Raphia

**Raffiapalmar** (*Raphia*) er ei slekt med palmar som hovudsakleg er utbreidde i tropisk Afrika. Ho omfattar rundt 20 artar. Fleire av artane har bruksområde som kan ha stor økonomisk tyding, til dømes som opphav til fiber og palmevin.

## Skildring
Raffiapalmar er svært kraftige plantar. Nokre av dei er treforma, medan andre manglar stamme. Blada er fjørflika og store.  *Raphia regalis* kan få opptil 25 meter lange blad, noko som gjer dei til dei største blada som finst. Plantane er sambu med skilde hann- og hoblomar på same plante. Frukta er stor, avlang og dekt av overlappande skjel som gjer at ho minnar om ein kongle. Ho inneheld eitt frø. Plantane er monokarpe, slik at dei døyr etter blomstring og fruktsetjing.

## Vekstområde
Palmane veks som regel i sumpområde. Dei er utbreidde i Afrika sør for Sahara, og éin art finst både i Mellom- og Sør-Amerika og i Vest-Afrika. Ein av dei afrikanske artane finst også på Madagaskar, men han kan blitt innført dit av menneske.

## Bruk
Fleire av artane har stor økonomisk tyding. Raffia er plantefiber som blir framstilt ved å riva av dei ytre laga på unge småblad. Dette blir nytta til ei rekkje føremål, mellom anna korger og hyssing. Ein har også laga klede av plantefibrane. Bladslirene til *[[Raphia hookeri]]* kan brukast som piassava. Bladstilken blir brukt som erstatning for bambus i møblar og husbygging, og småblada blir brukte til taktekking. Ein kan laga palmevin av safta ein får ved å tappa stammen. Fruktene av nokre artar kan brukast til å framstilla matolje, og fruktene blir også brukte til å forgifta fisk.

## Artar

* *[[Raphia africana]]* Otedoh – søraustlege Nigeria, Kamerun
* *[[Raphia australis]]* Oberm. & Strey – sørlege Mosambik, Sør-Afrika
* *[[Raphia diasticha]]* Burret – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika
* *[[Raphia farinifera]]* (Gaertn.) Hyl. – tropisk Afrika, Madagaskar
* *[[Raphia gabonica]]* S.Mogue, Sonké & Couvreur – Gabon
* *[[Raphia gentiliana]]* De Wild. – Den sentralafrikanske republikken, nord og aust i Den demokratiske republikken Kongo
* *[[Raphia hookeri]]* G.Mann & H.Wendl. – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til Angola
* *[[Raphia laurentii]]* De Wild. – frå sør i Den sentralafrikanske republikk til Angola
* *[[Raphia longiflora]]* G.Mann & H.Wendl. – frå sør i Nigeria til vest i Den demokratiske republikken Kongo
* *[[Raphia mannii]]* Becc. – sør i Nigeria, Bioko
* *[[Raphia matombe]]* De Wild. – Cabinda, sør i Den demokratiske republikken Kongo
* *[[Raphia monbuttorum]]* Drude – frå sør i Nigeria til vest i Den sentralafrikanske republikk og Sør-Sudan
* *[[Raphia palma-pinus]]* (Gaertn.) Hutch. – vest i tropisk Afrika
* *[[Raphia regalis]]* Becc. – sørlege Nigeria til Angola
* *[[Raphia rostrata]]* Burret – vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika
* *[[Raphia ruwenzorica]]* Otedoh – aust i Den demokratiske republikken Kongo, Rwanda, Burundi
* *[[Raphia sese]]* De Wild. – Den demokratiske republikken Kongo
* *[[Raphia sudanica]]* A.Chev. – vest i tropisk Afrika til Republikken Kongo
* *[[Raphia taedigera]]* (Mart.) Mart. – Costa Rica, Nicaragua, Panama, Colombia, amazonasmunningen i Brasil, Kamerun, Nigeria
* *[[Raphia textilis]]* Welw. –  vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til Angola
* *[[Raphia vinifera]]* P.Beauv. – Nigeria til Sør-Sudan
* *[[Raphia zamiana]]* S.Mogue, Sonké & Couvreur – sørvestlege Kamerun, vestlege Gabon

## Galleri

Fil:Raphia_australis_2_(14864268202).jpg|alt=Raphia australis med en enorm blomsterstand, se mannen nede til høyre|*Raphia australis* med ein enorm blomsterstand, sjå mannen nede til høgre.
Fil:Raphia_taedigera_0zz.jpg|alt=Blad hos Raphia taedigera|Blad på *Raphia taedigera*
Fil:Raphia_farinifera00.jpg|alt=Frukt hos Raphia farinifera|Frukt frå *Raphia farinifera*
Fil:Raffia_fibers.jpg|Raffia
Fil:PendeMunganji.jpg|alt=Raffiadrakt brukt av tradisjonelle dansere i Den demokratiske republikken Kongo|Raffiadrakt brukt av tradisjonelle dansarar i Den demokratiske republikken Kongo.
Fil:Vin_de_raphia_au_Cameroun_01.jpg|Raffiavin i Kamerun.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Raffiapalmer|Raffiapalmer]]» frå ,  den 5. august 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*