open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nebraska av Bruce Springsteen

Albumet ***Nebraska*** er det sjette studioalbumet av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 1982 på Columbia Records

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen

# «Nebraska» – 4:32
# «Atlantic City» – 4:00
# «Mansion on the Hill» – 4:08
# «Johnny 99» – 3:44
# «Highway Patrolman» – 5:40
# «State Trooper» – 3:17
# «Used Cars» – 3:11
# «Open All Night» – 2:58
# «My Father's House» – 5:07
# «Reason to Believe» – 4:11
Bjørke kyrkje

**Bjørke kyrkje** er namn på to kyrkjer i Noreg:

* Bjørke kyrkje i Nannestad &ndash; i Akershus fylke
* Bjørke kyrkje i Ørsta &ndash; i Møre og Romsdal fylke
Human Touch

***Human Touch*** er det niande studioalbumet av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 1992 på Columbia Records

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen, om det ikkje står anna.

# «Human Touch» – 6:31
# «Soul Driver» – 4:39
# «57 Channels (And Nothin' On)» – 2:28
# «Cross My Heart» (Springsteen, Sonny Boy Williamson) – 3:51
# «Gloria's Eyes» – 3:46
# «With Every Wish» – 4:39
# «Roll of the Dice» (Springsteen, Roy Bittan) – 4:17
# «Real World" (Springsteen, Roy Bittan)» – 5:26
# «All or Nothin' at All» – 3:23
# «Man's Job» – 4:37
# «I Wish I Were Blind» – 4:48
# «The Long Goodbye» – 3:30
# «Real Man» – 4:33
# «Pony Boy» (Tradisjonell) – 2:14
Vysokovsk

**Vysokovsk** (russisk Высоко́вск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 100&nbsp;km nordvest for Moskva. 

Vysokovsk vart grunnlagd i 1879. I samband med bygginga av ein tekstilfabrikk vart to mindre busetnader oppretta, *Vysokoje* (russisk: Высо́кое) og *Novyj Bazar* (russisk: Но́вый База́р). Dei voks etter kvart saman til ein mindre by, som i 1928 fekk namnet *Vysokovskij* (russisk: Высоко́вский). Han fekk bystatus og det noverande namnet, Vysokovsk, i 1940.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
We Shall Overcome: The Seeger Sessions

***We Shall Overcome: The Seeger Sessions*** er eit studioalbumet av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2006 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er av ukjent opphav, om det ikkje står anna.

# «Old Dan Tucker» – 2:31
# «Jesse James» (Billy Gashade) – 3:47
# «Mrs. McGrath» – 4:19
# «O Mary Don't You Weep» – 6:05
# «John Henry» – 5:07
# «Erie Canal» (Thomas S. Allen) – 4:03
# «Jacob's Ladder» – 4:28
# «My Oklahoma Home» (Bill og Sis Cunningham) – 6:03
# «Eyes on the Prize» (Alice Wine) – 5:16
# «Shenandoah» – 4:52
# «Pay Me My Money Down» – 4:32
# «We Shall Overcome» – 4:53
# «Froggie Went A Courtin'» – 4:33

### Bonusspor

# «Buffalo Gals»
# «How Can I Keep from Singing» (tilskrevet Robert Wadsworth Lowry)
Zarajsk

**Zarajsk** (russisk Зара́йск) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre breidda av elva Osiotr, ei sideelv til Oka, rundt 100&nbsp;km sør for Moskva.

Zarajsk oppstod på 1100-talet som landsbyen *Krasnoje* og er ein av dei eldste byane i Moskva oblast. Landsbyen høyrte på denne tida til fyrstane i Rjazan. I 1237 vart landsbyen øydelagd av troppane til Batu Khan. Han vart gjenoppbygd på 1300-talet under namnet *Novogorodok*. Frå 1528 og framover vart han kalla *Nikola Zarazskijs by* og det var ikkje før først på 1600-talet at han fekk det noverande namnet Zarajsk. Før 1900-talet var byen ein del av Rjazan gubernija og arkitekturen og dialekten i byen verkar å ligge nærare Rjazan enn til Moskva. 

Under Storfyrstedømet Moskva var Zarajsk ei av festningane som danna Zasetsjnaja tsjerta, ei festningslinje av felte tre, barrikadar, festningar og grøfter, som vart bygt av russarane som vern mot hordane av Krim- og Kazan-tatarar. I 1531 vart det bygt ein kreml i stein i staden for den tidlegare trefestninga. Tatarane klarte ikkje å ta festninga under sine raid i 1533, 1541 og 1570.

Zarajsk sitt kalksteinskreml står framleis og er ganske godt vedlikehalde. Borga er lita og har ein rektangulær fasong, med berre seks tårn, to av dei ved portane. Av dei fem kyrkjene i Zarajsk er den eldste St. Nikolaskatedralen, innvigd i 1681.

I dag er Zarajsk eit industrisenter i distriktet, med verksemder innan polygrafi, byggematerial, matvarer og fottøy.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zarajsk|Zarajsk]]» frå , den 26. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Zvenigorod

**Zvenigorod** (russisk Звени́город) er ein by i Moskva oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Moskva, rundt 50&nbsp;km vest for Moskva by.

## Historie

Busetnaden har eksistert sidan 1100-talet, men er første gong nemnt i dokument i 1338.

Zvenigorod vart for alvor kjend på slutten av 1300-talet, etter at Dmitrij Donskoj testamenterte han til den andre sonen sin, Jurij, som bygde residensen sin her på den bratte breidda av Moskva-elva. I den lokale kreml, Gorodok, finst det einaste fullt bevarte dømet på 1300-tals Moskva-arkitektur, Maria Himmelfartskatedralen frå 1399. I interiøret i katedralen finst fresker av den store Andrej Rubljov.

Zvenigorod vore primært hugsa for krigane som vart utkjempa av sønene til Jurij for kontroll over Moskva under regjeringstida til slektningen deira Vasilij II (1425&ndash;1462). Etter at dei hadde tapt vart byen innlemma i Storfyrstedømet Moskva.

Zvenigorod fekk byrettar i 1784. På slutten av 1800-talet vart byen populær blant intelligentsiaen i Moskva. Mange ekstravagante datsjaer vart bygt i nærleiken. Nokre av desse husar i dag museum for Sergej Tanejev, Anton Tsjekhov og Isaac Levitan.

## Savvino-Storozjevskij-klosteret
Fyrst Jurij bad i 1398 St. Savva, ein av Sergij Radonezjskij sine første disipler, å dra til Zvenigorod og grunnleggje eit kloster på Storozji Kholm (Utkikksåsen). St.&nbsp;Savva av Storozji vart i den kvite Jomfrufødselskatedralen i 1407. Denne diminutive, grovt tilhogde kyrkja står framleis, men ho har nyleg vorte restaurert. Fresker i alteret er datert til rundt 1420, men resten av interiøret vart måla i 1656. Ein storslått ikonostasis i fem rader og himmelporter i Stroganov-stil vart sett inn i 1652.

I 1650 vart klosteret valt av tsar Aleksej I som hans residens utanfor byen. I løpet av fem år bygde dei eit kongeleg palass i kvit stein og eit lysthus for tsarina. Klosteret vart innringa med steinmurar og tårn, etter mønster frå Troitse-Sergijeva Lavra. Son til Aleksej, tsar Fjodor III heldt seg her mesteparten tida, men etter han døydde i 1682 gjekk det tilbake med klosteret. 

I mai 1918, da bolsjevikane prøvde å konfiskere leivningane av St.&nbsp;Savva, vart fleire personar skotne og drepne. I 1985 vart klosteret underlagt Danilov-klosteret i Moskva. Leivningane til St.&nbsp;Savva ført attende til klosteret i 1998.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zvenigorod|Zvenigorod]]» frå , den 26. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Asja

**Asja** (russisk Аша́) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Sim, ei sideelv til Belaja, 377&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagt i 1898 og fekk bystatus i 1933.

Asja er kjent for sine alpinanlegg ved Adzigardak.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bakal

**Bakal** (russisk Бакал) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på vestsida av Uralfjella, 264&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk, på jernbanen Tsjeljabinsk&ndash;Ufa.

Bakal vart grunnlagd i 1757 og han fekk bystatus i 1951.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Jemanzjelinsk

**Jemanzjelinsk** (russisk Еманжелинск) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av dei sørlege Uralfjella 50&nbsp;km sør for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1757 som ein kosakklandsby og han har vore kjend som stanitsa *Jemanzjelinskaja* (russisk: Еманжелинская) sidan 1866. Han vart ein kolgruvebusetnad i 1930–1931 og fekk bystatus i 1951.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Karabasj

**Karabasj** (russisk Карабаш) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 90&nbsp;km nordvest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1822 som ein busetnad ved ei gullgruve. Han fekk bystatus i 1933.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kartaly

**Kartaly** (russisk Карталы́) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i dalen til elva Kartaly-Ajat, ei sideelv til Tobol, 260&nbsp;km sør-sørvest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1810 og han fekk bystatus i 1944.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kasli

**Kasli** (russisk Касли) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av Uralfjella, mellom innsjøane Bolsjije og Malje Kasli, Irtjasj, Sungul og Kirety, 138&nbsp;km nordvest for Tsjeljabinsk.

Byen vart grunnlagd i 1747 som busetnaden *Kaslinskij* (russisk: Каслинский) rundt eit støyperi. I 1942 fekk han bystatus. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Katav-Ivanovsk

**Katav-Ivanovsk** (russisk Катав-Ива́новск) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Katav, ei sideelv til Jurjuzan i nedslagsfeltet til Kama, 321&nbsp;km sørvest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1757 som ein busetnad rundt eit jernverk. Han fekk bystatus i 1939.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Korkino

**Korkino** (russisk Ко́ркино) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av dei sørlege Uralfjella, 42&nbsp;km sør for Tsjeljabinsk. 

Korkino vart grunnlagd som ein landsby med same namn på andre halvdel av 1700-talet. Han fekk bystatus i 1942. Korkino er eit viktig kolgruvesenter.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kusa

**Kusa** (russisk Куса) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Kusa og Aj renn saman, rundt 180&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagt i 1778 og fekk bystatus i 1943.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Jurjuzan

**Jurjuzan** (russisk Юрюза́нь) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jurjuzan, ei sideelv til Ufa), 254&nbsp;km frå Tsjeljabinsk og 6&nbsp;km frå den lukka byen Trjokhgornyj. 

Han vart grunnlagd i 1758 som busetnaden *Jurjuzan-Ivanovskij Zavod* (russisk: Юрюза́нь-Ива́новский Заво́д) i samband med bygginga av eit jernverk. Frå slutten av 1800-talet var busetnaden kjent som *Jurjuzanskij Zavod* (russisk: Юрюза́нский Заво́д). Han fekk bystatus og vart omdøypt til Jurjuzan 18. juni 1943.

Økonomien i byen er sentrert rundt ein stor fabrikk som produserer kjøleskap.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Juzjnouralsk

**Juzjnouralsk** (russisk Южноура́льск) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Uvelka, 88&nbsp;km sør for Tsjeljabinsk.

Byen vart grunnlagd i 1948 og fekk bystatus i 1963.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kysjtym

**Kysjtym** er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av dei sørlege Uralfjella, rundt 90&nbsp;km nordvest for Tsjeljabinsk, nær byen Oziorsk. 

## Atomulykke
Kysjtym ligg nær det kjernefysiske komplekset Tsjeljabinsk-40, òg kjent som «Majak» («varde» på russisk). Her oppstod det den 29. september 1957 ein kraftig eksplosjon som involverte tørre nitrat og acetatsalt i ein tank med høgradioaktivt avfall. Ulukka forureina eit stort område som mellom anna omfatta Kysjtym. Eksplosjonen skuldast svikt i kjølesystemet til tanken. 

Det vart slept ut 40&nbsp;PBq med fisjonsprodukt. Cerium-144 og Zirconium-95 (begge relativt kortliva isotopar med ei halveringstid på respektive 285 og 64&nbsp;dagar) utgjorde 91 % av utsleppet. Det var 1&nbsp;PBq med Sr-90 og 13&nbsp;TBq med Cs-137. Den forureina sonen, som vert kalla *East Urals Radioactive Trace* (*EURT*), målte 300&nbsp;x&nbsp;50&nbsp;km og var forureina med meir enn 4&nbsp;kBq/m² med Sr-90. Det globale nedfallet av Sr-90 var rundt 2&nbsp;kBq/m². Eit område på 17&nbsp;km² var forureina med rundt 100&nbsp;MBq Sr-90/m².

Det var 270&nbsp;000 innbyggjarar i området. Masseevakuering vart gjennomført, sidan den kritiske forureina kom frå Sr-90, med ei effektiv halveringstid på 10–20 år. Omkring 800&nbsp;km² land vart teke ut av bruk. 82 % av dette området er no teke i bruk att, til skogdrift og jordbruk.

Kysjtym-ulukka vart stort sett skjult av sovjetiske styresmakter fram til 1980, då den sovjetiske biologen Zjores Medvedev avslørte hendinga.

## Galleri

Fil:Kyshtym_church.jpg|Kysjtymkatedralen.
Fil:Kyshtym_mountain.jpg|Egoza, eit 607-meter høgt fjell ved Kysjtym.
Fil:Kyshtym_tower.jpg|Kysjtym radio & TV-tårn.
Fil:Kyshtym_view.jpg|Utsikt mot Kysjtym frå ei av bruene, med ein moske og Sugomakfjellet i bakgrunnen.


## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kysjtym|Kysjtym]]» frå , den 26. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Minjar

**Minjar** (russisk Минья́р) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg dalen til elva Sim der ho renn saman med elva Minjar, 370&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1771 og fekk bystatus i 1943.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Magic av Bruce Springsteen

***Magic*** er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2007 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen.

# «Radio Nowhere» – 3:21
# «You'll Be Comin' Down»– 3:46
# «Livin' In The Future»– 3:56
# «Your Own Worst Enemy»– 3:19
# «Gypsy Biker»– 4:32
# «Girls In Their Summer Clothes»– 4:20
# «I'll Work For Your Love» – 3:35
# «Magic»– 2:46
# «Last To Die»– 4:17
# «Long Walk Home» – 4:35
# «Devil's Arcade»– 5:20
# «Terry's Song» (bonusspor)
Njazepetrovsk

**Njazepetrovsk** (russisk Нязепетро́вск) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Njazja, ei sideelv til Ufa, 150&nbsp;km nordvest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1747 og fekk bystatus i 1944.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Plast i Russland

**Plast** (russisk Пласт) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på austsida av Uralfjella, 127&nbsp;km sørvest for Tsjeljabinsk.

Busetnaden vart grunnlagd som ei gullgruve på midten av 1800-talet. Han fekk bystatus 7. oktober 1940.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
The Ghost of Tom Joad

***The Ghost of Tom Joad*** er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 1995 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen.

# «The Ghost of Tom Joad» – 4:23
# «Straight Time» – 3:25
# «Highway 29» – 3:39
# «Youngstown» – 3:52
# «Sinaloa Cowboys» – 3:51
# «The Line» – 5:14
# «Balboa Park» – 3:19
# «Dry Lightning» – 3:30
# «The New Timer» – 5:45
# «Across the Border» – 5:24
# «Galveston Bay» – 5:04
# «My Best Was Never Good Enough» – 2:00
Trjokhgornyj

**Trjokhgornyj** (russisk Трёхго́рный) er ein lukka by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Byen vart grunnlagd i 1952 og var tidlegare kjend under namnet **Zlatoust-36**. Namnet «Trjokhgornyj» tyder *(ein by med) tre fjell*.

Trjokhgornyj ligg ved elva Jurjuzan (russisk: Юрюзань) i den vestre delen av Tsjeljabinsk oblast, rundt 200&nbsp;km frå Tsjeljabinsk. Han er ein lukka by fordi ein fabrikk som produserer delar til atomreaktorar ligg i byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjebarkul

**Tsjebarkul** (russisk Чебарку́ль) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved breidda av Tsjebarkulsjøen 78&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagt i 1736 som ei festning på grensa mellom russiske og basjkirske område og han voks seinare til ein stor kosakk-stanitsa. Han fekk bystatus i 1951.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ust-Katav

**Ust-Katav** (russisk Усть-Катав) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jurjuzan, 210&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Byen ligg nær både den transsibirske jernbanen og «Ural-motorvegen» M5. Ust-Katav er mest kjend for fabrikken *UKVZ* (Ust'-Katavskiy Vagonostroitelniy zavod im. Kirova), som er produksjonstaden for den mest talrike trikkemodellem, KTM-5.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Verkhnij Ufalej

**Verkhnij Ufalej** (russisk Верхний Уфалей) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg i den nordlege delen av oblasten, ved elva Ufalej, ei sideelv til Ufa), 142&nbsp;km nordvest for Tsjeljabinsk. 

Byen vart grunnlagd i 1761 og fekk bystatus i 1940.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Verkhneuralsk

**Verkhneuralsk** (russisk Верхнеура́льск) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved det øvre løpet til elva Ural, 230&nbsp;km sørvest for Tsjeljabinsk. 

Han vart grunnlagd i 1734 som festninga *Verkhnejaitskaja* (russisk: Верхнея́ицкая), som vart endra til *Verkhneuralskaja* (russisk: Верхнеура́льская) etter at elva Jaik vart omdøypt til Ural. Han fekk bystatus i 1781.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Satka

**Satka** (russisk Сатка) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar.
Han ligg på vestsida av dei sørlege Uralfjella, ved breidda av elva Satka, 190&nbsp;km frå Tsjeljabinsk.

Satka vart grunnlagd i 1758 som ein fabrikk ved ei jerngruve. Den største industrien i byen er utvinning av magnesitt og andre typar malm, saman med metallurgiske fabrikkar for handsaming av malmen. Det er òg ein liten turistindustri på grunn av plasseringa til byen midt i Ural, nær nasjonalparken Zjuratkul. Det ligg eit historisk minnesmerke ved Porogi, der den første hydro-elektriske generatoren i Russland vart installert.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Satka|Satka]]» frå , den 26. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sim i Tsjeljabinsk oblast

**Sim** (russisk Сим) er ein by i Tsjeljabinsk oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved breidda av elva Sim, 340&nbsp;km vest for Tsjeljabinsk. 

Staden vart grunnlagd i 1759 som *Simskij Zavod* (russisk:Си́мский Заво́д, tyder 'Sim-fabrikken'), ein busetnad rundt eit jernverk. Byen fekk namnet Sim og bystatus 13. november 1942.

Byen er fødestaden til Igor Kurtsjatov, ein kjend sovjetisk/russisk fysikar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
The Rising

***The Rising*** er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2002 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen

# «Lonesome Day» – 4:08
# «Into the Fire» – 5:04
# «Waitin' on a Sunny Day» – 4:18
# «Nothing Man» – 4:23
# «Countin' on a Miracle» – 4:44
# «Empty Sky» – 3:34
# «Worlds Apart» – 6:07
# «Let's Be Friends (Skin to Skin)» – 4:21
# «Further On (Up the Road)» – 3:52
# «The Fuse» – 5:37
# «Mary's Place» – 6:03
# «You're Missing» – 5:10
# «The Rising» – 4:50
# «Paradise» – 5:39
# «My City of Ruins" – 5:00
Bogorodsk

**Bogorodsk** (russisk Богоро́дск) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 40&nbsp;km sørvest for Nizjnij Novgorod. 

Byen har vore kjend sidan 1570, som ein landsby under namna *Bogoroditsjnoje*, *Bogoroditskoje*, eller *Bogorodskoje*. Han fekk bystatus i 1923.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gorbatov

**Gorbatov** (russisk Горба́тов) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 2&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Oka, rundt 60&nbsp;km vest for Nizjnij Novgorod. 

Gorbatov vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1565. I 1779 vart landsbyen Gorbatovo slått saman med slobodaen Mesjtsjerskaja og danna byen Gorbatov.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gorodets

**Gorodets** (russisk Городе́ц) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg på venstre breidda av Volga, rundt 50&nbsp;km nordvest for Nizjnij Novgorod.

## Historie

Gorodets vart grunnlagd i 1152 av fyrst Jurij Dolgorukij som ei stor festning ved Volga og den første russiske festninga i dagens Nizjegorod oblast. Han var utgangspunkt for mange av Vladimir-Suzdal sine felttog mot Volga Bulgaria. I 1216 vart Jurij II kasta frå trona og send i eksil her. I 1239 vart byen brend ned til grunnen av armeen til Batu Khan under mongolinvasjon av Russland. Folketradisjonar identifiserer Gorodets med Vesle Kitezj, ein legendarisk by som vart øydelagd av mongolane.

I 1263 døydde Aleksander Nevskij i Gorodets på veg tilbake til Novgorod frå Den gylne horden. Son hans, Andrej av Gorodets, gjorde byen til sin hovudresidens. Prokhor, ein kjend ikonmåler frå mellomalderen, vart fødd her. På midten av 1300-talet vart byen overskugga av den nærliggande Nizjnij Novgorod, men var framleis den tredje største byen i Fyrstedømet Nizjnij Novgorod heilt til 1408, då Edigu jamna han med jorda.

Dei neste to hundreåra var byen kjend som Gorodets Pustoj (dvs. «Gorodets den tomme»). Nokre kjelder hevder at innbyggjarane i byen flytta nedover elva til dagens Balakhna). Innan 1800-talet var Gorodets gjenreist som ein velståande landsby busett av gammaltruande handelsmenn og kjend for sine dekorative handverk, som treskjering og måleri.

I 1875 vart Gorodets skildra som eit større senter for handel med korn og husgeråd i tre.

I 1922 fekk Gorodets igjen bystatus. Mellom 1948 og 1959 vart demninga til Gorkij vasskraftverk (no Nizjnij Novgorod vasskraftverk) bygt nokre få kilometer oppfor Gorodets.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gorodets|Gorodets]]» frå , den 26. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Knjaginino

**Knjaginino** (russisk Княгинино) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 6&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg rundt 85&nbsp;km søraust for Nizjnij Novgorod (vegavstand 107&nbsp;km). 

Knjaginino vert første gong nemnt i 1552 i testamentet etter Ivan den skrekkelege. I 1779 fekk Knjaginino byrettar, men i 1926 vart han igjen ein landkommune. Knjaginino fekk i 1968 status som urbanliknande busetnad og i 1998 fekk byen tilbake bystatusen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Fonna Forlag

**Fonna Forlag** er eit norsk forlag, grunnlagt som *[[Nynorsk Vekeblad]]* i 1934, organisert som lutlaget Fonna Forlag i 1940. 

Forutan *Nynorsk Vekeblad* har forlaget gjeve ut teikneseriane *[[Ingeniør Knut Berg på eventyr]] og *Vangsgutane. Forlaget har òg gjeve ut bøker av m.a. Johan Austbø, Engvald Bakkan, Lars Eskeland, Severin Eskeland, Leif Halse, Mary Hegge, Anders Hovden, Arna Audhild Våge og Ivar Aasen. I 1982 refuserte forlaget ein roman og ei diktsamling frå Jon Fosse.

Den største satsninga forlaget har stått for, er utgjevinga av tibandsleksikonet *[[Norsk Allkunnebok]]* (1948 - 1966).

## Bakgrunnsstoff
* Fonna Forlag

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*
* Nynorsk pressekontor
* Andreas Haavoll
* Fonna forlag
Lyskovo

**Lyskovo** (russisk Лысково) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg på sørsida av Volga, rundt 75&nbsp;km søraust for Nizjnij Novgorod.

Busetnaden Lyskovo vart første gong nemnt i 1410 og fekk bystatus i 1925.

Byen ligg ved motorvegen M7 mellom (Nizjnij Novgorod og Kazan). Lyskovo har ikkje jernbanesamband. Ei ferje knyter byen til byen Makarjevo og det kjende Makarjevklosteret på nordsida av Volga.
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Navasjino

**Navasjino** (russisk Навашино) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Oka, rundt 150&nbsp;km sørvest for Nizjnij Novgorod.

Byen vart grunnlagd i 1957 ved ei samanslåing av dei to busetnadane Mordovsjtsjikovo (russisk: Мордовщиково) og Lipnja (russisk: Липня) og den nye byen vart kalla opp etter den nærliggande jernbanestasjonen Navasjino.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bredevoort

**Bredevoort** (plattysk *Brevoort* ) er ein liten by aust i Nederland i provinsen Gelderland med om lag 1&nbsp;535 innbyggjarar. Han ligg ved elva Boven Slinge i ein region kalla Achterhoek. Bredevoort er kjend som ein bokby med over tjue bruktbokhandlar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Messianske jødar

**Messianske jødar** er personar av jødisk etnisitet som reknar seg som jødar, sjølv om dei trur at Yeshua (Jesus) er den Messias som profetane talde om. I motsetnad til dei kristne, nyttar dei ikkje namnet Jesus, men det opphavlege hebraiske namnet Yeshua. Nokre messianske jødar held seg til den jødiske lova, andre gjer det ikkje.

Den moderne messianske jødedommen oppstod i USA i 1960-åra, og har sidan spreidd seg til Israel. Ein reknar med at det er mellom 6000 og 15000 messianske jødar i Israel og om lag ein kvart million i USA.  

I den kristne oldkyrkja var det mange jødisk-kristne forsamlingar, men etter kvart kravde kyrkja at medlemene i kyrkjelyden skulle bryte med jødedommen. For dei fleste jødar er det å la seg døype til kristen tru eit brot med jødedommen, og andre retningar innanfor jødisk religion, frå ortodoks til progressiv jødedom, er samde om at den religionen desse gruppene praktiserer, ikkje er foreinleg med jødisk religion. 

## Referansar
Kulebaki

**Kulebaki** (russisk Кулебаки) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg rundt 140&nbsp;km sørvest for Nizjnij Novgorod. 

Landsbyen Kulebaki vart første gong nemnt i 1719. Bystatus vart innvilga i 1932. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Lukojanov

**Lukojanov** (russisk Лукоя́нов) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 13&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Tjosja, rundt 150&nbsp;km sør for Nizjnij Novgorod.

Busetnaden vart første gong nemnd på 1500-talet og fekk bystatus i 1779.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Working on a Dream

***Working on a Dream*** er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2009 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen.

# «Outlaw Pete» - 8:00
# «My Lucky Day» - 4:01
# «Working on a Dream» - 3:30
# «Queen of the Supermarket» - 4:40
# «What Love Can Do» - 2:57
# «This Life» - 4:30
# «Good Eye» - 3:01
# «Tomorrow Never Knows» - 2:14
# «Life Itself» - 4:00
# «Kingdom of Days» - 4:02
# «Surprise, Surprise» - 3:24
# «The Last Carnival» - 3:11
;Bonusspor
#  "The Wrestler" - 3:50
#  "A Night With the Jersey Devil" 3:23
Roy Bittan

**Roy Bittan** () er ein amerikansk keyboardspelar frå New York City. Bittan er mest kjend som medlem Bruce Springsteen sitt E Street Band, som han vart med i den 23. august 1974. 

Bittan har bidrege på ei rekkje album, ikkje berre for Springsteen, men også for artistar som Jon Bon Jovi, David Bowie, Jackson Browne, Tracy Chapman, Chicago, Catie Curtis, Dire Straits, Peter Gabriel, Ian Hunter, Meat Loaf, Stevie Nicks, RVIVR, Bob Seger, Celine Dion, Nelly Furtado, Pattie Smith, Jim Steinman og Bonnie Tyler.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Roy Bittan|Roy Bittan]]» frå ,  den 19. oktober 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Heksekost

**Heksekost**, **huldrelime**, **marakvist** eller **trollkost** er fellesnamn for utvekstar på buskar eller tre som av grunn av ulike grunnar har unormalt tett vekst av knoppar eller kvistar. Utvekstane kan minna om reir eller sopelimar. Den noko unaturlege utsjånaden kan ha gjeve namna som knyter vekstane til trolldom.

Ein finn ofte heksekostar på bjørk, som kan ha fleire duskar over store delar av krona. 

## Årsaker
Heksekostar kan skapast ved ein ubalanse i plantehormon, der cytokinin, som påverkar til meir celledeling, hindrar auxin i å regulera veksten. Ein har funne heksekostar forårsaka av bakteriar, fytoplasma, insekt, midd, parasittplantar som misteltein, rundorm, sopp og virus. 

Feil utført poding kan gjera tre meir mottakelege for framandelement som kan føra til heksekost. Inngrep som styving kan også gje liknande resultat i friske tre.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heksekost|Heksekost]]» frå , og «[[:en:Witch's broom|Witch's broom]]» frå  den 26. januar 2009.*  
 

### Fotnotar
Vigleik Dyrøy

**Vigleik Dyrøy** () er ein norsk visesongar, komponist og tekstforfattar frå Askøy.

Han var medlem av visegruppa Fenring. Dei gav ut albumet *Tilbakeblikk...* i 1979. 
Vigleik Dyrøy har tonesett fleire av dikta til Olav Lavik og halde fleire konsertprogram saman med han. 
Han og Fenring deltok med Olav Lavik i Erik Bye sitt program *Toner fra Askøy*.
 
Dyrøy er i dag leiar for gruppa Demring. Vigleik Dyrøy og «Demring» reiser rundt i folkeakademia og mållaga med programmet *Audslegt rop mot bratt fjell*, som er bygd på Lavik/Dyrøy-songar.
I 2009 gav Askøy Mållag ut boka *Kall meg rimsmed og jordtræl - Olav Lavik i liv og dikting*. Dyrøy var redaktør for boka. Cd-en *Diktet og draumen*, som fylgjer med boka, inneheld 11 songar innspelt av gruppa Demring.

## Kjelder
* «Glimrande comeback av Fenring» - artikkel av Harald Clausen
* Hordaland Folkeakademi - *Program for 2009*.
* *«Suksess for den nye visegruppa 'Fenring'»* - artikkel av Conrad Clausen
Kost

**Kost** kan visa til:

* kòst, ein dunge eller vedhaug 
* kost og mask, teaterprøve med kostyme og masker
* kostnad
* næringsmiddel, mat og drikke, som i «kost og losji», også i overført tyding
* sjømerke av ein type som i tidlegare tider var utstyrt øvst med ein sopelimeliknande markering
* reiskap med ein kvast av halvstivt materiale med ulike føremål:
** sopelime
** feiekost
** målarkost, luftkost
** pensel
** tannkost

## Kjelder
Sopelime

**Sopelime**, **soplime** eller berre **lime** er ein feiekost laga av eit knippe kvistar festa til eit treskaft. 

Slike kostar har vore vanleg heimelaga husgeråd mange stader. På norske gardar var dei tradisjonelt laga av bjørkeris surra fast med vidje, seinare ståltråd. 

## Kulturell tyding

I europeisk folketru er sopelimar knytte til hekser, som skulle ri på desse til såkalla heksesabbatar. Uvanleg tett kvistvekst på tre forårsaka av sjukdom som liknar sopelimar er kjend som heksekost.

Sopelimen er elles blitt nytta som eit bilete på å reinska opp, også i overført tyding. Eit politisk parti kan til dømes lova å «feia» bort uønskte element.
Devils & Dust

***Devils &amp; Dust*** er eit studioalbum av Bruce Springsteen. Albumet vart gjeve ut i 2005 på Columbia Records.

## Innhald
Alle songane er skrivne av Bruce Springsteen.

# «Devils & Dust» – 4:58
# «All the Way Home» – 3:38
# «Reno» – 4:08
# «Long Time Comin'» – 4:17
# «Black Cowboys» – 4:08
# «Maria's Bed» – 5:35
# «Silver Palomino» – 3:22
# «Jesus Was an Only Son» – 2:55
# «Leah» – 3:32
# «The Hitter» – 5:53
# «All I'm Thinkin' About» – 4:22
# «Matamoros Banks» – 4:20
Perevoz

**Perevoz** (russisk Перево́з) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 9&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Pjana, rundt 120&nbsp;km søraust for Nizjnij Novgorod. 

Perevoz fekk bystatus i 2000.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Pervomajsk

**Pervomajsk** (russisk Первома́йск) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg rundt 170&nbsp;km sør for Nizjnij Novgorod. Bynamnet kan setjast om som «Første mai». Fram til 1951 heitte byen *Tasjino*. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Semjonov

**Semjonov** (russisk Семёнов) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg rundt 60&nbsp;km nord for Nizjnij Novgorod.

## Historie
Byen vart grunnlagt på byrjinga av 1600-talet som ein busetnad av gammaltruande. Han vart første gong nemnd som landsbyen til Semjonov i 1644, seinare som landsbyen Semjonovo, og frå 1779 som byen Semjonov.

Frå byrjinga av 1800-talet til tidleg på 1900-talet var han eit senter for gammaltruande-rørsla og det einaste staden der gammaltruande religiøse gjenstandar som lestovka-bønneperler vart produsert.

## Økonomi og handverk
Byen er kjent som eit av dei største sentera for tradisjonelle handverk som khokhlomamåling og matrjosjkadokker.

Frå 1918 vart khokhloma-tremåling eit dominerande handverk i Semjonov. I 1960 vart Semjonov organisert som fabrikken Khokhlomskaja rospis (russisk Хохломская роспись, dvs. Khokhloma-måling).

Denne fabrikken spesialiserte seg på produksjon av handmålte tregjenstandar (frå bordvarer til leketøy og møblar) med ein unik stil, samt matrjosjka-dokker, marknadsført som suvenirar. Fabrikken tilbyr omvisingar på dei forskjellige produksjonsstadia, og dei vitjande kan sjå handverkarar lage og måle gjenstandane i tradisjonell russisk stil.


Matreshka.jpg|Matrjosjkadokker frå Semjonov.
Икорница с хохломской росписью, сделана в Семёнове, Нижегородская область, Россия.jpg|Fat måla i khokhlomastil frå Semjonov.


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sergatsj

**Sergatsj** (russisk Серга́ч) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Pjana, ei sideelv til Sura, rundt 130&nbsp;km søraust for Nizjnij Novgorod. 

Landsbyen Sergatsj vart første gong nemnt i historiske dokument i 1649. Han fekk byrettar i 1779.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sjakhunja

**Sjakhunja** (russisk Шахунья) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved jernbanen Nizjnij Novgorod&ndash;Kirov, rundt 220&nbsp;km nordaust for Nizjnij Novgorod. 

Han vart grunnlagd som ein busetnad ved jernbanestasjonen Sjakhunja, som opna i 1927. Han fekk status som arbeidsbusetnad i 1938 og han fekk bystatus i 1943.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjkalovsk

**Tsjkalovsk** (russisk Чка́ловск) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved jernbanen Nizjnij Novgorod–Kirov, rundt 220&nbsp;km nordaust for Nizjnij Novgorod. 

## Historie
Busettinga har vore kjend sidan 1100-talet som *Vasiljovo [[sloboda]]*, med namn etter grunnleggjaren, fyrst Vasilij Jurijevitsj, som var son av Jurij Dolgorukij. Territoriet tilhøyrde lenge fyrst Sjujskij, som etter kvart blei tsar Vasilij IV av Russland.

Den kjende russiske flygaren Valerij Tsjkalov blei fødd i Vasiljovo i 1904. I 1937 fekk staden namnet Tsjkalovsk etter han. I 1955 fekk busettinga bystatus. Størsteparten av landsbyen blei overfløymd av Gorkij-reservoaret etter bygginga av Gorkij vasskraftverk i 1955.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tsjkalovsk|Tsjkalovsk]]» frå ,  den 29. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Uren

**Uren** (russisk Урень) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved høgre breidda av elva Usta, ei sideelv til Vetluga, rundt 180&nbsp;km nordaust for Nizjnij Novgorod.

Busetnaden vart først nemnt i 1719. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1959 og bystatus i 1973. Det er ein jernbanestasjon i byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Vetluga

**Vetluga** (russisk Ветлу́га) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Vetluga, ei sideelv til Volga, rundt 200&nbsp;km nordaust for Nizjnij Novgorod. 

Byen vart grunnlagt i 1636 og fekk byrettar i 1778.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Vorsma

**Vorsma** (russisk Ворсма) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Kisjma, ei sideelv til Oka, rundt 60&nbsp;km sørvest for Nizjnij Novgorod.
 

Landsbyen Vorsma vart først nemnt på 1500-talet. Han fekk bystatus i 1955.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Volodarsk

**Volodarsk** (russisk Волода́рск) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Sejma, ei sideelv til Oka, rundt 50&nbsp;km vest for Nizjnij Novgorod. 
Landsbyen *Sejma* ved elva Sejma vart første gong nemnt på 1400-talet. Ved Sejma oppstod etter kvart òg busetnaden *Olgino*, som i 1920 fekk endra namn til *Volodarsk*, etter den russiske revolusjonære V. Volodarskij. I 1932 fekk Volodarsk status som urbanliknande busetnad og tok samstundes opp i seg den opphavlege landsbyen Sejma. Bystatus vart i 1956.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Slalåm

**Slalåm** er ein alpin idrett der utøvaren køyrer på ski ned ein bakke, i sikksakk mellom hinder. Ordet er opphavleg eit norsk uttrykk frå Telemark. Det kjem frå *sla*, 'hellande' og *låm*, 'løype'.

Dei første skiløparane i Morgedal skilte løypene sine mellom slalåm, ufsilåm og uvyrdslåm. Slalåm var nemninga på ei løype eller eit spor (låm) i ein slak bakke eller skråning (sla), mest for kvinner og barn. Ufsilåm var ei bratt løype med eitt hinder som kunne vere eit hopp, gjerde, ein vanskeleg unnamanøver, eit juv, ein fjellskrent eller anna. Uvyrdslåm var ei løype som starta langt oppe og hadde fleire slike hinder.

Slalåm i moderne form er ei konkurransegrein i alpin skiidrett som går ut på at utøvaren må ta seg ned ein bakke og passere mellom oppsette portar. For mennene er det mellom 55 og 75 portar, medan damene konkurrerer i mellom 40 til 60 portar. 

Nest etter telemarkskjøring blir slalåm rekna som den mest tekniske av dei alpine skidisiplinane fordi det er i denne greina portane står tettast, det vil seie med kortast avstand mellom kvarandre. Svingane slalåmkøyraren må ta gjennom portane blir derfor hurtige og korte.

Øvinga har stått på det olympiske programmet sidan Vinter-OL 1948 i St. Moritz.

## Sjå òg
*Storslalåm
*Super-G
*Utfor
*Alpin kombinasjon

## Kjelder

----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Slalåm|Slalåm]]» frå , den 27. januar 2009.*
Zavolzje

**Zavolzje** (russisk Заволжье) er ein by i Nizjegorod oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved høgre breidda av Volga, vis-a-vis Gorodets.

Zavolzje vart bygt på 1950-talet samstundes med bygginga av Gorkij vasskraftverk (no Nizjnij Novgorod vasskraftverk) og fekk bystatus i 1964. 

Byen er endepunkt for den elektriske jernbanelinjen frå Nizjnij Novgorod.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Maté

**Maté** er ein urtete laga av tørka, pulveriserte blad frå planten yerba mate (*Ilex paraguariensis*), ein slektning av kristtorn. Drikken inneheld stimulanten koffein og garvesyre. Han er vanleg i Sør-Amerika og delar av Midt-Austen. Han er rekna som nasjonaldrikk i Argentina,  Paraguay og Uruguay, og er også utbreidd i delar av Brasil, Chile, austre Bolivia, Libanon, Syria og Tyrkia. Han blei opphavleg drukken av guaraniar.

Maté, som også er kjend som *chimarrão* og *cimarrón*, blir tradisjonelt servert i ein uthola kalebass (eit slags graskar) og drukken gjennom eit sugerøyr av metall kjend som *[[bombilla]]*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mate (beverage)|Mate (beverage)]]» frå , den 22. juni 2009.*
Jalutorovsk

**Jalutorovsk** (russisk Ялу́торовск) er ein by i Tjumen oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tobol, rundt 75&nbsp;km søraust for Tjumen. 

Jalutorovsk vart grunnlagd i 1659 som busetnaden *Jalutorovskij* (russisk: Ялуторовский). Han fekk byrettar i 1782.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Zavodoukovsk

**Zavodoukovsk** (russisk Заводоуко́вск) er ein by i Tjumen oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bolsjoj Uk, ei sideelv til Tobol, rundt 100&nbsp;km søraust for Tjumen. 

Zavodoukovsk vart grunnlagd i 1729 som landsbyen *Ukovskaja* (russisk: Уко́вская). I 1787 fekk han nytt namn, *Zavodoukovskoje* (russisk: Заводоуко́вское). Han fekk bystatus i 1960.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kinel

**Kinel** (russisk Кинель) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 36&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bolsjoj Kinel, ei sideelv til Samara), rundt 30&nbsp;km aust for Samara.

Han vart grunnlagt i 1837. I 1944 fekk Kinel bystatus.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Neftegorsk i Samara oblast

**Neftegorsk** (russisk Нефтего́рск) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 800&nbsp;km søraust for Samara. 

Han vart grunnlagt i 1960 som ein busetnad i samband med utvinning av olje. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1966 og bystatus i 1989.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Oktjabrsk

**Oktjabrsk** (russisk *Октябрьск*) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre breidda av Volga, rundt 100&nbsp;km vest for Samara. 

Oktjabrsk oppstod i 1956 då tre busetnader vart slått saman: *Batraki*, *Pravaja Volga* og *Permomajskij*. Den første av desse vart grunnlagd i 1684. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Pokhvistnevo

**Pokhvistnevo** (russisk *Похвистнево*) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bolsjoj Kinel, ei sideelv til Samara), rundt 150&nbsp;km nordaust for Samara og berre 5&nbsp;km frå grensa til Orenburg oblast.

Pokhvistnevo vart grunnlagd i 1888. Han fekk bystatus i 1947.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Zjiguljovsk

**Zjiguljovsk** (russisk Жигулёвск) er ein by i Samara oblast i Russland med om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre breidda av elva Volga, rundt 50&nbsp;km nordvest for Samara. 

Byen ligg på området til dei tidlegare landsbyane *Otvazjnoje* (russisk: Отва́жное, kjend sidan 1840) og *Morkvasji* (russisk: Моркваши, kjend sidan 1647). Arbeidsbusetnaden *Otvazjnyj* (russisk: Отва́жный) vart bygt her i samband med utbygginga av oljeførekomster. I 1949 vart han slått saman med landsbyane og namnet vart endra til det noverande Zjiguljovsk. Han fekk bystatus i 1952.

Forutan oljeverksemda så vert det òg drive utvinning av kalkstein ved byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Artjomovsk

**Artjomovsk** (russisk Артёмовск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 1&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg rundt 180&nbsp;km sør for Krasnojarsk. 

Byen vart grunnlagd i 1700 som busetnaden *Olkhovka* (russisk: Ольховка). I 1835 vart ha kalla ein gruvebusetnad med namn *Olkhovsky* (russisk: Ольховский). Han fekk bystatus i 1939.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Bogotol

**Bogotol** (russisk Богото́л) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Bogotol, rundt 250&nbsp;km vest for Krasnojarsk. 

Bogotol vart grunnlagd i 1893 i samband med bygginga av den transsibirske jernbanen. Bynamnet kjem av dei ketiske orda *bogotu* (ein av ket-stammene i området) og *ul* (elv). Bogotol fekk bystatus i 1911.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bogotol|Bogotol]]» frå , den 27. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Borodino i Krasnojarsk kraj

**Borodino** (russisk Бородино́) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 180&nbsp;km nordaust for Krasnojarsk.

Byen vart grunnlagd i 1949 som ein busetnad ved ei kolgruve. Han fekk bystatus i 1981.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Divnogorsk

**Divnogorsk** (russisk Дивного́рск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jenisej, 40&nbsp;km søraust for Krasnojarsk. 

Ved Divnogorsk ligg Krasnojarsk vasskraftverk i Jenisej. Han fekk bystatus i 1963.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Slumdog Millionaire

***Slumdog Millionaire – Han som hadde svar på alt*** er ein britisk film frå 2008 regissert av Danny Boyle. Filmen er basert på boka *Q&A* av Vikas Swarup, og er spelt inn i India. Filmen vann publikumsprisen under Toronto Internasjonale Filmfestival i 2008.

Filmen følgjer gatebarnet Jamal Malik frå han er ein ung gut til han som ein ung mann deltek i den indiske versjonen av *[[Vil du bli millionær?]]*. Gjennom spørsmåla vert Jamal si historie fortald. 

Danny Boyle ynskte opphavleg ikkje å lage ein film om *Vil du bli millionær?*, men då han fann ut at manusforfattar var Simon Beaufoy, som hadde skrive manus til ein av Boyles britiske favorittfilmar, *[[I blanke massingen]]*, valde han å lese manuset.

Filmen er blant anna spelt inn i slummane Dharavi og Juhu i Mumbai og ved Taj Mahal.

*Slumdog Millionaire – Han som hadde svar på alt* hadde norsk premiere 23. januar 2009.

## Prisar
Filmen vann åtte av de ti prisane han var nominert til under Oscar-utdelinga i 2009, blant anna for beste film og beste regi og blei kåra til beste film i 2008 av The National Board of Review. Filmen var nominert i fire kategoriar under 2008-utgåva av Golden Globes, og vann alle fire: for beste dramafilm, beste regissør, beste manus og beste filmmusikk.

Her i Noreg vann han Amandaprisen for beste utanlandske kinofilm i 2009.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* 
* Trailer hos YouTube
* Exclusive: Tea Time with Danny Boyle & Simon Beaufoy - intervju med regissør og manusforfattar om filmen.
Igarka

**Igarka** (russisk Ига́рка) er ein lukka by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 4&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg 163&nbsp;km nord for polarsirkelen. Han er òg ein hamneby ved elva Jenisej og ligg 673&nbsp;km frå elvemunningen. 

Ved byen ligg Igarka lufthamn, som ligg på andre sida av elva, noko som gjer han vanskeleg tilgjengeleg når elva er delvis tint. Om vinteren kan ein køyre over og om sommaren er det båtsamband, men i mellom dette vert transporttilhøva vanskeleg. 

Igarka vart grunnlagd i 1929 som ei hamn for eksport av sagbrukprodukt og tømmer. Han fekk bystatus i 1931. Frå 1949 til 1953 vart det gjort eit mislukka forsøk på å knyte Igarka til det russiske jernbanenettet ved Salekhard. Tusenvis av Gulag-fangar omkom under prosjektet.

Hovudattraksjonen i byen er eit merkeleg permafrost-museum som har vunne pan-europeiske premiar.

Igarka er ein lukka by, etter at det i 2001 vart innført reiserestriksjonar for utlendingar og for russiske borgarar som ikkje er busett i byen.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Igarka|Igarka]]» frå , den 27. januar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ilanskij

**Ilanskij** (russisk Ила́нский) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved den transsibirske jernbanen, rundt 200&nbsp;km aust for Krasnojarsk. 

Byen vart grunnlagt i 1645 som landsbyen *Ilanskaja* (russisk: Ила́нская). Han fekk bystatus i 1939.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Jenisejsk

**Jenisejsk** (russisk Енисе́йск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 17&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg ved elva Jenisej. 

Jenisejsk vart grunnlagt i 1619 som ein palisadert by. Han var den første byen grunnlagd ved elva Jenisej. Han spelte ei viktig rolle i den russiske koloniseringa av Aust-Sibir på 1600- og 1700-talet. Den gamle bydelen er av den russiske regjeringa inkludert på landet si foreløpige verdsarvliste.

Jenisejsk lufthamn ligg 4 km nordvest for byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kodinsk

**Kodinsk** (russisk Кодинск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Angara, 500&nbsp;km nordaust for Krasnojarsk. 

Byen vart grunnlagt i 1977 som busetnaden *Kodinskoje* (russisk: Кодинское) under bygginga av vasskraftverket Bogutsjanskaja. Han fekk status som urbanliknande busetnad i 1978 og bystatus i 1989.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sjarypovo

**Sjarypovo** (russisk Шарыпово) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 250&nbsp;km vest-sørvest for Krasnojarsk.

Busetnaden Sjarypovo vart grunnlagd i 1760 og han fekk bystatus i 1981.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sosnovoborsk i Krasnojarsk kraj

**Sosnovoborsk** (russisk Сосновобо́рск) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på høgre breidda av elva Jenisej, 45&nbsp;km nordaust for Krasnojarsk. 

Han vart grunnlagd i 1971 som ein urbanliknande busetnad og fekk bystatus i 1985.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ujar

**Ujar** (russisk Уяр) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Ujarka, ei sideelv til Kan i nedslagsfeltet til Jenisej, rundt 130&nbsp;km aust for Krasnojarsk.

Busetnaden har vore kjend sidan 1760 og han fekk bystatus i 1944.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Uzjur

**Uzjur** (russisk Ужу́р) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 14&nbsp;000 innbyggjarar. Delar av byer er ZATO, stengd for ålmenn ferdsel fordi 62. strategiske missildivisjon har sitt hovudkvarter der.

Byen vart grunnlagd i 1760 og fekk bystatus i 1953.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Zaoziornyj

**Zaoziornyj** (russisk Заозёрный) er ein by i Krasnojarsk kraj i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 166&nbsp;km aust for Krasnojarsk ved den transsibirske jernbanen.

Byen vart grunnlagd i 1776. I 1934 fekk han status som byliknande busetnad og vart omdøypt Zaoziornyj. I 1948 fekk Zaoziornyj bystatus.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Berjozovskij i Kemerovo oblast

**Berjozovskij** (russisk Берёзовский) er ein by i Kemerovo oblast i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 35&nbsp;km nord for Kemerovo. 

Busetnaden Berjozovskij vart grunnlagd i samband med bygginga av ei gruve i 1949. I 1965 vart busetnaden slått saman med dei nærliggende busetnadane *Kurganovka* (russisk: Кургановка) og *Oktjabrskij* (russisk: Октя́брьский) for å danne byen Berjozovskij.

Hovudverksemda i byen er kolgruver og handsaming av kol.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*