Marja-Liisa Olthuis

**Marja-Liisa Olthuis** ( i Partakko i Enare) er ein samisk lingvist og forfattar som jobbar med enaresamisk.

## Biografi

Olthuis vart fødd i 1967 som dotter av Elias Mujo (Sammlii-Kaabi Eljis) og kona Elsa (Piätárii-Heendâ Heeihâ Elsa, tidlegare Elsa Aikio). Då ho var fire år gamal døydde faren og bestefaren i ei snøskuterulukke. Ho byrja på grunnskulen i Partakko i 1974 og fortsette skulegangen i Utsjok og Nuorgam. Då mor hennar gifta seg på nytt, flytte familien til Kuhmo, der Marja-Liisa avslutta skulelaupet. I 1992 gjekk ho ut frå Uleåborgs universitet med ein mastergrad i filosofi. Det same året flytte ho med ektemannen sin til Nederland.

Olthuis har òg skrive fleire skjønnlitterære bøker og dikt. For barneboka *Njobžâvääri pessijâšmarkkâneh* vart ho utmerka med ei oppføring på æreslista til International Board on Books for Young People (IBBY). I 2021 gav ho ut den fyrste enaresamiske science fiction-boka nokon sinne, *Masa jo mánudáást.*

I 2020 vart ho tildelt Linguapax International Award for det vellukka arbeidet sitt med å revitalisere det enaresamiske språket.

Ho bur i Nederland saman med mannen sin og dei to døtrene deira. Dei pratar enaresamisk heime.

### Lingvistisk arbeid
Olthuis fullførte lisensiatgraden sin, ein grad mellom master og doktorgrad, i 2001. I 2007 forsvarte ho doktorgraden i enaresamisk språk på enaresamisk. Ho var den fyrste til å forsvare ein doktorgrad på enaresamisk. I samarbeid med Uleåborgs universitet starta ho i 2009 opp eit eittårig intensivkurs i enaresamisk. Dette er ei vidareutdanning meint å gjennopplive språket, og rettar seg fyrst og fremst mot yrkesgrupper som har mykje kontakt med born og ungdom. Deltakarane vart nøye utvalde med tanke på behova til det samiske samfunnet. I laupet av to år vart prosjektet fullstendig finansiert av den finske staten, og deltakarane får betalt tilsvarande den løna dei hadde i det førre yrket sitt medan dei deltek.  Olthuis har skrive ei ordbok og ein grammatikk for å fremje det enaresamiske språket. Ho utviklar språkprogram som skal gjeva born og ungdom aktive språkkunnskapar. Interessene hennar omfattar dei samiske språka, finsk, språkrevitalisering, leksikologi, andre- og framandspråksopplæring og omsetjing.

## Utgjevingar i utval

### Skjønnlitterære verk

* 2006: *Njobžâvääri pessijâšmarkkâneh* (barnebok)
* 2006: *Njobžâvääri jonsahpeivkähteeh* (barnebok)
* 2021: *Masa jo mánudáást* (science fiction-roman)

### Vitskaplege monografiar
* 2007: *Inarinsaamen lajinnimet ja sienten kansannimitysten historiaa ja oppitekoisten uudisnimien muodostuksen metodiikkaa* (doktoravhandling) [Historia til enaresamiske artsnamn og metodikken attom folkelege nemningar og faglege neologismar]
* 2013: *Revitalising Indigenous languages. How to recreate a lost generation* (saman med Suvi Kivelä og Tove Skutnabb-Kangas), Bristol: Multilingual Matters ISBN 978-1-84769-887-2

### Lærebøker og ordbøker
* 2000: *Kielâoppâ*
* 2005: *Sämikielâ sänikirje säämi-suoma ja suomâ-säämi*

### Omsetjingar til enaresamisk
* 1991: *Sun ana mist huolâ*
* 1995: *Evaƞgelium Matteus mield*
* 2003: *Luándukirje*

## Prisar og utmerkingar
* 2008: Oppført på IBBY sin Honour list for *Njobžâvääri pessijâšmarkkâneh*
* 2020: International Award tildelt av Linguapax

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marja-Liisa Olthuis|Marja-Liisa Olthuis]]» frå ,  den 18. oktober 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Hennar eigen blogg