open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Chiang Mai-fylket

**Chiang Mai** er eit fylke i Thailand. Hovudstaden i fylket er Chiang Mai. Innbyggartalet er 1 728 242 per 2015. 

## Administrativ inndeling og postnummer

Fylket omfattar 25 distrikt (''amphoe''), 204 underdistrikt (*[[tambon]]*) og 2&nbsp;066 landsbyar (per 2018).

Distrikta er
*01. Mueang Chiang Mai - 50000
*02. Chom Thong - 50160
*03. Mae Chaem - 50270
*04. Chiang Dao - 50170
*05. Doi Saket - 50220
*06. Mae Taeng - 50150
*07. Mae Rim - 50180
*08. Samoeng - 50250

## Infrastruktur
Toglinja mellom Chiangmai-Bangkok, også kalla Nord-bana, har stasjonar i fylket, og går sørover til Lamphun-fylket.
Ei sidelinje ender opp i Sukhothai-fylket via m.a. eit knutepunkt i Uttaradit-fylket.

## Galleri

Doisuthepnationalpark0408b.jpg|Elva Mae Sa Doi Suthep-Pui-nasjonalpark
Chiang Mai - Wat Inthakin Sadue Muang - 0001.jpg|Tempelet Wat Inthakin Sadue Muang i Chiang Mai
Chiang Mai - Wat Panping - 0004.jpg|Tempelet Wat Panping i Chiang Mai
Amphoe omkoi lahu people.jpg|Fjell i Omkoi-distriktet, og bønder frå lahu-folket (i forgrunnen) 


## Nabofylke

## Sjå òg
*Chiang Mai

## Kjelder
Bleona

**Bleona Qereti** () er ein albansk songar.

## Diskografi
* 1997: Kam Qejfin Tim
* 1999: Nese Me Do Fort
* 2001: S'me Behet Vone
* 2002: Ik Meso Si Dashurohet
* 2003: Ti Nuk Di As Me Ma Lyp
* 2005: Greatest Hits
* 2005: Boom Boom
* 2007: Mandarin
Mae Hong Son-fylket

**Mae Hong Son** er eit fylke i Thailand. Innbyggartalet er 248 178 per 2014. Hovudstaden i fylket er Mae Hong Son.

## Nabofylke

## Kjelder
Carlos Lobatón

**Carlos Augusto Lobatón Espejo** () er ein peruansk fotballspelar som i 2018 spela for det peruanske landslaget og for Sporting Cristal i den peruanske toppdivisjonen.
Kanchanaburi-fylket

**Kanchanaburi** er eit fylke i Thailand. Fylkeshovudstaden er Kanchanaburi.

Innbyggartalet i fylket er 848 198 per 2014.
Carlos Zambrano

**Carlos Augusto Zambrano Ochandarte** () er ein peruansk fotballspelar som i 2018 spela for det peruanske landslaget og for Dynamo Kiev i den ukrainske toppdivisjonen.
Ratchaburi-fylket

**Ratchaburi** (thai , uttala ) eller **Rat Buri** () er eit fylke vest i Thailand. Det grensar til Kanchanaburi, Nakhon Pathom, Samut Sakhon, Samut Songkhram og Phetchaburi. I tillegg grensar det til Tanintharyi-regionen i Myanmar i vest. Tenasserim-åsane er ei naturleg grense. 

Fylkeshovudstaden er Ratchaburi. Elva Mae Klong renn gjennom sentrum av byen.

I 2018 var det 873 518 innbyggarar i fylket.

## Toglinjer
Toglinja mellom Narathiwat og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. Bana går sørover via Phetchaburi-fylket og nordover via Nakhon Pathom-fylket. Det går også to sidelinjer, ei som ender i Suphan Buri-fylket og Nam Tok-bana («Burma-bana»), som no berre ender opp i Kanchanaburi-fylket. 

## Kjelder
Pione Sisto

**Pione Sisto Ifolo Emirmija** () er ein ugandisk-dansk fotballspelar som i 2018 spela for det danske landslaget og for Celta de Vigo i spansk La Liga. Sisto vart fødd i Uganda, men var berre to månader gammal då han flytta til Danmark med familien.
Phetchaburi-fylket

**Phetchaburi** er eit fylke i Thailand.

Innbyggartalet er 474 192 per 2014.

Hovudstaden i fylket er Phetchaburi.

## Transport
Toglinja mellom Narathiwat-fylket og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. Bana går sørover via Prachuap Khiri Khan-fylket og nordover via Ratchaburi-fylket.
Prachuap Khiri Khan-fylket

**Prachuap Khiri Khan** er eit fylke i Thailand. Det har 539 534 innbyggjarar per 2014.
Fylkeshovudstaden er Prachuap Khiri Khan.

I fylket ligg Kui Buri nasjonalpark, som vart skipa i 1999.

## Administrativ inndeling
Fylket omfattar 8 distrikt (''amphoe'') og 48 underdistrikt (*[[tambon]]*). Talet på landsbyar er 388 (per 2020).

#Mueang Prachuap Khiri Khan-distriktet
#Kui Buri-distriktet
#Thap Sakae
#Bang Saphan
#Bang Saphan Noi
#Pran Buri
#Hua Hin
#Sam Roi Yot

## Transport
Toglinja mellom Narathiwat og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. Bana går sørover via Chumphon-fylket og nordover via Phetchaburi-fylket.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prachuap Khiri Khan Province|Prachuap Khiri Khan Province]]» frå ,  den 11. juli 2020.*
Chumphon

**Chumphon** (, utt. ) er ein by i Thailand. Han er hovudstad i Chumphon-fylket og i Mueang Chumphon distrikt.

Innbyggartalet er 33 576 (per 2014).

## Referansar


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chumphon|Chumphon]]» frå ,  den 21. mars 2018.*
Chumphon-fylket

**Chumphon** er eit fylke i Thailand. I 2014 var det 498 294 innbyggarar i fylket. Fylkeshovudstaden er Chumphon.

## Transport
Toglinja mellom Narathiwat-fylket og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. Bana går sørover via Surat Thani-fylket og nordover via Prachuap Khiri Khan-fylket.

## Kjelder
Harald Natvig

**Harald Natvig** () var ein norsk lege og konkurranseskyttar, fødd i Stavanger. Han vann to olympiske gullmedaljar i skyting i 1920 og éin i 1924.

Natvig var son til ein skipper og skipsreiar. Han voks opp i Kristiansand og utdanna seg til cand.med. i 1898 og dr.med. i 1906. Natvig busette seg i Oslo og arbeidde mellom anna ved Rikshospitalet og ved fødselsstiftelsen i hovudstaden, overlækjar frå 1930.

Natvig var ein av dei beste skyttarane i Noreg på 1920-talet. Under Sommar-OL 1920 var han med på det norske firemannslaget som vann hjorteskytinga både i enkeltskot og dobbeltskot, dessutan fekk han bronsemedaljen individuelt i enkeltskot. Fire år seinare var han med å forsvare den norske OL-tittelen i enkeltskot lag. 

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958.
Luis Advíncula

**Luis Jan Piers Advíncula Castrillón** () er ein peruansk fotballspelar som i 2018 spela for det peruanske landslaget og for Lobos BUAP i den mexicanske toppdivisjonen  på lån frå Tigres UANL. Han vart seriemeister i Peru i 2012 med Sporting Cristal.
Ranong-fylket

**Ranong ** er eit fylke i Thailand. Fylkeshovudstaden er Ranong. 

Innbyggartalet er 177 089 per 2014.	

## Referansar
Phang Nga-fylket

**Phang Nga** er eit fylke (*changwat*) i Thailand. Fylkeshovudstaden er Phang Nga. 

Innbyggartalet er 261 370 per 2014.

## Referansar
Trang-fylket

**Trang** er eit fylke i Thailand. Innbyggartalet er 638 746 per 2014. Fylkeshovudstaden er Trang.

 

 

## Kjelder
Satun-fylket

**Satun** er eit fylke sør i Thailand. Fylkeshovudstaden er Satun. 

Innbyggartalet er 312 673 per 2014.

Tre distrikt og litt av eit fjerde distrikt (Thungwa, La-ngu, Manang, og delar av Mueang Satun) ), inkludert nasjonalparken Tarutao, er tekne med i ein *[[global geopark]]* av UNESCO.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Thailand's first Unesco Global Geopark
Songkhla-fylket

**Songkhla **er eit fylke i Thailand. I 2014 var det 1 401 303 innbyggarar i fylket. Fylkeshovudstaden er Songkhla.

## Transport
Toglinja mellom Narathiwat og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. Bana går sørover via Pattani-fylket og nordover via Phatthalung-fylket.
Simoa

**Simoa** er ei eit parti av elva som renn i Eggedal-Sigdals-dalføret i kommunane Sigdal og Modum i Buskerud. Vassdraget har utspring nokre kilometer nord for Haglebuvatna. Her har elva namnet Haglebuelva, for lenger ned å skifte namn til Eggedøla. Simoa er namnet på elva nedstraums Solevatn. Elva renn så ut i innsjøen Soneren, og deretter ut i Drammenselva ved Åmot. Lengda på heile vassdraget er 88,77 kilometer, med eit nedslagsfelt på 887,37 km². Vassføringa ved utløpet i Drammenselva er 13,7 m³/s.

Det er kraftverk i Haugfossen, bygd i 1937, og i Kongsfoss, som ligg rett før Simoa renn ut i Drammenselva. Ved båe fossane har det vore tresliperi i tidlegare tider. Haugfoss Træsliberi vart sett i gang 1894, i den tidsbolken då drifta på Blaafarveværket tok slutt. Tresliperiet vart øydelagt ved ein brann i desember 1926, og deretter lagt ned. Kongssagene Brug attmed Kongsfoss vart skipa 1870, og lagt ned for godt i 1938.

Deler av Simoa vart verna mot kraftutbygging i Verneplan I for vassdrag i 1973. Sidevassdraget Nedalselv vart teke inn i verneplanen under Supplering av verneplan for vassdrag i 2005. Vernet gjeld vassdraget ned til innløpet i Soneren. Solevann naturreservat vart skipa i 1986.

Simoa har i gamal tid hatt namnet Sigm(á), som truleg har hatt meininga «elva som sig». Fyrste lekken kan vere «síga» (sige, gli). Siste ledd er «á», som tydar å, altså elv.

## Bakgrunnsstoff
* NVE-atlas
Yala-fylket

**Yala **er eit fylke i Thailand. Hovudstaden i fylket er Yala. I 2014 var det 511 911 innbyggjarar i fylket.

## Inndeling av distrikta
Fylket omfattar 8 distrikt (''amphoe''), 56 underdistrikt (*[[tambon]]*) og 341 landsbyar (per 2018).

*1	Mueang Yala-distriktet	เมืองยะลา	Jala, Jolor
*2	Betong-distriktet	เบตง	Betung
*3	Bannang Sata	บันนังสตา	Bendang Setar
*4	Than To	ธารโต	Air Kedung
*5	Yaha	ยะหา	Johar
*6	Raman	รามัน	Reman
*7	Kabang	กาบัง	Kabae, Kabe
*8	Krong Pinang

## Transport
Toglinja mellom Narathiwat-fylket og Bangkok-Thonburi-stasjonen, også kalla Sør-bana, har stasjonar i fylket. I nordleg retning går bana via Pattani-fylket.
William Kvist

**William Vitved Kvist** () er ein dansk fotballspelar som i 2018 spela for det danske landslaget og for København i den danske Superligaen. Han vart seriemeister i Danmark med FC København i 2006, 2007, 2009, 2010, 2011, 2016 og 2017. I 2010 og 2011 vart han kåra til årets danske fotballspelar.
Thomas Delaney

**Thomas Joseph Delaney** () er ein dansk fotballspelar som i 2018 spela for det danske landslaget og for Werder Bremen i tysk Bundesliga. Han vart seriemeister i Danmark med FC København i 2010, 2011, 2013 og 2016.
Kasper Schmeichel

**Kasper Peter Schmeichel** () er ein dansk fotballspelar som i 2018 spela for det danske landslaget og for Leicester i engelsk Premier League. Han vart seriemeister i England med Leicester i 2016. I 2016 og 2017 vart han kåra til årets danske fotballspelar.
Tresliperi

**Tresliperi** er ein fabrikk som framstiller papirmasse eller tremasse, såkalla slipmasse, som vert nytta som råstoff i industriell papirproduksjon. Trestammer der bark og bast er fjerna på førehand, i Noreg framfor alt av gran, vert slipt mot kjapt roterande slipesteinar under tilsetjing av vatn. Då veden hovudsakleg er samansett av cellulosefiber som vert halde i hop av lignin, vert fibrane frigjorde under denne slipinga. Som ei vasshaldig blanding tilsett visse stoff kan fibrane deretter leggjast saman att på eit flatt løpande band, såkalla vire, i papirmaskina i ein papirfabrkk, og det nettverket av fibrar som utgjer sjølve papiret vert forma. Mykje at vatnet i massen vert fjerna ved å verte sugd gjennom bandet, og etter det vert resten av fukta i papiret fjerna med varme medan papiret løper over store valsar.

Lengda på cellulosefibrane er ulike for dei ulike treslaga. Fibrane frå bartre er mellom tre og fem millimeter lange, medan lengda på fibrane frå lauvtre berre er på om lag det halve. Lengda har mykje å seie for kvaliteten på papiret.
Christian Eriksen

**Christian Dannemann Eriksen** () er ein dansk fotballspelar som spelar for Inter Milan (2020).

I 2018 spela han for det danske landslaget og for Tottenham i engelsk Premier League. Han vart seriemeister i Nederland med Ajax fire år på rad frå 2011 til 2014. Han vart kåra til årets danske fotballspelar i 2013, 2014, 2015 og 2017.
Radamel Falcao

**Radamel Falcao García Zárate** () er ein colombiansk fotballspelar som i 2018 spela for det colombianske landslaget og for AS Monaco i fransk Ligue 1. Han vart seriemeister i Argentina med River Plate i 2008, i Portugal med FC Porto i 2011 og i Frankrike med Monaco i 2017. I 2012 var han med på å vinna Europaligaen med Atlético Madrid. Han vart toppskårar i Europaligaen i 2011 og 2012. Per februar 2018 er han den spelaren som har skåra flest landslagsmål for Colombia, med 28 mål.
Folkeskule

**Folkeskule** var tidlegare nemninga på den offentlege sjuårige skulen i Noreg. Nemninga blir framleis brukt i Danmark (*folkeskole*) og på Færøyane (*fólkaskúli*). Ho har tidlegare også vore brukt om grunnskulen i Austerrike, Sveits og Tyskland (*Volksschule*) og i Sverige (*folkskola*).

I tida 1739–1889 var folkeskulen kjend som allmugeskulen.
Folkeskulen blei innført ved Lov om folkeskolen av 1889. Ein delte han inn i ein landsfolkeskule og ein byfolkeskule med kvar sine lover fram til 1959.
Ved lov om grunnskolen av 1969 blei namnet endra til grunnskolen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Folkeskole|Folkeskole]]» frå ,  den 5. april 2018.*  
 
## Bakgrunnsstoff
;Litteratur
* Fossen, Anders Bjarne: Bergen bys historie, bind II. Borgerskapets by 1536-1800. Bergen 1979
* Geelmuyden, Carl og Schetelig, Haakon: Bergen 1814-1914 bind II. Bergen 1915
* Grankvist, Rolf: Utsyn over norsk skole. Norsk utdanning gjennom 1000 år. Trondheim 2000 
* Hoprekstad, Olav: Fattigskule ålmugeskule og lærarstand i Bergen fram til 1889. 1950
* Høigård, Einar og Ruge, Herman: Den norske skoles historie. Oslo 1947  

; Nettstader
* Folkeskolen - oppslagsverket oVe, artikkel av Ine Merete Baadsvik, Bergen Byarkiv.
* Bergen Byarkiv
* Bergen skolemuseum
BroBizz

**BroBizz** er eit dansk system for elektronisk betaling i automatiske betalingsanlegg. BroBizz vart stifta i 2008 og vert utvikla og administrert av BroBizz A/S, eit heileigd dotterselskap av Sund & Bælt Holding A/S.

Ein BroBizz er ei trådlaus bombrikke som sikrar at ein kjem kjapt gjennom automatiske betalingsanlegg. BroBizz kan brukast på Storebæltsambandet og Øresundbrua, på fleire ferjeruter og bomvegar, og dessutan til parkering på Billund- og Kastrup Lufthamn. Sund & Bælt er med i fellesføretaket (*joint venture*) EasyGo. Gjennom EasyGo-samarbeidet kan BroBizz brukast på automatiske betalingsanlegg i Skandinavia. Norske AutoPASS er òg med i dette samarbeidet, og BroBizz-brikker kan dermed brukast i norske bomstasjoner.

BroBizz A/S er det første skandinaviske selskapet som er registrert som EETS (*European Electronic Toll* Service)-utstedar. EETS-direktivet har som mål at ei elektronisk brikke, som til dømes ein BroBizz, skal kunna brukast for betaling på alle avgiftsbelagde vegar i EU.

## PayByPlate
Den 21. mars 2018 innfører BroBizz A/S automatisk skiltattkjenning, og det vert mogleg å nytta registreringsskiltet til identifisering. Med PayByPlate får ein tilgjenge til dei same fordelane som med ei BroBizz-brikke. I første omgang kan produktet utelukkande brukast på Storebæltbrua.

PayByPlate vert tilbydd danskregistrerte bilar under 3500 kg med vanlege registreringsskilt.

## Sjå òg
* EasyGo
* AutoPASS

## Kjelder
NM i alpine greiner 1960

**Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1960** fann stad på Norefjell i Buskerud helga 2.-3. april 1960. Tre idrettslag frå Oslo; IL Heming, SK Njård og Ready stod som arrangørar av meisterskapen. Utforrennet vart avlyst grunna manglande løype på Norefjell. Kongepokalane vart tildelt vinnarane av kombinasjonen, 15-årigen Wanda Klaveness og Petter Støle.

Aalesunds Skiklub var tildelt meisterskapen. Idrettslaget frå Ålesund sa i mars frå seg arrangementet då det var lite snø i Ørsta, Volda og på  Standalseidet i Hjørundfjord, stadene der skiklubben hadde tenkt å arrangere alpinmeisterskapen 1960. 

## Menn
### Slalåm



Dato: 3. april


### Storslalåm



Dato: 4. april


## Kvinner
### Slalåm



Dato: 3. april


### Storslalåm



Dato: 4. april


## Kjelder
Arbeiderbladet 4.4.1960
Re sykkelklubb

**Re sykkelklubb** er heimehøyrande i Tønsberg kommune i Vestfold. Den 26. mai 2003 vart klubben stifta. Klubben vart starta som ein mosjonistklubb, men fekk tidleg ei gruppe yngre syklistar. Re Sk har arrangert Retempo'n på Bispeveien i mange år. Bispeveien er den flataste tempoløypa i Noreg, og tidlegare Resyklist Iver Knotten har uoffisiell norgesrekord på 30&nbsp;km tempo. Johan Bakken, Torjus Sleen og Kristian Klevjer starta og karriera i Re Sk.

Rekruttane er namnet på yngreavdelinga. Han vart starta som ei terrenggruppe for barn, men har gradvis vorte aktiv på landevegen. I dag syklar mellom 20 og 30 barn mellom 5 og 14 år aktive ritt for klubben. Terrengtreningane føregår på Bergsåsen, og landevegstreningane startar på Revetal.

Mosjonistane utgjer ryggrada i klubben. Kvar søndag mellom april og juni syklar 30-60 landevegssyklistar ut i frå Revetal.

Re Sk var ein av dei første klubbane i Noreg med oransje drakter. I dag finst det ei rekkje andre klubbar med liknande draktfarger. I 2017 hadde klubben 250 betalande medlemmar, og er med det ein av Vestfolds største og mest aktive sykkelklubbar.

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside
Shan-staten

**Shan-staten** eller **Shanstaten** er ein delstat i Myanmar.
Med eit areal på 155 801 km² er han den største delstaten i landet.

Innbyggartalet er  (per 2014).

Delstatsjovudstaden er Taunggyi. 

## Administrativ inndeling

Delstaten er (per 2018) delt inn i 11 distrikter  
#Taunggyi-distriktet
#Loilen (per 2018) (Loilem)
#Kyaukme-distriktet
#Muse-distriktet
#Laukkaing-distriktet (Laogai)
#Kunlong-distriktet
#Lashio-distriktet
#Kengtung-distriktet
#Mong Hsat-distriktet
#Mong Hpayak-distriktet 
#Tachileik-distriktet

## Galleri

File:Taunggyicity.jpg|Taunggyi. Hovudstaden i delstaten
File:ShanStateVillage.jpg|Ein nordleg landsby i delstaten (i 2001)


## Referansar
Emil Stang si andre regjering

**Emil Stang si andre regjering** var ei norsk Høgre-regjering som sat frå  2. mai 1893 til 14. oktober 1895.

31. januar 1895 søkte ho om avskjed og i statsråd 27. februar 1895 ba kong Oskar II regjeringa trekkje søknaden attende, men regjeringa ville ikkje. 

Regjeringa vart innvilga avskjed av kong Oscar II frå 14. oktober 1895 kl. 10.30, etter at statsminister Emil Stang d.e. hadde stilt kabinettspørsmål på handsaminga av utanrikssaker i den svensk-norske personalunionen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Emil Stangs andre regjering|Emil Stangs andre regjering]]» frå , den 6. mars 2018, revisjon [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Emil_Stangs_andre_regjering&oldid=15307199 15307199]*
Kappsvarttjeld

**Kappsvarttjeld** (*Haematopus moquini*) er ein stor karismatisk vadefugl  i tjeldfamilien med leveområde på fastlandkysten og på øyane i Sør-Afrika. Arten har ein populasjon på over 6000 vaksne individ, og hekkar mellom september og april. Det vitskaplege namnet *moquini* er etter den franske naturforskaren Alfred Moquin-Tandon som oppdaga og gav namn på denne arten.

## Skildring
Kappsvarttjeld er ein stor, støyande vadar, med heilt svart fjørdrakt, raude bein, raude auge og eit kraftig raudt nebb. Han er 42 til 45 centimeter i kroppslengd, og veg 580 til 800 gram. Kjønna har lik utsjånad, men hoene er større og har eit litt lengre nebb enn hannar. Juvenilar har mjukgrå fjørdrakt og syner ikkje dei karakteristiske raude beina og nebba før fjørdrakta er utvikla. I andre leveåret er ungfuglar omtrent som vaksne i utsjånad. Lætet er ei karakteristisk høg piping, veldig lik lætet av arten tjeld. 

Kappsvarttjeld har naturleg utbreiing langs fastlandkysten av Sør-Afrika og på øyane utanfor, nokon gonger som ein streiffugl nord til Angola og Mosambik. Hekkeområdet strekkjer seg frå Lüderitz i Namibia til Mazeppa Bay, Eastern Cape, Sør-Afrika. 

Som typisk standfuglar vil kapptjelden sjeldan forlate territoria sine, som inkluderer ein reirplass og eit beiteområde. Dette er vanlegvis  på eller i nærleiken av steina kystar der dei kan beite.

Kappsvarttjeld beitar hovudsakleg på blautdyr som blåskjel og albogeskjel, sjølv om det er kjent å òg beite på havbørsteormar og insekt. Dei er tilpassa å trenge inn i eller opne blåskjel og losne albogeskjel frå berg, men har vore registrerte å stikke nebbet gjennom sand for å finne anna føde.

Reiret er ei lita grop på småstein, sand eller singel innanfor ca. 30 meter av høgvassmerket. På klippehyller kan det vere bygd ein kant av skjel for å halde egga på plass. Hoa legg vanlegvis to egg, men det kan vere eitt eller tre i kullet, som rugast av begge vaksne. Hekkesperioden varierer mellom 27 og 39 dagar, og ungane treng ytterlegare 38 dagar før dei er flygedyktige og sjølvstendige. Hekkesuksess er betre på øyar der det er få rovdyr og mindre uro enn på fastlandsområde.

Levetida til kappsvarttjeldar kan bli meir enn 18 år. Sjølv om vaksne fuglar sjeldan er utsette for predasjon, er dei fleste hekkestadene på fastlandet offer for uro frå menneske, terrengkøyretøy, hundeåtak og predasjon av taremåse (*Larus dominicanus*) og andre fuglar. På øyane skjer liknande predasjon av fuglar, sjølv om fleste tap av ungar skuldast matmangel.

Populasjonen er estimert til over 6600 vaksne fuglar totalt (2014). Arten vart vurdert som nær truga av IUCN fram til 2016, men etter det er han rekna som livskraftig, LC, med aukande populasjon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:African oystercatcher|African oystercatcher]]» frå ,  den 7. mars 2018.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Papirmasse

**Papirmasse** er råstoffet som vert nytta ved industriell produksjon av papir.  Hovudsakleg vert papirmasse framstilt av trevirke, som i denne samanhengen vert kalla massevirke. Veden i lauvtre og bartre er hovudsakleg samansett av cellulosefiber som vert halde i hop av lignin, og papirmasse er frie cellulose-fibrar utblanda i vatn. Fibrane har slike eigenskapar at dei kan danne hydrogenbindingar, og med det verte til papir. I Noreg er det mest gran som vert nytta til papirmasse. Fibrar til papirmasse kan òg utvinnast av ferdiglaga papir som vert reinska for trykksverte og anna, altså ved å resirkulere avfallspapir. For å få særs kvitt papir, vert massen ofte bleika kjemisk.

Til finare papirkvalitetar, som til dømes papir til pengesetlar, vert dessutan ofte fibrar av bomull eller lin frå utbrukte klede og anna avfallstekstil nytta. Handteringa av slikt råstoff skil seg mykje frå korleis papirmasse elles vert produsert. 

Papirmassen kan verte produsert i særskilde tresliperi eller cellulosefabrikkar, tørka og sende til papirfabrikkar i ballar for der å verte blanda med vatn og naudsynte tilsetjingar og køyrd gjennom papirmaskina. Eller massen kan verte pumpa beinveges over til papirfabrikken som blaut masse. 

Det finst fleire typar papirmasse lagd på ulikt vis. Mekaniske masser, som ofte vert kalla tremassar og nytta til framstilling av papir til avisar, blad, magasin og liknande, vert framstilt ved at fibrane i veden vert frigjorte ved at trestokkane (utan bark og bast) vert slipte til småflis mot slipeskiver som roterer med høg fart, og vatn vert tilsett. Ligninet i treverket hindrar fibrane i å svelle under produksjonen av papiret, så papiret vert etter måten svakt og stivt. På grunn av ligninet i papiret,  gulnar papiret lett i solljos eller dagsljos.

Ved å varme opp flisa, vert celleveggane i veden mjuke, og fibrane frigjerast med mindre lignin og i auka lengd, såkalla termomekanisk masse. Kjemisk-mekanisk masse får ein ved at flisa vert sett inn med ei blanding av natriumsulfitt og lut før oppmalinga. Dette gjev høgare styrke på papiret, og vert nytta til papir til tapet, mjølkekartongar og slikt. Halvkjemiske papirmassar lagast ved å koke flis av lauvtre under trykk ved 180 °C i ca. 15 min i ei sulfittoppløysning. Kjemisk masse, som gjerne vert kalla cellulose, vert laga ved å koke massevirke i eit bad av kjemikaliar, slik at størsteparten av ligninet vert fjerna, medan fibrane held seg stort sett uskadde.
Sigurd Lybeck

**Sigurd Lybeck** () var ein norsk småbrukar og forfattar frå Etnedal. Han vart landskjend som forfattar av bøkene og teikneseriane om Jens von Bustenskjold i Oladalen. Lybeck skreiv over 60 romanar og 300 noveller.

Om vintrane arbeidde Lybeck på dagtid i skogen, kveldane nytta han til skriving heime på Lybekk-bruket. Fyrste småstykka med forteljingar frå bygdemiljø fekk han prenta i lokalbladet Valdresen. I 1928 kjøpte han på Dokka eit nummer av Arbeidermagasinet og fekk deretter kontakt med Nils Johan Rud, redaktøren i Arbeidermagasinet. Serien om dei giftegalne kallane i Oladalen, med Jens von Bustenskjold sentralt i forteljingane om eit bygdesamfunn med særmerkte karakterar, kom over mange år. Historiene vart illustrert av teiknaren Anders Bjørgaard. Ut av Lybeck sine verk kom også filmkomedien Bustenskjold, med Leif Juster i hovudrolla.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Ryssby (fleirtyding)

**Ryssby** kan vise til:

* Ryssby – ein svensk tettstad i Ljungby kommun i Kronobergs län
* Ryssby socken, Sunnerbo – eit sokn i Ljungby kommun i Kronobergs län
* Ryssby socken i Kalmar län – eit sokn i Kalmar kommun i Kalmar län
Jon Håkon Odd

**Jon Håkon Odd** () vart vald som ordførar i Leikanger kommune i 2015. Han bur på Hermansverk, er gift og har tre barn. 

Odd er utdanna ved Universitetet i Bergen og jobbar til dagleg med digitalisering av offentlege tenester i Direktoratet for forvaltning og IKT. Odd representerer Arbeidarpartiet. 

Jon Håkon Odd har vore hovudtillitsvald i Difi og leiar av Norsk tenestemannslag si avdeling i direktoratet frå 2010 til 2015. Han var leiar i Leikanger Arbeidarparti frå 2011 til 2016.

## Bakgrunnsstoff
* Arbeidarpartiet: Våre representanter 
* Jon Håkon Odd sin profil på LinkedIn.no
* Porten.no 29.4.2017 ''Han meiner kommunesenteret bør vere i Leikanger''
* NRK 23.2.2017: ''Ordførar: «Folk opplever dette som eit tillitsbrot»''
* NRK 22.10.2015: ''Her låg Jon Håkon medan han vart innsett som ordførar''
* VG 19.2.2017: ''Leikanger kommune frykter tvangssammenslåing''
* Dagbladet 14.8.2017: ''Regionreformasjonen''
Brita Lund

**Brita Lund** () frå Grodås i Hornindal kommune tok på seg oppdrag innanfor strikking og nyttevev før ho reidyrka biletvev. 

Brita Lund vaks opp på garden Lund som den eldste av fem sysken. Ho hadde fleire huspostar i Norfjord og i Oslo, men kom heim til Hornindal der ho tok på seg strikkearbeid for bygdefolk. Lund hadde si eiga strikkemaskin. Etter kvart gjekk Lund over til meir kunstferdige måleri og til slutt vart det biletvev ho satsa på.  

På 1600-talet var biletveving ein utbreidd tradisjon på bygdene i Noreg, men frå om lag 1800 vart det så å seie slutt med denne forma for norsk prydkunst. Brita Lund er ei av dei som har teke vare på denne tradisjonen.

Då Brita Lund var om lag 45 år, var ho eit år hjå den kjende biletveverska fru K. Sexe i Nordheimsund. Lund har vove om lag 50 store kreasjonar med motiv frå bibelen, historia, norrøne mytologi og frå segner og eventyr. Teppene har vorte stilt ut og seld både i inn- og utland, mellom anna til Haakon VII og dronning Maud. 

## Kjelder
* Solfrid Otterdal Lien, Kulturhistorisk leksikon: ''Biletveverska Brita Lund'' 
* Allkunne.no: ''Brita Lund''
Rettssaka mot Peter Madsen

**Rettssaka mot Peter Madsen** er ei rettssak som starta 8. mars 2018 i Danmark (i Københavns Byret). 

"*Madsen anker straffeutmålingen, ikke skyldspørsmålet ... i saken hvor han ble dømt for drap og mishandling*", skreiv Dagbladet den 7. mai 2018.

"*Det er den mest eksponerede retssag i dansk retshistorie. Der kommer over 125 journalister fra 15 lande. Heriblandt Kina, Israel og USA*", skreiv nettstedet Bt.dk, på den fyrste dagen i rettssaka.

## Bakgrunn

I august 2017 vart Peter Madsen (f. 12. januar 1971) sikta for drapet på den svenske journalisten Kim Wall. Den 16. januar 2018 vart det reisa tiltale med krav om livstidsstraff eller forvaring.

At fartøyet der offeret vart (etter sigande) drepen, skal konfiskerast, er eit av myndigheitanes krav (per 2018).

## Rettsmøte og dom
Aktoratet fortalte retten (om) hvor drapet skal ha skjedd - i en ubåt som er knappe 17 og en halv meter lang, og som er eiet av Raket-Madsens Rumlaboratorium, som er eiet [av Madsen og] to andre personar.

Aktoratet fortel at på 10. august 2017 så ringte Kim Wall til Madsen, og han [svara] med ei MMS-melding. Ho svara tilbake, og han sendte ho ei ny melding da ho kom ombord i ubåten.

På onsdag 21. mars 2018 forklara Madsen seg i retten igjen.

"*Madsen anker straffeutmålingen, ikke skyldspørsmålet ... i saken hvor han ble dømt for drap og mishandling*", skreiv Dagbladet den 7. mai 2018.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Rettssaken mot Peter Madsen: Madsen: - Derfor løy jeg om dødsfallet
*https://www.vg.no/nyheter/meninger/i/Kve2EG/vi-gaar-under
Ski-NM 1960

**Noregsmeisterskapen på ski 1960 i nordiske greiner** vart avvikla i tida frå 22. til 31. januar 1960. Mennene tevla i fire langrennsøvingar, spesielt hopprenn og kombinertrenn, kvinnene i 10&nbsp;km langrenn. Meisterskapen tok til på Fåberg i Oppland med stafett og femmil for menn, samt 10&nbsp;km for kvinner. Resten av tevlingane fann stad i Nedre Eiker kommune i Buskerud, langrenna ved Krokstadelva og skihoppinga i Vikkollen.

## Menn
### Langrenn
### 15 km



Dato: 30. januar
Stad: Nedre Eiker

### 30 km



Stad: Nedre Eiker

### 50 km



Dato: 24. januar
Stad: Fåberg

### 3 x 10 km stafett



**Dato**: 22. januar
Stad: Fåberg

## Kombinert



Dato: 29./30. januar
Stad: Nedre Eiker

## Spesielt hopprenn



Dato: 31. januar
Stad: Nedre Eiker

## Kvinner
### 10 km



Dato: 24. januar
Stad: Fåberg

## Kjelder
*Arbeiderbladet 25.1.1960
*Arbeiderbladet 1.2.1960
Cumhuriyet

**Cumhuriyet** er ei tyrkisk avis som vart stifta i 1924.

I 2018 skreiv NRK at «I dag er Cumhuriyet en av svært få frie stemmer i et Tyrkia, der de fleste medier kontrolleres av myndighetene», og avisa hadde ingen inntekter frå annonsar; tidlegare annonsørar har fått åtvaringar frå frå styresmaktene.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
The Four Freshmen

**The Four Freshmen** er ein amerikansk mannleg vokalkvartett. Han blandar open-harmoniske jazzarrangement i storbandstilen til vokalgrupper som The Modernaires (Glenn Miller), The Pied Pipers (Tommy Dorsey) og The Mel-Tones (Mel Torme). Bandet vart skipa som ei barbershopgruppe. The Four Freshmen vert rekna som ei vokalgruppe fordi songarane akkompagnerer seg sjølv på gitar, blåsarar, bass og trommer.

Gruppa vart skipa i 1948 og var på sitt mest populære i midten av 1950-åra. Det siste originale medlemmet gav seg i 1993, men gruppa turnerer framleis internasjonalt og har spelt inn jazzharmoniar sidan slutten av 1940-åra i salane i Jordan School of Music på Butler University (Indianapolis).

## Diskografi

### Album
**Voices in Modern*, (1955) Capitol T-522
**[[Four Freshmen and 5 Trombones]]*, (1955) Capitol T-683
**Freshmen Favorites*, (1956) Capitol T-743
**4 Freshmen and 5 Trumpets*, (1957) Capitol T-763
**[[4 Freshmen and 5 Saxes]]*, (1957) Capitol T-844
**Voices In Latin*, (1958)  Capitol T-922
**In Person*, (1958) Capitol ST-1008
**[[Voices in Love]]*, (1958)  Capitol  ST-1074
**Freshmen Favorites Vol.2*, (1959) Capitol T-1103
**[[Love Lost (album)|Love Lost]]*,  (1959)  Capitol ST-1189
**[[4 Freshmen and 5 Guitars]]*, (1959) Capitol ST-1255
**Voices And Brass*, (1960)  Capitol ST-1295
**[[Road Show]]*, (1960)  Capitol STBO-1327 (med Stan Kenton & June Christy)
**First Affair*, (1960)  Capitol ST-1378
**The Freshman Year*, (1961)  Capitol  ST-1485
**Voices in Fun*,  (1961) Capitol ST-1543  (med Billy May)
**Stars in Our Eyes*, (1962) Capitol ST-1682
**The Swingers*, (1962) Capitol ST-1753
**In Person  Vol.2*,  (1963)  Capitol ST-1860
**Got That Feelin*', (1963) Capitol ST-1950
**Funny How Time Slips Away*,  (1964)  Capitol ST-2067
**More 4 Freshmen and 5 Trombones*, (1964) Capitol ST-2168
**That's My Desire*, (1967) Coronet CXS279 (med The University Four)
**A Today Kind of Thing*, (1968) Liberty LST-7542
**Today is Tomorrow*, (1968) Liberty LST-7563
**In A Class By Themselves*,  (1968) Liberty LST-7590
**Different Strokes*, (1969)  Liberty LST-7630
**Four Freshmen in Tokyo '68*, (1969) Liberty-Japan  LP8540 (Import)
**Return to Romance*, (1971) Stylist SA-1900
**Live At Butler U. with S. Kenton Orchestra*, (1972)  Creative World  STD1059
**Mount Freshmore*, (1976) Kahoots MRS-8030
**Alive & Well in Nashville*, (1977) Phonorama PR-5563
**Fresh!*, (1986) Pausa PR7193

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Four Freshmen|The Four Freshmen]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell heimeside
*The Four Freshmen
*The Four Freshman i Vocal Hall of Fame.
*The Four Freshmen Society
Ronny & The Daytonas

**Ronny & the Daytonas** var eit amerikansk surferockband tidleg i 1960-åra. Medlemmane i bandet var Paul Jensen (vokal, gitar), Thomas Ramey (bass, gitar), Lynn Williams (trommer), Lee Kraft (låtskrivr, gitar) og John «Bucky» Wilkin (òg kalla Ronny) (låtskrivar, gitar, vokal) med bidrag frå andre som Larry Butler (orgel), Ronny Clark og Buzz Cason.

## Historie
Gruppa vart skipa i Nashville i Tennessee i 1964 då Bill Justis (mest kjend for hitten «Raunchy») vart manageren deira og skipa Buckhorn Music med hjelp frå mora til Wilkin, Marijohn Wilkin. Dei fekk kontrakt med Mala Records, ein etikett under Bell Records, og det viktigaste bidraget deira var å innføre countrystilen i surferocken. Debutsingelen deira «G.T.O.» frå 1964 nådde fjerdeplassen på Billboard Pop Singles-lista. Singelen selde over ein million eksemplar og bandet fekk gullplate.
Den neste singelen, «Bucket T», nådde 54. plassen på Billboard-lista det same året. 

Etter eit album og ein turné i 1964 fekk Ronny & The Daytonas ein ny hit i 1965 med balladen «Sandy» og eit album som hadde ein liknande countryaktig surferstil. I 1966 byta Ronny and The Daytonas selskap til RCA Records og gav ut ein romantisk ballade kalla «Diane, Diane» og den livlege «All American Girl», som begge vart ein suksess. Bandet turnerte ei kort stund til etter dette før dei vart oppløyst.

I midten av 1980-åra kom bandet saman at i korte perioder. Den siste kjende konserten deira var i New York den 4. juli 1995, og i Woodward Dream Cruise i Michigan i 2000 og 2002.

## Diskografi

### Singlar
**1964**
* «G.T.O.» / «Hot Rod Baby» (Mala 481) (#4)
* «California Bound» / «Hey Little Girl» (Mala 490) (#72)
* «Bucket »T«" / »Little Rail Job" (Mala 492) (#54)
**1965**
* «Little Scrambler» / «Teenage Years» (Mala 497) 	
* «Beach Boy» / «No Wheels» (Mala 503)	
* «Sandy» / «Sandy» (instrumental) (Mala 513) (#27)
* «Bay City» / «Tiger A-Go-Go» (Amy 924) (av Buzz og Bucky, John «Bucky» Wilkin med Buzz Cason)
**1966**
* «Goodbye Baby» / «Somebody to Love Me» (Mala 525) 	
* «Antique '32 Studebaker Dictator Coupe» / «Then the Rains Came» (Mala 531) 	
* «All American Girl» / «Dianne, Dianne» (RCA 47-8896) (#69)
* «I'll Think of Summer» / «Little Scrambler» (Mala 542) (#123)
* «Winter Weather» / «Young» (RCA 47-9022)
**1967**
* «Walk in the Sun» / «The Last Letter» (RCA 47-9107)	
* «Brave New World» / «Hold Onto Your Heart» (RCA 47-9253) 	
* «The Girls and The Boys» / «Alfie»  (RCA 47-9435)

### Album
**1964**
**[[G.T.O. av Ronny & the Daytonas|G.T.O.]]* (Mala 4001) (#122)
**Sandy* (Mala 4002)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ronny &#38; The Daytonas|Ronny &#38; The Daytonas]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
G.T.O. av Ronny & the Daytonas

***G.T.O.*** er debutalbumet til det amerikanske bandet Ronny & the Daytonas. Det vart gjeve ut i 1964 på Mala Records.

## Bakgrunn
Gruppa drog i studio og spelte inn kring 12 songar som hovudsakleg var skriven av John «Bucky» Wilkin, som var son av den kjende countrylåtskrivaren Marijohn Wilkin. Innimellom desse songane spelte dei inn fleire songarr om surfing og bilar av artistar som Chuck Berry og Jan and Dean. Albumet og tre singlar gjekk alle inn på den amerikanske Billboard-lista. 

## Innhald

## Medverkande
### Ronny and the Daytonas
* John «Bucky» Wilkin (aka Ronny) – vokal, gitar
* Paul Jensen – gitar, vokal
* Lee Kraft – gitar
* Thomas Ramey – bass, gitar
* Lynn Williams – trommer

### Teknisk
* Bill Justis – produsent
* Win Bruder – plateomslag
* Buck Wilkin – fotografi

## Salslister
### Album – ''Billboard'' (Nord-Amerika)

### Singlar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:G.T.O. (album)|G.T.O. (album)]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
The Rip Chords

**The Rip Chords** var ei USA-amerikansk gruppe som bestod av Phil Stewart og Ernie Bringas.  Gruppa vart sidan utvida til fire stemmer, med Columbia-produsenten Terry Melcher og medprodusenten Bruce Johnston (mest kjend om medlem av The Beach Boys). Gruppa vart assosiert med hot-rod-retninga innan surfemusikken på den tida, sjølv om den første singelen deira, «Here I Stand», ikkje reflekterer denne stilen. Dei spelte inn musikk for Columbia Records i Hollywood frå 1962 til 1965. Gruppa fekk fem singlar inn på ''Billboard'' Hot 100. Dei er mest kjend for den fjerde singelen sin, «Hey Little Cobra».

## Diskografi

### Singlar
* 1962–63: «Here I Stand» (Bringas på solovokal) med «Karen» (Stewart på solovokal)
* 1963: «Gone» (Bringas på solovokal) med «She Thinks I Still Care» (Bringas på solovokal)
* 1963–64: «Hey Little Cobra» (Melcher på solovokal) med «The Queen» (Melcher på solovokal)
* 1964: «Three Window Coupe» (Melcher på solovokal) med «Hot Rod U.S.A.» (Melcher på solovokal)
* 1964: «One Piece Topless Bathing Suit» (Melcher and Bringas på solovokal) med «Wah-Wahini» (Melcher på solovokal)
* 1965: «Don't Be Scared» (Melcher på solovokal) med «Bunny Hill» (instrumental by The Wrecking Crew)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Rip Chords|The Rip Chords]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hey Little Cobra

«**Hey Little Cobra**» er ein song frå 1963 av The Rip Chords. Songen vart produsert av Terry Melcher og Bruce Johnston, som òg song vokal på songen.

Songen låg 14 veker på ''Billboard'' Hot 100-lista og nådde ein fjerdeplass,.

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hey Little Cobra|Hey Little Cobra]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Semantron

**Semantron**, «timetromme», er eit opphengd slagbrett, vanlegvis laga av tre (lind eller bøk), men i fleire høve òg av metall, som vart slege på med ein hammar eller ein stokk. Desse innretningane vart nytta i ortodokse kyrkjer i staden for, eller i tillegg til, kyrkjeklokker. Òg i kloster vart det nytta semantron for å kalle til samling og bøn.

## Bakgrunnsstoff
Surf City

«**Surf City**» er ein song skriven av Brian Wilson og Jan Berry om ein oppdikta surfestad der det finst «to jenter til kvar gut.» Han vart først spelt inn og gjort populær av den amerikanske duoen Jan and Dean i 1963, og singelen deira vart den førsste surfesongen som nådde toppen av singellista i USA.

I 1991, etter å ha flytta til Huntington Beach i California, var Dean Torrence med å overtyde styresmaktene i byen om å offisielt gje byen kallenamnet Surf City.

## Jan and Dean-versjonen
Det første utkastet til songen hadde arbeidstittelen «Goody Connie Won't You Come Back Home» og var skriven av Brian Wilson i The Beach Boys. På ei fest med Jan Berry og Dean Torrence, spelte Wilson «Surfin' U.S.A.» for dei på piano. Berry og Torrence føreslo at dei kunne gje ut songen på singel, men Wilson ville ikkje, sidan «Surfin' U.S.A.» var meint for The Beach Boys. Wilson føreslo så at duoen kunne spele inn «Surf City» i staden for og laga ein demo med opninga, verset og refrenget. Wilson hadde mista interessa i songen og trudde ikkje han var i stand til å gjere han ferdig. Berry skreiv seinare songen ferdig,

Hal Blaine, Glen Campbell, Earl Palmer, Bill Pitman, Ray Pohlman og Billy Strange spelte på singelen.

Singelen kom ut i mai 1963 og to månader seinare vart han den første surfesongen som nådde toppen av den nasjonael singelista. Han låg på toppen av Billboard Hot 100 i to veker. Singelen kryssa over til *Billboard* R&B-lista der han nådde tredjeplassen. Singelen gjekk òg inn på den britiske singellista, der han nådde 26. plassen. Før denne singelen hadde Jan and Dean hovudsakleg laga musikk som var inspirert av svart vokalmusikk frå Austkysten. Suksessen med «Surf City» gav dei ein unik stil og identitet som gjorde at dei følgde opp med fem singlar til som nådde Topp 10, inspirert av surfe- og hotrod-livet i Los Angeles.

Manageren til The Beach Boys og faren til Wilson, Murry vart rasande då han meinte at Brian hadde kasta bort ein hit som kunne gått til The Beach Boys. Brian sa seinare i *[[Teen Beat]]* at han var stolt over at ei anna gruppe fekk ein stor hit med ein song han hadde skrive.»

## Andre versjonar
* 1963 – The Delltones, singel
* 1964 - The Rip Chords, *Three Window Coupe*
* 1986 – The Meteors, *Surf City*
* 1989 – Sonic Surf City, *Let's Go Surfin*
* 1993 – Ramones, *[[Acid Eaters]]*
* 2001 - The Go-Go's, *An All-Star Tribute to Brian Wilson* (DVD)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Surf City (song)|Surf City (song)]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Drag City

«**Drag City**» er ein song frå 1963 av Jan and Dean, skriven av Jan Berry, Roger Christian og Brian Wilson. Han skildrar om ein tur til ei dragracing-stripe og låner mange element frå ein tidlegare Jan and Dean-song, «Surf City,» som òg vart skriven av Berry og Wilson. 

«Drag City» vart gjeve ut som tittelsporet på albumet med same namn. Det var den første av dei sju hittane til duoen i 1964, og ha gjekk inn på Topp 10 i USA i januar.

## Medverkande

Av kjende musikarar på innspelinga finn ein: 
* Earl Palmer, trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Drag City|Drag City]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
The Little Old Lady from Pasadena

«**The Little Old Lady (from Pasadena)**» er ein song skriven av Don Altfeld, Jan Berry og Roger Christian, og spelt inn i 1964 av popsongarane Jan and Dean. Songen nådde tredjeplassen på ''Billboard'' Hot 100-lista i 1964 og toppen av den kanadiske RPM-lista.

Studiomusikarane som spelte på denne innspelingar (som i ettertid vert kalla The Wrecking Crew) bestod av Leon Russell på piano; Tommy Tedesco, Bill Pitman og Billy Strange på gitar; Ray Pohlman og Jimmy Bond på bass; og Hal Blaine og Earl Palmer på trommer. 

Jan & Dean skreiv om teksten frå «The Little Old Lady (from Pasadena)» i 1967 og kalla songen «Tijuana» for ein singel det same året. Teksten handla no om narkotika. «Tijuana» vart omsider gjeven ut i 2010 på albumet deira *Carnival of Sound*.

Songen vart framført på ein konsert med The Beach Boys i Sacramento Municipal Auditorium den 1. august 1954 for albumet deira *[[Beach Boys Concert]]*. The Beach Boys, og særleg Brian Wilson, var med å skrive fleire av dei store surfehittane til Jan & Dean. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Little Old Lady from Pasadena|The Little Old Lady from Pasadena]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Lyrics of this song
Britisk rhythm and blues

**Britisk rhythm and blues** var ei musikalsk rørsle som utvikla seg i Storbritannia mellom slutten av 1950-åra og tidleg i 1960-åra, og nådde ein topp i midten av 1960-åra. Perioden overlappa med det breiare britisk beatmiljøet og det meir puristiske britiske bluesmiljøet, men skilde seg musikalsk frå desse med å prøve å etterlikne musikken til afroamerikanske blues- og rock and roll-pionerar som Muddy Waters, Howlin' Wolf, Chuck Berry og Bo Diddley. Miljet la ofte større vekt på gitarar og vart ofte smelt med høgare energi.

Opphavet til rørsla kom frå britisk jazz, skiffle og folk i 1950-åra. I 1958 vitja Muddy Waters Storbritannia og inspirerte nøkkelpersonane Cyril Davies og Alexis Korner til å byrje å spele elektrisk blues og skipe bandet Blues Incorporated, som vart ein slags garanti-institusjon for britiske rhythm and blues-musikarar. Eit blømande miljø med klubbar og grupper oppstod seint i 1950- og tidleg i 1960-åra og fleire band slo etter kvart gjennom kommersielt. Større band innan stil er The Rolling Stones, Manfred Mann, The Animals, The Yardbirds, Them og The Spencer Davis Group, som dominerte britiske og amerikanske salslister frå 1964 etter Merseybeat slo gjennom, og vart sentral i mod-kulturen i Storbritannia og ei ny bølgje av artistar under den britiske bølgja i USA.

FLeire av banda og medlemmane deira vart leiande rockeartistar seint i 1960- og tidleg i 1970-åra og var med å skape psykedelisk rock, progressiv rock og hardrock og gjorde rhythm and blues til ein viktig komponent i denne musikken. I midten og slutten av 1970-åra vart britisk R&B igjen populært gjennom britisk soul og disco, pubrock-miljøet, new wave og mod revival, og har hatt fleire populære periodar sidan slutten av 1980-åra. I 2000-åra vart ein britisk verjson av moderne R&B populært, og sidan seint i 2000-åra har fleire britiske kvinnelege songarar innan soul og R&B ført til snakk om ei ny «britisk R&B-bølgje».

## Britiske R&B-hittar
Denne tabellen inneheld innspelingar som gjekk inn på UK Singles Chart tidleg i 1960-åra med britisk grupper. Mange av songane var tidlegare spelt av amerikanske rhythm and blues-musikarar:

## Sjå òg
* Bluesrock
* Britisk blues
* Britisk soul
* :Kategori:Britiske rhythm and blues-musikarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:British rhythm and blues|British rhythm and blues]]» frå ,  den 9. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*  ''The Mod Generation: The Rhythm and Blues Scene'' , essay av Robert Nicholls.
Rettssak og domfelling av Joshua French og Tjostolv Moland

**Rettssaka og domfelling** av Joshua French og Tjostolv Moland var ei rettssak som starta som følge av at dei to nordmennane vart arresterte i mai 2009, mistenkt for å ha drepen ein sjåfør som dei hadde hyra - 47-åringen Abedi Kasongo - på 5. mai 2009 i Bafwasende i Tshopo-distriktet i Orientale-fylket i Den demokratiske republikken Kongo -
eller *DRC*.

French vart arrestert på 9. mai i *[[Epulu game reserve]]*, omlag 200 kilometer frå Kisangani. Moland vart arrestert to dager seinare i Ituri-fylket, nokre hundre kilometer nordaust.

Dei fekk dødsdom av rettens administrator på den 8. september 2009. 

Ei ny rettssak med nye dommarar, fann dei to skuldege - for drap og spionasje - på den 10. juni 2010. Dødsdom fekk dei ein gong til.

## Etter rettssaka

### Møte mellom diplomater (i DRC)

I 2013, under hans besøk til DRC, foreslo Frankrikes president François Hollande at French og Moland burde flyttast ut av situasjonen i seks-manns-celle i fengselet; fem dagar seinare hadde dei to fangane ei celle på deling (utan fleire fangar). (Storbritannias utenriksdepartement hadde kontakta det franske utenriksdepartementet på forhånd, fordi French er ein britisk statborgar (i tillegg til at han er norsk).)

### Dødsfallet til Moland, og French sin lauslating
Tjostolv Moland døde i fengsel (uten å ha bli henretta). Joshua French vart sleppt ut av fengsel i 2017, og kom tilbake til Noreg.

## Kjelder
Chains av Cookies

«**Chains**» er ein song skriven av låtskrivarduoen og den gong ektefellane Gerry Goffin og Carole King og opphavleg spelt inn (men ikkje gjeven ut) av The Everly Brothers. I 1962 vart han ein stor hit for korsongarane til Little Eva, The Cookies (#17 poplista i USA, #7 R&B-lista), og seinare vart han spelt av den engelske rockegruppa The Beatles.

## The Beatles-versjonen

Singelen av The Cookies vart ein populær coverlåt for Liverpool-band etter han kom ut i november 1962, og vart ei kort stund spelt på konsertane til The Beatles. Dei spelte han inn 11. februar 1963 på fire forsøk. Det førte viste eg å vere best, så dei brukte dette. Songen kom ut på debutplata deira, *[[Please Please Me]]*. Lennon spelte introduksjonen på munnspel. Musikkskribenten Ian MacDonald kritiserte framføringa til The Beatles og meinte han «hadde nokre ureine tonar» og «mangla spontanitet».  George Harrison song solovokal på Beatles-versjonen, og som fjerde songen på det første albumet deira, var det for mange første gongen dei høyrde Harrison syngje på ein song. 

Dei spelte songen fleire gonger for radioprogramma til BBC, som *Side by Side*, *Here We Go* og *Pop Go the Beatles*. Ingen av desse kom ut på samleplata med BBC-innspelinga frå 1994. Dei kom til slutt ut i 2013 på samleplata *[[On Air – Live at the BBC Volume 2]]*).

## Sylvie Vartan-versjonen

Songen vart omsett til fransk og kalla «Chance». Den franske versjonen vart spelt inn og gjeven ut i 1963 av Sylvie Vartan.

### Innhald
**EP ''Sylvie'' («Chance» / «Il revient» / «Reponds-moi» / «Tous les gens») RCA Victor 76.617** (1963, France)
: A1. «Chance» («Chains»)
: A2. «Il revient» («Say Mama»)
: B1. «Reponds-moi»
: B2. «Tous les gens» <small>(«Baby You’re So Fine»)</small>

## Medverkande

### Cookies-versjonen
*Earl-Jean &ndash; solovokal
*Margaret Ross &ndash; korvokal
*Dorothy Jones &ndash; korvokal
*Eva Boyd &ndash; korvokal

### Beatles-versjonen
*George Harrison &ndash; solovokal, sologitar
*John Lennon &ndash; rytmegitar, munnspel, harmonivokal
*Paul McCartney &ndash; bass, harmonivokal
*Ringo Starr &ndash; trommer
Lydteknikar var Norman Smith 
:Per MacDonald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chains av Cookies|Chains av Cookies]]» frå ,  den 10. mars 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
*