open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Albert Mummery

**Albert Frederick Mummery** () var ein britisk fjellklatrar kjend for sine spektakulære klatreturar i Alpane og i Himalaya.

Mummery var son til ein rik garverieigar i Dover. Allereie i unge år byrja han å klatre ruter som gjaldt som umoglege. 19 år gammal soloklatra han Whymper-ruta på Matterhorn. På seinsommaren 1879 var han tilbake i Zermatt og klatra, saman med tre fjellførarar, til topps på Matterhorn over den såkalla Zmuttgrat. Få dagar seinare var han med på fyrstebestiginga av Dürrenhorn. 5. august 1881 kleiv Mummery og fjellførarane Alexander Burgener og Benedict Venetz til topps på Aiguille du Grépon.

Utover 1880-åra endra Mummery den britiske alpeklatringa, saman med kameratane William Cecil Slingsby og John Norman Collie, ved å utelate lokale fjellførarar. Mummery utvikla også det såkalla Mummery-teltet. I 1888 kleiv han og John Cockin, som dei fyrste menneska, til topps på storfjellet Dykh-Tau i Kaukasus.

Sommaren 1895 var Mummery på tur til Himalaya saman med landsmennene Collie og Geoffrey Hastings. Målet med reisa var å nå toppen av Nanga Parbat, ein av dei fjorten 8&nbsp;000 moh høge fjelltoppane i fjellkjeda. Under rekognosering i fjellsida Rakhiot vart Mummery og to gurkhaer tekne av eit snøras. Lika vart aldri funne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Albert Mummery|Albert Mummery]]» frå ,  den 28. mars 2015.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Albert F. Mummery|Albert F. Mummery]]» frå ,  den 28. mars 2015.*
Sophie Elise

**Sofie Steen Isachsen** (), kjend som **Sophie Elise** eller **Sophie Elise Isachsen**, er ein norsk skribent, songar og låtskrivar. 

Sophie Elise vart fyrst kjend gjennom bloggen sophieelise.blogg.no, som i 2015 var ein av dei som vert mest lesen i Noreg. Ho har òg delteke i alle dei fire sesongane av røyndomsserien *[[Bloggerne]]* på TV 2 Bliss, og ho enda på tredjeplass i dansetevlinga *[[Mitt dansecrew]]* på TV 2 våren 2015.

I 2014 gav Sophie Elise ut singelen «Lionheart». I Noreg selde singelen til platina, og låg ei veke som nummer 12 på VG-lista. Den andre singelen hennar, «Love Like That», vart gjeven ut i 2015. «Love Like That» låg ei veke som nummer 27 på VG-lista. 

I 2016 gav Sophie Elise ut sjølvbiografien *Forbilde*.
## Diskografi
### Singlar
* 2014: *Lionheart*
* 2015: *Love Like That*
* 2017: *All Your Friends*
* 2018: *In My Head*

## Bibliografi
* Isachsen, Sophie Elise (2016) *Forbilde* Cappelen Damm ISBN 9788202511678 (Sjølvbiografi)

## Kjelder
Joakim Skovgaard

**Joakim Frederik Skovgaard** () var ein dansk målar og bilethoggar, fødd og død i København. Målaren Peter Christian Skovgaard var far hans.

Skovgaard gjekk i lære hos far sin i København. I fyrste halvdelen av 1880-åra studerte han målarkunst i Paris og reiste deretter rundt i Italia og i Hellas. 

Han busette seg i fødebyen i 1884, og heldt fram å måle bilete i ein realistisk stil der han skildra kvardagslivet. Kringom 1890 tok han i større grad opp religiøse motiv i kunsten sin. I åra mellom 1895 og 1913 arbeidde han med livsverket sitt, utsmykkinga av Viborg domkyrkje. Her laga han mange store freskomåleri «i ein mild, tung og traust stil». Eitt av måleria vart seinare flytta til Christianskirkjan i Klaksvík på Færøyane. Også høgkoret i Lund domkyrkje er utsmykka av Skovgaard.

Skovgaard dreiv også med keramikk og var ein flink teiknar og raderar. Han var elles aktiv som bilethoggar, mellom anna som skapar av verk knytt til fontener.

## Notar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Joakim Skovgaard|Joakim Skovgaard]]» frå ,  den 29. mars 2015.*
Knut Rumohr

**Knut Lindstrøm Rumohr** () var ein norsk grafikar og målar frå Frønningen i Sogn, mest kjend for sine abstrakte måleri med utgangspunkt i naturinntrykk.

## Liv
I 1934/35 gjekk han på Bergen Kunsthåndverkskole, deretter var han frå 1935 til 1938 elev ved Statens Håndverks- og Kunstindustriskole i Oslo. Åra 1938-41 gjekk han i lære hos Jean Heiberg og Georg Jacobsen ved Statens Kunstakademi.

Rumohr debuterte som grafikar på Haustutstillinga i 1939 med fargetresnittet *Fanter*. Fire år seinare heldt han si fyrste soloutstilling i hovudstaden. Framover arbeidde han mykje med tresnitt, særleg xylografi. Hans abstrakte bilete er prega av det ornamentale i norsk folkekunst, samt folkekunst frå Nord-Afrika, dit Rumohr reiste fleire gongar.

Rumohr var aktiv målar fram til 1998.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Knut Rumohr|Knut Rumohr]]» frå ,  den 29. mars 2015.*  
 
**Norsk Allkunnebok* IX. 1960
Tonight Again

**«Tonight Again»** (engelsk for *I kveld att*) er ein singel av Guy Sebastian, gjeven ut i 2015. Songen er skriven av Guy Sebastian, David Ryan Harris og Louis Schoorl.

## Eurovision
### Eurovision Song Contest 2015
På ein pressekonferanse 4. mars 2015, 5. mars austaustralsk tid, vart det kjend at Sebastian ville representere Australia under debuten i ''Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Sebastian vart vald internt av Special Broadcasting Service, og det same vart «Tonight Again» nokre dagar seinare. Bidraget var direktekvalifisert til finalen.

## Fotnotar
Norsk Barneblads Forlag

**Norsk Barneblads Forlag** er eit blad- og bokforlag.

Forlaget vart skipa av redaktøren og utgjevaren av Norsk Barneblad, Andreas Haavoll. Frå 1919 til 1988 gav det ut i kring 225 barnebøker på nynorsk. Forlaget står bak juleheftet Joletre/*Juletre* og teikneseriehefta *Smørbukk* og *Tuss og Troll*.

«Fram til andre verdskrigen var det klar overvekt av omsette bøker» frå forlaget. Her var namn som Mark Twain, Edward S. Ellis og Jules Verne. I tiåra etter 1945 kom fleire norske forfattarar med; Knut Gjengedal, Bjørn Rongen, Johannes Heggland, Arvid Hanssen, Ingunn Elstad og Lillian Eltvik Dyrnes, for å nemne nokre.

## Kjelder
Carl Arbo

**Carl Oscar Eugen Arbo** () var ein norsk lækjar og fysisk antropolog frå Drammen, kjend for sine undersøkingar av norske rekruttar og teoriar om folkeopphav.

Arbo, som var bror til målaren Peter Nicolai Arbo, tok medisinsk embetseksamen i Christiania i 1865. Etter studiar i utlandet og arbeid ved sinnsjukeasylet i den norske hovudstaden fekk han i 1868 stilling som kompanikirurg i Kristiansand. Fram til 1902 arbeidde han som militærlækjar.

Gjennom mest heile si tid som militært tilsett, utførte han systematiske fysiske studiar av rekruttane. Frå 1875 gav han ut ei rekke vitskapelege arbeid basert på undersøkingane sine. På grunnlag av skallemålingar framsette han ei hypotese «om at befolkningen i Norge etter istiden hadde vandret inn som tre atskilte grupper».

Frå 1893 budde Arbo i Kristiania, der han døydde i 1906.

## Notar

## Bakgrunnsstoff
*Norsk biografisk leksikon
Linn-Elise Øhn Mehlen

**Linn-Elise Øhn Mehlen** () er ein norsk politikar. Ho var leiar i Raud Ungdom frå 2014 til 2018. Ho har tidlegare vore økonomiansvarleg i same organisasjon.
Dan i Israel

**Dan** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz nord i Huladalen ved foten av Hermon i Øvre Galilea i Israel.

## Historie
Kibbutz Dan vart grunnlagd i 1939 av jødiske bønder frå Transilvania. Dei høyrte til Hashomer Hatzair-rørsla. I 1947 var folketalet 340. Dan var ein av to landsbyar som vart grunnlagd til ære for Menachem Ussishkin. Han vart kalla opp etter den israelittiske byen Dan, som er nemnt i 1. Kongebok 12:29, 1. Samuelsbok 3:20 og 1. Mosebok 14:14, og som er identifisert som den nærliggande Tel Dan. Kibbutz Dan ligg i området til den israelittiske Dan-stamma (Josva 19:47). Han leid store tap under den arabisk-israelske krigen 1948 under den syriske invasjoenn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dan, Israel|Dan, Israel]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Amir i Israel

**Amir** (hebraisk skrift , tyder Nek) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg på Galileastripa nær Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 536. Kibbutzen ligg på austbreidda av Jordanelva i Huladalen, med utsyn over det snødekte Hermon i nordaust og Ramat Naftali i vest.

Landsbyen vart grunnlagd 29. oktober 1939 på landområdet kjøpt av Jewish National Fund frå den arabiske landsbyen Khiyam al-Walid. Han var den siste av tårn- og palisade-busetjinga og den einaste som vart grunnlagd under andre verdskrigen. Grunnleggjarane var immigrantar frå Litauen og Polen, og fekk seinare med seg tyske og jugoslaviske nybyggjarar. I starten var dei plaga av malariautbrot, men klarte å opprette ein gard. I følgje ein rapport frå Jewish National Fund i 1949, vart det opna ein klinikk i Amir for å behandle malaria og augesjukdomar. Fram til byrjinga av den arabisk-israelske krigen 1948 var behandling der gratis for arabiske innbyggjarar i nabolandsbyane.

På grunn av plasseringa, vart kibbutzen råka av flaum kvar vinter, og i 1942 vart han flytta til den noverande staden på landområde kjøpt frå den arabiske landsbyen al-Dawwara.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amir, Israel|Amir, Israel]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bar'am

**Bar'am** (hebraisk skrift , tyder Son av folket) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg kring 300 meter frå grensa til  Libanon nær ruinane av den gamle jødiske landsbyen Kfar Bar'am.  Bar'am nasjonalpark er kjend for ruinane av ei av dei eldste synagogene i Israel. Kibbutzen høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Bar'am vart grunnlagd i antikken. På eit ukjend tidspunkt etter den arabiske erobringa av området på 600-talet, men før 1200-talet, flytta den jødiske folkesetnaden frå landsbyen, som vart ein blanda landsby med kristne og muslimar kalla Kafr Bir'im. Innbyggjarane vart drivne bort av det israelske forsvaret i november 1948.  I 1949, på grunn av nærleiken til grensa, tillet ikkje den nye Staten Israel å la dei arabiske innbyggjarane få flytte heim att til grensesonen av tryggleiksårsaker, og det inkluderte Bir'imref>Israel's border wars, 1949-1956: Arab infiltration, Israeli retaliation, and the countdown to the Suez War, Benny Morris, 2nd Edition, Oxford University Press, 1997, p.&nbsp;124
 
Bar'am vart grunnlagd den 14. juni 1949 for å vakte og halde grensa til Libanon av demobiliserte Palmach-soldatar. Den muslimske folkesetnaden vart tvinga bort og trass i at ein dom gav den lokale kristne folkesetnaden løyve til å bli verande, vart landsbyen bombardert og øydelagd av det israelske luftforsvaret. Kubbutzen vart grunnlagd som ein verdsleg busetnad under Hashomer Hatzair-rørsla. Kibbutzen, som har meir enn 250 medlemmar og 200 barn, veks framleis, trass i plasseringa så nær nordgrensa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bar&#39;am|Bar&#39;am]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Ami'ad

**Ami'ad** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær Safed, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 432.

## Historie
Grunnleggjarane var ein gar'in av 28 ungdomar som opphavleg kom frå ungdomslandsbyen Ben Shemen (redda frå Europa før grensene vart stengde) og ei gruppe ungdomar frå Kibbutz Hulda.  Den opphavlege planen var å førebu utposten som ein framtidig busetnad for demobiliserte soldatar frå Den jødiske brigaden til den britiske hæren, men i staden valde dei å busetje seg i utposten sjølv.

Gruppa kom frå Hanoar Haoved-rørsla  og den første som danna ei eining i Palmach.

Dei slo seg først ned på ein ås kring to kilometer sør for dagens Ami'ad, og kalla busetnaden sin **Jubb Yosef** etter nærliggande ruinar. Dei flytta seinare til den noverande staden, og kalla kibbutzen **HaHoshlim**, før dei tok det noverande namnet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ami&#39;ad|Ami&#39;ad]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Amiad Water Systems Ltd
* Amiad Water Systems New Zealand Distributor Website
Ayelet HaShahar

**Ayelet HaShahar** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg langs vegen mellom Rosh Pina og Metulla, kring 35&nbsp;km sør for Kiryat Shmona og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2012 hadde han eit folketal på 1&nbsp;565.

## Historie
Landområdet som kibbutzen ligg på vart kjøpt av Jewish Colonization Association i 1892. Han vart først busett av immigrantar frå Europa i 1915 under Andre Aliyah.

Mot slutten av det britiske mandatet, var kibbutzen utgangspunkt for fleire Palmach-operasjonar.

## Industri
Ayelet HaShahar er ein av dei større fruktprodusentane i Israel. Dei driv òg med meieridrift og fjørkre, og har mange bikubar for honningproduksjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ayelet HaShahar|Ayelet HaShahar]]» frå ,  den 30. mars 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Heimeside
Gadot

**Gadot** (hebraisk skrift , tyder Elvebreidde) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg i Huladalen, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 381.

## Historie
Gadot vart grunnlagd i 1949 på staden til den øydelagde moshaven Mishmar HaYarden av Nahal-ungdommar frå HaNoar HaOved VeHaLomed og Holocaust-overlevande. Han vart kalla Gadot fordi han ligg nær breidda av Jordanelva.

I 1950- og 1960-åra vart kibbutzen ofte råka av åtak frå den syriske hæren og vart råka av mange bomber. Den 7. april 1967, då seks syriske MiG-jagarfly vart skotne ned, vart kibbutzen angripe så hardt med artillerield at nesten alle bygningane vart råka. To månader seinare, under seksdagarskrigen, vart kibbutzen igjen bomba og dei fleste bygningane vart ruinerte eller hardt skadde. Under Jom Kippur-krigen vart kibbutzen igjen råka, men til mindre grad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gadot|Gadot]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gonen

**Gonen** (hebraisk skrift , tyder 'Forsvart') er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg på Galileastripa nær Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 314.

## Historie
Gonen vart grunnlagd 13. august 1951 som ei Nahal-busetjing, og vart sivilisert eit år seinare av ei gruppe hebraiske speidarar. Han var den første  Nahal-busetjinga som vart omgjort til ei sivil busetjing.

Namnet kjem frå Kongebøkene og symboliserer den strategiske plasseringa til busetjinga og nærleiken til grensa mellom Israel og Syria frå før seksdagarskrigen. I perioden 1949–1967 var det stadig småtrefningar med syrarane i området kring landsbyen.

I 1994 starta ein prosess med å gjere kibbutzen om til ein fellesbusetnad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gonen|Gonen]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dafna

**Dafna** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz i Øvre Galilea nord i Israel, 7&nbsp;km aust for Kiryat Shmona. Han vart grunnlagd den 3. mai 1939, som ei tårn- og palisade-busetjing og var den første busetjinga av denne typen nord i Huladalen. Dan og Dafna vart kalla «Ussishkin-festningane».

Tre sideelvar til Dan-elva renn i det eviggrøne landskapet.

## Historie
Dei første nybyggjarane var hovudsakleg innvandrarar frå Polen og Litauen.  I 1947 hadde han eit folketal på 600.

I følgje ei bok frå 1949 av Jewish National Fund heldt Dafna og grensebusetjingane Dan og Kfar Szold syrarane og libanesiske styrkar unna under den arabisk-israelske krigen 1948. Busetjinga var derimot ofte bomba og fekk store skadar.

Dafna samarbeidd med Dan om å opprette det første aureoppdrettsanlegget i området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dafna|Dafna]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad 
* Gjestehus
* Har Vagai-skulen
HaGoshrim

**HaGoshrim** (hebraisk skrift , tyder Brubyggjarane) er ein kibbutz på Galileastripa nord i Israel, 5&nbsp;km aust for Kiryat Shmona. Kibbutzen ligg like ved Hurshat Tal nasjonalpark og vert kryssa av sideelvar til Jordanelva, Hatsbani, Dan og Banias. Han er ein del av Øvre Galilea regionale kommune.
 
## Historie

Kibbutz HaGoshrim vart grunnlagd i 1948, hovudsakleg av jødiske immigrantar frå Tyrkia. Kibbutzen vart delvis grunnlagd på landområdet til den palestinske landsbyen al-Khisas, Kibbutzen opna eit hotell i herskapshuset til emir Faour, høvdingen for al-Fadel-stamma, som landsbybuarane arbeidde for som forpaktarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:HaGoshrim|HaGoshrim]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*
*
*[[Benny Morris|Morris, Benny]], (second edition 2004 third printing 2006) The Birth Of The palestinske Refugee Problem Revisited, Cambridge University Press, ISBN 0-521-00967-7
*
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad 
*Kibbutz hotel  
*Galilea Guide
Hulata

**Hulata** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg i Huladalen, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 372.

Kibbutzen vart grunnlagd i 1937 som ein fiskelandsby ein gar'in av HaMehnot HaOlim-ungdommar, og vart kalla opp etter Huladalen. Etter dreneringa av Hulamyrene skifta innbyggjarane virke til jordbruk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hulata|Hulata]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kadarim

**Kadarim** (hebraisk skrift , tyder Pottemakarar) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær Maghar, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

Landsbyen vart grunnlagd i 1980 nær fjellet Kadarim, som vart kalla opp etter pottemakarane i landsbyen Hananiah. Dei var kjend for keramikken sin i Talmud-tida. Fordi det låg eit steinbrot på den første staden, vart kibbutzen flytta til den noverande staden i 1987.

Somme meiner at Habakkuk er gravlagd nær Kadarim, medan andre meiner gravstaden hans er nær Hokuk eller ved Toyserkan i Iran.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kadarim|Kadarim]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kfar Blum

**Kfar Blum** (hebraisk skrift , tyder Blumlandsbyen) er ein kibbutz i Huladalen i Øvre Galilea i Israel. Han ligg kring 6&nbsp;km søraust for byen Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 1994 var folketalet 615.

## Historie
Han vart grunnlagd i november 1943  av arbeidarsionisten Habonim (i dag Habonim Dror). Nybyggjarane i kibbutzen kom hovudsakleg frå Storbritannia, Sør-Afrika, USA og Baltikum. Kibbutzen vart kalla opp etter Léon Blum, ein jødisk sosialist og tidlegare statsiminister i Frankrike.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Blum|Kfar Blum]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Heart of the Kibbutz 
*Kibbutzhotell
Kfar Giladi

**Kfar Giladi** (hebraisk skrift , tyder Giladilandsbyen) er ein kibbutz på Galileastripa nord i Israel. Han ligg sør for Metula i Naftalifjella ovanom Huladalen og langs den libanesiske grensa, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutz Giladi vart grunnlagd i 1916 av medlemmar frå Hashomer på landområde som høyrte til Jewish Colonization Association. Han vart kalla opp etter Israel Giladi, som var med på grunnlegginga av Hashomer-rørsla. Grensene i området vart justert av britane og franskmennene og i 1919 gav britane frå seg den nordlege delen av Øvre Galilea med Tel Hai, Metula, Hamra og Kfar Giladi til franske styresmakter. Etter det arabiske åtaket på Tel Hai i 1920, vart landsbyen for ei stund fråflytta. Ti månader seinare kom nybyggjarane attende. Fleire gamle bygningar står i dag i kibbutzen til minne om dei tidlegare slaga på staden, både før og under den israelsk-arabiske krigen i 1948.

Mellom 1916 og 1932 var folketalet i 40–70. I 1932 tok kibbutzen i mot 100 nykomarar, hovudsakleg unge immigrantar. Frå 1922 til 1948 vart mellom 8&nbsp;000–10&nbsp;000 jødiske immigrantar smugla inn i Palestina gjennom Kibbutz Giladi, etter at Mandatstyresmaktene la ned forbod mot jødisk immigrasjon. Immigrantane kom frå Syria, Libanon, Tyrkia, Irak, Afghanistan og Aust-Europa.

I ein operasjon kalla Mivtzah HaElef, vart 1&nbsp;300 jødiske barn smugla ut av Syria mellom 1945 og 1948. I kibbutzen vart barna kledde i arbeidarklede og gøymde i hønsebur og fjøs.

6. augsut 2006, under Libanonkrigen i 2006, vart 12 reservesoldatar i det israelske forsvaret drepne etter at dei art råka av ein Katyusha-rakett frå Hizbollah i Sør-Libanon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Giladi|Kfar Giladi]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad  
*Kfar Giladi - Jewish Agency for Israel
Kfar HaNassi

**Kfar HaNassi** (hebraisk skrift , tyder Presidentlandsbyen) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg 35&nbsp;km nord for Genesaretsjøen, og 6&nbsp;km aust for Rosh Pinna (nær åsane ved Jordanelva), og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1948 av ei gruppe britiske jødar immigrantar, som var medlemmar av Habonim-rørsla. Han vart først kalla *Kibbutz HaBonim*, men namnet vart sidan endra til Kfar HaNassi, etter Chaim Weizmann, den første presidenten i Israel.

I 2007 hadde Kfar HaNassi 300 innbyggjarar, mange born.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad  
*Habonim ball valves & actuators
Kfar Szold

**Kfar Szold** (hebraisk skrift , tyder Szoldlandsbyen) er ein kibbutz i Huladalen i Øvre Galilea i Israel.

## Historie
Kfar Szold vart grunnlagd tidleg i 1940-åra av jødiske immigrantar frå Ungarn, Austerrike og Tyskland og vart kalla opp etter Henrietta Szold, som grunnla Hadassah, ein kvinneleg sionistorganisasjon. Under andre verdskrigen var ho med på å redde born frå Holocaust og transporterte dei til Palestinamandatet, mellom anna til stader som Kfar Szold.

Den 9. januar 1948 kryssa kring 200 arabarar grensa frå Syria og gjekk til åtak på kibbutzen som hemn for eit Haganahåtak på den nærliggande arabiske landsbyen al-Khisas eit par veker tidlegare (Al-Khisas-raidet). Den britiske hæren slo seg saman med dei jødiske forsvararane og brukte artilleri eld til å ta livet av 25 av angriparane.

Før seksdagarskrigen i 1967 hadde Kfar Szold vore eit stadig mål for syriske artilleristillingar i Golanhøgdene.

Den 21. juli 2006 avfylrte Hizbollah Katyusha-rakettar frå Libanon og råka fleire jordbrukssamfunn i Huladalen, mellom anna Kfar Szold. Åtaka førte til fleire skadar på folk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kfar Szold|Kfar Szold]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Kibbutzgjestehus
Manara i Israel

**Manara** () er ein kibbutz i Øvre Galilea nord i Israel, like ved grensa til Libanon og oppom Huladalen. Han høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1943 av medlemmar frå ungdomsgruppa HaNoar HaOved VeHaLomed og andre unge immigrantar frå Tyskland og Polen. På eit tidspunkt fekk kibbutzen namnet **Ramim** () i eit forsøk på å erstatte det arabiske namnet med eit hebraisk. Men det nye namnet fekk ikkje fotfeste hos dei lokale innbyggjarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manara, Israel|Manara, Israel]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad  
*Manara kabelvogn
Lehavot HaBashan

**Lehavot HaBashan** (hebraisk skrift , tyder Bashanflammene) er ein kibbutz nord i Israel. Kibbutzen ligg i Huladalen kring ti kilometer søraust for Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2007 hadde han 490 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i 1945 av tidlegare Hashomer Hatzair-medlemmar og *Lehavot* gar'in, som bestod av immigrantar frå Tyskland og  Polen. Ein av dei var Dov Zakin, som seinare vart medlem av Knesset. I 1947 vart kibbutzen flytta til den noverande plasseringa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lehavot HaBashan|Lehavot HaBashan]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mahanayim

**Mahanayim** () er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg kring tre kilometer nordaust for Rosh Pina og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han 346 innbyggjarar.

## Historie
Landområdet Mahanayim ligg på vart kjøpt i 1892 av Ahavat Zion-organisasjonen Hovevei Zion med mål om å opprette ein moshava i området. I 1898 slo fleire familiar frå Galicia seg ned i området og kalla han opp etter den bibelske byen i Gilead, der Jakob var før han igjen møtte broren Esau og såg englar. Dei første innbyggjarane klarte seg dårleg. Jewish Colonization Association prøvde å få dyrka tobakk i området, men òg dette var mislukka og landsbyen vart fråflytta i 1912.

I 1916 kom ein kvutza av Poale Zion-medlemmar til området, og grunnla den første arbeidarbusetjinga i Øvre Galilea. I 1922 vart han ein moshav, men vart fråflytta i 1928.

Landsbyen vart busett ein tredje gong i 1939 av medlemmar frå kibbutzen Yodfat frå Safed.

Ben Ya'akov lufthamn ligg like sør for kibbutzen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mahanayim|Mahanayim]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Malkia

**Malkia** () er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær den libanesiske grensa og Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han 329 innbyggjarar.

Landsbyen vart grunnlagd i mars 1949 av seks tidlegare Palmach-soldatar som var demobiliserte etter den arabisk-israelske krigen 1948. Han vart kalla opp etter den avfolka arabiske landsbyen al-Malkiyya og etter den bibelske landsbyen Malkia, som igjen var kalla opp etter ein prestefamilie frå bibelsk tid (Nehemiah 10:4) som slo seg ned her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malkia|Malkia]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Heimeside
Ma'ayan Barukh

**Ma'ayan Baruch** (hebraisk skrift , tyder Velsigna kjelde) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær staden der den israelske, syriske og den libanesiske grensa møter kvarandre, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 277.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i mars 1947 på landområdet til Hamara, ein moshav som vart fråflytta i 1920. Grunnleggjarane var medlemmar frå andre kvutzot som hadde treft kvarandre i Kfar Giladi, i tillegg til medlemmar frå ungdomsrørsla HaTenua HaMeuhedet, Habonim, og medlemmar av ein garin av pionersoldatar frå Sør-Afrika som kjempa i den britiske hæren under andre verdskrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ma&#39;ayan Barukh|Ma&#39;ayan Barukh]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Misgav Am

**Misgav Am** (hebraisk skrift , tyder 'Folkefestninga') er ein kibbutz i Øvre Galilea nord i Israel. Han ligg nær grensa til Libanon og byen Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

Misgav Am ligg 840 meter over havet og i eine dalsida til Huladalen med den libanesiske landsbyen El Adisseh på andre sida.

## Historie
Misgav Am vart grunnlagd i 1945. Ein av grunnleggjarane var dr. Reuven Moskovitz. Han var fødd i 1928 i Romania, overlevde Holocaust og immigrerte til Israel. Han skipa fleire organisasjonar, mellom anna Neve Shalom, der han budde sidan 1972.

Den 7. april 1980, trengde fem terroristar frå den irakisk støtta Arabisk frigjeringsfront Misgav Am om natta og gjekk inn på ein barneheim. Dei tok livet av sekretæren i kibbutzen og ein liten gut. Dei heldt resten av barna som gislar, og kravde at 50 terroristar skulle sleppast fri frå israelske fengsel. Israelske infanteristar raida landsbyen og etter to forsøk var alle terroristane døde. To kibbutzmedlemmar og ein soldat vart drepen, medan fire barn og 11 soldatar vart skadde.

Like etter åtaket gjekk israelske soldatar inn i Sør-Libanon for å fjerne terroristane som heldt til der og legge ytterlegare press på palestinske terroristar i Libanon. Israel trekte seg ut etter fem dagar etter kraftig politisk press frå USA.

Under den andre Libanonkrigen i 2006, var fleire tusen israelske soldatar i stilling nær Misgav Am.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Misgav Am|Misgav Am]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
*Sion Texo Medic Ltd.
Neot Mordechai

**Neot Mordechai** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz i Øvre Galilea i Israel. Han er eit medlem av Kibbutz-rørsla, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd 2. november 1946 av immigrantar frå Tsjekkoslovakia, Tyskland og Austerrike. Han vart kalla opp etter Mordechai Rozovsky, ein sionistaktivist i Argentina.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Sasa i Israel

**Sasa** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz i Øvre Galilea nord i Israel. Han ligg kring 1,5&nbsp;km frå grensa til Libanon, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i januar 1949 av ein gar'in nordamerikanske Hashomer Hatzair-medlemmar på landområdet til den avfolka palestinske landsbyen Sa'sa'. Sa'sa' vart øydelagd av israelske brigadar den 30. oktober 1948. Sa'sa' overgav seg utan motstand og det kom seinare påståandar om israelske hardferder etter overgjevinga. Mange av dei opphavlege innbyggjarane i Sa'sa bur i dag i Nahr al-Bared, ein palestinsk flyktningleir i Libanon,, medan andre har busett seg i den nærliggande Jish.

På området til kibbutzen skal den påståtte grava til rabbien Levi ben Sisi ligge, som i røynda døydde langt borte i Babylon på første halvdelen av 200-talet.
  
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sasa, Israel|Sasa, Israel]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sde Nehemia

**Sde Nehemia** (hebraisk skrift , tyder Nehemiasletta) er ein liten kibbutz i Øvre Galilea i Israel. Han høyrer til Øvre Galilea regionale kommune og hadde i 2006 429 innbyggjarar. Jordanelva spring ut i området til kibbutzen, der elvane Banias og Hasbani renn saman.

## Historie
Sde Nehemia vart grunnlagd i 1940 av immigrantar frå Austerrike og Nederland på landområde kjøpt frå den arabiske landsbyen al-Dawwara. Han vart kalla opp etter den nederlandske sionistaktivisten Nehemia De Lieme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sde Nehemia|Sde Nehemia]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*A site of former volunteers
Shamir i Israel

**Shamir** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz i Øvre Galilea i Israel. Han ligg på vestsida av Golanhøgdene, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 608.

## Historie
Kibbutzen vart grunnlagd i 1944 av ei lita gruppe av hovudsakleg rumenske immigrantar. Den første generasjonen av nybyggjarar var medlemmar av den marxistiske sionistgruppa Hashomer Hatzair.

Etter den arabisk-israelske krigen 1948 vart den SN-oppretta grensa mellom Israel og Syria trekt berre nokre få hundre meter aust for kibbutzen.

### Terroråtak

13. juni 1974 gjekk fire terroristar over grensa frå Libanon til Israel og inn i Shamir. Dei gjekk inn i eit av husa og skaut Edna Mor (som var gravid) og Shoshana Galili. Edna etterlet seg barn og ektemann. Terroristane skaut tilfeldig rundt seg. Judi Sinton, ein frivillig frå New Zealand, vart skoten og drepen. Medlemmane i kibbutzen tok til våpen og klarte å drepe dei fire terroristane i ei skotutveksling.

Målet til terroristane var å ta israelske gislar i byte mot 100 fengsla terroristar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shamir, Israel|Shamir, Israel]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Snir

**Snir** er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg i Huladalen nær Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 424.

Landsbyen vart grunnlagd den 26. september 1967 som ei Nahal-busetjing i det som tidlegare hadde vore ein demilitarisert sone fram til seksdagarskrigen. Han vart omgjort til ein sivil kibbutz i 1968 av Hashomer Hatzair-medlemmar. Namnet kom frå det hebraiske namnet for den nærliggande elva Hasbani (Nahal Snir), som til dømes er nemnt i Bibelen.

## Den velta syriske stridsvogna
Under seksdagarskrigen prøvde ein mindre syrisk styrke å ta eit vassverk ved Tel Dan, Kibbutz Dan og She'ar Yashuv. Fleire syriske stridsvogner skal ha søkkt i elva Banias.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Snir|Snir]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tzivon

**Tziv'on** (hebraisk skrift , tyder Fargestift) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær Safed og den libanesiske grensa, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2006 hadde han eit folketal på 96.

Landsbyen vart grunnlagd i 1980 som ei Nahal-busetjing, og vart gjort sivil i 1986. Han vart kalla opp etter den nærliggande Tziv'on-elva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tzivon|Tzivon]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Kibbutz
Yiftah

**Yiftah** (hebraisk skrift , tyder *Han vil opne*) er ein kibbutz nord i Israel. Han ligg nær den libanesiske grensa og Kiryat Shmona, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2011 hadde han eit folketal på 510.

Landsbyen vart grunnlagd den 18. august 1948 av demobiliserte Palmach-soldatar, som var medlemmar i Yiftach-brigaden, som kibbutzen er kalla opp etter. Metzudat Koach ligg i nærleiken.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yiftah|Yiftah]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til kibbutzen
Yir'on

**Yir'on** (hebraisk skrift ) er ein kibbutz på Galileastripa nord i Israel. Han ligg like ved den libanesiske grensa, og høyrer til Øvre Galilea regionale kommune. I 2007 hadde han eit folketal på 391.

Landsbyen vart grunnlagd 20. mai 1949 av tidlegare Palmach-soldatar frå Yiftach-brigaden og ferdigutdanna elevar frå *[[Habonim Dror|Dror]]-[[HeHalutz]]*-rørsla i ruinane av den avfolka palestinske landsbyen Saliha. Ada Feinberg-Sireni, som seinare vart medlem av Knesset, vart blant nybyggjarane. Han var ein av fleire landsbyar som vart oppretta langs den libanesiske grensa med mål om å styrke grensene til den unge staten. Han vart kalla opp etter ein bibelsk landsby som høyrte til Naftali-stamma (Josva 19:38), som låg i dette området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yir&#39;on|Yir&#39;on]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Nettsida til kibbutzen
Keltisk kross

**Keltisk kross**, eller **ringkross**, er ein type likearma kross (såkalla gresk kross) som er kombinert med ein sirkel. Sirkelen har sentrum i krossmidten, og ein radius som er mindre enn krossarmane, slik at sirkelen bryt krossarmane, i motsetnad til dei såkalla hjulkrossane eller solkrossane, der sirkelen ligg ikring krossen ved endane av krossarmane.

Namnet *keltisk kross* skriv seg frå at denne krosstypen er utvikla i det kristne Irland i mellomalderen, der slike krossar kunne oppførast som høge, frittståande steinmonument med bilete i relieff på både krossen og kross-stamma.

## Norske keltiske krossar

Steinkrossar i Noreg frå mellomalderen vert òg omtala som keltiske krossar, sjølv om dei ikkje er utsyrte med ring, men elles har krossarmar med meir eller mindre same forma som mange av dei keltiske krossane i Irland og England. Men dei norske krossane er vanlegvis laga av steinheller, og ved å vere flate, skil dei seg soleis òg frå dei keltiske krossane ein finn i Irland og England. Det er på Vestlandet ein finn dei norske keltiske krossane.

## Bakgrunnsstoff
BepiColombo

**BepiColombo** er ei sams romsondeferd av ESA og Den japanske romfartsorganisasjonen (JAXA) til Merkur.  Ho er sett saman av to banesondar: den europeiske banesonden **Mercury Planetary Orbiter** (**MPO**) og den japanske banesonden **Mercury Magnetospheric Orbiter** (**MMO**). Han blei skoten opp 20. oktober 2018 klokka 01:45 UTC, med ein planlagd ankomst til Merkur i november 2026, etter å ha floge forbi jorda, to gonger forbi Venus, og seks gonger forbi Merkur. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside hjå ESA
Mars Orbiter Mission

**Mars Orbiter Mission** (og kjend som **Mangalyaan**) er ein romsonde frå den indiske romfartsorganisasjonen som går i bane kring Mars. Han vart skoten opp 5. november 2013 og er det fyrste indiske interplanetariske romfartøyet.

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside hjå ISRO
Arne Strøm

**Arne Torolf Strøm** () var ein norsk politikar frå Oslo som var aktiv for Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti og Arbeidarpartiet. Stortingsrepresentant frå 1945 til 1961.

## Liv og gjerning
Far til Strøm arbeidde i postvesenet. Sjølv tok han telegraf- og radiodutdanning og arbeidde som fullmektig i teleyrket frå 1931. Frå 1930 til 1946 redigerte han i Telegrafbladet. Avdelingssjef i Telegrafverket 1948-61 og distriktssjef i Østfold frå 1962 til -71. I tida 1945-59 var han formann i Telegrafmennenes Landsforbund.

På 1920-talet engasjerte Strøm seg for Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti og var leiar av ungdomsorganisjonen (NSU) i partiet frå 1926. Året etter var han sentral i forhandlingane som leia til at NSU og Venstrekommunistisk Ungdomsfylking, Arbeidarpartiet sin ungdomsorganisasjon, vart slått saman til Arbeidernes Ungdomsfylking. Det sosialdemokratiske moderpartiet slo seg samstundes saman med Arbeidarpartiet.

Under den tyske okkupasjonen av Noreg vart han arrestert og internert i fangeleiren Grini frå 28. februar 1943. Fire månader seinare vart han send til Sachsenhausen i Tyskland, fyrste då andre verdskrigen var over vart han sett fri.

Strøm representerte Arbeidarpartiet og Akershus fylke på Stortinget frå 1945 til 1961. I den fyrste valbolken var han sekretær i Odelstinget. Deretter var han dei to neste valperiodane varapresident i Lagtinget, før han den siste fireårsbolken var president i same. Frå 1945 til -50 var han medlem av Post-, telegraf- og kystfartskomiteen, deretter av Utanrikskomiteen til 1954. Resten av tida Stortinget var han medlem av Samferdslekomiteen, frå hausten 1956 om nestformann.

## Kjelder

**Norsk Allkunnebok* X.
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arne Strøm|Arne Strøm]]» frå ,  den 30. mars 2015.*
Baqa-Jatt

**Baqa-Jatt** er ein israelsk-arabisk by i Haifa distrikt i Israel som vart grunnlagd i 2003 då Baqa al-Gharbiyye og Jatt vart slått saman. I følgje Israelsk statistisk sentralbyrå (CBS) hadde Baqa-Jatt 32&nbsp;400 innbyggjarar i 2007. Han dekkjer eit område på 18,1&nbsp;km² og er ein del av eit område som vert kalla Triangelet.

## Demografi
I følgje CBS var det berre arabarar som budde i byen i 2005, ingen jødar. Folkeveksten i 2005 var 2,36 %. 

## Utdanning
I følgje CBS var det 10 skular og 5&nbsp;391 elevar i Baqa-Jatt i 2005: seks grunnskular og fire vidaregåande skular.

## Sjå òg
* Arabiske stader i Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Baqa-Jatt|Baqa-Jatt]]» frå ,  den 30. mars 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Masarwa, Marwan   (31/5/2004):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.116
*Sa‘id, Kareem    (31/5/2004):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.116
*Sa‘id, Kareem    (2/10/2005):   Tell Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.117
*Sa‘id, Kareem    (25/6/2006):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.118
*‘Awawdy, Eiad   (14/6/2007):   Tell Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.119
*Abu Hamid, Amani    (12/9/2010):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.122
*Massarwa, Abdallah  (4/11/2010):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.122
*Massarwa, Abdallah   (22/7/2012):  Jatt Final Report , Hadashot Arkheologiyot, no.124
Rolf Thommessen

**Rolf Thommessen** () var ein norsk journalist og politikar frå Oslo. Han var sjefredaktør for avisa Tidens Tegn frå 1917 til 1938, og representerte Akershus og Frisinna Venstre på Stortinget i valbolken 1928-30. Han var son til Ola Thommessen.

### Liv og gjerning
Thommessen studerte kunsthistorie ved Universitetet i Oslo og ved universitet i Paris og Berlin. I 1908 vart han dr. philos. på avhandlinga «Kunstneren i den græske kunst». Han arbeidde som kunstkritikar i Verdens Gang 1901-10, ved Historisk museum 1908–1910 og var universitetsstipendiat 1909–10. I 1910 tok han til som journalist i Tidens Tegn og vart redaktør i 1915, frå 1917 som einerådande redaktør. Avisa satsa under hans leiing på kulturstoff og på biletstoff, noko son var uvanleg i samtidige norske aviser.

Thommessen hadde ei rad politiske verv for Frisinna Venstre. Frå 1923 var han formann i partiet 1933, samstundes skjøtta han vervet som generalsekretær. Han var varaordførar i Bærum 1928–31. Som stortingsmann 1928–1930 sat han i Universitets- og fagskulekomiteen og i Den store budsjettkomiteen. Høgreorienterte Thommessen støtta det konservative Fedrelandslaget i 1925 og let Nasjonal Samling profilere seg i Tidens Tegn i 1933. Avidsdrifta gjekk dårlegare på 1930-talet, og han trekte seg heilt ut i 1938.

Han busette seg på Hisøy i Aust-Agder, der han døydde i desember 1939.

## Kjelder
Norsk biografisk leksikon
Skorovatn

**Skorovatn** er ei bygd i Namsskogan kommune i Trøndelag. Bygda var eit gruvesamfunn, drifta ved gruva vart avvikla i mai 1984.

### Skorovas Gruber

Statsgeolog Knud M. Hauan besøkte Skorovatn i 1873 og fann då ei skjerpegrop. I 1890-åra dreiv Andreas Larsen og ein gruvearbeider ved namn Frykman undersøkingar gjennom fleire somrar, utan å finne malm. Sverre B. Steen frå Namsos fann koparmalm i 1910, og året etter gjekk han i kompaniskap med Kristian Trones og Elias Grøndal. I 1913 selde dei feltet til Det Norske Aktieselskapet for Elektrokemiske Industrier, som i 1915 stifta A/S Skorovas Gruber. 

Drivverdig funn av svovelkis vart fyrst funne i 1915. Veg fram til Skorovatn låg ferdig i 1938. Førekomsten på 10 millionar tonn malm vart sett i drift i 1952. Gruva vart nedlagd i 1984. Ei taubane på 45&nbsp;km frakta fram til 1976 malmen til utskiping på Kongsmoen.

### Ymse
Dei fyrste bustadhusa vart sett opp i 1936. Den store tilflyttinga kom på 1950-talet, og på det meste budde det 6-700 menneske i Skorovas, som bygda heiter på folkemunne. Samfunnhus vart bygt, og det no avvigsla Skorovatn kapell vart teke i bruk i 1965. Etter gruva vart nedlagd stupte folketalet. I dag bur det kring 50 menneske i bygda.      

Hovuddelen av langrennsøvingane under Ski-NM 1967 vart arrangert i Skorovatn. Harald Grønningen vann både 15 km og 30 km.

## Kjelder
* Skorovashistorie
Knud M. Hauan

**Knud Møller Hauan** () var ein norsk geolog frå Levanger, kjend for kartlegginga av Trøndelag.

Hauan, som var son til ein garvemeister, gjekk i 1856 ut frå bergseminaret på Røros som den aller siste bergkadetten. Frå 1858 til -61 studerte han ved bergakademiet i Freiberg i Sachsen. Deretter var han i tre år amanuensis ved mineralkabinettet på Universitetet i Christiania.

Sidan var han knytt til bergverket på Røros. Somrane frå 1865 til 1874 kartla han geologien i Sør- og Nord-Trøndelag for Norges Geologiske Undersøkelse, i samarbeid med Theodor Kjerulf. Ved folketeljinga 1875 var han styrar av gruvedrifta i Ålen.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok V. 1954.
*Folketeljinga 1875.
Ringnes

**Ringnes** er ei norsk bryggjeriverksemd. Ho tilhøyrer i dag Carlsberg og driv fleire bryggjeri i Noreg. I tillegg til eigne produkt sel Ringnes også Pepsi, Guinness, Tuborg og Carlsberg. 

Bryggjeriet blei grunnlagt av brørne Ellef og Amund Ringnes saman med konsul Axel Heiberg i 1876. Øl blei først brygga på anlegget på Grünerløkka i Oslo i 1877.

Ringnes Bryggeri var i familieeihe fram til fusjonen De sammensluttede bryggerier, saman med dei andre Oslo-bryggjeria Frydenlund og Schou i 1978, då Nora Industrier overtok eigarskapen. I 2000 blei det gamle bryggjeriet i Oslos centrum avvikla. Ringnes tilhøyrde i ein kort periode Orkla, men blei teke over av Carlsberg i 2004.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ringnes|Ringnes]]» frå ,  den 31. mars 2015.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Hesselmanmotor

**Hesselmanmotor** er ein råoljemotor med innsprøyting av drifstoffet og gnisttenning. Motoren vart utvikla av svensken Jonas Hesselman tidleg på 1920-talet og vart nytta i lastebilar.

## Arbeidsprinsipp
Hesselmanmotoren var bygd som firetaktsmotor, med om lag same kompresjonsforhold som ein bensinmotor (6 til 7). Men i staden for å tilsetta drivstoffet til innsugningslufta saug han inn rein luft og drivstoffet vart spruta direkte inn i sylinderen mot slutten av kompresjonstakta, om lag på same måte som i ein glødehovud- eller dieselmotor, der det vart blanda med luft. På grunn av det låge kompresjonsforholdet vert ikkje temperaturen høg nok til å tenna drivstoffet som i ein dieselmotor. Det vert difor sett fyr på av ein gneist frå ein elektrisk tennplugg, som i ein forgassarmotor .

Hesselmanmotoren arbeider med tilnærma konstant drivstoff/luft-tilhøve, som forgassarmotorar. Innsprøytingspumpa skil seg difor frå innsprøytingspumpa i ein dieselmotor, der luftmengda er konstant og det er drivstoffmengda som vert regulert. For å halda brensle/luft-tilhøvet konstant har Hesselmanmotoren både eit speld i innsugningsmanifolden, som regulerer luftmengda, og variabel effektiv slaglengd på stemplet i innsprøytingspumpa. Det er viktig at innsprøytinga tek slutt rett før geisten tenner drifstoff-luftblandinga, så tidspunktet for slutten innsprøytinga er konstant og det er tidspunktet for starten på innsprøytinga som vert regulert.

## Eigenskapar
Hesselmanmotoren nytta råolje, som var billigare enn bensin, men verkningsgraden var lågare enn for dieselmotoren. Det var òg ein føremon at ein kunne nytta fleire typar drivstoff. På 1920- og 1930-talet var det låge kompresjonstilhøvet ein føremon, på det viset at massen kunna haldast lågare enn for ein dieselmotor med same effekt. Forbrenninga var noko ufullstendig, så tennpluggen hadde ein tendens til å sota ned.

## Bruk
Dei svenske produsentane Scania-Vabis, Tidaholm og Volvo nytta Hesselmanmotorar i lastebilane sine på 1920- og 1930-talet. Volvo nytta Hesselmanmotorar i lastebilar heilt i 1947, før dei gjekk over til dieselmotorar, og i traktoren T 43, som vart produsert frå 1946 til 1950. Åkerman nytta òg Hesselman-motorar i nokre av gravemaskinane sine før dei gjekk over til dieselmotorar.

## Referansar
Ellen Nikolaysen

**Ellen Helen Nikolaysen** () er ein norsk songar og skodespelar frå Oslo.

## Liv og gjerning
Nikolaysen vann Talent '70 arrangert av NRK. Gjennom størstedelen av 1970-åra turnerte ho rundt i Noreg og litt utanlands. Ho gav ut sitt fyrste album i 1972, og deltok i Eurovision Song Contest 1973 som del av songgruppa Bendik Singers med melodien «Å for et spill». I 1974 vart ho tildelt pris som beste utøvar under World Popular Song Festival i Tokyo, og opplevde suksess i Japan. Året etter vann ho det norske Melodi Grand Prix med «Det skulle ha vært sommer nå» og deltok i melodifestivalen utan å oppnå ei fin plassering. Både i 1973 og 1976 var ho nominert til Spellemannprisen.

På 1990-talet var ho aktiv som skodespelar i musikalar. Mest omtale fekk ho for rolla som Mrs. Lovett i *Sweeney Todd* på Det norske teateret.

## Diskografi
### Album
*1972: *Stans! Jeg vil gi deg en sang*
*1973: *Freckles*
*1976: *Kom*
*1978: *Jul med Hans Petter og Ellen*, saman med Hans Petter Hansen
*1983: *Songar utan ord*, saman med Sigmund Groven
*1987: *Julekvad*

## Filmografi (utval)
*1975: *Faneflukt*
*1993: *Solens sønn og månens datter*
*2002: *Sejer - Djevelen holder lyset*
Bokken Lasson

**Caroline Lasson**, kjend under kallenamnet Bokken Lasson, () var ein norsk songar og skodespelar frå Oslo. Ho var dotter til regjeringsadvokaten, og yngre syster til Per Lasson og Oda Krohg.

Bokken Lasson debuterte i Kristiania som konsertsongar i 1894. Ho deltok jamt i operetter ved Centralteatret og Fahlstrøms Theater, også desse i den norske hovudstaden. Sidan drog ho på turnear utanlands, vitja både Tyskland, Frankrike, England og USA. Ho framførte då helst norske folkesongar medan ho sjølv spelte lutt.

I 1912 grunnla ho revyteatret Chat Noir i Oslo, der ho var direktør til 1917. Mellom 1931 og 1940 gav ho ut tre reportasje- og memoarbøker.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bokken Lasson|Bokken Lasson]]» frå ,  den 1. april 2015.*