TAZARA

**TAZARA-jarnbanen** går frå Kapiri Mposhi i Zambia til hamnebyen Dar-es-Salaam i Tanzania. Han vart grunnlagd som **Tanzania-Zambia Railway Authority** tidleg på 1970-talet for å byggja ein jernbane som skulle binda saman Zambia, eit isolert land som var vorte sjølvstendig seks år tidlegare, med resten av kontinentet. Banen skulle vera eit alternativt samband til havet i staden for det apartheid-kontrollerte sambandet gjennom Rhodesia og Sør-Afrika. Jarnbanen vert òg kalla **UHURU Railway** etter swahiliordet for 'fridom'.

## Konstruksjon
Jarnbanen vart finansiert og bygd av Folkerepublikken Kina. Bygginga byrja i 1970, og byggearbeidet tok seks år. Konstruksjonskostnaden var 406 millionar US-dollar.

## Linja
Utgangspunktet til banen er hamnebyen Dar-es-Salaam. Han går 970 km gjennom Tanzania og 890&nbsp;km gjennom Zambia. Jenbanestrekninga kryssar grensa til Zambias vest for Mbeya og er bunden saman med Zambia Railways ved Kapiri Mposhi. Lengda til banen er 1 860 km. Høgd over havet ved endepunktet er 1400 m.

Banen vart bygd gjennom eit heller øyde og lite folkesett område. I kjølvatnet av jarnbanen er det dukka opp industri og kraftverk, mellom anna ein stor kraftstasjon i Kidatu og ein papirfabrikk ved Rufiji. Linja kryssar TAN-ZAM-vegen ved Makambako og går parallelt med vegen til Mbeya og grensa til Zambia ved Tunduma.

Linja er smalspora med ei sporvidd på 1067 mm, og vart fullført i 1975. Det var dengong det største jarnbaneprosjektet sidan andre verdskrigen. Ein delstrekning på 16&nbsp;km mellom Mlimba og Makambako i Tanzania inneheld 30&nbsp;% av all jordforflytting, bruer og tunnelar. Tunnelane i Udzungwafjella avgrensar lastekapasiteten til vognene.

På det meste var over 75 000 mann engasjerte i utbygginga, ein tredel av dei kineserarar. Det teknisk kompliserte prosjektet gav Kina ein enorm prestisje i Afrika.

## Tekniske data

* Største stigning: 2 %
* Skinnevekt: 45 kg/m
* Svilleavstand: 0,69 m
* Svilletype: Betong
* Minste kurveradius: 200 m
* Sporvidde: 1067 mm
* Maksimal toglengde: 600 m, 160 akslar
* Vognene har koplingar i samsvar med amerikansk standard.

## Rullande materiell
Opphavleg var det 102 lokomotiv, 100 passasjervogner og 2 100 godsvogner ved TAZARA.

## Stasjonar

* Kapiri Mposhi, samband til Zambia Railways
* Serenje
* Mpika
* Kasama i Zambia
* Tunduma i Tanzania
* Mbeya
* Makambako
* Mlimba
* Ifakara
* Kidatu, samband til jernbanen i Tanzania
* Dar-es-Salaam, hamn

## Samband med andre jernbaner

Banen har samband til det zambiske jernbanenettet i Kapiri Mposhi. Det har igjen samband vidare til Zimbabwe og Sør-Afrika og i nord, ved Ndola er det samband til Kongo slik at TAZARA har samband til heile jernbanenettet i Det sørlege Afrika og Sentral-Afrika.
Jarnbana kan derimot ikkje knytast direkte til den jarnbana som forbind Tanzania med Kenya og Uganda frå Dar-es-Salaam, då denne banen har ein annan sporvidde, meterspor, 1000&nbsp;mm. Ein overgangsstasjon er bygd i Kidatu der det vart bygd eit 108&nbsp;km. langt sporsamband til Kilosa på jernbanenettet i Tanzania.

## Privatisering
På grunn av fallande trafikk vart regjeringane i dei to landa i 2005 samde om å privatisera jarnbana. Mellom 1990 og 2003 er trafikken, spesielt godstrafikken, vorte halvert (frå 1,2 millionar tonn til 630 000 tonn) og lokomotivparken må reparerast eller fornyast for 25 millionar 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:TAZARA|TAZARA]]» frå ,  den 6. oktober 2018.*  

## Bakgrunnsstoff

* TAZARAs offisielle nettstad
* TAZARAs tidlegare heimeside