open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gløgg

**Gløgg** er ein varm drikk som vanlegvis inneheld alkohol, men som òg finst i alkoholfrie variantar. Ordet gløgg kjem frå det eldre svenske ordet  *glödg*, danna frå verbet *glödga* ’verma opp’. Drikken er den skandinaviske versjonen av «mulled wine» (engelsk), «glühwein» (tysk) eller «vin chaud» (fransk), varm krydra vin.

Oppskrifter på gløgg varierer sterkt, men dei er som regel laget av raudvin, med sukker eller sirup. I Norden drikk ein gløgg først og fremst i samband med advent og julehøgtida.

Dei vanlegaste tilsetjingane er kanelstong, rosiner og mandlar. Gløgg får ein òg i daglegvarehandelen utan alkohol, og kan drikkast som den er. Mest vanleg er det å kjøpe konsentrat (Tomtegløgg) som ein tilsett vatn, saft, vin eller sprit for så å bli varma opp. I dei siste åra har Vinmonopolet starta med sal av ferdig vingløgg, Herregårdsgløgg, som berre treng oppvarming.

Merk at gløgg ikkje skal kokast, den skal berre varmast.

## Glödgat vin
Å drikke varmt krydra vin har sine aner langt bakover i tida. Alt i antikken tilsette grekarane og romarane krydder til vin, anten av helsegrunnar eller for å betre smaken. Gustav Vasa heldt seg med ei eiga blanding av claret som inneheldt rhinsk vin, sukker, honning og krydder som kanel, ingefær, kardemomme og nellik m.m. 

I 1609 dukka uttrykket «glödgat vin» opp for første gongen i Sverige. Namnet knyter seg til tilverkingsmetoden, der ein sukkertopp blir trekt inn i cognac og tent på. Det smelta sukkeret gir søtsmak til gløggen.

Glödgat vin hadde eit monaleg lågare alkoholinnhald enn dagens gløgg. Gløggen frå 1800-talet minte meir om *glühwein* som blir servert i det tyskspråklege området. Då ein oppdaga ein at karamellisert sukker forbetra smaken, oppstod den sterke gløggen. Ein la nemleg sukkeret på eit nett over gløggen, tente på alkoholdampen og lét flammen smelte sukkeret som rann ned i gløggen og gjorde han søt. Ein vart likevel raskt merksam på at metoden halverte alkoholinnhaldet i gløggen, så den blir ikkje nytta i lengre. Samstundes med at alkoholprosenten steig, tilsette ein meir krydder. Dagens gløgg har derfor ikkje mykje sams med den opphavlege, gløda vinen.

I Sverige voks gløggen i popularitet på slutten av 1800-talet og dei private vinhandlarane tok til å framstille ferdigblanda gløgg. Det fanst både vingløgg og ein sterkare variant som vart kalla *cognacsgløgg* eller *julgløgg*. Ein tok til å knyte gløggen til julefeiringa og dekorerte etikettane på flaskene med nissar som kokte eller smakte på den rykande drikken.

## Bakgrunnsstoff
* Oppskrift på gløgg frå Tine
* Tomtegløgg 
* Glöggens historia från Vin & sprithistoriska museet
* historie-online.dk: Glögg
Alexia av Hellas og Danmark

**Alexia** () er prinsesse av Hellas og Danmark og det eldste barnet til kong Konstantin II av Hellas og dronning Anne-Marie (fødd prinsesse Anne-Marie Dagmar Ingrid av Danmark, yngste borna til Fredrik IX av Danmark og Ingrid av Sverige). 

Prinsessa vart fødd på Monnar Repos, Kérkyra i Hellas, i same hus som prins Philip, hertug av Edinburgh vart fødd. Ho var fyrstearving til den greske trona fram til broren Pavlos kom til verda, og Hellas var på den tida enno eit fungerande monarki. Arvefølgjeloven i Hellas følgde ikkje dei saliske prinsipp, men hadde stor likskap med arvefølgjelovene i Storbritannia og Spania. 

Den 9. juli 1999 gifta Alexia seg med Carlos Morales Quintana i St. Sophia-katedralen i London. Prinsesse Alexia og Carlos har fire born: 

*Arrietta Morales y dei Grecia 
*Ana María Morales y dei Grecia 
*Carlos Morales y dei Grecia 
*Amelia Morales y dei Grecia 

Familien bur no i Puerto Calero på Lanzarote, Kanariøyene i eit hus teikna av Carlos sjølv.

## Galleri
;Alexia av Hellas og Danmark


Fil:Dual Cypher of Alexia and Carlos of Greece.svg|Carlos Quintana og Prinsesse Alexias fellesmonogram
Fil:Royal Wedding Stockholm 2010-Konserthuset-401.jpg|Prinsesse Alexia og Carlos Quintana kom til Konserthuset i Stockholm i Sverige, dagen før bryllaupet til Kronprinsesse Victoria og Daniel Westling (no Prins Daniel), 18. juni 2010
Grace Kelly

**Grace** () var ei amerikansk skodespelarinne, fyrstinne av Monaco og gift med fyrst Rainier III av Monaco. Ho var mor til Monacos noverande monark, fyrst Albert II av Monaco, og til prinsesse Caroline av Hannover og prinsesse Stephanie av Monaco. Ho har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. Fyrstinne Grace døydde i ei bilulukke i 1982, og vart berre 53 år gamal.


Royal Monogram of Princess Grace of Monaco.svg|Monogrammet hennar
Dual Cypher of Prince Rainier and Princess Grace of Monaco.svg|Fellesmonogrammet til Fyrst Rainier III og Fyrstinne Grace
Grace Kelly Signature.jpg|Signaturen til hennar
GraveOfPrincessGraceOfMonaco.jpg|Grava hennar
Ockelbo

**Ockelbo** er ein svensk tettstad i Gävleborgs län i Gästrikland, 30 km nordvest for Gävle. Han er administrasjonssentrum til Ockelbo kommune og i 2011 budde det 2 724 innbyggjarar der. 

Det er registrert ca. 150 fornminne i Ockelbo, blant anna nokre steinalderbosetninger. Dei fleste er likevel graver frå den yngre jernalderen. 

På 1200-talet vart det bygd ei kyrkje i romansk stil i Ockelbo. Det vart oppført ei ny kyrkje i 1791–93. Denne kyrkja vart totaløydelagt av brann i 1904. I 1906–08 vart det oppført ei ny kyrkje etter teikningar av arkitekt Gustaf Améen, prega av nybarokk. 

I Ockelbo er Ockelbo Marknad vorte halde to gonger i året sidan 1981. På staden har ein produsert både snøscooterar og båtar av merket Ockelbo. 

Basketballaget frå staden, Ockelbo Basket, har spelt i den øvste divisjonen i Sverige, men vart degradert til ein lågare divisjon på grunn av økonomiske problem.

## Kjende personar frå Ockelbo
*Svante Stockselius
*Daniel Westling
Sandringham

**Sandringham** er ein landsby og eit verdsleg sokn i Norfolk i England. Landsbyen ligg cirka to km sør for landsbyen Dersingham, 12 km nord for byen King's Lynn og 60 km nordvest for Norwich. 

Det verdslege soknet strekkjer seg vestover frå Sandringham til kysten The Wash, omtrent 6 km unna, og inkluderer òg landsbyane West Newton og Wolferton. Området er 41,91 kvadratkilometer stort. I 2001 hadde det totalt 402 innbyggjarar i 176 hushald. Ved folketeljinga i 2011 hadde folketalet auka til 437. 

Sandringham er mest kjent for den kongelege eigedommen Sandringham House der fleire engelske kongelege har feriert, mellom anna dronning Elisabeth II. Det kongelege stutteriet Royal Stud, der mange av dei kongelege hestane held til, ligg i nærleiken.

Prinsesse Diana av Wales vart fødd i Park House på Sandringham-eigedomen i 1961. 

## Kjende personar frå Sandringham
* Prinsesse Diana av Wales

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Sákis Rouvás

**Anastásios Rouvás**, kjend som **Sákis Rouvás** () er ein gresk songar, skodespelar, programleiar, komponist og tidlegare stavhoppar.

Rouvás er fyrst og fremst kjend i Hellas og på Kypros, men har òg hatt den internasjonal suksessen til ei vis, mest i Europa og Nord-Afrika. Han har laga ein av Hellas mestseljande plater med omtrent 2 millionar selde plater. Han er mest kjend for deltakinga si i Eurovision Song Contest 2004, der han representerte Hellas med songen «Shake It» og fekk tredje plassen i finalen. Rouvás representerte òg Hellas i Eurovision Song Contest 2009, 12.–16. mai i Moskva med songen «This Is Our Night». I tillegg var han programleiar då Eurovision Song Contest 2006 vart arrangert i Aten.

## Galleri

Fil:Sakis Rouvas - Press conference.jpg|Sákis Rouvás på ein pressekonferanse under semifinalen i Eurovision Song Contest 2004, 12. mai 2004, 31. desember 2004
Fil:Sakis Rouvas ESC 2004 Istanbul.jpg|Sákis Rouvás representerer Hellas under Eurovision Song Contest 2004, 14. mai 2004
Fil:Sakis Rouvas at STARZ 2009.jpg|Sákis Rouvás i Aten i 2008
Fil:Sakis Rouvas Raising Greek Flag.jpg|Sákis Rouvás på ein pressekonferanse under ein semifinale i Eurovision Song Contest 2009, 14. mai 2009
Sandra Kim

**Sandra Caldarone**, kjent som **Sandra Kim** () er ein belgisk songar med italiensk bakgrunn som vann Eurovision Song Contest 1986 i Bergen då ho berre var 13 år gamal.

Ho vart fødd i Montegnée, nær Liège, og byrja å synge då ho var sju år gammal. Ifylgje boka *[[The Eurovision Song Contest – The Official History]]* var ho berre 13 år gamal då ho vann Eurovision Song Contest, sjølv om ho i teksta til vinnarsongen *[[J'aime la vie]]* påstår at ho er 15. Sveits prøvde å få songen diskvalifisert då det vart klårt at ho var yngre enn ho gav seg ut for å vere.

I 1994 gifta ho seg med Olivier Gerard, men dei skildest året etter. Ho har vore gift med Jurgen Delanghe sidan 2001.

## Eurovision Song Contest 1986
Bergen var vertsby for Eurovision Song Contest 1986, og Norsk rikskringkasting (NRK) valde Grieghallen som stad for arrangementet. Sandra Kim vann med songen *J'aime la vie* då ho berre var 13 år gammal. Det mest kjende med arrangementet var at Sandra saman med ei rekkje pressefolk tok turen med Fløibanen, men kom ikkje lenger enn til det nest siste stoppet før Fløien stasjon grunna eit tryggleiksproblem. Vogna seig eit par meter bakover før passasjerane måtte klatre ut av vogna; men inkje alvorleg hende.
Lars Vaular

**Lars Nesheim Vaular** () er ein rappar og låtskrivar frå Åsane i Bergen. Han har rappa på bergensk sidan 2003 og har tidlegare arbeidt saman med Tungtvann, Side Brok, Jan Eggum, Fjorden Baby! og John Olav Nilsen & Gjengen. 

Lars Vaular er fetter av artisten Sondre Lerche.

Vaular debuterte som soloartist med La Hat i 2007. Då hadde han har fleire utgjevingar bak seg i duoen Tier’n & Lars. Den 4. mai 2009 kom han med sitt andre soloalbum *D'e glede (Kor vil du dra i dag?)*. I 2009 hadde han tre hitsinglar og vart nominert til Spellemannprisen 2009 i klassa hip-hop for *D'e glede*. 3. mai 2010 kom *Helt om natten, helt om dagen*, som den første av platene hans med nasjonal distribusjon og promotering (Bonnier Amigo).  Det siste albumet hans heiter *Du betyr meg*.

## Diskografi som soloartist

* *La Hat... Et nytt dagslys* (2007)
* *D'e glede (Kor vil du dra i dag?)* (2009)
* *Helt ute på EP* (2010)
* *Helt om natten, helt om dagen* (2010)
* *Du betyr meg* (2011)

## Prisar og utmerkingar

* Under Spellemannprisen 2010 vann han i klassa *hip-hop* og vart kåra til Årets innovatør.
* Vaular vann Norsk Målungdom sin dialektpris i 2010.
* Under Spellemannprisen 2011 vann Lars Vaular både i kategorien *tekstforfattar* og i klassa *hip-hop* for *Du betyr meg*.
* Vann Edvard-prisen 2012 i kategorien *tekst til musikk* for *Du betyr meg*.
* Fekk  Gammleng-prisen i 2021.

## Referanse
Mireia Gutiérrez

**Mireia Gutiérrez** () er ein andorransk alpinist. 

Ho har ikkje debutert i verdscupen i alpint, men har delteke i ei rekkje FIS-renn. 

Gutiérrez deltok for Andorra under Vinter-OL 2010 og oppnådde ein 24. plass i kombinasjonen som beste resultat.
Lluis Marin Tarroch

**Lluis Marin Tarroch** () er ein snøbrettkøyrar frå Andorra. Han konkurrerte for Andorra under Vinter-OL 2010. Han var òg flaggberar under opningsseremonien. 

Marin Tarroch klarte ikkje å kvalifisere seg til konkurransen, men enda på ein 34. plass, noko som var sist i kvalifiseringa.

## Sjå og
*Andorra under Vinter-OL

## Bakgrunnsstoff
*
Mayfair

**Mayfair** er eit område i City of Westminster i det sentrale London. Her finst stader som Grosvenor Square, Hyde Park Corner, Marble Arch og Savile Row. Mayfair strekkjer seg omtrent til Hyde Park i vest, Oxford Street i nord, Green Park i sør og Regent Street i aust. 

## Historie

Mayfair har namn etter den årlege marknaden (*May Fair*) som vart halden to veker frå 1. mai frå 1686 til 1764. Før Jakob II flytta storfemarknaden hit i 1686 hadde ein halde han i Haymarket. Marknaden utvikla seg til ei støyande tilstelling med mykje fyll og kriminalitet, og vart til slutt forboden i Mayfair, som hadde gått gjennom ei gentrifisering. Marknaden vart flytta til Fair Field i Bow, medan marknadsområdet, som no heiter Shepherd Market, blei bygd ut av Edward Shepherd.

Det meste av utbygginga av området fann stad mellom midten av 1600- og midten av 1700-talet. Det vart eit fasjonabelt bustadområde. Ein stor del av Mayfair høyrer til framleis hertugen av Westminster. Rotschildfamilien kjøpte opp store område på 1800-talet. Andre delar er kroneigedom.

## Dagens Mayfair
Området er no for det meste brukt til næringsdrift, med ei rekkje kontor og forretningar i nye bygningar og ombygde bustadhus. Leigenivået er blant dei høgaste i verda. Det finst enno mange eksklusive bustader mellom næringslokala, og dessutan ei rekkje luksushotell, som Claridge's. 

Ambassadane til USA og Canada ligg ved Grosvenor Square, medan Royal Academy of Art ligg like i nærleiken av plassen. Handel House Museum, til minne om Händel som budde her ei tid, ligg også i Mayfair.

## Mayfair i kulturen
På det britiske Monopolbrettet er Mayfair den dyraste eigedomen (tilsvarande Rådhusplassen på det norske brettet).

«Mayfair» går igjen som eit ordspel i tittelen til musikalen *[[My Fair Lady]]*, som tek for seg engelske klasseskilje uttrykt i språket.

Det litterære paret Jeeves og Wooster i bøkene til P.G. Wodehouse bur i Half Moon Steet i Mayfair.

## Kjende personar frå Mayfair
* Dronning Elizabeth II av Storbritannia og det britiske samveldet

## Kjelder

*
*
*

## Bakgrunnsstoff
Sofía av Spania (1938)

**Sofía** () er dronning av Spania og gift med kong Juan Carlos I av Spania. Kongen abdiserte i 2014, men Sofía har framleis dronningtittelen. 

Sofia høyrer til huset Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg og vart fødd som prinsesse av Hellas og Danmark. Ho var det eldste av borna til kong Paul I av Hellas og dronninga hans Friederike, som opphavleg var prinsesse av Hannover. Sofia har to yngre sysken; broren kong Konstantin II av Hellas, og dessutan systera prinsesse Irene. Ho er oldebarn av keisar Vilhelm II av Tyskland på både fedrane og mødrene side. 

Delar av barndomen var ho i Egypt og Sør-Afrika, etter at familien hennar måtte flykte frå den greske borgarkrigen. I 1946 reiste ho tilbake til Hellas, før ho vart send på den prestisjefulle tyske internatskolen Schule Schloss Salem. Deretter studerte ho musikk og arkeologi i Athen, og deltok ved dei sommar-OL i 1960 i Roma. 

14. mai 1962 gifta prinsesse Sofia seg med den spanske prinsen Juan Carlos. Han vart i 1969 utropt som tronfølgjar av Spanias diktator, Francisco Franco, og då Franco døydde 22. november 1975, vart Juan Carlos og Sofia Spanias kongepar. 

Dei har tre born: 

* Prinsesse Elena av Spania (f. 1963) 
* Prinsesse Cristina av Spania (f. 1965) 
* Prins Felipe, Fyrste av Asturias (f. 1968) 

Sofia vart i 1982 tildelt storkors av St. Olavs Orden. I 2001 mottok ho Ordenen til den kvite ørn frå Polens president. Ho er æresdoktor ved fleire universitet og medlem av Roma-klubben. 

Ho snakkar spansk, gresk, tysk, fransk og engelsk.
Andorra under OL

Sjølv om Andorra har delteke i alle OL sidan 1976 har dei enno ikkje vunne nokre OL-medalje.

## Andorra under [[Vinter-OL 2010]]
Seks sportsutøvarar frå Andorra deltok under Vinter-OL 2010 i Vancouver i Canada: 
Mireia Gutierrez, Sofie Juarez, Kevin Esteve Rigail, Francesc Soulie, Lluis Marin Tarroch og Roger Vidosa.
Poltava

**Poltava** (ukrainsk og russisk Полта́ва; polsk Połtawa) er ein by i Poltava oblast i det sentrale Ukraina, og som ligg ved elva Vorskla på 132 moh. Byen har eit flatemål på 130 km² og kring 300&nbsp;000 innbyggarar (2011).

Ved byen finst det kulturminne frå yngre steinalder, og frå Skytia. Òg den protobulgarske khanen Kubrat si grav har vorte funnen i området. Byen er nemnd første gong i 899. Området låg under Storhertugdømet Litauen frå 1300-talet og kom under polsk styre 1569 gjennom unionen Polen-Litauen. Poltava vart plyndra i 1648 av den rutensk-polske magnaten Jeremi Wiśniowiecki. Poltava var base for eit viktig kosakkregiment. I 1667 vart byen overført til Det russiske imperiet. 8. juli 1709 stod slaget ved Poltava utanfor byen, dette var eit av dei avgjerande slaga i den store nordiske krigen.

## Historie
Dagens namn på byen vert vanlegvis knytt til landsbyen Ltava, nemnt i Hypatiuskrønika frå 1174. Poltava var base for eit framifrå regiment av ukrainske kosakkar og vart ei høgborg for kosakkane under Khmelnytskyj-oppstanden. Etter den pro-polske hetmanen Ivan Vygovskij vann makta og ein borgarkrig braut ut, var Poltava i året 1658 under Martyn Pusjkar opprørarane sin viktigaste tilfluktsstad. Til sist vart byen brend ned og plyndra av Vygovskij sine troppar, samstundes som mange av kvinnene og borna vart slavar av krim-tatarar.

I 1775 vart Krossmesse om hausten-klosteret i Poltava sete for biskopane av det nyoppretta bispedømet for Slavjansk og Kherson. Dette store, nye bispedømet omfatta landområda i Novorossija-guvernementet og Azov-guvernementet nord for Svartehavet.

## Næringsstruktur
Viktigaste næringsverksemda i byen er knytt til maskinteknikk, dernest sysselset næringsmiddelindustrien og verksemder som lagar forbruksvarer flest folk. Poltava har både landbruksakademi og ulike universitet for pedagogikk, industri og økonomi, samt ein høgskule for utdanning i språk. 

Poltava er eit viktig knutepunkt for samferdsla i det austlege, sentrale Ukraina. Vegar går til Kiev (E 40), Kharkiv (E 40), Krementsjuk (E 577) og Sumy (R-17). Jarnbaner går i retning Kiev, Kharkiv, Krementsjuk og Krasnohrad. Ved Poltava er det òg ein flyplass.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Poltava|Poltava]]» frå ,  den 30. desember 2010 og «[[:de:Poltawa|Poltawa]]» frå ,  den 30. desember 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* 
*
Goodbye Yellow Brick Road

***Goodbye Yellow Brick Road*** er eit dobbeltalbum frå Elton John, utgjeve i 1973 på DJM Records og produsert av Gus Dudgeon. 

Albumet er eit høgdepunkt i karrieren til Elton John, og i 2003 kom albumet på 91. plass på musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* si liste over «Dei 500 beste albuma gjennom tidene». Det vart det tredje albumet av Elton John som nådde førsteplassen på Billboard 200 i USA, og det nådde også førsteplassen på albumlista i Storbritannia. I Noreg nådde albumet femteplass og låg på albumlista i 27 veker. Albumet har selt minst 31 millionar eksemplar på verdsbasis.

Singlane «Goodbye Yellow Brick Road», «Saturday Night's Alright for Fighting», «Bennie and the Jets» og «Candle in the Wind» kom høgt oppe på hitlistene i både Nord-Amerika og i Europa.

## Innhald
Alle songar skrivne av Elton John og Bernie Taupin.
### Plate ein

### Plate to

## Medverkande
;Musikarar
*Elton John – vokal, piano (1–6,8–17), elektrisk piano (5,6), orgel (3), orgel (7), Farfisa orgel (5,13), mellotron (5,6,11), Leslie piano (11)
*Dee Murray – bass
*Davey Johnstone – akustisk, elektrisk, Leslie, slide- og steelgitar, banjo
*Nigel Olsson – trommer
*Ray Cooper – tamburin, congatrommer

;Andre musikarar
*Dee Murray, Davey Johnstone, Nigel Olsson – korvokal (spor 1, 2, 4, 10, 13, 17)
*Del Newman – orkesterarrangement (spor 4, 8, 9, 10, 15, 17)
*Leroy Gomez – saksofonsolo på «Social Disease»
*David Hentschel – A.R.P. synthesiser (spor 1 og 12)
*Kiki Dee – Korvokal på «All the Girls Love Alice»

## Medverkande

**Produksjon**
*Gus Dudgeon – produsent
*David Hentschel – lydteknikar
*Peter Kelsey – assisterande lydteknikar
*Andy Scott – assisterande lydteknikar
*Barry Sage – lydbandoperatør
*David Katz – orkesterkontrahent
*Del Newman – arrangør
*David Larkham – kunstnarisk leiar, design
*Michael Ross – kunstnarisk leiar, design
*Ian Beck – design
*Gus Dudgeon – notat
*John Tobler – notar

## Salslister og salstrofé

### Vekeslister

### Årslister

### Sal og salstrofé

## Litteratur
*Robert Dimery, *1001 album du må høre før du dør* (2006), s. 300, Orion Forlag AS, Oslo. ISBN 82-458-0759-1

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Goodbye Yellow Brick Road|Goodbye Yellow Brick Road]]» frå .


== Bakgrunnsstoff ==
*[http://allmusic.com/album/goodbye-yellow-brick-road-r10462 *Goodbye Yellow Brick Road''] på Allmusic
Felipe VI av Spania

**Felipe VI av Spania** () er konge av Spania. Han er son av kong Juan Carlos av Spania og dronning Sofia, og kom på trona 19. juni 2014, etter at faren abdiserte.

## Bakgrunn
Felipe vart fødd som ein ordinær spansk prins, men då faren vart utropt til konge etter at general Franco døydde i 1975, vart han som tronfølgjar gjeve tittelen *fyrste av Asturias*, som tilsvarar den britiske tittelen *prinsen av Wales*. Tittelen er knytt til krona av Castilla. Han har òg tittel av fyrste av Gerona, hertug av Montblanc, greve av Cervera og herre av Balaguer, alle titlar knytt til Aragons krone. Vidare har han tittel av Fyrste av Viana, knytt til Navarras krone.

### Utdanning
Prinsen studerte jus og økonomi i Madrid frå 1987 til 1993, og tok seinare mastergrad i internasjonale relasjonar ved Georgetown University i Washington D.C. Han har i tillegg militær utdanning.

### Familie
Den 1. november 2003 vart forlovinga mellom prinsen og TV-journalisten Letizia Ortiz Rocasolano annonsert. Dei gifta seg i Almudena-katedralen i Madrid den 22. mai 2004. Vigselen vart følgt av ei rekkje prominente kongelege og ikkje-kongelege gjestar, omfram 25 millionar TV-sjåarar i Spania og resten av verda.

Den 8. mai 2005 vart det kunngjort at tronfølgerparet venta det første barnet sitt. Prinsesse Leonor vart fødd 31. oktober 2005, og vart nummer to i arverekkjefølgja etter far sin.

Prins Felipe vart i 1995 tildelt storkrossen av St. Olavs orden.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Letizia av Spania

**Letizia av Spania** () er dronning av Spania sidan ektemaken Felipe blei spansk konge 19. juni 2014. Letizia er ein tidlegare spansk journalist som blei spansk kronprinsesse etter å ha gifta seg med kronprins Felipe. Paret har to barn, Leonor og Sofía.

## Karriere
Letizia tok mastergrad i journalistikk ved Complutense-universitetet i Madrid.
Ho har arbeidd for avisene *[[La Nueva España]]* og *[[avisa ABC|ABC]]* og nyheitsbyrået EFE. Etter studia arbeidde ho ei tid ved den meksikanske avisa *[[Siglo XXI]]* i Guadalajara. Då ho kom tilbake til Spania blei ho tilsett ved fjernsynskanalen Bloomberg før ho flytta til CNN+ og deretter til statlege TVE. Ho var nyheitsanker og reporter som mellom anna rapporterte frå New York like etter flyåtaket i 2001, frå Galicia etter oljeutsleppet frå tankaren «Prestige», og frå Irak etter invasjonen i 2003.

## Bilde

Príncipes de Asturias.jpg|Kronprinsesse Letizia og kronprins Felipe i 2003.
Bob Charles

**Sir Robert James Charles** () er ein newzealandsk golfspelar som har vunne meir enn 70 profesjonelle turneringar og som vart den første venstrehandsspelaren til å vinne ei major-turnering. 

Charles vart i 1998 utnemnd til riddar følgjesvein av New Zealands fortjenstorden. Han vart med det adla og fekk rett til å føre tiltaleforma  Sir føre namnet sitt. I dronninga si nyttårsliste for 2011 vart han utnemnd til medlem av New Zealand-ordenen. Han er òg kommandør av Order of the British Empire.
Joe McElderry

**Joseph McElderry**, kjend som **Joe McElderry** () er ein britisk songar og modell som vann den britiske talentkonkurransen The X Factor i 2009.

Den fyrste singelen til McElderry, «The Climb», gjekk til topps på listene i Storbritannia og Irland. Debutalbumet *[[Wide Awake]]* vart utgjeve 25. oktober 2010. Den fyrste singelen frå albumet var ein coverversjon av «Ambitions», opphavleg laga av Donkeyboy.

## Diskografi
;Studioalbum
* 2010: *Wide Awake*
* 2011: *Classic*
* 2011: *Classic Christmas*

;Singlar
* 2009: *The Climb*
* 2010: *Ambitions*
* 2010: *Someone Wake Me Up*
* 2011: *Last Christmas*

;Singlar med finalistane i The X Factor
* 2009: *You Are Not Alone*

;Singlar med Helping Haiti
* 2010: *Everybody Hurts*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Joe McElderry|Joe McElderry]]» frå ,  den 30. desember 2010.*
South Shields

**South Shields** er ein kystby i Tyne and Wear i det nordaustlege England. Byen ligg ved munningen av elva Tyne, nær Newcastle upon Tyne. Han har om lag 75&nbsp;000 innbyggjarar.  South Shields var tidlegare ein industriby med skipsverft og kolgruver, men etter at desse vart nedlagt har servicenæringa vorte stadig viktigare for byen.

## Kjende personar frå South Shields
* William Fox (1812–1893), statsminister på New Zealand
* Flora Robson (1902–1984), skodespelar
* Catherine Cookson (1906–1998), bestseller-forfattar
* Ridley Scott (f. 1937), filmeregissør
* Lindsay Kemp (f. 1938), dansar og koreograf
* Eric Idle (f. 1943), komikar, skodespelar og musikar
* John N. Gray (f. 1948), politisk filosof
*Joe McElderry (f. 1991), songar og X Factor-vinnar

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
The One av Kylie Minogue

«**The One**» er ein electropopsong av den australske songaren Kylie Minogue frå det tiande studioalbumet hennar, *[[X av Kylie Minogue|X]]* (2007). Songen vart skriven av Kylie Minogue, Richard Stannard, James Wiltshire, Russell Small, John Andersson, Johan Emmoth og Emma Holmgren. Songen vart utgjeven som den fjerde og siste offisielle singelen frå albumet.

Songen vart nummer 36 på salslista i Storbritannia. Sjølv om han ikkje vart utgjeven som singel i USA, vart songen vald som ein av dei ti beste poplåtane i 2008.

## Musikkvideo
Musikkvideoen til songen hadde premiere på nettsida hennar i august 2008. Han startar med eit dansarpar som  virvlar rundt med ein kaleidoskopisk effekt av ljos i bakgrunnen. Den første utsjånaden til Minogue er med langt og slett blondt hår. Ho blir deretter vist kledd i eit glamorøst antrekk med krølla hår.

## Format og sporliste
;Britisk Promo CD
#«The One» – 4:05
#«The One» (Freemasons Edit) – 3:41

;Britisk iTunes CD
#«The One» – 4:05
#«The One» (Freemasons Vocal Club Mix) – 9:14

;Australsk iTunes CD
#«The One» – 4:05
#«The One» (Freemasons Vocal Club Mix Edit) – 3:42
#«The One» (Freemasons Vocal Club Mix) – 9:14

## Topplisteplasseringar

## Utgjevingshistorie

## Kjelder
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:The One (Kylie Minogue-sang)|The One (Kylie Minogue-sang)]]» frå , den 30. desember 2010.*

## Bakgrunnsstoff
*Songteksten på MetroLyrics
Pave Sylvester I

**Pave Sylvester I** () vart pave etter Miltiades i januar 314 og regjerte til han døydde i 335. Han var den paven som har sete åttande lengst i tid.

Oppteikningane om pavedømmet hans i *[[Liber Pontificalis]]* frå det 7. eller 8. hundreåret og hos Anastasius er stort sett berre ei oppramsing av dei gåvene som keisar Konstantin den store skulle ha gitt til den romerske kyrkja.

Sylvester var representert ved det første konsilet i Nikea og det blir vidare fortald at han heldt eit konsil i Roma, der han fordømte kjetteriet frå Arius og andre. 

Legenda om at han skulle ha døypt Konstantin er ikkje korrekt, då samtidige vitnemål syner at keisaren mottok dåpen i nærleiken av Nikomedia av Eusebius, biskop i denne byen.

Ifølge Ignaz von Döllinger kan heile legenda om Sylvester og Konstantin med alle detaljane om Konstantins spedalskheit og påståtte bad i blod ikkje vere sett saman seinare enn ved utgangen av det 5. hundreåret, sjølv om den blir kopla til Gregor av Tours og Beda. Den såkalla *[[Konstantins gåve]]* vart lang tid forvegen sett på som ei forfalsking, og dokumentet var etter von Döllingers oppfatting skapt i Roma mellom 752 og 777. Pave Adrian I kjente det i 778, og det vart inkorporert i dei falske dekreta nær midten av det påfølgjande hundreåret.

Sylvesters legendariske band til Konstantin hadde betydning i mellomalderen: Pave Sylvester II (999-1003) som sjølv hadde tette band til keisar Otto 3., valde namnet Sylvester som ei etterlikning av Sylvester 1.

På grunn av Sylvesters død og etterfølgjande namnedag 31. desember, blir *Sylvester* fleire stader nytta om nyttårsafta.

Relikvia etter Sylvester finst i San Silvestro in Capite-kyrkja i Roma. 

## Bakgrunnsstoff
Sofie av Noreg og Sverige

**Sofie av Noreg og Sverige** () var dronning av Noreg og Sverige. Ho var dotter av hertug Vilhelm I av Nassau og prinsesse Pauline av Württemberg i hertugdømmet Nassau. Sofia gifta seg med den framtidige kong Oscar II den 6. juni 1857 på slottet i Wiesbaden-Biebrich. I Sverige brukte ho namneforma Sophia, i Noreg Sophie. 

Sofie var liberal og hadde ein modererande innverknad på mannen sin, blant anna ved krisesituasjonane i unionen mellom Sverige og Noreg. Ho var sterkt skeptisk til den tyske keisaren Vilhelm II, som ho rekna som militaristisk. Dronning Sofie var under sommarferiane i perioden 1892-1904 i Noreg, på garden Skinnarbøl ved Kongsvinger. Som noregsven bidrog ho til at det ikkje vart krig mellom Sverige og Noreg ved unionsoppløysinga i 1905. 

I Oslo er Sofies gate og Sofies plass oppkalla etter henne, og det er òg Dronningfossen i Hoffselva vest i byen. Ho gav namnet sitt til institusjonen Sophies Minde, som opna i Skådalen i Oslo i 1902 etter at ho og kong Oscar i 1897 hadde gjeve eit innsamla fond til Arbeidsskole for Vanføre som var skipa i 1892 av systrene Agnes og Nanna Fleischer. Institusjonen vart i nyare tid ein del av Oslo universitetssykehus HF.

## Bakgrunnsstoff
* ''Norges siste unionsdronning''. Aftenposten 10. juli 2005
* SNL-artikkel biografi SNL-artikkel biografi – WebCitation
Infeksjonssjukdom

**Infeksjonssjukdom** er ein sjukdom som kjem av mikroorganismar: Bakteriar, virus, sopp eller parasittar. Det er ikkje heilt det same som infeksjon, som ikkje treng medføra sjukdom. Symptoma ved ein slik sjukdom kjem både av mikrobane sin invasjon av kroppen og svaret frå immunforsvaret. Infeksjonssjukdommar kan smitta frå ein organisme til ein annan.

I moderne medisin finst mange legemiddel mot bakteriebaserte infekjsonssjukdommar, ein del mot soppinfeksjonar, men mindre mot parasittar og svært lite mot virus. Det finst ingen legemidddel som kan utrydda virus, men ein kan bruka antivirale middel mot til dømes hiv-infeksjon.

## Døme på infeksjonssjukdommar
* dysenteri
* forkjøling/krimsjuke
* hiv/aids
* influensa
* karies
* kikhoste
* koppar
* listeriose
* lepra/spedalsksjuke
* malaria
* pest
* tuberkulose
* vasskoppar

## Sjå òg
* infeksjon
* epidemi
* farang

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Infeksjonssykdom|Infeksjonssykdom]]» frå ,  den 31. desember 2010.*
Sjukehusinfeksjon

**Sjukehusinfeksjon** eller **nosokomiell infeksjon** er infeksjonar som oppstår ved helseinstitusjonar som sjukehus, sjukeheimar og liknande. Dei kan råka både pasientar og helsearbeidarar.

Ignaz Semmelweiss peika på rolla til sjukehus og legar som smitteberarar i 1847. For å hindra sjukehusinfeksjonar er svært strenge hygienereglar viktige, i tillegg til å kunna isolera pasientar med smittsame sjukdommar og varsam bruk av antibiotika for å hindra vekst av resistente bakteriar.

Den vanlegaste bakterien bak sjukehusinfeksjon er gule stafylokokkar (*[[Staphylococcus aureus]]*).  Andre bakterietypar ein ofte knyter til slike infeksjonar er *[[Escherichia coli]]* og *[[Klebsiella]]*.

Sjukehusinfeksjonar kan delast inn i tolv hovudgrupper: 
*urinvegsinfeksjon
*luftveisinfeksjon 
*gastroenteritt
*postoperative sårinfeksjonar
* andre hudinfeksjonar
*intraabdominale infeksjonar
*osteomyelitt
*blodforgifting
*hjernehinnebetennelse
*luftrøyrsinfeksjon
*nyfødde-infeksjonar
* andre infeksjonar

## Kjelder
*

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:sv:Vårdrelaterade infektioner|Vårdrelaterade infektioner]]» frå ,  den 31. desember 2010.*
Blodgjeving

**Blodgjeving** er ei ordning der frivillige gjev blod som kan brukast i helsepleie. Blodoverføringar med donert blod og blodprodukt laga av det kan redda liv ved ulukker, operasjonar, fødslar og behandling av visse typar kreft og blodsjukdommar.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder
*Blodgjeving ved tysver.kommune.no
P!nk

**Alecia Beth Moore**, kjent som **P!nk** eller **Pink** () er ein amerikansk songar og låtskrivar fødd i Doylestown i den amerikanske delstaten Pennsylvania. Ho hadde gjennombrotet sitt med debutalbumet *Can't Take Me Home* i 2000. Stemmen hennar har ofte vorte samanlikna med Janis Joplin, som P!nk har uttalt er ein av forbileta hennar.

## Liv
Alecia Beth Moore vart fødd i Doylestown i Pennsylvania som dotter av James og Judy Moore; ho er av irsk og tysk opphav på farssida og av litauisk-jødisk på morssida. Ho har òg ein bror ved namn Jason. Ho høyrer til ikkje nokon religion.

Som lita var P!nk glad i å synge og danse. Ho var med i gospelkoret i kyrkja og har òg sunge opera. Som tenåring var ho songar i eige lokalband kalla Middleground. Mora og faren skilde seg då P!nk var liten, noko som gjekk hardt innpå henne. Ho skreiv songen «Family Portrait» frå albumet *Missundaztood* om skilsmålet. Faren var vietnamveteran og politisk aktiv. Dette virkte inn på oppsedinga til P!nk; ho lærde tidleg å utvise sympati med dei svake gruppene i samfunnet. P!nk var ikkje gammal før ho hjelpte faren med å dele ut mat til heimlause. Då ho var 16 år gammal deltok ho på «open mic» på Club Fever. Ho imponerte stort, og DJen lét henne synge kvar helg. Under ein av desse framferdene var det ein representant frå eit plateselskap tilstades. Han leitte etter ein tredje medlem til ei jentegruppe og var svært imponert over det han så. Alecia slutta på skulen, Central Bucks West High, og vart med i gruppa Choice som bestod av 3 kvite jenter som song RnB. Gruppa varte i 2 1/2 år. Men folk hadde fått auga opp for Alecia og ho fekk tilbodet om solokontrakt. Ho tok kallenamnet **P!NK**, (inspirert frå karakteren Mr. Pink i filmen Reservoir Dogs). 

7. januar 2006 gifta ho seg med motorsyklisten Carey Hart på ei strand i Costa Rica etter å ha vore forlova med han sidan 26. juni 2005, der ho fridde til han. Det vart slutt mellom dei i februar 2008, og skulle skiljast, men fann tilbake til kvarandre i mai 2009. 

## Norgesbesøk
9. november 2009 heldt P!nk konsert i Oslo Spektrum med turneen Funhouse Festival, 25. juli 2010 opptredde ho
med sitt Summar Carnival på Odderøya i Kristiansand for over  tilskodarar. Konserten var den siste på P!nk sin lange europaturné.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:P!nk|P!nk]]» frå ,  den 31. desember 2010.*
Alf Frydenberg

**Alf Birger Frydenberg** () var ein sosialreformator og embetsmann. Han var fødd i Furnes i Hedmark, voks opp på Hamar.

I yngre år var Frydenberg ein aktiv medlem av målorganisjonen Østlandsk reisning. 

Etter 2. verdskrigen fekk Noreg førespurnad frå Australia med tanke på innvandring til det landet. Frydenberg, som då var ekspedisjonssjef i Sosialdepartementet, kom med framlegg om å sende dei såkalla tyskarborna til Australia.

Frydenberg var fylkesmann i Aust-Agder 1948-54 og i Hedmark 1954-66. 

## Kjelde
*''Norsk Allkunnebok.

## Note
Tiger Woods

**Eldrick Tona Woods** (), mest kjend som **Tiger Woods,** er ein amerikansk golfspelar. Han låg som nummer éin på den internasjonale rangeringa i golf frå 15. august 1999 til 29. august 2004, det vil seie 264 veker i strekk. 

Woods vert sett på som ein av dei beste golfspelarane gjennom tidene, og han har vunne 14 major-turneringar. Han er ein av berre fem spelarar som har vunne alle major-turneringane – endå aldri i same sesong – og han er ein av to spelarar som har vunne alle major-turneringane fleire gonger.

Han er onkelen til golfspelaren Cheyenne Woods.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Katrineholm

**Katrineholm** er ein svensk  by og administrasjonssenter i Katrineholms kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde byen  innbyggjarar.

Katrineholm fekk bystatus i 1917. Byen ligg ved Södra- og Västra stambanan. Den tidlegare statsministeren i Sverige Göran Persson har tidlegare vore ordførar i Katrineholm.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Katrineholm kommune
Ödeshög

**Ödeshög** er ein svensk tettstad og centralort i Ödeshögs kommune  i  Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden 2 651 innbyggjarar.

I Ödeshög ligg det ei gamal kyrkje, Ödeshögs kyrka. Staden ligg nær, men ikkje ved, innsjøen Vättern.

Det finst ein del restaurantar omkring torget. Næraste større byar er i nordaust Linköping (66 km) og i sørvest Jönköping (67 km).

Ein sentral person i historia til Ödeshög er Johanna Pettersson (1807–1899), betre kjend som *Handelsman Johanna*. Kvart år blir det arrangert ein marknad, Johannamarknaden, til ære for henne. Det var òg i Ödeshög den tidlegare landslagsspelaren i fotball, Klas Ingesson, voks opp.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Ödeshögs kommun
Suomussalmi

**Suomussalmi** er ein kommune i landskapet Kajanaland i Finland. Kommunen har ca. 9 800 innbyggjarar og ei flatevidd på 5 857,79 km² der 461.42 km² er vatn. Suomussalmi er ein finskspråklig kommune som grensar til kommunane Taivalkoski, Puolanka og Hyrynsalmi, Kuusamo, Pudasjärvi og Kuhmo. Kommunen har òg grense mot Russland i aust. Den største tettstaden i Suomussalmi er Ämmänsaari. 

I samband med Vinterkrigen 1939-40 var Suomussalmi kjent for slaget ved Suomussalmi, der mindre finske styrkar øydela og slo tilbake to sovjetiske divisjonar.

## Kjende personar frå Suomussalmi
*Kaarlo Juho Ståhlberg, Finlands 1. president

## Bakgrunnsstoff
Kurkijoki

**Kurkijoki** (russisk *Куркиёки*, svensk *Kronoborg*, finsk *Kurkijoki*) er ein tettstad i Lakhdenpokhja rajon i russisk Karelia. I 1996 hadde han  innbyggjarar.

Før 1944 var Kronoborg ein finsk kommune i Viborgs län. I 1939 hadde denne  innbyggjarar.

I nødsåra 1867–1868 byrja svensktalende nybyggere frå Österbotten å slå seg ned i Kronoborg. Dei grunnla ei ny bygd ved namn Sorjos (finsk *Sorjo*) inni skogen. Mot hundreårsskiftet utgjorde nybyggjarane ein koloni på rundt 200 personar. Kolonien var lenge ei svensk språkøy i det elles finskspråklege Karelen. Sorjos hadde eigen svenskspråkleg skule i åra 1890–1940. 

I Kronoborg låg den finskspråklige Kronoborgs högre landtbruksläroverk. 

Elisenvaara var eit viktig jernbaneknutepunkt i Kronoborg. Det vart bomba under den finske framhaldskrigen den 20. juni 1944. Over hundre menneske døydde då bombene trefte eit tog med karelske flyktningar.

## Kjende personar frå Kurkijoki
*Lauri Kristian Relander, Finlands 2. president
Sääksmäki

**Sääksmäki** er ein tidlegare kommune i landskapet Birkaland i Finland. Kommunen hadde 3&503&4467&4 467 innbyggjarar i 1970, og arealet var 216 km2. Sääksmäki var ein finskspråklig kommune. 

I Sääksmäki ligg fleire bygdeborger. Den største av dei ligg i Rapola. 

Sääksmäki gråsteinskyrkje vart bygd rundt år 1500. I kyrkja finst nokre treskulpturar frå ei eldre kyrkje. 

I 1973 vart Sääksmäki kommune slått saman med Valkeakoski. 

## Kjende personar frå Sääksmäki
*Pehr Evind Svinhufvud, Finlands 3. president
Oxelösund

**Oxelösund** er ein svensk  by og administrasjonsstad i Oxelösunds kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland, 13 km søraust for Nyköping. I 2006 hadde staden 10 840 innbyggjarar.

Oxelösund fekk jernbane 1876 og blei samstundes utskipingshamn for jernmalm frå Grängesbergbolaget. I 1950 fekk Oxelösund bystatus og er med det ein av dei yngste byane i Sverige.
Byen har ei kjend hamn som kan tene havgåande skip med nærare 100 000 tonn lasteevne. Hamna er djup og praktisk talt isfri. Av dei varene som passerer hamna, kan nemnast jernmalm og olje.

Forutan den offentlege tenesteytinga er aktivitetane tilknytt hamna viktigaste næringsveg.

Søraust for Oxelösund ligg kystartillerianlegget Femörefortet (eller Femöre fort) som er nedsprengt i fjellet på halvøya Femöre.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Oxelösund kommune
Flen

**Flen** er ein svensk by og administrasjonsstad i Flens kommune  i  Södermanlands län i landskapet Södermanland. I 2005 hadde staden 6 114 innbyggjarar.

Flen fekk bystatus i år 1949. Byen ligg ved Västra stambanan.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Flen kommune
Ylivieska

**Ylivieska** er ein by og kommune i landskapet Norra Österbotten i Finland. Kommunen har ca. 14 195 innbyggjarar og eit areal på 572,68 km². Ylivieska er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Alavieska, Haapavesi, Kalajoki, Nivala, Oulainen og Sievi. 

## Venskapsbyar
* Malung
* Voss
* Ringe
* Viimsi
* Walden

## Kjende personar frå Ylivieska
*Kyösti Kallio, den 4. presidenten av Finland
Huittinen

**Huittinen** (svensk **Vittis**, til tider også **Hvittis**) er ein finsk by og kommune i landskapet Satakunta i Västra Finlands län. Etter at han blei slått saman med Vampula den 1. januar 2009 hadde kommunen ca. 10 700 innbyggjarar og eit areal på 539,66 km² der 5,12 km² er vatn. Huittinen er ein finskspråkleg kommune som grensar til kommunane Kumo, Kjulo, Loimaa, Punkalaidun, Sastamala og Säkylä. 

Elghovudet frå Huittinen er ein steinalderfigur av eit elghovud funnen i Huittinen.
## Kjende personar frå Huittinen
* Risto Ryti, den 5. presidenten i Finland

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Österbymo

**Österbymo** er ein svensk  tettstad og centralort i Ydre kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden 873 innbyggjarar.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Ydre kommun
Boxholm

**Boxholm** er ein svensk tettstad og administrasjonssenter i Boxholms kommune i Östergötlands län i landskapet Östergötland. I 2005 hadde staden  innbyggjarar.

Boxholm er ein gammal industriby og ligg ved Svartån og Södra stambanan.

## Boxholms bruk
Boxholms bruk vart grunnlagt i 1754, og vart omdanna til aksjeselskap i 1872. Sidan først på 1980-talet er verksemda til bruket (bl.a stålverk, sagbruk, meieri og jordbruk) vorte oppdelt mellom fleire ulike selskap.

Tilbake av det tidlegare industrimiljet finst nokre raudmåla arbeidarbustader, og dessutan eit par eldre bruksbygningar, bl.a ei kvern frå 1777, som no er den eldste bygningen i Boxholm (som i dag fungerer som museum). Tilbake finst òg disponentvillaen og den nygotiske kyrkja, bygd i slaggstein 1895–1897 etter teikningar av Gustaf Petterson, sjå Boxholm kyrkje.

## Den administrative historia til byen
Boxholm var *[[municipalsamhälle]]* mellom 1904 og 1946, og deretter *[[köping]]*. Sidan 1971 har byen vore administrasjonssenter i Boxholm kommune.

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Boxholms kommun
Hjälmaren

**Hjälmaren** er den fjerde største innsjøen i Sverige etter overflate, 484&nbsp;km². Han ligg i Svealand og er delt mellom landskapa Västmanland, Södermanland og Närke. Dei tre landskapa grensar til kvarandre på Tjugholmen, like aust for Vinön.

## Dyreliv
I vestre del av Hjälmaren er det eit naturreservat der ein m.a. finn mange øgler og amfibier. I periodar finn ein større bestandar av fuglar i våtmarkene i og omkring naturreservatet. Hjälmaren har i tillegg kreps og fisk som åbor, gjørs og gjedde. Den truga fiskearten asp finst i sjøen.

## Regionar
Hjälmaren er oppdelt i 5 regionar, Hemfjärden, Mellanfjärden, Storhjälmaren, Södra Hjälmaren og Östra Hjälmaren.

### Hemfjärden

Den vestre delen av Hjälmaren kallast *[[Hemfjärden]]* og strekkjer seg frå Örebro til Essön. Hemfjärden er særs grunn.

### Mellanfjärden
Området mellom Essön og Björkön.

### Storhjälmaren
Området mellom Björkön og Hjälmaresund kallast Storhjälmaren.

### Södra Hjälmaren
Södra Hjälmaren grensar til Storhjälmaren gjennom eit band med øyar omkring Vinön

### Östra Hjälmaren
Området aust fot Hjälmaresund.

## Sjå òg
* Hjälmare kanal
* Svea kanal

## Kjelder


## Littaratur
*
*
*
*
*Håkanson, Lars, 1943-. - Hjälmaren : en naturgeografisk beskrivning = Lake Hjälmaren : a physical geographical description / Lars Håkansson. - 1978
*
*
*
*
*
*
*
Siljan i Sverige

**Siljan** i Dalarna er den sjette største innsjøen  Sverige. Innsjøen ligg i kommunane Mora, Rättvik og Leksand. Sjøen ligg 161 meter over havet og har saman med dei tilgrensande innsjøane Orsasjön og Insjön eit areal på 354 km². Siljan aleine har eit areal på 260 km². Største djupne er 120 meter. Siljans utløp er via Österdalälven til Dalälven. Siljan er forbunde med Orsasjön gjennom det fire kilometer lange smale sundet Moranoret ved tettstaden Mora. Den største øya i Siljan er Sollerön med eit areal på 20,5 km². 

Midtsommarfeiringa rundt Siljan er verdskjent. 

## Historie
For 365 millionar år sidan slo ein stor meteoritt ned med uhorveleg kraft og danna det som i dag blir kalla Siljanringen. Siljan, Orsasjön, Skattungen, Oresjön og småsjøane i Bodadalen er den ytre ringen i krateret. 

Krateret er 50 km i diameter og er det største kjende krateret av denne typen i Europa. 

## Geologi
Området omfattar Siljans ¬og Orsasjöens vassystem med det nærliggande terrenget, og dessutan området langs Siljanringen. Berggrunnen rundt Siljan består, omfram det prekambriske grunnfjellet, av sedimentære bergartar, hovudsakleg frå ordovicium og silur. Desse vart reist på høgkant av meteorittnedslaget som danna Siljan og er difor vorte verna til i dag. Området er typeområde for mange fossilar og difor geologisk viktig i global samanheng. Det finst mange både aktive og nedlagde steinbrot i området. Eit døme på eit nedlagt steinbrot som har fått eit nytt liv er Dalhalla utanfor Rättvik, som har gjenoppstått som amfiteater og konsertscene. 

## Skipsfart
Siljan og tilstøytande vassdrag var tidlegare ei viktig ferdselsåre i Dalarna, både når det gjaldt tømmerfløyting og transport av gods og passasjerar. Særleg var transport av jernmalm frå områda rundt Siljan viktig. Allereie i 1839 vart det første dampskipet, hjuldamparen *Prins August* sett i trafikk på Siljan. Dampskipet S/S *Engelbrekt* vart sett inn i trafikk i 1866, og har enno seglingar på sommaren, det same gjeld M/S *Gustav Wasa* som har trafikkert Siljan sidan 1876.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Siljan (Sverige)|Siljan (Sverige)]]» frå ,  den 13. juni 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*Siljan - meteoritnedslag, ''Calle Petterson, Geologi och geokemi, Stockholms universitet''
Brann Stadion haldeplass

**Brann Stadion** er ein haldeplass på linje 1 på Bybanen. Haldeplassen ligg i Inndalsvegen i Årstad i Bergen, og opna 22. juni 2010.
Hornavan

**Hornavan** er ein innsjø i øvre del av Skellefteälven i Arjeplogs kommun, i søre delen av Lappland i Norrbottens län. Hornavan er den djupaste sjøen i Sverige med største djup på 228 m. Sjøen er no regulert for vasskraftformål. Overflata varierer mellom 220 og 283 km² avhengig av fyllingsgraden. Dette er dermed den 8. største innsjøen i Sverige.

## Fiskartar
*Sik
**Storsik, i Arjeplog kalla *gammaldags sik*
**Planktonsik
**Sandsik
**Blåsik 
**Aspsik
**Älvsik sett ut på 1940-talet (òg kalla råneåsik).
*Sellak
*Gjedde
*Åbor
*Storröding
*Simpa
*Harr
*Aure
*Lake

## Kjelder
Uddjaure

**Uddjaure** er ein stor innsjø i Norrbottens län og blant dei ti største innsjøane i Sverige. Ho er kjelde til elva Skellefte älv. Innsjøen har eit flatemål på 210 km² og høgda over havflata er 420 meter. Tettstaden Arjeplog ligg ved nordaustbreidda av Uddjaure.
Bolmen

**Bolmen** er ein svensk innsjø som ligg sørvest i landskapet Småland, i kommunane Värnamo og Gislaved i Jönköpings län, Hylte i Hallands län og Ljungby i Kronobergs län. Han har eit areal på 184 km² og er den tiande største innsjøen etter areal i Sverige. Han er på det djupaste 37 meter og gjennomsnittsdjupna er 5,4 meter. Han har fleire øyar, den største er Bolmsö med eit areal på 42 km². Bolmen drenerast gjennom Bolmån til Lagan.

Bolmen er ferskvasskjelde til blant andre Lund kommun. Vatnet vert ført i ein 82 km lang tunnel til Skåne.

Borgruinen Piksborg frå [130talet i sørenden av Bolmen var ei viktig grensefestning i mellomalderen, då området låg nært den dåverande grensa til [Danmark.

I Bolmen finst det 24 fiskeartar, blant anna gjørs, gjedde, åbor, ål, lake og brasme. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolmen|Bolmen]]» frå ,  den 13. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Bolmens fiskevårdsområde
*Ljungby kommun - Tursim
*Hylte kommun - Turism 
*Gislaveds kommun - Turism 
*Värnamo Turism
Orsasjön

**Orsasjön** er ein sjø i Dalarna i Sverige. Han heng saman med Siljan gjennom eit 4&nbsp;km langt smalt sund, Orsälven  eller Moranoret.

Orsasjön er 14&nbsp;km lang og 6,5&nbsp;km brei. Sjøen har eit areal på 53&nbsp;km² og eit største djup på 94 meter.

## Kjelder


* Nordisk familjebok, 1904–1926
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Orsasjön|Orsasjön]]» frå ,  den 1. januar 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*