open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Denali nasjonalpark

**Denali nasjonalpark** ligg i det indre Alaska i området rundt Denali (Mount McKinley), det høgaste fjellet i Nord-Amerika. Nasjonalparken dekker 24&nbsp;585 km².

## Fauna
Denali er heim til mange av fugleartane og pattedyra i Alaska, inkludert ein solid bestand grizzlybjørn og svartbjørn. Flokkar med reinsdyr vandrar gjennom parken. Tynnhornsau (*Ovis dalli*) blir ofte sett i fjellsidene og det er elg i skogane. Det finst også ulv, gråhåra murmeldyr (*Marmota caligata*), arktisk jordekorn (*spermophilus parryii*), bever, pipehare, snøskohare, rev, mår, kanadisk gaupe og jerv i parken.

## Bakgrunnsstoff
* National Park Service: Denali National Park & Preserve
Espen Hammer

**Espen Hammer** () er ein norsk filosof og forfattar. Han er gjesteprofessor ved Temple University og professor ved Universitetet i Oslo. 

Hammer sine arbeider innanfor den post-kantianske tradisjonen i europeisk filosofi. Hans hovudinteresse knyter seg til modernitet og subjektivitet. 

## Bibliografi
* *Adorno and the Political (Thinking the Political)* Routledge 2005 ISBN 0-415-28913-0 
* *[[Theodor W. Adorno]]*. Gyldendal 2002 ISBN 82-05-30075-5 
* *Stanley Cavell Skepticism, Subjectivity, and the Ordinary* Polity Press 2002 ISBN 0-7456-2358-1 
* *Det indre moerke: Et essay om melankoli* Universitetsforlaget 2004
* *German Idealism: Contemporary Perspectives* (red.) Routledge 2007
* *Stanley Cavell: Die Unheimlichkeit des Gewohnlichen* (red.) Fischer Verlag 2002
Christopher Lambert

**Christopher Lambert** () er ein amerikanskfødd fransk skodespelar som fekk sitt store gjennombrot i 1986 som hovudrolleinnehavar i den britisk-amerikanske kultfilmen *[[Highlander]]* og dens oppfølgjarar.

## Bakgrunn
Lambert vart fødd i New York der faren var fransk diplomat for FN. Då han var to år flytta familien til Genève i Sveits og budde der fram til familien flytta tilbake til Paris då han var 16 år.

## Karriere
Lambert filmdebuterte i 1979 med ei lita birolle i den franske filmen *Ciao, les mecs*. I begynninga av 1980-talet medvirka han i ein del relativt ukjende franske filmar før han i 1984 fekk hovudrolla som Tarzan i den britiske eventyrfilmen **. Året etter hadde han ei sentral rolle i den franske dramathrilleren *[[Subway (1985)|Subway]]* før han i 1986 vekte stor oppsikt i rolla som Connor MacLeod i den britisk-amerikanske fantasy-filmen *[[Highlander]]*. Han hadde òg same rolle i to oppfølgjarar på 1990-talet og i TV-serien.

Lambert blei i 1986 tildelt César du cinéma for sine prestasjonar i *[[Subway (1985)|Subway]]*.

## Personlege tilhøve
Lambert var gift med Diane Lane frå 1988 til 1994 og fekk ei dotter med henne (f. 1993). 
Han var gift med Jaimyse Haft frå 1999 til 2000 og med Sophie Marceau frå 2012 til 2014.

Han er rekna som ein nær ven av Mario Van Peebles og Sean Connery.
Palaeognathae

**Palaeognathae** er den minste av to overordenar av moderne fuglar. Den andre overordenen er Neognathae. Til saman utgjer dei to kladene den biologiske underklassen Neornithes. 

*Palaeognath* kjem frå gammalgresk og tyder 'gammal kjeve' med referanse til skjelettanatomien av ganen, som er skildra som meir primitiv og krypdyrliknande enn hos andre fuglar. Det er ingen usemje om at Palaeognathae er dei mest «primitive» eller basale levande fuglane, men det er strid om det nøyaktige tilhøvet mellom dei og andre fuglar. Det er også fleire andre vitskaplege kontroversar om evolusjon.

Overorden Palaeognathae inneheld fire nolevande ordenar av strutsefuglar, fuglar utan flygeevne, samt ein orden av tinamuar med svak flygeevne. I tillegg reknast to ordenar av utdøydde artar som ein del av Palaeognathae, elefantfuglar og moafuglar. 

Av dei nolevande artane er det klassifisert mindre enn 50 artar av tinuamuar i ni slekter. Strutsefuglar samlar to strutseartar, to nanduar, tre kasuarar, emu og fem artar kiviar, til saman 13 artar strutseliknande fuglar, alle utan flygeevne. 

## Evolusjon og kladistikk

Kladogram basert på Mitchell (2014) med namn på kladar etter Yuri *et. al* (2013)

## Kjelder

;Referansar
Manawatu District

**Manawatu** er eit distrikt i regionen Manawatu-Wanganui på Nordøya på New Zealand. 

## Plassering
«The Manawatu», som distriktet til vanleg vert kalla, ligg sørvest på Nordøya, nær elva som har gjeve namn til det, Manawatu. Distriktet ligg nord for Wellington og strekkjer seg frå litt nord for busetnaden Himatangi i sør, til like sør for Mangaweka i nord, og frå Rangitikei River til Tararuafjella. Grensa mot sør følgjer Manawatu-elva, og distriktet omfattar ikkje området kring byen Palmerston North eller Ashhurst. Flatevidda i distriktet er 2 624 km².

## Populasjon
Folketalet i distriktet er 29 300 (estimat i juni 2008). Den største byen og setet for distriktsstyret er Feilding, som har eit innbyggjartal på . Mindre byar i distriktet er Halcombe, Himatangi, Bainesse, Bunnythorpe, Waituna West, Kimbolton, Apiti, Rangiwahia, Longburn, Rongotea, Pohangina, Tangimoana, Himatangi Beach og Sanson.

## Lokalstyre
Manawatu District vart danna ved samanslåing av dei tidlegare lokalstyrte områda (*counties*) Manawatu, Oroua, Kiwitea, Pohangina og ein del av Kairanga.

Distriktet er organisert i tre område (*wards*) som er:
* Feilding
* Kairanga
* Kiwitea-Pohangina

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manawatu District|Manawatu District]]» frå , den 2. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Historiske opplysingar om Manawatu District
Svein Urædd

**Svein Urædd** var eit målblad som kom ut i tidsrommet 1868–1870. Bladet kom ut ein gong i veka i Christiania. I 1871 starta bladet opp att under nytt namn; *Andvake*. Det stogga i juni det året. Mange av medarbeidarane kom til å arbeide vidare i Fram – eit vikoblad for målmenne og bondevenne, som Olaus Fjørtoft gav ut 1871-73.

## Kjelder
* Norsk Allkunnebok. Urædd" X. bandet, 1965

## Bakgrunnsstoff
*
Cheshire Cat

**Cheshire Cat** er studioalbumet som Blink-182 debuterte med 17. februar 1994. To av songane frå dette albumet, «Carousel» og «M+M's», dukkar opp på samlealbumet Greatest Hits. Singlane frå dette albumet er «M+M's» og «Wasting Time».

## Spor

Alle songane er skrivne av Mark Hoppus, Tom DeLonge and Scott Raynor

* Spora 1, 3, 5, 7, 10, 11, og 13, kjem opphavleg frå albumet *[[Albumet Buddha|Buddha]]*. 

## Medverkande
### Blink-182
* Tom DeLonge – vokal, gitar
* Mark Hoppus – vokal, bass
* Scott Raynor – trommer

### Andre
* Matt Houts – førespel på *«Ben Wah Balls»*
* Steve Kravac – teknikar
Sergej Beljavskij

**Sergej Ivanovitsj Beljavskij**  () var ein russisk/sovjetisk astronom. Han oppdaga fleire asteroidar og ein komet, C/1911 S3 (Beljawsky).

Beljavskij var fødd i Sankt Petersburg og var medlem i det sovjetiske vitskapsakademiet. Han observerte stjernehimmelen ved Simeiz-observatoriet på Krimhalvøya. Frå 1937 til 1944 var Beljavskij leiar av Pulkovo-observatoriet.

Beljavskij døydde i Sankt Petersburg.

## Fotnotar
Haldor Larsen Børve

**Haldor Larsen Børve** () var ein norsk arkitekt frå Ullensvang i Hardanger. 

Børve vart utdanna i bygningsteknikk ved Trondhjems Tekniske Læreanstalt 1877–80 og fullførte arkitektutdanninga si ved Polytechnische Schule i Hannover. Han etablerte eit eige arkitektkontor i Porsgrunn i 1889, og opparbeidde etter kvart ein stor praksis med bygging av ei lang rekkje kyrkjer, skular, sjukehus og andre private og offentlege bygg. 

Som fleire arkitektar i generasjonen sin avspegla Børve dei ulike arkitekturstrøymingane rundt hundreårsskiftet i verka sine. Dalen Hotel (1890–95) er oppført i 1800-talets sveitserstil, Porsgrunn rådhus (1904–05) i nyrenessanse, medan han i ei rekkje kyrkjebygg både gjorde seg nytte av eit nasjonalt formspråk og av jugendstilen. Børve teikna òg Hardanger Folkehøgskule på Lofthus i 1915, bygget brann i 1937.

Børve døydde i Porsgrunn i 1933.

## Kjelder
* Store Norske Leksikon om Børve; utdjuping. Forfattar: Trond Indahl.
* Generell artikkel om Børve

## Bakgrunnsstoff
Alterring

Ein **alterring** eller **altarring** er ein del av inventaret i mange kyrkjer og er der for å gje støtte og komfort når medlemmer av kyrkjelyden kneler framom alteret når dei skal motta nattverd. Alterringen er samansett av eit polstra trinn til å knele på og ein låg skranke til å stø seg på, og har ofte vore halvsirkel- eller hesteskoforma. Ho eller han som mottek nattverden kneler på utsida av skranken, vend mot alteret, medan presten er på innsida og deler ut vinen og brødet.

Å knele når ein mottok nattverd vart vanleg frå reformasjonshundreåret og utover. Alterringen kom til etter kvart, og ved starten av 1800-talet var det framleis mange norske kyrkjer som var utan alterring. 

Alterringen kan fort oppfattast som eit gjerde mellom kyrkjelyden og alteret og føre til at dei kjenner at dei ikkje har tilgang til altereret og området like framom det. Samstundes kan han vere til hinder for presten. I nyare norske kyrkjer vert det difor ofte ikkje laga noko fastmontert alterring. I staden vert det laga lause modular som kan takast fram når det er nattverd og elles vere unnarydda. Eller om det er fastmontert alterring, så er han oppbroten i fleire delar slik at det er opne rom der presten uhindra kan røre seg mellom alteret og resten av kyrkja, og slik at kyrkjelyden kan sjå at dei har full tilgang til alteret.

## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Suffiksveksling i fulfulde

**Suffiksveksling i fulfulde**

Nominalklassesuffiksa i fulfulde, som vi primært finn på substantiv, adjektiv og partisipp, varierer i form, her illustrert med fire substantiv i NGAL-klassen (suffiksa er skilde ut med ein bindestrek):

* *gerl-al* 'rapphøne'
* *jigaa-wal* 'gribb'
* *iloo-gal* 'fiskeørn'
* *jaaw-ngal* 'perlehøne'

Desse fire variantane utgjer dei fire *suffiksvekslingsstadia* til suffikset i NGAL-klassen. Dei fire stadia har desse namna:

* **-al** *nullstadiet*
* **-wal** *kontinuantstadiet*
* **-gal** *plosivstadiet*
* **-ngal** *prenasalstadiet*

Dei tre siste stadia, *kontinuantstadiet*, *plosivstadiet* og *prenasalstadiet*, kan jamførast med dei tre stadia i **. Her er eit oversyn over alle dei vekslingsrekkjene som finst ved nominalklassesuffiksa:

Det står *y / w* i kontinuantstadiet i Gi/e-rekkja. Vi finn *w* i Fuuta Jaloo- og Maasina-dialekten og *y* i andre dialektar. Det står *h / w* i kontinuantstadiet i K-rekkja. Vi finn *w* i Maasina-dialekten og *h* i andre dialektar. B-rekkja finst berre i Fuuta Jaloo- og Fuuta Tooro-dialekten.
Substantiv i fulfulde

**Substantiv i fulfulde**

Substantivet i fulfulde finst normalt i seks ulike former, her illustrert med substantivet RAWAANDU 'hund' i Aadamaawa-dialekten:

I tillegg finst ei noko mindre vanleg diminutiv-pejorativ eintalsform, i dette tilfellet *ndawaangum* 'liten fillehund'. Væsker og massar førekjem i ei eiga diminutiv-form, jamfør *dihal* 'litt vatn' til *ndiyam* 'vatn'. Av grunnklassane finst det 15 i eintal (klasse nummer 1, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 og 16) og 3 i fleirtal (klasse nummer 2, 17 og 18). Eit substantiv opptrer i maksimalt éin eintals grunnklasse og éin fleirtals grunnklasse. Nokre substantiv, i fyrste rekkje lånord, har ikkje noko suffiks som viser kva eintals grunnklasse dei høyrer til, og det er nominalklassekongruensen ved adjektiv, partisipp, determinativ og pronomen som fortel kva eintals grunnklasse eit substantiv høyrer til.

Alle dei 24 nominalklassane (nom.kl.) har ei relativt veldefinert prototypisk tyding; jamfør artikkelen Nominalklassesemantikk i fulfulde.
Tomas Colin Archer

**Tomas Colin Archer** () er ein norsk generalløytnant. Han har hatt ei rekkje stillingar i Forsvaret og har fått fleire utmerkingar for leiarskapen sin. Archer er uteksaminert frå Flygeskulen (1971), Luftkrigsskulen (1977), Luftforsvarets stabsskule I og II (1984), hovudkurset på Forsvarets høgskule (1996) og Royal College of Defence Studies (1999).

Tomas Colin Archer arbeidde som generalinspektøren for Luftforsvaret (GIL) i åra 2000–2004. I jobben som GIL vann Archer i 2003 ein internasjonal pris for resultata han oppnådde med leiingsverktøyet balansert målstyring (BM). Etter perioden som GIL overtok han som øvste sjef for Fellesoperativt hovudkvarter (FOHK). 

Tomas Colin Archer har også fått andre utmerkingar for leiareigenskapane sine i Forsvaret. Han vart tildelt «Årets likestillingspris 2002» og fekk også utmerkinga som «Årets leiar i staten 1998». Den siste fekk han som sjef for Bodø hovudflystasjon i åra 1996–1999. Archer har tidlegare også hatt jobben som sjef for jagarflyskvadronen 334-skvadronen (1984–1989).

26. januar 2006 overtok Archer jobben som generalsekretær i Flyktningehjelpen. Denne jobben hadde han fram til 1. januar 2008. Sidan januar 2008 har han vore styreleiar i stiftinga Norsk Luftfartsmuseum og Norsk Luftfartssenter Bodø a/s. Tomas Colin Archer er også medlem av Utvalet for tryggleik, nedrusting og internasjonale spørsmål og Fagleg råd for statleg leiarskap.

Tomas Colin Archer er oldebarn av den kjende skipsbyggjaren Colin Archer. Archer er oppvoksen i Stavern, men bur i Moss, er gift med Kari Archer og har to ungar. Ved kommunevalet i 2007 vart han vald inn i kommunestyret i Moss for Arbeidarpartiet, og sidan 2008 har han vore leiar for Moss Ap.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Archer, Tomas Colin» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)

### Fotnotar
Slektskap mellom fulfulde og andre språk

**Slektskap mellom fulfulde og andre språk**
Fulfulde blir rekna til undergruppa Senegal-språk i den nordlege greina av dei atlantiske språka, som utgjer ei hovudgrein av språkfamilien niger-kongo.

## Dei atlantiske språka
Sapir (1971) klassifiserer dei atlantiske språka som vist under, og denne klassifikasjonen har blitt ståande:

Tabellen viser at fulfulde er nærmast skyldt språket serer, som blir snakka i Senegal og Gambia.
## Niger-kongospråka
Dei atlantiske språka utgjer på eitt eller anna nivå ei grein av niger-kongospråka. 
### [[Joseph H. Greenberg]]
Greenberg (1963) kalla niger-kongospråka for *[[niger-kordofansk]]*, som han delte i to hovudgreiner, *[[kordofansk]]* og *niger-kongo*. *Niger-kongo* delta han så inn i seks jamstilte undergrupper. Den fyrste av dei kalla han *[[vestatlantisk]]* (*West Atlantic*), som vi no kallar *[[atlantisk]]*:

### [[Kay Williamson]] og [[Roger Blench]]
Williamson og Blench (2000) deler niger-kongospråka i dei same to hovudgreinene som Joseph H. Greenberg, men kallar greinene høvesvis *[[kordofansk]]* og *[[mande-atlantisk-kongo]]*. Den sistnemnde greina deler dei i tre, *[[atlantisk]]*, *[[mande]]* og *[[ịjọ-kongo]]*. Den sistnemnde gruppa svarar til *[[gur]]*, *[[kwa]]*, *[[benue-kongo]]* og *[[adamawa-ubangi]]* hos Greenberg, men inndelinga deira av denne "resten" – som ikkje er relevant å drøfte her – er heilt annleis.

## Fotnotar
Adamseple

**Adamseple** (lat. *prominentia laryngea*) er namnet på eit område på strupehovudet danna av dei to sideplatene av skjoldbruskkjertelen. Namnet skuldast at dei er meir iaugefallande hjå menn enn hjå kvinner. Adamseplet vert ofte større og meir markert hjå gutar etter at dei har gått gjennom stemmeskiftet i puberteten, jamvel jenter får litt større adamseple då. Det er ikkje alltid så at ein person med stort adamseple har djup røyst, men det er ofte slik, då både storleiken på adamseplet og lengda på stemmebanda (stemmeleppene) vanlegvis følgjer storleiken på strupehovudet, og di lengre stemmeband, di djupare røyst.

Det jødiske skriftet Talmud (ikkje Bibelen) fortel at Adam sette delar av eit eple frå Kunnskapens tre i halsen då han skjønte at han hadde synda. Tilsvarande nemningar finst mellom anna på engelsk «Adam's apple», fransk «pomme d'Adam» og hebraisk «Tappuah ha-Adham».

Adamseple (*Citrus medica* var. *[[ethrog]]*) er også namnet på ein varietet av sukatsitron (*Citrus medica*). På somme andre språk har ein eit tilsvarande namn som «Adamseple» på frukta *Citrus lumia* var. *pomum Adami* (ein hybrid av sitron og pomelo), ei sitrusfrukt som veks på Kérkyra og i Sør-Italia. Namnet skuldast nokre små søkk frukta har i skalet, dei kan minne om merke etter tenner, og har då mint folk på forteljinga om Adam og eplet.
Bollnäs kommun

**Bollnäs kommun** er ein kommune i Gävleborgs län i Sverige. Kommunen grensar til fem andre kommunar i Gävleborgs län, Hudiksvalls kommun i nordaust, Söderhamns kommun i aust, Ockelbo kommun i sør, Ovanåkers kommun i vest og Ljusdals kommun i nord. I tillegg grensar han til Falu kommun i Dalarnas län i sørvest. Administrasjonssenteret i kommunen er Bollnäs.

Landskapet i Bollnäs er skogkledt, kupert og vassrikt landskap. Elvane Voxnan og Ljusnan møtast i kommunen. Når det gjeld næringsliv, er kommunen dominert av teneste- og servicenæringar. Det er også noko industri, og då særleg verkstadindustri, i Bollnäs kommun.

## Administrativ historikk
I 1863 vart seks *[[landskommune|landskommunar]]*, altså like mange som det hadde vore sokn, oppretta på det området som i dag er Bollnäs kommun då kommunalforordningane tredde i kraft. I 1888 vart Bollnäs *[[municipalsamhälle]]* innlemma i Bollnäs landskommun, og i 1906 braut municipalsamhället ut av kommunen og oppretta Bollnäs *[[köping]]*. Året etter vart Arbrå municipalsamhälle innlemma i kommunen med same namn.
Nokre år seinare, i 1919, vart Björkhamre municipalsamhälle innlemma i Bollnäs landskommun, men braut allereie i 1923 ut for å opprette Björkhamre köping. I 1942 vart dei to köpingane slått saman og Bollnäs *[[by|stad]]* vart oppretta.

Kommunereforma i 1952 gjorde til at Undersvik vart innlemma i Arbrå landskommun, medan Segersta vart innlemma i Hanebo landskommun. Bollnäs stad vart ikkje påverka på dette tidspunktet, men i 1959 vart landskommunen innlemma i byen. I vart 1971 *einskapleg kommunetype* innført, og Bollnäs stad vart Bollnäs kommun. I 1974 vart endå meir innlemma i Bollnäs kommun, då Alfta, Arbrå, Hanebo og Rengsjö. Men etter berre tre år, vart i 1977 Alfta församling overført til Ovanåkers kommun.

## Kommunevåpenet
Blasonering: *På blå bakgrunn, ei trane av sølv med isse, bein og nebb i raudt som held ein raud stein i den oppløfta høgrefoten sinm, og står ovanfor to bølgjeforma strekar av sølv.*

For Bollnäs *stad* vart det i 1943 fastsett eit våpen som inneheldt ei trane (teken frå eit soknsegl frå 1600-talet) og eit hjul, som symboliserte jernbana. Etter kommunesamanslåinga vart våpenet endra (jernbana vart ikkje sett på som like viktig då), og dei to bølgjestrekane som syboliserer elvane Ljusnan og Voxnan kom med. Våpenet vart regstrert i Patent- och registreringsverket i 1976. Bølgjestrekane kjem opphavleg frå våpenet til Alfta, og vart henta inn i den korte perioden Alfta var innlemma i Bollnäs.

Fil:Bollnäs stad vapen.svg|Våpenet til Bollnäs *stad*
Fil:Bollnäs landskommun vapen.svg|Våpenet til Bollnäs *landskommun*
Fil:Alfta vapen.svg|Våpenet til Alfta


## Tettstader
Det er åtte tettstader i Bollnäs kommun.

Tettstadene i tabellen er ordna etter innbyggjartal per 31. desember 2005. Administrasjonssenteret er utheva.

## Kjelder
* «Bolnäs kommun» på Wikipedia på svensk.
* «Bollnäs» på Store Norske Leksikon.

## Fotnote
Kristi fødsel

**Kristi fødsel** er utgangspunktet for den tidsrekninga som vert nytta i det meste av verda, og har utspring i kristendommen. Årstal vert oppgjeve som anten før Kristi fødsel (***f.Kr.***) eller etter Kristi fødsel (***e.Kr***). Dersom eit årstal ikkje har noka slik presisering, er det alltid tale om tida etter Kristi fødsel.

**A.D.** eller **AD**, som står for ***Anno Domini*** (latin: «i Herrens år») eller *Anno Domini Nostri Iesu Christi* «i vår Herres, Jesu Kristi, år», viser til året etter Kristi fødsel.

## Kyrkja og tidsrekninga

Tidsrekninga legg til grunn eit historisk år for Jesu Kristi fødsel som forskinga seinare har kome til var noko for seint. Han vart mest sannsynleg fødd i tida frå år 4 til 6 år før «år null» (sjå tidspunktet for Jesu Kristi fødsel).

Denne tidsrekninga vart føreslege av munken Dionysius Exiguus i år 525, men var ikkje innført før på 700-talet. I byrjinga vart denne tidsrekninga mest nytta ved pavehoffet i Roma, men etter kvart fekk ho større utbreiing og fortrengde på 900-talet og 1000-talet dei andre tidsrekningane i Vest- og Sentral-Europa. Tidlegare nytta ein i store delar av Europa ei tidsrekning som tok utgangspunkt i dagen då den romerske keisaren Diokletian tok over keisartrona, (20. november 284).

I mellomalderen og renessansen hadde ein på latin ikkje noka tilsvarande nemning som *Anno Domini* for tida før Kristi fødsel, i det heile er den engelske munken Beda den fyrste til å peike ut eit år som eit som låg i tida «før Kristi fødsel». Han nytta nemninga *ante incarnationis dominicae tempus* («før tida då Herren vart lekamleggjort») i verket *[[Historia ecclesiastica gentis Anglorum]]* (I.2) i 731. Dei fleste tilsvarande tidlege nemningane på latin tok utgangspunkt i lekamleggjeringa av Kristus (*incarnatio Christi*) eller då svangerskapen tok til (*conceptio Christi*), ikkje fødselen hans ni månader seinare.

## Nummerering av år
Tidsrekninga vart innført utan noko år 0, det vil seie at ein i staden for år 0 før og år 0 etter Kristi fødsel kalla det for «fyrste år før Kristi fødsel» bakover til eitt fullt år, og «fyrste år etter Kristi fødsel» fram til eitt fullt år. Ein hadde enno ikkje noko omgrep for talet eller mengda «null» (det tydde berre «ingenting»), difor hadde ein heller ikkje noko eige talsymbol for det blant romartala. Denne tenkjemåten høver godt med førestillinga om talrekka, der null berre er eit punkt midt mellom –1 og 1. Ein får då denne årrekka: 

Dette skapte ein del diskusjon ved overgangen frå år 1999 til 2000, då dette vart feira som «2000 år sidan Kristi fødsel», medan det eigentleg var 1999 år sidan «nullpunktet».

I astronomisk tidsrekning er det upraktisk å ikkje ha eit år 0. Ein har derfor lagt til eit år 0 før år 1 e.kr. Vidare vert det nytta eit minusteikn «–» for å oppgje år før Kristi fødsel, ikkje «f.kr.» . Dette fører til ein skilnad på eitt år for alle år før Kristi fødsel. Til dømes: –1 tilsvarar år 2 f.kr.

## Referansar

## Sjå også
* ISO 8601

## Bakgrunnsstoff
* Nettside som diskuterer problemet med år 0
Dude Ranch

**Dude Ranch** er det andre studioalbumet frå Blink-182, og vart lansert 17. juni 1997. Dette er det siste albumet med Scott Raynor som trommeslagar. Singlane frå albumet, «Dammit» og «Josie», hjelpte gruppa å oppnå popularitet for eit større publikum. Dude Ranch har selt over ein million eksemplar.

## Spor

Alle songane er skrivne og komponert av Mark Hoppus, Tom DeLonge og Scott Raynor.

## Medverkande
### Blink-182
* Mark Hoppus - vokal, støttevokal, bass
* Tom DeLonge - vokal, støttevokal, gitar
* Scott Raynor - trommer, perkusjon
### Produksjon
* Mark Trombino - produsent, piano, klaviatur, opptak, miksing
* Donnell Cameron - miksing («Pathetic», «Boring», «Enthused», «Josie», «A New Hope» og «I'm Sorry»)
* Tim Stedman - kunstretning, utforming
* Lou Beach - plateomslag
* Ashley Pigford - utforming
* Steve Shea - foto av musikkgruppa
* Victor Gastelum - dekor av plata
* Brian Gardner - ferdigstilling
Care of

***Care of*** eller *c/o* i ei postadresse syner kven som skal motta posten på vegner av den eigentlege mottakaren og ta vare på posten eller bringe han vidare. Slik adressering vert særleg nytta når mottakaren ikkje har fast adresse, er mellombels utan adresse, er på vitjing hjå nokon, eller bur på ein stad utan fast postombering.
Apsis

:*Sjå også [[Apsis i astronomi]].*

**Apsis** eller **apside**, frå gresk *hapsos*, «artikulasjon», «tilføying», er ei halvsirkelforma utviding av ein bygning. Vanlegvis har tilføyinga også ein kvelv forma som ein halvkuppel.

Apsis vart nytta i kortveggen på den antikke romerske basilikaen. I kyrkjearkitekturen er apsis nytta som koravslutning.
Arkade

:*Arkade kan og tyda [[arkadespel]].*

**Arkade** av latin *arcus*, boge er ei bogerekkje på ein frittståande søylerad. Arkadar kan også vere eit inntrukke felt på ein vegg, nytta som arkitekturornamentikk, og vert då kalla *blindarkade*. Bogene kan då stå tett inntil kvarandre eller overskjere kvarandre, og vert då kalla *kryssbogearkadar*.

I kyrkjearkitektur frå mellomalderen dannar arkaden den nedste etasjen i midtskipsveggen, triforium den midtre, og klerestorievindauga den øvste etasjen.

Utrykket *arkade* vert også nytta om ein overdekt gang, som også vert kalla *[[galleri]]*, og som er open på ei eller fleire sider gjennom ei arkaderekkje.

## Bakgrunnsstoff

fil:Takiyya as-Süleimaniyya Mosque 01.jpg|Arkade er eit viktig element i muslimsk arkitektur, som i Tekkiye-moskeen i Damaskus.
fil:Blue Mosque Courtyard Arcades Wikimedia Commons.JPG|Arkade i Den blå moskeen i Istanbul.
Fil:Coupe.nef.eglise.Saint.Denis.png|Midtskipsveggen i St.Denis, som syner arkadar, triforium og klerestorium
Fil:Arcature.eglise.Sainte.Madeleine.Chateaudun.png|Blindarkade frå St. Madeleine Chateaudun
Ad hoc

**Ad hoc**, frå latin, tyder «til dette (formålet)». Uttrykket vert nytta for å om noko som ikkje skjer på prinsipielt eller generelt grunnlag, men vert gjort med utgangspunkt i ein særskild situasjon, til dømes ei *ad hoc-løysing*, eit *ad hoc-utval*, ein *[[ad hoc-hypotese]]*.

## Sjå også
* Adhockrati
Ad hoc-hypotese

**Ad hoc-hypotese** er ein hypotese som har som einaste formål å redde ein annan hypotese eller teori når ein må forklare data som motseier den opphavlege teorien. Ein ad hod-hypotese vil korkje gjere teorien enklare eller føre fram til nye forutseiingar, men konstruerer påstandar som gjeld berre i dette eine særtilfellet for at teorien likevel skal stemme overeins med observasjonane. Sjølv om det ofte vil vere best å revidere teorien, hender det at ein ad hoc-hypotese syner seg å vere den rette forklaringa, det er altså ikkje alltid ein veg utanom.

## Kjelder
Neognathae

**Neognathae** er fuglar av underklassen Neornithes i klassen Aves. Neognathae femnar om praktisk talt alle nolevande moderne fuglar. Nolevande artar utanfor Neognathae er dei i systertaksonet Paleognathae, det vil seie struts og strutseliknande fuglar samt dei flygedyktige tinamufuglar.

Neognathae har samansmelta handflate, *[[metacarpal]]*, ein forlenga tredje finger, og 13 eller færre ryggvirvlar. Dei skil seg frå Paleognathae i eigenskapar som kjevestrukturen. *Neognathae* tyder 'ny kjeve', men ironisk nok synast det som «dei eldre» Paleognath-kjevane er blant dei få *[[Apomorfi|apomorfe]]* trekk, det vil seie «meir avanserte» i Paleognathae samanlikna med Neognathae.

Det er over 10&nbsp;000 artar av Neognathae. Sidan slutten av krittida, frå dei tidlegaste fossila er kjende, har dei oppnådd eit forundrande mangfald av utforming, spesielt av nebb og føter, funksjon og åtferd som vi ser i dag. Passeriformes, sporvefuglar, er den største ordenen av landvirveldyr, han inneheld rundt 60 % av nolevande fuglar. Kladen sporvefuglar har dobbelt så mykje diversitet som gnagarar og ca. fem gonger mangfaldet av ordenen flaggermus, den største ordenen av pattedyr. Samtidig finst det særs små ordenar av fuglar, vanlegvis artar med uklåre slektstilhøve til andre, som til dømes den rare hoatzin. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Neognathae|Neognathae]]» frå ,  den 3. juni 2009.*
Arabiske tal

**Arabiske tal** eller **arabartal**, formelt sett **hindu-arabiske tal** er det vanlegaste symbolsystemet for representasjon av tal i verda. Utviklinga og spreiinga av dette talsystemet er rekna som eit av dei viktigaste framstega i matematikken. Dei stammar frå India og vart ført til Europa av arabarane der dei frå 1100-talet etter kvart vart spreidd. I tidlegare litteratur vert dei stundom òg kalla *indiske tal*. 

## Sjå òg
* Tal
Lodve Solholm

**Lodve Solholm** () er ein norsk politikar for FrP, og fylkesmann i Møre og Romsdal frå  2009 til 2018.

Solholm tok lærarskuleeksamen i 1972 og tok statsvitskap grunnfag ved Høgskolen i Molde i 1995.

Han var etatsjef for opplæring, kyrkje og kultur i Ørskog kommune 1995-1997 (permisjon frå 1997).

Han vart innvald på Stortinget frå Møre og Romsdal i 1989. Han var president i Lagtinget i perioden 2001-2005. Som stortingsrepresentant var han medlem i Løvebakken mållag. Solholm vart i statsråd 19. desember 2008 utnemnd til ny fylkesmann i Møre og Romsdal, han tok over embetet Ottar Befring då stortingsperioden gjekk ut. Solholm er styreleiar i Nynorsk kultursentrum og var styreleiar i Allkunne AS 2014-2016.

## Stortingets presidentskap
* 1997–2001: 2. varapresident i Stortinget
* 2001–2005: president i Lagtinget
* 2005–2009: 2. varapresident i Stortinget

## Stortingskomitear
* 1989–1993 nestleiar av Samferdselskomiteen fra 11. januar 1991, medlem av Kommunal- og miljøvernkomiteen til 11. januar 1991, sekretær for Valkomiteen
* 1997–2001 nestleiar av Kommunalkomiteen, medlem av Fullmaktskomiteen
* 2001–2005: medlem av Næringskomiteen, varamedlem av Den utvida utenrikskomiteen, 2. nestleiar av Fullmaktskomiteen, varamedlem av Valkomiteen
* 2005–2009: leiar av Kontroll- og konstitusjonskomitéen, 1. nestleiar av Fullmaktskomiteen

## Kommunalpolitisk aktivitet
* Medlem av Ørskog kommunestyre 1977–1979, 1979–1983, medlem Ørskog formannskap 1983–1987, 1987–1989
* Medlem av Ålesund bystyre 1999–2003, 2003–2007, 2007–2011, varaordførar 2007–2011

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lodve Solholm|Lodve Solholm]]» frå ,  den 3. juni 2009.*  

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Solholm ny fylkesmann i Møre og Romsdal
* Stortinget.no – Biografi
*Framstegspartiet – Biografi
Byparken i Mosjøen

**Byparken i Mosjøen** er ein park i sentrum av Mosjøen, sør for Mosjøen vidaregåande skole. Parken vart etablert i tida 1900-1905 som eit klassisk hageanlegg med element frå ulike epokar innan hagekunsten. Etter plan utarbeidd av Sverre Pedersen 1925 vart parken utvida til det arealet han har i dag. Parken vart freda av Riksantikvaren som kulturminne i 2009, ei freding som vart markert som ein del av feiringa av kulturminneåret 2009. 

Gjennom eit arbeid som vart sluttført i 2008, vart halvdelen av parken restaurert med utgangspunkt i bilete og teikningar av parken slik han var i 1905. Ein fjerdedel av parken vart restaurert i samsvar med planane for parken i byplanen av 1948, og ein fjerdepart er utbygd i samsvar med moderne parkideal. Eit fjerde element i parken er paviljongen frå byplanen av 1925. Restaureringa av parken er leia av bygartnar Ragna Berg. Arbeidet er mellom anna finansiert ved at organisasjonar og einskildpersonar har betalt for utplanting av tre i parken. 

## Bakgrunnsstoff
*Byparken i Mosjøen freda frå Riksantikvaren
*
Karin Andersen

**Karin Andersen** () er ein norsk politikar og stortingsrepresentant for Sosialistisk Venstreparti som er kjend for innsatsen sin for kampen mot fattigdom og inkludering av ulike grupper i samfunnet. Ho vart vald inn på Stortinget frå Hedmark fylke i 1997, og var vararepresentant i perioden 1989–1993. Andersen er busett i Hamar.

Karin Andersen arbeidde som barnehageassistent frå 1977 til 1997, og studerte i vaksen alder samfunnsplanlegging ved Universitetet i Tromsø (1996) og Høgskolen i Lillehammer (1996–1997). 

På Stortinget har ho vore medlem av Fullmaktskomiteen (1997–2001), Kommunalkomiteen (1997–2001 og 2001–2005), Valkomiteen (2001–2005), Den utvida utanrikskomiteen (2001–2005) og leiar av Arbeids- og sosialkomiteen (2005–2009). I perioden 2009–2013 er ho fyrste nestleiar i Arbeids- og sosialkomiteen. Frå 1999 til 2005 var Andersen parlamentarisk nestleiar i SV.

Andersen var fylkestingsmedlem frå 1987 til 1995, og fylkesvaraordførar i Hedmark i perioden 1991–1995. Ho var medlem av Kongsvinger kommunestyre frå 1983 til 1997, éin av periodane (1987–1991) var ho også formannskapsmedlem. Andre politiske verv ho har hatt er leiar av Hedmark SV (1986–1987) og medlem av hovudstyret (1985–1987), landsstyret (1985–1988 og 1995–1996) og sentralstyret (1995–1996) i SV.

Ho fekk Klar Tale-prisen i 1998, for å setje det vanskelege offentlege språket på dagsorden, og prisen Årets Fattigmann i 2008, for bidraget hennar til kampen mot fattigdom.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Karin» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
* Biografi på Stortinget.no

### Fotnotar
Hans Rasmus Astrup

Namnet **Hans Rasmus Astrup** kan vise til to ulike personar:
* Hans Rasmus Astrup (1939–), norsk skipsmeklar og kunstsamlar
* Hans Rasmus Astrup (1831–1898), norsk industrigründer, filantrop og Venstre-politikar.
Høgskulereforma

**Høgskulereforma** var namnet på prosessen der 98 mindre statlege høgskular med verknad frå 1. august 1994 blei slått saman til 26 større einingar.

I tillegg blei ei rekkje kunstfagutdanningar samla i to kunsthøgskular, ein i Bergen og ein i Oslo. 

Målet med reforma som blei initiert av dåverande statsråd Gudmund Hernes var at høgskulane skulle drivast meir effektivt med hjelp frå stordriftsfordelar. 

Hernes leia før han blei statsråd det offentlege utvalet som i NOU 1988:28 *Med viten og vilje* lanserte tanken om samanslåing og samlokalisering av høgskulane. Han ville at lærarkrefter som tidlegare blei brukt til administrative oppgåver heller skulle setjast til undervising og forsking. Stortingsmelding nr 40 (1990-91) *Fra visjon til virke, om høgre utdanning* frå Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet blei lagt fram av Hernes som statsråd.

Ei evaluering av reforma frå Norsk institutt for forsking og utdanning etter fem år slo fast at den ikkje hadde lykkast med måla og at den meir effektive drifta som blei målt i stor grad kom som ei følgje av lågare statlege løyvingar, og ikkje meir effektiv drift. Reforma gav dessutan faglærarane meir administrativt arbeid.

Høgskulereforma førte til at kvart fylke fekk kvar sin høgskule, sett bort frå Agderfylka som delte ein skule. Fleire fylke hadde fleire høgskular, der Møre og Romsdal og Nordland toppa med tre kvar. 

## Sjå også
* Høgare utdanning i Noreg
Helsepersonellova

**Lov om helsepersonell m.v.** (helsepersonellova, forkortet hlspl.) av 2. juli 1999 er ei lov som regulerer verksemda, pliktene og rettane til helsepersonell og verksemder som yter helsehjelp Noreg.

Lova sitt formål er å bidra til tryggleik for pasientane og kvalitet i helsetenesta, og tillit til helsepersonell og helseteneste. Mange av reglane i lova blir forvalta av Helsetilsynet i fylket og Statens helsetilsyn. 

## Oppheving av andre lover
Helsepersonellova § 77 oppheva frå den tida lova vart sett i kraft ei rekkje andre lover som omhandla ulike grupper av helsepersonell:
*Lov av 13. juli 1956 om fysioterapeuter og mensendiecksykegymnaster
*Lov av 8. januar 1960 nr. 1 om godkjenning av sykepleiere
*Lov av 11. juni 1971 nr. 54 om ortopediingeniører og om omsetning av ortopediske hjelpemidler
*Lov av 23. juni 1972 nr. 69 om offentleg godkjenning av pleiarar i psykiatriske sjukehus
*Lov av 9. mars 1973 nr. 13 om godkjenning m.v. av psykologer
*Lov av 14. juni 1974 nr. 47 om godkjenning m.v. av helsepersonell
*Lov av 13. juni 1980 nr. 42 om leger (legeloven)
*Lov av 13. juni 1980 nr. 43 om tannleger (tannlegeloven)
*Lov av 26. april 1985 nr. 23 om jordmødre (jordmorloven)

## Bakgrunnsstoff
*Helsepersonelloven
Distriktshøgskule

**Distriktshøgskule** (DH) var desentraliserte utdanningsinstitusjonar som gav tilbod om ulike typar utdanning på høgskule- og universitetsnivå, ofte i kombinasjon med andre studium. Studia varte som oftast i to eller tre år. Skulane blei oppretta etter forslag frå Ottosenkomiteen. Stortinget vedtok prøvedrift tre stadar allereie frå 1969, i Stavanger, Molde og Kristiansand. Skuleslaget gjekk over til permanent drift i 1975. I 1994 blei distrikshøgskulane slått saman med andre statlege høgskular til 26 statlege høgskular.

## Sjå også
* Høgskular i Noreg

## Bakgrunnsstoff
* Anne Lise Jorstad. *Biblioteket i distriktshøgskolen, de seks første distriktshøgskolebibliotekene fra 1969 til idag og deres plass i et desentralisert høgre utdanningssystem*. Lillehammer: Oppland DH, 1979
* Fra distriktshøgskole til universitet  (Fagbladet Forskningspolitikk 03/06)
Rudolf Christoph Eucken

**Rudolf Christoph Eucken** () var ein tysk filosof, vinnar av Nobelprisen i litteratur i 1908. 

Eucken var fødd i Aurich. Han blei utnemnd til professor i filosofi i 1871 i Basel og 1874 i Jena. 

Eucken tok opp etikk og religion. Han la fram ein metafysisk, etisk idealisme og gjekk imot materialistisk naturalisme og positivisme. Eucken omsette og tolka Aristoteles. Han fekk innverknad på Max Scheler og Oswald Spengler.

Eucken døydde i Jena.

## Bibliografi
* *Die Lebensanschauungen der großen Denker* (1890) 
* *Der Kampf um einen geistigen Lebensinhalt* (1896) 
* *Der Wahrheitsgehalt der Religion* (1901) 
* *Grundlinien einer neuen Lebensanschauung* (1907) 
* *Der Sinn und Wert des Lebens* (1908) 
* *Geistige Strömungen der Gegenwart* (1908) 
* *Können wir noch Christen sein?* (1911) 
* *Present Day Ethics in their Relation to the Spiritual Life* (1913) 
* *Der Sozialismus und seine Lebensgestaltung* (1920)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rudolf Christoph Eucken|Rudolf Christoph Eucken]]» frå , den 4. juni 2009.* 
 
*
Enema of the State

**Enema of the State** er et tredje studioalbumet frå Blink-182, sloppe den 1. juni 1999. Singlane som kjem frå albumet er «What´s My Age Again», «All the Small Thigs» og «Adam´s Song».

Albumet har selt over 15 millionar eksemplar, som gjer dette er den mestseljande plata til Blink-182.

## Spor

## Medverkande
### Blink-182
* Mark Hoppus (*bass, solovokal*)
* Tom DeLonge (*gitar, støttevokal*)
* Travis Barker (*trommer*)

### Produksjon
* Brian Gardner (*ferdigstilling*)
* Jerry Finn (*produsent, miksar*)
The Mark, Tom, and Travis Show: The Enema Strikes Back

**The Mark, Tom, and Travis Show: The Enema Strikes Back** er eit konsertalbum laga av Blink-182, som vart utgjeve den 6. november 2000 i Storbritannia og den 7. november i USA.
## Spor

* Songane «Dick Lips» og «Blow Job» fekk ei namnendring grunna sensur frå plateselskapet, og blei døypt om til «Rich Lips» og «Blew Job».
Take Off Your Pants and Jacket

**Take Off Your Pants and Jacket** er det fjerde studioalbumet frå Blink-182, utgjeve den 12. juni 2001. Singlane frå albumet er «First Date», «The Rock Show», «Stay Together for the Kids» og «Anthem part Two».

Albumet har selt over 12 millionar eksemplar, som gjer dette til det nest mestseljande albumet til gruppa.

## Spor

## Medverkande
### Blink-182
* Tom DeLonge (*solovokal, gitar*)
* Mark Hoppus (*støttevokal, bass*)
* Travis Barker (*trommer*)

### Produksjon
* Jerry Finn (*produsent*)
* Tom Lord-Alge (*miksing*)
* Joe McGrath (*teknikar*)
* Brian Gardner (*ferdigstilling*)
Narkotikalista

**Narkotikalisten** er kortnamnet til **Forskrift 1978-06-30 nr. 08: Forskrift om narkotika m.v.** Dette dokumentet lister opp alle narkotiske stoff det er straffbart å bruka i Noreg bortsett frå i medisinsk samanheng.

Helsdirektoratet har fullmakt til å føre opp nye stoff på lista.

## Bakgrunnsstoff
* Narkotikalista ved Lovdata
Torbjørg

**Torbjørg** er eit opphavleg norrønt kvinnenamn, *Þorbjorg*, sett saman av gudenamnet Tor og *[[bjørg|bjǫrg]]*, 'hjelp, vern, berging'. Torborg er ei anna namneform. Torbjørg har namnedag den 5. juni.

## Namneberarar
* Torbjørg Utne (1812-1903), norsk hotellvertinne kjend som «Mor Utne»
* Torbjørg Lie (1856-1924), norsk gardkone og skribent
* Torbjørg Aamlid Paus (1923-2001), norsk kvedar og dansar

## Kjelder
*
Torben

**Torben** er eit mannsnamn, ei dansk form som gjennom *Thorbern* blei avleidd av *Thorbernus*, ei latinifisert form av Torbjørn. Dette namnet er sett saman av det norrøne gudenavnet *Þórr*, Tor, og *bjǫrn*, 'bjørn'.

Torben og Torbjørn har begge namnedag den 5. juni.

## Namneberarar
* Torben Jensen (f. 1944), dansk skodespelar
* Torben Wisborg (f. 1956), norsk lege
* Torben Grael (f. 1960), brasiliansk seglar
* Torben Giehler (f. 1973), tysk-amerikansk målar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torben|Torben]]» frå , den 4. juni 2009.*
Hjernen er alene

***Hjernen er alene*** er eit studioalbum frå deLillos, utgjeve i 1989.

## Spor

På LP- og kassett-versjonen av albumet er i tillegg «Utkaster» med. Denne er ikkje tilgjengeleg på CD i studioversjon, men han er med på *[[Mere]]* i liveversjon.
Monoftong

Ein **monoftong** er ein enkel vokallyd der artikuleringa på byrjinga og slutten av vokalen er lik. Han skil seg frå ein diftong som kombinerer to vokallydar. Sistelyden i ordet *ta* er til dømes ein monoftong, medan sistelyden i *tei* er ein diftong.

Ordet stammar frå gresk *monophthongos* (μονόφθογγος), 'enkelnote'.

## Sjå og
* diftongering
* monoftongering
* triftong

## Kjelder
Suser avgårde

***Suser avgårde*** er debutalbumet til rockegruppa deLillos. Albumet vart gjeve ut 9. september 1986. Kjende låtar er «Min beibi dro av sted» og «Tøff i pyjamas». Alle låtane er skrivne og sungne av Lars Lillo-Stenberg.

I samband med 20-årsjubileumet til deLillos i 2005, vart albumet gjeve ut på nytt i ei nymastra og utvida utgåve som *[[Suser avgårde deluxe edition]]*.

## Spor
# «Min beibi dro avsted»
# «Mine øyne»
# «Tøff i pyjamas»
# «Nå som vi alle sammen er forskjellige»
# «Knut (er det sandt?)»
# «Siste sommerferiedag»
# «Finnes det en kvinne»
# «Full, men pen»
# «La la la»
# «Livet er en liten dings»
# «Hei, jeg er tilbake»
# «Suser avgårde alle mann»
# «Fugl i bur» (bonusspor på CD-utgjevinga)
# «Johnny Fredrik»(bonusspor på CD-utgjevinga)
Nils-Tore Andersen

**Nils-Tore Andersen** () er ein norsk organisasjonsleiar. Han har mellom anna vore innom Indremisjonen, Misjonsselskapet, Misjonsalliansen, Kulturrådet, styret i NRK og Forleggerforeningen. I november 2006 vart han leiar for Kyrkjerådet. 

Han er utdanna innan teologi ved ein bibelskule i Oslo og Misjonshøgskolen i Stavanger. I tillegg har han teke kurs i misjonsvitskap og administrasjon. Andersen har vore landsungdomssekretær, redaktør, forlagssjef i Luther forlag og informasjonssjef før han vart generalsekretær i Misjonsalliansen i 1989. Den jobben hadde han fram til 2006. Han har også halde radioandakter i NRK i meir enn 30 år.

Nils-Tore Andersen har i arbeidet sitt vore spesielt oppteken av diakoni og diakonal tenking, mellom anna når det gjeld kampen for rettferd og fridom.

## Leiar av Kyrkjerådet
15. november 2006 vart Andersen vald til leiar i Kyrkjerådet, der han møtte i eigenskap av medlem i Borg bispedømmeråd. Ved valet var det to kandidatar i tillegg til Andersen. Desse var Oddbjørg Aasen Bjørdal og Arne Grønningsæter. Det måtte to valomgangar til for at Andersen skulle få meir enn 50 prosent av stemmene. Den siste voteringa vart ei kampvotering mellom Grønningsæter og Andersen, der Andersen fekk 48 stemmer og Grønningsæter 38. 

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Andersen, Nils-Tore» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)

### Fotnotar
Ruapehu District

**Ruapehu District** er eit distrikt sentralt på Nordøya på New Zealand. Det ligg i regionen Manawatu-Wanganui.

Det har ei flatevidd på 6 730,185 km² og eit folketal på 13 650 (estimat i juni 2008).

## Kjennemerke
Distriktet er omgjeve av land til alle sider. Her ligg det kjende fjellet Mount Ruapehu, nasjonalparken Tongariro National Park og Raurimu Spiral, ein kjend spiralkonstruksjon på hovudjarnvegslinja på Nordøya *(North Island Main Trunk railway line)*.

Turiststadane Whakapapa, National Park og Ohakune ligg også i distriktet.

Den vesle byen Waiouru, som ligg 815 moh., ligg heilt aust i distriktet og hyser den store militærleiren Waiouru Army Camp.

Den berykta Desert Road ('Øydemarksvegen'), ein del av hovudvegen *State Highway 1*, startar i distriktet ved Waiouru, og passerer Ruapehu, Ngauruhoe og Tongariro før han endar i Rangipo.

Mudderflaum *([[lahar]])* frå kratersjøen på Mount Ruapehu var årsaka til *Tangiwaikatastrofen* julaftan 1953, der 151 menneske mista livet, då Tangiwaibrua over Whangaehu River fall saman.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ruapehu District|Ruapehu District]]» frå , den 4. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
*
* Ruapehu Distriktsplan 31. mars 2005 
* Turistside frå Ruapehu District
* http://www.middle-of-everywhere.co.nz/map.html Infoside om Taumarunui og området rundt.
Studentsamskipnaden for Sunnmøre

**Studentsamskipnaden for Sunnmøre** (**SfS**) er ein av 24 studentsamskipnader i landet. Den vart etablert i 1988. SfS har ansvaret for velferdstilboda til vel 4900 studentar ved Høgskolen i Ålesund og Høgskulen i Volda.

SfSs øvste organ er styret. Det består av fem studentrepresentantar, ein av desse er styreleiar, to høgskulerepresentantar og to representantar for dei tilsette. 

## Bakgrunnsstoff
* Studentsamskipnaden for Sunnmøre
Nils Ketil Andresen

**Nils Ketil Andresen** () er ein norsk siviløkonom og programdirektør i TV 2. Andresen har arbeidd i fjernsynskanalen heilt sidan han starta opp i 1992. Før han vart programdirektør, var han researchsjef, planleggingssjef, direksjonssekretær og programredaktør. Han byrja karrieren sin som seljar i TVNorge i 1989, der han etter kvart vart planleggingssjef.

Andresen har også vore produsent for fleire episodar av den svenske spenningsserien *[[Beck]]*, i tillegg til at han har vore medprodusent for eit par kinofilmar, deriblant *[[Ulvenatten]]* (2008).

Utdanninga si har han frå Noregs Handelshøgskule.

## Kjelde
* Knut Olav Åmås [red.]: «Andresen, Nils Ketil» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
Gradlon

**Gradlon** (330-405, var ein konge av Cornouaille i keltisk tid. Segna seier han og rådde for delar av Bretagne. Han skal ha vore sonen til kong Conan Meriadec. Etter segna skal han å ha bela til ei trollkvinne som var kalla Malgven. Saman vann dei makt i Cornouaille. I Bretagne er han oftast kalla *Graelen Meur* (Gradlon den store). 

Gradlon og Malgven fekk ei dotter, Dahud. Somme variantar av segna seier dronninga døydde i barnseng. Dahud kom seinare til å spela ei rolle i segna om Ys, der ho vart svelgd av havet og omgjort til ei havfrue eller ein bretonsk morgen. 

Historisk har det vore fleire kongar med namnet Gradlon. Ein av dei er kjend frå Landevennec i Bretagne. Desse er datert noko seinare enn årstala ovanfor. 

Gradlon spelar ei rolle i teikneserien Bran Ruz.
Dahud

**Dahud** eller **Dahut** (eventuelt **Ahés**), var ei trollkunnig kongedotter frå tidleg bretonsk soge. Ho var dotter av Gradlon og Malgven. Namnet hennar tyder ‘god trolldom’. Ho skal ha grunnlagt byen Carhaix (Car Ahés). 

Kong Gradlon av Cornouaille skulle ha råka på trollkvinna Malgven ein gong han var på hærtog nord i landa. Saman drap dei mannen hennar, og reiste sør til riket hans på hennar svarte trollhest. Seinare tok dei att flåten til Gradlon, og her var det at Dahud vart fødd, framleis langt frå land. Segna seier at Malgven døydde av denne påkjenninga. Andre segner fortel korleis ho kvarv frå Gradlon for å reise til si eiga verd. Gradlon kom einsam i land med dotter si. 

Dahud voks opp i Ys, og strauk med då byen sokk i havet. I følgje kristne segner var det ho som opna byportane slik at byen vart oversvømd. Faren freista berge ho på trollhesten sin, men syndene hennar fekk ho til å søkke ned. Sankt Gwenolé råda Gradlon til å sleppe Dahud for ikkje å drukne sjølv, og Dahud vart slukt av havet i lag med byen. 

Etter dette vart Dahud gjort om til ei havfrue, eller ein morgen.

Dahud er og nemnd i segner om kong Arthur og kong Mark. 

I teikneserien *[[Bran Ruz]]* står Dahud for gode krefter som freistar å berge Ys mot den tradisjonsøydinga storsamfunnet (og kristendomen i tida) står for. Ho rømmer til druidane med helten Bran. I denne forteljinga er Malgven ei av dei hærtekne kvinnene frå Aremorika. Det er heller ikkje ho, men Gwenolé som syter for at byen vert overfløymd.