open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mjauing

**Mjauing** er ein kommunikasjonsmåte for kattar. «Mjau» er eit lydord som skildrar lyden kattar lagar med stemmebanda sine mellom anna for å få merksemd. Alle kattar mjauar, men kjæledyr mjauar meir enn villkattar.

## Sjå òg
* Kattemaling
Bladlus

**Bladlus** er ei gruppe insekt (nebbmunnar) som lever av plantekost. Det er kjend rundt 4 000 artar fordelt på 10 familiar, om lag 250 av desse vert rekna som skadedyr innanfor landbruk, skogbruk og hagedyrking. Dei finst over heile verda, men er mest vanlege i tempererte strok.

Bladlus varierer i storleik frå 1 til 10 millimeter. Dei er hovudføde for marihøner, lever stundom i mutualisme med maur og kan formeira og spreie seg særs fort.
Sjuprikka marihøne

**Sjuprikka marihøne** (*Coccinella septempunctata*) er den mest vanlege marihønearten i Europa. Ho er lett å kjenne att på dei sterkt raude dekkvengjene sine med dei totalt sju prikkane - tre på kvar side og ei på midten framme.

Ein finn sjuprikka marihøner i mange ulike miljø, men er vanlegast i låg urtevegetasjon. Som regel klarar ho seg fint så lenge det finst bladlus, som både dei vaksne og larvane er aggressive predatorar på. Av denne grunnen har dei vorte innførd fleire stadar som biologisk skadedyrkontroll.

Sjuprikka marihøne overvintrar som imago på bakken, ofte samla ved stubbar i høg vegetasjon.

## Kjelder

* UK Ladybird Survey 
* Ragnhild Sundby: * Insekter og deres mangfoldige verden* Landbruksforlaget 1995 ISBN 82-529-1710-0

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 342 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 342|fylkesveg 342 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 342 i Finnmark** er ein kort sambandsveg mellom europaveg 75 og Vardø lufthamn, Svartnes. Vegen er 480 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Svartnes
*Endepunkt 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 8112

**Fylkesveg 8112** i Finnmark går mellom Brannsletta i Nesseby kommune og Bugøynes i Sør-Varanger kommune. Vegen er 19,7 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 355 i Finnmark.

## Kommunar og knutepunkt

* Brannsletta

*Arm til Evangernes (0,6 km)
*Endepunkt Bugøynes

## Kjelder
Magadan oblast

**Magadan oblast** er ein provins i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Magadan, arealet er 462&nbsp;500 km² og innbyggjartalet er 157&nbsp;000 (2010).

## Demografi
Den einaste byen er Magadan med 95&nbsp;980 ibuarar i 2010. Som andre område i det russiske fjerne austen er området prega av sterk nedgang i folketalet. På fem år, frå folketeljinga i 2002 til 2007, gjekk det ned med 7,8 %.

Fleirtalet av folket er etniske russarar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
* Russarar: 81,5 %
* Ukrainarar: 6,3 %
* Evenar: 1,7 %

Det fanst òg mindre grupper av andre urfolk:
* 900 korjakar (0,6 %)
* 613 itelmenar (0,4 %)
* 407 jakutar (0,3 %)
* 280 kamtsjadalar (0,2 %)

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Neoptera

**Neoptera** (frå gresk, tyder 'ny-venger') er ei gruppe flygande insekt som kan falda vengjene sine over bakkroppen. Dei vert òg kjenneteikna av at musklane dei hovudsakleg nyttar til å flyge med ikkje er fest direkte til vengjene men tvert imot til ryggen. 

Gruppa omfattar dei fleste insekta me kjenner til i dag, mellom anna biller, tovenger, årevenger, sommarfuglar, nebbmunnar, rettvenger og vårfluger, ei stor og variert mengd med ulike kryp.

## Kjelder

* Brusca & Brusca: *Invertebrates* Sinauer 2002
Palaeoptera

**Palaeoptera** er ei samlekjenning for flygande insekt som ikkje er i stand til å falda vengjene sine over bakkroppen. Gruppa omfattar to gjenlevande ordenar; døgnfluger og augestikkarar, i tillegg til minst 8 utdøydde undergrupper. Dei har membranøse vengjer med mange årer, og kontrollerer dei med musklar som er direkte festa til vengjerøtene og i buken. I tillegg er dei hemimetabole og har som vaksne reduserte antenner.

Sidan dei andre flygande insekta, i gruppa *[[Neoptera]]*, mest sannsynleg stammar frå utdøydde *Palaeoptera*-insekt, er gruppa rekna som parafyletisk. Viss ein berre tek omsyn til nolevande grupper, viser både molekylære og morfologiske data at augestikkarane og døgnflugene er nærare i slekt med kvarandre enn med *Neoptera*.

## Kjelder
* Brusca & Brusca: *Invertebrates* Sinauer 2002
* Engelsk wikipedia
Den kinesiske kalenderen

Den **kinesiske kalenderen** er ein lunisolarkalender. I Kina nyttar ein i dag den gregorianske kalenderen, men den kinesiske kalenderen vert framleis brukt til markering av tradisjonelle heilagdagar, til dømes kinesisk nyttår, duanwu-høgtida og månefestivalen. Han vert òg brukt til å velja gode dagar for til dømes bryllup eller for innviinga av ein ny bygning. Sidan ein månad i den kinesiske kalenderen er like lang som månen si omlaupstid, seier kalenderen òg noko om månefasane.

Den kinesiske kalenderen har òg gjeve namn til åra. Dei følgjer ein syklus på tolv år, i rekkjefølgja rotta, okse, tiger, hare, drake, slange, hest, sau, ape, hane, hund og gris. Ved kinesisk nyttår i 2007 starta grisens år, og 7. februar 2008 starta rottas år.
Kinesisk drake

Ein **kinesisk drake** (&#40845;, i pinyin: *lóng*) er eit vesen frå kinesisk mytologi. Draken liknar ein slange med løvehovud. Drakar i kinesisk kultur varslar hell og lukke, og er soleis ganske ulik vestlege drakar. Den kinesiske draken finst òg i andre kulturar og land i nærleiken, og dei vert difor også kalla **orientalske drakar**.
Tsjuvanarar

**Tsjuvanarar** er eitt av urfolka i Sibir. Ved den russiske folketeljinga i 2010 vart det registrert 1002 tsjuvanarar i Russland. Dei fleste av dei (90 %) bur i det autonome området Tsjukotka, heilt aust på det eurasiske kontinentet, og talar anten tsjuktsjisk eller russisk.

**Shelga** er eit anna namn på tsjuvanarar.

## Fotnotar
Saranda

**Saranda** (albansk *Sarandë*, [saˈɾandə]; gresk Άγιοι Σαράντα, *Ájii Saránda*, «førti helgnar»; italiensk *Santi Quaranta*), er ein by og ein kommune i regionen Vlorë i Albania. Byen ligg ved det joniske havet og er ein turistby.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart oppretta gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, ved at den tidlegare bykommunen Saranda vart slått saman med landkommunen Ksamil. Dei tidlegare kommunane inngår no som kommunaleiningar i den nye storkommunen. Kommunen har hovudsete i Saranda.

Fram til år 2000 var dei tidlegare by- og landkommunene ein del av distriktet Saranda. Den dåverande bykommunen omfatta byen Saranda og busetnadene:
*Gjashtë
*Metoq
*Çukë
*Shelegar

## Folketal

## Referansar
Haljem

**Haljem**, også skrive *Halhjem*, er ein liten tettstad sør i Bjørnafjorden kommune i Vestland. På Halhjem er det ein ferjekai med ferjesamband til Sandvikvåg på Fitjar og til Våge på Tysnes. Ferjesambandet Halhjem-Sandvikvåg er ein del av Kyststamvegen.

Fram til og med 1999 rekna Statistisk sentralbyrå Haljem som eigen tettstad, men sidan har Haljemsområdet vore medrekna til tettstaden Osøyro. I 1999 budde det 991 personar på Haljem.

Halhjem har hatt busetnad frå tidleg i den menneskelege historia. Mellom anna har ein funne helleristingar der.

## Kjelder
Vågsfjorden

**Vågsfjorden** er namnet på to fjordar i Noreg:

* Vågsfjorden i Troms, aust for Andfjorden i kommunane Harstad, Ibestad, Tranøy og Dyrøy. 
* Vågsfjorden i Nordfjord, er ein delfjord av Nordfjord i Sogn og Fjordane.
Fjorden Nordfjord

**Nordfjord** er ein fjord i landskapet Nordfjord i Vestland. Han ligg i kommunane Kinn, Bremanger, Stad, Gloppen og Stryn. Fjorden er 106 km lang frå Husvågøy i vest til Loen lengst inne i landet og er med det den sjette lengste fjorden i landet. 

Fjorden har innløp ved Klovningen vest for Husvågøy mellom Vågsøy i nord og Bremangerlandet i sør. På kvar si side av Husvågøy går to delfjordar, Vågsfjorden på nordsida og Fåfjorden på sørsida. Måløy ligg ved fjorden på søraustsida av Vågsøy. Litt lenger aust ligg Rugsundøya der Rugsund og Saktestraumen går på kvar side av øya og sør til Frøysjøen på austsida av Bremangerlandet. Vidare innover i fjorden ligg bygda Bryggja på norsida og Davik på sørsida. 

Ved Hamnes deler fjorden seg i to. Den eine delen held fram rett austover som Eidsfjorden og går inn til Nordfjordeid. Den andre delen held fram som Nordfjord søraustover og deler seg så i to delar igjen. Ålfoten går her sørvestover til bygda Ålfoten, medan delfjorden Hundvikfjorden held fram austover. Ved Hestenesøyra går dei to sidefjordane Hyefjorden mot Hyen i sørvest og Gloppefjorden mot Sandane i søraust. Nordfjord held fram austover som Utfjorden inn til bygda Utvik, og passerer Randabygda, som ligg på nordsida. Frå Utvik og inn til Innvik vert fjorden kalla Innvikfjorden. Faleidfjorden er ein del av Nordfjorden på sørsida av Faleid. 

Aust for Faleid går Strynebukta nordover til Stryn, og her munnar Stryneelva ut i fjorden. Inst i fjorden ligg Lovika og Oldvika med bygdene Oppheim, Loen og Olden. 

## Samferdsel
Det meste av fjorden har vegsamband på begge sider. På norsida av fjorden går mellom anna E39, Rv60, Rv613, Rv1, Rv16 og Rv15. På sørsida går Rv69, Rv614 Fv573 og Rv16. 

Nordfjord vert kryssa av tre ferjestrekningar:
# Anda - Lote, som en del av , ved innløpet til Gloppefjorden.
# Stårheim - Isane, ved innløpet av Eidsfjorden.
# Måløy - Oldeide gjev samband mellom Vågsøy og Bremanger ytst i Nordfjord.

## Side- og delfjordar
Frå kysten mot innlandet
* Vågsfjorden
* Fåfjorden
* Eidsfjorden i Nordfjord
* Isefjorden
* Ålfoten
* Hundvikfjorden
** Hyefjorden
** Gloppefjorden
* Utfjorden
* Innvikfjorden
* Faleidfjorden

## Bakgrunnsstoff
Vågsfjorden i Nordfjord

**Vågsfjorden** er ein delfjord av Nordfjord i Kinn kommune i Vestland. Han ligg mellom Husvågøy i sør og sjølve Vågsøy i nord. På sørsida av Vågsøy ligg Fåfjorden. Fjorden strekkjer seg 8,5 km frå vest til aust. 

Det vestlege innløpet til fjorden ligg mellom Hovden på Husvågøy og Vombaneset. Like innanfor Vombaneset ligg tettstaden Vågsvåg og litt lenger aust tettstaden Holvika. Byen Måløy ligg på søraustsida av Vågsøy og sørlege delar av byen ligg òg ved fjorden. Frå her går Ulvesundet nordover til Sildegapet på sørsida av Stadlandet. På nordsida av Husvågøy ligg bygda Husvåg. Søraust for Måløy ligg Skavøypollen og tettstaden Tennebø. Fjorden endar på nordsida av Gangsøya. 

Det går ferjesamband over fjorden frå Oldeide på sørsida av Fåfjorden til Husvågøy og Måløy. Riksveg 16 går langs nordsida av fjorden til Måløy.
Fåfjorden

**Fåfjorden** er ein delfjord av Nordfjord langs kommunegrensa mellom Bremanger og Kinn i Vestland. Fjorden ligg på sørsida av Husvågøy og nord for Bremangerlandet og strekkjer seg om lag 10 km frå vest til aust. 

Det vestlege innløpet ligg mellom Eikholmane i nord og Nyken i sør. Det meste av fjorden har bratte fjellsider utan busetnader. Aust i fjorden ligg derimot Oldeide på sørsida, og frå her går det ferje nordover til Husvågøy og Måløy. Lengst aust går fjorden på sørsida av Gangsøya og endar ved Rugsundøya. Her går Skatestraumen søraustover til Frøysjøen. 

Frå Oldeide og austover går Fylkesveg 616 langs sørsida av fjorden.
Eidsfjorden i Nordfjord

**Eidsfjorden** er ein fjordarm av Nordfjord i Stad kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 13 km austover og inn til Nordfjordeid i botn av fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Hamneset i sør og Høynes i nord. Frå ytre Rød ved Starheim på nordsida av fjorden går det ferje sørover til Isane sør for Hamneset ved Isefjorden. Rett aust for Starheim ligg bygda Torvika. 

Ved Nordfjordeid munnar Eidselva, som kjem frå Hornindalsvatnet som ligg 6 km lenger aust. 

Riksveg 16 går på nordsida av fjorden, medan Fylkesveg 662 går på sørsida.

## Bakgrunnsstoff
Isefjorden

**Isefjorden** er ein delfjord av Nordfjord i kommunane Stad og Bremanger i Vestland. Fjorden går 5,5 km søraustover frå innløpet til Eidsfjorden i nord til der Ålfoten går vestover. 

Fjorden har innløp i nord mellom Hamneneset i nord og Iseneset ved Isane, som fjorden er kalla opp etter. Frå Isane går det ferje nordover til Stårheim på nordsida av Eidsfjorden. På austsida av fjorden ligg grenda Torheim. Fjorden endar i sør mellom Hjeltneset i vest og Krokeneset i aust. 
Sør for Krokeneset held Hundvikfjorden fram austover. Fylkesveg 662 går på austsida av fjorden, medan Riksveg 614 går på vestsida.
Ålfotfjorden

**Ålfotfjorden** eller **Ålfoten** er ein fjordarm av Nordfjord i Bremanger kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 8,5 km vest og sørvestover forbi bygda Ålfoten og inn til grenda Førde (Føre). 

Fjorden har innløp mellom Hjelteneset i nord og Gjegnalunden i sør. Nord for Hjelteneset ligg Isefjorden, medan Hundvikfjorden held fram austover. 

Grenda Vik ligg på nordsida eit stykke inn i fjorden og nokre kilometer lenger vest ligg Myklebust og Sigdestad. Ved Svinevika smalnar fjorden inn og på andre sida ligg Førdespollen (Førspollen), den inste delen av fjorden. Inst i fjorden her ligg grenda Førde (Føre) og Åskåra kraftverk. 

Riksveg 614 går på nordsida av fjorden. Ålfotbreen ligg eit stykke lenger sørvest.
Hundvikfjorden

**Hundvikfjorden** er ein delfjord av Nordfjord langs kommunegrensa mellom Stad og Gloppen i Vestland. Fjordstykket strekker seg 14 km frå vest til aust og har to sidefjordar, Hyefjorden og Gloppefjorden. 

Fjorden har innløp i vest mellom Krokeneset i nord og Øksneelvane kraftverk i sør. Denne sørlege delen av fjorden høyrer til Bremanger kommune. Det er stort sett berre eit fåtal spreidde, isolerte gardar ved fjordsidene, men på nordsida av fjorden ligg Hundvika, som har vegsamband nordover. Mellom innløpa til Hyefjorden og Gloppefjorden ligg Hestenesøyra langs Rv615. 

Fjorden er omgjeve av høge fjell, særleg på sørsida der Skjerdingane stig til 1276 meter over havet. Sør for Skjerdingane ligg Gjeghalundsbreen og fjelltoppen Blånibba (1670 moh). På nordsida av fjorden ligg Hornet (719 moh) og Trollnykkjen (899 moh). 

Fjorden endar i vest mellom Anda i sør og Lote på nordsida. Mellom desse stadane er det ferjesamband, som er ein del av E39.
Fylkesveg 362 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 362 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 362 i Finnmark** går mellom Nyrud og Nyrud gard i Sør-Varanger kommune. Vegen er 805 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Nyrud
*Endepunkt Nyrud gard

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 366 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 366|fylkesveg 366 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 366 i Finnmark** går mellom Prestebukta og Kirkenes sjukehus i Kirkenes i Sør-Varanger kommune. Vegen er 330 meter lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Prestebukta
*Endepunkt Kirkenes sjukehus

## Bakgrunnsstoff
Hyefjorden

**Hyefjorden** eller **Hyenfjorden** er ein fjordarm av Hundvikfjorden og Nordfjord i Gloppen kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 13 km sørover til Hyen inst i fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Hyeneset i vest og bygda Hestenesøyra i aust. Fylkesveg 615 følgjer heile austsida av fjorden, men det er få busetnader her. Heilt ytst i fjorden ligg dei veglause bruka Hyenes og Skjerdalen på vestsida, medan er nokre gardar langs austsida Kleppeneset, Osmundneset og Holme. 

Begge sidene av fjorden er bratte og høge. På vestsida ligg Sausefjellet med Akslefjellet på 839 moh. Lenger sør ligg Eggene (1268 moh) og Seltuftnibba (1316 moh) nesten rett opp frå fjorden. På austsida ligg Sessegga (1304 moh) og Holsegga (1344 moh), der den vesle Storbreen ligg, i sør, medan Reinekallen (1255 moh) og Eikeneshesten (1093 moh) ligg lenger nord. 

Fjorden får tilført mykje ferskvatn frå omliggande vassdrag, der lakseelva *Aaelva* frå Austredalen og Gjengedalen (lenger inne) er den største. Ved fjordbotn ligg bygdesenteret Hyen, med båtbyggeriet Brødrene Aa like ved. Det er fleire fiskeoppdrettsanlegg i Hyefjorden.
Fylkesveg 367 i Finnmark

:*Sjå òg [[fylkesveg 367|fylkesveg 367 (fleirtyding)]].*
**Fylkesveg 367 i Finnmark** går mellom Wesselborgen og Haganes i Kirkenes i Sør-Varanger kommune. Vegen er 1,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Wesselborgen
* Haganes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 8124

**Fylkesveg 8124** i Finnmark går mellom Hammerfest lufthamn og Forsøl i Hammerfest kommune. Vegen er 8,0 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen nemninga fylkesveg 391 i Finnmark.

## Kommunar og knutepunkt

* Vassbotndalen bom for kolonnekjøring
* Fuglenesdalen bom for kolonnekjøring

## Kjelder
Havøysundbrua

**Havøysundbrua** er ei fritt frambygg-bru som kryssar Havøysundet frå fastlandet til fiskeværet Havøysund på Havøya i Finnmark. Brua er 293 meter lang og har eit hovudspenn på 124 meter. Seglingshøgda er 23 meter, og brua har i alt 4 spenn. Ho vart opna 5. desember 1986 og er ein del av fylkesveg 889.

## Kjelder

* Denne artikkelen byggjer på «Havøysundbrua» henta frå Wikipedia på bokmål 5. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgjev desse kjeldene:

### Referansar


## Bakgrunnsstoff
Gloppefjorden

**Gloppefjorden** eller **Gloppenfjorden** er ein fjordarm av Hundvikfjorden og Nordfjord i Gloppen kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 12 km søraustover til kommunesenteret Sandane inst i fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Kviteneset aust for Hestnesøyra i vest og Anda i aust. Frå Anda går det ferje nordover til Lote på nordsida av Nordfjord og over innløpet til Utvikfjorden. Fjorden er busett på begge sider, men særleg på austsida. Like sør for innløpet ligg Sandane lufthamn på austsida. Bygda Vereide ligg om lag halvvegs inn i fjorden på austsida, medan Sørstranda ligg lenger inn på vestsida. Andre stader langs fjorden er Hjelmeset, Apalset, Gloppestad, Ytre Hauge, Devik og Gimmerstad. 

E39 går langs austsida av fjorden, medan Rv615 går langs vestsida. 

Fjorden får tilført mykje ferskvatn frå omliggande vassdrag, der lakseelva *[[Gloppeelva|Storelva]]* frå Breimsvatnet er den største. 1 km sør for Sandane ligg *Fitjesanden*, ei badestrand ved Sandane Camping. Her ligg òg *Selvågane*, eit våtmarksområde med ein holme. Dette er eit freda sjøfuglreservat for fleire arter sjøfugl.
Karasjok bru

**Karasjok bru** er ei vegbru på riksveg 92 i Karasjok kommune i Finnmark. Brua kryssar Kárášjohka ved Karasjok sentrum. Ho er ei hengebru i stål med total lengde 126 meter og hovudspenn 100 meter. Seglingshøgda er om lag 10 meter, og i alt har brua 3 spenn. Ho vart opna i 1952.

## Kjelder

*Denne artikkelen byggjer på «Karasjok bru» henta frå Wikipedia på bokmål 5. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgjev denne kjelda:
** Johan Brun: *Våre bruer*. Damm 2003. ISBN 82-496-0760-0
Kvalsundbrua

**Kvalsundbrua** er ei hengebru som kryssar Kvalsundet mellom fastlandet og Kvaløya i Kvalsund kommune i Finnmark. Brua vart opna i 1977 og er 741 meter lang. Hovudspennet er 525 meter. Tårnhøgda er 81 meter på Kvalsundsida og 97 meter på Stallogargosida. Seglingshøgda er 26 meter, og brua har i alt 11 spenn. Brua er ein del av riksveg 94.

Kvalsundbrua vart laga etter teikningar av Skjombrua i Nordland. Avvik i bygginga gjorde hovudspennet nokre centimeter lengre, og brua vart slik den lengste i Noreg fram til Skarnsundbrua opna i 1991.

## Kjelder

*Denne artikkelen byggjer på «Kvalsundbrua» henta frå Wikipedia på bokmål 5. mars 2008.
Jektavik

**Jektavik** er ei vik ved Langenuen i Stord kommune i Vestland. Frå Jektavik går det ferja i sambandet Jektevik-Nordhuglo-Hodnanes som knyter øya Stord saman med Nord-Huglo på Huglo og Hodnanes på Tysnes.

Nattferja i sambandet Ranavik - Skjersholmane går til Jektavik i staden for Skjersholmane. Kaien er òg reservekai dersom kaien i Sandvikvåg er stengd.
Utvikfjorden

**Utvikfjorden** eller **Utfjorden** er ein delfjord av Nordfjord i kommunane Gloppen, Stad og Stryn. Fjorden strekkjer seg 26 km austover til Utvik, som fjorden er kalla opp etter. Frå her held fjorden fram som Innvikfjorden. 

Fjorden er ei fortsetjing av Hundvikfjorden i vest og har innløp mellom Anda og Lote, like aust for innløpet til Gloppefjorden, som går sørover. Frå Anda til Lote er det ferjesamband langs E39. Sandane lufthamn, Anda ligg på sørsida av fjorden, like søraust for Anda. Den ytst delen av fjorden følgjer kommunegrensa mellom Eid og Gloppen, men like etter Hennebygda på nordsida av fjorden går fjorden inn i Stryn. Litt aust for kommunegrensa ligg Randabygda på nordsida. Frå her og inn til grenda Fjelli går riksveg 613 langs fjorden i ei høgd på om lag 600 meter over fjorden. 

På sørsida av fjorden ligg bruka Moldreim, Tishammar og Frøyset langs fylkesveg 5725.
Innvikfjorden

**Innvikfjorden** er ein delfjord av Nordfjord i Stryn kommune i Vestland. Han har ei lengd på om lag 4,5 km og er ei fortsetjing av Utvikfjorden.

Fjorden startar mellom Ulvedal i nord og Utvik i sør og går forbi Innvik, som han er kalla opp etter. Ved Hildeneset held fjorden fram som Faleidfjorden. 

Riksveg 60 går langs austsida av fjorden, medan Riksveg 613 går på vestsida.
Fylkesveg 60

**Fylkesveg 60** (**Fv60**) går mellom Blindheim i Ålesund og Byrkjelo i Gloppen. Vegen er ein viktig alternativ veg til E39 mellom Ålesund og Byrkjelo (og vidare med E39 til Bergen). Fv 60 har berre ei ferje medan  E39 har to. Veglengda (bortsett frå ferjestrekninga og felles trasé med riksveg 15) er 160,7 km, av dette 82,3 km i Møre og Romsdal og 78,4 km i Vestland. Vegen har ei ferjestrekning (Magerholm-Ørsneset) og dessutan tilknyting til  via ferje Stranda-Liabygda. I sommarhalvåret er det tilknyting til  med turistferje på Geirangerfjorden.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trødde i kraft har han status som fylkesveg.

## Historie
Vegen mellom Stranda og Hellesylt (Ljøvegen) vart opna i september 1962 og gav ferjefri veg mellom Stranda, Hellesylt og Hornindal. Før heilårsvegen Stryn-Grotli (riksveg 15) vart opna, gjekk trafikken vinterstid frå indre Nordfjord til Austlandet via Hellesylt-Stranda-Sykkylven og vidare til Åndalsnes. Ferjesambandet Hellesylt-Stranda vart lagt ned våren 1963.  Etter opning av Kvivsvegen er det også ferjefritt samband mellom Stranda/Sykkylven og Ørsta/Volda. Dagens fylkesveg mellom Byrkjelo og Stranda følgjer stort sett same trase som Den trondhjemske postvei oppretta på slutten av 1700-talet.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Blindheim,  til  Nedregarden (2,6 km)
* Magerholm
* Ferje frå Magerholm (15 min, 3 turar/time)

*til Ørsneset
* frå Sykkylven til Løset i Ramstaddalen (14,7 km)
* Klokkarhaugtunnelen (75 m)
* frå Vik via  Sykkylvsbrua og  ferje frå Hundeidvik til  Festøy
* frå Fetbrua til Hjorthol (4,0 km)
* Hjorthol

*Arm til Stranda ferjekai (1,6 km)
** frå Stranda til Uksneset (5,3 km)
**  Ferje frå Stranda til Liabygda (Gravaneset)
* frå Korsbakken til Engeset (4,6 km)
* Ljønibbtunnelen/Hamregjøltunnelen (3090 m)

* Storfosstunnelen (257 m)
* Streketunnelen (1289 m)
*Arm til Hellesylt (1,4 km)
** Hellesyltporten (377 m)
** frå Hellesylt til Vollseter (12,3 km)
** Ferje (1. mai - 30. september) frå Hellesylt til  Geiranger
* Tryggestad

* Horndøla bru
* frå Haugen til Tomasgård
* frå Gausemel til  Ytrehorn
* Tomasgård
* Kvivsvegen frå Volda, felles trase til Kjøs bru
* frå Grodås til Otterdal
* Kjøsahammartunnelen (813 m)
* Hola, RV15 felles trasé til Stryn

###### 

* Bleksvingen
* frå Svarstad til Faleide (1,3 km)
*  Stryn
* Stavenestunnelen (111 m)
* frå Loen til Bødal (14,3 km)
* Tyvanestunnelen (197 m)
* frå Olden til Briksdalen (22,1 km)
* Vanbergtunnelen (94 m)
* frå Utvik til Moldreim (10,1 km)

* Fjellovergang, Utvikfjellet 630 moh
* Breimsbygda Skisenter
* frå Øvreset til  Hetle bru (4,2 km)
* frå Støyva til Myklebust (8,9 km)
* Byrkjelo

## Bakgrunnsstoff

*Møre og Romsdal Fylkesbaatane
*Ferje Magerholm - Ørsneset(Aursnes)

## Kjelder
Veidnesbrua

**Veidnesbrua** er ei stålkassebru på europaveg 69 i Nordkapp kommune i Finnmark. Brua kryssar bukta Kobbholet på sørsida av Magerøya. Brua er 520 meter lang, med 10 meter seglingshøgde og lengste spenn (av 7) 80 meter. Bygginga av Veidnesbrua starta sommaren 1996, og brua var ferdig 5. november 1998. Saman med resten av fastlandssambandet til Magerøya, FATIMA, vart Veidnesbrua offisielt opna 15. juni 1999.

## Kjelder

*Denne artikkelen byggjer på «Veidnesbrua» henta frå Wikipedia på bokmål 5. mars 2008. Bokmålsartikkelen oppgjev desse kjeldene:
** Nordkapp Bompengeselskap: Veidnesbrua 
** Ferdigbetong Anlegg: Veidnesbrua
Faleidsfjorden

**Faleidsfjorden** er ein delfjord av Nordfjord mellom Innvikfjorden og Strynebukta i Stryn kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 6,5 km frå vest til aust. 

Faleidsfjorden har innløp nord for Innvikfjorden mellom Hildeneset nord for Innvik og Dokset i vest. Grendene Faleide, som fjorden er kalla opp etter, og Svarstad ligg på nordsida av fjorden. Ved Lunde går Strynebukta 2 km nordover til sjølve tettstaden Stryn. 

Riksveg 60 går på begge sider av fjorden, men frå Faleide går vegen nordover, medan riksveg 613 held fram vestover.
Fylkesveg 5742

:

**Fylkesveg 5742** (**Fv5742**) går mellom Bleksvingen i Stryn og Lote i Stad. Vegen her har fått namnet *Panoramaveien* på grunn av utsikta frå vegen som er lagt høgt over Nordfjord. Dette gjeld særskilt i områda rundt Fjelli, Randabygda og Hopland 

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg. Strekninga var fram til 2019 fordelt på vegnummer Fv613 (Bleksvingen-Blakset og Nos-Tvinnereim) og Fv698 (Blakset-Nos og Tvinnereim-Lote).

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Bleksvingen
*Arm, gamal veg
** Blaksettunnelane I og II (125 og 506 m)
* Blaksettunnelen (2021, 1230 m)
*Arm *Sjøavegen* til Blaksetnausta (1,0&nbsp;km)
* Nostunnelen (1155 m)
*Arm frå Bergslett til Øvre Tvinnereim (0,7&nbsp;km)

*  Eitråna tunnel (1056 m)
*  Lote

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Manmohan Singh

**Manmohan Singh** () er ein indisk politikar, og statsminister i India sidan 22. mai 2004. Han er medlem av Den indiske nasjonale kongressen (*Indian National Congress*, ofte kalla *Kongresspartiet*), og er den første sikhen som vart statsminister i India.

Singh vart fødd i landsbyen Gah i Punjab, som no er ein del av Punjab-provinsen i Pakistan. Han studerte økonomi og tok mastergrad på Panjab-universitetet i Chandigarh, han har òg ein lågare grad frå St. John's College ved universitetet i Cambridge og doktorgrad frå Nuffield College ved universitetet i Oxford.

Singh jobba i yngre dagar som økonom for Det internasjonale pengefondet (IMF). Frå 1982 til 1985 var han leiar for den indiske sentralbanken. I 1991 vart han finansminister i regjeringa til P. V. Narasimha Rao, som sat til 1996. I den posisjonen gjennomførte han økonomiske liberaliseringsreformer. Frå 1998 til 2004 var han opposisjonsleiar i overhuset i det indiske parlamentet mens koalisjonsregjeringa til det hindu-nasjonalistiske Bharatiya Janata-partiet sat ved makta. Ved parlamentsvalet i 1999 lukkast han ikkje i å bli vald inn i underhuset. Han er dermed den einaste indiske statsministeren som aldri har sete i underhuset. Singh har sete i overhuset som representant for Assam sidan 1995.

Ved det indiske parlamentsvalet i 2004 vart Kongresspartiet det største partiet, og koalisjonen Den sameinte framstegsalliansen (*United Progressive Alliance*), leia av Kongresspartiet, vart den største blokka i parlamentet. Alliansen danna ei mindretalsregjering, med støtte av Venstrefronten (*Left Front*). Leiaren av Kongresspartiet, Sonia Gandhi, overraska ved å ikkje ta statsministerposten sjølv, men nominerte Singh.

Manmohan Singh gifta seg i 1958 med Gursharan Kaur, dei har tre døtrer.

## Kjelder
**Denne artikkelen starta med ei omsetjing frå [[:en:Manmohan Singh|engelsk wikipedia]] den 23. februar 2008.*

## Bakgrunnsstoff
Sildegapet

**Sildegapet** er ei stor bukt eller ein vid fjord på sørsida av Stad i kommunane Stad og Kinn i Vestland. Sør for Sildegapet ligg øya Vågsøy. Bukta strekkjer seg om lag 17 km innover i landet til tre små fjordar og Ulvesundet mellom Vågsøy og fastlandet. 

Fjorden har innløp mellom Kråkenes fyr i sør og Fureneset i nord.

Inst i bukta ligg dei tre øyane Silda, som bukta er kalla opp etter, Barmøya og Selja eller øya Selje, der Selje kloster ligg. Mellom Selja og Barmøya ligg Røysetfjorden og aust for denne Moldefjorden. Sør for Barmøya ligg Nordpollen, og mellom Ulvesundet og Nordpollen ligg Storpollen.

## Kjelder
Nordkapptunnelen

**Nordkapptunnelen** er ein undersjøisk tunnel på europaveg 69 i Finnmark. Tunnelen går under Magerøysundet mellom fastlandet og Magerøya. Han er 6875 meter lang og går ned til 212 meter under havoverflata. Tunnelen vart opna 15. juni 1999. Saman med Honningsvågtunnelen erstatta Nordkapptunnelen ferjestrekninga mellom Kåfjord og Honningsvåg. Største stigning i tunnelen er 10%. 

Nordkapptunnelen er den lengste vegtunnelen i Finnmark, og då han opna var han verdas lengste undersjøiske vegtunnel. 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
Denne artikkelen byggjer på «Nordkapptunnelen» henta frå Wikipedia på bokmål 6. mars 2008.
Ulvaråker

**Ulvaråker** er ein matrikkelgard med gardsnummer 14 i Valevåg i Sveio kommune. Bømlafjordtunnelen på Europaveg 39 endar på Ulvaråker, og det er bygd eit stort busstopp med parkeringsplass der. Fylkesveg 9 til Tittelsnes og Valevåg kjem inn på europavegen ved Ulvaråker, der europavegen tidlegare gjekk vidare til ferjekaien på Valevåg.
Arne Johannessen

**Arne Johannessen** () er ein norsk politimann og fagforeiningsleiar. I september 2000 vart han leiar i Politiets Fellesforbund.

Arne Johannessen er utdanna på Befalsskolen for militærpolitiet og Politiskolen. Han har vore befal i Militærpolitiet, lensmannsbetjent i Luster i Sogn og Fjordane, forbundssekretær og leiar i Lensmannsetatens Landslag, nestleiar i Politiets Fellesforbund og lensmann i Sogndal frå 1998 til 2000. Sidan september 2000 har han vore leiar i Politiets Fellesforbund. Arne Johannessen har også vore leiar i Hafslo Arbeiderlag og kommunestyrerepresentant for Arbeidarpartiet i Luster kommune.

I 2005 fekk han «Målprisen 2005» frå Luster mållag under Lustramarknaden. I 2007 fekk han Målprisen frå Noregs Mållag.

## Referansar


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arne Johannessen|Arne Johannessen]]» frå , den 6. mars 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Portrettintervju i Dagbladets helgemagasin 4. oktober 2006
Kyrkjelovsboka

**Kyrkjelovsboka** er ei samling av alle reglor som gjeld Kyrkja. Kvar kristen retning (katolsk, ortodoks, luthersk, osv.) har ei slik bok som delvis har fellestrekk med dei andre kristne retningane. Den opphavlege kyrkjelovsboka er ho frå før den Store kyrkjesplittinga i omkring 1054 e.Kr. Denne boka inneheld alle vedtektene frå dei 7 økumeniske konsila (dvs. dei 7 allmenne kyrkjemøta). På gresk kallast dette Pedalion, eit ord som tydar "ror" etter di Kyrkja skal styrast ved bruk av det. I den romersk-katolske kyrkja vert det brukt nemninga Kanonboka (på engelsk "Book of Canons" eller "Book of Canon Law").
Den austlege ortodokse kyrkja

**Den austlege ortodokse kyrkja**, eller berre **Den ortodokse kyrkja**, viser til kyrkjesamfunna innan ortodoks kristendom som skilde seg frå Den katolske kyrkja etter skismaet i 1054. Dei ortodokse kyrkjene, som var tilknytte Bysants, blei kjende som «Austkyrkja» medan kyrkja i Roma blei kalla «Vestkyrkja».

Kyrkja omfattar fleire sjølvstendige (autokefale) kyrkjer: Dei fire gamle patriarkata i Konstantinopel, Alexandria, Antiokia og Jerusalem, dei fem nye patriarkata i Russland, Serbia, Romania, Bulgaria og Georgia og elles erkebispedøme og eigne kyrkjer i ulike land.

## Den store kyrkjesplittinga

Splittinga mellom kyrkjene hadde fleire årsaker, men eit nøkkelord her er «styreform». Prinsippet er slik: Dersom noko skulle koma med i kyrkjelovsboka (samling av alle vedtektene frå dei 7 allmenne kyrkjemøta) måtte det bli godkjend av heile kyrkja, dermed ordet økumenisk. Sett ifrå aust, gjekk patriarken i Roma sine eigne vegar og tok til å endra på overleveringa og kyrkjelovsboka utan godkjenning av eller rådslåing hjå dei andre patriarkane. Fleire gongar før splittinga vart patriarken av Roma refsa for desse innovasjonane og brot på dei opphavlege kyrkjereglene. Han valde heller å framheva sin eigen rett til dette pga. stillinga han si som «den fyrste» (*primus*). Slik austkyrkjene såg det, viste uttrykket heller til «den fyrste mellom likemenn».

Sett ifrå eigen ståstad, er det den austlege ortodokse kyrkja som vernar om den opphavlege, apostoliske *overleveringa* (m.a.o. *tradisjonen*) frå Kristi tid fram til no. Det vil ikkje seia at kyrkja ikkje har utvikla seg, men at all utvikling skal ha hendt innanfor ramma av overleveringa og i tråd med ho. Den ortodokse kyrkja godtok, godtek enno og skal i prinsippet fylgja vedtektene som vart vedteke under dei 7 økumeniske kyrkjemøta frå før den store splittinga frå 1054.

Den ortodokse kyrkja har ingen pave. Ingen biskop, erkebiskop eller patriark kan endra på regler eller tradisjonar på eiga hand. Dermed er det heller ikkje nokon av dei som er rekna som ufeilbarlege. På grunn av administrasjonsforma og konsensusprinsippet i endring av praksis i den ortodokse kyrkja har ho utvikla seg forholdsvis sakte, noko mange ortodokse kristne ser på som ein styrkje.

## Kjelder

*
Pratibha Patil

**Pratibha Patil** () er ein indisk politikar som var president i India frå 2007 til 2012. Ho var den første kvinnelege presidenten i India. Patil er medlem av Den indiske nasjonale kongressen (*Indian National Congress*, ofte kalla *Kongresspartiet*), og vart nominert av regjeringskoalisjonen Den sameinte framstegsalliansen (*United Progressive Alliance*) og Venstrefronten (*Left Front*). Ho vart vald ved indirekte val den 19. juli 2007, og blei innsett den 25. juli.

Patil vart fødd i landsbyen Nadgaon i Maharashtra. Ho tok mastergrad ved universitetet i Jalgaon i Maharashtra, og bachelorgrad i rettsvitskap i Mumbai. Ho sat i delstatsparlamentet i Maharashtra frå 1962 til 1985. Ho hadde òg ulike ministerpostar i delstatsregjeringa. Frå 1986 til 1988 var ho visepresident for overhuset i det indiske parlamentet. Frå 1991 til 1996 sat ho som folkevald i underhuset i det indiske parlamentet. Frå 2004 til 2007 var ho den første kvinnelege guvernøren i delstaten Rajasthan.

Pratibha Patil gifta seg i 1965 med Devisingh Ramsingh Shekhawat. Dei har ein son og ei dotter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pratibha Patil|Pratibha Patil]]» frå ,  den 23. februar 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
NOR-WAY Bussekspress

**NOR-WAY Bussekspress AS** er eit nettverk av ekspressbussruter. Om lag 40 ruter er tilknytte kjeda, og rutene er drivne av 30 ulike selskap. Selskapet vart registrert i 2004. Dagleg leiar er Bjørn Ragnar Østbye (2008).

Rutene til dei ulike ekspressbusselskapa i NOR-WAY Bussekspress er drivne av selskapa i gruppa. Dei ulike rutene korresponderer med einannan der dei møter einannan på same stad.  NOR-WAY Bussekspress er òg tilknytt det europeiske rutenettverket Eurolines.

Flybussekspressen til Gardermoen lufthamn høyrer til NOR-WAY Bussekspress. Flybussekspressen fraktar folk til Gardermoen frå mange stader på Austlandet.

## Ekspressbussruter i NOR-WAY Bussekspress
### På Austlandet
* 130 Trysilekspressen mellom Oslo og Trysil
* 148 Gudbrandsdalekspressen mellom Oslo og Skjåk
* 175 Hallingekspressen mellom Oslo og Geilo
* 182 Telemarkekspressen mellom Tønsberg og Seljord
* 185 Rjukanekspressen mellom (Oslo)/Porsgrunn og Rjukan
* 194 Grenlandsekspressen mellom Oslo og Porsgrunn

### Mellom Austlandet og Vestlandet
* 142 Dag og nattekspressen mellom Oslo og Ålesund/ Molde Nedlagt
* 145/146 Møreekspressen mellom Oslo og Ulsteinvik(Fosnavåg)/ Ålesund
* 147 Nordfjordekspressen mellom Oslo og Måløy
* 160/161 Valdresekspressen mellom Oslo og Årdalstangen/ Beitostølen
* 162 Øst-VestXpressen mellom Lillehammer og Bergen
* 170 Sogn og Fjordane ekspressen mellom Oslo og Førde(Florø)
* 180 Haukeliekspressen mellom Oslo og Haugesund(/ Bergen)

### Mellom Austlandet og Midt-Noreg
* 135 Østerdalekspressen mellom Oslo og Trondheim
* 149Nordmørsekspressen mellom Oslo og Kristiansund

### Mellom Austlandet og Sørlandet
* 190 Sørlandsekspressen mellom Oslo og Kristiansand
* 221 Setesdalekspressen mellom Kristiansand og Haukeligrend

### Mellom Sørlandet og Vestlandet
* 300 Sør-Vestekspressen mellom Kristiansand og Stavanger

### På Vestlandet
* 400 Kystbussen mellom Bergen og Stavanger
* 430/431 Vestlandsbussen mellom Bergen og Ålesund, om Nordfjordeid/Stryn
* 432 Fjordekspressen mellom Bergen og Ålesund
* 450 Sognebussen mellom Bergen og Sogndal (/ Øvre Årdal)

### Mellom Vestlandet og Midt-Noreg
* 440 Ekspressbussen Bergen-Trondheim
* 631 Mørelinjen mellom Trondheim og Ålesund

### I Midt-Noreg
* 611 Rørosekspressen mellom Trondheim og Røros
* 670 Ekspressbussen Trondheim-Namsos mellom Trondheim og Namsos

### I Nord-Noreg
*Nordnorgeekspressen mellom:
** 720 Bodø og Narvik
** 800 Narvik og Tromsø
** 805 Tromsø og Alta
*Lofotenekspressen mellom:
**Leknes og Narvik
**Fauske og Sortland
*Nordkappekspressen mellom Bodø og Nordkapp

## Tidlegare rutar
### Desse rutene er i rutenettverket til [[TIMEkspressen]]
*Oslofjord-ekspressen
*Totenekspressen mellom Oslo og Gjøvik
*Rjukanekspressen mellom Oslo og Notodden

### Desse rutene er i rutenettverket til [[Skyss]]
* Haukeliekspressen Mellom Seljestad og Bergen

## Bakgrunnsstoff
*NOR-WAY Bussekspress
*Brønnøysundregisteret
Haukås i Sveio

**Haukås** er ein matrikkelgard med gardsnummer 96 i Sveio kommune i Vestland. Haukås er i dag eit viktig trafikknutepunkt der riksveg 47 møter E39, og det ligg ein bensinstasjon der.
Haukås

**Haukås** er eit norsk stadnamn.

Det finst fleire stader som heiter Haukås:
* Haukås i Bergen kommune i Hordaland
* Haukås i Kaupanger i Sogn og Fjordane
* Haukås i Fræna kommune i Møre og Romsdal
* Haukås i Hamarøy kommune i Nordland
* Haukås i Hjartdal kommune i Telemark
* Haukås i Hyllestad kommune i Sogn og Fjordane
* Haukås i Kvinnherad kommune i Hordaland
* Haukås i Lindås kommune i Hordaland
* Haukås i Midtre Gauldal kommune i Sør-Trøndelag
* Haukås i Sveio kommune i Hordaland
* Haukås i Søndre Land kommune i Oppland
* Haukås i Tinn kommune i Telemark
* Haukås i Tysvær kommune i Rogaland
* Haukås i Østre Toten kommune i Oppland

## Haukås som etternamn
Det er 852 nordmenn som har Haukås som etternamn (2008).

### Kjende folk som heiter Haukås
* Maria Haukås Storeng
Norsk Astronomisk Selskap

**Norsk Astronomisk Selskap** (**NAS**) er ein ideell organisasjon som har til formål å fremma interesse for og å spreia kjennskap til astronomi. Foreininga sitt formål er òg å støtta amatørverksemd med råd og anvisingar. Hovudkontoret ligg i Oslo, men foreininga har lokalforeiningar spreidde over heile landet.

Foreininga blei stifta den 25. februar 1938 etter initiativ ifrå Svein Rosseland, professoren som òg grunnla Institutt for teoretisk astrofysikk (ITA) i Oslo. Medlemsbladet heiter Astronomi og blir utgitt seks gongar i året.

## Leiarar
* Jan Rypdal 2012–2013
* Tor Einar Aslesen 2008–2012
* Knut Jørgen Røed Ødegaard 2001–2008
* Bjørn Håkon Granslo 1998–2001

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Abwehr

**Abwehr** var namnet på den tyske militære etterretningstenesta frå 1921 til 1944, då etterretningstenesta vart underlagd SS.

Leiaren av Abwehr under den andre verdskrigen var admiral Wilhelm Canaris.
Skorbøfjorden

**Skorbøfjorden** er ein fjord i Sildegapet på nordsida av øya Selja i Stad kommune i Vestland. Fjorden ligg mellom Selja og Stadtlandet

Fjorden strekkjer seg 3,5 km frå Skorbøen på sørsida av Stadtlandet og inn til Selje.
Norsk Astronautisk Forening

**Norsk Astronautisk Forening** er ein organisasjon som har som si fremste oppgåve å spreia kunnskap om romfart og romrelatert verksemd i Noreg. Dette skjer mellom anna gjennom møte (i hovudsak i Oslo) og medlemsbladet *[[tidsskriftet Romfart|Romfart]]*, i tillegg til ei nyhendeteneste på papir og Internett.

## Historie
Organisasjonen blei etablert av Erik Bergaust, Gunnar Oxaal og Thorstein Thelle 2. august 1951 under namnet «Norsk Interplanetarisk Selskap», men tre år seinare blei namnet endra til Norsk Astronautisk Forening.

Blant organisasjonens mest kjende leiarar var Erik Tandberg. Leiar i dag er Per Arne Marthinsen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
* Erik Bergaust om stiftinga av foreininga i  (frå 1977)
Røysetfjorden

**Røysetfjorden** er ein fjord i Sildegapet i som ligg mellom øyane Selja og Barmøya i Stad kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 4,5 km austover til Selje og innløpet til Moldefjorden. 

Bruket Røyset, som fjorden er kalla opp etter, ligg på nordsida av Barmøya.
Moldefjorden i Nordfjord

**Moldefjorden** er ein fjordarm av Sildegapet i Stad kommune i Vestland. Fjorden ligg like sør for Stad og har innløp sør for Selje. 

Moldefjorden er ei fortsetjing av Røysetfjorden og strekkjer seg 4,5 km søraustover. Fjorden har innløp mellom Saltaneset i sør og Selje i nord. Grenda Botnen ligg på nordsida av fjorden, medan Litlesalt ligg ved starten på Saltaneset. Riksveg 618 går langs heile fjorden.
Nordpollen

**Nordpollen** er ein liten fjord i på sørsida av Sildegapet i Stad kommune i Vestland. Fjorden strekkjer seg 4,5 km søraustover. 

Fjorden har innløp mellom Naveneset i vest, like ved Flatraket, og Venøya i aust. Vetrhus er ei lite grend på austsida av fjorden, medan Håvik ligg på vestsida. 

Riksveg 618 går langs heile fjorden.
Knut Jørgen Røed Ødegaard

**Knut Jørgen Røed Ødegaard** () er ein norsk astrofysikar og formidlar av populærvitskap. Han var stipendiat og formidlingsansvarleg ved Institutt for teoretisk astrofysikk ved Universitetet i Oslo og dagleg leiar for verksemda ved Solobservatoriet på Harestua. 

Ødegaard har stått sentralt i planlegginga og gjennomføringa av ei rekkje astronomirelaterte arrangement dei seinare åra, som arrangementa i samband med Venuspassasjen i 2005 og solformørkinga i 2004. Han var prosjektleiar for Astrofestivalen i 2001. Ødegaard har vore ein viktig medverkande til barne- og ungdomsprogrammet Newton på NRK1. Med sitt engasjement og breie kunnskapsfelt har han vore med på å auka interessa for astronomi og realfag i Noreg. Han jobbar òg som forfattar og omsetjar, og leia ein periode radioprogrammet *Hurum og Ødegaard* i Kanal 24 saman med paleontologen Jørn Hurum. I 2004 mottok han prisen *Årets kommunikator* av Kommunikasjonsforeningen for sin omfattande innsats for formidling av vitskap i massemedia. Mellom 2005 og 2008 var han leiar i Norsk Astronomisk Selskap.

Ødegaard har òg hatt ein gjesteopptreden i ein sketsj som seg sjølv med komikergruppa Team Antonsen i 2006 for NRK.

## Bibliografi

* *Solsystemet* (Damm forlag) 2005
* *På vei til Mars og Saturn* (Mangschou) 2005
* *Bang!* (Cappelen) 2006

## Bakgrunnsstoff
* Ødegaards heimeside på UiO
Sørpollen

**Sørpollen** er ein liten fjord i Sildegapet i Kinn kommune i Vestland og strekkjer seg 5,5 km sørover. Fjorden er derimot berre om lag 500-600 meter brei. 

Fjorden har innløp mellom Osmundvåg i vest og Gangeskarneset, like ved Flatraket, i aust. 

Riksveg 618 går langs austsida av fjorden.
Institutt for teoretisk astrofysikk

**Institutt for teoretisk astrofysikk** (**ITA**) er eit institutt under Det matematisk-naturvitenskapelige fakultet ved Universitetet i Oslo. Det blei grunnlagt av Svein Rosseland i 1934. Det har aktive forskingsgrupper innan fire felt: sol- og stjernefysikk, plasma-astrofysikk, celest mekanikk og kosmologi. Instituttet har eit eige bygg, Svein Rosselands hus, på Blindern i Oslo.

## Bakgrunnsstoff

* Instituttet si heimeside
Boy av U2

***Boy*** er debutalbumet til det irske rockebandet U2. Det kom ut 20. oktober 1980. All musikken på albumet er skriven av U2, musikken er skriven av Bono (Paul David Hewson). Musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* plasserte *Boy* på 417. plass på lista si over «Verdas 500 beste album».

## Bakgrunn
Singelen I Will Follow som kom før plata, blei ein hit på skuleradioane og var med på å skape forventningar til bandets debutalbum. Songen handlar om Bono si mor som daude då han var 14 år, og blei oppfatta som ein religiøs song. Dette styrkte påstanden om den kristne trua til gruppa, noko Bono bekrefta mange år seinare under eit intervju med NME i 2007.

Albumet blei spelt inn på Windmill Lane Studios i Dublin med Steve Lillywhite som plateprodusent. Nokon av songane, til dømes «An Cat Dubh» og «The Ocean» blei skrivne og spelt inn i studio. Mange av dei andre, som «Stories for Boys», «Out of Control» og «Twilight», var songar som blei framført regelmessig under konsertane deira på den tida.

Albumet kom etter Three, ein EP med tre melodiar som hadde andre versjonar av «Out of Control», «Stories For Boys» og ein song kalla «Boy/Girl». Tidlege vinylkopiar av albumet har ein kort, 30-sekunders instrumentalversjon av det som skulle bli låten «Fire» på albumet October på slutten av albumet, etter «Shadows and Tall Trees».

Guten på omslagsfotografiet er Peter Rowan (bror av Bonos venn Guggi), som også er på omslaget av Three, War, og The Best of 1980-1990. Biletet måtte endrast til eit forvrengt bilete av gruppa til albumlanseringen i USA, då dei frykta å bli anslaga for barnepornografi.

Boy er det einaste U2-albumet der alle songane har blitt framført på konsertar minst ein gong.

## Spor
#"I Will Follow" - 3:37
#"Twilight" - 4:22
#"An Cat Dubh" - 4:46
#"Into the Heart" - 3:27
#"Out of Control" - 4:13
#"Stories for Boys" - 3:02
#"The Ocean" - 1:35
#"A Day Without Me" - 3:13
#"Another Time, Another Place" - 4:33
#"The Electric Co." - 4:47
#"Shadows and Tall Trees" - 4:36

## Bakgrunnsstoff
*Albumoversikt hos U2 Wanderer--Innhaldsrike detaljar om forskjellige utgåver, omslagsbilete, tekstar og meir.
*Albumlyrikk ---Søk etter tekstar frå album
*U2 turnéoversikt hos U2-Vertigo-Tour.com--Inneheld spelelister for kvar dato på Boy-turneen i tillegg til tidlegare datoar.
*Sitater og informasjon--Detaljert bakgrunnsinformasjon om kvar song.
*U2MoL --Inneheld fantolkningar og intervjuutdrag for kvar song.
*«U2-gutten, Peter Rowan»--Bilete av og informasjon om Peter Rowan.

## Kjelder
   
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Boy (album)|Boy (album)]]» frå ,  den 26. august 2012.*          
 
*Bokmål wikipedia oppgav denne kjelda:*
Abydos

**Abydos** var ein by i Mysia i Vesleasia i antikken. Byen låg ved det smalaste punktet av sundet Hellespont, om lag to kilometer frå dagens Çanakkale i Tyrkia. Andsynes Abydos låg Sestus på Gallipolihalvøya, den europeiske sida av sundet. Abydos var i oldtida ein viktig by og senter for Osiris-kulten. To godt bevarte tempel frå rundt 1300 står ved staden i dag.

## Soga
Abydos vart først nemnd i oversikta over Troja sine allierte i *[[Iliaden]]*. Det var truleg ein trakhisk by, men vart seinare kolonisert av milesarar. Xerxes bygde to bruer av båtar og kryssa sundet i 480 fvt. då han invaderte Hellas i Persarkrigane. Abydos er òg kjend for den sterke motstanden mot Filip V av Makedonia i år 200 fvt., og for soga om Hero og Leander.

Den bysantinske keisaren Basileios II slo ned eit opprør ved Abydos i 989. Byen var den viktigaste tollstasjonen ved sundet under den bysantinske perioden. I 1203 stogga det fjerde krosstoget ved Abysos og plyndra åkrane i ei veka før dei heldt fram mot Konstantinopel.

Den osmanske sultanen Mehmet II erobra det bysantinske riket i 1453. For å styrkja kontrollen over Hellespont oppførte han i 1456 to fort, dei såkalla «gamle slotta», eitt ved Abydos og eitt ved Sestos. I 1658 vart «dei nye slotta» oppførte ved munningen av sundet.

I 1675 vart den første arkeologiske utgravinga av byen gjennomført.

I 1810 vitja Lord Byron Abydos og sumde over Hellespont, etter å ha mislukkast på det første forsøket. Han skreiv seinare diktet *[[The Bride of Abydos]]*. I 1843 måla Eugène Delacroix biletet *[[La fiancée d'Abydos]]*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Abydos|Abydos]]» frå , den 6. mars 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 618

:*Sjå òg [[Fylkesveg 618 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 618** (**Fv618**) går mellom Eldevik i Vågsøy og Selje. Veglengda er 38,0&nbsp;km.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Eldevik

* Gangeskartunnelen (80 m)
*Flatraket
*Kommunal veg Sandvik →  ferje til Barmen på Barmøy
*Arm frå Eide til  Kjøde (4,1&nbsp;km)
* frå Selje til  Sandvika (8,2&nbsp;km)
* frå Selje til Skårbø (4,5&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 620

**Fylkesveg 620** (**Fv620**) går mellom Åheim i Vanylven og Leikanger i Selje. Veglengda er 26,2&nbsp;km, av dette 3,4&nbsp;km i Møre og Romsdal og 22,8&nbsp;km i Sogn og Fjordane.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Åheim

###### 

* Kjøde
* frå Sandvika til Selje sentrum (8,2&nbsp;km)
* frå Leikanger til Borgundvåg
* frå Leikanger → via  Olavskrossen til Hoddevika
** frå Dragesvingen til  Vestkapp/Ytre Honningsvåg/Stadhavet

## Bakgrunnsstoff