open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Luga i Leningrad oblast

**Luga** (russisk Лу́га, finsk *Laukaa*, votisk *Laugaz*) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Luga, 140&nbsp;km sør for Sankt Petersburg. 

Luga vart grunnlagd ved breidda av elva med same namn etter ordre frå Katarina den store 3. august 1777. Byen spelte ei avgjerande rolle under den andre verdskrigen ved å forseinke frammarsjen til tyskarane mot Leningrad med over ein månad. 

Byen er hovudsenteret for transport, industri, jordbruk og handel sør for St.&nbsp;Petersburg. Han har eit universitet (KGU Kirilla og Mefodia) og tre institutt for teknisk utdanning.

## Venskapskommunar
*  Ballangen i Noreg

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ljuban

**Ljuban** (russisk Любань) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 4&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tigoda, 85&nbsp;km søraust for Sankt Petersburg.

Busetnaden har vore kjend sidan 1400-talet. Han fekk bystatus i 1912. Jernbanen Moskva&ndash;Sankt Petersburg går gjennom byen. Den viktigaste industriverksemda i byen er eit sagbruk.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ljuban|Ljuban]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nikolskoje i Leningrad oblast

**Nikolskoje** (russisk Нико́льское) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 21&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tosna, 40&nbsp;km søraust for Sankt Petersburg. 

Busetnaden vart grunnlagd på byrjinga av 1700-talet og fekk bystatus i 1990.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Novaja Ladoga

**Novaja Ladoga** (russisk Но́вая Ла́дога) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 140&nbsp;km aust for Sankt Petersburg, der elva Volkhov munnar ut i Ladoga. 

St. Nikolas-klosteret stod frå 1400-talet på staden der byen i dag ligg, men den nærliggande busetnaden (sloboda) vart lenge overskugga av den første russiske hovudstaden, Staraja Ladoga, som låg berre nokre få kilometer lengre opp i Volkhov-elva. I 1704 bygde Peter den store festningsverk ved klosteret og gav ordre om at folkesetnaden i Staraja Ladoga skulle flyttast til landsbyen ved klosteret. Den nygrunnlagde byen voks i samband med bygginga av Ladogakanalen og Volga-Austersjø-kanalen på 1700- og 1800-talet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Pikaljovo

**Pikalyovo** (russisk Пикалёво) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 240&nbsp;km søraust for Sankt Petersburg og 25&nbsp;km aust for Boksitogorsk. 

## Historie
Ein busetnad der byen ligg i dag har vore kjend sidan 1620. I 1906 vart jernbanestasjonen Pikaljovo på St. Petersburg&ndash;Vologda-banen åpnet. Han var kalla opp etter bonden Pikaljov, som hadde grunnlagd ein khutor i nærleiken. Den noverande busetnaden Pikaljovo, som fekk namn etter jernbanestasjonen, vart grunnlagd i 1932 for å tene ein sementfabrikk. Pikaljovo fekk status som urbanliknande busetnad i 1947 og bystatus i 1954.

## Økonomi
Industrien i byen består av en RusAl-fabrikk, som produserer natriumbikarbonat og kaliumhydrogenkarbonat, ein sementfabrikk og eit sagbruk.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pikaljovo|Pikaljovo]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Podporozje

**Podporozje** (russisk Подпорожье) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Svir, 285&nbsp;km nord-aust for St. Petersburg. Podporozje grensar til Onegasjøen og republikken Karelen, Vologda oblast og til dei to regionane Tikhvin og Lodejnoje Pole i Leningrad oblast.

Etter kommunereforma i Leningrad oblast i 2006 er Podporozje eigen kommune og er samstundes det administrative sentrumet i regionen med same namn. Regionen består av ytterlegare 4 mindre kommunar, med til saman om lag 14&nbsp;000 innbyggjarar.

Podporozje vart grunnlagd i 1936 og fekk bystatus i 1956.

Podporozje er venskapskommune med Steigen i Nordland.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Podporozje|Podporozje]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Eraclea

**Eraclea** er ein kystby i provinsen Venezia i regionen Veneto i Italia.

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell turistside
Byneset kyrkje

**Byneset kyrkje** er ei mellomalderkyrkje i stein på Byneset i Trondheim. Kyrkja vart vigd til  St. Mikael. Ein veit ikkje nøyaktig når kyrkja vart innvigd, men ein trur det var i 1180. Steinhoggarmerka er dei same som ein finn på Nidarosdomen. Det er derfor nærliggande å tru at det var dei same som oppførte kyrkja eller i det minste hogg den hogde steinen til kyrkjebygget.

## Kyrkjebygget
Kyrkja er romansk, og er ei langkyrkje i naturstein. Tårnet som er ein takryttar vart oppført rundt 1650. I 1656 vart det bygd eit våpenhus framfor vestportalen, dette vart fornya i 1811 og på slutten av 1970-åra. Ved restaureringa på 1960-talet vart det avdekt kalkmåleri frå 1500- og 1600-talet.

## Kyrkjeeigarar

Etter reformasjonen i 1537 vart kyrkja krongods. Ho kom i privat eige i 1725. I 1803 vart kyrkja kjøpt av bøndene på Byneset og i Buvika.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Byneset Kirke, Byneset, Sør-Trøndelag 
*
Harstad kyrkje

**Harstad kyrkje** er ei arbeidskyrkje konstruert i rektangulær form, frå 1958. Kyrkja ligg i Harstad i Troms. Ho ligg sentralt plassert få hundre meter vest for Harstad sentrum, rett ved sida av Harstad stadion. Kyrkjetårnet er eit godt synleg bymerke.

Byggverket er i betong, og kyrkja har 600 plassar. Arkitekt for kyrkja var Jan Inge Hovig.

Kyrkja var ei av dei fyrste arbeidskyrkjene i Noreg, med kyrkjelydssal, kjøken og kyrkjestove.

Det trekantforma altertavlemåleriet synar Jesus som held Bergpreika, og misjonæren Hans Egede som held tale for menneske på Grønland. Det er laga av Axel Revold.

Kyrkja har to glasmåleri laga av Jardar Lunde, eit bakerst i kyrkjeskipet og eit på nordsida av koret.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Om Harstad kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* 
*
Kjerringjuldagen

**Kjerringjuldagen** eller **kjerringjula** er, spesielt i Nord-Noreg, men òg sørover lang kysten, ei feiring som avsluttar jula. Det er sterkast tradisjon for å knyte kjerringjuldagen til kyndelsmesse 2. februar, men somme stader, i alle fall i nyare tid, er dagen markert tidlegare.

## Innhaldet i feiringa
Når mannfolka var reist på Lofoten, og kvinnfolka kunne slappe av etter strevet og ta seg tid til å smake på restar av rekstekosten, var det tid for å feire kjerringjul. Dei kunne komme saman og smake på lefsa, drikke god og sterk kaffi og ikkje minst prate. 

Kjerringjuldagen var fridagen, kosedagen, fredens dag for kvinnfolk ved havet. Dei kunne sitje med hendene i fanget og kose seg - i lag eller åleine.

Frå Lofoten, der mannfolka ikkje trong reise heimanfrå for å komme seg på fiske, finst det forteljingar om andre måtar å feire kjerringjula på. Då vart kjerringjuldagen ein dag kjerringane gjorde det ekstra koseleg for mannfolka, og lage noko god mat til dei når dei kom frå havet. Somme stader tok kjerringane med seg ungar og lefse og møtte opp ved rorbua når båtane kom til lands.

## Datoen for feiringa
Det er sterkast tradisjon for å knyte kjerringjula til kyndelsmesse, ein dag som i Noreg var heilagdag fram til festdagsreduksjonen i 1770. Sidan vart dagen mange stader heldt som «halvhelg». Slik vert det fortald frå Lofoten, frå Trondenes, og frå Senja. Slik var òg tradisjonen i Beiarn og på kysten av Helgeland.

Men det finst òg tradisjon for at feiringa er lagt til tjuande dag jul (13. januar) og til 8. januar.

## Kjelder
Priozersk

**Priozersk** (russisk Приозе́рск, finsk *Käkisalmi*, svensk *Kexholm*) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg sørvestenden av innsjøen Ladoga, lengst nord på Det karelske neset, ved munningen av den nordlege greina elva Vuoksen. 

## Historie

Det viktigaste landemerket til Priozersk, Korela festning, har historisk sett vore senteret for karelane på Det karelske neset og har frå tid til annan òg vore den nordvestre utposten i riket til russarane, eller den austlege utposten for svenskane.

Frå mellomalderen har Priozersk vore kjend som *Korela* for russarane og som *Käkisalmi* for karelar og finnar. Skattebøker frå Novgorod frå år 1500 lister 183 hus i Korela &ndash; med ein estimert folkesetnad på 1500-2000. Svenskane erobra Korela to gonger, i 1580 i sytten år og i 1611 i hundre år. I Sverige vart festninga kalla *Kexholm* og heile distriktet kjend som Kexholms län. Russland sikra seg området under den store nordiske krigen, men det svenske namnet på byen vart bevart, som *Keksgolm* (russisk: Кексгольм). Krigar og øydeleggande branner i 1300, 1580, 1634 og 1679 hadde gjort innhogg i den sivile folkesetnaden. Då byen fekk sin første rettsbygning i 1800 var det berre 400 innbyggjarar. 

I 1812, då Storhertugdømet Finland vart danna innan Det russiske keisarriket, innlemma Aleksander I av Russland Kexholm i den autonome regionen. Kexholm var den minste byen i Viborgs län. Byen voks då jernbanen Sankt Petersburg&ndash;Hiitola vart bygd i 1917 og to store sagbruk og ein stor Ab Waldhof Oy tremassefabrikk i 1929 vart oppretta. 

Etter den andre verdskrigen vart heile den karelske folkesetnaden, òg i Kexholm, evakuert til Finland. I 1948 vart byen omdøypt til Priozersk. Nye Priozersk vart folkesett med ein heilt ny folkesetnad (hovudsakleg russarar, kviterussarar og ukrainarar) frå Sovjetunionen, som framleis utgjer fleirtalet i byen. Dei øydelagde festningane og tårna på den gamle Korela-festninga ligg langs breidda av Vuoksen og er framleis synlege når ein reiser til byen frå St. Petersburg. Byen er populær som utfluktsstad hos folk frå St. Petersburg og mange av dei har ein datsja i nærleiken. 

## Galleri

Fil:Kexholm.jpg|Inne i festninga
Fil:Prio church.jpg|Orthodoks kyrkje
Fil:Prio kircha.jpg|Tidlegare luthersk kyrkje


## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Priozersk|Priozersk]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Björkö

**Björkö** er ein tettstad og ei øy i Öckerö kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;409 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Björkö|Björkö]]» frå ,  den 30. juni 2012.*
Sertolovo

**Sertolovo** (russisk Се́ртолово, finsk *Sierattala*) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 70&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 20&nbsp;km nord for Sankt Petersburg. 

Byen vart grunnlagd i 1936 på staden til ein tidlegare busetnad av ingriske finnar, som innbyggjarane hadde vorte deportert frå. Status som urbanliknande busetnad vart gjeve i 1977 og bystatus i 1999.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sertolovo|Sertolovo]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Siasstroj

**Siasstroj** (russisk Сясьстрой) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved munningen av elva Sias, rundt fire km frå sørbreidda av Ladoga og 140&nbsp;km aust for Sankt Petersburg. 

Før 1926 fanst det ein liten landsby kalla *Nosok* (russisk: Носок) på staden. Ein urbanliknande busetnad vart grunnlagd i 1926, då bygginga av ein tremasse- og papirfabrikk starta. Han fekk bystatus i 1992.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Siasstroj|Siasstroj]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Jarnfrid

**Jarnfrid** er eit kvinnenamn av norsk eller islandsk opphav. Namnet er truleg nylaga av forleddet *[[jarn]]-* og etterleddet *-[[frid]]*, som tyder 'vakker'. 

## Bruken av namnet i Noreg
Namnet er ikkje registrert i folketeljingane frå til 1801-1900.
* I 2008 er det 13 kvinner som har *Jarnfrid* til første fornamn.

## Kjende namneberarar
* Jarnfrid Kjøk, norsk kulturhistorikar 

## Sjå òg:

## Kjelder
* Folketeljingar i Digitalarkivet
* Olav Veka 1991: *Namneboka*, Det Norske Samlaget ISBN 82-521-3604-4
Italiske språk

**Italiske språk** var dei språka som vart talt i Italia i oldtida, det er ein underfamilie av dei indoeuropeiske språka. Den italiske språkgruppa omfattar ein del utdøydde språk på den italienske halvøya, blant anna latin, umbrisk og oskisk. Dei romanske språka, til dømes italiensk, spansk og rumensk, er avleidde frå latin og er dermed også italiske språk.

## Bakgrunnsstoff
*Italiske språk i Store norske leksikon
Slantsy

**Slantsy** (russisk Сла́нцы) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg langs elva Pljussa, nær grensa til Estland, 192&nbsp;km vest for Sankt Petersburg. Byen vart offisielt grunnlagd i 1934 og han fekk bystatus i 1949.

Namnet på byen er det russiske ordet for oljeskifer. Byen vart bygd opp på grunnlag av skifergruvene, noko som òg kjem til syne i våpenskjoldet til byen og det resulterande drivstoffet vart mellom anna nytta til å lyse opp gatene i St.&nbsp;Petersburg på 1800-talet. Gruvene er no stort sett stengde, på grunn av minkande lokal etterspurnad og usemje om kontraktar med Estland. Dette har medført særs høg lokal arbeidsløyse. I tillegg representerer dei nedlagde gruvene ein alvorleg økologisk trugsel mot vassforsyningane i området. 

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Slantsy|Slantsy]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Svetogorsk

**Svetogorsk** (russisk Светого́рск, finsk *Enso*) er ein industriby i Leningrad oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på Det karelske neset, ved elva Vuoksa, ein kilometer frå den russisk&ndash;finske grensa og fem kilometer frå den finske byen Imatra. 

Byen vart grunnlagd i 1887 som *Enso*. Under den andre verdskrigen vart den opphavlege karelske folkesetnaden evakuert til Finland og sovjetiske borgarar flytta til byen etter krigen (hovudsakleg frå Ukraina, Kviterussland og Russland) og i 1948 vart byen omdøypt til Svetogorsk.

## Industri
Før vinterkrigen var byen heimstad for store fabrikkar som høyrte til det finske tremasse- og papirkonsernet Enso-Gutzeit Oy (no Stora Enso). I fredsavtalen vart den nye finsk-sovjetiske grensa bevisst trekt for å etterlate fabrikkomplekset på sovjetisk side. Den største verksemda i byen er framleis tremasse- og papirindustri.

OAO *Svetogorsk*, ein av dei største papirfabrikkane i Russland, er den største arbeidsgjevaren i byen. Med eit fabrikkområde på to kvadratkilometer produserer OAO *Svetogorsk* tremasse, papir og kartong. Sidan desember 1998 har OAO *Svetogorsk* hatt International Paper som majoritetseigar. Ved utgangen av 2001 arbeidde 3&nbsp;000 menneske på fabrikken.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Svetogorsk|Svetogorsk]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Tosno

**Tosno** (russisk То́сно) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 35&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg langs elva Tosna, 53 km søraust for Sankt Petersburg. 

Både motorvegen M10, som knyt saman Moskva og St. Petersburg og jernbanen Moskva-Sankt Petersburg går gjennom byen.

## Historie
Landsbyen Tosno vart først nemnt i russiske kjelder i 1500. Utviklinga til byen på 1700- og 1800-talet skuldast hovudsakleg plasseringa ved vegen mellom dei to russiske hovudstadane. Han vart stort sett øydelagd under den andre verdskrigen og seinare bygd opp att. Han fekk bystatus i 1963.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tosno|Tosno]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Volosovo

**Volosovo** (russisk Во́лосово) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 11&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved jernbanen mellom Sankt Petersburg og Tallinn i Estland, 85&nbsp;km sørvest for St.&nbsp;Petersburg. 

Volosovo vart grunnlagd i 1870 og fekk bystatus i 1999.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Volkhov

**Volkhov** (russisk Волхов) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg 122 kilometer aust for St. Petersburg.

Volkhov ligg ved elva Volkhov, som var ei viktig ferdselsåre for skandinaviske vikingar på veg til Novgorod og Bysants. Her vart slagordet til Lenin om at «kommunisme er sovjetmakt og elektrifisering» delvis realisert ved bygging av det første vasskraftverket i Sovjetunionen, som opna 19. desember 1926 og eit aluminiumsverk som stod ferdig i 1932.

Elva Volkhov har utspring i innsjøen Ilmen og er 224&nbsp;km lang, med utløp i den største innsjøen i Europa, Ladoga, 25&nbsp;km nord for Volkhov.

10&nbsp;km nord for Volkhov ligg Staraja Ladoga, som var den første hovudstaden i det russiske riket, grunnlagd om lag 753.

Volkhov har inngått venskapssamarbeid med Vefsn kommune i Nordland.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Volkhov|Volkhov]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Vsevolozjsk

**Vsevolozjsk** (russisk Все́воложск) er ein by i Leningrad oblast i Russland med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på Det karelske neset, 24&nbsp;km aust for Sankt Petersburg. 

Namnet på byen kjem frå industrimannen Vsevolozjskij. Vsevolozjsk fekk bystatus i 1963. Ford har ein bilmonteringsfabrikk i byen og dekkfabrikken Nokian Tyres.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Vysotsk

**Vysotsk** er ein by og hamn i Leningrad oblast i Russland med om lag 1&nbsp;200 innbyggjarar. Han ligg på Det karelske neset, på austsida av Viborgbukta, 12&nbsp;km sørvest for Viborg og 159&nbsp;km nordvest for Sankt Petersburg. Han er heimstad for ein base til den russiske Austersjøflåten. Han fekk bystatus i 1940 og er framleis ein av dei minste byane i landet.

## Historie
Festninga Trångsund vart bygd etter ordre frå Peter den store på byrjinga av 1700-talet, etter at Russland hadde erobra området frå Sverige under den store nordiske krigen. I 1812 vart Trongzund av Aleksander I av Russland inkludert i det nyoppretta Storhertugdømet Finland.

Mellom 1918 og 1940 var byen ein del av det sjølvstendige Finland under namnet *Uuras*. Som følgje av vinterkrigen i 1940 og freden i Moskva vart han annektert av Sovjetunionen og vart ein del av Karelsk-finske SSR. I 1941 vart Uuras gjenerobra av finske troppar og igjen ein del av Finland i framhaldskrigen. I juni 1944 fall byen igjen til den raude armeen og vart avstått til Sovjetunionen av Finland som følgje av Moskvafreden og Paristraktatane. I juli 1948 vart byen omdøypt til Vysotsk, til ære for den sovjetiske maskingeværskyttaren Kuzma Demidovitsj Vysotskij, som vart drepen i området 4. mars 1940, i dei siste dagane av vinterkrigen.

Vysotsk er ein av fødestadane til radioen, sidan det var der Aleksander Stepanovitsj Popov gjennomførte sine banebrytande eksperiment i 1897 og 1902.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kirsanov

**Kirsanov** (russisk Кирса́нов) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vorona, rundt 90&nbsp;km aust for Tambov. 

Kirsanov vart grunnlagd på første halvdel av 1600-talet som busetnaden *Kirsanovo* (russisk: Кирса́ново), kalla opp etter Kirsan Zubakin, den første nybyggjaren i området. Busetnaden fekk bystatus i 1779. I 1875 vart jernbanen mellom Tambov og Saratov bygd gjennom Kirsanov. Kirsanov flybase ligg fire kilometer nordvest for byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kotovsk i Russland

**Kotovsk** (russisk Котовск) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 27&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tsna, rundt 15&nbsp;km sør for Tambov. 

Kotovsk har opphav før 1940 som ein busetnad for arbeidarar som bygde ein krutfabrukk i nærleiken. I starten var han ein del av Tambov kalla *Porokhovoj Zavod* (russisk: Порохово́й Заво́д, tyder *Kruttfabrikk*). Bydelen vart etter kvart omgjort til ein eigen by kalla *Krasnyj Bojevik* (russisk: Кра́сный Боеви́к, tyder *Raud krigar*). I 1940 fekk staden bystatus og samstundes nytt namn, Kotovsk, etter Grigorij Kotovskij (1881&ndash;1925), som hadde slått ned eit antisovjetisk bondeopprør i Tambov i 1921.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Morsjansk

**Morsjansk** (russisk Морша́нск) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Tsna, rundt 90&nbsp;km nord for Tambov. 

Morsjansk vart grunnlagd i 1623 som landsbyen *Morsja* (russisk: Морша). I 1779 fekk han byrettar med namnet Morsjansk.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Rasskazovo

**Rasskazovo** (russisk Расска́зово) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Lesnoj Tambov, ei sideelv til Tsna, rundt 30&nbsp;km aust for Tambov. 

Busetnaden Rasskazovo vart grunnlagd i 1698. Han vart kalla opp etter Stepan Rasskazov, som var fødd i Morsjansk og som var den første nybyggjaren i området. Frå 1700- til tidleg på 1900-talet var Rasskazovo kjend for husfliden sin, som strikking, garving og produksjon av vokslys og såpe. I 1753 vart det bygd ein tekstilfabrikk og seinare eit fargeri. Rasskazovo fekk bystatus i 1926.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rasskazovo|Rasskazovo]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Uvarovo i Tambov oblast

**Uvarovo** (russisk Ува́рово) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 25&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Vorona, rundt 100&nbsp;km søraust for Tambov. 

Uvarovo vart grunnlagd i 1699 som ein kosakkbusetnad. I 1770 vart det bygt ein postveg gjennom Uvarovo, som knytte Borisoglebsk og Kirsanov saman. På andre halvdel av 1800-talet og tidleg på 1900-talet var Uvarovo eit velkjent handelssenter. I 1966 fekk han bystatus.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Det karelske neset

**Det karelske neset** (russisk Карельский перешеек, *Karelskij peresjejek*, finsk *Karjalankannas*, Finsk språkråd har nyleg tilrådd forma *Karjalankannas*), er eidet mellom innsjøen Ladoga og Finskebukta. Den viktigaste byen her er Viborg som ligg djupt inni den godt verna Viborgbukta i Finskebukta, nord for sjølve neset. Området ligg i dag i Russland. Sør for Det karelske neset ligg Sankt Petersburg.

Før den andre verdskrigen var Viborg og ein stor del av eidet ein del av Finland, som vart tvinga til å avstå det til Sovjetunionen i fredsforhandlingane etter vinterkrigen og framhaldskrigen. Ein stor del av det finske folket der vart då evakuert til Finland og Sverige.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det karelske nes|Det karelske nes]]» frå , den 1. februar 2009.*
Zjerdevka

**Zjerdevka** (russisk Жердевка) er ein by i Tambov oblast i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Savala, ei sideelv til Khopjor, rundt 100&nbsp;km sør for Tambov. 

Zjerdevka vart grunnlagd i 1954, ved at tre mindre busetnader vart slått saman. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Francesco Maria Veracini

**Francesco Maria Veracini** () var ein italiensk fiolinist og komponist under barokken.

Veracini var fødd i Firenze som son av ein apotekar. Han fekk opplæring i musikk av onkelen Antonio Veracini, som spelte fiolin og komponerte, og dei heldt ofte konsertar saman.

Han reiste til London i 1714 og spelte i Queen's Theatre. Seinare drog han til Düsseldorf og Venezia, der han i 1716 skreiv eit sett sonater for fiolin og blokkfløyte tileigna prins Friedrich August, som var i byen for tilsetja musikarar. Veracini fekk ei stilling ved hoffet til prinsen sin far, August den sterke. Han blei verande i Dresden i fleire år, der han skreiv eit nytt sett fiolinsonater til prinsen.

Francesco Maria Veracini drog tilbake til Firenze i 1723, der han skreiv eit oratorium. I 1733 reiste han til London igjen, der han opptredde og skreiv fire operaer: *Adriano in Siria*, *La Clemenza di Tito*, *Partenio* og *Roselinda*. Denne siste operaen hans var skriven etter Shakespeare-stykket *As You Like It*, eit uvanleg utgangspunkt for ein opera på denne tida.

Etter dette reiste Veracini tilbake til Firenze, der han blei kapellmeister for kyrkjene San Pancrazio og San Gaetano. Han dreiv no mest med kyrkjemusikk, og dirigerte som oftast, sjølv om han stundom framleis opptredde med fiolin. I 1768 døydde Veracini i fødebyen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Francesco Maria Veracini|Francesco Maria Veracini]]» frå , den 1. februar 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Burney, Charles. 1789. *A General History of Music, from the Earliest Ages to the Present Period. To Which Is Prefixed, a Dissertation on the Music of the Ancients. * Second edition. 4 vols. London: Printed for the author and sold by T. Becket , J. Robson, and G. Robinson.
*** David Charlton, "Francesco Maria Veracini' 1996
*** Hill, John Walter. 1979. *The Life and Works of Francesco Maria Veracini*. Studies in Musicology 3. Ann Arbor, Mich.: UMI Research Press.
*** Hill, John Walter. 2001. "Veracini, Francesco Maria." *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, red. S. Sadie og J. Tyrrell. London: Macmillan.
*** Newman, William S. 1972. *The Sonata in the Baroque Era*. 3d edition. New York: W. W. Norton & Co., Inc.
*** Torchi, Luigi. 1901. *La musica istrumentale in Italia nei secoli XVI, XVII e XVIII, con 272 esempi musicali nel testo*. Torino: Fratelli Bocca. Facsimile reprint, Bologna: Forni Editore, 1969.
Zelenogorsk i St. Petersburg

**Zelenogorsk** (russisk Зеленого́рск, finsk *Terijoki* ) er ein by i Kurortnyj-distriktet i Sankt Petersburg i Russland med om lag 15&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved Finskebukta, rundt 50&nbsp;km nordvest for sentrum av St.&nbsp;Petersburg.

## Historie

Staden Terijoki (opphavleg *Tervajoki*) høyrte i starten inn under busetnaden *Kivinebb*, som første gong er nemnt i historiske kjelder i 1445. Fiskarlandsbyen Terijoki har vore kjend sidan 1700-talet.

Etter den store nordiske krigen hamna byen i 1721, saman med Ingermanland, for første gong under Russland. Som ein del av Storhertugdømet Finland låg han under russisk styre heilt fram til slutten av tsarriket. Byen var i denne tida kjend som eit sjøbad og feriestad for dei meir velståande petersburgarane, særskild etter opninga av jernbanen til Viborg. Det er estimert at folkesetnaden i byen på nokre få tusne auka til over 50&nbsp;000 om sommaren.

Etter at Lenin i 1917 erklærte Finland som suveren stat, var byen den sørlegaste i den unge republikken. I den finsk-sovjetiske vinterkrigen i 1939/40 vart Terijoki erobra av den raude armeen og byen vart sete for ein stalinistisk finsk marionett-regjering under Otto Ville Kuusinen. I 1944 vart byen endeleg lagt under Sovjetunionen. Etter den andre verdskrigen vart den opphavlege finske folkesetnaden i Terijoki evakuert og erstatta av russarar og andre folk frå Sovjetunionen.

I 1946 fekk Terijoki bystatus og i 1948 vart namnet endra til Zelenogorsk.

## Økonomi og næringsliv
Zelenogorsk er i dag ein av dei største helse/rekreasjonsstadane i Sankt Petersburg-regionen. Byen og området rundt har mange kurbad, rekreasjonssenter og sommerleirar for barn. Byen har ingen viktige industriar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Imbolc

**Imbolc** eller **imbolg** er ei gammal keltisk høgtid som ligg midt mellom vintersolkverv og vårjamdøgn, det vil seia i byrjinga av februar (typisk 2. februar på den nordlege halvkula, 1. august på den sørlege) eller ved dei første vårteikna. Høgtida blir også feira av mange nyheidne grupper.

Høgtida var opphavleg tileigna gudinna Brigid, men blei etter innføringa av kristendommen knytt til den kristne heilage Brigid av Irland. Dagen er også kjend som *Là Fhèill Brìghde* i Skottland, *Lá Fhéile Bríde* i Irland, og *Gŵyl Fair* i Wales.

Innan den nyheidne retninga wicca er imbolc ei av dei fire hovudhøgtidene på årshjulet, saman med beltane, lughnasadh og samhain.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Imbolc|Imbolc]]» frå , den 1. februar 2009.*
Kolpino

**Kolpino** (russisk Ко́лпино) er ein by i Kolpinskij-distriktet i Sankt Petersburg i Russland med om lag 145&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Izjora, ei sideelv til Neva, rundt 25&nbsp;km søraust for sentrum av St.&nbsp;Petersburg. 

Kolpino vart grunnlagd tidleg på 1700-talet. Han fekk bystatus i 1912. Kolpino var eit av dei viktigaste jernverka til den russiske krona og eit jernstøyperi som høyrte til den russiske marinen låg òg i byen

Eit heilag bilete av St.&nbsp;Nikolas i Treeiningskyrkja vert vitja av mange pilegrimar den 22. mai kvart år.

Næringslivet består for det meste av mekanisk industri og den største verksemda i byen er Izjorsky Zavod.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kolpino|Kolpino]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Krasnoje Selo

**Krasnoje Selo** (russisk Кра́сное Село́, tyder 'vakker landsby') er ein by i Sankt Petersburg i Russland med om lag 60&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 25&nbsp;km sørvest for sentrum av St.&nbsp;Petersburg. 

Krasnoje Selo vart grunnlagd tidleg på 1700-talet som ein landsby sør for St.&nbsp;Petersburg. I 1764 hadde landsbyen ein papirfabrikk, som låg ved vegen til St.&nbsp;Petersburg. På 1800-talet utvikla Krasnoje Selo seg til å verte ein rekreasjonsforstad til hovudstaden, med mange datsjaer og villaer, mellom anna tsarene sine sommarresidensar. I 1884 testa den kjende flykonstruktøren Aleksander Mozjajskij sitt tidlege monoplan der og oppnådde eit motorassistert take off eller «hopp» på 60 – 100&nbsp;meter.

Krasnoje Selo fekk bystatus i 1925 og vart i 1973 lagt inn under byen Leningrad sitt styre.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Krasnoje Selo|Krasnoje Selo]]» frå , den 1. februar 2009.* 
* History of Krasnoje Selo

## Bakgrunnsstoff

*
Pavlovsk

**Pavlovsk** (russisk Па́вловск) er ein by underlagt den føderale byen Sankt Petersburg i Russland med om lag 18&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 30&nbsp;km sør for sentrum av St.&nbsp;Petersburg og like sør for Tsarskoje Selo.

Byen vart bygd opp rundt Pavlovsk-palasset, ein av dei mest storslagne bustadane til den russiske tsarfamilien. Han er ein del av verdsarvlista *Sankt Petersburg og den tilhøyrande minnesmerka*.

## Pavel I-palasset
Historia til byen starta i 1777 då Katarina II gav eit landområde på rundt 362 desjatina langs Slavjankaelva til sonen Pavel i samband med at det første barnet hans vart fødd. Byen er kalla opp etter han. 

I 1780 fekk den fasjonable skotske arkitekten Charles Cameron ansvaret for byggeverksemda i Pavlovsk. Hans nyklassisistiske design for det store palasset vart godkjent av Pavel to år seinare. Rundt palasset vart det bygd ein enorm engelsk park, med mange tempel, kolonnadar, bruer og statuar.

Då Pavel overtok trona som Pavel I i 1796 var busetnaden ved palasset stor nok til å få byrettar. Etter Pavel døydde vart palasset residens for enkja hans, Maria Feodorovna. Det hamna så deretter under Konstantinovitsj-greina av Romanov-dynastiet.

## Seinare historie
Før revolusjonen var Pavlovsk favoritt-sommarstaden for velståande innbyggjarar i den russiske hovudstaden. Livet blant hos *datsjnikiane* i Pavlovsk vart skildra av Dostojevskij i romanen hans *[[Idioten av Dostojevskij|Idioten]]*. 

Den første jernbaneen i Russland opna mellom St. Petersburg og Pavlovsk 10. oktober 1837. Jernbanestasjonen vart nytta som ein slags konserthall, der kjendisar som mellom anna Johann Strauss d.y., Franz Liszt og Robert Schumann spelte. Mange av Strauss sine beste verk vart til rundt tida han heldt konsertar der. Den imponerande *Vauxhall-paviljongen* vart òg nytta for å trekke kundar til jernbanen. Den kjende paviljongen førte etter kvart til at ordet «Vokzal» vart ein del av det russiske språket i tydinga «stor jernbanestasjonsbygning».

Pavlovsk-palasset er truleg den best bevarte av dei russiske tsarbustadane utanfor hovudstaden. Det overdådige nyklassisistiske interiøret i palasset vart omhyggeleg restaurert etter den store brannen i 1803. Skadane som vart påført palasset under den tyske okkupasjonen i 1941&ndash;1943 var store, men ikkje så øydeleggjande som tilfellet var med Peterhof og Tsarskoje Selo.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Peterhof

**Peterhof** (russisk Петерго́ф &ndash; *Petergof* -  *Peterhof*, tysk for «Peterhoffet») er ein by i Petrodvortsovyj-distriktet i den føderale byen Sankt Petersburg i Russland med om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved sørkysten av Finskebukta, rundt 30&nbsp;km vest for sentrum av St.&nbsp;Petersburg.

Byen har namnet etter palasskomplekset Peterhof, som byen er bygd opp rundt. Peterhof-palasset består av fleire palass og eit omfattande park- og hageområde. Det vart bygde etter ordre frå Peter den store og vert stundom kalla «Russland sitt svar på Versailles». Palasskomplekset inngår i verdsarvstaden St.&nbsp;Petersburg.

Byen er òg heimby for det eine av Statsuniversitetet i Sankt Petersburg sine to campus.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Kronsjtadt

**Kronsjtadt** (tysk *Kronstadt*, tyder 'kroneby', russisk Кронштадт) er ein by i Russland på ei øy i Finskebukta (knytt til fastlandet med ei vegdemning) i nærleiken av St. Petersburg. Byen har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Peter den store grunnla byen i 1704 som flåtestøttepunkt ved Austersjøen. Byen vart kjend under to matrosopprør i 1905–1906 på grunn av tilhøva i krigsflåten til tsaren og i 1921 mot det bolsjevikiske regimet.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kronsjtadt|Kronsjtadt]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Sestroretsk

**Sestroretsk** (russisk Сестроре́цк, finsk *Siestarjoki*, svensk *Systerbäck*) er ein by i Kurortnyj-distriktet i den føderale byen Sankt Petersburg i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved munningen til elva Sestra i Finskebukta, rundt 25&nbsp;km nordvest for sentrum av St.&nbsp;Petersburg.

Sestroretsk vart grunnlagd av Peter den store i 1714 i samband med bygginga av ein ammunisjonsfabrikk (dagens *Sestroretsk Verktøyfabrikk*). Byen er òg kjend som ein kur- og badestad.

I 1812 vart byen innlemma i Storhertugdømet Finland. I 1864 vart byen overdratt til Russland i bytte mot eit løfte om kompensasjon, etter sigande i form av tilgang til ei isfri hamn ved Barentshavet ved Petsamo.

I 1875 eksperimenterte Fjodor Pirotskij med elektrisk drivne jernbanevogner på Sestroretsk-banen. Elektrisiteten vart overført over ei avstand på rundt ein kilometer. Sjølv om eksperimentet ikkje varte, så var dette første bruk av elektrisitet til drift av jernbaner i verda.

Den nordvestlege delen av byen var ein del av Finland, under namnet «Rajakoki», frå 1917–1940 og 1941–1944.

## Kjende personer frå Sestroretsk
* Leonid Andrejev – forfattar
* Mikhail Zosjtsjenko – forfattar
* Kornei Tsjukovskij – diktar

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sestroretsk|Sestroretsk]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Zelenograd

**Zelenograd** (russisk Зеленогра́д, «Grøn by») er ein by i Russland, som òg dannar ein av dei administrative okrugane i Moskva. Han ligg 37&nbsp;km frå sentrum av den russiske hovudstaden og har om lag 270&nbsp;000 innbyggjarar.

Zelenograd vart grunnlagd i 1958 som eit svar til amerikanske Silicon Valley og han var offisielt ein lukka by fram til 1991. Han var eit av dei mest kraftfulle sentera for elektronikk-, mikroelektronikk- og dataindustri i Sovjetunionen og han spelar framleis ei tilsvarande rolle i dagens Russland.

I Zelenograd ligg det tekniske universitetet *Moskvas institutt for elektronikk-teknologi* (MIET). Elektronikkonsernet Sitronics vart grunnlagd i Zelenograd i 1997 og har i dag store verksemder i byen. Hovudkvarter til konsernet vart derimot flytta til Moskva i 2005.

Zelenograd vart bygd *de novo* i eit tidlegare aude skogsområde og arkitekturen og byplanen følgjer ein generell arkitektonisk plan (hovudarkitekt Igor Pokrovskij).

## Galleri

Fil:Zelenograd - MIET.jpg|Moskvas institutt for elektronikk-teknologi (MIET)
Fil:Zelenograd - Victory Park Fountains.jpg|Seiersparken
Fil:Zelenograd - 16th microdistrict.jpg|Krjukovo-distriktet i Zelenograd


## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zelenograd|Zelenograd]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Zadonsk

**Zadonsk** (russisk Задонск) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Don (som han er kalla opp etter), rundt 50&nbsp;km sørvest for Lipetsk. 

Byen vart grunnlagd i 1615 som ein busetnad ved Zadonsky (tyder «over Don») klosteret, som vart grunnlagd i 1610 av munkar frå Sretenskijklosteret i Moskva. Han fekk byrettar i 1783.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Zadonsk|Zadonsk]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Lomonosov i Russland

**Lomonosov** (russisk Ломоно́сов) er ein by i den føderale byen Sankt Petersburg i Russland med om lag 40&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved sørkysten av Finskebukta, rundt 30&nbsp;km vest for sentrum av St.&nbsp;Petersburg. 

Byen heitte *Oranienbaum* (russisk: Ораниенба́ум) til 1948. I byen ligg eit 1700-tals park- og palass-kompleks (Oranienbaum). Palasset er det einaste av dei kjende palassa rundt St. Petersburg som ikkje vart teken av tyskarane under den andre verdskrigen.

Det opphavlege namnet på byen er *Oranienbaum*, som tyder «appelsintre» på tysk (på dagens tysk er ordet *Orangenbaum*). Namnet gjaldt først palasskomplekset, som hadde drivhus for eksotiske planter. Det noverande namnet er for å ære vitskapsmannen, diktaren og glasblåsaren Mikhail Lomonosov. I 1754 grunnla Lomonosov ein fabrikk for farga glas ved Oranienbaum, i landsbyen Ust-Ruditsa.

Det store palasset med den nedre parken er eit utsøkt døme på eit kunstnerisk kompleks frå første fjerdedel av 1700-talet. Det vart bygd i perioden 1710–1725 vis-a-vis Kronstadt, nær keisarresidensen Peterhof.

## Kjende personar frå Lomonosov
* Igor Stravinskij – komponist

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lomonosov (by)|Lomonosov (by)]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Pusjkin

**Pusjkin** (russisk Пушкин) er ein by sør for St. Petersburg med 110&nbsp;000 innbyggjarar. Han har to viktige attraksjonar, Pusjkin-museet og den tidlegare sommarresidens til tsarane, Katarinapalasset. Fjodor Tjuttsjev døydde her sommaren 1873.

I 1773 vart Tsarskoje Selo-traktaten inngått her. Traktaten avstod Romanov-familien sine eigedomar i Holstein til Danmark.

Sidan 1998 har Pusjkin vore adminstrativt underlagt St. Petersburg.

## Merknader

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pusjkin|Pusjkin]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Litteratur
* Peter Bruhn: *Das Bernsteinzimmer in Zarskoje Selo bei Sankt Petersburg* Berlin 2004. ISBN 3-86155-109-8

## Bakgrunnsstoff

*
Dankov

**Dankov** (russisk Данков) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Don, rundt 80&nbsp;km nordvest for Lipetsk. 

Fortet Donkov vart grunnlagd av fyrstane av Rjazan på slutten av 1300-talet og tok namnet sitt frå elva Don. Byen låg på venstre breidda av elva Don, rundt 34&nbsp;km frå dagens by, til 1568, då han vart øydelagd av krimtatarane. Han vart så gjenoppbygd på ein betre stad, men vart flytta ein gong til i 1618. På 1700-talet endra stavinga av bynamnet seg frå Donkov til Dankov. Han fekk byrettar av Katarina den store, men vart degradert til landleg busetnad mellom 1796 og 1804 og igjen mellom 1924 og 1959.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Magnus Glendrange

**Magnus Glendrange** () er ein tidlegare norsk høgdehoppar. Han representerte Kvinesdal IL.

Hans personlege rekord var 2,07 meter, noko som plasserer han på ein delt 55. plass på statistikken gjennom alle tider. Rekorden blei sett 12. august 2001 på Nadderud stadion.

## Medaljar i norske meisterskap
* Bronse i 2004

## Referansar
* Medaljevinnarar i norske seniormesterskap - høgde (Friidrett.no)
* Statistikk, høgde menn gjennom alle tider (Friidrett.no)
Tsjaplygin i Lipetsk oblast

**Tsjaplygin** (russisk Чаплы́гин) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 12&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 70&nbsp;km nord for Lipetsk. 

Busetnaden *Ust Stanovykh Rjas* (russisk: Усть Становых Ряс) vart grunnlagd på området til dagens Tsjaplygin på første halvdel av 1600-talet. Han voks seinare til landsbyen (selo) *Slobodskoje* (russisk: Слободское). I 1695 bygde Peter den store eit lite palass i tre i nærleiken og i 1702 ei lita festning kalla *Oranijenburg* (russisk: Ораниенбург). Namnet, som opphavleg var ein tillemping av det tyske «Oranienburg» vart seinare redusert til «Raninburg» og så til «Ranenburg» (russisk: Раненбург).

I 1702 vart både festninga og landsbyen Slobodskoje overdrege til Aleksander Mensjikov, som bygde eit lite kloster her i 1712.

Han fekk bystatus Ranenburg i 1778. I 1948 vart namnet endra til Tsjaplygin etter den russiske fysikeren Sergej Tsjaplygin, som vart fødd her i 1869.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tsjaplygin i Lipetsk oblast|Tsjaplygin i Lipetsk oblast]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Usman

**Usman** (russisk Усмань) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Usman, rundt 70&nbsp;km sør for Lipetsk. 

Han vart grunnlagd i 1645 og fekk namnet sitt etter elva Usman. I 1652 vart han plyndra av tatarar. Han fekk byrettar i 1779.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Usman|Usman]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Hn/Ludvig Jerdal

**Ludvig Jerdal** (april 1908–4. november 2003)  var ein norsk bladmann, rìtstjore og målmann. Jerdal var fødd i Kvinesdal, men lìvde storparten av livet i Bjørgvin. 

Jerdal var i 33 år bladmann i Dagen. Fyrr andre verdskrigen var han bladmann i *[[Gula Tidend]]*, og han var eitt år rìtstjore i *[[Norsk Tidend]]*. 

Jerdal var mest kjend fyr å vera ein strid talsmann fyr konservativ nynorsk. 

Jerdal hadde ei rad organisasjonsverv, m.a. som leidar i 9 år fyr Bondeungdomslaget i Bergen, 9 år i Landslaget for spelemenn (1952–1961), 15 år i Vestlandske Mållag, 26 år i Norsk Bladmannalag og 40 år i Vestmannalaget. Jerdal var heiderslagsmedlem i Landslaget for spelemenn og frå Island fekk han Falkeordenen, «Hin Íslenska Fálkaorða».

Jerdal var med i motstandsarbeid under andre verdskrigen, og sat tri og eit halvt år i tyskt tukthus, etter at Kristian Stein-organisasjonen vart lagd i dagen i oktober 1941.
Dno

**Dno** (russisk Дно) er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 8&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg 113&nbsp;km aust for Pskov, der to jernbaner kryssar kvarandre: Pskov&ndash;Bologoje og St. Petersburg&ndash;Kiev.

Dno vart grunnlagd som eit jernbanesenter i 1897 og fekk bystatus i 1925. Byen er framleis i stor grad økonomisk avhengig av jernbane-relaterte aktivitetar.

Under den kalde krigen var han vertsby for den no nedlagde Dno flybase.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dno (by)|Dno (by)]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Gdov

**Gdov** (russisk Гдов) er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 3&nbsp;500 innbyggjarar. Han ligg ved elva Gdovka, berre to kilometer før utløpet i innsjøen Peipus. 

## Historie
Gdov vart grunnlagd på 1300-talet, som ein utpost for å verne byen Pskov. I 1431–1434 bygde Pskov ei festning der og restane av ho er framleis synleg i dag. Byen vart angripe ved fleire høve av svenskar og polakkar (som under den nordiske tjuefemårskrigen og ingermanlandskrigen), men vart omsider returnert til Russland i 1617. 

I 1780 fekk Gdov formelt status som by. I mai 1919 vart Gdov erobra av «dei kvite» under general Rodzianko, saman med Pskov og Jamburg.

Under den tyske tilbaketrekkinga i 1944 øydela Wehrmacht med overlegg mange av kyrkene i Gdov, som var rekna som dei vakraste døma på pskovsk mellomalderarkitektur. Dei historiske monumenta i byen er delvis vorte restaurert i tida etter den andre verdskrigen.

Under den kalde krigen låg ein aktiv flybase, Smuravjevo, nordaust for byen.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gdov|Gdov]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Lebedjan

**Lebedjan** (russisk Лебедя́нь) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 20&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Don, rundt 60&nbsp;km nordvest for Lipetsk. 

Lebedjan vart grunnlagd tidleg på 1600-talet som ein grenseutpost for å verne det sørlege Russland frå åtak frå krimtatarar. Treeiningsklosteret vart grunnlagd der i 1621 og fleire kyrkjer vart bygd innan slutten av hundreåret, men alle er no i ruinar. 

Lebedjan fekk byrettar i 1779 og utvikla seg på 1800-talet som eit senter for hesteveddeløp og hesteavl. Innbyggjarane hevdar at den første banen for hesteløp i Russland opna der i 1826.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lebedjan|Lebedjan]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Grjazi

**Grjazi** (russisk Гря́зи) er ein by i Lipetsk oblast i Russland med om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Matyra, ei sideelv til Voronezj, rundt 25&nbsp;km søraust for Lipetsk. 

Han vart grunnlagd på andre halvdel av 1800-talet som ein busetnad ved jernbanestasjonen Grjazi, som vart opna i 1868. Grjazi fekk bystatus i 1938.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grjazi|Grjazi]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Nevel

**Nevel** (russisk Невель) er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 14&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 242&nbsp;km søraust for Pskov.

Nevel vart først nemnd i testamentet til Ivan den grufulle av byar som hadde vorte grunnlagd under styret hans. Ein reknar med at Nevel vart grunnlagd ein gong før 1580. Byen vart avstått til Det polsk-litauiske samveldet på slutten av Livlandskrigen og vart ikkje returnert til Russland før i 1772. Nevel fekk bystatus same år.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nevel|Nevel]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ludvig Jerdal

**Ludvig Jerdal** () var ein norsk journalist, redaktør og målmann. Jerdal var fødd i Kvinesdal, men levde mesteparten av livet i Bergen. 

Jerdal var i 33 år journalist i *[[Dagen]]*. Før andre verdskrigen var han journalist i *[[Gula Tidend]]*, og han var eitt år redaktør i *[[Norsk Tidend]]*. 

Jerdal var mest kjend for å vere ein strid talsmann for konservativ nynorsk. 

Jerdal hadde ei rad organisasjonsverv, bl.a. som leiar i 9 år for Bondeungdomslaget i Bergen, 9 år i Landslaget for spelemenn (1952–1961), 15 år i Vestlandske Mållag, 26 år i Norsk Bladmannalag og 40 år i Vestmannalaget. Jerdal var heiderslagsmedlem i Landslaget for spelemenn og frå Island fekk han Falkeordenen, «Hin Íslenska Fálkaorða». Dessutan vart han tildelt Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts fond i 1981.

Jerdal var med i motstandsarbeid under andre verdskrigen, og sat tre og eit halvt år i tysk tukthus, etter at Kristian Stein-organisasjonen vart avslørt i oktober 1941.

## Referansar
Novorzjev

**Novorzjev** (russisk Новорже́в, tyder «Nye Rzjev») er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 3&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg rundt 144&nbsp;km søraust for Pskov, ved elva Sorot.

Novorzjev fekk bystatus under lokalstyrereforma til Katarina den store i 1777.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Novosokolniki

**Novosokolniki** (russisk Новосоко́льники) er ein by i Pskov oblast i Russland med om lag 7&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg ved elva Malyj Udraj, rundt 290&nbsp;km søraust for Pskov. To jernbanespor går gjennom byen: St. Petersburg&ndash;Kiev og Moskva&ndash;Riga. 

Busetnaden Novosokolniki vart grunnlagd i 1901 i samband med bygginga av ein jernbane og han fekk bystatus i 1925.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
South Waikato District

**South Waikato District** ligg mellom byane Hamilton i nord, Rotorua i aust, Taupo i sør, og Ruhepehu District mot vest på Nordøya på New Zealand. Distriktet ligg i regionen Waikato.

Ngāti Raukawa er den største iwien i området. Det er 32 maraear i distriktet, mellom desse Papa te Aroha marae, Aotearoa marae, Pikitu marae (Nga-Huri), Pōhara marae (Ngati Koriki), Ngatira marae (Ngati Ahuru) og Tarukenga marae (Ngati Te-Ngakau).

I distriktet ligg byane Tokoroa, Putaruru, Tirau og Arapuni. Setet til distriktsstyret, **South Waikato District Council**, er Tokoroa.

Ved folketeljinga i 2006 var folketalet i distriktet 22 641, av desse budde 65% i Tokoroa. Av innbyggjarane i distriktet rekna 6 711 seg som maoriar. Putaruru hadde 3765 innbyggjarar, og Tirau 732. Folketalet i distriktet har gått merkbart attende det siste tiåret, frå 25 011 ved folketeljinga i 1996.

Hovudnæringsvegane i distriktet er skogbruk og produksjon av tømmer. Vest i distriktet ligg fleire vasskraftverk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:South Waikato District|South Waikato District]]» frå , den 1. februar 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til distriktsstyret
* Offentlege målsetningar for South Waikato District 
* Distriktet sin langtidsplan 2006-2016