open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blautdyr

**Blautdyr** eller **molluskar** er ei rekkje protostome dyr som lever i fuktige habitat over heile jorda. Det eksisterer stor diversitet innanfor gruppa, men den grunnleggjande oppbygnaden til ein mollusk er den same overalt. Det finst omkring 112 000 artar blautdyr, m.a. muslingar, sniglar og blekksprut.

## Oppbygnad

Kroppen til eit blautdyr kan delast inn i tre element: hovud/fot, visceralmasse og kappe.

Hovud/fot-regionen er nedst på dyret, og omfattar naturleg nok hovudet og foten. Hovudet inneheldt eit ganglion (primitiv hjerne) og ein munn med raspetunge (*radula*, unnataket er muslingar som manglar dette). Foten finst i ei rekkje ulike spesialiseringar; men nyttast hovudsakleg til rørsle.

Visceralmassa er masse med innvolar i. Nokre av organa me finn her inkluderer tarmsystem, kjønnsorgan, gjeller og vanlegvis eit delvis ope blodkar­system med hjarta. Blekksprutane skil seg her ut ved å ha lukka blodkarsystem. I samband med hjarta og gonadar finn ein òg ekte coelom, som gjer at ein klassifiserer molluskane som eucoelomate dyr.

Gjellene til blautdyra vert vanlegvis funne i kappehola, der dei som regel opptrer i par. Unnataket er sniglane, som på grunn av kroppsvriding (torsjon) har mista den eine. Muslingar utmerker seg med særs store gjeller, som i tillegg til gassveksling vert nytta til å fanga opp næringspartiklar, som seinare vert transportert til munnen med cilier og palpar.

Kappen hjå dei fleste molluskar skil ut kalk eller perlemor og dannar skal.

## Systematikk

Klassar:
* Aplacophora (ormeblautdyr, litt over 300 artar)
* Polyplacophora (skallus, 600 artar)
* Monoplacophora (11 artar)
* Bivalvia (muslingar, 8,000 artar)
* Scaphopoda (knivskjel, 350 artar)
* Gastropoda (sniglar, rekna til mellom 40,000 og 150,000 artar)
* Cephalopoda (blekksprut, 786 artar)
* Rostroconchia (utdøydd; sannsynlegvis over 1000 artar. Mogleg forfar til muslingane)
* Helcionelloida (utdøydd)

## Bakgrunnsstoff
Waipu

**Waipu** er ein liten by på New Zealand med sterk skotsk kulturarv. Han ligg i Bream Bay i Whangareidistriktet i regionen Northland. Ved folketeljinga i 2006 hadde byen 1491 innbyggjarar.

## Historikk
Waipu var sentrum i ein betydeleg presbyteriansk busetnad leia av av den karismatiske presten Norman McLeod, som førte tilhengjarane sine frå høglandet i Skottland til New Zealand via St. Ann's på Nova Scotia og Australia. Fem skipslaster med i alt nesten 1000 nybyggjarar kom til Waipu i 1850-åra, og blant immigrantane var folk som drog ut frå Skottland alt i 1817, mellom dei presten.

I 1914 vart det stukke ut ei jarnvegslinje mellom North Auckland Line og Waipu for å vera til nytte for landbruksverksemdene i området. Bygginga av linja vart utsett p.g.a. den første verdskrigen, men i 1920 vart 25 menn sette i gang med grunnarbeidet. Alt kring 1924 var private motorkøyrety vorte meir vanlege, og utbygging av jarnvegslinjer i tynt folkesette område mindre naudsynte. Det var heller ikkje noko nevneverdig industriell aktivitet i Waiputraktene, så sidelinja syntest ikkje lenger økonomisk, og bygginga vart avslutta før det var blitt lagt ei einaste skjene.

## Attraksjonar
Eit årleg høgdepunkt i byen er «Høglandsleikane» (*Highland Games*) som vert skipa til ved nyttårstider.

Like utanfor byen ligg grottene Waipu Caves, som er kjende for å vera tilhaldsstad for ei mengd jonsokormar.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Waipu Online 
*Waipu Museum
*Waipu presbyterianske kyrkje (engelsk)
Ohaeawai

**Ohaeawai** er ein liten by ved kryssinga mellom riksvegane *State Highway 1* og *State Highway 12* i Far North District på Nordøya på New Zealand, om lag 250 km frå Auckland. Byen hadde 711 innbyggjarar ved folketeljinga i 2006.

I nærleiken ligg staden der det blodige slaget (*the Battle of Ohaeawai*) vart utkjempa ved maorihøvdingen Pene Taui sin pa i 1845 under «Flaggstongkrigen». Det kvikksølvhaldige vatnet til eit lite helsespa i Ngawha Springs kjem frå eit mindre termisk område mot vest, der det nye fengselet i Northland er bygd. Byen er sentrum i eit rikt landbruksdistrikt, med byen Kaikohe lenger vest, og Bay of Islands eit kort stykke austover.

## Kjelder
Ragnar Lodbrok

**Ragnar Lodbrok** var ein dansk vikinghovding som levde på 800-talet, på same tid som Harald Klakk og Ludwig den fromme. Han er ofte omtala som konge i Danmark, men dette er truleg gale. Han levde samstundes med den danske kongen Hårek. 

Soga om Ragnar Lodbrok reknar ein til fornaldersogene, og fortel ikkje beint fram om den historiske Ragnar. Skal ein finne stoff om han i historiske kjelder, bør ein leite i frankiske årbøker og angelsaksiske kjelder. Soga fortel til dømes at han miste livet i kamp med kong Aelle av Northumberland, og vart sett i ormegard der. Andre kjelder fortel at han var med på vikingtoget mot Paris i 841, og omatt i 845. Etter denne framstillinga skal han ha døydd ved heimkoma til Danmark ikkje lenge etter. 

Segna fortel at Ragnar gifte seg med Åslaug, dotter av Sigurd Fåvnesbane, som var oppfostra på Spangereid i nærleiken av Lindesnes. Dei fekk fire søner, og den yngste, Sigurd Orm-i-auga skulle vera stamfar til Harald Hårfagre gjennom mora Ragnhild. Slik ætter den norske kongslina frå Ragnar. Sigurd skal òg vera oldefar til Gorm den gamle. 

## Kjelde
* *Soga om Ragnar Lodbrok*, *Frankiske årbøker*. 

## Bibliografi
* http://userpage.fu-berlin.de/~alvismal/2rory.pdf Ulrike Strerath-Bolz, Rezension von Rory McTurk, *Studies in "Ragnars saga loðbrókar" and Its Major Scandinavian Analogues,* *Alvíssmál* 2 (1993): 118–19.
Perleugle

**Perleugla** er mellom dei mindre norske ugleartane og kan verta funnen i Trøndelag og på Aust- og Sørlandet. Arten liker best gamal barskog, og lever i store delar av Eurasia og Nord-Amerika.

## Skildring
Perleugla vert opptil 25 cm lang og kan vega opptil 160 g. Fjørdrakta er gråbrun med store kvite flekker på oversida, undersida er lysare. Ungfuglar er heilt brune.

## Hekking
Perleugla hekkar frå mars til juni, og nyttar som regel reirhòl frå større hakkespettar. Hoa legg 3-7 egg og rugar dei i underkant av ein månad. Ungane vert verande hjå foreldra i litt over 30 dagar.

## Galleri

Aegolius funereus - Boreal Owl XC103673.mp3|Læte
Aegolius funereus funereus MHNT.ZOO.2010.11.154.1.jpg|Egg


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tengmalm's Owl|Tengmalm's Owl]]» frå ,  den 10. juli 2007.*  
 
* Nicolay, Singer & Wothe: *Fugler*, Cappelens naturhåndbøker
El Paso

**El Paso** er ein amerikansk by i delstaten Texas. Byen hadde nesten 600 000 innbyggjarar i 2005. Byen ligg ved elva Rio Grande og grensar til den meksikanske delstaten Chihuahua.

## Historie
Arkeologiske funn tyder på at det har levd menneske i denne regionen i tusenvis av år. Dei første gruppene ein veit har budd der er manso-, suma- og jumanoindianarar, dei fleste av desse vart etter kvart blanda inn i nybyggarpopulasjonen. amerikanske nybyggjarar byrja å slå seg ned i regionen i 1848.

Under Republikken Texas krangla Mexico og Texas om El Paso. Byen var lovleg sett ein del av Mexico, men Sam Houston meinte at byen var ein del av Texas.

Under den amerikanske borgarkrigen var Texas ein del av Confederate States of America. Etter borgarkrigen byrja byen å vekse.
Fylkesveg 763

:*Sjå òg [[fylkesveg 763 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 763** (**Fv763**) går mellom Steinkjer kommune og Snåsa kommune. Veglengda er 63,5 km.

Han tar av frå E6 i Steinkjer og går i retning nord-aust langs sørsida av Snåsavatnet til Snåsa. Han passerer tettstadane Binde og Jørstad, samt helleristninga *[[Bølareinen]]*.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg. Etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Bogavegen, Steinkjer
* Kongens gate
*
* frå Byafossen til  Midjo (2,5 km)
* frå Fossem til Fv278 Sunnan bru
* Fossem bru (ca. 75 m)
* frå Fossem til  Røysing (4,1 km)
* frå Lein til  Røysing (10,7 km)
* frå Austgard til  Sunnan bru (8,8 km)

* frå Breide til Steinkjer i Snåsa (14,3 km)
*
* frå Lønset til  Nagelhus
* frå Snåsa til Almo
*
* frå Leira bru til  Surdalen (5,3 km)
* Vegset

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 764

**Fylkesveg 764** (**Fv764**) går mellom Lassemoen stasjon og Skorovatn i Namsskogan kommune. Veglengda er 23,0&nbsp;km.

Den går mellom Lassemoen stasjon på Nordlandsbanen, kryssar europaveg 6 ved Grøndalselv og går austover og Skorovatn.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*Endepunkt Lassemoen stasjon
* Lassemobrua (ca. 130 m)

* Grøndalselv

* frå Skorovatn til  Gjersvik i Røyrvik

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 767

:*Sjå òg [[Fylkesveg 767 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 767** (**Fv767**) går mellom Lænn i Namsos og Skomsvoll. Veglengda er 12,9&nbsp;km.

Han tar av frå riksveg 769 i Lænn og går mot nordvest langs Namsfjorden til Skomsvoll.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Lænn
* Lokkaren bru (435 m)
* frå Skomsvoll til Aglen,  til Hamnes (3,6&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 768

**Fylkesveg 768** (**Fv768**) går mellom Strandval og Abelvær i Nærøy kommune. Veglengda er 17,7 km.

Han tar av frå fylkesveg 769 i Strandval og går i sørvestleg retning til Abelvær.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Strandval
*Endepunkt Abelvær

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 769

:*Sjå òg [[fylkesveg 769 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 769** (**Fv769**) går mellom Namsos kommune og Sørli i Nærøy kommune.

Han tar av frå fylkesveg 17 i Namsos og går nordover til Foldfjorden, deretter mot nord-aust langs fjorden til Lund. Etter ferja går vegen vestover til Varøy og så nordover til Sørli.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Sørli
* frå Storvea til  Fagerli
* frå Våg til Kjeøy (7,7 km)
* frå Skillingstad til Varøy
* Varøy
* frå Storval til  Bjørndalen (3,3 km)
* Strandval
* frå Skagakorsen til  Åneskorsen
*  ferje frå Hofles til Geisnes
* Ferje frå Hofles (10 turar/dag, 25 min)
*til Lund
*Arm  ferje frå Lund til  Geisnes
*  (256 m)
*  (152,5 m)

* Myrvika

* 
* frå Sørenget til Duna (18,5 km)
* Lænn
* frå Halskorsen til Vika (2,6 km),  bomstasjon (retning sentrum)
* Bomstasjon Bråten (retning sentrum)
*  (600 m)
*  Gullvikvegen, Vika
**  Arm til   Namsos sentrum
*  (360 m)
*  Spillumstranda

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Lund-Hofles
*Turistinformasjon om regionen og om ferjer
Fylkesveg 770

:*Sjå òg [[fylkesveg 770 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 770** (**Fv770**) går mellom Austafjord i Vikna kommune og Foldereid i Nærøy kommune. Veglengda er 85,2 km.

Han tar av frå fylkesveg 17 ved Foldereid og går vestover langs Indre Folda til Kovereid, vidare vestover til Rørvik, deretter over Viknaøyene til Østafjord.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Austafjord
*  (ca. 75 m)
* frå Horseng til Berg (8,2 km)
* frå Drag til Lysøya (4,6 km)
* Lødding
* frå Ryum til  (1,2 km)
*Arm til Rørvik (2,1 km)
** frå Rørvik til Lødding
**Endepunkt Rørvik
** Hurtigruta frå Rørvik, bilar kan takast med.

*  (701 m)
*  (590 m)
* frå Klungvik til  Værum (21,8 km)
* frå Sandneskorsen til Sandnesenget (5,0 km)
* Sørli
* frå Fagerli til  Storvea
* frå Strøm til  Horvereid (1,1 km)
* frå Åneskorsen til  Skagakorsem
* frå Kolvereid til Korsnes (3,6 km)
* Saltbotn
* Nordlandskorsen

## Bakgrunnsstoff
Sør-Rana

**Sør-Rana** er ein tidlegare kommune i Nordland fylke, frå 1837 del av Hemnes formannskapsdistrikt.

Sør-Rana vart skild ut som eigen kommune i 1929. Kommunen hadde ved etableringa 1&nbsp;708 innbyggjarar. I tillegg vart Elsfjord skild ut frå Hemnes på same tid.

Den 1. januar 1964 vart området sør for Ranfjorden i Sør-Rana med 934 innbyggjarar slege saman med Korgen og Hemnes kommunar i tillegg til ein del av Hattfjelldal til den nye Hemnes kommune. 

Området nord for Ranfjorden med 697 innbyggjarar vart samstundes slege saman med Mo, Nord-Rana og delar av Nesna til den nye Rana kommune.

## Sjå òg
* Kommunestyreval i Sør-Rana
Fylkesveg 773

:*Sjå òg [[fylkesveg 773 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 773** (**Fv773**) går mellom Brekkvasselv i Namsskogan kommune og Røyrvik i Røyrvik kommune. Veglengda er 31,5 km, og det høgaste punktet på vegen er 765 moh., inne i Steinfjelltunnelen.

Han tar av frå europaveg 6 på Brekkvasselv og går austover til Gjersvik og vidare langs Limingen til Røyrvik.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Brekkvasselv
* frå Finnvollan til  Namsskogan (6,9 km)
* Steinfjelltunnelen (2114 m)

* frå Gjersvik til Skorovatn i Namsskogan kommune
* frå Røyrvik til  Seterhaug i Lierne kommune (34,6 km),  til riksgrensa ved Vallervatn (23,8 km) →  Gäddede (Sverige)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 765

:*Sjå òg [[Fylkesveg 765 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 765** (**Fv765**) går mellom Eidet bru i Lierne og riksgrensa ved Østborg (Rengen). Veglengda er 53,4&nbsp;km.

Han tar av frå riksveg 74 ved Eidet og går i retning søraust til riksgrensa, i Sverige vidare i retning Östersund.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Eidet bru
* Eidet bru (ca. 45 m)
* frå Jule til Berglia (14,8&nbsp;km)
* frå Skåle til  Eidet grense
* Østborg  →  til Krokom → 

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 766

:*Sjå òg [[Fylkesveg 766 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 766** (**Fv766**) går mellom Namdalseid og Flatanger. Veglengda er 54,1&nbsp;km.

Han tar av frå riksveg 17 ved Sjøåsen i Namdalseid og går mot nordvest til Vik kyrkje i Flatanger.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma tredde i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Sjøåsen
* frå Tøttdal til Utvorda i Flatanger (26,2&nbsp;km)

* frå Fjell via Jøssund (Oppland) til  Bøle
* frå Vik kyrkje til Kvaløysæter (5,1&nbsp;km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 774

:*Sjå òg [[fylkesveg 774 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 774** (**Fv774**) går i Levanger kommune mellom Mule og Ytterøy. Vegen er 4,2 km lang utanom ferjestrekninga.

Han tar av frå E6 ved Mule og går vestover til Levanger ferjekai og vidare med ferje til Ytterøy. Ferjesambandet er del av riksvegen.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

*  Mule,  til Kolbergmoen (8,3 km)
* frå Røstadlia til  Salthammer
*  frå Røstad via  Lysaker til Buran
* Kirkegata via  Eidsbotn til Kjerksvegrinda
* Ferje frå Levanger 
*til Ytterøy (Hokstad) (11 turar/dag, 30 min)
* frå Hokstad til Øverlandet

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Levanger-Ytterøy
*Fosen Trafikklag
Fylkesveg 775

:*Sjå òg [[fylkesveg 775 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 775** (**Fv775**) går mellom  i Grong kommune og Høylandet i Høylandet kommune. Veglengda er 13,9 km.

Han tar av frå E6 i Gartland og går nordover til Høylandet der han møter fylkesveg 17.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* 

* Høylandet

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 776

:*Sjå òg [[fylkesveg 776 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 776** (**Fv776**) går mellom Hofles i Nærøy kommune og Romstad i Høylandet kommune. Veglengda er 57,9 km.

Han tar av frå fylkesveg 17 ved Romstad og går i retning nordvest til Salsbruket, deretter langs Oppløyfjorden til Geisnes, og med ferje til Hofles.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Hofles
* Ferje frå Hofles (12 turar/dag, 5 min)
*til Geisnes
*  Ferje frå Geisnes til Lund
*  (31 m, 4,30 m høg)
*Salsbruket

*  (280 m, 4,30 m høg)

* Romstad

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Geisnes-Hofles
*Turistinformasjon om regionen og om ferjer
Fylkesveg 777

:*Sjå òg [[fylkesveg 777 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 777** (**Fv777**) går mellom Myrvika og Seierstad i Fosnes kommune. Veglengda er 7,9 km.

Han tar av frå fylkesveg 769 i Myrvika og går nordover på austsida av Seierstadfjorden til Ølhammeren. Frå der med ferje til Seierstad på Jøa.

Før 1. januar 2010 var vegen riksveg, etter at forvaltingsreforma trod i kraft har han status som fylkesveg.

## Kommunar og knutepunkt
###### 

* Myrvika
* frå Nufsfjord til Frøvarp i Namsos kommune (4,6 km)
* Ferje frå Ølhammeren
*til Seierstad (1-2 turar/time, 5 min)
* frå Seierstad til Fosnesvågen

## Bakgrunnsstoff

*Ferjeinfo Ølhammeren-Seierstad
*Turistinformasjon om regionen og om ferjer
Samurai

**Samurai** (侍) var ein krigar-aristokrat i det føydale Japan. Ordet «samurai» betyr 'ein som tener', og samuraiane tente som regel ein høgareståande aristokrat, ein daimyo. Ein herrelaus samurai blei kalla ein ronin.

Samuraiane følgde ein æreskodeks, bushido ('riddaren sin veg'), som skildra korleis ein samurai skulle leve og døy. Desse tradisjonane varte lenge etter samuraiane, og var viktige i den japanske hæren heilt til etter andre verdskrigen. Samuraiane mista dei fleste av privilegia sine under Meijirestaurasjonen i 1868. 

Den klassiske væpninga for ein samurai var to sverd, det lange katana og det kortare wakizashi, saman kalla daisho. Daisho blei bore i obi, på venstre side av kroppen. Katana var forboden å bere for ikkje-samuraiar.

Sjølv om det ikkje finst samuraiar meir så lever dei vidare som eit symbol for det historiske Japan og for klassisk krigarmoral. Dei blir ofte skildra i filmar, tv-seriar, bøker og teikneseriar både i Japan og i resten av verda. Variantar av stridsteknikkane deira lever vidare i dag som moderne budo-kampsportar som iaido, kendo og judo.

## Sjå òg
* Riddar
* Ninja

## Kjelder
Mo

**MO**, **Mo**, **mO** og **mo** kan tyda:

* Mo er eit norsk gards- og stadnamn. Det kjem av norrønt språk *mór*.

* Mo i Rana i Rana kommune
* Mo i Førde i Førde kommune
* Mo i Odalen 
* Mo i Surnadal i Surnadal kommune
* Mo i Telemark er ein tidlegare kommune i Telemark.
* Mo i Nord-Odal er eit sokn i Nord-Odal.
* Mo i Osterøy er eit sokn på Osterøy.
* Mo i Surnadal er eit sokn i Surnadal.
* Mo i Modalen er kommunesenteret i Modalen.

Stadar der namnet Mo er gardsnamn:
* Akershus: Blaker, Frogner, Heni, Løken, Nittedal
* Aust-Agder: Gjerstad, Mykland, Vegårshei
* Buskerud: Hole
* Hedmark: Elverum, Grue, Ringsaker, Strøm Trysil
* Hordaland: Gjerde, Granvin, Mo, Stamnes, Vikør
* Møre og Romsdal: Hjørundfjord, Stangvik, Stordal, Ulvundeid, Ørsta
* Nordland: Brønnøy, Mo, Vefsn
* Nord-Trøndelag: Fosnes, Frosta, Føling, Levanger, Stiklestad, Ås
* Oppland: Hov, Jevnaker, Lillehammer, Slidre, Tretten, Vågå
* Rogaland: Sand, Suldal, Vikedal
* Sogn og Fjordane: Førde, Hafslo, Tønjum
* Sør-Trøndelag: Flå, Hemne, Klæbu, Leinstrand, Melhus, Osen, Rissa, Støren, Å
* Telemark: Bamble, Gjerpen, Sannikedal
* Vestfold: Fon, Kvelde, Sande, Tjøme
* Østfold: Rokke

### Personar med namnet Mo
*Sjå òg [[Moe]]*
* Hans Mathias Mo, lærer, forfattar og komponist
* Geir Almåsvold Mo, politikar og generalsekretær i Framstegspartiet

## MO
* ISO 3166-koden for bystaten Macao i Kina
* NATO-koden for landet Marokko
* Forkorting for modus operandi, handlingsmønster, særleg innan kriminaletterforskning
* Missouri, ein delstat i USA

## Mo

* Kjemisk symbol for grunnstoffet molybden (atomnr. 42)

## mo
* ISO 639-koden for moldavisk språk
University of Oxford

**University of Oxford** (norsk: Universitetet i Oxford) ligg i byen Oxford i England, og er det eldste universitetet i den engelsktalande verda. Det er uvisst kva tid universitetet vart grunnlagd, og det kan vera at det ikkje fann stad som ei enkelt hending. Undervisinga i Oxford kan førast attende til kring 1096. Universitetet er eit kollegieuniversitet, der studentane ikkje er underlagt universitetet sentralt, men eitt av dei mange kollegia som vart oppretta til forskjellige tider og med forskjellige føremål.

Ved sidan av Universitetet i Cambridge er det eitt av dei mest prestisjefylde universiteta i verda. Dei to rivalane har konkurrert mot kvarandre i lang tid, men er samstundes på mange vis så like at dei ofte går under fellesnamnet Oxbridge. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
University of Cambridge

**University of Cambridge** (norsk Universitetet i Cambridge) er det nest eldste universitetet i den engelskspråklege verda. Universitetet i Cambridge har nokre av dei strengaste opptaksreglane i Storbritannia, og er ved sidan av University of Oxford eitt av verdas mest prestisjefylte universitet. Saman vert dei to universiteta ofte omtala med teleskopordet *[[Oxbridge]]*.

Dei tidlegaste arkiva er ikkje tekne vare på, men det er rekna at universitetet kan førast attende til 1209. Nokre universitetstilsette skal ha flykta frå Oxford til Cambridge etter eit samanstøyt med borgarane i byen. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sjøorm

**Sjøorm** eller **sjøslange** er store sjødyr kjende frå folketru og mytologi. Dei har form som ein kjempeslange og lever i innsjøar eller i havet. Nessie («sjøormen i Loch Ness»), Seljordsormen og Kraken er alle sjøormar. Frå tid til annan kjem det rapportar om lange, slangeliknande vesen i havet, nokre gonger blir dyra òg rapporterte observert av fleire menneske samtidig, særleg om bord i skip og på strender. 

På 1800-talet blei det gjort fleire observasjonar av påståtte sjøormar ved atlanterhavskysten i USA, særleg i New England. Då New England sitt Linné-selskap heldt møte den 18. august 1817, klassifiserte dei dette vesenet og gav det namnet *Scoliophis atlanticus*. Etter ei tid blei desse rapportane avslørte som sprøyt.

Rapporter om sjøormar dukkar frå tid til annan opp som avisender i pressa. 

## Sjå òg
* Drake
* Draugen
* Kraken
* Linnorm
* Midgardsormen

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Sjøormar i Noreg
* Dei eldste skildringane av sjøormen i Noreg
* Sjøormen i Seljord er farleg (NRK-notis) 
* Myten om Nessie frå dagbladet.no.
Bradykardi

**Bradykardi** (frå gresk *bradys* sein + *kardia* hjarte) låg hjartefrekvens, færre hjarteslag i minuttet enn vanleg. Kva frekvens som kallast bradykardi kjem an på kva dyreart det gjeld. Hos vaksne menneske vil ein rekne hjartefrekvens under 55 som bradykardi, sjølv om det finst individuelle skilnader.
Bjørnedyr

**Bjørnedyr** eller **tardigradar** (*Tardigrada*, 'dei som går sakte') er mikroskopiske, segmenterte dyr nærskylde leddyra. Dei lever i vassfilm, og er vanlegvis mellom 0,1 og 1,5 mm store.

## Skildring
Kroppen til eit bjørnedyr er delt i fire segment - hovudet ikkje rekna med. Kvart kroppssegment har eit beinpar, og kvart bein har eit par klør eller tær. Utanpå kroppen sit det eit eksoskjelett av kitin som må skiftast ut i takt med at dyret veks.

Bjørnedyra er protostomiar med ekte coelom, men kroppshola er redusert til eit lite holrom rundt kjønnsorgana. Dei er særkjønna og legg egg.

Som med mange artar rundmark og hjuldyr førekjem det euteli hjå bjørnedyra: Alle vaksne individ av ein art har nøyaktig det same talet på celler i kroppen.

Dei fleste bjørnedyra lever av planterestar eller bakteriar, men det finst òg nokre få kjøtetarar.

## Kryptobiose
Bjørnedyr høyrer med mellom dei få dyregruppene som er i stand til kryptobiose. Dette inneber at dei metabolistiske prosessane i kroppen vert redusert til eit minimum, faktisk heilt ned til under 0,01 % av normaltilstanden, og at vassmengda vert redusert til om lag 1 % av det normale. Dette er noko dyra gjer for å klara seg gjennom tøffe tider; når tilhøva vert for harde for dyra kan dei tilsynelatande stoppa alle livsfunksjonar, for så å vakna opp att like friske og raske opptil fleire tiår seinare.

Lista over kva for tilhøve bjørnedyra kan overleva er imponerande:

* **[[Temperatur]]**: Bjørnedyr kan overleva ein temperatur på 151&nbsp;°C i få minutt, -200&nbsp;°C i fleire dagar og -272&nbsp;°C (1&nbsp;°C  frå det absolutte nullpunktet) i nokre få minutt.
* **[[Radioaktivitet]]**: Der eit menneske som vert utsett for 10-20 gray med røntgenstråler vil døy momentant, kan eit bjørnedyr ifølgje forsøk gjort av Raul M. May overleva strålingsdosar på opptil 5700 gray.
* **[[Trykk]]**: Bjørnedyr tolar vakuum. Nyare forsking viser at dei moglegvis òg kan tola trykk med ei høgd på så mykje som 6000 atmosfærar; nesten seks gongar så mykje som trykket i Marianergropa.
* **Uttørking**: Då ei uttørka mosedott som hadde lege på eit museum i 120 år vart tilsett fuktigheit, oppdaga ein sprell levande bjørnedyr i han.

Det har òg vorte påvist at dyra har sterk toleranse overfor sterke syrer og baser.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Victoria av Sverige

**Victoria** () er kronprinsesse av Sverige og hertuginne av Västergötland. Ho er dotter av kong Carl XVI Gustaf av Sverige og dronning Silvia av Sverige. Victoria er storesyster til prins Carl Philip av Sverige og prinsesse Madeleine av Sverige, og Sverige sin tronarving. Ho vart fødd prinsesse, men vart gjennom ei attendeverkande endring av grunnlova i Sverige kronprinsesse 1. januar 1980.

I 1995 vart Victoria tildelt storkrossen av St. Olavs orden.

24. februar 2009 kunngjorde det svenske hoffet at Victoria hadde trulova seg med Daniel Westling, som ho hadde vore vener med sidan 2002. Dei gifta seg 19. juni 2010 i Storkyrkan, domkyrkja i Stockholm. 23. februar i 2012 fekk dei ei dotter som blir den neste i arvefølgja i Sverige. Dottera fekk namnet Estelle Silvia Ewa Mary.

## Namn og titlar
* 1977–1979: Prinsesse Victoria Ingrid Alice Desirée av Sverige
* 1980–i dag: Kronprinsesse Victoria Ingrid Alice Desirée av Sverige, hertuginne av Västergötland

## Galleri
;Victoria av Sverige

Greater coat of arms of Crown Princess Victoria, Duchess of Västergötland.svg|Våpenet til kronprinsesse Victoria.
Fil:Royal Monogram of Princess Victoria of Sweden.svg|Monogrammet til kronprinsesse Victoria.
Fil:Dual Cypher of Victoria and Daniel of Sweden.svg|Fellesmonogrammet til prins Daniel og kronprinsesse Victoria. 
Fil:Sweden´s Crownprincess and mr Daniel Westling.jpg|Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling (no prins Daniel) i Stockholm på den svenske nasjonaldagen, 6. juni 2010
Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Lejonbacken-017.jpg|Kronprinsesse Victoria, Prins Daniel, Kong Carl XVI Gustaf, Dronning Silvia, Olle Gunnar Westling og Anna Kristina Eva Westling i Stockholm like etter bryllaupet til Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling (no prins Daniel), 19. juni 2010


## Kjelder


* Aftenposten sin norske versjon (22.05.10) av intervjuet med Victoria og Daniel Westling i Svenska Dagbladet.
Hedvig Eleonora

**Hedvig Eleonora** kan visa til: 

* Hedvig Eleonora av Holstein-Gottorp, dronning av Sverige
* Hedvig Eleonora kyrka i Stockholm
* Hedvig Eleonora kyrka i Karlskrona (trekyrkje som var i bruk 1685-1744 og vart riven i 1750)
* Hedvigs kyrka i Norrköping
* Hedvig Eleonora församling, eit sokn i i Stockholm
Fort Worth

**Fort Worth** er ein by i USA. Byen er den sjette folkerikaste i Texas og den syttande folkerikaste i USA, med 681&nbsp;818 innbyggjarar (2007). Saman med Dallas dannar Fort Worth og fleire andre byar eit av dei største storbyområda i USA. Det vert kalla «The Dallas/Fort Worth Metroplex» eller lokalt kort og godt «The Metroplex».

## Historie
Som ein kan sjå av namnet var Fort Worth frå byrjinga av ein militærleir, men har vorte mest kjend som ein av dei fremste cowboy-byane, med omfattande kveghandel. Etter at ein byrja å utvinne olje vest i Texas vart også denne bransjen ein del av identiteten til Fort Worth.

## Kommunikasjon
Fort Worth har saman med Dallas gjeve namn til ei av dei mest trafikkerte og største lufthamnene i verda, Dallas-Fort Worth International Airport, som ligg mellom dei to byane.

## Kjende personar frå Fort Worth
* Wallace Langham
Hjort

**Hjorten** (*Cervus elaphus*) er eit stort hjortedyr vanleg i mesteparten av Europa, Kaukasus, Vesle-Asia og Atlasfjella. Han høyrer med mellom dei kommersielt viktigaste ville dyra på landjorda i Noreg; det siste tiåret har det vorte skote over 20 000 dyr i året. Hannen hjå hjort vert kalla bukk eller kronhjort, hoa hind eller kolle og ungane kalvar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Fylkesveg 6774

**Fylkesveg 6774** går mellom Steinmokorsen og Rotvoll i Meråker kommune. Vegen er 4,9 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 3 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Steinmokorsen
*Arm fra Litlelva til  Dalatun (1,4 km)
*Endepunkt Rotvoll

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6788

**Fylkesveg 6788** går mellom Hell og Sørkilflå i Stjørdal kommune. Vegen er 17,5 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 26 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Hell
* frå Lånke til  Draveng (6,9 km)
*
* frå Mælen bru til  Stjørdalshalsen (3,9 km)
*Arm frå Hegramo til Hegra (0,5 km)
** Hegra bru
** Hegra
*Kommunal veg frå Sørkilflå til  Sona stasjon (2,0 km)

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6806

**Fylkesveg 6806** går mellom Halsøen og Gederås i Stjørdal kommune. Vegen er 12,6 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 36 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Halsøen
*
* frå Mæla til  Voll (3,7 km)
* Gederås

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6810

**Fylkesveg 6810** går mellom Kvithammar og Alstad i Stjørdal kommune. Vegen er 10,6 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 38 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Kvithammar
*Arm frå Vinge til Velvang (2,8 km)
* Mære bru → 
* Alstad

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6812

**Fylkesveg 6812** går mellom Vollsdalen og Skatval sentrum i Stjørdal kommune. Vegen er 5,4 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 39 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Vollsdalen
*Krøkesberget
*
*Arm frå Mære til  Mære bru (0,6 km)
*
* Skatval

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6814

**Fylkesveg 6814** er ein ringveg på Skatval i Stjørdal kommune, frå Tiller via Alstad, og attende til Tiller. Vegen er 6,7 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 40 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Tiller
*Fv40 Tiller
* frå Alstad til  Kvithammar (10,6 km)
*Fv40 Tiller

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6772

**Fylkesveg 6772** går mellom Nustad og Sulåmo i Meråker kommune. Vegen er 22,8 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 2 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Nustad,  til Nesvoll (5,1 km)
* frå  til Hamran (4,1 km)
*Endepunkt Sulåmo

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6770

**Fylkesveg 6770** går mellom Turifoss og Kluksdal i Meråker kommune. Vegen er 16,1 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 1 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Turifoss
* frå Steinmokorsen til Rotvoll
* Dalatun
*Arm frå Storøya til Tjærnmo (1,2 km)
*Endepunkt Kluksdal

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6822

**Fylkesveg 6822** går mellom Logtun og Presthus i Frosta kommune. Vegen er 4,1 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 63 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Logtun
* Tinghaugen
*Bolkan
* frå Lein til  Kråklund (2,7 km)
* frå Vinge til  Viken (1,2 km)
* frå Alstad til  Staur
*Arm til  Øvre Juberg (0,4 km)
* Presthus

## Bakgrunnsstoff
Ullhåra nashorn

**Ullhåra nashorn** var ein pelskledd nashornart som levde på steppene nord i Eurasia i Pleistocen-epoken. Arten høyrer med til dei mest kjende dyra i istids-megafaunaen, men overlevde faktisk den siste istida.

## Skildring

Det ullhåra nashornet var rundt 3,5 meter langt; ein storleik mellom dagens to afrikanske nashorn-artar. Kroppen var dekt med tjukk pels og eit isolerande feittlag, begge delar for å verna seg mot snøen og kjølda. Ut frå holemåleri har forskarar gjetta seg fram til at dyret må ha hatt eit tjukt, mørkt band mellom for- og bakbeina, men dette er ikkje sikkert.

På snuten hadde det ullhåra nashornet to horn; det fremste større enn det bakre. På store eksemplar kunne framhornet bli så mykje som ein meter langt. Dette hornet var flatt og vart nytta til å moka vekk snø så dyret kunne koma til og beita. Som hjå dagens nashorn var hornet ein keratinstruktur som bestod av tett samanpressa hår.

## Utrydjing
Dei siste levande bestandane heldt til i vestlege Sibir heilt til om lag for 10000-11000 år sidan, ca. 2000 år etter siste istid. Dette kan tyda på at arten døydde ut av andre årsaker enn dei reint klimatiske. Mange forskarar meiner dei vart rydja ut av dei tidlege menneska, som me veit jakta på dyra.

Den næraste nolevande slektningen til det ullhåra nashornet er sumatranashornet (*Dicerorhinus sumatrensis*), som er sterkt utrydjingstruga.
Alanzinho

**Alan Carlos Gomes da Costa** () er ein brasiliansk fotballspelar. Han er kjend under kallenamnet **Alanzinho**. Kallenamnet betyr «Den vesle krigaren», Alanzinho er nemleg berre 164 cm høg. 

Alanzinho var i Stabæk fram til 2009.
Alanzinho spelar ving i den tyrkiske klubben Trabzonspor. Han er ein kjapp og teknisk god spelar, men er ikkje spesielt sterk fysisk. Alanzinho fekk her i Noreg sitt store gjennombrot på vårparten av 2007-sesongen.

Han har tidlegare spelt i Flamengo (1993–2004), America-RJ (2004) og Gama DF (2005).
Klauvdyr

**Klauvdyr** eller **partåa hovdyr** (*Artiodactyla*) er store, planteetande pattedyr med eit partal tær dei går på, vanlegvis to. Hovene på desse tærne vert kalla klauvar. Til denne gruppa høyrer rundt 220 artar, mellom anna kveg, svin, hjortedyr og kameldyr. Fleire av dei viktigaste husdyra våre er klauvdyr.

## Skildring
Som andre hovdyr går klauvdyra på tærne; skilnaden er at der dei upartåa hovdyra har èi tå på kvar fot, har klauvdyra to. Desse kjem frå den tredje og den fjerde tåa til den felles forfaren deira, som mest sannsynleg levde tidleg i Eocentida.

Reint morfologisk kan me dela klauvdyra i to grupper. Underordenen *[[Suina]]* består av svin og flodhest og har framleis fire tær i behald. Desse er altetarar med enkel mage, annleis tannsett og kortare bein enn dei andre to underordenane. Underordenane *[[Ruminanta]]* og *[[Tylopoda]]* har lengre bein og meir kompliserte fordøyingsssystem (m.a. tyggjer dei drøv), berre to tær og kraftige tyggetenner. Dette kjem av at dei utvikla seg for å eta gras, som nettopp dukka opp i Eocentida.

Nyare molekylærbiologisk forsking har synt at òg kvalane høyrer heime mellom klauvdyra for at gruppa skal kunne reknast som monofyletisk. Sjølv om det ikkje går an å sjå nokon todeling i ekstremitetane til kvalen, har desse dyra yngre felles stamfedrar med flodhesten enn det flodhesten har med til dømes hjortedyra.

## Systematikk
Me kan dela klauvdyra i tre underordenar: *[[Ruminantia]]*, som omfattar m.a. kveg, hjortedyr, sauar, geiter, antiloper, moskusfe og sjiraffar, *[[Suina]]*, som omfattar svin, navlesvin og flodhestar, og *[[Tylopoda]]* som omfattar kameldyra.

**ARTIODACTYLA**
* Underorden *[[Ruminantia]]*
** Infraorden *[[Pecora]]*
*** Familie *[[Antilocapridae]]* (gaffelbukk)
*** Familie *[[Bovidae]]* (kveg, geiter, sauar, antiloper)
*** Familie *[[Cervidae]]* (hjortedyr)
*** Familie *[[Giraffidae]]* (sjiraff og okapi)
*** Familie *[[Moschidae]]* (moskushjort)
** Infraorden *[[Tragulina]]*
*** Familie *[[Tragulidae]]* (dvergmoskusdyr)
* Underorden *[[Suina]]*
::* Familie *[[Hippopotamidae]]* (flodhestar)
::* Familie *[[Suidae]]* (svin)
::* Familie *[[Tayassuidae]]* (navlesvin)
* Underorden *[[Tylopoda]]*
::* Familie *[[Camelidae]]* (kameldyr)

## Bakgrunnsstoff
A/S Kristiania Elektriske Sporvei

**A/S Kristiania Elektriske Sporvei** (på folkemunne *Blåtrikken*) var eit privat aksjeselskap stifta i 1892, som dreiv sporvognsdrift i Oslo (dengang Kristiania). Offisiell opning av det som var den første elektriske sporvogna i Norden var 2. mars 1894, men kong Oscar II hadde ein prøvetur 26. februar. Vognhall og kraftstasjon låg på Majorstua, og selskapet hadde ei line derifrå til Jernbanetorget og ei frå Skarpsno til Jernbanetorget. Den siste lina blei gradvis forlenga til Skøyen (1903) og Lilleaker (1919). Det var også lagt ei line frå Majorstua over Frogner plass til Jernbanetorget.

Frå 1912 hadde selskapet eit tett samarbeide med konkurrenten Kristiania Sporveisselskab. Selskapa blei innløyst og slått saman til det kommunale aksjeselskapet A/S Kristiania Sporveier (frå 1925 A/S Oslo Sporveier) i 1924 då konsesjonane deira gjekk ut. I samband med innløysinga blei Lilleakerlina skilt ut som eit eige selska, A/S Bærumsbanen.

## Kjelder
* *[[Oslo byleksikon]]*. Oslo 2000. ISBN 82-573-0815-3
* Fasting, Kåre. *Sporveier i Oslo gjennom 100 år. 1875&ndash;1975.* A/S Oslo Sporveier, 1975.
AS Oslo Sporveier

**AS Oslo Sporveier** blei oppretta som **AS Kristiania Sporveier** i 1924. Oslo hadde hatt to private sporvognselskap lenge, Kristiania Sporveisselskab frå 1875 og A/S Kristiania Elektriske Sporvei frå 1894. Då konsesjonane til begge desse selskapa gjekk ut i 1924, nytta Oslo kommune innløysingsretten sin, og slo dei to selskapa saman til eit aksjeselskap der kommunen eigde 51%. Berre Kristiania Elektriske Sporveis line frå Jernbanetorget til Lilleaker heldt fram i privat eige, som A/S Bærumsbanen. Selskapet skifta namn då byen skifta namn, frå Kristiania til Oslo, 1. januar 1925

I åra framover utvida Oslo Sporveier stadig. Bussdrift kom i 1927, T-bane i 1966. I 1944 tok selskapet over driftsansvaret for Bærumsbanen, som då òg innbefatta Østensjøbanen. Ved samanslåinga av Oslo kommune og Aker herad i 1948 blei Oslo Sporveier og A/S Akersbanerne slått saman. A/S Ekebergbanen blei teke over i 1965, A/S Holmenkollbanen i 1975.

Frå 1997 og framover er den kommunale kollektivtransporten i Oslo blitt omorganisert. Dagens (juli 2007) AS Oslo Sporveier er eit kommunalt administrasjonsselskap med om lag 50 tilsette, som står for planlegging og innkjøp av tenester. Den kommunale drifta foregår i selskapet Kollektivtransportproduksjon AS, med dotterselskap.

Oslo kommune hadde også eit sporvognsselskap, Kristiania Kommunale Sporveie, i tida 1897 til 1905. Dette hadde nokre lause linestrekningar i samband med Kristiania Sporveier sitt net, og blei kjøpt opp av dette selskapet.

## Kjelder
* *Oslo byleksikon*. Oslo 2000. ISBN 82-573-0815-3
* Fasting, Kåre. *Sporveier i Oslo gjennom 100 år. 1875&ndash;1975.* A/S Oslo Sporveier, 1975.

## Bakgrunnsstoff
* AS Oslo Sporveier
Trolleybuss

Ein **trolleybuss** er ein elektrisk drive buss som hentar energi frå kontaktleidningar over vegen gjennom ein pantograf. Trolleybussane må ha to kontaktleidningar i lufta av di dei er elektrisk isolert frå jorda på grunn av gummihjula, i  motsetnad til trikk og jarnbanetog, som nyttar skjenene dei køyrer på som den eine av dei to kontaktleidningane som dei òg treng.

Moderne trolleybussar kan ha dieselmotor i tillegg, slik at dei òg kan kjøyrast som vanlege bussar utanom leidningsnettet. 

I Noreg er det i dag (2011) berre Bergen som har trolleybussar i rutetrafikk. 

Den første norske byen som fekk trolleybuss var Drammen, i 1909, der trolleybussen var kalla trikk. Oslo fekk i 1940, mens Stavanger og Bergen fekk etter andre verdskrig. Trolleybussen i Stavanger blei lagt ned i 1963, i Drammen 1967 og i Oslo 1968.

## Galleri

Fil:Elektromote1882.jpg|«Elektromote» i Berlin i Tyskland var den fyrste trolleybussen i verda, 1882
Fil:Trolleybus_Arnhem.jpg|Ein trolleybuss i Arnhem
Fil:Vancouver trolley2101 050720.jpg|Tredje generasjons trolleybuss i Vancouver, handikap-tilpassa og med sykkelstativ
Fil:Trådbuss Landskrona.JPG|Trolleybuss i Landskrona
Fil:Mercedes-Benz O 405 NE at line number 25 in Gdynia 1.jpg|Trolleybuss i Gdynia
Fil:Trolleybuss 1948.jpeg|Trolleybuss i Oslo ikring 1948, tilhøyrande Oslo Sporveier 
A S Drammens Elektriske Bane.jpg|Drammen kommunale trikk


## Sjå òg
* Sporvogn
Delfinfamilien

**Delfinfamilien** omfattar 36 artar tannkval som lever i havet. Gjennomsnittsdelfinen er mellom 2 og 3 meter lang og veg som regel ein stad i mellom 50 og 200 kg, men det finst både mindre (den 1,2 m lange hektordelfinen) og større (den opptil 8 meter lange spekkhoggaren) artar. Alle medlemmane i familien lever stort sett av fisk og blekksprut, og lever for det meste på grunt vatn – særleg på kontinentalsoklane.

## Bakgrunnsstoff
*
Kvegdyr

**Kvegdyra** er ein familie av klauvdyr som består av kveg, geiter, sauer og antiloper; til saman nesten 140 artar. Familien er stor og vidt utbreidd, med innfødde medlemmer på alle kontinent bortsett frå Sør-Amerika, Oseania og Antarktis. Kommersielt er gruppa òg viktig, sidan ho omfattar fleire av dei viktigaste husdyra våre: storfe, sauer, geiter og vassbøflar.

## Skildring
Dei største kvegdyra står to meter høge ved skuldrene og veg godt over eit tonn, medan dei minste er på storleik med ein vanleg huskatt og veg knapt nok 3 kg. Somme artar lever i store flokkar med komplekse sosiale strukturar, andre fører eit solitært liv. Ein kan finna kvegdyr i alle slags landskapstypar, frå djupe regnskogar til forblåst tundra.

Alle medlemmene av familien har fire magar, og jortar attpå. Dette, godt hjelpt av bakteriefaunaen i magane, gjer at dei er i stand til å bryta ned cellulose og såleis eta gras. Kvegdyr som lever av gras er som regel tyngre bygd enn kvegdyr som et andre planter; dette kjem av at fordøyingssystema som regel tek større plass hjå grasetarar.

Kvegdyra høyrer til klauvdyra, og har to tær på kvar fot. Alle hannar (og mange hoer) har horn i keratin, desse varierer sterkt i form, men er alltid ugreina.
Fylkesveg 6824

**Fylkesveg 6824**  (**Fv64**) går mellom Alstad og Staur i Frosta kommune. Vegen er 9,1 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 64 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Alstad
*Arm frå Asklund via Rismark til Småland (2,6 km)
*Arm frå Nåvik til Rismark (1,8 km)
* Staur

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 6830

**Fylkesveg 6830** går mellom Mostad og Tautra i Frosta kommune. Vegen er 4,3 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 67 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Mostad
*Arm frå Evenhus til Haugan (3,5 km)
*Endepunkt Tautra

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 82 i Nord-Trøndelag

:*Sjå òg [[fylkesveg 82 (fleirtyding)]]*
**Fylkesveg 82 i Nord-Trøndelag** går mellom Keiserås og Kråkmo i Leksvik kommune. Vegen er 13,7 km lang.

Han fylgjer austsida av Storvatnet. Det er vedteke å oppgradere vegen slik at han vert del av fylkesveg 715.
 
## Kommunar og knutepunkt

* Keiserås
* frå Litlekråkmo til  Lerstad (19,1 km) → 
*Endepunkt fylkesgrensa ved Kråkmo →  (Sør-Trøndelag) til  Stoum i Rissa kommune

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Sporveien Trikken

**Sporveien Trikken AS** (tidlegare **Oslo Sporvognsdrift AS** og **Oslotrikken AS**) er eit norsk kollektivtrafikkselskap eigd av driftselskapet Kollektivtransportproduksjon AS som er eigd av Oslo kommune. Selskapet, som no er omorganisert under nytt namn, Sporveien Trikken AS, står for drift og vedlikehald av sporvognene samt drift og vedlikehald av infrastrukturen. Oslotrikken sel kollektivtransporttenester til administrasjonsselskapet Ruter AS.

Oslotrikken disponerer 72 sporvogner og 131,4&nbsp;km med sporveg. Sporvegsnettet består av seks liner. Selskapet har omkring 450 tilsette.

Tidlegare samferdsleminister Torild Skogsholm har vore administrerande direktør (2007–2011).

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Sporveien

**Sporveien AS** er eit norsk aksjeselskap eigd av Oslo kommune som blei stifta 1. juli 2006. Selskapet førar vidare den operative delen av AS Oslo Sporveier; drift av buss, sporvogn og T-bane, dessutan servicefunksjonar i tilknyting til dette. Samstundes blei det oppretta eit nytt selskap som overtok namnet Oslo Sporveier (og som seinare blei Ruter) som kjøpar inn og organiserer kollektivtransporttenester på vegne av Oslo kommune.

Selskapet har seks dotterselskap:
* Oslo T-banedrift AS
* Oslotrikken AS
* UniBuss AS
* Sporveis-annonsene AS
* Oslo Vognselskap AS
* Sporveisbilletter AS

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ludvig XIV av Frankrike

**Ludvig XIV** (fransk *Louis XIV*), kalla «**Solkongen**», () var konge av Frankrike frå 14. mai 1643 til 1. september 1715.

Ludvig vart fødd i den franske byen Saint-Germain-en-Laye. Han var eldste son av kong Ludvig XIII og prinsesse Anna av Austerrike. I 1643 vart Ludvig XIV konge berre fem år gamal. Ein minister styrte landet til han sjølv var gamal nok. Ludvig er mest kjend for slottet i Versailles, som han lét byggja ut i stor stil. Slottet er eit døme på barokk stil, den leiande stilarten i Europa på denne tida.

Ludvig gifta seg med Maria Theresia av Austerrike (1638-1683) den 9. juni 1660, saman fekk dei 6 barn. Berre eitt av desse vart vaksen, tronarvingen Ludvig, *Le Grand [[Dauphin]]*. I tillegg til Maria Theresia hadde kongen fleire elskarinner, av desse er Madame de Montespan den mest kjende.
Etterfylgjaren, Ludvig XV av Frankrike, var oldebarn av Ludvig XIV.
Fylkesveg 6836

**Fylkesveg 6836** går mellom Grandefjæra og Aune i Leksvik kommune. Vegen er 8,4 km lang.

Før Trøndelag fylke vart oppretta 1. januar 2018 var vegen kjennetegna som Fylkesveg 86 i Nord-Trøndelag.

## Kommunar og knutepunkt

* Grandefjæra
* frå Testmann Minne til  Hagen (1,3 km)
* frå Lerstad til  Kråkmo (19,1 km)
* Aunet

## Bakgrunnsstoff
Grevling

**Grevling** eller **svintoks** er eit mårdyr som finst i tempererte strok i mesteparten av Eurasia. Han er spesielt talrik på Dei britiske øyane. I den norske faunaen er han lett å kjenne att på dei svarte og kvite teikningane i andletet.

## Ordsoge

Ordet «grevling» kjem frå lågtysk og er i slekt med «grave». «Svintoks» er sett saman av «svin» og «teksle» (grave eller hogge ut). Namnet på hundetypen grevlinghund eller dachshund er avleidd av ordet grevling.

## Skildring
Pelsen til grevlingen er vanlegvis grå på oversida og svart på undersida, med eit karakteristisk kvitt hovud med svarte striper over augo. Dei vert om lag 70 cm lange med ein 20 cm lang hale, og veg gjennomsnittleg 10 kg. Vekta kan likevel variera; i delar av Russland kan dyret vega opp mot 32 kg om hausten før det går i dvale.

## Miljø
Grevlingen held seg helst på utbeita enger og i skog med mykje meitemark i dei øvste laga av jorda. Han mislikar område med mykje leire i jordsmonnet, sidan det er så tungt å grava i.

## Jakt og føde
Grevlingen er ein altetar, med hovudvekt på mindre dyr. Hovudbestanddelen av kosthaldet er meitemark, men han et òg gjerne insekt, små pattedyr, egg, små fuglar, røter og bær, frukt, nøtter og liknande, avhengig av årstid. I tettbygde strok finn mange grevlingar mat i hagar og bosspann.

## Åtferd
Grevlingar er nattaktive dyr som ligg i hia sine om dagen. Desse er ofte særs omfattande tunnelnettverk, som hjelper dei å overleva gjennom særs varmt så vel som særs kaldt vêr. Grevlingar i den nordlege delen av utbreiingsområdet, til dømes dei norske bestandane, ligg i dvale om vinteren.

Grevlingen er eit territorialt dyr, men somme bestandar held seg til såkalla klanar på opp til 12 dyr. Som regel vert desse leidde av eit alfa-par, som i dei fleste høva er dei einaste klanmedlemmane med rett til å formeira seg.

Paring finn stad når som helst på året, men ikkje om vinteren i kalde strok. Hoa kan lagra sæd i fleire månader, og ber fram dei 1-5 ungane først når tilhøva ligg til rette for det. Ho går drektig i 7-8 veker, før ho føder i hiet.

Grevlingen kan leva i opp til 15 år, men dei færraste vert stort eldre enn 3. I fangenskap har einskilde eksemplar vorte heile 19 år gamle. Etter det første året er den vanlegaste dødsårsaka til grevlingen å bli drepen i trafikken.

## Kjelder

* 
* Litteratur om grevling  (PDF-fil)
* Svintoks 

## Bakgrunnsstoff
*
Røter

**Røter** er er plantedelar som plantane normalt utviklar under jorda, med tre hovudføremål:
# å feste plantane til bakken
# å ta opp vatn og løyste næringssalt
# å lagre organiske næringsemne

## Sjå òg
*Rotknoll
Haakon County

**Haakon County** er eit fylke i den amerikanske delstaten Sør-Dakota. 

Det ligg i dei sentrale delane av delstaten og grensar til Ziebach County i nord, Stanley County i aust, Jones County i søraust, Jackson County i sør og Pennington County i vest.

Det totale arealet i Haakon Countys er 4 732 km², der 37 km² av dette er vatn. Administrasjonssenteret ligg i byen Philip.

Fylket vart grunnlagt i 1914 og er oppkalla etter kong Haakon VII av Noreg. Det er det einaste fylket i Sør-Dakota som er oppkalla etter ein ikkje-amerikansk person.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*