open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Austfonna

**Austfonna** er ei iskappe på Nordaustlandet på Svalbard. Med sine 8&nbsp;102 km² (8&nbsp;492 km² om ein tek med Vegavonna) er ho arealmessig den største breen i Europa og den åttande største i verda. Breen har eit volum på 1&nbsp;900 km³ (utanom Vegafonna) som er det nest største i Europa etter Vatnajökull i Island (om ein ser bort frå den større iskappa på Severnyjøya på Novaja Zemlja i Russland, som ligg heilt nordaust i Europa) og den sjuande største i verda.

Austfonna har ein tjukkleik på opp til 560 meter (235 meter i snitt) og ein omkrins på 200 km. Det høgaste punktet på breen er 783 meter over havet.

Den sørlege tredjedelen av Austfonna vert stundom kalla Sørfonna, som er ei separat iskappe skild frå Austfonna av eit isfylt søkk.

Vegafonna i sørvest heng òg saman med Austfonna, særleg Sørfonna. Ericadalen går mellom dei to breane. Både Sørfonna og Vegafonna dannar eigne kuplar. Like vest for Vegafonna ligg iskappa Glitne, som vert rekna som ein del av Vegafonna.

Vestfonna nordvest på Nordaustlandet er ei heilt eiga iskappe og den tredje største på Svalbard og i Noreg.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Austfonna|Austfonna]]» frå , den 4. april 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Spatial and temporal variability in snow accumulation on Austfonna, Svalbard.
Nordaustlandet

**Nordaustlandet** er den nest største øya på Svalbard og i Noreg med eit areal på 14&nbsp;443&nbsp;km². Som namnet seier ligg øya nordaust for Spitsbergen.

Mesteparten av Nordaustlandet ligg under dei store isbreane Austfonna, Vestfonna og Sørfonna. Ein utløpar av Vestfonna, Gimlebreen har trukke seg attende og avdekka at Brageneset er blitt til Bragenesøya. Resten av øya er tundra der svalbardrein og kvalross held til. Austfonna er den største isbreen i Europa. Breen er 8200&nbsp;km² stor, opptil 560 meter tjukk (litt mindre enn 300 i snitt) og har eit tverrmål på 200&nbsp;km.

Øya er ikkje busett.

Nordaustlandet og øyane omkring er ein del av Nordaust-Svalbard naturreservat.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nordaustlandet vest  og aust hos Svalbard Images.
Joe Boyd

**Joe Boyd** () er ein amerikansk plateprodusent. Sjølv om han er amerikansk har han jobba mest med britiske band. Han er mest kjend for arbeidet sitt med folkemusikkrelaterte artistar som Nick Drake, Fairport Convention, John Martyn og The Incredible String Band. Han har også produsert det tredje R.E.M.-albumet, *[[Fables of the Reconstruction]]*, og dei første singlane til Pink Floyd.

I 2006 gav han ut boka *White Bicycles* som handlar om korleis det var å lage musikk på 1960-talet.
Morgoth

**Morgoth** er den vonde herskaren i Mordor i J.R.R. Tolkiens legendarium. Han hadde først namnet **Melkor** (Alvisk: *han som stig opp i velde*), og var ein av ainuane, som er ein slags gudar.

Melkor var den av ainuane med dei største gåvene, fortel Valaquenta. Melkor byrja som ei rastlaus og søkande ånd, som ville skape nytt av eigne tankar, fortel legendariet. Han var esla store gåver og stor innsikt, men vart høgferdig.

Men av di Eru var den einaste med sann skaparkraft, vart han misunneleg og ville rå for verda åleine. Då dette vart neitta han, gjekk han over i hat og svik for å få det som han ville, og sette seg opp mot dei andre maktene. Han svarar i mange høve til djevelen i den kristne mytologien. Namnet Morgoth fekk han etter at han stal silmarillane og drap Dei to trea i Valinor. Morgoth fekk stor makt i Midgard, men mot slutten av første heimsæva vart han likevel overvunnen og kasta ut av verda. Den fremste av tenarane hans var Sauron. Sauron tok over herredømet over det vonde etter Morgoth sitt fall.

Det meste som finst om Morgoth er å finne i Silmarillion, og mellom ugjerningane hans kan ein ramse opp desse:

* Han avla orkane (på grunnlag av alvar han fanga inn før dei skjøna skilnaden på godt og vondt). 
* Han stal silmarillane og sytte for at heile noldo-folket reiste frå Valinor for å kjempe mot han, noko som førte til undergang for dei. 
* Han avla drakane.
* Han sytte for mistru mellom alvar og menneske.
* Han var og ansvarleg for avlinga av troll, Balrogar og andre meinvette.
* Han var ansvarleg for mistru til, og redsle for, mørker og daude (og slik sett og ansvarleg for syndefallet). 
* Han har og mykje av skulda for det Tolkien kalla "Vansirde Arda".
Dagda

**Dagda** (, 'Dagdaen') er ein viktig gud i Tuatha Dé Danann i irsk mytologi, og er framstilt som ein farsfigur, konge og druide. Han er knytt til grøde, jordbruk, mannlegheit og styrke, i tillegg til magi, druideskap og visdom. 

Nokre seier han er ein stammegud eller jordgud. Han er òg kjend som **Eochaid Ollathair** (Eochaid Allfaderen). I somme kjelder er han son av Ethlinn, noko som gjer han til eit aspekt av Lugh Lamhfada. Dagda er far til kjærleiksguden Óengus, med elvegudinna Boann, som bur i elva Boyne. 

Dagda eig ei fortrolla gryte som kunne fø ein hær av menn utan at ho vart tom, og ei fortrolla harpe med tre strenger, ein som kalla fram klage, ein som kalla fram glede, og ein som kalla fram svevn. Dei tre strengene er òg knytt til årstidene vår, sommar og vinter. Dagda er soleis gud for skaldekunst. Han ber på ei ovende diger klubbe, som kunne drepa ti mann med eit slag. Han eig to grisar, som er slik at den eine veks medan den andre vert mindre. Han rår for hagar med eple som aldri tek slutt.

Kona til Dagda heiter Breg. Han er far til Bodb Dearg, Cermait, Midir, Aine, Dana og Brigit. Han er bror eller far til Ogma, runemeisteren. Dagda er soleis stamfar til dei fleste keltiske gudane.

Samstundes som Dagda er æra som druidegud og sit inne med mykje visdom og gamal kunne, er han stundom framstilt på humoristisk vis. Då fomorane skulle gje han mat, helte dei graut og mjølk ned eit hol i jorda, og han åt vellinga med ei svær skei, som var så stor at eit menneskepar kunne liggje jamsides oppi. Då det var tomt for mat, heldt han fram med å eta sjølve jorda. Han vart skildra som halvnaken, med ein stutt kilt som berre sovidt dekte over bakstussen hans, og med eit mannleg lem som sopa i marka. 

Dagda er øvste leiaren for Tuatha Dé Danann, folket til gudinna Dana. Han er òg kalla *Dagda Mór*, store Dagda. På engelsk set ein oftast bunden artikkel framfor namnet: The Dagda (Dagdaen). 

Den keltiske innleiinga på vinteren, 2. november, festen samhain, er heilga Dagda og krigsgudinna Morrigan. Det vart sagt dei møttest i eit rituelt samleie i skilet mellom haust og vinter. Dette har opphav i planlegginga i forkant av slaget ved Magh Tuireadh.

I England finst ein kalkteikning i Cerne Abbas av ein stor mann med klubbe på aksla. Nokre reknar med at denne avbildinga er knytt til ei framstilling av Dagda.

## Kjelder
Typosquatting

**Typosquatting** er dét å oppretta (falske) nettsider og epost-adresser med namn som liknar på andre, kjende namn, i håp om at brukarar skal tasta namnet feil og hamna hjå «bedragaren» i staden.

Typosquatting er særleg ille i samband med phisking, der den falske nettstaden ikkje nøyer seg med å lura brukaren til seg, men held fram med å utgje seg for å vera den ekte nettstaden, for å lura personleg informasjon (til dømes kredittkortnummer og liknande) ut av brukaren.

## Sjå òg
*Cybersquatting
## Kjelder
Dana

**Dana** er rekna som den keltiske morgudinna. Ho er dotter av Dagda og mor til irske gudane. Ho er rekna som gudinne for grøde og kjærleik. Gudefolket i Irland er kalla «Folket til gudinna Dana», Tuatha dé Danann.

Dana er rekna saman med Anann og Brigit i ei treeining, og desse tre kan sjåast som aspekt av same gudinna. Som Brigit vert ho æra ved festen Imbolc den 2. februar, ei gamal reinskingsfest. Brigit er gudinna som har gjeve namn til britane, og til øya Britannia.

Dana-kulten er nok svært gamal. Somme religionsforskarar meiner dei kan finne namnet att i fleire europeiske elvenamn, og i namnet på ei rekke historiske folkeslag. Slik kan ho ha vore ei gamal elvegudinne som har vore dyrka over store område. Namnet Dana er halde saman med den gamalskytiske Disni, gudinna Diana hjå romarane, og elvene Donau, Dnjepr og Dnjestr eller frå gamalt Tanaïs. Vidare kan vi spore namnet hennar i dei greske danaene, og vidare i folkenamnet danar.

## Kjelder
Nevers

**Nevers** er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar, og ligg der elva Nièvre munnar ut i Loire. Nevers ligg i den tidlegare franske provinsen Nivernais, 260 km søraust for Paris.

## Historie

*Noviodunum* var det tidlege namnet på Nevers, som etter kvart endra seg til *Nebirnum*. Alle medaljane og andre romerske lekamar ein har funne på staden viser at det må ha vore ein viktig stad då Cæsar valde staden som militærlager for kveite, pengar og gislar. I 52 fvt. var det første staden som vart erobra av opprøraren Aedui. 

Han vart bispesete på slutten av 400-talet. Grevskapet Nevers går minst tilbake til 900-talet. Innbyggjarane i Nevers fekk privilegium i 1194 og 1231. Ei kort stund på 1300-talet var byen sete for eit universitet, som seinare vart overført til Orléans.

## Bakgrunnsstoff

* Nevers på vitalsudmorvan.org
Château-Chinon (Ville)

**Château-Chinon (Ville)** er ein landsby og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne. Byen har om lag 2&nbsp;500 innbyggjarar.

## Historie
Château-Chinon (Ville) har ei lang historie. Heilt tilbake til 700-talet eksisterte det ei borg med riddarar frå Chinon. På 1100- og 1200-talet vart det bygd massive bymurar rundt byen. Som vassallar for hertugane i Burgund måtte riddarane av Chinon i mellomalderen levere material og honningprodukt til hoffet i Dijon. Ludvig XIII drog bort frå byen på byrjinga av 1600-talet og gav borga til ein av rådgjevarane sine. Byen vart først viktig igjen på 1900-talet då den seinare franske presidenten François Mitterrand var ordførar her frå 1959 til 1981.

## Bakgrunnsstoff
Clamecy

**Clamecy** er ein landsby og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 5&nbsp;000 innbyggjarar.

Clamecy er hovudstad i eit arrondissement, og ligg der elva Yonne og Beuvron renn i hop, i tillegg til kanalen Canal du Nivernais. Byen ligg om lag 70&nbsp;km nordaust for Nevers langs jernbanelinja mellom Paris og Lyon.

## Historie
Tidleg i mellomalderen høyrte Clamecy til abbeden av St. Julian ved Auxerre. På 1000-talet gjekk han vidare til grevane av Nevers og Auxerre. Ein av desse, Herve IV av Donzy, gav innbyggjarane byrettar i 1213. Etter at Jerusalem vart teke av Saladin i 1188, vart Clamecy sete for biskopane av Betlehem. Dei heldt til i Panthenor, som grev Vilhelm IV av Nevers hadde testamentert til dei, fram til den franske revolusjonen. Under statskuppet i 1851 braut det ut opprør i byen, som vart kraftig slått ned på av dei nye styresmaktene.

## Bakgrunnsstoff
* Turistguide for Clamecy
* Bilete av kyrkja i St. Martin
* Bilete av slottet
Cosne-Cours-sur-Loire

**Cosne-Cours-sur-Loire** er ein liten by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Nièvre i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 11&nbsp;500 innbyggjarar.

Byen vart grunnlagd 1. januar 1973 frå kommunane *Cosne-sur-Loire* og *Cours*, og vert vanlegvis berre kalla Cosne. Han ligg ved elva Loire. 

## Bakgrunnsstoff
Haute-Saône

**Haute-Saône** er eit departementet nordaust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Franche-Comté og er kalla opp etter elva Saône.

## Historie
Departementet vart oppretta 22. desember 1789 under den franske revolusjonen frå delar av den tidlegare franske provinsen Franche-Comté

## Geografi
Departementet ligg mellom Lorraine og Alsace i nord og Bourgogne i sør, og grensar til departementa Haute-Marne i nordvest, Vosges i nord, Territoire de Belfort i aust, Doubs og Jura i sør og Côte-d'Or i vest. 

Nord i departementet ligg dei sørlege områda av fjellkjeda Vogesane. Her har elva Saône sitt utspring, som har gjeve namn til departementet, og renn sørvestover. 

## Økonomi
Hovudnæringa i departementet er jordbruk, nesten halvparten av overflata er dyrkande jord og beiteland. Ein tredjedel er dekt av skog. Eit kjent produkt frå regionen er osten Comté.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* Offisiell turistside
Vesoul

**Vesoul** er ein liten by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Haute-Saône i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen har om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar.
Lure i Frankrike

**Lure** er ein liten by og kommune nordaust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Haute-Saône i regionen Bourgogne-Franche-Comté. Byen hadde 8&nbsp;267 innbyggjarar i 2007.

## Historie
Eit benediktinarkloster vart bygd her i 959. Grevar frå Alsace heldt til ved klosteret, som hadde nær kontakt med Alsace. Rundt 1340 reiste munkane festningsverk for å verne seg mot åtak frå huset Valois. Frå 1392 var byen underlagt hertugane av Austerrike. Klosteret vart nedlagd i 1790 under den franske revolusjonen.

## Bakgrunnsstoff
Le Blanc

**Le Blanc**  er ein by og kommune sentralt i Frankrike, han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Indre i regionen Centre. Byen ligg ved elva Creuse.
Framtida

**Framtida** kan vise til
*Framtid
*Nettavisa *[[Framtida.no]]*
*Den tidlegare Bodø-avisa *[[Nordlands Framtid]]*
*Den tidlegare Drammensavisa *[[DrammensAvisa Fremtiden]]*
Indre

:*For elva med same namn, sjå [[elva Indre]]*

 

**Indre** er eit departementet sentralt i Frankrike. Departementet ligg i regionen Centre og er kalla opp etter elva med same namn. Innbyggjarane i departementet vert kalla *indriens*. 

## Historie
Indre er ein av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Han vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Berry.

## Geografi
Indre er ein del av regionen Centre, og grensar til departementa Indre-et-Loire, Loir-et-Cher, Cher, Creuse og Vienne.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside
* indrenature.net
Morrigan

**Morrigan** (irsk *Mor-rìghan*, stor dronning, eller eventuelt *Redsle* eller *skrømt-dronning*) er namnet på den irske krigsgudinna, som syner seg i mange ulike skapnader i dei irske segnene. Det er ikkje alltid slik at ho vert rekna som gudinne, av di ho står fram som heller skremmande, og ofte vert sett utanfor gudekrinsen.

Ho er rekna som treeiningsgudinne, nokre gonger assosiert med Anann eller Dana. Men oftast syner ho seg åleine. Ho har ein mangetydig funksjon og syner seg ofte rett før eit slag. Ho hadde mellom anna eit tvitydig forhold til Cú Chullain. Ho syner seg ofte med ein ramn. Nokre samanliknar henne med Valkyrjene, andre reknar henne som forlaupar for den skotske Banshee-myten. Det at ho syner seg på slagmarka minner òg om Frøya, som deler helvta av dei daude krigarane med Odin.

I den irske mytologien er Morrigan dotter av Emmas, og har søstrene Badb og Macha. Ho skal opphavleg ha heitt Anann (noko som knyter henne nærare hovudgruppa: Dana, Anann, Brigit).

Før Slaget ved Magh Tuireadh møtte ho Dagda. Då han såg henne var ho ved å vaske seg, med ein fot på kvar side av ei elv, Unius. Dei låg saman, og etter det lova Morriga å kalle alle dei trollkyndige i Irland til hjelp for Tuatha dé Danann.

Namnet Morrigan knyter seg lydeleg til Morgana le Fay frå Arthur-segnene, eller til Morgause frå same segnkrinsen. Desse namna vart nytta av Geoffrey av Monmouth.
Ussel

**Ussel** er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Corrèze i regionen Nouvelle-Aquitaine. Byen har om lag 11&nbsp;000 innbyggjarar og ligg i Massif Central ved elvane Diège og Sarsonne.
Byen Tulle

**Tulle** (oksitansk *Tula*) er ein by og kommune sentralt i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Corrèze i regionen Nouvelle-Aquitaine og bispesete for eit romersk-katolsk bispedøme med same namn. Byen har om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar.

Byen ligg ved den vestlege kanten til Massif Central, og får derfor relativt mykje nedbør, sjølv om somrane her kan vere tørre.

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av domkyrkja i Tulle: http://site.voila.fr/pointer/hopita27.jpg , http://www.limousin.culture.gouv.fr/images/prospermerimee/tulleabbatialeinterieur.jpg
Brigit

**Brigit** eller **Brigid** ('den opphøgde') er ei dotter av Dagda, og ei framståande gudinne i keltisk mytologi. I lag med søstrene sine, Dana og Anu, er ho rekna som ein keltisk treeiningsgudinne. Ho vaktar skaldar og diktekunst, eldstader og grøde, smeder, handverkarar og krigarar.

Ho er gift med Bres av fomorane, men er mor til Creidne, Luchtaine og Goibniu med Tuireann. Bres er far til Ruadán.

Brigit er knytt til den heilage elden (sameleis som gudinna Vesta i romersk mytologi). Ho er attåt knytt til heilage kjelder, særskild i Kildare, Irland, der det i kristen tid vart bygd eit kloster for nonner. Brigit var ein av dei keltiske guddomane som vart «kristna» og vidareført som st. Brigit i katolsk tid. Soleis held nonnene i Kildare ein eldgamal førkristen tradisjon i live, og røktar ein gamal kultstad. Festen hennar tilsvarar Kyndelsmesse, den 2. februar, som vert kalla Imbolc i Irland.

Namnet Brigit eller Brigit svarar til gudinna Brigantia, slik ho er nemnd i kjelder frå romersk tid. Namnet kling att i øynamnet Britannia. Ho er soleis morgudinne for britane eller Kymrarane.

## Kjelder
Departementet Jura

**Jura** er eit departementet aust i Frankrike. Departementet ligg i regionen Franche-Comté og er kalla opp etter Jurafjella, på same måte som den sveitsiske kantonen Jura. 

## Historie
Jura er eit av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Det vart danna frå delar av den tidlegare provinsen Franche-Comté. Departementa Jura, Doubs og Haute-Saône dannar i dag den moderne regionen Franche-Comté. Préfecture (administrasjonsstad) er Lons-le-Saunier.

Historisk høyrte Jura til Grevskapet Burgund, kjend i Frankrike som Franche-Comté. Dole var hovudstad i området fram til det vart erobra av Louis XIV og hovudstaden vart flytta til Besançon. 

Så tidleg som på 1200-talet snakka 2/3 av innbyggjarane sør i Jura ein dialekt av frankoprovensalsk. Denne dialekten vart framleis tala i jordbruksområde på 1900-talet. 

## Geografi
Jura er eit av fire departement i regionen Franche-Comté og grensar til dei franske departementa Doubs, Haute-Saône, Côte-d'Or, Saône-et-Loire og Ain, i tillegg til den sveitsiske kantonen Vaud i aust.

Jurafjella er skogkledde og rullande, og ikkje ulendt og berglendt slik som Alpane. 

Ein finn mange innsjøar i Jura. Den største naturlege innsjøen er Lac De Chalain, som er 3 km lang og 1 km brei. Lac de Vouglans oppstod ved bygginga av ei demning og tilhøyrande vasskraftverk. Dette er ein av dei største kunstige innsjøane i Frankrike. 

## Klima
Klima i Jura varierer stort med høgda. Dei lågare dalane er tempererte og behageleg, medan dei høge fjellområda kan ha svært kalde vintrar. 

## Økonomi
Jura er ein vinregion. Jura er kjend for sine uvanlege og særprega vinar, slik som vin jaune, som er laga på liknande måte som sherry. Andre druevariantar er Poulsard, Trousseau og Chardonnay.

## Turisme
Jurafjella tilbyr mange aktivitetar som turgåing, skigåing og anna vintersport. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside 
* Offisiell side
* Offisiell turistside
Lons-le-Saunier

**Lons-le-Saunier** er ein by og kommune i aust i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Jura i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen er kjend for varmekjeldene som ligg her, og byen er derfor eit kurbad. Romarane nytta seg av desse kjeldene alt i romartida.
Saint-Claude

**Saint-Claude** er ein by og kommune i aust i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Jura i regionen Bourgogne-Franche-Comté og har om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen vart opphavleg kalla *Saint-Oyand* etter St. Eugendus. I 687 då St. Claudius hadde fråtredd frå bispedømet Besançon og i 696 døydde som den tolvte abbeden, byrja pilegrimar å vitje grava hans. På 1200-talet vart pilegrimane så mange at namnet «Saint-Claude» vart nytta meir og meir, og i dag har det tatt over for det gamle. 

## Bakgrunnsstoff
* Domkyrkja i Saint-Claude
Millau

**Millau** er ein by og kommune sør i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Aveyron i regionen Occitanie og har om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg der elvane Tarn og Dourbie møter kvarandre. 

Alt rundt 1. hundreåret var det busetnadar her kalla Condatomagus, som var eit stort senter for leirvarer i Romarriket, La Graufesenque. Byen er kjend for handskane som vert laga her og for Viaduc de Millau, den høgaste brua i verda, som ber motorvegen A75. Brua kryssar dalen til elva Tarn nær Millau, og har tatt mykje av gjennomgangstrafikken ut av byen. 

Jose Bove, ein anti-globaliseringsaktivist reiv ned ein McDonalds i Millau som ein symbolsk protest på spreiing av hurtigmat og amerikanisering. 

## Bakgrunnsstoff
Magh Tuireadh

**Magh Tuireadh** (uttalt *Moytura*), er namnet på staden for to mytiske slag i keltisk mytologi. Namnet tyder *Pålesletta*. Tradisjonen legg staden til Connacht, vest i Irland. Det er omstridt om han i røynda ligg nær Galway eller Sligo.

## Første slaget ved Magh Tuireadh

Då Tuatha dé Danann først kom til Irland, førte kong Nuada dei i eit slag mot Firbolc, dei opphavlege innbyggjarane på øya, og kongen deira, Eochaid mac Eirc. I dette slaget mista Nuada armen sin.

## Andre slaget ved Mach Tuireadh

Det andre slaget er rekna som det viktigaste, av di Tuatha dé her slost mot fomorane, ei slekt av keltiske risar, eller titanar. Soga om dette slaget er skriven ned på 1000-talet.

Etter det første slaget laut Nuada få skaffa seg ei sølvhand, men vart rekna som uskikka til å leie Tuatha dé i slag. Halvfomoren Bres som var gift med Brigit tok over makta, men vart avsett. Difor leita han opp fomorane og kongen deira, Balor, for å vinne over Dana-folket. I rådløysa som følgde, dukka Lugh Lamhfada opp, og synte seg som den nye leiaren for Dana-folket. Nuada gav trona frå seg til Lugh, og dei planla slag dei neste sju åra. Dei tre handverkarane i Danafolket smidde våpen i denne tida. Dagda gjorde òg ei avtale med Morrigan for å vinne på fomorane i kampen. Kjelda Slane vart signa slik at dei såra kunne lækjast der. Dette vart gjort av Dian Cecht og dottera hans.

Smiekunsta til Goibniu sytte for at ingen av våpna til Tuatha dé vart brotne utan at dei voks saman att, og Ruadan, sonen til Brigit og Bres vart send for å drepa Goibniu. Goibniu vart såra, men drap Ruadan med hans eige spjut, som han sjølv hadde smidd, og vart lækt i kjelda Slane.

I slaget vart Nuada og Macha, dotter av Emmas, drepne av Balor. Lugh møtte Balor og venta på at det drepande auget hans skulle opne seg. Då dette hende, sende han ein slyngestein i auget på han så han fall. Dette fekk fomorane til å misse motet.

Lugh fann Bres einsam på slagmarka, og Bres bad om å få leva. Han lova å syte for at kyrne i Irland aldri gjekk tomme for mjølk, men Tuatha dé meinte dei greidde seg. Då lova Bres å signe avlinga for eit år, men danafolket meinte dei greidde seg. Lugh lét Bres leva om han lærde bort kunsta å pløye, så og hauste.

## Kjelder
Viaduc de Millau

**Viaduc de Millau** eller Millau-brua er den høgaste skråstagbrua i verda og ligg ved Millau i Frankrike. Brua vart offisielt opna 14. desember 2004, og 16. desember same år vart han opna for trafikk. Brua er 343 meter høg på det høgaste punktet og trafikken køyrer på det meste 270 meter over elva 

Brua er bygd av sju slanke pilarar som ber den nesten 2,5 km lange brua over dalen i Millau. Arkitekten bak brua, Norman Foster, er òg mannen bak Millennium Bridge og Swiss Re-bygningen ('Sylteagurken') i London. 

På det meste var 500 personar sysselsett på byggjeplassen. Heile bruprosjektet var delt inn i ni byggjeplasser. Støypinga av dei sju pilarane er med glidstøyp, omgjeve av ein arbeidsplattform. Ved hjelp av hydraulikk vart forskalinga løfta rundt ﬁre meter kvar dag.

Frå nesten alle stader i Millau kan ein sjå dei enorme pilarane reise seg til himmels nokre kilometer vest for byen. Det raskaste og billegaste sambandet mellom Paris og Middelhavet går no via Millau og den nye brua. Alternativet er å køyre motorvegane A6 og A7 via Lyon. I tillegg til at byen er kvitt mykje forstyrrande gjennomgangstrafikk har byen òg skaffa seg ein stor turistattraksjon.

## Historie

Den tidlegare riksvegen, som førte ned til middelhavsbyane Beziers og Narbonne, hadde avgrensa kapasitet og førte ofte til store trafikkøar. Dette skuldast delvis trafikken gjennom byen, men òg at det rett etter byen er store stigingar som reduserer tempoet for trailerar og andre tunge køyretøy. 

I mange år var det diskusjonar og planlegging om ulike løysingar på dette traﬁkkproblemet. Det enklaste hadde nok vore å legge ein ny motorveg utanfor byen. Men omsynet til den spesielle plasseringa og at byen ligg i eit delvis verna dalføre med elva Tarn som midtpunkt, gjorde at ein i staden valde å byggje ei bru mellom de to høgdeplatå. Det gigantiske prosjektet byrja i 2001 og stod ferdig i desember 2004. 

## Arkitekt
Vilkår for å byggje brua var at ho skulle tole vind og jordskjelv av til no ukjende styrkar for området. Dessutan skulle brua representere minimale forstyrringar i det vakre landskapet. Det var engelskmannen Norman Foster som fekk oppdraget med å teikna og designe brua. Foster er òg kjend for å ha teikna riksdagshuset i Berlin, samt Millenium Bridge og Swiss Re-bygningen i London. Forster har utforma ein vakker brukonstruksjon med pilarar av betong, medan sjølve bruspennet er bygd i stål.

## Finansiering
Den enorme brua i Millau er ein del av ein heilt ny motorveg i regionen, og sjølv om motorvegen vert gratis å køyre, skal heile brua finansierast ved hjelp av bompengar. Nedbetalingstida for investeringa på rundt 2,5 milliardar kroner er sett til 75 år. Avgifta vert 5 euro for personbilar og 20 euro for lastebilar. Berre trafikantar som kjem sørfrå må betale bomavgifta.

## Fleire fakta

* Pilarar: 7
* Kortaste pilar: 77 meter
* Lengste pilar: 244 meter
* Tårnhøgd frå brubanen: 87 meter
* Talet på skråkablar: 154
* Tjukkleik på køyrebanen: 4,20 meter
* Breidde på køyrebanen: 32,05 meter
* Totalt betongforbruk: 85&nbsp;000 m³
* Vekt på stålkonstruksjonen: 36&nbsp;000 tonn

## Bakgrunnsstoff

* Viaduc de Millau
Red Hat Enterprise Linux

**Red Hat Enterprise Linux** (somme gonger forkarta til **RHEL**) er ein kommersiell linuxdistribusjon frå føretaket Red Hat i USA. Red Hat Enterprise Linux oppstod i 2002 då Red Hat avvikla Red Hat Linux for å retta seg meir inn mot tenarmarknaden med Red Hat Enterprise Linux, medan ein støtta det felleskaputvikla Fedora.

Red Hat gjev kundestøtte i 7 år frå den datoen ei utgåve vert gjeve ut.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Red Hat Enterprise Linux
Villefranche-de-Rouergue

**Villefranche-de-Rouergue** er ein by og kommune sør i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Aveyron i regionen Occitanie og har om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie
Mot slutten av Albigenesarkrosstoget vart greven av Tolouse slått, noko som førte til freden i Paris i 1229. Med denne traktaten gav han grevskapet Rouergue til dottera si, som gifta seg med Alphonse de Poitiers, bror av St. Louis, konge av Frankrike. Alphonse grunnla Villefranche i 1252 på staden der ein gamal landsby kalla La Peyrade låg.

Under den andre verdskrigen var Villefranche okkupert av Nazi-Tyskland og ein Waffen SS-divisjon som hovudsakleg bestod av kroatar og muslimske kroatar. Ferid Džanić i lag med Božo Jeleneko og Nikola Vukelić, gjorde ein bataljon opprør mot nazistane 17. september 1943, men vart raskt slått ned og stort sett avretta på staden. Dei få som klarte å rømme, inspirerte den franske motstandsrørsla i Aveyron.

## Bakgrunnsstoff
* Turistkontoret i Villefranche
* Bilete av Villefranche-de-Rouergue
Mayenne

:*For elva med same namn, sjå [[elva Mayenne]]*
 

**Mayenne** er eit departementet nordvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Pays de la Loire og er kalla opp etter elva med same namn.

## Historie
Mayenne er ein av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Han vart danna frå den vestlege delen av den tidlegare provinsen Maine.

## Geograpfi

Mayenne er ein del av regionen Pays de la Loire, og grensar til departementa Manche, Orne, Sarthe, Maine-et-Loire og Ille-et-Vilaine.

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *mayennais*. Dette er ikkje opphavet til ordet majones. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell nettside 
* Informasjon om Mayenne og andre departement i Pays de la Loire
Nuada

**Nuada Airgetlám** (‘Nuada med sølvhanda’) var konge over Tuatha dé Danann i den keltiske gudelæra. Han svarar til den gamalkeltiske guden Nodens eller den kymriske guden Nudd eller Lludd Llaw Eraint.

Nuada rådde for danafolket i sju år før dei kom til Irland. Han mista armen sin under det første slaget ved Magh Tuireadh, i tvikamp med Sreng. Sreng vart nedkjempa av bandsmannen til Nuada, Aengaba av Noreg. I mellomtida vart Nuada vard av Dagda. Femti av hærfolka til Dagda bar Nuada frå slagvollen. Sreng baud at Nuada skulle slost med han i tvikamp att, men nekta å slost med ei hand bunden på ryggen, slik Nuada kravde. I staden fekk han fylket Connacht som vederlag.

Etter at han mista armen sin, var ikkje Nuada skikka til å rå for danafolket, som etter tradisjonen kravde ein fysisk perfekt herskar. Han vart skift ut med Bres, som var halvt fomor, og gift med Brigit. Medan Bres rådde, kravde fomorane skatt av Tuatha dè, og danafolket vart misnøgde med vanstyret hans Bres. I mellomtida hadde Nuada fått ein sølvarm av smeden Creidne som vart sett på av lækjaren Dian Cecht. Sonen til Dian, Miach, gav han seinare ny arm og hand av kjøt og blod. Då dette vart ordna, vart Bres avsett, og Nuada rådde att i tjue år.

Då freista Bres å ta att kongeveldet med makt, og bad Balor om hjelp. Slik byrja krigen mellom Tuatha dé Danann og fomorane. Dette vart ikkje løyst før Lugh synte seg. Nuada veik plassen for Lugh, og vart seinare drepen og halshoggen av Balor, i det andre slaget ved Magh Tuireadh. Lugh tok hemn ved å drepa Balor og leia Tuatha Dé til siger.

Danafolket tok vare på sverdet hans Nuada, som alltid råka når det var drege av slira. Sverdet var ein av dei fire store skattane til Tuatha Dé Danann. 

## Mytologiske parallellar

Den gamalkeltiske Nodens vart ofte samanlikna med guden Mars. Elles er Nuada skyldt med Lludd Llaw Eraint, eller Lludd med sølvhanda, som er hugsa i Wales.  Motivet med den avhogne handa minner og om den norrøne guden Ty. 

## Namnetyding

Namnet Nuada er halden saman med ei keltisk rot, **noudont*- som er knytt til det gamalgermanske verbet *njota* (J.R.R. Tolkien). Nodens var kjend for den hage handa si, og namnet kan hengje saman med ei gagnleg hand, nytta til jakt.

## Kjelder
Château-Gontier

**Château-Gontier** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Mayenne i regionen Pays de la Loire og har om lag 11&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg om lag 30 km sør for Laval, administrasjonssenteret i Mayenne. 
Refuge de l'Archehttp://www.refuge-arche.org/, eit senter for forlatne og mishandla dyr, ligg i Château-Gontier.
Kommunen Mayenne

**Mayenne** er ein liten by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Mayenne i regionen Pays de la Loire og har om lag 14&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Mayenne, som har gjeve namn til både byen og departementet.
Orne

**Orne** er eit departementet nordvest i Frankrike. Det ligg i regionen Basse-Normandie og er kalla opp etter elva med same namn.
Hovudstaden er Alençon.
## Historie
Orne er ein av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Han vart danna frå delar av dei tidlegare provinsane Normandie og Perche. På fransk vert innbyggjarane i departementet kalla *ornais*.

## Geografi
Orne høyrer i dag til regionen Basse-Normandie og grensar til departementa Eure, Eure-et-Loir, Sarthe, Mayenne og Calvados. Det er det einaste departementet i Normandie som ikkje grensar til sjøen. Departementet dekkjer det øvre løpet til elva Orne og størstedelen av det aust–vestgåande høgdedraget Collines du Perche. Desse åsane og dalane set preg på landskapet og dannar store beiteområde. Vidare har departementet fleire skogar som i dag ofte er verna naturområde.

## Jordbruk og kultur
Orne har sterke jordbrukstradisjonar med mellom anna mykje storfehald. Departementet er kjend for hesteoppdrett, særleg av fransk travar. Ostetypen camembert har namn etter landsbyen Camembert i Orne. Vidare blir det laga sider, brennevinet calvados og pommeau her og ulike pølsetypar som andouillette, blodpølse og servelat.

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell side 
* ornetourisme.com  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Orne|Orne]]» frå ,  den 29. august 2011.*
Alençon

**Alençon** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Orne i regionen Normandie og har om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. Storbyområdet til Alençon har 52&nbsp;000 innnbyggjarar.

## Historie
Alençon vart sannsynlegvis grunnlagd på 300-talet, men namnet vart først sett i dokument frå 600-talet. På 900-talet var Alençon ein bufferstat mellom Normandie og Maine. I 1047 omleira Vilhelm I av England, konge av England, byen. Innbyggjarane fornærma Vilhelm med å henge dyreskinn på veggane for å gjere narr av at han var ein uekte son av Hertug Robert og dottera til ein garvar. Då han erobra byen kutta Vilhelm hendene av alle innbyggjarane som hemn. Alençon vart okkupert av engelskmennene under krigen mellom England og Normandie frå 1113 til 1203.

Byen vart sete for eit hertugdøme i 1415, som høyrte til sønene til kongen av Frankrike fram til den franske revolusjonen, og nokre av dei spelte viktige roller i fransk historioe. Den franske revolusjonen skapte relativt lite uorden i dette området, sjølv om det var enkelte rojalistar som gjorde opprør i nærleiken.

Tekstilindustrien førte til den kjende point d'Alençon-blonden. Den økonomiske utviklinga på 1800-talet og den industrielle oppsvingen stod fleire fabrikkar for, og transportnettverk som jernbane og vegar vart utvikal. Den første halvdelen av 1900-talet utvikla byen ein blømande trykkeindustri.

Den 17. juni 1940 okkuperte tyskarane Alençon. 12. august 1944 vart Alençon den første franske hæren som vart frigjeve av den franske hæren under General Leclerc, etter mindre bombeskadar.

Etter krigen auka folkesetnaden kraftig og nye industriar vart oppretta. Mange av desse omhandla plastikk og Moulinex var ein stor sysselsetjar fram til Moulinex-fabrikkane vart lagt ned over heile Frankrike i 2001.

## Bakgrunnsstoff
* alencon.fr
Argentan

**Argentan** er ein by og kommune nordvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Orne i regionen Normandie og har om lag 17&nbsp;000 innbyggjarar. Argentan ligg om lag 180 km nordaust for Rennes. 

## Historie
Argentan er ein gamal romersk by bygd ved elva Orne. Byen hald fram med å vekse under mellomalderen. Etter vikinginvasjonane i Nord-Frankrike vart Neustrie til Normandie. Vikinghøvdingen Gangerolf gav byen til ein av leiarane sine. Gjennom mellomalderen var Argentan både ein rik by og ein by som brann til grunne. Engelskmenna okkuperte byen fleire gonger, og Plantagenet rekna faktisk byen som ein av dei viktigaste i Normandie. 

Under Louis XIV si tid sette Colbert nabobyen Alençon opp mot Argentan i ein økonomisk konkurranse om blonder. Argentan vart ein viktig by for tradisjonell industri, og fekk etter kvart religiøs makt ved hjelp av eit benediktinarkloster. Det vart bygd to imponerande kyrkjer, Saint-Martin og Saint-Germain. 

Med den franske revolusjonen byrja Argentan å verte rolegare. Verdskrigane gjekk hardt utover byen og mange unge menn døydde under Slaget ved Verdun i 1916. Under den andre verdskrigen vart byen nesten totalt øydelagd under slaget ved Argentan i 1944. Under Operasjon Overlord i juni 1944 vart byen delvis øydelagd av allierte bombefly. Mesteparten av byen vart derimot øydelagd mot slutten av august same året. Amerikanske soldatar, under leiing av general George S. Patton frigjorde Argentan etter åtte dagar med kraftige kampar mot nazistane.
Lot-et-Garonne

**Lot-et-Garonne** er eit departement sørvest i Frankrike. Departementet ligg i regionen Aquitaine og er kalla opp etter elvene Lot og Garonne.

## Historie
Lot-et-Garonne er ein av dei 83 opphavlege departementa som vart oppretta 4. mars 1790 under den franske revolusjonen. Han vart danna frå delar av dei tidlegare provinsane Guyenne og Gascogne. Nokre av dei opphavlege søraustlege kantonane vart skild ut i 1808 og vart ein del av departementet Tarn-et-Garonne.

## Geografi
Lot-et-Garonne er ein del av regionen Aquitaine og grensar til departementa Lot, Tarn-et-Garonne, Gers, Landes, Gironde og Dordogne.

## Økonomi
Næringsmiddelindustri, kjemikaliar og lækjemiddel er alle store industriar i departementet. 

## Demografi
Innbyggjarane i departementet vert kalla *lot-et-garonnais*. 

## Bakgrunnsstoff
 
* Prefekturet si nettside
* Offisiell side 
* Handelskammer og industri i Lot-et Garonne
Monte Roraima

**Monte Roraima**, òg kjent som **Cerro Roraima**, **Pico do Roraima** eller berre **Roraima**, er verdas høgste *[[tepui]]*, platåfjell, med eit toppunkt på 2&nbsp;810 moh. og ei gjennomsnittleg platåhøgd på 2&nbsp;500 moh. Roraima ligg på grensa mellom Venezuela, Brasil og Guyana. Det er det høgste punktet i Guyana medan både Venezuela og Brasil har andre fjell som er høgare.

Roraima er eit platåfjell av sandstein som stig opp av eit landskap med skog og savanne. Det er eit av fleire tepuiar i Canaima nasjonalpark i Venezuela og Roraima utgjer eit hjørnepunkt i sørvest for omrisset av nasjonalparken. Desse platåfjella i parkområdet er sett på som nokre av dei eldste geologiske formasjonane ein finn på jorda. Dei er datert til prekambrium, geologar trur tepuiar oppstod for ca. to milliardar år sidan. I heile Gran Sabana i Venezuela finst det 97 slike platåfjell. 

Fjellsidene rundt Roraima er steile og bratte, men det finst ei rute opp til platået frå venezuelansk side som ikkje krev klatring og som er mykje brukt av turistar med utgangspunkt frå byen Paratepui.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monte Roraima|Monte Roraima]]» frå ,  den 20. mai 2007.*  


## Bakgrunnsstoff
Snapphanar

**Snapphanar** var det skjellsordet den svenske krigsleiinga på 1600-talet bruka om både landevegsrøvarar, dansksinna skånske bønder og dei skånske styrkane som kjempa på dansk side i dei dansk-svenske krigane i perioden, framfor alt under den skånske krigen 1675–1679. 

Ordet snapphane kjem truleg frå tysk, avleia frå «schnappen», 'røva'. I Tyskland blei ordet brukt om landevegsrøvarar og fredlause.

Det var tre ulike kategoriar. Ein kategori var skåningar (og danskar) som tok verving i eitt av dei friskyttarkompania som blei organisert på ordre av den danske kongemakta. Desse kompania var ridande forband på 100-200 friskyttarar som opererte over store område og først og fremst angreip den svensk arméen sine forsyningslinjer. Altså eit slags geriljasoldatar. Den andre kategorien var heilt vanlege bondeoppbod, der den skånske befolkninga tok til våpen mot svenske styrkar, denne kategorien forekom berre i innleiingsfasen av krigen. Den tredje kategorien var dei eigentlege snapphanane, det vil seie røvarar som strauk omkring i skogstraktene. Deira plyndringar retta seg ikkje berre mot den svenske arméen men òg mot sivilbefolkninga i Skåne, Halland, Småland og Blekinge. Også friskyttarar var nøydde til å skaffe seg forsyningar frå sivilbefolkninga, noko som med tida blei ein stor byrde for bøndene i grenseområda og innebar at skilnaden mellom friskyttarar og snapphanar blei mindre tydeleg etter kvart som krigen heldt fram.

Danske samtidige historikarar skilde mellom friskyttarar og landevegsrøvarar, i motsetning til dei svenske, som ikkje gjorde det på den tida. Alle tilfangetekne motstandarar blei kalla snapphanar av svenskane, og dei blei utsette for den same nådelause behandlinga. Og bønder kunne bli dømde til døden berre for samrøre med mistenkte snapphanar. Avrettingsmetodane mot snapphanar og bønder som samarbeidde med dei var somtid svært pinefulle.

**Kjelde:** Svensk wikipedia, artikkel med same namnet.
Den skånske krigen

**Den skånske krigen** var ein krig mellom Danmark og Sverige mellom 1675 og 1679 om dei tidlegare danske landskapa Skåne, Blekinge og Halland, som Sverige hadde erobra i 1658. Krigsskodeplass var ikkje berre dei ovanfornemnde provinsane, men òg Båhuslän og Västergötland, pluss dei tyske områda Sverige kontrollerte, og dessutan Austersjøen. I Noreg blir denne krigen ofte kalla Gyldenløvefeiden.

Danmark erklærte Sverige krig i september 1675. Dei tyske områda Sverige hadde blei erobra av danske og brandenburgske styrkar. Samtidig opererte danske og nederlandske krigsskip i Austersjøen og saman slo dei den svenske flåten sør før Öland.

I slutten av juni sette danske troppar over sundet til Skåne, og i løpet av nokre månader hadde dei teke heile Skåne med unnatak av Malmö, og jamvel ein del av Blekinge. Samtidig marsjerte ein dansk-norsk hær frå Noreg ned langs kysten i retning Göteborg, men blei ståande framanfor festninga Båhus.

I slutten av 1676 vende krigslykka seg. Den svenske kongen Karl XI gjekk inn i Skåne med hæren sin og sigra 4. desember i slaget ved Lund, eit av dei blodigaste slaga i skandinavisk historie (med 50% falne på begge sider). Med det blei gjenerobringa av Skåne og Blekinge innleidd. Svenskane sigra òg i slaget ved Landskrona. Derimot tapa dei sjøslaga ved Mön og Køge.

Frå sommaren 1677 til sommaren 1678 gjekk mesteparten av krigen føre seg ved byen Kristianstad, som blei halden av danskane og først kapitulerte etter lang omlægring i august 1678. Dei dansk-norsk styrkane blei samtidig trengde tilbake nordover.

Eit anna problem for svenskane var dei skånske friskyttarkorpsa (geriljastyrkar, partisanavdelingar) som kjempa på dansk side, dei såkalla snapphanane. Dei utgjorde ein stadig trugsel mot dei svenske forsyningslinjene. Med grufulle straffer prøvde den svenske kongen å undertrykkje denne rørsla. For eksempel blei det 19. april 1678 gitt ordre om å brenne ned alle landsbyar i sokna Örkened og å avrette alle våpenføre menn, det vil seie alle hankjønn mellom 15 og 60 år.

Midt i 1678 enda den fransk-nederlandske krigen, og Danmark og Brandenburg mista sine nederlandske allierte. I 1679 gav Sverige opp nokre mindre tyske område, men elles blei krigen mellom Danmark og Sverige avslutta utan grenseendringar. Det vil seie at Skåne blei verande under svensk herredømme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schonischer Krieg|Schonischer Krieg]]» frå ,  den 20. mai 2007.*
Holmedal kyrkje i Sunnfjord

**Holmedal kyrkje** er teikna av Christian Christie og vart bygd i 1868. 
Kyrja står i Holmedal, ei grend i Askvoll kommune i Sunnfjord.

Kyrkja høyrer til Askvoll sokn i Sunnfjord prosti i Den norske kyrkja. Fram til grensebrigdet mellom Askvoll og Fjaler kommunar i 1990 høyrde ho til Fjaler, og fram til utfasinga av prestegjeld frå 2004 tilhøyrde kyrkja Askvoll prestegjeld.

## Tavla
Tavla i kyrkja er frå ca. 1620 og er pryda med tre målte felt med bibelmotiv og bibelsitat. Ho vart flytt over frå den førre kyrkja som stod der frå ca. 1600.

## Eldre kyrkjebygg

Kyrkja som no står i Holmedal er den tredje kyrkja som står der. Det har truleg stått ei stavkyrkje der frå 1200-talet, første gong nemnd i 1305. Den eldste kyrkjeklokka i kyrkja i dag kjem truleg frå denne kyrkja. Kring 1600 vart det bygd ei ny kyrkje med eit kyrkjeskip på 16 x 10 meter og med kor på 6 x 7 meter. Denne kyrkja skal ha vore rosemåla innvendes, men ho var skrøpeleg bygd og måtte fleire gonger rettast opp etter storm. Ho vart riven då den nye kyrkja vart bygd.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Askvoll kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen/Digitalarkivet
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Askvoll kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
Agen

**Agen** er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 30&nbsp;000 innbyggjarar. 

Agen er eit katolsk bispesete, og er underbispedøe under erkebispedømet i Bordeaux.

I Frankrike er Agen kjend som «sviskehovudstaden», etter mattypen som det vert dyrka og produsert mykje av her.

## Attraksjonar
Domkyrkja i Agen, St. Caprais frå 1100-talet, er tileigna St. Caprasius og er ei av dei få store kyrkjene i Frankrike med eit dobbelt skip. Denne noko upraktiske løysinga kan vere ein eigenskap frå området, sidan det ligg liknande kyrkjer i nærleiken, som i Toulouse.

## Bakgrunnsstoff
* Turisme i Agen
* Bispesete i Agen
Marmande

**Marmande** (oksitansk *Marmanda*) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen er kjend for dyrking av tomater, og ein tomatfestival vert halde her kvart år i juli. 

## Geografi
Marmande ligg om lag 50 km nordvest for Agen langs jernbanen frå Bordeaux til Sète. Byen ligg der elva Trec renn i hop med Garonne, ved den høgre breidda til sistnemnde. 

## Historie
Marmande var ein *bastide* (festningsby) grunnlagd rundt 1195 av Rikard Løvehjarte over ein eldre by. Han gav byen mykje sjølvstyre. Sidan byen ligg ved breidda av Garonne kunne ein krevje inn skattar frå forbipasserande. Han kom snart inn under grevane av Toulouse, og vart tre gonger omleira og erobra under Albigenesarkrosstoget. Då Amaury de Montfort erobra byen i 1219 massakrerte han alle innbyggjarane. Byen vart ein del av Frankriket under Louis IX. Andre viktige historiske hendingar for byen er ein kort okkupasjon av engelskmenna i 1447, ei mislykka omleiring av Henrik IV i 1577 og motstanden han gjorde mot ein divisjon av Wellington sin hær i 1814.

## Kjelder
Villeneuve-sur-Lot

**Villeneuve-sur-Lot** (oksitansk *Vilanuèva d'Òlt*) er ein by og kommune sørvest i Frankrike. Han er *[[sous-préfecture]]* (underprefektur) i departementet Lot-et-Garonne i regionen Nouvelle-Aquitaine og har om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. 

Kommunen vart tidlegare kalla *Villeneuve-d'Agen*.

## Geografi
Villeneuve-sur-Lot ligg 35 km nordaust for Agen. Byen er delt inn i to ulike delar av elva Lot, som renn gjennom byen. 

## Historie
Villeneuve vart grunnlagd i 1254 av Alphonse, greve av Poitiers og bror av Louis IX, over landsbyen Gajac, som vart forlaten under Albigenesarkrosstoget.