open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ida Lødemel Tvedt

**Ida Lødemel Tvedt** () er ein norsk journalist og skribent. Ho skriv essay og reportasjar, særleg om samtidskultur. Ho debuterte med essayboka *Marianegropen* i 2019, som hausta gode kritikkar.

Tvedt er fast tilsett for avisa *[[Dag og Tid]]*. Ho har også skrive litteraturkritikk for *[[Klassekampen]]* og vore medredaktør i litteraturtidsskriftet *[[Vagant]]*. I 2021 blei ho tildelt  for framifrå kulturjournalistikk.   

Tvedt har ein MFA i  (sakprosa) frå Columbia University og ein mastergrad frå The New School for Social Research. Ho har undervist i essayistikk ved bachelorprogrammet på Columbia og ved Eugene Lang College of Liberal Arts, i tillegg til ved skrivekunstakademiet i Hordaland. 

## Kjelder

  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ida Lødemel Tvedt|Ida Lødemel Tvedt]]» frå , den 10. mars 2025.*
Inger Merete Hobbelstad

**Inger Merete Hobbelstad** () er ein norsk kulturjournalist og skribent. Ho har sidan 2022 hatt stillinga som kulturkommentator i NRK.

## Liv og virke
Hobbelstad er frå Hokksund i Buskerud. Ho har mastergrad i litteraturvitskap med ei oppgåve om *[[Iliaden]]* av Homer. 

Hobbelstad arbeidde fleire år som  kulturjournalist og  i *[[Dagbladet]]*. Hausten 2014 fekk ho fast jobb som kommentator i avisa. I 2022 gjekk ho til stillinga som kulturkommentator i NRK.

Under filmfestivalen i Haugesund 2012 mottok Hobbelstad  «for å skrive innsiktsfulle anmeldelser og kommentarer preget av godt begrunnede vurderinger og med stor integritet». Same år var ho bidragsytar til boka **.

I 2018 blei Hobbelstad tildelt Riksmålsforbundets pris Gullpennen.

## Bibliografi
* 2016 – *Å leve med Shakespeare - essays,* Tiden ISBN 978-82-10-05511-9 
* 2019 – *Årene med Elizabeth*, Kagge ISBN 978-82-489-2417-3
* 2021 – *De greske mytene - guder og helter fra de gamle fortellingene*, JM Stenersen ISBN 9788272017353
* 2023 – *Glasskongen*, Egmont Forlag ISBN  9788242977823
* 2022 – *Krigen om Troja : guder og helter fra de greske mytene*, JM Stenersen ISBN 9788272017711
* 2023 – *Odyssevs reise*, JM Stenersen ISBN 9788272018084

## Kjelder

  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inger Merete Hobbelstad|Inger Merete Hobbelstad]]» frå , den 10. mars 2025.*
Hilde Østby

**Hilde Østby** () er ein norsk forfattar og skribent. Ho er fødd og oppvaksen i Oslo og er cand. philol. i idéhistorie frå Universitetet i Oslo der ho skreiv oppgåve om Shakespeare.

Østby har tidlegare vore journalist i *[[Dagsavisen]]*, forlagsredaktør i Schibsted og i Nasjonalbiblioteket og kommunikasjonsansvarlig i Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening. Ho er per 2025 frilans forfattar, kritikar og fast laurdagsspaltist i *[[Aftenposten]]*. Bøkene hennar er omsette til 21 språk.

## Forfattarskap
I 2013 gav Østby ut sin første roman, *Leksikon om lengsel*, på Tiden Norsk Forlag. Romanen handlar om Liv Vestby som skriv eit encyklopedisk verk frå A til Å om dei største heltane i historia til lengsla. I ein miks av fakta og fiksjon skildrar boka historier om skikkelsar som Romeo og Julie, Quisling og Jeanne d'Arc.

*Leksikon om lengsel* blei godt motteken av kritikarane og fekk blant anna terningkast seks i VG. Boka blei gjeven ut som pocket i 2014, og i 2015 blei ho omsett til ungarsk. Boka er også gjeven ut på tyrkisk. 

I 2016 gav Østby boka *Å dykke etter sjøhester. En bok om hukommelse* saman med systera si . Boka er omsett til 21 språk, deriblant engelsk, tysk, fransk, spansk, koreansk og russisk. Ylva Østby har ein doktograd i psykologi om hugs. 

Østby har seinare gjeve ut fleire andre sakprosabøker, både åleine og saman med andre, blant dei ei bok om kreativitet og ei om einsemd, begge omsette og utgjevne på engelsk på det kanadiske forlaget Greystone. Hausten 2024 kom romanen *Jeg elsker Dickens* som handlar om H.C. Andersen si vitjing til Charles Dickens sin landstad i Kent i 1857. Boka blei kåra til ei av årets beste bøker av både Dagens Næringsliv og Klassekampen, og fekk terningkast fem i VG.

## Bibliografi
* 1995: *Karneval. Ungdomsnoveller*, novella «Leirdukkene som fikk øyne» (novellesamling),  – fleire forfattarar
* 2013: *Leksikon om lengsel* (roman), Tiden Norsk Forlag
* 2016: *Å dykke etter sjøhester. En bok om hukommelse* (sakprosa), Cappelen Damm – medforfattar: 
* 2020: *Kreativitet. Hjernevitenskapen bak ideene og hvorfor dagdrømmerne skal redde verden* (sakprosa), Cappelen Damm
* 2021: *Mageboka. Sju steg mot å like kroppen din* (sakprosa), Kagge forlag
* 2022: *Ting jeg har mistet* (kortprosa), Flamme forlag
* 2022: *Kvinnenes by. En feministisk guide til Oslo* (sakprosa) Cappelen Damm – medforfattarar:  og Helene Uri 
* 2022: *Kart over ensomheten. Om vår ustoppelige trang til fellesskap og hva som driver oss fra hverandre* (sakprosa), Cappelen Damm
* 2024: *Jeg elsker Dickens* (roman), Kagge forlag

## Kjelder

  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hilde Østby|Hilde Østby]]» frå , den 10. mars 2025.*
Martine Hoell

**Martine Georgine Hoell** () var saman med systera Nielsine Breda den fyrste kvinnelege telegrafisten, og den fyrste kvinna i moderne tid som blei statleg tilsett i Noreg.

Saman med systera si Nielsine Breda blei Hoell i 1858 teken inn til opplæring hos , som hadde sett i gong eit spesialkurs. Dei tok eksamen 8. juni same år og blei mellombels tilsette ved Christiania stasjon. I 1962 flytta systrene til ein telegrafstasjon i Skien. Der gifta Martine seg med Paulus Hoell, og måtte med det seie opp jobben sin i etaten, sidan gifte kvinner ikkje fekk arbeide i Telegrafverket. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Martine Hoell|Martine Hoell]]» frå , den 10. mars 2025.*
Eliteserien i handball 2019/20-Kvinner

**Eliteserien i handball 2019/20 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 29. august 2019 til 11. mars 2020. Grunna koronapandemien vart to kampar ikkje avvikla og avlyst.

Idrettsklubben Våg frå Kristiansand, kommersielt kjent som Vipers, vart seriemeister for tredje gong av sju i rad.

## Poengtabell

## Kjelder
*Eliteserien i håndball for kvinner 2019/20
Lastebilkran

**Lastebilkran** er ei kran montert på ein lastebil, som vert nytta for av og pålessing av gods som vert transportert, men som òg kan nyttast for andre oppgåver der det er mogleg å koma til med lastebil. Lastebilkraner er ofte montert retta attom førarhuset, men av og til heilt bak på bilen. Bakmonterte kraner har den føremonen at dei kan nyttat for av og pålessing både på bil og tilhengar. Når ein lastebil er utstyrt med kran er ein ikkje avhengig av at det er anna kran tilstades ved avlasting på til dømes byggjeplassar. Men det er ei ulempe at krana tek opp plass på bilen og at lasteevna vart redusert tilsvarande massen til krana. 

Kranene har er ein svingbar hovedbom og ein uteliggarbom festa på hovedbommen. På nokre kraner har uteliggarbommen ein eller fleire teleskopiske seksjonar som kan køyrast ut for å auka rekkjevidda og løftehøgda. På moderne lastebilkraner vert bommane, sving og eventuelle teleskopseksjonar hydrauliskt opererte. For at bilen skal stå støtt under arbeid er kranene utstyrte med hydraulisk opererte støttelabbar.

Lastebilkraner vert av og til monterte på traktorar, som har betre framkonstevne i ulendt terreng enn lastebilar. 

## Galleri

Fil:Palfinger_Fahrzeugkran_mit_Kleinkläranlage.jpg|Bakmontert lastebilkran (Palfinger).
Fil:-2019-12-12_Operating_a_HMF_loader_crane,_Trimingham_(2).JPG|Avlasting av byggematerialar med lastebilkran.
Fil:Brücken_LKW.JPG|Lastebilkran med teleskopisk bomm.
Fil:Techno-Classica_2018,_Essen_(IMG_9878).jpg|Kran montert på ein Mercedes Unimog.
Fil:Schneedruck_006_(39724900973).jpg|Lastebilkran nytta for å fjerna snø frå eit hustak.
Fil:Sany_SPS_35000_8671.jpg|Kraftig lastebilkran (Sany SPS 35000).
Fil:Bedford lastebil med kran.png|Bedford lastebil med kran i Brumunddal.
Fil:Deutz-Fahr_6190_C_Shift,_Bj._2015_(2019-10-04_Sp).JPG|Lastebilkran montert på ein traktor.
Fil:Sesam kran2.png|Sesam traktor- og lastebilkran.
Fil:Hiab lastebilktan, Frilsjøen ved Løkken Verk.jpg|Hiab lastebilktan, Frilsjøen ved Løkken Verk i Orkdal kommune.
Susan Karike

**Susan Hareho Karike Huhume** () var ei papuansk husmor, som utforma det papuanske nasjonalflagget som 15-årig skulejente.

## Det papuanske flagget
I 1971, då Karike var 15 år gammal, fekk skulen hennar, den katolske misjonsskulen på  i provinsen Central, besøk av valkomiteen for konstitusjonell utvikling. Komiteen hadde allereie eit mellombels design for eit nytt flagg for Papua Ny-Guinea, som var designa av den australske kunstnaren Hal Holman. Likevel bad dei elevane lage ein ny fargepalett for flagget. Karike tykte ikkje at dei originale fargene blå, gul og grøn var tradisjonelle nok, og likte heller ikkje dei vertikale stripene som flagget var delt i. Ho brukte ei diagonal linje og fargene raudt, svart og gult, i tillegg til å behalde motiva med Sørkrossen og paradisfuglen. Det nye designet for flagget blei teikna på ei side riven ut frå kladdeboka hennar. Forslaget blei presentert for komiteen 1. mars 1971 og blei formelt vedtatt som flagget til Papua Ny-Guinea 4. mars 1971.

### Galleri

Flag of Papua New Guinea (1970–1971).svg|Flaggforslaget til Hal Holman.
Flag of Papua New Guinea.svg|Det papuanske flagget.

## Heider

Sjølv om ho stod bak utforminga av nasjonalflagget, var bidraget til Karike stort sett ukjent i løpet av levetida hennar. Ho mottok ingen pensjon frå regjeringa og levde i fattigdom. Den tre månader lange forseinkinga mellom døden og gravferda hennar kom av at statsministerkontoret hadde lova familien hennar at ho skulle ha ei statsgravferd, men så trekte tilbake løftet.

I 2017 blei Papua Ny-Guinea nasjonalmuseum og kunstgalleri bygd om og eit nytt galleri blei kalla opp etter Susan Karike. 

## Privatliv
Karike gifta seg med Nanny Huhume og dei hadde fire barn og tolv barnebarn. Ho døydde i april 2017 etter eit slag og blei gravlagd 28. juli 2017.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Susan Karike|Susan Karike]]» frå , den 10. mars 2025.*
Ideogram

**Ideogram** er eit teikn som uttrykker eit heilt omgrep, det vil seia eit ord eller ein idé. Dei skil seg frå bokstavteikn, som representerer lydar. Nokre døme på ideogram er koreanske, japanske og (nokre få) kinesiske skriftteikn, gammalegyptiske hieroglyfar og matematiske symbol .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ideogram|Ideogram]]» frå ,  den 11. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Grøfting av myr

**Grøfting av myr** vart tidlegare utført for å gje betre veksttilhøve for skog, eller i samband med nydyrking. Avstanden mellom grøftene og kor djupe dei var vart avstemt etter kva slags myrtype det var. Etter at myra hadde turka ut vart det planta skog på ho, eller ho vert teken i bruk som eng og åker. Det vart grøfta mykje myr på 1930-talet og i tidsbolken 1950-1975. Ein reknar med at grøfta areal i Noreg på 1990-talet var på 0,42 millionar hektar, medan det i Sverige og Finland var så mykje som 1,4 respektivt 5,9 millionar hektar .

## Grøftemetodar

På 1930-talet vart grøftinga utføra manuelt, med spade og hakke, noko som var svært arbeidskrevjande. For å redusera bruken av manuell arbeidskraft tok ein etter kvart til å nytta grøftedynamitt. Dette var patronar som ein stakk 20-25 cm ned i jorda, i ein avstand på 30-40 cm. Med dynamitten var kostbar og representerte ofte 70-80 % av dei samla utgiftene, så prisen per meter vart om lag like høg som ved manuell grøfting. 

Utpå 1950-talet vart det teke i bruk traktorgravarar, som var utstyrte med halvbelte for å redusera marktrykket. Det vart òg i nokon mon nytta grøftefresar, som kom ned på eit djup på 50-60 cm når ein fresa i to omgangar. Grøfteplogar, ofte dregne av bulldosarar, arbeidde ned til eit djup av rundt 55 cm. Ved bruk av gravemaskin kunne ein grava så djupe ein ynskte, så samlegrøfter og kanalar vart opptekne med traktormonterte gravemaskinar.

## Konsekvensar for miljøet
Myr bind CO<sub>2</sub> og når myra turkar opp vil ho avgje CO2 til atmonfæra, noko som er med på å auka drivhuseffekten. Etter som skogen veks til vil han ta opp CO2 frå atmonfæra, og slik redusa drivhuseffekten. Men det kan gå fleire tiår for nyplanta tre vert så store at dette tek til å kompansera for utsleppa frå myra. Når skogen er hogstmoden vart han felt og det går nye tiår før han på nytt tek opp nemeverdige mengder med CO2. Dette er eit tema som det vert forska på, men temaet er kontroversiellt på grunn av interessekonfliktene mellom skogbruksnæringa og miljøvernarar. Når gamal myr vert teken i bruk som jordbruksareal får ein som oftast ikkje nokon gevinst i form av CO2-opptak.    

Forutan å lagra CO2 fungerer myr som ein svamp som absorberer vatn når det regnar, slik at faren for flaum vert redusert. Ho fungerer òg som eit filter som reinskar vatnet før det når elvane. Biologane framhevar at myr er eit viktig leveområde for fuglar og insekt. Andre faktorar som talar for bevaring av myr er ho inneheld viktig vitskapeleg informasjon, som til dømes pollen og plantemateriale, langt attover i tid. Arkeologar vil gjerne ta vare på myr av di den oksygenfattige jorda gjer at organisk materiale rotnar svært sakte. Alle desse faktorane har ført til at ein har slutta å grøfta myr.

## Referansar
Forfattaren Mathilde Schjøtt

**Mathilde Schjøtt** () var ein norsk forfattar, litteraturkritikar og kvinnesaksforkjempar. Ho fullførte den høgaste utdanninga som var open for kvinner i Noreg på den tida, lærareksamen («guvernanteeksamen») ved , og arbeidde sjølv som fransklærar ved skulen. I 1871 debuterte ho litterært med *Venindernes samtale om Kvindens Underkuelse*, og ho markerte seg som en tonegjevande liberal intellektuell. Ho var medstiftar og medlem av det fyrste styret i Norsk Kvinnesaksforening.

## Familie
Mathilde Schjøtt var dotter av  og gift med . 

Ei av døtrene hennar var Mathilde Schjøtt, som etter embetseksamen i realfag blei den fyrste kvinnelege embetsmannen i Noreg.

## Utdanning og arbeid
Schjøtt gjekk fyrst på tanta si  sin jenteskule og deretter på den kjende . Ho hadde fleire opphald i København, i tillegg til fransk- og engelskstudium i Brussel i eit års tid. Då ho kom heim var ho fransklærar ved guvernanteklassen ved Nissens Pikeskole, der ho også sjølv tok avsluttande lærareksamen.

## Forfattarskap
Schjøtt debuterte med *Venindernes samtale om Kvindens Underkuelse*, som ho gav ut anonymt i 1871. Som pseudonym brukte ho «Quivis».

## Kvinnesaksforkjempar
Schjøtt var aktiv i kvinnesaksarbeidet og medstiftar av Norsk Kvinnesaksforening, der ho var medlem av det fyrste styret. Ho rekna seg sjølv som liberal, ikkje radikal.

I 1902 deltok Schjøtt i det nordiske kvinnesaksmøtet som blei arrangert i Kristiania frå 3. til 7. juli, som ein av to delegatar frå Kristianias «». Ho heldt også føredrag om Alexander Kielland på dette møtet.

Det er grunn til å tru at Schjøtt påverka døtrene sine med synet sitt på kvinner sin rett til å ta del i samfunnslivet på lik linje med menn. Clara Holst skreiv i 1907 om dottera Mathilde Schjøtt at «Mathilde Schjøtt er ikke af dem, som virker for kvindesagen i tale og skrift. Men ved sin rolige planmæssighed og sin faste tillid til fremtiden har hun udrettet mere for den end mange andre ved sine foredrag.»

## Bibliografi

* *Venindernes samtale om Kvindens Underkuelse*, 1871
* *Statsraadinden – Kristiania-interiør fra april 1884* 
* *Tilsidst* novellette, 1887 
* *Efter læsningen af «»*  en samtale 1893
* *Alexander Lange Kielland – Liv og Værker: et fem og tyve Aars Minde 1879-1904* 1904

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mathilde Schjøtt|Mathilde Schjøtt]]» frå , den 11. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* : *Mathilde Schjøtt*. I *Kvinner og bøker. Festskrift til Ellisiv Steen på hennes 70-års-dag 4. februar 1978*
* Mathilde Schjøtt i Norsk biografisk leksikon
* Bilde i samlingen Alma maters døtre
Embetsmannen Mathilde Schjøtt

**Mathilde Schjøtt** () var den fyrste kvinnelege embetsmannen i Noreg.

## Familie
Mathilde Schjøtt var dotter av forfattaren Mathilde Schjøtt (f. Dunker) og professor i filologi . Ho hadde tre systrer: Anna Theodora Schjøtt, Sofie Conradine Schjøtt, som blei cand.jur. i 1896, og Julie Constance Schjøtt. Alle dei fire systrene tok examen artium.

Familien Dunker/Schjøtt var i fleire generasjonar blant dei fremste intellektuelle i Noreg, og ikkje minst kvinnene i familien var førande i intellektuelle og litterære debattar på den tida.

## Utdanning
Mathilde Schjøtt gjekk på , i likskap med den to år eldre systera Julie Constance. Mathilde tok examen artium med laud i 1894, og examen philosophicum som  i 1895. I 1903 avla ho , med laud.

Schjøtt blei med dette ei av dei fem fyrste kvinnene i Noreg som tok embetseksamen i realfag.

## Yrkesliv
Etter utdanninga blei Mathilde Schjøtt tilsett som vikarlærar ved , og i 1904 fekk ho ei lærarstilling ved .

I 1905 blei Schjøtt innstilt som nummer to til eit adjunktembete i Trondheim. I juli 1906 blei ho utnemnd av Kongen i statsråd til adjunkt i Stavanger, og blei dimed den fyrste kvinnelege embetsmannen i Noreg.

I 1907 skreiv Clara Holst ein artikkel om den fyrste kvinnelege embetsmannen i Noreg, der ho avslutningsvis konstaterte:

«Mathilde Schjøtt er ikke af dem, som virker for kvindesagen i tale og skrift. Men ved sin rolige planmæssighed og sin faste tillid til fremtiden har hun udrettet mere for den end mange andre ved sine foredrag.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mathilde Schjøtt (1876-1959)|Mathilde Schjøtt (1876-1959)]]» frå , den 11. mars 2025.*
Anne Wichstrøm

**Anne Grethe Wichstrøm** () var ein norsk kunsthistorikar, forfattar og professor ved  ved  ved  Universitetet i Oslo.

Wichstrøm var magister (mag.art.) frå 1970. Ho var deretter vitskapleg assistent ved Universitetets Oldsaksamling og Historisk Museum i Bergen frå 1971 til 1977 og forskingsstipendiat ved Noregs allmennvitskaplege forskingsråd frå 1979 til 1982. Ho arbeidde som konservator ved Oslo Bymuseum frå 1982 til 1992 og blei professor ved Universitetet i Oslo i 1995.

I forskinga si har Wichstrøm særleg vigd seg til kjønnsperspektivet i norsk kunsthistorie og har gjeve ut ei rekkje vitskaplege artiklar og bøker om kvinnelege norske kunstnarar, sistnemnde gjerne i popularisert form.

I 1997 mottok Wichstrøm Brageprisen i kategorien faglitteratur/sakprosa for boka *Kvinneliv, kunstnerliv : kvinnelige malere i Norge før 1900*. Ho blei nominert til same pris for *[[Asta Nørregaard]] – en livshistorie* i 2011.

## Bibliografi – utval
* 1970 – *Tresfjordantemensalet : et norsk tavlemaleri fra 1300-årene og dets stilling i samtidens kunst* (avhandling mag.art.)
* 1988 – *[[Oda Krohg]] : et kunstnerliv*
* 1997 – *Kvinneliv, kunstnerliv : kvinnelige malere i Norge før 1900* 
* 2011 – *Asta Nørregaard – en livshistorie*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Wichstrøm|Anne Wichstrøm]]» frå , den 11. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*
Grøftefres

**Grøftefres** er ei maskin som har vore nytta for å fresa opp grøfter i vassjuk mark som myr og torv, for å gje betre veksttilhøve for skog. Etter at marka har tørka ut vart det planta skog på ho. Ved å fresa i to omgangar kom ein ned til eit djup på rundt 50-60 cm. Grøftefres høvde best der det skulle plantast skog, og grøftene kunne stå opne. 

For å redusera marktrykket vart det vart nytta traktorar med halvbelte. Heilbelte gav enda lågare marktrykk, men dei førte til at traktorane vart vanskelegare å manøvra, så heilbelte vart berre nytta på våt myr. Dei fyrste halvbelta hadde fjørbelasta ledehjul, men etter kvart kom det halvbelteutstyr med hydraulisk regulering av ledehjulet, som gav lågare marktrykk på ujamt underlag.

## Referansar

## Sjå òg
* Grøfting av myr
Eliteserien i handball 2022/23-Kvinner

**Eliteserien i handball 2022/23 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 1. september 2022 til 29. mars 2023.

Idrettsklubben Våg frå Kristiansand, kommersielt kjent som Vipers, vart seriemeister for sjette gong av sju gongar i rad.

## Poengtabell

## Kjelder
*Eliteserien i håndball for kvinner 2022/23
Grøfteplog

**Grøfteplog** er ein plog som har vore nytta for å  vassjuk mark innan jord og skogbruk.
Der det er lite stein i jorda kan bruk av grøfteplog på innmark halvera kostnadane i høve til bruk av gravemaskin. 
Ved grøfting av myr var det vanleg at plogen arbeidde ned til eit djup av 55 cm. For å trekkja plogen vart det ofte nytta ein bulldosar, men ein stor traktor med halvbelte kunne òg nyttast.

Vikeid-plogen var ein grøfteplog utvikla ved Landbruksteknisk institutt si avdeling på Vikeid i Sortland. Han fanst i to storleikar. Rundt 1960 vart det òg drive forsøk med ein finsk grøfteplog produsert av Lokomo.

## Galleri

Fil:Vikeid-plog montert på Caterpillar bulldosar.jpg|Vikeid-plog montert på ein Caterpillar-bulldosar.
Fil:Vikeid-plog montert på ein Oliver beltetraktor, Trysil.jpg|Frontmontert Vikeid-plog på ein Oliver beltetraktor, under forsøksdrift på ei skogsmyr i Trysil.
Fil:Vikeid_grøfteplog.png|Nærbilete av Vikeid-plogen i heva stilling.
Fil:Rullekniv (rulleskjær) på Vikeid-plogen.jpg|Rullekniv (rulleskjer) på Vikeid-plogen.
Fil:Vikeid liten grøfteplog montert på Massey Ferguson med heilbelter.jpg|Den minste versjonen av Vikeid grøfteplog montert på Massey Ferguson med heilbelte.
Fil:Vikeid grøfteplog montert på Massey Ferguson med heilbelter.jpg|Den minste versjonen av Vikeid grøfteplog montert på Massey Ferguson med heilbelte, her i heva stilling.
Fil:Lokomo-plogen i arbeid på ei norsk myr.jpg|Lokomo-plogen i arbeid på ei norsk myr.
Fil:Lokomo-plog, fotografert attafrå under grøfteforsøk i Trysil hausten 1961.jpg|Lokomo grøfteplog, på 3,8 tonn, under grøfteforsøk i Trysil hausten 1961.
Fil:Lokomo-plog, fotografert attafrå under grøfteforsøk i Trysil hausten 1961 (nærbilete).jpg|Nærbilete av Lokomo-plogen. Han vart dregen med ein kraftig vinsj på beltetraktoren.
Fil:Grøft oppteken med Lokomo-plogen.jpg|Grøft oppteken med Lokomo-plogen.
Fil:Lokomo-plogen fotografert under forsøksdrift på Grue Finnskog sumaren 1957.jpg|Lokomo-plogen fotografert under forsøksdrift på Grue Finnskog sumaren 1957.
Fil:Lokomo-plogen i 1957.jpg|Forsøk med Lokomo-plogen på Akermyrene ved Sem i Vestfold i 1957.
Fil:Frå grøftingsforsøk med den finskproduserte Lokomo-plogen på myrareal i Ringsaker og Veldre a.jpg|Frå grøftingsforsøk med den finskproduserte Lokomo-plogen på myrareal i Ringsaker og Veldre aallmenningar i Hedmark hausten 1957.
Fil:Beltetraktor med bakmontert vinsj og skjær (anker), brukt under forsøk med den finskproduserte.jpg|Beltetraktor med bakmontert vinsj og skjær (anker), brukt under forsøk med den Lokomo-plogen hausten 1957.
Fil:Beltetraktor med bakmontert vinsj og skjær under forsøk med Lokomo-plogen.jpg|Beltetraktor med ekstra breie belte, bakmontert vinsj og skjær under forsøk med Lokomo-plogen i 1958.


## Referansar

## Sjå òg
* Grøfting av myr
Leer

**Leer** er ein by og ein kommune i Ostfriesland, nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Byen hyser administrasjonen i Landkreis Leer. Med eit folketal på 34&nbsp;000 er kommunen den tredje største i Ostfriesland, etter Emden og Aurich.

Leer ligg ved elvane Ems og Leda og har i hundreår vore prega av sjøfart og handel. Mange tyske reiarlag har kontor i byen. Bünting, eit stort firma innom varehandel, har hovudkontor i Leer.

Gamlebyen utmerker seg med mange godt ivaretekne  bygningar. Fire slott, talrike byhus og kyrkjer frå ulike hundreår finst i byen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leer (Ostfriesland)|Leer (Ostfriesland)]]» frå ,  den 12. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Weener

**Weener** er ein by og ein kommune i Ostfriesland, nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Byen ligg på vestbreidda av elva Ems.

Kommunen har 15&nbsp;335 ibuarar (2023) og er 81,24 kvadratkilometer vid. Ikring 43 % av ibuarane bur i småbyen Weener. 4,4 % av ibuarane er nederlandske.

Næringslivet i Weener er dominert av detaljisthandel, landbruk og turisme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weener|Weener]]» frå ,  den 12. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Johs. Bjøringsøy

**Johannes Olai Kristiansson Bjøringsøy** () var ein norsk fiskar, gardbrukar og bygdeleiar frå Hopen på Nordmøre. Han var i sju år ordførar i tidlegare Hopen kommune og 1946-59 ordførar i dåverande Hjørundfjord kommune. Han var medlem i Det norske arbeidarpartiet.

Bjøringsøy budde i 1920 ved Steinøysundet nord på øya Smøla, der han dreiv fiske frå eigen motorbåt. Sidan vart han bureisar på Frostaheia i det indre av Smøla. Frå 1935 til han vart avsett i 1941, var han ordførar i Hopen kommune. Han var då enkjemann. I 1942 gifta han seg med Anna T Hole frå Knutegarden på Bjørke, og flytta dit. Med fyrstekona Beret og Anna vart han far til fem born.

Bjøringsøy var ein handlekraftig kar. Etter verdskrigen var over, vart han vald til ordførar i Hjørundfjord, eit ombod han hadde i 14 år. Det vart mange lange arbeidsdagar, reiste heimanfrå med rutebåten klokka 6, kom gjerne heim med båten i 22-tida. I 1947 var han med å skipe Hjørundfjord Kraftlag, var styreformann i laget til 1958. Elles var han frå 1948 ein pådrivar i LL Tussa Kraft. I 1960 tok han til i stillinga som likningssjef i Hjørundfjord.

Han omkom ein sommardag i 1961, då han med den nyleg innkjøpte traktoren velta ut i elv ved  Saursvatnet.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 75ff. 2024.
*Folketeljing 1920
Guro Kleven Hagen

**Guro Kleven Hagen** () er ein norsk fiolinist frå Fagernes. Ho er 1. konsertmeister ved Operaorkesteret ved Den Norske Opera & Ballett frå januar 2018.

Frå hausten 2012 var Kleven Hagen student av professor Antje Weithaas ved  etter fleire års studium ved .

I 2010 vann Kleven Hagen  med Tsjaikovskijs fiolinkonsert, og vann dimed  og blei  i  der ho fekk 2.-plass. Same år blei ho også fyrste norske finalist i Menuhin Competition der ho vann EMCY-prisen. Ho debuterte med Oslo Filharmonien i 2011 og har vore solist i Tyskland, Russland, Austerrike, Danmark, Sverige, Polen, Israel og Noreg.

Kleven Hagen spelar på ei fiolin laga av C. Bergonzi (Cremona, Italia) frå ca. 1735–40, også kjend som «Kreisler-Bergonzi» på utlån frå .

## Priser og utmerkingar
* Vinnar av 
* Vinnar av  2010
* 2.-plass i  (2010)
* Finalist i Menuhin-konkurransen, samt vinnar av EMCY-prisen (2010)
*  (2011)
* Tildelt Statoils talentstipend innan klassisk musikk (2013)
*  (2014)
* Nominert til  i klassen klassisk for *Fait pleurer les songes* saman med 

## Kjelder

  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Guro Kleven Hagen|Guro Kleven Hagen]]» frå , den 12. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Kleven Hagens offisielle nettside
* Artists Management
* Guro til finale i Wien
* Nå gjelder det for Guro
Sandra Lied Haga

**Sandra Lied Haga** (fødd 1994) er ein norsk cellist. Ho har vunne fleire nasjonale og internasjonale musikktevlingar og debuterte i  i London 12 år gammal. 

## Biografi
Haga vaks opp på Blommenholm i Bærum som den yngste i ein syskenflokk på fire. Tre år gammal byrja ho å spele cello på Bærum kommunale musikkskole. Sidan det ikkje fantes ein cello som var liten nok for ho måtte ho i byrjinga spele på ein bratsj med lang pigg. Året etter byrja hun på , og seks år gammal kom ho inn på talentskulen ved Barratt Due som den yngste nokonsinne. Ved Barratt Due fekk ho  og  som cello-lærarar. I tillegg fekk ho undervisning av , som er ein av dei mest anerkjende fiolinpedagogar og talentutviklarar i Norden. 

I 2004 vann Haga sin fyrste internasjonale musikktevling da hun tok fyrsteplassen i *Tallinn Young Musician Competition* i Estland. Året etter vann hun fyrsteprisen og «Grand Laureate Prize» i *Heran International Cello Competition* i Tsjekkia. Seinare har ho tatt ytterlegare to internasjonale fyrsteprisar i tillegg til ei rekkje norske prisar.

Som tolvåring debuterte Haga i  i London. I 2009 byrja ho å studere med  ved Norges musikkhøgskole parallelt med studia ved talentskulen. Frå 2014 studerte hi i tillegg med . Studieåret 2015/2016 tilbrakte ho i Berlin ved det nyoppretta -akademiet i Berlin, der ho tok eit eittårig diplomprogram med  som lærar. Deretter fortsette ho som masterstudent ved Norges musikkhøgskole med  som lærar.

Etter debutkonserten i Wigmore Hall i London har Haga heldt konsertar over heile Europa, i Jordan og i USA. Ho har vore solist med orkestrar som Bergen Filharmoniske Orkester, KORK, , , {{ikkjeraud|Sønderjyllands symfoniorkester og . Ho har også deltatt på ei rekkje musikkfestivalar, blant anna Festspillene i Bergen,  og , og utanlandske festivalar som Sommets Musicaux i Gstaad og Verbier-festivalen. 

For det norske TV-publikummet er Haga kjend blant anna frå programmet * * der ho hadde Truls Mørk som sin rettleiar, og frå musikktevlinga * *, der ho var i finalen to gongar; i 2010 og i 2012.

Haga spelar på ein cello laga av Joannes Florenus Guidantus i 1730, lånt ut av .

## Prisar og utmerkingar
* Vinnar av Equinors millionstipend for klassisk musikk.
* Nominert til  i klassen klassisk for albumet *Sandra Lied Haga*
* Vinnar av Ungdommens Musikkmesterskap og Sparre-Olsen-konkurransen 6 ganger
* 1. pris og Virtuos-prisen i *Young Musician* i Tallinn (2004)
* 1. pris, Æresprisen, Bährenreiterprisen og EMCY-prisen i *Heran International Cello Competition* i Tsjekkia (2005)
*  (2005)
*  Art for Music Prize (2010)
* Laureate og vinnar av *The International Chance Music Festival* i Moskva (2013)
* 1. pris i *Padova International Music Competition* i Padova (2014)
* Ein av 25 finalistar i Tsjajkovskij-konkurransen i Moskva (2015)
*  (2017)

## Kjelder

  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sandra Lied Haga|Sandra Lied Haga]]» frå , den 12. mars 2025.*
Rósa Guðmundsdóttir

**Rósa Guðmundsdóttir** (), kjend under kunstnarnamnet **Vatnsenda-Rósa**, var ein islandsk lyrikar, forfattar av mange kjende dikt og songar. Fleire av songane hennar er i seinare år blitt tilsette musikk av islandske artistar, deriblant Björk.

## Biografi
Rósa Guðmundsdóttir var dotter av bonde Guðmundar Rögnvaldssonar. Tolv år gammal mista ho si mor. Guðmundsdóttir fekk ingen formell skulegang, men foreldra hadde eit stort tal med bøker heime, og ho viste tidleg interesse for poesi og litteratur.

Kjærleikslivet til Guðmundsdóttir er blitt skildra som dramatisk, og har gitt grobotn til ei rekkje mytar om ho. I tenåra skal ho ha vore i eit forhold med ein islandsk embetsmann, men detaljane rundt dette er omstridte. Ho gifta seg i 1818 med Olaf Ásmundason og paret fekk fem barn saman, men ekteskapet var etter sigande ulykkeleg og Rósa inngikk eit forhold med ein mann ved namn Natan Ketilsson. Ketilsson blei myrda i 1828; dei to drapspersonane blei tekne og dømde til døden, og skal ha vore dei siste personane som blei avretta på Island. Ketilsson sin død gjekk kraftig inn på Guðmundsdóttir. Ho eigna seg dei neste åra som jordmor.

Etter at skilsmissa med Olaf Ásmundason blei fullbyrda i 1837, gifta Guðmundsdóttir seg med den tjue år yngre matrosen Gísli Gíslason. Men forholdet til Gislason gjekk dårleg, delvis på grunn av alkoholmisbruket til Gislason, etter det som vert sagt. Sommaren 1855 blei Guðmundsdóttir plutseleg sjuk, og døydde 28. september same år under ei ferd til den islandske småbyen Efri-Núpur.

## Forfattarskap
Så vidt ein veit blei ingen av verka til Rósa Guðmundsdóttir gjevne ut før etter hennar død i 1855. Det skal også råde viss tvil om ho skreiv alle dikta som i seinare år er blitt tilskrivne ho. Men det blir rekna at ho mest sannsynleg skreiv diktet som ho antakeleg er mest kjend for, *„Augað mitt og augað þitt“* ("Auge mitt og auge ditt"), og som er omsett til nynorsk i boka *Islandske dikt: Frå Sólarljód til opplysningstid* (Fonna forlag, 1977).

I 1978 blei eit teaterstykke basert på livet til Rósa Guðmundsdóttir, *Skáld-Rósa*, sett opp i Reykjavík, skrive av dramatikaren Birgir Sigurðsson (1937–2019).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rósa Guðmundsdóttir|Rósa Guðmundsdóttir]]» frå , den 12. mars 2025.*
Sørestranda i Sykkylven

**Sørestranda** er eit geografisk område eller grend i Sykkylven kommune.

Området omfattar alle gardane frå Straumsheim til Jarnes, gardsnummer 34-47. Gardane i området er mellom anna omtalt i *Gardssoga for Sykkylven III*. Sørestranda skule ligg sentralt i området. Ikornnes kapell ligg også der, ei arbeidskyrkje finansiert av mellom anna J.E. Ekornes, saman med Høgtun, bygget til Sørestranda Ungdomslag. Den mest sentrale garden eller området frå tidleg av er Ikornes, som også har blitt kalla Ekornes av di fleire tok det som etternamn. «Den vanlegaste forma heilt til dei siste åra har vore Ekornes, og alle som har dette namnet som familienamn skriv det slik. No vert grenda med poststad skrive Ikornnes».

Gardsnummera er frå Straumsheim i sør, heilt til Jarnes i nordvest:

* 34: Strømsem (Straumsheim)
* 35: Riksemgjerdet
* 36: Riksheim
* 37: Erstad
* 38: Stave
* 39: Sætre
* 40: Hellen
* 41: Ekornes (Ikornes) indre
* 42: Ekornes (Ikornes) ytre
* 43: Jarnes

Sørestrandvegen gjeng gjennom Sørestranda fra nummer 1 i Straumgjerde (Straumsheim) helt til nummer 1620 vest i Hundeidvik.

## Kjelder

*Denne artikkelen byggjer på [Sørestranda (Sykkylven)](https://lokalhistoriewiki.no/wiki/S%C3%B8restranda_(Sykkylven)) ved lokalhistoriewiki.no, den 13. mars 2025, som er tilgjengeleg under den frie lisensen CC-BY-SA 4.0 (Attribution-ShareAlike 4.0 International).
Anne Hoff

**Anne Hoff** () er ein norsk kulturjournalist og programleiar.

## Bakgrunn
Hoff er fødd i Oslo, men vaks opp i Bærum. Ho har studert ved Universitetet i Oslo. 

## Karriere
Hoff byrja journalistkarrieren som programleiar for . I 1996 byrja ho i NRK. Her var ho til å byrje med programleiar i kulturprogrammet **' (med [[Henry Notaker]] og [[Pål Bang-Hansen]]) og sitt eige program **' (med Pål Bang-Hansen som makkar). Hausten 1996 blei ho medarbeidar i kulturprogrammet **' og frå 1997 til 1999 leia ho  (saman med [[Karin Westrheim]]). I 2002 var ho filmreportar i kulturprogrammet , underhaldingsprogrammet **' og i radioprogrammet *Filmfront* på NRK P2, som blei ein del av *Radiofront* i 2006. I 2009 var ho tidvis vikar for  sitt filmradioprogram .

I tillegg har Hoff jobba for Norsk filminstitutt og vore jurymedlem i ei rekkje filmpris-komitear, blant anna  og Aamot-statuetten.

I 1995 gav Hoff ut heftet *Medievold* og i 2002 var ho redaktør på boka *Mitt liv som film*.

## Prisar og utmerkingar
*  1995
*  for god og presis filmkritikk 2006

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Hoff|Anne Hoff]]» frå , den 13. mars 2025.*
Karin Westrheim

**Karin Marie Westrheim** () er ein norsk journalist,  og kommunikasjonsrådgjevar. Ho har vore tilsett i NRK ei årrekkje.  

Karin Westrheim er fødd i Tromsø, men heldt også delar av barneåra til i Bærum, Vadsø og Bodø.  

Westrheim har lang fartstid som medarbeidar i massemedium, og blir hugsa som programleiar i  sitt barne- og ungdomsprogram *[[Halvsju]]*. I 1990-åra var ho programleiar i talkshowet **' og kulturprogramma **' og *.*  

Etter tida i NRK var Westrheim kommunikasjonsrådgjevar i Miljøverndepartementet fram til ho i 2007 blei tilsett som informasjonsrådgjevar i . 

## Privatliv
Westrheim er dotter av  og , og syster av skodespelaren og magisteren i  . Mora Lulli var programleiar for fleire episodar av barne-TV-serien ** på NRK på 1960-talet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Karin Westrheim|Karin Westrheim]]» frå , den 13. mars 2025.*
Eli Erichsen

**Eli Havig Støre Erichsen** () var ein norsk barnebokforfattar som var fødd i Mosjøen og seinare busett i Oslo. Ho blei tildelt ein kulturpris for dei to fyrste barnebøkene sine om den blinde jenta Signe.

## Bakgrunn
Foreldra til Eli Støre Erichsen var John Støre (1858–1928) og Ragna Støre ( 1863–1947). Ragna var dotter av stortingsrepresentant, lagtingspresidenten og lensmannen i Vefsn, Christian Møinichen Havig.

Faren til Eli Støre Erichsen, John Støre, utvandra til USA som ung, og fekk seg arbeid som journalist. Etter kvart trefte han Ragna Havig, som opphavleg var frå Mosjøen. Gjennom fleire tiår var John Støre redaktør for den norske avisa **. Eli budde i USA til ho var sju år gammal; familien flytta tilbake til Noreg og Mosjøen rundt 1901. John Støre starta  i 1901; sekstenåringen David Monrad Johansen var ein av dei lokale musikarane som var med frå starten. Støre forsøkte også å starte eit mannskor, men det initiativet vekte etter alt å dømme ikkje tilstrekkeleg oppslutning.

## Ekteskap
Eli Støre Erichsen gifta seg i 1914 med Einar Erichsen, som var yrkesmilitær.

## Forfattarskap
Eli Støre Erichsen debuterte som forfattar i 1942 med *Eventyr og historier for barn*, og skreiv i alt elleve bøker. Dei første bøkene hadde preg av folkeleg forteljarkunst frå heimtraktene, med segn- og eventyrstruktur. Trilogien om Signe (*Signe* 1965, *Signes nye verden* 1967, *Signe og Signora* 1970) er meir realistisk lagt; her skildrar ho ei jente frå finnmarkskysten som mister synet, men ikkje trua på livet. Handlinga i trilogien er lagt til rundt 1900. Det fyrste bindet føregår i oppvekstmiljøet med kontrastering mellom rike og fattige, det andre på blindeskulen i Trondheim, og det tredje skildrar utviklinga av kjærleiksforholdet til prestesonen Jørgen. Erichsen legg også stor vekt på å skildre natur og kultur i landsdelen. Det er sannsynleg at Erichsen henta noko av inspirasjonen sin frå systera . Ho blei blind som åtteåring og var den fyrste blinde i Noreg som tok embetseksamen i filologi.

Eli Støre Erichsen mottok  for *Signe og Signora* i 1970.

## Bibliografi
* 1942: *Eventyr og historier for barn*
* 1947: *Istrollene*
* 1947: *Prinsessen som ville på ski*
* 1948: *Ole-Jakobs tur til Finnmark*
* 1950: *Ole-Jakob oppdager Island*
* 1957: *Eventyret om Sildine*
* 1965: *Signe*
* 1967: *Signes nye verden*
* 1969: *Tim, Tom og Trine og de andre i Huset*
* 1970: *Signe og Signora*
* 1976: *Oldemors visebok*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eli Erichsen|Eli Erichsen]]» frå , den 13. mars 2025.*
NM i tennis 1975

**Noregsmeisterskapen i tennis 1975** vart avvikla i Bærum i tida 17. til 22. august.

## Karar
### Single
*Per Hegna – Erik Ulleberg 3–0
### Dobbel
*Per Hegna/Thorvald Moe – Frithjof Prydz/Jon Erik Ross 3–2 (6-2 i siste sett)

## Kvinner
### Single
*Ellen Grindvold – Kirsten Robsahm 3–0
### Dobbel
*Ellen Grindvold/Liv Hübert – Liv Jagge/Kirsten Robsahm 2–1 (6-0 i siste sett)

## Mix dobbel
*Kirsten Robsahm/Thorvald Moe – Ellen Grindvold/Frithjof Prydz 2–0 

## Kjelder
*Asker og Bærum Budstikke 25. august 1975
Aurich

**Aurich** (frisisk Auwerk, plattysk Auerk) er ein by og kommune nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Kommunen, som hyser hovudsetet for Landkreis Aurich, omfattar 197,3 km² og har 42&nbsp;000 ibuarar.

Aurich var i si tid residensby for dei austfrisiske fyrstane. Så lenge denne perioden varte ved, vart det årleg halde ting ved Upstalsboom utanfor byen. Aurich vert difor rekna som Ostfrieslands hovudstad. Frå midt på 1700-talet var byen sete for Preussen og Kongeriket Hannover sitt styre over Ostfriesland.

Etter andre verdskrigen vart Aurich gradvis industrialisert og endra seg fra å vere ein administrasjonsby. Særleg tydeleg vart dette frå 1990-åra gjennom framveksten av vindturbinprodusenten Enercon, den største private sysselsetjaren i byen med hovudkontor her og meir enn 2&nbsp;800 tilsette.

Rudolf Christoph Eucken var frå Aurich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Aurich|Aurich]]» frå ,  den 14. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Norden i Niedersachsen

**Norden** (frisisk Platt Nörden) er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland. Kommunen omfattar 106,3 km² med 25&nbsp;000 ibuarar.

Byen er ein av dei eldste byane i Ostfriesland, kjent frå 1255. Han ligg et par kilometer frå Nordsjøen og er den nordvestlegaste byen på det tyske fastlandet. Kommunen har 27 kilometer med dikelinje. Turisme og landbruk er dominerande næringar. I 2019 vart det registrert nær 2 millionar overnattingar i Norden. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Norden (Ostfriesland)|Norden (Ostfriesland)]]» frå ,  den 14. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Siegwald Dahl

**Siegwald Johannes Dahl** () var ein tysk dyre-, landskaps- og portrettmalar. Han var son av den norske målaren Johan Christian Dahl, og hadde eit nært tilhøve til Noreg.

## Bakgrunn
Dahl var fødd i Dresden. Han var son av den norske målaren Johan Christian Dahl og den fyrste kona hans Emilie von Block. Mora døydde kort tid etter fødselen hans. Også den andre kona til J.C. Dahl, Amalie, døydde i barsel, og fleire av syskena hans døydde unge. Berre Siegwald og systera Caroline levde opp.

Faren var den fyrste læraren hans, og hadde i alle år sterk innverknad over den kunstnariske utviklinga til Siegwald Dahl. Han utdanna seg seinare ved Kunstakademiet i Dresden, der møtet hans med dyremålaren J.F.W. Wegener fekk mykje å seia for han.

## Virke

Dahl gifta seg med Catharina Streidl i 1881.

Dahl hadde ei sterk tilknyting til Noreg, og han hadde fleire opphald i landet saman med far sin og også etter at denne var død. Han var ein populær kunstnar i Noreg, og bidrog mellom anna til å utsmykka lystslottet Oscarshall på Bygdøy.
Systera Caroline budde i Christiania, der ho var gift med generalkrigskommissær .

Siegwald Dahl testamenterte ei stor samling av studiane og teikningane til faren til Nasjonalgalleriet og Bergen Billedgalleri.

## Galleri

Fil:Siegwald_Dahl_-_Tauben_und_Spatzen_an_der_Tränke_(1872).jpg|«Tauben und Spatzen an der Tränke», 1872
Fil:Siegwald_Dahl_-_Partie_aus_Telemarken_in_Norwegen_-_1865.png|«Partie aus Telemarken in Norwegen», 1865
Fil:Siegwald_Dahl_-_Bäuerin_mit_Vieh_am_Bach_(1872).jpg|«Bäuerin mit Vieh am Bach», 1872
Fil:Siegwald_Dahl_-_A_Horse_-_NG.M.02293_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|«En hest», 1896. Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design
Fil:Siegwald_Dahl_-_Overfartsscene_fra_Telemark_-_NG.M.04455_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|«Overfartsscene fra Telemark», 1869. Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design
Fil:Siegwald_Dahl_-_Hjelle_in_Valdres_-_NG.M.01204_-_National_Museum_of_Art,_Architecture_and_Design.jpg|«Hjelle i Valdres», 1850. Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Siegwald Dahl|Siegwald Dahl]]» frå ,  den 14. mars 2025.*
Ura Vajgurore

**Ura Vajgurore** er ein by i kommunen Dimal i regionen Berat i Albania og hovudsete i kommunen. Kommunen vart oppretta med namnet Ura Vajgurore gjennom ei admininistrasjonsreform i 2014, men skifta i april 2021 namn til Dimal.

## Referansar
Johanna Sinding

**Johanna Dorothea Sinding** (, dødsår ukjent) var ein norsk bilethoggar.

## Familie
Johanna Dorothea Sinding var dotter av Mathias Wilhelm Sinding (1811–1860) og Cecilie Marie Mejdell (1817–1886).

Ho var syster av komponisten Christian Sinding (1856–1941), bilethoggaren Stephan Sinding (1846–1922) og målaren Otto Sinding (1842-1909). Målaren Elisabeth Sinding var kusina hennar. 

## Utdanning
Lærarane til Johanna Sinding i skulpturfaget var bilethoggaren  og hennar eldre bror Stephan. Wolff hadde også vore læraren til Stephan Sinding i Berlin, og også  studerte hos Wolff. 

## Kunstnarkarriere
I 1876 stilte Sinding ut skulpturen «Høk med sitt bytte» i Kunstforeininga i Christiania, og i 1879 stilte ho ut skulpturane «Gribb og hejre» og «Resignasjon» same stad. Hun stilte også ut på Haustutstillinga i 1894 og i 1895.

I 1896 mottok Johanna Sinding eit statleg kunstnarstipend på 1500 kroner. Ved same tildeling fekk også målarane Thorolf Holmboe og Elisabeth Sinding, og komponisten Johan Backer Lunde stipend på 1500 kroner, medan pianisten Lizzie Winge og skodespelaren  fekk tildelt 750 kroner, og arkitekten  fekk tildelt 500 kroner. Samtlege åtte kunstnarar fekk tildelinga som reisestipend for reiser i utlandet.

Salomonsens konversationsleksikon si utgåve frå 1902 inneheldt eit lengre kapittel om *Norges Kunst*, med omtale av skulpturkunsten på den tida. Som eksempel på «dygtige Kunstnere» i «(d)en yngste Generation» framheva artikkelforfattaren blant andre «frk. Sinding».

Sinding blei tidleg råka av alvorleg sjukdom, og døydde i forholdsvis ung alder.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johanna Sinding|Johanna Sinding]]» frå , den 14. mars 2025.*
Veronica Somare

**Veronica Somare** (), kjend som **Lady Somare**, er ein tidlegare  frå Papua Ny-Guinea. Mannen hennar, sir Michael Somare, var den fyrste statsministeren i Papua Ny-Guinea og er kjend som «nasjonens far». Veronica Somare har blitt heidra for si eiga rolle i etableringa av Papua Ny-Guinea og sin posisjon som landets fyrstedame.

## Biografi
Somare blei fødd Veronica Kaiap i 1946, som medlem av Mindamot-linja. Faren til Veronica var Mathew Kaiap og ho er ein av elleve sysken.

I 1965, då Somare var 19 år gammal, gifta ho seg med Michael Somare. Paret hadde møtt kvarandre det året i Wewak, og Michael blei straks betatt av Veronica, og fridde raskt til ho på «landsbyens vis.» Paret hadde fem barn saman: Betha, Sana, Arthur, Michael og Dulciana. Paret forblei gift fram til Michael Somares sin død i 2021.

Veronica Somare blei fyrstedame i Papua Ny-Guinea i 1975, då mannen hennar blei den fyrste statsministeren i Papua Ny-Guinea. Etter å ha avslutta sin periode i 1980, fortsette han med å tene to påfølgjande periodar frå 1982 til 1985 og frå 2002 til 2011. Veronica tok vare på barna deira medan ho støtta den ambisiøse politiske karrieren til ektemannen. I 2005 fortalde ho ein intervjuar: «Eg måtte forklare barna at «Papa ino blong yupela tasol. Em papa blong kantri tu» (Din far er ikkje din åleine. Han er også nasjonens far).»

Seinare la Michael Somare vekt på rolla til Veronica i hans politiske suksess: «Ho var ei ung kvinne som forandra livet mitt slik at eg kunne ha truverd heime og profesjonelt.» Etter den tidlege døden til statsministeren, skildra statsminister  Veronica som «stødige hender som stabiliserte vår avdøde storsjef.»

I 2008 blei Somare tildelt Logohu-ordenen for hennar bidrag til Papua Ny-Guinea.

Medan hovudfokuset til Somare har vore å støtte familien gjennom den prominente karrieren til ektemannen, er ho også djupt interessert i dyrking av orkidéar. I 1981 blei orkidéen kjend som *Sepik Blue*, formelt kalla *dendrobium Veronica Somare*. Ho har også vore involvert i ulike   og utviklingsarbeid, deriblant den papuanske   for kvinner.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Veronica Somare|Veronica Somare]]» frå , den 13. mars 2025.*
Ingeborg Vinther

**Ingeborg Helena Vinther** () er ein tidlegare færøysk fagforeningsleiar og politikar for Javnaðarflokkurin.

## Bakgrunn
Ingeborg Helena Vinther kjem frå ein arbeidarklassefamilie i  på Suðuroy, der faren var delaktig i oppbygginga av arbeidarrørsla og det sosialdemokratiske partiet Javnaðarflokkurin. Mora var heimearbeidande husmor med sju barn. Ingeborg Vinther arbeidde ved fiskemottak på Færøyane og Island i 17 år, stifta familie i Vágur, og tok kurs i pedagogikk og leiing.

## Karriere
I 1977 blei Vinther vald inn i styret i , der ho sat som formann mellom 1980 og 2011. Ho er den lengstsitjande og fyrste kvinnelege formannen i fagforeninga. I formannsperioden til Vinther fekk Føroya Arbeiðarafelag gjennomslag for blant anna lik løn for kvinner og menn i 1977 og den færøyske arbeidsløyseforsikringa av 1992. Ho stod også sentralt i å etablere den færøyske arbeidsformidlinga, Arbeiðsloysisskipanin (ALS), i 1992.

Vinther har vore engasjert i Javnaðarflokkurin. Før  var ho blant kreftene i arbeidarrørsla som danna , i protest mot handteringa til Javnaðarflokkurin av . Vinther blei vald inn på Lagtinget frå Suðuroy, som fyrste kvinne frå denne valkrinsen. Ho var medlem av ,  og . Indre splid gjorde at ho ikkje søkte attval ved . Verkamannafylkingin gjekk raskt i oppløysing etter valet, då partiet mista representasjonen sin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingeborg Vinther|Ingeborg Vinther]]» frå , den 13. mars 2025.*