open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zhong Huandi

**Zhong Huandi** () er ein kinesisk tidlegare langdistanseløpar frå Yunnan. Ho vann sølvmedaljen på 10&nbsp;000 meter i VM 1991 og VM 1993.

### Aktiv
Zhong vart nummer 2 i milløpet under Friidretts-VM 1991 i Tokyo, slått med over 20 sekund av britiske Liz McColgan. Året etter tapte Zhong spurten om bronsemedaljen på same distansen under Sommar-OL 1992 og vart nummer 4. Zhong sette personbeste med 31.12,5 på 10&nbsp;000 meter då verdsmeisterskapen 1993 fann stad i Stuttgart, 23 sekund attom landskvinna Wang Junxia. Berre vel to veker seinare, i Beijing 8. september 1993, oppnådde dei same to løparane fabelaktige tider på 10&nbsp;000 meter. Zhong forbetra seg med 59 sekund til 30.13,3, fortare enn verdsrekorden til Ingrid Kristiansen. Trass i dette måtte ho sjå Wang langt framom seg, ho kom i mål på 29.31,7 og sette ein verdsrekord som stod i 23 år. Etter ho vann maratonløpet ved Asia-leikane 1994, forsvann Zhong frå idretten.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1988 i Seoul: Nr 30 i maraton – 2.36.02
*VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 31.35,0, bakom Liz McColgan (31.14,3)
*OL 1992 i Barcelona: Nr 4 på 10&nbsp;000 m – 31.21,0
*VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 31.12,5, bakom Wang Junxia (30.49,3)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zhong Huandi|Zhong Huandi]]» frå ,  den 28. juni 2022.*
Zaniar Matapour

**Zaniar Matapour** () er ein norsk-iransk mann dømd for terror etter han den 25. juni 2022 skaut inne på puben Per på hjørnet i Oslo. To menn vart drepne og 21 skada.

Han er den fyrste i Noreg som vart dømd til 30 års forvaring.

## Bakgrunn
Zaniar Matapour kom som flyktning frå Iran til Noreg i 1991, etter at familien hadde vore to år i Pakistan. Dei busette seg i Bergen og flytta seinare til Oslo. Matapour  har lenge slite med psykiske vanskar, og har vorte diagnostisert med diagnosen paranoid schizofreni.

Zaniar Matapour vart dømd for knivstikking i 1999, men seinare frifunnen på fleire punkt. Seinare vart han dømt for lagring av 100 gram kokain, sikta for å ha avfyrt skot i Oslo og dømt for å ha gått med ein kniv på ein offentleg stad. Han har vore i søkjelyset til PST sidan 2015, og har hatt fleire samtalar med Politiets tryggingsteneste. Desse samtalane vert gjennomførte med personar som står i fare for å verta radikalisert. Den siste samtalen var berre nokre veker før skytinga i Oslo

Matapour har vore i kontakt med Arfan Bhatti, ein tidlegare dømd islamistisk ekstremist. Våren 2022 vart Zaniar Matapour saman med Bhatti stansa i ein bil i forbinding med ein SIAN-demonstrasjon.

## Kjelder
Hagos Gebrhiwet

**Hagos Gebrhiwet** () er ein etiopisk langdistanseløpar. Han vann VM- sølv 2013, VM-bronse 2015 og OL-bronse 2016 på 5&nbsp;000 meter. Gebrhiwet sin personbeste på 5&nbsp;000 meter er 12.45,8, oppnådd i Brussel i 2018, på 10&nbsp;000 meter har han prestert 26.48,9 (2019).

Gebrhiwet stega inn i verdseliten då han vart klokka inn på 12.47,5 i Paris i juli 2012. Året etter var det berre det britiske spurt-fenomenet Mo Farah som heldt unna for Gebrhiwet i VM-finalen på 5&nbsp;000 meter i Moskva. Sidan vart Gebrhiwet bronsevinnar på same distansen både i VM 2015 og OL 2016, også desse tevlingane vann nemnte Farah. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2012 i London: Nr 11 på 5&nbsp;000 m – 13.49,5
*VM 2013 i Moskva: Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m – 13.27,8, bakom Mo Farah (13.26,9)
*VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje på 5&nbsp;000 m – 13.04,3
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronsemedalje på 5&nbsp;000 m – 13.51,8
*VM 2019 i Doha: Nr 9 på 10&nbsp;000 m – 27.11,3
*VM 2023 i Budapest: Nr 6 på 5&nbsp;000 m – 13.12,6
*OL 2024 i Paris: Nr 5 på 5&nbsp;000 m – 13.15,3

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hagos Gebrhiwet|Hagos Gebrhiwet]]» frå ,  den 29. juni 2022.*
Yoandri Betanzos

**Yoandri Betanzos** () er ein kubansk tidlegare tresteghoppar frå Santiago de Cuba. Han vann sølvmedaljen i øvinga i VM 2003 og VM 2005.

### Aktiv
Betanzos sette personleg rekord med 17,29 meter i 2002-sesongen. Under verdsmeisterskapen i Paris året etter presterte han årsbeste og kneip sølvmedaljen med 2 centimeters margin. I 2004 forbetra han sitt personbeste til 17,53 m, ved dei olympisk leikane i Athen landa han på 17,47 m, ein centimeter for kort til å ta medalje.

I Helsinki-VM 2005 kneip Betanzos ein ny bronsemedalje. Med 17,42 m slo han tredje- og fjerdemann i tevlinga med 2 og 3 cm. Han flytta den personlege rekord en til 17,63 m i 2006 og til sist til 17,65 meter i Havana i 2009. Desse åra lukkast han ikkje nå dei same lengdene i dei største meisterskapstevlingane.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2003 i Paris: Sølvmedalje – 17,28 m, bakom Christian Olsson (17,72 m)
*OL 2004 i Aten: Nr 4 – 17,47 m
*VM 2005 i Helsinki: Sølvmedalje – 17,42 m, bakom Walter Davis (17,57 m)
*VM 2007 i Osaka: Utslått i kvalifiseringa (16,54 m=nr 20)
*VM 2009 i Berlin:  Utslått i kvalifiseringa (16,77 m=nr 17)
*VM 2011 i Daegu: Nr 11 – 16,67 m
*OL 2012 i London: Utslått i kvalifiseringa (16,22=nr 23)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Yoandri Betanzos|Yoandri Betanzos]]» frå ,  den 30. juni 2022.*
Ali Ezzine

**Ali Ezzine** () er ein marokkansk tidlegare hinderløpar. Han vann medalje på 3&nbsp;000 meter hinder i dei største meisterskapane åra 1999-2001.

Ezzine deltok i Friidretts-VM 1999 i Sevilla, der han vart tredjemann av dei fem som spurta om medaljane i 3&nbsp;000 meter hinder. To veker seinare sette han personbeste i øvinga med 8.06,7 i Berlin. 23. juni 2000 sprang han sitt fortaste hinderløp då han vart klokka inn på 8.03,5 ved eit stemne i Paris. Under dei olympiske leikane i Sydney om hausten kneip han bronsemedaljen med ei margin på 0,08 sekund. Eitt år seinare lukkast Ezzine vinne sølvmedaljen i 3&nbsp;000 meter hinder i Edmonton-VM, som i Sydney vann kenyanaren Reuben Kosgei. Ezzine la opp etter 2004-sesongen

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje – 8.12,7
*OL 2000 i Sydney: Bronsemedalje – 8.22,1
*VM 2001 i Edmonton: Sølvmedalje – 8.16,2, bakom Reuben Kosgei (8.15,1)
*VM 2003 i Paris: Nr 10 – 8.19,1
*OL 2004 i Aten: Nr 8 – 8.15,5

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ali Ezzine|Ali Ezzine]]» frå ,  den 30. juni 2022.*
Pål Sverre Valheim Hagen

**Pål Sverre Valheim Hagen** () er ein norsk skodespelar frå Stavanger. Hagen vart uteksaminert frå Statens Teaterhøgskule i 2003, og debuterte same år som skodespelar ved Det Norske Teateret. Den fyrste hovudrolla hans i ein kinofilm var rolla som Jan Thomas i *deUSYNLIGE* (2008). Han har òg spelt hovudrolla som Thor Heyerdahl i filmen *Kon-Tiki* (2012), Roald Amundsen i filmen *Amundsen* (2019) og William Bergvik i serien *Exit* (2019–2023). Han bur i dag for det meste i Stockholm saman med kjærasten Evelyn og borna deira.

Pål Sverre er sonen til Roar Hagen som er avisteiknar og illustratør i VG.

## Roller
### Teaterarbeid

### Filmar

### TV-seriar

## Prisar og utmerkingar
### Tildelte prisar
* Heddaprisen 2007 – beste mannlege medspelar – *Verdas mest forelska par* og *Ingen skriv til obersten*
* Kanonprisen 2008 – beste mannlege hovudrolle – *deUsynlige*
* Kanonprisen 2009 – beste birolle – *Jernanger*
* Amandaprisen 2013 – beste mannlege rolle – *Kon-Tiki*
* Gullruten 2017 – beste skodespelar – *Valkyrien*
* Amandaprisen 2022 – beste mannlege skodespelar – *The Middle Man*.

### Nominert til
* Gullruten 2012 – beste mannlege skodespelar – *Buzz, Aldrin, hvor ble det av deg i mylderet?*
* Kanonprisen 2013 – beste mannlege hovudrolle – *Kon-Tiki*
* Amandaprisen 2013 – beste mannlege skodespelar – *Kon-Tiki*
* Amandaprisen 2014 – beste mannlege skodespelar – *Kraftidioten*
* Amandaprisen 2021 – beste mannlege skodespelar – *Dianas bryllup*

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
* Pål Sverre Valheim Hagen ved filmweb.no
José Luíz Barbosa

**José Luíz Barbosa** () er ein brasiliansk tidlegare mellomdistanseløpar som spesialiserte seg på 800 meter. Han vann bronsemedaljen i VM 1987 og sølvmedaljen i VM 1991.

## Aktiv
Barbosa deltok åra 1983-97 på 800 meter i alle seks verdsmeisterskapane og alle fire sommarleikane i perioden. Frå 1987 til 92 høyrde han til den absolutte verdstoppen på distansen. Han vann 800 meter ved innandørs-VM 1987 i Indianapolis på 1.47,49. Under verdsmeisterskapen same året i Roma kom han på tredjeplass, 0,70 sekund bak vinnaren, Kenyas Billy Konchellah. Året etter vart Barbosa sjettemann i OL-finalen i Seoul.

I verdsmeisterskapen 1991 i Tokyo sprang Barbosa inn til sølv, slått med 0,35 sekund av Konchellah. Vel ei veke etter VM-finalen presterte Barbosa livsbeste på distansen då han vann ei tevling i Rieti på tida 1.43,08. Under dei olympiske sommarleikane i Barcelona vart han nummer 4 på 800 m, sidan klarte han ikkje nå finalen i VM eller OL.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1983 i Helsinki: Utslått i semifinalane (1.48,05=nr 18)
*OL 1984 i Los Angeles: Utslått i semifinalane (1.48,70=nr 15)
*VM 1987 i Roma: Bronsemedalje – 1.43,76
*OL 1988 i Seoul: Nr 6 – 1.46,39
*VM 1991 i Tokyo: Sølvmedalje – 1.44,24, bakom Billy Konchellah (1.43,89)
*OL 1992 i Barcelona: Nr 4 – 1.45,06
*VM 1993 i Stuttgart: Utslått i semifinalane (1.45,92=nr 15)
*VM 1995 i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (1.47,10=nr 21)
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i semifinalane (1.30,33=nr 24)
*VM 1997 i Aten: Utslått i kvartfinalane (1.47,30=nr 25)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:José Luíz Barbosa|José Luíz Barbosa]]» frå ,  den 1. juli 2022.*
Evan Jager

**Evan Reese Jager** () er ein USA-amerikansk langdistanse- og hinderløpar. Han vann OL-sølv i 2016 og VM-bronse 2017 i 3&nbsp;000 meter hinder.

Jager sette i 2012 personleg rekord i 3&nbsp;000 meter hinder med tid 8.06,8. Under Sommar-OL 2012 vart han nummer 6 i øvinga. Sommaren 2014 forbetra han sitt personbeste til 8.04,7. Den 4. juli 2015 i Paris presterte han sitt livs beste hinderløp då han vart andremann i DL-stemnet på tida 8.00,4. Under dei olympiske leikane 2016 i Rio de Janeiro tok han sølvmedaljen, sekundet bak Conseslus Kipruto. Året etter kom han i mål til bronse i London-VM.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2009 i Berlin: Utslått i kvalifiseringa på 5&nbsp;000 m (13.39,8=nr 25)
*OL 2012 i London: Nr 6 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.23,8
*VM 2013 i Moskva: Nr 5 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.08,6
*VM 2015 i Beijing: Nr 6 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.15,4
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Sølvmedalje  i 3&nbsp;000 m hinder – 8.04,2, bakom Conseslus Kipruto (8.03,2)
*VM 2017 i London: Bronsemedalje  i 3&nbsp;000 m hinder – 8.15,5
*VM 2022 i Eugene: Nr 6 i 3&nbsp;000 m hinder – 8.29,0

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Evan Jager|Evan Jager]]» frå ,  den 1. juli 2022.*  

*World Athletics
Verdsmeisterskapen i roing 1995

**Verdsmeisterskapen i roing 1995** vart avvikla i Tampere i  Finland i tida 20. til 28. august. Mennene tevla i 14 i ulike båtklassar og kvinnene i 10.

Noreg vann ein bronsemedalje i dobbeltsculler for menn.

## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Dobbeltfirar





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Åttar





### Lettvekt singlesculler





### Lettvekt dobbeltsculler





### Lettvekt, toar utan styrmann





### Lettvekt dobbeltfirar





### Lettvekt, firar utan styrmann





### Lettvektsåttar





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1995 World Rowing Championships|1995 World Rowing Championships]]» frå ,  den 2. juli 2022.*
Fortune Gordien

**Fortune Everett Gordien** () var ein USA-amerikansk friidrettsutøvar som særleg utmerkte seg i diskoskasting, men òg var ein framifrå kulestøytar. Bortsett frå tre veker i 1953 var han verdsrekordhaldar i diskoskast frå 1949 til 1959.

## Aktiv
Gordien vart tredjemann i diskoskast ved Sommar-OL 1948, slått av italienarane Adolfo Consolini og Giuseppe Tosi. Året etter sette han verdsrekord med 56,36 m i Lisboa den 3.juli, ein rekord han forbetra til 56,77 m i Hämeenlinna den 14. august. I juni 1953 sletta landsmannen Sim Iness rekorden hans, men allereie den 11. juli var Gordien tilbake som verdsrekordhaldar då han kasta 58,10 m i Pasadena. Same staden den 22. august 1953 smekka han til med 59,28 meter, visstnok med berre 48 menneske til stades. Under dei olympiske sommarleikane i Melbourne hausten 1956 sikra Gordien seg sølvmedaljen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1948 i London: Bronsemedalje i diskoskast – 50,77 m
*OL 1952 i Helsinki: Nr 4 i diskoskast – 52,66 m
*OL 1956 i Melbourne: Sølvmedalje i diskoskast – 54,81 m, bakom Al Oerter (56,36 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fortune Gordien|Fortune Gordien]]» frå ,  den 2. juli 2022.*
Ana Mena

**Ana Mena Rojas** () er ein spansk songar og skodespelar.
Ho byrja karrieren i 2009 i TV-serien *Marisol, la película* (2009). I 2010 tok ho del iDisney sitt musikalske realityshow *My Camp Rock 2*, som ho ende opp med å vinna. Ho deltok også i Sanremofestivalen 2022.

## Filmar

## Musikkalbum
* *Index* (2018)
**Bellodrama* (2023)

## Kjelder
Dwight Stones

**Dwight Edwin Stones** () er ein USA-amerikansk tidlegare høgdehoppar som var verdsrekordhaldar i øvinga 1973-77.

## Aktiv
Stones vart tredjemann i høgdetevlinga under Sommar-OL 1972 i München, på same høgde som sølvmedaljøren. 11. juli 1973 var Stones tilbake på olympiastadion i München der han sette verdsrekord ved å svinge seg over 2,30 meter. Sommaren 1976 forbetra han rekorden til 2,31 m i Philadelphia den 5. juni, same staden la han på til 2,32 meter den 4. august. Han var stor favoritt til å vinne OL-gull i Montreal, men takla ikkje forholda og måtte sjå seg klart slått av polske Jacek Wszoła, Canadas eigen Greg Joy tok sølv og Stones berga så vidt ein bronsemedalje. Etter å ha vorte nummer 6 i Friidretts-VM 1983, sette Stones landsrekord då han med eit hopp på 2,34 meter vann USA sitt OL-uttak 24. juni 1984. Under OL-finalen nokre veker seinare enda han på fjerdeplass med sine 2,31 m, like høgt som bronsevinnaren.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1972 i München: Bronsemedalje – 2,21 m
*OL 1976 i Montreal: Bronsemedalje – 2,21 m
*VM 1983 i Helsinki: Nr 6 – 2,29 m
*OL 1984 i Los Angeles: Nr 4 – 2,31 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dwight Stones|Dwight Stones]]» frå ,  den 2. juli 2022.*
Det belgiske herrelandslaget i handball

**Belgia sitt herrelandslag i handball** er det mannlege landslaget i handball for Belgia. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Det belgiske handballforbundet. Landslaget kvalifiserte seg til sin fyrste internasjonale meisterskap i 2023.

## Resultat i internasjonale turneringar
*Resultata som er vist under er berre turneringar der Belgia har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*

### Verdsmeisterskap
*   2023: 21.-plass

## Sjå òg
* Belgia sitt kvinnelandslag i handball

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Profil på nettstaden til EHF
* Profil på nettstaden til IHF
Handball-VM 2023 for menn

**Verdsmeisterskapen i handball 2023 for menn** vart arrangert i Polen og Sverige dagane frå 11. til 29. januar 2023. Det var fyrste gongen Polen stod som arrangør av eit handball-verdsmeisterskap for menn og femte gongen Sverige arrangerte eit VM i handball. 32 landslag deltok i meisterskapen. Danmark vart verdsmeister for tredje gong i rad, ved å skåra 34 mål i finalen, Frankrike stoppa på 29 skåringar. 

## Arenaer
Meisterskapen blei arrangert i ni byar: Gdańsk, Katowice, Kraków og Płock i Polen og Göteborg, Jönköping, Kristianstad, Malmö og Stockholm i Sverige. Opningskampen blei spelt i Katowice, og finalen blei spelt i Stockholm.

## Innleiande runde
### Gruppe A

---------

--------

----------

### Gruppe B

-------

-------

------

-------

### Gruppe C

--------

--------

---------

### Gruppe D

--------

--------

----------

### Gruppe E

--------

-------

---------

### Gruppe F

-------

-------

-------

### Gruppe G

----------

---------

--------

### Gruppe H

---------

--------

---------

## President's Cup
### Gruppe I

---------

---------

---------

### Gruppe II

---------

-------

--------

### Plasseringskampar om 25. til 32. plass
;Kamp om 31. plass

;Kamp om 29. plass

;Kamp om 27. plass

;Kamp om 25. plass

## Hovudrunden
### Gruppe I

--------

--------

--------

### Gruppe II

--------

--------

--------

### Gruppe III

-------

-------

-------

### Gruppe IV

---------

--------

--------

## Sluttspelet
### Kvartfinalar

------

------

------

### Plasseringskampar om 5.- til 8.-plass

------

;Kamp om 7.-plass

;Kamp om 5.-plass

### Semifinalar

-------

### Bronsefinale

### Finale

Danmark opna friskast og leia 6–2 og 12–7, før Frankrike knappa inn leiinga til 14–15. Ved pause leia Danmark 16–15. Etter pause utlikna Frankrike. Det neste kvarteret låg danskane jamt eitt og to mål over det franske mannskapet. Frå å ha teke leiinga 26–24 i det 47. minutt auka Danmark på fem minutts spel til 30–26. Derifrå kontrollerte rutinerte danskar kampen inn til siger 34–29.

**Danmark** sine mål kom frå Rasmus Lauge (10), Simon Pytlick (9), Mathias Gidsel (6), Niclas Kirkeløkke (2), Mads Mensah Larsen (2), Magnus Saugstrup (2), Simon Hald (1), Emil Jakobsen (1) og Mikkel Hansen 1. Kapteinen Niklas Landin vakta målet det meste av kampen. Nedim Remili vart toppskårar for det franske mannskapet med sine 6 nettkjenningar.

## Sjå òg
* Handball-VM 2023 for kvinner

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Kamprapport
* Den offisielle nettsida til Handball-VM 2021
Det sveitsiske kvinnelandslaget i handball

**Sveits sitt kvinnelandslag i handball** er det kvinnelege landslaget i handball for Sveits. Det representerer landet i internasjonale handballturneringar, og vert regulert av Schweizerische Handball-Verband. Landslaget kvalifiserte seg til si fyrste internasjonale turnering i 2022.

## Resultat i internasjonale turneringar
*Resultata som er vist under er berre turneringar der Sveits har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*

### Europameisterskap
*    2022: *Kvalifisert*
*    2024: *Kvalifisert som vertsnasjon*

## Sjå òg
* Sveits sitt herrelandslag i handball

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettside 
*Profil på nettstaden til IHF
*Profil på nettstaden til EHF
Handball-EM 2022 for kvinner

**Europameisterskapen i handball 2022 for kvinner**, den 15. i rekka, vart arrangert i dagane frå 4. til 20. november 2022 i Slovenia, Montenegro og Nord-Makedonia. 16 land deltok i meisterskapen.

## Arenaer

## Innleiande runde
### Gruppe A

-------

------

--------

### Gruppe B

------

-------

----------

### Gruppe C

-------

--------

--------

### Gruppe D

--------

--------

----------

## Hovudrunden
### Gruppe I

---------

-------

-------

---------

### Gruppe II

-------

-------

-------

-------

## Sluttspelet
### Kamp om 5.-plass

### Semifinalar

-------

### Bronsefinale

### Finale

## Sjå òg
* Handball-EM 2022 for menn

## Referansar
 

## Eksterne lenker
* Offisiell nettstad
Galen Rupp

**Galen Rupp** ( er ein USA-amerikansk langdistanseløpar frå Portland i Oregon. Han vann sølvmedaljen på 10&nbsp;000-meteren ved OL 2012 og bronsemedaljen i maratonløpet ved OL 2016.

## Aktiv
Rupp deltok på i tre verdsmeisterskap og i OL 2008 før han i London-OL 2012 fylgde spurtfenomenet Mo Farah heilt inn til mål i milløpet og sikra seg ein sølvmedalje. Tidlegare i 2012 sette han personbeste på 5&nbsp;000 meter med tida 12.58,9. 30. mai 2014 forbetra han sin eigen landsrekord på 10&nbsp;000 meter til 26.44,0 i Eugene i Oregon. Under dei olympiske leikane 2016 i Rio de Janeiro sprang han inn til femteplass på mila, for så å ta bronsen i maraton.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 2007 i Osaka: Nr 11 på 10&nbsp;000 m – 28.41,7
*OL 2008 i Beijing: Nr 13 på 10&nbsp;000 m – 27.36,9
*VM 2009 i Berlin: Nr 8 på 10&nbsp;000 m – 27.37,9
*VM 2011 i Daegu: Nr 7 på 10&nbsp;000 m – 27.26,8. Nr 9 på 5&nbsp;000 m – 13,28,6
*OL 2012 i London: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m – 27.30,9, bakom Mo Farah (27.30,4). Nr 7 på 5&nbsp;000 m – 13.45,0
*VM 2013 i Moskva: Nr 4 på 10&nbsp;000 m – 27.24,3. Nr 8 på 5&nbsp;000 m – 13.29,8
*VM 2015 i Beijing:Nr 5 på 5&nbsp;000 m – 13.53,9, og nr 5 på 10&nbsp;000 m – 27.08,9
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronse på maraton – 2.10.05. Nr 5 på 10&nbsp;000 m – 27.08,9
*OL i 2021 i Tokyo: Nr 8 i maraton – 2.11.41
*VM 2022 i Eugene: Nr 19 i maraton – 2.09.36

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Galen Rupp|Galen Rupp]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

*
Strelitziaceae

**Strelitziaceae** (paradisfuglblomfamilien) er ein plantefamilie i ingefærordenen, Zingiberales. Han omfatter 7 artar i 3 planteslekter. Artane veks naturleg i nordaustlege Sør-Amerika (Brasil), på Madagaskar og i det sørlege Afrika.

## Slekter og artar

Dei tre slektene med dei sju artane omfattar:

* Strelitzia – Sør-Afrika
** *[[Strelitzia alba]]* = syn. *Strelitzia augusta*
** *[[Strelitzia caudata]]*
** *[[Strelitzia nicolai]]* – «villbanan»
** *[[Strelitzia juncea]]* – «afrikansk ørkenbanan»
** *[[Strelitzia reginae]]* = syn. *Strelitzia parvifolia* - paradisfuglblom, «tranelilje»
* Ravenala – Madagaskar
** *[[Ravenala madagascariensis]]*
* Phenakospermum – Brasil
** *[[Phenakospermum guianense]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Strelitziaceae|Strelitziaceae]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Strelitziaceae – beskrivelse i: L. Watson & M.J. Dallwitz (1992–), *The families of flowering plants*.
* Strelitziaceae – beskrivelse i: Stevens, P. F. (2001–),  ''Angiosperm Phylogeny Website''.
Ingefærordenen

**Ingefærordenen** (Zingiberales) er ein orden av blomsterplantar. Han er ein del av kladen Commelinidae.

Gruppa består av 7 familiar av einfrøblada plantar. Desse omfattar fleire kjende matplanter og krydder, som banan, ingefær, kardemomme, gurkemeie, galangal og myoga.

## Familiar
Ein familie har vore registrert i Noreg:
* ingefærfamilien (Zingiberaceae) – 45 slektar, 700 artar

Dei andre familiane i denne ordenen omfattar:
* Cannaceae (Cannaceae) – 1 slekt, 55 artar
* Costaceae (Costaceae) – 7 slekter, 100 arter
* Heliconiaceae (Heliconiaceae) – 1 slekt, 100-200 artar
* Lowiaceae (Lowiaceae) - 1 slekt, 15 arter
* Marantaceae (Marantaceae) – 31 slekter, 550 artar
* bananfamilien (Musaceae) – 3 slekter, 42 artar
* Strelitziaceae (Strelitziaceae) – 3 slekter, 7 artar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingefærordenen|Ingefærordenen]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Bladstilk

**Bladstilk** (petiol, petiolus) er innan botanikk den smale stilken som festar eit blad til stengelen.

Bladstilken er dermed mellomleddet mellom stengelen og bladet, og har som oftast same indre oppbygning som stengelen. Utvekstar på sida av bladstilken blir kalla akselblad. Blad som manglar ein stilk, blir kalla sitjande blad med bladfeste. Dei som berre har ein ganske kort stilk blir kalla halvsitjande. Blada hjå grasartar kan ha ein omforma bladstilk kalla ei bladslire.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Bladstilk|Bladstilk]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Bananfamilien

**Bananfamilien** (Musaceae) er ein plantefamilie i ingefærordenen (Zingiberales). Han omfattar tre slekter, *[[Musella lasiocarpa|Musella]]*, *[[bananslekta|Musa]]* og *[[Ensete]]*. Ein kjenner til rundt 91 artar i denne familien.

Plantane er urteaktige, men har store blad med bladfeste som dekkjer kvarandre og dannar ein stilk som gjer at nokre av artane verker treaktige.
Fleire artar i bananslekta gjev etande bananar, og ein kan også bruka bananblad til ulike føremål. Frå nokre bananartar kan ein få tekstilfiber. Elles bruker ein òg fleire artar i familien  som prydplantar.

## Galleri

Ensete Superbum - കല്ലുവാഴ 03.JPG|*Ensete superbum*
-73 100 Dwarf Banana Tree (50387504467).jpg|*Musa acuminata*
Golden Lotus Banana (Ensete lasiocarpum) 1.jpg|*Musella lasiocarpa*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bananfamilien|Bananfamilien]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Musaceae|Musaceae]]» frå ,  den 28. september 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Luguelín Santos

**Luguelín Miguel Santos Aquino** () er ein friidrettsutøvar frå Den dominikanske republikken som spesialiserte seg på 400 meter. Han vann sølvmedaljen på distansen ved Sommar-OL 2012 og tok bronsen under Friidretts-VM 2013.

## Aktiv
18 år gammal sette Santos landsrekord på 400 m med tida 44,71 sekund då han vart andremann i Panamerika-leikane 2011 i Mexico. Sommaren 2012 forbetra han rekorden til 44,45 ved eit stemne i Hengelo, før han under dei olympiske leikane i London vann sølvmedaljen på tida 44,46. Året etter kneip Santos VM-bronsen på distansen, to hundredels sekund framom belgiaren Jonathan Borlee. I VM-finalen 2015 sprang Santos sitt livs beste 400-meterløp, med tida 44,11 enda han som fjerdemann og langt unna bronseplassen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2012 i London: Sølvmedalje – 44,46, bakom Kirani James (43,94)
*VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 44,52
*VM 2015 i Beijing: Nr 4 – 44,11
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Utslått i semifinalane (44,71=nr 10)
*VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (45,73=nr 25)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Luguelín Santos|Luguelín Santos]]» frå ,  den 3. juli 2022.*
Strelitzia

***Strelitzia*** er ei planteslekt frå Sør-Afrika som omfattar fem artar av fleirårige plantar. Ho høyrer til plantefamilien Strelitziaceae. Slekta har namn etter britiske dronning Charlotte av Mecklenburg-Strelitz. Plantane i slekta blir også kalla paradisfuglblomar, ettersom blomane minner om paradisfuglar. I Sør-Afrika blir blomane kalla traneblomar (*crane flower*) og er avbilda på baksida av 50-cent-mynten. Dei er er blomeemblem for Los Angeles. To av artane i slekta, *[[Strelitzia nicolai|S. nicolai]]* og *[[Strelitzia reginae|S. reginae]]*, er utbreidde som potteplantar.

## Skildring
Arten *S. nicolai* er den største i slekta, og kan bli 10 meter høg, med kvite og blå blomar. Dei andre artane blir typisk 2,0 til 3,5 m høge,, bortsett frå *S. caudata*, som er eit tre som typisk er mindre enn *S. nicolai*. Blada er store, 30–200&nbsp;cm lange og 10–80&nbsp;cm breie, og liknar bananblad på utsjånad, men med lengre bladstilk, plassert i to rekkjer som dannar ei vifteliknande, eviggrøn krone. Blomane sit på vassrette blomestandar som kjem ut frå høgblad-slirer.

## Formeiring
Blomane blir pollinerte av solfuglar, som sit på og drikk frå høgbladslira. Vekta av fuglen når han står på slira gjer at ho opnar seg og slepp pollen på føtene til fuglen. Pollenet blir så overført til neste blomeslier som fuglen sit på. *Strelitzia*-artar har ikkje naturlege insektpollinatorar. På stader der det ikkje finst solfuglar treng plantar i denne slekta å pollinerast for hand om dei skal setja frø.

## Artar og hybridar
Ein reknar med fem artar til slekta, men ein av dei — *S. juncea* — er blitt påvist å vera genetisk del av ein anna, *S. reginae*. Det er mogleg at dette er ein mutasjon som er i ferd med å danna ein eigen art.

* *Strelitzia × kewensis* (hybrid mellom *S. reginae* og *S. augusta*)

## Namn
Slekta blei kalla opp av Joseph Banks etter Charlotte av Mecklenburg-Strelitz, dronninga til Georg III.

*Strelitzia* er også namnet på det botaniske tidsskriftet til National Botanical Institute i Pretoria, som sidan er blitt gjort om til South African National Biodiversity Institute (SANBI). *Strelitzia* erstatta *Memoirs of the Botanical Survey of South Africa* og *Annals of the Kirstenbosch Botanic Gardens*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Strelitzia|Strelitzia]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Ingefærfamilien

**Ingefærfamilien** (Zingiberaceae) er ein plantefamilie i ingefærordenen (Zingiberales). Han omfattar rundt 700 artar fordelt på 45 planteslekter. Ingefærfamilien omfattar krydderplantar som galangal, gurkemeie, ingefær, guineapepar og kardemomme.

Mange artar blir også dyrka som prydplanter i varme strok, til dømes planter i haustingefærslekta *Hedychium*, den einaste slekta som har vore representert i Noreg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingefærfamilien|Ingefærfamilien]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Temperaturanomali

Ein **temperaturanomali** er avviket, positivt eller negativt, mellom den målte temperaturen og normaltemperaturen. Den målte temperaturen kan vera gjennomsnittet over ein time, ein dag, ei veke eller meir, medan normaltemperaturen helst skal vera utrekna over ein 30-årsperiode. Referanseperioden i dag er 1991–2020.

Temperaturanomalien kan gi eit godt bilete av vêrlaget over eit stort område, sidan han varierer mindre enn sjølve temperaturen. Den som ikkje hugsar alle normalane i hovudet, vil òg lettare sjå om vêret er varmt eller kaldt for årstida.

Likevel er anomalien ikkje tilstrekkeleg for å fastslå kor unormalt vêret har vore, sidan temperaturen varierer mykje meir nokre plassar enn andre. Til dømes har Karasjok eit innlandsklima der store temperaturavvik er vanleg, spesielt om vinteren, medan Vardø har kystklima med vanlegvis berre små temperatursvingingar. Ein novemberdag i Karasjok kan det bli under −30 °C, som er kring 20 °C under normalen, medan Vardø-temperaturen aldri kjem under −15 °C i november, sjølv om normalen her er om lag 0 °C.

Generelt kan eit avvik på 2 °C vera unormalt i eit område med regelmessige temperatur, men kvardagsleg i eit område med store temperaturskilnadar frå dag til dag og veke til veke. Meteorologisk institutt gjekk i 2022 over til to måtar å oppsummera månadsvêret i Noreg på. Tidlegare nytta dei berre anomalikart, men har no lagt til ei klasseinndeling som nett skal spegla dei store skilnadene mellom kyst og innland, både i temperaturar og nedbør.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Anomalie de température|Anomalie de température]]» frå ,  den 4. juli 2022.*
Marantaceae

**Marantaceae** er ein plantefamilie i ingefærordenen (Zingiberales). Han omfattar ca. 550 artar fordelt på 31 planteslekter. Potteplantane *[[Ctenanthe|Calathea, Maranta, Ctenanthe]]* og *[[Stromanthe]]* høyrer til i denne familien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marantaceae|Marantaceae]]» frå ,  den 3. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Jim Shepard

**Jim Shepard** () er ein amerikansk forfattar av romanar og noveller. Han underviser i forfattarkunst og film ved Williams College i  Massachusetts.

Shepard var fødd i Bridgeport i Connecticut. Han tok graden B.A. ved Trinity College i 1978 og ein MFA ved Brown University i 1980. Han byrja seinare å undervisa i forfattarkunst og film ved Williams College. Han er gift med Karen Shepard, som også er forfattar. Dei sit i redaksjonen til det litterære magasinet *The Common*, som er basert ved Amherst College.

## Forfattarskap
Shepard har gjeve ut verk i  *McSweeney's*, *Granta*, *The Atlantic Monthly*, *Esquire*, *Harper's*, *[[The New Yorker]]*, *The Paris Review*, *Ploughshares*, *Triquarterly* og *Playboy*. Novellesamlinga hans *Like You'd Understand, Anyway* vann Story Prize i 2007, og blei nominert til National Book Award i 2007. Romanen *Project X* vann Massachusetts Book Award 2005.

Forteljingane itl Shepard byggjer ofte på historisk forsking og verkelege hendingar. Novellesamlinga hans *Like You'd Understand Anyway*, inneheld soger om den greske dramatikaren Aiskylos, Tsjernobylulukka og langfredagsjordksjelvet i Alaska i 1964. Samlinga nemner over seksti sakpeosaverk som hjelpte forfattaren med å få historiske detaljar inn i forteljingane. Samlinga *You Think That's Bad* frå 2011 har også ein omfattande bibliografi, som *Avalanches and Snow Safety*, *The Japanese Earthquake of 1923*, *Climate Changes and Dutch Water Management* og *Satanism and Witchcraft*. Romanen hans *The Book of Aron* frå 2015 involverte grundig forsking kring Holocaust, som han omtalte som «kritisk viktig».

Shepard vann Rea Award for the Short Story for 2016.

Forfattaren utvikla saman med forfattaren Ron Hansen novella «The World to Come», til  ei filmmanus som blei til ein film med same namn frå 2020, regissert av Mona Fastvold.

## Verk
**Romanar**

* *Flights* (1983), 
* *Paper Doll* (1987), 
* *Lights Out in the Reptile House* (1990), 
* *Kiss of the Wolf* (1994), 
* *Nosferatu* (1998), 
* *Project X* (2004), 
* *The Book of Aron* (2015)
* *Phase Six* (2021)

**Novellesamlingar**

* *Batting against Castro* (1996)
* *Love and Hydrogen* (2004)
* *Like You'd Understand, Anyway* (2007)
* *You Think That's Bad* (2011)
* *The World to Come* (March 2017)

**Diverse**

* Red. med Ron Hansen, *You've Got to Read This: Contemporary American Writers Introduce Stories that Held Them in Awe* (1994)
* Red. med Amy Hempel, *Unleashed: Poems by Writers' Dogs* (1995)
* Red., *Writers at the Movies: Twenty-six Contemporary Authors Celebrate Twenty-six Memorable Movies*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jim Shepard|Jim Shepard]]» frå ,  den 4. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Claudinei da Silva

**Claudinei Quirino da Silva** () er ein brasiliansk tidlegare sprintar som utmerkte seg særleg på 200 meter. Han vann bronse på distansen i VM 1997 og sølv i VM 1999. Ved Sommar-OL 2000 fekk han OL-sølv med Brasils mannskap i 4 x 100 meter stafett.

## Aktiv
Ved verdsmeisterskapen 1997 vart Silva tredjemann på 200 m, tre hundredels sekund bak Frankie Fredericks, men langt bak Ato Boldon. To år seinare vann Silva sølv på distansen i Sevilla-VM, 0,10 sekund etter Maurice Greene frå USA. Elles i meisterskapen tok han og Brasil bronsen i 4 x 100 m stafett. To veker etter VM-finalen sigra Silva på 200-meteren ved det avsluttande IAAF-stemnet i München på tida 19,89 sekund, hans livs beste løp på distansen. Under dei olympiske leikane i Sydney hausten 2000 sprang Silva det brasilianske stafettlaget inn til sølvplass og landsrekord på 37,90 sekund, USA vann på tida 37,61.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1995 i Göteborg: Nr 5 på 200 m – 20,40
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvartfinalane på 200 m
*VM 1997 i Aten: Bronsemedalje på 200 m – 20,26
*VM 1999 i Sevilla: Sølvmedalje på 200 m – 20,00, bakom Maurice Greene (19,90). Bronse i 4 x 100 m stafett
*OL 2000 i Sydney: Sølv i 4 x 100 m stafett. Nr 6 på 200 m – 20,28

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Claudinei da Silva|Claudinei da Silva]]» frå ,  den 4. juli 2022.*  

*
Yasemin Can

**Yasemin Can,** opphavleg **Vivian Jemutai**, () er ein kenyansk langdistanseløpar som sidan 2016 representerer Tyrkia. Ho tok gull på 10&nbsp;000 meter og 5&nbsp;000 meter i EM i friidrett 2016, samt 10&nbsp;000 meter i EM i friidrett 2022.

## Aktiv
Jemutai/Can er ein av fleire, opphavleg afrikanske løparar, som sidan 2002 har hatt suksess under framandt flagg. Som representant for Tyrkia sprang ho ved EM i friidrett 2016 i Amsterdam inn til gull i milløpet, 6 og 10 sekund framom høvesvis Portugals Ana Dulce Félix og norske Karoline Grøvdal. Tre dagar seinare tok Can nok ein gullmedalje, på 5&nbsp;000 m var ho vel 2 sekund føre eritreiskfødde Meraf Bahta som representerte Sverige. I den neste europameisterskapen, i 2018 i Berlin, fekk Can bronsen på 5&nbsp;000 m.

Under europameisterskapen 2022 i München vann Can milløpet med ikring 9 sekund til nummer 2. På 5&nbsp;000-meteren sprang ho inn til sølvmedalje, slått med over 6 sekund av tyske Konstanze Klosterhalfen. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2016 i Amsterdam: Gull på 10&nbsp;000 m – 31.12,8 og 5&nbsp;000 m – 15.18,1
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 på 5&nbsp;000 m – 14.56,9. Nr 7 på 10&nbsp;000 m – 30.26,4
*VM 2017 i London: Nr 11 på 10&nbsp;000 m – 31.35,4. Utslått i kvalifiseringa på 5&nbsp;000 m (15.08,2)
*EM 2018 i Berlin: Bronse på 5&nbsp;000 m – 14.57,6. Nr 5 på 10&nbsp;000 m – 32.34,3
*OL i 2021 i Tokyo: Nr 8 på 5&nbsp;000 m – 14.46,4. Nr 11 på 10&nbsp;000 m – 31.10,0
*EM 2022 i München: Gull på 10&nbsp;000 m – 30.32,5, og sølv på 5&nbsp;000 m – 14.56,9

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Yasemin Can|Yasemin Can]]» frå ,  den 4. juli 2022.*  

*World Athletics
Staffordshire Moorlands Pan

**Staffordshire Moorlands Pan**, nokre gonger kalla **Ilam Pan**, er ei skål eller *trulla* frå 100-talet av emaljert bronse med ei innskrift knytt til festningane ved Hadrianmuren. Ho blei funnen i juni 2003 i Ilam parish i Staffordshire av metalldetektorbrukarar. I 2005 blei ho kjøpt av Tullie House Museum i Carlisle, Potteries Museum i Stoke-on-Trent og British Museum i London i fellesskap, med eit støttebidrag frå Heritage Lottery Fund på 112200 pund. Skåla er rekna som eit viktig nasjonalt og internasjonalt funn. Ho går på omgang mellom eigarmusea og andre utstillingar, som Arbeia museum i South Shields, nær austenden av Hadriamuren, og utstillinga Celts ved National Museum of Scotland i Edinburgh.

## Skildring
Staffordshire Moorlands Pan manglar handtak og botn, men er elles i svært god stand. Skåla er laga av emaljert bronse (strengt tala ei kopparlegering) og er eit ilåt som kan brukast til å laga eller servera mat i, men er også dekorert i ein keltisk stil med innskrifter. Keltiske folk på romartida brukte mykje meir emalje på metall enn andre delar av Romarriket. Skåla veg 132,5&nbsp;g og er 47&nbsp;mm høg med ein diameter på 94&nbsp;mm på det største, og ein diameter på 54&nbsp;mm ved basen.

Dekorasjonen er åtte runde ornament med raud, blå, turkis og gul emalje.  Det er gjort framlegg om at gjenstanden, i tillegg til å vera funksjonell som skål, kan ha vore ein «souvenir» frå Hadrianmuren, laga for ein soldat som tente der. Ho kan også ha blitt laga som ei pynteskål og blitt gjeve innskrifta seinare.

Innskrifta rundt kanten er gravert og så fylt med emalje. Ho nemner festningar ved muren: MAIS (Bowness-on-Solway), COGGABATA (Drumburgh), VXELODVNVM (Stanwix), CAMMOGLANNA (Castlesteads).  Den siste delen, RIGORE VALI AELI DRACONIS, er mindre likefram i tyding, men viser til muren, VALI, og truleg ein soldat, DRACO. AELI kan vera del av namnet hans, men var også familienamnet til keisar Hadrian, slik at det kan ha høyrt til VALI og tyda på at romarane kalla muren 'den aelianske muren'.

Det er funne samanliknbare trullaer, og to med inskripsjonar knytte til muren. Innskrifta er ein ganske trygg indikasjon på at gjenstanden blei laga lokalt. Ved å sjå på desse andre funna kan ein gå ut frå at handtaket på denne også var flatt, og hadde emaljedekorasjonar på oversida. Funnet frå Wiltshire kjent som Rudge Cup har ein annan fasong, men nemner også festningar ved muren. Amiens Skillet eller Amiens Patera, som blei funnen i Amiens i Frankrike, har også slike innskrifter.

## Kjelder

* 
*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Staffordshire Moorlands Pan|Staffordshire Moorlands Pan]]» frå ,  den 4. juli 2022.*
Once Brewed

**Once Brewed** (også kjend som **Twice Brewed** eller **Once Brewed/Twice Brewed**) er ein busetnad i Northumberland i England. Han ligg langs vegen Military Road B6318. Om ein køyrer langs vegen frå aust vil ein sjå stadnamnet «Once Brewed» på vegskiltet for landsbyen, medan einkvan som kjem frå aust vil sjå namnet «Twice Brewed».

Once Brewed ligg like sør for Hadrianmuren, som går over ryggen av åskjeda Whin Sill nord for landsbyen. Den romerske festningne  Vindolanda ligg eit par miles unna mot søraust. Det romerske festningsverket knytt til Hadrianmuren, Vallum, går like forbi Once Brewed, møter og blir kryssa av Military Road.

## Namn

Namna «Once Brewed» og «Twice Brewed» tyder høvesvis 'brygga ein gong' og 'brygga to gonger'.
Ifølgje eit informasjonsskilt ved Once Brewed Youth Hostel stod fyrst eit vertshus som heitte Twice Brewed Inn på staden. Vandrarheimen ein bygde her fekk difor namnet «Once Brewed». Denne vandrarheimen blei stengd i 2015/6 og bygd opp att som «The Sill». The Sill Visitor Centre and café blei offisielt opna av prins Charles i 2018.

Det finst fleire soger som forklarer namnet på vertshuste. Den mest romantiske soga seier at fotsoldatar på York-sida etter slaget ved Hexham i 1464 kravde at ølet deira måtte bryggjast opp att fordi det mangla den vanlege kampstyrken sin. Denne planen verka ettersom Lancaster-sida seinare flykta etter eit morgonraid frå troppane som hadde fått fornya styrke. Ei meir prosaisk forklaring er at bønder på 1700-talet pleidde å brygga og servera svakt øl, og at «twice brewed» tydde at vertshuset serverte dobbeltbrygga eller sterkare øl. Ein tredje  teori er at Hadrianmulen går over *brows*, eller *brews*, av to åsar der det også er eit møtepunkt mellom to gamle bufevegar.

## Plassering
Busetnaden består av Twice Brewed Inn, ein kombinert YHA-vandrarheim og besøkssenter for Northumberland nasjonalpark («The Sill»), og nokre gardar. Ein av gardne ligg eit stykke unna, og blir kalla «West Twice Brewed» på kart frå Ordnance Survey.

Både Twice Brewed Inn og vandrarheimen er populære overnattingsstader for vandrarar langs Hadrian's Wall Path og Pennine Way.

Landsbyen Iverton, som opptrer på kart over Northumberland frå 1700-talet og på to skifteprotokollar frå 1830-åra, ser ut til å ha vore på same stad som, eller svært nær, Twice Brewed.  R.G. Collingwood, som skreiv i 1921, identifiserte Iverton med Everton, ein gard i ruinar ei halv mile vest for Chesterholm, eller omtrent same distanse som mellom Chesterholm og Twice Brewed.  Ein finn ikkje nokon garde med dette namnet på Ordnance Survey-kart frå 1920-åra eller tidlegare. Det er mogleg at namnet til Twice Brewed Inn gradvis blei knytt til bygningane rundt Everton etterkvart som denne hadde ein tilbakegang.

Dei lokale styresmaktene for staden er Northumberland County Council, der Once Brewed høyre til i Tynedale Division. Før omstruktureringar i lokale styresmakter i England i 2009 høyrde han til Tynedale Council.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Once Brewed|Once Brewed]]» frå ,  den 4. juli 2022.*
Orchidantha

***Orchidantha*** er ei planteslekt i ingefærordenen. Etter APG III-systemet er ho den einaste slekta i familien **Lowiaceae**. Slekta omfattar plantar frå dei tidlegare slektene *Lowia* og *Protamomum*.

*Orchidantha* er ei lite utforska slekt, med plantar frå Sør-Kina til Borneo. Namnet *Orchidantha* tyder 'orkide-blome', ettersom eit av kronblada deira er modifisert til eit labellum, som på orkidear. Ein art, *Orchidantha inouei* frå Borneo, imiterer lukta av møkk for å tiltrekka seg små biller frå *[[Onthophagus]]*-slekta som pollinatorar.

### Artar

I august 2013 omfatta World Checklist of Selected Plant Families 17 artar i slekta:

## Kjelder

## Bibliografi

* 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Orchidantha|Orchidantha]]» frå ,  den 3. juli 2022.*
In Your Eyes

**In Your Eyes** kan visa til:

* «In Your Eyes», song av Peter Gabriel frå 1986.
* «In Your Eyes», song av Niamh Kavanagh, vinnar av Eurovision Song Contest 1993
* «In Your Eyes», song av Kylie Minogue frå 2001.
M.J. Trow

**Meirion James Trow** (), som skriv under namnet **M.J. Trow**, er ein walisisk forfattar av kriminallitteratur. Han har skrive bøker om  Inspector Lestrade, Peter Maxwell og den historiske figuren Kit Marlowe.

## Liv og virke
Trow blei fødd i Ferndale i Rhondda Cynon Taff i Wales. Han var eleve  ved Warwick School frå 1961 til 1968. I 1968 byrja han studera historie ved King's College London. Deretter var han eit år ved Jesus College i Cambridge. Frå 1972 var han historielærar i Welwyn Garden City i Hertfordshire. Han gifta seg med Carol Mary Long i 14. juli 1973. I 1976 flytta han til Isle of Wight der han underviste i historie og politikk ved Ryde High School. 

Trow er medlem av forfattarforeiningane Society of Authors og av Crime Writers' Association.

## Forfattarskap

### Skjønnlitteratur
Trow har skrive over 25 skjønnlitterære bøker i tre hovudseriar.

#### Inspector Lestrade, som byggjer på figuren frå serien om [[Sherlock Holmes]].

#### Peter Maxwell, om ein lærar som amatørdetektiv

# *Maxwell's House* (1994)
# *Maxwell's Flame* (1995)
# *Maxwell's Movie* (1997)
# *Maxwell's War* (1999)
# *Maxwell's Ride* (2000)
# *Maxwell's Curse* (2000)
# *Maxwell's Reunion* (2001)
# *Maxwell's Match* (2002)
# *Maxwell's Inspection* (2003)
# *Maxwell's Grave* (2004)
# *Maxwell's Mask* (2005)
# *Maxwell's Point* (2007)
# *Maxwell's Chain* (2008)
# *Maxwell's Revenge* (2009)
# *Maxwell's Retirement* (2010)
# *Maxwell's Island* (2011)
# *Maxwell's Crossing* (2012)
# *Maxwell's Return* (2014)
# *Maxwell's Academy* (2015)
# *Maxwell's Summer* (2020)

#### Kit Marlowe, med dramatikaren og diktaren som detektiv.

# *Dark Entry* (2011)
# *Silent Court* (2011)
# *Witch Hammer* (2012)
# *Scorpions's Nest* (2012)
# *Crimson Rose* (2013)
# *Traitor's Storm* (2014)
# *Secret World* (2015)
# *Eleventh Hour* (2017)
# *Queen's Progress* (2018)
# *Black Death* (2019)
# *The Reckoning* (2020)

### Andre verk

#### Britannia (skrive med Richard Denham), føregår i Britannia like etter romartida.

# *Part I: The Wall* (2014)
# *Part II: The Watchmen* (2014)
# *Part III: The Warlords* (2016)
# *World of Britannia: Historical Companion to the Britannia Series* (2016)

### Sakprosa

* *Let Him Have It, Chris* (1990), som filmen *Let Him Have It* (1991) bygde på
* *The Wigwam Murder*, som btgde på saka om *[[August Sangret]]* (1994, gjenutgjeve av T Squared Books i 2016)
* *The Many Faces of Jack the Ripper* (1997)
* *Who Killed Kit Marlowe?: a Contract to Murder in Elizabethan England* (2001)
* *Vlad the Impaler: in Search of the Real Dracula* (2003)
* *Boudicca* (2004)
* *Cnut: Emperor of the North* (2005)
* *Spartacus: the Myth and the Man* (2006)
* *The Pocket Hercules* (2006)
* *El Cid: the Making of a Legend* (2007)
* *War Crimes: Underworld Britain in the Second World War* (2008)
* *A Brief History of Vampires* (2010)
* *Ripper Hunter: Abberline and the Whitechapel Murders* (2012)
* *A Brief History of Cleopatra* (2013)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:M. J. Trow|M. J. Trow]]» frå ,  den 4. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Britannia series official website 
* M. J. Trow at Fantastic Fiction
* T Squared Books official website
Varselfarge

**Varselfargar** er sterke, iaugefallande fargar som signaliserer at eit dyr er giftig, farleg eller uetande. Dei er særleg vanlege hjå insekt, ei gruppe som jo er svært artsrik – men finst òg hos m.a. slangar, frosk, padder og pattedyr. Det finst flest dyr med varselfargar i tropane, men ein finn òg mange på høgare breiddegradar. Mest kjent i Noreg er nok dei svarte og gule stikkvepsane. Også marihøner – som skil ut ei gul væske som fuglar set lite pris på – har varselfargar. Varselfargar fungerer i høve til predatorar som jagar eller orienterer seg ved hjelp av synet, t.d. fuglar, og dei finst vesentleg hos dagaktive dyr. I høve til dyr som maur og flaggermus har dei liten eller ingen verknad.

## Ikkje alle sterke fargar er varselfargar
Det finst fleire typar sterke fargar som ikkje er varselfargar:

* Mange fuglar i tropiske regnskogar har sterke fargar, ofte vakkert metalliske, men desse gjer dei ofte godt kamuflerte i dei naturlege miljøa deira. Det same gjeld nokre tempererte dyr, som grøn lauvgrashoppe.
* Ein del hanndyr har sterke fargar, særleg i paringstida, for å lokka til seg hoer.
* Mange dyr med sterke fargar etterliknar giftige, uetande eller farlege dyr med varselfargar (batesisk mimikry). Stikkvepsane blir etterlikna av blomsterfluger, glasvenger, ein del graveveps (t.d. biulven) m.fl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Varselfarge|Varselfarge]]» frå ,  den 4. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff