open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pål Løytnantsdreng

**Pål Knutson Løytnantsdreng** () var ein sentral og stilskapande norsk spelemann frå Nore i Numedal.

Pål var son av  Knut Halvorson Øyanhaugen og Astri Gundersdotter frå Nore i Numedal. Knut var spelemann og hadde  tent hos ein løytnant i sine unge år og fekk difor tilnamnet *Lytmannsdrengen* («Løytnantsdrengen»). Dette tilnamnet gjekk i arv til dei fire sønene. Dei var alle spelemenn. 

Pål var mykje i lag Knut Lurås, og var soleis ein av dei fyrste som førte spel frå Telemark inn i numedalstradisjonen. På grunn av samværet mellom Luråsen og Løytnantsdrengen finst det og mykje sams spel i Tinn og Numedal. Knut Dale fortalde om Pål:

:«Han hadde kolende svart hår og so krulla, det va som det va brent. So var han ein fæl pratmaker, sat skravla og rødde og spela. Han var au slåstkjempe og hadde fengi skamskori fingren sin so han brukte sylvholk på han for å kunne spela.»

Namnet hans er knytt til gangaren «Slik spela Pål», som var spela av mellom anna Steingrim Haukjem og Johannes Dale. Han skal og ha laga springaren «Vegglijenta».

Pål utvandra til Amerika i 1842 og reiste rundt og spela for dei utvandra sambygdingane sine. Han  døydde i Amerika i 1867.

## Kjelder
Petrůvka

**Petrůvka** (, polsk *Piotrówka*) er ei 31&nbsp;km lang elv med utspring i Polen, men det meste av elva renn gjennom Mähren-Schlesen i Tsjekkia. Ho er ei sideelv til Olza frå høgre og dei møter kvarandre i Závada.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Petrůvka River|Petrůvka River]]» frå , den 15. mai 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
***
Pilica

**Pilica** er ei elv sentralt i Polen og den lengste sideelva til Wisła frå venstre med ei lengd på 319&nbsp;km. Dette er òg den åttande lengste elva i Polen. Nedslagsfeltet hennar er 9273&nbsp;km².

## Byar
*Szczekociny
*Koniecpol
*Przedbórz
*Sulejów
*Tomaszów Mazowiecki
*Spała
*Inowłódz
*Nowe Miasto nad Pilicą
*Wysmierzyce
*Białobrzegi
*Warka

## Sideelvar
### Frå venstre
*Luciąża
*Wolborka

### Frå høgre
*Czarna i Włoszczowska
*Czarna i Konecka
*Drzewiczka

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pilica River|Pilica River]]» frå ,  den 15. mai 2008.*
Pisa i Polen

**Pisa** (tysk *Pissek*) er ei elv ved Dei masuriske sjøane i Ermelandskmasuriske voivodskap i Polen. Ho har ei lengd på 80,4 km. Pisa renn frå innsjøen Jezioro Roś nær Pisz og er ei sideelv til Narew. Ho er dermed ein del av ein vassveg til innsjøområdet til Wisła. Piskaskogen grensar til elva på vestsida. 

Namnet til elva, som Pisz, kjem frå det gammalprøyssisk ordet *pisa*, eller sump. Fordi det prøyssiske folket galindane ein gong heldt til i området kalla Den tyske riddarordenen Pisa for *Galinde*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pisa River|Pisa River]]» frå , den 15. mai 2008.*
Płonka

**Płonka** er ei elv sentralt i Polen og ei av sideelvane til Wkra frå høgre. Den totale lengda er 42,6 km. Kjelda til Płonka ligg i nærleiken av landsbyen Staroźreby, og munningen er nær landsbyen Kołoząb.

## Sideelvar
* Dzierzążnica
* Żurawianka

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Popradelva

**Poprad** (tysk *Popper*) er ei elv nord i Slovakia og sør i Polen, og ei sideelv til Dunajec. Dei møter kvarandre nær Stary Sącz. Ho har ei lengd på 170 km (63 km i Polen) og er den 22. lengste elva i Polen. Nedslagsfeltet hennar er 2077&nbsp;km², (1594&nbsp;km² i Slovakia, og 483&nbsp;km² i Polen). 

Poprad er den einaste store slovakiske elva som renn nordover. Poprad renn gjennom distrikta Poprad, Kežmarok og Stará Ľubovňa og dannar grensa mellom Polen og Slovakia over ei lengd på 31,1 km.

## Byar
* Poprad
* Kežmarok
* Stará Ľubovňa
* Muszyna
* Piwniczna-Zdrój
* Rytro
* Stary Sącz

## Sjå òg
* Elvar i Polen
* Elvar i Slovakia
Pisa (fleirtyding)

**Pisa** kan vise til: 
* Pisa, ein by i Toscana i Italia, hovudstaden i provinsen Pisa og på 900- og 1000-talet i den sjølvstenige staten Republikken Pisa.
* Pisa i Hellas eller Pisatis, ein gammal gresk by i Elis.
* Pisa i Polen er ei elv i i Polen.
* Pisa Calcio, ein italiensk fotballklubb.
Prosna

**Prosna** er ei elv sentralt i Polen, ei sideelv til Warta. Desse elvane møter kvarandre nær Pyzdry. Ho har ei lengd på 217 km og er den 28. lengste i landet. Nedslagsfeltet hennar er 4925 km². 

## Byar
* Gorzów Śląski
* Praszka
* Wieruszów
* Grabów nad Prosną
* Kalisz

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Pielnica

**Pielnica** [] (tysk *Pella* eller *Piella* 1419, *Pielica* 1441, *Pielnyka* 1512.) er ei elv søraust i Polen. Ho har fått namn etter det gamle tyske ordet *piella*. Ho startar i Bieszczadyfjella nær fjellet Skibce og nær grensa til Slovakia i ei høgd på 776 meter over havet og renn gjennom vestlege delar av Pogórze Bukowskie. Elva munnar ut i elva Wisłok ved Besko, nord for Sanok.

## Landsbyar
Nowotaniec, Nadolaly, Nagórzany, Wola Sękowa, Odrzechowa, Pielnia, Długie og Besko.

## Historie
Elva vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1361.

## Bakgrunnsstoff
Piaśnica

**Piaśnica** er ei elv i Polen i Puck fylke i Pommerske voivodskap. Ho har ei lengd på 28,6 km og eit nedslagsfelt på 325 km². Elva renn gjennom Żarnowiecsjøen og munnar ut i Austersjøen nær landsbyen Żarnowiec.

Namnet Piaśnica kjem frå landbyane Piaśnica Mała og Piaśnica Wielka.

## Kjelder
Przemsza

**Przemsza** er ei elv sør i Polen. Ho er om lag 24 km lang. Fleire byar ligg ved breidda av Przemsza - Mysłowice, Jaworzno, Chełmek og Sosnowiec.
Raba

**Raba** er ei elv sør i Polen og ei sideelv til Wisła frå høgre. Ho har utspringet sitt i Beskidane mellom landsbyane Rabka-Zdrój og Nowy Targ. Ho renn nordover og så nordaustover. Av byar langs Raba finn ein Rabka-Zdrój, Mszana Dolna, Myślenice og Dobczyce.
Radomka

**Radomka** er ei elv sentralt i Polen og ei sideelv til Pilica frå venstre. Ho har ei lengd på 98 km og eit nedslagsfelt på over 2000 km². Elva har utspringet sitt i skogar 4 km sør for Przysucha. I elva ligg eit reguleringsmagasin ved Domaniów, og dette er den største innsjøen i Masoviske voivodskap (5 - 7 km²). 

## Byar
* Przysucha
* Wieniawa
* Mniszek
* Przytyk

## Sideelvar
* Mleczna 
* Narutówka
* Jastrzębianka 
* Szabasówka
Marmorering

**Marmorering** er ein måleteknikk der det blir brukt to eller fleire farger som saman gjev eit mønster som minner om marmorsteinflater. Marmorering kan vere eit billigare alternativ til å bruka ekte marmor i eit bygg, men teknikken kan også brukast for å få ei meir komponert, dramatisk utsjånad enn steinen gjev. Også papir kan dekorerast med marmorering. Då dyppar ein papirark i eit vassbad med eit skikt av oljefargar på vassflata. Slikt papir er mellom anna vanleg i gamle bøker.
## Historie
Det er funne marmorerte flater frå romersk tid i Pompei, daterte til seinast år 79 e. Kr. Teknikken er blitt brukt i Europa gjennom stilepokane, men særleg under renessansen. Marmoreringsteknikken kom til Sverige som veggmålingar i nokre mellomalderkyrkjer, og fekk ei stordomstid med palass- og kyrkjebygginga i barokken. Dei fleste marmoreringane som er bevarte til i dag, er likevel frå 1800-talet.

Som folkekunst utvikla marmoreringskunsten seg som ein eigen kunstart, og fekk etterkvart lite til felles med dei bergartane som opphavleg kunne ha vore førelegget. Ulike landsdelar kunne slik få sine eigne marmoreringstradisjonar. 

## Kjelder:
* Pontus Tunander: *Dekorativ målning* 1993/1996, ISBN 91-534-1584-1
Rawa i Polen

**Rawa** (eldre namn *Roździanka*) er ei mindre elv med ei lengd på 19,6&nbsp;km i Schlesen i Polen. Ho er den største sideelva til Brynica frå høgre, som igjen er ei sideelv til Przemsza, som igjen er ei sideelv til Wisła. Ho har utspringet sitt i Ruda Śląska og renn gjennom byane Świętochłowice, Chorzów og Katowice. Til slutt møter ho Brynica i Sosnowiec berre nokre hundre meter før denne renn saman med Czarna Przemsza.

Det meste av Rawa er kanalisert og ho fungerer hovudsakleg som ein undergrunns kloakkleidning. Ein har byrja på eit arbeid med å føre elva tilbake til den opphavlege forma si.

## Historie

Elva vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1737 som *Róździanka* - frå ein gammal landsby kalla Roździeń, som i dag er ein del av bydelen Szopienice i Katowice.

Det vart lagt planar om å kontrollere elva seint på 1800-talet, men starten av den første verdskrigen utsette dei tyske styresmaktene sine planar. Etter krigen vart tyskarane sine planar utført av Den andre polske republikken seint i 1920-åra og ein bygde eit kloakkhandsaminsanlegg. Elva vart vidare regulert frå seint i 1970-åra til tidleg i 1990-åra. Hovudårsaka til reguleringa var faren for flaum på grunn av gruvedrift under området som gjorde at bakkenivået sokk.

Elva er kjend for vere særs forureina. I 1875 skal elva ha vore krystallklår men industrialiseringa av Schlesen førte til så mykje forureining at all fisk hadde forsvunne i 1893. Industri- og byveksten heldt fram utover 1900-talet og dette kombinert med lite tankar om miljøet førte til enno dårlegare vasskvalitet. I 1992 vart det hevda at då elva rann ut frå Katowice inneheldt ho berre 14 % vatn. I dag vert den øvre delen av elva rekna som eit kloakksystem og det er planar om å føre heile elva gjennom eit vassreinseanlegg. I 1990-åra vart det lagt planar om å betre vasstilhøva og gjenopprette økologien i elva. Så langt er det bygd nye reinseanlegg og det er venta at vatnet skal ha vorte kraftig betra i 2010.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rawa River|Rawa River]]» frå , den 15. mai 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Reda

**Reda** er ei elv nord i Polen i Pommerske voivodskap. Ho munnar ut i Puckbukta, som er ein del av Gdańskbukta. Elva har ei lengd på 45 km og drenerer eit område som er 485 km² stort. 

## Bakgrunnsstoff

* Deltaet til Reda
Rega

**Rega** er ei elv nordvest i Polen som munnar ut i Austersjøen. Ho er den 24. lengste elva i landet med ei lengd på 168 km. Nedslagsfeltet hennar er på 2725 km². 

## Byar langs Rega
* Świdwin
* Łobez
* Resko
* Płoty
* Gryfice
* Trzebiatów

File:Rega w Świdwinie.jpg|Rega - Świdwin
File:Zakole Regi.jpg|Rega - Łobez
File:Rega bridge Resko 2007-08.jpg|Rega - Resko
File:Rega bridge Ploty 2007-08.jpg|Rega - Płoty
File:Gryfice 2007 bird's-eye view 12.jpg|Rega - Gryfice
File:Trzebiatow Old Town bird's-eye view 2007-10b.jpg|Rega - Trzebiatów
File:East Mrzezyno bird's-eye view 2007-10.jpg|Rega - Austersjøen (Mrzeżyno)

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Rospuda

**Rospuda** er ei elv nordaust i Polen. Ho renn gjennom regionen Sudovia og den store Augustówskaskogen. Ho er ei sideelv til Biebrza. Det er planar om å byggje ein motorveg gjennom det verna naturområdet i dalen, og dette har ført til kraftige protestar i Polen og utanlands, samt motprotestar i det lokale samfunnet. 

## Geografi

Elva startar frå fleire mindre elvar som har utspring frå fleire åsar søraust for Gołdap. Sjølve elva startar frå innsjøen Jezioro Czarne og renn sør- og søraustover gjennom fleire innsjøar. Ho munnar til slutt ut i innsjøen Rospuda Augustowska. 

Blizna er ei sideelv til Rospuda. 

### Byar langs breidda
* Filipów 
* Bakałarzewo 
* Raczki
* Augustów

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rospuda River|Rospuda River]]» frå , den 15. mai 2008.* 
 


## Bakgrunnsstoff
Rudawa

**Rudawa** er ei elv i Veslepolske voivodskap i Polen, og ei sideelv til Wisła. Rudawa munnar ut i Wisła i Kraków nær bydelen Zwierzyniec. I Krakow er det bygd kunstige elvebreidder for å kontrollere elva. Rudawa er òg ei av drikkevasskjeldene i Kraków.

Kvart vår vert det halde ein festival under påskehøgtida ved munningen til Rudawa. Elva renn gjennom eit flott landskap, mellom anna parken Tenczyński, 11 km vest for Kraków. 

Ho har ei lengd på 35,4 km og eit nedslagsfelt på 318,3 km². Dei største busetnadane ho renn gjennom er Krzeszowice, Rudawa, Zabierzów og Kraków. Dei største sideelvane hennar er Będkówka, Kobylanka, Kluczwoda, Wierzchówka og Potok Olszanicki. 

## Sjå òg
* Elvar i Polen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rudawa River|Rudawa River]]» frå , den 15. mai 2008.*
Richard Wagner

**Wilhelm Richard Wagner** () var ein viktig tysk komponist, dirigent, musikkteoretikar og skribent. Han er primært kjend for sine operastykke, eller musikkdrama, som han seinare kalla dei. Verka han lagde, særleg frå den seinare perioden, blir kjenneteikna av ein kontrapunktisk struktur, rik kromatikk, fyldig harmonisk utforming og orkestrering, og ein velutvikla bruk av ledemotiv: musikalske tema som er assosiert med bestemte personar, stader eller hendingar i operaen. Det kromatiske musikalske språket Wagner brukte var eit viktig skritt på vegen mot ekstremkromatikk og atonalitet innanfor den europeiske klassiske musikken. Han bidrog også til utviklinga av musikken med sin idé om det totale kunstverket eller einingskunstverket (*das Gesamtkunstwerk*) som nådde høgdepunktet sitt i den monumentale tetralogi, *[[Der Ring des Nibelungen]]* (*Nibelungenringen*) frå 1876. Bruken av ledemotiv utøvde også ein viktig påverking på mykje filmmusikk på 1900-talet.

Wagner var og er ein kontroversiell person, både for sine musikalske og dramatiske bidrag, og for sine antisemittiske og politiske overtydingar.

Han er visstnok også grunnen til at mange trur Vikingar sine hjelmar hadde kuhorn. Slike har arkeologien aldri funne, og det passar heller ikkje i strid. Det seiest at i ei av Wagner sine framføringar fekk dei som spelte vikingar horn så tilskodarane skulle kunna skilje dei stridande partane frå einannan.

Wagner var fødd i Leipzig i Sachsen i Tyskland og døydde i Venezia i Italia.

## Bakgrunnsstoff
Thomas Newcomen

**Thomas Newcomen** () var ein engelsk oppfinnar som er kjent for å ha utvikla ei dampmaskin for å pumpa vatn ut or gruver. Han vart fødd i Dartmouth i Devon i England, i nærleiken av eit område med mange tinngruver. 

## Utvikling av ei praktisk dampmaskin
Newcomen utvikla dampmaskina vidare frå ideane til Denis Papin og Thomas Savery og klarte å laga ei dampmaskin som var driftssikker nok til at ho kunne nyttast for å pumpa vatn ut or gruver. Tidlegare hadde ein nytta hestar for å pumpa ut vatnet, men det var eit tungt arbeid som sleit på hestane. Den fyrste maskina hans var ferdig rundt 1712. 

I motsetning til Savey hadde maskina til Newcomen eit stempel i arbeidssylinderen, fig. 1. Damptrykket vart nytta til å lyfta stemplet i sylinderen. Når det var i øvre posisjon vart dampen i sylinderen kondensert ved at det vart sprøyta kaldt vatn inn i sylinderen. Når dampen kondenserte til vatn vart det undertrykk i sylinderen og atmosfæretrykket på utsida dreiv stemplet nedover i sylinderen. Stemplet tok med seg bommen nedover og overførte rørsla til ein kjetting på andre sida av bommen, som var festa til ei pumpe nede i gruva. Når bommen trekte kjettingen oppover pressa pumpa vatn ut or gruva gjennom eit røyr med ein tilbakeslagsventil. 

Føremonen med maskina til Newcomen i høve til maskina til Savery var at diameteren på stemplet i dampsylinderen kunne gjerast større enn diameteren på stemplet i pumpa. Med denne hydrauliske utvekslinga kunne damptrykket vera lågare enn vasstrykket og pumpa kunne lyfta vatnet mykje høgare enn maskina til Savory. Samstundes unngjekk han problema som Saveory hadde med at røyra sprang lekk når damptrykket vart for høgt. At trykket i kjelen kunne haldast moderat var òg ein føremon med dei materiala som var til rådvelde på denne tida. 

Saman med John Calley bygde Newcomen ei av dei fyrste dampmaskinane ved Conygree Coalworks i nærleiken av Dudley i West Midlands. Ein fungerande reproduksjon av denne maskina er utstilt ved Black Country Living Museum.
Rawka

**Rawka** er ei elv sentralt i Polen, ei sideelv til Bzura og munnar ut i henne mellom Łowicz og Sochaczew. Ho har ei lengd på 97 km og nedslagsfelt på 1192 km².

## Bakgrunnsstoff
Demografien til London

**Demografien til [[London]]** er prega av at byen er ein av dei mest multikulturelle byane i den industrialiserte verda, med meir enn 300 morsmål og meir enn 50 etniske grupper med meir enn 10&nbsp;000 personar. Mange av gruppene har samla seg i visse bydelar der dei set preg på bybildet med klesdrakt, butikkar, restaurantar, skilt og plakatar.

Ut ifrå tal frå Office for National Statistics inkluderte folketalet 2&nbsp;288&nbsp;000 menneskje fødde i utlandet i 2006, det vil seie 31 %. Dette talet hadde stige frå 1&nbsp;630&nbsp;000 i 1997. 
Tabellen til venstre viser folketalet inndelt etter fødeland, med dei landa som er hyppigast førekommande. Tabellen oppgjev berre fødeland, ikkje etnisitet eller statsborgarskap. Ein viss del av dei som er oppgitt som født utanfor Storbritannia er barn av britiske borgarar, til dømes britiske soldatar som gjorde teneste i Tyskland. På same måte omfattar talet for Storbritannia barn av utanlandske borgarar. Skottar og walisarar utgjer til saman omkring 200&nbsp;000 av dei som er fødde i Storbritannia. 

I folketeljinga i 2001 blei det spurt om etnisitet:
* 71,15 % klassifiserte seg som kvite
:* 59,79 % kvite britar
:* 3,07 % kvite irar
:* 8,29 % «andre kvite» (særleg polakkar, gresk-kypriotar, italienarar og franskmenn)
* 12,09 % klassifiserte seg som indarar, pakistanarar, bangladesharar eller «andre asiatar» (særleg lankesarar, arabarar og personar frå andre stadar i Søraust-Asia)
* 10,91 % klassifiserte seg som svarte
:* 7 % svarte afrikanarar
:* 4,79 % svarte karibiarar
:* 0,84 % som «andre svarte»
* 3,15 % som av blanda rase
* 1,12 % som kinesarar
* 1,58 % som «anna» (særleg filippinarar, japanarar og vietnamesarar)

Denne fordelinga er basert på svar frå folket under folketeljinga, noko som opnar for uklare definisjonar, men då talet svar var svært høgt, blir det rekna at det gir eit statistisk sett rett bilde av samansetninga av folk.
San i Polen

**San** (ukrainsk Сян) er ei elv søraust i Polen og vest i Ukraina. Ho er ei sideelv til Wisła med ei lengd på 433 km, noko som er det sjette lengste i Polen. Elva har eit nedslagsfelt på 16&nbsp;861 km² (14&nbsp;390 km² i Polen). San har utspringet sitt i Karpatane nær landsbyen Sianky i ei høgd på 900 meter, nøyaktig på grensa mellom Polen og Ukraina. og på det kontinentale vasskiljet. Ho dannar grensa mellom dei to landa i om lag 50 km. 

«San» kjem frå det urindoeuropiske ordet som tyder «fart» eller «rask straum». På keltisk tyder San 'elv'. Den største kunstige innsjøen i Polen, Solinasjøen, vart danna då det vart bygd ei demning over San nær Lesko.

## Historie
Elva vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1097 som *Sanъ*, *reku Sanъ*, *k Sanovi*, *nad Sanomъ* (1152) og *Sanu* (1287). På gamle kart over Rutenske voivodskap i Polen (1339-1772) finn ein «San» (1339), «San» (1372), «Szan» (1406), «Sanok» (1438), «Saan» (1439), «Sayn» (1445), «San» (1467), «Szan» (1517) og «Schan» (1526).

Området som elva renn gjennom vart busett i førhistorisk tid av forskjellige folk som keltarar, gotarar og vandalar. Etter fallet til Romarriket (som inkluderte dei søraustlege delane av Polen sør for San, vart området invadert av ungararar og slavarar 

Sandalen må har vore ei viktig handelsåre så tidleg som 800- eller 900-talet. Regionen vart ein del av staten Stormähren fram til ungarske stammer invaderte området rundt 899. Lendiarar i området valde då å støtte ungararane. Polen, Kievriket og Ungarn kjempa stadig om området på 900-talet. 

Under den andre verdskrigen og invasjonen av Polen i 1939 prøvde polske styrkar å forsvare ei linje langs San frå 6. september 1939 før tyskarane braut gjennom bruhovudet deira den 12. september 1939.

## Sideelvar

## Byar
* Dynów, Jarosław, Lesko, Leżajsk, Nisko, Przemyśl, Radymno, Rudnik nad Sanem, Sandomierz, Sanok, Sieniawa, Stalowa Wola, Ulanów, Zagórz

## Sjå òg
* Elvar i Polen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:San River|San River]]» frå , den 15. mai 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Prof. Adam Fastnacht, *Slownik Historyczno-Geograficzny Ziemi Sanockiej w Średniowieczu* (Historisk-geografiske ordbok for Sanokdistriktet i mellomalderen), Kraków, 2002, ISBN 83-88385-14-3.
Bydelane i London

**Bydelane i [[London]]** utgjer 32 administrative distrikt i Stor-London. Tolv av bydelane utgjer indre London, som er den eigentlege London by, medan dei resterande tjue utgjer ytre London, beståande av forstader og nærliggjande byar. 

Omgrepet bydel kan i nokre tilfelle vere noko villeiande, då enkelte av dei eigentleg er sjølvstendige byar som høyrer til regionen Stor-London. I forhold til korleis dei blir administrert, er det likevel korrekt å omtale dei som bydelar, då dei er underlagt borgarmeisteren i London. 

Frå 1986 til 2000 var det ingen sentrale styresmakter i London, slik at bydelane i praksis fungerte som sjølvstendige byar. I 2000 blei styresmaktene i Stor-London innført, med borgarmeisteren og Londonforsamlinga innført. 

City of London er ikkje ein bydel, men ein sjølvstendig by og eit grevskap, den blir likevel ofte tatt med i oppramsingar av bydelane.

## Kart
Sanna i Polen

**Sanna** er ei elv i Polen og ei sideelv til Wisła. Ho har utspringet sitt ved landsbyen Wierzchowiska II i Lublin-voivodskapet i Galicia. Ho renn vestover gjennom eit landleg område og snur så nordover eit par kilometer før ho munnar ut i Wisła nær byen Annopol. Elva er om lag 50 km lang. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sanna River|Sanna River]]» frå , den 15. mai 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Rzeka Sanna
Skawa

**Skawa** er ei elv sør i Polen og ei av sideelvane til Wisła frå høgre. Ho har ei lengd på 96 km og nedslagsfeltet hennar er 1160 km². Ho renn gjennom Jordanów, Maków Podhalański, Sucha Beskidzka, Wadowice og Zator.

## Bakgrunnsstoff
Śmiała Wisła

**Śmiała Wisła** er ei av greinene til Wisła i Polen og munnar ut i Gdańskbukta. Śmiała Wisła renn vest for øya Wyspa Sobieszewska. Elva vart danna i 1840 under ein flaum som skapte denne nye munningen til Wisła.

## Bakgrunnsstoff
* Kart over Śmiała Wisła
Elva Sopot

**Sopot** er ei lita elv i Polen. Ho har utspringet sitt nær landsbyen Majdan Sopocki og renn gjennom Roztoczeåsane. Av landsbyar ved elva finn ein Ciotusza Stara, Nowiny, Hamernia og Osuchy. Ho er ei av sideelvane til Tanew.

Elva renn gjennom dei polske landskapsparkane Puszcza Solska og Czartowe Pole naturreservat.
Supraśl

**Supraśl** er ei elv aust i Polen i Podlasie-voivodskapet og ei av sideelvane til Narew. Dei renn i saman nær Złotoria. Ho har ei lengd på 93,8 km og eit nedslagsfelt 1844,4 km². 

Supraśl er drikkevasskjelde for Białystok.

Suprasl var òg ein jødisk shtetl før andre verdskrigen. 

## Sideelvar
Słoja (h), Sokołda (h), Kamionka (v), Płoska (v), Pilnica (v), Czarna (h), Biała (v)

## Byar
* Michałowo 
* Gródek 
* Supraśl 
* Wasilków
Tanew

**Tanew** er ei elv søraust i Polen. Ho har utspringet sitt i åsane Roztocze. Elva har ei lengd på 113 km og er ei sideelv til San.
Słupia

**Słupia** (tysk *Stolpe*) er ei elv nordvest i Polen som munnar ut i Austersjøen. Elva har ei lengd på 138&nbsp;km og eit nedslagsfelt på 1623&nbsp;km².

## Byar
* Słupsk
* Ustka

## Sjå òg
* Elvar i Polen

## Bakgrunnsstoff
Wadąg

**Wadąg** er ei sideelv til Łyna i Polen. Ho startar frå Wadągsjøen og munnar ut i Łyna nær Olsztyn. Ho har ei lengd på 68 km.
Warta

**Warta** (tysk *Warthe*; latinsk *Varta*) er ei elv vest i sentrale delar av Polen og ei av sideelvane til Oder. Med ei lengd på om lag 808&nbsp;km er ho den tredje lengste elva i landet. Warta har eit nedslagsfelt på 54&nbsp;529&nbsp;km². Ho er knytt til Wisła via elva Noteć og Bydgoszczkanalen (*Kanał Bydgoski*) nær Bydgoszcz.

ho renn ut frå Øvre Schlesen (Schlesiske voivodskap) nær Zawiercie, og renn gjennom Łódź-voivodskapet, Storpolske voivodskap og Lubusz-voivodskapet der ho munnar ut i Oder nær Kostrzyn nad Odrą.

## Byar
* Zawiercie
* Myszków
* Częstochowa
* Działoszyn
* Sieradz
* Warta

* Uniejów
* Koło
* Konin
* Pyzdry
* Śrem
* Mosina
* Puszczykowo
* Luboń
* Poznań
* Oborniki
* Obrzycko
* Wronki
* Sieraków
* Międzychód
* Skwierzyna
* Gorzów Wielkopolski
* Kostrzyn nad Odrą

## Sideelvar
### Frå høgre
* Widawka
* Ner
* Wełna
* Noteć

### Frå venstre
* Liswarta
* Prosna
* Obra
* Postomia

## Sjå òg

* Elvar i Polen
* Polsk geografi
Wda

**Wda** er ei elv nord i Polen, og ei av sideelvane til Wisła. Dei renn i saman nær Świecie. Ho har ei lengd på 198 km og er den nittande lengste elva i Polen. Nedslagsfeltet hennar er 2325 km².

## Byar
* Lipusz
* Czarna Woda
* Lubichowo
* Osie
* Drzycim
* Świecie

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Wel

**Wel** (tysk *Welle*) er ei elv i Polen. Ho renn frå innsjøane Store Dąbrowa og Vesle Dąbrowa nær Dąbrówno og 118&nbsp;km først sørvestover og så nordover. Ho er ei sideelv til Drwęca og dei renn saman ved Bratian. Lidzbark Welski er den største byen langs Wel.
Ślęza

:*Sjå òg artikkelen om fjellet [[Ślęża]]*
**Ślęza** (tysk: *Lohe*) er ei 78,6 km lang elv i Nederschlesen sør i Polen og ei av sideelvane til Oder frå venstre. Ho spring ut frå Niemczaåsane (*Wzgórza Niemczańskie*), ein del av Sudetane (*Przedgórze Sudeckie*), og renn forbi fjellet Ślęża i Det schlesiske låglandet (*Nizinia Śląska*). Ho munnar ut i Oder i Wrocław.

Den viktigaste sideelva hennar er Mała Ślęza (Vesle Ślęza). Av byar langs elva finn ein Niemcza, Tyniec nad Ślęzą, Jordanów Śląski og Wrocław.

Namnet kjem truleg frå eit schlesisk ord som tyder «våt, myrlendt stad». I ein pavebulle frå Hadrian IV i 1155 vert elva kalla *Selenza*.

Merk at namnet på elva vert skrive utan det diakritiske punktet som fjellet Ślęża vert skrive med. Dette gjer at namnet på fjellet får ein «zj»-lyd på norsk, medan elva berre har ein «z»-lyd
Widawka

**Widawka** er ei elv sentralt i Polen (Lodz-voivodskapet, nær Belchatow) og ei sideelv til Warta. Ho har ei lengd på 95,8 km og eit nedslagsfelt er 2385 km². 

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Wieprz

**Wieprz** er ei elv aust i sentrale delar av Polen og ei av sideelvane til Wisła. Ho er den niande lengste elva i landet med ei total lengd på 348,9 km. Nedslagsfeltet hennar er 10415 km².

## Byar langs Wieprz
* Krasnobród
* Zwierzyniec
* Szczebrzeszyn
* Krasnystaw
* Łęczna
* Lubartów
* Dęblin

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Wieprza

**Wieprza** er ei elv nordvest i Polen, som munnar ut i Austersjøen. Ho har ei lengd på 112 km og eit nedslagsfelt på 2170 km².

## Byar
* Sławno
* Darłowo

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Wilga

**Wilga** er ei elv aust i Polen sør for Warszawa i Garwolin fylke. Ho er ei av sideelvane til Wisła.

Etter 1980 har ein gjort endringar i eigedomsutviklinga i Wilgadalen og dette har hatt positiv innverknad på vasskvaliteten. Tungmetallkonsentrasjonen i elvesedimenta har minka drastisk.
Wisłok

**Wisłok** er ei elv søraust i Polen og ei av sideelvane til San. Ho har ei lengd på 205 km og er den 18. lengste elva i landet. Nedslagsfeltet hennar er på 3528 km². Rota til namnet *Vis-lok* er anten av indoeuropeiske eller urindoeuropeisk opphav. 

Elva vart først nemnd i skriftlege kjelder i 1372. 

## Byar
* Besko
* Haczow
* Kroscienko Wyzne
* Krosno
* Wojaszowka
* Frysztak
* Wisniowa
* Strzyzow
* Czudec
* Boguchwala
* Rzeszów
* Czarna
* Bialobrzegi
* Tryncza

## Sideelvar
* Surowica
* Morawa
* Lubatówka
* Izwor
* Pielnica
* Stobnica
* Mleczka

## Sjå òg
* Elvar i Polen
* Wisloka

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wisłok|Wisłok]]» frå , den 15. mai 2008.*
Wisłoka

**Wisłoka** er ei elv søraust i Polen og ei av sideelvane til Wisła. Ho har ei lengd på 164 km og er den 26. lengste elva i Polen. Nedslagsfeltet hennar er 4110 km². 

## Byar
* Krempna
* Nowy Żmigród
* Osiek Jasielski
* Debowiec
* Jaslo
* Kolaczyce
* Brzyska
* Brzostek
* Pilzno
* Dębica
* Zyrakow
* Przeclaw
* Mielec
* Borowa
* Gawluszowice

## Sjå òg
* Elvar i Polen
* Wislok
Wkra

**Wkra** er ei elv nordaust i Polen og ei av sideelvane til Narew. Ho har ei lengd på 249 km og er den trettande lengste elva i landet. Nedslagsfeltet hennar er på 5322 km².

## Byar
* Bieżuń
* Radzanów
* Strzegowo
* Glinojeck
* Sochocin
* Joniec
* Pomiechówek
* Nowy Dwór Mazowiecki

## Sjå òg
* Elvar i Polen
Włodawka

**Włodawka** er ei elv i Polen som renn gjennom byen Włodawa. Ho er ei av sideelvane til Bug.

Włodawka har ei lengd på 31 km.
Zimnica

**Zimnica** er ei elv sørvest i Polen. Ho har ei lengd på 20 km og er ei av sideelvane til Oder. Elva har utspringet sitt nær byen Lubin.
Kłodzkodalen

**Kłodzkodalen** (polsk *Kotlina Kłodzka*, tysk *Glatzer Tal*) er ein dal sør i Polen og aust i Sudetane. Han er omgjeven av Stołowefjella, Bardzkiefjella og Bystrzyckiefjella. Dei største busetnadane i dalen er Długopole Zdrój, Duszniki Zdrój, Kłodzko, Lądek Zdrój og Polanica Zdrój.

Dalen er ein populær turistregion både sommar og vinter med fleire hotell og sanatorium.
Augustowskaskogen

**Augustówskaskogen** (polsk *Puszcza Augustowska*) er ein stor urskog i Polen, nordlege område av Belarus og sørvestlege delar av Litauen. Skogen dekkjer eit område på 1&nbsp;600&nbsp;km², der 1&nbsp;140&nbsp;km² ligg i Polen.

Den polske delen av skogen ligg i Podlasie-voivodskapet nordaust i landet.

Den nordlege delen av skogen er ein av dei nyaste nasjonalparkane i Polen. Han vart oppretta i 1989 som Wigry nasjonalpark.

## Sjå òg
* Augustów
* Augustówkanalen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Augustów Primeval Forest|Augustów Primeval Forest]]» frå , den 15. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
* Suwalszczyzna, heimeside
* Puszcza Augustowska, ATIKART, Białystok, ISBN 83-902550-0-6
Den masoviske sletta

**Den masoviske sletta** (polsk *Nizina Mazowiecka*) er ei stort geografisk område sentralt i Polen, som hovudsakleg dekkjer den historiske regionen Masovia. Det ligg i dalane til dei tre store elvane Wisła, Bug og Narew. Sjølv om ho er relativt tett folkesett og urbanisert har Den masoviske sletta fleire store skogar som ein gong var ein del av den tett urskogen som dekte det meste av Polen; Kampinosskogen, Kurpieskogen, Den kvite skogen, Kozieniceskogen og Den grøne skogen.

Tektonisk er Den masoviske sletta eit stabilt og trygt område, eit område som består av fleire lag av sedimentære bergartar og sand. Området var dekt av is under den siste istida. Sidan isen stoppa her i dette området er det store skilnader mellom dei sørlege og nordlege delane av sletta. I nord finn ein vide opne sletter, medan ein i sør finn meir kupert terreng. I sør finn ein òg fleire raviner danna under tidlegare istider.

Sidan jordsmonnet i området stort sett er dårleg, er mykje av jordbruket fokusert på fruktproduksjon.

Elvenettverket i området er omfattande og av elvar finn ein mellom anna Wisła, Narew, Bug, Pilica, Wieprz og Wkra. Alle desse har kjeldene sine utanfor regionen.

Klimaet på Den masoviske sletta er temperert kontinentalt med middeltemperaturar om sommaren omkring 18 til 18,5&nbsp;°C. Nedbørsmengdene er av dei lågaste i Polen og stig som regel ikkje over 500&nbsp;mm i året i dei sentral delane og 600&nbsp;mm i grenseområda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masovian Plain|Masovian Plain]]» frå , den 15. mai 2008.*
Emmy Rossum

**Emmanuelle Grey Rossum** () er ein amerikansk filmskodespelar frå New York City.

## Filmografi (utval)

* Dragonball (2009) - Bulma
* Poseidon (2006) - Jennifer Ramsey
* The Phantom of the Opera (2004) - Christine
* The Day After Tomorrow (2004) - Laura Chapman
* Mystic River (2003) - Katie Markum
* Nola (2003) - Nola
* Songcatcher (2000) - Deladis Slocumb
* Snoops (1999) - Caroline Beels
Taus

Ei **taus** er i tradisjonell norsk språkbruk ei tenestejente; i somme dialektar er ordet bruka synonymt med jente. 

Opphavet til ordet er usikker, det kan ha samanheng med *tos* ('trevlar', 'rusk'); det kan òg komme av ei germansk grunnform **Þausó* , ei avlydsform til *Þéwisa*, gotisk for tenarar. 

I borgarleg tradisjon har ordet vore bruka nedsetjande, i forma *tøs* har ordet i folkeleg språk tydinga 'lauslynt jente', 'prostituert'.

## Sjå òg
*Hushjelp

## Referansar
Dreng

Ein **dreng**, av norrønt *drengr* med opphavleg tyding 'tjukk stokk' er ein gardsgut eller ein annan mannleg medhjelpar. Den motsvarande kvinnelege yrkesnemninga er taus.

Ordet dreng ikkje lenger bruka som yrkesnemning, men i folkeleg tale vert det enno bruka om gardsgutar og andre mannlege hjelparar på gardsbruk. 

Tidlegare hadde vi yrkesnemningar som sjukehusdreng, ein medhjelpar på sjukehuset, og lensmannsdreng, ein medhjelpar for lensmannen. Nokre store gardsbruk eller handelshus på kysten hadde sjødrengar som arbeidde med båtane.

I somme målføre vert ordet *dreng* enno nytta om ein tjukk stokk eller ein støttestokk.

Dreng vert òg bruka som førenamn.

## Kjelder
* Falk og Torp 1903: *Etymologisk ordbog over det norske og det danske sprog* Faksimileutg. Bjørn Ringstrøms antikvariat 1992 ISBN 82-90520-16-6
* *[[Norsk ordbok]]*, Det Norske Samlaget 1966
Olav H. Tveito

**Olav Halvorsson Tveito** () var ein norsk gardbrukar, treskjerar og
spelemann frå Vinje i Telemark. Då han døydde vart han framheva som treskjerar.

## Liv og gjerning
Olav voks opp på garden Nordistog Tveito. Men alt i unge år laut han gå frå garden, og fela var alt han hadde att. Han vart med tida ein dugande spelemann, er det fortald, og det var sagt om han at "ein treng ikkje koma av takten når Haddvårsonen spilar". 

Eivind Groven skreiv opp slåttar etter Olav Tveito kring 1920, for det meste etter minne. I det registrerte materialet finn ein fem gangarar, tre i 6/8, og to i 2/4. Materialet syner at Tveito har lagt seg etter spelet hans Lars Fykerud.

* 29: *Gausta-gubben*, skriven opp 1955 etter minne (G 996). Slåtten skal vera etter Lars Fykerud. Nedstilt bass. 

* 93c: *Vårlengt*, skriven opp 1920 etter minne. Slenger inn på gangarane Storegut og Heggtveiten (nr 100). Slåtten er laga av Lars Fykerud.

* 115d: *[[Tussebruri]]*, skriven opp 1920 etter minne (G 995). 

* 140d: *Halling*. Her noterer Groven: "etter Olav H. Tveito og Eilev Smedal. Skriven ned 1920 etter minne (G 602). Olav Tveito spela same form som Eilev Smedal, og Groven har høyrt slåtten av Tveito. Eilev Smedal var ikkje i Noreg på denne tida.

* 141d: Sordølen. Nedskriven 1921 etter minne (G 573). Variant a og b er frå Setesdal, og variant c er frå Sigdal.

## Kjelder
Dolina Śmierci

**Dolina Śmierci** (*Dødsdalen*) i Fordon i Bydgoszcz nord i Polen, er ein stad der Nazi-Tyskland utførte massemord på 5&nbsp;000-6&nbsp;000 polakkar, mellom anna jødar og intelektuelle, i oktober og november 1939. Drapa vart utført av lokale tyskarar (Selbstschutz) og Gestapo. Alle dei drepne vart gravlagd i massegraver her.

Offera, som hovudsakleg var polske intellektuelle, som lærarar, prestar og kontorarbeidarar, vart ført opp på såkalla *Fahndungsbuch* (ei liste av folk som skulle avrettast, laga av funksjonærar i Det tredje riket før den andre verdskrigen) og ei anna liste laga av Gestapo under krigen. 

Etterforsking viste at Ludolf von Alvensleben og Jakub Löllgen var dei viktigaste personane bak massemordet. Andre involverte var 
* Sturmbannführerane: Spaarmann, Meier, Schnugg, 
* SS-mannen Baks,
* Volksdeutsches Wilhelm Neumann, Herbert Beitsch, Otto Erlichmann og Walter Gassmann.

Andre massemordstader i Bydgoszcz-området er landsbyane Tryszczyn og Borówno.

## Bakgrunnsstoff

* Dødsdalen, bilete og kort skildring på polsk
Boris Johnson

**Boris Johnson** () er ein britisk konservativ politikar, journalist og redaktør. Han var statsminister i Storbritannia frå 24. juli 2019 til 6. september 2022. Han blei vald inn i det britiske parlamentet i 2001, og som borgarmeister av London i 2008. Johnson har også vore skribent i fleire britiske aviser, og var ei tid redaktør for det konservative politiske magasinet *[[Spectator]]*. Johnson er kjend i britisk presse for ei eksentrisk framferd prega av humor og flauser.

## Liv og virke
**Alexander Boris de Pfeffel Johnson** blei fødd i New York som eldste son av Stanley Johnson, tidlegare konservativt europaparlamentsmedlem og tilsett ved Europakommisjonen og Verdsbanken, og den første kona hans, målaren Charlotte Johnson Wahl. Boris Johnson har ein blanda familiebakgrunn og har kalla seg sjølv ein «einmanns smeltedigel», ettersom oldeforeldregenerasjonen hans inneheld både jødar, kristne og muslimar. Éin oldefar var den tyrkiske minsteren Ali Kemal Bey, som blei drepen under den tyrkiske frigjeringskrigen.

Johnson var stipendelev ved Eton og studerte ved Balliol College i Oxford. Han skreiv for avisene *[[The Times|Times]]*, *[[The Wolverhampton Express]]* og *[[Avisa Star|Star]]* før han blei tilsett av *[[The Daily Telegraph]]*, der han mellom anna blei assisterande redaktør. Frå 1994 til 1995 skreiv han politiske kommentarar for *[[The Spectator]]*, som han blei redaktør for i 1999, ei stilling han gav opp då han blei skuggeminister for høgare utdanning i 2005.

Johnson er medlem av parlamentet for Henley i Oxfordshire. Han var offisiell opposisjonstalsmann (*front-bench spokesman*) som skuggeminister for høgare utdanning fram til han kunngjorde planane sine om å bli borgarmeister for London i juli 2007.

Boris har også vore gjest og gjesteprogramleiar fleire gonger i *[[Have I Got News for You]]*, det britiske opphavet til *[[Nytt på nytt]]*.

## Kjelder

* About Boris i boris-johnson.com
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Boris Johnson|Boris Johnson]]» frå , og «[[:en:|Boris Johnson]]» frå  den 16. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
1086 Nata

**1086 Nata** er ein hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 25. august 1927 av Sergej Beljavskij og Nikolaj Ivanov ifrå Krim-observatoriet.

## Kjelder
* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1086 1086 Nata - baneparametrar hjå] [http://ssd.jpl.nasa.gov/ JPL Solar System Dynamics]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids_%281001-2000%29 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Mads Berg

**Mads Hansen Berg** () var ein norsk skulemann og songpedagog, fødd i Idd.

Foreldra til Mads var skulelærar og kyrkjesongar Anders Hansen Berg og kona Inger Madsdotter. Dei budde på garden Berg i Enningdalen i Idd i Østfold.

Mads Berg var overlærar i Aker frå 1925-35. Han gav ut skulebøker, mest kjend er *[[Skulesongbok]]* eller *Skolens sangbok*, som kom i mange utgåver og opplag frå 1914 og resten av hundreåret; 25. utgåve 12. opplag kom i 1995. Mads Berg har òg komponert songar, mellom anna melodiane til Margrethe Munthe sin song «Jeg snører min sekk» og «Ein småfugl sat» av Elias Blix.

Han var med i sentralstyret til Riksmålsforbundet. Frå 1919 til 1928 redigerte han Riksmålsbladet.

## Referansar
Grøne belte i Storbritannia

**Grønt belte** innan britisk byplanlegging er eit konsept danna for å kontrollere utbreiinga til byområde. Det inneber at visse område rundt byar ikkje er tilgjengelege for utbygging. Det fyrste grøne beltet blei oppretta rundt London av bustadministeren Duncan Sandys. 

Politikken går ut å bevara ein ring med ope landskap rundt store tettbygde område ved å legga restriksjonar på framtidig utbygging. På denne måten ynskjer ein å bevare område egna for jordbruk, skogbruk og liknande. 

## Grøne belte i England

I 2003 var det fjorten grøne belte i England, som til saman verna 13 % av arealet i landet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grønt belte (Storbritannia)|Grønt belte (Storbritannia)]]» frå ,  den 30. august 2021.*
Skolens sangbok samlet av Mads Berg

**Skolens sangbok samlet av Mads Berg** er ei skulesongbok utgjeven av Mads Berg på Aschehoug i 1914. Boka dominerte songundervisninga i norsk skule i store delar av det tjuande hundreåret. Ho kom i mange utgåver; nynorskutgåva kom ut under tittelen *Skulesongbok*, samla opplag for begge utgåvene skal ha vore rundt 1 million bøker.

Med eit allsidig utval norske songar har boka vore ein formidlar av norsk songskatt, og ved å gje skuleborn felles kunnskap om norske songar har ho vore rekna som eit element i den norske nasjonsbygginga.

## Nokre utgåver av Mads Bergs skulesongbok
Fyrsteutgåva som kom i 1914 under tittelen *Skolens sangbok / samlet av Mads Berg* hadde 160 sider med songtekstar og notar for ein- og tostemmige melodiar.

Ei ny auka utgåve i 1929 hadde 199 sider. Same året kom det ut eit tillegg; *Tillegg til Mads Berg: Skolens sangbok med metodiske anvisninger for sangundervisningen samt en del trestemmige sanger*, på 32 sider. Dette tillegget vart seinare teken inn som ein del av boka.

I 1933 var boka kommen ut i 342 000 eksemplar, ho hadde då 231 sider med illustrasjonar.

Utgåvene frå 1940 hadde 256 sider musikk og ein tilleggsbolk på XXIX (29) sider. Dette året kom songboka i to målformer; bokmål og nynorsk:
* *Skolens sangbok : med metodisk rettleiing for undervisningen i sang / av Mads Berg*
* *Skulesongbok : med metodisk rettleiing for opplæring i song / av Mads Berg*

Med utgåva *Skule-songbok : med metodisk rettleiing for opplæring i song / av Mads Berg* i 1952 var boka kommen i 693 000 eksemplar.

I 1954 kom ein ny utgåve ved Arnfinn og Åse Klagegg; *Skolens sangbok : med metodisk rettledning for undervisning i sang og musikk / Mads Berg*.

Utgåva ved Klagegg kom òg på nynorsk som *Skulesongbok : med metodisk rettleiing for opplæringa i song og musikk / Mads Berg*. 26. utgåve frå 1966 hadde 350 sider, av dette 25 sider metodikk. Den tilsvarande bokmålsutgåva kom i 12. opplag så seint som 1995, merka «For folkeskolens 2.-9. skoleår».

## Anna
I 1946 gav Arild Sandvold ut boka *Sangen har lysning* med piano- eller orgelakkompagnement til dei mest kjende melodiane i skulesongboka til Mads Berg.

## Referansar


## Kjelder
* http://www.bibsys.no/ 
* Mads Berg: *Skolens sangbok* 1970 ISBN 82-03-00076-2
Tesla Roadster

**Tesla Roadster** er ein elektrisk toseters bakhjulsdriven sportsbil og er den første bilen produsert av Tesla Motors. Roadsteren vart først vist i 2006. 2008-modellen er den første tilgjengelege til sal i eit avgrensa tal på 100 stykk. Bilen har ein masse på 1245 kg. Batteriet er plassert bak setet, så massesenteret er om lag som i ein sportsbil med midtmontert motor. 

## Motor og drivverk
Motoren ein 3-fase induksjonsmotor på 225 kW, plassert mellom bakhjula . Motoren har variabel-frekvensdrift og ein masse på 35 kg. Batteriet kan levera ein effekt på rundt 200 kW (272 hk). I motsetning til forbrenningsmotorar har elektromotorar stor verkningsgrad. Det er likevel litt tap i motorstyringa og motoren, så effekten ut frå motoren er rundt 184 kW (250 hk). Han akselerer frå 0 til 100 km/t på fire sekund. 

## Batteri
Batteriet er eit lithiumbatteri, av same type som i bærbare PCar. Det er bygd opp av 6831 celler, delt inn i elleve seksjonar med 621 celler i kvar seksjon . Køyrelengda er 365 km før batteriet må ladast opp. Ladetida er rundt 3,5 timar. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* www.teslamotors.com  - Heimesida til selskapet Tesla Motors 
* Reynolds, K., ''First Drive: 2008 Tesla Roadster'' , Motor Trend, mars, 2008.
* ''Tesla Roadster'' , Futurecars.com.
Kampinosskogen

**Kampinosskogen** (polsk *Puszcza Kampinoska*) er ein stor skog vest for Warszawa i Polen. Han dekkjer eit del av den gamle dalen til elva Wisła, mellom Wisła og Bzura. Ein gong var dette ein enorm skog som dekte store delar av det sentrale Polen, og i dag er han om lag 240&nbsp;km² stor.

Det meste av Kampinosskogen er ein del av Kampinos nasjonalreservat. Av fleire særpreg finn ein kombinasjonen av sanddyner og myrområde med tett furu- og granskog.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kampinos Forest|Kampinos Forest]]» frå ,  den 17. mai 2008.*
Oliwaskogane

**Oliwaskogane** er ei gruppe skogar ved Gdańsk i Polen. Det totale arealet deira er 60&nbsp;km².

Skogane høyrde til sistersiensarklosteret i Oliwa frå 1188. Like etter den første delinga av Polen 1. november 1772 tok kongen av Preussen over skogane. I dag blir dei forvalta av Nadleśnictwo Gdańsk, ein del av det  regionale direktoratet for Polske statsskogar i Gdańsk.
Krajna

**Krajna** er eit skogområde i Polen og ein del av regionen Stor-Polen og Kujaviskpommerske voivodskap. Namnet Krajna kjem frå det slaviske ordet for grenseland (mellom Stor-Polen og Pommern), jf. Krajina.

Dei største byane i regionen er Złotów og Nakło nad Notecią. Sidan 1932 har Krajna hatt sin eigen regionale hymne, komponert av Paweł «Krajnomir» Jasiek

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krajna|Krajna]]» frå , den 17. mai 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lårdal

**Lårdal** er ein tidlegare norsk kommune i Telemark, som vart slegen saman med Mo kommune til noverande Tokke kommune i 1964.

Lårdal var opphavleg eit prestegjeld med senter i bygda Lårdal ved Bandak. Grensa mot vest var Tokkeåi, og mot aust følgde soknegrensa dagens kommunegrense mot Kviteseid. Til kommunen høyrde annekssokna Eidsborg, Øyfjøll, og Dalen. 

Lårdal var lenge eit rikt senter for folkemusikk i Vest-Telemark, og er kjend for ei rekkje gode spelemenn og kvedarar, mellom dei Talleiv Røysland, Knut Askje, Jarand Reffelbekk, Olav Groven og Eivind Groven. 

## Bakgrunnsstoff
*Historiske arkiv etter Lårdal kommune på Arkivportalen
Rominckaskogen

**Rominckaskogen** (polsk *Puszcza Romincka*, tysk *Rominter Heide*) er eit skogområde aust i Ermelandskmasuriske voivodskap nordaust i Polen. Skogen dekkjer eit område på om lag 360&nbsp;km².
Ueckermünder Heide

**Ueckermünder Heide** (polsk *Puszcza Wkrzańska*) er ein 1000&nbsp;km² stor skog- og lyngheiområde nordaust i Tyskland ved Oder og Stettiner Haf. Sidan 1945 har den austlege delen av området høyrt til Polen, kalla *Puszcza Wkrzańska*.

* Stader i Tyskland:
** Ahlbeck
** Eggesin
** Jatznick
** Torgelow
** Ueckermünde
** Viereck
* i Polen:
** Police
** Nowe Warpno
** Szczecin
** Trzebież

## Bakgrunnsstoff

* Landschaftssteckbrief des Bundesamtes für Naturschutz
Legacy Family Tree

**Legacy Family Tree** er eit slektsgranskingsprogram som hittil er utgjeve på engelsk, nynorsk, bokmål, dansk og nederlandsk. Den fullverdige *Standardversjonen* er freeware, dvs brukaren fritt kan laste ned og bruke programmet utan å betale og utan tidsrestriksjonar. Det finst òg ein *Deluxeversjon* med fleire funksjonar som ein må betale for å få «låse opp». Hyppige oppdateringar til begge versjonane kan lastast ned. Begge versjonane inneheld omfattande hjelpesider på dei nemnde språka, medan manualen i bokform og instruksjonsvideoane er å få berre på engelsk. Fleire omsetjingar er under arbeid.

Legacy tek vare på, systematiserer og lagar utskrift av dei opplysningane som ein har om slekta. Ein skriv inn informasjon om personar i eit skjema og kan ta med så mange hendingar, kjelder, bilete, notat og video- og lydfiler som ein vil. Det er plass til alternative namn og alternative opplysningar elles. Ein navigerer databasen primært gjennom familie- (tre generasjonar) eller anetavleskjermane. Programmet byr på hjelp i forskingsarbeidet ved å halde greie på lister med oppgåver som ventar og ved lenkjer til eit utval søkjesider på verdsveven.

Legacy kan lage ulike rapportar og tavler, til og med bøker med innhalds- og registersider, og PDF-dokument. Fleire av rapportane kan ha med bilete. Folketeljingsskjema er inkluderte, også norske. Programmet kan lage nettsider. Namnelappar med foto og små tre-generasjons-slektstavler, til bruk ved slektsstemner, kan skrivast ut. Det tidlegare tilleggsprogrammet *Legacy Charting*, som lagar m.a. store tavler til å ha på veggen, tavler i vifte- eller timeglasformat og DNA-tavler, er no integrert i programmet.

Programmet importerer og eksporterer standard GedCom-filer så vel som filer frå programmet Personal Ancestral File (PAF). Medlemmar av Jesu Kristi kyrkje av siste dagars heilage, «mormonarkyrkja», kan få produsert rapportar til *TempleReady*.

Legacy Family Tree står for årlege *cruise* i ulike delar av verda, i juli 2008: London (Dover) > København > Berlin (Warnemuende) > St. Petersburg > Helsingfors > Tallinn > Stockholm > London (Dover). Desse turane inkluderer seminar om slektsgransking og om bruk av Legacy.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Szpęgawskiskogen

**Szpęgawskiskogen** (polsk *Las Szpęgawski*) er ein skog nord for byen Starogard Gdański i Pommerske voivodskap nord i Polen. Under den andre verdskrigen vart om lag sju tusen polakkar, mellom anna 1680 pasientar frå dei psykiatriske sjukeheimane Kocborowo (Konradstein) og Świecie, drepne og gravlagde i massegraver av nazistane.