open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Titandioksid

**Titandioksid** er eit naturleg førekommande oksid av titan. Den kjemiske formelen er TiO2. Eit eldre namn er titansyre.

Titandioksid blir mest nytta som eit pigment, då det er eit av dei beste kvite fargepigmenta ein kjenner. Det har ein særs høg brytingsindeks som tillèt høg refleksjon av reint lys. Om lag 46 millionar tonn TiO2 blir nytta kvart år som fargestoff i varer som maling, lakk, papir, plastprodukt, blekk, mat, medisin (piller) og i dei fleste tannkremar. Populariteten er grunna stoffet sin høge grad av opasitet (ugjennomsiktig), som mellom anna i maling gjer at det har blitt kalla «det perfekte kvitt.» 

I tillegg blir stoffet nytta i kosmetikkindustrien, mellom anna i tatoveringar, sminkeprodukt og i solkrem. I så godt som all solkrem finn ein titandioksid på grunn av den høge brytingsindeksen, noko som gjer at det absorberer mesteparten av dei skadelege UV-strålane, og omdannar dei til energi i form av varme. UV-absorberingseigenskapane har ført til at det òg blir nytta i plastprodukt, der absorbsjonen i titandioksid gjer at plasten tar mindre skade av UV-strålane.

Titandioksid har òg eigenskapen til å hydrolysere vatn, det vil seie omdanne H2O til oksygen og hydrogen. Dette gjer at det ein har tenkt at titandioksid kan nyttast som katalysator i samband med produksjon av hydrogen til direkte bruk i brenselcelle-bilar.

Titandioksid har E-nummer E171.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Titandioksid|Titandioksid]]» frå ,  den 1. mai 2013.*  
 

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Material Safety Data Sheet Mallinckrodt Baker
*  
*  
* UiO
Klassikar

**Klassikar** (av latin * classicus* som tydar 'fyrsteklasses') er eit omgrep som vert nytta om kunstverk som vert rekna som så framifrå at dei har varig verde; til dømes «klassikarane frå antikken», «Igor Stravinskijs klassikar *[[Vårofferet]]*», «Edvard Munchs klassikar *Skrik*», «Ingmar Bergmans klassikar *Persona*». Men jamvel stutt tid etter utgjevinga, framføringa eller presentasjonen kan ein roman, ein komposisjon eller anna kunstverk verte rekna som ein klassikar, «denne romanen vil verte, eller er allereie, ein klassikar».

Likeeins vert kunstnarar som har skapa slike framifrå verk omtala som klassikarar, som til dømes «dei nynorske klassikarane Vinje og Garborg», «klassikarane Mozart og Beethoven», «klassikaren Igor Stravinskij».

Dessuten vert granskarar av klassisk kultur, det vil seie kulturen i Romarriket og/eller det gamle Hellas, omtalt som klassikarar. Det same gjeld dei som på særleg vis ser opp til denne kulturen.
Pagano Nunatak

**Pagano Nunatak** er ein nunatak med spiss topp  (1830&nbsp;moh.) som ligg relativt isolert, 8 nautiske mil (15&nbsp;km) aust for Hart Hills og 80 nautiske mil (150&nbsp;km) nord-nordaust for Ford Massif i Thiel Mountains. Nunataken vart utforska og skissert av Edward Thiel under ein flytur langs 88. vestlege meridianen i 1959-60. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Gerald Pagano, som var assistant for staben til U.S. Naval Support Force i Antarktis 1960–65, og sidan stabsmedlem i Center for Polar Archives ved National Archives i 1972-81.

## Kjelder
O'Neal Nunataks

**O'Neal Nunataks** er ei lita rekkje nunatakar heilt sør i Bastien Range i Ellsworth Mountains. Han vart namngjeven av geolog-gruppene frå University of Minnsota til Ellsworth Mountains etter Jerry O'Neal, flyfotograf for desse gruppene i 1963-64 og 1964-65.

## Kjelder
Reuther Nunataks

**Reuther Nunataks** er ei ryggliknande rekkje nunatakar som strekkjer seg over 4 nautiske mil (7&nbsp;km) lang, 3 nautiske mil (6&nbsp;km) vest for Landmark Peak i Founders Peaks i Heritage Range. Dei vart namngjevne av geolog-gruppa frå University of Minnesota i desse fjella, 1963–64, etter Charles J. Reuther, som var helikopterteknikar i 62. Transportation Detachment den sesongen.
 
## Kjelder
Samuel Nunataks

**Samuel Nunataks** er ei rekkje på kring sju nunatakar ved søraustenden av Nimbus Hills i Heritage Range. Dei vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy 1961-66. Fjella fekk namn av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Samuel L. Wilson, ein meteorologisk elektrikar ved Little America V-stasjonen i 1957.

## Kjelder
Slusher Nunatak

**Slusher Nunatak** er ein nunatak som ligg 5 nautiske mil (9&nbsp;km) nord for Mount Moses i Hudson Mountains. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946-47. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Harold E. Slusher, ein meteorolog ved Byrd-stasjonen i 1967.

## Kjelder
Sonntag Nunatak

**Sonntag Nunatak** er ein einsleg nunatak som ligg 20 nautiske mil (37&nbsp;km) aust-nordaust for Hamilton Cliff i Ford Massif i Thiel Mountains. Nunataken vart observert den 13. desember 1959 av Edward Thiel og Campbell Craddock under ein flytur for US Antarctic Research Program (USARP) langs den 88. vestlege lengdegraden. Namnet vart foreslått av Thiel og Craddock etter Wayne Sonntag, operasjonsleiar ved geofysisk institutt i University of Wisconsin i 1959–61, og logistikkoffiser for flyturen. 

## Kjelder
Stewart Hills

**Stewart Hills** er fleire små nunatakar og snødekte åsar som stig opp frå eit elles flatt terreng, 50 nautiske mil (90&nbsp;km) nordaust for Ford Massif i Thiel Mountains. Dei vart observert av gruppa frå US Antarctic Research Program (USARP) som kryssa Horlick Mountains i 1958–59, og av Edward Thiel og Campbell Craddock under flyturen deira, 13. desember 1959. Namnet vart foreslått av Thiel og Craddock etter professor Duncan Stewart, ein geolog ved Carleton College i Minnesota, som har tolka steinprøvar frå Antarktis.

## Kjelder
Teeters Nunatak

**Teeters Nunatak** er ein nunatak i Antarktis på 615&nbsp;moh. som ligg 5 nautiske mil (9&nbsp;km) nord for Hodgson Nunatak i Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Robert E. Teeters i US Navy, ein lagersjef ved Byrd-stasjonen i 1966.

## Kjelder
Polykras

**Polykras** eller **polykras-(Y)** er eit svart eller brunt metallisk kompleks av uran, yttrium og oksidmineral med formel (Y,Ca,Ce,U,Th)(Ti,Nb,Ta)2O6. Det er amorft. Polykras har ein Mohs hardleik på 5 til 6 og ein spesifikk gravitet på 5. Stoffet er radioaktivt på grunn av uran-innhaldet (rundt 6&nbsp;%). Ein finn det i granittiske pegmatittar. Mineralet er nær nærskyldt med euxenitt. 

Polykras var først skildra i 1870 frå Rasvåg på Hidra ved Flekkefjord. 

## Førekomst
Polykras finn ein som langstrakte, tavleforma krystallar på fleire stader i mineralgangar i Slättåkra ved Jönköping i Sverige. Det finst i Setesdalen i Noreg og i Nord- og Sør-Carolina og Rocky Mountains i USA.

## Kjelder
* Mindat with location data
* [Webmineral](http://webmineral.com/data/Polycrase-(Y).shtml)
* Meyers varulexikon, Forum, 1952


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Polycrase|Polycrase]]» frå , og «[[:sv:|Polykras]]» frå  den 1. mai 2013.*
Rebholz Nunatak

**Rebholz Nunatak** er ein isolert nunatak like nord for Hudson Mountains, 8 nautiske mil (15&nbsp;km) nord-nordvest for Teeters Nunatak. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter major Edward Rebholz, offiser i U.S. Army Aviation Detachment som støtta landmålinga av Ellsworth Land i 1968-69.
 
## Kjelder
Thomas Nunatak

**Thomas Nunatak** er den nordlege av to nunatakar som ligg nær kvarandre, kring 17 nautiske mil (31&nbsp;km) vest for Camp Hills i Ellsworth Mountains. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå University of Minnesota til desse fjella, 1963–64, etter Hollie Thomas, sjef for helikoptermannskapet i 62. Transportation Corps Detachment, som assisterte gruppa.

## Kjelder
Thompson Nunataks

**Thompson Nunataks** er tre nunatakar som ligg 4 nautiske mil (7&nbsp;km) sør for Navigator Peak og oppom den sentrale delen av White Escarpment i Heritage Range i Ellsworth Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Russel W. Thompson, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Wilkes-stasjonen i 1963.

## Kjelder
Three Sails

**Three Sails** er tre små, isolerte nunatakar som ligg på rekkje, 6 nautiske mil (11&nbsp;km) aust for Redpath Peaks heilt sør i Heritage Range i Ellsworth Mountains. Det skildrande namnet vart nytta av geolog-gruppa frå University of Minnesota i området, 1963-64.

## Kjelder
Velie Nunatak

**Velie Nunatak** er ein nunatak som ligg 9 nautiske mil (17&nbsp;km) nord for Mount Moses i Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960–66, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Edward C. Velie, ein meteorolog ved Byrd-stasjonen i 1967.

## Kjelder
Warren Nunatak

**Warren Nunatak** er ein nunatak som ligg 4&nbsp;nautiske mil (7&nbsp;km) aust for Mount Capley, langs austsida av Nimbus Hills i Heritage Range. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Arthur D. Warren, polarlysforskar ved Ellsworth-basen i 1958.

## Kjelder
Weaver Nunataks

**Weaver Nunataks** er ei gruppe nunatakar like sør for Meyer Hills i Heritage Range. Dei vart kartlagde av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1961-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter William E. Weaver, ein meteorolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Ellsworth-basen i 1962.

## Kjelder
Wilson Nunataks

**Wilson Nunataks** er ei rekkje nunatakar som strekkjer seg over kring 8&nbsp;nautiske mil (15&nbsp;km) og som ligg mellom Douglas Peaks og toppen av Herculesfjorden i Heritage Range i Ellsworth Mountains. Rekkja vart namngjeven av geolog-gruppa frå University of Minnesota til desse fjella, 1963–64, etter Kenneth Wilson, som var pilot i 62. Transportation Detachment og som støtta gruppa.

## Kjelder
Wold Nunatak

**Wold Nunatak** er ein nunatak som ligg 10&nbsp;nautiske mil (18&nbsp;km) aust for Mount Manthe søraust i Hudson Mountains. Han vart kartlagd av US Geological Survey (USGS) frå landmålingar og flyfoto tekne av U.S. Navy i 1960-66. Han vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter Richard J. Wold, ein geolog i US Antarctic Research Program (USARP) ved Byrd-stasjonen sommaren 1960-61.

## Kjelder
Brusilov Nunataks

**Brusilov Nunataks** er ei gruppe nunatakar som ligg 6&nbsp;nautiske mil nord for Mount Morrison i Tula Mountains i Enderby Land. Geologien til nunatakane vart undersøkt av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, som kalla dei opp etter den russiske polarforskaren G.L. Brusilov.

## Kjelder
Church Nunataks

**Church Nunataks** er ei rekkje små nunatakar 1&nbsp;nautisk mil nordaust for Mount Smethurst og 28&nbsp;nautiske mil sørvest for Store Hånakken i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå flyfoto tekne under Australian National Antarctic Research Expeditions-flyet i 1957, og vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter S.W. Church, sambandsoffiser på Wilkes-stasjonen i 1961.

## Kjelder
Webber Nunatak

**Webber Nunatak** er ein nunatak (495&nbsp;moh) som ligg 6&nbsp;nautiske mil (11&nbsp;km) vest for Mount Manthe i Hudson Mountains. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av U.S. Navy Operasjon Highjump i 1946 og 1947, og namngjeven i 1967 av Advisory Committee on Antarctic Names (US-ACAN) etter George E. Webber, ein elektroingeniør ved Byrd-stasjonen.

## Kjelder
Welcome Nunatak

**Welcome Nunatak** er ein relativt liten, men markant og kjegleforma nunatak som ligg for seg sjølv nord for Reuther Nunataks i Founders Peaks i Heritage Range. Han vart namngjeven av geolog-gruppa frå University of Minnesota i 1963-64. Gruppa nytta motorsledar på turen og nunataken var eit gledeleg syn fordi det tydde at dei snart var ved leiren sin ved Camp Hills.

## Kjelder
Cook Nunataks

**Cook Nunataks** er ei gruppe på fire nunatakar i Schwartz Range i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) sine landmålingar og flyfoto, 1954–66, og vart namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter P.J. Cook, ein geolog som vitja området med ANARE («Nella Dan») i 1965.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cook Nunataks|Cook Nunataks]]» frå ,  den 1. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*
Crosby Nunataks

**Crosby Nunataks** er ei gruppe på tre nunatakar 2&nbsp;nautiske mil nordaust for Mount Morrison, nord i Tula Mountains i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå flyfoto tekne under Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956, og vart namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter W.E. Crosby, eit medlem av mannskapet på «Discovery» under British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition i 1929–31.

## Kjelder
Dismal Mountains

**Dismal Mountains** er ei gruppe nunatakar kring 56&nbsp;km sørvest for Rayner Peak i Antarktis. Dei vart fotograferte frå ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956, og kartlagd av G.A. Knuckey i løpet av ein hundesledetur frå Amundsen Bay til Mawson-stasjonen i desember 1958. Dei fekk dette namnet fordi fjella ofte er dekte av skyer. Dismal er eit engelsk ord for «(mørk og) trist».

## Kjelder
*
Veslenutane

**Veslenutane** eller **Fitzgerald Nunataks** er tre isolerte nunatakar 2&nbsp;nautiske mil nord for Mount Codrington, ved nordvestenden av Napier Mountains i Enderby Land i Antarktis. Dei vart kartlagde av norske kartografar frå flyfoto tekne under Lars Christensen-ekspedisjonen i 1936–37, og namngjeven «Veslenutane». Dei vart fotograferte frå Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956 og fekk nytt namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter brigadegeneral L. Fitzgerald, direktør i landmålingsavdelinga til den australske hæren i 1942–60.

## Kjelder
Gould Nunataks

**Gould Nunataks** er ei lita gruppe nunatakar kring 18&nbsp;nautiske mil søraust for Mount Biscoe i Enderby Land i Antarktis. Dei vart oppdaga i januar 1930 av British Australian and New Zealand Antarctic Research Expedition under Mawson, som namngav dei «Gould Nunatak» i eintal, etter kapteinløytnant R.T. Gould i Royal Navy frå hydrografiavdelinga til Admiralitetet, som arbeidde på kart over Antarktis. Dei vart kartlagde som ei gruppe av Australian National Antarctic Research Expeditions frå flyfoto i 1964 og fekk då fleirtalsforma.

## Kjelder
Gromov Nunataks

**Gromov Nunataks** er ei gruppe nunatakar som ligg 7&nbsp;nautiske mil aust-søraust for Mount Henry i Scott Mountains i Enderby Land i Antarktis. Dei vart namngjevne av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62 etter M.M. Gromov, ein sovjetisk pilot.

## Kjelder
Harvey Nunataks

**Harvey Nunataks** er fire nunatakar som ligg 4&nbsp;nautiske mil vest for Mount Ryder i austlege delen av Tula Mountains i Enderby Land i Antarktis. Dei vart kartlagde frå flyfoto tekne under Australian National Antarctic Research Expeditions i 1956 og 1957, og vart namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter D.J. Harvey, ein elektrikar ved Mawson-stasjonen i 1961.

## Kjelder
Kozlov Nunataks

**Kozlov Nunataks** er ei gruppe nunatakar som ligg 8 nautiske mil (15&nbsp;km) nord for Mount Parviainen i Tula Mountains i Enderby Land. Nunatakane vart vitja av geologar frå Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, som namngav dei etter M.I. Kozlov, ein sovjetisk pilot.

## Kjelder
Krasnaya Nunatak

**Krasnaya Nunatak** er ein nunatak som ligg 4 nautiske mil (7&nbsp;km) sør for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Han vart kartlagd og namngjeven «Gora Krasnaja» av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961-62.

## Kjelder
Else Nunataks

**Else Nunataks** er ei gruppe låge, delvis snødekte nunatakar 3&nbsp;nautiske mil nord for Øydeholmen, på sørsida av Wilmabreen i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå landmålingar og flyfoto av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE), 1954–66, og namngjevne av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter H. Else, ein pilot under ANARE («Nella Dan»), 1965.

## Kjelder
Doggers Nunataks

**Doggers Nunataks** er ei gruppe fjelltoppar 30&nbsp;nautiske mil sørvest for Rayner Peak sørvest for Edward VIII Bay. Dei vart fotograferte frå lufta i oktober 1956 av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) og kartlagd i desember 1958 av G.A. Knuckey i løpet av ein hundesledetur frå Amundsen Bay til Mawson-stasjonen. Gruppa vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee etter medlemmane på hundesledeturen, som alltid vart kalla «Doggers».

## Kjelder
Kyle Nunataks

**Kyle Nunataks** er tre nunatakar 2,5 nautiske mil (4,6&nbsp;km) aust for Mount Hampson, i nordlege delar av Tula Mountains i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og gjeve namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter J.T. Kyle, eit medlem av mannskapet på «Discovery» under British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), 1929-31,

## Kjelder
Krasin Nunataks

**Krasin Nunataks** er ein lita gruppe nunatakar som ligg 10 nautiske mil (18&nbsp;km) søraust for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Fjella vart kartlagde av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, som kalla dei opp etter den sovjetiske isbrytaren «Krasin».

## Kjelder
Litke Nunatak

**Litke Nunatak** er ein nunatak i Antarktis som ligg 10 nautiske mil (18&nbsp;km) aust for Perov Nunataks, ved austenden av Scott Mountains i Enderby Land. Han vart namngjeven av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, etter den sovjetiske isbrytaren «Litke».

## Kjelder
McLeod Nunataks

**McLeod Nunataks** er ei isolert gruppe nunatakar 35 nautiske mil (60&nbsp;km) søraust for Tula Mountains i Enderby Land. Dei vart fotograferte i 1956 av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions). Dei vart først vitja i desember 1958 av eit hundresledelag frå ANARE leia av G.A. Knuckey. Fjella vart gjeve namn av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter I.R. McLeod, ein geolog ved Mawson-stasjonen i 1958, som var ein del av hundesledelaget.

## Kjelder
Miller Nunataks

**Miller Nunataks** er ei gruppe nunatakar som ligg 11 nautiske mil (20&nbsp;km) sørvest for Storegutt i Enderby Land. Han vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) 1954-66. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter K.R. Miller, ein vêrobservatør ved Mawson-stasjonen i 1962.

## Kjelder
Newman Nunataks

**Newman Nunataks** er ei gruppe nunatakar kring 19&nbsp;km vest for Aker Peaks og 26&nbsp;km vest for Mount Elkins i Enderby Land. Dei vart kartlagde frå flyfotografi teken av ANARE i 1956 og 1960 og kalla opp etter A.J. Newman, dieselmekanikar ved Mawson-stasjonen i 1961.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Newman Nunataks|Newman Nunataks]]» frå ,  den 1. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*
Papanin Nunataks

**Papanin Nunataks** er ei lita gruppe nunatakar som ligg 11 nautiske mil (20&nbsp;km) aust for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Dei vart namngjevne av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen (1961–62) etter den sovjetiske polareksperten admiral Ivan D. Papanin.

## Kjelder
Striated Nunatak

**Striated Nunatak** er ein låg og rund nunatak med lagdelt gneis 6 nautiske mil (11&nbsp;km) aust-nordaust for Rayner Peak, på austsida av Robertbreen i Enderby Land. Han vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), 1934–66, og fekk dette namnet fordi overflata av nunataken har godt utvikla skurestriper, skapt av isrørsla på flata. 

## Kjelder
Trubyatchinskiy Nunatak

**Trubyatchinskiy Nunatak** er ein nunatak som ligg 7 nautiske mil (13&nbsp;km) sør for Alderdice Peak i Nye Mountains i Enderby Land. Han vart namngjeven av Den sovjetiske antarktisekspedisjonen i 1961–62, etter den sovjetiske magnetikaren N.N. Trubjattsjinskij (1886–1942).

## Kjelder
Sandercock Nunataks

**Sandercock Nunataks** er ei isolert gruppe nunatakar kring 72 km aust-søraust for Nye Mountains i Enderby Land. Dei vart oppdaga og vitja i desember 1959 frå eit fly under ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), og vart namngjeven av ANCA etter skvadronleiar J.C. Sandercock i RAAF, som var flykaptein ved Mawson-stasjonen i 1959.

## Kjelder
Sørtoppen

**Sørtoppen** er ein nunatak kring 1900 meter over havet, og kring 11,1&nbsp;km sørvest for Mount Breckinridge i Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfotografi teken av Lars Christensen-ekspedisjonen (1936–37).

I nærleiken av fjellet ligg Mount Elkins, 30&nbsp;km mot vest.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sørtoppen|Sørtoppen]]» frå ,  den 1. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*

## Bakgrunnsstoff
Wallis Nunataks

**Wallis Nunataks** er fire nunatakar med bratte sør- og austside, som ligg 4&nbsp;nautiske mil (7&nbsp;km) aust-nordaust for Storegutt i Enderby Land. Han vart kartlagd frå landmålingar og flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions), 1954-66. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter G.R. Wallis, ein geolog under ANARE («Nella Dan»), 1965.

## Kjelder
Ward Nunataks

**Ward Nunataks** er ein rekkje nunatakar 4&nbsp;nautiske mil (7&nbsp;km) nord for Alderdice Peak i den austlege delen av Nye Mountains i Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av Australian National Antarctic Research Expeditions (ANARE) i 1956. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter D.J. Ward, sambandsoffiser på Wilkes-stasjonen i 1960.

## Kjelder
Wyers Nunataks

**Wyers Nunataks** er ei gruppe nunatakar ved foten av Sakellari Peninsula, like vest for Wyersisen i Enderby Land. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og 1957. Han vart namngjeven av Australian Antarctic Names and Medals Committee (ANCA) etter R.W.L. Wyers, som var glasiolog ved Mawson-stasjonen i 1961.

## Kjelder
Wordie Nunatak

**Wordie Nunatak** er ein nunatak 4&nbsp;nautiske mil (7&nbsp;km) søraust for Mount Biscoe og 4&nbsp;nautiske mil (7&nbsp;km) aust-nordaust for Mount Hurley. Han vart oppdaga i januar 1930 av British Australian New Zealand Antarctic Research Expedition (BANZARE), 1929–31, under Mawson, og kalla opp etter James M. Wordie.

## Kjelder
Young Nunataks

**Young Nunataks** er ei gruppe nunatakar i Napier Mountains som ligg 2 nautisk mil (3,7&nbsp;km) sør for Mount Elkins. Han vart kartlagd av norske kartografar frå flyfoto tekne av Lars Christensen-ekspedisjonen i 1936-37. Han vart kartlagd på ny frå flyfoto tekne av ANARE (Australian National Antarctic Research Expeditions) i 1956 og kalla opp etter W.F. Young]], elektrikar ved Mawson-stasjonen i 1961.

## Kjelder
Bates Nunataks

**Bates Nunataks** er ei gruppe tre, isolerte nunatakar i firnområdet av Byrdbreen, 18&nbsp;nautiske mil vest for Vantage Hill i Britannia Range, som vart oppdaga av gruppa ved Darwinbreen under Commonwealth Trans-Antarctic Expedition (1956–58). Dei vart namngjevne av New Zealand Antarctic Place-Names Committee etter J. Bates, eit medlem av Commonwealth Trans-Antarctic Expedition som var med sir Edmund Hillary til Sørpolen.

## Kjelder
Correll Nunatak

**Correll Nunatak** er ein nunatak som ligg vest i Mertzbreen, kring 13&nbsp;nautiske mil sør for Aurora Peak. Han vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (1911–14) under Douglas Mawson, som namngav han etter Percy E. Correll, ein mekanikar på ekspedisjonen.

## Kjelder
Lonewolf Nunataks

**Lonewolf Nunataks** er ei gruppe isolert nunatakar som ligg 25 nautiske mil (46&nbsp;km) nordvest for Wilhoite Nunataks, ved sørsida av Byrd Neve. Det fekk dette namnet av geolog-gruppa frå New Zealand Geological Survey Antarctic Expedition (NZGSAE) (1960–61) på grunn av den isolerte plasseringa.

## Kjelder
Tyke Nunatak

**Tyke Nunatak** er den minste og nordlegaste av Bates Nunataks ved vestenden av Britannia Range. Det fekk dette namnet på grunn av den vesle storleiken i forhold til dei to sørlege nunatakane i gruppa.

## Kjelder
Whetter Nunatak

**Whetter Nunatak** er ei lita gruppe nunatakar ved kysten, 8&nbsp;nautiske mil (15&nbsp;km) aust-nordaust for Cape Denison på austsida av Commonwealth Bay. Han vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (1911–14) under Douglas Mawson, som namngav han etter dr. Leslie Whetter, ein kirurg på ekspedisjonen.

## Kjelder
Abel Nunatak

**Abel Nunatak** er den austlegaste av to isolerte nunatakar på sørsida av Broad Valley på Trinityhalvøya. Namnet kom på den tida då ein geolog i Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1960–61 kartla området, og er namngjeve i samband med den nærliggande Cain Nunatak, etter brørne Kain og Abel i Bibelen.

## Kjelder
Abrit Nunatak

**Abrit Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot over 400 m aust for Laclavère Plateau på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Det ligg oppom Mott snømark i nord og Retizhe Cove mot søraust.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Abrit nordaust i Bulgaria.

Abrit Nunatak ligg 4,47&nbsp;km nordaust for Theodolite Hill, 2,49&nbsp;km sør for Urguri Nunatak, 8,2&nbsp;km aust for Fidase Peak og 4,83&nbsp;km sørvest for Camel Nunataks. 

## Kjelder

* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
McLean Nunataks

**McLean Nunataks** er ei gruppe av tre nunatakar som ligg vest i Mertzbreen, nær toppen av breen. Han vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (1911–14) under Douglas Mawson, som namngav dei etter dr. Archie L. McLean, ein militærlege og bakteriolog på ekspedisjonen.

## Kjelder
Madigan Nunatak

**Madigan Nunatak** er ein isolert nunatak som stig på av kontinentalisen 18&nbsp;nautiske mil sør for Cape Gray i Antarktis. Han vart oppdaga av Den australasiatiske antarktisekspedisjonen (1911–14) under Douglas Mawson, som namngav han etter Cecil T. Madigan, ein meteorolog på ekspedisjonen.

## Kjelder
Andersson Nunatak

**Andersson Nunatak** er ein nunatak 1&nbsp;nautisk mil vest for Sheppard Point, som ligg oppom iskanten på nordkysten av Hope Bay, nordaust på Den antarktiske halvøya. Han vart oppdaga av gruppa til Johan Gunnar Andersson av Den svenske antarktisekspedisjonen som overvintra ved Hope Bay i 1903, og vart kalla opp etter Andersson av Falkland Islands Dependencies Survey etter kartlegginga deira av området i 1945.

## Kjelder
Cain Nunatak

**Cain Nunatak** er den vestlegaste av to isolerte nunatakar på sørsida av Broad Valley på Trinityhalvøya. Fjellet vart kartlagd av Falkland Islands Dependencies Survey i 1960–61 og fekk namn i samband med nærliggande Abel Nunatak, frå historia om Kain og Abel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cain Nunatak|Cain Nunatak]]» frå ,  den 1. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Camel Nunataks

**Camel Nunataks** er to nunatakar i Antarktis med ei høgd opp mot 450 moh. Dei ligg 1&nbsp;nautisk mil frå kvarandre og 8&nbsp;nautiske mil nord for View Point på Trinityhalvøya. Namnet er skildrande og har vore i bruk hos personell frå Falkland Islands Dependencies Survey ved Hope Bay sidan kring 1959.

## Kjelder
Cone Nunatak

**Cone Nunatak** er ein nunatak på 350 moh. i Antarktis som ser kjegleforma ut frå nordsida, men har brune steinklipper på sørsida. Han ligg 3&nbsp;nautiske mil sør-søraust for Buttress Hill på Tabarin Peninsula, heilt nordaust på Den antarktiske halvøya. Det skildrande namnet vart nytta av Falkland Islands Dependencies Survey etter kartlegginga deira av området i 1946.

## Kjelder
Chochoveni Nunatak

**Chochoveni Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 650 meter sørvest i Cugnot forlandsbre på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnadane Golyjmo Tsjotsjoveni og Malko Tsjotsjoveni søraust i Bulgaria.

Chochoveni Nunatak ligg 3,87&nbsp;km aust for Smin Peak, 4,29&nbsp;km nordvest for Kolobar Nunatak, 3,34&nbsp;km nordaust for Coburg Peak og 5,5&nbsp;km aust for Drenta Bluff. 

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Huma Nunatak

**Huma Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 580 moh. vest i Zavera snømark, nordaust i forberga til Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Huma nordaust i Bulgaria.

Huma Nunatak ligg 2,73&nbsp;km sør for Petkov Nunatak, 13,18&nbsp;km nordvest for Mount Wild, 4,64&nbsp;km aust-nordaust for toppen av Kopito Ridge og 6,69&nbsp;km aust-søraust for Lobosh Peak.

## Kjelder
* Huma Nunatak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Draka Nunatak

**Draka Nunatak** er ein fjellkam som strekkjer seg 4,2&nbsp;km og som er 1,9&nbsp;km brei, med to toppar på opp mot 750 moh. på sørvestkysten av Sjögrenfjorden sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Fjellet er kalla opp etter busetnadane Draka og Drakata i Bulgaria.

Draka Nunatak ligg 6,32&nbsp;km sør-sørvest for Vetrovala Peak, 15,48&nbsp;km vest-sørvest for Mount Wild, 3,8&nbsp;km nord for Cape Longing, 24,13&nbsp;km aust-nordaust for Dolen Peak og 10,74&nbsp;km søraust for Mount Hornsby.

## Kjelder
* Draka Nunatak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Hitar Petar Nunatak

**Hitar Petar Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 462 m på kysten av Prince Gustav Channel, mot Alectoria Island og like sør for enden av Aitkenheadbreen på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter den bulgarske folkehelten Hitar Petar.

Hitar Petar Nunatak ligg 7,5&nbsp;km nordaust for Mount Roberts, 4,69&nbsp;km søraust for Baley Nunatak og 4,5&nbsp;km sør for Tufft Nunatak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hitar Petar Nunatak|Hitar Petar Nunatak]]» frå ,  den 1. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sichuanmandarin

**Sichuanmandarin** eller **sichuanhua** eller **sichuanesisk** (forenkla kinesisk: 四川话; tradisjonell kinesisk: 四川話; pinyin: *Sìchuānhuà*; Wade-Giles: *Szŭ-ch'uan-hua*, sichuanesisk: *ʂːtsʰuən‘huaː*) er ein dialekt innan dialektgruppa sørvestmandarin (西南官话), ei grein av det kinesiske språket mandarin. 

Språket vert tala av ca 120 millionar menneske i provinsen Sichuan og i byprovinsen Chongqing, og i tilgrensande delar av Hubei, Guizhou, Yunnan, Hunan og Guangxi. 

## Dialektar
Sichuanesisk har mindre dialektspenn enn alle dei andre mandarinspråk. Men det er 	mogeleg å gruppera språket i fire dialektar: Minjiangdialekten (岷江小片), Chengdu-Chongqing-dialekten (成渝片), Renshou-Fushun-dialektar (仁富小片) og Ya'an-Shimian-dialekten (雅棉小片).

Minjiang, Ya'an-Shimian og Renshou-Fushun vert tala for det meste i det sørlege og i det vestlege Sichuan der befolkninga i større grad nedættar frå den eldre sichuanesiske befolkning enn dagens befolkning i nordlege eller austlege Sichuan. Desse dialektane har bevart mange særdrag frå bashu (dei gamle sichuanesarane sitt språk), og kallast difor ofte for gamalsichuanesisk. Derimot er Chengdu-Chongqing gjerne kalla nysichuanesisk og har fåe restar etter bashu.
Kanitz Nunatak

**Kanitz Nunatak** er eit bratt fjell med ei høgd opp mot over 600 moh. sør i forberga av Laclavère Plateau på Trinityhalvøya på Den antarktiske halvøya. Det ligg 8,43&nbsp;km sør for Ami Boué Peak, 9,81&nbsp;km aust-søraust for Dabnik Peak, 6,5&nbsp;km nord for Cain Nunatak og 9,84&nbsp;km sør for Theodolite Hill. Det ligg oppom Broad Valley i sør.

Fjellet er kalla opp etter busetnaden Kanitz nordvest i Bulgaria i samband med austerriksk-ungarske geografen og etnografem Felix Kanitz (1829–1904).

## Kjelder
* Bulgarsk antarktisk stadnamnregister. Antarctic Place-names Commission. (detaljar på bulgarsk, grunnleggande data in English)
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Kolobar Nunatak

**Kolobar Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 587 m sørvest i Cugnot forlandsbre på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Kolobar nordaust i Bulgaria.

Kolobar Nunatak ligg 3,59&nbsp;km nordaust for Panhard Nunatak, 4,29&nbsp;km søraust for Chochoveni Nunatak og 5,66&nbsp;km sørvest for Levassor Nunatak. 

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Levassor Nunatak

**Levassor Nunatak** er ein kjenneleg hesteskoforma nunatak 1 nautisk mil (1,9&nbsp;km) innover på Cugnot forlandsbre på Trinityhalvøya. Han vart kartlagd frå landmålingar av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) (1960–61). Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Emile Levassor (1844–1897), ein fransk ingeniør som i 1891 i lag med R. Panhard designa ein bil som var basert på prinsipp som dei fleste seinare bilane bygde på.

## Kjelder
Baley Nunatak

**Baley Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 495 moh. søraust i forberga av Mancho Buttress på nordsida av Aitkenheadbreen på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Balej nordvest i Bulgaria.

Baley Nunatak ligg 4,69&nbsp;km nordvest for Hitar Petar Nunatak, 6,5&nbsp;km nord-nordvest for Mount Roberts og 10,5&nbsp;km sørvest for Mount Bradley.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Petkov Nunatak

**Petkov Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 800 moh. vest i Zavera snømark, nordaust i forberga til Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter Nikola Petkov, geolog ved St. Kliment Ohridski-basen i 1995/96.

Petkov Nunatak ligg 6,9&nbsp;km sørvest for Rayko Nunatak, 15,32&nbsp;km nord-nordvest for Mount Wild, 2,73&nbsp;km nord for Huma Nunatak og 7,11&nbsp;km nord for Lobosh Peak.

## Kjelder
* Petkov Nunatak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Rayko Nunatak

**Rayko Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 750 moh. nordaust i forberga til Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis, som ragar over Diplockbreen i nord og Zavera snømark mot søraust.

Fjellet er kalla opp etter den bulgarske diktaren Rayko Zjinzifov (1839–1877).

Rayko Nunatak ligg 6,67&nbsp;km sør-søraust for Povien Peak, 2,3&nbsp;km sør for Bezenšek Spur, 6,04&nbsp;km sørvest for Mount Roberts og 6,9&nbsp;km nordaust for Petkov Nunatak.

## Kjelder
* Rayko Nunatak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
The Saddlestone

**The Saddlestone** er ein liten nunatak på 380 moh. som ligg mellom Mount Carroll og The Pyramid, nord på Tabarin Peninsula i Den antarktiske halvøya. Han stig 45 m oppom isdekket ved toppen av Kenneybreen. Han vart kartlagd i 1955 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), som nytta det skildrande namnet; saddlestone eller salstein er ein stein som vert nytta på toppen av ein gavl.

## Kjelder
Senokos Nunatak

**Senokos Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 663 moh. i Dreatinbreen på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnadane Senokos i Bulgaria.

Senokos Nunatak ligg 3,27&nbsp;km vest for Mount Bradley, 4,6&nbsp;km nord for Tufft Nunatak, 11,43&nbsp;km søraust for Golesh Bluff og 7,29&nbsp;km sør-sørvest for Gurgulyat Peak i Kondofrey Heights.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Nobby Nunatak

**Nobby Nunatak** er ein nunatak på 270 moh. som ligg 1 nautisk mil (1,9&nbsp;km) sør for Lake Boeckella  og 1 nautisk mil (1,9&nbsp;km) aust for Mount Flora, nordaust på Den antarktiske halvøya.

Området vart først utforska av eit lag under J. Gunnar Andersson av Den svenske antarktisekspedisjonen i 1901-04. Nobby Nunatak vart først kartlagd og namngjeven av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS) i 1945. Namnet er skildrande.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nobby Nunatak|Nobby Nunatak]]» frå ,  den 2. mai 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Scott's Last Expedition - The Journals of kaptein R. F. Scott, R.N., C.V.O. frå  1913 Antarktis expedition (mentions Nobby Nunatak)
*
Panhard Nunatak

**Panhard Nunatak** er ein nunatak ved kysten på nordsida av Russell East-breen, som ragar over Smokinya Cove på Trinityhalvøya i Antarktis. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Rene Panhard (1841–1908), ein fransk ingeniør som i 1891 i lag med E. Levassor designa ein bil basert på prinsipp som dei fleste seinare bilane var designa etter.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.

## Bakgrunnsstoff
Sheppard Nunatak

**Sheppard Nunatak** er ein kjegleforma nunatak, 60 meter over havet, som ligg like nord for Sheppard Point, nordsida av innløpet til Hope Bay, nordaust på Den antarktiske halvøya. Området vart først utforska av ei gruppe frå Den svenske antarktisekspedisjonen 1901-04. Nunataken vart kartlagd i 1945 av Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), og vart namngjeven av dei etter tilknytinga til Sheppard Point.

## Kjelder
Simpson Nunatak

**Simpson Nunatak** er ein nunatak på 1165 moh. som ligg 2,5 nautiske mil (4,6&nbsp;km) nordvest for Mount Roberts sør i Aitkenheadbreen på Trinityhalvøya i Antarktis. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Hugh W. Simpson frå Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), eit medlem av gruppa som undersøkte Detroit Plateau frå Hope Bay i 1957.

## Kjelder
Tufft Nunatak

**Tufft Nunatak** er ein liten nunatak som ligg 3 nautiske mil (6&nbsp;km) sørvest for Mount Bradley og 4,6&nbsp;km sør for Senokos Nunatak på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Han vart namngjeven av United Kingdom Antarctic Place-Names Committee (UK-APC) etter Ronald W. Tufft frå Falkland Islands Dependencies Survey (FIDS), eit medlem av gruppa som undersøkte  Detroit Plateau i februar 1957.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Urguri Nunatak

**Urguri Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 560 moh. aust i forberga av Laclavère Plateau på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Han ligg oppom Mott snømark i nord.

Nunataken er kalla opp etter festninga frå antikken og mellomalderen kalla Urguri søraust i Bulgaria.

Urguri Nunatak ligg 2,49&nbsp;km vest-nordvest for Abrit Nunatak, 3,72&nbsp;km nord for Theodolite Hill og 7,5&nbsp;km sør for Fidase Peak.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Yarlovo Nunatak

**Yarlovo Nunatak** er ein nunatak på 744 moh. nord i forberga til Giovannini (Lobell) Ridge på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis. Han ligg oppom Broad Valley i nord.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Jarlovo vest i Bulgaria.

Yarlovo Nunatak ligg 4,53&nbsp;km vest-nordvest for Marten Crag, 6,72&nbsp;km sør for Prilep Knoll og 11,48&nbsp;km sørvest for Kanitz Nunatak.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Gneisteteljar

Ein **gneisteteljar ** er ein teljar som vert nytta til å registrere ioniserande stråling. Han består av to elektrodar skilt med luft eller ein annan gass og påtrykt ei spenning like under han som vil skape eit gneisteoverslag. Passerer ein ioniserande partikkel i feltet mellom elektrodane, vil iona gjere at det likevel oppstår ein gneiste.

## Historie

Den første forma for gneisteteljar, spissteljaren, vart oppfunnen av Hans Geiger i 1913. I denne var den positive elektroden ein spiss, og berre nær spissen var feltet sterkt nok til å skape ein gneiste. Geiger–Müller-teljaren, som er ei vidareutvikling av spissteljaren, er i røyndomen òg ein gneisteteljar, men her blir ikkje gneisten registrert direkte, men straumen han fører med seg. Den eigenlege gneisteteljaren med to parallelle plater som elektrodar vart freista utvikla i 1940- og 1950-åra. Forsøka førte til konstruksjon av gneistekammeret, som kan seiast å vere ei rekkje gneisteteljarar stilt saman. Som enkel teljar har gneisteteljaren ikkje vist seg så praktisk som scintillasjonsteljaren og halvleiarteljaren. 

## Kjelder
* gnistteller. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/gnistteller
SAR

**SAR** eller **Sar** kan vise til: 

* Redningsteneste (frå engelsk *search and rescue*)
* ISO 4217-koden for saudiarabisk riyal
* Syntetisk apertur-radar
* Spesifikk absorpsjonsrate
Spesifikk absorpsjonsrate

**Spesifikk absorpsjonsrate** (**SAR**), ofte omtalt som **stråleverdi**, er eit måltal for kor mykje energi som blir absorbert av biologisk vev per tid per masse. Det er definert som watt per kilogram masse (W/kg), og måler absorpsjon av stråling i frekvensspekteret 100 kHz&ndash;10 GHz. Stråleverdi vert mest nytta om stråling frå mobiltelefonar.

Når biologisk vev blir utsett for radiobølgjer eller mikrobølgjer, kan vevet bli oppvarma. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Spesifikk absorpsjonsrate|Spesifikk absorpsjonsrate]]» frå ,  den 2. mai 2013.*  
 
* SAR – spesifikk absorpsjonsrate. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/SAR/spesifikk_absorpsjonsrate
Siniger Nunatak

**Siniger Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot over 500 moh. i den øvre delen av Russell East-breen på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter busetnaden Siniger i Sør-Bulgaria.

Siniger Nunatak ligg 2,97&nbsp;km nordaust for Morava Peak i Trakiya Heights, 4,5&nbsp;km aust for Mount Canicula, 3,5&nbsp;km sør for Gigen Peak i Erul Heights og 6,54&nbsp;km vest-sørvest for Panhard Nunatak.

## Kjelder
* SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Survakari Nunatak

**Survakari Nunatak** er ein klipperik ås med ei høgd opp mot 600 moh. i øvre Sjögrenbreen søraust i forberga av Detroit Plateau sør på Trinityhalvøya i Graham Land i Antarktis.

Nunataken er kalla opp etter det bulgarske nyårsritualet ‘Survakari’.

Survakari Nunatak ligg 5,66&nbsp;km sør-søraust for Seydol Crag, 4,09&nbsp;km vest-sørvest for Mureno Peak, 8,2&nbsp;km nordvest for Vetrovala Peak og 6,29&nbsp;km nordaust for Mount Hornsby.

## Kjelder
* Survakari Nunatak. SCAR Composite Antarctic Gazetteer.
Dose

Ein **dose** er den mengda som skal nyttast av eit legemiddel. Ein *enkel dose* er den porsjonen som skal gjevast på éin gong. Dagleg dose eller døgndose er den samla mengde av eit legemiddel som kan eller skal gjevast i løpet av dagen eller døgnet. For dei fleste sterkverkande legemidlar, som atropin, kokain og morfin, vert det gjeve ein maksimaldose både for enkeltdosen og døgndosen. Når eit legemiddel vert føreskrive i eit preparat, framstilt på apoteket for den enkelte pasienten, i eit større enkelt  eller dagleg dose enn den maksimaldosen som er gjeven i medisinalteksten, så skal dosen på resepten vere gjeven både med tal og bokstavar. 

## Sjå òg
*absorbert dose
Strålingsfysikk

**Strålingsfysikk** er den delen av fysikken som omfattar utsending, forplantning, absorpsjon og verknad av radioaktiv og anna ioniserande stråling, spesielt verknad av ioniserande stråling på organisk stoff. 

## Sjå òg
* biofysikk
* radioaktivitet
* røntgenstråing

## Kjelder
*strålingsfysikk. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/str%C3%A5lingsfysikk
Forskyving

**Forskyving** kan vise til fleire ting: 

* Dielektrisk forskyving, ei lokal forskyving av elektrisk ladning
* Elektrisk forskyving eller elektrisk flukstettleik
**Faseforskyving
**Forskyvingsstraum
* Dislokasjon
* Forskyving i mekanikk, avstanden frå ein likevektsstilling
* Forskyving i spektroskopi, forandring av frekvens til utsendt stråling 
* Forskyving i psykologi, ein forsvarsmekanisme
Jánnouli

**Jánnouli** (gresk Γιάννουλη) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Jánnouli inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Lárisa.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Jánnouli 12&nbsp;277&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 8&nbsp;160&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Áji Anárjyri i Lárisa

**Ájii Anárjyrí** (gresk Άγιοι Ανάργυροι) er ein landsby i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Ájii Anárjyrí var hovudsete i den tidlegare kommunen Krannónas, som no er ei kommunaleining i kommunen Kilelér.

## Referansar
Vamvakoú

**Vamvakoú** (gresk Βαμβακού) er ein tidlegare kommune i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Vamvakoú var hovudsete i den tidlegare kommunen Polydámandas, som no er ei kommunaleining  i kommunen Fársala.

## Referansar
Méga Evýdrio

**Méga Evýdrio** (gresk Μέγα Ευύδριο) er ein landsby i periferieininga Lárisa i Thessalía i Hellas. Méga Evýdrio var hovudsete i den tidlegare kommunen Enippéas, som no er ei kommunaleining i kommunen Fársala..

## Referansar
Fjørvekt

Ei **fjørvekt** er eit apparat som måler kraft ved strekking eller samanpressing av ei metallfjør. Forlenginga eller forkortinga vert vist på ein justert skala. Ei kjøkenvekt er som regel ei fjørvekt, og måler då vekta eller tyngda til ein lekam. Fjørvekter er som oftast skalerte i gram, eller kg, sjølv om dei ikkje måler masse. Dette er då ei tilnærming, etter som tyngdekrafta, og dermed vekta, varierer litt med høgde over havet og stad. Fjøra er heller ikke heilt lineær, så fjørstivheita er ikkje heilt konstant. Fjørvekter er difor ikkje lovlege ved kjøp og sal.

Fjørvekter kan nyttast til å måla strekkraft, men ein lyt då konvertera til eininga for kraft, som er Newton.

## Kjelder
* fjærvekt – mæler kraft. (28.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/fj%C3%A6rvekt/m%C3%A5ler_kraft

## Bakgrunnsstoff
Flatetregleiksmoment

**Flatetregleiksmoment**, eller **anna flatemoment**, er ein storleik som gjev eit mål for korleis ei geometrisk flate fordeler seg om ei linje i flata. 

Kvar enkelt flatedel blir multiplisert med kvadratet av avstanden sin, *y*, frå linja, og summen av alle desse produkta er lik flata sitt flatetregleiksmoment med omsyn på den valde linja. 

:I=\int\limits_A y^2\, dA

Om ein reknar ut flatetregleiksmomentet om ei linje normalt på flata, vert det kalla **polart flatetregleiksmoment **.

Omgrepet har særs stor tyding mellom anna i teorien for bøying av bjelkar, ved torsjon og i statikk.

## Rektangulært tverrsnitt

Integralet vert løyst på følgjande måte på måte for eit rektangulært tverrsnitt:

:I_x=\int\limits_{-h/2}^{h/2} y^2\, b dy = {\left [ \frac{y^3 b}{3} \right  ]}_{-h/2}^{h/2} = \frac{b h^3}{12}  

der *h* er høgda, og *b* er breidda av det rektangulære tverrsnittet. Ix blir da flatetregleiksmomentet om x-aksen i senteret C.

## Sirkulært tverrsnitt
Integralet er ikkje vist her, men eit røyrtverrsnitt vert rekna ut frå I=\frac{\pi D^4}{64}, der *D* er ytterdiameteren.

## Røyrtverrsnitt
I=\frac{\pi}{64}(D^4-d^4)

der *D* er ytterdiameteren, og *d* er innerdiameteren.

## Bruk av flatetregleiksmoment
Eit vanleg bruksområde av flatetregleiksmoment er ved utrekning av bøyespenninga, \sigma_b i ein bjelke.

\sigma_b = \frac{M}{I}y

der *M* er momentet, *I* er flatetregleiksmomentet og *y* er avstanden frå arealsenteret til punktet der du ønsker å rekne ut spenninga. Dersom du har eit rektangulært tverrsnitt er y = h/2.

## Steinerteoremet
Dersom du har eit tverrsnitt som er samansett av fleire areal som ikkje ligg på same akse som tyngdepunktet av arealet, er det vanleg å bruke Steinerteoremet for å rekne ut flatetregleiksmomentet, kalla parallellakseteoremet, eller Steinersatsen.

I_z = I_x + Ad^2.\,, der Ix er flatetregleiksmoment for arealet som ligg på ein parallell akse utanfor arealsenteret (i akse z), *d* er avstanden frå arealsenteret i akse z til arealsenteret av A.

## Motstandsmomentet
Eit anna vanleg omgrep i bjelkeberekningar er motstandsmomentet eller tverrsnittsmodulen (engelsk *section modulus*), og vert ofte skrive *W*. I vanleg praksis vert bøyespenningen \sigma_b rekna ut frå

: \sigma_b = \frac{M}{W}, der W = \frac {I} {y} = \frac {I} {h/2}

siden arealsenteret til tverrsnittet vanlegvis ligg i midten av tverrsnittet, og følgjeleg er avstanden frå senteret av tverrsnittet til ytste fiber lik h/2.

Motstandsmomentet for nokre vanlege tverrsnitt er gjeve under

### Rektangulært tverrsnitt

:W_x = \frac {bh^2}{6}

der *b* er breidda og *h* er høgda. Her gjeld bøying om x-aksen. 

### Sirkulært tverrsnitt

_W = \frac {\pi D^3}{32}

der *D* er diameteren. 

### Røyrtverrsnitt

:W = \frac {\pi}{32 D}(D^4 - d^4)

der *D* er ytterdiameter og *d* er innerdiameter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Annet arealmoment|Annet arealmoment]]» frå ,  den 2. mai 2013.*  
 
*flatetreghetsmoment. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/flatetreghetsmoment