open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Christopher Meyer

**Christopher Bremer Vahl Meyer** () var ein norsk sjøoffiser og forfattar frå Bergen.

Meyer var son til ein proprietær. Sjølv gjekk han sjøkadettskulen i Horten. Han underviste 1906-09 på Bergens sjømannsskule, utnemnd til militærkaptein i 1910. I 1914 gav han ut *Forsvarsboken*. Mange år seinare, i 1935, fekk han rang av kommandørkaptein, tok avskil i 1939.

Frå 1920 til 1940 var Meyer kontorsjef i Norges Rederforbund i Oslo, der etter var han fungerande direktør til 1942. Etter verdskrigen var han administrerande direktør i Rederiforbundet i 1946-47.

I 1927 kom Meyer ut med *Sjøgrensespørsmålet belyst ved statspraksis og folkerettslære*. Dette verket, som vart gjeve ut på engelsk i 1937, spelte ei viktig rolle då norske styresmakter, etter å ha vedteke fire mils fiskerigrense i 1935, i 1951 fekk medhald frå valdgiftsdomstolen i Haag, klaga inn av Storbritannia. Iallfall skriv Toralv Øksnevad i *Norges fiskerigrense* (1952) at dei som var godt kjende med saka, «vil sende en særskilt anerkjennende tanke til den standhaftige veteran kommandørkaptein Chr. Meyer og hans like utholdende forbundsfelle odelstingspresident C.J. Hambro».

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
*Toralv Øksnevad: Norges fiskerigrense. Muntlige referater av prosedyren og dommen i Haag.(Norsk rikskringkasting 1952.)
Bluenote Café

***Bluenote Café*** er eit konsertalbum av den kanadiske musikaren Neil Young, utgjeve 13. november 2015 på Reprise. Albumet er volum 11 i konsertarkivserien til Young og består av opptak frå den amerikanske turneen hans i 1987 og 1988 etter albumet *[[This Note's for You]]* (1988) i lag med det dåverande bandet sitt, The Bluenotes.

## Mottaking

Albumet fekk generelt god kritikk og har ein score på 75 av 100 på Metacritic. Chris Gerard frå *[[PopMatters]]* gav albumet ni av ti stjerner og skreiv «*Bluenote Café* er uunnverleg Neil Young, og nok eit bevis på at musikken til Young frå 80-åra hadde meir verdi enn mange skulle tru eller vil innrømme.» Daniel Sylvester i *[[Exclaim!]]* var derimot negativ og skreiv «sjølv den hardaste fansen vil ikkje finne noko her anna enn ein masochistisk kuriositet.» Will Hermes skreiv i *[[Rolling Stone]]* at «desse konsertopptaka frå slutten av 80-åra opplyser og (delvis) gjenopprettar ein av dei merkelegare periodane til Young». Hal Horowitz i *[[American Songwriter]]* skreiv at «sjølv den hardaste fansen til Neil Young vil kanskje ikkje fullt ut like denne sidegreina i den enorme katalogen hans. Men dette er merkverdig livleg og ei samling som syner at Young tok denne sidevegen særs alvorleg.»

## Innhald

## Medverkande
*Neil Young – vokal, gitar
*Rick Rosas – bass
*Chad Cromwell – trommer
*Frank Sampedro – klaverinstrument, gitar
*Steve Lawrence – tenorsaksofon, klaverinstrument
*Ben Keith – altsaksofon
*Larry Cragg – barytonsaksofon
*Claude Cailliet – trombone
*Tom Bray – trompet
*John Fumo – trompet
*Billy Talbot – bass (plate 1: berre spor 1-2)
*Ralph Molina - trommer (plate 1: berre spor 1-2)

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bluenote Café|Bluenote Café]]» frå ,  den 4. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ski-VM 2019

**Verdsmeisterskapen på ski i nordiske greiner 2019** vart arrangert i perioden 20. februar til 3. mars 2019 i Seefeld i Austerrike. 22 tevlingar vart avvikla i løpet av meisterskapen. Det var andre gongen ein ski-verdsmeisterskap fann stad i Seefeld, fyrste gongen i 1985.

Norske utøvarar dominerte meisterskapen og vann 13 av dei 22 tevlingane. I langrenn sigra nordmenn i 10 av 12 øvingar. Dessutan vann norske kombinertrennarar to av fire gullmedaljar i kombinertrenn, medan det vart ein triumf i skihopping. Therese Johaug vart framgrunnsfigur i meisterskapen med sine tre individuelle gull og eine sølvmedalje i stafett.

## Langrenn menn
### Sprint, fristil



**Dato:** 21. februar


### 15 km klassisk stil



**Dato:** 27. februar


### 30 km/stilbyte

 

**Dato:** 23. februar


### 50 km fellesstart fristil



**Dato:** 3. mars 


### Lagsprint, klassisk stil



**Dato:** 24. februar


### 4 × 10 km stafett



**Dato:** 1. mars


## Langrenn kvinner
### Sprint fristil



**Dato:** 21. februar


### 10 km klassisk stil



**Dato:** 26. februar


### 15 km/stilbyte



**Dato:** 23. februar


### 30 km fellesstart fristil



**Dato:** 2. mars 


### Lagsprint, klassisk stil



**Dato:** 24. februar


### 4 × 5 km stafett



**Dato:** 28. februar


## Kombinert
### Normalbakke &10 km



**Dato:** 23. februar


### Storbakke & 10 km



**Dato:** 28. februar


### Lagtevling (normalbakke & 4x5 km)

**Dato:** 2. mars


### Tomannsstafett (storbakke & 15 km á 10 etappar)
 

**Dato:** 24. februar


## Skihopping menn
### Normalbakke



**Dato:** 1. mars


### Storbakke



**Dato:** 23. februar


### Lagtevling



**Dato:** 24. februar


## Skihopping kvinner



**Dato:** 27. februar


## Skihopping mixlag

 

**Dato:** 2. mars 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nordische Skiweltmeisterschaften 2019|Nordische Skiweltmeisterschaften 2019]]» frå ,  den 28. februar 2022.*
Tiina Sanila-Aikio

**Tiina Juulia Sanila-Aikio** () er ein finsk skoltesamisk politikar og rockemusikar. Frå 2015 har ho vore den tredje sametingpresidenten i Det finske sametinget, og den første kvinna. I 2001 var ho leiar av Suoma Sámiid Guovddášsearvvis.

I 2005 vart Sanila den første musikaren til å utgje ein rocke-CD der alle songtekstene er på skoltesamisk. CD-ein *Sää´mjânnam rocks*! («Sameland rockar!») vart utgjeve av det finske plateselskapet Tuupa Records Oy. I samband med festivalen Ijahis Idja i Enare den 26. mai 2007, lanserte Tiina Sanila den andre skoltesamiske CD-en sin, *Kå'llkue'll še måttmešt tålkk*.

I desember 2006 vart Tiina Sanila tildelt kulturprisen frå Lapplands län i Finland for arbeidet sitt.

## Diskografi

### Album

; *Sää'mjânnam rocks*! (Sameland rockar!), 2005

# «Joo'tti kaass» (Villkatt)
# «Jååǥǥar lij jie'lli» (Antti er eit dyr)
# «Ǩiurrâl» (eit mannsnamn)
# «Ovlla» (eit mannsnamn)
# «Ráhkistatgo´n mu?» (Elskar du meg?)
# «Jie'lǩâni»
# «Äi'ǧǧ» (Tid)
# «Muäna» (Dei to av oss)
# «Čuu't jiânnai» (For mykje) (video frå musikkfestivalen i Brahestad 1996)
# «Tuõddâr casanova» (Fjella sin kvinnebedårar)
# «Vuõssmõs jorddmõs -leu´dd»

; *Kå'llkue'll še måttmešt tålkk* (Nokre gonger har til og med gullfisken det keisamt), 2007

# «Ij leäkku tuõtt» (Det er ikkje sant)
# «Tango»
# «Uuh»
# «Puäʒʒoummu-reggae» (Reggaen til reingjetaren)
# «Meädda mu´st»
# «Lie ääi´j, kuä'ss ij pâi vuei't» (Der er gonger då du beintfram ikkje kan)
# «Sää'mnalla» (På ein sámisk måte)
# «Čuâccmõš då tå'skk» (Smerte og liding)
# «Suåppmõš» («Ein kontrakt»)
# «Ton
Byste

**Byste** er ein type skulptur som framstiller hovudet og ein del av brystet til eit menneske, som regel utan armar.

Omgreipet er avleidd frå latin *bustum*, som tyder ‘gravminne’ eller ‘brystbilde på grav’, eigentleg ‘likbrenningsstad’. Ordet «byste» kan også visa til kvinnebryst.

## Galleri

Nofretete Neues Museum.jpg|Byste av Nefertiti
Retrato de reina ptolemaica (26768257545).jpg|Marmorbyste frå 100-talet f.Kr.
Anoniem, Buste van Leopold I (1820), KBS-FRB.jpg|Måla byste av Leopold I av Belgia
Faun pushkin02.JPG|Byste av ein satyr


## Kjelder
FA-cupfinalen i fotball 1979

**FA-cupturneringa i fotball 1979** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 12. mai 1979. 99&nbsp;219 tilskodarar såg London-laget Arsenal FC sikre seg pokalen etter å ha vunne med 3-2 mot Manchester United. Det var femte gongen Arsenal triumferte i FA-cupen, den førre pokalsigeren fann stad i 1971.

## Kampen
Brian Talbot sende Arsenal i føringa i det 12. minutt. Eit par minutt før pausen nikka Frank Stapleton inn eit overlegg og det stod 2-0 på måltavla. Fem minuttar før ordinær tid var ute, reduserte Gordon McQueen til 1-2 og kampen tok fyr. To minuttar seinare dribla Sammy McIlroy vekk to forsvarsspelarar og frå 10 meters hald fekk pirka ballen forbi Arsenal-målvakta og i det bortre hjørnet. Omgåande slo Arsenal tilbake og Alan Sunderland skåra sigersmålet frå kort hald, på eit innlegg som gjekk over United-målvakta. Då var det mindre enn to minutt att til dommaren bles av oppgjeret.

På **Arsenal** sitt vinnarlag spelte: Pat Jennings, Pat Rice (kaptein), David O'Leary, Willie Young, Sammy Nelson, Liam Brady, Brian Talbot, David Price, Graham Rix, Alan Sunderland og Frank Stapleton. I 83. minutt gjekk Price ut og Steve Walford kom innpå.

**Manchester United** mønstra: Gary Bailey, Jimmy Nicholl, Gordon McQueen, Martin Buchan (kaptein), Arthur Albiston, Sammy McIlroy, Steve Coppell, Lou Macari, Mickey Thomas, Jimmy Greenhoff og Joe Jordan.

Dommaren heitte Ron Challis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1979 FA Cup Final|1979 FA Cup Final]]» frå ,  den 6. mars 2019.*
Styrmann

**Styrmann** er ein dekksoffiser på handels- eller passasjerskip. Styrmannen er skipet sin navigasjonsoffiser, og i havn bistår vedkomande overstyrmannen i laste- og lossearbeidet.

Det vert ofte skilt mellom første- og andrestyrmann, basert på vedkomande sitt erfaringsnivå. 

## Referansar
Bjarne Lous Mohr

**Bjarne Lous Mohr** () var ein norsk arkitekt frå Stavanger, professor i by- og regionplanlegging.

Mohr tok eksamen ved arkitektlinja fra Norges tekniske høgskole (NTH) i Trondheim i 1925. Frå 1930 til 1946 arbeidde han som reguleringsarkitekt i Aker kommune og deretter i Bergen kommune til 1956. Heile vegen dreiv han samstundes eige arkitektfirma i Oslo. I tida 1956-71 var han professor i by- og regionplanlegging ved NTH.

Mohr deltok aktivt i arbeidet med fleire byplanar. Mellom anna laga han i 1945-46 reguleringsplanen for Hammerfest, ein by den tyske krigsmakta brende ned hausten 1944. Sidan lag han byplanar for Ås i Akershus og for Volda kommune på Sunnmøre.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Vetle Sjåstad Christiansen

**Vetle Sjåstad Christiansen** () er ein norsk skiskyttar frå Geilo i Buskerud som vann VM-gull i mixstafett under VM i skiskyting 2019 i Östersund. Christiansen vann sitt fyrste verdscuprenn den 15. februar 2019 i Soldier Hollow i delstaten Utah i USA. Han er medlem i Geilo Idrettslag og dotterson til Asle Sjåstad. Tiril Sjåstad Christiansen er ei yngre syster.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Vetle Sjåstad Christiansen|Vetle Sjåstad Christiansen]]» frå ,  den 7. mars 2019.*
Katti Anker Møller

**Katti Anker Møller** () var ein norsk kvinnesaksforkjempar som tok initiativ til ei rekke sosialpolitiske reformer. Særleg kjend vart ho for sin kamp for prevensjon, seksualopplysning og legalisering av abort. Ho var mor til Tove Mohr.

## Liv og gjerning
Katti Anker vart fødd på Sagatun Folkehøyskole ved Hamar. Ho voks opp i eit miljø der grundtvigiansk kristendom, radikal venstrepolitikk, kvinnesak og folkeopplysning var ideala. I 1889 gifta ho seg med fetteren Kai Møller, godseigar på Thorsø i Østfold. 32 år gammal skreiv Katti Anker Møller artikkelen 'Ugifte mødre' i bladet «Nylænde», der ho gjekk inn for å betre vilkåra for såkalla uekte born. Svogeren Johan Castberg vart her ein viktig forbundsfelle i arbeidet for ei lovgjeving som ville styrke den rettslige stillinga til born fødd utanfor ekteskap, mellom anna ved å gje dei arverett til faren.

Møller hadde eit sjeldant breitt kontaktnett. Ho kjende mektige personar både innafor statsmaktene,
borgarskapen, og i det offentlege liv i land som Tyskland, Storbritannia og USA. Samstundes fylgde ho nøye med kva som ovra seg i internasjonal kvinnerørsle og internasjonalt arbeid for seksualreform.

Norsk kvinnesaksrørsle var dei fyrste tiåra særleg opptekne av økonomiske og politiske rettar. Møller var derimot mest oppteken av morsarbeidet. Ho var medlem av det fyrste styret i Norske Kvinners Nasjonalråd, men trekte seg ut då ho ikkje fekk støtte for hjartesakene sine. Si fyrste sak, opprettinga av eit såkalla «mødrehjem» for ugifte mødrer i Kristiania i 1902, fekk Møller gjennomført saman med fråhaldsorganisasjonen Hvite Bånd.

I 1915, same året som barnelovene vart vedtekne på Stortinget, heldt Katti Anker Møller sitt mest kjende foredrag, 'Moderskapets frigjørelse'. Her tok ho opp krav om seksualopplysning og fritt tilgjenge til prevensjon og kom med framlegg om å oppheve §245 i straffelova.

Tre år etter oppretta Møller Mødrehygienekontoret i Kristiania, med støtte frå Arbeidarpartiet sitt kvinneutval, eit kontor ho sjølv var formann for i to år. På Mødrehygienekontoret kunne kvinner lære om barneavgrensing, spedbarnstell og ernæring, kjøpe rimeleg spedbarnsutstyr og kjøpe eller få preventive midlar. År 1926 tok Oslo Arbeiderparti over drifta av Mødrehygienekontoret og Katti Anker Møller trekte seg tilbake frå det offentlege liv. Ho døydde på Thorsø-godset i 1945.

## Kjelder
*Store norske leksikon
Denis Irwin

**Joseph Denis Irwin** () er ein irsk tidlegare fotballspelar frå Cork. Han var sideback på Manchester United i tida 1990-2002, og var mellom anna med om å vinne meisterligaen, cupvinnarcupen og sju ligameisterskap. 

### Klubbspel
Irwin spelte på Leeds United i 2. divisjon frå 1983 til -86. Sommaren 1986 fekk han fritt leide til divisjonskollega Oldham, der han i fire år hadde fast plass i fyrsteellevaren. Våren 1990 bidrog han til at klubben tok seg til semifinalane i FA-cupen for fyrste gong på 77 år. Eit par seinare veker tapte Irwin og Oldham ligacupfinalen med 0-1 mot Nottingham Forest.

Etter sesongslutt i mai 1990 vart Irwin overført til Manchester United mot £625&nbsp;000. Dei neste 10-11 sesongane var han eit klart fyrsteval på venstrebacken til United, spelte også på høgrebacken. Gjennom tolv år med Manchester United var han med om å vinne cupvinnarcupen, ligacupen, sju ligameisterskap og tre FA-pokalar. I mai 1999, etter å ha avslutta ligaen som meister, måtte Irwin stå over finalen i FA-cupen, etter han vart utvist i semifinalen. Derimot var han plass ei veke etterpå, då Manchester United vann meisterligafinalen mot Bayern München på Camp Nou i Barcelona. Irwin spelte 368 ligakampar for United og skåra 22 mål. 

Sommaren 2002 gjekk turen til Wolverhampton. Etter to år la han opp våren 2004, 38 år gamal.

### Landslagsspel
Irwin spelte 56 landskampar for Irland i tida frå september 1990 til november 1999. Han skåra fire landslagsmål, to av dei på straffespark. Under VM i fotball 1994 var han med i dei to fyrste kampane til Irland.

### Merittar
*Vinnar av Meisterligaen: 1999 med Manchester United
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1991 med Manchester United
*Engelsk ligameister: 1993, 1994, 1996, 1997, 1999, 2000, 2001 (7) med Manchester United
*Vinnar av FA-cupen: 1994, 1996 og 1999 med Manchester United
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1992 med Manchester United
*Vinnar av FA-cupen: 1995 med Manchester United
*Finalist i den engelske ligacupen: 1990 med Oldham Athletic, 1991 og 1994 med Manchester United

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Denis Irwin|Denis Irwin]]» frå ,  den 5. mars 2019.*  
 
*eu-football
Adele av Champagne

**Adele av Champagne** (), også kjend som *Adèle, Adelaide* og *Alix*, var den tredje kona til kong Ludvig VII av Frankrike og mor til den einaste mannlege arvingen hans, den framtidige Filip II August. Ho var dotter av Theobald II av Champagne og Matilda av Kärnten.

Adele var aktiv i det politiske livet i landet, saman med brørne sine  Henrik I av Champagne, Theobald V av Blois og Guillaume aux Blanches Mains, erkebiskop av Reims. Henrik og Theobald var gift med døtrene til Ludvig VII og den første kona hans, Eleanora av Aquitaine. 

Eleanora og brørne hennar følte at deira stilling var truga då arvingen av Artois, Isabella av Hainaut, blei gift med Adele sin son, Filip. Adele gjekk i allianse med Hugo III, hertug av Burgund, og greve Filip av Flandern, og prøvde sjølv å interessera Fredrik Barbarossa. Det braut ut krig i 1181, og forholda blei så dårlege at Filip prøvde å få  skilsmisse frå Isabelle i 1184.

Sjølv om makta til Adele minska etter at Filip blei konge i 1180, fungerte ho som regent av kongedømet i 1190, då Filip blei med på det tredje krosstoget. Ho kom i skuggen igjen då han kom tilbake i 1192, men deltok i opprettinga av fleire kloster.

Adele døydde den 4. juni 1206, og blei gravlagd i klosterkyrkja i Pontigny nær Auxerre.

## Barn
Adele hadde to barn med kong Ludvig VII av Frankrike:
* Dieudonné, den framtidige Filip II August av Frankrike (fødd 21. august 1165), den einaste mannlege arvingen til Ludvig VII
* Agnes av Frankrike (fødd 1171), gift med keisar Alexios II Komnenos av Austromarriket.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Adele av Champagne|Adele av Champagne]]» frå ,  den 8. mars 2019.*  

## Litteratur
* Gislebert av Mons: *Chronicon*
* Gobry, Ivan: *Louis VII Le Jeune*, Pygmalion 2002
* Gobry, Ivan: *Les Capétiens – 888-1328*, Tallandier 2001
VM i skiskyting 2019

**Verdsmeisterskapen i skiskyting 2019**, den 50. i rekka, vart avvikla i Östersund i Sverige i tida 7. – 17. mars 2019.
Meisterskapen omfatta fem individuelle tevlingar for kvinner og like mange for menn, dessutan ein mixstafett der kvart land deltok med to kvinner og to menn på laget, og, for aller fyrste gong, ein parstafett der ei kvinne og ein mann veksla om å gå kvar sine to etappar.

Östersund arrangerte verdsmeisterskap i skiskyting både i 1970 og 2008.

## Menn
### 10 km



Laurdag 9. mars



### 12,5 km jaktstart



Sundag 10. mars 



### 20 km normal



Onsdag 13. mars 



### 15 km fellesstart



Sundag 17. mars 



### 4 x 7,5 km stafett



Laurdag 16. mars 



## Kvinner
### 7,5 km sprint



Fredag 8. mars 



### 10 km jaktstart



Sundag 10. mars



### 15 km normal



Tysdag 12. mars



### 12,5 km fellesstart



Sundag 17. mars


### 4 x 6 km stafett



Laurdag 16. mars


## Mixøvingar
### Parstafett 6 km + 7,5 km



Torsdag 14. mars



### Mixstafett 2 x 6 km + 2 x 7,5 km



Torsdag 7. mars



## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltmeisterschaften 2019|Biathlon-Weltmeisterschaften 2019]]» frå ,  den 18. mars 2019.*
Australdrakelilje

**Australdrakelilje** (*Cordyline australis*) er eit tre i aspargesfamilien som kjem frå New Zealand. Det kan bli inntil 20 meter høgt. Blada er sverdforma og blir 40-90 cm lange og 3-7 cm breie.

Små individ har berre ei bladkrone, men etterkvart vil det koma ut nye skot frå stammen like under krona som blir til nye greiner med eigne bladkroner. Det er ofte etter bløminga at dei nye skota veks ut. Planten blømer seint på våren til seinsommaren og har kvite kremaktige blomar i tette klasar som blir 50-100 cm lange. Fruktene er som kvite bær med ein diameter på 5-7 mm.

## Utbreiing
Australdrakelilje er blitt utbreidd som prydplante utanfor New Zealand, hovudsakleg i Vest-Europa og på Dei britiske øyane, men også på nordvestkysten av USA. Mykje av grunnen til at han er populær er at planten er tilpassa kjølige klima men gjev ein tropisk effekt, også i hagar med temperert klima.

Australdrakelilje passar godt i maritimt klima langs sørvestkysten av Noreg,der middeltemperaturen vinterstid ikkje går under null grader celcius. Etablerte individ skal ha overlevd kortvarige temperaturar ned mot −10 grader celcius, men vil trenga vern i strenge og langvarige vintrar med mykje snø. I tilfelle der bladkrona er blitt skadd av vêr og vind kan det skyta nye skot frå stammen lenger nede.

## Variantar
I tillegg til den vanlege grøne varianten finst det fleire andre variantar som *Red Sensation*, *Red Star*, *Sundance* og *Variegata*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Australdrakelilje|Australdrakelilje]]» frå ,  den 8. mars 2019.*  
 
## Litteratur
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
Jimmy Nicholl

**James Michael Nicholl**, kjend som **Jimmy Nicholl**, () er ein nordirsk fotballtrenar og -spelar, fødd i Canada og oppvaksen i Nord-Irland. Han spelte på Manchester United i tida 1974-81 og var åra 1976-86 aktiv i 73 landskampar for Nord-Irland.

### Klubbspel
Nicholl fekk sin ligadebut då Manchester United i 1974/75-sesongen spelte i 2. divisjon. Han var ikkje med då klubben hans i 1976 gjekk på eit overraskande tap i finalen i FA-cupen. Derimot var han med i den sigerrike finalen i FA-cupen 1977 mot Liverpool FC, dessutan deltok han då Arsenal FC vart for sterke og vann FA-cupfinalen 1979 med 3 mål mot United sine 2. Innan hausten 1981 rakk Nicholl å yte sitt i 197 ligakampar og skåre 3 ligamål for United.

Under ny lagsjef i Manchester United hamna Nicholl på innbytarbenken. Perioden 1982-90 vandra han att og fram mellom klubbar som Sunderland FC, kanadiske Toronto Blizzard, og skotske Rangers FC, Dunfermline og til sist Raith Rovers. I den sistnemnde klubben var han spelande trenar frå 1990 til -96. Her opplevde han at Raith den 27. november 1994 vann den skotske ligacupen, etter å ha sigra over Celtic FC, eit oppgjer avgjort med straffetevling.

### Landslagsspel
Nicholl spelte vanlegvis høgreback på det nordirske landslaget, vart også nytta på stopparplass. Han debuterte i mars 1976 i ein vennskapskamp mot Israel i Tel Aviv. Sidan var han med då Nord-Irland vann den britiske landslagsmeisterskapen i 1979, ein triumf han var med å gjenta fem år seinare, i den 100. og aller siste turneringa mellom landslaga i Storbritannia. Nicholl spelte alle kampane til Nord-Irland då laget tok seg til kvartfinalane under Fotball-VM 1982 i Spania. Også i VM i fotball 1986 i Mexico var han fast høgreback. Den 12. juni 1986 i Guadalajara kom avskjeden med landslaget, der Brasil med siger 3-0 eliminerte Nord-Irland frå resten av turneringa. Han skåra eitt landslagsmål.

### Merittar
*Vinnar av FA-cupen:1977 med Manchester United
*Tap i FA-cupen: 1979 med Manchester United
*Vinnar av den skotske ligacupen: 1994 med Raith Rovers
*Britisk meister: 1979 og 1984: for Nord-Irland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jimmy Nicholl|Jimmy Nicholl]]» frå ,  den 8. mars 2019.*  
 
*eu-football
Morna

**Morna** er ein musikksjanger som stammar frå Kapp Verde. Musikkstilen liknar bossa nova og fado, men er også karakterisert som ei form for blues. Som fado er morna prega av ein melankolsk, nostalgisk lengt, kalla *sodade* på Kapp Verde og *saudade* i Portugal. 

Mornamusikk har vanlegvis tekst på Kapp Verde-kreol, og nyttar instrument som strengeinstrumentet cavaquinho, klarinett, trekkspel, fiolin, piano og gitar. Morna blir brukt som dansemusikk til pardans.

Songaren Cesária Évora bidrod til å gjera morna kjend internasjonalt, og hennar største hit var songen «Sodade». Ein ny generasjon musikarar inkluderer Mayra Andrade og Sara Tavares, som begge blei påverka av Évora.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Morna|Morna]]» frå ,  den 8. mars 2019.*
Marguerite Abouet

**Marguerite Abouet** () er ein fransk-ivoriansk teikneserieskapar. Ho er best kjend for den grafiske romanserien *[[Aya de Yopougon|Aya]]*.

## Liv
Abouet blei fødd i 1971 i Abidjan, hovudstaden i Elfenbeinskysten, og voks opp i Yopougon. Då ho var 12 år flytta ho og bror hennar til Frankrike, der dei budde hjå grandonkelen sin. Som vaksen busette ho seg i Romainville, ein forstad til Paris, og seinare i Noisy-le-Sec.

Abouet verka som juridisk assistent fram til ho bestemte seg for å satsa på skrivinga på fulltid.

## ''Aya''
Den grafiske romanen *Aya* var det første verket til Abouet, illustrert av ektemannen Clément Oubrerie, som heller ikkje hadde laga slike verk før. Abouet var inspirert av Marjane Satrapi sitt verk *[[Persepolis]]*, ein grafisk roman om ein oppvekst i Iran. Ho hadde også eit ønske om å syna fram ei afrikansk forteljing som ikkje berre fokuserte på krig og svolt, slik det var vanleg i media. Personane hennar frå Elfenbeinskysten går til skule og arbeid, planlegg framtida og har problem heime, nett som folk andre stader i verda. 
Abouet bygde på miljøet og personar ho kjende til då ho voks opp, men elles er ikkje forteljinga sjølvbiografisk.

*Aya* blei ein suksess, særleg for ein debutforfattar. Det første bandet vann førsteprisen for første teikneserie ved den internasjonale teikneseriefestivalen i Angoulême i 2006. Det blei seld i over 200&nbsp;000 eksemplar i Frankrike. Det kanadiske forlaget Drawn and Quarterly distribuerte ei engelsk utgåve i USA. Dei trykte over 10&nbsp;000 eksemplar, eit betydeleg tal for ein debutserie i USA. Abouet overtalte også dei franske forleggjarane sine til å selja billigare versjonar med mjuke permar i Elfenbeinskysten. Mellom 2005 og 2010 kom det ut seks band i serien.

I 2011 byrja Abouet og Oubrerie laga ein animasjonsfilm av forteljinga. Han kom ut i 2013, og blei nominert til César-prisen for beste animasjonsfilm året etter.

Marguerite Abouet har vore stemmeskodespelar ved ulike høve. I 2011 gav ho røyst til l'Africaine  ('den afrikanske kvinna') i animasjonsfilmen *Le Chat du Rabbin* av Joann Sfar og Antoine Delesvaux, ein adaptasjon av teikneserien av same namn. I 2013 gav ho røyst til Fanta og mère Mamadou i filmen *Aya de Yopougon* basert på sin eigen serie.

## Verk
* Med Clément Oubrerie som teiknar: serien *[[Aya de Yopougon]]*, Gallimard: seks band mellom 2005 og 2010.
* Med Mathieu Sapin som teiknar: serien *Akissi*, Gallimard: sju band mellom 2010 og 2016, serien ikkje avslutta.
* Med Agnès Maupré: *Délices d'Afrique* (kokebok), Alternatives 2012 .
* Med Singeon: serien *Bienvenue*, Bayou Gallimard : band 1, 2 og 3 i 2010, 2012 og 2014 
* Med Catherine Blancard-Parmentier som teiknar: *Essi dans la forêt des monstres*, Wakatoon 2017 
* Med Donatien Mary: *Commissaire Kouamé, un si joli jardin*, Gallimard Bande dessinée, 2017 

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marguerite Abouet|Marguerite Abouet]]» frå , og «[[:fr:|Marguerite Abouet]]» frå  den 8. mars 2019.*
Fabian Rießle

**Fabian Rießle** () er ein tysk kombinertrennar frå St. Märgen i delstaten Baden-Württemberg. Åra 2014-19 vann han fire OL-medaljar og like VM-medaljar i øvinga. Både i 2015 og 2017 var han med i dei tyske mannskapa som vann lagtevlinga i verdsmeisterskapen, sameleis under Vinter-OL 2018. Under Ski-VM 2019 gjekk han, i spann med Eric Frenzel, inn til gull i tomannstevlinga. I individuelle tevlingar vann Rießle ein bronse i Vinter-OL 2014 og ein sølv i Vinter-OL 2018. Frå desember 2015 til mars 2018 sigra han i 9 individuelle renn i verdscupen i kombinert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Fabian Rießle|Fabian Rießle]]» frå ,  den 8. mars 2019.*
Inge Staldvik

**Inge Jostein Staldvik** () er ein norsk småbrukar, vertshuseigar og politikar frå Røyrvik i Nord-Trøndelag.

Far hans var småbrukar i Stallvikgrenda, på eit bruk Inge Staldvik sjølv dreiv vidare frå 1983. Sjølv var han i 1972, 17-år gammal, med på å organisere Folkebevegelsen mot EEC i Røyrvik, same året som han fullførte realskulen. Sidan gjekk han på Mære landbruksskole i 1972/73 og Ringsaker folkehøgskole i 1974/75, året imellom var han gruvearbeidar ved A/S Skorovas Gruber. Perioden 1975–78 arbeidde han som likningssekretær i Nittedal kommune.

Frå 1978 til-82 var Staldvik organisasjonssekretær i Nord-Trøndelag AUF, formann i organisasjonen 1982–83. Frå nyår 1984 var han ordførar i Røyrvik, knapt 29 år gamma vart han då den yngste ordføraren i landet. Mindre enn to år seinare vart han vald inn på Stortinget for Arbeidarpartiet frå Nord-Trøndelag. På Tinget plasserte Arbeidarpartiet han i Landbrukskomitéen. I si andre stortingsperiode markerte Staldvik motstand mot partileiinga og Gro Harlem Brundtland i spørsmålet om Noregs tilknyting til EF (seinare EU). Den 15. desember 1992 valde han difor å melde seg ut av Arbeidarpartiet, ettersom han fann at EØS-avtalen stridde mot vitale interesser i Noreg. 13. januar 1993 melde han seg inn i Sosialistisk Venstreparti. Etter stortingsvalet 1993 var han 1. vararepresentant til Stortinget 1993–97, framleis vald frå Nord-Trøndelag.

Staldvik leia Røyrvik Nei til EU i 1994. Sidan var han fylkesleiar 1994-96 i Nord-Trøndelag SV, leiar i Naumdøla Mållag 1996–2000, leder i Nord-Trøndelag Bonde- og Småbrukarlag 2002–09 og styremedlem 2003-05 i Norsk Bonde- og Småbrukarlag. Han var elles kommunestyremedlem 1995-2003 i Røyrvik og fylkestingsmedlem 1999-2007 i Nord-Trøndelag.

Staldvik utdanna seg i tradisjonsmat ved Høgskolen i Telemark i 2002, og han studerte kommunal økonomi og leiing ved Høgskolen i Nord-Trøndelag fram til 2004. Frå 2005 dreiv han også vertshuset Skjenkestova i Skorovas.

I 2010 melde Staldvik seg ut av Sosialistisk Venstreparti i protest mot at nestleiaren Bård Vegar Solhjell uttalte det var ynskjeleg med auke i bestandane av dei store rovdyra i Noreg.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Tulia

**Tulia** er ei polsk musikkgruppe som kombinerer tradisjonell folkemusikk med moderne musikkstilar. Bandet vart skipa i 2017 i Szczecin i Polen. Ho består av Joanna Sinkiewicz, Dominika Siepka, Patrycja Nowicka og Tulia Biczak, som bandet er namngjeve etter. I 2017 fekk gruppa stor merksemd etter å ha gjeve ut ein coverversjon av Depeche Mode sin låt «Enjoy the Silence» på YouTube.

I 2018 gav gruppa ut debutalbumet *Tulia* på Universal Music Poland. Albumet har fleire originale songar, og dessutan coverlåtar av polske og internasjonale artistar. Albumet selde raskt over 30 000 eksemplar og nådde platina-status i Polen.

15. februar 2019 kunngjorde den polske  allmennkringkasteren Telewizja Polska (TVP) at Tulia var vald til å representera landet i Eurovision Song Contest 2019.

## Diskografi

### Album

### Singlar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tulia (band)|Tulia (band)]]» frå ,  den 9. mars 2019.*
Olav Svalastog

**Olav Svalastog** () var ein lærar og politikar frå Nissedal i Telemark, stortingsrepresentant 1945-49 for Kristeleg Folkeparti.

Svalastog tok eksamen ved Notodden lærerskole i 1917. Der etter underviste han eitt år i Vrådal og eitt år i framhaldsskulen i Treungen. Frå 1919 til 1942 var han lærar på folkeskulen i Treungen og samstundes klokkar. Han hadde odel til slektsgarden i Nissedal og dreiv denne frå 1931 til 1954.

Hausten 1945 vart Svalastog vald til stortingsmann frå Telemark, den aller fyrste Kristeleg Folkeparti-representanten frå fylket. På stortinget var han medlem i Landbrukskomiteen. Han lukkast ikkje verte attvald i 1949, så åra 1950-54 arbeidde han i skulestova i Tveit i Åmli kommune. Etter dess var han lærar 1954-57 i Kilebygda i Solum kommune og 1957-63 på Kroken skule i Fjære i Aust-Agder. Medan han budde i Solum, var han 1955-57 medlem i heradsstyret.

Svalastog var aktiv i søndagsskulen. 1933-42 var han formann Aust-Agder søndagsskulekrins og 1942-53 i Telemark søndagsskulekrins.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
* 
* 
* 
*
Astrid Young

**Vendela Astrid Young** () er ein kanadisk songar-låtskrivar. Ho er dottera til journalisten, sportsskribenten og romanforfattaren Scott Young og den andre kona hans, Astrid Carlson, og halvsyster til musikaren Neil Young, som kjøpte den første gitarforsterkaren til ho i 1970-åra. Etter ein kort periode i glam metal-gruppa Sacred Child i 1980-åra, song ho korvokal på fleire album gjennom 1980- og 1990-åra. Ho syng på Neil Young-albuma *Unplugged*, *Road Rock Vol. 1* og den grammynominerte *[[Harvest Moon]]*. Young har òg gjeve ut tre soloalbum, *Brainflower* i 1995, *Matinee* i 2002 og *One Night at Giant Rock* i 2014. Ho har skrive ein kanadisk bestseljar, *Being Young*, og skrive musikk i lag med fleire andre musikarar, som Nancy Wilson, Lisa Dalbello og West Arkeen. 

## Diskografi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Astrid Young|Astrid Young]]» frå ,  den 9. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Inbetweens Records
* Offisiell nettstad
SATB

**SATB** (også *SCTB*) er ei utbreidd forkorting for den vanlege besetninga i eit firstemmig kor- eller solistensemble med ei eller fleire stemmer per stemmeleie – '''S'''opran (soprano), '''A'''lt (**c**ontralto), '''T'''enor (tenore) og '''B'''ass (basso).

SATB er den vanlege besetninga i oratorium frå barokkmusikk, wienerklassisisme og romantisk musikk, frå Johann Sebastian Bach til Johannes Brahms.

Ensemble med fire instrument frå same instrumentfamilie blir også av og til kalla SATB. Nokre døme er eit ensemble med saksofonar: sopran-, alt-, tenor- og baritonsaksofon) eller blokkfløyter. Dei enkelte kontrapunktiske stemmene i mange instrumentale komposisjonar, særleg fuger, som *[[Die Kunst der Fuge]]* og *[[Musikalisches Opfer]]* av Bach, blir også kalla *SATB*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:SATB|SATB]]» frå ,  den 9. mars 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Komposisjoner for SATB i Choral Public Domain Library 
* Eksempel på et SATB-kor med flere sangere pr stemme, J.S. Bach: *Jesu, meine Freude*, BWV 227  - Vocalconsort Berlin, (youtube)
Alessandro Pittin

**Alessandro Pittin** () er ein italiensk kombinertrennar frå Tolmezzo. Han vann bronsemedaljen i normalbakke/10 km under Vinter-OL 2010 og sølvmedaljen i same øvinga då Ski-VM 2015 fann stad i Falun. Pittin hadde per 1. mars 2019 sigra i tre renn i verdscupen i kombinert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alessandro Pittin|Alessandro Pittin]]» frå ,  den 9. mars 2019.*
François Braud

**François Braud** () er ein fransk kombinertrennar frå Pontarlier som vann VM-gull i lagtevlinga under Ski-VM 2013 og i tomannsstafett under Ski-VM 2015. Han har elles vunne sølvmedaljen i storbakke/10km ved VM 2015 og bronsemedaljen i same øvinga ved VM 2017, og ein bronse i lagtevlinga ved VM 2015. I verdscupen i kombinert 2019 hadde Braud per 1. mars 2019 fått bokført ein andre- og ein tredjeplass som best i individuelle tevlingar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:François Braud|François Braud]]» frå ,  den 9. mars 2019.*
Leonora Colmor Jepsen

**Leonora Colmor Jepsen** (), kjend under artistnamnet **Leonora**, er ein dansk songar og låtskrivar fødd i Hellerup. Ho vann Dansk Melodi Grand Prix 2019 med songen «Love is Forever» representerte dimed Danmark i Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv.

I «Love is Forever» song ho på fire språk: engelsk, fransk, tysk og dansk.

Leonora hadde tidlegare vunne det danske juniormeisterskapet i kunstløp tre gongar. Ho har òg delteke i nordiske meisterskapar og i junior-VM i kunstløp.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leonora (sanger)|Leonora (sanger)]]» frå ,  den 9. mars 2019.*
Anna Odobescu

**Anna Odobescu** (), òg stava *Ana Odobescu*, er ei moldovsk songarinne. I 2019 vann ho den moldovske uttakinga til Eurovision Song Contest, *O melodie pentru Europa*, med låta «Stay». Ho skal dermed representera  Moldova i Eurovision Song Contest 2019 i Tel Aviv.

## Bakgrunn
Odobescu vart fødd i byen Dubăsari i Transnistria, ein de facto sjølvstyrt region i austre Moldova. Ho har ei diplomgrad frå Academia de Muzică, Teatru și Arta Plastice i hovudstaden Chișinău.

Laurdag 2. mars 2019 vart ho nasjonalt kjend i Moldova, då ho deltok i den moldovske songtevlinga *O melodie pentru Europa*, med låta «Stay». Ho var favoritten til juryen, og nummer to blant tv-sjåarane, men enda opp som vinnar samanlagt. Med sigeren blei ho vald ut til å representera Moldova i Eurovision Song Contest i Tel Aviv i Israel i mai 2019.

## Diskografi

* 2019 – «Stay»

## Referansar
Endre Vestvik

**Endre Kristian Vestvik** () var ein norsk emissær, gardbrukar og politikar frå Finnås/Bømlo i Hordaland. Han representerte Rogaland og Kristeleg Folkeparti på Stortinget frå 1954 til han døydde, vel to år seinare.

Far til Vestvik var målar og han arbeidde sjølv i yrket til 1917, inn i mellom dei periodane han deltok i fiskeria. Han tok så noko utdanning ved bibelskular i Bergen, og seinare i Oslo. Frå 1918 til -33 reiste han rundt om i Sunnhordland, Hardanger og Voss som emissær for ulike kristendoms-organisasjonar. Åra frå 1927 til -34 forpakta han gardsbruk på Jæren. I 1934 byrja han som bureisar i Randaberg, eit bruk han dreiv med han levde. Samstundes var han aktiv emissær i Ryfylke og Jæren krins av Indremisjonen.

Vestvik engasjerte seg i partipolitikken for Kristeleg Folkeparti. Han hadde plass i heradsstyret i Randaberg frå 1945 til han døydde, ordførar i åtte år frå 1947. Hausten 1953 vart han vald til å representere Rogaland på Stortinget, møtte der frå nyår 1954 til han døydde. På Tinget var han medlem i Protokollkomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Arne Askildsen

**Arne Askildsen** () var ein norsk lensmann og politikar, fødd i Kristiansand. Han representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget perioden 1954-57.

Askildsen var son til ein skipstømmermann. Etter framhaldsskule 1912/13 arbeidde han 1914-15 på kemnerkontoret i Kristiansand. Der etter gjekk han handelsskule og fekk i 1916 jobb på fylkeskontoret i Mandal, frå 1919 som fylkesfullmektig for Vest-Agder. I 1928 tok Askildsen over som lensmann i distriktet Halse, Harkmark og Mandal, ei stilling han hadde i 40 år.

Askildsen var medlem i kommunestyret i Mandal frå 1936 til 1940, 1945-47 og 1951-63. Hausten 1953 vart han vald inn på Stortinget for Kristeleg Folkeparti, perioden 1954-57 hadde han sete i Justiskomiteen. Gjennom størsteparten av livet var han aktiv i Norsk Luthersk Misjonssamband, mellom anna var styremedlem 1939–55 og 1958–64, i tillegg var han formann for pensjonskassa til misjonssambandet frå 1952 til 1966.
 
Arne Askildsen var far til forfattaren Kjell Askildsen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Federico Pellegrino

**Federico Pellegrino** () er ein italiensk langrennar frå Aosta som spesialiserte seg i sprintøvingane. Han vart verdsmeister i sprinttevlinga under Ski-VM 2017, og tok sølvmedaljen i same øvinga både i Vinter-OL 2018 og Ski-VM 2019. Pellegrino har òg vunne tre VM-medaljar i tomannsstafett, bronse i 2015 og sølv i 2017 i spann med Dietmar Nöckler, og bronse i 2019 i lag med Francesco De Fabiani.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Federico Pellegrino|Federico Pellegrino]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Elisabeth Erke

**Elisabeth Erke** () er ein norsk samisk politikar, frå 2017 medlem av Sametinget. Ho vart innvald frå Austre valkrets, der ho stod øvst på Ap-lista. I mai 2018 meldte ho seg ut av Ap og trekte seg samstundes som plenumleiar på Sametinget. Seinare same året meldte ho seg inn i Senterpartiet.

Ho vart utdanna lærar ved Alta lærarhøgskule på 1980-talet, før ho tok videreutdanning innan spesialpedagogikk, rettleiing, mentoring og coaching.

Erke har arbeidd i grunnskulen både i Akershus, Oslo og Tana. Ho har òg vore rektor ved den private Nyskolen i Oslo. Frå 2013 har ho arbeidd som museumsleiar ved Tana museum, elvesamisk museum, som er ein del av Tana og Varanger Museumssiida.

I åra 1998 til 2012 budde ho delar av tida i Sveits.

Ho byrja den politiske aktiviteten sin då ho som lærarstudent i Alta sat i landsstyret for Noregs Lærarstudentar. I åra 1997 til 2001 var ho vararepresentant på Sametinget, den gongen for Senterpartiet. Ho gjekk over til Ap i 2003. Etter kvart vart ho innvald i kommunestyret i Tana, der ho i 2017 er varaordførar.

## Kjelder


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elisabeth Erke|Elisabeth Erke]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  

* «Elisabeth Erke – toppkandidat for Arbeiderpartiet i Østre valgkrets», NRK Sapmis nettsider 14. august 2017
* Sametinget - Elisabeth Erke
Cecilie Hansen

**Cecilie Hansen** () er ein norsk samisk politikar for Senterpartiet. Frå 2017 til 2021 var ho medlem av Sametinget, innvald frå valkrets Austre.

Hansen var ordførar i Sør-Varanger kommune i Finnmark frå 2011 til 2015.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Cecilie Hansen
Márjá-Liissá Partapuoli

**Márjá-Liissá Partapuoli** () er ein norsk politikar. Ho var i valperioden 2017–2021 representant i Sametinget for austre valkrins. Ho vart vald på ei fellesliste for Norske Samers Riksforbund og Samefolkets parti og er leiar i oppvekst-, omsuts- og utdanningskomiteen og medlem i Samisk parlamentarisk råd.

Partapuoli kjem frå Tana kommune og jobbar som ingeniør. Ho har òg utdanning innan duodji.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Intervju med NRK Sapmi
Sandra Márjá West

**Sandra Márjá West** () er ein norsk samisk politikar. Ho vart i 2013 vald inn som sametingrepresentant for Norske Samers Riksforbund (NSR) i Gáisi valkrins, og attvald i 2017 og 2021. West var festivalsjef for Riddu Riđđu frå 2018 til 2022.

Ho har tidlegare m.a. vore prosjektleiar for Indigenous Youth Gathering (IYG) ved urfolkfestivalen Riddu Riđđu, og var i perioden 2012–2013 òg ein av tre samiske vegvisarar ved Samisk høgskule. Av fagleg bakgrunn har ho ein bachelor i russlandsstudium frå Universitetet i Tromsø – Noregs arktiske universitet. Ho har studert ved folkehøgskolen Samernas Utbildningscentrum i Jokkmokk i Sverige.

Sandra Márjá West er dotter av den samiske språkforskaren Lene Antonsen.

## Verv

* 2013–? Varamedlem i Riddu Riđđu Festival
* 2009–? Varamedlem i Riddu Riđđu Searvi
* 2013–dd Sametingrepresentant
* 2017–? medlem i Samisk parlamentarisk råd

## Kjelder

* Sametinget - Sandra Márjá West
* Sametinget: Sandra Márjá West (gammel lenke)
* NRK: Sandra Márjá West, NSR
* NSR: Gáisi valgkrets

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sandra Márjá West|Sandra Márjá West]]» frå ,  den 10. mars 2019.*
Sandra Andersen Eira

**Sandra Andersen Eira** () er ein norsk samisk politikar. Frå 2017 til 2021 var ho medlem av Sametinget, innvald for Norske Samers Riksforbund frå Ávjovári valkrins.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Sandra Andersen Eira
Inger Eline Eriksen

**Inger Eline Eriksen** () er ein norsk samisk politikar og jurist. Frå desember 2016 til september 2017 var ho medlem av Sametingsrådet.

Ho stilte til val for partiet Árja ved Sametingsvalet 2009, der ho var femtekandidat i valkrets 2 (Ávjovári valkrets). Ho var vararepresentant i sametingperioden 2009-2013, for representantane Láilá Susanne Vars og Olaf Eliassen. Ved Sametingsvalet 2013 vart ho vald inn som éin av fire representantar for partiet Árja. Ho vart attvald i 2017 og sat til 2021.

Eriksen har elles jobba som advokatfullmektig.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inger Eline Eriksen|Inger Eline Eriksen]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Inger Eline Eriksen (arkivert side)
Nora Marie Bransfjell

**Nora Marie Bransfjell** () er ein norsk samisk politikar som representerte Norske Samers Riksforbund (NSR) på Sametinget fram til 2021, innvald frå Sørsamisk valkrins.

Ho var fast møtande sametingrepresentant frå 2013 som vara for sametingsråd Thomas Åhrén, og vart vald som representant frå 2017.

Av yrke er ho høgskulelærar ved Nord universitet. Ho har òg vore aktiv i samepolitisk arbeid gjennom Norske Reindriftsamers Landsforbund, og vore medlem av samisk utval i Utdanningsforbundet.

## Kjelder


* Sametingets representantbiografi
* NRK: Nora Marie Bransfjell, NSR
* Sørsamisk valgkrets
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nora Marie Bransfjell|Nora Marie Bransfjell]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Nora Marie Bransfjell (Oppført som Maria)
Synnøve Søndergaard

**Synnøve Søndergaard** () er ei norsk samisk fagforeiningskvinne og politikar, frå 2017 til 2021 medlem av Sametinget, innvald for Arbeidarpartiet frå Gáisi valkrets.

Søndergaard er medlem av Norsk Tenestemannsslag, og sat frå 1998 til 2006 i NTLs landsstyre. Ho er per 2017 distriktssekretær for LO i Troms.

Ho har hatt fleire politiske tillitsverv, blant anna som  fylkesråd i Troms fylkeskommune frå 2003 til 2009. Ho har òg vore styremedlem i AOF Nord, i Norsk Luftfartsmuseum og i Norsk Luftfartssenter Bodø AS.

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Synnøve Søndergaard|Synnøve Søndergaard]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Synnøve Søndergaard
Aili Guttorm

**Aili Guttorm** () er ein norsk samisk politikar, frå 2017 medlem av Sametinget. Ho vart innvalgt for Norske Samers Riksforbund frå Sør-Noreg valkrins. På Sametinget er ho medlem i plenumsleiinga, i oppvekst-, omsorg- og utdanningskomiteen og i Samisk parlamentarisk råd.

Guttorm har studert industriell design ved Høgskulen i Østfold. Sidan 2018 har ho vore festivalleiar for Márkomeannu.

Ho er dotter av samepolitikaren Anita Persdatter Ravna, og tok vervet etter mor si på Sametinget.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aili Guttorm|Aili Guttorm]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  


## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Aili Guttorm
Ann Karin Kvernmo

**Ann Karin Kvernmo** () er ein norsk samisk politikar, frå 2017 til 2021 medlem av Sametinget, innvalgt for Norske Samers Riksforbund frå Vesthavet valkrins.

Kvernmo har gått idrettslinja på Bardufoss, og utdanna seg som kokk og servitør. Ho har jobba i hotell- og restaurantbransjen, og drive gard med geitemjølkproduksjon.

Kvernmo har vore medlem av Samenes Folkeforbund, og sat i Samerådet for SFF i ein lang periode.

## Kjelder

* «Ann Karin Kvernmo – 3. kandidat for NSR i Vesthavet valgkrets», NRK Sapmi 28. august 2017

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ann Karin Kvernmo|Ann Karin Kvernmo]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Ann Karin Kvernmo
Kjellrun Wilhelmsen

**Kjellrun Alma Wilhelmsen** () er ein norsk samisk politikar. I 2013 var ho vald inn som sametingrepresentant for Nordkalottfolket (NKF) i Sør-Noreg valkrets og attvald i 2017. Ho har også vore HR-seniorrådgjevar i Bufetat region aust i Drammen kommune.

## Verv i Sametinget

* 2017–2021 Sametingsrepresentant; medlem av Oppvekst-, omsorg og utdanningskomitéen.

## Kjelder

* Kjellrun Alma Wilhelmsens biografi på Nettsidene til sametinget (vitja 11. mai 2015)
* Kjellrun Wilhelmsen, Nkf
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjellrun Wilhelmsen|Kjellrun Wilhelmsen]]» frå ,  den 10. mars 2019.*
Kåre Olli

**Kåre Ivar Olli** () er ein norsk samisk politikar, tidlegare for Arbeidarpartiet, som frå 2017 til 2021 var medlem av Sametinget. Han vart innvald frå Ávjovárri valkrets.

Han er utdanna agronom, har fagbrev i terminalarbeiderfaget og yrkessjåførfaget, og dessutan grunnkurs i til handverks- og industrifag. Han har arbeidd som sjåfør, og er per 2017 trafikkleiar i Boreal Buss AS.

I perioden 1995 til 2015 var han medlem i kommunestyret i Porsanger for Arbeidarpartiet. Han meldte seg ut av partiet i 2018 i protest mot at han ikkje vart vald som plenumsleiar på Sametinget, og sat som partipolitisk uavhengig representant.

## Referansar


## Kjelder

* «Kåre Olli – listetopp for Arbeiderpartiet i Ávjovárri valgkrets», NRK Sapmis nettsider 14. august 2017

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kåre Olli|Kåre Olli]]» frå ,  den 10. mars 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Sametinget - Kåre Olli
Kabaret (fleirtyding)

**Kabaret, kabarét** ellr **cabaret** kan visa til:

*kabaretførestilling
*kabaretfat eller kabaretskål, eit oppdelt fat eller ei skål med fleire ulike søkk
*matretten kabaret, ein kald rett laga med gelé

*Den amerikanske musikalen *[[Cabaret]]* frå 1966
*Den amerikanske filmen Cabaret frå 1972
Oppdelt fat

**Oppdelt fat, oppdelt tallerken** eller **oppdelt skål** er dekketøy med ulike rom som ein kan servera fleire ulike rettar i. Desse kan vera laga for særskilde mattypar eller høve, som reise- eller kantineservering.

## Ulike typar oppdelte fat
*Kabaret, kabaretskål eller kabaretfat, serveringsfat som kan ha ein liten rett i kvart rom
*Bento, ein japansk matpakkeboks med ulike rom for ulike måltidsdelar
*Jubako, ein japansk  matboks i fleire etasjar som kan brukast til matpakkar, take-away eller nyttårsmat, osechi
*Thali, ei form for indisk måltid eller eit serveringsfat der ulike matretter kan serverast i ulike rom

## Galleri

2222 Wikimedia Polska Conference, Day 2 (22).jpg|Polsk oppdelt skål med to sausar.
Scones cream jam.jpg|Oppdelt skål for krem og syltetøy
Condiment dish from Iran, 14th century, glazed stone-paste, underglaze-painted, HAA.JPG|Oppdelt skål frå Iran på 1300-talet.
Ribotroshhashana.jpg|Oppdelt fat til servering av rosj hasjana-mat
02014. Ostereier zum Frühstück, Beskiden, Zagorz.JPG|Oppdelt fat til servering av eggemat til påske
朝食 (6627052093).jpg|Japansk oppdelt fat
Japanese Osechi.jpg|Osechi- eller japansk nyttårsmat i oppdelte boksar
使用例 (16710509961).jpg|Oppdelt fat for ein unge
Rajasthani thali ,Jaipur Rajasthan india 2.jpg|Thali frå Rajasthan


## Kjelder
Matretten kabaret

**Kabaret** er ein kald rett laga av grønsaker saman med til dømes reker og fisk eller kjøt nedlagt i aspik, ein gelé av kjøtkraft. Nokre typar er fiskekabaret, kjøtkabaret eller rekekabaret.

## Kjelder