open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malta under vinter-OL 2022

**[[Malta]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den maltesiske troppen bestod av snøbrettkøyraren Jenise Spiteri, som også var flaggberar for Malta under opningsseremonien.  Ein friviljug var flaggberar for Malta under avslutningsseremonien.

## Snøbrett

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malta under Vinter-OL 2022|Malta under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Ghana under vinter-OL 2022

**[[Ghana]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den ghanesiske troppen bestod av ein idrettsutøvar: alpinisten Carlos Mäder. Mäder var flaggberarar for Ghana under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ghana under Vinter-OL 2022|Ghana under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Rapparen Oter

**Stian Ottesen** (), kjend under artistnamnet ***Oter***, er ein rappar frå Tromsø. Til dagleg jobbar han som maskinførar.

## Bakgrunn
Ottesen er oppvaksen i Tromsø. Han byrja å rappe som 16–17-åring etter at ein han kjende hadde introdusert han for rapkulturen. Han gav ut debutplata *Kollektiv kollaps* i 2014, som fekk god kritikk rundt om i landet.

Eit par år etter å ha gjeve ut debutplata tok han pause frå musikken. Fyrst i 2020 sleppte han ny musikk som leia opp til tre album i 2022: I mai kom *Young Hoel III: Hestehoven*, i september *Young Hoel II*, og til sist *Young Hoel I* i desember.

## Diskografi
* *Kollektiv kollaps* (2014)
* *Young Hoel III: Hestehoven* (2022)
* *Young Hoel II* (2022)
* *Young Hoel I* (2022)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* younghoel.no
* Oter i Internet Movie Database.
Skeise-NM 2008 i firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 2008 i firkamp** for menn vart avvikla helga 15. og 16. desember 2007 i Bjugn i Sør-Trøndelag. Håvard Bøkko frå Hol Idrettslag vart norsk meister i firkamp for fyrste gong. Mari Hemmer frå Aktiv Skøyteklubb vart derimot noregsmeister for tredje gong på fire sesongar. 

## NM på skeiser 2008



Dato: 15./16. desember 2007


### 500 meter





### 5000 meter





### 1500 meter





### 10000 meter





## Kvinner




### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder
*Fosna-Folket 18. desember 2007
Skeise-NM 2009 i firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 2009 i firkamp** for menn vart avvikla helga 20. og 21. desember 2008 på Gol i Buskerud. Håvard Bøkko frå Hol Idrettslag var bestemann på alle fire distansane og vart norsk meister i firkamp for andre gong i rad. Også Maren Haugli frå Jevnaker Idrettsforening vart noregsmeister for andre gong, men ikkje i rad.

## NM på skeiser 2009



Dato: 20./21. desember 2008


### 500 meter





### 5&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 10&nbsp;000 meter





## Kvinner




### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skeise-NM 2009 i firkamp|Skeise-NM 2009 i firkamp]]» frå ,  den 19. desember 2022.*
Skeise-NM 2010 i firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 2010 i firkamp** for menn vart avvikla helga 6. og 7. mars på Slåtthaug kunstisbane i Bergen. Håvard Bøkko frå Hol Idrettslag vart norsk meister i firkamp for tredje gong i rad. Medan Mari Hemmer frå Aktiv Skøyteklubb vart noregsmeister for fjerde gong.

## NM på skeiser 2010



Dato: 6./7. mars 2010

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Kvinner




### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skeise-NM 2010 i firkamp|Skeise-NM 2010 i firkamp]]» frå ,  den 8. februar 2023.*
Oter (fleirtyding)

**Oter** kan visa til:

* Oter (*Lutra lutra*), eit lite rovpattedyr i mårfamilien
* Oterfjøl, eller oter, ein flytande fiskeredskap som kan styrast frå båt eller frå land.
* dvergen Oter i norrøn mytologi
* rapparen Oter, ein norsk rappar
Dvergen Oter

**Oter** (norrønt *Ótr*) er ein dverg i norrøn mytologi. Han er son av Reidmar og bror til Fåvne og Regin. Han er omtalt i eddadiktet Reginsmål og i Volsungesoga.

Oter er ein hamskiftar som kan ta form som ein oter. Medan han er i denne tilstanden blir han drepen av Loke, som er i lag med Odin og Høne. Reidmar tek æsene til fange og krev bot for drapet på sonen. Loke fangar dvergen Andvare og tek gullet hans, som mellom anna omfattar ein armring som kan laga nytt gull. Som svar forbanna Andvare ringen. Gullskatten har ei viktig rolle i soga om Sigurd Fåvnesbane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dvergen Oter|Dvergen Oter]]» frå ,  den 19. desember 2022.*
Božena Němcová

**Božena Němcová** () var ein viktig bøhmisk forfattar av tysk-austerriksk og tsjekkisk opphav.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Němcová heitte opphavleg **Barbara Betty Pankel**. Foreldra var Johann Pankel, ein kusk som stamma frå Niederösterreich, og Teresie Novotná, ei tsjekkisk tenestejente. Foreldra gifta seg først sommaren etter at ho blei fødd, i Böhmen. Då faren blei tilsett som kusk for grev Karl Rudolf von der Schulenburg og kona hans, hertuginne Katharina Wilhelmine von Sagan, ved slottet Nachod, flytta familien til Ratiborschitz i bøhmisk Skalitz. Mora arbeidde der som vaskekone ved det lokale slottet, der Božena voks opp.

I 1837 gifta ho seg 17 år gammal etter press frå mora med den statlege finanstenestemannen Josef Němec, ein ivrig tsjekkisk nasjonalist. Ekteskapet var ulykkeleg og prega av fattigdom. I 1842 fekk ektemannen ei stilling i Praha, provinshovudstaden i Böhmen. Der kom ho i kontakt med førande krefter innan tsjekkisk nasjonalisme, som František Palacký. 

### Forfattarskap

Ho byrja å skriva, og brukte det tsjekkiske førenamnet Božena.

I tida 1842-45 skreiv ho særleg eventyr og dikt. Den fyrste publiserte teksten hennar var eit nasjonalt innstilt dikt, *Ženám Českým/An die Tschechischen Frauen* frå 1843. I 1845 gav ho ut *Obrazy z okolí domažlického* (*Reisebilde aus der Gegend von Taus*), og i 1845-47 ulike eventyr og segner ho hadde samla.

På grunn av aktivitetane sine i samband med den mislykka revolusjonen i 1848 blei Josef Němec flytta til Slovakia (som då var del av Ungarn), medan Božena blei verande i Böhmen med dei fire barna deira. Ho vitja mannen, og skreiv òg bøker om slovakiske tema.

I 1855 gav ho ut hovudverket *Babička* (bestemora, tysk *Die Großmutter*), som i mange omstende bar preg av å vera sjølvbiografisk. Boka var inspirert av barndommen hennar i Böhmen. Boka har fått ein viktig plass i tsjekkisk kultur. Etter at forfattaren døydde blei bestemora, heltinna i hovudverket *Babička*, ein tsjekkisk nasjonalromantisk identifikasjonsfigur. Boka er blitt filmatisert fleire gonger.

Němcová døydde av kreft i 1862 og er gravlagd på Vyšehrad gravlund.

Den tsjekkisk-tyske filmen *[[Tre nøtter til Askepott]]* frå 1971 er basert på eit av eventyra til Božena Němcová.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Božena Němcová|Božena Němcová]]» frå ,  den 19. desember 2022.*  

## Litteratur

* Berwanger, Katrin: Die szenische Poetik Božena Němcovás. – München: Sagner, 2001
* Morava, Jirí: Sehnsucht in meiner Seele. – Innsbruck: Haymon, 1995
* Tosch, Berta: Zum 100. Geburtstag Božena Němcovás. – i: Österreichische Osthefte 4.1962 – S. 299-401
Sida trønder- og nordlandsfe

**Sida trønder- og nordlandsfe** (nedkorta til **STN**) er ein tradisjonell norsk storferase med opphav og kjerneområde i Trøndelagsområdet (inkludert indre/nordre Nordmøre og Nord-Østerdalen) og Nordland.

## Historie

Det svartsida, kollute feet kringom Røros vart vald ut som det mest opphavlege og reine, og passande som ein fjellkurase for Trøndelagsdistriktet då læra om det stadeigne slo gjennom som syn på avl rundt 1900. Derav også namnet «**rørosfe**». Namnet *sida* er ein type fargefordeling som er vanleg i dei tradisjonelle nordiske ferasane. Det som har gitt opphavet til denne nemninga er at sidene har ein annan farge enn kroppen. I Nord-Noreg var feet i byrjinga mindre einsarta enn i Trøndelag. Det var mykje svartsida og raude dyr, og også horna individ. Det var stor usemje om kva for ein rasestandard ein skulle velje, men valet fall til slutt på den svartsidete typen det vart satsa på i Trøndelag. Med dette valet fekk ein føremonen med eit stort einskapleg avlsområde for rasen. 

Sida trønderfe og nordlandsfe (STN) vart rekna som same rase frå 1920-åra.

## Skildring
STN er ein mjølke- og kombinasjonsrase tilpassa tilhøva i dal- og fjellbygdene. Kyrne har ein gjennomsnittleg levandevekt på snaut 450 kg. Dyra er i dag naturleg kollute, og fargen er oftast svartsida, men det finst òg raudsida og brannsida dyr. Det kan vere stor skilnad i forholdet mellom svart og kvitt, alt frå nesten svart med kvit stripe over ryggen, til nesten kvite dyr med få svarte dropler (punkt) på sidene. Rasen er som oftast svart eller farga rundt auge, øyrer og på mulen. STN-kua er finlemma, godlynt og kjend for å ta seg lett fram i terrenget.
Dyra er tidleg kjønnsmogne og kyrne viser god brunst. Produksjonen på første kalven er som regel moderat, men aukar med alderen. 
Gjennomsnittleg årsavdrått på kyr registrert i Husdyrkontrollen er  i underkant av 4000 kg. Mjølka har eit feittinnhald på 4,2 % og proteininnhald på 3,5 %.
Det finst i dag cirka 1000 reinrasa kyr.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sidet trønder- og nordlandsfe|Sidet trønder- og nordlandsfe]]» frå ,  den 19. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*Sammenligning av Norsk Rødt Fe (NRF) og Sidet Trønder og Nordlandsfe (STN) på bare grovfôr. Artikkel på www.umb.no
*Karakterisering av genotype og produksjonsegenskaper hos den gamle norske storferasen sidet trønderfe og nordlandsfe (STN). Dokument på www.nordgen.no

* Avlslaget for Sidet Trønderfe og Nordlandsfe
* Informasjonsprosjekt for Sidet Trønderfe og Nordlandsfe (arkivert nettisde)
Joachim Gotsche Giæver

**Joachim Gotsche Giæver** () var ein norsk-amerikansk bygningsingeniør, som er kjend for å ha bygd fleire skyskraparar og bruer i Dei amerikanske sambandsstatane. Han var mellom anna ansvarleg for å reisa den berande konstruksjonen til Fridomsgudinna i New York. Han vart fødd i bygda Jøvik i Troms, og studerte i Trondheim.

## Virke
Giæver utvandre til USA i 1882, der han blei teknisk teiknar () ved jernbaneselskapet Northern Pacific i St. Paul i Minnesota. Eit år seinare flytta han til Pittsburgh i Pennsylvania, der han blei tilsett ved Schiffer Bridge Company.
I 1884 blei han overingeniør () ved føretaket.

I 1891 var Giæver teknisk nestleiar ved World's Columbian Exposition i Chicago. Han stod mellom anna bak hovudbygningen ved utstillinga, The Manufactures and Liberal Arts Building. Han var med på å utvikla H-bjelken, ein viktig del av moderne konstruksjon.

Frå 1898 til 1915 var han sjefsingeniør for D. H. Burnham & Company i Chicago. I 1916 gjekk han saman med Frederick P. Dinkelberg i firmaet Giaver and Dinkelberg, som mellom anna teikna bygningen 35 East Wacker Drive, «Jewelers building», den største bygningen i Amerika som ikkje sto i New York.

Giæver konstruerte også kuppelen til Hooker-teleskopet i California, det største teleskopet i verda til då.

I 1922 blei han gjeven St. Olavs Orden av kong Haakon.

## Byggverk knytte til Giæver

RahmenStatue1885.jpg|Fridomsgudinna, 1885
Flatiron Building Construction, New York Times - Library of Congress, 1901-1902 crop.JPG| Flatiron Building, 175 Fifth Avenue, 1902
Trinity Church, Lower Manhattan, Wall Street 1914 New York City.jpg | Equitable bldg, Manhattan, 1915
GrandparkCentreDetroit.jpg | Grand Park Center, Chicago, 1922
35 East Wacker- Jeweler's Building.jpg | 35 East Wacker Drive, «Jewelers building», 1925–27
Hooker Telescope, Mt Wilson.jpg|Hooker-teleskopet


## Kjelder
;Referansar

----

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Joachim Gotsche Giæver|Joachim Gotsche Giæver]]» frå ,  den 20. desember 2022.*
Felleskjøpet

**Felleskjøpet** er ei gruppe av uavhengige, kooperative selskap eigd av medlemene i det geografiske nedslagsfeltet sitt. Felleskjøpa er den viktigaste leverandøren av driftsmiddel til det norske landbruket, og er i tillegg den største kjøparen av norskprodusert korn. Samvirkelaget vart skipa på bakgrunn av idéen om at felles innkjøp gav betre innkjøp.

## Føremål
Felleskjøpet skal bidra til å betra økonomien i medlemmene på kort og lang sikt, gjennom innkjøp, foredling, sal og distribusjon av driftsmiddel, forbruksartiklar og tenester til landbruket.

Felleskjøpet består av to uavhengige, bondeeigde selskap som opererer i to geografiske område. Selskapa er organiserte etter samvirkeprinsippa. I 2022 var det samla talet på medlemer 41&nbsp;000. Dei viktigaste produktområda til felleskjøpa er kraftfôr, korn, gjødsel, såvarer, maskinvarer, forbruksartiklar til landbruket og fagleg kompetanse.

Felleskjøpa har til saman 4&nbsp;107 tilsette fordelt på 231 butikkar og omtrent 50 kornmottak spreidd over heile landet. Samla omsetnad i for Felleskjøpet Agri er på 18,7 milliardar kroner.

## Regionale selskap
Felleskjøpet består av to uavhengige, bondeeigde selskap i to geografiske område:

* Felleskjøpet Agri
* Felleskjøpet Rogaland Agder
** BondeKompaniet (systerselskap)

## Soge

### Samarbeid gjennom samvirke
Frå midten av 1800-talet var det eit sterkt aukande behov for innkjøp av driftsmiddel som gjødsel, foredla såfrø, kraftfôr, industriproduserte maskinar til landbruket. Inspirert av idéar om samarbeid gjennom samvirke vart forløparane til dagens felleskjøp som vart stifta 5. februar 1896.

Felleskjøpa er som samvirkeorganisasjonar eigd av medlemene, i dette tilfelle bøndene. Det er medlemene som er brukarar, og felleskjøpa har som formål å gjeva størst mogleg nytte til medlemene. Felleskjøpa er medlemer i Norsk Landbrukssamvirke, ein interesseorganisasjon for 13 landsomfattande samvirkeorganisasjonar – mellom anna TINE og Nortura.

### Norske Felleskjøp (NFK)
Norske Felleskjøp vart vedteke avvikla frå den 1. januar 2021, og verksemda vart overført til Felleskjøpet Agri SA.

### Felleskjøpet Fôrutvikling (FKF)
Felleskjøpet Fôrutvikling er samvirkelaget sitt eige selskap for forsking og utvikling av fôrmiddel til husdyr. Selskapet vart oppretta i 1992, og er lokalisert i Trondheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Felleskjøpet|Felleskjøpet]]» frå ,  den 19. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*  Felleskjøpet Agri SA
*  Felleskjøpet Rogaland Agder SA
*  BondeKompaniet
San Marino under vinter-OL 2022

**[[San Marino]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den sanmarinske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinistane Matteo Gatti og Anna Torsani. Gatti og Torsani var flaggberarar for San Marino under opningsseremonien, medan Gatti var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner
;Menn

;Kvinner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:San Marino under vinter-OL 2022|San Marino under vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Kypros under vinter-OL 2022

**[[Republikken Kypros|Kypros]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den kypriotiske troppen bestod av ein idrettsutøvar: alpinisten Yianno Kouyoumdjian. Kouyoumdjian var flaggberar for Kypros under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kypros under Vinter-OL 2022|Kypros under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Erik H. Erikson

**Erik Homburger Erikson** () var ein tysk-amerikansk psykolog av jødisk ætt. Erikson var og er ein av dei leiande personane innanfor  utviklingspsykologi. Han var professor ved University of California, Yale og Harvard fram til han pensjonerte seg i 1970. 

## Den psykososiale utviklingsteorien
Erikson sin psykososiale utviklingsteori går ut på at individet vert utvikla gjennom åtte ulike fasar, der kvar fase kan koplast til eit spesifikt livsstadium. Kvar fase har ei særskild utfordring som individet må gå igjennom. Måten ein handsamar desse konfliktane, vert avgjerande for individet si vidare psykososiale utvikling. Sjølv om Erikson sine teoriar stadig vert nytta og vert lært ut, har dei ikkje kunne provast. Til skilnad frå andre  utviklingspsykologiske faseteoriar, som Sigmund Freud psykoseksuelle utviklingsteori og Jean Piagets kognitive utviklingsteori, tek teorien til Erikson sine åtta fasar ikkje slutt ved vaksen alder, men spenner seg over heile livslaupet.

### Fasar
Erikson meinte eit individ si utvikling av eins personlegdom fylgde  eit bestemt mønster, der kvar fase er kopla til eit livsstadium. Med kvar fase fylgde ei særskild utfordring.

Ifylgje Eriksson skulle eit individ, frå dei ulike fasane, innlema i sin identitet:

# håp (hope)
# viljestyrke (will)
# meining (purpose)
# kunnskap, dugleik (competence)
# truskap (fidelity)
# kjærleik i nære relasjonar, familie og arbeid (love in intimate relationships, work and family)
# omhug/omsorg (caring)
# visdom (wisdom)

### Kritikk
Ein styrke med Erikson sin psykososiale utviklingsteori er at teorien, til skilnad frå andre teoriar, sluttar seg til at personlegdomsutviklinga pågår gjennom heile livet. Ein veikskap med teorien hans gjeld oppfattinga om at personlegdomsutviklinga fylgjer eit bestemt trappestegsmønster, der kvar fase bidreg med eit visst vegval og ein viss styrke (eventuelt veikskap ved nederlag).

## Bibliografi
* 1950 – *Childhood and Society*
* 1958 – *Young Man Luther: A Study in Psychoanalysis and History*
* 1959 – *Identity and the Life Cycle: Selected Papers*
* 1969 – *Gandhi's Truth: On the Origin of Militant Nonviolence*
* 1978 – *Adulthood*
* 1986 – *Vital Involvement in Old Age* (med Joan M. Erikson og Helen Q. Kivnick)
* 1987 – *The Life Cycle Completed*
* 1995 – *A Way of Looking at Things: Selected Papers 1930-1980* (redaktør: S.P. Schlien)

## Om Erikson og teoriane hans
### Bøker
* Coles, Robert (1970). *Erik H. Erikson: the Growth of His Work*.
* Roazen, Paul (1976). *Erik H. Erikson: The Power and Limits of a Vision*. N.Y., The Free Press.
* Friedman, Lawrence J. (1999). Identity's Architect: A *Biography of Erik H. Erikson*.
* Welchman, Kit (2000). *Erik Erikson, His Life, Work, and Significance*.
* *The Erik Erikson Reader*. Robert Coles (editor). 2001
* Hoare, Carol Hren (2002). *Erikson on Development in Adulthood: New Insights from the Unpublished Papers*.

### Dokumentarfilm
* *Everybody Rides the Carousel* (Hubley, 1976)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Erik H. Erikson|Erik H. Erikson]]» frå ,  den 19. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Malaysia under vinter-OL 2022

**[[Malaysia]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den malaysiske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinistane Jeffrey Webb og Aruwin Salehhuddin. Webb og Salehhuddin var flaggberarar for Malaysia under opningsseremonien. Webb var også flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner
;Menn

;Kvinner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Malaysia under Vinter-OL 2022|Malaysia under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Bolivia under vinter-OL 2022

**[[Bolivia]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den bolivianske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinisten Simon Breitfuss Kammerlander og langrennsløparen Timo Juhani Grönlund. Kammerlander var flaggberar for Bolivia under opningsseremonien, mens ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Langrenn
;Distanserenn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolivia under Vinter-OL 2022|Bolivia under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Simone Biles

**Simone Arianne Biles** () er ein USA-amerikansk turnar frå Columbus i Ohio som er femfaldig verdsmeister i mangekamp og olympisk meister 2016 i mangekamp. Åra 2013-21 sanka ho 25 VM-medaljar (19-3-3) og 7 OL-medaljar (4-1-2).

## Aktiv
Biles deltok i Turn-VM 2013 der ho sigra i mangekampen og frittståande. I 2014 vann ho gullmedaljar i mangekamp, frittståande, bom og i lagtevlinga med USA i Turn-VM 2014. Året etter forsvarte ho alle dei fire VM-titlane ved verdsmeisterskapen i skotske Glasgow. Under dei olympiske sommarleikane 2016 i Rio de Janeiro tok ho enno ein gong gullmedaljen i mangekampen og i frittståande, dessutan sikra ho seg gullmedaljar i hopp-øvinga i lagtevlinga. I Turn-VM 2018 vart Biles atter best i mangekampen og frittståande. Det same gjorde ho også i Turn-VM, i tillegg vann ho bom og hopp. Under Sommar-OL i 2021 trekte Biles seg frå mangekampen, men deltok i bom-øvinga og lagtevlinga, der ho enda opp med høvesvis bronse- og sølvmedalje.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Simone Biles|Simone Biles]]» frå ,  den 20. desember 2022.*  

*
Trampoline

**Trampoline** (frå italiensk *trampoli*, 'styltrar') er eit turn- og leikeapparat. Det er bygd opp av røyr av galvanisert stål som ramme, og med ein duk festa til ramma ved hjelp av fjører. Ved å hoppa oppå dette apparatet kan ein spretta opp i lufta ved hjelp av fjøringa, som strekker seg i det ein landar og trekk seg raskt saman igjen.

## Historie
Den moderne trampolinen blei oppfunnen av amerikanaren George Nissen i 1936. Under andre verdskrigen blei trampolinane hans brukte til trening av pilotar for å auka evna deira til å orientera seg i lufta. Trampolinen ein kjenner i dag finst mykje takka vera Nissen. 

Frå 1. januar 1999 blei trampolinesport ein del av Dei olympiske leikane i både manns- og kvinneklassen. Trampolinesporten er, utanom ein barneaktivitet, også ei idrettsgrein innanfor turn som har ein særs høg kvalitet. Trampoline i OL har så langt funne stad i Sydney (2000) og Beijing (2008).

## Trening
Trampolinebruk gjev god trening for heile kroppen, og styrkar spesielt ryggen, magen og beina. I tillegg gjev det god balanse og koordinasjon. Etterkvart som ein blir betre, kan ein prøve på moment, og romkoordinasjonen vil forbetra seg mykje.

### Moment
Eit moment på trampoline strekk seg frå eit heilt vanleg strekkhopp til enkle  saltoar, enkle vendingar og kompliserte doble/triple/firedobla saltoar både med og utan skru. 

Dei vanlegaste momenta ein utfører på ein trampoline er:

* Stå til sitja og opp m/u skru; Landinga skjer med hovudtrykk på kroppsdel
* Stå til mage og opp m/u skru; Landinga skjer med hovudtrykk på kroppsdel
* Stå til rygg og opp m/u skru; Landinga skjer med hovudtrykk på kroppsdel
* Skru; vendingar med eller mot klokka langs vertikalaksen (bein til hovud), tal rotasjonar blir rekna til grader
* Framlengs/baklengs salto; 360° rotasjon anten framover eller bakover om tverraksen (hofteside til hofteside)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trampoline|Trampoline]]» frå ,  den 20. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Jumpkings heimeside
* Hoppeeksperten
Nordland Teater

**Nordland Teater** er eit norsk regionalt teater stifta i 1979. Det er basert i Mo i Rana og har ansvar for turnéverksemd i kommunane i Nordland.  Teateret forvaltar «Vinterlysfestivalen» i februar, har ei eiga ungdomsgruppe «NT Ung» med framsyningar for barn og unge, og dessutan samarbeid med «Musikk i Nordland» for fleirmediale framføringar.

Frå byrjinga heldt Nordland Teater til i Kinoteateret i Mo i Rana, men eit vilkår for at teateret blei lagt til Mo var at teateret skulle få eige bygg. Den 15. oktober 2005 opna eit nytt teaterhus med tre scenar:

* Hovudscenen, 222 plassar
* Blackbox, 120 plassar
* Teaterkafeen, 120 plassar og kafé

Teateret set opp 6–8 framsyningar årleg, med rundt 35 000 tilskodarar tilsaman på dei drygt 250 framsyningane i dei 44 kommunane i Nordland. Teateret tilbyr òg tekniske tenester til andre kulturelle institusjonar og organisasjonar i Nordland.

Teateret sysselset drygt 26 årsverk, derav drygt 10 kunstnariske. Birgitte Strid er teatersjef, Are Nakling er teaterdirektør og Magne Pettersen er styreleiar.

## Galleri

Fil:Nordland teater B.JPG|
Fil:Nordland teater C.JPG|
Fil:Nordland teater D.JPG|
Fil:Nordland teater E.JPG|


## Teatersjefar

* Birgitte Strid 2013–
* Reidar Sørensen 2008–2012
* Thor-Inge Gullvåg 2000–2007
* Frode Rasmussen 1997–2000
* Thom Bastholm 1992–1996
* Torbjørn Gabrielsen 1992
* Bjørn Skjefstad 1991
* Wolfgang Kolneder 1988–1991
* Geir Næss, Stig Bang og Bodvar Moe som leiartroika 1987
* Allmøtestyrt 1979–1986

## Oppsetjingar (utval etter 2000)

### Samarbeid

* *[[Peter og Ulven]]* av Sergej Prokofjev i samarbeid med Musikk i Nordland under Vinterfestuka i Narvik 2004
* *[[Svidd neger]]*, norsk spelefilm der teateret var kraftig involvert både med teknikarar og skodespelarar (premiere 11. april 2003)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordland Teater|Nordland Teater]]» frå ,  den 20. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* nordlandsteater.no
* Nordland Teater i Scenewebdatabasen.
Agincourt Carol

**Agincourt Carol** (også kjend som *Agincourt Song*, *Agincourt Hymn* eller etter refrenget sitt, *Deo gratias Anglia*) er ein engelsk folkesong eller carol som blei skriven ein gong tidleg på 1400-talet. Han handlar om slaget ved Agincourt i 1415, der den engelske hæren leia av Henrik V av England sigra over den franske hæren til kong Karl VI av Frankrike i det som no er Pas-de-Calais i Frankrike. 

Carolen er ein av tretten som er med i Trinity Carol Roll, ein pergamentrull som truleg stammar frå East Anglia, og som har vore i Wren Library ved Trinity College i Cambridge sidan 1800-talet. Den andre primærkjelda til songen er den samtidige Selden Carol Book som er ved Bodleian Library i Oxford.

Songen er med i Laurence Olivier sin film *Henry V* frå 1944. I 1918 skapte komponisten Ernest Farrar *Heroic Elegy: For Soldiers* med Agincourt Carol som grunnlag.

## Tekstdøme

:*Deo gratias Anglia redde pro victoria!*
:*[Give thanks, England, to God for victory!]*

:*Deo gratias Anglia redde pro victoria!*

Mønsteret med omkved på latin og vers på engelsk følgjer ein struktur som er typisk for religiøse carolar frå denne tida.

## Innspelingar
Agincourt Carol er blitt spelt inn av The Young Tradition på *Galleries* (med bidrag frå Early Music Consort og Dave Swarbrick, og av Silly Sisters (Maddy Prior og June Tabor) på det andre albumet deira *No More to the Dance*.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Agincourt Carol|Agincourt Carol]]» frå ,  den 20. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Agincourt carol sheet music
* [IMSLP](http://imslp.org/wiki/Agincourt_Carol_(Anonymous)#IMSLP337368)
* Medieval primary sources
* YouTube Interpretation by The Young Tradition (Peter Bellamy. Royston Wood, Heather Wood), with David Munrow on shawm, Roddy and Adam Skeaping on viols, and Christopher Hogwood on percussion.
Good King Wenceslas

**«Good King Wenceslas»** er ein engelsk julesong. Han handlar om den heilage kongen Venceslas av Böhmen (ca. 903/907–929/935) og medynken hans med ein fattig bonde som samla ved for å kunna varma seg på minnedagen for den heilage Stefan. Stefanusdagen er 26. desember, det vil seia på andre juledag, og Stefan er minna som den fyrste kristne martyren.

Den engelske teksten blei skriven av John Mason Neale i 1853. Han fann melodien i samlinga *[[Piæ Cantiones|Piæ cantiones]]* frå 1582, der han ikkje var knytt til juletida, men var brukt til vårsalmen *Tempus Adest Floridum*.
Neale og musikksamarbeidaren hans Thomas Helmore gav ut songen i *Carols for Christmas-Tide* på Novello & Co same året han blei skriven. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Good King Wenceslas|Good King Wenceslas]]» frå ,  den 20. desember 2022.*
Iran under vinter-OL 2022

**[[Iran]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den iranske troppen bestod av tre idrettsutøvarar: alpinistane Atefeh Ahmadi og Hossein Saveh Shemshaki og langrennsløparen Danial Saveh Shemshaki. Atefeh Ahmadi og Hossein Saveh-Shemshaki var flaggberar for Iran under opningsseremonien, mens ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

Hossein Saveh-Shemshaki testa positivt på anabole steroidar 7. februar, før konkurransestart, og vart suspendert frå OL.

## Langrenn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Iran under Vinter-OL 2022|Iran under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Aust-Timor under vinter-OL 2022

**[[Aust-Timor]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den austtimoresiske troppen bestod av ein idrettsutøvar: alpinisten Yohan Goutt Gonçalves. Goutt Gonçalves  var flaggberar for Aust-Timor under opningsseremonien og under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aust-Timor under Vinter-OL 2022|Aust-Timor under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Serbia under vinter-OL 2022

**[[Serbia]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den serbiske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinistane Marko Vukićević og Nevena Ignjatović. Vukićević var flaggberar for Serbia under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner
;Menn

;Kvinner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Serbia under Vinter-OL 2022|Serbia under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Liechtenstein under vinter-OL 2022

**[[Liechtenstein]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den liechtensteinske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinisten Marco Pfiffner og langrennsløparen Nina Riedener. Presidenten i den Liechtensteins olympiske komité, Stefan Marxer, var flaggberar for Liechtenstein under opningsseremonien, sidan båe utøvarane fokuserte på deira respektive renn og øvingar. Ein friviljug var flaggberar for Liechtenstein under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Langrenn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liechtenstein under Vinter-OL 2022|Liechtenstein under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Sunisa Lee

**Sunisa Lee**, fødd **Sunisa Phabsomphou**, () er ein USA-amerikansk turnar som i 2021 vart olympisk meister i mangekamp då sommarleikane fann stad i Tokyo. Ho er såkalla hmong-amerikanar, etterkomar av ei folkegruppe der mange utvandra frå Laos i 1970-åra.

## Karriere
Lee deltok i Verdsmeisterskapen i turn 2019 der ho vart nummer 8 i mangekampen, før ho vann bronsemedaljen i skranke og sølvmedaljen i frittståande. Saman med Simone Biles bidrog ho mykje til at USA vann lagtevlinga med stor margin. Under dei olympiske sommarleikane i Tokyo i 2021 sigra ho i mangekampen, fekk sølv i lagtevlinga og tok bronsen i skrankeøvinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sunisa Lee|Sunisa Lee]]» frå ,  den 21. desember 2022.*
Christo og Jeanne-Claude

**Christo Vladimirov Javacheff**, bulgarsk Христо Владимиров Явашев, (), og **Jeanne-Claude Denat de Guillebon** () var eit kunstnarektepar. Paret vart kjent for sine miljøkunstinstallasjonar, mellom anna for sitt arbeid på brua Pont Neuf i Paris i 1985, på forbundsdagen i Berlin 1995, og «The Gates» i Central Park i 2005.

## Biografi
Jeanne-Claude vart fødd 13. juni 1935 i Casablanca i Marokko. Ho stamma frå ein familie av franske offiserer. Mannen hennar, Christo, vart fødd same dag i Bulgaria. Christo byrja si profesjonelle opplæring som flyvert før han vart kunstnar. I 1956 flykta han frå landet sitt på eit godstog, og etterlét seg det kommunistiske regimet og den sovjetiske realismen ved fakultetet for kunst i Sofia. Han fór fyrst til Praha, og dinest til Wien og Genève. Jeanne-Claude møtte Christo i 1958 i Paris, då han måla portrett av familien hennar. Dei vart saman, og fekk eitt barn saman i mai 1960, og to år seinare vart Christo og Jeanne-Claude gift. I 1964 flytta familien til USA. Kort tid før dei fyrste møta hadde Christo eksperimentert med å pakka inn tomme målingspann med stoff og tau. Noko som skulle verta hans hovudsaklege arbeidsform og det kunsteriske særmerket hans.

Frå 1994 nytta paret offisielt begge namna saman, med like rettar til verka deira. Sponsorar og bidrag fra offentlege middel vart nekta av begge kunstnarane, som finansierte kunsten sin utelukkande ved å selja skisser.

Jeanne-Claude døydde i 2009 av ein hjerneaneurisme. Christo døydde i New York den 31. mai 2020 av naturlege årsaker.

### «L'Arc de Triumphe, Wrapped»
Før Christo døydde, i 2020, ba han teamet sitt om å fullføra  prosjektet, som hadde vore paret sitt ynske, om å pakka inn Triumfbogen. Prosjektet stod klart året etter, og var synleg frå og med 18. september til 3. oktober 2021. Han var pakka inn med 25&nbsp;000 kvadratmeter sylvblå resirkulert polypropylen festa med 3&nbsp;000 meter langt raudt tau.

## Galleri

Fil:Umbrella Project1991 10 27.jpg|«The Umbrellas» (1991)
Fil:Reichstagchristo010.jpg|«Wrapped Reichstag» (1995)
Fil:The Floating Piers from Rocca di Monte Isola - P1000799 straighten.jpg|«The Floating Piers» (2016)
Fil:"The Mastaba" massive sculpture, floating in the Serpentine (geograph 5815024).jpg|«The Mastaba» (2018)


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:pt:Christo e Jeanne-Claude|Christo e Jeanne-Claude]]» frå ,  den 21. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
Filippinane under vinter-OL 2022

**[[Filippinane]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den filippinske troppen bestod av ein idrettsutøvar: alpinisten Asa Miller. Miller var flaggberar for Filippinane under opningsseremonien og avslutningsseremonien. Dette var andre gongen at Miller var flaggberar for Filippinane, då han var flaggberar under openings- og avslutningsseremonien av vinter-OL 2018 i Pyeongchang.

## Alpine greiner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Filippinene under Vinter-OL 2022|Filippinene under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Luxembourg under vinter-OL 2022

**[[Luxembourg]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den luxembourgske troppen bestod av to idrettsutøvarar: alpinistane Matthieu Osch og Gwyneth ten Raa. Ten Raa var flaggberar for Luxembourg under opningsseremonien, medan Osch var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner
;Menn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luxembourg under Vinter-OL 2022|Luxembourg under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Tikal

**Tikal** er ein av dei største arkeologiske stadene frå Mayariket. Han ligg nord i Guatemala, i departementet El Petén. Staden var aktiv rundt 250-900, men kan ha vore folkesette seinare. Han blei gjenopdaga i 1848 av Modesto Mendez og Ambrosio Tut. Tikal er rekna som verdsarv av UNESCO.

Denne storbyen i jungelen kan ha blitt forlaten på grunn av ein kombinasjon av forgiftingar frå kvikksølv og giftige algar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Tikal|Tikal]]» frå  og «[[:n:Tikal|Tikal]]» frå , den 21. desember 2022.* 
***  oppgav desse kjeldene:*
* Coe, Michael D. (1987). The Maya. Ancient peoples and places series (4th edition (revised) ed.).  London og New York: Thames & Hudson. 
* Drew, David (1999). The Lost Chronicles av Mayan Kings. Los Angeles: University of California Press. 
* Martin, S. & N. Grube (2000). Chronicle of the Maya Kings and Queens: Deciphering the Dynasties of the Ancient Maya. London: Thames & Hudson
Ski-NM 2006

**Noregsmeisterskapen på ski 2006** i nordiske greiner vart avvikla vinteren 2006 på Kongsberg, Oslo, Heddal og i Vadsø. Meisterskapsprogrammet vart avvikla over tre bolkar: 19. til 26. januar på Kongsberg og i Holmenkollen, 26. februar i Heddal og dagane frå 31. mars til 2. april i Vadsø.

## Langrenn menn
### 15 km klassisk



Dato: 19. januar
Stad: Kongsberg

### 30 km fellesstart



Dato: 21. januar
Stad: Kongsberg

### 50 km fellesstart



Dato: 1. april
Stad: Vadsø

### 3 x 10 km stafett



Dato: 22. januar
Stad: Kongsberg

### Sprint



Dato: 20. januar
Stad: Kongsberg

## Langrenn kvinner
### 10 km



Dato: 19. januar
Stad: Kongsberg

### 15 km fellesstart



Dato: 21. januar
Stad: Kongsberg

### 30 km fellesstart



Dato: 1. april
Stad: Vadsø

### 3 x 5 km stafett



Dato: 22. januar
Stad: Kongsberg

### Sprint fristil



Dato: 20. januar
Stad: Kongsberg

## Kombinert



Dato: 21. januar
Stad: Kongsberg

### Kombinert sprint



Dato: 22. januar
Stad: Kongsberg

## Hopprenn
### Normalbakke



Dato: 25. februar
Stad: Heddal

### Storbakke



Dato: 25. januar
Stad: Holmenkollen

## Kjelder
*Laagendalsposten 20. januar 2006
*Laagendalsposten 21. januar 2006
*Laagendalsposten 23. januar 2006
*Dagsavisen 26. januar 2006
*Laagendalsposten 27. februar 2006
*Finnmarken 3. april 2006
Thailand under vinter-OL 2022

**[[Thailand]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den thailandske troppen bestod av fire idrettsutøvarar: to alpinistar  og to langrennsløparar. Karen Chanloung og Nicola Zanon var flaggberar for Thailand under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Langrenn
;Distanse

;Sprint

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thailand under Vinter-OL 2022|Thailand under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Portugal under vinter-OL 2022

**[[Portugal]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den portugisiske troppen bestod av tre idrettsutøvarar: to alpinistar og ein langrennsløpar. Ricardo Brancal og Vanina Guerillot var flaggberar for Portugal under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Langrenn

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Portugal under vinter-OL 2022|Portugal under vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Aserbajdsjan under vinter-OL 2022

**[[Aserbajdsjan]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den aserbajdsjanske troppen bestod av to idrettsutøvarar: kunstløparane Vladimir Litvintsev og Jekaterina Rjabova. Litvintsev var flaggberar for Aserbajdsjan under opningsseremonien, medan ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Kunstløp

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aserbajdsjan under Vinter-OL 2022|Aserbajdsjan under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Armenia under vinter-OL 2022

**[[Armenia]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den armenske troppen bestod av seks idrettsutøvarar: in alpinist, to kunstløparar og tre langrennsløparar. Tina Garabedjan og Mikajel Mikajeljan var flaggberarar for Armenia under opningsseremonien, mens ein friviljug var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Alpine greiner

## Kunstløp

## Langrenn
;Distanse

;Sprint

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Armenia under Vinter-OL 2022|Armenia under Vinter-OL 2022]]» frå , den 18. desember 2022.*
Bosnia-Hercegovina under vinter-OL 2022

**[[Bosnia-Hercegovina]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Den bosniske troppen bestod av seks idrettsutøvarar: ein akar, tre alpinistar og to langrennsløparar. Elvedina Muzaferija og Mirza Nikolajev var flaggberarar for Bosnia-Hercegovina under opningsseremonien, medan Strahinja Erić var flaggberar under avslutningsseremonien.

## Aking

## Alpine greiner

## Langrenn
;Distanse

;Sprint

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bosnia-Hercegovina under Vinter-OL 2022|Bosnia-Hercegovina under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Drakensberg

**Drakensberg** (afrikaans **Drakensberge**, nederlandsk **Drakensbergen**; 'Drakefjella') er ei fjellkjede på austkysten av Sør-Afrika. Lesotho ligg inne i denne fjellkjeda. Den høgaste toppen er Thabana Ntlenyana på 3482 moh. På zulu blir fjella kalla **uKhahlamba** (*barriere av spyd*), og på sesotho for Maluti (eller **Maloti**).

## Skildring
Fjellkjeda strekker seg gjennom 1000 km av den austlege delen av Sør-Afrikas, hovudsakleg frå sørvest til nordaust, med ei nordvestleg forlenging som utgjer den nordaustlege grensa av Lesotho. På vestsida av fjella renn elvane Oranje og Vaal; og på austsida renn fleire små elvar, med Tugelaelva som den største. Fjellkjeda dannar grensa mellom provinsane KwaZulu-Natal og Free State.

Etter Thabana Ntlenyana er dei høgaste toppane Mafadi (3 450 moh.) Makoaneng (3 416 moh.), Njesuthi (3 408 moh.), Champagne Castle (3 377 moh.), Giant's Castle (3 315 moh.) og Ben Macdhui (3 001 moh).  Alle desse ligg på grensa til Lesotho, lenger nord blir toppane lågare.

Geologisk sett er Drakensberg ein rest av det opphavlege afrikanske platået. Fjella har ei hette av basalt som er opptil 1500 meter tjukk, med sandstein under og nedanfor. Dette har skapt eit landskap med bratte sider og mange tindar. I sandsteinen er det mange hòler, og fleire av dei inneheld hòlemåleri.

Området er populært blant fjellklatrarar og fotturistar. Det fell regelmessig snø i området. I det sørlege Drakensberg ligg alpinanlegget Tiffindell, som er ope frå seint i mai til tidleg i september. Det kan falla opptil 2,5 meter snø i gode år. Det kan vera regn og tåke heile året.

I filmen ''2012'' blir fjellkjeda mot slutten av filmen den høgaste fjellkjeda i verda, på 11 376 meter.

## Verneområde

Fleire av dei høgareliggande områda i Sør-Afrika er verna som viltreservat eller villmarksområde. I 2000 blei uKhahlamba/Drakensberg nasjonalpark i KwaZulu-Natal utnemnd til verdsarvområde. Grunngjevinga for verdsarvstatus er fleirdelt: Området inneheld fleire stader med oppsiktsvekkande bergkunst, som er eit vitnesbyrd om levemåten og trusførestillingane til sanfolk. Området blir òg verdsett for dramatisk natur med usedvanleg venleik, og som tilhaldstad for fleire endemiske og truga fugle- og planteartar.

Parken er òg omfatta av vern av våtmarksområde etter Ramsar-konvensjonen. Verneområda omfattar ikkje Lesotho-delane av fjellkjeda. 

Den best kjende nasjonalparken i fjellkjeda er Royal Natal nasjonalpark, der eit oppsiktsvekkande «amfiteater» utgjer kjeldene for Tugelaelva, og byr på Tugelafalla, det nest høgaste fossefallet i verda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Drakensberg|Drakensberg]]» frå ,  den 22. desember 2022.*
Forskingsstasjon

**Forskingsstasjon** er anlegg der ein kan utføra vitskapleg innsamling, observasjon, analyse og eksperiment over tid. Ein slik stasjon er laga med forsking som hovudføremål. Det finst mange ulike typar forskingsstasjonar som biologiske feltstasjonar, polstasjonar, romstasjonar osb. Ein kan ha stasjonar på aude stader i verda, i havet og i verdsrommet, som den internasjonale romstasjonen. 

Biologiske forskingsstasjonar blei fyrst skipa på same tid som europeisk kolonisering og imperialisme fann stad, og naturforskarar fekk i oppdrag å studera flora og fauna. I dag blir dei også drivne av ei rekkje organisasjonar som kan omfatta fleire verdsdelar, som Organization of Biological Field Stations og Organization for Tropical Studies.

Romstasjonar blei utvikla over fleire tiår gjennom vitskapleg analyse og skriving, med dei fyrste designdelane av tidlege romstasjonar innførte av Herman Potočnik i 1928. Sidan har konstruksjon og oppskytingar av romstasjonar vore både nasjonale og internasjonale arbeid, med samarbeid som har ført til ulike design-filosofiar i viktige romstasjonar som Den internasjonale romstasjonen (ISS). På same vis er forskingsstasjonar i Antarktis bygde for å sikra at dei er godt isolerte mot temperaturar under nullpunktet, med mange utviklingar over åra for å overvinna problem knytte til snøfonner, tilkomst og rusting.

## Sjå òg
* Forskingsstasjonar i Antarktis
* Observatorium
* Oseanografisk stasjon
* Romstasjon
* Den internasjonale romstasjonen (ISS)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Research station|Research station]]» frå ,  den 22. desember 2022.*  

*
Sagittarius A*

**Sagittarius A*** er ei kraftig og kompakt astronomisk radiokjelde ved sentrum av Mjølkevegen, nær grensa mellom stjernebilda Skytten og Skorpionen. Ho er ein del av ei større astronomisk eining kjend som Sagittarius A.

Sagittarius A* verkar ifølge observasjonar til å vera forbunden med det supermassive svarte hòlet som ligg i sentrum av galaksen.

## Kjelder
Dei amerikanske Jomfruøyane under vinter-OL 2022

**[[Dei amerikanske Jomfruøyane]]** deltok under Vinter-OL 2022 i Beijing i Kina i perioden 4. til 20. februar 2022.

Troppen til Dei amerikanske Jomfruøyane bestod av ein idrettsutøvar: skeletonkøyraren Katie Tannenbaum. Tannenbaum skulle ha vore flaggberar for Dei amerikanske Jomfruøyane under opningsseremonien, men fordi ho testa positivt for Covid-19, kunne ho ikkje delta på opningsseremonien. Ein friviljug var flaggberar for Dei amerikanske Jomfruøyane under opningsseremonien og avslutningsseremonien.

## Skeleton

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:De amerikanske Jomfruøyer under Vinter-OL 2022|De amerikanske Jomfruøyer under Vinter-OL 2022]]» frå , den 19. desember 2022.*
Filmen 2012

***2012*** er ein amerikansk katastrofefilm frå 2009 som byggjer på 2012-fenomenet, førestillinga om at verda ville gå under i 2012. Filmen blei regissert av Roland Emmerich og har blant andre John Cusack, Amanda Peet og Danny Glover i hovudrollene. 

På tross av eit skremmande tema og uvanleg spektakulære spesialeffektar, er *2012* ein underhaldningsfilm der dei store øydeleggingane og ferda mot redninga blir skildra med fart og spenning, humor og trygge filmklisjear. 

Filmen hadde premiere fredag den 13. november 2009. I Noreg fekk han ei aldersgrense på 11 år. 

## Handling
Handlinga i filmen tek til i 2009, då vitskapsfolk oppdagar at urgamle spådommar om at jorda skal gå undergang, blant anna henta frå mayaene sin kalender, er sanne og at jordkloten vil bli øydelagd 21. desember 2012. Når datoen kjem, bryt det ut ei rekkje ekstreme naturkatastrofar som utslettar store delar av menneskja: jordskorpa sprekk opp og landområde flyttar seg i veldige jordskjelv, vulkanutbrot og tsunamiar. Leiarane i verd, dei rikaste og nokre utvalde har sikra seg plass i fleire «arker», gigantiske overlingsskip som i all løyndom er blitt laga i Tibet. Hovudpersonane, ein skilsmissefamilie frå California, klarer på utruleg vis å koma seg unna farene og til sist redda seg inn i ein av arkene der menneska er trygge til katastrofen er over.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:2012 (film)|2012 (film)]]» frå ,  den 22. desember 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Filmomtale på filmweb.no med norske meldingar
New age

**New age** (frå engelsk; *ny tidsalder*) er ei religiøs strøyming som har utvikla seg i den vestlege verda sidan 1970. New age har ein desentralisert struktur utan ein samlande organisasjon, einskapleg ideologi eller faste doktrinar; og i vid forstand omfattar New age «eit stort tal rørsler og organisasjonar med bakgrunn i ulike former for terapi, yoga, astrologi, okkultisme, sjamanisme og medvitsutvidande teknikkar». Samtidig peiker omgrepet gjerne på «ei generell livshaldning, eit heilskapleg verdsbilete eller ei terapiform, der desse elementa inngår i ulike kombinasjonar».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:New Age|New Age]]» frå ,  den 22. desember 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Gaianett