open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zeitz

**Zeitz** er ein by og ein kommune heilt sør i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen har 28&nbsp;000 ibuarar og dekker 87,2 km². Kommunen, som høyrer til Burgenlandkreis, grensar i aust mot Sachsen.

Elva Weiße Elster renn gjennom kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zeitz|Zeitz]]» frå ,  den 31. oktober 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Korsholmen

**Korsholmen** er ei øy i Averøy kommune, rett vest for Rangøya. Holmen er veglaus og utan fast busetjing.

Ved folketeljinga i 1801 budde det seks personar her.

Det vert drive overnattingsstad på Korsholmen i samband med hotellet på naboholmen Håholmen.

Korsholmen var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Kornstad kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder
Litllauvøya

**Litllauvøya** er ei øy nordvest i Averøy kommune. Atlanterhavsvegen går over øya og knyter ho til fastlandet i vest via Storlauvøya og til Averøya i aust.

Ved folketeljinga i 1801 budde det åtte personar her.

Litllauvøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Kornstad kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder
Kapitel i typografi

**Kapitel** i typografi er ein stor bokstav (majuskel) som blir skriven i same høgd som ein liten bokstav (minuskel) har i den aktuelle skrifttypen. Det blir òg kalla 'x-høgda' ut frå høgda på bokstaven x.

## Opphav
Kapitelskrift blei innført av Aldus Manutius i 1501 og er litt unyansert sagt versalar i x-høgd. I moderne elektronisk tekstbehandling blir kapitelbokstavar nesten alltid generert ut frå skrifta ein skriv med. Dermed blir dei opphavlege minusklane eigentleg berre konvertert til forminska versalar. Dei store bokstavane (t.d. i eit personnamn) blir verande i den opphavlege storleiken. Det er ikkje heilt korrekt å danna kapitelboktsavar på denne måten. 

Opphavleg var kapitel spesielt teikna bokstavar, og altså ikkje berre ei forminsking av versalane. Ved forminskinga kan ein oppnå den uheldige effekten at dei opphavlege minusklane blir meir tynnbeina enn dei store bokstavane ein hadde i byrjinga. Dette skjer nett fordi heile bokstaven og dermed òg strekane blir forminska. I mindre skrifttypar kan det som regel gå, i større bør ein late vera eller skaffa seg ei spesialteikna kapitelskrift. 

Ein kan nytta kapitelskrift med hell i nokre forkortingar der bokstavane normalt står med versalar, t.d. NASA eller DSB.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Kapitæl (typografi)|Kapitæl (typografi)]]» frå ,  den 31. oktober 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
***Typografisk ordbog
Sveggøya

**Sveggøya** er ei øy nord i Averøy kommune. Eit smalt sund med vegbru over skil ho frå Averøya i aust.

På vestkysten av øya ligg det gamle fiskeværet Røeggen, som var i drift iallfall frå 1500-talet av. I aust, på begge sider av Sveggesundet, ligg det gamle fiskeværet, no tettstaden, Sveggen, med 297 innbyggjarar (2024).

#### Folketalsutvikling

Sveggøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder

* Endre Holten, *Averøy bygdebok bind III,* Averøy kulturstyre, 1997
Ekkilsøya

**Ekkilsøya** er ei øy i Averøy kommune. Eit smalt sund med vegbru over skil ho frå Averøya i aust og sør.

På Ekkilsøya er det funne busetjingsspor frå steinalderen og ei gravrøys frå bronsealder/jarnalder. Dei første skriftlege kjeldene som nemner øya, er frå 1432, då ho var busett og truleg hadde vore det lenge. 

#### Folketalsutvikling

Ekkilsøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Merknadar

## Kjelder

* Endre Holten, *Averøy bygdebok bind IV,* 2004
Forøya

**Forøya** kan visa til

* Forøya i Aure i Møre og Romsdal
* Forøya i Averøy i Møre og Romsdal
* Forøya i Kvæfjord i Troms
Forøya i Averøy

**Forøya** er ei øy i Averøy kommune, vest for Ekkilsøya. Øya er veglaus og utan fast busetjing. Ho er ein eigen matrikkelgard.

Ved folketeljinga i 1900 budde det seks personar her. 

Forøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder
Tjønnøya i Averøy

**Tjønnøya** er ei øy nord i Averøy kommune. Øya har sidan 1970 vegsamband via Langøya til Averøya.

Tjønnøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964. Ved folketeljinga i 1900 budde det 51 personar her. I 1970 var talet ca. 190 personar. Frå 1926 til 1970 var det barneskule på øya. 

## Kjelder
Langøya i Averøy

**Langøya** er ei øy nord i Averøy kommune. Øya har vegsamband til Averøya i sør.

Aust på øya er det tettstadaktig busetjing. Langøy kapell, som ligg her, vart innvigd i 1935. 

#### Folketalsutvikling

Langøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder
Raudlaks

**Raudlaks** (*Oncorhynchus nerka*) er ein laksefisk i slekta stillehavslaks. Han lever hovudsakleg i den nordlegaste delen av Stillehavet og tilstøytande elvar. Arten kan bli opptil 84 cm lang og vega opptil 7 kilo.

Raudlaksen er anadrom. Det vil seia at han lever i havet, og går opp til elver for å gyta. Av lakseartane i Stillehavet er yngel av raudlaksen unik, sidan han er avhengig av å veksa opp i ein innsjø. Gytinga må derfor gå føre seg i ei elv som har ein innsjø i vasstrengen. Her lever smolten i eitt til to år, før han vandrar ut i havet. Raudlaksane vender tilbake for å gjte omtrent fire år etter at dei blei fødde, og mellom juni og september sym dei opp i elva for å gyta. Både hann- og holaksen gjennomgår då ein stor fysisk endring. Begge kjønn skiftar farge frå blå-/sølvfarget til å få ein intens raudfarga kropp og eit hovud i grønt farge. Hanen utviklar i tillegg òg ein pukkelrygg og ein krokete overkjeve. Etter gytinga døyr alle raudlaksane, og dei blir liggande i den same elva dei blei fødd i.

Ein merkbart mindre underart av raudlaks, kalla *kokane*, lever heile livet i innsjøar.
Fil:Sockeye_adult_male.jpg|Raudlakshann i havfasen.
Fil:Sockeye_female.jpg|Raudlaksho i havfasen.
Fil:Sockeye_breeding_female.jpg|Raudlaksho i gytefasen.
Fil:August_2004,_Bristol_Bay_sockeye_"mob"_(7136827903).jpg|Stim av gyteklar raudlaks. 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Rødlaks|Rødlaks]]» frå ,  den 31. oktober 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Tordøya

**Tordøya** er ei øy i Averøy kommune, i Sundsfjorden. Øya er veglaus og utan fast busetjing. Ho utgjer ein eigen matrikkelgard.

Tordøya vart busett seinast tidleg på 1600-talet. Ho vart fråflytta mot slutten av 1900-talet.

#### Folketalsutvikling

Tordøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Bremsnes kommune fram til Averøy kommune vart oppretta i 1964.

## Kjelder

* Endre Holten, *Averøy bygdebok bind II,* Averøy kulturstyre, 1995
Eldhusøya

**Eldhusøya** er ei øy i Averøy kommune, vest for Averøya. Atlanterhavsvegen går over øya og gir ho vegsamband via andre småøyar vestover til fastlandet og austover over Geitøya til Averøya. Ho utgjer ein eigen matrikkelgard. Øya er utan fast busetjing.

#### Folketalsutvikling

Vågsholmen var del av Kvernes kommune fram til 1897, så Kornstad kommune fram til 1964 og Eide kommune til 1983 då ho vart overført til Averøy kommune.

## Kjelder
Cupfinalen i fotball 1999/Menn

**Cupfinalen i fotball 1999** var den 94. finalen i rekka av norske meisterskap i fotball for menn. Finalekampen vart spelt laurdag 30. oktober på Ullevaal stadion i Oslo framfor
25&nbsp;296 tilskodarar. Rosenborg Ballklubb vann kongepokalen for åttande gong, fire år etter den forrige NM-triumfen. Seriemeisterlaget frå Trondheim sigra 2–0 over Sportsklubben Brann frå Bergen. Det var fjerde gongen dei to fotballklubbane møttest til NM-finale, pr 2025 har ingen andre norske lag innbyrdes gjort det same.

### Kampen
Etter ein svak fyrste omgang, dribla Jan Derek Sørensen i det 49. minutt av eit par Brann-forsvararar før han skaut frå skrått hald. Ballen trefte høgrehanda til målvakta og fauk inn i mål. Sju minutt seinare mottok Sørensen eit framspel frå Ørjan Berg. Han storma forbi eit vidope midtforsvar og runda Brann-målvakta før han plasserte ballen i det opne buret. Rosenborg var sidan nærare eitt tredje mål, enn Brann redusering.

### Laga
**Rosenborg**-mannskapet bestod av Jørn Jamtfall, Roar Strand, Bjørn Otto Bragstad, Erik Hoftun, Andre Bergdølmo, Fredrik Winsnes, Bent Skammelsrud, Ørjan Berg, Jan Derek Sørensen, John Carew, Jahn Ivar Jakobsen. Midtvegs i den andre omgangen kom Tore André Dahlum inn i staden for Jakobsen. Målvakta Árni Gautur Arason og Bent Inge Johnsen kom på bana i sluttsekunda.

**Brann** stilte med Magnus Kihlstedt, Geirmund Brendesæther, Per Ove Ludvigsen, Arne Vidar Moen, Harri Ylönen, Cato Guntveit, Roger Helland, Svante Samuelsson, Jan Ove Pedersen, Thorstein Helstad og Raymond Kvisvik. Azar Karadaş og Mons Ivar Mjelde kom inn i sluttminutta, ut gjekk Helstad og Ylönen.

## Kjelder
*Bergensavisen 31. oktober 1999
Zerbst/Anhalt

**Zerbst/Anhalt** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, ei 30 kilometer søraust for Magdeburg. Kommunen har eit flatemål på 468,4 km² og er med det den femte største i heile Tyskland. Folketalet ligg i kring 21&nbsp;500.

Zerbst/Anhalt høyrer til Landkreis Anhalt-Bitterfeld.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zerbst/Anhalt|Zerbst/Anhalt]]» frå ,  den 1. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sandersdorf-Brehna

**Sandersdorf-Brehna** er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, ei 30 kilometer nord-nordvest for Leipzig. Her bur 14&nbsp;398 menneske på 81,8 km². Kommunen, som høyrer til Landkreis Anhalt-Bitterfeld, grensar i aust mot Sachsen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sandersdorf-Brehna|Sandersdorf-Brehna]]» frå ,  den 1. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Skeise-NM 1970 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1970 i sprint-firkamp** vart avvikla i Trondheim helga 31. januar og 1. februar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den aller fyrste nasjonale meisterskapen i sitt slag. 

Magne Thomassen frå Trondhjems Skøyteklubb sigra framom Dag Fornæss, den ferske noregsmeisteren i firkamp. Thomassen var bestemann på begge 1000-meterane. Om laurdagen gjekk Dag Fornæss fortast av alle på 500 meter, sundag gjorde Ivar Eriksen det same.

## NM på skeiser 1970/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 1970*. Norsk kunstforlag. Oslo 1970.
Skeise-NM 1971 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1971 i sprint-firkamp** vart avvikla på Gjøvik helga 9. og 10. januar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den andre i sitt slag.

Titteforsvararen Magne Thomassen frå Trondhjems Skøyteklubb sigra framom Ivar Eriksen. Eriksen var bestemann på dei to 500-meterane, Thomassen det same på begge 1000-meterane.

## NM på skeiser 1971/Sprint-firkamp




### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder
*Sportsboken 1971*. Norsk kunstforlag. Oslo 1971.
Pirog

**Pirog** er ein type fylt bakverk som finst i fleire matkulturar. Deigen kan vera laga av alt frå potet, mjøl eller mais og fyllet kan bestå av til dømes farse, ris eller grønsaker. Pirogar kan òg lagast som dessertrettar, fylte med bær eller frukt, til dømes blåbærpirog.

## Ordsoge
Ordet «pirog» kjem frå russisk пиро́г (*pirog*). Det russiske ordet tyder eigentleg ‘pai’ (vanlegvis stor som ein tallerken), og dei mindre bakverka som på norsk blir kalla «pirog» (stor som eit smørbrød) heiter på russisk пирожо́к (*pirozjok*), eit diminutiv av пиро́г, altså ein liten pai. Det finske ordet  har halde på tydinga til det russiske ordet som eit generelt ord for pai.

## Pirogar over heile verda
Pirogar finst i mange land; hovudsakleg i Russland, der det er ein nasjonalrett. Dei finst i mellom anna Finland, der karelske pirogar er eit vanleg innslag i husmannskosten. I Ukraina finst det mange ulike typar pirogar. Pirogane kan vera fylte med kjøtt, sopp, kål eller ostemasse. Polske pirogar er kokte, det same er dei fleste kinesiske.

I svensk mattrasdisjon er kroppkakor og pitepalt nært i slekt med pirogar. I Sverige blei matretten popularisert då produsenten Dafgårds i 1989, under perestrojkaen, lanserte den djupfrosne pirogen Gorby's, oppkalla etter Mikhail Gorbatsjov.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pirog|Pirog]]» frå , den 31. oktober 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Gran Chaco

**Gran Chaco** er ein økologisk mangfaldig biogeografisk region i Sør-Amerika, også kjent som **chaco grasland bioregion**.  Regionen er delt inn i to økoregionar, tørr chaco og fuktig chaco.

Av det totale arealet på over 1 million km² dekkjer omtrent 500 000 km² i nordvestlege Argentina, 350 000 km² ligg i nordvestlege Paraguay, eit lite område går inn i staten Mato Grosso do Sul i sørvestlege Brasil og 160 000 km² i søraustlege Bolivia. Landskapet er for det meste flatt, med ei svak helling mot aust. Geologisk sett er det ein tektonisk depresjon fylt med gamle sediment og dekt av fine, usamanhengande avleiringar.

Jordsmonnet varierer frå nøytralt eller litt alkalisk i aust til surt og sandhaldig i vest. Topografien til regionen er forma av vatn og vind, med store vassdrag som Pilcomayo, Bermejo og Juramento-Salado elvane som kryssar området. Sesongmessige flaum og bølgjande sanddyner er vanlege trekk.

Lynutløyste brannar hender ofte i Gran Chaco; regionen opplever varme, fuktige somrar og milde vintrar. Nedbøren minkar mot vest, med ein sterk, tørr sesong i vest. Det finst tre klimasoner: fuktig-halvfuktig i aust, halvtørr til tørr i sentral- og vestleg chaco, og alpin eller høglandssone i vest.

## Kjelder

* The National Museum of Natural Historys *[https://web.archive.org/web/20041010034925/http://www.nmnh.si.edu/botany/projects/cpd/sa/sa22.htm  Gran Chaco]*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Cupfinalen i fotball 2003/Menn

**Cupfinalen i fotball 2003** var den 98. finalen i rekka av norske meisterskap i fotball for menn. Finalekampen vart spelt 9. november på Ullevaal stadion i Oslo framfor 25&nbsp;447 tilskodarar. Rosenborg Ballklubb vann kongepokalen for niande gong, fire år etter den forrige NM-triumfen. Seriemeisterlaget frå Trondheim måtte ha ekstraomgangar for å slå Bodø/Glimt med 3–1. Terje Hauge frå Oslvik Idrettslag var dommar.

### Kampen
Bodø/Glimt skåra det fyrste målet i kampen då Stig Johansen møtte eit frispark frå høgre med panna og sende ballen ned i motsett hjørnet. Sju minutt seinare, i det 35. minutt utlikna Frode Johnsen då han frå skrått hald og om lag 10 meter skaut høgt i mål, ballen snerta herda på ein Glimt-forsvarar. Etter ein mållaus andre omgang, gjekk kampen til ekstraomgangar. Heilt på tampen av fyrste ekstraomgang kom eit RBK-innlegg frå venstre, frå 7-8 meters hald skaut innbytaren Jan Gunnar Solli ballen i mål. I sluttsekunda av andre ekstraomgang sprang Erik Hoftun ned til dødlinja før han sentra ut til same Solli, som frå 13-14 meter plasserte ballen ned i målvaktas venstre hjørne.

### Laga
**Rosenborg**-mannskapet bestod av Espen Johnsen, Christer Basma, Vidar Riseth, Erik Hoftun(kaptein), Ståle Stensaas, Roar Strand, Ørjan Berg, Fredrik Winsnes, Øyvind Storflor, Frode Johnsen, Harald Martin Brattbakk. Jan Gunnar Solli, Azar Karadaş kom i spel etter høvesvis 77 og 83 minutt, ut gjekk Strand og Storflor. Torjus Hansén fekk vere på bana i det 120. minutt.

**Bodø/Glimt** mønstra Tor Egil Horn, Kristoffer Paulsen Vatshaug, Cato Andre Hansen, Fredrik Kjølner, Håvard Halvorsen, Runar Berg, Olav Råstad, Andre Hanssen, Åsmund Bjørkan, Stig Johansen, Christian Berg. Trond Fredrik Ludvigsen, Jan Erik Brekke og Trond Olsen fekk plass på laget etter 67, 90 og 102 minutts spel.

## Kjelder
*Dagsavisen 10. november 2003
Zeulenroda-Triebes

**Zeulenroda-Triebes** er ein by og ein kommune søraust i delstaten Thüringen i Tyskland, ei 30-40 kilometer sør om Gera. Kommunen, som høyrer til Landkreis Greiz, omfattar 135,2 km² og hyser 16&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 415 meter over havet. Elva Weida renn gjennom kommunen.

Bauerfeind AG, eit firma som produserer medisinske hjelpemiddel, har hovudkontor i Zeulenroda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zeulenroda-Triebes|Zeulenroda-Triebes]]» frå ,  den 2. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Johannes Ewald

**Johannes Ewald** () var ein dansk diktar og dramatikar. Han verka i overgangstiden mellom opplysingstida og romantikken, og vert rekna som den første moderne forfattaren i Danmark som skreiv frå eit personleg synspunkt.

Ewald skreiv den danske kongesongen, «Kong Christian stod ved højen Mast», og dei sjølvbiografiske tekstane *Levnet og Meninger* og *Herr Panthakaks Historie*. I samtida var han mest kjend for dikt som hylla kongelege og andre personar av høg rang. Han fornya dramaet med nye tema frå den nordiske oldtida: *Balders Død* og *Rolf Krage*, eller ved eit fattig nordsjellandsk fiskarleie: *Fiskerne*. Grunna svak helse, som han forverra ved drukkenskap og dårleg økonomi, døydde Ewald berre 37 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Johannes Ewald|Johannes Ewald]]» frå ,  den 2. november 2024.*
Brattøya

**Brattøya** eller **Brattøya** kan visa til:

* Brattøya i Halden kommune i Østfold
* Brattøya i Kristiansund kommune i Møre og Romsdal
* Brattøy i Antarktis
Colle di Val d'Elsa

**Colle di Val d'Elsa** er ein by og ein kommune i provinsen Siena i Toscana-regionen i Italia. Kommunen har 21&nbsp;000 ibuarar og ei flatevidd på 92 km². Byen ligg 15 km nordvest for provinshovudstaden Siena. Colle ligg i dalen Val d'Elsa, 141 meter over havet.

Byen er særleg kjend for framtellinga av krystallglas, tidlegare også boktrykking.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Colle di Val d'Elsa|Colle di Val d'Elsa]]» frå ,  den 2. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Brattøya i Kristiansund

**Brattøya** er ei øy i Kristiansund kommune, ved vestkysten av Frei. Ho er knytt med vegbru via Amundøya i aust til Frei, og molo med veg til Flatøya i sør. Øya utgjer ein eigen matrikkelgard.

Busetjing på øya er først nemnd i skriftlege kjelder i 1723. Per 2024 driv Brattøya sjøstuer overnattingsstad her.

#### Folketalsutvikling

Brattøya var del av Frei kommune fram til 2008 då Frei vart innlemma i Kristiansund.

## Kjelder

* Hans Hyldbakk, *Gards- og ættesoge for Frei,* Frei kommune, 1971
Flatøya i Kristiansund

**Flatøya** er ei øy i Kristiansund kommune, ved vestkysten av Frei. Ho har vegsamband via Brattøya og Amundøya til Frei. Øya utgjer ein eigen matrikkelgard.

Det er først nemnd busetjing på øya i skriftlege kjelder i 1610. Ved folketeljinga i 1900 er det nemnt 43 personar busette her.

Flatøya var del av Frei kommune fram til 2008 då Frei vart innlemma i Kristiansund.

## Kjelder

* Hans Hyldbakk, *Gards- og ættesoge for Frei,* Frei kommune, 1971
Esmail Qaani

**Esmail Qaani** () er ein iransk general og leiaren av elitestyrken Quds i Den iranske revolusjonsgarden. Han vart medlem av revolusjonsgarden i 1980 og tok over som leiar av Quds-styrken i 2020 etter at føregangaren Qasem Soleimani vart drepen i eit amerikansk droneåtak. 

Qaani er fødd i Mashhad nordaust i Iran. Han vart medlem av den iranske revolusjonsgarden i 1980, og tok del i Irak-Irankrigen (1980-1988). Etter at krigen var slutt gjekk han inn i Quds-styrken og var aktiv i grenseprovinsen Khorasan, som grensa til både Afghanistan, Turkmenistan og Pakistan.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Verdscupen i alpine greiner 2024/Kvinner

**Verdscupen i alpine greiner for kvinner i 2024**-sesongen tok til 28. oktober 2023 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 23. mars 2024 i Saalbach-Hinterglemm, også Austerrike. Turneringa omfatta 39 individuelle tevlingar og ei mannskapstevling. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 11 slalåmrenn, 11 storslalåmrenn, 9 super-g-renn og 8 utforrenn.

Lara Gut-Behrami frå Sveits sigra i verdscupen i alpine greiner, åtte år etter den forrige samanlagt-triumfen. På andreplassen kom italienske Federica Brignone, medan fjorårsvinnar Mikaela Shiffrin frå USA vart nummer 3.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2023/24|Alpiner Skiweltcup 2023/24]]» frå ,  den 3. november 2024.*
Formosaprovinsen

**Formosa** (spansk uttale []) er ein provins nord i Argentina, ein del av Gran Chaco-regionen. Formosa grensar til Paraguay i nord og i aust, og grensar til provinsane Chaco og Salta i høvesvis sør og vest. Hovudstaden er byen Formosa plassert i aust nær grensa til Paraguay. Grensa i vest mot Salta går langs ein meridian, dei andre grensene er naturlege grenser langs store elvar.

Provinsen er delt inn i ni departement, det mest folkerike departementet er hovudstaden med folkesetnad på 269&nbsp;589 i 2022.

Namnet Formosa kan komme frå det arkaiske spanske ordet *fermosa* (*hermosa*), som betyr «vakker». 

## Geografi

Provinsen ligg innanfor dei geografiske koordinatane 26° til 22°30' sør og 57°30' til 62°25' vest. Slettene strekkjer seg mellom Bermejo- og Pilcomayo-elvane med ei svak helling mot søraust. På grunn av denne flatheten er elveleia ustabile, og små lagunar som sakte blir igjen absorberte oppstår. Statsgrensa mot Paraguay ligg langs Paraguay-elva i austkanten av provinsen. Nordkanten av statsgrensa følger elva Pilcomayo. Bermejo er grenseelva mot Chacoprovinsen i sørvest.

### Klima

Den gjennomsnittlege årstemperaturen er 21 °C; om sommaren kan dagstemperaturen stige til 45 °C.

Det tropiske klimaet blir kjenneteikna av jamn nedbør i aust (1000 mm årleg), medan vinteren er ein tørrare sesong i resten av landet (80 mm). Variasjonen i fukt resulterer i jungelvegetasjon på den eine sida og Chaco-skogen på den andre. Grensa til Saltaprovinsen er kjend som «ugjennomtrengeleg».

Río Pilcomayo nasjonalpark og Formosa nasjonalreservat  er verna område i denne provinsen.

## Fauna

Formosaprovinsen er kjend for mangfaldet av fauna. Dei varierte økosystema til regionen, som omfattar våtmarker, skogar, graslettar og elvar, gir eit breitt spekter av leveområde for eit rikt utval av dyreartar.
Heile arealet av provinsen ligg innanfor Gran Chaco, og søraustlege delen ligg i fuktig chaco.
Dei opphavlege dyreslaga i Formosa har opplevd stor tilbakegang som følgje av menneskeleg aktivitet slik som avskoging. Jaguar, som ein gong var eit utbreidd kattedyr i skogane og jungelen, har opplevd nedgang i populasjonen. Andre kattedyr, som pumaer og andre, lever også i området. I dei fuktige skogsområda finn ein tapirar og apar, der den karakteristiske  brølapen (*Alouatta caraya*) skil seg ut. I dei tørrare skogsonene har beltedyr, inkludert kjempebeltedyret, lokalt kjent som *tatú carreta*, saman med artar av revar og gnagarar er vanlege i Gran Chaco-regionen. Fugle- og reptilpopulasjonane i Formosa liknar på dei som finst i andre provinsar i Argentina.

## Økonomi
Økonomien i provinsen er basert på kvegdrift og landbruk som er utvikla i tidlegare skogsområde. Jordbruksprodukt inkluderer bomull, ris, bananar og avokado. Tannin er eit produkt utvinna frå quebracho-tre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Formosa Province|Formosa Province]]» frå , den 3. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
* Informasjonsside på engelsk: www.argentour.com
Tørr chaco

**Tørr chaco** er ein økoregion med savannar og torneskog i Sør-Amerika, ofte med overgangssoner mellom desse. Regionen dekkjer nordvestre delar av Paraguay, aust for Andes i Bolivia, og nordvestlege Argentina. Den midlare årlege temperaturen ligg rundt 26°C og årleg nedbør rundt 865 mm. Regionen er kjent for sin store biodiversitet og inneheld mange unike artar. Mot aust grensar han til fuktig chaco, eit våtare område tropiske grassletter, savannar og busklandskap, i nordvest grensar han til cerrado-grassletter og i nord til pantanal våtmarkssystem.

Wagnernavlesvin (*Catagonus wagneri*) er døme på ein art som er endemisk for dei tørraste delane av tørr chaco-økoregionen, og føretrekkjer torneskog. Fossil av arten vart oppdaga i 1931 og var grunn til å tru å tilhøyre ein utdøydd art, fram til det første levande individ vart registrerte på 1970-talet. Flokkane varierer i storleik frå 1 til 9 individ, og dei er sensitive for menneskeleg habitatendring. Tapt habitat i sørlege chaco har ført til at bestanden av wagnernavlesvin har falle, og han er no kategorisert som sterkt trua (EN) av Verdas naturvernunion, IUCN. Heile elleve fugleartar har norsk namn med første stavingar *Chaco* eller engelsk namn med *Chaco* som tydar på at dei er knytt til *chaco*. Chacougle (*Strix chacoensis*) er truleg endemisk for området.

Guaranífolket skildra opphavleg dette området som *[[Gran Chaco]]*, som betyr «produktive jaktområde». Tradisjonelle jaktpraksisar har bidrege til å verne dyrelivet i regionen. Fleire naturparkar og private reservat eksisterer, men mange område er trua av storfebeite og vegutviklingsprosjekt, som Trans-Chaco motorvegen. Framtidige prioriterte vernetiltak inkluderer å auke talet på verna område, skape korridorar mellom dei, og oppmuntre til berekraftig utvikling og jordbruksmetodar.

## Kjelder

* 

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Skeise-NM 1972 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1972 i sprint-firkamp** vart avvikla på Hamar stadion helga 19. og 20. desember 1971. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den tredje i rekka. 18 karar deltok.

Per Bjørang frå Oslo Idrettslag vart norsk meister for fyrste gong, 0,235 poeng framom Roar Grønvold. Grønvold var bestemann på begge 1000-meterane, medan Ole Christian Iversen vann 500 meter om laurdagen, Bjørang vann distansen om søndagen,

## NM på skeiser 1972/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 72*. Dreyer Stavanger. 1972
Ludwigsfelde

**Ludwigsfelde** er ein by og ein kommune i forbundslandet Brandenburg i Tyskland. Kommunen, som høyrer til Landkreis Teltow-Fläming, 110 km² og har 29&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 11 kilometer sør om bygrensa til Berlin og 8 km aust for Potsdam.

Handballspelaren Bianca Urbanke er frå Ludwigsfelde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ludwigsfelde|Ludwigsfelde]]» frå ,  den 3. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Jüterbog

**Jüterbog** er ein by og ein kommune i forbundslandet Brandenburg i Tyskland, 65 kilometer sørvest for Berlin. Kommunen, som høyrer til Landkreis Teltow-Fläming, omfattar 176,5 km² og hyser 12&nbsp;661 ibuarar i 2023.

Frå 1945 til 1990 hadde Sovjetunionen ein militærleir i Jüterbog med opptil 40&000 soldatar. Enno i dag er eit stort leirområde i kommunen avsperra, av tryggjingsgrunnar og miljøforsøpling.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jüterbog|Jüterbog]]» frå ,  den 3. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ellwangen

**Ellwangen** er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, 17 kilometer nord for Aalen. Kommunen omfattar 127,4 km² og har 25&nbsp;000 ibuarar. Den høyrer til Ostalbkreis.

Byen ligg 440 meter over havet. Elva Jagst har sine kjelder i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ellwangen (Jagst)|Ellwangen (Jagst)]]» frå ,  den 3. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Meløya i Kristiansund

**Meløya** er ei øy i Kristiansund, mellom Gomalandet og Skorpa. Ho har vegsamband til begge desse øyane.

Ved folketeljinga i 1900 budde det 35 personar på øya. I 2024 hadde Meløya og naboøya Skorpa til saman 105 innbyggjarar.

## Kjelder
Valholmen

**Valholmen** er ei øy i Kristiansund kommune, ved nordvestkysten av Frei. Øya er veglaus og utan fast busetjing.

Det er først nemnt busetjing på øya på 1600-talet. Ved inngangen til 1900-talet budde det fire familiar her.

#### Folketalsutvikling

Valholmen var del av Kvernes kommune fram til 1897, Bremsnes kommune fram til 1964, så Frei kommune fram til 2008.

## Kjelder

* Hans Hyldbakk, *Gards- og ættesoge for Frei, band II* Frei kommune, 1972
Måløya i Gjemnes

**Måløya** er ei øy i Gjemnes kommune, i Freifjorden. Det går veg på ei fylling over det smale sundet som skil øya frå Bergsøya.

Det har lenge vore produsert klippfisk på Måløya. På 60-talet var fisketørkeriet her den største industribedrifta i Gjemnes. Det var i drift fram til 1985.

Ved folketeljinga i 1900 budde det 18 personar på øya.

## Kjelder

* Kulturminnesøk
Husøya i Kristiansund

**Husøya** er ei øy i Kristiansund kommune, ved nordkysten av Frei, som ho har vegsamband til over ei fylling.

Det er funne spor etter busetjing frå steinalderen på øya. Ved folketeljinga i 1900 budde det fem personar her. Det er framleis busetjing på sørsida av øya. På nordsida er det pukkverk og anna industri.

Husøya var del av Kvernes kommune fram til 1897, Bremsnes kommune fram til 1964, så Frei kommune fram til 2008.

## Kjelder

* Hans Hyldbakk, *Gards- og ættesoge for Frei, band II* Frei kommune, 1972
Skeise-NM 1973 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1973 i sprint-firkamp** vart avvikla på Kongsberg helga 6. og 7. januar 1973. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den fjerde i rekka. 13 karar og 8 kvinner deltok.

Lasse Efskind frå Oslo Skøyteklubb vart norsk meister for fyrste gong. Han sette norsk rekord med 163,445 poeng og sigra suverent framom fjorårsmeisteren Per Bjørang frå Oslo Idrettslag. Efskind var bestemann i alle fire løpa. 

## NM på skeiser 1973/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 73*. Dreyer Stavanger. 1973
Heidenheim

**Heidenheim an der Brenz** er ein by og ein kommune aust i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, ved grensa mot Bayern. Kommunen har om lag 50&nbsp;000 ibuarar og omfattar 107,1 km². Byen, som ligg 504 meter over havet og 17 kilometer sør for Aalen, hyser administrasjonen for Landkreis Heidenheim.

Maskinprodusenten Voith har hovudkontoret i Heidenheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heidenheim an der Brenz|Heidenheim an der Brenz]]» frå ,  den 4. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Halle i Westfalen

**Halle i Westfalen** er ein by og ein kommune i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, 15 kilometer vest for Bielefeld. Kommunen, som høyrer til Landkreis Gütersloh, omfattar 69,7 km² og har 22&nbsp;000 ibuarar. Byen Halle ligg på ei sandslette ved elva Ems.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Halle (Westf.)|Halle (Westf.)]]» frå ,  den 4. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Takkollapsen på Novi Sad jernbanestasjon

**Takkollapsen på Novi Sad jernbanestasjon** var ei tragisk hending som fann stad 1. november 2024 rundt klokka 11:50 på Novi Sad jernbanestasjon. Ved ulukka omkom fjorten personar, inkludert ein seks år gammal gut, og tre andre vart skadde. Tre av dei skadde vart alvorleg skadde og er i kritisk tilstand.

## Bakgrunn
I 2021 vart det kunngjort planar for renovering og utviding av stasjonen som ein del av den serbiske regjeringa si satsing på å forbetre og modernisere landets jernbaneinfrastruktur, inkludert innføringa av høgfartstog. Renoveringa inkluderte modernisering av spora, bygging av ei ny plattform og fullstendig oppgradering av hovudbygningen med tillegg av heisar for personar med nedsett funksjonsevne. Arbeidet starta i september 2021.

Som ein del av renoveringa måtte Boško Perošević-brua rivast, og Žeželj jernbanebru vart renovert. Prosjektet vart designa av Aleksandar Bojović og utført av eit internasjonalt konsortium beståande av JV Azvi - Taddei - Horta Coslada International. Renoveringa av jernbanestasjonen vart utført av dei kinesiske selskapa China Railway International og China Communications Construction Company (CCCC) som ein del av prosjektet for Jernbanelinja Budapest–Beograd, som er ein del av ein større internasjonal jernbanenettverksplan.

Den renoverte stasjonsbygningen vart offisielt opna 19. mars 2022 med moderne spor som mogleggjer hastigheiter på opptil  mellom Beograd og Novi Sad.

## Ulukka
Den 1. november 2024 rundt klokka 11:50 kollapsa takoverbygget ved hovudinngangen til jernbanestasjonen i Novi Sad. Ved ulukka omkom fjorten personar, inkludert ein seks år gammal gut, og tre andre vart skadde. Ein av dei skadde døydde 16 dagar seinare som følgje av skadene.

Bygningsingeniør Danijel Dašić uttala at kollapsen skuldast ein ekstra stålkonstruksjon for glaspanel som vart installert under renoveringa.

## Reaksjonar
Dei serbiske styresmaktene erklærte 2. november 2024 som nasjonal sørgedag, medan Novi Sad innførte ein sørgjeperiode på tre dagar. Det vart òg erklært sørgedag i Republika Srpska. 

Den ungarske statsminister Viktor Orbán uttrykte kondolansar til Serbia og familiane til ofra.

Presidenten i Serbia, Aleksandar Vučić, kravde politisk og strafferettsleg ansvar for ulukka, medan opposisjonsparti skulda styresmaktene for korrupsjon. Det kinesiske konsortiet som arbeidde med renoveringa uttalte at takoverbygget ikkje var ein del av renoveringsprosjektet.

## Kjelder
Årsundøya

**Årsundøya** er ei øy i Tingvoll kommune, nær fastlandet aust for Frei. Øya er veglaus.

Ved folketeljinga i 1900 budde det 57 personar på øya. I 2006 var talet tre personar.

Under andre verdskrigen, frå 1942-45, hadde tyskarane eit kystfort på øya. Der var det stasjonert 250 tyske soldatar, og 50 polske og russiske krigsfangar var òg her.

## Kjelder

* Ottar Roaldset, *Gards- og ættesoge for Straumsnes, bind II,* Tingvoll Sogelag, 1993
Verdscupen i alpine greiner 2024/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2024**-sesongen tok til 28. oktober 2023 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 23. mars 2024 i Saalbach-Hinterglemm, også Austerrike. Turneringa omfatta 35 individuelle tevlingar. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 10 storslalåmrenn, 7 super-g-renn og 8 utforrenn.

Marco Odermatt frå Sveits var suverent best gjennom sesongen, for tredje året i rad. Landsmannen Loïc Meillard kom på andreplass og austerrikaren Manuel Feller på tredjeplass.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2023/24|Alpiner Skiweltcup 2023/24]]» frå ,  den 4. november 2024.*
Langøya i Tingvoll

**Langøya** er ei øy i Tingvoll kommune, nær fastlandet aust for Årsundøya. Øya er veglaus og utan fast busetjing.

Det finst fleire gravrøyser frå bronsealder/jarnalder på øya. Ved folketeljinga i 1900 budde det ti personar her.

## Kjelder

* Ottar Roaldset, *Gards- og ættesoge for Straumsnes, bind II,* Tingvoll Sogelag, 1993
* Kulturminnesøk
Nesøya i Sunndal

**Nesøya** er ei øy i Sunndal kommune, i Breifjorden. Eit smalt sund som det går vegbru over, skil øya frå fastlandet.

Det er funne ein buplass frå steinalderen og ei gravrøys frå eldre jarnalder på øya. I nyare tid har øya vore busett iallfall sidan 1600-talet. 

**Folketalsutvikling**

Øya var del av Stangvik kommune fram til 1965, då ho vart del av Sunndal.

## Kjelder

* Hans Hyldbakk, *Heimar og ætter i Stangvik, band III,* Stangvik kommune, 1953
* Kulturminnesøk
Skeise-NM 1974 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1974 i sprint-firkamp** vart avvikla i Trondheim helga 12. og 13. februar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den femte i rekka. 18 karar og 10 kvinner deltok.

Per Bjørang frå Oslo Idrettslag vart norsk meister for andre gong, to år etter den fyrste triumfen. Ole Christian Iversen vann begge distansane om laurdagen og vart andremann i meisterskapen. Sundagen sigra Bjørang på begge distanansane.

## NM på skeiser 1974/Sprint-firkamp




### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder
**Sportsboken 74*. Dreyerbok - Stavanger.
Leichlingen

**Leichlingen** er ein by og ein kommune i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen, som høyrer til Rheinisch Bergischen Kreis , har 28&nbsp;000 ibuarar og omfattar 37,3 km². Byen ligg om lag midt mellom dei tre byane Köln, Düsseldorf og Wuppertal, det er 15 kilometer til dei ulike byane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leichlingen (Rheinland)|Leichlingen (Rheinland)]]» frå ,  den 5. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lenestol

**Lenestol** er ein type stol med armlene og rygg med fokus på god sitjekomfort, og har ofte ein rygg som kan vippast bakover slik at personen kan leggja seg tilbake for å slappa av eller sova. Mange lenestolar har og ei innebygd forkvile som kan hevast. På nokre stolar må ein betena ein spak eller liknande for å justera, medan andre blir justerte automatisk når ein til dømes legg tyngdepunktet bakover eller pressar ryggen bakover i stolen. 

## Historie
På 1800-talet blei det utvikla ei rekkje nye møblar som ein kunne slå saman eller ut på finurlege måtar. Desse verkemåtane blei det gjerne tatt patent på, og møblane var ofte kjent som «patentmøblar». Møblane kunne nyttast av folk som reiste mykje, til dømes i militæret eller som del av ei danningsreise, eller i samband med sjukdom. William Pocock er eit tidleg døme på ein møbelsnikkar som selte denne typen møblar tidleg på 1800-talet, med mellom anna ein «Reclining Patent Chair» som hadde justerbar ryggstøtte og ein fotskammel ein kunne utvida.

## Variantar
Nokre avanserte lenestolar har også justerbar nakkestøtte, krossryggstøtte for å maksimera komforten og ein uavhengig fotskammel som brukaren kan justera med beinet. Andre funksjonar kan inkludera varme, massasje og vibrasjon. Nokre modellar er utforma for rullestolbrukarar.

### Wall hugger-lenestolar

Ein «wall hugger»-lenestol skil seg frå vanlege lenestolar ved at han berre blir vippa framover (ut frå veggen). Dette er ein spesiell type lenestol som kan brukast i leilegheiter for å spara plass, eller på buss, fly og liknande for å ikkje forstyrra dei som sit bak.

Ein kan oppnå denne funksjonen ved at det er ein glidemekanisme under setet som skyv den nedste halvdelen av stolen framover, slik at baksida av lenestolen aldri kjem nærare veggen bak, og dermed sikrar effektiv bruk av plass.

### Løftestol

Nokre lenestolar har ein løftemekanisme der setet blir heva og vippa framover slik at det blir enklare for brukaren å komma seg opp og ut av stolen. Desse blir kalla løftestol, og blir spesielt marknadsførte mot eldre og andre med nedsett rørsle.

## Soving
Lenestolar gjer det mogleg å ha ei nær liggjande stilling for å sova, noko som gjer dei til kombinasjonsmøblar. Desse er vanlege i fly og tog, så vel som i bustader.

## Sjå òg

* Ergonomi
* Gyngestol
* Sjeselong
* Sofa
* Stressless, kjent norsk varemerke for lenestolar frå Ekornes
* Øyrelappstol, ein type lenestol med «venger» som stikk ut på sidene av hovudstøtta

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Lenestol|Lenestol]]» frå ,  den 5. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Santa Cruz-provinsen i Argentina

**Santa Cruz** (spansk uttale [], «Den heilage krossen») er ein provins i det sørlege Argentina, i Patagonia. Han grensar direkte til ein provins, til Chubut i nord. Han grensar til to chilenske regionar, Aysén og Magellanes i vest og sør. Santa Cruz har er lang kystlinje mot Atlanterhavet i aust. Han er Argentinas nest største provins etter Buenos Aires-provinsen, men har lågast befolkingstettleik på fastlandet.

Urfolket i provinsen, tehuelchen-folket, heldt sjølvstendet sitt fram til slutten av 1800-talet trass i europeisk utforsking sidan 1500-talet. Etter «Erobringa til ørkenen» på 1870-talet vart området organisert som territoriet Santa Cruz, oppkalla etter sin første hovudstad Puerto Santa Cruz. Hovudstaden vart flytta til byen Rio Gallegos i 1888, der han framleis ligg. Provinsen fekk mange europeiske innvandrarar i samband med eit gullrushet på slutten av 1800-talet, og vart ein argentinsk provins frå 1957.

## Geografi
Santa Cruz blir delt inn i to hovudområde: Andesfjella i vest og platåa i midten og aust. I Andesfjella finst mange innsjøar som Argentino-sjøen (1560 km²). Her finst også Det sørlege patagoniske isfeltet som dekkjer sentral del av Andes. Frå midten til Atlanterhavskysten er landskapet dominert av trappeforma basaltplatå, der dei eldste ligg høgare enn dei yngre. Laguna del Carbón i Gran Bajo de San Julián ligg 105 meter under havnivå og er den lågaste punkten i den vestlege og sørlege halvkula. Kysten er prega av klippar.

### Klima
Andesfjella blokkerer fuktige vêrfrontar, så mesteparten av nedbøren fell på vestsida av fjella og minkar raskt austover. Den vestlege delen blir påverka av Stillehavet og har meir nedbør, medan resten av provinsen er tørr. Vinden frå vest er sterk, noko som aukar fordamping. Sør i provinsen er temperaturen generelt lågare enn i nord.

## Økonomi
Santa Cruz har ein liten folkesetnad, men rike naturressursar og ein av Argentinas mest velståande økonomiar. I 2006 var BNP anslått til 3,3 milliardar USD, og i 2011 hadde provinsen den høgaste BNP-en i landet per innbyggjar, på 36 550 USD. Økonomien er lite diversifisert, der omtrent halvparten av verdiskapinga kjem frå utvinning av petroleum, naturgass og mineral. Gullgruvedrifta ved Cerro Negro har bidrege til befolkningsvekst og støtte til utdanning. Kolproduksjonen ved Río Turbio er Argentinas einaste aktive kolgruve.

Sauehald er også viktig med 7 millionar dyr, som gjer provinsen til ein av dei største produsentane av ull og kjøtt. Fiske frå havet, mellom anna reker, blekksprut og torsk, blir omarbeidd i hamnene i Puerto Deseado, Puerto San Julián, Puerto Santa Cruz og Río Gallegos for eksport. Jordbruk er lite utvikla på grunn av det tørre klimaet, og tømmerindustrien er avgrensa, der lengabøk er mest brukt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa Cruz Province, Argentina|Santa Cruz Province, Argentina]]» frå , den 5. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*
Skeise-NM 1975 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1975 i sprint-firkamp** vart avvikla i Elverum helga 1. og 2. februar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den sjette i rekka. 16 karar og 12 kvinner deltok.

Jørn Didriksen frå Oslo Idrettslag vart norsk meister for fyrste og einaste gong. Ole Christian Iversen vann den fyrste 500-meteren, Didriksen sigra i dei resterande tre løpa.

## NM på skeiser 1975/Sprint-firkamp




### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder
**Sportsboken 75*. Dreyerbok Stavanger. 1975.
Neustrelitz

**Neustrelitz** er ein by og ein kommune i forbundslandet Mecklenburg-Vorpommern i Tyskland, 30  kilometer sør for Neubrandenburg. Kommunen omfattar 139,9 km² med 20&nbsp;000 ibuarar. Neustrelitz er med i Landkreis Mecklenburgische Seenplatte.

Byen Neustrelitz var frå 1738 til 1918 hovudstad i hertugdømmet Mecklenburg-Strelitz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Neustrelitz|Neustrelitz]]» frå ,  den 6. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Waren (Müritz)

**Waren (Müritz)** er ein by og ein kommune i forbundslandet Mecklenburg-Vorpommern i Tyskland, om lag 40  kilometer vest for Neubrandenburg. Kommunen omfattar 159,5 km² med 21&nbsp;000 ibuarar.Waren (Müritz) er med i Landkreis Mecklenburgische Seenplatte.

Byen Waren ligg ved innsjøen Müritz, den nest største innsjøen i Tyskland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Waren (Müritz)|Waren (Müritz)]]» frå ,  den 6. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nordisk meisterskap i skiskyting 1975

**Nordisk meisterskap i skiskyting 1975** vart avvikla i Transtrand og Lima i tida 23. – 26. januar. 

Meisterskapen omfatta to individuelle øvingar og ein stafett for menn. Ein nordisk juniormeisterskap vart avvikla same stad samstundes.

## Menn
### 10 km sprint



**Dato**: 25. januar



### 20 km



**Dato**: 23. januar



### 4 x 7,5 km stafett



**Dato**: 26. januar



## Kjelder
**Sportsboken 75*. Dreyerbok Stavanger. 1975.
San Juan-provinsen

**San Juan** (spansk uttale []) er ein av dei tjuetre provinsane i Argentina. Han er også ein av dei tjuefire sjølvstyrte statane eller jurisdiksjonane i første orden som utgjer landet, og eit av dei tjuefire nasjonale lovgivande valdistrikta. Hovudstaden og den mest folkerike byen har også namnet San Juan. San Juan-provinsen grensar i nordaust til La Rioja, mot søraust til San Luis, mot sør til Mendoza og mot vest til dei chilenske regionane Atacama, Coquimbo og Valparaíso.

Med sine 818&nbsp;234 innbyggjarar (2022) er San Juan den trettande mest folkesette provinsen i landet.

## Geografi
Territoriet i provinsen dekkjer 89&nbsp;651 km², litt større enn Serbia, og er den femtande største provinsen, med eit landskap prega av fjell omgitt av dalar og strekningar under eit klima som for det meste er mildt tørt, med ein markant mangel på overflatevassløp. I dalane utviklar det seg oasar, eit resultat av demningane og systematiseringa av elvane generert av snøsmelting frå fjella. Blant dei utmerker Tulum-oasen seg. Der ligg Gran San Juan, den urbane kjernen som konsentrerer meir enn 60&nbsp;% av den totale befolkninga i provinsen.

## Økonomi
I oasane dominerer jordbruksaktivitetar der vinproduksjon er framståande og typifiserer provinsen. Det er også stor olivenproduksjon; knytt til er også eit godt utval av frukt og grønsaker.

Frå dei to første aktivitetane, spesielt, spring det ut eit agroindustrielt kompleks med vinproduksjon, og denne provinsen er den nest største produsenten i volum på nasjonalt nivå. I tillegg blir det produsert store volum olivenolje.

I tillegg til jordbruksaktiviteten i oasane, er det også ei veksande og stor gruvedrift.

Viktige internasjonale turistattraksjonar inkluderer fjellklatring med Cerro Mercedario og frå eit vitskapleg synspunkt Ischigualasto, ein viktig paleontologisk funnstad med merkelege geologiske formasjonar, datert til den triasiske perioden. Vindyrkingsturisme har vakse mykje dei siste åra; også opplevingar som rafting og segling på land, sistnemnde blir mellom anna praktisert på ein stad kjent som Pampa del Leoncito. Provinsen er også kjend for religiøs turisme, med det mykje besøkte Oratorio de la Difunta Correa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Provincia de San Juan|Provincia de San Juan]]» frå , den 6. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*
Río Negro-provinsen

**Río Negro** (spansk uttale [], svart elv) er ein provins i Argentina, som ligg i det nordlege Patagonia. Naboprovinsane er frå sør med klokka Chubut, Neuquén, Mendoza, La Pampa og Buenos Aires. Mot aust ligg Atlanterhavet og mot vest ligg Los Lagos-regionen i Chile.

Hovudstaden er Viedma, han ligg nær utløpet til Rio Negro i provinsen i den austlege delen. Den største byen ligg i mot Andes i vest, Bariloche. Andre viktige byar inkluderer General Roca og Cipolletti.

Río Negro er ein av dei seks provinsane som utgjer argentinsk Patagonia. Provinsen har namn etter Río Negro i Argentina.

Coloradoelva er grenseelv mot La Pampa-provinsen i nord. Limayelva fungerer som den naturlege grensa mot Neuquénprovinsen i vest. Den 42. sørlege breiddegrada markerer den sørlege grensa mot Chubutprovinsen. Med eit areal på 203&nbsp;013 kvadratkilometer er Río Negro den fjerde største provinsen etter areal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Río Negro Province|Río Negro Province]]» frå , den 6. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*
Osterholz-Scharmbeck

**Osterholz-Scharmbeck** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, ei 15 kilometer nord for Bremen. Kommunen, som hyser administrasjonen til Landkreis Osterholz, omfattar 147,2 km² og har 30&nbsp;000 ibuarar.

Osterholz-Scharmbeck fekk bystatus i 1930.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Osterholz-Scharmbeck|Osterholz-Scharmbeck]]» frå ,  den 7. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Oschersleben

**Oschersleben** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 30 kilometer vest for Magdeburg. Kommunen, som høyrer til Landkreis Börde, omfattar 188.9 km² og har 20&nbsp;000 ibuarar.

Elva Bode renn gjennom kommunen.

Landbruk er ei hovudnæring i Oschersleben.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oschersleben (Bode)|Oschersleben (Bode)]]» frå ,  den 7. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*