open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Partisjon i mengdelære

Ein **partisjon** av ei mengd er ei oppstykking av mengda i mindre, ikkje-overlappande mengder.

## Definisjonar

Gjeven ei mengd *S*, så er ein *partisjon* av *S* ei mengd \mathcal{B} av delmengder av *S* med dei følgjande eigenskapane:
* mengdene er ikkje tome: \emptyset\not\in\mathcal{B}
* mengdene er disjunkte: \forall B\neq C\in\mathcal{B}: B\cap C = \emptyset
* unionen av mengdene er lik *S*: \bigcup_{B\in\mathcal{B}} B = S

Kvar mengd B\in\mathcal{B} vert kalla ei *blokk* eller ein *part* av partisjonen.

For kvar ikkje-tome mengd *S* finst det to «trivielle» partisjonar av *S*: Den *tome* partisjonen {*S*} der heile mengda ligg i éi blokk, og den *fulle* partisjonen {{*s*}: *s* ∈ *S*} der kvart element ligg i kvar si blokk.

Den einaste moglege partisjonen av den tome mengda ∅, er ∅.

## Samanheng med andre matematiske strukturar

Partisjonar er likeverdige med ekvivalensrelasjonar og surjektive funksjonar på den måten at desse strukturane kan omformast til kvarandre.

* *Ekvivalensrelasjon til partisjon*: Gjeven ei mengd *S* og ein ekvivalensrelasjon ≡*S* over *S*, så er det velkjent at ekvivalensklassene åt ≡*S* gjev ein partisjon av *S*.

* *Partisjon til surjeksjon*: Gjeven ei mengd *S* og ein partisjon \mathcal{B} av *S*, kan vi definere ein funksjon f: S\to\mathcal{B} slik: for kvar *s* ∈ *S* er *f*(*s*) = *B* viss *s* ∈ *B*. Det er klart at *f* er ein funksjon som er surjektiv viss (og berre viss) \mathcal{B} er ein partisjon.

* *Surjeksjon til ekvivalensrelasjon*: Gjeven to mengder *S*, *B* og ein surjektiv funksjon *f*: *S* → *B*, kan vi definere ein ekvivalensrelasjon ≡*S* slik: for kvar *a*, *b* ∈ *S* er *a* ≡*S* *b* viss *f*(*a*) = *f*(*b*).

Partisjonen \mathcal{B} svarer til *fibrane* åt funksjonen *f*: mengdene {*x* ∈ *S*: *f*(*x*) = *b*} for kvart element *b* ∈ *B*.

## Fine og grove partisjonar

Gjeven to partisjonar \mathcal{B},\mathcal{C} av den same mengda *S*, så seier me at \mathcal{B} er *finare* enn \mathcal{C} (eller likeins at \mathcal{C} er *grovare* enn \mathcal{B}) dersom det for kvar blokk B\in\mathcal{B} finst ei blokk C\in\mathcal{C} slik at B\subseteq C. Relasjonen «\mathcal{B} er finare enn \mathcal{C}» utgjer ei delvis ordning av alle moglege partisjonar av ei mengd, og er også eit gitter, med den fulle partisjonen som det minste elementet og den tome partisjonen som det største.

## Antal partisjonar av endelege mengder

Antalet partisjonar av ei endeleg mengd vert gjeve av Bellfølgja: 1, 1, 2, 5, 15, 52, … Så kvar ei mengd med tre element kan partisjonerast på fem måtar, medan kvar mengd med fem element kan partisjonerast på femtito måtar.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

* 
*
Trine Krogh

**Trine Krogh** () var ein norsk symjar frå Oslo. Ho vart i 1973 nordisk meister på 200 og 400 meter medley og 200 meter butterfly. Krogh var medlem i Oslo Idrettslag.

Åra 1969 til 1974 vann Krogh 29 gullmedaljar i noregsmeisterskap på langbane, fordelt på 11 i frisymjing, 9 i butterfly og 9 i medley. På kortbane sanka ho 21 NM-titlar. Krogh sette 76 norske rekordar. Ho deltok i Sommar-OL 1972 og Symje-VM 1973, utan å ta seg til finalar. Ved Europameisterskapen i symjing 1974 la ho beslag på tiandeplassen i 100 meter butterfly.

Krogh døydde i Nesodden.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Nordisk meisterskap i symjing 1979

**Nordisk meisterskap i symjing 1979** vart avvikla i Motala i Sverige dagane frå 17. til 19. august. Sverige vann 13 gullmedaljar, 4 av dei i stafettar. Noreg sanka 11 gullmedaljar, av dei ei i stafett, medan Danmark fekk 5 gullmedaljar, alle i individuelle kvinneøvingar.

Dei norske gullmedaljane kom ved Arne Borgstrøm (5), Guri Kogstad (2), Monique Rødahl (2), Bent Brask (1) og det mannlege stafettlaget i 4x200 meter fri. Borgstrøm og Rødahl forbetra kvar sine tre norske rekordar, Kogstad ein nasjonal rekord.

## Menn
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




### 4×100 meter fri




### 4×200 meter fri




### 4×100 meter medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 800 m fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




### 4×100 meter fri




### 4×100 meter medley




## Kjelder
**Sportsboken 79-80*. Dreyer Bok Stavanger. 1979.
Ariano Irpino

**Ariano Irpino** er ein by og ein kommune nord i Avellino-provinsen i Campania-regionen i Italia. Kommunen har i kring 21&nbsp;000 ibuarar og dekker 186,7 km² land. Byen ligg på ein ås 788 meter over havet.

To jordskjelv, eitt i 1930 og eitt i 1980, kravde fleire tusen menneskeliv og gjorde omfattande skadar i byen og kommunen.

Juristen Francesca Albanese er frå Ariano Irpino.  

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ariano Irpino|Ariano Irpino]]» frå ,  den 2. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Pontecagnano Faiano

**Pontecagnano Faiano** er ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen omfattar småbyane Pontecagnano og Faiano og fem landsbyar, og har over 26&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 37,2 km². I gagnet er kommunen ein forstad til byen Salerno.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pontecagnano Faiano|Pontecagnano Faiano]]» frå ,  den 2. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Mercato San Severino

**Mercato San Severino** er ein by og ein kommune i provinsen Salerno i regionen Campania i Italia. Kommunen har 21&nbsp;000 ibuarar og dekker ei flatevidd på 30,3 km². Byen ligg i ein dal, om lag 12 kilometer nord for Salerno.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mercato San Severino|Mercato San Severino]]» frå ,  den 2. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Paralingvistisk kommunikasjon

**Paralingvistisk kommunikasjon** er ein komponent i metakommunikasjon som kan endre meining, gje nyansert meining eller formidla kjensler, ved å bruka oversegmental teknikk som prosodi, inkludert tone, volum, intonasjon osb. Det blir til tider definert som berre tilknytt ikkje-fonemisk eigenskapar. Paraspråk kan uttrykkast medvite eller umedvite.

Studiet av paraspråk er kjent som **paralingvistikk** og blei utvikla av George L. Trager på 1950-talet, medan han arbeidde ved Foreign Service Institute i det amerikanske utanriksdepartementet. Kollegane hans på den tida var mellom anna Henry Lee Smith, Charles F. Hockett (som samarbeidde med han om å bruka deskriptiv lingvistikk som modell for paraspråk), Edward T. Hall som utvikla proxemikk, og Ray Birdwhistell som utvikla kinesikk.

## Døme
### Gisp
Gisp er ein type paralingvistisk pust i form av plutseleg og skarp innanding av luft gjennom munnen. Eit gisp kan indikere at ein har vanskar med å puste og eit forsøk på å få luft inn i lungene i panikk. Gisp kan også uttrykka kjensler som overrasking, sjokk eller avsky. Som sukk, geispar eller stønn er eit gisp ofte ei automatisk og utilsikta handling. Gisping er nært knytt til sukk, og innandinga som karakteriserer eit gisp som blir utløyst av sjokk eller overrasking kan bli utanda som eit sukk dersom hendinga som forårsaka den fyrste reaksjonen blir funne for å vera mindre sjokkerande eller overraskande enn sjåaren fyrst trudde.

### Sukk
Sukk er ein type paralingvistisk ande i form av ei djup og særskild høyrbar, einskild utanding av luft ut av munnen eller nasen, som menneske bruker til å uttrykka kjensler. Det er ein stemd faryngal frikativ, som til tider er assosiert med eit gutturalt glottalt utpust med låg tone. Det oppstår ofte frå ei negativ kjensle, som forferding, utilfredse, keisemd eller nytteløyse. Eit sukk kan òg oppstå ut frå positive kjensler, som letting, særleg som reaksjon på at ein negativ situasjon har enda eller blitt unngått. Som eit gisp, geisp eller stønn er sukk ofte ei automatisk og utilsikta handling.

Forsking har vist at babyar sukker etter 50 til 100 andedrag. Dette hjelper til med å forbetra dei mekaniske eigenskapane til lungevevet, og det hjelper òg spedbarna til å utvikla regelmessig pust. Åtferd tilsvarande sukk er òg blitt observert i dyr som hundar, aper og hestar.

Sukking er òg ein refleks som er styrt av nokre få neuronar.

### Kremting
Kremting er ein meta-meldande, ikkje-verbal form for kommunikasjon. Det kan brukast til å kunngjera nærvære når ein kjem inn i eit rom eller nærmar seg ei gruppe. Kremting kan utførast av individ som oppfattar seg sjølv som av høgare rang enn gruppa dei kremtar til, og brukar det som ein måte å kommunisera denne oppfatninga på til andre. Kremt kan også vera ei ikkje-verbalisert melding om at ein misliker noko.

I sosiale hierarki hjå sjimpansar er denne typen lyd eit teikn på rang, som blir dirigert av alfahannar og sjimpansar med høgare rang til dei med lågare rang og signaliserer ei mild åtvaring eller litt irritasjon.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paralanguage|Paralanguage]]» frå ,  den 2. august 2025.*
Francesca Albanese

**Francesca Paola Albanese** () er ein italiensk juridisk forskar og ekspert på menneskerettar, fødd i Ariano Irpino. Ho har sidan 2022 vore Dei sameinte nasjonane sin spesialrapportør for dei okkuperte palestinske områda. Albanese er den fyrste kvinna i stillinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Francesca Albanese|Francesca Albanese]]» frå ,  den 2. august 2025.*
Guri Kogstad

**Guri Kogstad** () er ein norsk tidlegare symjar frå Skien. Ho vart tildelt kongepokalen ved NM i symjing 1977 og vart same året nordisk meister på 200 meter fri. To år seinare vart ho nordisk meister i så vel 100 som 200 meter fri. Ho var medlen av Skien Svømmeklubb til 1978, sidan Larvik SK.

Åra 1977 til 1980 vann Kogstad 16 gullmedaljar i norske meisterskap, likt fordelt langbane og kortbane. 12 av gullmedaljane kom på fridistansar, 4 i butterfly. Ved den nordiske meisterskapen 1977 symde ho inn til gullmedalje på 200 meter fri. Under europameisterskapen i Jönköping i august 1977 la ho beslag på sjetteplass i 100 meter fri og i 200 meter fri. I den same meisterskapen var ho med i mannskapet som sikra Noreg fjerdeplassen i 4 x 100 fri; Lene Jenssen, Bente Eriksen og Toril Bergesen dei andre. I Nordisk meisterskap i symjing 1979 vann Kogstad både 100 m fri og 200 m fri, og ho tok sølvmedaljen i 400 meter fri. Ho sette i alt 12 norske rekordar i frisymjing, nokre også nordiske rekordar på 100 og 200 meter fri. 

Kogstad vart i 1977 til Porsgrund Porselænsfabriks ærespris for kvinner.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Elva Tana i Kenya

**Tana** (kikuyu *Thagana*) er den lengste elva i Kenya. Ho er 1 014 kilometer lang og har eit nedbørsfelt på 126 028 km². Den øvste delen av elva blir kalla *Sagana*, etter elvenamnet på kikuyu. Langs Tana ligg det ei rekkje vasskraftverk som leverer ein stor del av den totale elektrisitetsproduksjonen i landet.

## Elveløpet
Elva har utspring i Aberdarefjella, vest for byen Nyeri. Derfrå renn ho fyrst mot aust, men snur etter kvart gradvis mot søraust og seinare nordaust i ein stor boge rundt sørsida av Mount Kenya. Aust for fjellet snur ho igjen mot aust og deretter mot sør. Ho renn gjennom byane  Garissa, Hola og Garsen, før ho munnar ut i Ungwanabukta i Indiahavet ved Kipini, rundt 50 kilometer sørvest for Lamu. 

## Vasskraft
Det er bygd ei rekkje vasskraftverk langs elva. Dei største er Kindaruma (1968), Kamburu (1975), Gitaru (1978), Masinga (1981), og Kiambere (1988). Ein studie frå 2003 rapporterte at to tredelar av elektrisitetsproduksjonen i Kenya kom frå demningane langs Tana.

## Hydrometri
Elva har ei gjennomsnittleg årleg avrenning på 5 000 Mm³, men dette varierer mykje både i løpet av året og frå år til år, og inkluderer to flaumperiodar kvart år. Mellom 1944 og 1978 var den gjennomsnittlege årlege avrenninga (ved Garissa, 250 km frå munningen) 6 105 Mm³, men varierte frå berre 1 789 Mm³ i 1949 til 13 342 Mm³ i 1968. I perioden 1982-1996 låg årleg avrenning heile tida over 5 000 Mm³.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Tana (elv i Kenya)|Tana (elv i Kenya)]]» frå ,  den 2. august 2025.*
Sankt Olavskjelda på Austreim

**Sankt Olavskjelda på Austreim** ligg nær Vårstølen over Austreim i Høyanger kommune. Det er ei rund jettegryte om lag 65 cm i tverrmål og om lag 65 cm djup.  Det ligg fleire runde steinar i botnen.  Jettegryta ligg i eit bekkeløp og får jamleg tilførsel av vatn frå bekken. 

Det er ikkje historiske haldepunkter for at Heilag Olav har vore på Austreim. Sankt Olavskjelda er truleg ein gamal kultstad som har blitt inntatt i kristentrua.  Kyrkja låg før reformasjonen på Austreim, men blei flytta til Kyrkjebø truleg på 1500 talet. Ifølge Knut Rage Tysnes er det vanleg å assosiere jettegryter med Sankt Olav. «Jette» kjem av «troll», og det er mange historier om Sankt Olav i kamp med troll, også frå Kyrkjebø.

Sankt Olavskjelda er omtalt i to kjelder, som følgjer under. Plassering under Reiarhaugane er og gitt i stadnamnatlaset til Vestland fylke. 

Kjell Bondevik (1937, side 142) skriv:

:*På Austreim i Kyrkjebø er ei Heilag Olavs-kjelda, eit stykke uppe i lidi. «Ho er forma som ein stor øykjehov. Det ser ut som om hesten skulde ha kome yver fjellet med stemneleid ned mot fjorden. Det er ei vanleg jettegryta um lag 1 m. djup og ½ m i tverrmål». Truleg er det denne kjelda fylgjande uppteikning gjeld: «St. Olaf red engang omkring i Sogn. Da han kom til Kirkebø, blev Hesten hans tørst, og da det ikke var Vand at finde nogensteds, bød han Hesten at stampe i Fjeldet. Der blev da store runde Huller i Fjeldet, og disse blev straks fulde af det klareste Vand, saa Hesten kunde drikke saa meget den vilde. Hullerne – Jættegryter – er at se den Dag idag, og de er endda fulde af Vand til sine Tider.* med referanse til Kristian Bugge

Referansen til Kjell Bondevik (1937) til Kristian Bugge viser bakover til enda eldre kjelder som ikkje er tilgjengelege.

Leirnes et al (1973) skriv i  Bygdeboka bind 3:

:*Gamle folk fortel segna slik: Sankt Olav kom ridande over fjellet og skulde ned til Austreim. Då han kom ned med Reiarhaugane, var hesten hans svært tyrst, men vatn fanst der ikkje. Olav let då hesten trampa i fjellet, og der vart ein djup gryta som snart var full av godt vatn. Denne kjelda er knapt ein meter djup og 1/2 meter i tverrmål, og ho liknar noko på ein hestehov.*

## Galleri

Fil:SanktOlavskjeldaAustreim2.jpg|Sankt Olav kjelda sett i bekken. 
Fil:SanktOlavskjeldaAustreimNærbilde.jpg|Sankt Olav kjelda nærbild. 


## Kjelder
Nintendo Switch 2

**Nintendo Switch 2** er ein spelekonsoll utvikla av Nintendo og lansert 5. juni 2025. Han er oppfølgjaren til Nintendo Switch, og kan som forgjengaren brukast som ein handhalden konsoll, som eit nettbrett eller koplast via ein dokk til ein ekstern skjerm. Nintendo avduka konsollen den 16. januar 2025, og kunngjorde spesifikasjonane og utgjevingsdatoen den 2. april same året.

Nintendo har per 30. juni 2025 selt 5,82 millionar Nintendo Switch 2-konsollar og *[[Mario Kart World]]*, som kunne kjøpast inkludert med konsollen, er det mestseljande spelet med over 5,63 millionar selde kopiar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell norsk nettstad
* Offisiell amerikansk nettstad
Nordisk meisterskap i symjing 1975

**Nordisk meisterskap i symjing 1975** vart avvikla i Turku i Finland dagane frå 22. til 24. august. Noreg sikra seg 5 gullmedaljar, dei kom ved Bente Eriksen (2), Torill Bergesen, Fritz Warncke og stuparen Jon Grunde Vegard. 

## Menn
### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 meter rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 400 m medley





### 4×200 meter fri





### 4×100 meter medley





## Kvinner
### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 800 m fri





### 100 meter rygg





### 200 meter rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 400 m medley





### 4×100 meter fri





### 4×100 meter medley





## Kjelder
**Sportsboken 75*. Dreyerbok Stavanger. 1975.
Desenzano del Garda

**Desenzano del Garda **er ein by og ein kommune Brescia-provinsen i Lombardia-regionen i Italia. Kommunen, som dekker 59,3 km² land, er med sine 29&nbsp;000 ibuarar den meste folkerike ved Gardasjøen. Byen ligger på sørbreidda av innsjøen, 67 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Desenzano del Garda|Desenzano del Garda]]» frå ,  den 3. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nova Milanese

**Nova Milanese **er ein by og ein kommune i provinsen Monza og Brianza i Lombardia-regionen i Italia. Kommunen dekker 5,4 km² land og hyser 23&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 182 meter over havet, 6 kilometer vest for Monza og ei 16 kilometer nord for Milano.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nova Milanese|Nova Milanese]]» frå ,  den 3. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bente Eriksen

**Bente Eriksen** () er ein norsk tidlegare symjar frå Kristiansand som vart nordisk meister 1973 i 200 meter rygg og i 1975 i begge ryggøvingane. Ho var medlem i Kristiansand Svømmeklubb, bortsett frå 1976/77 då ho var medlem i Volda Turn og Idrottslag.

Åra 1972-78 vann Eriksen vann 17 gullmedaljar i ryggsymjing under norske meisterskap, 9 av dei i langbane. Under den nordiske meisterskapen 1973 i Oslo vann ho gull i 200 meter rygg og tok sølvmedaljen i 100 meter rygg. To år seinare sigra ho i så vel 100 m som 200 meter rygg ved Nordisk meisterskap i symjing 1975 i Turku, på 200 meter rygg sette ho nordisk rekord. I 1977 sumde ho den fyrste etappen for det norske mannskapet som vann 4x100 meter fri då den nordiske meisterskapen vart avvikla i København. Eriksen sette 23 norske rekordar, alle i ryggsymjing.

## Kjelder
*Kunnskapsforlaget idrettsleksikon. 1990
Cassano Magnago

**Cassano Magnago** er ein by og ein kommune i Varese-provinsen i Lombardia-regionen i Italia. Kommunen dekker 12,3 km² og hyser i kring 21&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 261 meter over havet, om lag 20 kilometer sør for Varese.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Cassano Magnago|Cassano Magnago]]» frå ,  den 3. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
HMV

**HMV** er eit britisk underhaldningsselskap som opererer i Storbritannia, Canada, Hongkong og Irland. 

Det blei skipa av Gramophone Company, som allereie hadde nytta symbolet «His Master's Voice» på audioutstyret sitt, og blei eit eige plateselskap frå 1909. 
Den fyrste HMV-butikken opna i 1921 på Oxford Street, og frå 1930-åra selde selskapet TV-ar og radioar. På 1960-talet blei HMV ei kjede med fleire butikkar i London, og på 1970-talet ekspanderte dei over heile landet. På midten av 1980-talet blei det også ein internasjonal kjede. I 1997 opna HMV sin 100. butikk i Storbritannia.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:HMV|HMV]]» frå , og «[[:en:HMV|HMV]]» frå , den 4. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Atle Melberg

**Atle Melberg** () er ein norsk nevrolog og tidlegare symjar frå Halden. Han vart i 1973 nordisk meister på 100 og 200 meter rygg og 100 meter butterfly.

## Virke
### Nevrolog
Melberg studertei biokjemi ved University Wisconsin i USA, og utdanna seg så til doktor ved Royal College Surgeons i Dublin. Perioden 1984-88 arbeidde han ved ulike helseinstitusjonar i Noreg; Lillehammer, Skjåk, Førde, Lahaugmoen og Oslo. Etter to år ved universitetssjukehuset i Umeå, vart han i 1990 tilsett ved Uppsala sjukehus som spesialist i nevrologi.

### Symjar
Melberg vann 14 gullmedaljar i ryggsvømming og 6 i butterfly under norske meisterskap i symjing på langbane i tida 1970-78, dessutan vann han eitt gull i 200 medley. I alt sanka han 37 medaljar (21-9-7) i noregsmeisterskapane på langbane i åra frå 1968 til 1978. I kortbane-NM fekk 15 medaljar (8-4-3). Under den nordiske meisterskapen i symjing 1973 vann han begge ryggøvingane og tok gull og sølv i butterflyøvingane. Melberg var medlem i Haldens Svømmeklubb, bortsett frå i 1972-73 då han representerte Oslo Idrettslag.

## Kjelder
*prabook.com

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Atle Melberg|Atle Melberg]]» frå ,  den 4. august 2025.*
Edison Records

**Edison Records** var eit plateselskap som blei skipa i 1888 med idéen om Thomas Edison sin fonograf. Det gjekk konkurs i 1929.

Plateselskapet namngav ofte ikkje artistane sine.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Edison (skivbolag)|Edison (skivbolag)]]» frå ,  den 4. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* The three surviving Edison cylinders ved National Recording Registry
* Cylinder Preservation and Digitization Project ved University of California, Santa Barbara Library
* Edison Discs på nettstaden til det amerikanske kongressbiblioteket
Hubert Parry

**Charles Hubert Hastings Parry** () var ein britisk musikkhistorikar, pedagog og komponist som verka i London og Oxford. 

## Liv
Parry var fødd i Bournemouth i Dorset. Han blei professor i komposisjon ved det nyoppretta Royal College of Music i London 1883 og rektor ved same stad i 1894. I tillegg var Parry professor ved Universitetet i Oxford 1900-1908. Han var ikkje berre verksam som komponist på dei fleste musikkområda, men òg som forfattar. Han gav blant anna ut *The evolution of the art of music* (1896) og Style in musical art (1911).

Blant verka hans er truleg salmen «Jerusalem», til teksta av den romantiske diktaren William Blake, mest kjend internasjonalt. Særleg i heimlandet blir også *An English Suite* for strykeorkester spelt ein del. Solosongane hans er også kjende.

Parry er representert i *[[Norsk Salmebok (1985)|Norsk Salmebok]]* med nr. 415, «Du Far og Herre, du som rår».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Hubert Parry|Hubert Parry]]» frå ,  den 5. august 2025.*
Knut Holte

**Knut Holte** () er ein norsk forfattar busett i Harstad.

Holte har også skrive songtekster og melodiar, og han har blant anna samarbeidd med gitaristen Harald Markussen. 

## Bibliografi

* *Vindtid*, lyrikk, Gyldendal (1977) (bokmål) https://www.nb.no/items/1bf5504b1892b5b42130fb9ecd46f5c4?page=0&searchText=Knut%20Holte
* *Reis deg og syng*, lyrikk, Gyldendal (1978) (bokmål) https://www.nb.no/items/f92df787d9e49cb16feb326cfa5031ce?page=0&searchText=Knut%20Holte
* *Vinterhimmel*, lyrikk, Gyldendal (1982) (bokmål) https://www.nb.no/items/64ed9966e2351257a75010114eaae816?page=0&searchText=Knut%20Holte
* *Blå drage*, lyrikk, Tiden (1991) (bokmål) https://www.nb.no/items/d7da2aba794e37c226241ae503fbb4ce?page=0&searchText=Knut%20Holte
* *Utanfor byen*, lyrikk, Solum (1996) (nynorsk) https://www.nb.no/items/4da4cfb340bb6ac4afc1cda1c87cf16a?page=1&searchText=Knut%20Holte

## Diskografi

* *Blues og ballade*, med Harald Markussen (2011) https://www.nb.no/items/4a1f324f938cc8c0541776cb0c622db0?page=27&searchText=%22Blues%20og%20ballade%22
* *Reisefølge*, med Harald Markussen (2017) https://www.nb.no/items/87744ab72c1e96757aea749f1947e23f?page=23&searchText=%22Blues%20og%20ballade%22

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Knut Holte (forfatter)|Knut Holte (forfatter)]]» frå ,  den 6. august 2025.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Presentasjon av Knut Holte i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
* Presentasjon av Knut Holte på Litteraturnett Nord-Norges nettsider
Grethe Mathisen

**Grethe Mathisen** () er ein norsk symjar frå Kirkenes som vart nordisk meister på 100 meter fri i 1971 og 1973. Ho var medlem i Kirkenes Svømmeklubb.

Mathisen vann gullmedaljen på 100 meter fri i noregsmeisterskapen åra 1970 og 1973. Åra 1971, 1972 og 1973 vart ho i tillegg tildelt kongepokal for beste kvinnelege prestasjon i respektive meisterskap. Under Nordisk meisterskap i symjing 1971 la ho beslag på gullmedaljen på 100 m fri, to år seinare forsvarte ho meistertittelen på distansen ved den nordiske meisterskapen i Oslo. Mathisen deltok i Sommar-OL 1972 der ho vart slått ut i forsøka med 18. beste tid på 100 meter fri.  

Mathisen vart i 1971 tildelt Porsgrund Porselænsfabriks ærespris for kvinner.

## Kjelder

*Store norske leksikon
*svk.no
Monique Rødahl

**Monique Bernice Rødahl **() er ein newzealandsk-norsk symjar som representerte New Zealand til 1977 og Noreg 1978-80. Ho vart nordisk meister 1979 i begge ryggøvingane.

Rødahl deltok i Sommar-OL 1976 for New Zealand. Etter ho flytta til Noreg vann ho 17 gullmedaljar i norske meisterskap åra 1978–80. Under Nordisk meisterskap i symjing 1979 sumde ho inn til siger på 100 og 200 meter rygg, i tillegg til at ho sikra seg sølvmedaljen i begge medley-tevlingane. Ved den norske meisterskapen 1980 i Oslo sigra ho i ryggøvingane og på 400 meter medley. Ho sette nordisk rekord på 200 meter rygg, og vart løna med kongepokal. I Noreg var ho fyrst medlem i IL Norodd og sidan Idrettslaget Varg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Monique Rødahl|Monique Rødahl]]» frå ,  den 6. august 2025.*
Ingrid Dahl

**Ingrid Dahl** (), er ein norsk sjakkspelar, Noregs første kvinne-IM i sjakk (WIM). 

Ingrid Dahl vaks opp i Asker. Ho var den første norske kvinna som nådde meisterspelar-nivå. 

Ingrid Dahl kvalifiserte seg for tittelen Kvinne-IM i sjakk (WIM) for andreplassen i den nordiske soneturneringa for kvinner i Espoo, Finland 22-30. juli 1989.. Ho blei deretter tildelt tittelen i 1990. Ingrid Dahl kvalifiserte seg dermed også til Intersoneturneringa for kvinner i Genting Highlands, Malaysia, i 1990.

I 1987 i Słupsk vann Ingrid Dahl Nordic Chess Cup som ein del av det norske laget. 

Ingrid Dahl spelte for Noreg i seks sjakk-OL for kvinner: Fem av desse på første bord, og med svært gode resultat i 1988 og 1994. 

* 1982 i Luzern, ved andre bord, (+2-2=5),
* 1984 i Thessaloniki, ved første bord (+3-3=4)
* 1988 i Thessaloniki, ved første bord (+6-2=5)
* 1990 i Novi Sad, ved første bord (+3-4=7)
* 1992 i Manila, ved første bord (+2-5=5)
* 1994 i Moskva, ved første bord (+6-2=5)

Ingrid Dahl spelte for Noreg i EM i lagsjakk:

* 1992 i Debrecen, ved første bord (+0-2=7)

Etter 1994 har Ingrid Dahl i liten grad delteke i sjakkturneringar.
## Merknadar

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* Norsk Sjakkblad nr. 1/2025, s. 52-57: Ingrid Dahl: Pioneren i norsk kvinnesjakk.
* Ingrid Dahl si spelarside hos FIDE
* Ingrid Dahl sine sjakkparti hos chessgames.com
Tor Fredrik Kaasen

**Tor Fredrik Kaasen** () er ein norsk sjakkspelar, Internasjonal Meister i sjakk (IM). Tor Fredrik Kaasen flytta til Tromsø då han var eitt år, vaks opp der, og er eit produkt av det sterke sjakkmiljøet i Tromsø Sjakklubb.

## Internasjonal Meister i sjakk
Tor Fredrik Kaasen vart IM etter sterke resultat i tre internasjonale turneringar i Noreg. I Oslo Chess Festival 2016, 30.9-6.10.2016, tok han 6,5 poeng på 9 rundar. I Kragerø Resort Chess 2017, 22-26.2.2017, tok han 5 poeng på 9 runder. Og i Kragerø Resort Chess 2018, 21-25.2.2018, tok han 5,5 av 9, eit heilt poeng over IM-kravet. Han hadde dermed oppfylt kravet om IM-resultat i turneringar med til saman minst 27 parti. Rating-kravet, kravet til eigen rating over 2400 hadde han oppfylt allereie pr. 1. desember 2016 med 2405. Han vart deretter utnemnd til IM av Verdssjakkforbundet på FIDE-møtet i Minsk, 6-9. april 2018.

## To napp i stormeister-tittelen
Tor Fredrik Kaasen har to innteikningar i stormeister-tittelen. Den første kom i eliteklassa i NM i sjakk på Kongsvinger i 8-16. juli 2022, med 6 poeng på 9 parti. Det andre nappet kom på Fagernes Chess International 2023, 2-9. april 2023, også då med 6 av 9 moglege. Kaasen treng eitt slikt resultat til for å bli stormeister, og dessutan må han få eigen rating over 2500. Han har som mest hatt 2496 pr. 1. juli 2023. 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
* Tor Fredrik Kaasen si spelarside hos FIDE
* Tor Fredrik Kaasen sine sjakkparti hos Chessgames.com
Nordisk meisterskap i symjing 1971

**Nordisk meisterskap i symjing 1971** vart avvikla i Reykjavik i Island helga 14.–15. august.

Grethe Mathisen sigra i 100 meter fri og vann Noregs einaste gullmedalje i meisterskapen.

## Menn
### 100 meter fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 200 meter rygg




### 200 meter bryst




### 200 meter butterfly




### 400 m medley




### 4×200 meter fri




### 4×100 meter medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 400 m fri




### 800 m fri




### 100 meter rygg




### 200 meter bryst




### 200 meter medley




### 4×100 meter fri




### 4×100 meter medley




## Kjelder
**Sportsboken 1971*. Norsk kunstforlag. Oslo 1971.
Europameisterskapen i symjing 1987

**Europameisterskapen i symjing 1987** vart avvikla i Strasbourg dagane frå 16. til 23. august. Aust-Tyskland vann alle kvinneøvingane, med unnatak for 50 meter fri og 400 meter medley.

## Menn
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 800 m fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kjelder
**Sportsboken 87-88*. Sportsboken As/VG. 1987.
Parfymeri

**Parfymeri** er ei verksemd som er spesialisert innan sal av parfyme og kosmetikk.

Parfymeri sel normalt produkt for hud og hår, og nokre sel òg helsekost-produkter og reseptfrie medisinar.

Større parfymerikjeder i Noreg er Vita, Parfymelle og Esthetique.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Parfymeri|Parfymeri]]» frå ,  den 7. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Sverre Kile

**Sverre Arnold Kile** () er ein tidlegare symjar frå Bergen som i 1969 vart nordisk meister på 1500 meter fri og tildelt to kongepokalar. Han var son til Svein M. Kile og medlem i Bergens Svømme Club.

Kile vann 2 gullmedaljar ved NM langbane 1969, 3 gullmedaljar i NM langbane 1970, 4 gullmedaljar i NM langbane 1971 og 5 gullmedaljar i NM langbane 1972. Åra 1971 og 1972 fekk han kongepokal for beste mannlege prestasjon i meisterskapane. I Nordisk meisterskap i symjing 1969 i Östersund vann Kile 1500 meter fri og tok sølvmedaljen i 400 m fri. Under europameisterskapen 1970 vart han nummer seks i 1500 meter fri og nummer sju i 400 m fri. Frå den nordiske meisterskapen 1971 i Reykjavik reiste han heim med 2 sølvmedaljar. Han deltok i Sommar-OL 1972 i München på 400 meter fri, utan å vere i nærleiken av finaleplass. Etter sommarleikane la han opp. Kile sette i alt 24 norske rekordar, medrekna kortbane. Flest rekordar sette han i frisymjing, men også i medley forbetra han norske rekordar og var elles ein flink butterfly-symjar.

## Kjelder
Store norske leksikon
Sphyraena

***Sphyraena*** er ei slekt av strålefinna fiskar kjende som barrakudaar. Dei er kjende for storleiken og den skremmande utsjånaden sitt. Fiskar i slekta kan bli opptil to meter lange, og omtrent 30 cm i bredde. Kroppen er lang og dekt med små smale, glatte skjell. Fiskane finst i tropiske og subtropiske farvatn over heile verda.

Barakudaer er slektningar av makrell og makrellstørje, men er ei såpass avvikande gruppe at dei har fått sin eigen familie, barrakudafamilien.
## Artar
* *[[Sphyraena acutipinnis]]*
* *[[Sphyraena afra]]*
* *[[Sphyraena argentea]]*
* *[[Sphyraena barracuda]]*
* *[[Sphyraena borealis]]*
* *[[Sphyraena chrysotaenia]]*
* *[[Sphyraena ensis]]*
* *[[Sphyraena flavicauda]]* 
* *[[Sphyraena forsteri]]* 
* *[[Sphyraena guachancho]]*
* *[[Sphyraena helleri]]* 
* *[[Sphyraena iburiensis]]*
* *[[Sphyraena idiastes]]* 
* *[[Sphyraena japonica]]*
* *[[Sphyraena jello]]* 
* *[[Sphyraena lucasana]]*
* *[[Sphyraena novaehollandiae]]*
* *[[Sphyraena obtusata]]*
* *[[Sphyraena picudilla]]*
* *[[Sphyraena pinguis]]*
* *[[Sphyraena putnamae]]*
* *[[Sphyraena qenie]]*
* *[[Sphyraena sphyraena]]*, europeisk barrakuda
* *[[Sphyraena tome]]*
* *[[Sphyraena viridensis]]*
* *[[Sphyraena waitii]]*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Barracudaer|Barracudaer]]» frå ,  den 7. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Barrakudafamilien

**Barrakudafamilien** (Sphyraenidae) er ein familie av store, gjeddeliknande rovfiskar som berre lever i saltvatn. 
Barrakudaer er kjende for storleiken sin (opptil 1,8 m). Namnet «barrakuda» er avleidd frå spansk, med eit mogleg opphav frå karibspråk.

Det finst barrakudaer i nær alle varmare hav. Dei held til nær toppen av vatnet og nær korallrev og sjøgras.

Sportsfiskarar driv ofte fiske etter barrakuda. Sjølv om det finst døme på at dei går til åtak på menneske, er barrakudaer primært fiskeetarar.

Familien blei skildra og namngjeven av Constantine Samuel Rafinesque i 1815.

*[[Sphyraena]]* er den einaste slekta i familien Sphyraenidae, som er den einaste familien i underordenen Sphyraenoidei i ordenen piggfinnefiskar. Tidlegare var han plassert i underordenen *Scombroidei*, i lag med m.a makrell, tunfisk og sverdfisk.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Barracudaer|Barracudaer]]» frå ,  den 7. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Taxonomicon – Genus Sphyraena
Finnøytunnelen

**Finnøytunnelen** er ein undersjøisk vegtunnel på fylkesveg 519 i Rogaland, med ein arm til Talgje på fylkesveg 606. 

Tunnelen går under Talgjefjorden mellom Hanasand på Rennesøy og Lastein på Finnøy, med ein avstikkar til Østabø på Talgje. Hovudtunnelen er 5&nbsp;685 meter lang, armen til Talgje 1&nbsp;467 meter. Tunnelen når ei djupne på 200 meter under havet og har opptil 9&nbsp;% stigning, medan Talgje-armen har 10,2&nbsp;%.

Tunnelen er ein del av Finnfast prosjektet som gjev fastlandssamband til Talgje og Finnøy. Han vart opna 30. oktober 2009 og finansiert med bompengar fram til juli 2021. Bygginga starta i 2006, med det siste gjennomslaget i 2008. Ved opning vart det tidlegare ferjesambandet mellom Hanasand, Ladstein og Talgje lagt ned.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Finnøytunnelen|Finnøytunnelen]]» frå ,  den 9. august 2025.*  
 


## Bakgrunnsinformasjon

*  Statens vegvesen: Rv. 519 Finnfast
*  Stavanger Aftenblad: Nå er Finnfast åpnet (30. oktober 2009)
Hanasand ferjekai

**Hanasand ferjekai** er ei ferjekai på Rennesøy i Stavanger kommune. Fram til 2009, då Finnøytunnelen opna, gjekk det ferje herifrå til Ladstein ferjekai på Finnøy og til Talgje.

Sidan 2017 har kaia vore beredskapskai for Mortavika på ferjesambandet Arsvågen–Mortavika på E39. Ho blir brukt når vêret er for dårleg til å leggje til kai i Mortavika.

## Kjelder
Serra da Chela

**Serra da Chela** er ei fjellkjede i Angola. Ho ligg i kommunen Municipio Virei og provinsen Namibe, i den sørvestlege delen av landet, 800 kilometer sør for hovudstaden Luanda. Fjella når ei høgd på 2306&nbsp;meter, og er nokre av dei høgaste i landet.

Fjellkjeda blei danna for rundt 200 millionar år sidan, då superkontinentet Pangaea blei brote sundt. Dagens Serra da Chela var ved kanten av jordskorpeplatene der Afrika var bunde fast til Sør-Amerika, og steig sakte oppover etterkvart som Atlanterhavet blei danna mellom platene som skilde lag.

Området rundt Serra da Chela er hovudsakleg savanne. Det er tynt folkesett, med 15 innbyggjarar per kvadratkilometer.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Serra da Chela|Serra da Chela]]» frå  og «[[:en:Serra da Chela|Serra da Chela]]» frå , den 7. august 2025.*
Ladstein ferjekai

**Ladstein ferjekai** er ei tidlegare ferjekai på Finnøy i Stavanger kommune. Herifrå gjekk det ferje til Hanasand ferjekai på Rennesøy og til Talgje. Då Finnøytunnelen opna i 2009, vart ferjesambandet lagt ned.

## Kjelder
Hjerkinn flyplass

**Hjerkinn flyplass** er ein liten flyplass som ligg i Folldal kommune i Innlandet fylke. Flyplassen ligg på sørsida av fylkesveg 29, om lag fem kilometer frå Hjerkinn i retning Folldal. Flyplassen vert også kalla Hjerkinnsholen etter haugen Hjerkinnsholen, som ligg på nordsida av riksvegen.

Flyplassen vart laga til av Forsvaret på slutten av 1960- eller byrjinga av 1970-talet, då dei var aktive på Hjerkinn skytefelt.

Rullebana har grasdekke. Utanom ein liten parkeringsplass og ein grusveg som leiar frå flyplassen til fylkesveg 29 er det ingen tenester tilgjengelege.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Hjerkinn flyplass|Hjerkinn flyplass]]» frå ,  den 9. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* Hjerkinn på norskeflyplasser.no
Christ Church Cathedral i Dublin

**Christ Church Cathedral**, meir formelt **Cathedral of the Holy Trinity**, er domkyrkja til bispedøma Dublin og Glendalough og domkyrkja i den kyrkjelege provinsen Dublin og Cashel, i den (anglikanske) kyrkja i Irland. Katedralen ligg i Dublin i Irland, og er den eldste av dei to mellomalderkatedralane i hovudstaden. Den andre er St. Patrick's Cathedral.

Christ Church Cathedral ligg i det som var hjartet av Dublin i mellomalderen, ved sida av Wood Quay ved enden av Lord Edward Street.

Domkyrkja går tilbake til 1038. Det fyrste bygget blei rive av Strongbow i 1172, for å gje plass til ei ny kyrkje i stein. Denne kyrkja blei bygd mellom 1172 og 1220. I 1562 kollapsa halvparten av bygningen, og det som stod igjen forfall. I 1870 bestemte whisky-destillararen Henry Roe seg for å renovera kyrkja. Det står framleis igjen delar av mellomalder-katedralen, men mesteparten er frå 1800-talet. Katedralen framstår som vakker med rike utsmykkingar og vakre glasmåleri.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Christ Church Cathedral (Dublin)|Christ Church Cathedral (Dublin)]]» frå ,  den 9. august 2025.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Europameisterskapen i symjing 1970

**Europameisterskapen i symjing 1970**, den 12. i rekka, vart avvikla i Barcelona i tida 5. til 13. september. Meisterskapen vart dominert av austtyske utøvarar som tok 16 av dei 34 fyrsteplassane.

### Norske prestasjonar
Sverre Kile vart sjettemann på 1500 meter fri og nummer sju på 400 m fri. Ulf Gustavsen kom på åttandeplass i 100 meter butterfly.

## Menn
### 100 meter fri




### 200 meter fri




### 400 meter fri




### 1500 meter fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 meter bryst




### 100 meter butterfly




### 200 meter butterfly




### 200 meter medley




### 400 meter medley




### 4 x 100 meter fri




### 4 x 200 m fri




### 4 x 100 meter medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 200 meter fri




### 400 meter fri




### 800 meter fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 meter bryst




### 100 meter butterfly




### 200 meter butterfly




### 200 meter medley




### 400 meter medley




### 4 x 100 meter fri




### 4 x 100 m medley




## Kjelder

*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwimmeuropameisterschaften 1970|Schwimmeuropameisterschaften 1970]]» frå ,  den 9. august 2025.*
C-dur

**C-dur** er ein musikalsk toneart med C som grunntone, og med D, E, F, G, A og H som dei andre tonane i skalaen. Det finst ingen forteikn (kryss eller b-ar) for notane i C-dur. Parallelltonearten til C-dur er a-moll og varianttonearten er c-moll. 
C-dur er grunnskalaen i det moderne tonesystemet. Mange instrument er stemde i C-dur, og på eit piano speler ein C-dur-skalaen spelt på dei kvite tangentane.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:C-dur|C-dur]]» frå ,  den 9. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Ryfylketunnelen

**Ryfylketunnelen** er ein undersjøisk tunnel på riksveg 13 mellom Nord-Jæren og Ryfylke under Horgefjorden i Rogaland. Tunnelen er ein del av Ryfast-prosjektet. Han er 14,4 km lang og er den lengste og djupaste undersjøiske vegtunnelen i verda fram til Boknafjordtunnelen opnar tidlegast 2029.

Tunnelen er dimensjonert for 10&nbsp;000 køyretøy per døgn og er bygd med to løp og fire felt. Munninga på Ryfylke-sida er om lag 1 km nord for Solbakk i Strand kommune. På «bysida» kjem Ryfylketunnelen opp i dagen på Hundvåg i Stavanger kommune. Ein byrja å bygge tunnelen i 2013, og han opna 30. desember 2019. Det vart halde eit halvmaratonløp i tunnelen den 5. oktober 2019.

Bruk av tunnelen kosta opphavleg 140 kroner i bompengar for køyretøy i takstgruppe 1 (lette køyretøy) og 420 kr for takstgruppe 2. Bompengeinnkrevjinga kom i gang 1. februar 2021. Ho var fleire månader forseinka grunna tekniske problem.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ryfylketunnelen|Ryfylketunnelen]]» frå ,  den 9. august 2025.*
Mekjarvik ferjekai

**Mekjarvik ferjekai** er ei ferjekai i Randaberg kommune. Herfrå går det ferje til Kvitsøy, per 2025 med ferja M/F Vollsøy. 

Ferjekaia har tidlegare fungert som reservekai for Mortavika ferjekai på E39 ved uvêr, men sidan 2017 har Hanasand ferjekai teke over denne funksjonen.

## Kjelder
Geising

**Geising** er ein landsby i Altenberg kommune i forbundslandet, fristaten Sachsen i Tyskland. Landsbyen hyser i kring 1200 menneske og ligg 599 meter over havet. Geising grensar mot staten Tsjekkia.

Fram til 2011 hadde Geising status som eiga bykommune, 56 km² stor.

Toneskaparen Johann Kuhnau var frå Geising.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Geising|Geising]]» frå ,  den 10. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Europameisterskapen i symjing 1991

**Europameisterskapen i symjing 1991** vart avvikla i Athen i Hellas dagane frå 18. til 25. august. 

Norske Irene Dalby vann bronsemedaljen på 800 meter fri, og ho vart nummer 4 og 6 på høvesvis 400 og 200 meter fri.

## Menn
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 800 m fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swimming at the 1991 European Aquatics Championships|Swimming at the 1991 European Aquatics Championships]]» frå ,  den 10. august 2025.*
Ulf Gustavsen

**Ulf Gustavsen** () er ein norsk tidlegare symjar frå Oslo, medlem i Oslo Idrettslag. Han vart i 1965 nordisk meister på 1500 meter fri og vart tildelt kongepokal i 1965 og 1966.

Gustavsen sumde inn til gullmedalje på 1500 meter fri ved den nordiske meisterskapen 1965 i finske Pori. Med tida 17.49,6 vart han den fyrste nordmann under 18 minutt på distansen. Frå 1965 til 1972 vann han 16 gullmedaljar i norske meisterskap på langbane; 8 i frisymjing, 5 i medley og 3 i 100 meter butterfly. Ved NM i kortbane sikra han seg 8 gullmedaljar i tida 1965-73. Under europameisterskapen 1970 i Barcelona vart han nummer 8 på 100 meter butterfly. Gustavsen sette nordisk rekord på 100 meter butterfly og 1500 meter fri, og han sette i alt 42 norske rekordar.

## Kjelder
*
*Arbeiderbladet 16. august 1965
Bent Brask

**Bent Brask** () er ein norsk tidlegare symjar frå Drøbak. Han vart i 1979 nordisk meister på 100 meter butterfly, same året vart han tildelt kongepokalen under noregsmeisterskapen i Drammen. Han var medlem i Drøbak-Frogn.

Åra 1975-79 vann Brask sju gullmedaljar i NM på langbane, fordelt på fire i 100 m fri, ein i 200 m fri og to i 100 meter butterfly. Også i kortbane-NM sikra han seg sju gullmedaljar dei same åra. Han deltok i Sommar-OL 1976, utan å ta seg vidare frå forsøka. Under den nordiske meisterskapen 1977 vann han sølvmedaljen i tre øvingar. To år seinare vann han gullmedaljen i 100 m butterfly ved Nordisk meisterskap i symjing 1979 i svenske Motala, nett som i forrige nordiske meisterskap vart han andremann på dei to kortaste frisymjingane. Brask sette i alt 13 norske rekordar, langbane og kortbane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bent Brask|Bent Brask]]» frå , den 11. august 2025.*
Gyda Oddekalv

**Gyda Ulrike Løken Sirseth Oddekalv** () er ein norsk politikar og jusstudent. Ho er partileiar for Generasjonspartiet (GP).

Oddekalv deltok i talentkonkurransen *[[Norske Talenter]]* i 2014, og i realitykonkurransen **' i 2025.

== Bakgrunn og utdanning ==
Oddekalv blei fødd 7. juli 1993 i [[Bergen]]. Ho er dotter av miljøaktivist [[Kurt Oddekalv]] (1957–2021). I oppveksten song ho i [[kor]], spelte [[cello]] og skreiv eigne dikt og songar.

Oddekalv fekk interesse for [[Rapping|rapmusikk]] som tolvåring og deltok i 2014 i talentkonkurransen ''[[Norske Talenter]]''. I 2016 signerte ho platekontrakt med MTG under artistnavnet ''Lenole''.

Oddekalv har yrkeserfaring frå helsevesenet og studerte sjukepleie ved [[Oslomet – storbyuniversitetet|Høgskolen i Oslo og Akershus]]. Sidan 2022 har ho vore jusstudent ved [[Universitetet i Bergen]].

== Politisk arbeid ==
Oddekalv jobbar for politisk reform gjennom ein «Demokrati-app» som let innbyggjarar røyste direkte i politiske saker.

I august 2025 blei Oddekalv beden om å forlate **' på NRK etter gjentekne avbrytingar og skuldingar mot motdebattanten Frøya Sjursæther (MDG). Debatten handla om Generasjonspartiet si utsending av  falske vindkraftvarsel, som Oddekalv forsvarte som lovleg valkamp. NRK viste til behovet for å roe situasjonen som årsak til bortvisinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gyda Oddekalv|Gyda Oddekalv]]» frå ,  den 11. august 2025.*
Bad Elster

**Bad Elster** er ein by og ein kommune i forbundslandet, fristaten Sachsen i Tyskland. Bad Elster omfattar 19,8 km² land og hyser 3&nbsp;547 ibuarar (2023). Byen ligg 546 meter over havet i eit landskap dekt av skog. Kommunen grensar i vest mot Bayern og i sør mot Tsjekkia. 

Turisme og helsestell er hovudnæringar i Bad Elster, som soknar til Vogtlandkreis.

Skihopparen Klaus Ostwald er frå Bad Elster.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bad Elster|Bad Elster]]» frå ,  den 10. august 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Verdsmeisterskapen i symjing 2013

**Verdsmeisterskapen i symjing 2013**, den 15. i rekka, vart avvikla i Barcelona i Spania i tida 19. juli–4. august.

Ingen av dei fem norske deltakarane kvalifiserte seg til finaleplassar. Lavrans Solli og Ingvild Snildal tok seg til semifinalar, Solli vart nummer nr 11 i 50 meter bryst og Snildal kom på 14. plass i 100 meter butterfly. Susann Bjørnsen vart utslått i forsøk, medan Monica W. Johannessen og Henriette Brekke var med på stafettlaget i 4 x 100 meter fri.

## Menn
### 50 meter fri




### 100 meter fri




### 200 m fri




### 400 m fri




### 1500 m fri




### 100 meter rygg




### 200 m rygg




### 100 meter bryst




### 200 m bryst




### 100 meter butterfly




### 200 m butterfly




### 200 meter medley




### 400 m medley




### 4 x 100 meter fri




### 4 x 200 m fri




### 4 x 100 meter medley




## Kvinner
### 100 meter fri




### 200 meter fri




### 400 meter fri




### 800 meter fri




### 100 meter rygg




### 200 meter rygg




### 100 meter bryst




### 200 meter bryst




### 50 meter butterfly




### 100 meter butterfly




### 200 meter butterfly




### 200 meter medley




### 400 meter medley




### 4 x 100 meter fri




### 4 x 200 meter fri




### 4 x 100 meter medley




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwimmweltmeisterschaften 2013|Schwimmweltmeisterschaften 2013]]» frå ,  den 12. august 2025.*
Det jamaicanske flagget

**Det jamaicanske flagget**  er grønt, svart og gult. Det består av ein gul andreaskross, som er byvåpenet til hovudstaden Kingston, med to grøne og to svarte triangelforma felt. Det grøne symboliserer framtidshåp og jordbruksrikdom. Det svarte står for kraft og kreativitet blant jamaicanske folk og det gule representerer sollyset og velstanden i nasjonen. Flagget blei teke i bruk på frigjeringsdagen til Jamaica, 6. august 1962.

Eitt og same flagg blir nytta som nasjonalflagg på land, handelsflagg og statsflagg på lands og til sjøs.

## Orlogsflagg
Jamaica har eit orlogsflagg etter britisk mønster, det vil seia ein white ensign med kvit flaggduk, raud kross og med nasjonalflagget i kantonen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Jamaicas flagg|Jamaicas flagg]]» frå ,  den 12. august 2025.*  

## Litteratur

* *Album des pavillons nationaux et des marques distinctives. National flags and distinctive markings*, Service hydrographique et océanographique de la marine, Brest, 2000

## Bakgrunnsstoff