Al-Bireh

**Al-Bireh**, **al-Birah** eller **el-Bira** (arabisk البيرة) er ein palestinsk by like ved Ramallah, sentralt på Vestbreidda, 15&nbsp;km nord for Jerusalem. Han ligg på ein sentral rygg som går gjennom Vestbreidda, 860 meter over havet. 

På grunn av plasseringa ligg al-Bireh i den økonomiske overgangen mellom nord og sør, og langs karavaneruta mellom Jerusalem og Nablus. I følgje Palestinsk statistisk sentralbyrå (PCBS) hadde byen eit folketal på kring 39&nbsp;202 i 2007.

## Historie

Edward Robinson identifiserte Al-Bireh tidleg på 1800-talet som den bibelske Be'eroth,. 

Krossfararane erobra og kalla byen *Birra*. Han vart òg kalla *Castrum Mahomeria*, *Magna Mahomeria* eller *Mahomeria Major*. Han var ein av 21 landsbyar gjeven av kong Godfrey som eit len til Den heilage grav-kyrkja. I 1114 vart gåva stadfesta av Baldwin I av Jerusalem. 

I 1156 sverga 92 menneske frå *Mahomeria* truskap til Den heilage grav-kyrkja, og seinare 50 namn til dei neste tre tiåra. Det er derfor estimert at den totale frankiske folkesetnaden på denne tida var 500-700. 

Krossfararane bygde ei borg, kyrkje og herberge der. Dei to sistnemnde bygningane vart bygde av tempelriddarar i 1146 og høyrte til Den heilage grav-kyrkja. Ajjubidane under Saladin dreiv bort krossfararane frå Birra, då dei erobra dei indre områda av Palestina etter slaget ved Hittin i 1187, og øydela byen fullstendig. Yaqut al-Hamawi nemner å ha sett ruinane nokre få gonger under reisene sine i området. Nær slutten av  styret til ajjubidane, i 1280, var den moderne byen al-Bireh ein busett landsby. Ajjubidane bygde ein moské i byen tileigna Umar ibn al-Khattab like ved ruinane av kyrkja.

### Osmansk tid
Al-Bireh vart, som resten av Palestina, ein del av Det osmanske riket i 1517, og i skattelistene frå 1596 vart landsbyen kalla Bira al-Kubra i Al-Quds *[[nahiya]]* i Al-Quds *[[liwa]]*. Han hadde eit folketal på 45 hushaldningar, alle muslimar, og betalte skatt for kveite, bygg, oliventre, frukttre, tilfeldige inntekter, bikubar og/eller geiter.

Etter arabaropprøret i Palestina i 1834, kalla dei osmanske styresmaktene mange menn frå Al-Bireh inn som soldatar. I 1838, då Robinson vitja staden, hadde 60 vorte tekne bort som soldatar av ein folkesetnad på 700.

Då den franske oppdagaren Victor Guérin vitja landsbyen i 1863, hadde han 800 innbyggjarar. I 1883 skildra Palestine Exploration Fund i *Survey of Western Palestine* Bireh som ein ganske stor landsby, med «ganske velhaldne» hus.

Fram til 1917 var byen eit politisk og administrativ senter i Det osmanske riket.{{treng kjelde

### Det britiske mandatet
I folketeljinga i 1922 hadde *Al-Bireh* eit folketal på 1&nbsp;479; 1&nbsp;407 muslimar, og 72 kristne,   og dette auka i folketeljinga i 1931 til 2&nbsp;292, 2044 muslimar og 248 kristne, i 541 hus.

I 1945 var folketalet i byen 2&nbsp;920, der byområdet var på 967 mål og landsbygda 22&nbsp;045 mål, i følgje ei offisiell landmåling.  Av dette var 5&nbsp;162 mål var plantasjar og irrigert land, 11&nbsp;226 nytta for korn, medan 759 mål var utbygd (urbant) land.

### Etter 1948

Etter den arabisk-israelske krigen i 1948, og etter våpenkvileavtalen i 1949, kom Al-Bireh under Jordan sitt styre.
Den 6. juni 1967 tok israelske soldatar kontrollen over byen frå jordanarane i seksdagarskrigen. I 1994 vart det sivile styret av byen overført til Den palestinske sjølvstyresmakta som følgje av Osloavtalen. Al-Bireh er det nest største senteret for palestinsk administrasjon etter Gaza. Utanom hovudkvarteret til guvernøren, ligg fleire statlege, ikkje-statlege og private organisasjonar her. 

## Venskapsbyar
* Youngstown i Ohio
* Fort Lauderdale i Florida
* Gennevilliers i Frankrike

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al-Bireh|Al-Bireh]]» frå ,  den 22. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
* 
*    
*  (p.  205)
*
* 
*
*  
* 
*  
*
*  
*  (p. 76)
*   s. 429 + 340(?)
* 
*
*
*
* s. 338-339


## Bakgrunnsstoff
*Velkomen til al-Bira