open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tommie Smith

**Tommie C. Smith** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Clarksville i Texas som vart olympisk meister på 200 meter i 1968.

Smith sette verdsrekord på 200 m med 20,0 sekundar i Sacramento den 11. juni 1966. Seks dagar seinare vart han nordamerikansk studentmeister (NCAA) på 220 yards, ein tittel han forsvarte året etter. Den 20. mai 1967 forbetra han verdsrekorden på 440 yards til 44,8 sekundar under eit stemne i San Jose, noko som vart stipulert til 44,5 på 400 m, også det tilsvarande verdsrekord. Same sesongen vart han USA-meister (AAU) på same distansen, og han vann 200 m under universiaden i Tokyo.

Under dei olympiske sommarleikane 1968 i Mexico-byen vann Smith finalen 200-meteren med verdsrekordtida 19,83 sekundar. På sigerspallen, under avspelinga av nasjonalsongen, stod både han og landsmannen, bronsevinnar John Carlos, i svarte lestar og utan sko, og gjorde Black Power-helsinga. Begge utøvarane vart kasta ut av den USA-amerikanske OL-troppa og utvist frå leikane. Denne motstands-markeringa vert rekna som ein viktig milepåle i den USA-amerikanske borgarrettsrørsla.

I 1969 spelte Smith nokre månader på amro-fotballaget Cincinnati Bengals.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1968 i Mexico by: Gullmedalje på 200 m - 19,83, framom Peter Norman (20,06)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tommie Smith|Tommie Smith]]» frå ,  den 18. oktober 2017.*
Rolf Stranger

**Rolf Hanssen Stranger** () var ein norsk forretningsmann og Høgre-politikar frå Oslo. Han var ordførar i Oslo i til saman åtte år og sat like lenge på Stortinget.

Stranger var son til grosserar Amund Hanssen i hovudstaden. Han  tok artium ved St. Hanshaugen skole og vart cand.jur. frå Universitet i Oslo. I 1914 fekk han stilling i familiefirmaet Hanssen & Bergh A/ S, eit firma han dreiv frå 1917 til 1953.

Stranger var medlem av Oslo bystyre frå 1926 til 1967. Han var ordførar i fire bolkar; fyrst 1940-41 til han vart avsett av okkupasjonsmakta, i 1945 etter krigen var over, deretter i fireårsperioden 1956-59 og dei to åra 1962-63. Under 2. verdskrigen sat han fengsla på Bredtveit i Oslo i tida november 1943 til mai 1944.

Hausten 1945 vart Stranger vald til stortingsrepresentant frå Oslo og attvald 1949. På Stortinget var han nestformann i Finans- og tollkomiteen til 28. juni 1952, sidan var han medlem i Kommunalkomiteen.

## Kjelder
*
NM i skiskyting 1973

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1973**, den 15. i rekka, vart avvikla i helga 17.-18. februar 1973 på Steinkjer,  med to øvingar på programmet. Meisterskapen gjekk samstundes med noregsmeisterskapen for juniorar.

### 20 km



Dato: 17. februar 1973

### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 18. februar 1973

## Kjelder
**Sportsboken 73*. Dreyer Stavanger. 1973
NM i skiskyting 1974

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1974**, den 16. i rekka, fann stad på Vingrom i Lillehammer kommune i dagane 15. - 17. mars 1974. For fyrste gong stod 10 kilometer med to skytingar og eventuelle strafferunder på NM-programmet, som dermed omfatta av tre tevlingar.

### 20 km



Dato: 15. mars 1974


### 10 km



Dato: 16. mars 1974


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 17. mars 1974


## Kjelder
**Sportsboken 74*. Dreyerbok - Stavanger.
*Arbeiderbladet 18. mars 1974
Hærens befalsskole

**Hærens befalsskole** (**HBS**) er ei utdanningsavdeling som utdannar underoffiserar, underlagt Krigsskolen. Skulen tilbyr fleire ulike faglinjer fordelt på ulike kompani: operativ linje ved kompani A, gjennomgåande linje ved kompani B og dei resterande utdanningane ved kompani C. Alle utdanningane, utanom gjennomgåande linje, er toårig der ein først gjennomfører ei grunnleggjande befalsutdanning på eitt år, før ein fullfører pliktåret som sersjant ved ei passande avdeling. Skulen blei underlagt Krigsskolen 1. august 2013.

Soldatane ved avdelinga bruker Hærens fjellgrå standardberet.

## Historie
Hærens befalsskole er ei samanslåing av nedlagde befalsskular. Tidlegare hadde Hæren befalsskular for ulike våpenartar. Etter den andre verdskrigen, hausten 1946, vart befalsskulen for infanteriet reetablert ved Vatneleiren i Sandnes. Det året vart om lag 140 elevar teke opp.
## Organisering

Hærens befalsskole er organisert som ein infanteribataljon med eigen stab, og er delt inn i tre kompani forlagt ved ulike leirar:
### Bataljonsstab
Rena leir husar bataljonsstaben som leiar og administerer skulen. Oberstløytnant Atle Molde er sjef for Hærens befalsskole.
### Kompani Alfa
 Kp. A er eit infanterikompani som har ansvaret for operativ linje ved HBS. Kompaniet utdannar operativt befal til bataljonane i Hæren. Befalselevane gjennomgår 8 måneders infanteriutdanning i Rena leir, før ein fagperiode tek til. Under fagperioden kan befalsskoleelevane fordjupa seg innan kavaleri, artilleri, sanitet, ingeniør, samband eller tren. Nokre av linjene er på Sessvollmoen leir og Jørstadmoen leir. Kompaniet består av om lag 140 soldatar.
### Kompani Bravo
 Krigsskolens gjennomgåande linje held til på Rena. Kompaniet består av to tropper: ein tropp med befalskuleelevar og ein med kadettar. Befalskuleelevar ved Kp. B er soldatar som har vore verva i ei avdeling over to år; desse kan gjennomføra denne linja for å bli sersjant. Kadettane i kompaniet gjennomfører grunnleggjande befalsutdanning på Rena, før dei vert overført til Krigsskolen på Linderud for å starta på den treårige offisersutdanninga. 

### Kompani Charlie
 Ved Sessvollmoen leir ligg det største kompaniet med om lag 200 befalskoleelevar. Kp. C utdannar befal til alle avdelingane til Hæren, også Forsvarets logistikkorganisasjon (FLO). Dei driv utdanning innan mekanikk, forvaltning, teknisk materiellforsyning og ammunisjonsforvaltning. Utdanninga vekslar mellom både infanteriteneste og fagspesifikk utdanning med to vekers periode. Kompaniet har desse linjene: 
::*Teknisk;
::*Administrasjon, ledelse og forvaltning;
::*Operativ ammunisjonsforsyning og sprengning

## Kjelder
Anna Netrebko

**Anna Netrebko** () er ein russisk-austerriksk opera-sopran.

Netrebko studerte song ved Rimskij-Korsakov-konservatoriet i St. Petersburg. Ho fekk undervising av  Valerij Gergiev, leiaren ved Mariinskij-teatret, og debuterte ved teateret i 1994 som Susanna i *[[Figaros bryllup|Le nozze di Figaro]]* av Mozart. Deretter hadde ho fleire viktige roller ved Kirovoperaen, som Amina i *[[La sonnambula]]*, Pamina i *[[Tryllefløyten|Die Zauberflöte]]*, Rosina i *[[Barbereren i Sevilla|Il Barbiere di Siviglia]]* og Lucia i *[[Lucia di Lammermoor]]*.

I 1995 gjesta Kirovoperaen San Francisco-operaen, der Netrebko song Ludmilla i *[[Ruslan og Ludmilla]]* av Glinka. Førestillinga fekk svært gode kritikkar, og Netrebko blei verdskjend på kort tid. I 2002 debuterte ho ved Metropolitan Opera som Natasja i *[[Krig og Fred av Prokofjev|Krig og Fred]]* av Prokofjev.

Netrebko blei austerriksk statsborgar i 2006.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anna Netrebko|Anna Netrebko]]» frå ,  den 30. september 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Navigasjonssystemet Galileo

**Galileo** er eit system for satellittnavigasjon etablert av Den europeiske unionen (EU) og Den europeiske romfartsorganisasjonen. Systemet er meint som et alternativ til det militære og USA-kontrollerte systemet GPS og det russiske GLONASS. Navigasjonssystemet vart tilgjengeleg for sivil bruk frå desember 2016 og var da basert på 18 satellittar. Eit system med 30 satellittar skal vere ferdig utbygd i 2020.
Beidou

**Beidou 1** (kinesisk 北斗一号) er eit kinesisk satellitnavigationssystem. Namnet *Beidou* (北斗) kjem av det kinesiske namnet på stjernebiletet Store bjørn.

Beidou 2 går under namnet Compass.

## Kjelder

*Precise orbit determination of Beidou Satellites with precise positioning 
*Website Beidou
*Beidou sur le site de l'ESA
*Étude de marché (dont utilisation du système Beidou (mars 2015)
*Beidou (Big Dipper)  - GlobalSecurity.org
Jamming

**Jamming** (frå engelsk) er tilsikta utsending av radiosignal for å avbryte eller hindre mottaking av signal frå ein annan stasjon. 

Teknisk sett vert jamming gjort med ein støysendar, som er ei eining for å senda ut støy for å forstyrra eller blokkera radiosamband. Alt etter kva den skal jamma kan den vera «dum» og berre senda kvit støy som overdøyver signalet eller den kan vera «smart» og senda signal som er eigna for å forstyrra heilt bestemt utstyr. Typisk bruk er støysendarar retta mot radar, radio og sonar. Tidlegare var målgruppa militæret, men med ei stadig aukande mengd sivil radioommunikasjon er det vorte attraktivt for kriminelle å bruka støysendarar for å hindra varsling av lyssky aktivitet. 
Samstundes brukar politiet støysendarar for å hindra kriminelle i å kommunisera og for å fremtvinga identifisering. Dette kan vera så spesifikt at dei kan slå ut eit bestemt lite geografisk område. Anna kjend bruk er at signal frå GPS kan jammast slik at ein GPS-mottakar ikkje vil kunna motta signalet, eller vil motta fordreia signal, slik at den ikkje vil visa korrekte data. Eit aktuelt område der det kan vere høveleg med jamming, er òg mot droner. Desse dronene kan tidvis hindre bruk av flyplassar på grunn av fare for kollisjon under landing og letting av flya.
## Bruk av mobiljammarar i Noreg
I Noreg er det debatt om politiet skal få høve til å bruka mobiljammerar under aksjonar. Det er reist spørsmål om nytte og ansvar om anna legitim bruk av mobilar vert hindra. Eit døme er om politiet i ein pågåande aksjon blokkerar mobilnettet og ein person innanfor aktivt område får eit hjerteattak og døyr fordi ingen klarer å oppnå kontakt med redningspersonell. I ein aksjon kan eit område på 13 kvartal blokkerast for mobilkommunikasjon i samsvar med publisert material, noko som i Oslo tilsvarer eit område frå Karl Johans endepunkt ved Oslo Sentralstasjon og til Oslo domkyrkje. I tillegg vil område med fritt innsyn til støysendaren påverkast slik som område i Gamlebyen og oppover i Ekebergåsen. Kraftigare utstyr er kjent som blokkerer all kommunikasjon i ein avstand av 8 kilometer eller meir frå støysendaren, til dømes TRJ-89.
Det er i utgangspunktet ulovleg å nytte jammarar i Noreg.

## Sjå òg
* Elektronisk krigføring
* Støysendar
* Kulturell jamming

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jamming|Jamming]]» frå ,  den 19. oktober 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Aftenposten: Politiet vil slå ut mobilnettet
* R. Pleikys, D. Vildžiūnas. Empire of Noise (video).
* NPT.no sin definisjon av en Jammer.
Ørnulf Tofte

**Ørnulf Tofte** () var ein norsk politiembetsmann og  kontraetterretningssjef i Politiets tryggingsteneste, fødd i Oslo. Tofte byrja i det norske politiet i 1940 og var med på å bygge opp Politiets overvakingsteneste (POT), der han var frå 1948 til 1987. Under den kalde krigen vart han etterkvart politiinspektør og sjef for kontraetterretningstenesta. Det var først og fremst arbeidet med å avdekkje dei sovjetiske etterretningsorganisasjonane KGB og GRU sine ulovlege verksemder på norsk jord, og å verna norske statsinstitusjonar, nøkkelpersonar og nasjonale interesser mot eksterne truslar, som var Toftes hovudarbeidsområde.

Tofte spelte ei viktig rolle i etterforskinga av alle de tre store spionsakene i Noreg under den kalde krigen, dvs. i etterforskninga av Asbjørn Sunde, Gunvor Galtung Haavik og Arne Treholt. Av desse vart Asbjørn Sunde og Arne Treholt dømde, medan Haavik døydde i fengselet før saka kom opp i retten, og det var Tofte som pågreip alle tre. Han er omtalt som «Noregs fremste spionjeger» under den kalde krigen. Tofte har fortalt om erfaringane sine  som spionjeger under den kalde krigen i boka *Spaneren* (1987). Han fekk i 1987 Kongens fortenestemedalje i gull.

Overvakingspolitiet under leiing av Asbjørn Bryhn hadde frå 1960-åra jakta på ein ukjend russisk spion, som endeleg vart avslørt som Gunvor Galtung Haavik og arrestert i 1977. Før arrestasjonen av Haavik hadde politiet i september 1965 arrestert Vilhelm Evang sin sekretær Ingeborg Lygren; Bryn ynskte tiltale mot Lygren, men statsadvokat Lauritz Dorenfeldt innstilte på henlegging mot bevisets stilling. Lygren vart lauslaten i desember samme år. Arrestasjonen av Lygren vekte oppsikt og avslutta karrierane til både Asbjørn Bryhn og Vilhelm Evang. Tofte, som deltok i saken som etterforskar, kalla seinar saken «en ulykke». Ifølgje Tofte førte saken til at politiet ikkje sette i gang noka «offensiv etterforskning» for å avsløre «sjefen for et departement», ein annan mistenkt og uidentifisert spion. Overvakingspolitiet erkjente at arrestasjonen av Lygren var ein stor tabbe.

## Referansar
Jürgen Grabowski

**Jürgen Grabowski** () var ein tysk fotballspelar, fødd og død i Wiesbaden, som vart verdsmeister med Vest-Tyskland i 1974 og spelte på Eintracht Frankfurt i tida 1965-80. Han var ein allsidig angrepsspelar som oftast tok plass på høgrevengen.

### Klubbspel
Grabowski spelte på den lokale klubben FV Biebrich 1902 frå 1962. Frå 1965 hadde han i femten år kontrakt med Eintracht Frankfurt. Med Eintracht vann han den vesttyske DFB-pokalen i 1974 og 1975. I 1980 bidrog han til at Eintracht Frankfurt vann UEFA-cupen 1980, men var ikkje med i korkje finalane. Tidlegare i sesongen vart han nemleg skadd av ei takling frå Lothar Matthäus og ved sesongslutt valde Grabowski å leggje opp. Han spelte 441 kampar og skåra 109 mål for Eintracht.

### Landslagsspel
Grabowski debuterte Vest-Tysklands landslag i mai 1966. Han fekk plass i VM-troppa, men kom ikkje på bana i England. Åra 1967-69 stod han utanfor landslaget og det vart fyrst våren 1970 han etablerte seg på laget. Han vann bronse med Vest-Tyskland under Fotball-VM 1970 i Mexico og vart europameister 1972. Under verdsmeisterskapen på heimebane i 1974 deltok han i alle kampane og skåra sitt femte og siste landslagsmål i kvartfinalen mot Sverige. Grabowski spelte sin 44. og siste landskamp på 30-årsdagen, ein kamp som enda med at han og lagkameratane stod att som verdsmeistrar etter finaletriumf 2-1 over Nederland på olympiastadion i München.

### Merittar
*Verdsmeister: 1974 med Vest-Tyskland
*Europameister: 1972 med Vest-Tyskland
*VM-bronse: 1970 med Vest-Tyskland
*Vinnar av UEFA-cupen: 1980 med Eintracht Frankfurt
*Vesttysk cupmeister: 1974 og 1975 med Eintracht Frankfurt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jürgen Grabowski|Jürgen Grabowski]]» frå ,  den 19. oktober 2017.*
NM i skiskyting 1975

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1975**, den 17. i rekka, fann stad i Mo i Rana. Meisterskapen omfatta to individuelle tevlingar og ein samlagsstafett. Juniormeisterskapen gjekk samstundes.

### 20 km



Dato: 


### 10 km



Dato: 


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 


## Kjelder
**Sportsboken 75*. Dreyerbok Stavanger. 1975.
Timbjørgane

**Timbjørgane**, òg kalla *Tindbjørgane* eller *Tynnbjørgane*, matrikkelgard nr 94 i Stranda kommune, er ein nedlagt gard ved Sunnylvsfjorden i Møre og Romsdal fylke.

Om namnet: Oluf Rygh trur at den opphavlege namneforma var *timbrbjørgane* og hadde samanheng med at folk hogg timber (tømmer) der. Den rettaste, opphavlege namneforma er truleg *Timbjørgane*, og kombinasjonen av dei norrøne orda *timbr* og *bjarg*, vil gi namnetydinga: *tømmerberga*.

Garden ligg om lag 560 moh, ved Timbjørgnuten (sjå bilete), vegen opp frå fjorden er særs tungvint og går gjennom vanskeleg lende. Det var langt til næraste granne som var fjordgarden Inste Åkernes, om lag 2,5 km lenger nord. På motsett side av fjorden ligg øydegardane Almane og Furnes. I fjellheimen bakanfor Timbjørgane er Rundefjellet (1213 moh) det mest dominerande. Gardshusa er lokalisert på to stader: dei eldste husa frå 1600-talet låg på nedsida av Timbjørgnuten (mot fjorden), medan oppsitjarane som kom der på 1800-talet bygde nye hus ved ei glenne på oppsida av nuten. På begge stadane er berre restar murane synlege i dag. Levevegen på Timbjørgane var krøterhald og veiding.

Ein trur at det kan ha vore fredlause som tidlegast hadde tilhald på staden. Den første brukaren ein kjenner til, var på garden før 1660. I 1771 låg garden truleg øyde, og presten Hans Strøm nemner i «Beskrivelse over Fogderiet Søndmør» at i tida omkring 1766 var «*Tindbiørg - En øde Gaard som og skrives Tonbierg*». Etter å ha lege ubrukt i meir enn 50 år, kom det ny brukar i 1813. Ein gong på slutten av 1800-talet vart garden på nytt fråflytta og sidan har der ikkje budd folk.	
 
I fjellheimen ved Timbjørgane var i eldre tid den største bjørnestamma på Sunnmøre, og folket på garden var mykje plaga av bjørn og det var heller ikkje fritt for ulv. 

Timbjørgane ligg i verdsarvområdet Vestnorsk Fjordlandskap som vart innskrive på UNESCO si Verdsarvliste 14. juli 2005, og staden høyrer òg inn under Geiranger-Herdalen landskapsverneområde. 
 
Garden har gitt namn til bokforlaget Timbjørgane (Arild Flydal). 

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Tindbjørgane Naturbase, Miljødirektoratet
* 
*  
*  
* Tur til Timbjørgane (aug 2017)
Arvid Follevåg

**Arvid Follevåg** () er ein norsk rådmann. Han er fødd i Askvoll kommune. Follevåg vart utdanna ved Politiskulen, og gjorde teneste som politimann i Årdal, Naustdal og Fjaler, før han i 1970 vart formannskapssekretær i Fjaler kommune. Stillinga vart i 1975 endra til kontorsjef og seinare til rådmann. Follevåg var rådmann i Fjaler fram til 1998, då han tok eitt års engasjement som dagleg leiar for Hauglandssenteret.

Follevåg har hatt ei rad tillitsverv i Røde Kors og innan idrett på lokal- og fylkesplan.

I 2006 gav han ut historia om historia og utviklinga av Askvoll sentrum. 
 
## Bibliografi
### Bøker
*

### I tidsskrift - eit utval
*Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane 

## Kjelder
*Om Arvid Follevåg i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
NM i skiskyting 1976

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1976**, den 18. i rekka, vart avvikla i Trondheim og i Melhus i tida 10. til 14. mars 1976. Meisterskapen omfatta to individuelle tevlingar og ein samlagsstafett. Også juniormeisterskapen i skiskyting og NM i skifeltskyting vart arrangert dei dagane.

### 20 km



Dato: 


### 10 km



Dato: 


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 


## Kjelder
**Sportsboken 76*. Dreyerbok Stavanger. 1976.
Bernhard Berthelsen

**Bernhard Berthelsen** () var ein norsk tollar frå Arendal som representerte Venstre og kjøpstadene i Telemark og Aust-Agder på Stortinget i to valperiodar frå 1945 til 1953.

Berthelsen var son til ein sjømann. Etter å ha gått middelskulen arbeidde han i tolletaten frå 1914, i Kristiansand og Arendal. I 1928 rykte han opp til tollkontrollør, frå 1946 arbeidde han som tollinspektør i Arendal. Perioden 1951-57 var han distriktssjef i Bergen tolldistrikt og 1957-64 var han driftssjef i Tolldirektoratet.

Berthelsen var medlem i bystyret i Arendal frå 1934 til 1946. Etter å ha flytta til Bergen var han valperioden 1956-59 bystyremedlem også der. Før den tid var han stortingsrepresentant for partiet Venstre og dei sju kjøpstadene i Telemark og Aust-Agder i to samanhengande periodar; 1945-49 og 1950-53. Alle åtte tingsesjonane var han sekretær i Administrasjonskomiteen.

## Kjelder
* Stortingsbiografi
* 
* 
* 
*  Dødsfall
Marit Berger Røsland

**Marit Berger Røsland** () er ein norsk advokat og politikar for Høgre. Frå 20. oktober 2017 til 17. januar 2018 var ho norsk EØS- og EU-minister.

Ho er cand.jur. frå Universitetet i Oslo frå 2006, og har vore advokatfullmektig og advokat i Wiersholm, Mellbye & Bech i Oslo sidan 2006. Røsland var dommarfullmektig i Oslo tingrett 2009–2010. Frå 17. oktober 2014 var ho statssekretær for statsminister Erna Solberg og frå 16. desember 2015 statssekretær for statsråd Sylvi Listhaug. Den 23. september 2016 vart ho utnemnd til statssekretær for Børge Brende i Utenriksdepartementet. Ho vart utnemnd til EØS- og EU-minister i Erna Solbergs regjering den 20. oktober 2017.

Røsland var leiar i Akershus Unge Høgre 1998–2000, kampanjesekretær i Akershus Høgre i 1999, medlem av Akershus fylkesting 1999–2003, politisk sekretær for ordførar Per Ditlev-Simonsen 2000–2001, 2. nestleiar i Unge Høgre 2000–2002, redaktør i Unge Høgres medlemsblad Xtra 2000–2002, byrådsekretær for velferd og sosiale tenester i 2002, politisk rådgjevar i Utenriksdepartementet 2003–2005, medlem av Oslo Høgres programkomité og medlem av Oslo bystyre 2003–2007.

Ho er gift med advokat og tidlegare byrådleiar i Oslo Stian Berger Røsland. Paret har to barn.

## Kjelder


.
Klaus Augenthaler

**Klaus Augenthaler** () er ein tysk tidlegare fotballspelar frå Fürstenzell. Han vart verdsmeister i 1990 med Vest-Tyskland og vann sju gongar Bundesliga og tre gongar DFB-pokalen med Bayern München.

## Karriere
### Klubbspel
Augenthaler spelte på Bayern München frå 1977 til 1991. Han var med å vinne den tyske seriemeisterskapen i sju sesongar i tida frå 1980 til 1990. Mellom 1982 og -86 gjekk han sigrande ut av den vesttyske cupmeisterskapen tre gongar, siste gongen då Bayern vann dobbelt. Våren 1982 var han på plass då Bayern München spelte finale i Europacupen, ein finale der Bayern tapte mot Aston Villa.

### Landslagsspel
Frå debuten i 1983 deltok Augenthaler i 27 landskampar på Vest-Tyskland, den siste under VM 1990. Korkje til EM 1984 eller EM 1988 fekk han plass i meisterskapstroppa. Han var derimot med i Fotball-VM 1986, der han fekk lite speletid. Meir til nytte fekk han vere då Vest-Tyskland i 1990 lukkast vinne VM-turneringa i Italia med finalesiger 1-0 over eit argentinsk mannskap som aldri funkla.

### Merittar
*Verdsmeister: 1990 med Vest-Tyskland
*VM-sølv: 1986 med Vest-Tyskland
*EM-sølv: 1976 med Vest-Tyskland
*Vesttysk cupmeister: 1982, 1984 og 1986 med Bayern München 
*Vesttysk seriemeister: 1980, 1981, 1985, 1986, 1987, 1989 og 1990 med Bayern München
*Finaletap i Europacupen: 1982 og 1987 med Bayern München

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Klaus Augenthaler|Klaus Augenthaler]]» frå ,  den 21. oktober 2017.*
Peucaea

__NOTOC__
***Peucaea*** er ei biologisk slekt av sporvefuglar med utbreiing konsentrert om Mexico og dels inn i sørlege USA. Slekta er medlem av amerikasporvfamilien, Passerellidae.

## Skildring
*Peucaea*-sporvane har fjørdrakt i grått og brunt med streka overside, ofte skildra som ein typisk «sporv». Nokre har svarte teikningar ved hovudet. Kroppslengda er rundt 15 centimeter, med variasjonar. Stripehovudsporv, *Peucaea ruficauda*, kan bli opptil 19,5 cm. For artar der det finst informasjon om føde veit ein at dei er insektetarar som òg kan ta frø og anna vegetabilsk og animalsk føde. Fleire artar er endemiske for eller nær endemiske for Mexico. Apasjesporv, *Peucaea cassinii*, lever i Mexico og nordover i sørlege og sentrale USA, opptil sørvestre Wyoming. Arten er trekkfugl innanfor dette området. Palmettosporv, *Peucaea aestivalis*, er endemisk for USA, i stor grad i Florida og nordover der dei nordlegaste fuglane er trekkfuglar.

## Artslista
***Peucaea*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Tornsporv, *Peucaea carpalis*, Rufous-winged Sparrow, Coues, 1873, (LC)
* Kanelhalesporv, *Peucaea sumichrasti*, Cinnamon-tailed Sparrow, Lawrence, 1871, (NT)
* Stripehovudsporv, *Peucaea ruficauda*, Stripe-headed Sparrow, Bonaparte, 1853, (LC)
* Beltesporv, *Peucaea humeralis*, Black-chested Sparrow, Cabanis, 1851, (LC)
* Tyglesporv, *Peucaea mystacalis*, Bridled Sparrow, Hartlaub, 1852, (LC)
* Mestissporv, *Peucaea botterii*, Botteri's Sparrow, Sclater, 1858, (LC)
* Apasjesporv, *Peucaea cassinii*, Cassin's Sparrow, Woodhouse, 1852, (LC)
* Palmettosporv, *Peucaea aestivalis*, Bachman's Sparrow, Lichtenstein, 1823, (NT)
## Kjelder
* (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Ammodramus

__NOTOC__
***Ammodramus*** er ei biologisk slekt av mellomstore sporvefuglar i amerikasporvfamilien, Passerellidae. Dei har utbreiing over store delar av Amerika. Det finst ulike handsamingar av taksonomien til artane i og rundt denne slekta, det som er skildra her er etter eBird/Clements Checklist v2017. HBW  Alive, til dømes, har spreidd desse artane på fleire slekter.

## Skildring
*Ammodramus*-sporvane har ei kroppslengd på rundt 13 centimeter. Fjørdrakta er hovudsakleg i grått og brunt med streka overside, mange fjørdrakter til artane i denne slekta kan minne om sporvar som hekksporv eller piplerker i Europa. Dei fleste artane lever i Mexico, USA, og Canada der dei nordlegaste populasjonane trekker til Mexico og eller sørlege USA om vinteren. Grashoppesporv overvintrar òg i Karibia. Campossporv og gulmaskesporv er vidt utbreidd i Sør-Amerika.

## Artslista
***Ammodramus*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Grashoppesporv, *Ammodramus savannarum*, Grasshopper Sparrow, Gmelin, 1789, (LC)
* Campossporv, *Ammodramus humeralis*, Grassland Sparrow, Bosc, 1792, (LC)
* Gulmaskesporv, *Ammodramus aurifrons*, Yellow-browed Sparrow, Spix, 1825, (LC)
* Dakotasporv, *Ammodramus bairdii*, Baird's Sparrow, Audubon, 1844, (LC)
* Brakksporv, *Ammodramus henslowii*, Henslow's Sparrow, Audubon, 1829, (NT)
* Gråøyresporv, *Ammodramus leconteii*, LeConte's Sparrow, Audubon, 1843, (LC)
* Nålhalesporv, *Ammodramus nelsoni*, Nelson's Sparrow, Allen, 1875, (LC)
* Spisshalesporv, *Ammodramus caudacutus*, Saltmarsh Sparrow, Gmelin, 1788, (VU)
* Marsksporv, *Ammodramus maritimus*, Seaside Sparrow, Wilson, 1811, (LC)

## Kjelder
* (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Melozone

__NOTOC__
***Melozone*** er ei biologisk slekt av nokså store sporvefuglar med utbreiing konsentrert om Mexico, og dels inn i sørvestre USA og dels sørover i Sentral-Amerika til og med Costa Rica. Slekta inneheld mellom anna fire artar med fellesnemninga «tovi». Ho er ein del av amerikasporvfamilien, Passerellidae.

## Skildring
*Melozone* er dei største sporvane i Passerellidae-familien, typisk 18-19 centimeter i kroppslengd, men opptil 24&nbsp;cm for den største, kaliforniatovi. Fjørdrakta er prega av grått til brunleg farge utan strekar, men mange har raudbrunt på eller rundt hovudet og/eller under gumpen. Fleire har kvitt i strupen eller kvite teikninga i ansiktet, kvitmaskesporv har ein kolossal kvit augering og kvit strupe og bryst. Kvitøyresporv er mørk med nær svart, hovud, strupe og bryst. To artar, brunkinnsporv og kvitstrupetovi er endemiske til Mexico. Kvittygelsporv, *Melozone cabanisi*, er endemisk for Costa Rica. Masketovi finst i eit lite område i USA (sørvestre Utah til søraustre California, sørlege Arizona, sørvestre New Mexico og så vidt inn i nordvestre Mexico.) Dette er standfuglar.

*Melozone*-sporvar beitar typisk på bakken og et ofte leddyr, men toviar tar vegetarkost, spesielt kaliforniatovi har frø som føretrekt føde.

## Artslista
***Melozone*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Brunkinnsporv, *Melozone kieneri*, Rusty-crowned Ground-Sparrow, Bonaparte, 1850, (LC)
* Ravinetovi, *Melozone fusca*, Canyon Towhee
* Kvitstrupetovi, *Melozone albicollis*, White-throated Towhee, Sclater, 1858, (LC)
* Masketovi, *Melozone aberti*, Abert's Towhee, Baird, 1852, (LC)
* Kaliforniatovi, *Melozone crissalis*, California Towhee, Vigors, 1839, (LC)
* Kvitøyresporv, *Melozone leucotis*, White-eared Ground-Sparrow, Cabanis, 1861, (LC)
* Kvitmaskesporv, *Melozone biarcuata*, White-faced Ground-Sparrow, Prévost & Des Murs, 1846, (LC)
* Kvittygelsporv, *Melozone cabanisi*, Cabanis's Ground-SparrowPL Sclater & Salvin, 1868
## Kjelder
* (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Chlorospingus

***Chlorospingus*** er ei biologisk slekt av mellomstore sporvefuglar som lever i Sentral-Amerika og sørover langs foten av Andes til Argentina. Slekta er ein del av amerikasporvfamilien, Passerellidae. Tidlegare var dei rekna som tanagarar, i dag har dei norske artsnamna fellesleddet «tanagarsporv».

## Skildring
Dette er fuglar på rundt 14 centimeter i kroppslengd med fjørdrakt i avdempa farger dominert av gult, grønt og grått, ofte med mørkt hovud. Nokre har kvitt i buken, og eller kvite område på hovudet. Til dømes breibryntanagarsporv, *C. pileatus*, som har svart hovud, brei, kvit augebrunstripe og kvitt i strupen. Busktanagarsporv, *C. flavopectus*,  representerer vidaste utbreiinga i slekta rekna i antal land, frå Argentina i sør til Mexico i nord. I Mexico er dei funne i høgder opptil 3500 moh.

## Artslista
Det er åtte eller ni artar i denne slekta avhengig av taksonomisk standpunkt.

***Chlorospingus*** i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Gulhaketanagarsporv, *Chlorospingus flavigularis*, Yellow-throated Chlorospingus, Sclater, 1852, (LC)
* Gulskjeggtanagarsporv, *Chlorospingus parvirostris*, Short-billed Chlorospingus, Chapman, 1901, (LC)
* Gråstrupetanagarsporv, *Chlorospingus canigularis*, Ashy-throated Chlorospingus, Lafresnaye, 1848, (LC)
* Breibryntanagarsporv, *Chlorospingus pileatus*, Sooty-capped Chlorospingus, Salvin, 1864, (LC)
* Busktanagarsporv, *Chlorospingus flavopectus*, Common Chlorospingus, Du Bus de Gisignies, 1847, (LC)
* Tacarcunatanagarsporv, *Chlorospingus tacarcunae*, Tacarcuna Chlorospingus, Griscom, 1924, (LC)
* Pirretanagarsporv, *Chlorospingus inornatus*, Pirre Chlorospingus, Nelson, 1912, (LC)
* Gråbrysttanagarsporv, *Chlorospingus semifuscus*, Dusky Chlorospingus, Sclater & Salvin, 1873, (LC)
* Gursetanagarsporv, *Chlorospingus flavovirens*, Yellow-green Chlorospingus, Lawrence, 1867, (VU)
## Kjelder

* (2017). New World Sparrows (Passerellidae) In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  

;Referansar

;Notar


## Bakgrunnsstoff
NM i skiskyting 1977

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1977**, den 19. i rekka, vart avvikla på Furnes i Ringsaker i tida 9. til 13. februar 1977. Meisterskapen omfatta to individuelle tevlingar og ein samlagsstafett. Også juniormeisterskapen i skiskyting og NM i skifeltskyting vart arrangert dei dagane.

### 20 km



Dato: 11. februar 1977


### 10 km



Dato: 12. februar 1977


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 13. februar 1977


## Kjelder
**Sportsboken 77-78*. Dreyerbok Stavanger. 1977.
Johan Nielssen

**Johan Martin Nielssen** () var ein norsk målar frå Kristiansand, den fyrste som skildra motiv frå kystlandskap i Vest-Agder og i Lofoten på lerret. Han «laga stillferdige og ekte småbil[ete] frå Sørlandet».
## Liv og virke
Nielssen var son til ein rik kjøpmann i Kristiansand. Han utdanna seg fyrst til agronom, før han i 1858 byrja på Tegneskolen i Kristiania. Der etter flytta han over til målarskulen til Johan Fredrik Eckersberg. Sidan reiste han til Akademiet i Düsseldorf og som andre samtidige norske målarar let han seg påverke av Hans Gude. Dei tidlege måleria til Nielssen høyrer til seinromantikken. Seinare orienterte han seg mot ei meir realistisk attgjeving av naturen. Sommaren 1870 var han på studietur til Lofoten og introduserte med det landsdelen i norsk målarkunst.

I 1873 gifta Nielssen seg med ei dotter til borgarmeisteren i Wien, noko som gav han mange oppdrag hos rike borgarar. Ekteskapet gjekk etter kvart over styr. I 1885 reiste han frå familien og såg ingen av dei att. Han flytta tilbake til Kristiansand, såra og deprimert. Nielssen henta sidan dei fleste av motiva sine i Kristiansand, Svinør, Spangereid og Kirkehavn.

Terje Strøm-Olsen gav i 2005 ut ei bok om Nielssen. Året etter arrangerte Sørlandets kunstmuseum ei stor utstilling med måleria hans. Både Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design, Nordnorsk kunstmuseum, Sørlandets kunstmuseum og Göteborg konstmuseum har verk av Nielssen. Mange av måleria hans enda elles som krigsbytte i Aust-Europa etter andre verdskrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Nielssen|Johan Nielssen]]» frå ,  den 21. oktober 2017.*
Stridstrenbataljonen

**Stridstrenbataljonen** (STRBN) er ein taktisk kampstøttebataljon i Brigade Nord. Avdelinga er Hærens forsynings- og transportavdeling, og leverer logistisk kampstøtte for å sikra at bataljonane held ut i strid. Stridstrenbataljonen er utstyrt med ei rekke ulike køyretøy som skal bidra til effektiv logistikk for Brigade Nord. Dette inneber etterforsyning av mat, vatn, drivstoff og ammunisjon til bataljonane i strid. I tillegg bidreg bataljonen med vedlikehald av materiell og berging av andre militære køyretøy.

Bataljonen held til ved Rusta leir i Bardufoss, men har òg eit HRS-kompani på Rena leir i Østerdalen. Avdelinga består av om lag 330 vernepliktige og 200 tilsette. Mykje av befalet i avdelinga har gått *teknisk linje* ved Hærens befalsskole.

## Oppgåver
Heile bataljonen opererer stort sett med køyretøy som beltevogner, personbil, lastebil, vogntog og eit fåtal hjullastarar. Avdelinga utdannar soldatar i berging av andre militære køyretøy, forsyning av ammunisjon og proviant, reparasjon og transport av store militære køyretøy. Bataljonen har eit stort behov for soldatar med teknisk kompetanse, som til dømes bilmekanikarar og teknikarar. Enkelte av soldatar tek sertifikat for å operera køyretøya. Forsvarets kjøreskole, som også er forlagt ved Rusta leir, har ansvaret for teknisk utdanning av personellet i Brigade Nord.

Mykje av utdanninga som Stridstrenbataljonen tilbyr er ettertrakta – både elles i Forsvaret, men også sivilt.
## Organisasjon
Stridstrenbataljonen er fordelt på fire kompani og er administrert leia av bataljonsstaben. Sjef for bataljonen er oberstløytnant Stein Grongstad.
***Kp 1**  held til på Rena leir og er eit heilprofesjonelt kompani med befal og verva. Kompaniet er ein del av samvirkesystemet rundt Telemark bataljon, og ein del av hurtig reaksjonsstyrke (HRS). 
***Kp 2** støttar hovudsakleg 2. bataljon når kompaniet er sett på feltfot.
***Kp 3** støttar Panserbataljonen.
***Kp 4** er det største kompaniet som støttar resten av bataljonen, i tillegg til dei øvrige bataljonane i Brigade Nord. Kompaniet består av vedlikehalds-, tungtransport-, transport-, og servicetropp. Tungtransport–troppen (TT) fraktar det tyngste av det tyngste på sine 6-aksla semitilhengarar.

## Kjelder
Bade Fateh Ali Khan

**Bade Fateh Ali Khan**  () var ein pakistansk hindustanisongar. Han var ein av dei fremste khayalsongarane i Pakistan, og ein leiande eksponent for patiala gharana-stilen. Khan var det yngre medlemmet i sangduoen Amanat Ali-Fateh Ali, som hadde stor suksess i Pakistan og India fram til Amanat Ali Khan døydde i 1974.
Khan er blitt kjend som «Bade», 'den eldre', for å skilja han frå yngre musikarar med liknande namn.

Khan spelte mellom anna saman med saksofonisten Jan Garbarek og songaren Deepika Thathaal på albumet *Ragas and Sagas*. Han underviste i hindustanimusikk, mellom anna ved Pakistan National Council of Arts (PNCA) i Islamabad.
Nokre av elevane hans var sonen til Ustad Amanat Ali Khan, Shafqat Amanat Ali, afghanske Ahmad Wali og norske Deepika Thathaal (Deeya).

Fateh Ali Khan blei fødd i landsbyen Shamchaurasi i Hoshiarpur i Britisk India. Han og den eldre broren Amanat Ali blei opplærte av faren, Akhtar Hussain Khan, som var ein omtykt songar støtta av fyrstestaten Patiala. Bestefaren deira Ali Baksh Jarnail hadde tent ved det same hoffet. Patiala gharana-skulen blei grunnlagd rundt midten eller slutten av 1800-talet av oldefaren hans Mian Kallu, som blei opplært av hoffmusikaren til den siste stormogulen Bahadur Shah Zafar, Mir Qutub Bakhsh Tanrus Khan, frå Delhi gharana-skulen.

Syskenparet hadde ein akta debut i Lahore i 1945, støtta av den innverknadsrike musikkjennaren Pandit Jeevanlal Mattoo. Ved delinga av Britisk India flytta den muslimske familien til det nyoppretta Pakistan.
Duøn hadde eit gjennombrot ved All-Bengal Music Conference i Calcutta i 1949, då Amanat Ali var 27 og Fateh Ali var 14. I 1969 blei dei tildelt Pride of Performance-medaljen av den pakistanske presidenten.

Døden til Amanat Ali i 1974 gav Fateh Ali ein kraftig knekk. Etter halvanna år i djup sorg tok han ei stilling ved Radio Pakistan. Han blei oppfordra til å opptre att, men kunne først ikkje synga utan å bryta ut i gråt. Etterkvart klarte han å synga duettar med den yngre broren sin Hamid Ali Khan, og med sønene til Amanat Ali, Asad Amanat Ali Khan (1952–2007) og Amjad Amanat Ali Khan.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bade Fateh Ali Khan|Bade Fateh Ali Khan]]» frå ,  den 21. oktober 2017.*
Brigader

**Brigader** er ein militær grad som rangerer over oberst og under generalmajor, som alternativ til brigadegeneral. 

Han blir som regel nytta av armear, flyvåpen og marineinfanteri, blant anna i Noreg, Storbritannia, Australia og New Zealand. Graden svarer til flaggkommandør i Sjøforsvaret.

Brigader blir rekna som den øvste feltoffisersgraden og er difor snarare ei høgare form for oberst enn ei lågare form for general, på same måten som kommandør (engelsk: *commodore*; i Noreg flaggkommandør) er i marinane. Graden har blitt tilkjent NATO-status som likeverdig med brigadegeneral, som er ein generaloffisersgrad.

Graden blei innført i Noreg i 1997 som erstatning for oberst I for å standardisere med resten av NATO. Det er fleire som har graden i Noreg, men berre brigader Eldar Berli leiar ein brigade.

## Bakgrunnsstoff
* Brigaders kommandoflagg
* Flaggkommandørs kommandoflagg
Maktlaus

***Maktlaus*** er det tredje albumet til Daniel Kvammen. *Maktlaus* går i nye retningar: Der det førre albumet, *Vektlaus*, handlar om kjærleiksorg, er *Maktlaus* eit meir politisk album. Til forskjell frå dei to første albuma til Kvammen, har *Maktlaus* meir varierte låtar.

## Innhald

## Kjelder
Bernd Hölzenbein

**Bernd Hölzenbein** () var ein tysk fotballspelar frå Runkel. Han vart verdsmeister med Vest-Tyskland i 1974 og vann den vesttyske DHB-pokalen 1974, 1975 og 1981, samt UEFA-cupen i 1980 med Eintracht Frankfurt.

### Klubbspel

Hölzenbein debuterte på Eintracht Frankfurt i november 1967. Dei neste 14 åra spelte vengpelaren 420 kampar for laget i Bundesliga og skåra 160 mål, gjeldande skåringsrekord i Eintracht Frankfurt. Han var med å vinne tre vesttyske pokalfinalar; fyrst 3-1 over Hamburger SV i 1974, der etter 1-0 over MSV Duisburg i 1975 og til sist i 1981 med 3-1 over FC Kaiserslautern. Året før var Hölzenbein kaptein då Eintracht sigra i UEFA-cupen 1980 med hjelp av bortemålsregelen, etter tap 2-3 borte og siger 1-0 heime. Etter sesongslutt i mai 1981 reiste han til USA og var dei neste fem åra aktiv på tre ulike lag.

### Landslagsspel
Hölzenbein var rimeleg fast på Vest-Tyskland sitt landslag frå han fekk sin debut som innbytar mot Austerrike i Hannover hausten 1973, ein kamp som enda med heimesiger 4-0. Under VM i fotball 1974 var han del av ein angrepstrio med senterløpar Gerd Müller og Jürgen Grabowski på venstrevengen. I finalen mot Nederland vart Hölzenbein felt innafor 16-meteren, noko som gav Paul Breitner høve til å utlikne Nederlands leiing på eit straffespark. Seinare syrgde Müller for vesttysk triumf. To år seinare utlikna Hölzenbein etter 88 minuttars spel til 2-2 i EM-finalen 1976 mellom Tsjekkoslovakia og Vest-Tyskland. Etter ekstraomgangar og straffeskyting enda finalen likevel med vesttysk tap. Ytterlegare to år etter, under VM 1978 i Argentina utlikna Hölzenbein til 2-2 i kvartfinalen mot Austerrike. Men få minuttar før full tid sende Hans Krankl Austerrike i føringa med 3-2 og eit noko grått vesttysk lag forsvann ut av turneringa. Der og då hadde Hölzenbein spelt sin 40. og siste landskamp etter å ha skåra sitt femte landslagsmål.   

### Merittar
*Verdsmeister: 1974 med Vest-Tyskland
*EM-sølv: 1976 med Vest-Tyskland
*Vinnar av UEFA-cupen: 1980 med Eintracht Frankfurt
*Vesttysk pokalvinnar: 1974, 1975 og 1981 med Eintracht Frankfurt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bernd Hölzenbein|Bernd Hölzenbein]]» frå ,  den 22. oktober 2017.*
Tidemann Evensen

**Tidemann Flaata Evensen** () var ein norsk byråkrat og politikar frå Solum i Telemark, som representerte Telemark og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1945-53.

Far hans var tømmermerkar. Sjølv gjekk han handelsskule i 1927, etter han året før hadde vore på selfangst ved Kerguelen. Frå 1930 til 1945 var han fullmektig ved Solum formannskapskontor og der etter fylkeskasserar i Telemark i åtte år til 1953. Han var fylkesarbeidssjef i Telemark 1953-59 og til sist fylkesmann i Telemark til han døydde i 1969.

Evensen var heradsstyremedlem i Solum frå 1933 til 1959, ordførar dei siste tolv åra. Hausten 1945 vart han også vald til stortingsrepresentant frå Telemark og attvald 1949. Heile tida var han medlem i Kommunalkomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Lund-rapporten

**Lund-rapporten** var ein rapport for Stortinget utført av Lund-kommisjonen. Han vart offentleggjort 8. mai 1996 og tek for seg observasjonar og overvaking av politiske grupperingar, i hovudsak kommunistar og sosialistar, som vart rekna for å representere ein trussel mot tryggleiken i Noreg under den kalde krigen, og som vart gjennomført av Overvakningspolitiet på instruks frå den norske regjeringa.
Rapporten har den fullstendige tittelen «Dokument nr. 15 (1995–96) – Rapport til Stortinget fra kommisjonen som ble nedsatt av Stortinget for å granske påstander om ulovlig overvåking av norske borgere».

## Lund-kommisjonen
Lund-kommisjonen var oppretta av Stortinget den  1. februar 1994 for å granska «ulovlig eller irregulær overvåking av norske borgere» av norsk politi, tryggingsteneste eller etterretning. Kommisjonen var sett saman av høgsterettsdommar Ketil Lund (formann), advokat Regine Ramm Bjerke, professor og tidlegare politikar Berge Furre, generalmajor Torkel Hovland og likestillingsombod Ingse Stabel. 

Reidar T. Larsen og Vegard Holm vart òg føreslått som medlemmer av kommisjonen, men dette vart avvist av eit fleirtal på Stortinget. 

## Innhald

Lund-rapporten kritiserte fleire tilhøve i dei løynlege tenestene i Noreg: 
*Det tette samarbeidet mellom overvakingstenesta og Det norske Arbeidarpartiet
*Mogelege registreringar i strid med instruksen
*Mogelege registreringar med bakgrunn i «gamle forestillinger»
*Uklare myndigheitsførehald

Rapporten viste at politiet sin observasjon av politiske grupperingar hadde konsentrert seg om Norges Kommunistiske Parti, Sosialistisk Folkeparti, Arbeidernes kommunistparti og Sosialistisk Venstreparti, og organisasjonar som vart rekna for å stå desse partia nær, som Nei til atomvåpen, Sambandet Norge-Sovjetunionen, Palestinakomiteen, Kvinnefronten og Solidaritetskomiteen for Vietnam. Høgreekstreme grupper var òg nemnd i høve til dette trusselbildet, men det kom ikkje fram noko i rapporten som indikerte at det føregjekk ulovleg overvaking av desse miljøa.

## Konklusjon
Rapporten konkluderte med at det føregjekk ulovleg politisk overvaking i Noreg etter 1945, først og fremst av venstresida i norsk politikk.

## Kjelder
Mary Peters

**Mary Elizabeth Peters** () er ein britisk tidlegare friidrettsutøvar frå Ballymena i Nord-Irland som vart olympisk meister i femkamp i 1972.
 
Allsidige Peters var ein av dei beste femkjemparane i verda gjennom heile 1960-talet, med fjerdeplassen i øvinga under Sommar-OL 1964 i Tokyo som sitt beste resultat. I 1970 vann ho både kuletevlinga og femkampen då samveldeleikane fann stad i Edinburgh. To år seinare overraska ho stort i femkampen under Sommar-OL i München. Med 4&nbsp;801 poeng sette ho verdsrekord og slo favoritten, vesttyske Heide Rosendahl, med 10 poeng. Halvtanna år seinare, i januar 1974, forsvarte Peters i Christchurch samveldetittelen i femkamp.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1962 i Beograd: Nr 5 i femkamp
*OL 1964 i Tokyo: Nr 4 i femkamp, utslått i kvalifiseringa i kulestøyt (14,46 =nr 14)
*OL 1968 i Mexico by: Nr 9 i femkamp
*OL 1972 i München: Gullmedalje i femkamp – 4&nbsp;801 poeng, framom Heide Rosendahl (4&nbsp;791)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mary Peters (athlete)|Mary Peters (athlete)]]» frå ,  den 22. oktober 2017.*
Junco

***Junco*** er ei lita biologisk slekt av fem artar sporvefuglar i Amerika frå Alaska i nord og sørover til norvestlegaste Panama. Artane i slekta har namn på norsk med fellesnemninga 'junko' og dei er ein del av amerikasporvfamilien, Passerellidae.

## Skildring

Junkoar varierer frå 13 til 17 centimeter i kroppslengd. I hovudsak har dei fjørdrakt med grått hovud og hals, meir brunleg eller raudbrun overside av kroppen og  uklår oransje på kroppsidene, lysare og gråare mot buken. Her er store variasjonar, vinterjunko har særlege variantar blant underartane, til dømes finn ein berre grått og kvitt hos hofuglar av nominatforma samt hos begge kjønn av *J. h. aikeni*. *[[Junco bairdi]]* er ei spesielt lys utgåve av junkoar.

Vinterjunko har utbreiing over heile Nord-Amerika og har ein estimert populasjon på heile 260 millionar individ. Guadalupejunko og vulkanjunko lever i Mexico og Sentral-Amerika. Guadalupejunko er endemisk for øya Guadalupe, medan pericujunko, *Junco bairdi*, er endemisk for ytste sørspissen av Californiahalvøya.

## Artslista
***Junco*** i rekkjefølgje etter eBird/Clements Checklist v2017 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Vinterjunko, *Junco hyemalis*, Dark-eyed Junco, Linné, 1758, (LC)
* Guadalupejunko, *Junco insularis*, Guadalupe Junco, Ridgway, 1876, (NR)
* Gulaugejunko, *Junco phaeonotus*, Yellow-eyed Junco, Wagler, 1831, (LC)
* Pericujunko, *Junco bairdi*, Baird's Junco, Ridgway, 1883, (NT)
* Vulkanjunko, *Junco vulcani*, Volcano Junco, Boucard, 1878, (LC)
## Kjelder
* (2017). New World Sparrows (Passerellidae) I: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. Hypertekst 'Species table', henta frå http://www.hbw.com/node/1343552 21. oktober 2017  
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Almane

**Almane** er ein øyde bustad ved Sunnylvsfjorden i Stranda kommune i Møre og Romsdal. (Namnet er fleirtalsforma av «alm» og det viser truleg til at der ein gong voks mykje alme-tre der.)

På staden var der eitt hus som låg i ei bratt steinurd nær sjøen (85 moh), og det høyrde til matrikkelgarden Furnes. Huset låg tett ved stien som går opp til Furnes-tunet. Truleg var der aldri nokon fast busetnad, men staden vart kanskje nytta som bustad for slike som var der for å passe geitene som beita i området.

Huset hadde eitt rom der folket budde og eitt rom for høy, og under der var det fjøs for dyra. Det var ikkje fare for snøfonn på staden, men huset låg i særs bratt terreng og det kom ofte steinsprang frå urda ovanfor. Almane var ein fælt trist bustad, vart det sagt.

Etter at tunet på Furnes vart øydelagt av snøfonn i februar 1868, torde ikkje folket å bu fast der oppe lenger. Dei flytta då ned til Almane om vintrane og flytta opp att når våren kom. Etter at Furnes-garden vart endeleg fråflytta og nedlagt i 1895, budde der truleg aldri meir folk på Almane. 

Berre nokre restar av murane viser i dag kvar helst huset på Almane stod.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*  
* 
*