open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ian McDonald

**Ian McDonald** () er ein engelsk multiinstrumentalist som er mest kjend for å ha vore med å starte det progressive rockebandet King Crimson i 1969 og hardrockbandet Foreigner i 1976. Han er òg ein mykje nytta studiomusikar, hovudsakleg som saksofonist. Han spelar òg fløyte, vibrafon, klaverinstrument og gitar.

Med King Crimson spelte han på debutalbumet *[[In the Court of the Crimson King]]*. Like etter forlet McDonald og trommeslagar Michael Giles bandet og danna ei gruppe som gav ut albumet *[[McDonald and Giles]]*. Han dukka opp att i King Crimson i 1974 og var meint å bli fulltidsmelem, men fekk aldri høve fordi Robert Fripp valde å legge ned gruppa.

Han var så med på å danne bandet Foreigner i 1976, der han spelte gitar, samt treblåseinstrument og klaverinstrument. Han har òg spelt som studiomusikar og deltok på hitsingelen «Get It On (Bang a Gong)» av T. Rex, og innspelingar av Linda Lewis og Christine Harwood. I 1999 gav han ut soloalbumet *Drivers Eyes*.

I 2002 var han med å starte 21st Century Schizoid Band saman med andre tidlegare King Crimson-medlemmar.

## Diskografi
### Med King Crimson
**[[In the Court of the Crimson King]]* (1969)
**[[Epitaph av King Crimson|Epitaph]]* (1969 konsertopptak, kom ut 1997)
**[[Red av King Crimson|Red]]* (1974) (spelte altsaksofon som studiomusikar)

### Med McDonald and Giles
**[[McDonald and Giles]]* (1971)

### Med Fruupp

**Modern Masquerades* (1975)

### Med Foreigner
**[[Foreigner av Foreigner|Foreigner]]* (1977)
**[[Double Vision av Foreigner|Double Vision]]* (1978)
**[[Head Games]]* (1979)

### Med Steve Hackett
**[[Genesis Revisited]]* (1997)
**[[The Tokyo Tapes]]* (1998)
**[[Darktown]]* (1999)

### Med John Wetton
**[[Hazy Monet Live in New York City]]* (1997)

### Solo album
**[[Drivers Eyes]]* (1999)

### Med 21st Century Schizoid Band
**[[Official Bootleg V.1]]* (2002)
**[[Live in Japan av 21st Century Schizoid Band|Live in Japan]]* (2003)
**[[Live in Japan av 21st Century Schizoid Band|Live in Japan]]* (2003) (DVD)
**[[Live in Italy av 21st Century Schizoid Band|Live in Italy]]* (2003)
**[[Pictures Of A City — Live in New York]]* (2006)

### Med Waking in the Blue
**Isn't It Pretty to Think So* (2003)

### Med Keith Tippett's Centipede
**[[Septober Energy]]* (1971)

### Filmmusikk
**[[Wachenröder]]* (1998) (videospel frå Sega)
**[[Success Stories with Bruce Jenner]]* (1987) (Nationally Syndicated CBS TV-show)

### Som produsent eller gjestemusikar
*Linda Lewis *Say No More* (1971)
*T Rex «Bang a Gong (Get It On)» (1972)
*Darryl Way's Wolf *Canis Lupus* (1973)
*Fruupp *Modern Masquerades* (1974)
*Keith Christmas *Brighter Day* (1974)
*Fireballet *Night on Bald Mountain* (1975)
*Ian Lloyd *Ian Lloyd* (1976)
*Steve Taylor *On the Fritz* (1985)
*Park Stickney *Action Harp Play Set* (2000)
*Judy Dyble *Talking With Strangers* (2009)
*Asia *Spirit of the Night: Live*  (2011)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ian McDonald (musician)|Ian McDonald (musician)]]» frå ,  den 11. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* King Crimson Biography
* Gramy Records - Ian McDonald
Hyliota

***Hyliota*** er ei biologisk slekt av sporvefuglar med leveområde i Afrika sør for Sahara. Slekta var tidlegare rekna som medlem av songarfamilien, Sylviidae i dag ofte i sin eigen familie **Hyliotidae**. 

Artsliste i rekkjefølgje etter *[[IOC World Bird List]]* V12.1, 2022, med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:
* Glanshyliota, *Hyliota flavigaster*, Yellow-bellied hyliota, Swainson, 1837, (LC)
* Miombohyliota, *Hyliota australis*, Southern hyliota, Shelley, 1882, (LC)
* Usambarahyliota, *Hyliota usambara*, Usambara hyliota, Sclater, WL, 1932, (EN)
* Fiolettrygghyliota, *Hyliota violacea*, Violet-backed hyliota, Verreaux, J & Verreaux, É, 1851, (LC)

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Hyliota|Hyliota]]» frå , den 26. januar 2011*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Desta Marie Beeder

**Desta Marie Beeder** () er ein norsk vêrmeldar og programleiar.

Beeder har etiopisk far og norsk mor. Ho har bachelorgrad i medievitskap frå Universitetet i Bergen.

Før ho fekk jobben som vêrmeldar, jobba ho eitt år i TV 2, fyrst i kommunikasjonsavdelinga og så i plan- og avviklingsavdelinga.  Ho vart den 20. vêrpresentatøren på TV 2 og meldte vêret for fyrste gong den 23. mars 2011.

Beeder gifta seg med Boris Klyve i mai 2016.

30. november 2016 slutta Beeder som vêranker på TV2, og byrja i systerselskapet Vimond. Selskapet har kontor i New York, og utviklar teknologien bak TV 2 Sumo, men Beeder vart buande i Bergen.

Våren 2018 byrja ho som programleiar i *God morgen Norge*. Sommaren same året var ho medprogramleiar i *God sommer Norge*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Storm.no: Seks ting du ikke vet om Desta Marie Beeder
* Storm.no: Desta Marie Beeder skal gi deg været.
* TV2.no: Satt med puta i fanget under TV 2-debuten
Audun Tylden

**Audun Tylden** () var ein norsk platedirektør og plateprodusent.

## Karriere

Tylden vart fødd på Voss, men voks opp i Trondheim I åra 1971 - 1982 var han innspelingssjef og norskansvarleg i plateselskapet PolyGram Records. I 1972 signerte han den fyrste platekontrakten med Jonas Fjeld Rock 'n Rolf Band. I 1981 var han ein av oppstartarane av plateselskapet Slagerfabrikken. Tylden heldt fram i Slagerfabrikken fram til 1992, då han starta sitt eige plateselskap, Tylden & Co saman med Tom Hovde. Tylden var dagleg leiar her frå 1992 til han døydde. Han hadde særleg betydning for sjangeren dansebandmusikk i Noreg.

Auden Tylden var i ein periode styreformann i FONO, og han sat i Spellemannskommiteen. I løpet av karrieren sin har han jobba med eit hundretals norske artistar, blant andre Øystein Sunde, Lillebjørn Nilsen, Olav Stedje, Trøste & Bære, Ole Ivars, Vazelina Bilopphøggers, DDE, Ketil Bjørnstad, Odd Børretzen og Lars Martin Myhre.

Tylden døydde av hjartestans under Midem-festivalen i Cannes i januar 2011 etter lang tids kreftsjukdom.
 
Sonen, Andreas Tylden, var vokalist i bandet JR Ewing.

## Utmerkingar

* Bjellesauprisen i 2004.
* Bransjeprisen under Spellemannprisen 2008.
* Kongens fortenestmedalje i gull i 2009.

## Referansar

## Kjelder

* Artikkelen er basert på Audun Tylden frå bokmålswikipedia, 27. januar 2011.
Knut Olsen

**Knut Olsen** () var ein norsk journalist og NRK-programleiar frå Hosle i Bærum kommune. Han er mest kjend som NRK-programleiar i *Redaksjon 21*, *Brød og Sirkus* og *Dagsrevyen*.

## Karriere

Olsen starta karrieren sin i avisa Nordlands Framtid og som frilansar i Klassekampen i 1980. Etter to år på medielinja til Høgskulen i Volda, debuterte han for NRK i 1983, fyrst som radioreporter for NRK Østfold, deretter i NRK Østlandssendingen og Oslo-redaksjonen i NRK P2.

I 1990 starta han på fjernsyn i debattprogrammet Antenne Ti. I 1992 vart han reporter i Dagsrevyen, der han heldt fram til han døydde. I tida i Dagsrevyen vann han m.a. Gullruten for ein reportasje om krigen i Bosnia. Han jobba også som sportsreporter med Claus Wiese under Vinter-OL 1994 på Lillehammer og Vinter-OL 1998 i Nagano.

Elles i NRK har Olsen vore programleiar for Redaksjon 21 og Brød og Sirkus. Dei siste åra av livet sitt var han programleiar for Dagsrevyen saman med Nina Owing. Hausten 2010 vart han sjukemeld, og døydde etter kort tids kreftsjukdom i januar 2011.

## Familie

Knut Olsen var gift og hadde fem born. Broren hans, Øystein Olsen er noverande sjef for Norges Bank.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Knut Olsen|Knut Olsen]]» frå ,  den 15. mars 2012.*  
 

### Referansar
Dance Tonight av The BlackSheeps

**«Dance Tonight»** er ein song av The BlackSheeps. Han fekk andreplassen i Melodi Grand Prix 2011. Teksten er skriven på norsk, engelsk og nordsamisk.

Songen er skriven av Agnete Kristin Johnsen og Emelie Nilsen frå gruppa The BlackSheeps, som framfører songen med Agnete Kristin Johnsen som vokalist, Nikolaj Nordbak Gloppen som bassist, Simon Stenvoll Pedersen som trommeslagar og Emelie Nilsen som gitarist.

Songen kom med i finalen av Melodi Grand Prix 2011, der han vart slått av Stella Mwangi med «Haba Haba».

## Kjelder
*
Martin Lamble

**Martin Francis Lamble** () var trommeslagar i det britiske folkrockbandet Fairport Convention frå dei vart danna i 1967 til han døydde då turnebussen deira kræsja i 1969. Han vart med i bandet etter å ha sett den første konserten deira og overtydde dei om at han kunne gjere ein langt betre jobb enn den dåverande trommeslagaren deira, Shaun Frater.  

Han spelte trommer på dei tre første albuma til bandet, men kort tid etter innspelinga av *[[Unhalfbricking]]* den 12. mai 1969, kræsjka turnebussen til Fairport på motorvegen M1 på veg heim frå ein konsert i Birmingham. Lamble døydde på staden, berre 19 år gammal. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Martin Lamble|Martin Lamble]]» frå ,  den 27. januar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Perth

**Perth** er ein by i Australia og delstatshovudstad i Vest-Australia. Han har over 2,1 millionar innbyggjarar, rundt tre fjerdedelar av innbyggjarane i delstaten, og er den fjerde største byen i landet. Perth ligg langs breidda av Swan River, 15 km frå utløpet. Byen er eit viktig jernbaneknutepunkt og industriområde. Klimaet er mildt, subtropisk og solrikt. 

Perth-området var opphavleg folkesett av aboriginske noongarar. Byen blei grunnlagd av britiske nybyggjarar i 1829 på grunn av frykt for fransk kolonisering av området.  I 1901 hadde han berre 36 274 innbyggjarar. Sidan 1950-åra har folketalet vokse mykje gjennom innvandring; først frå Sør-Europa, deretter frå Aust-Europa, Asia og Sør-Afrika. 

Perth har petroleumsraffineri, stålverk, forbruks- og næringsmiddelindustri. Store delar av økonomien baserer seg på gruvedriften i Vest-Australia. Det finst to universitet her, det første grunnlagd i 1911 og det andre i 1975. Det finst ei katolsk og ei anglikansk domkyrkje her. 

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Perth|Perth]]» frå ,  den 16. februar 2011.*  

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*
Mulgatrastfamilien

**Mulgatrastfamilien**, Psophodidae, er eit takson av sporvefuglar med fem artar som har utbreiing avgrensa til Australia og vestre Ny-Guinea. 

Etter *[[Clementslista]]* frå 2019 tar familien Psophodidae med slekta *Androphobus* med ein art og slekta *Psophodes* med fire artar. 

Medlemmene i mulgatrastfamilien er 19-31 cm lange. Dei er hovudsaklege olivengrøne eller brune i fargene og har fjørtopp. Dei førekjem i ei rekkje habitat frå regnskog til tørt kratt. 

## Artslista
Psophodidae i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.14 frå august 2019 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

**Slekt ''[[Androphobus]]***
* [[Papuatrast]], *Androphobus viridis*, Papuan Whipbird, <small>DD, Rothschild & Hartert, 1911</small>

*'Slekt *[[Psophodes]]**'
* [[Pisketrast]], *Psophodes olivaceus*, Eastern Whipbird, <small>LC, Latham, 1801</small>
* [[Knirketrast]], *Psophodes nigrogularis*, Western Whipbird, <small>LC, Gould, 1844</small>
* [[Vestmulgatrast]], *Psophodes occidentalis*, Chiming Wedgebill, <small>LC, Mathews, 1912</small>
* [[Austmulgatrast]], *Psophodes cristatus*, Chirruping Wedgebill, <small>LC, Gould, 1838</small>

== Kjelder ==
<div class="references-small">
* *Denne artikkelen byggjer på «Cinclosomatidae» frå , den 27. januar 2011''
 
### Referansar
Satengfuglfamilien

**Satengfuglfamilien**, Cnemophilidae, er ein ny biologisk familie av sporvefuglar med tre artar funne i fjellskog på Ny-Guinea. Dei var opphavleg tenkt å vere ein del av paradisfuglfamilien Paradisaeidae fram til genetisk forsking ymta om at fuglane ikkje er nært knytt til paradisfuglar i det heile og er kanskje nærare til bærfuglar.

Felles for alle tre artar av satengfuglar er at hannar er meir fargerike enn hoer, som er lite iaugefallande. Satengfuglar har svake føter, breie gap, og dessutan manglar dei beinstruktur i det nasale område. Alle artar av satengfuglar byggjer overbygde reir, i motsetnad til paradisfuglane. Hoa legg éitt egg og tek seg av det utan nokon assistanse frå hannfuglen. Satengfuglar lever utelukkande på frukt, sjølv i ung alder.

Cnemophilidae er akseptert av *[[Clementslista]]* og av *[[IOC World Bird List]]*.

## Artslista
Satengfuglfamilien i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:

**Slekt ''[[Cnemophilus]]***
* [[Turkispannesatengfugl]], *Cnemophilus loriae*, Loria's Satinbird, <small>Salvadori, 1894, (LC)</small>
* [[Gulldusksatengfugl]], *Cnemophilus macgregorii*, Crested Satinbird, <small>De Vis, 1890, (LC)</small>

*'Slekt *Loboparadisea**'
* [[Gulbrystsatengfugl]], *Loboparadisea sericea*, Yellow-breasted Satinbird, <small>Rothschild, 1896, (NT)</small>

== Kjelder ==
<div class="references-small">
* *Denne artikkelen byggjer på «Cnemophilidae» frå , den 27. januar 2011*
** Cracraft, J. & Feinstein, J. (2000): *What is not a bird of paradise? Molecular and morphological evidence places Macgregoria in the Meliphagidae and the Cnemophilinae near the base of the corvoid tree.* Proc. R. Soc. B 267: 233-241.
** Burnie, David (2007): *Bird: The Definitive Visual Guide:'' Page 371. Dorling Kindersley. ISBN 978-0-7566-3153-6
 
### Referansar
Concepción

**Concepción** er ein by i midtre Chile, regionhovudstaden i Biobío-regionen. Han har  innbyggjarar (2006). Storbyområdet Gran Concepción er den andre største tettstaden i Chile med  innbyggjarar (2002).

## Historie

Concepción blei grunnlagd av Pedro de Valdivia den 5. oktober 1550 med namnet *La Concepción de María Purísima del Nuevo Extremo*.

## Bakgrunnsstoff
Peer Strømme

**Peer Olson Strømme** () var ein US-amerikansk teolog, journalist og forfattar.

Strømme var fødd i Winchester i Wisconsin av norskfødde foreldre. Han vart ordinert til prest i Den norske synode i 1879. Åra 1881-86 var han skuleinspektør i Norman County i Minnesota, 1887-93 dosent ved St. Olaf College i Northfield. Deretter var han rektor ved Mt. Horeb Academy 1893-94.

Strømme var medarbeidar i fleire US-amerikanske aviser. Mellom anna var han redaktør av *Dagbladet* og seinare av *Norden*, begge avisene kom ut i Chicago. Han gav ut forteljingar på norsk og engelsk. Boka *Hvorledes Halvor blev prest* frå 1896 skal ha vore den fyrste norskspråklege romanen skriven i USA.

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok X*. 1964-66

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peer Stromme|Peer Stromme]]» frå , den 27. januar 2011.*
Hauges Minde

Hauges Minde kan visa til:
*Hauges Minde i Oslo, ein bygard på Grünerløkka
*Hauges Minde i Skien
*Museet Hauges Minde/Hans Nielsen Hauges Minde, barndomsheimen til Hans Nielsen Hauge på Rolvsøy
Showgirl Homecoming Live

***Showgirl Homecoming Live*** er eit konsertalbum av den australske songaren Kylie Minogue. Det vart spelt inn under andre førestillinga av *Showgirl - The Homecoming Tour* i Sydney i Australia og vart utgjeve av Parlophone den 8. januar 2007 i Europa. Albumet nådde nummer sju på den britiske albumlista, og vart sertifisert til sølv.

## Sporliste
### CD 1
#"Overture - The Showgirl Theme" – 2:44
#"Better the Devil You Know" – 3:46
#"In Your Eyes" – 3:06
#"White Diamond" – 3:33
#"On a Night Like This" – 4:30
#"Shocked" / "What Do I Have to Do?" / "Spinning Around" – 8:22
#"Temple Prequel" – 2:57
#"Confide in Me" – 4:26
#"Cowboy Style" – 3:29
#"Finer Feelings" – 1:25
#"Too Far" – 4:33
#"Red Blooded Woman" / "Where the Wild Roses Grow" – 4:34
#"Slow" – 4:39
#"Kids" (feat. Bono) – 6:05

### CD 2
#"Rainbow Prequel" – 1:10
#"Somewhere Over the Rainbow" – 2:43
#"Come into My World" – 3:05
#"Chocolate" – 2:45
#"I Believe in You" – 3:28
#"Dreams" / "When You Wish Upon a Star" – 3:56
#"Burning Up" / "Vogue" – 3:21
#"The Loco-Motion" – 4:43
#"I Should Be So Lucky" / "The Only Way Is Up" – 3:26
#"Hand on Your Heart" – 4:19
#"Space Prequel" – 1:54
#"Can't Get You Out of My Head" – 3:55
#"Light Years" / "Turn It into Love" – 8:13
#"Especially for You" – 4:28
#"Love at First Sight" – 6:35

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:nb:Showgirl Homecoming Live|Showgirl Homecoming Live]]» frå .*

## Bakgrunnsstoff
*''Showgirl Homecoming Live'' på Allmusic
Hans Nielsen Hauges Minde

**Hans Nielsen Hauges Minde** er eit museum vigd lekpredikanten Hans Nielsen Hauge i Fredrikstad kommune. Museet er innretta i fødestaden til Hauge. Det er drive av Det norske Indremisjonsselskap. Museet ligg på Rolvsøy, langs riksveg 109 mellom Sarpsborg og Fredrikstad.

Hans Nielsen Hauge var fødd og voks opp på garden Østre Hauge i 1771. Han fekk kallet sitt medan han pløyde jorda her.

## Bakgrunnsstoff
* haugesminde.no. Nettstaden til museet.
* Museet Hauges Minde, Hans Nielsen Hauges barndomshjem, Rolvsøy ved normisjon.no

## Kjelder
* Hans Nielsen Hauges Minde ved kulturnett.no
Dave Mattacks

**Dave Mattacks**, fødd **David James Mattacks** (), er ein engelsk rock- og folk-trommeslagar. Han starta ei utdanning som pianostemmar før han starta å spele trommer. Han spelte i fleire jazzband før han vart med i folkrockbandet Fairport Convention i august 1969. Han erstatta Martin Lamble, som døydde i ei bilulukke den 12. mai 1969. Mattacks forlet Fairport Convention tidleg i 1972 og vart med i The Albion Country Band. Mattacks har òg arbeidd som studiomusikar.

Han har turnert og spelt med: 

*Fairport Convention
*Kate and Anna McGarrigle
*Chris Rea
*Ralph McTell
*The Chills
*Mickey Jupp
*Everything But the Girl
*Richard Thompson
*Georgie Fame
*Jethro Tull
*Ashley Hutchings
*Steeleye Span
*Feast of Feles
*Jimmy Page (*[[Death Wish II]]*)
*Judith Owen

Han har turnert med

*Nick Heyward
*Andy Fairweather-Low
*Grey DeLisle
*Rosanne Cash

Han har spelt med

*Mike Heron
*Incredible String Band
*Elton John
*XTC
*Paul McCartney
*George Harrison
*Cat Stevens
*Loudon Wainwright III
*Mary Chapin Carpenter
*Brian Eno
*Alison Moyet
*Martin Phillipps
*Joan Armatrading
*Jimmy Page
*The Proclaimers
*Gary Brooker
*Elkie Brooks
*Nick Drake
*Liane Carroll
*Sandy Denny
*Super Genius
*Four Piece Suit
*Barbara Dickson
*The Happy Kenneths
*Sebastian Santa Maria
*Shelagh McDonald
*Shirley Collins
*Kajagoogoo
*Spirogyra
*Bill Nelson
*Brooks Williams
*Debra Cowan
*Michael Wang
*Elaine O'Rourke
*The Dream Academy

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dave Mattacks|Dave Mattacks]]» frå ,  den 28. januar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Regnbogehinne

**Regnbogehinna** eller **iris** er den farga delen av auget rundt pupillen hjå menneske og andre virveldyr. Hinna er ein tynn membran som skil det fremre og bakre augekammeret. Regnbogehinna er saman med strålelekamen (*corpus ciliare*) og årehinna (*choroidea*) ein del av *uvea*, den pigmenterte delen av auget.

Pupillen i midten av regnbogehinna er eit hól som musklar regulerer storleiken på etter lysstyrke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Regnbuehinne|Regnbuehinne]]» frå ,  den 28. januar 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Holger Sinding

**Holger Fersløv Sinding** () var ein norsk prest og stortingsmann frå Fredrikstad.

Sinding var son til ein apotekar og postmeister. Han vart student i 1823 og cand. theol. i 1828. Deretter var han personalkapellan i Rakkestad til han i 1831 vart residerande kapellan på Voss. Han var 1836-43 sokneprest i Aremark, 1843-60 i Våler i Østfold og frå 1860 til han døydde, i Tune.

Sinding var 3. representant frå Smaalenenes amt på Stortinget i 1848. Medlem av gasjekomiteen og justiskomite nr 3.

Han døydde på prestegarden i Tune i 1870.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Nils Frederik Aars

**Nils Frederik Julius Aars** () var ein norsk prest og stortingsmann frå Enebakk i Akershus. Jens Aars var far hans. 

Aars vart student frå Drammens skole i 1827 og cand. theol. i 1832. Same året vart han personalkapellan hos faren i Lier, to år seinare residerande kapellan i prestegjeldet. Tida 1845-51 var han sokneprest i Alta og Talvik og frå 1851 var han sokneprest i Lom kommune.

Aars representerte Finmarkens amt på Stortinget i 1848 og 1851. Han var i 1848 medlem av kyrkjekomite nr 1 og i 1851 av Lagtinget og militærkomite nr 2.

Han døydde i Lom i 1865.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Laurentius Koren

**Laurentius Stub Koren** () var ein norsk prest og stortingsmann frå Eigersund. Amtmann Ulrik Koren var far hans. Hans Jacob Grøgaard var svigerfaren hans.

Koren vart student frå Bergens katedralskole i 1823 og vart cand. theol. i 1827. Same året vart han tilsett som prest i Vanylven, eit embete han styrte i seks år. Deretter var han i mange år, 1833-59, sokneprest i Fjellberg. Sidan var han i 22 år sokneprest i Fredrikstad. Frå 1843 til 1879 var han i tillegg prost i høvesvis Sunnhordland og Nedre Borgesyssel. Koren slutta prestegjerninga i 1881. 

Koren var 4. representant frå Søndre Bergenhus amt på Stortinget i 1845, medlem av kyrkjekomite nr 1. Til Stortinget 1848 var han 1. varamann, og møtte då på tinget i staden for Ludvig Kristensen Daa.

Koren vart tildelt borgardådsmedaljen i sølv.

Då han slutta som prest, busette han seg i Kristiania. Han døydde der i 1892. 

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Jens Otterbech

**Jens Hovland Otterbech** () var ein norsk prest, ordførar og stortingsmann frå Tønsberg.

Otterbech var son til ein skipper. Han vart student i 1819 og cand. theol. i 1824. Frå 1824 til 1829 var han sokneprest i Hvaler, sidan sokneprest i Andebu til han døydde. Han var ordførar i Andebu frå 1837 til 1862, medlem av forlikskommisjonen i mange år. Elles var han ofte i fyrste rekke i mange andre saker som gjaldt Andebu og utviklinga av bygda og distriktet.

Otterbech representerte Jarlsbergs og Larviks amt på Stortinget i 1842, 1848 og 1862-63. Han var medlem av desisjonskomiteen 1842 og -48. Til Stortinget 1862-63 var han 1. varamann, men møtte frå 10. november 1862 i staden for Jakob Olsen Skjerven. Under stortingsopphaldet i Christiania fall han om på gata, reiste då heim til prestegarden i Andebu. Der døydde han kort etter.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Niels Nissen

**Niels Christian Nissen** () var ein norsk prest og stortingsmann frå Melhus.

Nissen var son til ein prest. Han vart student frå katedralskulen i Trondheim i 1821 og cand. theol. fire år seinare. Frå 1826 var han residerande kapellan for far sin i Melhus. Sokneprest i Stod 1833-36. Sidan sokneprest i Øyer frå 1836 til han døydde i 1869.

Nissen var 2. representant for Kristians amt på Stortinget 1854, ig medlem av vegkomiteen. Han var valmann i mange år, elles i perioden 1845-57 var han på frå fyrste til tredje varamannsplass til Stortinget.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Martin Hannestad

**Martin Hannestad** () var ein norsk prest og stortingsmann fødd på Voss.

Hannestad var son til ein prest. Han var student i 1827 og cand. theol. i 1836. Tida 1829-33 livnærte han seg som huslærar. Frå 1841 var han residerande kapellan i Stod. År 1846 sokneprest i Hvaler, dernest i Idd frå 1856 til 1877. Hannestad var medlem av forlikskommisjonen i både Stod (4 år), Hvaler (10 år) og Idd (20 år). Han var ordførar i Stod i tre år og i alle dei ti åra han var på Hvaler.

Hannestad var 1. representant frå Smaalenenes amt på Stortinget 1854, sekretær i gasje- og pensjonskomiteen. Tre år seinare var han 2. varamann.

Han døydde i Kristiania i 1891.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Svein Mathisen

**Svein «Matta» Mathisen** () var ein norsk landslagsspelar i fotball.

## Fotballspelar

Mathisen vart fødd i Sauda. Etter at han starta som profesjonell fotballspelar i 1973, vart han verande heile karrieren sin i IK Start. Den einaste andre klubben han har spelt i var skotske Hibernian FC ein kort periode i 1978, før han vendte tilbake til Start. Han vart deretter verande i klubben til han la opp som fotballspelar i 1989. Til saman spelte han 327 kampar for start og skåra 106 mål, og han var med på å vinna eliteserien med Start to gonger.

Svein Mathisen kom inn på det norske landslaget i 1975, og fekk 25 landskampar (2 mål) for Noreg fram til 1985. Dette gjorde han fortent til heidersutmerknaden *Gullklokka*.

## Tida etterpå

Etter dette jobba Mathisen noko i NRK og i TV 2 Sporten før han vart sportssjef i Start.  I juli 2010 fekk han beskjeden om at han hadde kreft, og han døydde i januar 2011 etter kort tids sjukdom. Han etterlét seg kone og tre born. Sonen Jesper Mathisen spelar også for Start. 

## Kjelder

** Artikkelen er basert på Bokmålswikipedia om Svein Mathisen, 28. januar 2011.*

## Referansar
Torolv Hesthamar

**Torolv Hesthamar** () er ein norsk lokalpolitikar og målmann frå Ullensvang herad i Hardanger.
Han er far til radiodokumentarkvinna Kari Hesthamar.

## Politikar

Hesthamar sat som ordførar i Ullensvang herad i 16 år, har sete i heradsstyret og vore styremedlem i Kommunenes Sentralforbund. Då Landssamanslutninga av Nynorskkommunar vart skipa, var Hesthamar ei av dei viktigaste drivkreftene. Ei av kampsakene til Hesthamar var m.a. at kommunane som ynskjer det kan nytta nemninga herad i staden for kommune.

## Målmann og andre verv

Som målmann sat Hesthamar har han vore både medlem,  styremedlem og leiar i Ullensvang Mållag. Frå denne tida har mållaget gjeve ut både diktsamlingar, songbøker og namnebøker.

Elles har Hesthamar vore styremedlem i Hardanger Folkemuseum, Ullensvang Kunstlag, Ullensvang Skogråd og Sparebanken Hardanger. Han var også leiar for Ullensvang Skogreisingsnemnd.

## Utmerkingar

Hesthamar har motteke Kongens fortenestmedalje i gull og «Heidersteikn frå Kommunenes Sentralforbund». I 2008 fekk han også ein målpris frå Ullensvang Mållag. Ordførar Solfrid Borge var til stades under utdelinga på Utne Hotell, og uttalte at «Det var på høg tid at du fekk han». Ullensvang Mållag er i dag eit av dei største mållaga i landet.

## Referansar
Bø i Telemark

**Bø** eller **Bøbyen** er ein tettstad og kommunesenteret i Midt-Telemark kommune i Telemark fylke. 

Tettstaden har  og ligg om lag 7,5 kilometer nordvest for tettstaden Gvarv og om lag 14 kilometer søraust for sørenden av Seljordsvatn. Busetnadene i Lia, Myrane og Sisjord går også inn i tettstaden Bø.

Bø har vakse fram som stasjonsby ved Sørlandsbanen. Jarnbanestrekninga (Oslo-)Nordagutu-Bø opna 1924, medan strekninga fram til Kristiansand vart ferdig først i 1938. Ved etableringa av Telemark distriktshøgskole i 1974 (frå 1994 ei avdeling av Høgskolen i Telemark) blei Bø òg ein skulestad. Konsert- og studenthuset *[[Kroa i Bø]]* og den årlege folkemusikkfestivalen *[[Telemarkfestivalen]]* har også gjort Bø til eit kultursentrum.

## Massemedium
*Lokalavisa *[[Bø Blad]]* 
*Lokalradiostasjonen *[[Radio Midt-Telemark]]*

## Folketalsutvikling

## Sjå òg
* Tettstader i Telemark

## Kjelder
Bø i Vesterålen

**Bø** (nordsamisk ) er ein tettstad i Bø kommune i Nordland fylke. Staden har .

## Sjå òg
* Tettstader i Nordland
Susanne Wergeland

**Susanne Furøy Wergeland** () er ein norsk programleiar.

Ho er utdanna journalist ved Høgskolen i Oslo og har tidlegare jobba som informasjonsansvarleg i organisasjonen MOT, og har bakgrunn frå NRK, Rosenborg Media og Dagbladet. 

2. april 2011 blei ho TV 2 Sporten si nye ankerkvinne.

Wergeland slutta i TV 2 i desember 2015 , og gjekk over til Discovery Networks.

## Kjelder

* Side2.no, 28.01.11: Her er TV 2s nye ansikt 
* Profil på nettsidene til MOT.
Dagfinn Instanes

**Dagfinn Instanes** () var ein norsk biletkunstnar og keramikar frå Grimo i Ullensvang herad.

## Biografi

Dagfinn Instanes voks opp på Grimo med fire sysken. I konfirmasjonsgåve fekk han eit trekkspel, han lærte seg notar på eiga hand og spela fleire melodiar. Seinare gjekk han i målarlære i Norheimsund.  I åra 1938 - 39 gjekk han så på Statens Husindustriskule på Haus på Osterøy. Frå 1942 - 1946 gjekk han på keramikklinja ved Statens håndverks- og kunstindustriskole i Oslo. Etter dette flytte han heim til Grimo. På femtitalet byrja han å delta i fellesutstillingar, og i 1956 hadde han si fyrste separatutstilling i Vestlandske Kunstindustrimuseum. Same året hadde han eit stipendiert studieopphald i København.

Instanes var ein allsidig kunstnar. I 1987 debuterte han som barnebokforfattar med *Folen blakk utan sal og sele* (Eide Forlag)  der han sjølv hadde både skrive dikta, illustrert og sett tone til dikta. Elles var han både styremedlem og styreformann for Hardanger Folkemuseum i mange år, og gjorde sitt til at muséet mellom anna fekk tunet modernisert. Instanes hadde sine to siste separatutstillingar på muséet, i 1983 og 1988.

Dagfinn Instanes døydde i ei bilulukke i 1998. Han etterlet seg ein del komposisjonar og songar som vart utgjevne på cd-en *Songar frå mitt ringe strengespel* frå 2002 av musikarane Reidun Horvei, Øyvind Lyslo, Laila Kolve, Jo-Asgeir Lie, Olav Tveitane og Ole Hamre. Det er laga eit relieffportrett av Instanes som står på Hardanger Folkemuseum. Kunstnaren er Arne Mæland.

## Verk og utsmykkingar

* Keramikkrelieff på Odda Sjukehus.
* Keramikkrelieff på Eidfjord Samfunnshus.
* Keramisk figur, Kinsarvik Skule.
* Vaksdal skule
* Fana folkehøgskule
* Hauso samfunnshus, Ullensvang
* Hauso skule
* Lægreid skule, Eidfjord
* Altertavle, Eidfjord kyrkje
* Statoil, Bergen
* Bronserelieff til minne om Olav Kolltveit, Hardanger Folkemuseum.
* Biletteppe, Heradshuset i Kinsarvik.

## Referansar
Lomé

**Lomé** er hovudstaden i det vestafrikanske landet Togo. Byen ligg heilt sørvest i Togo ved Guineabukta, og hadde 837&nbsp;000 innbyggarar i 2010. Lomé er det administrative, økonomiske og industrielle senteret i Togo.

## Økonomi
Lomé har sidan 1968 hatt djuphamn, og samstundes vore ei frihandelssone. Frå Lomé vert det skipa ut ei mengd jordbruksprodukt, blant anna fosfat, kaffi, kakaobønner, kopra og palmeolje. Varer frå grannelanda i nord, Mali, Burkina Faso og Niger, samt Ghana i vest, utgjer ein større del av eksporten. Eit oljeraffineri ligg òg i byen.

I Lomé finst Beninuniversitetet, grunnlagt 1965. Hovudflyplassen, Lomé-Tokoin, ligg tett ved byen.

## Klima
Lome har to årlege regntider, den fyrste tek til i april og sluttar i juli, den siste regntida varer frå tidleg september til seint i november. Heten er nokså konstant, maksimum middeltemperatur i skuggen er i snitt 30&nbsp;°C om ettermiddagen, medan minimum middeltemperatur er 23&nbsp;°C om morgonen.

Klimaet i Lomé er sterkt påverka av havet. Heten er stabil og utan høge toppar, vinden frå havet mildnar effekten av varmen. Årleg nedbørsmengd er 800 mm, langt under det vanlege i kystområda i det øvrige Vest-Afrika.

## Historie
Lomé vart grunnlagt på 1700-talet av ewefolk. Han vart i 1897 hovudstad i den tyske kolonien Togoland, mellom 2 og 3000 menneske budde då i byen.

Folketalet steig fort i andre halvparten av det 20. hundreåret. Byen hadde om lag 30&nbsp;000 innbyggarar i 1950. Ti år seinare, då Togo vann sjølvstende i 1960, hadde folketalet nådd 80&nbsp;000, i 1970 hadde det auka til 200&nbsp;000.

Den sterke veksten i byen, har sidan 1970-åra overbelasta samferdslesektoren. Jarnbanen, viktig i for kommunikasjonen mellom forstadene og bykjernen, har forfalle. Aukande arbeidsløyse, innvandring frå landsbygda, samt behovet for grønsaker, førte til framveksten av eit omfattande hagebruk i utkantane av byen.

Studiar av eigedomsmarknaden i byen viser at dei ulike bydelane er ganske heterogene, med overdådige villaer jamsides tarvelege butilhøve. Den sosiale lagdelinga i byen viser såleis ikkje att i eigne bydelar. Mangelfull renovasjon og andre helsefarlege tilhøve pregar livsvilkåra til bybuarane.

Lomékonvensjonen, ein serie avtalar mellom EU og tidlegare europeiske koloniar, er oppkalla etter byen. Den fyrste avtalen vart underskriven i Lomé i 1975, den fjerde og siste i 1990.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lomé|Lomé]]» frå , den 28. januar 2011.* 

## Bakgrunnsstoff
Stavanger stasjon

**Stavanger stasjon** er endestasjon på Sørlandsbanen og Jærbanen. Stasjonen ligg 598,70 km frå Oslo og 5,3 moh. Området der stasjonsbygninga ligg, heitte opphavleg Adamsmarken og høyrer til området Kannik.

Stasjonen vart opna i 1878 då Jærbanen stod ferdig. Stasjonsområdet hadde då eit vasstårn som skaffa toga vatn frå Kannikbekken og eit kollagar. Dei stod ved sidan av kverandre inntil jernbanelinja, på sørsida av linja. Stasjonsbygninga var ikkje stor, men var utstyrt med ein perrong med tak. På nordsida av linja låg lokomotivstallen og verkstadsbygninga. Godstrafikken gjekk til Torget der det var ein godsstasjon.
Bergen stasjon

**Bergen stasjon** ligg i Bergen sentrum, og vart opna i 1913, fire år etter at Bergensbanen var opna på heile strekninga mellom Bergen og Oslo. Stasjonen vart teikna av Jens Zetlitz Monrad Kielland, etter at ein arkitektkonkurranse vart utlyst i 1900, og erstatta den tidlegare jarnbanestasjonen i Bergen, som var teikna og bygd for Vossabanen. I 2003 vart Bergen stasjon freda ved forskrift.

Bergen stasjon, som er endestasjonen for Bergensbanen, er ein såkalla «sekkestasjon». Stasjonsbygningen har symmetrisk grunnplan forma som ein U ikring enden av spora, med toghallen mellom. Toghallen er ein boga fagverkskonstruksjon i stål med store overlysfelt, og har elles taktekking av skiferstein frå Voss. To plattformer strekker seg ut frå toghallen, og er utanfor denne dekt av smale glastak som kviler på Y-forma stålstolpar.

Dei utvendige fasadane på stasjonsbygingen er i gneis frå Skreien i Vaksdal kommune, og taket er tekt med vossaskifer.

## Bergensbanen
Bergensbanen er ei jarnbane mellom Bergen og Oslo. 

Allereie i 1870 vart det lagt fram eit forslag om å byggje ei jarnbane mellom Bergen og Oslo. Men ei avgjerd kom ikkje før i 1894, etter ein lengre diskusjon om kva for ei rute jernbanelinja skulle ha. Særleg i Sogn var støtta for ei fjordlinje sterk. Sogningane ynskte jarnbane over Hemsedalsfjellet eller over Filefjell til Lærdal, eller ein jernbanelinje ned Aurlandsdalen til Aurland. Òg ei linje langs Hardangerfjorden var diskutert. 

Men til slutt var det høgfjellsruta som vann fram. Fridtjof Nansens røynsler om geografien frå skituren sin over fjellet i 1884 var medverkande til fastlegginga av ruta. Fyrst vart berre den fyrste biten mellom Voss og Taugevatn godkjend av Stortinget, men i 1898 vart resten av linja òg godkjent. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bergen stasjon|Bergen stasjon]]» og «[[:nb:Vestlandsbanen|Vestlandsbanen]]» frå ,  den 28. januar 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Kunsthistorie.com: Om stasjonsbygningen
Sulawesiplystrar

**Sulawesiplystrar** (*Hylocitrea bonensis*), er ein sporvefugl som er endemisk for høgtliggande skogar på den indonesiske øya Sulawesi. Han er monotypisk i slekta *Hylocitrea*, og har tradisjonelt vore rekna som ein medlem av familien Pachycephalidae, men nyare genetiske bevis peikar mot ein eigen familie **Hylocitreidae**.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Yellow-flanked Whistler|Yellow-flanked Whistler]]» frå , den 28. januar 2011*
 
### Referansar
Indonesisk

**Indonesisk** er eit austronesisk språk som er det offisielle språket i Indonesia. Det høyrer til den 
malayopolynesiske språkgruppa, og er svært likt malayisk frå Malaysia. 

Rundt 20 millionar menneske har indonesisk som morsmål. I tillegg snakkar rundt 200 millionar menneske språket som andrespråk, ettersom det er brukt i utdanningssystemet, statsapparatetet og media i Indonesia.

Indonesisk fekk offisiell status i Indonesia etter at landet fekk sjølvstende frå Nederland i 1945.  Mange nederlandske lånord i indonesisk utgjer ein klar forskjell frå malayisk. Språket er også blitt påverka av ulike lokale språk, som javanesisk.

Indonesisk blir skrive med det latinske alfabetet. Det har nært samsvar mellom uttale og skrivemåte, ettersom det er eit relativt ungt skriftspråk.

## Bakgrunnsstoff
* Indonesian  - *UCLA Language Materials Project*, University of California Los Angeles (UCLA).
* Indonesisk-engelsk ordbok

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indonesisk|Indonesisk]]» frå ,  den 27. mars 2012.*
Gladiolusslekta

**Gladiolus** er ei planteslekt i sverdliljefamilien. I alt finst kring 180 artar viltveksande i Afrika, det sørlege og sentrale Europa, og vestre og sentrale Asia. Dei fleste artane finst i det sørlege Afrika.

I Noreg er ulike artar dyrka i hagar. Medlemane i slekta er fleirårige urter som visnar mot slutten av vekstsesongen.

## Artar
I Noreg har desse artane vore registrerte i naturen:
*Hagegladiolus (*G.* ×*hortulanus*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert
*Russegladiolus (*G. imbricatus*), framandart, einskildfunn, ingen kjend risiko (NK) i Framandartslista 2023
*Sumpgladiolus (*G. palustris*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert

## Kjelder




----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gladiolsläktet|Gladiolsläktet]]» frå ,  den 28. januar 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

----
Vestlandsbanen

**Vestlandsbanen** er ein foreslått høghastigheitsbane mellom Bergen og Jæren. Om banen blir bygd ligg langt fram i tid. Med den foreslåtte traséen er den kortaste reisetida mellom dei to byane estimert til 1 time og 23 minutt. Det er foreslått at banen skal gå i tunnel frå Stavanger under Boknafjorden til Haugesund. Deretter fortsetje til Stord via ein undersjøisk tunnel. Frå Stord vil han gå i bru over Langenuen til Tysnes og vidare til Eikelandsosen i Fusa. Her vil han møte Bergensbanen som fortset til Bergen stasjon. Frå Fusa vil Bergensbanen fortsetje til Voss via Norheimsund, medan Sørlandsbanen vil fortsetje til Kristiansand frå Stavanger.

## Foreslåtte stasjonar
Det er foreslått stasjonar på desse stadane: (retning Bergen til Stavanger); Nesttun, Fusa, Tysnes, Stord, Sveio, Haugesund, Fosen.

## Kjelder
* http://www.regjeringen.no/pages/2126779/11_Hamre_271108.pdf

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vestlandsbanen|Vestlandsbanen]]» frå ,  den 28. januar 2011.*
Donacobius

__NOTOC__
**Donacobius** (*Donacobius atricapilla*), tidlegare norsk namn svarthettesmett, er ein iaugefallande, vokal, søramerikansk fugleart utan nære slektningar på kontinentet. Han er monotypisk i slekta *Donacobius*, og somme reknar han som ein eigen familie **donacobiusfamilien** med vitskapleg namn Donacobiidae, men plasseringa er kontroversiell. Donacobius finst i tropiske sumpar og våtmarker i og rundt Amazonas og Orinoco-området, og nordover inn i Panama.

## Skildring
Donacobius er ein trastliknande fugl med lange grå bein, og han sit ofte i ei oppreist stilling. Oversida av vengene er mørkebrune, overgumpen lysare raudbrun og dei lange halefjørene er svarte med store kvite flekker som er synlege på undersida når stjertfjørene er samla. Strupen, brystet og undersida er har bleik, gulkvit farge. Hovudet og halsen er svart, og svarthettesmetten har eit ganske langt, litt nedbøygd svart nebb og karakteristiske gule auge med svart pupill. Kjønna er like.

Donacobius er vanleg i eit breitt spekter av Amazonas våtmarker, inkludert kroksjøar, flaummarksskogsoner og andre område med høg og tett akvatisk eller semi-akvatisk vegetasjon. Ein tredel av utbreiingsområdet ligg utanfor Amazonas-bassenget, frå Panama, Nord-Colombia, og vestlege Venezuela, Orinoco-systemet i Venezuela, til søraustkysten og innlandet av Brasil, og nabolanda sørover til Paraguay og til lengst nord i Argentina. Andre land der arten er registrert er Bolivia, Ecuador, Fransk Guiana, Guyana, Peru og Surinam.

Donacobius dannar par for livet, par av donacobius kan ofte sjåast heile dagen på toppen tett vegetasjon ved innsjøar eller i elvebreiddvegetasjon. Dei er mykje støyande og ofte engasjerer paret seg i ein såkalla vekselsong, slik at dei syng vekselvis, medan dei set inn tilbakevendande songstrofer. Vaksne avkom vil hjelpe foreldra sine og bidra til å få fram fleire ungar frå påfølgjande hekkeperiodar i eit system av samarbeidande hekking.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:sv:Donacobius|Donacobius]]» frå , den 28. januar 2011*
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Båtnebb

**Båtnebb** er to artar av sporvefuglar som utgjer slekta *Machaerirhynchus*. Dette var tidlegare ei slekt i monarkfamilien, Monarchidae. I dag har somme autoritetar plassert denne slekta i sin eigen familie **Machaerirhynchidae**.

Båtnebb lever på Ny-Guinea og nordlege Queensland.

## Artsliste
Båtnebb i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

Slekt *Machaerirhynchus*
* Svartbrystbåtnebb, *Machaerirhynchus nigripectus*, Black-breasted Boatbill, LC, Schlegel, 1871
* Gulbrystbåtnebb, *Machaerirhynchus flaviventer*, Yellow-breasted Boatbill, LC, Gould, 1851

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av båtnebb hos Internet Bird Collection: svartbrystbåtnebb, gulbrystbåtnebb
Klippehopparar

__NOTOC__
**Klippehopparar** er ei biologisk slekt *Chaetops* av mellomstore insektetande eller altetande fuglar i sørlege Afrika. Slekta utgjer sin eigen familie **Chaetopidae**.

## Skildring
Kappklippehoppar, *Chaetops frenatus*, og drakensbergklippehoppar, *Chaetops aurantius*, er begge endemiske for Sør-Afrika. Kappklippehoppar er heimehøyrande i Western Cape og sørvestre del av Eastern Cape, og drakensbergklippehoppar er distribuert i høglandet i Lesotho og områda rundt Lesotho i Sør-Afrika. Desse to klippehopparar har vorte handsama som ein art, men varierer i storleik og fjørdrakt. Utbreiingsområda overlappar ikkje, men dei ligg i nærleiken av å gjere det.

Desse to artane er små fuglar med stort sett brune og raude fjørdrakter. Begge har lange, kvittippa svart hale, svarte struper, breie kvite mustasjestriper, raudbrun eller oransje buk, grå gump og svartmønstra rygg og venger. Irisen er raud, nebb og beina er svarte. Vengene er svært små og dei flyg ikkje ofte. Dei brukar mykje tid på insektjakt med springing og hopping blant steinar og gras. Ei rekkje insekt blir tatt, blant anna sommarfugllarver, møll, grashopper, biller og fluger. I tillegg til insekt kan dei ta øgler og gekkoar, amfibium, skorpionar, leddormar og edderkoppar.

Dei er monogame, og para etablerer territorium som blir forsvart året rundt. Kappklippehoppar har territorium som varierer i storleik frå 4 til 11 hektar. Hekkande par av begge artane har hjelparar, vanlegvis ungar frå tidlegare kull, for å hjelpe med omsut for ungar. Reiret er bygd av gras og ligg på bakken, i motsetnad til grottefuglar, som byggjer gjørmereir i koloniar. Kappklippehoppar legg to egg og drakensbergklippehoppar to til tre egg . Begge kjønn deltar i ruging gjennom 19-21 dagar. Ungane blir fora av foreldra og hjelparar i tretti dagar, men dei forlèt reiret tidlegare enn det.

## Artslista
Opphavleg vart desse fuglane plassert i trastefamilien, og dei har òg vore medlemmer av songarfamilien, Sylviidae, og i timalfamilien, men nyare DNA-studium viser at desse fuglane faktisk er primitive sporvefuglar nærast knytt til grottefuglar, *[[Picathartes]]*.

Klippehopparar etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

* Kappklippehoppar, *Chaetops frenatus*
* Drakensbergklippehoppar, *Chaetops aurantius*

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Rock-jumper|Rock-jumper]]» frå , den 28. januar 2011*
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av kappklippehoppar hos Internet Bird Collection 
* Videoar, bilete og lydopptak av drakensbergklippehoppar hos Internet Bird Collection 
* Bilete av steinhoppar hos Mangoverde World Bird Guide
Grottefuglar

**Grottefuglar** er ei lita biologisk slekt *Picathartes* av to fugleartar innan familien **Picathartidae** funne i regnskogane i tropisk Vest- og Sentral-Afrika. Dei har nakne hovud med kraftige farger, og lever av insekt og virvellause dyr plukka frå fuktige område. Begge artane er standfuglar, og er avhengig av eit spesialisert habitat i jungel med berg eller stein.

## Skildring

Grottefuglar er store, 33-38 cm lange sporvefuglar med kråkeliknande svart nebb, lang hals, hale og bein. Dei veg mellom 200 og 250 gram. Dei sterke føtene og gråe beina er tilpassa terrestriske rørsler. Vengene er lange, men blir sjeldan brukt for lange flygingar. Fjørdrakta på kropp og venger er mykje like for dei to artane, med lyst bryst, lys underside og mørkare grå og gråsvarte venger, rygg og stjert. Men farga på halsen varierer mellom artane, likeins skil farga på hovudet artane, noko som speglast i dei norske artsnamna deira, gulhovudgrottefugl og blåpannegrottefugl. Hovudet er fjørlaust med fargerik, mønstra hud. 

## Åtferd

Føda til grottefuglar er sett saman av eit breitt spekter av virvellause byttedyr. Byttedyra inkluderer ei rekkje insekt, særleg biller, termittar og maur, så vel som tusenbein, skolopendrar, meitemark og sniglar. Froskar og øgler blir òg tatt, men desse blir stort sett mat til ungar. Dei kan òg ta byttedyr i tre og kan dessutan søkje etter krabbar i grunt, rennande vatn. Når dei beitar på bakken nyttar dei det lange nebbet til å snu blad og gripe byttet, føtene blir aldri brukt til dette. Begge artane vil følgje maursvermar for å snappe byttedyr som flyktar frå maurane. 

Begge artane av grottefuglar hekkar sesongmessig i regntida. Om eit område har to regntider gjennom eit år vil dei hekke to gonger i året. Trass rapportar om kooperativ hekking er det no antatt at dei er utelukkande monogame. Dei er ofte rapporterte å vere kolonihekkarar, og vil hekke i koloniar på opp til sju par, men det mest vanlege er einslege hekkepar og mindre koloniar med berre to par. Reiret er festa til taket i ei hòle eller under overhengande fjell. Det er koppforma med struktur av tørka blad, kvister og plantefibrar bakt inn tørka gjørme. Kullet er på to egg. Begge foreldra deltar i ruginga, kvar rugeøkt er på eit halvt døgn, det tar rundt 20 dagar til klekking. Ungane er nesten nakne og hjelpelause ved klekking, og treng rundt 25 dagar på å bli flygedyktige. 

IUCN har oppført begge artane som sårbare på raudlista. 

## Artane
* Gulhovudgrottefugl, *Picathartes gymnocephalus*
* Blåpannegrottefugl, *Picathartes oreas*

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Picathartes|Picathartes]]» frå , den 28. januar 2011, denne referansen var gjeven:*
** 

* 

 

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av grottefuglar hos Internet Bird Collection
Riddu Násttit

**Riddu Násttit** er ein talentkonkurranse for samisk og kvensk ungdom. Han er blitt arrangert av Riddu Riddu-festivalen og
NRK Sámi Rádio med støtte frå Telenor, og send som fjernsynsprogram på NRK. Vinnarane har også fått eit stipend på 25&nbsp;000 kroner.

Konkurransen blei vunnen av duoen Janne og Mikkel i 2008,  Agnete Båtnes i 2009 og Inger Karoline Gaup i 2010.
## Kjelder

*Åsgeir Johansen, «Jakter på talenter» , framtidinord.no (11.06 2010)
*«Stjernene fra Kautokeino», sagat.no (12.07.2008)
Inger Karoline Gaup

**Inger Karoline Gaup** () er ein norsk samisk songar og låtskrivar kjend som **Inger Gaup**.

I 2010 vann ho den samiske talentkonkurransen *[[Riddu Násttit]]* og fekk eit stipend på  kr frå Telenor. I 2011 var ho med på Sami Grand Prix for første gang og kom på andre plass, i 2012 stakk ho av med seieren og fikk representere sapmi i Liet Internasjonale.  

i 2016 var ho nominert til årets samiske radiolåt, og opptredde i dette høvet ved Sami Music Awards.  

## Utgjevingar
* 2015: *Sweet love* (album)
* 2017: Cahkket gintala (singel) 

## Deltaking

* 2009: *Riddu Násttit 2009* (deltakar)
* 2010: *MGPjr audition*
* 2010: *[[Riddu Násttit 2010]]* (vinnar)
* 2011: *Norge Rundt* (gjest)
* 2011: *Sami Grand Prix* (2 plass)
* 2012: *Liet internasjonal* (deltaker)
* 2012: *Sami Grand Prix* (vinner)
* 2013: *Sirkus Eliassen i Kautokeino* (Oppvarming)
* 2015: *Midnattsrocken direktesending* (deltaker)
* 2016: *Max Macke og Gumpegoddi gerilja* (oppvarming)
* 2016: Konsert for innsamlingsaksjonen til Raudekrossen
* 2016: Nominert til årets samiske radiolåt 2015 
* 2016: Sami Music Awards 
* 2018: Sami Grand Prix (vinner) 
* 2018 : Liet internasjonale XL
Skarstad

**Skarstad** er ei grend, og namnet på ein gard i Åbygda i Bindal kommune i Nordland. Her bur det ca. 25 personar fordelt på fire gardsbruk med same gardsnummer.

I mellomalderen (katolsk) stod det ei stavkyrkje på eit av gardsbruka. Den vart betjent av ein kapellan som omkom i ei sideelv til Åelva. Sidelva har fått namnet Kapellanselva etter nettopp denne hendinga.
Os i Østerdalen

**Os i Østerdalen** er ein tettstad og administrasjonssenter i Os kommune i i Innlandet fylke med .

Tettstaden ligg ved Rørosbanen, Glåma og fylkesveg 30.

## Sjå òg
* Tettstader i Hedmark

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Vêrvarsel for Os , yr.no