open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Røvær bedehuskapell

**Røvær bedehuskapell** i Haugesund kommune i Rogaland fylke vart oppført som bedehus i 1892 og vigsla som kapell i 1915. I 1965 vart huset påbygd. Kapellet er av tre og har 90 sitjeplassar.

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* NRK: Kim, alle klokker!
* Haugesund kyrkjelege fellesråd
Underhus

Eit **underhus** eller **andrekammer** er eit av to kammer i ei politisk forsamling med to kammer; det andre er overhuset eller førstekammeret. Det er typisk ei større forsamling enn det tilsvarande overhuset, og har gjerne folkevalde medlemmer, medan overhuset kan ha medlemmer med ein annan bakgrunn.

Underhuset deler lovgjevande makt med overhuset, men har i dag ofte større makt enn overhuset. I parlamentariske system er det vanlegvis underhuset åleine som vel regjeringssjef, og som kan fjerna denne gjennom mistillitsforslag.

## Døme på underhus

* House of Commons (Storbritannia)
* House of Commons i Canada
* Forbundsdagen (Tyskland)
* Congreso dei lós Diputados i Spania
* Camera dei Deputati i Italia
* Huset til representantane (USA)
* Nasjonalforsamlinga i Sør-Afrika
* Representanthuset i Fiji

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Underhus|Underhus]]» frå ,  den 18. september 2019.*
Overhus

Eit **overhus** eller **førstekammer** er det øvste kammeret i ei politisk forsamling med to kammer; det andre er underhuset eller andrekammeret. Overhuset deler lovgjevande makt med underhuset.

## Overhus i Noreg
Fram til 1. oktober 2009 hadde det norske Stortinget to kammer. Odelstinget som utgjorde 3/4 av Stortinget fungerte då som underhus medan Lagtinget (1/4 av Stortinget) hadde funksjonen som overhus. Oppgåva til lagtinget var å kvalitetssikra lovar og å senda dei attende til Odelstinget for ny handsaming dersom dei ikkje var nøgde.

Christian Magnus Falsen og Johan Gunder Adler ønskte i si tid ei ordning der Lagtinget bestod av jordeigarar over 30 år valde inn for 6 år om gongen, medan Odelstinget blei valt for 2 år av gongen. Ordninga med to hus blei innført, med knappast mogleg margin, men berre todelinga gjenstod etter vidare handsaming.
Ordninga med to hus blei freista endra eller avskaffa fleire gonger. I 1932 bad Stortinget regjeringa om å vurdera «opphevelse av Stortingets avdelinger». I 1936 kom svaret frå regjeringa i form at eit forsvar for ordninga med to kammer, og debatten om i kva grad eit overhus var viktig og rett blei halden i live fram til vedtaket 20. februar 2007 som avskaffa lagtinget.

## Døme på overhus

* Det britiske Overhuset i Storbritannia
* Landstinget i Danmark
* Senatet i USA
* Forbundsrådet i Tyskland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Overhus|Overhus]]» frå ,  den 18. september 2019.*
UEFA-cupfinalen i fotball 1996

**UEFA-cupfinalen i fotball 1996** stod mellom tyske Bayern München og franske Girondins Bordeaux og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 1. mai på Olympiastadion i München med 63&nbsp;000 på tribunane, returkampen vart avvikla 15. mai på Parc Lescure i Bordeaux framfor 36&nbsp;000 tilskodarar. FC Bayern sigra i finalen med 5 mot 1, klubbens einaste triumf i UEFA-cupen.

### Kampane
På heimebane vann FC Bayern med 2-0, etter skåringar av Thomas Helmer i det 34. og Mehmet Scholl i det 60. minutt. På bortebane tok gjestene leiinga i det 53. minutt ved nemnde Scholl, Emil Kostadinov la på til 2-0 i det 65. minutt. 15 minuttar før full tid reduserte midtbanespelaren Daniel Dutuel for Bordeaux, nokså omgåande la Jürgen Klinsmann på til 3-1 for det tyske laget. Med samanlagt 5-1 vann Bayern München turneringspokalen.

### Laga
Vinnarlaget til **Bayern München** bestod av: Oliver Kahn, Markus Babbel, Oliver Kreuzer, Lothar Matthäus, Thomas Helmer, Christian Ziege, Dietmar Hamann, Mehmet Scholl, Ciriaco Sforza, Jürgen Klinsmann, Jean-Pierre Papin, Dieter Frey, Thomas Strunz, Emil Kostadinov, Marcel Witeczek, Alexander Zickler.

**Bourdeaux**-mannskapet: Gaëtan Huard, François Grenet, Jakob Friis-Hansen, Jean-Luc Dogon, Bixente Lizarazu, Laurent Croci, Phillippe Lucas, Daniel Dutuel, Richard Witschge, Didier Tholot, Anthony Bancarel, Cédric Anselin, Zinedine Zidane, Christophe Dugarry.

### Domarar
Serge Mumenthaler frå Sveits dømde kampen i München, Vadim Zjuk frå Kviterussland i Bordeaux.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1996 UEFA Cup Final|1996 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 19. september 2019.*
Sekkemo kyrkje

**Sekkemo kyrkje** er ei langkyrkje frå 1956 i Kvænangen kommune i Troms.

Byggverket er i bindingsverk og har 330 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Olaug Kaasen.

## Kjelder

* 
* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sekkemo kirke|Sekkemo kirke]]» frå ,  den 19. september 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Kvænangen kyrkjelyd om Sekkemo kyrkje
Storfjord kyrkje i Troms

**Storfjord kyrkje** er ei langkyrkje frå 1952 i Storfjord kommune i Troms.

Byggverket er i tre og har 320 sitjeplassar. Arkitekt for kyrkja var Bjarne Bystad Ellefsen.

## Kjelder
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storfjord kirke|Storfjord kirke]]» frå ,  den 19. september 2019.*  
 
* 
* Kyrkjesøk

## Bakgrunnsstoff
* 
* Storfjord kyrkjelege fellesråd
Burfjord kyrkje

**Burfjord kyrkje** er ei langkyrkje i Kvænangen kommune i Troms. Bygget vart oppført som bedehus for læstadianere og ombygd til kyrkje med vigsling 5. juli 2009.

Kyrkja har eit fire stemmers orgel frå Robert Gutavsson fra 2002. Døypefonten er av tre, og det er òg den enkle preikestolen. Det finst dessutan ein liten, flyttbar lesepult. Kyrkjesalen er møblert med stolar.

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Burfjord kirke|Burfjord kirke]]» frå ,  den 19. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* *Biskopens visitasrapport frå 2010* (tatt av nettet; omtalar kyrkjevigslinga av det tidlegare bedehuset)
* Kvænangen kyrkjelyd om Burfjord kyrkje
Lenangsøyra kapell

**Lengangsøyra kapell** er eit kapell frå 1996 i Lyngen kommune i Troms.

Kapellet er teikna av Arkibygg ved J. Gjerdrum. Det er av tre og har 120 sitjeplassar.

Atkomst til staden er via fylkesveg 313 og dei kommunale vegane Ørstrandveien og Ravikveien.

Det er kyrkjegard eit par-tre hundre meter frå kapellet i luftline.

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lenangsøyra kapell|Lenangsøyra kapell]]» frå ,  den 19. september 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
* 
* Lyngen kyrkjelyd om Lenangsøyra kapell
* Arne Teigen: Markerer 20 år for Lengangsøyra kapell (Framtid i nord, 25. oktober 2016)
Smørdeig

**Smørdeig** er ein deigtype der smør er ein hovudingrediens. I nokre høve kan deigen vera søta, i andre ikkje. Ofte blir smørdeig brukt synonymt med butterdeig, der deigen er laga til slik at han inneheld fleire ulike lag med feitt imellom.

Ein kan bruka smørdeig til mange ulike bakverk, som terter og paiar (mørdeig), croissant eller napoleonskake (butterdeig) eller ulike småkaker som sandkaker eller bordstabel.

## Kjelder
Sult (fleirtyding)

**Sult** kan visa til:

* Svolt 
* Romanen Sult av Knut Hamsun
* Filmen Sult (1966) av den danske regissøre Henning Carlsen, basert på romanen

*Kommunen Sult i Albania
UEFA-cupfinalen i fotball 1989

**UEFA-cupfinalen i fotball 1989** stod mellom italienske SSC Napoli og tyske VfB Stuttgart og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 3. mai på Stadio San Paolo i Napoli med 81&nbsp;093 på tribunane, returkampen vart avvikla 17. mai på Neckarstadion i Stuttgart framfor 67&nbsp;000 tilskodarar. Napoli sigra i finalen med 5 mot 4, klubbens einaste triumf i dei store europeiske klubbturneringane.

### Kampane
I Napoli sende Maurizio Gaudino bortelaget i føringa i det 17.minutt. Midtvegs i den andre omgangen utlikna Diego Maradona på straffespark. Fire minutt før full tid skåra Careca og Napoli hadde snudd kampen til siger 2-1.

I Stuttgart var det Alemão som gav bortelaget leiinga i 18. minutt. Ni minuttar etter utlikna Jürgen Klinsmann til 1-1. I det 39. minutt tok Napoli leiinga 2-1 ved Ciro Ferrara. Careca auka leiinga til 3-1 i det 62. minutt av kampen. Sidan fekk Stuttgart ei redusering etter sjølvmål i det 70. minutt. To minuttar før kampen vart avblåst utlikna innbytaren Olaf Schmäler til 3-3. Til lita nytte, med samanlagt 5-4 i målprotokollen drog Napoli avgarde med UEFA-pokalen.

### Laga
**SSC Napoli** sitt meisterlag besto av: Giuliano Giuliani, Ciro Ferrara, Giovanni Francini, Giancarlo Corradini, Alemão, Alessandro Renica, Luca Fusi, Fernando De Napoli, Careca, Diego Maradona (kaptein), Andrea Carnevale og innbytarane Massimo Crippa, Antonio Carannante, Tebaldo Bigliardi.

**Stuttgart** mønstra: Eike Immel, Günther Schäfer, Karl Allgöwer, Guido Buchwald, Michael Schröder, Nils Schmäler, Srečko Katanec, Jürgen Hartmann, Fritz Walter, Ásgeir Sigurvinsson, Maurizio Gaudino, Jürgen Klinsmann, Rainer Zietsch, Olaf Schmäler.

### Domarar
Gerasimos Germanakos frå Hellas dømde kampen i Napoli, Victoriano Sánchez Arminio  frå Spania dømde i Stuttgart.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1989 UEFA Cup Final|1989 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 20. september 2019.*
Khrysopigi Devetzi

**Khrysopigi Devetzi** () er ein gresk tidlegare lengde- og tresteghoppar frå Alexandroúpoli. Ho vann sølvmedaljen i tresteghopp i OL 2004 og EM 2006. I 2007 og 2008 tok han bronsen i same øvinga ved høvesvis VM i Osaka og sommarleikane i Beijing, begge desse prestasjonane vart annullerte i 2016.

## Aktiv
Devetzi gjorde store framsteg i tresteghopp i 2002 og -03-sesongane. Den 4. mars 2003 sette ho gresk rekord i øvinga med eit hopp på 14,84 m i Peanía. Under dei olympiske leikane i Aten i 2004 forbetra ho i kvalifiseringa den greske rekorden til 15,32 meter, einast tre andre kvinnelege tresteghopparar har hoppa lengre i øvinga. I finalen landa ho på 15,25 m i sitt bestehopp, noko som gav henne sølvmedaljen, 5 cm bakom Françoise Mbango Etone frå Kamerun.

I VM 2005 enda Devetzi på femteplass i tresteghopp. Den 10. juni 2006 gjorde ho personbeste i lengdehopp med 6,83 meter ved eit stemne i Tríkala. Seinare i sesongen tok ho leiinga i EM-finalen i tresteg med eit årsbestehopp som målte 15,05 m. Leia gjorde ho til den sjette og siste omgangen. Tatjana Lebedeva frå Russland nådde 15,10 m i sitt siste hopp og snappa gullmedaljen frå Devetzi.

Både i Osaka-VM 2007 og Berlin-OL 2008 vart Devetzi tildelt bronsemedaljen i tresteghopp, to medalje-plasseringar som begge vart underkjende i 2016.

### Doping
I mai 2009 nekta Devetzi å stille til dopingkontroll. Ho vart då utestengd frå friidretten i to år og la opp. År 2016 viste nye testar av Devetzi sine dopingprøver frå august 2007 spor etter stanozolol. Alle hennar prestasjonar frå Friidretts-VM 2007 og til ho la opp vart då annullert. Dermed mista ho bronsemedaljane frå VM 2007 og OL 2008.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2002 i München: Nr 7 i tresteg – 14,15 m
*VM 2003 i Paris: Nr 8 i tresteg – 14,34 m
*OL 2004 i Aten: Sølv i tresteg – 15,25 m
*VM 2005 i Helsinki: Nr 5 – 14,64 m
*EM 2006 i Göteborg: Sølv i tresteg – 15,05 m. Nr 10 i lengde – 6,41 m
*VM 2007 i Osaka: Annullert bronse i tresteg (15,04 m)
*OL 2008 i Beijing: Annullert bronse i tresteg (15,23 m). Annullert 14. plass i lengde (6,57 m)

## Referansar

 


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Chrysopigi Devetzi|Chrysopigi Devetzi]]» frå ,  den 20. september 2019.*  
 
*
Palestinsk statistisk sentralbyrå

**Palestinsk statistisk sentralbyrå** (, engelsk Palestinian Central Bureau of Statistics, PCBS) er den offisielle statistikkførande institusjonen i Det palestinske området. Det har som hovudoppgåve å samla og presentera statistikk for området, og gje sannferdig og upartisk statistikk om demografiske, sosiale, økonomiske og miljømessige tilhøve og utviklingstrendar.

Organisasjonen er grunnlagd som eit sjølvstendig statistisk byrå. Det er ein statleg organisasjon som tilbyr tenester til styresmaktene, ikkje-statlege organisasjonar og private føretak, i tillegg til forskingsinstitusjonar og universitet. Det gjev ut  *Statistical Yearbook of Palestine* og *Jerusalem Statistical Yearbook* kvart år.

Hovudkontoret til byrået ligg Ein Munjed-kvarteret  i Ramallah.

## Leiarar
*Dr. Hasan Abu Libdeh (1993–2005)
*Dr.  Luay Shabeneh (2005–2010)
*Ola Awad (2011–)

## Merknadar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Palestinian Central Bureau of Statistics|Palestinian Central Bureau of Statistics]]» frå ,  den 20. september 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff
*Palestinian Central Bureau of Statistics
*Palestinian Central Bureau of Statistics
Pentax K-1

**Pentax K-1** er eit digitalt spegelreflekskamera lansert i 2016 av Ricoh, det fyrste digitale fullformat-kameraet i Pentax-serien. Det har ei stabilisert CMOS-biletbrikke med ei oppløysing på 36,4 megapikslar. Kameraet kan ta opp videoar med ei oppløysing på 1920 × 1080 pikslar og 4,4 bilete per sekund med full oppløysing.

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
* Produktside
Butterdeig

**Butterdeig** (frå tysk for ‘smørdeig’) er ein laminert deig laga med smør eller i nyare tid også margarin og liknande. Deigen blir også kalla smørdeig, men er eigentleg berre ein type smørdeig.

Ein lagar butterdeig ved å kjevla ut lag av deig med smør mellom. Ein brettar deigen og kjevlar han ut på ny fleire gonger, til ein får ei rekkje slike lag. Til sist kan ein oppnå 150-200 lag.

Mellom kvar omgang er det vanleg å kjøla ned deigen, så ikkje smøret smeltar. Resultatet er at deigen blir flakete og sprø når ein steiker han.

Butterdeig blir brukt til mange typar bakverk, som croissant, millefeuille eller napoleonskake 
og mange fylte paiar.

## Kjelder
Ready Steady Who

**Ready Steady Who** er ein 7-tommars EP av The Who, gjeve ut berre i Storbritannia 11. november 1966, kring ein månad før albumet deira *[[A Quick One]]* kom ut. Tittelen syner til eit TV-program kalla *[[Ready Steady Go!]]* som bandet nyleg hadde spelt i, men EP-en inneheld andre songar enn dei som vart spelte på TV.

## Songar
Plata består av to originale songar av Pete Townshend, i tillegg til coverversjonar av kjenningsmelodien frå *[[TV-serien Batman|Batman]]* og Jan and Dean sin «Bucket T». Dei hadde òg med ein versjon av The Regents sin «Barbara Ann», som var meir kjend i ein versjon av The Beach Boys som The Who følgjer tett. Trass i tittelen vart ikkje EP-en spelt inn på *[[Ready Steady Go!]]*, og innspelingane hadde ikkje noko med fjernsynsshowet å gjere.

Alle songane kom ut som bonusspor på CD-utgåva av *[[A Quick One]]*, frå 1995, utanom «Circles», som skil seg frå versjonen på luksusutgåva frå 2002 av *[[albumet My Generation|My Generation]]*, og kan finnast på *[[Two's Missing]]*.

Den originale EP-en har låtskrivarane av «Batman» oppført som Jan Berry, Don Altfeld (feilstava «Altfield») og Fred Weider. Songen vart i røynda skriven av Neal Hefti. Dette vart retta opp i CD-utgåva av *[[A Quick One]]* frå 1995

The Who spelte inn songen «My Generation» for EP-en, men denne var ikkje med på plata og versjonen kom først ut i 1995 på *[[A Quick One]]*. Hovudskilnaden mellom denne og originalen er at han er kraftig forkorta og endar med ei utgåve av Edward Elgar sin «*[[Land of Hope and Glory]]*».

## Utgjeving og mottaking
EP-en kom ut 11. november 1966 i Storbritannia og berre i mono. Han gjekk til topps på den britiske EP-lista, der plata låg fire veker frå 17. desember 1966.

EP-en kom ikkje ut i USA på den tida og songane vart lenge rekna som sjeldne samlarobjekt. Sjølv om songane «Disguises» og «Bucket T» kom ut i 1968 på samlealbumet *[[Magic Bus: The Who on Tour]]*, vart ikkje resten av songane gjevne ut offisielt i USA får luksusutgåva av *[[A Quick One]]* og *[[Two's Missing]].*

«Bucket 'T'» vart gjeven ut på singel i fleire europeiske land. Han gjorde det særleg bra i Sverrige, der han låg inne på lista i sju veker og gjekk heilt til topps i februar 1967.

Då EP-en kom ut fekk han middels til gode meldingar. I ei seinare melding skreiv AllMusic-skribenten Richie Unterberger at «det var uklårt om dette var ein spøk eller songar som var til overs» og meinte at «kanskje det var litt av begge deler».

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ready Steady Who|Ready Steady Who]]» frå ,  den 20. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*The Who Official Band Website - Ready Steady Who (EP)
*http://www.thewho.info/WhoSingles5.htm The Who singles
Sogndal prestegard

**Sogndal prestegard** ligg eit stykkje nord for Stedje kyrkje, på den andre sida av Sogndalselvi. Prestegarden er i dag omgjeven av bustadsblokkar, studentbustadar og andre nyare bygg.

Historia til prestegarden strekk seg attende til mellomalderen. Dagens hovudbygning vart oppført i 1836. Det dreier seg om eit to og ein halv etasjes laftebygg med liggjande panel og delvis valma tak. Huset og romfordelinga har vorte noko endra gjennom åra, men i ytre framtoning ber huset framleis preg av si tid. Bygningen er freda. I tillegg finst eit stabbur, ein garasje og eit mindre uthus.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Sogndal kommune: Prestegarden i Sogndal
Gildeskål prestegard

**Gildeskål prestegard** i Gildeskål kommune vart oppført i si noverande form rundt 1750, men delar av konstruksjonen kan vere eldre. Prestegarden vert enno brukt som tenestebustad for soknepresten i kommunen. Det finst to stabbur som er tilknytte prestegarden. Desse er òg frå midten av 1700-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gildeskål prestegård|Gildeskål prestegård]]» frå ,  den 20. september 2019.*  
 
* 
* Opplysningsvesenets fond: Gildeskål prestebolig

## Bakgrunnsstoff
*
Nesset prestegard

**Nesset prestegard** ligg 3 kilometer sørvest for tettstaden Eidsvåg, på sørsida av Langfjorden i Molde kommune.

Prestegarden er særleg kjend for å vere barndomsheimen til forfattaren Bjørnstjerne Bjørnson. Faren Peder Bjørnson var sokneprest her frå 1837 til 1853. Bjørnstjerne budde i Nesset til 1844. Då flytta han til Molde og byrja på gymnaset. Bondesamfunnet og naturen i Romsdalen skulle få stor innverknad på diktinga til Bjørnson.

Prestegarden har blitt utvikla i eit samarbeid mellom Romsdalsmuseet som museumsfagleg konsulent og Opplysningsvesenets fond som eigar. Prestegarden er kommunens tusenårsstad. I 2019 vart garden seld til Romsdalsmuseet. Presten i Nesset har ein ny bustad frå 2016.

## Fotnotar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nesset prestegård|Nesset prestegård]]» frå ,  den 20. september 2019.*  
 
* 

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nesset kommune – Nesset Prestegard 
* Romsdalsmuseet: Nesset prestegard - Bjørnstjerne Bjørnson sin Barndomsheim
Anna Pjatykh

**Anna Viktorovna Pjatykh** () er ein russisk tidlegare tresteghoppar frå Moskva. Ho tok VM-bronsen i øvinga i 2005 og 2009, og EM-bronsen i 2006. I 2016 vart ho frådømd bronsemedaljen ho vart tildelt i Berlin-VM 2009.

## Aktiv
Pjatykh kom på fjerdeplassen i tresteg-tevlinga under verdsmeisterskapen 2003 i Paris/Saint-Denis. To år seinare kleiv ho opp på sigerspallen då VM 2005 fann stad i Helsinki, der ho vann bronsemedaljen etter eit bestehopp på 14,78 meter, einast Trecia Smith frå Jamaica og Yargelis Savigne frå Cuba hoppa lengre. I 2006 vann Pjatykh ein ny bronsemedalje ved europameisterskapen i Göteborg, etter å ha prestert sitt livs lengste tresteghopp på 15,02 meter. Landskvinna Tatjana Lebedeva vann tevlinga med 15,15 m, greske Khrysopigi Devetzi tok sølv med 15,05 m.

Pjatykh vart nummer fire i Osaka-VM 2007 og nummer tre i Berlin-VM 2009, grunna doping vart begge desse medaljeplasseringane underkjende i 2016.

Pjatykh var russisk meister i tresteghopp i åra frå 2004 til 2007.

### Doping
I desember 2016 dømde Den internasjonale sportsdomstolen (CAS) alle hennar plasseringar frå og med VM 2007 for ugyldige, etter at retesta dopingprøver viste at ho hadde brukt det anabole steroidet Turinabol for å forbetre prestasjonane sine.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 2002 i München: Nr 8 – 14,08 m
*VM 2003 i Paris: Nr 4 – 14,72 m
*OL 2004 i Aten: Nr 8 – 14,79 m
*VM 2005 i Helsinki: Bronsemedalje – 14,78 m
*EM 2006 i Göteborg: Bronsemedalje – 15,02 m
*VM 2007 i Osaka: Annullert fjerdeplass – 14,88 m
*OL 2008 i Beijing: Annullert åttandeplass – 14,73 m
*VM 2009 i Berlin: Annullert bronsemedalje – 14,58 m
*VM 2013 i Moskva: Annullert sjuandeplass – 14,29 m

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Anna Wiktorowna Pjatych|Anna Wiktorowna Pjatych]]» frå ,  den 19. september 2019.*
Kvitstrupesporv

**Kvitstrupesporv** (*Zonotrichia albicollis*) er ein trekkfugl i amerikasporvfamilien som hekkar i Canada og nordaustlegaste USA og overvintrar i USA.

Arten er monotypisk, utan underartar, men det finst to fargevariantar: Ein «brunbryna» med ei brei brungul augebrynstripe og ein «kvitbryna» variant. 

## Skildring
Denne arten er ein mellomstor medlem av amerikasporvfamilien, 15-17 centimeter i kroppslengd. Hovudet til den «kvitbryna» fargevarianten liknar kvitkronesporv med eit kvitt isseband frå nebb mot bakhovud, omkrinsa av svarte striper, eit kvitt felt mellom denne og ei svart augestripe som går mot nakken. Til skilnad frå kvitkronesporven har han eit kraftig farga gult område mellom nebb og auge. Han har òg kvit strupe mot gråe kinn og grått bryst. Unge fuglar og delar av den vaksne populasjonen er «brunbryna». Omtrent halve populasjonen er av denne varianten. 

Hekkinga skjer i blandingsskog eller i open barskog. Ein kan finne hekkande kvitstrupesporvar langs vegkantar og i høgda opptil 3500 moh. Hekkeområdet er i provinsane av Canada frå vest til aust, i søraustlege Yukon. I USA inn i statane rundt Dei store sjøane som Minnesota, Wisconsin, Michigan, og austover lengst nord mot atlanterhavskysten. Overvintring skjer i søraustlegaste statane og langs stillehavskysten. Der er òg kvitstrupesporvar vinterstid inn i ekstremt nordlegaste Mexico. 

Desse fuglane beitar på eller nær bakken. Om sommaren etter insekt og andre leddyr, om vinteren etter frø og bær. Om våren gjerne knoppar av eik. Dei kan beite einskildvis, i par eller dei kan vere med i store fleirartsflokkar utanom hekkesesongen.

Storleiken på populasjonen er ikkje estimert og er trudd å vere stabil. Han er vanleg i utbreiingsområdet og klassifisert som globalt livskraftig.

;Spontant i Noreg
Eit individ av arten er registrert  i Orkdal kommune i Trøndelag sommaren 2002, ein annan kvitstrupesporv heldt seg på Røst i Nordland gjennom sommaren 2003.

## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
UEFA-cupfinalen i fotball 1978

**UEFA-cupfinalen i fotball 1978** stod mellom nederlandske PSV Eindhoven og franske SC Bastia og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 26. april på Stade Furiani i Bastia med 15&nbsp;000 på tribunane, returkampen vart avvikla 9. mai på Philips stadion i Eindhoven framfor 27&nbsp;000 tilskodarar. PSV Eindhoven sigra med 3 mål mot 0 og tok klubbens fyrste triumf i ei av dei store europeiske klubbturneringane.

### Kampane
Kampen i Bastia enda mållaus.

Heime på Philips stadion ordna Willy van de Kerkhof PSV-leiing i det 24. minutt. Midtvegs i den andre omgangen, etter 21 og 23 minuttars spel, avgjorde PSV finalen med to kjappe skåringar, fyrst ved Gerrie Deijkers, så ved kapteinen Willy van der Kuijlen. 

### Laga
Meisterlaget til **PSV** bestod av: Jan van Beveren, Kees Krijgh, Adrie van Kraay, Ernie Brandts, Huub Stevens,  Harry Lubse, Jan Poortvliet, Willy van de Kerkhof, René van de Kerkhof, Willy van der Kuijlen, Gerrie Deijkers og innbytaren  Nick Deacy.

**Bastia**-mannskapet omfatta: Pierrick Hiard, André Burkhard, André Guesdon, Charles Orlanducci, Jean-Louis Cazes, Johnny Rep, Félix Lacuesta, Jean-François Larios, Abdelkrim Merry Krimau, Claude Papi, Yves Mariot, Paul Marchioni, François Félix, Marc Weller, Jean-Marie De Zerbi.

### Domarar
Dusan Maksimović frå Jugoslavia var dommar på Korsika, Nicolae Rainea frå Romania dømde i Eindhoven.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1978 UEFA Cup Final|1978 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 21. september 2019.*
Alfred Grønneberg

**Alfred Mathias Grønneberg** () var ein norsk urmakar og politikar frå Tjølling i Vestfold, busett i Fredrikstad. Han representerte partiet Høgre på Stortinget 1937-45, vald frå kjøpstadene i Østfold og Akershus.

Grønneberg var son til ein gardbrukar. Sjølv gjekk han 1894-98 i urmakarlære i Sandefjord. I 1907 løyste han handverks- og handelsbrev og slo seg ned i Fredrikstad som urmakar og optikar.

I Fredrikstad var Grønneberg medlem i bystyret frå 1922 til 1934. Han var elles formann i Norges Urmakerforbund 1930-41 og 1945-46, styremedlem i Fredrikstad Sparebank frå 1932, og ei tid formann i Speidernes fellesråd.

Hausten 1936 vart Grønneberg vald til stortingsmann frå dei fire byane Halden, Sarpsborg, Fredrikstad, Moss og Drøbak. Høgre-representanten hadde sete 1937-45 i Administrasjonkomiteen.

## Kjelder
*
Basismatvare

**Basismat, basismatvare** eller **basiskost** er ein mattype som blir eten til vanleg og i så store mengder at han utgjer ein viktig del av eit standard kosthald for ei viss gruppe menneske. Basismaten tilfører ein stor del av energien og som regel også store delar av næringsstoffa folk treng. Vanlege basismatvarer i verda er kornslaga ris, kveite, mais, hirse, durra, rotfrukter som potet, maniok, jams og taro, og dyreprodukt som egg, mjølkeprodukt, fisk og kjøt.
Belgfrukter som linser, bønner og erter er også viktige basismatvarer fleire stader i verda.

## Biletdøme

Boiled White rice.jpg|Kokt ris
Weißbrot-1.jpg|Brød laga av kveite
YellowCorn.jpg|Maiskolbar
Edamame - boild green soybeans.jpg|Edamame (grøne soyabønner)
Red Rajma BNC.jpg|Kidneybønner
Pop sorghum and sorghum seeds 2011.jpg|Durrafrø og poppa durra
Amaranth und WW.jpg|Amarant (venstre) og kveite
Pearl millet after combine harvesting.jpg|Hirse
Colored quinoa Genebank INIA Juliaca.JPG|Ulike fargar quinoa
YosriUbiKayu.jpg|Maniokrøter
Yama imo.JPG|Kinesisk jams
Sweet potato salad.jpg|Søtpotetsalat
Ulluco.jpg|Ullucorøter
Oca.jpg|Oca-røter
Taro corms 2.jpg|Tarorøter
Patates.jpg|Potetar
Plantain and banana.jpg|Kokebanan og søt banan


## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Staple food|Staple food]]» frå ,  den 21. september 2019.*
DS «Rhea»

**DS «Anna»** (kallesignal LERL) var eit dampskip bygt i 1895 som slepebåt for Hans Olsen i Bergen.  I 1903 vart båten omdøypt **«Rhea»**. 

## Historie
I 1899 vart båten kjøpt av Det Bergenske Dampskibsselskab for 18&nbsp;630 kroner. I 1903 vart båten omdøypt **«Rhea»**, eit namn båten hadde til han vart ombygd til lekter eller kai i 1961. 

BDS kjøpte inn slepebåten etter kvart som skipa i Bergen hamn vart større og traffikken auka. Båten vart selt i juli 1910 til Johan Muller i Bergen, som frå januar 1917 hadde båten i selskapet A/S Victor Muller fram til oktober 1955. Det året tok Gustav Hansen over båten. I januar 1961 kjøpte BDS attende båten, før han i oktober 1961 vart selt til Einar Cook i Bergen for å få maskin og utstyr demontrert. Same månaden vart båten selt til Måløy for å brukast som lekter eller kai. 

## Skipet
Tonnasjen til skipet var ved levering 29 bruttoregistertonn og 14 nettoregistertonn. Hovudmaskinen var ein kolfyrt tosylindra compound dampmaskin. Oppgjeven yting var 72 iHk (indikerte hestekrefter) og 16 nHk (nominelle hestekrefter), noko som gav ein toppfart på 8 knop. 

## Sjå òg
*Flåten til Det Bergenske Dampskibsselskab

## Kjelder
*
John Regis

**John Lyndon Regis** () er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar frå Lewisham i London. Han vann sølvmedaljen på 200 meter i VM 1993 og bronsen på same distansen i VM 1987. Under Tokyo-VM 1991 sprang han ein etappe for britiske laget som vann gull i 4 x 400 meter stafett.

## Aktiv
Regis sette personbeste med 20,18 sekundar då han i 1987 sprang inn bronse på 200 m ved verdsmeisterskapen i Roma. I 1988 var han med på Storbritannia sitt sølvlag i 4 × 100 meter stafett i Sommar-OL 1988.

Under europameisterskapen 1990 i Split vann Regis medalje i alle fire tevlingane deltok i. Det tok til med bronse på 100 m, heldt fram med gull og ny personbeste på 200 m, deretter sølv på den korte stafetten og eit gull nummer to på den lange stafetten (europarekord). Året etter sprang han den tredje etappen for det britiske mannskapet som vann gull i 4 x 400 m stafett, framom storfavorittane frå USA.

Ved dei olympiske sommarleikane 1992 i Barcelona vart Regis, trass ny personbeste på 20,09, sjettemann på 200 m, og han var med om å vinne ein bronsemedalje i 4 x 400 m stafett. Eitt år seinare sette han britisk rekord med 19,94 då han sikra seg seg sølvmedaljen på 200 meter ved VM i Stuttgart, sølv fekk han også i 4 x 100 m stafett. Under særs gunstige tilhøve i Sestriere i Italia 31. juli 1994 senka Regis sin britiske 200-meterrekord til 19,87 sekundar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1987 i Roma: Bronsemedalje på 200 m – 20,18
*OL 1988 i Seoul: Sølvmedalje i 4 x 100 m stafett (38,28). Utslått i semifinalane på 200 m (20,69=nr 13)
*EM 1990 i Split: Gull på 200 m – 20,11, bronse på 100 m (10,07). Gull i 4 x 400 m stafett (2.58,2), sølv i 4 x 100 m stafett (37,98) 
*VM 1991 i Tokyo: Gull i 4 x 400 m stafett (2.57,5), bronse i 4 x 100 m stafett (38,09). Utslått i semifinalane på 200 m (20,52=nr 9)
*OL 1992 i Barcelona: Bronse i 4 x 400 m stafett (2.59,7). Nr 6 på 200 m – 20,55
*VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje på 200 m – 19,94, og i 4 x 100 m stafett (37,77)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Regis (athlete)|John Regis (athlete)]]» frå ,  den 22. september 2019.*
Damian Warner

**Damian David George Warner** () er ein kanadisk mangekjempar fødd i London i Ontario. Han vart olympisk meister i tikamp i 2021. Warner har i tillegg vunne VM-sølv i 2015 og 2023, samt bronsemedaljen under VM 2013, OL 2016 og VM 2019.

## Aktiv
Warner forbetra sitt personbeste med over 300 poeng då han vart femtemann i tikampen under OL 2012 i London. Året etter forbetra han i Moskva-VM den personlege rekorden til 8&nbsp;512 poeng og tok bronsemedaljen. Med 8&nbsp;282 poeng vann Warner tikampen under samveldeleikane 2014 i Glasgow.

Ved verdsmeisterskapen i Beijing sanka Warner 8&nbsp;695 poeng, sette kanadisk rekord og tok sølvmedaljen bak den suverene vinnaren, Ashton Eaton frå USA. I 2016 sikra Warner seg bronsemedaljen under sommarleikane i Rio de Janeiro. Han forbetra den kanadiske rekorden til 8&nbsp;795 poeng då han i slutten av mai 2018 vann meistermøtet i Götzis, også i 2019 steig han til topps på sigerspallen i Götzis-stemnet.

Warner sigra i tikampen ved panamerika-leikane 2015 i Toronto. I 2019 forsvarte han i Lima tittelen som panamerika-meister. På tampen av same sesongen vart han tredjemann i verdsmeisterskapen i Doha. Etter eit heilt år utan tevlingar, kom Warner tilbake i sitt livs form då dei olympiske leikane vart avvikla i Tokyo. Den 4. og 5. august 2021 vann han OL-gull etter å han sanka heile 9&nbsp;018 poeng. Han vart då den fjerde tikampkjempa som kleiv grensa 9&nbsp;000 poeng. 

Under verdsmeisterskapen 2023 nådde Warner 8&nbsp;804 poeng, hans nest beste årsbeste nokon gong. Med denne poengskåren syrgde han for at det vart dobbelt kanadisk i mangekampen, ettersom landsmannen Pierce Le Page sigra med meir enn hundre poengs margin til Warner.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2012 i London: Nr 5 – 8&nbsp;442 poeng
*VM 2013 i Moskva: Bronsemedalje – 8&nbsp;512 poeng
*VM 2015 i Beijing: Sølvmedalje – 8&nbsp;695 poeng – bakom Ashton Eaton (9&nbsp;045 poeng)
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Bronsemedalje – 8&nbsp;666 poeng
*VM 2017 i London: Nr 5 – 8&nbsp;309 poeng
*VM 2019 i Doha:  Bronsemedalje – 8&nbsp;529 poeng
*OL i 2021 i Tokyo: Gullmedalje – 9&nbsp;018 poeng, framom Kévin Mayer (8&nbsp;726 poeng)
*VM 2022 i Eugene: Braut etter fem øvingar
*VM 2023 i Budapest: Sølvmedalje – 8&nbsp;804 poeng, bakom Pierce LePage (8&nbsp;909 poeng)
*OL 2024 i Paris: Braut etter åtte øvingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Damian Warner|Damian Warner]]» frå ,  den 25. august 2021.*  
 
* 
*World Athletics
Steinar Nymo

**Steinar Petter Nymo** () er ein norsk målmann frå Senja i Troms, som arbeider for senjamålet og for ei nynorsknorm som omfattar det. Han er leiar i Senjamållaget og forfattar av ei bok om senjamålet, titulert *Ikkje så galle?*

Nymo har bakgrunn som lærar. Han er utdanna filolog med germanistikk som fag

## Bibliografi
*
Aleksandr Tairov

**Aleksandr Jakovlevitsj Tairov** (født  i Romny, død 25. september 1950 i Moskva) var ein sovjetrussisk  regissør og teaterteoretikar. Han grunnla Moskva kammerteater.

## Liv
Tairov var ein elev av Stanislavski og påverka av Meyerhold. Han gjekk inn for det han kalla «syntetisk teater», som eit forløysande svar på den samtidige naturalismen (tese) og Stilbühne (antitese). Tairov definerte det syntetiske teateret sitt som «neorealistisk». Etter problem i oppstarten fekk han stor suksess med dette både i innland og utland. 

Tairov såg på utdanna skodespelarar som fullt og heilt sjølvstendige kunstnarar, ikkje berre på grunn av dei personlege talentardeira men særleg på grunn av danninga deira innen skodespelarhandverket. 

Han døde i den psykiatriske klinikk Solovijevskaja.

Tairov var gift med Alissa Georgijevna Koonen.

## Skriftverk
* Aleksander Tairov: *Das entfesselte Theater*, Alexander Verlag Berlin, 1989

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aleksandr Tairov|Aleksandr Tairov]]» frå ,  den 22. september 2019.*  
 
## Litteratur
* Ilja Ehrenburg: *Menschen - Jahre - Leben* (Memoarer), München 1962, Sonderausgabe München 1965, Bind I 1991-1922, s. 521-527, ISBN 3-463-00511-5
* David Mamet: *Richtig und Falsch- kleines Ketzerbrevier samt Common Sense für Schauspieler*, Alexander Verlag Berlin, 2006
Tungusarar

**Tungusarane** er eit asiatisk nomadefolk som hovudsakleg lever langs elva Jenisej i Sibir. Folka er delt inn i fleire undergrupper som vert sett på som eigne folkegrupper. Desse folkegruppene snakkar i hovudsak tungusiske språk.

## Historie
Lite er kjent av historia til tungusarane frå før russarane koloniserte Sibir. Tungusarane sine leveområde vart innskrenka av russarane i tsartida, dette vart forsterka under Sovjetunionen då tungusarane i stor grad vart flytte til kollektivbruk. Den opphavlege levemåten har nesten forsvunne, og i dag er det få tungusarar som lever av fiske og fangst.

Nordmannen Fridtjof Nansen skildrar fleire møte med tungusarar som levde på tradisjonelt vis i boka *Gjennom Sibir* frå 1913 og skriv dette om dei religiøse tilstellingane deira:

: *Under teltsengene i flere av teltene så vi det hang små russiske helgenbilder som de fører med seg som andre avguder. Kristne skal de jo være, likssom, iallfall i navnet; men ute i skogen tilber de nok sine gamle guder som en slags garanti for en god fangst. Den kristne gud fra vesten har jo ingen greie på deres [tungusernes] virke.*

Det han skildrar her er ein religiøs praksis som var utbreidd blant minoritetar på 1800-talet, og som har vorte karakterisert som reformert heidendom.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tungusere|Tungusere]]» frå ,  den 22. september 2019.*
UEFA-cupfinalen i fotball 1974

**UEFA-cupfinalen i fotball 1974** stod mellom nederlandske Feyenoord frå Rotterdam og engelske Tottenham Hotspur frå London, og vart avvikla med heime- og bortekamp for kvart av laga. Fyrste oppgjeret fann stad 21. mai på White Hart Lane i London med 46&nbsp;281 på tribunane, returkampen vart avvikla 29. mai på De Kuip i Rotterdam framfor 59&nbsp;317 tilskodarar. Feyenoord sigra med 4 mål mot 2.

### Kampane
På heimebane i London tok Tottenham leiinga i det 39. minutt ved midtstopparen Mike England, Willem van Hanegem utlikna til 1-1 allereie fire minutt seinare. 64 minuttar ut i kampen var Tottenham atter i føringa, då etter eit sjølvmål. I det 85. minutt utlikna Theo de Jong for Feyenoord til 2-2.

I Rotterdam leia heimelaget 1-0 ved pause, forsvarsspelaren Wim Rijsbergen fann nettmauskane i det 43. minutt. Peter Ressel skåra kampens siste mål då han la på til 2-0 i det 84. minutt.

### Laga
**Feyenoord** sitt vinnarlag bestod: av Eddy Treijtel, Wim Rijsbergen, Joop van Daele, Rinus Israel (kaptein), Harry Vos, Wim Jansen, Theo de Jong, Willem van Hanegem, Peter Ressel, Lex Schoenmaker, Jørgen Kristensen, Mladen Ramljak og innbytarane Johan Boskamp, Henk Wery.

**Tottenham** mønstra: Pat Jennings, Ray Evans, Mike England, Phil Beal, Terry Naylor, Chris McGrath, John Pratt, Steve Perryman, Martin Peters, Martin Chivers, Ralph Coates, Mike Dillon, Phil Holder.

### Dommarar
Rudolf Scheurer frå Sveits var kampleiar i London, Concetto Lo Bello frå Italia styrte kampen i Rotterdam.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1974 UEFA Cup Final|1974 UEFA Cup Final]]» frå ,  den 22. september 2019.*
Aiguntraktaten

**Aiguntraktaten** (kinesisk skrift 瑷珲条约, pinyin *Aìhún Tiáoyuē*, russisk Айгунский договор) vart inngått mellom Russland og Qing-Kina den 28. mai 1858 i den mandsjuriske byen Aigun. 

## Skildring
Traktaten føyer seg inn i rekkja av «ulikeverdige traktatar» som den gongen vart påtvinga Kina av framande makter. Den russiske sida vart leia av generalguvernøren av Aust-Sibir, Nikolaj Nikolajevitsj Muravjov-Amurski og med Nikolaj Ignatiev som rådgjevar, den kinesiske ved den øvstkommanderande for den kinesiske hæren, Yishan. 

Traktaten vart ratifisert den 14. juni 1858 av den kinesiske keisaren og den 20. juli av den russiske regjeringa.

Kina hadde ved ein tidlegare traktat, Nertsjinsktraktaten av 1689, fått definert  nordgrense si eit godt stykke nord for elva Amur, men kinesarane hadde aldri etablert seg effektivt nord for elva eller etablert varige vesentlege handelsstasjonar. Etter kvart hadde russarane *[[de facto]]* byrja å gjera seg meir gjeldande i området. Blikket til det kinesiske keisarriket var vendt mot meir akutte utfordringar, ikkje minst i 1850 til 1864 under Taipingopprøret i dei sørleg-sentrale delane av det eigenlege Kina.   

Traktaten føydde seg også inn i rekkja av russisk ekspansjonisme austover til Amur-området og Den fjerne austen. Ei særleg viktig rolle for denne ekspansjonen var Amur-ekspedisjonen leia av den russiske forskaren Gennadij Ivanovitsj Nevelskoj. Den russisk-kinesiske grensa vart flytta til fordel for Russland; den venstre breidda av elva Amur frå elva Argun og til havsmunninga vart no russisk. Området austom elva Ussuri og til havet vart «inntil vidare» definert som «område til felles utnytting». Andre statar vart nekta tilgjenge til seilas langs desse elvene. 

Dermed tapte Kina store delar av Mandsjuria som var vorte anerkjent som kinesisk ved Nertsjinsktraktaten i 1689. 

Aiguntraktaten vart revidert ved Pekingkonvensjonen allereie to år etter; på nytt i kinesarane sin disfavør.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aiguntraktaten|Aiguntraktaten]]» frå ,  den 22. september 2019.*  
 

## Litteratur

* Jonathan D. Spence: *Chinas Weg in die Moderne.* München 2001. ISBN 3423307951
* Michael Weiers (red.):  *Die Verträge zwischen Russland und China, 1689-1881.* Bonn: Wehling, 1979.
Pekingkonvensjonen

**Pekingkonvensjonen** av 18. oktober 1860 var ein tilleggsavtale til  Tianjintraktaten, der dei framande maktene etter Den andre opiumskrigen påla Kina ytterlegare forpliktingar. 

Kina måtte opna hamna i Tianjin for oversjøisk handel, gje utanlandske flåteeiningar lov til fri ferdsel på elvane sine, og gje kinesiske borgarar lov til å emigrera på britiske skip. 

Dessutan måtte Kina betala krigsskadeerstatningar på ytterlegare 16 millionar liang og innrømma generell tollfridom for tekstilimporten. Kina måtte òg avstå halvøya Kowloon til den britiske kronkolonien Hongkong.

Delar av Ytre Mandsjuria vart overførte til Det russiske riket. Russarane fekk Ussuri kraj, ein del av det moderne Primorje, eit område som tilsvarer den gamle mandsjuiske provinsen Aust-Tartaria. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pekingkonvensjonen|Pekingkonvensjonen]]» frå ,  den 22. september 2019.*  
 
## Litteratur

* Jonathan D. Spence: *Chinas Weg in die Moderne*. München 2001 .  ISBN 3-423-30795-1
Lenins fredspris

**Lenins fredspris**, opphavleg **Stalins fredspris**, kjent som **Stalinprisen**, var ein pris som vart utdelt av Sovjetunionen frå 1949 til 1990.

Prisen vart innstifta 21. desember 1949 av Josef Stalin (formelt gjennom eit dekret frå presidiet i Det øvste sovjetet) som *Den internasjonale Stalinprisen «for å styrkja freden mellom nasjonane»*. Prisen vart gjerne omtalt som *Stalins fredspris* eller *Stalinprisen*. Han vart oppretta til ære for Stalins 70-årsdag, og var meint som eit slag stalinistisk alternativ til Nobels fredspris. Sjølv om prisen var til ære for Stalins 70-årsdag, vart han oppretta etter at Stalin hadde fylt 71 år (18. desember same året). Prisen vart utdelt til fleire mottakarar kvart år og vart berre gjeven til utlendingar. Prismedaljen hadde eit portrett av Josef Stalin.

I samband med avstaliniseringa fekk prisen frå og med 1957 det offisielle namnet *Den internasjonale Leninprisen «for å styrkja freden mellom nasjonane»* (russisk Международная Ленинская премия «За укрепление мира между народами»). Tidlegare prisvinnarar vart oppfordra til å senda prismedaljane sine tilbake og få dei bytta i medaljar utan Stalin sitt namn og portrett.

Den norske sosialistiske presten Ragnar Forbech mottok prisen medan han framleis heitte Stalinprisen, noko som vart møtt med kraftig fordømming i Noreg.

## Mottakarar av Stalins fredspris/Lenins fredspris (ufullstendig liste)

### Stalins fredspris

* Halldór Laxness (1949)
* Jorge Amado (1949)
* Liu Baiyu (1950)
* Pablo Picasso (1950)
* Frédéric Joliot-Curie (1951)
* Anna Seghers (1951)
* Hewlett Johnson (1951)
* Song Qingling (宋庆龄; kalla *Madame Sun Yat-sen*) (1951)
* Martin Andersen Nexø
* James Gareth Endicott (1953)
* Eliza Branco (1953)
* Johannes Becher  (1953)
* Sayfuddin Kichloo (1953)
* Ilja Ehrenburg  (1953)
* Yves Farge   (1953)
* Pablo Neruda (1953)
* Paul Robeson (1953)
* John Desmond Bernal (1953)
* Mihail Sadoveanu
* Leon Kruczkowski (1953)
* Nina Vasilevna Popova (1953)
* Andrea Andreen (1953)
* Isabelle Blume (1953)
* Andrew Gaggiero (1953)
* Sir Sahib-singh Sokhey (1953)
* Howard Fast  (1953)
* Leon Kruczkowski (1953)
* Saifuddin Kitchlew (1954)
* Bertolt Brecht (1954)
* Joseph Wirth (1954)
* Felix Iversen (1954)
* Ragnar Forbech (1955)

### Lenins fredspris

* Danilo Dolci (1958)
* W.E.B. DuBois (1959)
* Cyrus Eaton (1960)
* Fidel Castro (1961)
* Jorge Amado (1962)
* Faiz Ahmed Faiz (1962)
* Nelson Mandela (1962) Tildelt i 1962, men utdelt i 2002.
* Kwame Nkrumah (1962)
* Olga Poblete de Espinosa (1962)
* István Dobi (1962)
* Manolis Glezos (1963)
* Oscar Niemeyer (1963)
* Dolores Ibárruri  (1964)
* Miguel Ángel Asturias (1966)
* Linus Pauling (1967)
* Jean Effel (april 1968)
* Rockwell Kent
* Ludvík Svoboda (1970)
* Carlton Goodlett (1970)
* Eric Henry Stoneley Burhop (1972)
* Kamal Jumblatt (1972)
* Sam Nujoma (1973)
* Seán MacBride (1977)
* Giannis Ritsos (1977)
* Angela Davis (1979)
* Urho Kekkonen (1979)
* Mahmoud Darwish (1983)
* Mikis Theodorakis (1983)
* Harilaos Florakis (1984)
* Dorothy Hodgkin (1987)
* Valerie Goulding

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lenins fredspris|Lenins fredspris]]» frå ,  den 22. september 2019.*
Liu Baiyu

**Liu Baiyu** () var ein kinesisk forfattar og kulturpolitikar. I løpet av dryge 60 år som forfattar publiserte han over femti verk. Han tilhøyrer saman med Yang Shuo, Qin Mu og Wei Wei dei mest betydelege essayistane frå samtida si.

## Viktigaste verk

* 1936 《冰天》 (Bīngtiān)
* 1953 《为祖国而战》 (Wèi zǔguó ér zhàn)
* 1955 《战斗的幸福》 (Zhàndòu de xìngfú)
* 1956 《政治委员》 (Zhèngzhì wěiyuán)
* 1959 《早晨的太阳》 (Zǎochen de tàiyáng)
* 1983 《红玛瑙集》 (Hóngmǎnǎo jì)
* 1987 《第二个太阳》 (Dì'èr gè tàiyáng)
* 1990–1994 《心灵的历程》 (Xīnlíng de lìchéng; trilogi)
* 1998 《风风雨雨太平洋》 (Fēngfēng-yǔyǔ Tàipíng Yáng)

## Prisar og utmerkingar

* 1950 Stalinprisen for filmmanuset til *Zhōngguórénmín de shènglì* 《中国人民的胜利》, 'Det kinesiske folks siger'
* 1989 Prisen for framifrå essay (优秀散文奖) for essaysamlinga *Fāngcǎojí* 《芳草集》
* 1991 Mao Dun-prisen for Dì'èr gè tàiyáng 《第二个太阳》 ('Den andre sola')
* 1986-1994 Gullpokalen for folkelitteratur
* 1990-1994 Den kinesiske prisen for framifrå biografiske verk (中国优秀传记文学作品奖, Zhōngguó yōuxiù zhuànjì wénxué zuòpǐn jiǎng) for *Xīnlíng de lìchéng* 《心灵的历程》

## Samla verk

* 刘白羽: 《刘白羽文集》, 北京: 华艺出版社, 2000, ISBN 7-5080-2165-7 (10 bind)

## Omsetjingar

* Lju Bai-jü: *Flammen am Jangtse*, oms. av Walter Eckleben, Berlin: Dietz, 1957
* *Drums Like Spring Thunder*, oms. av Sidney Shapiro, *Chinese Literature* 7 (1960): 71-75
* *Flames Ahead*, Peking: Foreign Languages Press, 1954
* *The Glow of Youth*, oms. av Gladys Yang and Yang Hsien-yi. Chinese Literature 11 (1959): 5-57
* *A Heart-warming Snowy Night*, oms. av Sidney Shapiro, Chinese Literature 2 (1959): 3-13. Also in *I Knew All Along and Other Stories By Contemporary Chinese Writers*, Peking: Foreign Languages Press, 1960, 147-57
* *Landmark*, Chinese Literature 9 (1960): 17-32
* *The Most Marvelous Day in Her Life*, oms. av Gladys Yang, *Chinese Literature* 12 (1964): 54-61.
* *Night on the Grassland*, oms. av Gladys Yang, *Chinese Literature* 12 (1964): 54-61.
* *On the Dusty Highway*, oms. av Tang Sheng, *Chinese Literature* 3 (1955): 52-59. auch als *On the Dusty Road* in: Kai-yu Hsu (red.): *Literature of the People's Republic of China*, Bloomington: Indiana University Press, 1980, 125-32.
* *Six A.M. and Other Stories*, Peking: Foreign Languages Press, 1953.
* *Sunrise*, oms. av Gladys Yang. *Chinese Literature* 11 (1960): 33-37.
* *Typhoon* oms. av Sidney Shapiro, *Chinese Literature* 5 (1960): 3-11.
* *Fajrolumo en la fronto*, Ŝanhajo: Ŝanhaja esperantista ligo, 1951.
* Lieou Pai-Yu: *Six heures du matin*: nouvelles, Pékin: Editions en langues étrangères, 1953

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liu Baiyu|Liu Baiyu]]» frå , og «[[:de:|Liu Baiyu]]» frå  den 23. september 2019.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* 
* 《第二个太阳》 i fulltekst (kinesisk)
;Sekundærlitteratur
* Chen Tan-chen: *Liu Pai-yu's Writings* in: *Chinese Literature* 3 (1963), 88-94
* Charles Laughlin: Incongruous Lyricism: Liu Baiyu, Yang Shuo and sanwen in Chinese Socialist Culture in: Martin Woesler (eid.): The Modern Chinese Literary Essay: Defining the Chinese Self in the 20th Century, Bochum: Bochumer Universitätsverlag, 2000, 115-129, ISBN 3-934453-15-5