open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fylkesveg 32

: *Sjå òg [[fylkesveg 32 (fleirtyding)]] *
**Fylkesveg 32** (**Fv32**) går mellom Island i Holmestrand kommune og Skien kommune. Lengda på vegen, sett bort frå felles trasé med Rv35 og Rv40, er på 37,3 km, av dette 14,2 km i Vestfold, 2,5 km i Buskerud og 20,6 km i Telemark.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, men har no status som fylkesveg etter at forvaltingsreforma trod i kraft.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Island → 
* Tunnel (ca. 60 m)
* Rønningentunnelen (117 m)
*  Nes, felles trasé til Kårby

* Kårby
*Arm til Kårby (0,1 km)
* Dokken
* frå Haslestad til  Hof (2,5 km)
* frå Kleppan til  Gran (2,8 km)

###### 

*  Hvittingfoss, felles trasé til Steinsholt
* Fossvegen frå Hvittingfoss sør til  Efteløt kyrkje

###### 

* frå Skjerven til  Lønnskoll i Re kommune (6,2 km)
* frå Brufoss til  Hvarnes i Larvik kommune,  til fylkesgrensa (Buskerud) ved Otterstad (5,5 km)
* frå Svarstad til fylkesgrensa (Buskerud) ved Bergandammen (11,3 km) →  (Buskerud) til  Rud i Kongsberg kommune
* frå Svarstad til  Hukstrøm bru (1,4 km)
* frå Gåserud til  Helgeland (1,5 km)
* Steinsholt

###### 

* frå Tudal til fylkesgrensa (Vestfold) ved Svartangen (12,7 km) →  (Vestfold) til  Kvelde kyrkje i Larvik kommune
* frå Bakkane til fylkesgrensa mot Buskerud ved Grorud (19,5 km)

* frå Åmot til  Frogner (4,0 km)
* frå Kreppa til  Ballestad (8,8 km)
* Luksefjellvegen frå Wattenberg til Luksefjell
*  Aleksander Kiellands gate frå Nylende jernbanebru til  Borgestad
* Adjunkt Arenz Gate aust
*  Mælagata frå Skien sentrum til  Våla i Sauherad kommune
* Hesselbergs gate
* Bruene

## Bakgrunnsstoff
Løytnant

**Løytnant** (frå fransk *lieutenant*, avløysar, den høgaste etter sjefen, tidlegare skrive lieutenant, leutnant og løitnant på norsk) er den nest lågaste graden for offiserar i det norske forsvaret. Den tilsvarar den tidlegare graden premierløytnant. I 1930 blei gradane premierløytnant og sekondløytnant erstatta med løytnant og fenrik.

Gradane oversersjant og stabssersjant opphøyrde 1. juli 1975 og befalet fekk høvesvis offisersgradane fenrik og løytnant. Hærordninga av 1. januar 1977 gjorde at dei eldste av dei gamle stabssersjantane fekk kapteins grad.

Løytnantar fyller mange stillingar. I regulære hæravdelingar vil desse gjere teneste som troppssjef, NK kompani, administrasjonsoffiser, vernepliktige legar, prestar, ingeniørar og liknande. Grada løytnant har symbolet to stjerner.
Silkeborg

**Silkeborg** er ein by i Midt-Jylland i Danmark. Han har 42&nbsp;910 innbuarar (2013) og er administrasjonsby (hovudby) i Silkeborg kommune i Region Midtjylland. Byen ligg blant skogkledde bakkar, og Danmarks lengste elv, den 176 km lange Gudenåen, renn tett ved sentrumsområdet.

Byen er kjend for dei to musea, Museum Jorn (som fram til 2010 hadde namnet *Silkeborg Kunstmuseum*) med Asger Jorn si samling av biletkunst, og Silkeborg Museum, som mellom anna har utstilt eit «moselig» frå 400–300-åra f.Kr., den sokalla «Tollundmanden», som er liket av ein rituelt avliva mann som vart funne i ei myr i nærleiken av Silkeborg.

## Kjelder
Tollundmannen

**Tollundmannen** (dansk *Tollundmanden*) er eit sokalla «moselig» eller myrlik, eit arkeologisk funn av ein om lag tretti år gamal naturleg mumifisert mann frå jarnalderen. Funnet vart gjort 6. mai 1950 av folk som grov torv i ei myr ved Bjærldskovsdal ved byen Silkeborg på Midt-Jylland i Danmark. Liket var i så god stand på grunn av tilhøva i myra at funnet vart meld til politiet i Silkeborg som ei mordsak.

Tollundmannen hadde vorte hengd og deretter lagt i vatnet eller myra, slik det gjekk klårt fram av reipet som framleis låg om halsen på han. Etter ei radiologisk tidfesting frå 2004, vart han drepe i tida mellom 375 og 210 f.Kr. Ulike teoriar om årsaka har vore fremma, til dømes at det gjeld ei religiøs ofring til dei maktene som har med myr og vatn å gjere, eller ein reaksjon på åtferd i strid med normer og reglar. Mannen er utstilt på Silkeborg Museum i Silkeborg.

Mindre enn 100 meter frå plassen der Tollundmannen kom for dagen i 1950, var eit anna myrlik, *Ellingkvinna* (dansk: *Ellingkvinden*), funne tolv år tidlegare. Ho hadde òg vorte hengd før ho vart lagt i myra, som etter ei radiologisk tidfesting har gått føre seg mellom 355 og 205 f.Kr.

## Bakgrunnsstoff
*  Fyldig side om Tollundmannen
* Silkeborg Museum, med opplysningar om mellom anna Tollundmannen og Ellingkvinna
Militært forband

Eit **militært forband** er ein samansett, stor militær landorganisasjon, som kan vere brigade, divisjon, korps, armé eller armégruppe. Forband og avdelingar er ulike omgrep; ei avdeling er ein einsarta organisasjon (for eksempel ein panserbataljon eller eit infanterikompani), medan eit forband er ei samling av separate avdelingar.

Ein brigade blir vanlegvis rekna for å vere det minste forbandet, men avdelingar kan samlast i mindre organisasjonar (for eksempel bataljonsstridsgruppe eller kompanistridsgruppe) for å løyse spesifikke oppdrag.

Forband kan også vise til militære øvingskonsept der avdelingar (ned til lagsnivå) arbeider saman. Dette kan for eksempel vere på ei feltskytebane der eit lag, oppsett med ulike våpen, bekjempar det same målet. Dette då i motsetnad til regulære skytebaner der det berre er øvingar for kvar enkelt soldat.

## Hierarki
Ifølge standarden *NATO APP-6A* gjeld følgjande forbandshierarki i NATO:
* region XXXXXX
** armégruppe XXXXX
*** armé XXXX
**** korps XXX
***** divisjon XX
****** brigade X
Armékorps

**Armékorps** eller berre **korps** er eit stort militært forband i ein hær. Korps blir vanlegvis namngitt med eit nummer (romartal, til dømes *XVIII luftborne korps*) eller ein beskrivande tittel (som Afrikakorpset). Eit korps har vanlegvis rundt 30&nbsp;000 soldatar. Det består av to eller fleire divisjonar med støtteavdelingar og blir leia av ein generalløytnant.

## Referansar
Cap de la Nau

**Cap de la Nau**, **Cabo de la Nao** på spansk, tyder «Skipsneset», er eit nes ved byen Xàbia i provinsen Alicante i Spania i Middelhavet. Det er det austlegaste punktet i Comunitat Valenciana. Neset er ei bratt klippe som hovudsakleg består av kalkstein. Det markerer det sørlegaste punktet i Valenciabukta. 

Neset peikar utover havet mot øya Formentera i Balearane og er eit nyttig navigasjonsmerke. Under neset ligg ei stor grotte, *Cova dels Orgues* (eller *Cueva de los Órganos* på spansk) som ein berre kan nå frå sjøen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cap de la Nau|Cap de la Nau]]» frå , den 20. september 2009.*
Cap Norfeu

**Cap Norfeu** er eit nes søraust på Cap de Creushalvøya på Costa Brava i Catalonia i Spania, mellom Roses og Cadaqués. Det ligg mellom buktene badia de Jóncols i nord og badia de Montjoi i sør ved enden av den vesle halvøya.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cap Norfeu|Cap Norfeu]]» frå , den 20. september 2009.*
Huttelva på New Zealand

**Huttelva** (maori *Te Awakairangi*, *Te Wai o Orutu* eller *Heretaunga*) er ei elv som renn gjennom den sørlege delen av Nordøya på New Zealand. Ho renn mot sørvest frå sør i Tararua Range i 56 km, og dannar fleire grøderike elevesletter, mellom desse Kaitoke, sentrale del av Upper Hutt og Lower Hutt.

Kjeldene til elva, i Kaitoke Regional Park, er stengde for å ivareta kvaliteten på drikkevatnet som vert tappa ved Kaitoke for å forsyna Wellington-området. Nedanfor Kaitoke ligg elvejuvet Kaitoke Gorge, som er ein populær stad for rafting. Nedstraums for juvet ligg Te Marua, der Mangaroaelva renn inn i Hutt frå aust. Endå lenger nede, like ovanfor elvesletta der Upper Hutt ligg, renn Akatarawaelva inn i elva frå vest. Nedanfor Upper Hutt renn elva langs ein praktisk talt rett geologisk forkastingssprekk. I den nedre enden til elvesletta ved Upper Hutt ligg Taita Gorge, som skil Upper Hutt frå Lower Hutt, denne slukta er mykje kortare og ikkje så trong som Kaitoke Gorge. Utløpet til elva, ved Petone, er ut i Wellington Harbour. Den geologiske forskastinga som elva har følgt hit, held fram som ein bratt skrent ved kanten av Wellington Harbour.

Gjennom det meste av elveløpet er Huttelva grunn og somme stader forgreina, med eit vidt og steinfylt elvefar (som på biletet), men gjennom Kaitoke Gorge renn elva direkte over berggrunn, og i det ho nærmar seg munningen ved Petone er elveløpet trongare og breiddene brattare. Dei største busette områda i Upper Hutt og Lower Hutt er verna frå overfløyming med flaumvern og tilplantingar med piletre. Den regelmessige overfløyminga i Lower Hutt gjorde jorda svært grøderik, og før staten starta med offentleg bustadbygging i 1937 låg det mange handelsgartneri i Lower Hutt.

Elva har flytta ein god del på seg etter den europeiske tilflyttinga til området, mest i samband med eit større jordskjelv i 1855, som løfta opp elveløpet.

Hovudvegen State highway 2 går langs det meste av elva, unntatt gjennom Kaitoke Gorge og oppe ved utspringet, før han kryssar Rimutakafjella inne i Wairarapa.

Elva fekk, som elvedalen, namn etter sir William Hutt som var leiar i New Zealand Company. Eit av māorinamna på elva var Heretaunga, som også er namnet på ein forstad til Upper Hutt og også på ein vidaregåande skule.
Hutt River har ein god stamme av aure, og der er gang- og sykkelstiar på båe sider av elva mellom Upper Hutt og Petone.

## Referansar


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hutt River, New Zealand|Hutt River, New Zealand]]» frå , og «[[:de:Hutt River (Neuseeland)|Hutt River (Neuseeland)]]» frå  den 20. september 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Hutt River frå Virtual New Zealand
Cabo de Palos

**Cabo de Palos** (katalansk *Cap de Pals*) er eit nes i kommunen Cartagena i Spania i regionen Murcia. Det er ein del av den vesle vulkanske fjellkjeda som utgjer den vesle halvøya. Øyane Grosa og Hormigasøyane i Middelhavet er ein del av denne fjellkjeda, samt dei fem øyane i Mar Menor («Veslehavet»). Namnet «Palos» kjem av det latinske ordet *palus*, som tyder lagune og viser til Mar Menor.

I følgje Plinius den eldre og Rufus Festus Avienus stod det ein gong tempel tileigna Baal Hammon på ytst på enset, som seinare vart tilknytt ein kult som dyrka Saturn. Under regjeringstida til Filip II av Spania vart det bygd eit utkikkstårn på neset for å verne området mot barbareskpiratar. Eit slag ved neset fann stad den 19. juni 1815 mellom den amerikanske marinen og barbareskpirater. Under den spanske borgarkrigen fann slaget ved Cabo de Palos stad ved neset i 1938.

Det vart bygd eit fyr her som kom i drift 31. januar 1865. Neset er ein del av eit sjøreservat, *Reserva Marina de Cabo de Palos e Islas Hormigas*.


Fil:Faro Cabo de Palos.jpg|Fyret på Cabo de Palos
File:Cabo de Palos 1.jpg|Fyret i mørkret
File:Islas Hormigas - Cabo de Palos.jpg|Hormigasøyane


## Bakgrunnsstoff
* Guía Turística de Cabo de Palos  (spansk)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cabo de Palos|Cabo de Palos]]» frå , den 20. september 2009.*
Punta de Tarifa

**Punta de Tarifa** eller **punta Marroquí** er det sørlegaste punktet på fastlandet i Spania, på Den iberiske halvøya og på det europeiske fastlandet. Det ligg i Tarifa i provinsen Cádiz og den sjølvstyrte regionen Andalucía på atlanterhavssida av Gibraltarsundet. Ein kan sjå kysten av Marokko frå neset. 

## Sjå òg
*Geografiske ytterpunkt i Spania

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Punta de Tarifa|Punta de Tarifa]]» frå , den 20. september 2009.*
Kapp Trafalgar

**Kapp Trafalgar** (, spansk *Cabo Trafalgar*) er eit nes i provinsen Cádiz sørvest i Spania. Det ligg ved kysten av Atlanterhavet, nordvest for Gibraltarsundet. Namnet har arabisk opphav og er ein moderne uttale av 'Tarf al-Gharb' (طرف الغرب) som tyder «Det vestlege neset».

Slaget ved Trafalgar i 1804 der britiske Royal Navy øydela den samla spanske og franske flåten til Napoleon fann stad ved dette neset.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cape Trafalgar|Cape Trafalgar]]» frå , den 20. september 2009.*
Magdalenahalvøya

**Magdalenahalvøya** er ei 28 hektar
stor halvøy nær utløpet til Santanderbukta ved byen Santander i Cantabria på nordkysten av Spania.

Halvøya er eit populært rekreasjonsområde for både turistar og dei lokale innbyggjarane. Det historiske Palacio de la Magdalena ligg på halvøya med dei omliggande hagane og er ein kulturarvstad. Her finst òg ein liten dyrehage, tre av gallionane til den kantabriske sjømannen Vital Alsar Ramírez og to strender.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Magdalena Peninsula|Magdalena Peninsula]]» frå , den 20. september 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Costa del Azahar

**Costa del Azahar** (spansk for «Appelsinblomstkysten») eller **Costa dels Tarongers** (katalansk for «Appelsintrekysten») er namnet på kysten av provinsane Castellón og Valencia i Spania, frå Alcanar til El Verger i Denia.

Kjende byar langs Costa del Azahar er Peñíscola, Benicàssim, Castellón de la Plana, Sagunt, Valencia, Cullera, Gandia, Denia og Xàbia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa del Azahar|Costa del Azahar]]» frå , den 20. september 2009.*
Costa Blanca

**Costa Blanca** (tyder «Kvitekysten») er namnet på ei over 200&nbsp;kilometer lang kystlinje i provinsen Alicante i Spania. Namnet vart skapt av BEA då dei starta flyrute mellom London og Valencia i 1957. Kystområdet har ein velutvikla turistindustri og er ein populær turistdestinasjon i Europa. Kyststripa strekkjer seg frå byen Denia i nord til Torrevieja i sør. Nord for Denia ligg Costa dels Tarongers og sør for Torrevieja ligg Costa Calida. Dei største turistdestinasjonane på Costa Blanca er Benidorm og Alicante.

## Historie
I 711 e.Kr. invaderte maurarar Spania via Gibraltar og erobra området rundt Alicante i 718. Maurarane var her i nesten fire hundre år og forma landskapet i regionen. Maurarane innførte kunstig vatning og planta appelsin-, fersken- og mandelhagar. Ein kan framleis sjå spor etter terrassane i åssidene etter maurarane. Maurarane var drive heilt bort i 1492 då Ferdinand og Isabella tok kontroll over Granada. 

## Sjå òg
*Den norske skole Costa Blanca

## Galleri

Fil:Jávea desde el Montgó.jpg|Jávea/Xàbia
Fil:Sonnenaufgang_penon_de_ifach.jpg|Penyal d'Ifac
Fil:Altea3.jpg|Altea
Fil:Villajoyosa.jpg|La Vila Joiosa
Fil:Alicante_Spain_CastilloSantaBarbara.jpg|Hamna i Alicante
Fil:Alicante.jpg|Monjas-Santa Faz Place i Alicante
Fil:Coastal_area,_El_Campello,_Alicante.jpg|Coveta Fumà
Fil:Playa El Fosa de Calpe.jpg|Strand i Calpe
Fil:Montgo.jpg|El Montgó
Fil:Castillo de Denia.jpg|Festning i Denia 
Fil:Elche - parque municipal1.jpg|Palmer i Elche
Fil:Calle_típica_Altea_Alicante.JPG|Gate i Altea


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell turistside for Costa Blanca
Costa Brava

**Costa Brava** er eit kystområde nordaust i Catalonia i Spania i *[[Comarques i Catalonia|comarques]]* Alt Empordà, Baix Empordà og La Selva i provinsen Girona. *Costa* er det katalanske og spanske ordet for «kyst» og *Brava* tyder «ulendt» eller «vill». Costa Brava strekkjer seg frå Blanes, 60 km nordaust for Barcelona, til grensa av Frankrike. 

I 1950-åra utpeikte Franco-regimet Costa Brava som ein passande stad for å skape ein turistdestinasjon, hovudsakleg for pakketuristar frå Nord-Europa, og særleg Storbritannia og Frankrike. Kombinasjonen av varmt sommarvêr, flott natur og flotte strender førte til at det vart bygd hotell og leilegheiter i hopetal på stader som Blanes, Tossa de Mar og Lloret de Mar. Turismen tok raskt over frå fiske som hovudnæringa i området. 

Sjølv om store delar av Costa Brava er utbygd med omsyn til turismen, finst her òg stader som har ein meir tradisjonell utsjånad for turistar som vil ha noko meir enn berre sol, strand og sangria. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side for turisme i Costa Brava
* Reiseguide til Costa Brava (engelsk)
* Interaktivt gatekart over Costa Brava
Stenografi

**Stenografi** (frå gresk *stenos*, ‘smal, tett’ og *graphos*, ‘skrift’) er kunsten å skrive fort. Målet er å kunne skrive like raskt som ein snakkar. Dette blir gjort ofte ved bruk av spesielle skriftsystem der kvar einskild bokstav krev minimalt med pennestrøk og løfting av pennen, fonetisk skrift, forkortingar og eigne teikn som erstattar vanlege bokstavkombinasjonar eller ord. 

Fleire kjende forfattarar, slik som Charles Dickens og Astrid Lindgren, har nytta stenografi i forfattarskapen sin. 

Det finst mange stenografisystem for mange ulike språk. I Stortingets referentseksjon bruker ein i dag *Wang-Krogdahls system*, men sidan 2009 har ein ikkje gitt opplæring i stenografi til nye stortingsreferentar. Tidlegare brukte ein *Gabelsbergers system*. 

Wang-Krogdahls stenografisystem blei publisert i 1936, medan siste gongen ei norsk lærebok i Gabelsbergers system blei trykt opp, var i 1968. Ifølgje ei lærebok frå 1977 var Wang-Krogdahls system då «det mest utbredte i skole og yrke» og blei nytta «ved de fleste skoler som ha[dde] stenografi på fagplanen».

Medan ein altså bruker Wang-Krogdahls system for norsk visuell skrift, bruker ein for norsk punktskrift eit system som er beskrive i Jan Bruteigs *Stenografi på punkt* frå 1986.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

*Aase Graf: ''Stenografi – Wang-Krogdahls system'' (1977).
*Leif Wang og Olav Krogdahl: ''Lærebok i stenografi'' (4. utg. 1969).
*Jan Bruteig: ''Stenografi på punkt'' (utgåve i visuell skrift 1994).
Major

**Major** (frå latin «større») er ein militær grad for offiserar på mellomnivå, vanlegvis rett over kaptein og rett under oberstløytnant.

Graden major oppstod på engelsk som eit suffiks til visse militære stillingar, vanlegvis for å indikere ein høgere rang enn andre i same stilling. Den vanlegaste bruken av ordet *major* i ein grad, og den første som er registrert på engelsk, var i tittelen sersjantmajor (*sergeant-major*), nummer tre i kommandorekka i eit regiment. I fleire europeiske orlogsflåtar blei *major* brukt i tittelen *Pilot-Major* for ein overordna dekksoffiser på eit skip til forskjell frå kapteinen, som ofte var ein arméoffiser med lite maritim kunnskap, utnemnd for å leie oppdraget til skipet.

Innan Den engelske borgarkrigen var major blitt ein eigen grad og blei tildelt offiserar på middels nivå på slagmarka. Den blei mest brukt på offiserar som tenestegjorde som adjutant for ein høgare general. På 1800-talet var major i bruk som eigen grad i nesten alle armear i den vestlege verda. Den utvikla seg raskt til ei høgare stabsstilling og blei sett på som den første av felt- eller kommandogradane, til forskjell frå kaptein og under, som blei rekna som kompanigradar.
Majorgraden sitt symbol er ei stjerne mellom to striper som går kant i kant med klaffen.
I Noreg blir graden ofte brukt for avdelingsleiarar (skvadronssjefer i Luftforsvaret). Den tilsvarar orlogskaptein i Sjøforsvaret.

## Sjå også
* Militær grad
* Sersjantmajor
* Tamburmajor
Trond

**Trond** er eit norsk mannsnamn av norrønt opphav. Det har namnedag den 21. september.

Namnet er danna av norrøne *Þróndr, Þrándr*, tilnamn med tydinga 'trøndar'. Desse er alle danna av verbet *þróast*, 'veksa, trivast'.

Andre skrivemåtar av namnet er Tron, Tronn, Thron og Thrond. Mannsnamnet Trand og kvinnenamnet Tronda er sjeldne namneformer.

## Bruk

Trond er eit vanleg namn i Noreg, og er noko brukt i Sverige. Det finst som *Tróndur* på Færøyane og *Þrándur* på Island. Elles er det lite utbreidd i andre land. 

Trond var melloma dei mest populære namna på nyfødde gutar i Noreg i frå rundt 1950 til 1980.

## Namneberarar
* Trond Torleivsson Benkestok (1490&ndash;1558), norsk adelsmann
* Trond Botnen (1937&ndash;), norsk kunstnar
* Trond Kirkvaag (1946&ndash;2007), norsk komikar
* Tron Øgrim (1947&ndash;2007), norsk journalist, forfattar og politikar
* Trond Bakkevig (1948&ndash;), norsk prest
* Trond-Viggo Torgersen (1952&ndash;), norsk artist, lege og tidlegare barneombod
* Trond Waage (1953&ndash;), norsk tidlegare barneombod
* Trond Brænne (1953&ndash;), norsk skodespelar og forfattar
* Trond Buland (1958&ndash;), norsk forfattar og sosiolog
* Trond Sollied (1959&ndash;), norsk fotballtrenar 
* Trond Helleland (1962&ndash;), norsk politikar (H)
* Trond Henriksen (1964&ndash;), norsk fotballtrenar
* Trond Giske (1966&ndash;), norsk politikar og statsråd
* Trond Einar Elden (1970&ndash;), norsk kombinert- og langrennsløpar
* Trond Espen Seim (1971&ndash;), norsk skodespelar
* Trond Fausa Aurvåg (1971&ndash;), norsk skodespelar
* Trond Are Anti (1973&ndash;), norsk sametingsrepresentant
* Trond Lode (1974&ndash;), norsk politikar
* Trond Andersen (1975&ndash;), norsk fotballspelar
* Trond Martin Sæterhaug (1978&ndash;), norsk politikar (SV)
* Trond Birkedal (1980&ndash;), norsk FrP-politikar
* Trond Fredrik Ludvigsen (1982&ndash;), norsk fotballspelar

### Annan bruk
* Idrettslaget Trond
* «Tron» var pseudonymet til hackaren Boris Floricic (1972&ndash;1998)
* *[[Filmen Tron|Tron]]* er ein film frå 1982 og 2010.

## Sjå òg
* Trondheim
* Trondenes i Harstad kommune

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trond|Trond]]» frå , den 20. september 2009.* 
 
*
William Jennings Bryan

**William Jennings Bryan** () var ein amerikansk advokat, statsmann, og politikar fødd i Salem i Illinois i USA.

Bryan var tre gonger nominert som demokratane sin kandidat til president for USA og var ein av dei mest populære talarar i historia til USA, kjent for si djupe, bydande stemme.

Bryan var ein overtydd presbyterianar, ein sterk forkjempar for folkeleg demokrati, ein uttalt kritikar av bankvesenet og jarnbane-investorar og eigarane, og han var ein leiar for «sølv-rørsla» på 1890-talet. Han var ein dominerande figur i Det demokratiske partiet, aktivist for fred, tilhengar av forbod i alkoholpolitikken, motstandar av darwinismen og ein av dei mest prominente populistiske leiarane på slutten av 1800-talet og i byrjinga av 1900-talet i USA. 

William Jennings Bryan døydde i Dayton i Tennessee.

## Bakgrunnsstoff
* Verk av Bryan i Project Gutenberg
Trine

**Trine** er eit kvinnenamn danna som ei dansk kortform av Katrine, ei form av Katarina. Det har namnedag den 21. september.

## Bruk

Trine var eit populært namn på norske jentebarn på 1960-, 1970- og 1980-talet.

## Namneberar
* Trine Jørgensen (f. 1960), norsk forfattar
* Trine Angelsen (f. 1965), norsk forfattar
* Trine Haltvik (f. 1965), norsk handballspelar
* Trine Hattestad (f. 1966), norsk spydkastar, opphavleg Elsa Katrine Solberg
* Trine Svensen, (f. 1966), norsk skodespelar
* Trine Eilertsen (f. 1969), norsk journalist og redaktør 
* Trine Skei Grande (f. 1969), norsk politikar
* Trine Rein (f. 1970), norsk songar
* Trine Grung (f. 1971), norsk radiojournalist
* Trine Bakke (f. 1975), norsk alpinist
* Trine Flattun Rogndokken (f. 1980), norsk forfattar
* Trine Nordgård Stensaas (f. 1980), norsk fotballspelar

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trine|Trine]]» frå ,  den 20. september 2009.*
New Deal

**New Deal** er namnet på president Franklin Delano Roosevelts reformprogram i USA. New Deal omfattar særleg åra 1933–1938 då det vart ført ei aktiv reformpolitikk, men omgrepet blir òg brukt om heile presidentperioden til Roosevelt frå 1933 til 1945.

I 1933 vart Franklin Delano Roosevelt vald til amerikansk president på eit statleg program for å løyse krisa som mellom anna hadde ført til 13 millionar arbeidsledige i landet. New Deal, dvs. «ny utdeling av korta», var slagordet til Roosevelt og i praksis kom han til å gjennomføre dramatiske endringar i det amerikanske samfunnet. På kort sikt dreidde New Deal seg om innføringa av ei rekkje tiltak for å avhjelpe krisa: Bankane fekk hjelp, unge arbeidsledige kom med i statleg støtteprogram, kommunar vart hjelpt økonomisk, bønder med gjeldsproblem fekk støtte, statleg næringsverksemd vart sett i gang og nye og spekulasjonsregulerande aksjelover vart vedteke i heimlandet til Wall Street.

Nedanfor ser vi korleis Staten underskotsbudsjetterte dramatisk under New Deal, men at industriproduksjonen og sysselsettinga heldt fram å falle heilt til 1935. Utfordringa var at føderale styresmakter auka overføringane til private, men ikkje investeringane og at delstatane og kommunane skar ned på budsjetta under krisa. Det vart òg innført auka skattar, slik at det eine verkemidlet slo det andre i hel.

**USA - Offentlege inntekter og utgifter, industriproduksjon (1929=100) og arbeidsløyse**

I tida som følgde, vart det gjennomført ei rekkje velferdstiltak. I det store og det heile dreidde New Deal seg om å byggje opp det som er vorte kalla ein amerikansk velferdsstat. Med Roosevelt og New Deal tok staten på seg eit aktivt ansvar i økonomien, slik staten gjorde ei rekkje andre stader i den vestlege verda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:New Deal|New Deal]]» frå , den 20. september 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Costa Cálida

**Costa Cálida** («Varmekysten») er ei om lag 250 km lang kyststripe langs Middelhavet i Spania i provinsen Murcia. Denne regionen har eit mikroklima med høge temperaturar (derfor namnet «Varmekysten») og tørre tilhøve (mindre enn 340 mm nedbør i året). 

## Geografi og plassering
Costa Cálida strekkjer seg frå El Mojón i nord nær provinsen Alicante, til nær kommunen Águilas i sør ved grensa til provinsen Almería. 

Nord på kysten ligg Mar Menor («Veslehavet»), ein saltvasslagune på rundt 170 km² og den største i Europa. Mar Menor er fråskild Middelhavet av den 22 km lang landtunga La Manga, som er det området langs kysten der turistindustrien er mest utvikla. 

Cartagena og Mazarrón er dei to viktigaste byane på kysten her. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell turistside for Murcia i Spania

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa Cálida|Costa Cálida]]» frå , den 20. september 2009.*
Smoking

**Smoking** er ein klednad som kan brukast av menn i samband med festlege eller formelle høve. Det finst også ein sjeldnare smoking for kvinner.

## Skildring
Buksa og jakka er vanlegvis svarte eller mørkeblåe på fargen, men ein kan også ha jakke i andre fargar, i nokre høve også mønster. I sommarhalvåret eller i varme område er til dømes jakke i kvitt vanleg. Ein smokingjakke er som regel av ull, og har jakkeslag i sateng, ofte silkesateng. Jakka kan vere både enkelt- og dobbeltspent, og har anten spisse slag eller sjalskrage. Buksa har silkeband som render i sidene.

Smokingskjorta er kvit med doble mansjettar, og kan ha stiva bryst i piké for pynteknappar med og utan stiva krage. Til smoking bruker ein svart, helst sjølvknytta tversoversløyfe. Rundt 1920 vart magebelte populært i Det britiske imperiet, då det vart brukt til å leggje ballkortet i. Difor skal brettane på magebeltet vende oppover. Fottøy til smoking er lakkskor. 

Smoking er rekna som meir formell enn mørk dress og mindre formell enn kjole og kvitt. Kleda blir ofte brukt på kveldstid. Ved høve der menn brukar smoking, bør kvinner på tilsvarande måte bruke selskapskjole.

## Historikk

Smokingen blei innført i selskapsliv sist i 1880-åra, som ein mindre formell variant av snippkjole. Sjølve utforminga fann likevel stad tidlegare. På 1860-talet laga skreddarhuset Henry Poole & Co. «short smoking jackets» for høgtståande personar som Prinsen av Wales. Då den rike amerikanaren James Potter blei invitert av prinsen til Sandringham House, bad han om råd for kva han skulle ha på seg ved uformelle middagsselskap, og blei send til Henry Poole for å få ein *dinner jacket*, som plagget i dag heiter på britisk engelsk og i nordaustre USA. Potter drog tilbake til heimbyen New York i 1886, og hadde med seg det nye plagget til klubben sin, Tuxedo Park. Her blei han teken i bruk av andre medlemmer, og fekk slik det amerikanske namnet *tuxedo*. På engelske kan dressen også heita *black tie*, etter den svarte tversoversløyfa, i motsetnad til *white tie*, kjole og kvitt. På andre europeiske språk er klesdrakta gjerne kjend som *smoking*.

Marlene Dietrich vekte oppsikt då ho brukte smoking på 1920-talet. I 1966 innførte Yves Saint-Laurent *Le Smoking*, ein smoking for kvinner.

## Kjelder
* 
* 

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Black tie|Black tie]]» frå ,  den 27. juni 2010.*  
* 
* 
 

## Bakgrunnsstoff

### Litteratur
* Lundesgaard, Erik; *Skikk & Bruk*, Cappelen (2005)
* Roetzel, Bernhard; *Ein Gentleman*, Könemann (1999)
* Christensen, Mads; *Absolutt Menn*, Cappelen (1998)
College

***College*** ( eller ) er den engelske forma av kollegium, og vert brukt særleg om institusjonar innan høgre utdanning i engelskspråklege land. I USA er college ein utdanningsinstitusjon som førebur elevane/studentane til universitetsstudium, i andre engelsktalande land er det ei underavdeling av eit universitet.

Eit college er eit samfunn som består av studentar og lærarar på lågare akademiske nivå, som lever og virkar innanfor dei, vanlegvis, store bygningskompleksa. College baserer seg delvis på allmennutdanning, og delvis på studieførebuande utdanning, slik at elevar innanfor den sistnemnde gruppa har tilstrekkeleg kompetanse til både å følgje undervisning og å avleggje eksamen ved universitet. På college er det òg stort engasjement retta mot idrett og anna samfunnsliv.

Eit college består av ein rektor (*head master*, *principal*, *warden* e.l.), ei mengd *fellows* (lønna dosentar, som deltek i både forvaltning og undervisning) og studentar av ulike kategoriar; først og fremst *scholars*. *Pensioners* eller *commoners* utgjer fleirtalet av studentar (*undergraduates*). Skilnadene mellom dei førnemnde studentkategoriane er av meir historisk interesse; i praksis legg ein i dag større vekt på resultata til studentane for kvart enkelt år. Nokre vel å halde fram med studiane sine ved college (kalla *postgraduates*).

Styringa av og samkvemet i college bar tidlegare preg av å likne på klosterlivet, eit preg som i seinare tid har vorte mykje mindre. Til dømes kan *fellows* no gifte seg. Dei fleste college har arkitektonisk interessante profanbygningar og kapell, bibliotek, muséum og parkar. På byrjinga av 1900-talet åtte byen Oxford 21 college, derav tre frå 1200-talet, medan Cambridge åtte 17 college.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:College|College]]» frå ,  den 20. september 2009.*
Hutt Valley

**Hutt Valley** eller **Hutt-dalen** er det store området med relativt flatt landskap i elvedalen til Hutt River i Regionen Wellington på New Zealand. Liksom elva som renn gjennom han, har dalen fått namnet sitt etter sir William Hutt, ein direktør i New Zealand Company i den tidlege kolonitida på New Zealand.

Elva renn i for det meste langs ei aktiv geologisk forkastingssone, som held fram mot sør og utgjer hovudårsaka til oppløftinga av fjellrekkja Søralpane på Sørøya. Dette er årsaka til at landskapet stig snøgt vest for elva. På austsida har det danna seg to elvesletter. Den øvstliggjande av desse er mellom 15 og 22 km frå utløpet til elva. Nedanfor denne sletta dannar elva ei kort slukt med bratte sider nær Taita (uttala «tie-tah»), før landskapet opnar seg til ei lang, triangulær slette før elva renn ut i Wellington Harbour. 

I den nedste delen av dalen ligg byen Lower Hutt, administrert av *Hutt City Council*, medan den nærliggjande større, men mindre folkerike byen Upper Hutt ligg på den mindre sletta ovanfor Taita Gorge. Dalen utgjer eit større forstadsområde for Wellington, og her finst både lettare og tyngre industri, utdannings- og rekreasjonsmoglegheiter og campingplassane i regionen. 

Petone, som ligg ved kystlinja i Wellington Harbour, vart føreslått av Wellington Company som den første busetnaden for det som skulle verta Wellington. Det viste seg snart at den utpeika staden var utsett for elveflaum, så busetnaden vart flytta til Wellington. Det vart att ein liten busetnad i Petone, ettersom ein meinte at heile dalen var godt eigna til jordbruksland.

I 1846 fann her stad kampar mellom maoristammar og regjeringsstyrkar, seinare kjent som Felttoget i Hutt Valley *(Hutt Valley Campaign)*.

Nesten heile dalen vart snauhogd og gjort om til beitemarker og dyrkingsområde før urbaniseringa tok til på 1900-talet. Ein liten rest av den opphavlege barskogen er teken vare på i Barton's Bush i Upper Hutt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hutt Valley|Hutt Valley]]» frå , den 20. september 2009.* 

 
## Bakgrunnsstoff

* Hutt Valley på Google Maps
* Heimeside til Hutt City Council
Tulane University

**Tulane University** er eit privat universitet i New Orleans i den amerikanske delstaten Louisiana. Det vart grunnlagt som offentleg, medisinsk universitet i 1834, og er det einaste i USA som har vorte privatisert. Tulane er med i Association of American Universities og er rekna som del av «Sørstats-Ivy League».

## Soge

Universitetet blei grunnlagd som Medical College of Louisiana i 1834, delvis for å motverka trugsmål frå sjukdommar som koppar, kolera og gulfeber i USA. Det var den andre medisinske utdanningsinstitusjonen i Sørstatane, og den 15. i USA. I 1847 blei institusjonen omdanna til eit offentleg universitet, The University of Louisiana, med eit juridisk fakultet i tillegg. Det blei utvida med fleire akademiske utdanningsfelt for menn i 1851.

Universitetet var stengd frå 1861 til 1865, under den amerikanske borgarkrigen. På grunn av depresjonen i det sørlege landbruket etter krigen hadde det store økonomiske problem etter gjenopninga. Næringslivsmannen Paul Tulane donerte store landområde til universitetet. Det blei også etablert eit fond, Tulane Educational Fund. I 1884 overførte delstatsregjeringa i Louisiana ansvaret for universitet til styret, og det blei privatisert som  Tulane University of Louisiana. I 1886 førte ein større donasjon frå Josephine Louise Newcomb til oppretting av eit college for kvinner, H. Sophie Newcomb Memorial College, det første parallelle kvinneuniversitetet i USA. I 1894 blei det etablert eit teknologifakultet, seinare School of Engineering, og universitetet flytta til St. Charles Avenue i Uptown New Orleans, der det ligg i dag.

## Fagfelt og studentar
Universitetet har i dag fakultet innan medisin, tropemedisin, jus, økonomi, arkitektur, informasjonsteknologi, ingeniørfag og humanistiske fag. Undervisinga blir gjeve opp til doktorgradsnivå.

Ved lærestaden var det i 2006 10&nbsp;606 studentar og 1&nbsp;319 vitskapleg tilsette. Dette året var skulepengane US$ 34&nbsp;896 for studentar folkeregistrert i USA. 

Kjende tidlegare studentar omfattar yahoogründeren David Filo, politikaren Newt Gingrich og TV-verten Jerry Springer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tulane University|Tulane University]]» frå ,  den 8. mai 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*
Middelklasse

**Middelklasse** er eit sosiologisk omgrep som blir brukt om ei samfunnsklasse (eller eit samleomgrep som blir brukt om fleire samfunnsklasser) som blir plassert mellom arbeidarklassa og overklassa. Middelklassa i vestlege land blir delt som regel inn i to eller tre undergrupper, der øvre middelklasse utgjer den øvste gruppa og nedre middelklasse utgjer den lågaste. Orda middelklasse brukt åleine blir ofte brukt synonymt med nedre middelklasse dersom middelklassa blir delt i to, men nokre deler òg middelklassa i tre med ei «vanleg» middelklasse mellom øvre og nedre.

Omgrepet «øvre middelklasse» er brukt om den sosiale standen som inkluderer mellom anna lækjarar og juristar. Andre reknar desse yrkesgruppene heilt eller delvis til overklassa, og overgangen til overklassa kan vere flytande. I tillegg varierer oppfatningane av kva som er overklasse mellom land.

I kontrast bruker ein omgrepet «lågare middelklasse» og småborgarskap om yrkesgrupper som lærarar, funksjonærar og visse grupper sjølvstendig næringsdrivande. 

Klasseinndelinga er noko Pierre Bourdieu (f. 1930) har vorte kjent for. Bourdieu var ein fransk kultur- og utdanningssosiolog. Bourdieu brukar spesielt omgrepet habitus for å skildre korleis homologi i ytre leveomstende fører til einsarta haldningar, preferansar, smak og åtferd. Nøkkelord her er økonomisk, kulturell og sosial kapital &mdash; dominerande klasse, middelklasse og dominerte klasse.

## Sjå òg
* Arbeidarklasse
* Borgarskap
* Overklasse
Bensinavgift

**Bensinavgift** blir bruka om offentlege avgifter som blir lagt på den ordinære avansen oljeselskapa reknar for bensin. Bensinavgifta består av statlege, fiskale avgifter og miljøavgifter der drivstoffavgift og meirverdiavgift utgjer ein hovuddel. Summen av avgiftene og prisen til oljeselskapa utgjer til saman den prisen kunden må betale for bensinen. 

## Bensinavgifta i Noreg
I Noreg i 2007 utgjorde bensinavgifta NOK 7,31 pr. liter bensin, eller 63 % av bensinprisen. I 1997 utgjorde avgifta NOK 6,55 som var 74 % av bensinprisen. Bensinavgifta i Noreg var prosentvis på sitt høgaste i 1998 då råoljeprisen var på sitt lågaste, og har sidan då blitt prosentvis redusert.

## Engasjement
Bensin- og dieselavgiftene er eit stadig emne for oppheita politisk debatt og misnøye til mange forbrukarar. Som miljøskatt viser bensinavgiftene seg i stor grad å skattleggje dei som faktisk forureinar. Drivstoffutgifter utgjer 3,5 % av utgiftene til eit vanleg norsk hushald.

## Bakgrunnsstoff
* EnergiLink - Bensinavgift
* Statistisk Sentralbyrå - Miljøskattenes del av skatteinntektene synker

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bensinavgift|Bensinavgift]]» frå , den 26. april 2012.*
Den amerikanske nasjonalgarden

:*Dette omgrepet har [[Nasjonalgarde|fleire tydingar]].*
----
**Nasjonalgarden** utgjer ein stor del av USAs militære reserve. Nasjonalgarden vart etablert ved militsloven av 1903, som samla dei ulike delstatsmilitsane i ein nasjonal struktur. Nasjonalgarden blir styrt av kvar enkelt delstat, med mindre militsane blir kalla inn til føderal teneste. Nasjonalgarden må ikkje forvekslast med reservestyrkane til kvar av dei føderale forsvarsgreinene.

Nasjonalgarden består av to greiner. **Arménasjonalgarden** inngår i den amerikanske armeen og utgjer omkring halvparten av den ståande hæren og ein tredel av støtteorganisasjonen. **Flynasjonalgarden** inngår i det amerikanske flyvåpenet. Begge blir administrert på nasjonalt nivå av Nasjonalgardebyrået, som er ein felleskommando for Armédepartementet og Flyvåpendepartementet.

Nasjonalgarden er kjent for slagordet sitt i annonser: «Éi helg i månaden, to veker i året». Dette viste til tida ein person måtte vere i aktiv teneste i Nasjonalgarden for å kunne vere nasjonalgardist, med dei ytingane det medfører. Slagordet vart likevel forkasta under krigen i Irak då det vart klart at nasjonalgardister no var monaleg meir tid i aktiv teneste.

Før terrorangrepet 11. september 2001 var det etablert praksis at gardistar ikkje trong å tenestegjere meir enn seks månader i utlandet til ei kvar tid. På grunn av påkjenninga på aktive avdelingar etter angrepet vart tenestetida utvida til 18 månader. Ytterlegare belastningar på militære styrkar som resultat av invasjonen av Irak medførte at den moglege tenestetida i utlandet vart utvida til 24 månader.

Avdelingar i Nasjonalgarden kan mobiliserast til ei kvar tid på ordre frå presidenten for å supplere dei regulære militære styrkane, og ved fråsegn om unntakstilstand frå guvernøren i delstaten der avdelinga høyrer heime. I motsetnad til vanlege reservistar kan nasjonalgardister ikkje mobiliserast individuelt (unntatt ved frivillig overføring), men berre som del av den respektive avdelinga.

## Historie
Gjennom heile det 19. hundreåret var den regulære armeen liten, og militsane utgjorde brorparten av styrkane under den meksikansk-amerikanske krigen, starten på den amerikanske borgarkrigen og den spansk-amerikanske krigen. I 1903 vart delar av militsen organisert som ein reservestyrke for den amerikanske armeen, under namnet Nasjonalgarden. I første verdskrigen utgjorde Nasjonalgarden 40 prosent av dei amerikanske divisjonane i Frankrike. I andre verdskrigen danna Nasjonalgarden 19 divisjonar. 140&nbsp;000 nasjonalgardister vart mobilisert i Koreakrigen og over 63&nbsp;000 for golfkrigen.

Etter andre verdskrigen – då flyvåpenet vart utskilt frå armeen – vart flyavdelingar i Nasjonalgarden organisert som Flynasjonalgarden. Det er ingen marinenasjonalgarde på grunn av ei forordning i grunnlova som forbyr delstatane å ha krigsskip i fredstid.

## Bakgrunnsstoff
* Nasjonalgardebyrået 

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nasjonalgarden|Nasjonalgarden]]» frå , den 28. april 2012.*
Nordstatane

**Nordstatane** er det vanlege namnet på den delen av USA under den amerikanske borgarkrigen, som bestod av dei nordlege statane som ikkje var med i Confederate States of America. Det bestod av 23 statar i alt.

Før krigen hadde det vore vanleg å referere til heile landet som **United States**, Dei sameinte statane, og sidan det var i nordstatane administrasjonen og størsteparten av folkesetnaden var då Konføderasjonen braut ut, fall det naturleg at det var nordstatane som vart «Unionen».

## Unionsstatane
* California
* Connecticut
* Delaware
* Illinois
* Indiana
* Iowa
* Kansas
* Kentucky
* Maine
* Maryland
* Massachusetts
* Michigan
* Minnesota
* Missouri
* Nevada
* New Hampshire
* New Jersey
* New York
* Ohio
* Oregon
* Pennsylvania
* Rhode Island
* Vermont
* West Virginia
* Wisconsin
Divisjon

**Divisjon** (latin *divisio* = «deling») har fleire tydingar:
* Divisjon i biologi
* Divisjon i idrett
* Divisjon i matematikk
* Divisjon i militæret
* Divisjon i næringslivet
Divisjon i militæret

Ein **divisjon** er eit stort militært forband, vanlegvis med rundt 10&nbsp;000 soldatar. I dei fleste armear består ein divisjon av fleire regiment eller brigadar. 

Fleire divisjoner utgjer eit armékorps eller ein armé. 

Ein divisjon blir oftast leia av ein generalmajor.
Costa de la Luz

**Costa de la Luz** («Lyskysten») er ein del av kysten av Andalucía som vender ut mot Atlanterhavet. Ho strekkjer seg frå Tarifa i sør, langs kysten av provinsen Cádiz og provinsen Huelva, til munningen av elva Guadiana.

Costa de la Luz har lenge vore ein populær turistdestinasjon for spanske ferierande, men i seinare år har fleire og fleire utanlandske turistar òg kome her, særleg franskmenn og tyskarar. 

## Attraksjonar og rekreasjon
Bortsett frå strender og sol kan ein her drive aktivitetar som å dra på gourmetrestaurantar, golf, kitesurfing, båtliv og andre former for vassport. Costa de la Luz er særleg kjend for dei vakre naturreservata og mange naturattraksjonar. Av desse finn ein Doñana nasjonalpark, med utryddingstruga dyreartar som spansk keisarørn og iberiagaupe, Cádizbukta, dei bratte klippene sør i Andalucia, marsklandet Barbate og klippene ved La Breña.

Av byar og strender finn ein (frå nordvest til søraust): Ayamonte, Isla Cristina, Lepe, El Portil, Punta Umbría, Matalascañas, Sanlúcar de Barrameda, Chipiona, El Puerto de Santa María, Cádiz, Chiclana de la Frontera, Conil de la Frontera, Zahara de los Atunes, Los Caños de Meca, Vejer de la Frontera, Bolonia og Tarifa.
  
## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettside for Costa de la Luz Huelva  (spansk)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa de la Luz|Costa de la Luz]]» frå , den 20. september 2009.*
Costa Daurada

**Costa Daurada** (spansk *Costa dorada*, tyder «Gullkysten») er ein 216&nbsp;km lang del av kysten av Catalonia i Spania i *[[Comarques i Catalonia|comarques]]* Baix Penedès, Tarragonès, Baix Camp og Baix Ebre. Kysten er eit viktig turistområde.

Opphavet til namnet kjem av dei gylne strendene, som trekk mange turistar til området. Sanden i seg sjølv kjem av erosjon av landet innanfor på grunn av avskoging i mellomalderen og seinare. Flaum fører med seg elvepartiklar seg til kysten, og sidan det er minimalt med tidvatn i området, har strendene endra seg lite.

Dei fleste av byane på Costra Daurada har sine eigne strender som dei lokale innbyggjarane nyttar året rundt og turistane nyttar i turistsesongen frå mai til oktober. Salou vert ofte rekna som hovudbyen på Costa Daurada og har ein infrastruktur som er bygd for turismen. Folketalet her varierer frå 15&nbsp;000 om vinteren til 250&nbsp;000 om sommaren.

Fiske er òg ei viktig næring i området, hovudsakleg med base i byane Tarragona og Cambrils.

I sørvest vert kysten meir kupert og byane mindre. Den sørlege grensa til regionen er markert av deltaet til elva Ebro.

## Bakgrunnsstoff

* Salou in Costa Dorada 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Costa Daurada|Costa Daurada]]» frå , den 20. september 2009.*
Levante i Spania

**Levante**, òg kalla **El Levante** (spansk for ‘aust’ og ‘austen’), er eit namn på austkysten av Spania langs Middelhavet. Her finn ein Comunitat Valenciana, Murcia, Catalonia, Almería, den austlege delen av Castilla-La Mancha og den sørlege delen av Aragon.  

I det moderne Spania vert «Levante» som regel berre rekna som Valencia og Murcia. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Levante, Spain|Levante, Spain]]» frå ,  den 20. september 2009.*
Brigade

Ein **brigade** er ei større militæravdeling, eit militært forband, som ofte består av fleire bataljonar eller regiment. Det er ikkje nokon fast storleik på ein brigade. Ordet kjem frå det italienske ordet *brigata* (strid). Ein skil mellom sjølvstendige og usjølvstendige brigadar. Ein sjølvstendig brigade har fått lagt under seg dei støttefunksjonane som den treng sjølv av logistikk, artilleri og anna støtte. Ein usjølvstendig brigade treng ei overordna eining, til dømes ein divisjon, som kan bidra med støtte.

Den amerikanske Norway Air-Landed Marine Ground Task Force (NALMAGTF) er eit førehandslagra utstyrslager på brigadenivå. Kvart tredje år blir øvinga Battle Griffin halden for å øve personellet med dette utstyret.
Regiment

Eit **regiment** (frå latin *regimentum*, styre) er ein stor militær organisasjon. Omgrepet blir i dag brukt i to ulike tydingar; som *operativ avdeling* og som *administrativ avdeling*.

## Regiment som administrativ avdeling

 

Eit regiment i tydinga administrativ avdeling er den grunnleggande eininga i ein armé. Dei eldste nasjonale armeane oppstod ved ei samling av sjølvstendige regiment, som var spreidd over store geografiske område. For lettare å kunne administrere alle regimenta, blei regiment med same spesialitet samla i korps (våpenartar).

Administrative regiment kan ha lange tradisjoner, ofte med ei fleire hundre år gamal historie, og det blir ofte lagt mykje vekt på å bere tradisjonane vidare. 

Administrative regiment består av fleire operative avdelingar. Eit infanteriregiment består typisk av 3 bataljonar, eit kavaleriregiment av 3–6 eskadronar og eit feltartilleriregiment av 2–4 bataljonar. Det finst mange unntak frå dette; infanteriregimentet Royal Australian Regiment består av 6 bataljonar, medan Royal Highland Fusiliers berre består av éin bataljon. Det er dessuten ikkje uvanleg at regimenta i tillegg til dei operative avdelingane har ei musikkavdeling (trompeterkorps, fløytekorps, sekkepipekorps e.l.) og ein eigen reserveavdeling.

I Storbritannia og land med britiske tradisjoner er det denne tydningen av regiment som blir nytta. I den amerikanske hæren er regiment tradisjonsbærarar ved at alle bataljonar høyrer til eit regiment, men regiment har ingen funksjon utover dette. Omgrepet *regiment* blir likevel av historiske årsaker nytta som namn på nokre operative avdelingar i panservåpenet (*armored cavalry regiment*) og hærens flyvåpen (*aviation regiment*)). 

I Noreg har *regiment* tidlegare vore nytta som namn på operative avdelingar med eit geografisk ansvar innan Noreg (sjå under), men Forsvarssjefen har foreslått at omgrepet blir innført på nytt i tydinga administrativ avdeling, der kvart regiment blir leia av ein fagsjef.

## Regiment som operativ avdeling

Eit regiment i tydinga operativ avdeling kan vere på nivå med bataljon eller brigade. I marinekorpset til USA, er eit regiment ein manøverbrigade, altså ein brigade i ein divisjon. 

I Noreg var regimenta tidlegare operative avdelingar som hadde ansvar for forsvaret av eit geografisk område i Noreg. Men regimentet si rolle endra seg etter kvart. Noreg hadde regiment i krigsoppsettinga fram til Telemark Regiment, på Heistadmoen, som det siste regimentet blei lagt ned 31. desember 2002. Etter at omgreptet regiment var faset ut, stod Noreg igjen som eit av svært få land som ikkje nytta denne organisasjonsforma for hæren. Forsvarssjefen har foreslått å gjeninnføre omgrepet som administrativ avdeling (sjå over).

## Bakgrunnsstoff
*https://snl.no/regiment