open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Olav Meisdalshagen

**Olav Meisdalshagen** (), fødd i Nord-Aurdal i Oppland, var ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Han var stortingsrepresentant for Oppland fylke frå 1937 til han døydde. I to regjeringar var han statsråd, fyrst finansminister (1947-51) i Gerhardsen si andre regjering, og så landbruksminister (1955-56) i Gerhardsen si tredje regjering. 

## Liv og gjerning
Meisdalshagen gjekk Voss Landsgymnas, som den gong var 2-årig. Ei tid arbeidde han som journalist, før han avla eksamen til cand. jur. ved universitetet i Oslo i 1932. Årå 1931 til -40 var han med i heradstyret i Nord-Aurdal.

Han var overrettssakførar på Fagernes frå 1935 til 1937. I denne tida arbeidde han mykje som gjeldsmeklingsmann i Lånekassa for jordbrukarar. Han var formann i Driftskredittkassa for jordbruket 1936 til -40, og på ny 1945-47.

Stortingssesjonane for åra 1934-36 var Meisdalshagen vararepresentant til stortinget. Ved stortingsvalet hausten 1936 kom han inn på Stortinget for Oppland Arbeidarparti. Sidan vart han attvald ved alle stortingsval, og sat på Stortinget til han døydde.

Under 2. verdskrigen tok han del i motstandsarbeidet under okkupasjonen som områdesjef for Milorg i Valdres. 1944 flykta han til Sverige, var ei tid i Stockholm, kom seinare over til London.

1946 vart Meisdalshagen formann i den nyoppretta Statens husbank, ein posisjon han hadde til han kom med i regjeringa året etter. Formann på ny då han gjekk ut av regjeringa i 1951.

Meisdalshagen blei finansminister i Einar Gerhardsen si andre regjering mellom 1947 og 1951, etter forslag frå den redaktøren i Arbeiderbladet Martin Tranmæl. Då Gerhardsen kom tilbake som statsminister i 1955, blei Meisdalshagen landbruksminister. Han gjekk av frå dette vervet i 1956. Meisdalshagen var medlem av Arbeidarpartiet sitt sentralstyre frå 1957 til han døydde.

Frå 1952 til 1959 var Meisdalshagen styreformann i Norges Kooperative Landsforening.

## Kjelde
**Norsk Allkunnebok. VIII. Bandet*. Fonna Forlag, Oslo (1958?)

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Biografi på Stortingets nettside
Ulrik Olsen

**Johan Ulrik Olsen** (), mest kjend som **Ulrik Olsen**, var ein norsk politikar fødd på Hitra som representerte Arbeiderpartiet. Han var blant anna kjend som stortingsrepresentant gjennom 27 år, og som statsråd i tre regjeringer. Han var utdanna snikkar.

Olsen starta den politiske karrieren som kommunepolitikar i Kristiansund. Han blei innvald i bystyret første gong i 1913 og hadde bystyre- og formannskapsverv fram til 1951. Han var ordførar i byen mellom 1934-1940 og 1945-1947. I 1934 blei han første gong vald inn på Stortinget. Han blei først vald inn som representant for kjøpstadane i Møre og Romsdal, frå 1954 blei han vald inn frå Møre og Romsdal fylke. Han gjekk ut av Stortinget etter valet i 1961. Som stortingspolitikar var han blant anna formann i Kommunalkomiteen 1945-1948.

Olsen var saksordførar då Stortinget handsama opprettinga av Kommunal- og arbeidsdepartementet, men var ikkje opphavleg ein av kandidatane då Einar Gerhardsen skulle finne den første til stillinga. Det var først då Ulrik Olsen sjølv gav uttrykk for at han kunne tenke seg jobben, at Gerhardsen og personane statsministeren rådførte seg med, fann ut at Olsen burde få tilbodet.

Ulrik Olsen sat som kommunal- og arbeidsminister i nesten 10 år, frå 20. desember 1948 til 1. september 1958, og var såleis ein del av Einar Gerhardsen si andre regjering, Oscar Torp si regjering og Einar Gerhardsen si tredje regjering.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Høyanger

:*For kommunen med same namn, sjå [[Høyanger kommune]].*

**Høyanger** er ein industristad og kommunesenteret i Høyanger kommune i  Ytre Sogn i Vestland fylke. Tettstaden har  og ligg inst i Høyangsfjorden på nordsida av Sognefjorden. Viktigaste arbeidsgjevaren er Hydro Aluminium. 

Industristaden vart bygd opp frå 1916, før det var området ei jordbruksbygd.

### Folketalsutvikling

## Bakgrunnsstoff
Den fransk-prøyssiske krigen

**Den fransk-prøyssiske krigen** var ein krig frå 1870 til 1871 mellom Frankrike og Det nordtyske forbundet leidd av Preussen, der dei sørtyske statane Baden, Bayern, Hessen og Württemberg deltok. Krigen enda med ein overveldande siger for Tyskland og store tap av land, verdiar og prestisje i Frankrike. Krigen hadde også store politiske og internasjonale følgjer.

Krigen medførte at styret til keisar Napoleon III av Frankrike blei erstatta av den tredje franske republikken, medan Tyskland blei samla under prøyssisk leiing. Pariskommunen, oppretta for å kjempa mot dei tyske invasjonsstyrkane, førte til ein slags revolusjonær borgarkrig mellom parisarar og den franske hæren.

## Følgjer
Som eit nytt og mektig rike ønskte Tyskland å skapa seg nye marknader for den veksande industrien, slik andre europeiske land hadde. Afrika var det einaste større området som ikkje var kolonisert av europeiske stormakter, og landet gjekk derfor inn i koloniseringa av Afrika. 

Av ulike grunnar var krigen òg startskotet for nye franske kolonieventyr. Det å skaffe seg koloniar vart sett på som ein måte å igjen bli rekna som ei stormakt på, og var einaste måten å vinne att det landet hadde tapt i Europa. Storbritannia og Portugal kunne ikkje sitte å sjå på at Tyskland og Frankrike tok kontroll med Afrika, og kasta seg dermed inn i «kappløpet om Afrika».
## Bakgrunnsstoff
*Den fransk-tyske krig i Store norske leksikon
Molina de Segura

**Molina de Segura** er ein kommune i Spania i den autonome regionen og provinsen Murcia. Han har kring 80&nbsp;000 innbyggjarar og ligg 10 km frå provinshovudstaden Murcia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Molina de Segura|Molina de Segura]]» frå ,  den 4. november 2009.*

## Bakgrunnsstoff

*
Logroño

**Logroño** er ein by nord i Spania ved elva Ebro. Han er hovudstad i den autonome regionen La Rioja, tidlegare kalla provinsen Logroño. 

Byen har kring 150&nbsp;000 innbyggjarar og er handelssenter for Rioja-vinen, som området er kjent for. Her vert òg produsert tømmer, metall og tekstilar. 

## Geografi

Logroño ligg nord i regionen La Rioja, ved elva Ebro, 384 meter over havet. Camino de Santiago går gjennom byen. Byen ligg 152 km frå Bilbao, 336 km frå Madrid og 468 km frå Barcelona. 

## Historie

Logroño er ein gammal busetnad, først under romarane med namnet *Vareia*, og så av keltarar. Frå 900-talet kjempa Kongedømet Navarra og Kongedømet Castila om byen. Regionen vart til slutt annektert av Castilla. Alfonso VI av Castilla gav Logroño byrettar i 1095 som fungerte som modell for andre spanske byar. I 1609 og 1610 var Logroño hovudsete for inkvisisjonen, der påståtte baskiske heksar vart brende. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Logroño|Logroño]]» frå , den 4. november 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Raymond Chandler

**Raymond Thornton Chandler** () var ein amerikansk forfattar, best kjend for dei «hardkokte» krimforteljingane om privatdetektiven Philip Marlowe.

Chandler var fødd i Chicago i USA men hadde irsk mor, og han budde med henne i England mellom 1896 til 1912. Her utdanna han seg innan klassiske språk. Under første verdskrigen tenestegjorde han først for den kanadiske hæren og seinare for det britiske luftvåpenet.

Etter krigen gjorde han godt arbeid som oljedirektør i California, fram til den store depresjonen. Han mista jobben i 1932 for alkoholbruk og forsømming, og prøvde seg deretter som forfattar. Han fekk gjeve ut den første novella si i bladet *Black Mask*. Frå 1943 var han manusforfattar i Hollywood. 

Medan Chandler skreiv innan ulike sjangrar er han blitt best kjend for novellene og romanane sine om Philip Marlowe, ein vanskelegstilt, men ærleg privatdetektiv i eit brutalt Los Angeles. Alle romanane Chandler gav ut, var om Marlowe, og bygde gjerne på tidlegare noveller. Dei er blitt rekna som klassikarar innan krimsjangeren, og er blitt knytt til film noir-sjangeren gjennom kjende filmatiseringar.

Raymond Chandler døydde i La Jolla i California.

## Bibliografi

## Kjelder
* «Chandler, Raymond» (2009). *[[Encyclopædia Britannica]]*. Lese 4. november 2009 i Encyclopædia Britannica Online.

* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Raymond Chandler|Raymond Chandler]]» frå , den 4. november 2009.*
Blomberg

**Blomberg** er ein fjellgard ved Geirangerfjorden i Stranda i Møre og Romsdal fylke. Garden ligg på eit platå 450 moh. på sørsida av fjorden. Garden Syltavik ligg nede ved sjøen (sjå bilete) og er einaste grannegarden ein kan kome til utan å måtte i båt. Den bratte sjøvegen går i 28 svingar opp langs eit gjel. Husa ligg trygt, men sjøvegen har vore utsett for snø- og vassfonner.

Blomberg finn ein nemnt i matrikkelen frå 1650. Han har heile tida vore einbølt, dvs. at det berre er éin bustad på han. Siste brukaren flytte i 1947.

På 1990-talet sette Storfjordens Venner garden i stand. Stovehuset, der midtpartiet truleg er 350 år gammalt, vart restaurert. Løa, som hadde dotte heilt ned, vart rekonstruert og oppattbygt på gamalt vis av løematerial frå andre stader. Til rekonstruksjon av løa vart det brukt fotografi av Magne Flem, fotograf i *[[Sunnmørsposten]]*. Ein fann og teikningar av løa i juleheftet av Nils og Blåmann frå 1946. Teiknaren, Ivar Mauritz-Hansen var på Blomberg sommaren 1946. Slik kom teikningane i juleheftet , og dei som bygde opp att løa kunne sjå korleis den gamle hadde sett ut. Vølingsarbeidet vart mykje gjort på dugnad. Likevel var det store kostnadar. Dei fekk tilskot frå mellom anna riksantikvaren. I alt kosta istandsettinga av Blomberg 2,6 millionar kroner.

## Kjelder
* storfjordens-venner.no
* Sakarias Ansok:*Eld som sloknar*. Stranda sogenemnd, 1970.
* Arild Flydal: *Fjorden, fjellet og folket*. Timbjørgane forlag, 1996.
* Harald Kjølås: Blomberg - ein nasjonal kulturskatt. Sunnmørsposten 16. september 1995

## Bakgrunnsstoff
*
Bangka

**Bangka** er ei øy i Indonesia og ligg aust for Sumatra, skild frå denne av Bangkasundet. Øya dekker eit areal på 11 910 km² og hadde i 1990 eit folketal på 626&nbsp;955.

## Geografi
Bangka utgjer saman med øya Belitung ein provins i Indonesia. Bangka ligg rett aust for Sumatra, i nord ligg Sørkinahavet, mot aust på hi sida av Gasparsundet ligg Belitung, i sør er Javahavet. Mestedelen av øya består av lågtliggjande sletter, sumpar, åsar, sandstrender, åkrar med pepar og så tinngruver.

## Samfunn
Øyas største by heiter Pangkalpinang og er hovudstad i Bangka-Belitung-provinsen. Sungailiat er nest største byen på Bangka, medan Muntok i vest er viktigaste hamna. Dei andre større byane er Toboali i den sørlege delen, også gruvebyen Koba ligg i sør. Byen Belinyu heilt i nord er kjend for sin sjømat. På Bangka finst fire hamner; nemnde Muntok og Belinyu, dessutan Sadai heilt i sør og Pangkal Balam i nærleiken av provinshovudstaden.

## Økonomi
Frå om lag 1710 har Bangka vore eit av dei fremste sentra for utdriving av tinn. Tinnproduksjonen er monopolisert av staten Indonesia, største smelteverket ligg i Muntok. På øya dyrkar ein mykje pepar, som gjennom ein prosess vert omgjort til salsvara kvit pepar.
Sysselsetjinga fordelar seg mellom dei som arbeider i tinngruvene, på palmeolje-plantasjane, på gummiplantasjane, på peparfarmane og fiskarar.

## Demografi
Størstedelen av innbyggjarane er malayar og kinesarar, i hovudsak hakkaer. 

I 1930 budde 205&nbsp;363 menneske på Bangka. Folketalet har tredobla seg dei siste 70 åra.

## Historie
Bangka vart overgitt til Storbritannia av sultanen i Palembang i 1812. To år seinare inngjekk britane ein bytehandel med Nederland, som for Bangka gav frå seg Cochin i India. Øya var okkupert av Japan frå februar 1942 til august 1945. Ho vart del av det sjølvstendige Indonesia i 1949. Øya, og granneøya Belitung, låg tidlegare i provinsen Sumatera Selatan (Sør-Sumatra). Frå 2000 har dei to øyane vore utskild til ein eigen provins, Bangka-Belitung.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bangka|Bangka]]» frå , den 4. november 2009.*
Mérida i Spania

**Mérida** er hovudstaden i den autonome regionen Extremadura i Spania. Han har kring 60&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Historie
Byen vart grunnlagd i år 25 fvt. som *Emerita Augusta*, etter soldatane til keisar Augustus som grunnla byen. Namnet *Mérida* kjem av dette namnet. Byen vart grunnlagd for å verne ein fjellovergang og ei bru over elva Guadiana. Byen vart hovudstad i den romerske provinsen Lusitania og ein av dei viktigaste byane i Romarriket. Mérida har bevart fleire viktige romerske monument enn nokon annan by i Spania (mellom anna ein triumfboge frå tida under Trajan). På grunn av dette er den arkeologiske samlinga i Mérida innskriven på verdsarvlista til UNESCO.

Under vestgotarane var han framleis ein praktfull by, særleg under biskopane som styrte her på 500-talet, då han var hovudstad i Hispania. Biskop Paulus førte bispedømet til stor rikdom og det vart det rikaste i heile Spania. Biskop Fidelis gjenoppbygde domkyrkja og under biskop Masona vart han den første byen i Spania ein veit om med sjukehus.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mérida, Spain|Mérida, Spain]]» frå ,  den 4. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Qikiqtaq

**Qikiqtaq** (engelsk *King William Island*) er ei øy i kanadisk Arktis, i regionen Kitikmeot i Nunavut. Ho dekker ei flatevidd på mellom 12 516 km² og 13 111 km², og er dermed den 15. største øya i Canada. Folketalet er 1064, ifylgje 2006-folketeljinga. Alle innbyggjarane held til i Gjoa Haven.

## Geografi
Mot aust er Qikiqtaq skild frå halvøya Boothia av James Ross-sundet og Rae-sundet. I vest går Viktoriasundet og bort om det ligg Kitlineq. I Simpsonsundet ligg Toddøya, vidare mot sør ligg Adelaidehalvøya, medan Dronning Maud-golfen ligg i sørvest.

På nordkysten av øya ligg Victory Point. Gore Point, Point Le Vesconte, Erebus Bay og Terror Bay er alle på vestkysten. Douglas Bay, Booth Point og Gjoa Haven ligg alle på sørkysten.

Landskapet er småkupert, høgste punktet på øya er 137 moh. Det finst mange små vatn på øya, desse er knapt synlege om vinteren.

## Historie
Inuittar har hatt tilhald på øya sidan uminnelege tider.

Fleire polarforskarar har, under søk etter Nordvestpassasjen, lege i vinteropplag på Qikiqtaq. John Franklin sin ekspedisjon låg innefrosen i drivisen nordvest for øya. Etter dei hadde forlate skipa, kreperte størsteparten av mannskapet gradvis av utmatting og svolt med dei prøvde å gå sørover til vestkysten. To av Franklins menn er gravlagde ved Hall Point på sørkysten av øya.

I 1903 segla oppdagaren Roald Amundsen, på leit etter Nordvestpassasjen, gjennom James Ross-sundet og stoppa i ei naturleg hamn på sørkysten av øya. Der, ute av stand til å halde fram grunna istilhøva, låg han vintrane 1903/4 og 1904/5. Under dette opphaldet lærde han polart levevis av Netsilik Inuitane, noko som han seinare hadde avgjerande nytte av på sin ekspedisjon til Sørpolen. Han brukte skipet sitt, «Gjøa», som base for oppdagingsturar sommaren 1904. Ein sledetur gjekk til halvøya Boothia og ei reise til den magnetiske nordpolen. Amundsen drog vidare vestover i august 1905, etter 22 månader på Qikiqtaq. Hamna der dei budde, hyser i dag den einaste busetnaden på øya, Gjoa Haven.

Øya er kjend for dei store flokkane med karibu som har sommarbeite der, før dei om hausten dreg mot sør over sjøisen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qikiqtaq|Qikiqtaq]]» frå , den 4. november 2009.*
Cáceres

**Cáceres** er provinshovudstaden i Cáceres i Extremadura i Spania. Byen har kring 100&nbsp;000 innbyggjarar og kommunen har eit areal på 1750,33&nbsp;km², den største kommunen i heile Spania. 

Det har vore busetnad nær Cáceres sidan førhistorisk tid. Ein ha funne spor etter dette i grottene i Maltravieso og El Conejar. Byen vart grunnlagd av romarane i 25 f.Kr.

I gamlebyen (*Ciudad Monumental*) står framleis bymurane frå antikken, og denne delen av byen er kjend for dei mange storkereira. Innanfor bymurane ligg ein mellomalderby utan ytre teikn på modernisering, og av den grunn er det filma mange filmar her. Universidad de Extremadura og to astronomiske observatorium ligg i Cáceres. Byen er òg eit bispesete. 

Cáceres vart innskrive på verdsarvlista til UNESCO i 1986 på grunn av blandinga av romansk, islamsk, nordgotisk og italiensk renssanse-arkitektur. Tretti tårn frå den muslimske perioden står framelis i Cáceres, og av desse er Torre del Bujaco det mest kjende. 

Cáceres er ein av byane som kjempar om å verte europeisk kulturhovudstad i 2016. 

## Historie

Opphavet til Cáceres går tilbake til førhistorisk tid, med funn av grottemåleri i Cuevas de Maltravieso (Maltravieso-grottene) frå sein steinalder. Turistar kan sjå restar frå romartida, mellomalderen, maurartida og gullalderen for jødisk kultur i Spania. Cáceres har fire hovudområde som kan utforskast: den historiske bydelen, den jødiske bydelen, det moderne sentrumet og utkantstrøka. 

Byen vart grunnlagd som *Castra Caecilia* av Quintus Caecilius Metellus Pius og vart viktig som ein strategisk by under romartida og. Restar av dei første bymurane bygd av romarane på 200-talet og 300-talet eksisterer framleis, inkludert ein port, Arco del Cristo. 

Etter at Vestromarriket tok vestgotarane over byen og han gjekk inn i ein nedgangsperiode fram til arabarane erobra Cáceres på 700-talet. Dei neste hundreåra var han under arabisk styre, men maktforholdet skifta stadig mellom maurarar og kristne. I denne perioden bygde arabarane om byen, med murar, palass og mange tårn, som Torre de Bujaco. Cáceres vart gjenerobra av dei kristne på 1200-talet. I denne perioden hadde byen ein viktig jødisk bydel. På 1400-talet var folketalet nesten 2000, og nesten 140 jødiske familiar budde i Cáceres. Den jødiske folkesetnaden vart drive ut då dronning Isabella og Ferdinand av Aragon kom til makta i 1492, men mange spor frå ruinane er framleis synlege i dag i Barrio San Antonio.

Cáceres blømde under reconquistaen og under oppdaginga av Amerika, og viktige spanske familiar og adlege bygde heimane sine og små palass her. Mange familiar frå Extremadura deltok i reiser til Amerika der dei gjorde seg rike. På 1800-talet art Cáceres hovudstad i provinsen, og byen starta å vokse. Under den spanske borgarkrigen flata folketalet ut. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cáceres, Spain|Cáceres, Spain]]» frå ,  den 4. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ourense

**Ourense** (spansk *Orense*) er ein by nordvest i Spania og provinshovudstaden i provinsen Ourense i Galicia. Han har kring 110&nbsp;000 innbyggjarar, om lag 30 % av innbyggjarane i provinsen. 

Byen ligg ved breidda av elva Minho sør i sentrale område av provinsen. 

## Historoe
Opphavet til byen kan sporast tilbake til romarane og varmekjeldene her kalla Burgas. Desse er framleis synlege i dag. Det var òg trong for å bygge festningsverk her for å verne ein vadestad over Minho. Etter romarane vart Ourense ein del av kongedømet til suebane på 400- til 600-talet, og han vart øydelagd av maurarane i 716. Han vart seinare bygd opp att av Alfonso III av Asturias rundt 877. Vikingane og den arabiske krigsherren Al-Mansur plyndra begge byen og øydela han stort. Det avrt først under Sancho II og systera hans Doña Elvira at byen vart busett på nytt på 1000-talet. Ourense voks først til ein by på 1100-talet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ourense|Ourense]]» frå , den 4. november 2009.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Lugo

**Lugo** er ein by nordvest i Spania i den autonome regionen Galicia. Han er provinshovudstaden i provinsen Lugo. Kommunen har kring 95&nbsp;000 innbyggjarar og er den fjerde største i Galicia. 

Lugo er den einaste byen i verda som er omgjeven av intakte bymurar frå romartida. Murane blei bygd på 200-talet, og er i dag rekna som ein verdsarvstad av UNESCO. 

## Historie

Byen vart truleg grunnlag av keltarar. Seinare vart han erobra av Paulus Fabius Maximus og kalla *Lucus Augusti* i 13 f.Kr. ved ein romersk militærleir. Byen høyrte til den romerske provinsen Hispania Tarraconensis og var hovudbyen til caporane. Sjølv om han vart liten var han den viktigaste romerske byen i det som vart Gallaecia i romartida, setet for ein *[[conventus]]*, og ein av tre slike i Gallaecia. Seinare var han ein av to hovudstader i Gallaecia og gav namn til *Callaïci Lucenses*. Han låg midt i eit stort gullgruveområde, som i romartida var særs aktivt. 

Lucus vart sete for ein biskop seint på 400-talet og var eit administrativt senter for suebane og vestgotarane, før han kom i forfall. Midt på 700-talet vart byen forlaten. På 900-talet vart det gjort forsøk på å gjenoppbygge byen. Den noverande domkyrkja i Lugo vart bygd på 1100-talet. Lugo med domkyrkja si vart eit valfartsmål lik Santiago de Compostela.

Med opprettinga av Lugo-provinsen i 1833 fekk Lugo klart større tyding enn jamstore byar i nærleiken, som Mondoñedo og Ribadeo. Utviklinga fortsette då jernbanen kom til byen i 1875. På 1970-talet gjekk byen gjennom utvikling som skipinga av industriområdet Ceao i 1979, og ein totalrenovasjon av bymurane. I 2000 blei dei romerske murane utropt til verdsarv av UNESCO.

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lugo|Lugo]]» frå , den 4. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*Bilete av Lugo
Pontevedra

**Pontevedra** (stundom skrive *Ponte Vedra*) er ein by nordvest i Spania. Han er provinshovudstaden i provinsen Pontevedra i Galicia og har kring 85&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie

Ei lokal segn fortel at Pontevedra vart grunnlagd av Teucer, ein helt i trojakrigen. Men historikarar og arkeologar er samde i at busetnaden truleg vart grunnlagd då Gallaecia (gamle Galicia) vart ein del av Romarriket rundt det første hundreåret fvt. Namnet på byen kjem frå det latinske *Pons/Pontis* (bru) og *Veteris/Vetera* (gammal), og *Ponte(m)Vetera(m)*, «den gamle brua», som syner til den gamle romarbrua som kryssar Lérez. Brua står framleis. Etter romartida vart byen ein del av okngedømet til svebarane.

På 1100-talet vart Pontevedra eit viktig handelssenter. På 1400-talet nådde byen eit høgdepunkt som handels- og kommunikasjonssenter. Pontevedra var då ein av dei største byane i Galicia. Han var framleis ein handelsby på 1500-talet og fiske auka òg på denne tida. Frå hamna i Pontevedra vart det fritt leie ned elva og ut i havet, men etter kvart førte sedimentering i elva til at det ikkje lenger var mogeleg med stor skipsfart her.

På slutten av 1500-talet starta nedgangstida for byen. Situasjonen vart verre på 1600- og 1700-talet, etter kvart som hamna ikkje kunne nyttast lenger. I tillegg førte politiske avgjersler og familiekonfliktar til ein generell nedgang i handelen, og folk flytta frå byen. Faktisk vart folketalet halvert i denne tida. Epidemiar var òg ei medverkande årsak til dette.

På byrjinga av 1800-talet var Pontevedra ein liten, uviktig by. Fiske, kunst og handverk heldt økonomien gåande. Likevel vart Pontevedra hovudstad i ein ny provins i 1833. Då jernbanen kom til byen på 1800-talet livna byen til liv att.

Då byen gjekk inn på 1900-talet var han det kulturelle og politiske senteret i Galicia. Byen var òg eit senter for galicisk nasjonalisme. Den spanske borgarkrigen (1936–1939) og det påfølgjande Franco-diktaturet (1939–1975) sette ein stoppar for utviklinga til Pontevedra. Politisk undertrykking og økonomisk harde tider tvinga mange bort frå byen. Det var først i 1960-åra at byen fekk industri og den lokale økonomien kom seg litt på fote att. Industrien førte derimot raskt til miljø- og helseproblem, og fleire av dei måtte til slutt stengast.

Tilhøva i byen betra seg då diktaturet enda i 1977.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pontevedra|Pontevedra]]» frå ,  den 4. november 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Calo Lourido, F. et al. (2003): *Pontevedra e o mar. Simposio de historia marítima do século XII ao XVI*. Concello de Pontevedra, Pontevedra

## Bakgrunnsstoff

*
Badajoz

**Badajoz** er provinshovudstaden i provinsen Badajoz i den autonome regionen Extremadura, like ved grensa til Portugal i Spania. Han ligg på venstre breidda av elva Guadiana og jernbanen til Madrid–Lisboa. Byen har kring 150&nbsp;000 innbyggjarar. 

Badajoz er sete i eit bispedøme. Han ligg på ei lita høgd med ruinane av ei maurisk borg. Med ein sterk mur og bastionar, ei brei vollgrav og festningar på dei omliggande høgdene, ser byen sterk ut. Elva, som renn gjennom borgåsen og festninga San Cristobal, vert kryssa av ei flott granittbru frå 1460. Brua vart reparert i 1597 og gjenoppbygd i 1833. Heile Badajoz er prega av den stormfulle historia, og sjølv domkyrkja frå 1238 liknar ei festning med massive veggar. 

## Historie

Plasseringa til byen gjorde at det var mykje mellomhandel med Portugal. Andre industriar i byen var produksjon av lin, ull, lêrvarer og keramikk. Byen vart først viktig under maurarane. Han vart grunnlagd av den galiciske muslimen Ibn Marwan rundt 875 og etter 1022 vart han hovudstad i den vesle mauriske taifaen Badajoz. Portugisarane okkuperte byen ei kort stund i 1168. Byen var sjølvstendig fram til 1229 då han vart erobra av Alfonso IX av León. Han vart kjend som «Batlabus» og «Batalyos» under maurarane. 

Som ein festningsby ved grensa vart han omleira mange gonger. Han vart kringsett av portugisarane i 1660, under den portugisiske restaurasjonskrigen, og i 1705 av dei allierte under den spanske arvefølgjekrigen. Under den spanske sjølvstendekrigen vart Badajoz utsett for to mislukka åtak frå franskmennene i 1808 og 1809; men 10. mars 1811 vart den spanske kommandanten José Imaz muta til å overgjev byen til dei franske styrkane under marskalk Soult. Ein britisk armé kommandert av marskalk Beresford prøvde å gjenerobre byen. 16. mai 1811 slo han ein styrke som kom til unnsetting ved Albuera, men omleiringa vart gjeven opp i juni same året. 

I 1812 gjorde Arthur Wellesley (den framtidige hertug hertugen av Wellington) eit nytt forsøk på å ta Badajoz, som hadde ein fransk garnison på om lag 5000 mann. Omleiringa starta 16. mars og tidleg i april var det tre praktiske brot i muren der to soldatar kunne kome gjennom samstundes. Desse hola vart angripe av to britiske divisjonar den 6. april. Åtaka vart slått tilbake av franskmennene fleire gonger, men etter å ha mista 5000 mann klarte Wellington til slutt å erobra byen.

I august 1883 fann eit militært og republikansk opprør stad i byen, men det var fullstendig mislukka. Under den spanske borgarkrigen vart Badajoz erobra av nasjonalistane i slaget ved Badajoz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Badajoz|Badajoz]]» frå ,  den 4. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ferrol

**Ferrol** er ein by i provinsen La Coruña i Galicia i Spania ved kyten av Atlanterhavet. Byen har kring 65&nbsp;000 innbyggjarar og eit storbyområde som omfattar opp mot 250&nbsp;000 innbyggjarar. 

Byen har vore kjend for skipsverfta sine og har hatt ein av dei største spanske marinebasane sidan Bourbon-familien styrte landet. Før dette, på 1600-talet, var Ferrol det viktigaste våpenlageret i Europa. I dag er byen mest kjend for skipsverftet Navantia.

Byen er fødestad for den spanske generalen Francisco Franco i 1892 og vart offisielt kalla *El Ferrol del Caudillo* frå 1938 til 1982. 

## Historie
Det er funne spor etter menneske i området her frå førhistorisk tid. I romartida fasnt det ein fiskelandsby her i det første hundreåret fvt. Etter Romarriket fall, vart Ferrol plyndra av vandalar, og i 411 erobra av suebar. I 584 vart kongedømet deira innlemma i kongedømet til vestgotarane.

Frå 711 til 739 vart han plyndra av arabarar og vart til slutt gjenerobra av den vestgotiske kongen av Asturias i 754 og vart verande ein del av det kristne Spania frametter.

Huset Asturias oppretta ein utpost her for å verne seg mot arabarane, som stundom kom nordover for å plyndre området. I tillegg vart området plyndra av normannarar og vikingar på tokt. På 1300-talet gav Henrik II byen til den mektige Andrade-familien.

 

I 1568 vart byen råka av ein storbrann som øydela mellomalderbyen og delar av festningsverka. Då Huset Bourbon kom til makta på 1700-talet, vart hamnebyen Ferrol ein av dei leiande marinebasane i landet.

Skipsverfta A Graña og Ferrol vart bygde mellom 1726-1783 og produserte skip verna med koparskjold frå Xubia. 

Det var nesten umogeleg å setje opp ein blokkade utanfor Ferrol i seglskutetida på grunn av vedvarande sterk vestavind langs denne farlege kyststripa. Trass i desse fordelane vart forsvarsverka reduserte under Karl IV og i 1800 gjekk britane i land med ein flåte på 109 skip og gjekk til åtak på San Felipe-borga. Dette åtaket på Ferrol fann stad under napoleonskrigane i Europa, då spanjolane var venta å gå inn på franskmennene si side, som dei gjorde i slaget ved Trafalgar i 1805. Borga klarte derimot å stå imot åtaket og flåten trekte seg attende. 

Under den spanske sjølvstendekrigen vart spanjolane allierte med England, men dei klarte ikkje å hindre franskmennene i å ta byen i 1809. 

Under Ferdinand VII mista Ferrol statusen som hovudstad, men det var likevel aktivitet i byen, og i 1858 vart det første spanske dampskipet bygd i Ferrol.

Etter den spanske borgarkrigen vart skipsverfta i Ferrol overtekne av staten og nasjonaliserte i 1945. Frå 1938 til 1982 vart byen kalla «El Ferrol del Caudillo»  etter diktatoren i Spania, Francisco Franco, som var fødd her.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ferrol|Ferrol]]» frå , den 4. november 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** 

## Bakgrunnsstoff

*
San Cristóbal de La Laguna

**San Cristóbal de La Laguna** (ofte berre kalla **La Laguna**) er ein by og ein kommune nord på øya Tenerife i provinsen Santa Cruz de Tenerife på Kanariøyane. Byen er er den tredje største i øygruppa og den nest største på øya. Han er ein del av forstadane til Santa Cruz de Tenerife. Det historiske senteret i La Laguna vart innskrive på verdsarvlista til UNESCO i 1999. 

Universitetet i La Laguna ligg i byen og har om lag 30&nbsp;000 studentar. Desse vert ikkje medrekna i folketalet i byen. La Laguna vert rekna som det kulturelle senteret på Kanariøyane. 

Økonomien er føretaksbasert medan jordbruk dominerer den nordaustlege delen av byen. Dei urbane områda dominerer dei sentrale og sørlege områda. Turisme dekkjer nordkysten. 

## Historie

Slaget ved Aguere vart utkjempa her i 1494. Byen vart grunnlagd mellom 1496 og 1497 av Alonso Fernández de Lugo og dette var hovudstaden på øya fram til heile øya var erobra. Kystområda vart seinare plyndra av sjørøvarar. Universitetet i La Laguna vart grunnlagd i 1701. 

Nedgang i folketal og økonomi på 1700-talet førte til at hovudstaden vart flytta til Santa Cruz de Tenerife i 1723. Santa Cruz har sidan vore hovudstad på Tenerife.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:San Cristóbal de La Laguna|San Cristóbal de La Laguna]]» frå ,  den 4. november 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Kart over Tenerife 
* Heimeside
* Kart over San Cristóbal de la Laguna
Arbeidsdepartementet (1885–1946)

**Arbeidsdepartementet**, opphavleg **Departementet for de offentlige Arbeider**, var eit norsk departement som vart oppretta 1. september 1885 og nedlagd den 22. februar 1946. Den første statsråden med ansvar for dette departementet var Hans Rasmus Astrup, som sat frå opprettinga til 1887.

Då departementet vart oppretta fekk det tildelt oppgåver frå: 
* Indredepartementet - vegar, jernbane, brannvesen m.m.
* Marine og postdepartementet - hamnevesenet
* Kyrkje- og undervisingsdepartementet - den europeiske gradmålinga, tekniske skular og undervisningsanstaltar

Frå 1944 til utgangen av 2. verdskrig heitte departementet Trafikkdepartementet, men fekk attende både namn og struktur som Arbeidsdepartementet då krigen slutta. Frå 1946 fekk departementet endra ansvarsområde, og vart omdøypt til Samferdsledepartementet.

Vidare har fylgjande departement eksistert:
* 20. desember 1948&ndash;31. desember 1989: Kommunal- og arbeidsdepartementet
* 1. januar 1998&ndash;1. oktober 2004: Arbeids- og administrasjonsdepartementet

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Arkivverket - ''Arbeidsdepartementet 1885-1946''
Krabbeetar

**Krabbeetar** (*Dromas ardeola*) er ein fugl i den biologiske ordenen vade-, måse- og alkefuglar, og utgjer sin eigen familie *Dromadidae*. Slektskapen til andre grupper innanfor ordenen er uklår og omdiskutert. Karakteristisk for arten er at han nyttar varme frå bakken som rugevarme til egga.

Denne fuglearten liknar loer, men har særs lange, grå bein og eit tjukt, kraftig svart nebb med likskap til nebbet hos terner. Krabbeetaren har ei kropslengd på 38 til 41 cm, vengespenn på 75 til 78&nbsp;cm og veg 230 til 330 gram. Den svartkvite fjørdrakta og den langhalsa, oppreiste haldninga med det kraftige nebbet gjev fuglen ein særeigen utsjånad og han er lett kjenneleg. Nebbet er unikt og spesialisert for å ete krabbar. Fuglen har dels symjehud mellom tærne. Fjørdrakta er kvit med svart på ryggen og i handsvingfjørene. Dette er støyande fuglar, dei skrik ofte på hekkeplassar og på overvintringsplassar.

Leveområdet for arten er kystar ved og øyane i Indiahavet der dei kan finne krabbar og andre smådyr. Dei er selskaplege og vil gjerne samle seg i store grupper. Krabbeetaren er aktiv i skymringa, og nattleg åtferd er meir vanleg i hekkesesongen. Dei hekkar rundt Arabiahavet, Persiabukta, Raudehavet og i Somalia i månadene frå april til juli og deretter spreier dei seg over Indiahavet i august så langt som til Andamanøyane og Sri Lanka i aust og til Tanzania og Madagaskar.

Ulikt vadefuglar hekkar krabbeetaren i hòl i sandhaldig bankar. Han er ein kolonirugar, hekkar i koloniar med opp til 1500 par. Hoa legg eitt kvitt egg, nokre gonger to, egga er store i høve til storleiken på kroppen. Reirhòlet held ein optimal temperatur på grunn av solstrålinga, og foreldra er i stand til å forlate reiret utan tilsyn i så lange periodar som 58 timar. I motsetnad til hos dei fleste vadefuglar er ungane til krabbeetaren ikkje i stand til å gå, må bli i reiret i fleire dagar etter klekking, og foreldra må derfor fôre dei. Sjølv etter at dei er flygedyktige kjem ein lang periode med omsorg frå foreldra. Begge kjønna tar vare på ungane.

Krabbeetar er ein av artane som vert omfatta av avtalen *Agreement on the Conservation of African-Eurasian Migratory Waterbirds*, (AEWA).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crab-plover|Crab-plover]]» frå , den 4. november 2009*.
### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* *[[Handbook of the Birds of the World]]*, Volume Three, Hoatzin to Auks; de Hoyo, Elliot and Sargatal, ISBN 84-87334-20-2
* *Shorebirds* by Hayman, Marchant and Prater ISBN 0-395-60237-8 
* Opptak av lyd og bilete av krabbeetarar hos Internet Bird Collection
Sven Ole Fagernæs

**Sven Ole Fagernæs** () er ein norsk jurist. Han var regjeringsadvokat i Noreg frå 1994 til 1998, og frå 2001 til 2015. Fagernæs har vore tilsett ved regjeringsadvokatembetet sidan 1976. I 2004 blei han utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden. Frå februar til september 2005 var han konstituert sysselmann på Svalbard.

Sven Ole Fagernæs er sambuar med høgsterettsdommaren Kirsti Coward, og bror til Toppen Bech (opphavleg Ellen Åse Fagernæs).

## Kjelder

* Store Norske Leksikon om Fagernæs
Kirsti Coward

**Kirsti Coward** () er ein norsk jurist og tidlegare dommar i Høgsterett. Ho var høgsterettsdommar frå 15. august 1994 til 31. desember 2010. 

Kirsti Coward tok juridisk embetseksamen i 1963. Ho var vitskapleg assistent ved Institutt for rettssosiologi mellom 1964 og 1965. Deretter var ho fram til ho vart utnemnd til høgsterettsdommar tilsett i Justisdepartementet si lovavdeling, som lovrådgjevar, byråsjef, underdirektør og avdelingsdirektør, og frå 1988 som ekspedisjonssjef. I denne perioden var ho også dommarfullmektig ved Asker og Bærum sorenskrivarembete frå 1968-69 og lagdommar i Hålogaland lagmannsrett sommaren 1981.

Coward er sambuar med regjeringsadvokat Sven Ole Fagernæs. Ho var difor inhabil til å handsame saker i Høgsterett der staten ved regjeringsadvokaten var ein av partane, også om det ikkje var regjeringsadvokaten sjølv som prosederer saka for Høgsterett.

Kirsti Coward er dotter til lektoren og riksmålsmannen Gorgus Coward.

## Kjelder

*Kirsti Coward hos domstol.no, vitja 14. juni 2010
Peder Holt

**Peder Holt** (), fødd i Vardø var ein norsk politikar frå Arbeiderpartiet. Han var også fylkesmann i Finnmark mot slutten av den andre verdskrigen, først frå Sør-Varanger seinhausten 1944, etter at Aust-Finnmark blei frigjort av Sovjetunionen.

Han var konsultativ statsråd i Einar Gerhardsen si 2. regjering frå 5. november 1945 til 30. juni 1948, og fiskeriminister i Oscar Torp si regjering (19. november 1951 - 22. januar 1955).

Han var ordførar i Vardø på 1930-talet.

## Bakgrunnsstoff
*
Else-May Botten

**Else-May Botten** () er ein norsk politikar og stortingsrepresentant frå Arbeidarpartiet. Ho blei statsforvaltar i Møre og Romsdal i 2021.

## Liv og virke
Botten er fødd og voks opp i Halsa, på Nordmøre, og er seinare busett i Molde i Romsdal. Ho er dotter av musikaren Kolbjørn Botten. Botten har studert økonomi og leiing ved Høgskolen i Molde, Høgskolen i Vestfold og Universitetet i Bergen. 

Ho har bakgrunn som sekretær i LO i Møre og Romsdal frå 1995. Ho var medlem av fylkestinget i Møre og Romsdal 2003–2007. 

Ho var vararepresentant 2005–2009. I 2009 var ho Møre og Romsdal Arbeiderparti sin førstekandidat til Stortinget, og blei vald inn som fast representant ved 2009. 

Botten blei utnemnd til statsforvalter i Møre og Romsdal i 2018. Ho gjekk inn i stillinga 1. oktober 2021.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:no:Else-May Botten|Else-May Botten]]» frå ,  den 16. april 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Aeronomi

**Aeronomi** er vitskapen om dei øvre områda av atmosfæren, der dissosiasjon og ionisering er viktige prosessar. Uttrykket *aeronomi* vart innført av Sydney Chapman i 1960. I dag omfattar uttrykket òg dei øvre områda av atmosfæren på andre planetar. Aeronomi er ei grein innan atmosfærisk dynamikk. For å forske i den øvre atmosfæren treng ein ballongar, satellittar og sonderakettar, som kan gje ein data frå denne regionen. Atmosfærisk tidvatn dominerer dynamikken i mesosfæren og den nedre termosfæren. Derfor er ei forståing av denne effekten særs viktig for å forstå atmosfæren som heilskap. Andre fenomen ein studerer innan aeronomi er lyn i den øvre atmosfæren, som *sprites* («andar»), haloar, blå jettar og «alvar» (*elves*).

## Atmosfærisk tidvatn

Atmosfærisk tidvatn er ein viktig mekanisme for å transportere energi frå den lågare atmosfæren til den øvre atmosfæren, og er ein dominerande prosess i mesosfæren og den nedre termosfæren. Modellering og observasjonar av atmosfærisk tidvatn trengst for å kunne overvake og varsle endringar i jordatmosfæren. 

## Lyn i den øvre atmosfæren

Lynnedslag påverkar den øvre atmosfæren og fører til fenomen som skjer langt over sjølve lyna. Desse vert stundom kalla forbigåande lysande hendingar (*transient luminous events *eller* TLF*) og viser til elektrisk utladingar i den øvre atmosfæren i form av såkalla raude andar (*sprites*), spritehaloar, blå jettar og alvar (*elves*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aeronomy|Aeronomy]]» frå ,  den 5. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Karikatur

Ein **karikatur** er ei komisk framstilling av ein person, der spesielle trekk ved utsjånaden eller personlegdomen til personen vert trekte fram og latterleggjorte. Målet med ein karikatur kan vera uskuldig eller vondsinna humor, eller å latterleggjera synspunkta til folk ein er usamd med.

Ein karikaturteikning er ei teikning av ein person der visse trekk er svært overdrivne. Karikaturar er som ein parodi på eit portrett. Karikaturar blir ofte nytta i vitseteikningar, gjerne med politisk innhald, eller kan nyttast som uhøgtidelege illustrasjonar. Kjente personar vert det ofte laga karikaturar av, men det er også vanleg at karikaturteiknarar teiknar vanlege personar mot betaling.
Sonderakett

Ein **sonderakett**, stundom kalla **forskingsrakett**, er ein rakett med instrument som er utforma for å ta målingar og gjere vitskaplege eksperiment i dei øvre områda av atmosfæren. Opphavet til namnet kjem frå «å sondere», altså å gjere ei måling.

Rakettane ta vanlegvis målingar eller fører instrument med seg frå 50 til 1500 km over overflata til jorda, ei høgd som ligg mellom høgda vêrballongar kan nå (40 km), og under nivået satellittane går i (over 120 km). Visse sonderakettar, som Black Brant X og XII, kan nå ei høgd på mellom 1000 og 1500 km, som er det høgaste i klassen deira. Rakettane som vart nytta er ofte rakettar som militæret har til overs. 

## Bakgrunnsstoff
* ESA-artikkel om sonderakettar
* 30 år med sonderakettar i Esrange i Kiruna i Sverige
* NASA sitt sonderakettprosjekt
* Australian Space Research Institute Small Sounding Rocket Program
* UP Aerospace 
* Tyske, svenske og EADS-ST-prosjekt 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sounding rocket|Sounding rocket]]» frå ,  den 5. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Luster

**Luster** er ein tettbygd stad i Luster kommune i Vestland fylke. Fram til 2004 vart staden rekna som tettstad av Statistisk sentralbyrå.

Geografisk ligg den midt mellom Gaupne og Skjolden langs Lustrafjorden.

Fylkesveg 55 går gjennom bygda og vidare over Sognafjellet.

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
* Kart på Google Maps
Nils Nilsson Skaar (1826–1909)

**Nils Nilsson Skaar** () var ein norsk gardbrukar og stortingsmann. Skaar kom frå garden Skåro opp for austsida av Fyksefjorden i Kvam herad i Hordaland. Han var ordførar i heimekommunen i 20 år og sat på stortinget i 15 år.

## Yrkesliv
Skaar dreiv frå han var seksten år gammal med bygningsarbeid, fór i jektefart og var på fiskeri. 1851 kjøpte han garden Botnen i dåverande Vikør herad. Fem år seinare overtok han farsgarden Skåro og dreiv denne til han skøytte han frå seg i 1886. Frå 1884 til 1889 var han fyrvaktar på Lerøy.

## Styringsmann
Skår var 1854-61 med i heradstyret i Vikør. Frå 1866 kom han inn att i heradstyret, og vart vald til ordførar. Eit verv han hadde heilt fram til 1885, då han gjekk ut or heradstyret. Han hadde elles mange andre kommunale verv i desse åra. Mellom anna var han 1867-69 med i matrikkelkommisjonen for Nordhordland, og var forlikskommissær for åstadsaker 1880-85. På statleg nivå var han 1884-86 med i kommisjonen som såg på organiseringa av hæren.

## Stortingsmann
Skaar var suppleant (varamann) til stortinget 1868-69. I 1870 vart han vald inn på Stortinget som tredje representant frå Søndre Bergenhus for perioden 1871-73. Sidan vart han vald til stortingsrepresentant for fylket i alle val, heilt til han før valet hausten 1885 sa frå seg.

Fyrste perioden på Stortinget var han medlem av protokollkomiteen. 1874 sat han i vegkomiteen, resten av si tid (1875-85) var han med i militærkomiteen. 1883-84 var han medlem av riksretten som dømde statsministeren frå embetet.

Skaar døydde i Norheimsund i Kvam. Han var far til Nils Nilsson Skaar og bror av Gjermund og Johannes Nilsson Skaar.

## Kjelder

* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
*
Oblastar i Kirigisistan

Kirgisistan er inndelt i sju oblastar. I tillegg er både hovudstaden Bisjkek og Osj administrativt uavhengige som byar, samstundes som dei er oblasthovudstadar.

Kirgisiske oblastar, med hovudstadar.

# Batken oblast (Batken)
# Tsjuj oblast (Bisjkek)
# Dzjalal-Abad oblast (Dzjalal-Abad)
# Naryn oblast (Naryn)
# Osj oblast (Osj)
# Talas oblast (Talas)
# Issyk-Kul oblast (Karakol)
Erik Egeberg

**Erik Egeberg** () er professor i russisk litteratur ved Universitetet i Tromsø, forfattar og omsetjar hovudsakleg innan russisk litteratur. 

Egeberg vart cand. philol. i 1968 og dr. philos. i 1976 på ei avhandling om lyrikaren Afanasij Fet. Erik Egeberg er òg kjend for sitt bidrag til samlinga *Norsk litteratur om de slaviske og baltiske folks kultur* for Universitetet i Oslo i perioden 1972 til 2000. Han er medlem av Det Norske Videnskaps-Akademi og av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab.

I 1994 fekk han Det Norske Akademis Pris til minne om Thorleif Dahl.

## Litteratur

### Eigne verk

* *Mennesker og temaer i sovjetlitteraturen*, Universitetsforlaget 1979 - ei artikkelsamling saman med Sigurd Fasting og Geir Kjetsaa. 
* *Russiske punktlys*, Solum (1981).
* *Streiftog i Dostojevskijs verden*, Solum (1982)
* *Dostojevskij : en dikter søker sin form*, Vidarforlaget (1995).
* *Russisk tro og tanke*, Solum (1997).
* *Brobyggere: oversettelser til norsk fra middelalderen til i dag*, Aschehoug (1998) - saman med Magnus Rindal og Tone Formo.
* *Russiske stemmer: tolv forfattere gjennom tre århundrer*, Solum (2007)

### Omsetjingar

Hans mest kjende omsetjingar (omsetjingsår i parantes):

* *Anna Karenina * av Leo Tolstoj (1974). 
* *Mesteren og Margarita* av Mikhail Bulgakov (1995).
* *Hundehjertet: en uhyrlig historie* av Mikhail Bulgakov (1996).
* *Petersburg* av Andrej Belyj (2001).
* *Døde sjeler* av Nikolaj Gogol (2004).
* *Vår tids helt* av Mikhail Lermontov (2004).

## Bakgrunnsstoff
Knotten

**Knotten** kan syne til fleire stader: 

*Knotten i Sande, ein gard i Sande kommune i Møre og Romsdal
* Knotten i Stjørdal, ein gard i Stjørdal. 
* Knotten i Nærøy, ein gard i Nærøy kommune. 
* Knotten i Flatanger, ein gard i Flatanger. 
* Knotten i Hasvik, eit fjell i Hasvik. 
*Knottenfjorden, ein fjord i Flatanger. 
* Eit titals åsar og haugar i Noreg heiter òg Knotten. 
* Knotten i Dronning Maud Land, ein nunatak i Antarktis.
Sør-Flatanger

**Sør-Flatanger** er ei nemning som vert nytta om dei stadane i Flatanger kommune i Nord-Trøndelag som ligg vest for Knottfjorden. Desse stadane er Oksbåsen, Vollan, Lauvsnes, Vik, Einvika, Straum, Vikdalen, Vedvika, Vikan, Oksbåsheia og Fossvika.
Torolf Fossland

**Torolf Fossland** () var ein norsk tollar og biletkunstnar som spesielt arbeidde med akvarell og grafikk. 

Torolf Fossland vart fødd og voks opp på øya Tomma i Nesna, der foreldra Joakim Sørensen og Anna Kristensdotter levde av fiske og gardsdrift på hennar heimgard Forsland. Sjølv gjekk han underoffiserskole på Vardøhus, og arbeidde lenge som tollassistent i Svanvik. I 1937 vart han gift med Lulla EInrid Melvik. Dei flytta til Lierne i 1945 og til Karmøy i 1958. Som pensjonist flytta han i lag med kona til Rakkestad. 

Målarkunsten var ein fritidssyssel som han utvikla gjennom arbeidet med kunsten, sidan gjennom kurs delfinansiert av stipend frå UNESCO. Han debuterte som utstillar i HTAL Galleries i New York i 1967. Sidan hadde han to separtutstillingar i New York, i 1970 og 1974. Den første separatutstillinga si hadde han i Haugesund kunstforening i 1968. Han hadde sidan fleire separatutstillingar både i Noreg, Danmark og Frankrike; den siste i Paris 1983.

Bileta hans utvikla seg ut over 1960-åra frå eit naturalistisk uttrykk i retning av det abstrakte. Kunsten hans heng i dag mellom anna ved Høgskolen i Nesna, Svanvik folkehøgskole og Petter Dass-museet. 

## Kjelde:
* Helge O. Larsen; «Torolf Fossland» i *[[Årbok for Helgeland]]* 2009 ISBN 978-92-90148-02-2
Nord-Flatanger

**Nord-Flatanger** er eit omgrep som vert brukt om stadane som ligg på nordsida av Knottfjorden i Flatanger kommune i Trøndelag, og omgrepet vert også brukt om (frå Knottfjorden) Knotten, Sitter, Frisendal, Bjørgan, Utvorda og Innvorda.
Lulla Fossland

**Lulla Einrid Fossland** () var ein norsk politikar og stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet.

Fossland vart fødd i Harstad med foreldra Elvine og Gerhard Melvik. Ho tok middelskoleeksamen i 1933, folkehøgskole 1936/37 og arbeidde i grensepolitiet frå 1937 til 1945. I 1937 var ho blitt gift med Torolf Fossland, og ho flytta i 1945 med han til Lierne, der ho arbeidde som ekspeditrise, og i 1958 til Karmøy, der ho arbeidde som typesettar og syerske. Her tok ho òg utdanning gjennom LO.

Lulla Einrid Fossland vart vald til 1. vararepresentant til Stortinget for Rogaland Arbeidarparti i periodane 1969-73 og 1973-77. I den første perioden rykte ho opp til fast representant 25.11.1969 etter at Peder Næsheim døydde. I 1967-71 representerte ho Arbeidarpartiet i Karmøy kommunestyre.

## Kjelder

* Helge O. Larsen; «Torolf Fossland» i *[[Årbok for Helgeland]]* 2009 ISBN 978-92-90148-02-2
* Profil på Stortinget.no