Saksofonisten Tommy Smith

**Thomas William Ellis Smith** OBE () er ein skotsk jazz-saksofonist, komponist og pedagog.

## Bakgrunn
Smith blei fødd i Edinburgh i Skottland som son av Brenda Ann Urquhart og William John Ellis, som han aldri møtte. Han voks opp i Wester Hailes-området i byen. Stefaren hans George Smith, som var ein ivrig jazzfan og trommeslager i Gene Krupa-stilen, oppmuntra han til å byrja spela tenorsaksofon i tolvårsalderen. Då han var tretten år deltok han på ei jazzworkshop kvar veke under leiing av Gordon Cruikshank. Han møtte patologen og pianisten Vincenzo Crucioli, som blei ein mentor for han. Med trommeslagaren John Rae vann den fyrste gruppa hans Best Group-prisen ved Edinburgh International Jazz Festival i 1981. Då Smith var fjorten vann han «Best Soloist». Han tilskreiv mykje av den tidlege suksessen sin til opplæringa frå Vincenzo Crucioli. I lag med klarinettisten Jim O'Malley og pianisten Jean Allison frå Wester Hailes Education Centre opptredde Smith snart rundtom i Edinburgh og Skottland i ein kvartett som også omfatta John Rae. I 1983, då han var seksten, spela han opp sitt første album *Giant Strides*, i ein trio med Rae og Alan Taylor. Same året spelte han inn det andre albumet sitt, *Taking Off*, og vann eit stipend, med hjelp frå eit innsamlingsprogram organisert av musikklæraren hans Jean Allison, for å gå på Berklee College of Music i Boston i Massachusetts. I Berklee skipa han bandet Forward Motion i lag med den norske bassisten Terje Gewelt, den kanadiske trommeslageren Ian Froman og den ungarske pianisten Laszlo Gardony. Bandet spelte inn to album, *Progressions* og *The Berklee Tapes* (1985).

## Seinare karriere
Med ei anbefaling frå Chick Corea blei Smith med i gruppa til *vice president* ved Berklee, Gary Burton, med bassisten Steve Swallow, pianisten Makoto Ozone og trommeslagaren Adam Nussbaum. Gruppa turnerte verda rundt og spelte inn albumet *Whiz Kids* for ECM.

I 1989, då han var tjuefem år gamal, skreiv Smith kontrakt med Blue Note Records, som gav ut albumet hans *Step by Step*. Burton produserte albumet med eit band som bestod av John Scofield (gitar), Eddie Gómez (bass) og Jack DeJohnette (trommer). Deretter følgde tre album på Blue Note: *Peeping Tom* (1990), *Standards* (1991) og *Paris* (1992). I denne perioden var Smith vert for fleire BBC-tv-produksjonar med tittelen *Jazz Types*, der han spelte med gjester som Tommy Flanagan, Gary Burton, Chick Corea, Bobby Watson, Arild Andersen, Hue and Cry og BBC Scottish Symphony Orchestra. Smith spelte inn og turneerte med Hue and Cry, ein duo med brørne Pat og Greg Kane, med den amerikansk vibisten Joe Locke, perkusjonisten Trilok Gurtu og Arild Andersen. Smith utforska òg klassisk komposisjon, nokom som leidde til den fyrste saksofonkonserten hans, *Unirsi in Matrimonio*, og ein suite for saksofon og strenger, *Un Ecossais a Paris*.

I 1993 skreiv Smith kontrakt med det skotske plateselskapet Linn Records. Her gav han ut albuma *Reminiscence* (1993), *Misty Minning and No Time* (1994), *Azure* (1995, med Jon Christensen, Lars Danielsson og Kenny Wheeler) og *Beasts of Scotland* (1996). *Gymnopedie: The Classical Side of Tommy Smith* (1998) blei spelt inn i lag med den klassiske pianisten Murray McLachlan. Denne plata inneheld musikk av Satie, Bartok, Grieg og Chick Corea, og Smith sine sonatar nr. 1 "Hall of Mirrors" og nr. 2 "Dreaming With Open Eyes", som er basert på boka av Michael Tucker med same tittel. Smith vende tilbake til jazz og New York året etter, då han spelten inn sitt siste album for Linn, *Blue Smith*, med John Scofield og den faste rytmeseksjonen sin, bassisten James Genus og trommeslagaren Clarence Penn.

## Scottish National Jazz Orchestra

I 1995 grunnla Smith Scottish National Jazz Orchestra, som har presentert program av repertoarklassikarar og meir samtidige verk, ofte tinga spesielt.

## Klassisk musikk

I 1989 framførte Smith *An Rathad ùr*, ein konsert for saksofon av William Sweeney, med BBC Scottish Symphony Orchestra for TV-serien *Jazz Types*, som Smith òg var vert for. Etter oppfordring frå Roger Pollen frå Scottish Ensemble studerte han i orkestrering for strenger i seks månadar. Som musikar i Blue Note Records hadde Smith tilgang til den klassiske katalogen til EMI. Han forska på orkestreringstekstar av Samuel Adler, Rimskij-Korsakov og Cecil Forsyth, og haddeto produktive år i Paris der han studerte klassisk musikk. Han skreiv den første klassiske komponisjon, *Unirsi in Matrimonio*, for saksofon og strenger i 1990. Dette blei følgt av eit anna verk for strenger og saksofon, *Un Ecossais A Paris* i 1991, og han samarbeidde med den klassiske pianisten Murray McLachlan om Sonata No.1 - Hall of Mirrors og Sonata No. 2 Dreaming with Open Eyes, begge for saksofon og piano.

Dei sju neste åra nytta han til å førebu eit mykje større orkesterverk, saksofonkonserten *Hiroshima* (1998). Denne blei uroppført med Orchestra of St. John Smith's Square i Chelmsford Cathedral, og omfatta strenger, blåseinstrument, perkusjon, piano og saksofon. Smith var solosaksofonist i Sally Beamish sitt verk *The Knotgrass Elegy*, som var bestilt til BBC Proms i 2001, og opptredde med BBC Symphony Orchestra i Royal Albert Hall i London. I 2002 framførte Smith *Children's Songs* for saksofon og orkester med Scottish Ensemble i St John's Kirk i Perth. Andre klassiske verk har omfatta ei stor tinging til Edinburgh Youth Orchestra sitt 40-årsjubileum i 2003. Ein suite med tittelen *Edinburgh* blei skriven til høvet med saksofon, bass, trommer og eit symfoniorkester med hundre musikarar. Verket turnerte gjennom Skotland, Estland, Russland og Finland

## Diskografi

### Som leiar

* 1983 i (GFM) 
* 1983 *Taking Off* (Head)
* 1984 *The Berklee Tapes* Forward Motion (Hep) 
* 1985 *Progressions* Forward Motion  (Hep) 
* 1988 *Step by step* med John Scofield, Jack DeJohnette, Eddie Gomez og Mitchell Forman (Blue Note) 
* 1990 *Peeping Tom* (Blue Note) 
* 1991 *Standards* (Blue Note) 
* 1992 *Paris* (Blue Note) 
* 1993 *Reminiscence* med Forward Motion  (Linn) 
* 1994 *Misty Morning and No Time* (Linn) 
* 1995 *Azure* med Kenny Wheeler, Lars Danielsson, Jon Christensen (Linn) 
* 1996 *Beasts of Scotland*  (Linn) 
* 1997 *The Sound of Love* med Kenny Barron (Linn) 
* 1999 *Blue Smith* med John Scofield (Linn) 
* 1999 *Gymnopedié* med Murray McLachlan (Linn) 
* 2000 *Spartacus* med Kenny Barron (Spartacus) 
* 2001 *Into Silence* (Spartacus) 
* 2001 *The Christmas Concert* (Spartacus) 
* 2002 *Alone At Last* (Spartacus) 
* 2002 *Bezique* med Brian Kellock (Spartacus) 
* 2003 *Evolution* med (John Scofield), (Joe Lovano), (John Taylor), (John Patitucci), (Bill Stewart) (Spartacus) 
* 2004 *Symbiosis* med Brian Kellock (Spartacus) 
* 2005 *Forbidden Fruit* (Spartacus) 
* 2011 *Karma* (Spartacus) 
* 2014 *Whispering of the Stars* med Brian Kellock (Spartacus) 
* 2016 *Modern Jacobite* med BBCSSO (Spartacus) 
* 2017 *Embodying the Light* (Spartacus) 

**Med Scottish National Jazz Orchestra**

* 2002 *Miles Ahead* (Spartacus)
* 2009 *Rhapsody in Blue Live* (Spartacus)
* 2010 *Torah* (Spartacus)
* 2012 *Celebration* med Arild Andersen (ECM)
* 2013 *In the Spirit of Duke* (Spartacus)
* 2014 *American Adventure* med Mike Stern (Spartacus)
* 2015 *Jeunehomme* med Makoto Ozone (Spartacus)
* 2018 *Sweet Sister Suite* med Laura Jurd (Spartacus)
* 2018 *Peter & the Wolf* (Spartacus)

**Med Tommy Smith Youth Jazz Orchestra**

* 2008 *Exploration* (Spartacus)
* 2011 *Emergence* (Spartacus)
* 2017 *Effervescence* (Spartacus)

**Med Arild Andersen og Paolo Vinaccia**

* 2008 *Live at Belleville* (ECM)
* 2014 *Mira* (ECM)
* 2018 *In-House Science* (ECM)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tommy Smith (saxophonist)|Tommy Smith (saxophonist)]]» frå ,  den 20. oktober 2024.*