austerrike. Til slutt renn ho ut i Donau ved Mauthausen og landsbyen Enns.

Enns får vatn frå eit område på om lag 6&nbsp;000 km², som er det femte største nedslagsfeltet i Austerrike. Middelvassføringa ved munningen er 201 m³ per sekund.

## Soge
På midten av 1800-talet vart det bygd kanalar langs det 70 km lange strekket mellom Weißenbach og Gesäuse for å bruke vatnet til jord- og skogbruk. 

Totalt er det ti kraftverk knytte til elva, og dei genererer totalt 345 megawatt straum. 

## Byar og landsbyar langs elva
### i Salzburg
* Radstadt
### i Steiermark
* Schladming 
* Gröbming
* Liezen
* Selzthal
* Admont

### i Øvre Austerrike
* Großraming
* Ternberg
* Garsten
* Steyr
* Enns

## Sideelver
Dei viktigaste sideelvene er Palten, Salza og Steyr. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Enns River|Enns River]]» frå ,  den 6. februar 2007.*
Det norske Folkesprogs Grammatik

***Det norske Folkesprogs Grammatik*** vart skriven av Ivar Aasen i 1848 og omhandlar det tungemålet som vart bruka av størstedelen av det norske folket då Aasen i tida 1842-46 gjorde sine studiereiser. Utgjevinga vart kosta av Det kongelige norske Videnskabers Selskab i Trondheim.

Ivar Aasen hadde opphavleg planlagt å undersøkje språket på Vestlandet, men utvida seinare arbeidet til også å omfatte dei austlege og nordlege distrikta i landet. Boka skulle førebu utgjevinga av ei «Ordbog over det norske Folkesprog».

Aasen fann at dialektskilnadene ikkje var større enn at det var eit tydeleg samband mellom dialektane. Aasen viste med sitt materiale at det fanst eit levande norsk språk. Språkmaterialet vart først fullstendig ved ein samanstilling av alle dialektane. At dette språket levde, utan stød frå eit skriftspråk, såg Aasen som eit prov på at dette språket var folket sin eigedom.

### Innhaldet i grammatikken

Aasen går grundig gjennom lydtilhøva (bokstavar og uttale), vokal- og konsonantovergang, orddanninga, bøyingsformene, samanføyinga av ord til setningar og tilhøvet mellom dialektane i Noreg. Men han finn ikkje fram til ein felles norm for folkespråket; den vart først framstilt i *[[Norsk Grammatik]]* seksten år seinare.

Hokjønsordet som i ubunden form heiter *Skaal*, står oppført med seks ulike bundne nominativsformer:
* *Skaal'i* (Telemark og Sogn)
* *Skaal'e *(Hallingdalen, Valdres, Gudbrandsdalen)
* *Skaal'æ* (Setesdalen, Hardanger, Sunnhordland o.fl.)
* *Skaal'o* (Sunnhordland)
* *Skaal'aa* (Ryfylke, Lister, Jæren)
* *Skaal'a* (i dei fleste dialektane)

&mdash; og dessutan tre ulike dativformer:
* *Skal'enne* (Voss, Nordhordland)
* *Skaal'inne* (Setesdal, Sunnfjord, Sunnmøre)
* *Skaal'en* (Hallingdal, Valdres, Gudbrandsdalen, Trondheims stift)

Aasen jamfører dette med dei islandske og norrøne formene av *skál* som i bunden form nominativ er *skálin*, i akkusativ er *skálina* og i dativ er *skálinni*.

Aasen deler dialektane i *den nordafjellske, den vestafjellske* og *den austafjellske rekka*. Avslutningsvis skriv Aasen at dei dialektane som ligg nærast det gamle norske språket er dei som brukast i vestlege fjordbygder og i dalane aust for Langfjella, men likevel slik at ulike grammatikalske element er tatt vare på i ulike dialektar.

## Bakgrunnsstoff

*
Gurk

**Gurk** (slovensk **Krka**) er ei elv i delstaten Kärnten i Austerrike, og er den nest lengste elva i delstaten etter Drava. 

Ho er ei av dei nordlege sideelevene til Drava, og renn 120 km frå Nockfjella, nær grensa mellom delstatane Steiermark og Kärnten. Kjelda er to små innsjøar, Gurksee og Torersee, som ligg i to dalgryter. Gurksee ligg på 1&nbsp;970 m over havet, og har eit areal på 0,4 hektar, og er 1,5 m djup, medan Torersee ligg 2&nbsp;010 m over havet, er 0,35 hektar stort og er 1,2 m djupt. Sidan begge innsjøane frys heilt til om vinteren inneheld dei ikkje fisk. 

Elva renn austover gjennom Gurktal. Nær Straßburg snur ho sørover og renn inn i Drava mellom Klagenfurt og Völkermarkt. Av sidelver har ho Görtschitz, Metnitzog og Glan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gurk (Fluss)|Gurk (Fluss)]]» frå ,  den 7. februar 2007.*  
 
* W. Honsig-Erlenburg, G. Wieser: *Die Gurk und ihre Seitengewässer*. Verlag des Naturwissenschaftlichen Vereins für Kärnten, Klagenfurt 1997, ISBN 3-85328-009-9
Krka

**Krka** er namnet på fleire elvar (på latin *Corcoras*):
* Krka i Slovenia, sideelv til Sava i Slovenia.
* Krka i Kroatia, elv som munnar ut i Adriahavet i Kroatia. 
* Gurk, sideelv til elva Drava i Austerrike, som på slovensk heiter Krka. 

Krka d.d. er òg namnet på eit farmasøytisk firma i Novo Mesto i Slovenia, kalla opp etter dei slovenske elvane.
Fabrikk

Ein **fabrikk** (av latin *fabrica*, 'verkstad') er eit industrianlegg der ein produserer varer, halvfabrikat eller foredler råstoff til ei anna råvare. Ein typisk fabrikk er ein eller fleire store bygg som inneheld maskineri, råstoff og ferdige produkt. Her finn ein arbeidarar eller oppsynsfolk for maskinar som jobbar etter samlebandsmetoden eller ein annan form for masseproduksjon.

## Ordsoge
«Fabrikasjon» viser til det å fabrikkera eller laga noko ved ein fabrikk.
«Fabrikant» kan visa til nokon som fabrikkerer, eller ein fabrikkeigar.

## Sjå òg
* Industriområde
* Den industrielle revolusjonen
* Industrisamfunn

## Kjelder
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 2007

**Noregsmeisterskapen i fotball for menn 2007** var ei norsk fotballturnering. Han var òg kjent som **NM SAS Braathens Cup** og var den 102. Noregsmeisterskapen i fotball. 

Rundane vart spelte slik:
*1. runde: 19. og 20. mai
*2. runde: 13. og 14. juni
*3. runde: 26., 27. og 28. juni
*4. runde: 25. og 26. juli
*Kvartfinale: 18. og 19. august
*Semifinale: 26. september
*Finale: 11. november

## 1. runde

## 2. runde

## 3. runde

## 4. runde

## Kvartfinalar

## Semifinalar

## Finale
Drava

**Drava** (tysk *Drau*, ungarsk *Dráva*) er ei elv i sørlege delar av Sentral-Europa. Ho har sitt utspring i Sør-Tyrol i Italia og renn austover gjennom Tirol og Kärnten i Austerrike, inn i Slovenia (145 km), og så søraustover gjennom Kroatia, der ho dannar grensa mellom Kroatia og Ungarn. Til slutt renn ho ut i Donau nær byen Osijek. Ho har ei lengd på 725 km. 

Drava renn gjennom Lienz, Spittal an der Drau, Villach, Dieschitz og Ferlach i Austerrike, Dravograd, Vuzenica, Muta, Ruše, Maribor, Ptuj og Ormož i Slovenia, Varaždin og Osijek i Kroatia og Barcs i Ungarn. Ein kan segle på Drava i om lag 90 km frå Čađavica i Kroatia og til munningen. 

Dei største sideelvene til Drava er Gail i Austerrike og Bednja i Kroatia frå venstre, og Gurk i Austerrike og Mura (nær Legrad) i Kroatia frå høgre. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Drava|Drava]]» frå ,  den 6. februar 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Toppserien 2007

**Toppserien 2007** var saman med NM for damer 2007 den gjævaste meisterskapen eit lag kunne vinne innan norsk damefotball sesongen 2007. Tolv lag deltok i Toppserien 2007, og var fyrste sesongen med tolv lag i Toppserien.

 vann serien foran  og Asker. 
 og  rykka båe ned til 1. divisjon. 
## Tabell
}
1. divisjon fotball for damer 2007

**1. divisjon fotball for damer 2007** er 2007-sesongen av den nest øvste norske fotballserien for damer.

Desse laga deltek i 1. divisjon fotball for damer 2007:
NM i fotball for damer 2007

**Norgesmeisterskapen i fotball for damer 2007** var saman med Toppserien 2007 det gjævaste meisterskapen eit lag kunne vinne innan norsk damefotball sesongen 2007.
Tømmerfløyting

**Tømmerfløyting** er transport av tømmer nedover vassdrag eller over sjøar ved å late tømmerstokkane flyte i i vatnet og soleis verte ført nedover elva med straumen, eller verte drege med båt der straumen er for veik, som over sjøar og store vatn. Tømmeret kan fløytast som «laustømmer» (enkeltstokkar) eller i «soppar» (flåtar av samanbundne tømmerstokkar). Tømmerfløyting spela ei avgjerande rolle for utnyttinga av skogeigedomar i ei tid då det ikkje var mogleg å frakta tømmeret til lands. I dag har lastebilar og tog teke over det aller meste av denne transporten. 

## Historie
Fløyting blei utvikla i samband med tidleg skogbruksindustri i Europa og Nord-Amerika. Medan ein tidlegare hadde sett opp mindre sagbruk som kunne flyttast nær hogststaden, blei det no laga større, stasjonære bruk. Desse låg som regel ved den nedre delen av ei elv, og tømmeret blei fløyta til dei med elva.

Laustømmerfløyting i elvar er ofte tenkt på som den «opphavlege» fløytinga. Den siste laustømmerfløytinga i Noreg vart avvikla i Trysilelva i 1991. Fram til 2005 vart det framleis fløyta sopp-tømmer i Skiensvassdraget, til papirfabrikken Union i Skien. I 2006 var det slutt på all kommersiell tømmerfløyting i Noreg.

## Teknikk
Med få unntak vart tømmerfløytinga i elvar gjort i samanheng med vårflaumen, sidan fløytinga var avhengig av store vassmengder. I sideelvar og andre stader med lita vassføring vart det bygt fløytingsdammar for å samle opp vatnet og sleppe det ut når fløytinga tok til, slik at det vart nok vatn for tømmertransporten nedover vassdraget. 

For å vedlikehalde og passe på dammane, for å føre tømmeret fram og losne tømmer som sat fast, og for å reinske opp og sende av garde tømmer som låg att langsetter elva etter fløytinga, vart det tilsett fløytarar. Kvar fløytar hadde ein fløytarhake, ei lang trestong med ein jarnhake i eine enden, til å hjelpe seg med for å dra eller styre tømmerstokkane når det var naudsynt, eller for å skilje frå kvarandre tømmerstokkar som hadde hengt seg fast og floka seg saman i elva.

Fløytarane hadde eit hardt og ofte farleg arbeid. Det vart lett å miste livet ved å falle i vatnet og verte knust av stokkane når dei skulle dragast i eller styrast for ikkje å setje seg fast på vanskelege stader i den strie elva, og ein måtte kunne kome seg unna i tide etter at lunta var tent når det vart naudsynt å nytte dynamitt for få laus tømmer som hadde hengt seg fast og tårna seg opp i haug, slik at fløytinga stoppa opp. Ein fløytar måtte difor kunna halde seg oppe og kome seg fram på flytande og rullande tømmerstokker. Desse evnene blir i dag viste fram under tevlingar på nokre festivalar.

Fløytarane vart ofte tilsette av ei fellesfløytingsforeining, som var eit samarbeid mellom tømmerkjøparane i kvart einskild vassdrag.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Digitalt Museum: Fotografi av tømmerfløytarar i arbeid med ei tømmervase.
* Digitalt Museum: Fotografi av flyøtarhake/tømmerhake. 
* «Med tømmer fra hei til hav, Siste fløtning i Arendalsvassdraget». Nidarå fellesfløtning, 1970/Kviteseid Historielag.
Inn

**Inn** (retoromansk *En*) er ei elv som renn gjennom Sveits, Austerrike og Tyskland, og er ei av sideelvene til Donau frå høgre med ei lengd på 517 km. Det høgaste punktet i nedslagsfeltet hennar er Piz Bernina på 4049 moh. 

Kjelda til elva ligg i Dei sveitsiske Alpane nær St. Moritz i Engadin-regionen. Elva får namnet sitt etter denne regionen, der elva er kalla **En**. Ho renn nordaustover og inn i Austerrike, og frå Landeck går ho austover gjennom den austerrikske delstaten Tyrol og delstatshovudstaden her, Innsbruck, før ho går over grensa til Bayern nær Kufstein.

I Bayern renn elva nordaustover og passerer landsbyane Rosenheim, Wasserburg am Inn og Waldkraiburg; før ho går austover gjennom Mühldorf og Neuötting. Her møter ho to større sideelver, Alz og Salzach.

Frå her til Donau dannar ho grensa mellom Tyskland (Bayern) og Austerrike (Oberösterreich), og her renn ho mellom anna igjennom Simbach, Braunau am Inn og Schärding. 

Byen Passau er den siste Inn renn gjennom før ho når Donau (og det same gjer elva Ilz). Sjølv om Inn har større vassføring når dei renn saman i Passau, og at Inn får vatn frå Piz Bernina, det høgaste punktet i nedslagsfeltet til Donau, så vert Inn rekna som ei sideelv til Donau. Donau er derimot lengre, har større nedslagsfelt og har ein meir jamn straum. 



## Sideelvar
* Sideelvar frå høgre: Flaz, Spöl, Clemgia, Faggenbach, Pitzbach, Ötztaler Ache, Melach, Sill, Ziller, Alpbach, Wildschönauer Ache, Brixentaler Ache, Weißache, Kaiserbach, Rohrdorfer Ache, Sims, Murn, Alz, Salzach, Enknach, Mattig, Ach, Antiesen, Pram

* Sideelvar frå venstre: Beverin, Schergenbach, Sanna, Gurglbach, Brandenberger Ache, Kieferbach, Auerbach, Kirchbach, Mangfall, Attel, Isen, Rott

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inn River|Inn River]]» frå ,  den 7. februar 2007.*
Lech

**Lech** (latin *Licus*, *Licca*) er ei elv i Austerrike og Tyskland, og ei av sideelevene til Donau frå høgre med ei lengd på 264 km og eit nedslagsfelt på 4&nbsp;126 km².

Ho har sitt utspring frå innsjøen Formarinsee i Alpane i den austerrikske delstaten Vorarlberg. Ho renn i retning nord-nordaust og kryssar grensa til Tyskland ved **Lechfall**, ein tolv meter høg foss, før ho går inn i eit smalt gjel (**Lechschlucht**). Ho går så innover Fussensletta i Bayern der ho tidlegare danna grensa til Schwaben. Ho renn gjennom byen Füssen og så ut i Forggensee. Her dannar ho elvestryk.

Elva renn vidare nordover gjennom eit område kalla **Lechrain** og gjennom byane Schongau, Landsberg, Augsburg (der ho renn saman med Wertach) og Rain, før ho renn ut i Donau like forbi Donauwörth. Det er ikkje mogeleg med transport på elva på grunn av dei strie straumane og stundom grunne grusparti. Frå Neuschwanstein-slottet, nær Füssen, kan ein få eit flott utsyn over Lechdalen.

Fleire gonger gjennom tidene har elvebreidda vore åstad for historiske hendingar. 

* I 278 vann den romerske keisaren Probus eit slag mot invaderande burgundarar og vandalar, som hadde plyndra store delar av den romerske provinsen Rhaetia. 
* Ved Lechfeld, ei steinslette mellom Lech og Wertach, nær Augsburg, vann Otto I av Det tysk-romerske riket eit slag over ungararane i august 955.
* I Slaget ved Rain i april 1632 vann Gustav II Adolf av Sverige eit slag og drap grev Johan Tzerclaes Tilly. Dei mykje frykta og respekterte hakkapeliitta frå Finland medverka i dette slaget. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lech River|Lech River]]» frå ,  den 7. februar 2007.*
Hæge Follegg Pedersen

**Hæge Follegg Pedersen** () er ein norsk forfattar av barne- og ungdomsbøker. Pedersen bur i Skien. Bøkene hennar er omsette til mellom anna tysk, dansk og færøysk.

I 1989 fekk ho Riksmålsforbundets barne- og ungdomsbokpris.

## Bibliografi
**Under en grønn himmel* (1984)
**Fanget i et englehus* (1985)
**Med stjerner i håret* (1987)
**Venner i regn* (1988)
**Sommergjesten* (1989)
**Glassenglene* (1990)
**Hvit måne &ndash; kald sol* (1991)
**Kjæresten i skogen* (1992)
**Englefuglen* (1993)
**Hvor som helst er ingen steder* (1995)
**Ikke helt aleine* (1998)
**Du slipper ikke unna* (2000)
**Veit du hvem jeg er?* (2002)
**Skorpionen* (2006)
**Game over * (2007)
Lužnice

**Lužnice** (tysk *Lainsitz*) er ei elv som renn gjennom Austerrike og Tsjekkia, sjølv om berre 4&nbsp;km av elva renn gjennom Austerrike. Vidare renn elva 204&nbsp;km gjennom Tsjekka før ho renn ut i Moldau i Týn nad Vltavou (om lag 50&nbsp;km nord for České Budějovice). Elva har eit nedslagsfelt på 4&nbsp;226 kvadratkilometer.

Elva vart først nemnd i nedskrivne kjelder i 1179, og namnet kjem frå eit gamalt tsjekkisk ord for *vatn som renn gjennom enger*.

Elva er eit populært friluftsområde.

## Byar og landsbyar Lužnice renn gjennom
* Gmünd (Austerrike)
* České Velenice
* Třeboň
* Veselí nad Lužnicí
* Soběslav
* Tábor
* Bechyně
* Týn nad Vltavou

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lužnice|Lužnice]]» frå ,  den 7. februar 2007.*
Morava

:*Morava er òg det [[tsjekkisk]]e namnet på regionen [[Mähren]]. Sjå òg den serbiske elva [[Velika Morava]].*

**Morava** (tysk March) er ei elv i Sentral-Europa, og ei av dei viktigaste elvene i Moravia, som ho har fått namnet sitt frå. Elva har sitt utspring i Králický Sněžník-fjellet i det nordvestlege hjørnet av Moravia, nær grensa mellom Tsjekkia og Polen, og går gradvis sørover. Den nedre delen av elva dannar grensa mellom Tsjekkia og Slovakia, og så mellom Austerrike og Slovakia. Etter om lag 358&nbsp;km renn Morava ut i Donau ved Bratislava-Devín. Dei einaste store byane langs elva er Olomouc i Moravia og Bratislava, hovudstaden i Slovakia.

Låglandet som elva har skapt er den øvre Moraviadalen (*Hornomoravský úval*), den nedre Moraviadalen (*Dolnomoravský úval*), Moraviasletta (mellom Wien og Morava) i Nedre Austerrike, og låglandet Záhorie (*Záhorská nížina*) i Slovakia (slette mellom Moravia og Bratislava).

Den viktgaste sideelva er Thaya (på tysk) eller Dyje (på tsjekkisk og slovakisk), som renn på grensa mellom Nedre Austerrike og Moravia. Ei anna sideelv er Myjava (som renn ut i Morava ved Kúty).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Morava River|Morava River]]» frå ,  den 7. februar 2007.*
Eduard Uspenskij

**Eduard Uspenskij** () er ein russisk barnebokforfattar, mellom anna skreiv han om Onkel Fedya (Дядя Фёдор), Krokodilla Gena (Крокодил Гена) og Tsjeburasjka (Чебурашка).

Han var fødd i nærleiken av Moskva og utdanna seg til ingeniør, men tjente sitt levebrød på barnebøkene.
Espen Børufsen

**Espen Børufsen** () er ein norsk fotballspelar frå Kristiansand som har spela på IK Start og Våg Fotballklubb. Han er midtbane- og angrepspelar.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell spelarprofilside