Magda Eggens

**Magdalena «Magda» Eggens** () var ein ungarskfødd svensk forfattar og holocaustoverlevande.

## Biografi
Magda Eggens var dotter av Sandor og Flora Fried og vaks opp i Ungarn saman med dei to yngre systrene sine Eva og Judith.

Det var først i mars 1944 at Ungarn for alvor blei trekt inn i den pågåande andre verdskrigen, då Nazi-Tyskland okkuperte landet (19. mars 1944 ved «Operasjon Margrethe»). Ein kopi av Nürnberglovene til nynazistane var blitt innført tidlegare av den ungarske regjeringa 1938–1941. Dette råka familien til Eggens veldig hardt. Faren mista arbeidet, garden til besteforeldra blei konfiskert, og 16. april 1944 blei heile familien ført til ein ghetto i utkanten av byen og tvinga til å bere gule davidsstjerner.

I byrjinga av mai byrja  og heile familien blei tvinga til jarnbanestasjonen for å bli frakta til Auschwitz i kuvogner. Vel framme blei mennene og kvinnene skilde, og Eggens såg far sin for siste gong. Han døydde seinare i . Kvinnene måtte gå fem og fem til dr. Mengele, som etter ei rask vurdering lét Eggens si høggravide mor og den yngre systera hennar Judith, på 13 år, med ein gong bli sende til gasskammera, medan Magda på 20 år og systera Eva på 18 år blei vurderte som arbeidsdyktige. I september 1944 blei ho og Eva flytta til ein arbeidsleir for kvinner i  og deretter vidare til andre arbeidsleirar, til slutt  utanfor Hamburg. Dei to systrene blei evakuerte med den fyrste transporten med dei kvite bussane til Folke Bernadotte og kom fram til Sverige i månadsskiftet april/mai 1945.

Eggens var då i svært dårleg helsetilstand, vog 28 kg og var heilt apatisk, men friskna til og hamna til slutt i Gislaved der ho arbeidde i den lokale gummifabrikken. Ho møtte mannen sin Helge Eggens der, og dei flytta etter kvart til Vällingby. Eggens utdanna seg til fritidsleiar og kom i yrkeslivet sitt til å jobbe på ulike måtar med ungdommar i Vällingby. 

Då nynazistar og Holocaust-fornektarar blei aktive i Sverige i slutten av 1980-åra, førte dette til at Magda Eggens blei meir aktiv i å vitne om Holocausts redsler, og byrja å besøke skuler og skrive bøker. Den fyrste boka hennar *Vad mina ögon har sett* blei gjeven ut i 1992 i samarbeid med , og ho har sidan gjeve ut åtte bøker til. Eggens reiste over heile landet, der førelesingane hennar fylte klasserom og forsamlingslokal. Ho nølte ikkje med å reise til stader i Sverige der framandfrykta var høg. Ho hadde ingen tabu i møtet med ungdom, og ho svara på stort sett alle spørsmål. 

Eggens fekk fleire prisar for sin innsats, bl.a   i 1999, for «betydelege initiativ blant barn og unge mot rasisme og framandfrykt».

## Prisar og utmerkingar
* 1997 - Stockholms läns Landstingspris for innsats mot framandfrykt
* 1999 -   for "betydelige initiativ blant barn og unge mot rasisme og fremmedfrykt"
* 1999 - Studieförbundet Vuxenskolans Folkbildningsstipendium
* 2000 - FoSams (Folkbildningsorganisationernas Samarbetskommitté i Stockholm) Kulturpris

## Bibliografi
* 1992 - 
* 1994 - 
* 1995 - 
* 1997 - 
* 1998 - 
* 2000 - 
* 2001 - 
* 2003 - 
* 2010 - 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Magda Eggens|Magda Eggens]]» frå , den 13. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
*Immigrantinstitutets presentasjon av Magda Eggens