open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Geoglyf

Ein **geoglyf** er ein stor figur eller teinking på bakken. Han er markert med linjer og flater danna av steinar, grus, jordhaugar og liknand eeller ved å fjerne eller erstatte overflata med material av annan farge. Geoglyfar varierer i motiv og storleik, men stammar ofte frå førhistorisk tid. Nokre er berre synlege frå lufta eller på avstand. 

Døme på geoglyfar er Nazcalinjene i den tørre Nazcaørknenen i Peru, store dyrefigurer laga av føregjengarane til inkaindianarane før 800 e.Kr., og kvite hestaer og andre grafiske figurar i England. Marree Man eller Stuarts kjempe er ein moderne geoglyf som vart oppdaga i Australia i 1998. Figuren er 4,2 km høg og førestiller ein aborigin. Opphavet er ukjent. På 1960- og 70-talet var det dessuten stadkunst der naturen inngjekk som kunstverk eller kulisse. Òg arkitektur, by- og vegplaner kan formast som geoglyfar og teikningar i landskapet sett ovanfrå.

## Sjå òg
* Stadkunst, amerikansk kunstretning frå 1960-talet der naturen inngår som kunstverk eller kulisse
* Kornsirkel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Geoglyf|Geoglyf]]» frå ,  den 10. januar 2014.*
Himalgruppa

**Himalgruppa, Dalle du Tibet**, **Khumbudekket** eller **Lumbasumbadekket** er ei nesten 10 km tjukk lagrekkje av krystalline metamrofe bergartar i Høge Himalaya, som er høgdeområda i Himalaya. 

Gruppa blir delt i tre eller fire einingar. Nedst finst kyanitt- til sillimanitt-gneis, som er den mest utbreidde bergarta i Himalgruppa. Deretter følgjer pyroksenhaldig marmor og gneis, som er overlagra av bandgneis. Øvst finst augegneis. Himalgruppa er avgrensa av Den nordhimalayske forkastinga i nord og til den sentrale hovudforkastinga i sør. 

## Kjelder
*Askheim, Svein. (2009, 8. juni). Himal Group. I Store norske leksikon. Henta 7. januar 2014 frå http://snl.no/Himal_group.
Geologi i Himalaya

**Himalaya** er danna som ledd i den tertiære fjellkjedefoldinga, som òg omfatta mellom anna Alpane.

Himalaya utgjer ei foldesone mellom den indoaustralske plata og den eurasiske plata. Kollisjonen mellom kontinenta tok til i slutten av krittida for 70 millionar år sidan. Ved byrjinga av tertiærtida for 50 millionar år sidan var Tethyshavet lukka. Den indoaustralske plata vart pressa under den tibetanske plata, slik at fleire skyvedekke vart liggjande over kvarandre.

Ved sørranden av Himalaya ligg det nedste skyveflaket over tertiære sandsteinar, som vart avleira i ei senking på sørsida av fjellkjeda. Det øvste skyveflaket i Sentral-Himalaya har nedst ein 10 km tjukk plate av omvandla prekambriske bergartar som er overleira i fleire tusen meter av fossilførande sediment av alder frå kambrium til tertiær. I toppen av Mount Everest er det kalkstein, sannsynlegvis frå karbon-Perm, med fossile sjødyr.

Himalaya består av fire hovudstrukturar som kan følgjast langs det 2400 km lange foldebeltet. Subhimalaya utgjer forlandet til Himalaya og består av molasse-erosjonsavsetningar frå fjellkjeda frå miocen til pleistocen. Molassen tilhøyrer Muree- og Siwaliks-formasjonane, og dei er folda og imbrikert. Låge Himalaya består av seinproterozoiske til tidligkambriske sediment frå den passive indiske kontinentalmarginen. Gruppa inneheld òg eldre granitt og andre vulkanske bergarter. Låge Himalaya er skove over Subhimalaya langs den sentrale hovudforkastinga. Høge Himalaya dannar høgdeområda i fjellkjeda. Indus-sonen eller Indus-Yarlung-Tsangpo-sonen representerer kollisjon mellom den indiske plata og Ladakh Batholith i nord.

## Kjelder

*Askheim, Svein. (30. januar 2013). «Himalayas geologi». I *Store norske leksikon*. Henta 7. januar 2014.
Carl Wilhelmson

**Carl Wilhelm Wilhelmson** () var ein svensk målar, fødd i bygda Fiskbäckskil i Lysekils kommun. Han er blitt kalla «sekelskiftests främste folklivsskildrare».

## Liv og gjerning

14 år gammal byrja Wilhelmson gå i lære i Göteborg, der han arbeidde som litograf. Seinare heldt han fram med studiar ved Valands konstkola i byen, der han vart undervist av mellom andre Carl Larsson og Bruno Liljefors.

Etter utanlandsstudiar 1890-97 i Spania, Leipzig og Paris, også der var han aktiv litograf, fekk  Wilhelmson i 1897 stilling som styrar for sin gamle skule, som sidan fekk namnet Göteborgs Musei Rit- och Målarskola. Gjennom sine år i utlandet vart han særleg inspirert av dei franske målarane Paul Gauguin og Georges Seurat.

Han vart verande ved kunstskulen i Göteborg til våren 1910. Deretter leidde han ein målarskule i Stockholm. År 1925 fekk han stilling som professor i måleri vid Kungliga konsthögskolan i Stockholm. Harald Lindberg var ein av elevane hans.

Wilhelmson henta ein stor del av motiva sine frå kystlandskapet i Bohuslän. I mange av bileta sine skildra han dei strevsame og nøysame menneska og fiskarmiljøet med alvor og vørdnad. Åra 1911-13 fekk han bygt eit sommarhus i Fiskebäckskil, teikna av Ivar Callmander, som fungerte som bustad og atelier.

Wilhelmson døydde i Göteborg, nærare 62 år gammal.

## Notar

## Kjelder
**Den svenska målarkonstens historia*. 2001

## Bakgrunnsstoff
El Capitan

**El Capitan** er ein fjellvegg i Yosemite National Park, på nordsida av Yosemite Valley, nær vestenden. Granittmonolitten strekkjer seg 1000 meter frå foten til toppen av den høgaste sida, og er ei kjend for fjellklatrarar og basehopparar. 

Formasjonen vart kalla El Capitan av Mariposa-bataljonen då dei utforska dalen i 1851. *El Capitán*, som tyder «kapteinen» eller «sjefen» på spansk, var ei slags omsetjing av det lokale indianske namnet på veggen, som vert transkribert *To-to-kon oo-lah* eller *To-tock-ah-noo-lah*. Det er uklårt om det indianske namnet synte til ein spesifikk høvding eller berre tydde høvding. I nyare tid vert veggen ofte berre kalla El Cap, særleg blant fjellklatrarar og basehopparar. 

Ein kan nå toppen av El Capitan til fots ut Yosemite Valley på ein sti som går ved sidan av Yosemite Falls, så vestover. For klatrarar er utfordringa å klatre opp sjølve granittveggen. Det er mange namngjevne klatreruter, alle av dei krevjande. For basehopparar er utfordringa å kome langt nok ut frå veggen før dei opnar fallskjermane. 

El Capitan er avbilda på den amerikanske quarter dollar-mynten som frå 2010.

## Geologi

El Capitan består nesten heilt av El Capitan-granitt, ein bleik, grov granitt som vart lagt ned for kring 100 millionar år sidan. I tillegg til El Capitan utgjer denne granitten det meste av berget i den vestlege delen av Ein eigen intrusjon av vulkansk bergart, Taft-granitt, dannar den øvste delen av klippeveggen. 

Ein tredje vulkansk bergart, dioritt, finst som mørke intrusjonar gjennom begge granittar, særleg er dette tydeleg i området kjend som North America Wall, Nord-Amerika-veggen.

Yosemite Valley og El Capitan vart grave ut av isbrear. Fleire istider har danna is i Sierra Nevada, men Sherwin-istida, som varte frå omkring 1,3 millionar til 1 millionar år sidan, vert rekna for å vere ansvarleg for det meste av utgravinga og forminga. El Capitan-granitten er relativt fri for skøytar, og derfor eroderte ikkje isen fjellsida like mykje som andre klipper i nærleiken, som hadde fleire skøytar. 

## Klatrehistorie

Veggen vart ein gong rekna som umogeleg å klatre, El Capitan er i dag ein populær klatrevegg. «El Cap» har to hovudveggar, sørvestveggen og søraustveggen. Begge veggane heller utover.

## Sjå òg
*Half Dome
*Sentinel Dome
*Leaning Tower i Yosemite
*Horsetail Fall i Yosemite
*filmen El Capitan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:El Capitan|El Capitan]]» frå ,  den 9. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff

*  A list of long free climbs in Yosemite, including on El Capitan.
Fritz Fischer

**Fritz Fischer**, eigenleg **Friedrich Fischer**, () er ein tysk tidlegare skiskyttar frå Kelheim i Bayern. Over eit tidsrom på 13 sesongar, 1981-93, vann han internasjonalt ein individuell bronsemedalje, sju stafettmedaljar og to medaljar i lagøvinga. Fischer vann VM-gull i stafett 1991, OL-gull i same i 1992, samt VM-gull i lagøving i 1993. I 1988 gjekk han helt til topps i verdscupen i skiskyting.

## Aktiv
Vesttyskaren Fischer hevda seg mellom verdas beste skiskyttar frå 1981-sesongen. Saman med mellom andre Peter Angerer syrgde han då for vesttysk sølvmedalje på VM-stafetten. Gjennom 1980-talet gjekk Angerer tredjeetappen og Fischer fjerdetappen på alle stafettevlingane fram til og med 1988-sesongen, då Angerer la opp som skiskyttar. Dei to fekk då med seg OL-bronse i 1984, VM-bronse 1985 og 1987, samt OL-sølv 1988, med mange ulike lagkameratar.

Ein femteplass på 20 km under VM 1981 var Fischer sitt beste enkeltresultat før 1989. Under VM 1989 i Feistritz sikra han seg den einaste individuelle VM-medaljen i karrieren, men vart klart slått av vossingane Eirik Kvalfoss og Gisle Fenne, som ordna norsk dobbeltriumf. I same meisterskapen vart ei ny tevling, ei lagøving, teken med på VM-programmet. Her tok Vest-Tyskland, med Fritz Fischer på laget, sølvmedaljen.

Samlinga av Tyskland i 1990 slo svært heldig ut for Fischer. Sidan fekk han gå på lag saman med austtyskarar som Ricco Gross, Frank Luck, Mark Kirchner, noko som bidrog til at han vann sine fyrste gullmedaljar i sesongane 1991-93. Han vart i 1991 verdsmeister og 1992 olympisk meister i stafett, og runda det heile av med av verte verdsmeister på lagøvinga i 1993, alle dei tre andre på laget kom frå det avvikla DDR.
 
Fischer la opp som skiskyttar i 1993. Gjennom sine år som aktiv vann han ti renn i verdscupen i skiskyting, særleg dyktig var han i 1988-sesongen, då han vann heile turneringa.

### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*VM i skiskyting 1981 i Lahti: Sølvmedalje i stafett, nr 5 på 20 km
*VM i skiskyting 1982 i Minsk: Nr 4 i stafett, nr 15 både på 10 km og 20 km 
*VM i skiskyting 1983 i Antholz: Nr 4 i stafett, nr 10 på 20 km
*Vinter-OL 1984 i Sarajevo: Bronsemedalje i stafett og nr 7 på 20 km
*VM i skiskyting 1985 i Ruhpolding: Nr 6 på 10 km og bronsemedalje i stafett 
*VM i skiskyting 1986 i Oslo:  Nr 17 på 10 km
*VM i skiskyting 1987 i Lake Placid: Bronsemedalje i stafett og nr 9 på 20 km
*Vinter-OL 1988 i Calgary: Sølvmedalje i stafett, nr 12 på 10 km
*VM i skiskyting 1989 i Feistritz: Bronsemedalje på 20 km, sølvmedalje i lagøving
*VM i skiskyting 1991 i Lahti: Gullmedalje i stafett, nr 6 på 10 km
*Vinter-OL 1992 i Albertville: Gullmedalje i stafett
*VM i skiskyting 1993 i Borovets: Gullmedalje i lagøving

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

## Bakgrunnsstoff
*
Solvangkyrkja

**Solvangkyrkja** er ei arbeidskyrkje frå 1969 i Tønsberg i Vestfold.

Kyrkja er oppført i to trinn, med vigsling i 1969 og 1988. Kyrkjerommet vart fornya i 2004 etter planar av Arne Sæther.

Hovudkyrkjegarden i Tønsberg er like attmed kyrkja.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* En arbeidskirke på Solvang blir til (PDF)
* Kirkekonsulenten om fornyinga av kyrkjesalen
* 
* Høgskolen i Vestfold om kyrkjene i Tønsberg
Agnez Mo

**Agnes Monica Muljoto** (), kjend som **Agnes Monica** eller **Agnez Mo**, er ein indonesisk songar, skodespelar og låtskrivar fødd i Jakarta.

## Diskografi
### Studioalbum
* *Si Meong* (1992)
* *Yess!* (1995)
* *Bala-Bala* (1996)
* *And the Story Goes* (2003)
* *Whaddup A'..?!* (2005)
* *Nez* (2008)
* *Sacredly Agnezious* (2009)
* *Agnes Is My Name* (2011)
* *Agnez Mo* (2013)
* *X* (2017)

## Bakgrunnsstoff
*
Stavern kyrkje

**Stavern kyrkje** eller **Fredriksvern kyrkje** er ei krosskyrkje i Stavern, Larvik kommune i Vestfold.

Kyrkja vart oppført som garnisonskyrkje, den første i sitt slag i Noreg. Takryttaren kom på plass i 1758, og sakristiet er frå 1760. I 1790 fekk kyrkja ein kongsestol med monogrammet til Kristian VII. Det har også vore ei rekkje andre endringar etter vigslinga, men kyrkja står framleis som eit hovudverk i norsk rokokkoarkitektur.

På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1915 som har vore vøla ei rekkje gonger. Hovudgravplass for Stavern i dag er Torsrød.

## Bilete frå kyrkja

Fil:Stavern Church.JPG|Interiør
Fil:Stavern Kirke (skibet).JPG|Interiør
Fil:Stavern Kirke (orgel).JPG|Orgel
Fil:Stavern Kirke (stol).JPG|Kongestol
Fil:Våpen Stavern kirke.JPG|Våpenet til Fredrik V, som Fredriksvern er kalla opp etter


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Stavernguiden 
* iBrunlanes.no
*
Langduskpingvin

**Langduskpingvin** (*Eudyptes moseleyi*), tidlegare underarten *Eudyptes chrysocome moseleyi* av klippehopparpingvin, er ein liten pingvin i slekta *[[Eudyptes]]* med gul fjørpryd på hovudet. Denne pingvinarten lever i det sørlege Atlanterhavet og i Indiahavet.

## Skildring
Langduskpingvinar skil seg lite i utsjånad frå andre i slekta *Eudyptes*, han har fjørtopp og lys, gult augebryn som endar i ein fjørdust, men augestripa er smalare og kortare enn hos klippehopparpingvinen. Han er ein av dei minste pingvinane, ca. 55 centimeter, berre dvergpingvinen er vesentleg mindre. Langduskpingvin dukkar typisk ned til 18 meter for å hente føde og er under vatn i rundt eit minutt, men han kan gå ned til 100 meters djupne. Føda er sett saman av krepsdyr, fisk og blekksprut, i ei undersøking utgjorde krillarten *Thysanoessa gregaria* den dominerande mengda av føde. Dei beitar ofte selskapeleg i flokk, og er kolonihekkarar. Kullet er vanlegvis på to egg. Langt dei fleste, ca. 80 %, lever i det sørlege Atlanterhavet, resten av populasjonen i Indiahavet.

Bestanden er estimert til ca. 265&nbsp;000 hekkande par og er minkande. Arten er rekna som sterkt truga grunna snøgg tilbakegang i heile utbreiingsområdet dei siste tretti åra.

## Kjelder

*
*BirdLife International (2014) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=32304 Eudyptes moseleyi] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 11. januar 2014.

; Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Bekkestranda kyrkje

**Bekkestranda kyrkje** eller **Bekkestranda kapell** er ei langkyrkje i Holmestrand kommune.

Bygget vart oppført som Bubakkens bedehus i 1902. Huset vart ombygd i 1911 og fekk kapellstatus i 1913. I 2000 vart bygget  overdrege til Sande sokn.

## Fotnotar

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Sande kyrkjelege fellesråd 
*
Tjølling kyrkje

**Tjølling kyrkje** er i Larvik kommune i Vestfold.

Området der kyrkja står, var eit lokalt maktsentrum for søre Vestfold i mellomalderen med m.a. kaupangen i Skiringssal og ein gamal kultplass. Kyrkja vart bygd på 1100-talet som basilika og skal i si tid ha vore den største kyrkja på landsbygda i Nord-Europa. Ein trur at kyrkja brann på 1400-talet, og ho vart ramt av eit jordskjelv i 1759 og uver i 1760–61.

I 1762-64 vart so kyrkja bygd om av eit par tyske byggmeistrar og mista dermed basilikapreget. I staden fekk ho ein konstruksjon der veggane ber vekta av takkonstruksjonen. Det brann i tårnet (frå 1698) i 1783, 1800 og 1833, og i 1842 fekk kyrkja den takryttaren ho framleis har. Ho vart restaurert i 1860 og 1975.

Søraust for kyrkjegarden er Tjølling prestegard.

## Bilete frå kyrkja

Fil:Altertavle_Tj.JPG|Altartavle frå 1632
Fil:Gedde.JPG|Ove Gjedde 1632 — gjevar av altartavle
Fil:Prekestolen_Tjoelling.JPG|Preikestol frå 1598
Fil:Broager.JPG|Preikestoldetalj — Wilhelm Broager 1767
Fil:Timeglass.JPG|Timeglas i preikestolen
Fil:Daapshus.JPG|Dåpshus frå 1760-talet
Fil:D-font.JPG|Døypefonten i dåpshuset. Fat: Abraham Bøckman
Fil:Solur.JPG|Solur - Johan Orse 1696
Fil:Masker.JPG|Ved inngangen til kyrkja
Fil:Kors.JPG|Steinkors på kyrkjeveggen


## Kjelder
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Tjølling kirke (PDF-brosjyre)
* Larvik kyrkjelege fellesråd
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)

## Fotnotar
Våle kyrkje

**Våle kyrkje** er ei langkyrkje i Tønsberg kommune i Vestfold.

Kyrkja er truleg oppført seint på 1100-talet med skip og kor – og kanskje ein takryttar.

I perioden 1683 til 1747 vart kyrkja utvida med 8 meter mot aust og fekk sakristi. Vesttårnet er frå 1871. Same år vart preikestolen og døypefonten skifta ut.

På kyrkjegarden står eit gravkapell frå 1958 (arkitekt: Ragnar Nilsen).

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
Sande kyrkje i Vestfold

**Sande kyrkje** er ei  langkyrkje i Holmestrand kommune i Vestfold fylke.

Kyrkja går for å vere særs gamal. Enkelte vil ha det tl at ho vart oppført medan Olav Kyrre regjerte (1066-93), medan andre daterer kyrkja til midten av 1100-talet. Kyrkja brann 5. april 1783, så berre murane stod att. Etter brannen vart kyrkja bygd opp att og fekk eit vesttårn av tre.

## Kjelder
* 
### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker (PDF-bok)
Bjørg Eva Jensen

**Bjørg Eva Jensen** () er ein norsk skeiseløpar og syklist frå Larvik. Ho vart olympisk meister i 3000 meter skeiseløp under Vinter-OL 1980 i Lake Placid. Jensen, som er medlem av Idrettsforeningen Fram i Larvik, er fleire gongar norsk meister i skeiseløp og i sykling. Ho er tildelt Egebergs ærespris og Fearnleys olympiske ærespris.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørg Eva Jensen|Bjørg Eva Jensen]]» frå ,  den 11. januar 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi

**Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi** (gresk *Νέα Ελληνική Ραδιοφωνία, Ίντερνετ και Τηλεόραση*, *ΝΕΡÍΤ*) var ein statleg allmennkringkastar i Hellas. Han vart sett i drift 4. mai 2014, etter at Ellinikí Radiofonía Tileórasi vart stengt 11. juni 2013. Ellinikí Radiofonía Tileórasi vart attopna 11. juni 2015, og Néa Ellinikí Radiofonía, Ínternet kai Tileórasi vart lagt ned.  

## Tenester
### Fjernsyn
* N1
* N Plus
** N Sports
* N HD

#### Planlagd
* N World

### Radio
* Próto Prógramma
* Deftero Prógramma
* Tríto Prógramma
* Kósmos

#### Planlagd
* World Prógramma
* Expatriáti Prógramma

### Internett
* nerit.gr

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:New Hellenic Radio, Internet and Television|New Hellenic Radio, Internet and Television]]» frå ,  den 11. januar 2014.*  
 
## Fotnotar
Sandefjord kyrkje

**Sandefjord kyrkje** er ei langkyrkje frå 1903 i Sandefjord kommune i Vestfold.

Kyrkja avløyste ei trekyrkje frå 1872 (teikna av Jacob Wilhelm Nordan) som gjekk med i den store bybrannen 16. mars 1900.

Altartavla vart laga av Dagfin Werenskiold i 1960–63 og er den tredje i kyrkja på drøyt 100 år. Tavla har 17 biletfelt med scener frå Jesu liv.

Det er kyrkjegard (frå 1883) ved kapellet (frå 1884) nord for kyrkja, men hovudgravplass for byen er ved Orelund kapell.

## Fotnotar

## Litteratur
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Roar Bredal og Svein Rustad: Sandefjord kirke (hos Tunsberg bispedømme)
* Roar L. Tollnes: Sandefjord kirke  (finst òg som PDF )
* Sandefjord bibliotek om altartavlene i kyrkja
* 
*
Olavskapellet

**Olavskapellet** er eit kapell frå 1962 i Sandefjord kommune i Vestfold. Kapellet er oppført i tilknyting til huset for Sandar kyrkjelyd.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Sandar kyrkje

**Sandar kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1792 i Sandefjord kommune i Vestfold.

Kyrkja avløyste ei steinkyrkje frå mellomalderen som var i dårleg stand etter eit lynnedslag i 1745, og som dessutan var for lita. I byrjinga vart ho kalla *Frederiks kirke*, og kommunen heitte Sandeherrad fram til 1930 (og vart slått saman med Sandefjord i 1968).

Sandar kyrkje er prega av Louis Seize-stil, med unntak av spiret, som er meir nygotisk etter ei restaurering i 1868. Kyrkja har elles vore gjennom fleire omgangar med forfall og vøling.

Det er kyrkjegard attmed kyrkja, men han er full, og hovudgravplass for byen er ved Orelund kapell.

Sandar kyrkje er prostikyrkje i Sandefjord prosti.

## Kjelder

## Litteratur
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Roar L. Tollnes: Sandar kirke (PDF)
* Artemisia.no
* 
*
Seefeld in Tirol

**Seefeld in Tirol** er ein kommune i distriktet Innsbruck Land i forbundslandet Tirol i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 17,4 km² og i kring 3&nbsp;300 ibuarar. Landsbyen Seefeld ligg 1180 meter over havet, på ei høgslette mellom Wettersteingebirge og Karwendel, ved ein historisk ferdselsveg mellom Mittenwald og Innsbruck.

### Soge
Staden er nemnd fyrste gongen i året 1022. Frå 1300-talet var det ein valfartstad som drog nytte både av dei talrike pilegrimane, men særleg av stapelretten Seefeld hadde som marknadsplass mellom Augsburg og Venezia. Ebenfalls seit dem 14. Jahrhundert wurde im Ort Tiroler Steinöl gewonnen und weithin gehandelt. Allereie før 1900 var Seefeld ein kjær utfartsstad for ferierande og har sidan 1930-åra vore eit kjent vintersportsentrum. Både under vinter-OL 1964 og vinter-OL 1976 vart skiskytings-tevlingane og dei aller fleste øvingane i nordiske greiner arrangert i Seefeld. I 1985 var kommunen arrangørstad for VM på ski i nordiske greiner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seefeld in Tirol|Seefeld in Tirol]]» frå ,  den 11. januar 2014.*
Nesbygda kyrkje

**Nesbygda kyrkje** er ei  langkyrkje i Svelvik i Buskerud fylke.

Bygningen vart oppført som bedehus i 1915 og innvigd 1. januar 1916. Dette er sidan gjeve i gåve til Svelvik kyrkjelyd og har vorte pussa opp og bygd om fleire gonger. Det ble innvigd som kapell den 15. september 1993 og vert i dag titulert som kyrkje.

## Litteratur
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nesbygda kyrkje|Nesbygda kyrkje]]» frå ,  den 11. januar 2014.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Nesbygda historielag: Bygdevandring 26. juni 2005
* Nord-Jarlsberg museum
Marja-Liisa Kirvesniemi

**Marja-Liisa Kirvesniemi**, til 1985 **Marja-Liisa Hämäläinen**, () er ein tidlegare finsk langrennsløpar frå Simpele i Södra Karelen. Ho var den store forgrunnsfiguren under vinter-OL 1984 i Sarajevo, der ho vann alle dei tre individuelle langrennsøvingane, i tillegg tok ho bronse for Finland på stafetten. I 1989 vart ho verdsmeister på 10 km og i stafett på finsk heimegrunn i Lahti, den siste VM-tittelen kom elleve år etter at ho på same staden hadde vunne sin fyrste internasjonale gullmedalje i nøyaktig same øvinga; 4x5 km stafett. Frå 1978 til 1994 vann Hämäläinen-Kirvesniemi 15 olympiske og VM-medaljar i langrenn; seks i gull, fem i sølv og fire i bronse. Fire av medaljane kom i stafettevlingar. Ho er gift med Harri Kirvesniemi.

Marja-Liisa Kirvesniemi vart i 1989 tildelt Holmenkollmedaljen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marja-Liisa Hämäläinen|Marja-Liisa Hämäläinen]]» frå ,  den 11. januar 2014.*
Saalfelden

**Saalfelden am Steinernen Meer** er ein by og ein kommune i landskapet Pinzgau i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 118,5 km² og vel 16&nbsp;000 ibuarar. Byen Saalfelden ligg 744 meter over havet, om lag 14 km nord for distriktshovudstaden Zell am See. I nord grensar kommunen mot Tyskland.

Den aller fyrste verdsmeisterskapen i skiskyting vart avvikla i Saalfelden i 1958. Seinare har renn i verdscupen i nordisk kombinert vorte arrangert her, mellom anna sigra Trond Arne Bredesen i eit verdscuprenn i 1989. Skihopparen Reinhard Schwarzenberger er frå Saalfelden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Saalfelden am Steinernen Meer|Saalfelden am Steinernen Meer]]» frå ,  den 11. januar 2014.*
Svelvik kyrkje

**Svelvik kyrkje** er ei  langkyrkje i Svelvik i Buskerud fylke.

Kyrkja vart teikna av Wilhelm Hanstein, med Christian H. Grosch som konsulent. Ho avløyste ei mellomalderkyrkje som var vigsla til Nikolas av Myra.

I staden for altartavle har kyrkja glasmåleri i korveggen frå 1917. Dei vart teikna av Sverre Pettersen og utført av Finn Hansen. Kyrkja vart omfattande restaurert i 1952.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Svelvik kyrkjelege fellesråd
* 
* Svelvik kyrkje på YouTube:  http://www.youtube.com/watch?v=9ks7BOnN430
*
Berger kyrkje

**Berger kyrkje** er ei  langkyrkje i Svelvik i Buskerud fylke.

Kyrkja vart teikna av Schak Bull og innvigd i 1895. Dei same teikningane vart kort tid etter nytta ved bygginga av Ytre Arna kyrkje. Kyrkja vart omfattande restaurert i 1948–49 og var i privat eige fram til 1970.

På kyrkjegarden står eit bårehus frå 1989.

## Litteratur
* Kåre Sten Larsen: Berger kirke — 100 år (1895–1995) (E-bok på Bokhylla.no)
* 

## Kjelder

* 
* Svelvik kyrkjelege fellesråd

## Bakgrunnsstoff
* Tunsberg bipedømme
*
Slagen kyrkje

**Slagen kyrkje** er ei langkyrkje i Tønsberg kommune i Vestfold.

Slagen har hatt kyrkje sidan mellomalderen, og den gamle steinkyrkja brann i 1898. Ny kyrkje vart teikna av Halfdan Berle og innvigd i 1901. I 1955–56  vart ho omfattande restaurert under leiing av Arnstein Arneberg og med Henrik Sørensen som kunstnerisk konsulent. Altartavle, preikestol og døypefont er frå denne perioden.

## Kjelder

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Sem og Slagen bygdebok
* 
*
Marjo Matikainen-Kallström

**Marjo Matikainen-Kallström** () er ein finsk politikar og tidlegare langrennsløpar frå Lojo i Nyland i Finland. Sidan 2004 har ho representert det finske Samlingspartiet i Riksdagen. Langrennaren Matikainen vann to individuelle VM-gull og eitt stafettgull, i tillegg til eit OL-gull i 1988.

## Virke
### Politikk
Etter at Matikainen la opp som langrennar 24 år gammal, engasjerte ho seg poltisk for Samlingspartiet, eit parti som minner mykje om det norske Høgre. Ho vart i 1996 vald inn i Europaparlamentet, der ho representerte Samlingspartiet i åtte år. I 2004 forlet ho den europeiske arenaen då ho vart vald til nestleiar i Samlingspartiet og ved det finske riksdagvalet innvald i Riksdagen. Ho har sidan vorte attvald to gonger.

### Langrenn
Sesongane 1986, -87 og -88 vann Matikainen verdscupen i langrenn for kvinner. Under ski-VM 1987 i Oberstdorf tok ho sølvmedaljen på 10 km og vart verdsmeister på den halve distansen. I OL-året 1988 kopierte ho sigeren på 5 km og vart olympisk meister, medan det vart bronse på 10-kilometeren i OL. Vinteren 1989 var det klart for verdsmeisterskap på ski i Lahti, der Matikainen sikra seg medaljar i alle dei fem langrennstevlingane for kvinner. Ho tok gull på 15 km og i 4x5 km stafett, sølv i 10 km i fristil, og fekk bronsemedaljar i 10 km klassisk stil og på den avsluttande tremila. Perioden 1984-89 vann ho fire OL-medaljar og sju VM-medaljar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Marjo Matikainen-Kallström|Marjo Matikainen-Kallström]]» frå ,  den 11. januar 2014.*
Søndre Slagen kyrkje

**Søndre Slagen kyrkje** er ei kyrkje frå 1972 i Tønsberg kommune i Vestfold.

Kyrkja er oppført i betong, teglstein og tre og har 450 plasser i krykjesalen og 250 i tilstøytande sal.

Attmed kyrkja er ein stor kyrkjegard.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Connie Didriksen: Fra mørke til lys — En analyse av fire av Else Marie Jakobsens altertepper
Valløy kyrkje

**Valløy kyrkje** er ei langkyrkje i Tønsberg kommune i Vestfold.

Kyrkja er i louis seize-stil og vart oppført av byggmeister Jacob Smith og innvigd i 1782, i ei tid då det vart drive saltverk på staden. Seinare kom det forskjellig slags industri, mellom anna oljeraffineri. I eit bombetokt mot dette den 25. april 1945 — heilt på slutten av krigen — vart 53 nordmenn og eit ukjent tal tyskarar drepne. Kyrkja vart ikkje ramma, men fekk mindre skadar. Ho var i privat eige til ho i 1982 vart overdrege frå Esso til Sem kommune (innlemma i Tønsberg i 1988).

Det er kyrkjegard attmed kyrkja. I 1932 vart det dessutan opna kyrkjegard ved Vallø kapell, litt lengre vest.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Sem og Slagen bygdebok
* 
*
Tønsberg domkyrkje

**Tønsberg domkyrkje** er ei langkyrkje frå 1858 i Tønsberg kommune i Vestfold.

Kyrkja vart oppført som Tønsberg kyrkje i 1858 på staden der Lavranskyrkja hadde stått frå mellomalderen til ho vart riven i 1814. Tønsberg kyrkje vart teikna av Christian H. Grosch og innvigd i 1858 som ei nokså enkel nygotisk kyrkje. Det nygotiske preget vart noko dempa ved ei omfattande restaurering planlagd av Arnstein Arneberg i 1939. Då Tunsberg bispedømme vart utskilt frå Oslo i 1948, vart kyrkja domkyrkje.

Ein god del av inventaret kjem frå Mariakyrkja, mellomalderkyrkja som vart riven i 1864, etter at Tønsberg kyrkja vart bygd. Noko er òg frå Lavranskyrkja.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Artemisia.no
* Høgskolen i Vestfold

## Fotnotar
Sem kyrkje

**Sem kyrkje** er ei langkyrkje  i Tønsberg kommune i Vestfold.

Kyrkja vart truleg oppført tidleg på 1100-talet og skal ha avløyst ei eldre trekyrkje. Kyrkja bestod først av skip og kor. Våpenhuset i mur er truleg frå 1693. Også *Det wedelske gravkapell* i aust kom til seinare. Det vart forlenga inntil austveggen til koret i 1902. Sakristiet nord for koret er frå 1925. Kyrkja er ikkje minst kjend for sine relieff, som vart oppdaga under ei restaurering i 1902, då den attmurte portalen var opna. Kyrkja har elles tydelege merke etter andre attmurte portalar og vindauge.

Det står eit gravkapell frå 1935 på kyrkjegarden på den andre sida av fylkesveg 35.

## Historie
Sem kyrkje vart opphavleg bygd omkring 1100 ved Sem kongsgård. Truleg var ei kyrkje av tre allereie oppført her, kanskje som ei av landets aller fyrste. Før reformasjonen var kyrkja vigd til St. Olav.

I Borgartingslova frå midten av 1100-tallet er Sem kyrkje nemnt som ei av seks fylkeskyrkjer i Vika, kystlandet på begge sider av Oslofjorden.

Etter sagaen *[[Ågrip]]* skal det ha vore i denne kyrkja kong Harald Gille bar jarnbyrd for å sanne farsætta si kring 1125.

Historikar P. A. Munch meinte også at det var i Sem kyrkje at baglarkongen Erling Steinvegg bar jarnbyrd for retten til å vera konge i 1204.

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
* 
* Roar Hauglid: Kirkebygning og kirkekunst. Sem kirke
* 
* 
* Lokalhistoriewiki
Skjee kyrkje

**Skjee kyrkje** er ei langkyrkje nær tettstaden Stokke i Sandefjord kommune i Vestfold.

Kyrkja er frå 1100-talet. Det har vore ei rekkje endringar. Ikkje minst vart kyrkja kraftig utvida ved ei ombygging i 1846. Då fekk ho òg eit vesttårn i tre. Dagens tårn i stein er frå 1936, medan koret er frå 1932, då kyrkje igjen vart forlenga østover.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Stokke kyrkjelege fellesråd
* Lokalhistoriewiki
* 
* 
* Vestfolds vakre middelalderkirker
Heidi Weng

**Heidi Weng** () er ein norsk langrennar frå Enebakk. Ho tok bronsemedaljen på 15 km under Ski-VM 2013, og gjekk for det norske laget som vart verdsmeistrar på 4 x 5 km stafett. Weng representerer IL i BUL, tidlegare var ho medlem av Idrettslaget Driv.

## Aktiv
Weng var i 2010 med på det norske stafettlaget som i Hinterartzen vart verdsmeistrar for juniorar, i same meisterskapen fekk ho sølv i det individuelle rennet over 10 km. I januar 2011 deltok ho i junior-VM på ski i Estland. Her vann ho gull på 10 km og i stafett, og fekk bronse på 5 km fristil, bakom landsmanninene Ragnhild Haga og Kari Slind.

Etter fleire sterke prestasjonar i verdscuprenn i 2012-sesongen fekk ho sitt gjennombrot då ho 3. mars 2012 vart nummer tre på 15 km i Lahti, berre slått av landslagskollegaene Therese Johaug og Marit Bjørgen. To veker seinare tok ho endå eit steg opp på pallen, då ho kom på andreplass i mini-tour-rennet i Falun. Marit Bjørgen kunne ho ikkje gjere noko med, men ho spurtslo svenske Charlotte Kalla og norske Therese Johaug.

Weng hevda seg i verdscupen i langrenn gjennom heile 2013-sesongen. Ho vart nummer tre i Kuusamo i byrjinga av desember og fekk same plasseringa på 10 km i Lahti tidleg i mars. Før ho kom så  langt, hadde ho teke bronsemedalje på 15 km under ski-VM 2013 i Val di Fiemme og vorte verdsmeister i 4x5 km stafett for Noreg. Weng gjekk fyrsteetappen på det norske stafettlaget, sidan fullførte Therese Johaug, Kristin Størmer Steira og Marit Bjørgen den norske triumfen. Etter Lahti-spelen kom Weng på fjerdeplass på tremila i Holmenkollen og i minitouren i Falun.

Under noregsmeisterskapen 2013 tok Weng sine fyrste individuelle medaljar. I januar månad fekk ho bronse på 15 km, medan ho i mars tok sølv på 30 km.
 
### Medaljar og besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*Ski-VM 2013: Bronsemedalje på 15 km, gullmedalje i stafett, nr 4 på 30 km og nr 6 på 10 km
*Vinter-OL 2014: Bronsemedalje på 15 km

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2010: Nr 6 på 10 km i Stokke
*Ski-NM 2011: –
*Ski-NM 2012: Bronsemedalje på 30 km i Fauske 
*Ski-NM 2013: Sølv på 30 km og bronse på 15 km
*Ski-NM 2014: Sølvmedalje på 10 km, bronse på 15 km og i sprint på Lillehammer
*Ski-NM 2015: Gullmedalje på 15 km og 30 km, bronse på 10 km
*Ski-NM 2016: Gullmedalje i sprint og sølv på 30 km
*Ski-NM 2017: Sølv i sprint og bronse på 15 km
*Ski-NM 2018: Nr 14 på 5 km i Alta 
*Ski-NM 2019: Nr 4 på 10 km i Meråker
*Ski-NM 2020: Nr 5 på 10 km og i sprint
*Ski-NM 2021: Sølvmedalje på 15 km i Trondheim
*Ski-NM 2022: –
*Ski-NM 2023: 

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar
Char

**Char** kan visa til

*Elva Char i Dorset i England
* Eininga char, ei gammal sveitsisk volumeining

*Tsjår, ei midlertidig elveøy i Gangesdeltaet
* Char Nuur, ein innsjø i Mongolia

* `char` i ANSI/ISO C er ein verdi uttrykt i éin byte 

## Folk
*René Char, fransk diktar

## Stridsvogner
**Char d'assaut* er fransk for 'stridsvogn', og «char» kan brukast i kortformer som
**Char 2C, ei fransk stridsvogn utvikla under første verdskrigen 
**Char D1, ei fransk stridsvogn utvikla før andre verdskrigen 
**Char D2,  ei fransk stridsvogn frå mellomkrigstida
**Char B1, ei fransk stridsvogn laga før andre verdskrigen 
**Char G1, ei fransk stridsvogn laga som erstatning for Char D2
Tsjår

**Tsjår** (bengaliskrift চর, engelsk *char*) er eit bengalinamn for ei midlertidig landform som oppstår av sandbankar i elver, estuar, vatn og hav, typisk i form av øyar eller halvøyar. Ei rekkje slike øyar oppstår og blir erodert vekk i Gangesdeltaet i Bangladesh og den indiske delstaten Vest-Bengal.

Ei undersøking av Jamuna i Bangladesh viste at rundt 75 % av tsjårane der varte ved i ein  periode på mellom eitt og ni år, medan rundt 10 % av tsjårane varte i meir enn 18 år.  Undersøkinga fann også at i tida mellom 1973 og 2000 hadde 99 % av elvebreidda vore tsjår.

Tsjårar blir danna av sediment vatnet har ført med seg, og kan vera svært fruktbare. Dette, og den lokalde jordmangelen, gjer dei til bustads- og jordbruksdområde. Ofte kan det vera vanskeleg å slå fast eigarskapen til jorda. Tsjårane er gjerne ein slags ingenmannsland med lite statleg innverknad, og er ofte prega av lovløyse.

Dokumentarfilmen *Char... The No-Man's Island* (2012) av Sourav Sarangi skildrar livet til to gutar som bur på ein tsjår på grensa mellom India og Bangladesh etter at landsbyen deira er blitt vaska vekk av Ganga.

## Kjelder

* In search of Allah, coping with food insecurity on a Char island in Bangladesh, academia.edu
* «Char»  i *Banglapedia* (banglapedia.org)
*Char... The No-Man's Island. Originaltittel: ...Moddhikhane Char , filmfrasor.no
*CHAR… the No-Man’s Island (CHAR… the No-Man’s Island) , nfi.no
*Char - The Island Within (dokumentarfilm) , nfi.no

*Char (Island) dwellers and mega programmes: Department for International Development (UK), sos-arsenic.net

## Bakgrunnsstoff
* «Char» i Banglapedia (banglapedia.org)
Namjagbarwa

**Namjagbarwa** eller **Namcha Barwa** er eit fjell i tibetansk Himalaya.

Etter den tradisjonelle Himalaya-definisjonen som seier at fjellkjeda strekkjer seg frå Indus til Brahmaputra, er Namjagbarwa det austlege startpunktet for heile kjeda. Fjellet er den høgaste toppen av sin kjededel,  Namjagbarwa Himal, og er det austlegaste fjellet i Eurasia som er over 7&nbsp;600&nbsp;meter.

Namjagbarwa når 5 000 til 6 800 over elva Yarlung Tsangpo. Elva renn rundt fjellet i ein stor boge før ho skjer gjennom Himalaya i Sangpo- eller Dihang-ravinen, og blir etter dette kalla *Dihang* og deretter Brahmaputra. Nord-nordvest for Namjagbarwa ligg Gyala Peri på 7&nbsp;294 meter.

## Klatring
Fjellet blei skildra i 1912 av britiske landmålarar, men fjellet blei ikkje klatra. Etter at Batura Sar (7 795 moh.) i Karakoram blei klatra i 1976 var Namjagbarwa det høgaste fjellet i verda som ikkje var bestige. Fjellet blei først vitja av klatrarar frå 1980-åra.  
I 1990 utforska ein japansk-kinesisk ekspedisjonen fjellet.
Ein andre japansk-kinesisk ekspedisjon nådde 7&nbsp;460 m i 1991, men mista klatraren Hiroshi Onishi i eit snøskred. 
I 1992 klarte ein tredje  japansk-kinesisk ekspedisjon å ta seg over nabofjellet Nai Peng (7&nbsp;043m) og nådde toppen av Namjagbarwa 30. oktober.
U.K. Alpine Club har ikkje oppført fleire klatringar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Namcha Barwa|Namcha Barwa]]» frå ,  den 12. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Felle kapell

**Felle kapell** er ei langkyrkje i Fellegrenda i Nissedal kommune i Telemark.

Kyrkjegarden på staden vart teken i bruk i 1880, og eit redskapshus vart oppført. Dette vart øydelagt i ein flaum i 1968. Ein planla då å oppføre eit gravkapell, men bygget vart kyrkjevigsla 3. oktober 1971 etter å ha vore i bruk sidan desember året før. Kapellet er utsmykka av Einar Dale.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Felle kapell|Felle kapell]]» frå ,  den 12. januar 2014.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Veum kyrkje

**Veum kyrkje** er ei langkyrkje frå 1863 i Fyresdal kommune i Telemark. Ho vart oppført av byggmeister Svenkesen etter ei typeteikning av Christian H. Grosch.

Veum har hatt kyrkje sidan mellomalderen, og dagens kyrkje er den tredje på staden. Ho vart restaurert i 1957 og dekorert innvendig av m.a. Kristian Kildal.

## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* [Lokalhistoriewiki](http://lokalhistoriewiki.no/index.php/Veum_kyrkje_(Fyresdal))
* Fyresdal kommune 
* 
*
Skafså kyrkje

**Skafså kyrkje** er ei langkyrkje i Tokke kommune i Telemark.

Kyrkja vart innvigd i 1839. I slutten av 1950-åra vart ho restaurert og dekorert inni. Sakristitilbygget kom til i 1975–76, og tårnet vart vøla i 1983.

Eit mellomalderkrusifiks frå Skafså kyrkje er i dag på Vest-Telemark Museum.

## Litteratur
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Tokke kommune  om kyrkja
* Den korsfestede Kristus fra Skafså kirke, Tokke kommune i Telemark. Undersøkelser og konservering
* «Skafsåkrusifikset», hos Vest-Telemark museum 
* Kyrkjesøk
*
Padma-elva

**Padma** eller *Pôdda* er det bangladeshiske namnet på den største munningselva frå Ganges. Ho er grenseelv mellom India og Bangladesh, og ber namnet Padma (sanskrit for 'lotus') frå ho renn inn i Bangladesh til ho møter Meghna ved Chandpur. 

Padma renn inn i Bangladesh nær Shibganj i Chapai Nababganj-distriktet.
Ganga/Padma dannar grensa mellom India og Bangladesh i rundt 15 mil før ho renn inn i Bangladesh nord i Kushtia-distriket. Ho renn hovudsakleg i søraustleg retning.

Mahananda er ei anna grenseelv som renn ut i Padma, medan Madhumati skil seg ut frå henne. Nær Arich møter Padma elva Jamuna (*Djomona*, eller Brahmaputra). Ho renn ut i Meghna  ved Chandpur. Meghna munnar deretter ut i Bengalbukta.

Elva er kjend for stadige endringar i løpet, kraftig erosjon av elvebreiddene og oppbygging av sandbankar som kan skapa nytt, midlertidig land (tsjår). 
Padma er ei viktig transportåre og ei rik fiskekjelde.
Storbyar som Rajshahi og Pabna ligg ved breidda av Padma. 

Farakka-demningen i Vest-Bengal i India, som stod ferdig i 1975, førte til ein kraftig reduksjon i vassføringa.

Hardinge-brua og Lalon Shah-brua over elva er rundt 1&nbsp;800 meter lange. Den føreslåtte Padma-brua lengre nede i elva, som etter planen skulle stått ferdig i 2013, ville blitt den lengste brua i Bangladesh. Prosjektet fekk problem då Verdsbanken sa opp eit lån på 1,2 milliardar US-dollar på grunn av korrupsjonsanklager.


Bangladesh LOC 1996 map.jpg|Kart over Bangladesh med elvar og byar avmerkt.
Ganges-Brahmaputra-Meghna basins.jpg|Kart over dei største elvene i Gangesdeltaet.


## Kjelder
*Padma River, *Encyclopædia Britannica* (britannica.com)

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Padma River|Padma River]]» frå ,  den 12. januar 2014.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Padma

**Padma** er sanskrit for 'lotus'. Lotusblomen er eit viktig symbol i buddhismen, hinduismen og djainismen, og «Padma» er utbreidd som namn, namnedel og i omgrep i desse religionane.

## Geografi
*Padma-elva i Bangladesh
* Padma i Hazaribagh i Jharkhand i India
*Char Padma i Barisal i Bangladesh

## Personnamn
* Padmapadatsjarya (700-talet), indisk filosof
* Padmasambhava eller guru Rinpoche (700-talet), religiøs leiar i tibetansk buddhisme frå Oddiyana i dagens Pakistan/Afghanistan
* Padma Dorje (1128-1188), tibetansk prest
* Padma Shamsher Jang Bahadur Rana (1882–1961), nepalsk statsminister
* Padma Gole  (1913–1998), marathidiktar frå Maharashtra i India
* Padma Desai (f. 1932), indisk-amerikansk økonom
* Padma Sachdev (f. 1940), indisk forfattar
* Padma Talwalkar (f. 1948), indisk songar
* Padma Khanna (f. 1949), indisk filmskodespelar
* Padma Kant Shukla (1950–2013), indisk fysikar
* Padma Choling (f. 1952), formann for Den autonome regionen Tibet i Kina
* Padma Viswanathan (f. 1968), kanadisk forfattar
* Padma Lakshmi (f. 1970), programleiar for tv-programmet *[[Top Chef]]*

## Religion
* Guden Brahma er ifølgje hindumytologi fødd frå ein lotusblome, og fleire namn på han viser til dette: *Pādma,  padma-āsana,  padma-jaḥ, padma-sambhava, padma-yoniḥ *
* Gudinna Laksjmi er også knytt til lotusblomen i hinduismen, og blir også kalla *Padmā, Padmapriya, Padmamaladhara devi, Padmamukhi, Padmakshi, Padmahasta* og *Padmasundari*
* om mani padme hum, tibetansk buddhistisk mantra
* *padma-akṣaḥ*, *padma-locana*, 'lotus-auge'
* *[[Padmanabha|padmanābha]]*, 'lotus-navle', eit aspekt av guden Visjnu
* *padma-pada*, 'lotus-føter'
* Padma-purana, religiøs tekst (purana) frå hinduismen

## Anna
* I det indiske talsystemet svarer ein padma til ein billiard (1015)
* Fleire offisielle indiske utmerkingar heiter noko med padma: Padma Vibhushan, Padma Bhushan og Padma Shri
* Padma Oil Company er eit statleg oljeselskap i Bangladesh

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Padma (disambiguation)|Padma (disambiguation)]]» frå ,  den 12. januar 2014.*  
 
*vedabase.net
Jordas dag

**Jordas dag** (engelsk *Earth Day*) er ein årleg dag med arrangement over heile verda til støtte for miljøvern. Han er no koordinert globalt av Earth Day Network, og vert feira i meir enn 192 land kvart år.

Namnet og konseptet med Earth Day vart utvikla av John McConnell i 1969 på ein UNESCO-konferanse i San Francisco. Han foreslo 21. mars 1970, den første dagen av våren på den nordlige halvkula. Denne dagen vart seinare godkjend i ei erklæring underteikna av generalsekretær U. Thant i SN. Ein månad seinare vart ein eigen Earth Day grunnlagt av den amerikansk senatoren Gaylord Nelson og arrangert for første gong 22. april 1970. Sjølv om denne dagen først hadde fokus på USA, tok ein organisasjon lansert av Denis Hayes, som var den opphavlege nasjonale koordinatoren i 1970, og gjorde han internasjonal i 1990 og organiserte arrangement i 141 land. 

## Bakgrunnsstoff
* www.earthday.org, offisiell side
Keokradong

**Keokradong** er eit fjell i Bangladesh med ei høgd på 986&nbsp;meter over havet. Somme kjelder hevdar fjellet er det høgaste punktet i Bangladesh.

På toppen av Keokradong står ei lita hytte og eit skilt sett opp av det bangladeshiske forsvaret, som hevdar fjellet er 3 172 fot høgt, noko lågare enn fjellet er blitt målt til med GPS.

Kva som er det høgaste punktet i Bangladesh er omstridd, og somme kjelder hevdar Mowdok Mual er det høgaste fjellet i landet.

## Sjå òg
* Bangladeshisk geografi
* Burmesisk geografi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Keokradong|Keokradong]]» frå ,  den 12. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Llaima

**Llaima** er ein av dei største og mest aktive vulkanar i Chile. Han ligg 82&nbsp;km nordaust for Temuco og 663&nbsp;km søraust for Santiago, innanfor Conguillío nasjonalpark.

## Geografi
Toppen av Llaima består av to toppar. Den lågaste heiter **Pichillaima**, ligg kring 2920 meter over havet og er langt mindre markant enn den høgare nordtoppen.

Middelhøgda i terrenget kring Llaima er om lag 740&nbsp;moh.

Denne vulkanen og vulkanen Sierra Nevada ligg kring Conguillíosjøen. Fjellsida vert drenert av elvane Captrén, Quepe og Trufultruful. Dei førstenemnde er sideelvar til Rio Cautín og sistnemnde munnar ut i Rio Allipén.

## Utbrot
Llaima er ein av dei mest aktive vulkanane i Chile og har ofte, men moderate utbrot. Llaima har vorte dokumentert sidan 1600-talet og har fleire fråskilde episodar med moderate og eksplosive utbrot, og stundom lavastraumar. Det siste store utbrotet i 1994.

Eit utbrot den 1. januar 2008 førte til at hundrevis måtte evakuere frå nærliggande landsbyar. Ei røyksøyle på kring 3000&nbsp;m vart observert. Ein amatør fanga dei tidlege fasane av utbrotet på film. Den vulkanske oska frå Llaima dreiv austover over Andes og inn i Argentina. Oskefall vart registrert i området kring Zapala i Neuquén-provinsen, og førte til at fly til og frå Presidente Perón lufthamn nær byen Neuquén. Den 2. juli 2008 førte utbrotet til ei ny evakuering av 40 personar frå ein 15&nbsp;km brei eksklusjonssone.

Eit utbrot vart observert den 5. april 2009 med pyroklastiske straumar, oske og lava i fjellsida. 

## Fritid
Skisenteret *Las Araucarias* ligg på vestsida av vulkanen.

## Galleri

Fil:llaima_eruption1.jpg|Utbrot frå januar 2008
Fil:llaima_eruption2.jpg|Utbrot frå januar 2008
Fil:Eruption from Llaima Volcano, Chile.jpg|Utbrot i april 2009 sett frå rommet
Fil:First view of Volcan Llaima.jpg|Toppen av Llaima i Sør-Chile.
Fil:Llaima.jpg|Llaima nokre dagar etter utbrotet i januar 2008
Fil:Llaima1.jpg|Llaima med eit snøteppe over den størkna lavastraumar
Fil:Llaima2.jpg|Llaima.
Fil:Snow-Capped Llaima Volcano in Springtime.jpg|Snødekt Llaima om våren
Fil:Papos! 023.JPG|Llaima nær byen Lautaro i Chile.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Llaima|Llaima]]» frå ,  den 12. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Global Volcanism Program: Llaima
* Araucarias 



## Bakgrunnsstoff
* Llaima Volcano Visual Observation Project
* Sulfur Dioxide Plume from Llaima Volcano  at the NASA Earth Observatory
* "Volcán Llaima, Chile" on Peakbagger
Den sentrale hovudforkastinga

**Den sentrale hovudforkastinga** er hovudforkastinga i Himalaya. Forkastinga strekkjer seg 2500 km langs fjellkjeda med 140 og kanskje opp til 600 km overskyving. Forkastinga skil Låge Himalaya i sør frå Høge Himalaya i nord. 

## Kjelder
*Askheim, Svein. (2011, 20. oktober). Main Central Thrust. I Store norske leksikon. Henta 7. januar 2014 frå http://snl.no/Main_central_thrust.
Minchinmávida

**Michinmahuida** (òg skrive **Michimahuida**) er ein isdekt stratovulkan som ligg i Los Lagos-regionen i Chile. Han ligg kring 15&nbsp;km aust for vulkanen Chaitén, og vart dekke av mykje oske under utbrotet til Chaitén i 2008. Stratovulkanen ligg oppom den regionale Liquine-Ofqui-forkastinga og det isdekte massivet ruvar over den sørlege delen av Pumalín Park. Han har ei høgd på 2450 meter over havet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Minchinmávida|Minchinmávida]]» frå ,  den 12. januar 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* "Volcán Minchinmavida, Chile" on Peakbagger
* "South American Summits Ranked by Re-ascent"
Yuichiro Miura

**Yuichiro Miura** () er ein japansk alpinist. Han var son til skiløparen Keizo Miura og far til freestyler og alpinist Gouta Miura.

Yuichiro Miura vart i ein alder av 70 år den eldste til å klatre Mount Everest i 2003. Han vart òg første 75-åringen 26. mai 2008 og 80-åring 23. mai 2013.

Yuichiro Miura vart den første til å køyre på ski ned Mount Everest då han køyrde utfor South Col-toppen 6. mai 1970. Denne bragda er dokumentert i filmen *The Man Who Skied Down Everest* frå 1975.

## Kjelder
*Askheim, Svein. (2013, 23. mai). Yuichiro Miura. I Store norske leksikon. Henta 7. januar 2014 frå http://snl.no/Yuichiro_miura.

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside til Team Miura
Esbjerg kommune

**Esbjerg kommune** er ein dansk kommune på Jylland i Region Syddanmark. Kommunen vart danna ved kommunereforma i 2007 ved ei samanslåing av Bramming kommune, tidlegare Esbjerg kommune, Ribe kommune og ein del av Helle kommune.

Kommunen har 115&nbsp;423 innbyggjarar (2024). Administrasjonssenteret ligg i Esbjerg.

## Borgar­meistrar
* Jesper Frost Rasmussen (V) 2018–
* Johnny Søtrup (V) 2007–2017

## Referansar
Faaborg-Midtfyn kommune

**Faaborg-Midtfyn kommune** er ein dansk kommune på Fyn i Region Syddanmark. Kommunen vart danna ved kommunereforma i 2007 ved ei samanslåing av Broby kommune, Faaborg kommune, Ringe kommune, Ryslinge kommune og Årslev kommune.

Kommunen har 52&nbsp;291 innbyggjarar (2024). Administrasjonssenteret ligg i Ringe.

## Borgar­meistrar
* Hans Stavnsager (S), 2018–
* Christian Thygesen (V), 2014–2017
* Hans Jørgensen (S), 2010–2013
* Bo Andersen (V), 2007–2009

## Referansar