Kristian Østberg

**Kristian Østberg** () var ein norsk jurist, høgskuledosent og folkeminnesamlar frå Grue. I tida 1914-39 gav han ut tolvbandsverket *Norsk bonderett*, der sedvaneretten i landbruket var hovudtema.

### Liv og gjerning
Østberg var son til ein gardbrukar på Grue. Han gjekk underoffiserskule 1885-89, og var sersjant i *Kristiania linjebataljon* 1889-95. Samstundes tok han eksamen på Asker Seminar i 1892, og var 1892-1904 lærar i Brevik, Trondheim og Kristiania. Jamsides lærargjerninga studerte han, tok artium i 1900 og vart cand.jur. i 1905. Åra 1906-08 studerte han vidare i København, Berlin, Würzburg og München. Frå 1909 til 1918 arbeidde han i Statsrevisjonen. Sidan 1918 var han *høgskoledosent i rettslære og nasjonaløkonomi* ved Norges Landbrukshøgskole på Ås.

Østbergs var særleg interessert i folkloristikk. Allereie i 1901 fekk han sitt første stipend frå Universitetet i Kristiania for å samle folkeminne frå Finnskogane. Frå 1903 reiste han årleg rundt i landet for å samle inn folketradisjon omkring sedvanerett og *bonderettslig tradisjonsmateriale*. I 1904 fekk han som jusstudent *H.K.H. Kronprinsens gullmedalje* for avhandlinga *Giv en paa egne undersøgelser af den lokale retspraksis og bondens retsopfatning bygget fremstilling af de til kvægleie knyttede sædvanemæssige retsregler i et eller flere amter*. Østberg følgde opp emnet og var frå 1912 statsstipendiat. Første band av *Norsk bonderet* kom ut i 1914, og gav han ein doktorgrad i 1915: *Av kreaturbrukets rets- og sedvaneregler*.

Arbeidet var eit framifrå kulturhistorisk innsamlingsarbeid, men har spelt lita rolle for rettspleia.

Østberg døydde på Ås.

## Litteratur
* Kaare Haukaas. «Kristian Østberg». I: *Norsk biografisk leksikon*, 1. utg.

## Utvalde verk
* *Kirkebranden i Grue 1ste pinsedag 1822* / *Beretninger m. m. samlede og udg. af Kristian Østberg*. 1897
* *Juridiske examensopgaver*. 1902
* *Finnernes Bosættelse i Solør*. 1903
* *Bonderetsstudier i Trøndelagen*. 1903
* *Primstaven*. 1912
* *Norsk bonderett. 1. Av kreaturbrukets rets- og sedvaneregler*. 1914
* *Norsk bonderett. 2. Tjenesteforhold, lotkontrakter*. 1918
* *Norsk bonderett. 3. Smaa bonderetslige og retshistoriske avhandlinger og artikler*. 1922
* *Teoretisk socialøkonomik : En kortfattet oversigt*. 1923
* ''Svartboka''. 1925
* *Norsk bonderett. 4. Av tømmerdriftens rets- og sedvaneregler*. 1926 
* *Norsk bonderett. 5. Sedvaner i granneforhold*. 1928 
* *Norsk bonderett. 6. Seterbruket i Norge : med et tillegg om årets - især landbrukets - merkedager*. 1930
* *Norsk bonderett. 7. Føderåd - gjerder, norrøne bondevedtekter*. 1932 
* *Norsk bonderett. 8. Av saltvannsfiskerienes sedvaneregler.* 1934
* *Norsk bonderett. 9. Husmannen ; Gammelnorsk primitiv hvalfangst ; Landslott*. 1934
* *Norsk bonderett. 10. Bonderett (foredrag) ; Torvskurrettigheter ; Tillegg til tidligere bind ; Norrøn bondetrygd ; Bør*. 1935
* *Norsk bonderett. 11. Fellesskap i jord og skog ; Heimerett ; Brukspant ; En gammel skikk*. 1936
* *Norsk bonderett. 12. Deler av og tilbehør til fast eiendom ; Brenntorvforhold ; Husbehovsrett ; Seter i annen manns skog ; Bonderettsforskingen*. 1939
* «Finnskogene i Norge». I: *Norsk geografisk tidsskrift* 1931-1939. Som bok: Grue, 1978

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristian Østberg|Kristian Østberg]]» frå , den 4. april 2012.* 


## Bakgrunnsstoff
* Sambok 65 bøker/særtrykk av Kr. Østberg