open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pieris

**Pieris** er eit biologisk slektsnamn som blir bruka om to ulike slekter:

# For sommarfuglslekta Pieris, sjå **[[kålsommarfuglar]]**
# For buskslekta Pieris, sjå **[[Pieris-buskar]]**
Arc i Savoie

**Arc** er ei 150 km lang elv i departementet Savoie søraust i Frankrike. Ho er ei av sideelvane til Isère, som ho munnar ut i ved Chamousset, om lag 15 km nedanfor Albertville. Ho har sitt utspring i Dei graiiske Alpane nær grensa til Italia, nordaust for Bonneval-sur-Arc. Elvedalen Arc renn gjennom, Maurienne, er ei viktig transportåre mellom Frankrike og Italia. 

## Byar elva renn gjennom
* Bonneval-sur-Arc
* Lanslebourg
* Modane
* Saint-Jean-de-Maurienne
* Aiguebelle
Arly

**Arly** er ei 38 km lang elv i Frankrikem, og ei av sideelvane til Isère frå høgre. Elva munnar ut i Isère ved Albertville.

## Byar Arly renn gjennom
* Megève
* Praz-sur-Arly
* Flumet
* Saint-Nicolas-la-Chapelle
* Crest-Voland
* Héry-sur-Ugine
* Cohennoz
* Ugine
* Marthod
* Albertville

## Sideelvar
* Arrondine
* Flon
* Chaise
* Doron de Beaufort
Olden

**Olden** er ein tettstad i Stryn kommune, inst i Nordfjord i Vestland. Riksveg 60 går gjennom Olden sentrum, der vi også finn Olden Fjordhotell, kafe, matvarebutikkar, ei lang rekkje konfeksjonsutsal og kai for cruiseskip. Olden er ei av dei viktigaste turistskiphamnene på Vestlandet, med 102 anløp i 2019.

I Olden sentrum er det utsal for dei lokale motekledeprodusentane Ricco Vero, Sunde Konfeksjon og for Skogstad Sport.

Den delen av Riksveg 60 som går frå Olden mot Innvik, er av Nettavisen og Norsk Transportarbeiderforbund kåra til Noregs verste veg, på grunn av dårleg standard kombinert med stor trafikkmengde og viktig funksjon som gjennomfartsåre. 

Olden har færre gjestedøger enn nabotettstaden Loen, men trekkjer til seg vel så mange turistar til attraksjonane innover Oldedalen. 

Oldedalen strekkjer seg sørover mot Briksdalsbreen, ei bretunge av Jostedalsbreen. Fylkesveg 724 går gjennom heile dalen. Oldevatnet ligg idyllisk mellom bratte fjellsider og høge fossefall. Langs heile Oldedalen ligg ei lang rekkje store og små campingplassar. I Briksdalen inst i Oldedalen er ein serveringsstad med stort souvenirutsal, og ein grusveg går vidare langs Briksdalselva inn mot Briksdalsbreen. Fram til 2005 vart det tilbydd hesteskyss opp til Briksdalsbreen, men etter nokre ulukker siste åra vart hesteskyssen erstatta av spesialbygde opne bilar. 

Mineralvatnet «Olden» er frå ei kjelde frå Melkevollbreen, ei av bretungene i Oldedalen. 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Tjeldsund kyrkje

**Tjeldsund kyrkje** er ei langkyrkje frå 1901 i Tjeldsund sokn i Ofoten prosti. 

Byggverket er i tømmer og skal ha 420 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Tjongsfjorden kyrkje

**Tjongsfjorden kyrkje** er ei langkyrkje frå 1962 i Tjongsfjord i indre Rødøy sokn i Nord-Helgeland prosti.

Byggverket er i tre og skal ha 280 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Tjongsfjord kyrkje i Kyrkjebyggdatabasen
Tjøtta kyrkje

**Tjøtta kyrkje** er ei kyrkje bygd ved garden Tjøtta, senteret for Tjøttagodset, på øya Tjøtta i Alstahaug kommune. Kyrkja høyrer til Tjøtta sokn i Nord-Helgeland prosti.

Den opphavlege kyrkja vart truleg bygd før år 1000, sidan den regjerande vikingehøvdingen Hårek frå Tjøtta let seg døype i ei lokal kyrkje i år 999.
Kyrkja var då ei privat kyrkje for Tjøttagodset, og hadde gravkammer for eigarane.
Den andre kyrkja, «mellomalderkyrkja», var òg i stein, men brann i 1811 og 1843 og vart då riven.

Den noverande utgåva vart oppført i 1851 etter teikningar av arkitekt Christian Heinrich Grosch og er i naturstein, utforma som ei langkyrkje med plass til 310. Stein frå kyrkja som brann vart nytta i nybygget.
Ho er utstyrt med sakristi og inngang som utbygg, eit tårn som delvis spring ut frå eine kortveggen og vindauge med spisse bogar.
 
Ved bygginga i 1851 vart det funne store lag av rundtømmer under kyrkja. Dette kan vere spor av ei tidlegare trekyrkje eller moglegvis byggverk i tilknyting til eit hòv.

Ei byste av Øyvind Skaldespiller er sett opp ved kyrkja.
## Fotnotar

## Kjelder
* Tjøtta kirke i *Arkitekturguide for Nord-Norge og Svalbard*
* Ingebjørg Hage: Grosch-kirker i Nord-Norge. i *Årbok 2001 Fortidsminneforeningen*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Lande kapell

**Lande kapell** (Tosen kapell) er ei langkyrkje frå 1734 i Tosen og Velfjord sokn i Sør-Helgeland prosti. Kapellet var opphavleg bygd som Solstad kyrkje i Bindal, men det vart flytta over fjorden til Lande i 1888. 

Byggverket er i tømmer og skal ha 80 plassar.

## Kjelde
* Om Solstad kyrkjearkivert utgåve
*
Trælnes kapell

**Trælnes kapell** er eit kapell frå 1980 i Brønnøy sokn i Sør-Helgeland prosti. 

Av inventar har kapellet eit lite krusifiks på altaret samt døypefont og altarkar i tinn.

## Litteratur
*Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 192, ISBN 82-75-27022-7
Drac

**Drac** er ei 130 km lang elv søraust i Frankrike, og ei av sideelvane til Isère frå venstre. Ho har sitt utspring der elvane *Drac Noir* og *Drac Blanc* renn i hop, som begge har kjelder i den sørlege delen av Massif des Écrins. Ho renn gjennom fleire reservoar, og munnar ut i Isère nær Grenoble. Den største sideelva hennar er Romanche. 

Drac renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Hautes-Alpes: Saint-Bonnet-en-Champsaur
* Isère: Corps, Grenoble
Romanche

**Romanche** er ei 78 km lang elv søraust i Frankrike, og ei av sideelvane til Drac frå høgre, som igjen er ei sideelv til Isère). Ho har sitt utspring i den nordlege delen av Massif des Écrins i Dauphiné-Alpane. Ho munnar ut i Drac i Champ-sur-Drac, sør for Grenoble. Vegen frå Grenoble til Briançon over Col du Lautaret går gjennom Romanchedalen. Det ligg fleire fjell- og skisenter i dalen, inkludert Alpe d'Huez, La Grave og Les Deux Alpes.

Romanche renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Hautes-Alpes: La Grave
* Isère: Le Bourg-d'Oisans, Vizille
Træna kyrkje

**Træna kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1773 i Træna sokn i Nord-Helgeland prosti. 

Byggverket er i tømmer og skal ha 200 plassar. Kyrkja står på Husøya.


Interior Traena Church.jpg|Koret
Traena Church Alter.jpg|Altartavla
Traena kirke dopefont.jpg|Døypefonten


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* 
*
Kjøpsvik kyrkje

**Kjøpsvik kyrkje**, tidlegare kalla *Tysfjord hovudkyrkje*, er frå 1975 i Kjøpsvik sokn i Ofoten prosti.

Byggverket er i betong og skal ha 400 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Tømmerneset kyrkje

**Tømmerneset kyrkje** er ei langkyrkje frå 1952 på Vassmo i Hamarøy i Ofoten prosti.

Byggverket er i tre og skal ha 80 plassar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk
* 
*
Valberg kyrkje

**Valberg kyrkje** ligg i Valberg sokn på Vestvågøy, i Lofoten prosti. Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho vart bygd i 1888 og skal ha 250 plassar.

Den første kyrkja i Valberg vart bygd rundt 1660. Den vart knust i uvær i 1749. Ei ny kyrkje stod ferdig ca. 1751. Òg den vart ødelagt av storm, i 1818. Ny kyrkje vart bygd året etter. Denne kyrkja vart riven i 1890, to år etter at kyrkja frå i dag vart tatt i bruk.

## Andre kyrkjer i Vestvågøy
* Borge kyrkje
* Buksnes kyrkje
* Hol kyrkje
* Knutstad kapell
* Stamsund kyrkje

## Bakgrunnsstoff
* 
* Den norske kyrkja i Vestvågøy
* Den norske kyrkja i Vestvågøy - om Valberg kyrkje
Valnesfjord kyrkje

**Valnesfjord kyrkje** er ei langkyrkje i Valnesfjord sokn i Salten prosti. Ho vart bygd i tre i 1905. Arkitekt for kyrkja var K. Tessem.

Valnesfjord sokn inngår i Fauske kyrkjeleg fellesråd.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Valnesfjord kyrkje frå Kyrkjesøk
* 
* Fauske kyrkjelege fellesråd
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Vassås kyrkje i Bindal

**Vassås kyrkje** er ei åttekanta krosskyrkje frå 1733 i Bindal kommune, Nordland. Innanfor den norske kyrkjar tilhøyrer den Vassås sokn i Sør-Helgeland prosti. Vassås sokn er med i Bindal kyrkjeleg fellesråd.

Byggverket er i tømmer og skal ha 280 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Om Vassås kyrkje på nettstaden til Bindal kommune 
* 
*
Vega kyrkje

**Vega kyrkje** er ei langkyrkje frå 1864 i Vega sokn i Sør-Helgeland prosti.

Byggverket er i tre og skal ha 430 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Vega kyrkje  frå Kyrkjesøk
*
Vestbygd kyrkje

**Vestbygd kyrkje** ligg på Vågehamn i Lødingen sokn i Ofoten prosti. Kyrkja er ei langkyrkje i tre med 230 plassar. Ho vart bygd i 1885 og sist ombygd i 1963. Arkitekt for kyrkja var Johannes Henrik Nissen.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Vevelstad kyrkje

**Vevelstad kyrkje** er ei langkyrkje frå 1796 i Vevelstad sokn i Sør-Helgeland prosti.

Byggverket er i tømmer og skal ha 250 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Vevelstad kyrkje frå Kyrkjesøk
* 
* 
*
Værøy gamle kyrkje

**Værøy gamle kyrkje** ligg på Nordland i Værøy sokn Bodø domprosti. Kyrkja er ei langkyrkje i tre. Ho vart bygd i Kabelvåg i 1746 og flytta til Værøy i 1799. Kyrkja vart utbygd i 1884.

Værøy har sannsynlegvis hatt kyrkje sidan 1400-talet. Ei tidlegare kyrkje på øya vart øydelagd av storm rundt 1790. Noko inventar frå den kyrkja finst i dagens kyrkje.

## Bakgrunnsstoff
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 202, ISBN 82-75-27022-7
* 
* Værøy gamle prestegard: Om Værøy gamle kyrkje
* Værøy gamle kyrkje  frå Kyrkjesøk
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Værøy nye kyrkje

**Værøy nye kyrkje** ligg på Sørland i Værøy sokn Bodø domprosti. Kyrkja er ei langkyrkje i stein med 313 plassar. Ho vart bygd i 1939 og ombygd i 1984. Arkitekt for kyrkja var Harald Sund.

Då kyrkja vart bygd, såg ikkje Værøy kommune seg råd til å gje ho ei altertavle. I 1999 fekk kyrkja endeleg altertavle, laga av Karl Erik Harr.

## Litteratur
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 202, ISBN 82-75-27022-7

## Bakgrunnsstoff
* Værøy kyrkje   frå Kyrkjesøk
*
Vandve kyrkje

**Vandve kyrkje**, tidlegare *Vandve kapell*, er ei kyrkje konstruert i ei rektangulær form, bygd som bedehus i 1956 og vigsla til kyrkje ca. 1980. Kyrkja ligg i Dønna sokn i Nord-Helgeland prosti.

Vandve er ei øy som ligg litt vest for øya Dønna.

Byggverket er i tre og har ca. 50 sitjeplassar.

## Kjelder
*
Varntresk kyrkje

**Varntresk kyrkje**, tidlegare *Varntresk kapell*, er ei langkyrkje frå 1986 i Hattfjelldal sokn i Indre Helgeland prosti. 

Byggverket er i tømmer og har om lag 70 sitteplassar.

Varntresk fekk eigen gravplass i 1895.Etter den tid vart det halde gudsteneste i bygda kvar sommar. Då bygda fekk eigen skule i 1924, vart det også bygd eit kor til kyrkjekapell. Kapellet vart vigsla i 1930, og vart brukt til den noverande kyrkja stod ferdig. Den nye kyrkja er i det vesentlege bygd på dugnad av bygdefolket, mens kommunen dekte utgifter. 

I kyrkja står det eit digitalt orgel. Altertavla og døypefonten er henta frå det gamle kapellet. 

## Bakgrunnsstoff
* Om Varntresk kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja i Hattfjelldal
* 
*Varntresk kyrkje frå Kyrkjesøk
Ylvingen kapell

**Ylvingen kapell** er ei langkyrkje frå 1967 i Vega sokn i Sør-Helgeland prosti. Ylvingen er ei øy innanfor Vega.

Byggverket er i tre og har 60 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Ytteren kyrkje

**Ytteren kyrkje** er ei funksjonalistisk arbeidskyrkje frå 1977 i Nord-Rana sokn i Indre Helgeland prosti. Byggverket er i tegl og skal ha 500 plassar. 

Arkitekt for kyrkja var Nils Toft. Han har òg teikna preikestolen og døypefonten, begge er laga i tre. Altartavla er i modernisme og laga av Titti Hovig.

## Litteratur
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 191, ISBN 82-75-27022-7

## Bakgrunnsstoff
*Ytteren kyrkje frå Kyrkjesøk
Øksnes kyrkje

**Øksnes kyrkje** ligg på staden Øksnes på Skogsøya i Øksnes sokn i Vesterålen prosti. Kyrkja er ei krosskyrkje og skal ha 450 plassar. Kyrkja vart bygd rundt 1700 i tømmer frå 1500-talet. Ho vart vølt om i 1796 og 1900.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Johan Borgos si side om Øksnes kyrkje
Øvre Saltdal kyrkje

**Øvre Saltdal kyrkje** er ei langkyrkje frå 1938 i Saltdal sokn i Salten prosti.

Kyrkja har 300 plassar. Arkitekt for kyrkja var	Andreas W. Nygaard.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Kyrkjesøk
*
Helligvær kyrkje

**Helligvær kyrkje** er ei langkyrkje lokalisert i fiskeværet Helligvær utanfor Bodø

Kyrkja vart bygd som bedehus i 1899 og vart vigsla som kapell i 1908. Kyrkja høyrer til Bodin sokn.

Byggverket er i tre og skal ha 100 plassar.

## Bakgrunnsstoff
*
Saltstraumen kyrkje

**Saltstraumen kyrkje** er ei av to kyrkjer i Saltstraumen sokn i Bodø domprosti. Den andre kyrkja i soknet er Tverlandet kyrkje. Soknet er med i Bodø kyrkjeleg fellesråd .

Kyrkja vart opphavleg bygd 300 meter unna, men begynte å helle på grunn av ustabile grunnforhold. Kyrkja vart flytta dit ho står no like etter 1900. Den er oppført som langkyrkje med kort tverrarmar, koravslutninga er åttekanta.

## Interiør


Saltstraumen kyrkje koret.jpg|Kor
Saltstraumen kyrkje preikestol.jpg|Preikestol
Saltstraumen kyrkje galleriet.jpg|Galleri
Saltstraumen kyrkje inni.jpg|Skip


## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Saltstraumen kyrkjelyd om kyrkja
*
Misvær kyrkje

**Misvær kyrkje** er ei trekyrkje på staden Misvær i Bodø kommune. Misvær sokn høyrer til Bodø domprosti. Ho vart bygd i 1912 på dugnad av bygdefolket, og vigsla den 31. oktober 1912. Ho vart vølt om i 1991. Kyrkja skal ha plass til 200 menneske.
Altertavla er måla av Ola Abrahamsen. Kyrkja er omgitt av gravhaugar.

Kyrkjeområdet vart brukt som religiøs samlingsplass vinterstid fram til 1700-talet.

## Litteratur
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 174, ISBN 82-75-27022-7

## Bakgrunnsstoff
*
Skjerstad kyrkje

**Skjerstad kyrkje** er ei langkyrkje frå 1959 i Skjerstad sokn i Bodø domprosti.

Byggverket er i betong og mur og skal ha 450 plassar. Arkitekt for kyrkja var Arnstein Arneberg.

## Galleri

Skjerstad church nave.jpg|  Kyrkjeskip 
Skjerstad church organ and gallery.jpg|  Orgel og galleri 
Skjerstad church altar.jpg|  Altar 
Skjerstad church pulpit.jpg|  Preikestol 


## Tidligare kyrkjer

Skjerstad har hatt kyrkje sidan mellomalderen, og dagens kyrkje har ei rekkje forgjengarar. Kyrkjestaden er på Skjerstad (gnr. 35), og dei to eldste kjende kyrkjene stod om lag der våningshuset står i dag. Soknet («Skirasta sokn j Salte») er nemnt i 1390 og kyrkja («Skierstad kircke») i 1589. Ei tømra krosskyrkje skal i 1633 ha vorte «bygd opp utenpå den gamle». Denne vart riven i 1759.

Dagens kyrkjestad er 3–400 meter lengre vest. Der vart ei ny kyrkje innvigd i 1759. Dette var òg ei tømra krosskyrkje med kor i aust og sakristi inntil dette, med våpenhus i vest og med sentraltårn. Ny kyrkje vart ifølgje Riksantikvaren oppført på same tomta i 1848, og det seiast at ho var basert på ei typeteikning av Linstow. I bygdeboka for Skjerstad og Fauske vert det derimot sagt at det dreier seg om ei ombygging av den eksisterande kyrkja. Denne kyrkja brann ned på morgonen den 18. februar 1873. Ny kyrkje vart teikna av Håkon Mosling og vigsla den 31. oktober 1877. Dette var ei stor langkyrkje som brann ned 17. mai 1955.

Inventar frå tidlegare kyrkjer er dels overført vidare til nyare kyrkjer, dels avhenda til museum eller andre stader. Til dømes er ein gamal preikestol og ein mariafigur i Tromsø museum. Det som var i kyrkja ved brannen i 1873, gjekk tapt. To klokker støypte av Bochumer Verein i 1877 er redda frå kyrkja som brann i 1955, og er i bruk i dagens kyrkje.

## Kjelder




;Bibliografi
* 
* 
* Jan Brendalsmo og Jan-Erik G. Erikson: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Nordland fylke (Riksantikvaren, 2016), s. 9–10
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*  (Om dagens kyrkjestad)
*  (Om den gamle kyrkjestaden)
* Skjerstad og Misvær kyrkjelyd om Skjerstad kyrkje
* Skjerstad wiki
Kjerringøy kyrkje

**Kjerringøy kyrkje** er ei langkyrkje frå 1883 i Sirilund på Kjerringøy i Bodø kommune. Kjerringøy sokn høyrer til Bodø domprosti.

Kjerringøy kyrkje skal normalt ha gudsteneste kvar 3. veke.

Byggverket er i tre og skal ha 350 plassar.

## Bakgrunnsstoff
* Kjerringøy kyrkje  frå Kyrkjesøk
*
Tverlandet kyrkje

**Tverlandet kyrkje** er ei arbeidskyrkje frå 1983 på Løding i Bodø kommune i Nordland fylke.

Kyrkja er ei av to kyrkjer i Saltstraumen sokn, den andre er Saltstraumen kyrkje.

Kyrkja vart bygd i 1983 og vigsla på helgemesse 6. november 1983. Byggverket er i tegl og har 422 plassar. Arkitekt for kyrkja var Reidar Berg.

## Litteratur
* Alf Henry Rasmussen (red.): *Våre kirker - norsk kirkeleksikon*, Vanebo forlag 1993, side 199, ISBN 82-75-27022-7

## Bakgrunnsstoff
* Saltstraumen kyrkjelyd 
* Tverlandet kyrkje frå Kyrkjesøk
Landegode kyrkje

**Landegode kyrkje** er ei kyrkje på øya Landegode utanfor Bodø. Kyrkja vart bygd i 1920 som eit bedehus og vart utvida til kyrkje i 1997. Kyrkja høyrer til Bodin sokn.

## Bakgrunnsstoff
* Kirkejubileum på Landegode i romjula (Bodin menighet, 18. desember 2017)
* Boarch: Landegode kapell
*
Hol kyrkje

**Hol kyrkje** kan vise til:

* Hol kyrkje i Hallingdal &ndash; Hol kommune i Buskerud
* Hol gamle kyrkje &ndash; Hol kommune i Buskerud
* Hol kyrkje i Lofoten &ndash; Vestvågøy kommune i Nordland
Bjerke videregående skole

**Bjerke videregående skole** er ein vidaregåande skule i Groruddalen i Oslo. Skulen er kjend for tilbodet den har til toppidrettsutøvarar. Skulen ligg i Bydel Bjerke mellom Linderud senter og Linderud t-banestasjon (linje 5 / Grorudbana).

## Historie
*1969: Store ungdomskule flytta inn i nybygga og vart «Linderud ungdomsskole». Elevane fylte båe skulebygga (dei er no «Linderud skole» og Bjerke videregående skole).
*1975: «Linderud ungdomsskole» fekk tilført dei vidaregåande kursa 2-årig idrettsline og 2-åring sosialline. Også husflid, estetiske og formgivingsfag vart lagde til skulen.
*1976: «Hegdehaugen viaeregående skole» med studieretning allmenfag vart overført til Linderud. Linderud ungdomsskule vart flytta, med rektor, administrasjon og lærarar til «Fossumberget skole».
*1977: «Linderud ungdomsskole» vart lagd ned, og bygningane vart delt mellom «Linderud skole» og «Linderud videregående skole» (etter lange diskusjonar om namn i kulturutvalet i Byrådet og i skulen sitt lærerråd, vann ikkje kreativiteten).
*1990: «Sinsen videregående skole» vart avvikla, og avgangsklassane tek siste året ved «Linderud videregående skole».
*1991: «Fernanda Nissen videregående skole» flyttar, med studieretning Helse og Sosialfag til «Linderud videregående skole». 
*1991: Forsøksgymnaset i Oslo (FGO) flytta inn i 2. etasje i B-bygget ved «Linderud videregående skole». 
*2000: Skulen skifta namn frå «Linderud videregående skole» til «Bjerke videregående skole». Bakgrunnen var at vitjande gjekk feil, drosjer køyrde feil, post og andre leveransar vart leverte feil eller nådde aldri fram, sidan kart og oversikter berre viste «Linderud skole».
*2002: Forsøksgymnaset i Oslo flytta ut, og til «Sinsen Voksenopplæring».
*2003: «Bjerke videregående skole» vart tildelt studieretning for Medier og kommunikasjon, dei tok over ein nyoppussa 2. etasje i B-bygget.
*2003: «Bjerke videregående skole» fekk ein tredje parallell i studieretning for Idrettsfag, skulen vert dermed ein av noregs største idrettsliner.
*2003: «Bjerke videregående skole» starta samarbeid med organisasjonen MOT, og vert ein «MOT-skule».
*2006: «Bjerke videregående skole» arrangerte skolerevy for fyrste gong, og etablerte ein ny tradisjon ved skulen.
*2006: «Bjerke videregående skole» skreiv partnerskap med «Handelshøyskolen BI» og fotballklubben Skeid.
*2007: Bjerke videregående skole fekk studieprogram for Studiespesialisering, og vil tilby ein unik kombinasjon med valfritt programfag Toppidrettstilbud til dette programmet.
*2009/2010: Utdanningsetaten sin plan for framtidige skular viser at «Bjerke videregående skole» skal rehabiliterast, utbyggast og utvidast med Utdanningsprogram for Musikk, dans og drama frå det same skuleåret.

Skulen samarbeider også med bydelsadministrasjonen i «Bydel Bjerke», «Årvoll skole», andre grunnskular, barnehagar, Storebrand, Akers Avis Groruddalen, Aftenposten «Aften», «Lokalavisen Groruddalen», ILS («Institutt for lærerutdanning og skoleutvikling»), Linderud gård, og fleire lokale idrettslag i Groruddalen.
Keflavík

**Keflavík** (uttalast *kebbla-vik*) er ein islandsk by med omtrent 16 500 innbyggarar i reykjanesområdet på det sørvestlege Island. Han utgjer saman med Njarðvík og Hafnir kommunen Reykjanesbær.

Keflavík blei grunnlagt på 1500-talet, hovudnæringa har vore fiskeri. Frå 1940-åra til 2006 har Keflavík hatt ein amerikansk NATO-base som var sentral i overvakinga av Nordatlanteren. Etter den slutten på den kalde krigen og med det endra trusselbildet mista basen mykje av betydinga si og blei difor lagt ned. 

Keflavík har dessutan ein internasjonal lufthamn, der Icelandair har sin hovudbase.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Elva Doubs

**Doubs** er ei 453 km lang elv aust i Frankrike og vest i Sveits, og ei av sideelvane til Saône frå venstre. Ho har sitt utspring nær Mouthe vest i Jurafjella. Først renn ho nordaustover, meir eller mindre langs den fransk-sveitsiske grensa (og ein del av grensa i om lag 40 km). Nær Montbéliard snur ho sørvestover til ho munnar ut i Saône i Verdun-sur-le-Doubs, om lag 20 km søraust for Chalon-sur-Saône. 

Doubs renn gjennom følgjande departement, kantonar og byar: 
* Doubs (F, kalla opp etter elva): Pontarlier.
* Kantonen Neuchâtel (S).
* Kantonen Jura (S): Saint-Ursanne.
* Doubs (F): Montbéliard, Besançon.
* Jura (F): Dole.
* Saône-et-Loire (F): Verdun-sur-le-Doubs.

Sideelvar:
* Loue
* Allaine

Elva dannar fleire innsjøar: 
* Lac des Brenets (høgd 750 m)
* Lac de Moron (høgd 716 m)
* Lac de Biaufond (høgd 610 m)

## Bakgrunnsstoff
Loue

**Loue** er ei elv aust i Frankrike, og ei av sideelvane til Doubs. Ho har sitt utspring ved ei karstkjelde i Jurafjella nær Ouhans, som delvis får vatnet sitt frå Doubs, og munnar ut i Doubs nedanfor Dole. Denne samanhengen til Doubs vart først oppdaga i 1901, då eit utslepp frå Pernodfabrikken i Doubs vart oppdaga i Loue. .

Loue renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Doubs: Ornans, Quingey
* Jura: Montbarrey

## Kjelder
Allaine

**Allaine** (kalla *Allan* i den nedre delen hennar) er ei 65 km lang elv nordvest i Sveits og aust i Frankrike. Ho spring ut ved landsbyen Charmoille i dei sveitsiske Jurafjella. Ho er ei av sideelvane til Doubs, som ho munnar ut i eit par kilometer nedanfor Montbéliard. 

Allaine renn gjennom følgjande kantonar, departement og byar: 
* Kantonen Jura (S): Charmoille, Porrentruy
* Territoire de Belfort (F): Delle
* Doubs (F): Montbéliard

## Bakgrunnsstoff
Tille

:*Sjå òg [[namnet Tille]]*

**Tille** er ei 70 km lang elv aust i Frankrike (departementet Côte-d'Or), og ei av sideelvane til Saône frå høgre. Ho vert danna der tre små elvar renn i hop nær Cussey-les-Forges på Langres-platået. Tille renn sørover gjennom følgjande byar: Til-Châtel, Arc-sur-Tille (aust for Dijon) og Genlis. Tille munnar ut i Saône i Les Maillys, 8 km sør for Auxonne.
Ognon

**Ognon** er ei elv aust i Frankrike, og ei av sideelvane til Saône frå venstre, som ho møter i Pontailler-sur-Saône. Ho har sitt utspring i Vogesane nær Ballon d'Alsace. 

Ognon renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Haute-Saône: Mélisey, Lure, Villersexel, Pesmes
* Doubs: Rougemont
* Jura
* Côte-d'Or: Pontailler-sur-Saône

## Bakgrunnsstoff
Elva Ain

:*Sjå òg departementet [[Ain]] og elva [[Aisne]], som på [[fransk]] har svært lik uttale.*

**Ain** (*En* på frankoprovensalsk) er ei elv aust i Frankrike, og er ei av sideelvane til Rhône frå høgre.

Elvar har sitt utspring i ei høgd på om lag 700 meter i den sørlege delen av Jurafjella, nær landsbyen La Favière, og munnar ut i Rhône om lag 40&nbsp;km oppfor Lyon, nær Anthon. Kjelda ligg i det gamle regionen Franche-Comté, og ho renn vidare gjennom departementa Jura (kalla opp etter fjella) og Ain (kalla opp etter elva). Elva renn òg igjennom byane Champagnole og Pont-d'Ain.

## Bakgrunnsstoff
Saône

**Saône** er ei elv aust i Frankrike, og ei av sideelvane til Rhône frå høgre. Ho har sitt utspring ved Vioménil i departementet Vosges og munnar ut i Rhône i Lyon. 

## Etymologi
Namnet *Saône* kjem frå den keltiske elvegudinna Souconna. Det antikke namnet på elva er derimot nedskrive som *Arar*.

## Departement og byar
Elva renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Vosges (88) - Monthureux-sur-Saône
* Haute-Saône (70) - Gray
* Côte-d'Or (21) - Auxonne
* Saône-et-Loire (71) - Chalon-sur-Saône, Tournus, Mâcon 
* Rhône (69) - Villefranche-sur-Saône, Caluire-et-Cuire, Lyon
* Ain (01) - Thoissey, Trévoux

Merk at to departement nyttar namnet til elva. 

## Sideelvar
Sideelvar til Saône. (H) gjeld elvar frå høgre og (V) frå venstre.
* Ognon (V) ved Perrigny-sur-l'Ognon
* Tille (H) ved Les Maillys
* Ouche (H) ved Saint-Jean-de-Losne
* Doubs (V) ved Verdun-sur-le-Doubs 
* Dheune (H) ved Allerey-sur-Saône
* Grosne (H) ved Marnay
* Seille (V) ved La Truchère
* Reyssouze (V) ved Reyssouze
* Veyle (V) etter Pont-de-Veyle
* Chalaronne (V) ved Thoissey
* Morgon (H) ved Villefranche-sur-Saône
* Azergues (H) ved Anse

## Bakgrunnsstoff
* Vassvegar i Frankrike
Seille ved Saône

:*Sjå òg elva [[Seille]] i [[Lorraine]].*

**Seille** er ei 110 km lang elv i Frankrike, og ei av sideelvane til Saône frå venstre. Ho har sitt utspring i Jurafjella og munnar ut i Saône ved La Truchère i Saône-et-Loire. 

Kjelda til elva ligg i ein blinddal i Baume-les-Messieurs, om lag 10 km aust for Lons-le-Saunier. Frå her renn ho forbi vingardane i Jura, og gjev vatn til kommunane Nevy-sur-Seille, Voiteur og Arlay, før ho renn ut på jordbruksletta Bletterans. Ho renn så inn i områda Louhans og Bresse i departementet Saône-et-Loire, før ho munnar ut i Saône ved La Truchère eit par kilometer sør for Tournus. Nær munningen dannar Seille eit nettverk av tjern, sandbankar og myrar, som er opphaldsstad for ei stor mengd trekkfuglar, inkludert utryddingstrua artar og sjeldne planter. 

Den øvre delen av Seille er ei roleg aureelv, som stundom flaumar over om våren. Den nedre delen er utsett for meir omfattande flaumar, og er framkommeleg for elvebåtar i 39 km frå Louhans til La Truchère. Her kan ein finne malle, som har vore i elva sidan 1960-åra, og som stundom vert svært store. Den største mallen som er fiska i Frankrike vart fanga i elva i 1980-åra. Han var 2,20 meter lang og 66 kg. 

Seille sitt nedslagsfelt dekkjer eit området på 2&nbsp;300 km², som inneheld 600 km med vassvegar i tre departement: Jura, Saône-et-Loire og Ain.

## Bakgrunnsstoff
* Turistinformasjon
Elva Arve

**Arve** er ei 102 km lang elv i søraustlege delar av Frankrike (Haute-Savoie) og vestlege delar av Sveits (Genève), og ei av sideelvane til Rhône frå venstre.

Ho har sitt utspring i Dei graiiske Alpane, nær den sveitsiske grensa, og ho får vatn frå dei mange isbreane i Chamonixdalen (hovudsakleg Mer de Glace), før ho renn nordvestover og ut i Rhône nedanfor Genève.

Arve renn gjennom følgjande byar: 
Chamonix, Sallanches, Cluses, Bonneville, Annemasse og Geneva.


Fil:Arve à Chamonix.jpg|Arve i Chamonix
Fil:Rhône and Arve Junction.jpg|Arve (til høgre) munnar ut i Rhône i Genève i Sveits.
Arc i Provence

**Arc** er ei 85 km lang elv sør i Frankrike. Ho har sitt utspring i ei høgd på 470 meter, nær landsbyen Pourcieux. Ho renn så gjennom Aix-en-Provence før ho munnar ut i Étang de Berre, ein innsjø vest for Marseille.

Nedslagsfeltet til elva er 727 km², og er delt mellom departementa Var og Bouches-du-Rhône. Faren for flaum, som alltid er til stades i nedslagseeltet, har vorte større på grunn av urban utvikling, som stundom er gjort utan tanke på dette. Særleg Aix-en-Provence er utsett.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:Arc (fleuve)|Arc (fleuve)]]» frå ,  den 1. mai 2007.*
Huveaune

**Huveaune** er ei elv i Frankrike. Ho er 52 km lang og har sitt utspring i Castelettegrotta 590 m over havet i fjella Sainte-Baume. Ho renn gjennom Auriol, Roquevaire, Aubagne og storbyområdet tilMarseille. Ho munnar ut i Middelhavet i Marseille.
Argens

**Argens** er ei 116 km lang elv på Den franske rivieraen, og renn gjennom departementet Var.

Elva renn gjennom Vidauban, Le Muy, Roquebrune, Fréjus, og munnar ut i Middelhavet nær Fréjus.
Elva Var

**Var** er ei elv søraust i Frankrike. Namnet *Var* har sitt opphavet i det liguriske ordet for *vassveg*.

Var renn gjennom departementet Alpes-Maritimes det meste av lengda si, bortsett frå eit 15 km langt stykke i Alpes-de-Haute-Provence. Unikt for ei elv i Frankrike er at elva ikkje renn i departementet som er kalla opp etter ho. 

Var har sit utspring nær Col de la Cayolle (2&nbsp;326 m) i Dei maritime Alpane og renn hovudsakleg søraustover i 120 km og ut i Middelhavet mellom Nice og Saint-Laurent-du-Var.

Var renn gjennom følgjande departement og byar: 
* Alpes-Maritimes: Guillaumes
* Alpes-de-Haute-Provence: Entrevaux
* Alpes-Maritimes: Puget-Théniers, Carros, Saint-Laurent-du-Var
Golo

**Golo** er den lengste elva på øya Korsika i Frankrike. Ho har sitt utspring i dei sentrale fjellområda på øya, sør for Monte Cinto. Ho renn hovudsakleg nordaustover gjennom Calacuccia og Ponte-Leccia, og munnar ut i Det liguriske havet om lag 20 km sør for Bastia, nær Bastia - Poretta flyplass. Heile elva renn gjennom departementet Haute-Corse.
Fiolar

**Fiol** er den einaste slekta i fiolfamilien (Violaceae) som finst i Norden. Her er det 20 artar i slekta, alle små eller middelsstore urter med veik stengel, hjarte- eller nyreforma blad og nikkande 5-talsblomster med spore. Dei dannar ofte hybridar. 

På verdsbasis finst det om lag 500 artar, fleire av dei buskar og tre. På den sørlege halvkula finst dei særleg i fjella i Afrika og Sør-Amerika.

## Fiolar i Norden
* Stemorsblom V. trícolor
* Åkerstemorsblom V. arvénsis
* Fjellfiol V. biflóra
* Marsfiol V. odoráta
* Kvitfiol V. alba (Ikkje i Noreg)
* Bakkefiol V. collína
* Lodnefiol V. hirta
* Krattfiol V. mirábilis
* Sumpfiol V. uliginósa (Ikkje i Noreg)
* Dalfiol V. selkírkii
* Myrfiol V. palústris
* Stor myrfiol V. epípsila
* Sandfiol V. rupéstris
* Skogfiol V. riviniána
* Lundfiol V. reichenbachiána (Ikkje i Noreg)
* Engfiol V. canína
* Lifiol V. montána
* Bleikfiol V. persicifólia
* Dvergfiol V. púmila (Ikkje i Noreg)
* Storfiol V. elátior (Ikkje i Noreg)

## Kjelder
* Johannes Lid: *Norsk og svensk flora*. Oslo, 1974.
* C. A. M. Lindman: *Nordens flora*. Oslo 1977.
* Store norske leksikon. Oslo, 2006.

## Bakgrunnsstoff
*
Gorges du Verdon

**Gorges du Verdon** eller **Grand canyon du Verdon** (*Gordon canyon* eller *Gordonkløfta*) i søraustlege delar av Frankrike (Alpes-de-Haute-Provence), er eit elvegjel eller ei kløft som av mange vert rekna som eit av dei vakraste i Europa. Det er det nest største elvegjelet i verda, er om lag 20 km langt og meir enn 300 meter djupt. Gjelet vart danna av elva Verdon, som er kalla opp etter det turkise eller grønaktige vatnet. Den mest imponerande delen ligg mellom byane Castellane og Moustiers-Ste-Marie, der elva har grave seg meir enn 300 meter ned gjennom kalksteinsmassane. På slutten av kløfta renn Verdon ut i den kunstige innsjøen Lac de Sainte-Croix.

Sidan området ligg nær Den franske rivieraen er det ein svært populær turiststad, der ein kan køyre rundt kanten, leige kajakkar eller gå på turar. Kalksteinsveggane, som fleire stader er fleire hundre meter høge, trekkjer til seg mange fjellklatrarar. 

## Geologisk historie
Under triasperioden sokk den franske regionen Provence ned i havet, slik at det vart dekt av eit tjukt lag av forskjellige kalksteinsavleiringar. Fleire millionar år seinare, under juratida, vart området dekt av ein varm og grunn sjø, der det voks korallar. I krittida steig område opp av havet igjen, og på grunn av denne omfattande geologiske aktiviteten, sprakk kalksteinsberga opp og danna mange dalar og liknande, og her er oppstod starten av Gorges du Verdon. Istidene i kvartærtida forma vidare landskapet, og mot slutten av desse tok elvane overhand og forma kløfta til slik vi ser ho i dag. 

## Geografi
Kjelda til Verdon ligg nær Col d'Allos i fjellkjeda Trois Evêchés, og munnar ut i elva Durance nær Vinon-sur-Verdon etter eit stykke på 175 kilometer. Den mest interessante delen av elva finn ein mellom Castellance og Pont du Galetas, ved Lac de Sainte-Croix. For nokre tiår sidan var denne innsjøen ei stor slette kalla Salles-sur-Verdon, før det vart bygd ei demning, som skapte eit reservoar. Den gamle landsbyen des Salle måtte evakuerast då vatnet byrja å stige i 1973. Kyrkja vart sprengt med dynamitt, og resten av landsbyen vart flytta høgare opp i dalen som ein meir moderne busetnad, til mishag for innbyggjarane. I dag er landsbyen den yngste i Frankrike. 

I eit stykke dannar Gorges du Verdon grensa mellom departementa Var i sør og Alpes-de-Haute-Provence i nord i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur.

## Galleri

Fil:Gorges_du_Verdon_River_from_Hiking_Trail_0429.jpg|Elva sett frå ein av gåstiane
Fil:Gorges_du_Verdon_River_from_Bottom_0364.jpg|Verdon sett frå botn
Fil:Gorges_du_Verdon_from_Hiking_Trail_0451.jpg|Sett frå ein gåsti
Fil:Verdon-gorge-2004.jpg|Elva
Fil:Verdon.jpg|Verdon, like ved innsjøen Lac de Ste-Croix.



## Bakgrunnsstoff
* Biletgalleri
Halsnøy

**Halsnøy** eller **Halsne** er ei øy i Ryfylke, og er den største av Fisterøyane i Stavanger kommune, tidlegare først Fister kommune, seinare i Finnøy kommune. 

Halsnøy har om lag 50 husstandar og her bur dei fleste av dei ca. 170 fastbuande på Fisterøyane samla sett. Næringsvegane er frukt, oppdrettsfisk og skjeloppdrett. I Skartveitsvågen ligg ein familiedriven butikk. Her finst fasilitetar for båtturistar. Øya har gode båtsamband, både med bilferje og hurtigbåt til andre øyar i kommunen, til Jelsa, Sauda, Nedstrand og Stavanger.

## Kjelder
* Om Fisterøyane hos Finnøy kommune 
* Handelsbladet FK om butikken
France métropolitaine

**France métropolitaine** (Metropolitan-Frankrike) eller *la Métropole* er den delen av Frankrike, som ligg i Europa, inkludert Korsika (fransk: *Corse*). *[[Département d'outre-mer|La France d'outre-mer]]*, *l'Outre-mer*, eller *les DOM-TOM* er den «oversjøiske» delen av Frankrike som ikkje ligg i Europa. 

Dei oversjøiske departementa Martinique, Guadeloupe, Réunion og Fransk Guiana har same politiske status som dei metropolitanske departementa. I 2007 bur 61&nbsp;538&nbsp;322 menneske i Metropolitan-Frankrike, medan 2&nbsp;563&nbsp;818 bur i den oversjøiske delen. Det totale innbyggjartalet for Den franske republikken vert då 64&nbsp;102&nbsp;140. 

Metropolitan-Frankrike, utanom øya Korsika, vert kalla *Kontinental-Frankrike* (fransk: *la France continentale*), eller berre *Kontinentet* (fransk: *le continent*). Eit anna synonym for det kontinentale Frankrike er *l'Hexagone*, på grunn av den heksagonale (sekskanta) forma.
Marseille

**Marseille** er den nest største byen i Frankrike, og har det tredje største storbyområdet med eit innbyggjartal på 1&nbsp;516&nbsp;340 i 1999 (berre Paris og Lyon er større). Byen ligg i den tidlegare provinsen Provence ved Middelhavet, og er den største kommersielle hamna i Frankrike. Marseille er hovudstad i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur i tillegg til *[[préfecture]]* (hovudstad) i departementet Bouches-du-Rhône.

## Historie
Det var greske kolonistar frå Fokaia som grunnla byen (som **Massalia** - ***Μασσαλία***) omkring 600 f.Kr. Dei hadde stor sukess her, og gjorde byen til eit stort handelssentrum med ei svært god hamn. Dei var òg dei første i Vest-Europa til å bygge opp eit fungerande kloakksystem. Då moderbyen Phokaia i stor grad vart øydelagd av persarane i 545 f.Kr., kom det mange fleire grekarar til Massalia, noko som stundom vert rekna som den andre grunnlegginga av byen.

Byen fekk sjølvstyre i 1218, men i 1347 kom Svartedauden til Frankrike. Ein meinte pesten kom til landet via hamna i Marseille. Under den tyske okkupasjonen frå november 1942 til august 1944 vart store hamneområde øydelagde. Ved utgravingar etter krigen oppdaga ein spor av den gamle hamna, dokkar og eit teater mellom Quai du Port og Rue Casserie.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Lyon

**Lyon** (tidlegare òg kalla *Lugdunum* og *Lyons*) er ein by aust i sentrale område av Frankrike. Han er den tredje største byen i landet, og eit stort handelssentrum mellom Paris og Marseille, og har rykte på seg for å vere den gastronomiske hovudstaden i Frankrike. Han har òg spelt ei viktig rolle i kinoen si historie. Byen ligg der elva Saône munnar ut i Rhône

I lag med forstadane og drabantbyane dannar Lyon det nest største storbyområdet i Frankrike etter Paris med eit innbyggjartal på 1&nbsp;648&nbsp;216 etter ei folketeljing i 1999, og er det 20.-25. største storbyområde i Vest-Europa. 

Lyon er *[[préfecture]]* (administrasjonsstad) i departementet Rhône, i tillegg til hovudstad i regionen Auvergne-Rhône-Alpes.

Byen gav òg namn til provinsen Lyonnais, der han òg var hovudstad. I dag er framleis området rundt Lyon kjend som Lyonnais (fransk: *le Lyonnais*). Region Lyonnaise er eit uoffisielt, men mykje brukt namn, og må ikkje forvekslast med regionen Rhône-Alpes, som er mykje større enn Region Lyonnaise. 

Lyon er kjend som silkehovudstaden i verda, og er kjend for produksjonen av silke og tekstilar, og er i tillegg eit motesentrum. 

Lyon er òg det internasjonale hovudkvarteret for Interpol og EuroNews. Byen står på UNESCO si verdsarvsliste.

To av dei mest kjende vinregionane i Frankrike, Beaujolais og Côtes du Rhône, ligg nær byen.

## Historie
Byen vart grunnlagd av gallarane som ei tilfluktsborg i romartida. Det galliske namnet Lugdunum, tyder «Borga til Lug». Kort etter vart derimot byen og Gallia erobra av Cæsar, og det vart grunnlagd ein romersk by på staden. Plasseringa var fordelaktig, sidan fleire handelsruter frå Bretagne, Aquitaine, Italia og Provence går gjennom byen.

Då burgundarane tapte slaget ved Worms i 437 mot hunarane, søkte dei tilflukt i Lyon. Dei gjorde byen til hovudstad i 461, men området mista snart sitt sjølvstende og vart ein del av Frankarriket. Etter Karl den Store sin død vart riket delt, og sonen Lothar fekk den midtre delen med Lyon. Dette området vart seinare til hertugdømet Bourgogne, som hadde sin stordomstid i høgmellomalderen. Etter Hundreårskrigen mellom Frankrike og England kom Lyon inn under den franske kongen sitt herredøme, og byen har sidan den gong vore fransk. 

Byen var hovudkvarter for den franske motstandsrørsla under den tyske okkupasjonen under den andre verdskrigen.

## Bakgrunnsstoff

* Lyon rådhus 
* Turistinformasjon
* Bilete og skildring av monument i Lyon
* Biletgalleri på claudetravels.com 
* 149 bilete av Lyon på socher.org 
* Informasjon om Lyon
* Kart, inkludert offentleg transport 
* Uteliv i Lyon
Toulouse

**Toulouse** (oksitansk: *Tolosa*) er ein by sørvest i Frankrike ved breidda av elva Garonne og kanalen Canal du Midi, halvvegs mellom Atlanterhavet og Middelhavet. Byen er den fjerde største i landet, og med nær 1,1 millionar innbyggjarar i 2006 er storbyområdet til Toulouse det femte største i Frankrike og det raskast veksande i Europa. Han er senteret for den europeiske romfart- og luftfartssindustrien, og hovudkvarteret til Airbus ligg mellom anna her. 

Toulouse var hovudstad i den tidlegare provinsen Languedoc (provinsar vart nedlagd under den franske revolusjonen). Han er no hovudsatd i regionen Occitanie, den største regionen i Frankrike, og *[[préfecture]]* (hovudstad) i departementet Haute-Garonne. Byen er sete for Académie des Jeux Floraux, som tilsvarar Fransk Akademi for den oksitansksnakkande regionen i Sør-Frankrike. Toulouse er derfor uoffisiell hovudstad for den oksitanske kulturen. Den tradisjonelle oksitanske krossen er nytta som symbol for både byen og regionen Midi-Pyrénées.

Toulouse er kjend som den rosa byen (*la ville rose*) sidan dei fleste eldre bygningane er bygd med ein lokalt produsert teglstein som er rosa. Toulouse er ein stor universitetsby med meir enn 100&nbsp;000 studentar. Universitet i byen vart grunnlagd i 1228. 

## Universitet
* École nationale de l'aviation civile
* Institut polytechnique des sciences avancées
* Université Fédérale Toulouse Midi-Pyrénées

## Bakgrunnsstoff

* Ein virtuell tur i Toulouse 
* grandroulouse.org
* Turisme i Toulouse
* Turistattraksjonar
* Toulouse-Blagnac internasjonale flyplass 
* Vitjing av Toulouse
* Interaktivt kart over Toulouse  
* Vêr i Toulouse
* wikitoulouse.fr - på fransk
Steinbukken sin vendekrins

**Steinbukken sin vendekrins**, eller **den sørlege vendesirkelen**, er den breiddegrada (23° 26' 22" sørom ekvator), der sola når opp til senit ved vintersolkverv (ca. 22. desember). Grovt sett finn ein den tropiske klimasona mellom Steinbukken sin vendekrins og Krepsen sin vendekrins.

Jordomkrinsen ved vendekrinsane er 36&nbsp;787,&nbsp;559 kilometer.
Nice

**Nice** (oksitansk *Niça* [klassisk norm] eller *Nissa*, italiensk *Nizza*, gresk *Νίκαια*) er ein by sør i Frankrike ved kysten av Middelhavet mellom Marseille og Genova med eit storbyområde på 933&nbsp;080 innbyggjarar (1999). Byen er ein stor turistby, og ein av dei største feriebyane på Den franske rivieraen (*Côte d'Azur*). 

Nice ligg i regionen Provence-Alpes-Côte d'Azur, og er ein kommune og *préfecture* (hovudstad) i Alpes-Maritimes. Nice var tidlegare ein del av den italienske staten Piemonte som i dag er ein del av Italia. Utanfor Nice ligg Cap Ferrat.

## Historie
Menneske sette allereie sin spor i Nice for om lag 400&nbsp;000 år sidan. Forsking har vist at Nice var eit av dei første stadene der menneske byrja og bruke eld. Nice vart grunnlagd for rundt året 350 f.kr av grekarane frå Marseille, som kalla kolonien *Nikaia* (av *Nike* på gresk, som er den greske sigersgudinna). 154 f.kr. tok romarane over byen, som busette seg lengre opp ved den noverande bydelen Cimiez. 

På 900-talet vart Nice styrt av grevane i Provence og hamna under Amadeus VII av huset Savoy i 1388. På 1700- og 1800-talet vart Nice fleire gonger okkupert av franskmenna, men vart ikkje fullstendig fransk før i 1860, då Napoleon III avslutta ein avtale med huset Savoy. 

## Kultur og turistattraksjonar
Ein kan framleis merke den italienske innflytinga på byen, mellom anna i gatenamn og på restaurantar. Den lokale dialekten, «niceansk» (fransk: *Niçois*; niceansk: *Nissart*) høyrest ut som ein blanding av fransk, italiensk og provensalsk. Han skil seg så pass mykje frå fransk at det stundom vert rekna som eit eige språk. Lokalnyhende på TV vert lese opp på niceansk, men berre ein brøkdel av innbyggjarane kan språket. 

Nice har ein heilt egen matkultur der mellom anna socca (ei slags pannekake), pissaladière (ein slags pai), bouillabaisse (fiskesuppe) og salade nicoise er blant spesialitetane. 

Kulturlivet er rikt med mange museum. Spesielt kjend er kanskje Matisse-museet, men Chagall-muséet vert òg mykje vitja. Det etniske mangfaldet i byen gjer at det finst mange arabiske, austasiatiske og afrikanske butikkar, markedar og restaurantar i byen. 

Av turistattraksjonar har ein strandpromenaden La Promenade des Anglais som strekkjer seg langs den lange stranda, Hôtel Negresco som er det mest prestisjefylte hotellet i byen, La Colline du Château der ein finn runinane av eit gamal slott og katedralen Notre Dame. Andre attraksjonar er den russiske katedralen og gamlebyen med det vidkjende markedet. 

Nord for Nice byrjar Alpane, og vestover ligg dei fasjonable turistbyane Cannes og St. Tropez, austover ligg Monaco og Menton. Alle desse byane er knytte saman av lokaltog og motorvegar. Den lokale kollektivtraffiken i Nice vert driven av Sunbus (Service Urbain de Nice).

Nice har eitt universitet.

## Bakgrunnsstoff
Anatolij Fomenko

**Anatolij Timofejevitsj Fomenko**  () er ein russisk doktor i fysikk og matematikk og medlem i Det russiske vitskapsakademiet. Han er professor ved Universitetet i Moskva. 

Fomenko vart fødd i Donetsk i Sovjetunionen (i det noverande Ukraina.) Anatolij Fomenko er forfattar av ei rekkje bøker om utviklinga av nye statistiske metodar og det å bruka dei til å analysera historiske krønike, samt antikken og mellomalderen. Fomenko er ein forkjempar for å drastisk revidera kronologisk historie. Han har skapt sin eigen revisjon som vert kalla Ny kronologi, som er basert på statistiske tilhøve, og å studera matematikk og astronomi. 

Dei fleste russiske vitskapsfolk reknar dei historiske verka til Fomenko for å vera pseudovitskaplege.

## Kjelder

* Teksten er henta frå Engelsk Wikipedia om Fomenko.
Avtaksforretning

Ei **avtaksforretning** var ein rettsleg prosess før i tida, der ein kunne få redusert skatteverdien til ein eigedom. Skatten blei på denne tida kalla landskyld.

Rund Jostedalsbreen blei det heldt fleire avtaksforretningar under Den vesle istida på slutten av 1600-talet og byrjinga av 1700-talet, på grunn av at ulike gardar fekk store skadar i samband med framrykkande brear, flaum, steinsprang eller ras.

----

Kjelder:

Aschehougs leksikon frå 1970-talet

Nesje, Atle: Eit tragisk 250-års minne; raset frå Brenndalsbreen den 12 desember 1743 som utsletta garden Tungøyane, Oldedalen i Nordfjord
Haile Selassie I av Etiopia

**Haile Selassie I** () var keisar av Etiopia  frå 2. april 1930 til 12. september 1974. 

Haile Selassie var av fyrsteleg slekt. Då han vart fødd fekk han først namnet Lij Tafari Makonnen. Han fekk status som tronfølgjar i 1916. Keisarinna Zewditu (Zäwditu ዘውዲቱ) utnemnde han til konge i 1928. Då ho døydde, vart han keisar. Namnet hans som keisar, Haile Selassie, tyder 'treeiningas makt'.

Under den italienske invasjonen av Etiopia 1936-1941 levde han i eksil i Storbritannia. Då okkupasjonen var slegen attende, kom han attende og regjerte fram til han vart avsett i eit militærkupp i 1974. Han døydde i fengsel i 1975.

Tilhengjarane av religionen rastafari ser på Haile Selassie som Messias. Ordet «rastafari» er samansett av *ras* ራስ 'hovud; hertug', og *täfäri* ተፈሪ, som var det opphavlege mellomnamnet hans.

## Kjelder
* CAPLEX
* Engelsk Wikipedia
Sunnfjord Energi

**Sunnfjord Energi** er eit av dei største kraftselskapa i Sogn og Fjordane. Selskapet leverer straum i hovudsak til Sunnfjord, men også nokre kommunar i ytre Sogn. BKK eig 37,4% av aksjane i dette selskapet.

Kraftstasjonar: Brulandsfossen, Kjøssnesfjorden, Tveit, Fossheim, Hålandsfossen, Mo og Refdal, Stakaldefossen, Nedre og Øvre Svultingen.

## Referansar
Paulus’ fyrste brev til korintarane

**Paulus’ fyrste brev til korintarane**, også kalla **fyrste korintarbrev**, er eit av breva som ber apostelen Paulus’ namn, og er i den kanoniske rekkefølgja den sjuande boka i Det nye testamentet. Brevet blir rekna til de breva som med sikkerheit kan seiast å vere skrive av Paulus. I norske bibeltilvisingar etter bibelselskapet sin standard blir namnet forkorta **«1Kor»**.

## Innhald
Brevet er skrive som eit svar på eit brev korintarane har skrive til Paulus. Paulus har òg skrive eit tidlegare brev til korintarane, dette brevet er gått tapt. Brevet står dermed som ein del av ei brevveksling mellom Paulus og kyrkjelyden i Korint. Utanom brevvekslinga har Paulus også fått munnlege rapportar frå medlemmer av kyrkjelyden i Korint. Nyheitene frå Korint er på mange måtar lite oppløftande, kyrkjelyden er delt og full av strid. Brevet formanar derfor om eining og samhald. 1Kor 1,10 blir av mange sett på som hovudtesen i brevet: *Eg formanar dykk, sysken, ved vår Herre Jesu Kristi namn, at de må vere einige. La det ikkje vere splitting blant dykk, men stå saman i syn og tanke.*(NT05)

Eit anna særpreg for innhaldet er de mange «Når det gjeld» (*peri de*) avsnitta, der Paulus svarer på ulike problemstillingar. Tema som offerkjøtt, ekteskapet og nådegåvene vert diskutert i desse avsnitta. Nokre forskarar peiker her på ein mogleg samanheng mellom desse avsnitta og brevet Paulus mottok frå Korint.

Ein av de mest siterte delane av Bibelen er 1Kor 13. I Bibelselskapets omsetting av 1978 har det fått overskrifta «Kjærleikens veg », det er også kjent som «Kjærleikens evangelium». Det er her Paulus framheld at ingen nådegåver eller offer har verdi eller betydning om de ikkje er av kjærleik. Det er svært poetisk språk, og her frå stammar kjente sitat som «*Kjærleiken utheld alt, trur alt, håpar alt, toler alt*» (v.7) og «*Så vert dei ståande desse tre: Tru, håp og kjærleik. Men størst av dei er kjærleiken*» (v.13).

## Forfattar, datering og stad
Bibelforskarane er samde om at dette brevet er skrive av apostelen Paulus. Det er truleg skrive år 55 eller 56  i Efesus jfr. 1Kor 16.8

## Kjelder
* Gerhardson, Birger: *En bok om nya testamentet*. Kristianstad 1993


 
 

## Bakgrunnsstoff
* Korintarbrevet (Bibelselskapet 2005)
* Paulus’ fyrste brev til korintarane (Studentmållagsbibelen 1921)  frå Studentmållaget i Oslo