Scholastique Mukasonga

**Scholastique Mukasonga** () er ein fransk-rwandisk forfattar fødd i den tidlegare Gikongoro-provinsen i Rwanda. I 2012 vann ho Prix Renaudot og prix Ahmadou-Kourouma for boka *Notre-Dame du Nil*. I tillegg til å ha vore finalist for International Dublin Literary Award og Los Angeles Times Book Prize, blei Mukasonga belønna i 2014 med Seligmann Prize mot rasisme og intoleranse og i 2015 med Société des gens de lettres-prisen. Ho er busett i Normandie i Frankrike.

## Liv
Scholastique Mukasonga blei fødd i 1956 sørvest i Rwanda, nær Rukarara-elva. I 1959 fann dei fyrste pogromane mot tutsiar stad i landet. I 1960 blei familien hennar som ein av mange andre deportert til Nyamata i den ugjestmilde provinsen Bugesera. Etter denne fordrivinga frå landsbyen sin budde familie i ein flyktningleir, der Mukasonga  overlevde fleire forfølgingar og massakrar. Mor hennar Stefania vigde all si tid til barna, noko som bidrog til at Mukasonga kunne stiga i livet. Trass i den avgrensande kvoten som berre tillett 10 % tutsiar i vidaregåande skular, studerte ho ved Lycée Notre-Dame-de-Citeaux i Kigali og utdanna seg så til sosialarbeidar i Butare. Mukasonga har forklart at dette var den einaste skulen for jenter som gjorde at ho kunne dra tilbake til heimeområdet og hjelpa andre somikkje hadde høve til å gå på skule. I 1973 blei tutsibarn fordrivne frå skular, og tutsi-embetsfolk frå stillingane sine. Som følgje av dette måtte Mukasonga flykta frå Burundi for å unngå livsfare.

Ho fullførte studiene sine som sosialarbeidar i Burundi og byrja arbeida for UNICEF. Mukasonga kom til Frankrike i 1992, og måtte då sosialarbeidarprøve på nytt, sidan diplomet hennar frå Burundi ikkje blei anerkjent av dei franske styresmaktene. Frå 1996 til 1997 var ho sosialarbeidar for studentane ved Universitetet i Caen. Sidan 1998 har ho vore domstolsrepresentant for Union départementale des associations familiales de Calvados. Ho er busett i Nedre Normandie.

I 1994 blei 37 av slektningane hennar drepne under folkemordet til tutsiane. Det tok Mukasonga ti år til for å våga å venda tilbake til Rwanda, og det gjorde ho i 2004. Det var etter denne reisa at ho følte trongen til å skriva si fyrste bok, ein sjølvbiografi med tittelen *Inyenzi ou les Cafards.* Den engelskspråkige utgåva av boka blei nominert til Los Angeles Times Book Prize i 2016 i sjølvbiografikkategorien. Den neste boka hennar, *La Femme aux pieds nus*, kom ut  i 2008. Ho fekk Seligmann-prisen frå Chancellerie des universités de Paris, som anerkjenner arbeid mot rasisme og intoleranse.

I 2010 gav ho ut ei novellesamling med tittelen *L'Iguifou*, og vann Paul Bourdarie-prisen i 2011 frå Académie des sciences d'outre-mer og frå Renaissance-prisen for noveller. Boka hennar *Notre-Dame du Nil* vann tre utnemingar: Ahmadou-Kourouma-prisen i Genève, Oceans France-prisen og Prix Renaudot i 2012. Den engelske omsetjinga av dette verket, *Our Lady of the Nile*, blei valt ut som ei av dei ti beste bøkene for Dublin Literary Award og var ein finalist for Emerging Voices-prisen til *[[Financial Times]]*. I 2014 gav Mukasonga ut ei ny novellesamling,  *Ce que murmurent les collines*, som vann Société des gens de lettres-prisen året etter i 2015 i novellekategorien. I 2015 blei ho tildelt Prix Bernheim av Fondation du judaisme francais som ei anerkjenning for heile arbeidet sitt. I 2016 gav ho ut *Coeur Tambour* på Éditions Gallimard. 

I juni 2017 fekk ho prisen til fransktalende ambassadørar (Ambassadeurs francophones) i København. I mars 2018 gav ho ut eit nytt sjølvbiografisk verk, *Un si beau diplom!* Mukasonga er medlem av juryet i Prix Deauville Littérature et Musique (Deauville Pris for litteratur og musikk). Ho er òg blitt utnemnd til  Chevalier des Arts et des Lettres.

## Verk
### Romanar

* 2012: *Notre-Dame du Nil*, Éditions Gallimard, 
** 2012: Prix Ahmadou-Kourouma, Prix Renaudot
** 2014: Engelsk omsetjing av Melanie Mauthier, *Our Lady of the Nile* (Archipelago Books), 
** 2022: Kortlista for Republic of Consciousness Prize
* 2016: *Cœur tambour*
* 2020: *Kibogo est monté au ciel*
** 2022: Engelsk omsetjing av Mark Polizzotti, *Kibogo* (Archipelago Books).

### Noveller

* 2014: *Ce que murmurent les collines*

### Memoar

* 2006: *Inyenzi ou les cafards* (memoir), Gallimard
** 2016: Engelsk omsetjing av Jordan Stump, *Cockroaches* (Archipelago Books), 
* 2008: *La femme aux pieds nus* (memoar) — Dedicated to Mukasonga's mother, Stefania, Gallimard
** 2018: Engelsk omsetjing av Jordan Stump, *The Barefoot Woman* (Archipelago Books, desember 2018); finalist for the 2019 National Book Award for Translated Literature
* 2010: *L’Iguifou* (memoir), Gallimard
** 2020: Engelsk omsetjing av Jordan Stump, *Igifu* (Archipelago Books, september 2020)
* 2023: *A Book of My Own* (ISOLARII, august 2023)

## Prisar og utmerkingar

* 2012: Prix Renaudot for *Notre-Dame du Nil*
* 2012: Prix Ahmadou-Kourouma for *Notre-Dame du Nil*
* 2016: Shortlisted for International Dublin Literary Award med *Our Lady of the Nile*
* 2019: Finalist for National Book Award for Translated Literature med *The Barefoot Woman*
* 2022: Finalist for National Book Award for Translated Literature med *Kibogo*
* 2023, Vald som Royal Society of Literature International Writer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scholastique Mukasonga|Scholastique Mukasonga]]» frå ,  den 22. januar 2024.*