open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olaf Prenzler

**Olaf Prenzler** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som tevla for Aust-Tyskland. Han vart i 1982 europameister på 200 meter. Elles vann han i perioden 1978-86 ein individuell sølvmedalje og tre stafettsølvmedaljar i tre ulike europameisterskap. 

## Aktiv
Prenzler sprang inn til sølv på 200 meter under Friidretts-EM 1978 med tida 20,61 sekund, bak suverene Pietro Mennea frå Italia. Dagar seinare sikra han som ankermann for Aust-Tysklands mannskap i 4 x 100 meter stafett ein ny sølvmedalje, saman med Manfred Kokot, Eugen Ray og Alexander Thieme. Under Sommar-OL 1980 rauk Prenzler ut or 200-metertevlinga i semifinalen.

Den 8. juli 1982 i Karl-Marx-Stadt sette Prenzler og landsmennene Thomas Schröder, Detlef Kübeck og Frank Emmelmann landsrekord på den korte stafetten med tida 38,28. Under europameisterskapen i Aten seinare på sommaren vart Prenzler nummer 6 på 100 m. Seinare i meisterskapen vann han gullmedaljen på 200 meter på personleg rekordtid 20,46 sekund, hundredelen av eit sekund framom briten Cameron Sharp, før han avslutta med stafett-sølv i lag med Thomas Munkelt, Detlef Kübeck og Frank Emmelmann.

Ved europameisterskapen 1986 enda Prenzler på sjuandeplass på 200 meter. Han avslutta meisterskapen med å vinne si tredje strake sølvmedalje i 4 x 100 m stafett, då saman med Thomas Schröder, Steffen Bringmann og Frank Emmelmann.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1978 i Praha: Sølv på 200 m – 20,61, bak Pietro Mennea (20,15). Sølv i 4 x 100 m stafett (38,78)
*OL 1980 i Moskva: Utslått i semifinalane på 200 m (21,00=nr 10)
*EM 1982 i Aten: Gull på 200 m – 20,46, framom Cameron Sharp (20,47). Sølv i 4 x 100 m stafett (38,71). Nr 6 på 100 m – 10,35
*EM 1986 i Stuttgart: Sølv i 4 x 100 m stafett (38,64). Nr 7 på 200 m – 21,00

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olaf Prenzler|Olaf Prenzler]]» frå ,  den 1. september 2020.*  
 
*
Hagekjørvel

**Hagekjørvel** (*Anthriscus cerefolium*) er ein urt på 25-80 cm som blir dyrka som krydderurt og finst forvilla ved busetnader og avfallsplassar.

## Skildring
*Hagekjørvel* er ein eittårig plante med ein opprett, buska vekst. Stengelen har rundt tverrsnitt og er hol og glatt, men hårete ved basis til blada. Blada er eggforma og fleire gonger fjørdelte med tannete rand. Dei kan minna om persilleblad. Oversida er grasgrøn, medan undersida er lysegrøn. 

Planten blomstrar i mai-juni. Blomane finst samla i side- og endestilte skjermar. Einskildblomar er femtalige og regelmessige bortsett frå randblomane til kvar skjerm, som har forlenga kronblad mot utsida. Kronblada er kvite. Frøa er nøtter med eit kort nebb.

Rotsystemet består av ei kort, loddrett pålerot med nokre få, grove siderøter.

## Utbreiing
Planten har det naturlege utbreiingsområdet sitt i Midtausten, Kaukasus, Sentral-Asia og i Aust- og Sør-Europa. I Norden kan ein finna han forvilla frå hagedyrking. Arten er tilpassa lysopne eller halvskygga voksestader med ein jordbotn som er middels fuktig og næringsrik. 

## Bruk
Blada blir brukt friske eller frosne som krydder til suppe, sausar, salatar, kylling, egg- og fiskeretter. Heile planten luktar aromatisk og minnar om anis.

## Sjå òg

* Spansk kjørvel

## Fotnotar

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Havekørvel|Havekørvel]]» frå ,  den 1. september 2020.*
NM i sykling 1990 i tempo

**Noregsmeisterskapen i sykling 1990 i temporitt** for menn vart avvikla med individuell tevling 22. juli og lagtempo 26. juli på Evenskjer i Tjeldsund kommune.

## Menn
### 50 km temporitt





### 100 km lagtempo





**Noregsmeisterskapen i sykling 1990 i temporitt** for kvinner vart avvikla 22. juli på Evenskjer i Tjeldsund kommune.

## Kvinner, 30 km





## Kjelder
**Sportsboken 90-91*. Sportsboken As/VG. 1990.
NM i sykling 1990 på landeveg

**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1990** for menn vart avvikla i Tromsø kommune i Troms sundag 29. juli.

## Menn, 180 km




**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1999** for kvinner vart avvikla  i Tromsø kommune i Troms laurdag 28. juli.

## Kvinner, 80 km




## Kjelder
**Sportsboken 90-91*. Sportsboken As/VG. 1990.
Intelligentsia

**Intelligentsiaen** (frå russisk *интеллигенция*, av latin *intelligentia*) er ei nemning på ein samfunnsklasse med intellektuelle menneske som særleg har vore brukt i slaviske land. Omgrepet oppstod i Russland på første halvdel av 1800-talet, innført av forfattaren Pjotr Boborykin i 1870-åra. Det viste gjerne til folk med liberale og revolusjonære tendensar.

Folk i denne samfunnsklassen er ofte høgt utdanna, tilhøyrer inga kyrkje, stat eller forvalting, og er ofte forfattarar, kunstnarar, filosofar eller kulturskribentar. I Austblokka var det ofte innan intelligentsiaen ein fann dissidentmiljøa, utan at denne unisont stod mot styresmaktene.

Idretts-sosiologen Arve Hjelseth har hevda at intelligentsiaen no er i ferd med å erstattast av ein tradisjonell, vesteuropeisk middelklasse.

## Sjå òg

*Intelligenspartiet, skipa i Noreg på byrjinga av 1830-talet med Johan Sebastian Welhaven som leiarskikkelse.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Intelligentsia|Intelligentsia]]» frå ,  den 1. september 2020.*
Ha!-Ha!-Ha!

***Ha!-Ha!-Ha!*** er det andre studioalbumet til den britiske new wave-gruppa Ultravox, på den tida kalla «Ultravox!». Sjølv om gruppa seinare vart kjend og fekk kommersiell suksess med songaren Midge Ure, var bandet i 1977 leia av songaren og låtskrivaren John Foxx, i lag med gitaristen Stevie Shears, trommeslagaren Warren Cann, bassisten Chris Cross og klaverspelaren og bratsjisten Billy Currie.

## Utgjeving
*Ha!-Ha!-Ha!* kom ut 14. oktober 1977, 11 dagar etter singelen «ROckwrok» med B-sida «Hiroshima Mon Amour». Ingen av dei nådde poplista, sjølv om Island Records fortsette å ha trua på bandet. På grunn av ein forvirrande typografi vert albumet stundom kalla *Ha!-Ha!-Ha!*, *Ha! Ha! Ha!* og *-ha!-ha!-ha!*. Gruppa slutta å bruke utropsteikn i namnet sitt etter denne plata.

## Skildring
Medan det første albumet deira var eit produkt av den David Bowie/Roxy Music-aktige sida av glamrock, var den andre plata langt meir prega av den blømande punkrørsla, sjølv om det òg markerte første gongen gruppa i større grad brukte synthesiser og elektroniske produksjonsteknikkar. Pengane frå det første albumet vart nytta til å forbetre utstyret deira, og dei kjøpte ein ARP Odyssey og ein Roland TR-77-trommemaskin, som vart nytta på det siste sporet på albumet, «Hiroshima Mon Amour». Denne songen var ein stor peikepinn på den seinare synthpopretninga til bandet og har vore ein favoritt hos både fansen og kritikarane.
Han vart framført av gruppa i 1978 på *[[Old Grey Whistle Test]]* og vart i 1999 spelt av The Church på albumet *[[A Box of Birds]]*. 

«ROckWrok» var den første singelen frå albumet. Songen er ein uvanleg, sensuell hyllest til uhemma sex med eit refreng som byrja med «come on, let's tangle in the dark/fuck like a dog, bite like a shark» og tekst som «the whole wide world fits hip to hip». Trass i dette vart songen spelt på BBC Radio 1 på grunn av den forvrengde måten Foxx song på og dei pønkete gitarane.

Andre songar på albumet er «Fear in the Western World», som òg var ein punksong, med samfunnsmedviten tekst og stader som var i nyhendene på denne tida, som Soweto og Irland. «Hiroshima Mon Amour» vart framført med saksofon av C.C. frå bandet Gloria Mundi og ein Roland TR-77-trommemaskin med ein modifisert bossa-nova-rytme av trommeslagaren Warren Cann. Dette peikte fram til musikken både John Foxx og Ultravox kom til å lage seinare, kvar for seg. I 2012 var John Foxx samd med påstanden om at dette var den første synthpop/new-wave-songen i rockehistoria og sa «eg trur ikkje nokon hadde laga ein slik song før». Dette var det siste albumet med den originale gitaristen Stevie Shears, som slutta i bandet tidleg i 1978, etter *Ha!-Ha!-Ha!*-turneen.

## Innhald

## Medverkande
;Ultravox!
*Warren Cann – trommer, vokal, rytmemaskin på «Hiroshima Mon Amour»
*Chris Cross – bass, vokal
*Billy Currie – bratsj, klaverinstrument, synthesiser
*John Foxx – vokal, gitar på «Hiroshima Mon Amour»
*Stevie Shears – gitar

;Andre medverkande
*C.C. (frå Gloria Mundi) – saksofon på «Hiroshima Mon Amour»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ha!-Ha!-Ha!|Ha!-Ha!-Ha!]]» frå ,  den 1. september 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Inderøy kapellangard

**Inderøy kapellangard** eller **Røvika kapellangard** (gnr./bnr. 14/1) var ein prestegard vest-sørvest for Sakshaug på Inderøya i Trøndelag.

Kapellangarden er fyrste gong omtala i 1490. Han har fire freda bygningar: hovedbygningen oppført før 1840, ein forpaktarbustad frå 1840, eit stabbur frå 1930-åra og ein steinkjellar frå 1600-talet. Kapellangarden er i privat eige.

## Kjelder
* 

## Fotnotar
Inderøy prestegard

**Inderøy prestegard** eller **Li prestegard** (gnr./bnr. 117/1) ligg nord for Sakshaug og Straumen på Inderøya i Trøndelag.

Prestegarden er fyrste gong nemnd i 1668. Hovudbygningen (oppført 1802–04) og eit stabbur vart vedtaksfreda i 1992. Det finst òg ein driftsbygning frå 1916 og ein forpaktarbustad frå 1926. Prestegarden er i privat eige.

## Kjelder

*
Sunndal prestegard

**Sunndal prestegard** ligg like aust for Hov kyrkje på Sunndalsøra og har adresse Sunndalsvegen 24. Hovudbygningen er ein lang einetasjes tømmerbygning med saltak og ståande panel. Han skal vere oppført i 1861. Gardsdrifta som var knytta til prestegarden, er frådelt og seld. Prestegarden eig ei seter kalla Prestsetra i Grødalen.

## Kjelder
* 

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* Opplysningsvesenets fond: Sunndal prestebolig
*
Odden stavkyrkje

**Odden stavkyrkje** var ei stavkyrkje i Smøla kommune i Møre og Romsdal fylke. Kyrkja stod på Odden (gnr. 38) på øya Odden, litt vest for Fastsmøla.

«Odden [kircke]» er omtala i Reformatsen i 1589. I 1661 vart kyrkja omtala som ei stavkyrkje utan tårn eller spir, med utvendig bordkledning og med eit lite våpenhus i vest. Det vart sagd at ho var høvelig godt halden ved like.

Det var gravplass for Odden og Veien ved Brattvær kyrkje, men eldre menneske skal ha hevda at Korsholmen ein periode vart brukt som gravplass.

Kyrkja bles ned tidleg på 1700-talet og vart ikkje ført opp att. Kyrkjelyden vart slegen saman med Brattvær, og kyrkjestaden der vart flytta til Fastsmøla i 1883.

## Fotnotar




## Kjelder
* Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Møre og Romsdal (Riksantikvaren, 2016), s. 151
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Odden stavkirke|Odden stavkirke]]» frå ,  den 1. september 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Veien stavkyrkje

**Veien stavkyrkje** var ei stavkyrkje på Veiholmen i Smøla kommune i Møre og Romsdal, litt nordvest for Fastsmøla. Kyrkja stod ved Veien (gnr. 52), utan at ho synest å vere arkeologisk påvist.

«Wein [kircke]» er omtala i Reformatsen i 1589.
I 1661 vart kyrkja omtala som ei stavkyrkje utan tårn eller spir, men med eit kortilbygg i lafteverk. Gravplassen for kyrkja var då ved Brattvær kyrkje. I 1720 vart det meld om behov for vøling, og tretti år seinare stod kyrkja til nedfalls.

Kyrkjestaden vart flytta til Hopen på Fastsmøla, der ny kyrkje vart inngivd i 1749. Kyrkja på Veiholmen vart riven rundt 1760 og inventaret overført til Hopen kyrkje.

## Altarskåp
Då Bendix Bendixen vitja staden i 1870, oppdaga han eit gamalt altarskåp i Hopen kyrkje. Det hadde vore nytta i Veien-kyrkja, og ein trur at det er framstilt i Lübeck ca. 1520. Bendixen fekk sendt skåpet til Oldsaksamlinga, der det framleis er. Altarskåpet er oppsiktsvekkjande ved at det i midtfeltet har ei kalvariegruppe med Olav den heilage i staden for Johannes, og Maria held jesusbarnet i armane. På innsida av fløydørene er måleri av Peter og Paulus. På utsida av fløydørene er måleri av Olav den heilage og den heilage Sunniva.

## Fotnotar




## Kjelder
* 
* Erling Skjølberg: «Frå fiskarkapellet på Veien til soknekyrkja i Hopen», i Hopen kirke 75 år (Hopen menighetsråd, 1967)
* Brendalsmo, Jan: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Møre og Romsdal (Riksantikvaren, 2016), s. 153
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Veien stavkirke|Veien stavkirke]]» frå ,  den 1. september 2020.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Mæl stavkyrkje

**Mæl stavkyrkje** var forgjengaren til dagens Mæl kyrkje, som står på Ørnes (gnr. 107) i Tinn kommune, om lag 100 meter søraust for tunet på garden. Stavkyrkja stod på same tomta, men visstnok lengre ut mot kyrkjegardsmuren, tett innmed der den noverande kyrkja står. Eldste kjende omtale er frå 31. mars 1358 i samband med ei gravferd. Det er vanleg å rekne med at kyrkja vart oppført på 1100-talet. Ifylgje Lorentz Dietrichson hadde stavkyrkja open svalgang, og ho skal ha vore av samme slaget som Atrå og Dal. Ein trur at kyrkja vart riven like etter at dagens kyrkje vart innvigd i 1839.

## Gjenstandar frå stavkyrkja
Frå stavkyrkja er det teke vare på portalplankar i Tinn museum. Elles var gjenstandar frå kyrkja i si tid spreidde på bygda.

## Kjelder
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2016), s. 73–74
* 
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mæl stavkirke|Mæl stavkirke]]» frå ,  den 1. september 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 

## Fotnotar
Bodø kyrkje (1888–1940)

**Bodø kyrkje** var ei kyrkje i Bodø by i Nordland fylke. Dette var ei nygotisk langkyrkje i tre som vart teikna av Jacob Wilhelm Nordan og innvigd den 6. januar 1888. Kyrkja brann ned den 27. mai 1940 då Bodø vart bomba.

Kyrkja hadde vesttårn med trappehus på kvar side, og koret var polygonalt avslutta. Kyrkja fekk altartavle i 1899 i form av ein kopi av Carl Bloch sitt bilete *Christus Consolator* måla av Christen Brun.

Etter krigen tok det nokre år før Bodø fekk ny bykyrkje. Sør-Hålogaland bispedøme vart oppretta i 1952, og i 1956 vart Bodø domkyrkje innvigd.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bodø kirke|Bodø kirke]]» frå ,  den 1. september 2020.*  
 

## Fotnotar




## Bakgrunnsstoff
*
Petter Hesselberg

**Petter Hesselberg** () er ein norsk ingeniør og tidlegare friidrettsutøvar frå Trondheim. Han spesialiserte seg i hekkeløp og vann åra 1981-85 sju norske meisterskapsgull, fem på rad i 400 meter hekk og to på 110 meter hekk. Hesselberg var medlem i Byåsen IL.

## Aktiv
Hesselberg vart andremann både på korthekken og langhekken ved NM i friidrett 1979, så vel som ved Friidretts-NM 1980, slått av fire ulike utøvar. Under noregsmeisterskapen 1981 sigra han i begge hekkeløpa, ein prestasjon han gjentok i 1983. På 400 meter hekk vart han derimot norsk meister fem år i rad frå 1981 til 1985.

I landskampen mot Sverige i 1983 sigra Hesselberg i begge hekk-øvingane. Eit par veker etter landskampen sette han norsk rekord med 50,90 sekund på Bislett stadion i Oslo. Knapt året etter, 28. juni 1984 forbetra han på same bana rekorden til 50,76, ein rekord som gjaldt i 19 år. Sitt beste løp på 110 meter hekk gjorde Hesellberg same året den 9. september i Romedal, under friidrettslandskampen mot Sveits og Nederland vart han nummer 2 på tida 14,24.

## Kjelder
*friidrett.no
Vest-Lésvos

**Vest-Lésvos** (gresk Δυτική Λέσβος, *Dytikí Lésvos*) er ein kommune i periferieininga Lésvos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Vest-Lésvos omfattar dei vestlege to tredelane av øya Lésvos.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2019 ved at ein delte opp den tidlegare kommunen Lésvos. Han omfattar desse kommunaleiningane som fram til 2011 hadde vore eigne kommunar.
* Ajía Paraskeví
* Eresós-Ántissa
* Kalloní 
* Mandamádos
* Míthymna
* Pétra
* Polikhnítos

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

Småøyar i kommunen:
* Pókhis (0)
* Megalonísi (0)
* Ájos Jeórjos (Kalloní) (0)
* Áspri Plakoúda (0)
* Aspronísia (0)
* Mávri Plakoúda (0)
* Barbaliás (0)
* Panajá (0)
* Tsoukalás (0)
* Ájos Jeórjos (Pétra) (0)

## Referansar
Jochum Brinch Lund

**Jochum Brinch Lund** () var ein norsk kjøpmann, verftseigar og industripioner, fødd og død i Farsund.

## Liv og gjerning
Lund var i yngre år i handelslære hos faren sine forretningskontaktar i Storbritannia og Frankrike, dessutan siglde han som skipper eit par sommarsesongar. I 1765 slo Lund seg ned i heimbyen Farsund. Han tok over faren sitt privilegium som meklar og kommisjonær for havarerte, skadde og verslitne skip som søkte inn til Farsund for hjelp og assistanse. Gjennom denne verksemda kom handelshuset Jochum B. Lund & Co til rikdom. For å ta seg av havaristane vart kranbryggjer reist, bryggjer som voks til verft.
 
Frå 1783 var Lund eineeigar av faren sitt handelshus og dei neste åra starta han opp mange verksemder. Lund-karane vart i samtida karakterisert gjennom Ludvig Holberg-sitatet «De leve christelig og nære sig af vrag». Meir ope vart Lund kalla «Kongen av Farsund». 

Jochum B. Lund var sentral då Farsund fekk bystatus i 1795. Kring den tid fekk han bygt eit stort kjøpmannshus, eit bygg som i dag vert kalla Husan. Innom fiskeria stod han for pionerverksemd gjennom satsing på havfiske etter sild. Kanonbåtkrigen i 1804 øydela denne satsinga og handelshuset Lund gjekk overende då eigaren døydde i 1807.

## Kjelder
*Store norske leksikon
*Norsk biografisk leksikon
Spinett

**Spinett** er eit musikkinstrument i cembalofamilien. 

## Historie
Ein kjenner til spinett frå mellom anna Italia, Frankrike og England, der det var populært som eit husinstrument på 1600- og 1700-talet. Det hadde sin største popularitet i England, der der blei bygd fint finerte eller massive instrument av valnøtt på 1700-talet. Eit kjenneteikn ved dei engelske instrumenta er at klaviaturet ofte hadde fullt omfang, dvs. F1-f3 (61 tangentar).

## Skildring
Spinettet har normalt eit manual og eit 8' register. Klangen er den same på cembaloet, men spinettet er ofte meir veleigna til mindre rom, anten som soloinstrument eller som akkompagnement til ein solist.

## Ordsoge
Ordet «spinett» stammar truleg frå latin *spina*, «torn», og må visa til knipsemekanismen (springaren) i cembalofamilien: lyden blir skapt ved at eit plekter slår an eit strengekor. I Frankrike blir ordet *spinette* brukt om alle instrumentsvariantane i cembalofamilien, medan i Flandern viste ordet spinet til eit virginal med klaviaturet plassert til venstre på resonanskassa – i motsetnad til muselaret som har klaviaturet til høgre.

Det kan også vera oppkalla etter den venetianske instrumentbyggjaren Giovanni Spinetti (ca. 1500).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Spinett|Spinett]]» frå ,  den 2. september 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff

*
Krokkjørvel

**Krokkjørvel** er ein ettårig plante i hundekjeksslekta. Han blir 15-80 cm høg. Planten blomstrar i mai og juni med kvite blomar på 2 mm.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Krokkjørvel|Krokkjørvel]]» frå ,  den 2. september 2020.*
Spansk kjørvel

**Spansk kjørvel** (*Myrrhis odorata*) er ein 50-120 cm høg krydderurt. Blad og frø  frå planten blir brukt som krydder i matlaging og brennevin. Smaken minnar om lakris eller anis, eller kjørvel.

## Namn
Slektsnamnet *Myrrhis* er avleidd frå gresk *myrrhis* [μυρρίς] eller myrra, ei aromatisk olje. Artsnamnet *odorata* tyder 'duftande'.

## Skildring
Spansk kjørvel er ein fleirårig, urteaktig plante med ein opprett, kvisla og buskete vekst. Stenglane er hole, fura og runde eller svakt samantrykte i tverrsnitt. Dei kan vera hårete eller heilt hårlause. Blada er langstilka og fleire gonger fjørdelte. Bladavsnitta er eggeforma og grovtanna, ofte med ein kvit flekk ved bladstilken. Oversida er grasgrøn, medan undersida kan vera noko lysare på grunn av hårlag. 

Bløming føregår i mai-juni. Blomane veks samla i endestilte skjermar som dannar storskjermar. Kvar blome er regelmessig og 5-talig med kvite kronblad. Fruktene er opprette, todelte spaltefrukter som fremtrer som nøtter.

Rotsystemet består av ei kraftig og djuptgåande pålerot med forholdsvis få siderøter. 

## Utbreiing
Planten høyrer opphavleg heime i Pyreneane og på Balkan. I dag er han spreidd og naturalisert i det meste av Europa. Han gror i bryna til lauvskogar, langs vegar og nær busetnader og er særleg knytt til lysopne eller lett skugga veksestader med middels fuktig og næringsrik jord i eit mildt, havprega klima. 

Spansk kjørvel finst forvilla på ulike stader i Sør- og Midt-Noreg og i Tromsø, og ein finn særleg fleire store bestandar på Nordvestlandet. Han blir rekna som ein framandart med svært høg risiko av Artsdatabanken.

## Innhaldsstoff
Alle overjordiske delar av planten er sterkt aromatiske. Lukta kjem av eit stort tal eteriske oljer (trans-anethol, germacren, caryophyllen, limonen, myrcen og estragol) og flavonoid.

## Bruk
Blad og frø blir brukt som krydder i matlaging og til brennevin. Blada og friske frø kan brukast i salatar, medan tørka frø kan brukast som krydder i kålrettar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Spansk kørvel|Spansk kørvel]]» frå ,  den 2. september 2020.*
Portugisisk i Eurovision Song Contest

**Portugisisk i Eurovision Song Contest** gjev oversyn over bruken av det portugisiske språket i Eurovision Song Contest. Fyrste gongen ein song på portugisisk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1964 då Portugal debuterte med «Oração» av António Calvário. Sidan den gong har Portugal delteke med til saman 52 ulike bidrag som har vorte framført på portugisisk. Av landa som kan delta er portugisisk offisielt språk i Portugal.

## Bidrag

## Sjå òg
* Portugisisk i Junior Eurovision Song Contest

## Kjelder

* Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of languages in the Eurovision Song Contest|List of languages in the Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 2. september 2020.*
Billy Bragg

**Stephen William Bragg**, meir kjend som **Billy Bragg** () er ein britisk musikar kjend for å blanda folkemusikk, punk og protestsongar. Tekstane hans tek for seg både romantiske og politiske emne. 

Bragg har vore aktiv i musikkbransjen i over 40 år, og han har samarbeidd med blant andre Johnny Marr frå The Smiths, medlemmar frå R.E.M., Less Than Jake, Kirsty MacColl og Wilco.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Billy Bragg|Billy Bragg]]» frå ,  den 2. september 2020.*
Robin Simon

** Robin Simon** () er ein britisk gitarist, som var medlem av Ultravox, Magazine og Visage.

I 1975 flytta han til London og vart med i punkpopbandet Ians Radio (seinare kalla Neo) i 1976. Simon kom inn i Ultravox som erstatning for Stevie Shears i 1977. Han var berre med på eitt album, *[[Systems of Romance]]*, i 1978, før han slutta i lag med John Foxx året etter.

I 1980 vart Simon så medlem av Magazine, der han erstatta John McGeoch. Han var berre med ei kort stund, før han slutta for å spele med John Foxx på albumet *Garden*. Han heldt fram å spele med Foxx utover i 1980-åra. Seint i 1980-åra vart Simon med i bandet Humania, som var starta av Ultravox-medlemmet Billy Currie, etter at Ultravox vart oppløyst.

## Diskografi
;Neo
* *Live At The Vortex* (1977) (samlealbum med ymse artistar)

;Ultravox
* *[[Systems Of Romance]]* (1978)

;Magazine
* *[[Play av Magazine|Play]]* (1980)

;John Foxx
* *[[The Garden av John Foxx|The Garden]]* (1981)
* *[[The Golden Section]]* (1983)
* *[[In Mysterious Ways]]* (1985)
* *The Golden Section Tour + Omnidelic Exotour* (2001) (berre den første CD-plata)

;Humania
* *Sinews Of The Soul* (2006)

;Ajanta Music:
* *And Now We Dream* Secret door. (2006)

;Visage
* *[[Hearts and Knives]]*  Demons to Diamonds

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Robin Simon|Robin Simon]]» frå ,  den 2. september 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
**The Rolling Stone Encyclopedia of Rock and Roll* – 3rd Edition
Three into One

***Three into One*** er det første samlealbumet til det engelske bandet Ultravox, gjeve ut i 1979 i USA og i juni 1980 i Storbritannia. Albumet er ei samling av songar frå dei første tre albuma deira, *[[Ultravox! av Ultravox!|Ultravox!]]*, *[[Ha!-Ha!-Ha!]]* og *[[Systems of Romance]]*, som i lag dannar den første inkarnasjonen av bandet med John Foxx som vokalist, før bandet vart leia av Midge Ure i 1980-åra.

## Innhald

## Medverkande
;Ultravox
*Warren Cann - trommer og vokal
*Chris Cross - bass og vokal
*Billy Currie - fiolin og klaverinstrument
*John Foxx - vokal
*Stevie Shears - gitar (på spor 1, 2, 3, 4, 5, 9 og 10)
*Robin Simon - gitar (på spor 6, 7 og 8)

;Andre medverkande
*Terry Barham - assisterande lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Three into One|Three into One]]» frå ,  den 2. september 2020.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dissident

**Dissident** (frå engelsk, av latin *dissidere*, 'å vera ueinig' eller 'å avvika') viser til ein person som har ein anna oppfatning og/eller motarbeider den etablerte politikken, læra eller strukturen i eit samfunn eller ein stat. Dissidentar blir ofte verande i landet i staden for å forlata det og gå i eksil. 

Omgrepet kan visa til ein person som strir mot ei rådande religiøs oppfatting. I Polen i reformasjonstida viste det til kyrkjesamfunn utanfor den katolske kyrkja sin universalitet. Striden mellom katolikkane og dissidentane var med på å bidra til oppløysinga av det polske riket.

I Sovjetunionen var Andrej Sakharov og Aleksandr Solzjenitsyn døme på dissidenter, og i Kina har Wei Jingsheng og Liu Xiaobo vore kjende dissidentar.

## Sjå òg
*Dissentar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dissident|Dissident]]» frå  og «[[:sv:Dissident|Dissident]]» frå ,  den 2. september 2020.*
Bertil Reppen

**Bertil Reppen** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Brønnøysund. I tida 1975 til 1985 vart han noregsmeister i stavhopp sju gongar og sikra seg elles eitt NM-sølv og ein NM-bronse i øvinga. Reppen var etter tur medlem i Brønnøysund IL, BUL, Kamp-Vestheim og IK Tjalve.

## Aktiv
Reppen presterte personbeste i stavhopp sommaren 1975 då han tok seg over 4,71 meter ved eit stemne på Kongsvinger. Seinare i sesongen vann han gullmedaljen i øvinga då NM i friidrett 1975 vart avvikla på Fana stadion i Bergen. To år seinare forbetra han sitt personbeste til 4,72 m i Mo i Rana. Under noregsmeisterskapen 1979 i Larvik vart Reppen norsk meister for andre gong med ny personleg rekord på 4,80 m, årsbeste i Noreg.

I mai og juni 1981 flytta Reppen sin personlege rekord tre gongar, sist til 4,95 meter i eit stemne på Kongsvinger den 25. juni. Same året i august byrja han på ei fem år lang gullrekke, med di han sigra i stavtevlinga i samtlege norsk meisterskap i åra fram til og med 1985. I denne perioden hoppa Reppen for aller fyrste gong, 16. august 1983 i eit nasjonalt stemne på Bislett stadion i Oslo 16. august 1983, over 5,00 meter, ein prestasjon han gjorde omatt både i 1984 og 1985-sesongen. Men noregsrekorden til Wilhelm Sorteberg frå 1978 på 5,05 m makta han ikkje rikke.

## Kjelder
*friidrett.no
Arne Lothe

**Arne Lothe** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar og politimann frå Sandane i Gloppen kommune. Han vart norsk meister i sleggjekasting i 1967, 1968, 1972, 1973 og 1974. I tillegg vann han i perioden 1964-76 fem sølv- og to bronsemedaljar i norske meisterskap. Lothe var medlem i TIF Viking til 1970, sidan i Idrottslaget Gular.

## Aktiv
Lothe kasta over 60 meter fyrste gongen i 1963-sesongen. I ein «landskamp» mellom Vest-Noreg og Island på Aksla stadion i Ålesund smelte han til med 61,60 m. Året etter forbetra han sitt personbeste til 62,00 m i Odda. Same sesongen lukkast han vinne si fyrste NM-medalje, med di han under NM i friidrett 1964 sikra seg bronsen bakom Oddvar Krogh, noregsmeisteren, og Sverre Strandli.

I 1967-sesongen forbetra Lothe den personleg rekorden tre gongar, sist til 62,88 m då vann sitt fyrste NM-gull i Trondheim. Han forsvarte meistertittelen i 1968 og flytta i september personbeste til 62,96 m ved eit internasjonalt stemne på Krohnsminde i Bergen. Dei neste åra vart han sølvmedaljør i tre noregsmeisterskap på rad, 1969-71, desse sesongane var Magne Føleide norsk einar i sleggjekasting.

Lothe gjorde personbeste 11. mai 1971 med 63,32 m då han vart andremann i øvinga i landskampen mot Romania i Constanta. I same byen sette han personleg rekord med 64,26 m i ein ny landskamp mot Romania 22. september 1973, ein rekord han året etter flytta til 64,30 m i Halden. Åra 1972-74 vann Lothe tre NM-gull etter einannan. Han avslutta medaljehausten i NM med sølv i 1975 og 1976, då med Arild Busterud som sin overmann. Den 19. juni 1975 gjorde Lothe sitt livs lengste kast heim på Krohnsminde der sleggja landa etter ei luftferd på 65,16 meter.

## Kjelder
*friidrett.no
NM i sykling 1991 på landeveg

**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1991** for menn vart avvikla i Hamar kommune laurdag 22. juni.

## Menn, 183 km





**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1991** for kvinner vart avvikla i Hamar kommune sundag 23. juni.

## Kvinner, 82 km





## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad 23. juni 1991
Papirkniv

**Papirkniv** er ein kniv med uskarp egg ein kan bruka til å opna brev, spretta opp uoppskorne bøker eller folda papir med og liknande. Slike knivar kan vera av ulike materiale som tre, metall, plast, bein eller elfenbein. Ofte er skaftet meir dekorert enn bladet. Nokre moderne papirknivar har uttrekkbare blad i eit skaft av plast.

Slike knivar var vanlegare å bruka då bøker ofte blei selde med sider som var blitt folda og ikkje spretta opp. Brevopnar er ein smal variant av papirkniv som er spesifikt laga til å skrjera open ein konvolutt med. Papirknivar er i dag sjeldan i bruk.

## Galleri

Uncut book p1190369.jpg|Uoppskorne boksider som kan skjerast med ein papirkniv.
Papperskniv, Josefina av Sverige, och konvolut - Livrustkammaren - 65231.tif|Papirkniv av elfenbein og perler frå 1800-talet som har tilhøyrd Josefina av Sverige.
Japanese-Letter-Opener.jpg|Japansk papirkniv med blad av stål og skaft av tre.
Letter Opener And Magnifying Glass, ca. 1910 (CH 18411313-2).jpg|Engelsk papirkniv frå rundt 1910 med forstørringsglas i eine enden.
Bakelite letter opener.jpg|Papirkniv av bakelitt.


## Sjå òg
*Pennekniv

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paper knife|Paper knife]]» frå ,  den 3. september 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Pennekniv

**Pennekniv** er eit knivverktøy som kan brukast til å snitta fjørpennar og å kvessa blyantar med, og i tillegg til å skjera sigarar. Ofte er han i form av ein liten lommekniv, ikkje sjeldan med eit par ytterlegare verktøy, til dømes korketrekkar og neglefil, men lommeknivar med fast blad og futteral finst òg. Lommekniven var, i tillegg til ein bruksgjenstand, òg eit statussymbol. Ikkje sjeldan var skaftet laga av eksklusivt materiale som perlemor eller elfenbein.

Pennekniven var på første halvdelen av 1900-talet ein av dei vanlegaste reklamegåvene. Det blei laga talrike penneknivar med namn og logo til selskap som delte dei ut.

## Sjå òg
*Blyantkvessar
*Papirkniv

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pennkniv|Pennkniv]]» frå ,  den 3. september 2020.*
Heidi Benserud

**Heidi Elisabeth Benserud** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Horten. Tida 1976-84 vart ho noregsmeister seks gongar i mangekamp, to gongar i lengdehopp og like mange gongar i 100 meter hekk, samt norsk meister på 200 meter i 1983. Benserud var medlem i Horten IF til 1977, sidan av Fana Idrettslag. Ho er gift med Jan Fjærestad.

### Aktiv
Benserud sikra seg 18 medaljar (6-9-3) i hovudmeisterskapen i friidrett. Elles henta ho 9 medaljar i NM i høgde og lengde utan tilløp, dessutan 8 medaljar (6-2-0) i mangekamp. Ho vart norsk meister i lengdehopp i 1976 og 1978, i alt vann ho 7 NM-medaljar i øvinga. Flest medaljar tok ho på 100 meter hekk, etter seks sølvmedaljar på sju år vart ho noregsmeister i øvinga både i 1983 og 1984. Åra 1976, 1978, 1979 vann ho NM-gull i femkamp, medan ho i 1981, 1982 og 1984 sigra i erstattaren sjukamp.

Benserud sine personbeste var 13,43 sekund på 100 meter hekk, 24,23 sekund på 200 meter, 6,32 meter i lengdehopp. Alle desse rekordane er frå 1983. I sjukamp nådde ho i 1984 opp i 5&nbsp;414 poeng.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heidi Benserud|Heidi Benserud]]» frå ,  den 3. september 2020.*  
 
*friidrett.no
Hn/Barkeljod

**Barkeljod**, eller *barke-medljod* (*glottal konsonant*), er ljod som vert frambore ved at røystebandi gjeng saman. Sjølvljod er oftast framborne med barken, men barke-medljod tarv ikkje vera klangføre.

På norsk hev me eitt barkeljod: Den [klanglause gnikeljoden h].

## Døme

## Kjeldor

* Sivertsen, Eva 1967: Fonologi. Fonetikk og fonemikk for språkstudenter. Oslo, Universitetsforlaget.

## Fotnotar


* *Denne teigen byggjer på «[[Glottal|Glottaler]]» frå , og «[[:en:Glottal consonant|Glottal consonant]]» frå  den 3. september 2020.*
Joseph Tawadros

**Joseph Tawadros**  () er ein egyptisk-australsk  oud-virtuos. Tawadros har vunne ARIA Award for Best World Music Album tre gonger; i 2012, 2013 og 2014.

## Liv
Tawadros blei fødd inn i ein koptisk familie i Kairo. Familien hans utvandra frå Egypt til Australia då han var tre år gammal. Etter å først ha interessert seg for trompet, bestemte han seg for å læra å spela oud som åtteåring, etter å ha sett ein film om den egyptiske musikaren Sayed Darwish. Han er klassisk utdanna med ein bachelorgrad i musikk frå University of New South Wales, der han blei tildelt Freedman Fellowship for Classical Music. I 2000-åra studerte han også musikk i Egypt hjå fiolinspelaren Esawi Dagher, son av den legendariske fiolinspelaren Abdo Dagher. I åra som følgde oppheldt han seg tre månader av året i Egypt og lærte å spela andre instrument: bambusfløyta nay, arabisk siter eller qanun og cello.

Ved ARIA Music Awards 2012 vann han prisen for Best World Music Album. Han vann same prisen att i 2013 og 2014.

## Stil
Tawadros har ein eklektisk musikkstil, og har ifølge *[[Sydney Morning Herald]]* teke ouden med seg ut av tradisjonell musikk frå Midtausten til vestleg klassisk musikk og jazz. «Eg liker ikkje å spela i ein særskild sjanger, eg elskar alle typar musikk,» har Tawadros sagt.
Han har samarbeidd med musikarar som John Abercrombie, Jack DeJohnette, Roy Ayers, Bela Fleck, Joey DeFrancesco, Australian Chamber Orchestra og The Academy of Ancient Music.

Joseph Tawadros spelte 52 ulike instrument på albumet *World Music* (mellom anna oud, qanun, saz, violin, ney, portugisisk guitar, elektrisk bass, kalimba og trekkspel), og bror hans James spelte 11 perkusjonsinstrument.

## Diskografi
### Album

## Prisar og utmerkingar
### ARIA Music Awards
ARIA Music Awards er ein musikkpris for alle sjangrar innan australsk musikk som blir delt ut årleg. Tawadros har blitt nominert seksten gonger og vunne fire prisar.

|-
| 2004
| *Storyteller*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2006
| *Visions* (med James Tawadros)
| Best World Music Album 
| 
|-
| 2007
| *Epiphany*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2008
| *Angel*
| Best World Music Album
| 
|-
| rowspan="2"| 2010
| *The Prophet*
| Best World Music Album
| 
|-
| *The Hours of Separation*
| Best Jazz Album
| 
|-
| 2011
| *Band of Brothers* (med Slava & Leonard Grigoryan & James Tawadros)
| Best World Music Album
| 
|-
| 2012
| *Concerto of the Greater Sea*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2013
| *Chameleons of the White Shadow*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2014
| *Permission to Evaporate*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2015
| *Truth Seekers, Lovers and Warriors*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2016
| *World Music*
| Best World Music Album
| 
|-
| rowspan="2"| 2017
| *Live at Abbey Road*
| Best World Music Album
| 
|-
| *Ali's Wedding* 
| Best Original Soundtrack or Musical Theatre Cast Album
| 
|-
| 2018
| *The Bluebird, The Mystic and the Fool*
| Best World Music Album
| 
|-
| 2019
| *Betrayal of a Mystic Flower*
| Best World Music Album
| 

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joseph Tawadros|Joseph Tawadros]]» frå ,  den 3. september 2020.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*
Memoar

**Memoar** er ein norsk ideell organisasjon. Føremålet han er å «fremje ein kultur for å ta vare på og dela munnlege forteljingar om levt liv», Organisasjonen vart stifta i Bergen i 2015. Sidan starten har han vore initiativtakar og deltakar i intervjuprosjekt der føremålet har vore å samla inn munnleg kjeldematerial, avlevera det til offentleg arkiv og gjera det tilgjengeleg på nett. Organisasjonen driv òg kursverksemd for å få fleire frivillige og profesjonelle til å engasjera seg i innsamling av munnleg material. Verksemda er ein kombinasjon av frivillig organisasjonsarbeid og lønt prosjektarbeid. Organisasjonen vert leia av eit styre på fem medlemmar som vert valde av årsmøtet ein gong kvart år. Leiar for stiftelsen har vore Bjørn Enes.

## Prosjekt
* Memoarkonferansen - ein årleg konferanse som samlar akademia, kultursektor og frivillig sektor med utgangspunkt i interessa for munnleg historie og forteljingar om levde liv fortalt av individa sjølv.
* Munnleg historie for alle - eit treårig prosjekt (2019-2022) finansiert av Sparebankstiftelsen DNB med føremål å halda kurs i videointervjuing over heile landet.
* «Vendepunkt 1975» - 10 intervju av personar som arbeidde ved Falconbridge Nikkelverk i tiåra rundt 1975, då nesten eit hundreår med samanhengande vekst i norsk industrisysselsetjing snudde til tilbakegang.  Prosjektet er eit samarbeid med Industri Energi og Norsk etnologisk gransking.
* «Sjøfartsminne» - Intervjuserie i samarbeid med Bergens Sjøfartsmuseum og Bergens Skipperforening. Sjøfolk og andre knytte til seg sjøfartsnæringane fortel sine yrkeshistorier. Opptaka vert gjort i museet med publikum til stades.
* Bergensminne: Sidan sommaren 2015 har Memoar samla munnlig historie om levt liv i Bergen. Sidan 2016 har organisasjonen samarbeidd med Bergen offentlege bibliotek om å drifta eit intervjustudio i biblioteket. Alle innbyggjarar i Bergen kan låna studio gratis.
* «Minnesamlarkurs»:  Memoar gjennomførte hausten 2016 eit utviklingsarbeid saman med Norsk etnologisk gransking og Folkeminnesamlinga for å utvikla eit introduksjonskurs om minnesamling med video. Målgruppe er både profesjonelle og amatørar.
* Krafttak for munnleg historie i Hordaland. Hausten 2017 fekk Memoar middel frå Hordaland fylka for å gjennomføra eit Kulturelt utviklingsprosjekt for å styrkja arbeidet med munnleg historie i Hordaland. Dette prosjektet går i perioden 2016-2020.
* Borregårdsamfunnet er eit samarbeid med Østfoldmuseene om innsamling av munnleg kjeldematerial om Borregård fabrikkar og samfunnet rundt. Prosjektet starta våren 2017.
* Jarnbaneminne er eit samarbeid med Norsk Industriarbeidarmuseum om innsamling av munnleg historie om Rjukanbanen. Prosjektsamarbeidet starta våren 2017.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Memoar|Memoar]]» frå ,  den 3. september 2020.*

## Bakgrunnsstoff
* memoar.no
Solrun Toft Iversen

**Solrun Toft Iversen** () er ein norsk dramaturg og teatersjef ved Det Vestnorske Teateret.

Iversen studerte dramaturgi og jobba på teater i Danmark i 15 år før ho begynte å jobbe på Den Nationale Scene i Bergen i 2009, der ho var sjefsdramaturg frå 2011. Frå 2016 til 2017 var ho konstituert teatersjef ved Sogn og Fjordane Teater. I 2017 vart Iversen tilsett som teatersjef ved Hordaland Teater.

Iversen vart vald som ny leiar av Norsk teaterleiarforum (NTLF) i april 2020.

## Kjelder
Dal stavkyrkje

**Dal stavkyrkje** var forgjengaren til dagens Dal kyrkje i Dalsgrenda aust for Rjukan by. Det ligg føre motstridande påstandar om lagnaden til kyrkja, men det synest å vere semje om at ho var ei stavkyrkje. Ho er fyrste gong omtala som *Dalzh kyrkiune* den 3. mars 1401. Vidare er *Daalz kirkio* nemnd i 1498 og *Dalis sokn* i 1501. Av sistnemnde omtale går det fram at Dal er anneks til Tinn, det vil seie Atrå. Jens Nilssøn visiterte kyrkja i 1595. Omtala slår ikkje fast kor gamal stavkyrkja er, men Lorentz Dietrichson meiner på grunnlag av bevarte portalplankar at ho må ha vore betydeleg yngre enn stavkyrkjene ved Atrå og Mæl. Vidare hevdar han at det går fram av ein synfaringsrapport frå 1668 at det dreier seg om ei stavkyrkje, og denne skal ha likna på Atrå.

## Kva skjedde med stavkyrkja?
Ifylgje Jan Brendalsmo vart skipet i stavkyrkja rive og erstatta med eit tømra skip i 1755, medan Herman Henriksveen hevdar at kyrkja vart erstatta med ei ny kyrkje i 1775. Vidare skjedde ei ombygging i 1842–44. Brendalsmo meiner at koret i stavbygg ved det høvet vart rive og kyrkja utvida mot aust. Dietrichson sine kjelder seier litt imot kvarandre, men det synest som om stavkyrkjeportalen vart teken vare på ved kyrkja etter ombygging eller nybygging, og portalen er òg prega av den omhengslinga av dører som fann stad etter brannen i Grue kyrkje i 1823.

## Bevarte gjenstandar frå stavkyrkja
Den nemnde portalen vart sendt inn til Oldsaksamlinga i 1848, altså ikkje mange år etter ombygginga i 1842–44, og befinn seg framleis der. I Oldsaksamlinga er òg ein treskulptur av Maria og barnet og ein kristusfigur frå eit krusifiks der sjølve krossen vantar.

## Galleri

Portalplanke 1 fra Dal.jpg|Portalplanke frå Dal stavkirke
Portalplanke 2 fra Dal.jpg|Portalplanke frå Dal stavkirke
Maria med barnet fra Dal.jpg|Maria med barnet
Krusifiks fra Dal.jpg|Kristusfigur frå krusifiks


## Kjelder
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2016), s. 71–72
* 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dal stavkirke|Dal stavkirke]]» frå ,  den 3. september 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 

## Fotnotar
Fen stavkyrkje

**Fen stavkyrkje** eller **Fenes stavkyrkje** stod ved garden Søndre Fen eller Fen nedre (gnr. 25) søraust for Ulefoss i Nome kommune i Telemark. I dag står ein tidlegare skulebygning på staden.

Kyrkja var vigsla til erkeengelen Mikael den 31. juli i eit ukjent år. I jordeboka til Eystein Aslaksson er *Fænes kirkia* omtala utan at det er ført prestbol til kyrkja. Ein trur at kyrkja var lagt ned på overgangen mellom 1400- og 1500-talet, sidan ho ikkje er omtala i Povel Huitfeldt si stiftsbok eller i Jens Nilssøn sine visitasskildringar.

Treverk frå kyrkja skal ha blitt brukt til å byggje eit loft på garden, og ein trur at det dreide seg om ei stavkyrkje, uten at skriftlege vitnesbyrd bekreftar dette eksplisitt.

## Kjelder
* Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark  (Riksantikvaren, 2016), s. 57–58

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fen stavkirke|Fen stavkirke]]» frå ,  den 3. september 2020.*  
 

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* 
* Holla.no
NM i sykling 1991 i tempo

**Noregsmeisterskapen i sykling 1991 i temporitt** for menn vart avvikla med individuell tevling 15. juni og lagtempo 16. juni på Elverum i Hedmark.

## Menn
### 50 km temporitt





### 70 km lagtempo





**Noregsmeisterskapen i sykling 1991 i temporitt** for kvinner vart avvikla laurdag 15. juni på Elverum i Hedmark.

## Kvinner, 30 km





## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad 17. juni 1991
Hn/Hovud

**Hovud** er i likamslæra den fremste lùten av likamen hjå dyr når han er budd med munn, heile, høgre sansetol som augo, nos og øyro, opningar til luftvegane og i flestalle høve eigi beingrind eller hovudskalle. Hovudet er oftast tydeleg skilt frå resten av kroppen, so vel som rørleg. Lægre rygglause dyr vantar eit røynlegt hovud, men alle tvosida samsvaruge dyr (*bilateria*) hev, uråka av storleik.

Hovud veks fram hjå dyr i eit evolusjonært drag kalla kefalisering.

## Hovud hjå menneske
Mannehovudet er ei likamleg eining med hovudskalle, tungebein og den øvste lùten av ryggradi (nakkebein). Umgripet *hovudskalle* vert oftast nytta for både den nedre kjaken og heileskåli (den øvre lùten av skallen som held på heilen). Ein kann òg skildra hovudskallen som ei samansetjing av heileskåli og andlits-beingrindi (med den nedre kjaken). Det er åtte bein i heileskåli og fjortan i andlits-beingrindi.

## Kjeldor
* «Hode» *[[Store norske leksikon|Store Norske Leksikon]]*

## Fotnotar


* *Denne teigen byggjer på «[[Hovud|Hovud]]», og «[[:en:Head|Head]]» frå  den 3. september 2020.*
 

## Bakgrunnsemne
Dei 24 historieverka

**Dei 24 historieverka** (kinesisk skrift 二十四史, pinyin *Èrshísì Shǐ*, Wade-Giles *Erhshihszu Shih*) er ei klassisk samling kinesiske historiekrøniker som strekkjer seg så langt attende som skildringar av 3000-talet f.Kr. og fram til Mingdynastiet på 1600-talet. Dei omfattar samanlagt over 3 000 skriftrullar og er blitt laga på oppdrag av ulike herskarar gjennom hundreåra.

## Utvikling
Omgrepet,  og grupperinga i 24 verk, stammar frå året 1775, det 40. regjeringsåret til Qianlong-keisaren. Det var på den tida at det siste verkte, som tok for seg Mingdynastiet, blei gjennomarbeidd. Dette året kom det òg ut ei samleutgåve med alle 24 verka. 

Dei 24 verka tek tilsynelatande for seg kvart sitt dynasti (eventuelt kvar sin delperiode), men dei er ofte overlappande. Her finst opplysingar om veksten og falla til dynastia og om politikk, økonomi, militærvesen og kultur i dei. På systematisk vis skildrar dei dynastiovergangane, viktige personlegdomar, vitskap, teknikk, kunst, litteratur, inndelinga av landet i administrative einingar, lovgjeving og utanrikspolitikk.

## Systematikken til verka
Som regel består historieverka av tre delar:

# Annalen ( : ; :  (kronologi)
# Traktatar ( : ; : ) (t.d. embetsordning, riksgeografi)
# Biografiar ( : ; : ) (som den mest omfangsrike og viktigaste delen)

## Dei 24 verka

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:De 24 historieverk|De 24 historieverk]]» frå ,  den 4. september 2020.*  
 
## Litteratur

* Endymion Porter Wilkinson: *Chinese history: a manual*, Harvard-Yenching Institute monograph series, 0073-084X ; 52, 2000, Harvard University Press, ISBN: 0-674-00247-4
Vest-Sámos

**Vest-Sámos** (gresk Δυτική Σάμος, *Dytikí Sámos*) er ein kommune i periferieininga Sámos i periferien Dei nordlege egeiske øyane i Hellas. Vest-Sámos omfattar den vestlege delen av øya Sámos.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2019 ved at ein delte opp den tidlegare kommunen Sámos. Han omfattar desse kommunaleiningane som fram til 2011 hadde vore eigne kommunar.
* Karlóvasi
* Marathókambos

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Hn/Sjølvljod

**Sjølvljod** eller **vokal** er ein målljod som vert laga med ein ubroten luftstraum gjenom munnen. Sjølvljodi kann meir grannsamt verta skildra slik:

* Luftstraumen slepp ut or munnen langs midten av tunga.
* Luftstraumen er ikkje hindra av ei fullgjord stengjing i munnen, eller av ei innsvevring som gjev høyrleg gniking.

Nemningi vert òg nytta for bokstavar som stend – eller stod – for sjølvljod.

## Ordsoga
Ordet *sjølvljod* kjem frå korleis ljodi ter seg i høve med andre. Eit sjølvljod kann standa åleine, ulikt flestalle medljod som berre læt i lag med eit sjølvljod. *Sjølvljod* er laga etter mynster frå tyske *Selbstlaut.*

## Sjå og
* Tviljod
Egil Østenstad

**Egil Johan Østenstad** () er ein norsk tidlegare fotballspelar frå Torvastad. Han var aktiv to periodar i Viking FK og deltok i 18 landskampar. Perioden 1996-2003 tenestegjorde han i engelsk klubbfotball. Østenstad var midtspiss.

## Karriere
### Klubbspel
Østenstad melde overgang frå fjerdedivisjonslaget Torvastad til Viking i 1990. Året etter fekk han ein del speletid på Viking-laget som vart seriemeister 1991, utan å få nok kampar til medalje. Gjennombrotet kom i 1993 då vart han lagets toppskårar med 10 seriemål. 1996-sesongen skåra Østenstad heile 23 mål i eliteserien, einast Rosenborgs Harald Brattbakk skåra fleire.

Hausten 1996 fekk Østenstad kontrakt med Southampton FC. Etter ein fin fyrste sesong fekk han noko mindre speletid etter byte av sjefstrenar. I slutten av august 1999 vart han overført til nivå 2-laget Blackburn Rovers. Også i Blackburn hadde han ein bra fyrste sesong, sidan vart det mykje benkesliting fram til 2003. Etter ein svak 2003/04-sesong i skotske Rangers FC reiste Østenstad tilbake til Stavanger og Viking FK. Han ytte mykje til at laget berga eliteserieplassen i 2004, men la opp ved sesongslutt i 2005.

### Landslagsspel
Østenstad landslagsdebuterte borte mot Færøyane i august 1993. Han skåra to av måla då Noreg vann 7-0. I sin andre landskamp, borte mot Nord-Irland i Belfast 27. mars 1996, fastsette han sluttresultatet til 2-0. Også då Noreg vann med 4-2 over Brasil i ein vennskapskamp 30. mai 1997, skåra Østenstad det siste målet i kampen. Han var med i den norske troppa til Fotball-VM 1998, der var han innbytar i kampen mot Skottland som enda 1-1. 7. september 2005 overraska landslagssjef Åge Hareide å starte VM-kvalifiseringskampen mot Skottland med Østenstad som midtspiss. Dermed fekk Østenstad sin 18. landskamp, over seks år etter den førre. Ikkje i ein einaste av dei 18 kampane spelte han i 90 minuttar. Totalt skåra han 6 mål for Noregs landslag.

## Kjelder

*eu-football
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egil Østenstad|Egil Østenstad]]» frå ,  den 4. september 2020.*