open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elastisitet

**Elastisitet** er ein fysisk eigenskap ved ein lekam som gjer at han vert deformert (endrar form eller storleik) under påverknad av ytre krefter, men går attende til den opphavlege forma si når dei ytre kreftene fjernast. 

Eigenskapen vert mykje omtalt i fastleikslære under klassisk mekanikk. Ein skil vanlegvis mellom lineær elastisitet og ikkje-lineær elastisitet. Ved lineær elastisitet gjeld Hooke-lova som seier at når tøyinga er veldig liten vil han vere nærast proporsjonal med spenninga. Youngs modul vert nytta til å finne forholdet mellom spenning i massen på grunn av ytre krefter og tøying eller kompresjon i masseblokka. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elastisitet|Elastisitet]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Elastisitetsgrense

**Elastisitetsgrense** er ei grense for eit stoff (plate, stong, tråd) definert i ingeniørvitskap og teoretisk materiallære som grensa der belastninga vil starte å deformere stoffet. Før ein når elastisitetsgrensa vil stoffet deformerast elastisk og gå attende til den opphavlege forma si når belastninga vert fjerna. Når ein har passert elastisitetsgrensa vil ein del av stoffet vere permanent deformert og vil ikkje gå attende til den opphavlege forma. 

Kunnskap om elastisitetsgrensa er særs viktig i utforminga av ein komponent, sidan grensa representerer den øvre grensa for kor mykje belastning som kan brukast. Det er òg viktig for kontroll under mange produksjonsteknikkar som smiing, valsing og pressing. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yield (engineering)|Yield (engineering)]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Elastisk kurve

Ei **elastisk kurve** er ei kurve som vert danna når ein streng eller ei linje vert bøygd langs ei flate utan det er noko lengdeforandring, men berre krumming.

## Kjelder
Elastisk pendel

Ein **elastisk pendel** er ein lekam, som eit lodd eller ei metallkule, som heng i ei spiralfjør, strikk eller liknande, og som kan svinge om ei likevektsstilling i lengderetninga til fjøra. 

## Sjå òg
* Pendel

## Kjelder
*
Jannicke Stålstrøm

**Jannicke Stålstrøm** () er ein norsk brettseglar som representerer Horten Seilforening. 

Ho debuterte som OL-deltakar under sommar-OL 2004 i Athen. Her enda ho på ein 11. plass i brettsegling, noko som er hennar beste resultat i OL-samanheng så langt. Under sommar-OL 2008 i Beijing vart ho nr. 14, og i sommar-OL 2012 i London, nummer 19.

## Kjelder
* Jannicke Stålstrøm i olympedia.org
Kayseri

**Kayseri** er ein stor og industrialisert by i Sentral-Anatolia i Tyrkia. Byen har kring 1 064 164 innbyggjarar og ligg 265&nbsp;km søraust for Ankara, kring 1050 meter over havet.

Han er det administrative senteret i provinsen Kayseri. Kayseri består av fem bydistrikta Kocasinan, Hacılar, İncesu og Talas.

Kayseri ligg ved foten av den utdøydde vulkanen Erciyes som tårnar 3916 meter over havet. Byen er kjend for kulinariske spesialitetar som mantı, pastirma og sucuk. Byen har mange minnesmerke frå romersk tid og frå mellomalderen, mellom anna festninga, bygd under keisar Justinian og seinare påbygd av seldsjukkane og osmanarane, det åttekanta mausoleet Döner Kümbet frå 1237, og den vakre moskeen Kurşunlu Cami, 'Blymoskeen', frå 1500-talet, teikna av den kjente arkitekten Sinan.

Erkilet internasjonale lufthamn ligg i nærleiken av Kayseri. Erciyes universitet ligg i byen.

## Historie
Kayseri heitte opphavleg Mazaca (seinare Eusebia), og var hovudstad for kongane av Kappadokia. Han vart omdøypt til Caesarea Cappadociae i første hundreåret evt. og var hovudstad i den romerske provinsen Cappadocia. Frå 700-talet og framover vart byen utsett for fleire åtak, først av arabarane, seinare seldsjukkane, mongolane og turkmenarane. Byen vart ein del av Det osmanske riket kring 1500.

## Klima
Kayseri har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering *Dsa*) med eit halvtørt klima (Köppen *BSk*), som består av særs kalde, snørike vintrar og varme, tørre somrar med kjølige netter. Det kjem mest regn om våren og hausten, men generelt er det lite nedbør gjennom året. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kayseri|Kayseri]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*Offisiell nettstad
Elastisk støyt

Ein **elastisk støyt** er ein støyt mellom to lekamar der den totale kinetiske energien til dei to lekamane etter støyten er lik til den totale kinetiske energien deira før støyten. Elastiske kollisjonar skjer berre om det ikkje skjer noko netto omforming av kinetisk energi til andre energiformer. 

I støytar mellom små lekamar vert den kinetiske energien først omgjort til potensiell energi tilknytt ei fråstøytingskraft mellom partiklane (når partiklar flyttar mot denne krafta, til dømes vinkelen mellom krafta og den relative farten er stump), så vil denne potensielle energien omformast attende til kinetisk energi (når partiklane flyttar med denne krafta, til dømes vinkelen mellom krafta og den relative snøggleiken er spiss). 

Støytar mellom atom er elastiske støytar. 

I tilfelle med store lekamar kan ein aldri oppnå heilt perfekt elastiske støytar, men berre tilnærma, som til dømes ein støyt mellom to biljardkuler. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elastic collision|Elastic collision]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Elektret

Eit **elektret** er eit dielektrikum. Enkelte stoff, til dømes ei blanding av voks og harpiks, vil når dei i smelta tilstand blir polarisert i eit elektrisk felt og så avkjølt slik at dei størknar medan dei framleis er i feltet, behalde polarisasjonen sin når feltet vert fjerna. Lekamen ein får viser seg då å vere sterkt positivt ladd på den eine sida og negativt ladd på den andre sida. Ein slik lekam minner derfor om ein permanent magnet, noko som har gjeve opphav til namnet. 

Oliver Heaviside kom opp med namnet i 1885. Stoff med elektret-eigenskapar vart derimot studert så tidleg som på 1700-talet. Eit døme er elektrofor, eit apparat som består av ei plate med elektret-eigenskapar og ei fråskild metallplate. Elektroforen vart først funnen opp av Johan Carl Wilcke i Sverige og sidan på ny av Alessandro Volta i Italia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electret|Electret]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Elektrostatisk generator

Ein **elektrostatisk generator**, eller **elektrostatisk maskin**, er eit mekanisk apparat som produserer *[[statisk elektristet]]*, eller elektrisitet med høgspenning og låg likestraum. Kjennskapen til statisk elektrisitet går attende til dei tidlegaste sivilisasjonane, men i tusenvis av år var det berre eit interessant og mystisk fenomen, og ein kjente ikkje til korleis det oppførte seg og vart ofte forveksla med magnetisme. Mot slutten av 1600-talet hadde forskarar utvikla praktiske måtar å generere elektrisitet på ved hjelp av gniding, men utviklinga av elektrostatiske generatorar byrja ikkje for fullt før på 1700-talet, då dei vart viktige instrument i studiet av den nye vitskapen elektrisitet. Elektrostatiske generatorar opererer ved hjelp av manuell (eller anna) energi for å omforme mekanisk arbeid til elektrisk energi. Elektrostatiske generatorar skapar elektrostatiske ladningar med motsette forteikn på to leiarar berre ved hjelp av elektriske krefter og arbeid med å flytte platene, tromlane eller belta som fører den elektriske ladinga til ein elektrode med høgt potensial. Ladinga vert anten generert ved hjelp av triboelektrisk effekt (friksjon eller gnidig) eller elektrostatisk induksjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Elektrisk effekt

**Elektrisk effekt** er mottatt eller avgjeve elektrisk energi per tidseining. Effekten vert målt i watt (W). Denne effekteininga er lik 1 joule per sekund.

## Definisjon
Elektrisk effekt, som med mekanisk effekt, er mengda arbeid som er utført, målt i watt, og representert med bokstaven *P*. Den elektriske effekten i watt produsert av ein elektrisk straum *I* med ei ladning *Q* coulomb kvart *t* sekund gjennom ein elektrisk potensialskilnad (spenning) på *V* er
:P = \text{arbeid utført per tidseining} = \frac {QV}{t} = IV \,
der
:*Q* er elektrisk ladning i coulomb
:*t* er tid i sekund
:*I* er elektrisk straum i ampere
:*V* er elektrisk potensial eller spenning i volt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Electric power|Electric power]]» frå ,  den 21. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*** 

## Bakgrunnsstoff
* U.S. Department of Energy: Electric Power
Toivo Hyytiäinen

**Toivo Armas Hyytiäinen** () var ein finsk spydkastar. Han vart europameister i spydkast i 1950, og fekk bronsemedaljen i same øvinga under 1952-olympiaden på finsk heimebane i Helsingfors. Han var både fødd og døydde i Saarijärvi.

## Aktiv
Hyytiäinen slo gjennom internasjonalt med EM-gull i 1950 i Brussel. To år etter fekk han olympisk bronse under OL 1952 i Helsingfors med eit kast på 71,89. Denne medaljen vart den einaste friidrettsmedaljen til Finland. Cy Young frå USA vart olympisk meister med eit bestekast på 73,78 m.

Hyytiäinens personlege rekord var på 78,98 m og vart oppnådd våren 1954 i Helsingfors.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1950 i Brussel: Gullmedalje – 71,26, framom Per-Arne Berglund frå Sverige (70,06 m)
*OL 1952 i Helsingfors: Bronsemedalje – 71,89 m
*EM 1954 i Bern: Nr 9 – 68,24 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Toivo Hyytiäinen|Toivo Hyytiäinen]]» frå ,  den 21. august 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:fi:Toivo Hyytiäinen|Toivo Hyytiäinen]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Robert Harting

**Robert Harting** () er ein tysk diskoskastar frå Cottbus i Brandenburg. Hans personlege rekord er eit kast på 70,66 meter frå mai 2012 i Turnov. Harting har også vore aktiv innan kulestøyt.
## Karriere
Harting deltok under junior-VM i friidrett i Debrecen i 2001. Her stakk han av med sølvmedaljen som vart hans fyrste medalje frå ei større internasjonal tevling. Han vann gullmedaljar frå U23-EM i åra som følgde og deltok under EM i friidrett 2006, men det verkelege gjennombrotet hans kom i 2007. Dette året vann han for fyrste gong den tyske meisterskapen i friidrett i Erfurt. Vinnarkastet hans målte 63,79 meter. Seinare same sesongen deltok han i VM i friidrett 2007 i Osaka og vann sølv, berre slått av estiske Gerd Kanter.

Harting fekk sin OL-debut under sommar-OL 2008 i Beijing. Også her vart det Kanter som tok gullmedalje, Harting enda på ein fjerdeplass. Robert Harting kom sterkare tilbake under VM i friidrett 2009 i Berlin. Her vart han for fyrste gong verdsmeister, med eit vinnarkast på 69,43 meter.  

I 2010 deltok Harting i EM i friidrett 2010 i Barcelona. Han måtte her nøya seg med sølvmedalje, då han vart slått av polske Piotr Malachowski. Under VM i friidrett 2011 i Daegu forsvara Harting verdsmeistertittelen med eit kast på 68,97. 

I 2012-sesongen deltok Harting under EM i friidrett 2012 i Helsingfors. For fyrste gong vart han her europameister med eit kast på 68,30. Seinare same sesongen vart Harting olympisk meister i diskoskast under sommar-OL 2012 i London. Her kasta han 68,27 og kom framfor Ehsan Hadadi frå Iran og estiske Gerd Kanter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Robert Harting|Robert Harting]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Johan Lorentz den eldre

**Johan Lorentz den eldre** (fødd ca. 1580, død 1650) var ein tysk-fødd orgelbyggjar som virka i Danmark frå 1616 til han døydde.

Han var mykje nytta som orgelbyggjar av Kristian IV og fekk fleire store oppgåver. Orgelfasaden i Hellig Trefoldighedskyrkja i Kristianstad er eit verk av Lorentz. Han bygde òg orgel til Sankt Nikolaj kyrkje i København. Sonen,  - Johan Lorentz d.y. - var tilsett som organist i kyrkja frå ca. 1634/35 og held 
kvardagskonserter på orgelet.

## Kjelder
* Den store danske om Johan Lorentz den eldre
* Sankt Nikolaj Kirke frå Det Kongelige Bibliotek
Olli-Pekka Karjalainen

**Olli-Pekka Karjalainen** () er ein finsk friidrettsutøvar frå Töysä som tevlar i sleggjekast. Han vann sølvmedaljen i øvinga under EM 2006 i Göteborg. Sidan 1998 har han vunne alle finske meisterskap i sleggjekast, 14 på rad. Sin personlege rekord på 83,30 meter oppnådde han i Lahti i 2004.

## Aktiv
Karjalainen vart juniorverdsmeister i 1998 og sette samstundes verdsrekord for juniorar med 78,33 meter. Året etter var han europeisk juniormeister.

Karjalainen kvalifiserte seg til finalen under VM 1999 og kom på ellevte plass. I den neste VM 2001, klatra han ein plass opp resultatlista. Året etter var han nummer åtte under europameisterskapen i friidrett.

Han vart nummer fem i VM på heimebane i 2005. Året etter gjorde han sin beste prestasjon under ein internasjonalt meisterskap då han i EM 2006 i Göteborg kasta 80,84 m og tok sølv etter ei jamn og tetttevling med to kviterussarar, Ivan Tsikhan og Vadim Devjatovskij. I VM 2007 i Osaka vart han nummer ni, og året etter vart han sjettemann i OL i Beijing, begge gongane kasta han årsbeste i finalen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1998 i Budapest: Utslått i kvalifiseringa (73,13 m)
*VM 1999 i Sevilla: Nr 11 (75,59 m)
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (69,64 m)
*VM 2001 i Edmonton: Nr 10 – 76,76 m
*EM 2002 i München: Nr 8 – 78,57 m
*VM i 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (nr 14- 76,20 m)
*OL 2004 i Aten: Utslått i kvalifiseringa (nr 15 – 76,11 m)
*VM i 2005 i Helsingfors: Nr 5 - 78,77 m
*EM 2006 i Göteborg: Sølvmedalje – 80,84 m, bakom Ivan Tsikhan (81,11 m) og framom Vadim Devjatovskij (80,76 m)
*VM 2007 i Osaka: Nr 9 – 78,35 m
*OL 2008 i Beijing: Nr 6 – 79,59 m
*VM 2009 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa (74,09 m)
*EM 2010 i Barcelona: Nr 10 – 73,70 m
*VM 2011 i Daegu: Nr 9 – 76,60 m
*EM 2012 i Helsingfors: Nr 10 – 73,70 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olli-Pekka Karjalainen|Olli-Pekka Karjalainen]]» frå ,  den 21. august 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:fi:Olli-Pekka Karjalainen|Olli-Pekka Karjalainen]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Ehsan Hadadi

**Ehsan Hadadi** (farsi: احسان حدادی ) () er ein diskoskastar frå Iran. Hadadi har fleire gonger vorte asiatisk meister i diskoskast i åra 2005-2011. Ehsan Hadadi held den noverande asiatiske rekorden i diskoskast. Den vart sett 3. juni 2008 i Tallinn og er på 69,32 meter.

Ehsan Hadadi deltok for fyrste gong under VM i friidrett 2011 i Daegu i Sør-Korea. Her vann han bronsemedalje med eit kast på 66,08. Berre estiske Gerd Kanter og tyskaren Robert Harting kasta lengre. 

Hadadi debuterte i olympiske leikar under sommar-OL 2012 i London. Her vann han olympisk sølv med eit kast på 68,18; igjen slått av Robert Harting. Iran, som har delteke i OL sidan sommar-OL 1948, har tidlegare berre vunne medaljar i bryting, vektløfting og taekwondo. Det olympiske sølvet i diskoskast vart difor ein milepåle for Iran som idrettsnasjon.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ehsan Haddadi|Ehsan Haddadi]]» frå ,  den 21. august 2012.*  
 
*
Piotr Małachowski

**Piotr Małachowski** () er ein polsk tidlegare diskoskastar frå Żuromin. Han vart verdsmeister 2015 og europameister 2010 og 2016.

## Karriere
Piotr Małachowski vann sølv under U23-europameisterskap i 2005 som sin fyrste internasjonale medalje. Han deltok under EM i friidrett 2006 i Göteborg og VM i friidrett 2007 i Osaka men kasta ikkje langt nok til å få medalje i desse meisterskapa. 

Małachowski OL-debuterte under sommar-OL 2008 i Beijing. Her kasta han seg til sølvmedaljen med eit kast på 67,82. Gullet gjekk den gongen til estiske Gerd Kanter, og bronsen fekk Virgilijus Alekna frå Litauen.

Under VM i friidrett 2009 i Berlin sette Piotr Małachowski ny polsk rekord med 69,15 m. Tyske Robert Harting kasta likevel lengre på sitt siste forsøk, og Małachowski fekk VM-sølv. Men under EM i friidrett 2010 i Barcelona tok Małachowski revansje. Her kasta han 68,87 og vart europameister framfor Robert Harting og ungararen Róbert Fazekas.

Piotr Małachowski deltok også under sommar-OL 2012, men enda her på ein femteplass.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2006 i Göteborg: Nr 6 – 64,57 m
*VM 2007 i Osaka: Nr 12 – 60,77 m
*OL 2008 i Beijing: Sølvmedalje – 67,82 m, bakom Gerd Kanter (68,82 m)
*VM 2009 i Berlin: Sølvmedalje – 69,15 m, bakom Robert Harting (69,43 m)
*EM 2010 i Barcelona: Gullmedalje 68,87 m, framom Robert Harting (68,47 m)
*VM 2011 i Daegu: Nr 9 – 63,37 m
*OL 2012 i London: Nr 5 – 67,19 m
*VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje – 68,36 m, bakom Robert Harting (69,11 m)
*EM 2014 i Zürich: Nr 4 - 63,54 m
*VM 2015 i Beijing: Gullmedalje 67,40 m, framom Philip Milanov (66,90 m)
*EM 2016 i Amsterdam: Gullmedalje 67,06 m, framom Philip Milanov (65,91 m)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje – 67,55 m, bakom Christoph Harting (68,37 m)
*VM 2017 i London: Nr 5 – 65,24 m
*EM 2018 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa (-)
*VM 2019 i Doha: Utslått i kvalifiseringa (62,20 m =nr 17)
*OL i 2021 i Tokyo: Utslått i kvalifiseringa (62,68 m =nr 15)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Piotr Małachowski|Piotr Małachowski]]» frå ,  den 21. august 2012.*
Denizli

**Denizli** er ein veksande industriby sørvest i Tyrkia og i austenden av ein elvedal danna av Büyük Menderes. Byen har 511&nbsp;751 innbyggjarar (2011). Kommunen Denizli er hovudsetet i provinsen Denizli.

Hovudsakleg på grunn av tekstilproduksjon og eksport har Denizli gjennomgått ei merkverdig økonomisk utvikling sidan 1980-åra. Denizli vert ofte nemnd som eit godt døme på ein av byane som vert rekna til «Dei anatoliske tigrane» (tyrkisk: *Anadolu Kaplanları*), på grunn av det høge utviklingstempoet han har hatt.

Mange turistar vitjar varmekjeldene ved Denizli, Sarayköy, Karahayıt, Pamukkale, Akköy (Gölemezli), Buldan (Yenicekent) og Çardak-distrikta. Vidare ligg fleire ruinbyar nær Denizli, som Hierapolis, Laodicea (den gamle metropol Frygia) og Colossae.

## Klima
Om sommaren er det særs varmt i byen, medan vintrane kan vere kalde med snø på fjella som ligg kring Denizli. Klimaet om våren og hausten er mildt og den våtaste tida på året. 

## Namn
Byen var tidlegare kjend under namnet *Denizli Ladik* som tyder «Laodicaea ved (inn)sjøen», sjølv om byen ikkje ligg ved kysten. Namnet har hatt fleire ulike skrivemåtar, og kan ha vist til alle dei naturlege kjeldene eller plasseringa til byen på vegen til innsjøregionen i det vestlege Tyrkia.

## Kjente folk
* Ahmet Nazif Zorlu - forretningsmann
* Sezen Aksu - popsongar
* Bayram Şit - olympisk medaljevinnar i bryting
* Cem Bahtiyar - bassist i den Ankara-baserte rockegruppa maNga. (Fødd i Denizli i 1979)
* Hasan Güngör - olympisk medaljevinnar i bryting
* Nezih Altın - fysikar. No busett i Adıyaman.
* Özay Gönlüm - folkesongar (1940–2000)
* Sarp Sanin - rockesongar
* Sıla Gençoğlu - popsongar
* Emrah Alpat - musikar, rockegitarist
* Hasan Ali Toptaş - forfattar
* Ahmet Karcılılèt - forfattar
* Serkan Genç - forfattar
* Tuba Ünsal - skodespelarinne og modell
* Kerem Yılmazer - film-, stemme- og teaterskodespelar
* Tekin Akmansoy - film- og teaterskodespelar
* Selahattin Pınar - klassisk komponist for udi og trommar
* Osman Sınav - produser og regissør, filmmanuskriptforfattar 
* Mazhar Müfit Kansu - statsmann, guvernør
* İbrahim Çallı - målar
* Bulut Ara sine - skodespelar
* Aysel Gürel - låtskrivar og skodespelar

## Venskapsbyar
Denizli har offisielle venskapsband med:
*  Amasya, Tyrkia
*  Bursa, Tyrkia
*  Muş, Tyrkia
*  Tokat, Tyrkia
*  Almelo, Nederland
*  Pavlodar, Kasakhstan
*  Tbilisi, Georgia
*  Brăila, Romania
*  Samara, Russland
*  Rhodos, Hellas
*  Betzdorf, Tyskland
*  Mogilev, Kviterussland
*  Larissa, Hellas
*  Lodz, Polen
*  Damascus, Syria
*  Jiaozhou, Kina
*  Betzdorf, Tyskland
*  Sarajevo, Bosnia
*  Muan, Sør-Korea
*  Kazvin, Iran

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Denizli|Denizli]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Denizli telefon-, adresse- og forretningsguide
Şanlıurfa

**Şanlıurfa**, ofte berre kalla **Urfa** til dagleg (kurdisk *Riha*, arabisk الرها *al-Ruhā*, gammalsyrisk ܐܘܪܗ *Urhoy*, armensk Ուռհա *Owr'ha*), i antikken **[[Edessa i Mesopotamia|Edessa]]**, er ein by søraust i Tyrkia med kring ein halv million innbyggjarar. Han er administrasjonsstad for provinsen Şanlıurfa. Han er ein by med hovudsakleg arabisk, kurdisk og turkmensk folkesetnad. Urfa ligg på ei stor, open slette, kring 80 km aust for elva Eufrat. 

Byen er eit vegknutepunkt og eit handelssenter i eit fruktbart jordbruksdistrikt. Urfa har ruiner av Edessa frå oldtida, som 137 f.Kr.–216 e.Kr. var hovudstad i kongeriket Osroene og som seinare vart eit senter for dei syriske kristne. I 1097–1144 var byen hovudstad i eit krossfararrike. Byen vart tyrkisk i 1637. I 1895 vart det gjennomført fleire store massakrar mot kristne armenarar i Urfa.

## Klima
Şanlıurfa har eit halvtørt klima. Şanlıurfa er sær varm om sommaren. Temperaturane på høgda når vanlegvis opp mot 41,5 °C. Det er nesten heilt tørt om sommaren, medan vintrane er kjølige og våte. Våren og hausten er mild og våt.  




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Şanlıurfa|Şanlıurfa]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Şanlıurfa styresmakter
Diyarbakır

**Diyarbakır** (osmansk-tyrkisk دیاربکر, *Diyâr-ı Bekr*; armensk Դիարբեքիր, *Diarbeqir*; kurdisk ئامه‌د, *Amed*; syrisk ܐܡܝܕ, *Amid* ) er ein av dei største byane søraust i Tyrkia. Han ligg ved breidda av elva Tigris og er det administrative senteret i provinsen Diyarbakır. Han har 843&nbsp;460 innbyggjarar (2011), den nest største byen i Søraust-Anatolia etter Gaziantep. 

Byen er eit handelssenter for eit rikt jordbruksoppland. Frå gammalt av kjend for sine kopar-, gull- og sølvsmedarbeid. Byen har hatt universitet sidan 1973. Det største turistmålet er den 5 km lange bymuren av svart basalt og med mange tårn. Av dei mange moskeane i byen er Uli Jami den viktigaste. 

## Historie
I antikken heitte Diyarbakır *Amida* og vart ein romersk koloni i år 230 evt. og seinare romersk hovudfestning ved øvre Tigris. Seinare vart byen omkjempa av austromarar, persarar, arabarar, kurdarar og fleire fram til han vart tyrkisk i 1515. 

## Klima
Diyarbakır har eit halvtørt klima. Somrane er særs varme og tørre, på grunn av nærleiken til den mespotamiske sletta der han får dei varme vindane frå ørkenane i Syria og Irak i sør. Varmerekorden i byen er 44,8°C den 28. august 1998. Vintrane er kalde og våte med frost om natta. Det er vanleg med snø mellom desember og mars, med snø ei veke og to om gangen. Kulderekorden er −23,4°C den 30. desember 2006.





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Diyarbakır|Diyarbakır]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*  Diyarbakır-guvernøren 
*  Diyarbakır kommune
Adapazarı

**Adapazarı** er ein by nordvest i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Sakarya. Provinsen sjølv hadde opphavleg òg namnet Adapazarı. Adapazarı er ein del av den tett folkesette Marmararegionen. Byen har 239&nbsp;284 innbyggjarar (2011).

Av næringar i byen finn ein lettindustri, mellom anna produksjon av silke og lintøy, samt dyrking av kveite, frukt og grønsaker i nærleiken av byen. Byen eksporterer tobakk, valnøtter, kokongar og grønsaker til Istanbul. Industrien veks etter at Toyota har investert ti milliardar kroner på ein ny bilfabrikk som produserer Toyota Corolla.

Byen ligg ved ei gammal militær gjennomfartsåre frå Istanbul mot aust. Han er tilknytt til jernbanenettverket i Anatolia sidan slutten av 1800-talet.

## Klima
Adapazarı har eit fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering *Cfa*), med stor påverknad frå maritimt og kontinentalt klima. Somrane er varme og særs fuktige, og den gjennomsnittlege maksimumstemperaturen er kring 29&nbsp;°C i juli og august, sjølv om temperaturane vanlegvis når 30&nbsp;°C i juni, juli, august og september. Vintrane er kjølige og fuktige, og den lågaste gjennomsnittlege minimumstemperaturen er kring 3&nbsp;°C i januar. Det kjem ein del nedbør og denne er jamt fordelt året rundt, men mest kjem det om hausten, vinteren og våren. Det er vanleg med snø frå desember til mars.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adapazarı|Adapazarı]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Malatya

**Malatya** (armensk Մալաթիա *Malat'ya*; gresk Μαλάτεια, *Malateia*, gammalsyrisk ܡܠܝܛܝܢܐ *Malīṭīná*) er ein by søraust i Tyrkia og administrasjonssenter i provinsen Malatya. Han ligg ved foten av Taurusfjella. Per 2010 budde det 401 705 menneske i byen.

Staden for byen har vore busett i tusenvis av år. Assyrarane kalla byen for Meliddu og som ei følgje av den romerske ekspansjonen mot aust, vart byen omdøypt til Melitene på latin. Staden Malatya låg i antikken ligg nokre få kilometer frå den moderne byen i det som i dag er landsbyen Arslantepe og nær det avhengige distriktssenteret Battalgazi. Dagens Battalgazi var staden der byen Malatya låg fram til 1800-talet då ein gradvis forflytting av byen til dagens tredje lokalisering byrja. Det offisielle namnet til Battalgazi var Eskimalatya («Gamle Malatya»); inntil nyleg var det eit namn som berre vart nytta lokalt.

## Klima

Malatya har eit steppeklima med varme og tørre somrar, og kalde og snørike vintrar. Den høgaste dokumenterte temperaturen var 42,2 °C den 31. juli 2000. Den lågaste dokumenterte temperaturen var -19,0 °C den 27. desember 2002.




## Utdanning
Universitet İnönü, eit av dei største universiteta i den austlege regionen av Tyrkia, ligg i Malatya. Det vart grunnlagd i 1975 og har tre institutt og ni fakultet på sin campus, og med meir enn 2500 tilsette og 20 000 studentar. Universitetet ligg i den sørlege delen av Malatya. Det er òg 162 vidaregåande skular i Malatya.

## Sport
Det offisielle laget til Malatya er Malatyaspor i fargane raud og gul. Laget kjempar per 2012 i andre divisjonen. Stadionet til laget er Malatya İnönü Stadium som ligg i sentrum av byen. Det andre laget til byen er Malatya Belediyespor med fargane grøn og oransje og kjempar for tida i tredje divisjonen.

## Festivalar
Marknaden i Malatya og Aprikosfestivalene har vorte halde sidan 1978 kvart einaste år i juli for å fremje byen og aprikosar, og for at produsentar skal ha ein møtestad. I løpet av festivalane er det ulike sportsaktivitetar, konsertar og aprikoskonkurransar.

Når det ikkje blir feira for aprikosen, er det ein festival for kirsebær ved distriktet Yeşilyurt i Malatya og for druer i distriktet Arapgir. Det skjer òg årleg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malatya|Malatya]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* «Malatya» , Malatya RSS
Helenium

***Helenium*** er ei planteslekt i korgplantefamilien med om lag 35 artar. Slekta veks naturleg i Nord- og Mellom-Amerika.
Blomstrane liknar på prestekragar og kan vere gule eller orange. Blada er lansettforma og sit vekselsvis på stilkane.
Slekta hat ikkje noko offisielt norsk namn.

## Artar
Til *Helenium* høyrer:
**[[Helenium amarum]]* (Raf.) H. Rock  
**[[Helenium atacamense]]* Cabrera 
**[[Helenium autumnale]]* L.   
**[[Helenium bigelovii]]* A. Gray    
**[[Helenium bolanderi]]* A. Gray
**[[Helenium flexuosum]]* Raf.   
**[[Helenium glaucum]]* (Cav.) Stuntz    
**[[Helenium hoopesii]]* (sjå Hymenoxys hoopesii)
**[[Helenium microcephalum]]* DC.  
**[[Helenium puberulum]]* DC. 
**[[Helenium urmenetae]]* (Phil.) Cabrera   
**[[Helenium virginicum]]* S. F. Blake

## Bakgrunnsstoff
Hestemynteslekta

**Hestemynteslekta** (*Monarda*) er ei planteslekt i leppeblomfamilien som er utbreidd i Nord-Amerika. Den inneheld arter med opprett vekst, motsette blad og kransstilte eller endestilte blomstrar. Alle delane av planta duftar av bergamottolje.

## Taksonomi
Slekta *Monarda* er klassifisert i tribusen Mentheae i underfamilien Nepetoideae. Fylogenetiske molekylærstudiar av denne tribusen har nytta eit dårleg utval av planter slik at samanhengen mellom artane i tribusen er framleis uklar. *[[Blephilia]]* og *[[Pycnanthemum]]* er nære slektningar av *Monarda*, men dei treng ikkje vere dei næraste. *Monarda* er delt i to separate underslekter: Monarda og Cheilyctis. Desse er lette å skilja ved hjelp av fleire karaktertrekk.

## Nokre artar
Berre eit par av artane i slekta har normerte namn på norsk. Fleire av artane har mange variantar. I lista er det teke med ein del artar med engelske namn:

* *[[Monarda bradburiana]]* L.C.Beck – Eastern Beebalm
* *[[Monarda citriodora]]* Cerv. ex Lag. – Lemon Beebalm
* *[[Monarda clinopodia]]* L. – White Bergamot
* *[[Monarda clinopodioides]]* A.Gray – Basil Beebalm
* *[[Monarda didyma]]* L. – ***'
* ''[[Monarda dressleri]]'' <small>Scora</small> – Dressler's Beebalm
* ''[[Monarda fistulosa]]'' <small>L.</small> –  ***'
* *[[Monarda fruticulosa]]* Epling – Spotted Beebalm
* *[[Monarda humilis]]* (Torr.) Prather & J.A.Keith
* *[[Monarda lindheimeri]]* Engelm. & A.Gray ex A.Gray – Lindheimer's Beebalm	
* *[[Monarda maritima]]* (Cory) Correll
* *[[Monarda media]]* Willd. – Purple Bergamot
* *[[Monarda pectinata]]* Nutt. – Plains Beebalm
* *[[Monarda pringlei]]* Fernald
* *[[Monarda punctata]]* L. – Spotted Beebalm
* *[[Monarda russeliana]]* Nutt. ex Sims – Redpurple Beebalm
* *[[Monarda stanfieldii]]* Small – Stanfield's Beebalm	
* *[[Monarda stipitatoglandulosa]]* Waterf. – Wild Bergamot	
* *[[Monarda viridissima]]* Correll – Green Beebalm

### Tidlegare medrekna arter
Desse artane var tidlegare klassifisert i Monarda:
* *[[Blephilia ciliata]]* (L.) Benth. (som *M. ciliata* L.)
* *[[Blephilia hirsuta]]* (Pursh) Benth.  (som *M. ciliata* Pursh)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monarda|Monarda]]» frå ,  den 22. august 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kahramanmaraş

**Kahramanmaraş**, tidlegare **Maraş**, er ein by søraust i Tyrkia og det administrative senteret i provinsen Kahramanmaraş. Byen ligg på ei slette ved foten av Dibekfjella og har litt over 400 tusen innbyggjarar. 

Regionen er mest kjend for produksjon av salep, eit mjøl laga av tørka orkidéar og den særeigne iskremen. 

Frå Kahramanmaraş lufthamn er det flysamband til Istanbul og Ankara. 

Byen er av hetittisk opphav og heitte under romarane *Germanica Cæsarea*. 

## Klima
Kahramanmaraş har eit middelhavsklima. Somrane er varme og tørre med ein middeltemperatur på 35 °C og det kan verte varmare enn 40 °C. Varmerekorden er på 45,2°C den 30. juli 2007. Vintrane er kalde og fuktige med temperaturar kring 0-5 °C. Kulderekorden er på -9,6 °C frå 6. februar 1997.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kahramanmaraş|Kahramanmaraş]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Erzurum

**Erzurum** (vert òg kalla *Erzerum*, *Arzrum*; *Arzen* i antikken; *Karin* (Կարին) eller *Garin* på armensk; *Theodosiupolis* eller *Theodosiopolis* i Bysants) er ein by aust i Tyrkia. Han er den største byen og det administrative senteret i provinsen Erzurum. Byen ligg 1757 meter over havet og har kring 370 000 innbyggjarar. Namnet kjem frå persisk *Arz-e Rum*, «Romas grense». Byen har vore eit handelssenter i hundreår og var ein av stasjonene langs Silkevegen. Byen si historie går tilbake til heilt frå 4000 fvt.

Under den kalde krigen låg den søraustlege flybasen til NATO i Erzurum, som hadde kallenamnet «The Rock». 

Byen hadde ein stor armensk folkesetnad fram til folkemordet på armenarane under første verdskrigen.

Erzurum arrangerte vinter-Universiaden i 2011. I samband med dette vart den første store hoppbakken i Tyrkia bygd.

## Klima
Erzurum har eit fuktig kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering *Dfb*). Sommaren er kort, med særs varme dagar og kjølige netter.  Maksimumstemperaturen i august er kring 28 ºC. Varmerekorden er 36,5 °C (97.7°F), den 31. juli 2000. Vintrane er særs kalde med ein normal minimumstemperatur i januar kring -16 °C. Temperaturen når som regel under -30 °C kvart år. Kulderekorden for byen er -37,2 °C, den 28. desember 2002. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Erzurum|Erzurum]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Batman i Tyrkia

**Batman** (kurdisk *Êlih*) er ein by Søraust-Anatolia i Tyrkia og administrasjonsstad i provinsen Batman. Han ligg på eit platå, 540 meter over havet, nær samløpet mellom elvane Batman-elva og Tigris. Batı Raman-oljefeltet, som er det største oljefeltet i Tyrkia, ligg like utanfor byen. Batman har ein lokal flyplass og ein militær flybase, som vart nytta i søk- og redningsoperasjonar under Golfkrigen.

Fram til 1950-åra var Batman ein landsby kalla Iluh med kring 3000 innbyggjarar. Då oljefelta vart oppdaga i 1940-åra førte det til rask utvikling i området og mange arbeidarar flytta inn frå andre delar av Tyrkia. I 1957 fekk landsbyen namnet Batman, kalla opp etter elva, og fekk bystatus. I løpet av dei neste 50 åra har byen vokse kraftig. Ei 511&nbsp;km lang oljerøyrleidning vart bygd i 1967 frå Batman til hamnebyen Dörtyol nær det austlegaste punktet i Middelhavet for å transportere råolje frå raffineriet i Batman. I 1990 vart byen hovudstad i provinsen Batman.

Utanom olja, som er den dominerande næringa i regionen, produserer Batman drikkevarer, ferdigmat, kjemikaliar, møblar, sko, maskineri og transportutstyr. Det vart opna eit universitet i byen i 2007.

## Geografi og klima
Batman er bygd på eit flatt platå 540 meter over havet. Det er nesten ingen skog i og kring byen. Elva Iluh, ei sideelv til Batman-elva, renn gjennom byen. Byen har fleire gonger vorte råka av flaum, mellom anna i 1969, 1972, 1991, 1995 og 2006 (då 11 menneske omkom).

Batman har eit halvtørt kontinentalklima. Vintrane er kalde og fuktige, med mykje nedbør. Somrane er varme og tørre med temperaturar over 35&nbsp;°C. I snitt har Batman mange solskinstimar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Batman, Turkey|Batman, Turkey]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Elazığ

**Elazığ** (armensk Խարբերդ; *Kh'arberd*/*Harput*, kurdisk *Xarpêt*) er ein by i Aust-Anatolia i Tyrkia og det administrative senteret i provinsen Elazığ. Han har kring 330 000 innbyggjarar og ligg på ei slette 1067 meter over havet. Byen ligger i nærheten av Kebandemningen i Eufrat. 

Byen er eit knutepunkt for samferdsel og driv handel med jordbruksvarer og produksjon av vin. Det ligg eit arkeologisk og etnografisk museum i byen. Byen har eit universitetet frå 1975. 

Byen vart grunnlagd i 1862 som garnisonsby kalla Marmuret el-Aziz. Elazığ utvikla seg opphavleg som ei utviding av den historiske byen Harput, som låg på ein ås og som var vanskeleg å nå om vinteren. 

## Klima
Elazığ har kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering: *Dsa*) med kalde og snørike vintrar og varme og tørre somrar.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elazığ|Elazığ]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
I Walk the Line

***I Walk the Line*** er det nittande albumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart gitt ut på Columbia Records i 1964. Dette albumet er nye innspelingar av dei gamle hitane Cash hadde hjå Sun Records. Halvparten av songane var heilt nye, blant anna "Bad News" og "Understand Your Man" som vart utgitt som singlar og gjekk til topps på Country & Western-listene.

"I Walk the Line," "Folsom Prison Blues," "Give My Love to Rose," "Hey Porter," "Wreck of the Old '97," and "Big River" er nye innspelingar av songar som tidlegare hadde vore utgitt av Sun. "I Still Miss Someone" vart òg spelt inn på ny. Den gamle innspelinga finst på plata The Fabulous Johnny Cash.

## Innspeling
"Still in Town" vart spelt inn 13. juni 1963. "Bad News" og "I Still Miss Someone" vart spelt inn 18. og natt til 19. september 1963. "Understand Your Man" vart spelt inn 12. november 1963. Resten av songane vart spelt inn 4., 5. og natt til 6. mars 1964. Alle songane vart spelt inn i Columbia Recording Studio i Nashville, Tennessee.

## Innhald

## Medverkande

* Johnny Cash - Vokal, gitar
* Luther Perkins - Elgitar
* Norman Blake - Akustisk gitar, dobro
* Bob Johnson, Jack Clement - Gitar
* Marshall Grant - Bass
* W.S. Holland - Trommer
* Bill Pursell - Piano
* Don Helms - Steelgitar
* Karl Garvin, Bill McElhiney - Trompet
* Rufus Long - Fløyte
* The Carter Family - Kor

### Anna personell
* Don Law, Frank Jones - Produsentar
* Lee Friedlander - Fotograf

## Listeplassering

**Album** - Billboard (Nordamerika)

**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Kjelder

* Luma Electronic entry on ''I Walk the Line'' 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:I Walk the Line (1964 album)]]» frå ,  den 23. mars 2012.*
İzmit

**Izmit** (tidlegare *[[Nikomedeia]]*) er ein by i Tyrkia og det administrative senteret i provinsen Kocaeli, samt kommunen Kocaeli. Han ligg ved Izmitbukta i Marmarahavet, kring 100&nbsp;km aust for Istanbul. Byen har kring 300 000 innbyggjarar, med 1,4 millionar innbyggjarar i storbyområdet. Han har ei historie som går attende til 300 fvt.

Næringslivet består for det meste av kjemisk industri.

Byen ligg langs Europaveg 80. Det går òg ein jernbane gjennom byen frå Istanbul til Ankara.

## Historie
I antikken låg Nikomedeia, grunnlagd 264 fvt. av Nikomedes I av Bithynia her og var ein av dei viktigaste byane i Vesleasia. Diokletian gjorde den til hovudstad i den austlege rikshalvdelen. Konstantin residerte òg i byen. Sidan har byen vorte mindre viktig. Her finst historiske minnesmerke som omfattar restane av bymurane og ei austromersk festning, samt ein moské frå 1500-talet bygd av den kjente arkitekten Sinan.

Byen fekk store skadar i samband med eit jordskjelv den 17. august 1999, der kring 19&nbsp;000 menneske omkom.

## Klima
İzmit har eit fuktig subtropisk klima (Köppen si klimaklassifisering *Cfa*), med innslag av maritimt og kontinental klima. Somrane er varme og særs fuktige, og den gjennomsnittlege maksimumstemperaturen er kring 29&nbsp;°C i juli og august, sjølv om temperaturane vanlegvis går over 30&nbsp;°C i juni, juli, august og september. Vintrane er kjølige og fuktige, og den lågaste gjennomsnittlege minimumstemperaturen er kring 3&nbsp;°C i januar. Nedbørmengda er høg og jamt fordelt over året, men minst på sommaren. Det er forholdsvis vanleg med snø frå desember til mars.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:İzmit|İzmit]]» frå , og «[[:nb:İzmit|İzmit]]» frå  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Nikomedeia

**Nikomedeia** er det antikke og bysantinske namnet på byen Izmit i Tyrkia. Byen vart grunnlagt kring 264 fvt og vart hovudstad i provinsen Bithynia. Etter at han vart øydelagd av gotarane i 258 evt. vart han gjenoppbygd av keisar Diokletian og vart residensbyen hans og hovudstad for den austre fjerdedelen av Romarriket. Nikomedeia vart langt mindre viktig då Konstantinopel vart ny hovudstad i 320-åra. Frå 1326 var byen ein del av Det osmanske riket.

## Kjelder
* Nikomedeia. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/Nikomedeia
Charlotte Amalie av Hessen-Kassel

**Charlotte Amalie av Hessen-Kassel** (), var dronning av Danmark-Noreg gjennom ekteskap med Kristian V. Ho var dotter av landgreve Vilhelm VI av Hessen-Kassel og Hedvig Sophie av Brandenburg.

Charlotte Amalie fekk ei god utdanning både innan språk, naturlære og filosofi. Ho var kalvinist og i samband med at ho gifta seg med Kristian vart det frå tysk side krevd at ho skulle ha religionsfridom både ho sjølv og hoffet hennar. Ho fekk òg rett til eigen reformert prest. 

Det danske presteskapet såg med uvilje på dette. Det kan òg ha medvirka til at sjølve bryllaupet ikkje vert feira med pomp og prakt, men ved ei nær privat tilstelning på Nykøbing slott på Falster 25. juni 1667. Ho vart heller ikkje salva saman med ektefellen etter tronskiftet i 1670. 

Charlotte Amalie fekk sju born med Kristian, mellom dei den seinare Fredrik IV. Ho er gravlagd i koret i Roskilde domkyrkje.

## Referansar
Jordskjelvet i Izmit i 1999

**Jordskjelvet i [[İzmit]]** i 1999 (òg kjend som **[[İzmit|Kocaeli]]**- eller **[[Gölcük i Kocaeli|Gölcük]]-skjelvet**) var eit jordskjelv med styrke 7,4-7,5 magnitude nordvest i Tyrkia den 17. august 1999, kring 03:02 lokal tid. Skjelvet varte 37 sekund og tok livet av over 17 000 menneske, medan ein halv million menneske vart heimlause. Den nærliggande byen Izmit vart særleg hardt råka. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1999 İzmit earthquake|1999 İzmit earthquake]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff

* İzmit Earthquake I
* İzmit Earthquake II
Jordskjelvet i Van i 2011

**Jordskjelvet i Van i 2011** vart eit øydeleggjande jordskjelv i Van med styrke 7,2 momentmagnitude aust i Tyrkia den 23. oktober kl. 13:41. Skjelvet skjedde 20 km underbakken og skapte kraftige skjelv over det meste av Aust-Tyrkia og mindre skjelv i Sør-Kaukasus og Levanten. Jordskjelvet tok livet av 604 menneske og 4152 vart såra. Over 11 000 bygg vart øydelagde i regionen, og minst 60 000 menneske vart heimlause. 

Eit nytt jordskjelv med magnitude 5,7 råka Van 9. november same året, kl. 21:23. I dette skjelvet mista 40 personar livet og fleire hundre vart såra. Minst ein av redningsarbeidarane frå det førre skjelvet mista livet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2011 Van earthquake|2011 Van earthquake]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bitter Tears: Ballads of the American Indian

***Bitter Tears: Ballads of the American Indian*** er det tjuande albumet av countryartisten Johnny Cash. Det er eit konseptalbum og det vart utgitt i 1964 av Columbia Records. Som tittelen indikerer, er dette eit album som fokuserer på historia og problema til indianarane i Sambandstatane. Songane handlar om den harde og urettferdige måten indianarane vart behandla på. Cash var på denne tida overtydd om at han slekta på Cherokee-indianarane, noko som var litt av inspirasjonen for dette albumet. I seinare år fann han ut at dette ikkje stemte; slekta hans kom frå Skottland, England og Irland. Songane er stort skrive av Cash sjølv og Peter La Farge. Berre «The Ballad of Ira Hayes» vart gitt ut som singel og hamna på tredje plass på The Country Charts på Billboard.

## Innspeling
«The Ballad of Ira Hayes» vart spelt inn 5. og natt til 6. mars 1964. Resten av songane vart spelt inn 29. juni, 30. juni og natt til 1. juli same året. Alle songane vart spelt inn i Columbia Recording Studio i Nashville, Tennessee.

## Innhald

## Medverkande

* Johnny Cash - Vokal, gitar
* Luther Perkins, Norman Blake, Bob Johnson - Gitar
* Marshall Grant - Bass
* W.S. Holland - Trommer
* The Carter Family - Kor

### Anna personell
* Don Law, Frank Jones - Produsent
* Bob Cato - Fotograf
* Bob Irwin - Reissue produsent
* Vic Anesini - Mastering
* Hugh Cherry - Liner Notes

## Listeplassering

**Album** - Billboard (Nordamerika)

**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Kjelder

* Luma Electronic entry on ''Bitter Tears: Ballads of the American Indian'' 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bitter Tears: Ballads of the American Indian]]» frå ,  den 17. juli 2012.*
Manisa

**Manisa** (i antikken *[[Magnesia ad Sipylum]]*) er ein stor by i Egearregionen i Tyrkia og det administrative setet i provinsen Manisa, 30 km nordaust for Izmir. Byen har kring 340 000 innbyggjarar. 

Han er eit handelssentrum i eit jordbruksdistrikt med vin, oliven og bomull. Det vert òg drive gruvedrift i omegnen. Byen er eit jernbaneknutepunkt. 

Det moderne Manisa er eit blømande industri- og tenestesenter i nærleiken av storbyen İzmir. Den historiske Manisa spreidde seg ut frå ein skogkledd dal nedanfor fjellet Sipylus.

Antiokhos den store av Syria tapte her mot romarane i 190 fvt. 

## Klima
Manisa har eit middelhavsklima med lange, varme, tørre somrar og korte, kjølige vintrar. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manisa|Manisa]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Magnesia ad Sipylum

**Magnesia ad Sipylumen** var ein by i antikken ved elva Gediz i Vesleasia, seinare kalla Manisa i Tyrkia, der

Byen låg i Lydia, om lag 65 km nordaust for Smyrna (i dag İzmir). Byen må ikkje forvekslast med den eldre nabobyen Magnesia ad Maeandrum. Byen vart første gong nemnd i 190 fvt. då  Antiokhos den store tapte slaget ved Magnesia mot romarane i 190 fvt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Magnesia ad Sipylum|Magnesia ad Sipylum]]» frå ,  den 22. august 2012.*
Sivas

**Sivas** (tidlegare *Sebaste* og i antikken *Sebasteia*) er ein by aust i det sentrale Tyrkia og administrativt sete for provinsen Sivas. Byen har kring 425 000 innbyggjarar og ligg 350 km aust for Ankara. 

Byen ligg 1285 meter over havet i ein vid dal som elva Kızılırmak renn gjennom og er eit handels- og industrisenter, sjølv om økonomien tradisjonelt sett har vore basert på jordbruk. Sivas er òg eit vegknutepunkt for vegane nord-sør og aust-vest til Irak og Iran. Byen har hatt universitet sidan 1974. 

Sivas, det romerske *Sebasteia*, var ein viktig by i romersk, bysantinsk og seldsjukkisk tid. Tidlegare var det ei stor armensk folkesetnad her, fram til folkemordet på armenarane under første verdskrigen. Nasjonalistkongressen i Sivas september 1919 innleia revolusjonen til Kemal Atatürk, som leia fram til grunnlegginga av det moderne Tyrkia .

## Klima
Sivas har eit kontinentalklima (Köppen si klimaklassifisering: *Dsa*), med varme og tørre somrar og kalde og snørike vintrar. Dei tørraste månadane er juli og august og dei våtaste er april og mai. 




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sivas|Sivas]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gebze

**Gebze** (i antikken *Dakibyza* og *Libyssa*) er ein industriby i provinsen Kocaeli i Tyrkia. Han ligg 50 km aust for Istanbul på nordsuda av Marmarahavet. Gebze har opplevd ein rask vekst dei siste åra og har nær dobla folketalet dei siste tjue åra. Gebze står for 15 % av den tyrkiske industriproduksjonen. 

Brua over Izmitbukta endar ved byen og vil ha det nest lengste hovudspennet i verda med 1688 meter. I Gebze ligg Mustafa pasjas moské, bygd av arkitekten Sinan, og grava til den kartagiske hærføraren Hannibal. Hannibal gjorde sjølvmord i den antikke byen Libyssa i 182 fvt. framfor å bli fanga av romarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gebze|Gebze]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
Gebze kommune
Balıkesir

**Balıkesir** er ein by i provinsen Balıkesir i Tyrkia med kring 265 000 innbyggjarar, 150&nbsp;km nordaust for Izmir. Det gamle namnet på byen er Karesi eller Karasi.

Han er eit handelssenter i eit jordbruksdistrikt og eit transportknutepunkt.

## Klima
Balıkesir har eit middelhavsklima med lange, varme og tørre somrar og kjølige, regnfulle vintrar. Om sommaren når temperaturen vanlegvis +40&nbsp;°C (104&nbsp;°F). Vintrane er kjølige, men stundom kalde og det kan falle snø til tider.




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Balıkesir|Balıkesir]]» frå ,  den 22. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Balıkesir kommune
Hanekamslekta

**Hanekamslekta** (*Lychnis*) er ei planteslekt med 15-25 artar i nellikfamilien. Dei veks naturleg i Europa, Asia og Nord-Afrika. Artane i hanekamslekta er i nær slekt med artane i (og nokre gongar inkludert i) smelleslekta (*Silene*). Skilnaden ligg i at blomstrane i hanekamslekta har 5 støvberarar medan dei i smelleslekta har 3. Frøkapselen har 5 tenner og i smelleslekta har han 6 tenner. Hanekamslekta har òg klebrige stenglar. Vanlege namn på engelsk er *campion* (delt med smelleslekta) og *catchfly*, som går på dei klebrige stenglane.

Merk at ein del databasar inkluder hanekamslekta i smelleslekta.

## Utvalde artar
**[[Lychnis alba]]*  (*white cockle*)
**[[Lychnis alpina]]* - fjelltjæreblom
**[[Lychnis chalcedonica]]* - eldkjærleik eller karminkam
**[[Lychnis cognata]]*
**[[Lychnis coeli-rosa]]* (*rose of heaven*)
**[[Lychnis coronaria]]* - fløyelsblad
**[[Lychnis coronata]]*
**[[Lychnis flos-cuculi]]* - hanekam
**[[Lychnis flos-jovis]]* (*flower-of-Jove*)
**[[Lychnis fulgens]]*
**[[Lychnis nivalis]]*
**[[Lychnis senno]]*
**[[Lychnis sibirica]]*
**[[Lychnis sieboldii]]*
**[[Lychnis viscaria]]* (*sticky catchfly*)
**[[Lychnis wilfordii]]*

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* Flora Europaea: ''Lychnis''
* Flora of China: ''Lychnis''
* Photographs of ''Lychnis'' in Japan
Verdsutstillinga i Paris

**Verdsutstillinga i Paris** kan visa til:

* Verdsutstillinga i Paris i 1855
* Verdsutstillinga i Paris i 1867
* Verdsutstillinga i Paris i 1878
* Verdsutstillinga i Paris i 1889
* Verdsutstillinga i Paris i 1900
* Verdsutstillinga i Paris i 1925 
* Verdsutstillinga i Paris i 1931 
* Verdsutstillinga i Paris i 1937
Geitfjellet

** Geitfjellet ** er eit fjell som ligg mellom Sunnylvsfjorden i nordvest og Geirangerfjorden i sør, og har dei fråflytta busetnadane Oaldsbygda i nord og Gomsdalen i aust.