open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Volodymyr Zelenskyj

**Volodymyr Oleksandrovytsj Zelenskyj** () er ein ukrainsk skodespelar, filmskapar og politikar frå Kryvyj Rih. Han har vore president i Ukraina sidan den 20. mai 2019. Han er den sjette presidenten i landet sidan det oppnådde sjølvstende.

## Bakgrunn
Zelenskyj har jødisk bakgrunn, og er gift med Olena Zelenska. Saman har dei to born, Oleksandra og Kyrylo. Han vart uteksaminert som jurist frå Det nasjonale økonomiske universitet i Kyiv i 2000. I 2003 var han med å danne filmselskapet Kvartal-95. Dei neste 15 åra arbeidde han som skodespelar og filmprodusent. Han var med å grunnleggja «Latterligaen», eit fjernsynsprogram med komedieinnslag. Han har produsert 10 filmar, og har vunne meir enn 30 prisar frå den ukrainske filmprisutdelinga Teletriumph. Volodymyr Zelenskyj er ein prisvinnar ved ei rekkje internasjonale filmfestivalar. I fjernsynsserien *[[Fjernsynsserien Sluha narodu|Folkets tenar]]* spelte Zelenskyj hovudrolla som ein ukrainsk lærar som gjekk viralt etter eit fråsegn om dei ukrainske utfordringane med korrupsjon, og ender opp med å sjølv verta vald til den nye presidenten  i landet. Våren 2018 skipa Zelenskyj saman partiet 'Folkets tenar' etter at serien hans vart ein suksess,  hjartesaka hans vart naturlegvis kampen mot korrupsjon i Ukraina.

## Politisk karriere
Våren 2019 stilte Zelenskyj opp som partiet sin kandidat ved presidentvalet i landet, og fekk i fyrste valomgang flest røyster av alle kandidatane. Ved det avgjerande valet den 21. april fekk han over 73&nbsp;% av røystene, motkandidaten Petro Porosjenko vel 24&nbsp;%. Zelenskyj vart innsett i president-embetet den 20. mai. Han skreiv ut parlamentsval til 29. juli. 'Folkets tenar' fekk om lag 43&nbsp;% av røystene og heile 254 av 424 representantar i Verkhovna Rada (høgsterådet). 

Etter Russland sin invasjon og vidare okkupasjon av ukrainsk territorium den 24. februar 2022 vart Zelenskyj ein viktig rollefigur for den ukrainske kampen og moralen mot russisk aggresjon. Vidare har han vore med på å setja Ukraina og demokrati på dagsorden. Han har likevel vorte kritisert for å banalisera og nekta for den amerikanske etterretninga sine åtvaringar om ein storstilt russisk aggresjon mot Ukraina tida før den 24. februar 2022. Zelenskyj har tala i Noreg to gangar via videolink, på Stortinget den 30. mars 2022, og på ONS Foundation den 29. august 2022. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wolodymyr Selenskyj|Wolodymyr Selenskyj]]» frå ,  den 7. mars 2022.*
Holmenkollrenna 2000

**Holmenkollrenna 2000** vart avvikla i tida 10.–12. mars 2000 i Oslo.

## Menn
### 50 km klassisk stil



Dato: 11. mars


### Kombinert
#### Hopp/15 km



Dato: 10. mars


#### Hopp/7,5 km



Dato: 11. mars


### Hopprenn



Dato: 12. mars


## Kvinner
### 30 km fristil



Dato: 11. mars


## Kjelder
*Dagsavisen 11. mars 2000
*Dagsavisen 12. mars 2000
*Dagsavisen 13. mars 2000
Sarong

**Sarong** (frå malayisk) er ein stor tube eller lengde av stoff som ein viklar kring midja og bruker som nederdel. Variantar av plagget blir brukt av menn og kvinner i det meste av Sør-Asia, Søraust-Asia, Den arabiske halvøya, Afrikas horn og på mange øyar i Stillehavet.Stoffet har oftast vove mønster eller ruter, eller kan vera farga ved hjelp av batikk eller ikat. Mange moderne sarongar har trykte design som ofte visar dyr eller plantar.

## Galleri

KITLV A315 - Sarong weverij, KITLV 500059.tiff|Sarongveving
KITLV A315 - Sarong-batikkers, KITLV 500060.tiff|Sarongmakarar
Mirror woman's sarong from Indonesia, Honolulu Museum of Art 9644.1.JPG|Kvinnesarong frå Sumatra frå slutten av 1800-talet.
Kain sarong prada from Indonesia, Peranakan, Honolulu Museum of Art 10480.1.JPG|Batikksarong frå Java frå slutten av 1800-talet.
Sarong from Pekalongan, Java, Indonesia, c. 1890, Honolulu Museum of Art 10361.1.JPG|Batikksarong frå Java frå 1890-talet.
Studioportret van een jonge Javaanse vrouw in een sarong met batik motief en een overhemd met ruitjes patroon, RP-F-2001-17-65.jpg|Javanesisk kvinne i sarong på 1800-talet.
COLLECTIE TROPENMUSEUM Studioportret van Indonesische vrouw uit Batavia in sarong en kabaja TMnr 60013941.jpg|Indonesisk kvinne i Batavia med sarong på byringa av 1900-talet.
Kain & Kebaya Indonesia, Honolulu Museum of Art 10067.1, 14469.1.jpg|Kvinnedrakt frå Java frå 1920-talet. Sarong og overdelen kebaya.
Twee meisjes in sarong en kebaja op Java, KITLV D7359.tiff|To gutar i sarong på Java rundt 1930.
Batik kain worn by female hat seller, Yogkakarta.jpg|Kvinne med sarong i Yogkakarta på 1990-talet. 
Sarungan.jpg|høgre|Kvardagsbilde av menn med sarongar i Surabaya i Aust-Java.


## Sjå òg
*Kilt
*Lungi
*Macawiis
*Vesjti

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Sarong|Sarong]]» frå ,  den 8. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Verdscupen i skiskyting 1982

**Verdscupen i skiskyting 1982** tok til den 14. januar og vart avslutta 7. mars. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar, inkludert VM-renna i Minsk. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert tre stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Egg am Etzel (2) i Sveits, Antholz (2) i Italia, Ruhpolding (2) i Vest-Tyskland, Minsk (2) i Sovjetunionen og Lahti (2) i Finland. Dei seks beste poeng-fangstane til deltakarane talde med i samandraget i verdscupen. 

Frank Ullrich frå Aust-Tyskland vann fire av dei ti renna og sigra framom landsmannen Matthias Jacob, som gjekk til topps i to renn. Nordmannen Kjell Søbak vann 20-kilometeren i Lahti og enda på tredjeplass i samandraget. 

## Individuelt

## Kjelder
**Sportsboken 82-83*. Sportsboken As/Hjemmets bokforlag As. 1982.
Leonid Kutsjma

**Leonid Danylovytsj Kutsjma** () er ein ukrainsk politikar frå landsbyen Tsjajkine i Tsjernihiv oblast. Han var frå 19. juli 1994 til 23. januar 2005 den andre presidenten i Ukraina. Tidlegare var han frå oktober 1992 til september 1993 statsminister i landet.

Kutsjma er utdanna ingeniør og arbeidde ved Kosmodrom Bajkonur. På 1980-talet var han med i sentralkomiteen til Ukrainas kommunistparti. Kutsjma vart vald inn i Verkhova Rada (landstinget) i 1990, året etter braut han med kommunistpartiet og var sidan partilaus. Den 13. oktober 1992 vart han utnemnd til statsminister, ein post han hadde i knapt eit år. Hausten 1993 gjekk han av for å delta i presidentvalet i Ukraina. Ved presidentvalet i juni 1994 fekk han 52,4% av røystene og slo dermed den sitjande presidenten, Leonid Kravtsjuk. Kutsjmas fyrste presidentperiode, 1994-99, var prega av økonomisk stagnasjon. Han lukkast verte attvald i 1999, sterkt støtta av eit nettverk av oligarkar og byråkratar (Dnipropetrovsk-klanen). Perioden 1999-2004 møtte Kutsjma sterke skuldnader og masseprotestar, særleg for den omfattande korrupsjonen. Han stod samstundes for ei tilnærming til Russland og Putin-regimet. Kutsjma kunne ikkje attveljast i 2004.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leonid Kutschma|Leonid Kutschma]]» frå ,  den 8. mars 2022.*
Leonid Kravtsjuk

**Leonid Makarovytsj Kravtsjuk** () var ein ukrainsk økonom og politikar som frå 5. desember 1991 til 19. juli 1994 var den fyrste presidenten i Ukraina etter at landet erklærte sjølvstende frå Sovjetunionen. 

Kravtsjuk var formann i Ukrainas øvste sovjet då det i 1990, med 354 røyster mot 4, vedtok nasjonal suverenitet. Ei folkerøysting 1. desember 1991 gav 92 % tilslutning lausriving frå Sovjetunionen. Kravtsjuk vart samstundes vald til president, med over 61 % av røystene bak seg. Den 8. desember 1991 samla dei nasjonale leiarane i Kviterussland, Russland og Ukraina seg i Minsk og signerte Minsk-avtalen, noko som førte til at Sovjetunionen vart oppløyst to veker seinare. Kravtsjuk signerte for Ukraina, Boris Jeltsin for Russland og Stanislav Sjuskevitsj for Kviterussland.

Ved presidentvalet sommaren 1994 fekk Kravtsjuk 47 % av røystene, utfordraren Leonid Kutsjma vann med 52 % oppslutning. Frå 1994 til 2006 var Kravtsjuk medlem i Verkhovna Rada (landstinget), siste åtte åra som representant for Sosialdemokratane (SDPU).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leonid Kravtsjuk|Leonid Kravtsjuk]]» frå ,  den 9. mars 2022.*
Albuquerque

**Albuquerque** er den mest folkerike byen i delstaten New Mexico i USA. Byen er fylkessete i Bernalillo County. Byen, som vart grunnlagd i 1706, registrerte eit folketal på 564&nbsp;559 i 2020.

Albuquerque ligg 1619 meter over havet, på ei slette mellom Rio Grande i vest og Sandi-fjella i aust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Albuquerque|Albuquerque]]» frå ,  den 9. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Akron

**Akron** er ein by i delstaten Ohio i USA. Byen er fylkessete i Summit County. Akron vart grunnlagd i 1836 og hadde 197&nbsp;597 ibuarar i 2019. 

Byen ligg 306 meter over havet, ei 60 kilometer sør om Cleveland.

Dekkprodusenten Goodyear har hovudkontor i Akron, firmaet starta opp verksemda i 1898. 

Akron er ein rasedelt by, store oppreistar fann stad i 1900, 1936 og 1968.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Akron, Ohio|Akron, Ohio]]» frå ,  den 9. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
National Gallery of Art

**National Gallery of Art** er eit kunstmuseum som ligg på National Mall i Washington, D.C.  Museet blei skipa i  1937 av den amerikanske kongressen. Hovudbygningen, West Building, blei teikna av arkitekten John Russell Pope i nyklassisistisk stil. Han er forbunden under jorda med den nyare East Building, som blei teikna av I.M. Pei, og ein 25&nbsp;000 m² stor skulpturpark.  

Museet har ei samling på over 2&nbsp;000 skulpturar og måleri. Takka vere store donasjonar er samlinga ei av dei fremste i verda, og omfattar europeisk kunst från 1200-talet til våra dagar og amerikansk kunst frå 1700-talet av.

Museet inneheld store mengder kunst av kunstnarar som Jan Vermeer, Frans Hals, Rembrandt van Rijn, Claude Monet, Vincent van Gogh, Leonardo da Vinci (det einaste verket hans i Amerika), Pablo Picasso, Henri Matisse, Jackson Pollock, Andy Warhol, Roy Lichtenstein,  Joan Miro, Louise Bourgeois og Hector Guimard.

## Galleri

File:Leonardo da Vinci - Ginevra de' Benci - Google Art Project.jpg|Leonardo da Vinci: *[[Ginevra de' Benci]]*, kring 1474
File:El Greco - San Martín y el mendigo.jpg|El Greco: *Heilage Martin og tiggaren*, kring 1597–1599
File:0 Agrippine et Germanicus - Washington National Gallery of Art Museum (2).jpg|Peter Paul Rubens: *Germanicus og Agrippina*, 1614
File:Jacques-Louis David - The Emperor Napoleon in His Study at the Tuileries - Google Art Project.jpg|Jacques-Louis David: *Keisar Napoleon i arbeidsrommet sitt i Tuileries, 1812
File:Edouard Manet - Le Chemin de fer - Google Art Project.jpg|[[Édouard Manet]]: *Jernbanen*, 1872
File:Rogier van der Weyden Portrait of A lady C1460.jpg|[[Rogier van der Weyden]]: *Portrett av ei dame*, kring 1460
File:Nicolas Poussin - The Assumption of the Virgin.JPG|[[Nicolas Poussin]], *Openberringa til den heilage jomfrua*, kring 1626
File:Rembrandt van Rijn - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|[[Rembrandt van Rijn]]: *Sjølvporträtt med barett og oppvend krage*, 1659
File:Johannes Vermeer - A Lady Writing - Google Art Project.jpg|[[Johannes Vermeer]]: *Ung kvinne som skriv eit brev*  1665–1666
File:Fragonard, The Reader.jpg|[[Jean-Honoré Fragonard]], *Ung jente som les*, kring 1776
File:Thomas Gainsborough - Mrs. Richard Brinsley Sheridan .jpg|[[Thomas Gainsborough]]: *Fru Richard Brinsley Sheridan*, 1787
File:Édouard Manet - Le Vieux Musicien.jpg|[[Édouard Manet]]: *Den gamle musikanten*, 1862
Image:Edouard Manet 039.jpg|[[Édouard Manet]]: *Plommonet,* 1878
</gallery>

==Kjelder==

**Denne artikkelen bygger på «National Gallery of Art» frå  og «National Gallery of Art» frå ,  den 8. mars 2022.''  

## Bakgrunnsstoff

*
Dancing Lasha Tumbai

**«Dancing Lasha Tumbai»** (ukrainsk Данцінґ Лаша Тумбай, norsk transkripsjon *Dantsing Lasja Tumbaj*) er ein song frå 2007 med den ukrainske komikaren og artisten Verka Serduchka (Andrij Danylko). Songen var det ukrainske bidraget i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors i Finland, der han enda på andreplass bak det serbiske bidraget «Molitva» med Marija Šerifović. Songen heitte opphavleg «Danzing», men endra tittelen på grunn av kontroversar rundt songteksta. Teksta inneheld linjer på fire forskjellige språk: tysk, engelsk, russisk og ukrainsk.

## Om songen
«Dancing Lasha Tumbai» er skriven av komikaren og dragartisten Andrij Danylko, best kjend som alter egoet sitt Verka Serduchka. Songen vann den ukrainske nasjonale finalen i 2007 og var dimed det ukrainske bidraget til Eurovision Song Contest 2007.

Valet av ein dragartist som representant for Ukraina vart sterkt kritisert av fleire medium og politikarar i landet.

Også songteksta vart møtt med kritikk og kontroversar. Ifølgje låtskrivaren sjølv er uttrykket «Lasha Tumbai» eit mongolsk uttrykk for 'piska krem', 'milkshake' eller 'kinna smør'. Men kritikarane meinte at det ikkje finst noko slikt uttrykk på mongolsk, og at uttala av uttrykket kunne høyrast ut som «Russia goodbye» ('Russland, farvel') – som ein kommentar til Oransjerevolusjonen i Ukraina 2004–2005. Delar av teksta er i tillegg også på russisk.

Serduchka fekk likevel full støtte av kringkastaren , og deltakinga i Helsingfors gjekk dimed som planlagd. «Dancing Lasha Tumbai» enda på andreplass og vart ein hit i fleire europeiske land.

## Listeplasseringar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dancing Lasha Tumbai|Dancing Lasha Tumbai]]» frå ,  den 9. mars 2022.*
Verka Serduchka

**Andrij Mykhajlovytsj Danylko** (), betre kjend i rolla som **Verka Serduchka**, ei flamboyant middelaldrande kvinne, er ein ukrainsk komikar og underhaldingsartist. Artisten vart nummer to i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors med songen «Dancing Lasha Tumbai». Serduchka er ein populær karakter i Russland, men samstundes ein kontroversiell figur i heimlandet Ukraina.

## Biografi
### Karriere
Danylko har opptredd som figuren Verka Serduchka sidan tidleg i 1990-åra. Namnet på figuren vart funne opp av Danylko til den russiske humortevlinga KVN for studentar, der det tilfeldig valde namnet Verka vart sett saman med namnet til ein tidlegare klassekamerat, Anja Serduk. I tillegg til sceneframsyningar innanfor dance- og popsjangeren, har Danylko også opptredd under hans ordentlege namn i fleire ambiente musikkomposisjonar. Hans popularitet er likevel bygd opp hovudsakleg gjennom figuren Verka Serduchka, og dei fleste av hans sceneframsyningar gjerast også som denne figuren.
På slutten av 1990-talet og byrjinga av 2000-talet leia han talkshowet *SV-Show* («SV» er ei forkorting for russiske Спальный Вагон, *Spalnyj Vagon*, som betyr 'sovevogn') på russisk TV.

### Eurovision Song Contest
Danylko vart, som Verka Serduchka, vald til å representere Ukraina i Eurovision Song Contest 2007 i Helsingfors, Finland med songen «Dancing Lasha Tumbai» som til slutt enda på andreplass. 

Ukraina var førehanskvalifisert til finalen på grunn av topp ti-plasseringa til deltakaren frå året før, Tina Karol. Teksta til songen «Dancing Lasha Tumbai» inneheld linjer på språka tysk, engelsk, ukrainsk og russisk.

Valet av Danylko som den ukrainske representanten i Eurovision Song Contest vart ikkje berre godt motteke i Ukraina, og ein av dei nasjonale radiostasjonane organiserte i februar ein protestaksjon for å vise deira misnøye med valet. Også medlemmar av det ukrainske parlamentet kritiserte deltakinga til Danylko, og omtalet henne som «grotesk og vulgær».

«Dancing Lasha Tumbai» nådde ein 28. plass på den offisielle britiske singellista 20. mai 2007, og vart med det fyrste ikkje-britiske ikke-vinnande Eurovision-deltakaren som entra lista sidan 1974. På grunn av dette hadde Danylko ein kort opptreden over telefon i programmet ''The Graham Norton Show'' på BBC.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Verka Serduchka|Verka Serduchka]]» frå ,  den 9. mars 2022.*
Epipactis dunensis

***Epipactis dunensis*** er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten er endemisk for Dei britiske øyane.

## Systematikk
Ein reknar med at arten har desse underartane:
* nominatunderarten *E. dunensis* ssp. *dunensis*
* ''E. dunensis'' ssp. ''tynensis''
* ''E. dunensis'' ssp. ''sancta'' (somme tider rekna som eigen art, *E.&nbsp;sancta*)

I *Plants of the World Online* er desse ikkje rekna som underartar, men som synonym for arten.

## Utbreiing
Både i Storbritannia og Irland er det uvisse om tilhøvet mellom den endemiske arten *E.&nbsp;dunensis* (engelsk namn *dune helleborine*) og grønflangre. Sett under eitt er dei to artane livskraftige, men det trengst meir data for å vurdere artane i Storbritannia. *E.&nbsp;dunensis* finst truleg likevel ikkje i Skottland. I Wales reknar ein arten som sårbar (VU). Arten er sett på venteliste (WL) for raudlistevurdering i Irland.

## Hybridar
*Epipactis dunensis* kan danne hybridar med skogbreiflangre (*Epipactis dunensis* × *helleborine* ssp. *helleborine*), kjend frå mange stader i Skottland.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Epipactis dunensis ssp. tynensis

***Epipactis dunensis'' ssp. ''tynensis*** er ei plante i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

Orkideen (engelsk namn *Tyne helleborine*) er ein underart av *[[Epipactis dunensis|E.&nbsp;dunensis]]*. Han veks berre i Nord-England.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Verdscupen i skiskyting 1981

**Verdscupen i skiskyting 1981** tok til den 13. januar og vart avslutta 5. april. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar, inkludert VM-renna i Lahti. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert tre stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Jáchymov (2) i Tsjekkoslovakia, Antholz (2) i Italia, Ruhpolding (2) i Vest-Tyskland, Lahti (2) i Finland og Hedanäset i Sverige. Dei seks beste poeng-fangstane til deltakarane talde med i samandraget i verdscupen. 

Frank Ullrich frå Aust-Tyskland vann to av dei ti renna og sigra framom Sovjetunionens Anatolij Aljabjev. Nordmannen Kjell Søbak vann 10-km i Jáchymov og enda på tredjeplass i samandraget.

## Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltcup 1980/81|Biathlon-Weltcup 1980/81]]» frå ,  den 9. mars 2022.*
Veslerussland

**Veslerussland** (; ) er ei historisk nemning, brukt ganske flytande, men etterkvart særleg for dei nordlege og sentrale delane av dagens Ukraina. Nemninga har vore i bruk frå bysantinsk tid (gresk Μικρὰ Ῥωσία) til slutten av 1800-talet, då ein i staden byrja å bruka nemninga *Ukraina* om området.

## Avgrensingar
Den geografiske avgrensinga av Veslerussland har variert gjennom tidene. Den siste perioden då området var klarast avgrensa, på 1800-talet, var det oppdelt i fire guvernement (*gubernija*): Kiev, Poltava, Kharkov og Tsjernigov. Guvernementa var vidare inndelte i provinsar (*[[oblast]]*).

Peter Tsjajkovskij sin 2. symfoni har tilnamnet «den veslerussiske symfoniet», og viser då til det nemnde området. Verket blei til i 1872 medan Tsjajkovskij ferierte hjå søstera si i Kamjanka i Veslerussland.

## Historie

Veslerussland var namnet Storfyrstedømmet Litauen fekk på 1300- og 1400-talet. Delar av Storfyrstedømmet Litauen blei seinare ein del av Tsar-Russland og landsdelen Veslerussland i Keisardømet Russland. På den tida tok storfyrstedøma kvar sin metropolitt men var likevel nærskylde, sidan størstedelen av begge låg i det området som tidlegare hadde tilhøyrt Kievriket. Uttrykket Veslerussland var skilt frå Storrussland, det vil seia Moskvariket, det som seinare bleie hovuddelen av det europeiske Russland.

Det blir ofte feilaktig sett eit enkelt likskapsteikn mellom Lillerussland og dagens Ukraina, men store delar av dagens sørlege og austlege Ukraina var aldri ein del av Veslerussland. Det same gjeld det rutenske Karpato-Ukraina, som omtrent tilsvarer noverande Zakarpatska oblast i vestre Ukraina. Det sistnemnde området var del av Austerrike-Ungarn i hundretals år. Frå 1918 til 1945 var det ein del av Tsjekkoslovakia, og fyrst etter slutten av andre verdskrigen i 1945 blei området ein del av Sovjetunionen. Veslerussland blei då inkorporert saman med den nordlege delen av det tidlegare Ny-Ryssland i sovjetrepublikken Ukrainske SSR i 1922.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lillerussland|Lillerussland]]» frå ,  den 11. mars 2022.*
Verdscupen i skiskyting 1984

**Verdscupen i skiskyting 1984** tok til den 6. januar og vart avslutta 10. mars. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert fem stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Falun i Sverige, Pontresina i Sveits, Ruhpolding i Vest-Tyskland, Oberhof (2) i Aust-Tyskland og Oslo i Noreg.

Frank-Peter Roetsch frå Aust-Tyskland gjekk til topps i turneringa, like framom vesttyske Peter Angerer. Norske Eirik Kvalfoss vart tredjemann. Angerer sigra i tre av tevlingane, Kvalfoss i to av dei.

## Individuelt

## Kjelder
**Sportsboken 84-85*. Sportsboken As. Stavanger 1984.
Imatra

**Imatra** er ein bykommune i landskapet Södra Karelen (finsk Etelä-Karjala) i Finland. Byen ligg ved elva Vuoksa, om lag 5 kilometer frå grensa mot Russland. Imatra har i kring 26&nbsp;000 ibuarar og er 191,3 kvadratkilometer vid. Finsk har vore einerådande språk her, men nærleiken til Russland har ført til ein del russisktalande har busett seg i byen.

Imatra er ein industriby, med mellom anna treforedlings-, metall- og elektrokjemisk industri basert på vasskrafta frå Imatra-fossen. Det gamle kraftverket er i dag ein turistattraksjon, saman med naturparken som omgir fossen. Tett ved byen ligg Vuoksenniska kirke (De Tre Korsens Kyrka), teikna av arkitekten Alvar Aalto.

Imatra har flysamband frå Immola flyplass og jarnbanesamband til Russland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Virginia Beach

**Virginia Beach** er den mest folkerike byen i delstaten Virginia i USA. Byen hadde 459&nbsp;470 ibuarar i 2020, dei aller fleste bur i forstader. Virginia Beach vart grunnlagd i 1906. Byen ligg ved Atlanterhavet, ved munningen av Cheasapeake Bay. 

 

Virginia Beach er ein ferieby med ei svært lang sandstrand. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Virginia Beach, Virginia|Virginia Beach, Virginia]]» frå ,  den 11. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bjørnar Skjæran

**Bjørnar Selnes Skjæran** () er ein norsk gardbrukar, næringsdrivar og politikar frå Lurøy i Nordland, medlem i Arbeidarpartiet. Sidan 16. september 2025 har han vore kommunal- og distriktsminister i Støre-regjeringa. Han var også fiskeri- og havminister i same regjering frå 14. oktober 2021 til 16. oktober 2023.

## Karriere
I 2019 vart Skjæran vald til 2. nestleiar i Arbeidarpartiet. Hausten vart han vald til representere Nordland på Stortinget, men tok straks plass som fiskeriminister i den nydanna koalisjonsregjeringa utgått frå Arbeidarpartiet og Senterpartiet.

I perioden februar til september 2025 var Skjæran parlamentarisk leiar for Arbeidarpartiet si gruppe på Stortinget, han vart dinest utnemnt til ny kommunal- og distriktsminister 16. september 2025.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørnar Skjæran|Bjørnar Skjæran]]» frå ,  den 11. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Spiranthes aestivalis

***Spiranthes aestivalis*** er ei plante i skrueaksslekta *Spiranthes* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
*S. aestivalis* (engelsk namn ) hadde veksestader i New Forest sør i England og på Jersey og Guernsey, men vart sist funne i 1959 og er no rekna som regionalt utdøydd.

I Benelux er arten (nederlandsk namn *zomerschroeforchis*, fransk namn *spiranthe d'été*) i Nederland rekna som utdøydd med det siste funnet i 1936. I Belgia er han sist sett i Flandern i 1954 og er ikkje kjend frå Vallonia. Frå 2022 er det i gang eit forsøk på å reintrodusere arten i eit område aust for Eindhoven, der han fanst tidlegare. I den nederlandske raudlista er arten rekna som regionalt utdøydd (RE, *verdwenen uit Nederland*). I Belgia er han rekna som regionalt utdøydd (RE, *regionaal uitgestorven*) i Flandern. Arten finst ikkje i Vallonia eller i Luxembourg.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Batikk

**Batikk** er ei gruppe teknikkar for tøyfarging der ein brettar, vrir, knøvler eller på andre måtar formar eit tekstil eller plagg med tråd eller strikk, for så å farga det. Ved å gjera dette gjer ein at delar av tekstilet blir farga og andre delar blir verande ufarga. Teknikken stammar frå den japanske teknikken *kanoko shibori*.

I *knytebatikk* snurrar ein stram tråd rundt delar av tøystykket. Den stramme tråden hindrar at fargen når delar av tøyet.

Med *voksbatikk* legg ein (bi)voks på dei delane av tøystykket som ikkje skal fargast. Ved å veksla mellom å legga på voks og ha tøyet i fargebad kan ein få fram fleirfarga mønster. Voksen blir fjerna når farginga er ferdig.

Den engelske termen for det ein på norsk gjerne kallar batikk er *tie-dye*, altså knytebatikk. Dette er eit omgrep som blei funne opp på 1960-talet i USA, medan batikk i seg sjølv eigentleg er ei javanesisk nemning for voksbatikk.

Batikkteknikk fekk gjennombrotet sitt i vestleg mote med den psykedeliske batikkbruken, gjort kjend av artistar som Janis Joplin og John Sebastian.

## Galleri

Batik Trusmi Cirebon (25).jpg|Tillaging av batikk
Batik Trusmi Cirebon (26).jpg|Tillaging av batikk
Batik Trusmi Cirebon (42).jpg|Tillaging av batikk
Woman's Hip Wrapper (Sarung Bang-Bangan) LACMA M.91.184.76.jpg|Sarong i batikk frå ca. 1880
Collectie NMvWereldculturen, RV-847-93, Batikpatroon, 'Semen sandi', voor 1891.jpg|Javanesisk batikkstykke frå 1800-talet
Kente (Batik) Cloth in Market - Kumasi - Ghana (4755541241).jpg|Kentestoff i batikk på ein marknad i Kumasi i Ghana


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Batikk|Batikk]]» frå ,  den 10. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Spiranthes romanzoffiana

***Spiranthes romanzoffiana*** er ei plante i skrueaksslekta *Spiranthes* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Dei nye funna i Nederland kan reknast til to ulike varietetar:
**S. romanzoffiana* var. *gemmipara* (Sm.) Kreutz & M.H.Schot
**S. romanzoffiana* var. *stricta* (Rydb.) Druce

## Utbreiing
Arten finst i Europa berre på Dei britiske øyane og i Nederland, men er elles utbreidd i Nord-Amerika.

*S. romanzoffiana* (engelsk namn: «irish lady's-tresses») veks heilt vest i Storbritannia og i Irland, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC). Lokalt er han regionalt utdøydd (RE) i England (sist funne i 1994), men livskraftig (LC) i Skottland. Arten vart oppdaga i Wales i 2019. I Irland er arten verna gjennom forskrifta *Flora (Protection) Order, 2015*. På den irske raudlista har han status som nær truga (NT), og det er laga ein eigen aksjonsplan for arten.

I 2014 dukka arten (nederlandsk namn *groene schroeforchis*) opp i Nederland aust for Breda, det første funnet av arten på det europeiske fastlandet. Han dukka òg opp att året etter.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Orchis anthropophora

***Orchis anthropophora*** er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg. Han var tidlegare rekna til ei eiga slekt *Aceras* med namnet *Aceras anthropophorum*.

## Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark, heilt vest i Asia og nordvest i Afrika.

*O. anthropophora* (engelsk namn *man orchid*) veks heilt søraust i Storbritannia, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sterkt truga (EN), det same som lokalt i England.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *poppenorchis*, fransk namn *orchis homme-pendu*) i Nederland i sanddyner på kysten og i Limburg. I Belgia er han sjeldan i Flandern og er truleg gått ut på kysten. Han er litt vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*). I Belgia er han rekna som nær truga (NT, *bijna in gevaar*) i Flandern og sårbar (VU, *vulnérable*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sterkt truga (EN).

## Hybridar
I England er det registrert at *Orchis anthropophora* har danna hybridar med *[[Orchis simia]]* (*Orchis anthropophora* × *simia*, òg kalla *Orchis* ×*bergonii*) og med purpurnøklar (*Orchis anthropophora* × *purpurea*, òg kalla *Orchis* ×*macra*). Båe er påviste i Kent.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Orchis simia

***Orchis simia*** er ei plante i vårmarihandslekta *Orchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark, heilt vest i Asia og nordvest i Afrika.

*Orchis simia* (engelsk namn *monkey orchid*) veks heilt søraust i Storbritannia, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), det same som lokalt i England.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *aapjesorchis*, fransk namn *orchis singe*) i Nederland mest i sanddyner på kysten og i Limburg. I Belgia er han svært sjeldan og kan være utgått i Flandern, og han er svært sjeldan i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som nær truga (NT, *gevoelig*). I Belgia er han rekna som kritisk truga både i Flandern (CR, *ernstig bedreigd*) og i Vallonia (CR, *menacé d'extinction*). I Luxembourg er han rekna som regionalt utdøydd (RE).

## Hybridar
I England har *Orchis simia* danna hybridar med johannesnøklar (*Orchis militaris* × *simia*, òg kalla *Orchis* ×*beyrichii*). Hybriden har vore påvist i Oxfordshire, men foreldreartane finst ikkje lenger i same område. Det har òg vore registrert hybridar med *[[Orchis anthropophora]]* (*Orchis anthropophora* × *simia*, òg kalla *Orchis* ×*bergonii*) i Kent, og det er rapportert om hybridar med purpurnøklar (*Orchis purpurea* × *simia* eller *Orchis* ×*angusticruris*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
International Exhibition Centre

**International Exhibition Centre** (**IEC**) er det største utstillingssenteret i Ukraina. Arenaen har kapasitet til 15 000 tilskodarar og ligg i den vestre delen av Livoberezjna-distriktet i Kyiv. Bygginga starta i 2002, og arenaen vart opna i oktober same år. Arenaen husa Eurovision Song Contest i mai 2017.

## Bakgrunn
Det var forretningsmogulen Viktor Tkatsjenko som fekk sett i gang bygginga, og som i dag eig senteret. Tkatsjenko var tidlegare direktør for Sportspalasset, ein annan arena i Kyiv. Direktør for senteret er Janosj Vih, som også er arkitekten bak bygningen. Sjef for bygginga var Eduard Sfronov. 

Det internasjonale utstillingssenteret har tre hovudpaviljongar på til saman 58 000 kvadratmeter. Av dette er 28 018 kvadratmeter tilgjengeleg for utstillingsformål. Senteret har ein stor kongressal og dessutan 14 konferansesalar med alt frå 90 til 600 plassar. I tillegg finst det ulike kafear og spisestadar, fleire møterom, lagerrom for verdisaker og våpen, toalett og forskjellige tekniske rom.

## Vertskap for Eurovision Song Contest
9. september 2016 vart senteret vald som arena for den 62. tilskipinga av Eurovision Song Contest 9., 11. og 13. mai 2017. Dei to semifinalane og finalen vart haldne i senteret.

Arenaen er tilknytt det offentlege transportsystemet i Kyiv, mellom anna Livoberezjna metrostasjon på metrolinje 1. Frå stasjonen tek det rundt ti minutt å gå til arenaen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:International Exhibition Centre|International Exhibition Centre]]» frå ,  den 11. mars 2022.*   
## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Grannbrudespore

**Grannbrudespore** (*Gymnadenia borealis*) er ei plante i&nbsp;brudesporeslekta *Gymnadenia* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Det er uvisst om ho finst i Noreg.

## Systematikk
Grannbrudespore har tidlegare vore rekna som ein underart (*Gymnadenia conopsea* ssp. *borealis*) på same måte som brudespore og praktbrudespore, men blir no rekna som ein fullverdig art.

## Utbreiing
Grannbrudespore (engelsk namn *heath fragrant orchid*) har vore rekna for å vere endemisk for Dei britiske øyane, men det er eit ope spørsmål om han òg kan finnast i Noreg. I den britiske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC), lokalt i England og Wales er statusen usikker (DD, data deficient), og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland. I den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC).

## Hybridar
Dei tre taksona i brudesporeslekta på Dei britiske øyane som no har status som eigne artar, er førebels ikkje så godt kartlagde. Ein reknar med at grannbrudespore dannar hybridar med både brudespore (*Gymnadenia borealis* × *conopsea*) og praktbrudespore (*Gymnadenia borealis* × *densiflora*).

Grannbrudespore kan danne ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) med purpurmarihand (*Dactylorhiza majalis* ssp. *purpurella* × *Gymnadenia borealis* eller ×*Dactylodenia varia*), som er funnen i Nord-England, Skottland og Irland. Hybridar med ''Dactylorhiza majalis'' ssp. ''praetermissa'' (*Dactylorhiza majalis* ssp. *praetermissa* × *Gymnadenia borealis* eller ×*Dactylodenia lacerta*) er registrerte i Sør-England. Ein hybrid med flekkmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *maculata* × *Gymnadenia borealis* eller ×*Dactylodenia evansii*) er registrert spreidd i Storbritannia og Irland. Ein reknar òg med at arten dannar ein intergenerisk hybrid med skogmarihand (*Dactylorhiza maculata* ssp. *fuchsii* × *Gymnadenia borealis*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Neotinea maculata

***Neotinea maculata*** er ei plante i krutbrennarslekta *Neotinea* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.  Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Arten var tidlegare rekna til vårmarihandslekta *Orchis* med namnet *O. intacta*, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta *Neotinea*, først med namnet *N. intacta*.

## Utbreiing
*N. maculata* (engelsk namn: «dense-flowered orchid») veks for det meste i landa kring Middelhavet. På Dei britiske øyane veks han berre i Irland, der han er nær truga (NT).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Pampusjka

**Pampusjka** () er ein liten ukrainsk bolle med gjær som kan vera krydra eller søt. Bollen kan bakast i omn eller steikast som ein smultring. Søt pampusjka kan også ha fyll, medan variantane som ikkje er søte kan smaksetjast med kvitlauksaus.

## Namn
Det ukrainske ordet *pampukh*kjem via polsk  *[[Pampuchy|pampuch]]* (ein type mjølbolle eller dampa smultring) frå tysk *Pfannkuchen* ('pannekake').

Diminutivsforma *pampusjka* er vanlegare å bruka enn grunnforma. Fleirtalsforma er *pampusjky*.

## Variantar
Gjærdeigen til pampusjak kan lagast av kveite-, rug- og bokkveietmjøl. Tradisjonelt er bollane blitt bakte, men dei kan også steikast. Pampusjka som ikkje er søt har ikkje fyll, men blir vanlegvis smakssett med ein kvitlaukssaus. Denne forma blir ofte servert til borsj eller jusjka. Søt pampusjka kan fyllast med frukt, bær, varenje, povydlo eller valmuefrø, og kan dryssast med melis.


Ukrainian Borsch with Pampushky in Zaporizhia.JPG|Ukrainsk borsj servert med kvitlaukspampusjka og saloskiver
File:Pampushky.jpg|Steikt pampusjka med kirsebærfyll og melisdryss


## Historie
Ifølgje William Pokhlyobkin viser teknikken ein bruker til å laga pampusjka til tysk mattradisjon, og bollane kan ha opphav frå tyske kolonistar i Ukraina. Bollane blei utbreidde i landet på andre halvdel av 1800-talet, og fekk status som ein tradisjonell ukrainsk rett.

## I kulturen
Sidan 2008 har ein halde ein Pampukh-festival i tida rundt den ortodokse jula (i januar) i Lviv. Under festivalen i 2012 blei det sett ein Guinness-rekord der ein laga verdas største mosaikk av smultringar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pampushka|Pampushka]]» frå ,  den 12. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Himantoglossum

***Himantoglossum*** er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har slekta eit titals artar, ingen av dei i Norden, men eit par artar i Nord-Europa:

**[[Himantoglossum hircinum|H. hircinum]]*, i England (LC)
**[[Himantoglossum robertianum|H. robertianum]]*, i Belgia og Nederland (ikkje raudlistevurdert)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Himantoglossum hircinum

***Himantoglossum hircinum*** er ei plante i slekta *[[Himantoglossum]]* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
Arten finst i Europa sør for Danmark og nordvest i Afrika.

*H. hircinum* (engelsk namn *lizard orchid*) veks søraust i Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som nær truga (NT), lokalt i England livskraftig (LC).

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *bokkenorchis*, fransk namn *orchis bouc*) i Nederland først og fremst i dynelandskap langs kysten i sør. I Flandern i Belgia finst han òg mest nær kysten, medan han i Vallonia mest er å finne i Ardennane. I den nederlandske raudlista er arten rekna som nær truga (NT, *gevoelig*). I Belgia er han rekna som sterkt truga (NT, *bedreigd*) i Flandern og sårbar (VU, *vulnérable*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sterkt truga (EN).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Serapias

***Serapias*** er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har slekta eit tjuetals artar, ingen av dei i Norden, men to artar har vore funne på Dei britiske øyane:
**[[Serapias lingua|S. lingua]]*, i England (CR)
**[[Serapias parviflora|S. parviflora]]*, i England (RE)

Det har òg dukka opp ein art i Benelux:
**[[Serapias vomeracea|S. vomeracea]]*, i Nederland og Belgia (ikkje raudlistevurdert)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Serapias lingua

***Serapias lingua*** er ei plante i slekta *[[Serapias]]* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
*S. lingua* (engelsk namn *greater tongue orchid*) finst naturleg i landa kring Middelhavet, men var funne to stader på Dei britiske øyane, på Guernsey i 1992 og i Devon i 1998. Etter å ha stått på venteliste for raudlistevurdering (WL), vart det gjort eit nytt funn i 2017 i Essex. Arten blir no rekna som ein naturleg nyinnvandra art og har fått status som kritisk truga (CR) i den britiske raudlista.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Norfolk i Virginia

**Norfolk** er ein by i delstaten Virginia i USA. Byen hadde 238&nbsp;005 ibuarar i 2020. Norfolk ligg ved munninga av Chesapeake Bay. Grannebyen Virginia Beach ligg aust om Norfolk.

Norfolk vart grunnlagd i 1682 og fekk byrettar av den britiske kongen i 1736. Verdas største marinebase, Naval Station Norfolk, har ein dominerande plass i bybiletet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Norfolk, Virginia|Norfolk, Virginia]]» frå ,  den 12. mars 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Serapias parviflora

***Serapias parviflora*** er ei plante i slekta *[[Serapias]]* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
*S. parviflora* (engelsk namn *small-flowered tongue orchid*) finst naturleg i landa kring Middelhavet, men vart funne i eit område i Cornwall i 1989, og arten blei sett på venteliste (WL) for raudlistevurdering. Dei siste åra har arten utvida området sitt i nordvest-Frankrike, så han blir no rekna som ein naturleg innvandra art og er teken med på den nyaste raudlista (2021), men arten vart sist observert i 2008, så han har fått status som regionalt utdøydd (RE).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Anacamptis laxiflora

***Anacamptis laxiflora*** er ei plante i narrmarihandslekta *Anacamptis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
*Anacamptis laxiflora* var tidlegare knytt til vårmarihandslekta *Orchis* med namnet *Orchis laxiflora*, men er, saman med fleire andre artar, flytta til slekta *Anacamptis*.

## Utbreiing
*Anacamptis laxiflora* (engelsk namn *loose-flowered orchid*) veks i det sørlige Europa og eit stykke austover i Asia. På dei britiske øyane finst han berre på Jersey og Guernsey. Han blir òg kalla *Jersey orchid*.

I Benelux er arten (nederlandsk namn *ijle orchis*, fransk namn *orchis à fleurs lâches*) ikkje heimleg i Nederland, men er registrert der ein gong i 1980. I Belgia var han tidlegare svært sjeldan i kystområda i Flandern, men var sist registrert kring 1950. Han finst heller ikkje lenger i Vallonia. I Belgia er han (som *Orchis laxiflora*) rekna som regionalt utdøydd (RE, *éteint*) i Vallonia.

## Hybridar
Det er påvist at *Anacamptis laxiflora* kan danne hybridar med narrmarihand (*Anacamptis laxiflora* × *morio*, òg kalla *Anacamptis* ×*alata*). Hybriden er registrert på Jersey og Guernsey.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Ophrys fuciflora

***Ophrys fuciflora*** er ei plante i flugeblomslekta *Ophrys* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.

Arten er av somme kjelder skildra som *O. holosericea*.

## Utbreiing
*O. fuciflora* (engelsk namn *late spider orchid*) lever på Dei britiske øyane berre heilt søraust i England. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), til liks med lokalt i England.

Arten er registrert frå Estland med eit herbariebelegg, men det er uvisst om dette verkeleg skriv seg frå Estland. I så fall er arten rekna som regionalt utdøydd (RE).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *hommelorchis*, fransk namn *ophrys bourdon*) ikkje registrert med nylige funn i Nederland. I Belgia finst han truleg heller ikkje i Flandern, men i Vallonia har han nokre få funnstader i Ardennane og Maas-området. Arten er ikkje oppført i den nederlandske raudlista. I Belgia er han heller ikkje i på raudlista i Flandern, men er rekna som sterkt truga (EN, *en danger*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sterkt truga (EN).

## Hybridar
I England er det påvist at *Ophrys fuciflora* kan danne hybridar med biblom (*Ophrys apifera* × *fuciflora* eller *Ophrys* ×*albertiana*) og med *[[Ophrys sphegodes]]* (*Ophrys fuciflora* × *sphegodes* eller *Ophrys* ×*arachnitiformis*). Båe er registrerte i Kent.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Ophrys sphegodes

***Ophrys sphegodes*** er ei plante i flugeblomslekta *Ophrys* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.

## Utbreiing
*O. sphegodes* (engelsk namn *early spider orchid*) lever på Dei britiske øyane i dei søraustlege delane av England. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC), til liks med lokalt i England. I Wales er han rekna som regionalt utdøydd (RE).

I Benelux har arten (nederlandsk namn *spinnenorchis*, fransk namn *ophrys araignée*) i Nederland berre vore registrert med få, kortlevde einskildfunn. I Belgia er han ikkje etablert i Flandern, og i Vallonia har han berre ein kjend vekseplass i Ardennane. Arten er ikkje teken med på den nederlandske raudlista. I Belgia er han rekna som regionalt utdøydd (RE, *regionaal uitgestorven*) i Flandern og kritisk truga (CR, *menacé d'extinction*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som kritisk truga (CR).

## Hybridar
I England er det påvist at *Ophrys sphegodes* kan danne hybridar med flugeblom (*Ophrys insectifera* × *sphegodes*, òg kalla *Ophrys* ×*hybrida*) og med *[[Ophrys fuciflora]]* (*Ophrys fuciflora* × *sphegodes* eller *Ophrys* ×*arachnitiformis*). Båe er registrerte i Kent.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Verdscupen i skiskyting 1985

**Verdscupen i skiskyting 1985** tok til den 10. januar og vart avslutta 9. mars. Turneringa omfatta 10 individuelle tevlingar. Utøvarane tevla i fem 20 km og like mange 10-kilometerar, òg kalla normalprogram og sprint. I tillegg vart det arrangert tre stafettar over 4 x 7,5 km. Renna fann stad i Minsk i Sovjetunionen, Oberhof (2) i Aust-Tyskland, Antholz i Italia, Lahti i Finland og Oslo i Noreg.

Frank-Peter Roetsch frå Aust-Tyskland forsvarte topp-plassen i turneringa. På andre- og tredjeplass kom høvesvis Jurij Kasjkarov frå Sovjetunionen og vesttyske Peter Angerer. Roetsch vann fire av tevlingane, Angerer to av dei.

## Individuelt

## Kjelder
**Sportsboken 85-86*. Sportsboken As. Stavanger 1985.
Hans Johansen

**Hans Johansen** () var ein norsk arbeidar og politikar, aktiv for Arbeidarpartiet og ein periode i Norges Kommunistiske Parti. Stortingsmann 1922-24.

Etter folkeskulen arbeidde Johansen på fabrikk. Frå 1901 var han tilsett ved jarnbaneverkstaden i Drammen, arbeidde med jarnbane i 41 år. År 1915 til 1920 tok han eksamen ved fleire tekniske skular, gjekk etter kvart inn i stillingar som lokomotivpussar, teiknar, konstruktør og sekretær.

Johansen var aktiv i ungdomsrørsla til Arbeidarpartiet, ei tid medlem i landsstyret i ungdomsforbundet. I 1908 vart han fengsla for antimilitær agitasjon. Johansen var også aktiv i fagforeining. Frå 1911 til 1936 var han styremedlem i NSB som funksjonærane sin representant. Han sat også i hovudstyret til Arbeideravholdslagene.

Frå 1922 til 1924 var Johansen stortingsmann, vald frå bykrinsen Hønefoss, Drammen, Kongsberg. Då Det norske arbeidarparti vart kløyvt i 1923 fylgde store delar av partiet i Buskerud Komintern-linja. Johansen vart såleis medlem i det nye Norges Kommunistiske Parti. Seinare braut han med NKP og melde seg inn Arbeidarpartiet. Johansen var elles medlem i Drammen bystyre periodane 1922-25 og 1931-37.

I Drammen og Buskerud var Johansen kjent både som politikar, radiokåsør og forfattar. Han skreiv eller redigerte i alt elleve bøker.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Johansen (politiker)|Hans Johansen (politiker)]]» frå ,  den 13. mars 2022.*
Dactylorhiza incarnata ssp. pulchella

***Dactylorhiza incarnata'' ssp. ''pulchella*** er ei plante i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Underarten finst truleg ikkje i Noreg, men er teken med i namnetreet i Artsdatabanken.

## Systematikk
*Dactylorhiza incarnata* ssp. *pulchella* høyrer til den vanskelege slekta *Dactylorhiza*, på norsk marihandslekta. Den er ein underart av engmarihand. Fordelinga på underartar av engmarihand er ikkje fullt ut klarlagd på Dei britiske øyane.

## Utbreiing
I Noreg er det registrert nokre funn i herbariebelegg frå 1855 til 1930. Underarten høyrer elles heime i Storbritannia og Irland og blir rekna som endemisk for Dei britiske øyane.

I den irske raudlista har underarten status som livskraftig (LC). I den britiske raudlista er arten no sett på venteliste (WL) i påvente av meir data, det same gjeld lokalt i England. Han finst truleg ikkje i Skottland, men har vore rekna som livskraftig (LC) i Wales,

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Dactylorhiza incarnata ssp. gemmana

***Dactylorhiza incarnata'' ssp. ''gemmana*** er ei plante i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Underarten finst ikkje i Noreg.

## Systematikk
*Dactylorhiza incarnata* ssp. *gemmana* høyrer til den vanskelege slekta *Dactylorhiza*, på norsk marihandslekta. Den er ein underart av engmarihand, men mange klassifiseringar godtek ikke denne underarten. Fordelinga på underartar av engmarihand er ikkje fullt ut klarlagd på Dei britiske øyane.

## Utbreiing
I den irske raudlista er underarten sett på venteliste (WL) i påvente av meir data. I den britiske raudlista er arten markert med manglande data (DD – data deficient), det same gjeld lokalt i England. Han finst truleg ikkje i Wales eller Skottland, men har vore rekna som livskraftig (LC) i Wales.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*