open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Jelanskij distrikt

**Jelanskij distrikt** (russisk ) er eit administrativt distrikt (rajon) i Russland, eitt av dei trettitre i Volgograd oblast. Som kommunal eining er det skipa som **Jelanskij kommunale distrikt.** Det ligg i den nordlege delen av Volgograd oblast. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yelansky District|Yelansky District]]» frå ,  den 8. mai 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Волгоградская областная Дума. Закон №139-ОД от 7 октября 1997 г. "Об административно-территориальном устройстве Волгоградской области", в ред. Закона №107-ОД от 10 июля 2015 г. "О внесении изменений в отдельные законодательные акты Волгоградской области в связи с приведением их в соответствие с Уставом Волгоградской области". Вступил в силу со дня официального опубликования. Опубликован: "Волгоградская правда", №207, 1 ноября 1997 г.Mal:RussiaAdmMunRef
* Волгоградская областная Дума. Закон №980-ОД от 24 декабря 2004 г. "Об установлении границ и наделении статусом Еланского района и муниципальных образований в его составе". Вступил в силу со дня официального опубликования. Опубликован: "Волгоградская правда", №3, №147 (уточнение), 12 января 2005 г., 11 августа 2005 г.

## Bakgrunnsstoff

*
BTR-80

**BTR-80**  (russisk БТР-80) er eit sovjetisk pansra personellkøyretøy med åttehjulsdrift.  Det vart sett i produksjon i 1984.  Det vart utvikla som ein arvtakar til BTR-70 og på basis av denne, som igjen var utvikla på basis av BTR-60. BTR-80 vart seinare vidareutvikla til BTR-80A.

## Historie
BTR-80 kom i teneste med sovjethæren frå 1984.  Den var utvikla på basis av den eldre BTR-70, og har mange likskapstrekk med denne.  Marineinfanteriet byrja å bruka BTR-80 i staden for BTR-60PB frå 1988.

## Tekniske eigenskapar
Vognføraren sit framme i skroget saman med vognkommandøren.  Skyttaren sit i tårnet.

Skroget er heilsveisa stål.  Pansringa vernar mot 12,7 mm panserbrytande ammunisjon på 100 meters hald framanfrå, ovanfrå vernar det mot 7,62 mm panserbrytande på 100 meters hald og nedre den av skroget vernar mot 7,62 mm panserbrytande på 750 meters hald.

I tårnet, som er nesten likt det på BTR-70 og BTR-60PB, sit det ei 14,5 mm KPV mitraljøse. Som ei forbetring frå BTR-70 kan denne eleverast til +60 gradar, i motsetnad til BTR-70 sine +30 gradar.  Ei 7,62 mm mitraljøse er montert koaksialt med hovudskytset.

Infanterilaget om bord kan koma seg ut via to sidemonterte luker. Desse er tvidelte, i motsetnad til BTR-70 sine heile luker, og er vesentleg større og gjev betre vern mot fiendtleg eld under utlasting.

Motoren er ein Kamaz AZ-7403 turboladar V8-dieselmotor på 260 hk, eller frå 1993 ein YaMZ-238M2 på 240 hk.  Den driv ein manuell girkasse med fem gir framover og eitt bakover.  Denne driv igjen ein totrinns fordelingsgirkasse.

## Variantar
; BTR-80 med Cummins dieselmotor
; BTR-80 M1989/1
; BTR-80K  Kommandovogn
; BTR-80A PPK
; RKhM-4-01  Oppklaringsvogn mot abc-våpen

## Andre køyretøy på BTR-80-chassis

* **[[1V152]]** — univeriselt kjøyretøy for observasjon og leiing -  КСАУО 1V126 «Каpustnik-B»
* **[[2S23|2S23 «Nona-SVK»]]** — 120-мм sjølvdriven haubits-bombekastar
* **BRVM-К** — pansra verkstadvogn
* **[[BRDM-3]]** — pansra oppklarings-patruljevogn
* **[[BREM-К]]** — pansra verkstad- og evakueringsvogn
* **GAZ-59037** — sivilt terrengkjøyretøy
* **[[Тajfun-М|BPDM «Тajfun»]]** — kontrasabotasjevogn - frå 1990 på basis av BTR-80
* **[[Tajfun-М|BPDM «Таjfun-М»]]** — kontrasabotasjevogn frå 2007—2012 på basis av BTR-82
* **[[GAZ-59402|GAZ-59402 «Purga»]]** — pansra brannslokkingskøyretøy - òg som jerbanebasert utgåve
* **[[UNSj]] (КSj1)** — universalkjøyretøy på hjul til ulike oppgåver - som montering av sambandsutstyr, oppklaring, sanitet og SPETSNAZ.  
** **[[B MM-80|BMM-80]]** — pansra ambulanse
** **[[PU-12М6|9S482М6]]** — mobilt luftkontrollrom
** **[[R-149BMR|R-149BMR «Кusjetka-B»]]** — kommando-stabsvogn
* **[[RKhM-4]]** — pansra ABC-vern oppklaring og overvåking
* **[[RKhM-6]]** — pansra ABC-vern oppklaring og overvåking
* **[[RPM-2]]** — pansra søk- og redningsvogn 
* **[[ZS-88]], [[ZS-96]]** — pansra høgtalarvogn for propaganda og PSYOPS.

## Referansar


## Kjelder
* *Jane's Armour and Artilley 1997-98*, ISBN 0-7106-1542-6


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:BTR-80|BTR-80]]» frå ,  den 7. mai 2017.*
Rosenkrantzgaten i Bergen

**Rosenkrantzgaten** er ei gate i sentrum av Bergen som går frå Vetrlidsallmenning i sør til Nikolaikirkeallmenning i nord. Gata hadde frå 1899 og fram til 1993 namnet Rosenkrantz’ gate, og er namnsett etter Erik Ottesen Rosenkrantz (1519–1575). Han var lensherre på Bergenhus festning i åra 1559–1568, og fullførte bygginga av Rosenkrantztårnet.

I reguleringsvedtaket frå 1899 var det rekna med at Rosenkrantz’ gate skulle verte lengd nordover til Mariakyrkja, men dette vart aldri gjort. I 1910 vart Rosenkrantz’ gate i staden avslutta permanent i nord ved Nikolaikirkeallmenning, som danner sørgrensa for det som er att av sjølve Bryggen. Nikolaikirkeallmenning vart då heva med 4,5 meter på ei strekning for å kunne knytast saman med Rosenkrantz’ gate på det nivået denne gata låg på.

Langs Rosenkrantzgaten ligg det forretningsgardar, hotell og restaurantar, og eit parkeringshus. Parkeringshuset ligg delvis på arealet der det eldste rådhuset i Bergen låg. Under graving på tomta til parkeringshuset, Rosenkrantzgaten 4, vart det funne rester etter dobbeltgarden Fatten, ein av bygningane som høyrde til den søndre delen av Bryggen som vart rive i si tid og erstatta av murbygningar.

## Kjelder
*Bergen byleksikon på nett
Rosenkrantzgata i Drammen

**Rosenkrantzgata** i fylkesveg 283 er ei gate i bydelane Bragernes og Åssiden i Drammen, frå Konggata/Hauges gate i nærleiken av Fylkeshuset, og vestover til kommunegrensa mot Nedre Eiker kommune. Gata var tidlegare ein part av vegsambandet mellom Oslo og Kongsberg, og er framleis ein av dei viktigaste vegane i byen.

Gata fekk namnet i 1911, og er namngjeve etter stiftamtmann, statsråd og lagtingspresident Marcus Gjøe Rosenkrantz (1762-1838). Han var ein av dei som tok initiativet til å slå saman Bragernes og Strømsø på kvar si side av Drammenselva til Drammen i 1811. Gata fekk såleis namnet i samband med at Drammen vart hundre år.

## Litteratur
*Borgen, Per Otto: Drammen byleksikon. Drammen 1995: P.O. Borgen ISBN 8291649081
Sigurd Fjøsne

**Sigurd Martin Fjøsne** () var ein norsk lærar, organisasjonsmann og forfattar. Han var frå Luster kommune. 
I 1911 tok Fjøsne eksamen ved Stord lærarskule og frå same år vart han lærar i Luster. I 1914 var han lærar i Folldal og to år seinare i Landvik, før han var tilbake i Luster i 1918.

Fjøsne var ein aktiv målreisingsmann og han var leiar i Sogn ungdomslag i 10 år.

I 1942 vart Fjøsne arrestert og sat som fange på Grini.

## Bibliografi
### Bøker
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
* Gravminner i Norge
Bispering

**Bispering** (latin *annulus pontificalis*) er eit av embetsteikna til biskopar i den katolske kyrkja. Han er ein ring som ein ber på ringfingeren på høgre hand, og står for biskopen si sameining med bispedømet. 

Bisperingar kan vera kostbare, til dømes laga av gull med edelsteinar. Sidan andre vatikankonsil har ein enklare ring blitt vanleg.

## Kjelder

*«Bispelue» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 8. mai 2017.

## Bakgrunnsstoff
Paul Grohmann

**Paul Grohmann** () var ein austerriksk fjellklatrar, fødd og død i Wien. I tida 1859-69 stod for ei rad fyrsteklivingar av fjelltoppar i Alpane, og var i 1862 med å skipe Österreichischer Alpenverein.

Saman med Guido von Sommaruga og Edmund von Mojsisovics grunnla Grohmann Österreichischer Alpenverein i 1862. Frå sommaren 1859 var Grohmann fyrstemann til topps på talrike fjell i Dolomittane, Dei karniske alpane og Zillertalalpane. 

### Fyrstebestigingar
* Hochalmspitze (15. august 1859)
* Tofana di Mezzo (29. august 1863)
* Piz Boè (30. juli 1864)
* Tofana di Rozes (29. august 1864)
* Punta Sorapiss (16. september 1864)
* Marmolada (28. september 1864)
* Hochfeiler (24. juli 1865)
* Tofana di Dentro (27. august 1865)
* Monte Cristallo (14. september 1865)
* Hohe Warte (30. september 1865)
* Olperer (10. september 1867)
* Dreischusterspitze (18. juli 1869)
* Saslonch (13. august 1869)
* Große Zinne (21.august 1869)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Paul Grohmann|Paul Grohmann]]» frå ,  den 8. mai 2017.*
Marie Sandvik

**Marie Sandvik** () var ein norsk-amerikansk lærar og misjonær. Ho var frå Joranger i Luster kommune og busett i Minneapolis i Minnesota.

I 1920 emigrerte Sandvik frå Noreg til Amerika. Ho vart lærar ved ein misjonsskule i Seattle, og byrja arbeida i slumområde i Minneapolis. Her laga ho ein misjonsstasjon og kyrkje av ein tidlegare bar. Verksemda vart gjort om til Marie Sandvik Center i eit større bygg i nærleiken i 1960.

Marie Sandvik gav ut sjølvbiografien *To the slums with love* på 1970-talet.

## Bibliografi
### Bøker
*
*

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane

## Bakgrunnsstoff
* Om Marie Sandvik i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
*
Bjarte Bruland

**Bjarte Bruland** () er ein norsk historikar og er frå Førde i Sunnfjord. Han har historisk-filosofisk embetseksamen frå Universitetet i Bergen med historie som spesialfelt. 

## Akademisk arbeid
Bjarte Bruland har forska mykje på skjebna til jødane i Noreg under andre verdskrigen. Han var tilsett som prosjektleiar ved Jødisk Museum i Oslo frå 1. januar 2007 til 31. desember 2014 der han hadde ansvar for utstillingar, innsamling av foto og gjenstandar til samlinga i museet og andre gjeremål. Bjarte Bruland har også vore engasjert i fleire andre studie, formidling-og forskingsprosjekt om lagnaden til dei norske jødane.

Bruland var medlem i det offentleg nedsette utvalet der mandatet var å granske kva som skjedde med eigedomane til dei norske jødane under og etter den andre verdskrigen. I granskinga *NOU 1997 : 22  Inndragning av jødisk eiendom i Norge under den 2. verdenskrig* utarbeidde og førte Bjarte Bruland i lag med Berit Reisel utgreiinga til mindretalet. Det blei seinare lagt til grunn av regjering og Storting.

Bjarte Bruland har i 2000–2015 arbeidd med ein database over jødar i Noreg med formål å kartlegge lagnaden til desse under verdskrigen 1940–1945.

Boka *Holocaust i Norge : registrering, deportasjon, tilintetgjørelse* (2017) er ei vidareføring av eit treårig doktorgradsstipend frå Universitetet i Bergen med arbeidstittel *Norge og Holocaust, ca. 1925-1950*. I eit intervju med Bjarte Bruland i vekeavisa Dag og Tid blir det hevda at boka kan bli eit referanseverk om holocaust i Noreg.

Bjarte Bruland er tildelt statsstipend frå 2019 i samband med dokumenteringa og synleggjeringa av lagnaden til dei norske jødane under den tyske okkupasjonen april 1940 til mai 1945.

## Bibliografi
### Bøker
*  

*  
* 
* 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Kåre Hovland

**Kåre Hovland** () er ein norsk lærar, bygdebokredaktør og Senterparti-politikar. Han er frå Borgund i Lærdal kommune.

Hovland har arbeidd som lærar ved Lærdalsøyri barne- og ungdomsskule og som rektor ved Berge skule.

Han vart seinare tilsett som kulturvernkonsulent i Lærdal kommune og har vore redaktør for Lærdal bygdebok.

Hovland har vore medlem i skulestyret i 20 år og varaordførar frå Senterpartiet 1991-1993. 

I 2018 fekk Hovland utdelt Kongens Fortenstmedalje for kulturarbeidet han har lagt ned i Lærdal, mellom anna for Kongevegen over Filefjell. 

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Per Tang

**Per Tang** () var ein norsk offiser og kartograf. Han var frå Hafslo i Luster kommune. 
Tang tok eksamen frå den Militære høgskulen i 1907 og arbeidde i generalstaben frå 1909. Frå 1913 arbeidde han i Norges geografiske oppmåling, frå 1918 til 1948 som topograf. Tang grunnla grensearkivet til oppmålinga og bidrog til å fastsetja Norge sine administrative grenser. Han arbeidde også med å berekna arealet for norske fylke og kommunar. I 1946 var han konsulent for Kommuneinndelingskomitéen.

Tang var historisk interessert, og var ein av grunnleggjarane av Historielaget for Sogn i 1909, og av Sognelaget i Oslo i 1914. Han bidrog til ei rekkje bygdebøker, og han skreiv artiklar om Norges geografi til *[[Norsk Allkunnebok]]*.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift -eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Nekrolog i *Norsk Geografisk Tidsskrift* 1956
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
* Gravminner i Norge

## Bakgrunnsstoff
* Om Per Tang i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Øystein Øysteinsson Lurås

**Øystein Øysteinsson Lurås** () var ein norsk spelmann, rosemålar og plassemann frå Tinn. Han komponerte slåtten «Gjerki Haukeland». Lite er att av rosemålinga hans, men det som finst «syner god fargesans».

Knut og Tomas Øysteinsson Lurås var brørne hans.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957

## Bakgrunnsstoff
*H.H. Einung: *Tinn-soga I*. 1926.
*Rikard Berge: *Vinje og Rauland II*. 1944
Tomas Øysteinsson Lurås

**Tomas Øysteinsson Lurås** () var ein norsk rosemålar og plassemann frå Tinn.

Lurås var ein ettertrakta målar, og aktiv i både Telemark, Numedal, Hallingdal og på delar av Vestlandet. Mellom hans beste kjende interiør er på Gunvaldjord i Vinje kommune, måla i 1840, og på Lynnedalen i Tuddal, måla i 1849. Han måla også ei mengd kister og bilete. Mange bilete er av keisar, kongar, dronningar, prinsessar og stormenn til hest, samt byprospekt. «Rosemålingi hans er påverka både av barokk og rokokko, er sikker og kraftig gjord, ofte med god fargeverknad.»

Han var far til Olav Thomasson Luraas. Knut og Øystein Øysteinsson Lurås var brørne hans.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Olav Thomasson Luraas

**Olav Thomasson Moen Luraas** () var ein norsk rosemålar frå Tinn. Han var son til Tomas Øysteinsson Lurås.

Luraas gjekk i lære hos far sin, og måla ei tid mykje likt faren. Etter kvart utvikla han sin eigen stil, og på sitt beste var han ein framifrå rosemålar. Han levde ugift, og budde i lang tid i Sauland, sist i Tjønnåsdalen. Han vart registrert som fattig ved folketeljinga 1910.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Birger Ljungberg

**Birger Ljungberg** () var ein norsk offiser og politikar frå  Kråkerøy. Han var forsvarsminister i Nygaardsvold-regjeringa 1939-41.

Ljungberg var son til ein bruksstyrar. Han tok eksamenar ved krigsskulen i 1906 og den militære høgskulen i 1909, og var frå 1906 premierløytnant i 1. Akershusiske Brigade. I 1910 var han adjutant ved Smålenenes linjebataljon. Årå 1911 og -12 var han  i Sør-Amerika. Frå 1916 til -17 var han kaptein og regimentsadjutant i Telemarken Infanteriregiment nr 3. Han var så sjef for 2. jegerkompani frå 1919 til 1930. Deretter var han kompanisjef og sjef for krigsskulen til 1932, medan han i åra 1931-37 gjorde teneste i generalstaben. Frå 24. desember 1937 var han sjef for Østfold Infanteriregiment nr 1 og kommandant i Fredrikstad, med grad av oberst.

Den 22. desember 1939 vart Ljungberg, medlem av av partiet Høgre, forsvarsminister i Johan Nygaardsvold si regjering. Utnemninga var eit svar på kritikk frå offisershald. Ljungberg var såleis ansvarleg statsråd då Nazi-Tyskland angreip Noreg i april 1940. Hans gjerning i tida rundt angrepet vart kritisert av Undersøkelseskommisjonen av 1945. Særleg vart han kritisert for at mobiliseringsordren 9. april var så uklar. Han fylgde i juni 1940 regjeringa til Storbritannia. Ljungberg var permittert frå statsrådet frå november 1941, og endeleg avsett 20. mars 1942. 

I 1942 Ljungberg utnemnd til generalmajor og representerte det neste året det norske forsvarsdepartementet i USA. Sidan var han militærattache i Canada 1943-44 og i USA 1944-45.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Birger Ljungberg|Birger Ljungberg]]» frå ,  den 9. mai 2017.*
Jasmila Žbanić

**Jasmila Žbanić** () er ein bosnisk filmregissør. Ho er utdanna i filmregi ved Film- og teaterakademiet i Sarajevo. Ho er spesielt kjend for filmen *[[Grbavica (film)|Grbavica]]*, som vann Gullbjørnen under filmfestivalen i Berlin i 2006. Filmen *[[Na putu]]* vart nominert til Gullbjørnen i 2010.

## Bakgrunnsstoff
*
26. bakke-til-bakke-missilbrigade

**26. bakke-til-bakke-missilbrigade** (russisk: 26-я ракетная Неманская Краснознамённая, орденов Суворова, Кутузова и Александра Невского бригада, '26. Neman Raude Fane med Suvorov, Kutuzov og Aleksander Nevski sin orden') er ei missilbrigade i 6. kombinerte armé. Brigaden er forlagt til Luga i Leningrad oblast.

## Organisering
Organiseringa av brigada kan vera standard bakke-til-bakke-missilbrigade med Iskander 
## Referansar


## Kjelder

http://bmpd.livejournal.com/82686.html
http://militaryrussia.ru/blog/topic-832.html
Dall-øya

**Dall Island** er ei øy i Alexanderarkipelet i den søraustlege delen av den amerikanske delstaten Alaska. Øya ligg vest for Prince of Wales-øya og er ein del av *Prince of Wales-Hyder Census Area*.
Ved folketeljinga i 2000 blei det registrert 20 personar på øya. 

Det har levd folk på øya i to-tre tusen år. Tidlege busetjarar budde i kystholer. I dag er økonomiske aktivitetar her fiske og utvinning av kalkstein.

Øya har namn etter William Healey Dall. Ho blei opphavleg kalla Quadra, etter den spanske kapteinen Juan Francisco de la Bodega y Quadra. I 1879 blei ho kalla opp etter den amerikanske naturforskaren  William H. Dall i staden.  I 1895 fekk den nordlege delen av øya namnet «Dall» mens den sørlege delen fekk navnet «Quadra». 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dall Island|Dall Island]]» frå  og «[[:en:Dall Island|Dall Island]]» frå ,  den 9. mai 2017.*
Alexanderarkipelet

**Alexanderarkipelet** () er ei nesten 500 kilometer lang øygruppe utanfor søraustkysten av Alaska. Øygruppa omfattar rundt 1 000 øyer, som er toppar av fjell som reiser seg skarpt frå botnen av Stillehavet. Djupe kanalar og fjordar skil dei frå fastlandet.
Øygruppa fekk namnet sitt frå U.S. Coast and Geodetic Survey i 1867. Ho blei kalla opp etter tsar Aleksander II av Russland.

Øyene har uregelmessige og bratte kystlinjer, og djupe eviggrøne og tempererte regnskogar. Dei største øyene i gruppa er Chichagof, Admiralty, Baranof, Etolin, Kupreanof, Kuiu, Mitkof, Wrangell, Prince of Wales, Dall og Revillagigedo. Også Annette- og Yakobi-øya høyrer til øyggruppa. Alle øyene er skogdekte og har ein brei fauna. Den totale overflaten er rekna ut til å vera rundt 33 000 km². 

Urfolket på øyane er tlingit- og kaigani haida-folk. Tsimshianfolket, som bur på Annette-øya, er ikkje opphavleg frå området, men kom hit frå Britisk Columbia seint på 1800-talet. Dei største byane på øyene er Ketchikan på Revillagigedo og Sitka på Baranof. Den største byen i den administrative regionen øygruppa høyrer til er Juneau, men denne ligg på fastlandet og er dermed ikkje ein del av sjølve øygruppa.

Dei viktigaste næringane på øyggruppa er turisme, fiske og skogbruk.

Dei fyrste europearar som vitja øygruppa var russarar leia av Aleksej Tsjirikov i 1741, som såg kystane av Noyes og Bakerøya (begge av vestkysten av Prince of Wales Island), Baranof-, Chichagof-, Kruzof- og Yakobiøya. 
Seinare blei staden utforska av Storbritannia, Spania og USA. Øyene tilhøyrde Russiske Amerika fram til Alaska blei selt til USA i 1867. 

## Sjå òg
*ABC-øyane

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Alexanderarkipelagen|Alexanderarkipelagen]]» frå ,  den 9. mai 2017.*
Dixon Entrance

**Dixon Entrance** (fransk *Entrée Dixon*, haida *Seegaay*) er eit sund i Nord-Amerika som skil Alexanderarkipelet i Alaska i nord frå Graham-øya i Britisk Columbia i sør. Den internasjonale maritime grenselina som går gjennom sundet mellom USA og Canada er omstridd. 

Sundet har innløp mellom Kapp Muzon på Dall-øya og Langara-øya like nord for Graham. Det strekkjer seg austover til det kanadiske fastlandet. Det er ein del av ei innaskjærs seglingsrute for skip langs den nordamerikanske stillehavskysten, og markerer også den austlege overgangen mellom Stillehavet og Alaskabukta. Frå sundet fortset Clarencesundet i nordleg retning og Hecatesundet sørover.

Sundet har namn etter George Dixon, som var kaptein i den britiske marinen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dixon Entrance|Dixon Entrance]]» frå ,  den 9. mai 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
* Canada's Unresolved Maritime Boundaries
9P78-1

**9P78-1** (russisk Самоходная пусковая установка (СПУ)) er ei sjølvdriven avfyringsrampe for missil basert på køyretøyet MZKT-7930. Det er eigna til vakthald, transport og førebuing til avfyring av to missil. Køyretøyet veg 42 tonn og kan ta nyttelast på 19 tonn. Maxfart på vegar er 70 km/t og 40 km/t utanfor veg. Med full drivstofftank kan køyretøyet køyra 1000 km på veg. Det krev berre eit mannskap på 3 for å utføra ei avfyring.
9T250

**9T250** (russisk Транспортно-заряжающая машина (ТЗМ) er eit transport- og omlastingskøyretøy for tunge missil. Det er basert på MZKT-7930. Det frakter med seg to ekstra missil som kan lyftast over til avfyringsrampa med kran. To mann er nok til å gjera denne jobben.
Bastian Width

**Bastian Adolf Width** () var ein norsk kjøpmann og politikar frå Veidholmen på Nordmøre som representerte Møre fylke og partiet Frisinna Venstre på Stortinget i perioden 1925-27.

Width var son til ein handelsmann og gardbrukar. Han var elev 1891/92 ved Nordmøre amtsskule og 1895-98 ved Gardens underoffisersskole. I 1900 reiste han heim til Veidholmen i Edøy herad, og gifta seg med dottera til ein handelsmann på staden. Sidan var han handelsbetjent i forretninga til svigerfaren. Jamsides pleia han den militære karrieren og vart sersjant i 1901, furer i 1917, kommandersersjant i 1924, fanejunker og kvartermeister ved Nordmøre bataljon av IR 12 i 1927 og løytnant 1930-31. Åra 1920-26 dreiv han hermetikkfabrikk, og frå 1921 handel med eiga forretning i lag med ein svoger. I tida 1921-46 var han postopnar på Veidholmen.

Width var ordførar i Edøy 1910-13 og i nydanna Hopen herad 1915-19, 1922-28 og 1945-46. Han var også forlikskommissær 1915-25, gjeldsmeklingsmann 1932-34 og formann i Hopen sokneråd frå 1937. Stortingsperioden 1925-27 sat han på Stortinget for partiet Frisinna Venstre. På Tinget var han medlem i Næringskomite nr 2, og var i 1926-27 med i riksretten som frikjende Berge-regjeringa.

## Kjelder
*Storrtingsbiografi
Bürmoos

**Bürmoos** er ein kommune i Distriktet Salzburg-Umgebung i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 6,9 km² og i kring 4&nbsp;900 ibuarar. Småbyen Bürmoos ligg 436 meter over havet, nordvest i forbundslandet.

Bürmoos kommune vart danna i 1967, og er den ferskaste kommunen i forbundslandet Salzburg. Fattige område i Sankt Georgen bei Salzburg og i Lamprechtshausen vart då skilde ut, til stor motstand frå ibuarane i Bürmoos. 

Bürmoos var til byrjinga av 1800-talet eit folketomt myrområde. I andre halvdelen av det 19. hundreåret voks fram glas- og mursteinindustri, som nytta den store mengda torv til brensel. Desse næringsvegane braut saman etter fyrste verdskrigen, og folket her var mellom dei fattigaste i forbundslandet. Sidan 1960-talet har folketalet i Bürmoos auka mykje. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bürmoos|Bürmoos]]» frå ,  den 9. mai 2017.*
Vaniljerot

**Vaniljerot** (*Monotropa hypopitys*) er ein planteart i vaniljerotslekta i lyngfamilien. Vaniljerot er ein fleirårig staudeplante som veks i tempererte område på den nordlege halvkula. Han finst i Asia, Europa og Nord-Amerika, men er sjeldan i mange av utbreiingsområda. Artsnamnet *hypopitys* kjem av latinisert gresk *hypo-*, 'under' og *pitys*, 'furu', som viser til kvar planten ofte veks.  

## Skildring

Heile planten kan ha gulkvit til raudleg kvit farge. Til forskjell frå dei fleste andre plantar driv ikkje vaniljerotplantar fotosyntese og inneheld ikkje klorofyll. I staden får dei næring gjennom å vera parasittar på mykorrhiza-nettverket mellom sopp og andre plantar. Sidan dei ikkje er avhengige av sollys kan dei veksa på svært mørke stader, som på skogbotnen.

Vaniljerot har ein tjukk, nokså kjøtfull stilk som kan bli 10–35 cm høg. 
Stilken er eigentleg ein blomestand som er den einaste delen av planten som veks over jorda.
Han har høgblad som er 5–10&nbsp;mm lange skjelaktige strukturar som dekkjer det meste av blomestanden. 
Blomane er 9–12&nbsp;mm lange og kan sitja åleine eller i klasar på 2–11 på toppen av blomestanden. 
Avhengig av veksestad kan plantane blomstra frå april til desember.  
Plantar som blomstrar om sommaren er gule og sparsamt hårete, medan dei som blomstrar om hausten er raude og tetthåra.
Blomane er nedbøygde medan planten er ung, men reiser seg opp når dei byrjar å mogna til fukt. Frukta er ein kapsel.

I Noreg finst to underartar av planten, lodden vaniljerot (*M. hypopitys hypopitys*) og snau vaniljerot (*M. hypopitys hypophegea*). Lodden vaniljerot veks i furuskog nord til Troms. Snau vaniljerot veks i furuskog nord til Trøndelag. Denne planten er oppført som nær truga i Noreg på Artsdatabanken si raudliste.

## Namn
Vaniljerot har vore kjend under ei rekkje namn, både vitskaplege og folkelege. Linné feilstava namnet *hypopithys*, noko mange botanikarar har følgd. Andre bruker rettinga *hypopitys*. 

Variasjonen i farge, hårdekkje og talet på blomar har også ført til ei rekkje vitskaplege synonym for arten. Det er kjend over 80 synonym for vaniljerot, som *Hypopitys americana*, *H. fimbriata*, *H. insignata*, *H. lanuginosa*, *H. latisquama*, *H. monotropa*, *Monotropa chinensis*, *M. hypophegea*, *M. lanuginosa*, *M. latisquama*, *M. multiflora* og *M. taiwaniana*.

Folkelege namn på planten på nokre ulike språk er dansk *snylterod*, svensk *tallört* (furu-urt), finsk *mäntykukka* ('furublom'), tysk *Fichtenspargel* (furu-asparges)
og engelsk *Dutchman's pipe, false beech-drops, pinesap* eller *yellow bird's-nest*.

## Galleri

Dutchman's Pipe - Monotropa hypopitys (14883242936).jpg|Kvit vaniljerot.
Tallört (Monotropa hypopitys) i Kävsjö sn 1370.jpg|Vaniljerot i Sverige.
Monotropa hypopitys in Estonia.jpg|Vaniljerot i Estland.
Monotropa hypopitys 100707.jpg|Vaniljerot i Tyskland.
USFWS hypopitys monotropa (23462933269).jpg|Nærbilde av blomen.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monotropa hypopitys|Monotropa hypopitys]]» frå ,  den 10. juni 2017.*
Ingvald B. Aase

**Ingvald Berentin Aase** () var ein norsk målarmeister og politikar frå Bergen. I åra frå 1922 til 1930 representerte han etter tur Arbeidarpartiet, Norges Kommunistiske Parti og atter Arbeidarpartiet på Stortinget.

Aase var son til ein bygningsmann/bordarbeidar. Frå ganske ung alder byrja han som målar, og tok  fagbrev i 1907. I tida frå 1914 til 1923 leidde han samvirket Bergens Malerverksted. Han var formann i Malersvennenes forening i Bergen åra 1912-16, og Bergen faglege samorganisasjon i 1917. Elles var han styremedlem i avisa Arbeidet.

Aase var medlem av Bergen bystyre frå 1916 til 1933, tolv av åra sat han i formannskapet. Hausten 1921 vart han vald inn på Stortinget frå valkrinsen Bergen som representant for Arbeidarpartiet. Tre år seinare var han attvald, då som representant for utbrytarpartiet Norges Kommunistiske Parti. Han fekk også ein tredje periode på Stortinget 1928-1930. I 1928 melde Aase seg ut av NKP i 1929 og inn i Arbeidarpartiet. I den fyrste treårsbolken på Stortinget var han medlem i Næringskomite nr 2, sidan i Universitets og fagskulekomiteen.

I 1930 vart Aase tilsett som sekretær i Norsk Bygningsarbeiderforbund. Tre år seinare vart han vald til formann i forbundet. Frå 1934 til han døydde i 1948 var han hovudkasserar i Landsorganisasjonen.

## Kjelder
*
Grödig

**Grödig** er ein by og kommune i Distriktet Salzburg-Umgebung i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 23 km² og 7&nbsp;200 ibuarar. Grödig ligg straks sør for byen Salzburg, 446 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Grödig|Grödig]]» frå ,  den 10. mai 2017.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Elsbethen

**Elsbethen** er ein kommune i Distriktet Salzburg-Umgebung i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 24 km² og i kring 5&nbsp;300 ibuarar. Omframt landsbyane Elsbethen og Glasenbach består kommunen av sju større og mindre grender.

Landsbyen Elbethen ligg ved austgrensa til byen Salzburg, 439 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Elsbethen|Elsbethen]]» frå ,  den 10. mai 2017.*
Cetirizin

**Cetirizin** er eit lekjarmiddel som vert brukt mot allergiar. Det er eit andregenerasjons antihistamin mot allergisk rinitt («høysnue») og urtikaria (rennande nase). Cetrizin vert òg seld under nemningane Acura og Zyrtex. Cetirizin er ein effektiv antagonist mot histamin ved perifere H1-reseptorar og minskar dermed effektivt symptoma på histaminfrisetting ved allergi.

Cetirizin er òg hovudmetabolitt av preparatet hydroksin, og skil seg frå dette berre gjennom ei hydroksylgruppe erstatta av ei karboksylgruppe. Dette gjer at cetirizin ved normal pH-verdi i kroppen verkar som zvitterjon. Molekyla er så polare at cetirizin ikkje går gjennom blod-hjerne-barrieren i merkbar utstrekning. Difor vert ein ikkje søvnigare av dette enn av hydroksin.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Cetirizin|Cetirizin]]» frå ,  den 1. juni 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Zyrlex
Endre Witzøe

**Endre Magnus Witzøe** () var ein norsk skipsmeklar og politikar frå Kristiansund som representerte Møre-byane og Høgre på Stortinget i tida 1925-33.

Witzøe var fødd i Kristiansund, der far hans dreiv gard på Nordlandet til han i 1875 tok over eit gardsbruk i heimbygda Hemne. Noko seinare flytta familien tilbake til Kristiansund og Witzøe fekk seg arbeid som kontorist i 1892, etter å ha gått middelskulen. I tida 1896-98 arbeidde han ved eit sjøforsikringsselskap i Berlin, deretter eitt år i G. Gravems assuranse-, agentur- og skipsmeklarforretning i Kristiansund. Witzøe etablerte seg så som vareagent og skipsmeklar i byen i 1899, og dreiv verksemda si til han døydde. Han var elles børskommissær frå 1919, og styreformann i Kristiansund og Nordmøre Forretningsbank AS frå 1926.

Witzøe var medlem av Kristiansund bystyre åra 1923-28. Frå 1925 til 1933 møtte han på Stortinget som representant frå kjøpstadene Ålesund, Molde og Kristiansund, vald på eit Høgre-program. På Stortinget var han medlem av Jarnbanekomitéen 1925-27, formann i Lønningskomitéen 1928-30 og medlem av Administrasjonskomitéen 1931-33.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
John Norem

**John Norem** () var ein norsk sakførar, høgsterettsadvokat og politikar frå Stavanger. Han var ordførar i Stavanger, stortingsrepresentant for Høgre og fylkesmann i Rogaland.

Norem var kjøpmannsson. Han tok i 1912 juridisk embetseksamen og etablerte deretter sakførarforretning i heimbyen, der han arbeidde som sekretær for Vestlandske Hermetikkfabrikkers Forening og De norske Hermetikkfabrikkers Landsforening. Frå 1916 til 1919 var han i tillegg leiar i Hermetikkfabrikkenes Importforening. I 1935 tok han over som styreformann i Rosenberg Mekaniske Verksted.

Norem engasjerte seg politisk i og for partiet Høgre. I 1916 vart han vald inn i bystyret i Stavanger, og vart der verande til 1931. Åra 1922-25 var han ordførar. Norem møtte så fyrste gongen på Stortinget nokre veker i 1924 som vararepresentant frå valkrinsen Kristiansand, Mandal, Flekkefjord, Stavanger, Haugesund. Frå 1925 til 1933 representerte han same valkrinsen på Stortinget med fast sete. Alle desse ni åra var han nestformann i Sosialkomiteen. Han var sentralstyremedlem i Høgre frå 1927 til-34.

Norem var fylkesmann i Rogaland frå 1932 til 1941 og på ny frå våren 1945 til 1958. Han vart avsett i juli 1941 då han motsette seg Nasjonal Samling sin politikk for å overta kontrollen med kommunane.

Norem var kommandør av St. Olavs Orden frå 1952.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Kristen Aalborg

**Kristen Andersen Aalborg** () var ein norsk gardbrukar frå Tynset som representerte Hedmark fylke og Bondepartiet på Stortinget 1925-27.

Aalborg var son til ein gardbrukar. Sjølv var han elev ved Vonheim folkehøgskole vinteren 1882-83 og ved amtsskulen 1884-85. Elles arbeidde han på farsgarden til han sjølv tok over drifta i 1903. Jamsides var han i åra frå 1899 til 1920 agent for livsforsikringsselskapet Idun.

I 1914 var Aalborg med å stifte Tynset Tømmersalgsforening, og var formann i laget i fleire år. Elles styremedlem i Glommens Skogeierforening og i Sevilla Elektrisitetsverk.

Aalborg var medlem i skulestyret 1906-12 og overformyndar i Tynset 1921-24. Frå 1911 var han medhjelpar åt soknepresten.

Aalborg var i årevis ein aktiv deltakar i musikklivet på Tynset.

Hausten 1924 vart han vald til stortingsmann for Bondepartiet, og var perioden 1925-27 nestformann i Protokollkomiteen på Stortinget.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Ola Røtvei

**Ola Røtvei** () er ein norsk gardbrukar og politikar frå Oppdal. Han var stortingsrepresentant 1990-2001 for Arbeidarpartiet og ordførar i Oppdal kommune i til saman 16 år.

Røtvei var ordførar i Oppdal kommune valperioden 1988 til 1991. Frå hausten 1990 til 1993 møtte han på Stortinget som vararepresentant for statsråd Gunhild Øyangen frå Sør-Trøndelag. Deretter hadde han fast stortingsplass i tida 1993-2001. Aller desse stortingssesjonane var han med i Samferdslekomiteen, nestformann i komiteen frå mars 2000 til ut sesjonen 2000/01.

Då Arbeidarpartiet fekk langt færre representantar etter Stortingsvalet 2001, vart ikkje Røtvei attvald, men måtte nøye seg med å vere fyrste vararepresentant. Han gjekk då tilbake til kommunepolitikken og var ordførar i Oppdal frå 2003 til 2015.

## Kjelder
* Stortingsbiografi
Anif

**Anif** er ein kommune i Distriktet Salzburg-Umgebung i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 7,6 km² og i kring 4&nbsp;100 ibuarar. Den omfattar landsbyane Anif, Neu-Anif og Niederalm. Landsbyen Anif ligg ved sørgrensa til byen Salzburg, 434 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Anif|Anif]]» frå ,  den 12. mai 2017.*
Bergheim i Austerrike

**Bergheim** er ein kommune i Distriktet Salzburg-Umgebung i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 15,2 km² og i kring 5&nbsp;200 ibuarar. Landsbyen Bergheim ligg ved nordgrensa til byen Salzburg, 435 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bergheim (Flachgau)|Bergheim (Flachgau)]]» frå ,  den 12. mai 2017.*
Peder I. Ramsrud

**Peder Ingvaldsson Ramsrud** () var ein norsk lekpreikar, forsikringsmann og politikar, fødd i Mesna i Oppland. Han representerte Oppland og Framstegspartiet på Stortinget i perioden 1989–93, og busett på Kolbu i Østre Toten.

Ramsrud voks opp på Biri, der far hans var gardsarbeidar og seinare bureisar. Sjølv gjekk han skulevinteren 1939/40 på folkehøgskulen Viken kristelige ungdomsskole og tok deretter indremisjonselskapet sin bibelskule og predikantkurs. Frå 1941 til 1957 reiste han så rundt som forkynnar, utsend frå Det norske lutherske Indremisjonsselskap. I denne tida skreiv han fleire songar, best kjend er «I romerbrevet åtte, jeg bor i nummer tre». Etter Ramsrud slutta som predikant, prøvde han å livnære seg som kunstmålar. Sidan arbeidde han i over tretti år i forsikringsbransjen til 1989.

Ramsrud melde seg i 1973 prompte inn i Anders Langes parti og vart med vidare då det endra namn til Framstegspartiet i 1977. Han var medlem 1977-85 i Østre Toten kommunestyre og 1981-91 i Oppland fylkesting, dei siste fire år med plass i fylkesutvalet. Hausten 1989 vart han vald til stortingsmann frå Oppland, som den fyrste representanten frå Framstegspartiet. I fireårsperioden 1989-93 var han så medlem i Landbrukskomiteen. Han vart ikkje attvald i 1993.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Wilhelm Preus

**Wilhelm Hakon Preus** () var ein norsk lektor frå Kristiansand som representerte kjøpstadene i Vestfold på Stortinget 1925-27, vald for partiet Høgre.

Preus var son til ein bakarmeister. Sjølv gjekk han skulevegen og vart student frå Aars & Voss skule i hovudstaden i 1902, og vart cand.real. frå universitetet i 1909. Han var lærar 1906-11 på Hauges Minde og 1911-13 på Frogner skule, begge i Oslo. I 1913 flytta han til Larvik og var overlærar ved Larvik kommunale høyere allmennskole. Tre år seinare vart han styrar av den kommunale handelsskulen og den tekniske kveldsskulen i Larvik. Frå 1931 arbeidde han som lektor på Ullern skole i Aker herad.

Frå 1916 til 1925 var Preus medlem i Larvik bystyre, siste tre åra sat han i formannskapet. Stortingsperioden 1925-27 møtte han på Tinget som representant for dei fem Vestfold-byane og Høgre. Han var då medlem i Universitets- og fagskulekomiteen.

Den 1. oktober 1944 flykta Preus over til Sverige, etter å ha lege i dekning mot politiet i over fem veker. Han vende heim i juni 1945.

## Kjelder
* Stortingsbiografi
Sirkel Forlag

**Sirkel Forlag** er eit nytt norsk forlag av og for forfattarar. Som eit samvirkeføretak er Sirkel Forlag organisert som ei samanslutning av forfattarar som gjer ut sine eigne bøker. Dette er ei idemessig nyskaping i den norske forlagsbransjen. Forlaget gjer ut både trykte bøker i tradisjonelle genrar og format, e-bøker, og meir interaktive digitale utgjevingar. Forlagets første utgjeving, romanen *Sondre*, vart innkjøpt av Kulturrådet i desember 2016. Utgjeving nummer to, *Anes veg*, kom ut som papirbok i februar 2017 og finst som e-bok (på bokmål, nynorsk og engelsk), med lyd og animasjonar i det nye e-bokformatet ePub3.

## Bakgrunnsstoff
*http://sirkelforlag.no/
Ivo Viktor

**Ivo Viktor** () er ein tsjekkisk tidlegare fotballspelar frå Křelov, som var målvakt på Tsjekkoslovakia sitt lag som vann EM i fotball 1976. Han spelte 63 landskampar i åra frå 1966 til 1977. I si tid var han ei av dei beste målvaktene i Europa, og kom på tredjeplass i kåring om beste fotballspelaren i Europa i 1976 (Ballon d'Or). Fem gongar vart Viktor kåra til Tsjekkoslovakias beste fotballspelar, og to gongar til årets målvakt i Europa.

Frå 1960 til -63 stod Viktor ein sesong i mål for kvart av laga Železárny Prostějov, RH Brno og Spartak Brno. Sidan var han målvakt i topplaget Dukla Praha i fjorten sesongar, og fekk med seg tre seriegull og like mange nasjonale cuptriumfar før han ha la opp i 1977.

Viktor fekk sin landslagsdebut mot Brasil på Maracanã stadion i Rio de Janeiro i 1966. Fire år seinare vakta han målet då Tsjekkoslovakia rauk ut or fotball-VM 1970 i Mexico etter tre strake tap. Under EM i fotball 1976 utmerkte han seg med framifrå prestasjonar og bidrog mykje til at Tsjekkoslovakia vann turneringa. Særleg viktige redningar stod han for mot Nederland i semifinalen, såvel som mot Vest-Tyskland i finalen. Han vart også kåra til beste målvakt i EM og kom på tredjeplass i kåringa av årets fotballspelar i Europa.

### Merittar
*Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
*Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1964, 1966 og 1977 med Dukla Praha
*Tsjekkoslovakisk cupvinnar: 1965, 1966 og 1969 med Dukla Praha

### Prisar og utmerkingar
*Årets fotballspelar i Tsjekkoslovakia: 1968, 1972, 1973, 1975, 1976
*Tredjeplass i Ballon d'Or 1976
*Året fotballmålvakt i Europa: 1969 og 1976
*All star team Fotball-EM 1976

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ivo Viktor|Ivo Viktor]]» frå ,  den 14. mai 2017.*
Antonín Panenka

**Antonín Panenka** () er ein tsjekkisk tidlegare fotballspelar frå Praha som vann EM-gull i 1976 og EM-bronse i 1980 med Tsjekkoslovakia. Den offensive midtbanespelaren spelte 59 landskampar og skåra 17 mål i tida 1973-82. Han er særleg kjend for den såkalla panenka-straffa, som avgjorde EM-finalen til Tsjekkoslovakia sin fordel.

## Aktiv
Panenka spelte på Bohemians Praha frå 1967 til 1981. Her markerte han seg som ein drivande midtbanespelar, framifrå pasningsleggjar og frisparkskyttar, utan at laget vann noko stor turnering. Sommaren 1981 gjekk han til austerrikske Rapid Wien, der han gjennom fire sesongar sikra seg to seriegull og tre nasjonale cuptitlar. Han var innbytar då Rapid spelte finale i Cupvinnarcupen 1985 mot engelske Everton FC, ein kamp laget hans tapte 1-3. Seinare same året flytta han over til St. Pölten og spelte toppfotball i nye to sesongar. Sidan var han aktiv på lågare nivå i austerriksk fotball, med høvesvis Slovan Wien, ASV Hohenau og Kleinwiesendorf. 

I finalen mot Vest-Tykland under EM i fotball 1976 sette Panenka inn det avgjerande målet i straffeskytinga. Han kippa då ballen inn midt i målet, medan den tyske målvakta Sepp Maier kasta seg mot venstre stolpe. Denne typen straffespark er sidan kalla panenka-straffe. Fire år seinare vann han ein bronsemedalje då Italia vart slått i kampen om tredjeplassen ved fotball-EM 1980, også då etter straffeskyting.

### Merittar
*Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
*EM-bronse: 1980 med Tsjekkoslovakia
*Austerriksk seriemeister: 1982 og 1983 med Rapid Wien
*Austerriksk cupmeister: 1983, 1984 og 1985 med Rapid Wien

### Heider
*All star team Fotball-EM 1976
*Årets fotballspelar i Tsjekkoslovakia 1980

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antonín Panenka|Antonín Panenka]]» frå ,  den 14. mai 2017.*
Zdeněk Nehoda

**Zdeněk Nehoda** () er ein tsjekkisk fotballspelar frå Hulín. Angrepsspelaren, som vanlegvis var høgreveng, vart europameister med Tsjekkoslovakia i 1976 og fekk EM-bronse i 1980. Han spelte 89 landskampar og skåra 31 mål i tida 1971-82.

## Aktiv
Nehoda spelte på TJ Gottwaldov frå 1969 til -71. Han gjekk då over til topplaget Dukla Praha, der han gjennom tolv sesongar var med å vinne tre seriemeisterskap og to cupmeisterskap. Frå 1984 var han etter tur aktiv i kortare eller lengre tid i vesttyske Darmstadt 98, belgiske Standard Liege, franske FC Grenoble og austerrikske Amaliendorf. Nehoda spelte 345 kampar og skåra 145 mål i den tsjekkoslovakiske toppserien.

Nehoda debuterte for Tsjekkoslovakia i 1971, men det var i tida frå 1973 han var eit fast innslag i fyrsteellevaren  på landslaget. Han skåra fleire mål då Tsjekkoslovakia tok seg til EM-finalen 1976. Under fotball-EM 1980 stod han for to av dei fem nettkjenningane til Tsjekkoslovakia, då laget vann bronsen etter å ha sigra over Italia i straffeskyting. Etter EM 1980 var han kaptein på landslaget til Tsjekkoslovakia rauk ut or VM i fotball 1982. Vel fem år seinare, 27. oktober 1987, spelte han 12 minuttar i ein vennskapskamp mot Polen. Dermed står han bokført med 90 landskampar, meir enn nokon anna tsjekkoslovak.

### Merittar
*Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
*EM-bronse: 1980 med Tsjekkoslovakia
*Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1977, 1979 og 1982 med Dukla Praha
*Tsjekkoslovakisk cupmeister: 1970, 1981 og 1983 med Dukla Praha 

Både i 1978 og 1979 vart Nehoda kåra til årets fotballspelar i Tsjekkoslovakia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zdeněk Nehoda|Zdeněk Nehoda]]» frå ,  den 14. mai 2017.*
Karol Dobiaš

**Karol Dobiaš** () er ein slovakisk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Handlová, som vart europameister 1976 med Tsjekkoslovakia. Han var ein allsidig spelar som oftast spelte i forsvaret eller på midtbana.

## Aktiv
Dobiaš byrja spele på det lokale laget Baník Handlová. I 1965 flytta han over til Spartak Trnava, der han hadde stor suksess. Med Spartak vann han fem seriemeisterskap og vart cupvinnar tre gongar, over ein periode på tolv år. Både i 1970 og 1971 vart han kåra til årets spelar i Tsjekkoslovakia. Frå 1977 til -80 spelte han på Bohemians Praha. Sommaren 1980 vart han overført til belgiske KSC Lokeren, der han var aktiv til 1983.

Dobiaš fekk ein kortvarig debut på landslaget i 1967. Under fotball-VM 1970 i Mexico spelte han alle tre kampane då Tsjekkoslovakia rauk ut or meisterskapen med strake tap. I åra framover var han fast på landslaget. Under EM i fotball 1976 gav han Tsjekkoslovakia leiinga 2-0 då Vest-Tyskland vart slått etter straffeskyting i finalen i Beograd. I mars 1980 opptredde han i landslagsdrakt for 67. og siste gong. Han skåra seks landslagsmål.
 
### Merittar
*Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
*Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1968, 1969, 1970, 1971 og 1973 med Spartak Trnava
*Tsjekkoslovakisk cupvinnar: 1967, 1971 og 1975 med Spartak Trnava

### Prisar og utmerkingar
*Årets fotballspelar i Tsjekkoslovakia: 1970 og 1971

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karol Dobiaš|Karol Dobiaš]]» frå ,  den 14. mai 2017.*
Anton Ondruš

**Anton Ondruš** () er ein slovakisk tidlegare fotballspelar frå Solčany, som vart europameister 1976 med Tsjekkoslovakia og tok bronse i EM 1980. Han spelte 58 landskampar i tida 1974-80.

## Aktiv
Ondruš fekk fast plass i fyrsteellevaren til Slovan Bratislava i 1972. I åra 1974-76 var han med å vinne fem nasjonale meistertitlar med laget; to seriegull og tre cuppokalar. Sidan var han kaptein på laget frå Bratislava, der han deltok i 210 kampar og skåra 38 mål. I 1981 tok Ondruš turen til Club Brugge i Belgia. Etter å ha mislukkast i Brugge var han i åra frå 1983 til -87 aktiv på det franske laget CS Thonon-les-Bains, og til sist på FC Biel-Bienne i Sveits.

Ondruš spelte 58 kampar på Tsjekkoslovakia sitt landslag og skåra ni mål. I 1976 var han var kaptein på laget som vann fotball-EM. Hans framifrå prestasjonar mot Nederland i semifinalen, der han skåra, førte Tsjekkoslovakia til finalespel mot Vest-Tyskland og EM-tittel etter straffeskyting. Bronsekampen mot Italia under fotball-EM 1980 vart hans siste. Etter 58 landskampar og seks mål var tida med landslagsspel over.

### Merittar
*Europameister: 1976 med Tsjekkoslovakia
*EM-bronse: 1980 med Tsjekkoslovakia
*Tsjekkoslovakisk seriemeister: 1974 og 1975 med Slovan Bratislava
*Slovakisk cupmeister: 1974 og 1976 med Slovan Bratislava
*Tsjekkoslovakisk cupvinnar: 1974 med Slovan Bratislava

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Anton Ondruš|Anton Ondruš]]» frå ,  den 14. mai 2017.*
Rodrigo de Quiroga

**Rodrigo de Quiroga López de Ulloa** () ver ein spansk conquistador av galicisk opphav. Han var guvernør av Chile i to periodar.
Otto Frank

**Otto Heinrich Frank** () var ein tysk jødisk offiser og forretningsmann. Han er kjend som faren til dagbokforfattaren Anne Frank.

Otto Frank blei fødd inn i ein tysk-jødisk bankierfamilie i Frankfurt. Han tenestegjorde i den tyske hæren på vestfronten under første verdskrigen, der han oppnådde graden løytnant og mottok Jernkrossen. I 1925 gifta han seg i Aachen synagoge med Edith Holländer som var dotter av Abraham Holländer, ein framståande forretningsmann i Aachen. Ekteparet Frank fekk døtrene Margot (fødd 1926) og Anne (fødd 1929).

Etter at nasjonalsosialistane tok makta i landet flytta Frank med familien til Amsterdam. Etter at Tyskland okkuperte lande under andre verdskrigen heldt dei seg skjult i Prinsengracht 263. Om morgonen 4. august 1944 storma politiet bygningen etter å ha fått eit anonymt tips. Otto Frank blei send til konsentrasjonsleirane Westerbork og Auschwitz. Kona hans svelta i hel i Auschwitz. Døtrene hamna i Bergen-Belsen, der dei døydde av tyfus.

Som den einaste overlevande familimedlemmen oppdaga Frank at Anne hadde skrive ei dagbok, som var blitt teken vare på av Miep Gies. Han lét først vera å lesa henne, men etter å ha transkribert boka bestemte han seg for å få henne gjeven ut. Han tok likevel ut nokre passasjar der Anne Frank skreiv negativt om mora.

I 1953 gifta Frank seg med ein tidlegare nabo, Elfriede Geiringer-Markovits, og slo seg ned i Basel i Sveits. Her brukte han resten av livet på å fremja dottera sitt minne og bodskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Otto Frank|Otto Frank]]» frå ,  den 15. mai 2017.*  

## Litteratur
* Carol Ann Lee: *The hidden life of Otto Frank.* William Morrow, 2003. ISBN 0-06-052083-3
Valgard frå Voll

**Valgard frå Voll** (*Valgarðr á Velli*) var ein islandsk skald som levde i byrjinga av 1000-talet.

I *[[Skaldatal]]* er han ført opp som skald hos kong Harald Hardråde (1015-1066). Fleire av dikta hans er sitert i Skaldskaparmål og han er nemnt i kongesogene, m.a. i Heimskringla, i Soga om Harald Hardråde og i Fagerskinna.

Det er lite som er kjent om Valgard, men tilnamnet hans *á Velli* kan tyde på at han var i familie med Mørd (*Mörður  *) som er nemnt i Njålssoga, og som budde på Voll på Rangåvollane (*Rangárvöllum*) på Island. 

Kjende dikt av Valgard frå Voll: **Dikt om Harald Hardråde**. 

## Referansar


## Bakgrunnsstoff
*  
*