Elle Fanning

**Mary Elle Fanning** () er ein amerikansk skodespelar. Ho har mellom anna vorte nominert til ein Oscar-, ein Primetime Emmy- og fire Golden Globe-prisar.

Fanning debuterte på film som treåring, då ho spelte den yngre versjonen av rolla til systera Dakota Fanning i *I Am Sam* (2001). Som ein produktiv barneskodespelar medverka ho vidare i filmar som *Daddy Day Care* (2003), *Babel* (2006), *The Curious Case of Benjamin Button og Phoebe in Wonderland* (begge 2008). Ho fekk større merksemd for hovudrollene sine i Sofia Coppola sitt drama *Somewhere* (2010), J.J. Abrams sin science fiction-film *Super 8* (2011) og Sally Potter sin *Ginger & Rosa* (2012). Ho fekk internasjonal merksemd då ho spelte prinsesse Aurora i Disney-fantasyfilmen *Maleficent* (2014).

Som vaksen har Fanning vidareutvikla karrieren sin med roller i kritikarroste uavhengige filmar som Nicolas Winding Refn sin *The Neon Demon* (2016), Mike Mills sin *20th Century Women* (2016), Sofia Coppola sin *The Beguiled* (2017) og Joachim Trier sin ** (2025). Den sistnemnde rolla gav henne ein Oscar-nominasjon for beste kvinnelege birolle. Ho vende attende til meir kommersielle filmar med oppfølgjaren *Maleficent: Mistress of Evil* (2019), James Mangold sin *A Complete Unknown* (2024) og Dan Trachtenberg sin *Predator: Badlands* (2025).

På fjernsyn spelte ho Katarina den store i periodedramakomedien *The Great* (2020–2023), og Michelle Carter i miniserien *The Girl from Plainville* (2022). For rolla i *The Great* vart ho nominert til Primetime Emmy Award for beste kvinnelege hovudrolle i ein komiserie. På teaterscena debuterte ho på Broadway i Branden Jacobs-Jenkins-stykket *Appropriate* (2023).

## Bakgrunn
Mary Elle Fanning vart fødd 9. april 1998 i Conyers i Georgia, ein forstad til Atlanta. Mora hennar er Heather Joy (fødd Arrington), og faren, Steven J. Fanning, spelte baseball for farmerlag knytte til St. Louis Cardinals.

Morfaren hennar var amerikansk fotball-spelaren Rick Arrington, og tanta hennar er ESPN-reporteren Jill Arrington. Mellom kjende forfedrar i Arrington-familien finn ein plantasjeeigaren William Farrar og kong Edvard III av England. Farmora hennar var tysk innvandrar. Fanning er den yngre systera til skodespelaren Dakota Fanning. Ho og systera brukar mellomnamna sine som fornamn, i tråd med ein familietradisjon. Dei vaks opp innanfor det sørbaptistiske trussamfunnet.

Fanning fullførte vidaregåande skule ved Campbell Hall School i 2016.

## Karriere
### 2001–2013: Barneskodespelar og gjennombrot
Fanning byrja skodespelarkarrieren sin som treåring då ho spelte dei yngre versjonane av karakterane til systera Dakota i miniserien *Taken* og filmen *I Am Sam*. I 2002, då ho var fire år gammal, fekk ho si første rolle uavhengig av systera i komedien *Daddy Day Care*. Ho vart vald til rolla som Ruth i *The Door in the Floor* (2004), mot Jeff Bridges og Kim Basinger. Produsentane av filmen planla opphavleg å bruke einegga tvillingar på grunn av den krevjande innspelinga, men vart så imponerte over Fanning at dei nytta berre henne. Seint i 2003 hadde Fanning ei lita rolle som Sweetie Pie Thomas i *Because of Winn-Dixie*. I 2004 gav ho stemme til Mei i den engelskdubba versjonen av Hayao Miyazaki sin animasjonsfilm *[[Tonari no Totoro|Min nabo Totoro]]*, saman med systera Dakota Fanning, som gav stemme til Satsuki, den eldre systera til karakteren hennar. Seinare same året spelte ho inn *I Want Someone to Eat Cheese With*.

Tidleg i 2005 spelte Fanning inn scener til *Charlotte’s Web* som «den framtidige barnebarnet» til Fern Arable, spela av Dakota. Scenene kom ikkje med i den ferdige filmen. Midt i 2005 spelte ho Debbie, dottera til Richard og Susan Jones (spelte av Brad Pitt og Cate Blanchett) i filmen *Babel*. Tidleg i 2006 spelte Fanning inn scener til både *The Nines* og *Déjà Vu*. Midt i 2006 arbeidde ho med *The Lost Room*, ein science fiction-miniserie for TV. Same året medverka ho i episoden «Need to Know» av *House: MD*, der ho spelte dottera til pasienten. Ho dukka òg opp i ein episode av *Criminal Minds* i 2006, i birolla som Tracey i episoden «The Boogeyman». Mot slutten av 2006 byrja Fanning å få hovudroller. I den første av desse spelte ho Emma Learner i *Reservation Road* – den sørgjande dottera til Grace og Ethan Learner. Filmen handlar om etterverknadene av ei tragisk bilulukke der broren til Emma vert drepen.

Tidleg i 2007 arbeidde Fanning igjen saman med *Babel*-medspelarane sine Brad Pitt og Cate Blanchett, i ei lita rolle i *The Curious Case of Benjamin Button*, der ho spelte den yngre versjonen av karakteren til Blanchett. Midt i 2007 spelte Fanning hovudrolla som Phoebe i *Phoebe in Wonderland*, som òg hadde Felicity Huffman i ei av rollene og vart lansert i mars 2009. Frå juli til oktober 2007 medverka Fanning i *The Nutcracker in 3D*, der ho spelte Mary. Filmen fekk premiere seint i 2010. I mars 2008 var Fanning og systera Dakota planlagde å spele hovudrollene i *My Sister’s Keeper*, men prosjektet fall bort då Dakota fekk vite at ho måtte barbere hovudet. Systrene vart erstatta av  og .

I april 2009 rapporterte *Variety* at Fanning skulle spele i Sofia Coppola sin film *Somewhere* (2010). Handlinga krinsar rundt ein «bad boy»-skodespelar som vert tvinga til å revurdere livet sitt då dottera hans, spela av Fanning, dukkar opp uventa. Filmen vart lansert under prisutdelingssesongen i 2010, og på sin første filmfestival, den 67. filmfestivalen i Venezia, vann han Gulløva. Seint i 2010 byrja Fanning å arbeide med Francis Ford Coppola sin film *Twixt* (2011), som Coppola baserte på ein draum. Ho spelte rolla som eit ungt spøkelse kalla «V». I 2011 spelte Fanning hovudrolla som Alice Dainard i J.J. Abrams sin science fiction-dramafilm *Super 8*. Filmen fekk premiere 10. juni 2011 og handlar om ei gruppe barn som vert konfronterte med merkelege hendingar i småbyen sin. *The Telegraph* peikte på Fanning som eitt av dei beste innslaga i filmen, og ho mottok ein Spotlight Award under Hollywood Film Festival.

I desember 2011 medverka Fanning i Cameron Crowe sin film *We Bought a Zoo*. Ho spelte Lily, ei 13 år gammal jente som arbeider på restaurantdelen av dyrehagen og bur på området saman med den einaste vaksne omsorgspersonen sin, Kelly (Scarlett Johansson). I september 2012 spelte Fanning hovudrolla som Ginger, saman med Alice Englert (som spelte Rosa), i dramafilmen *Ginger & Rosa*, som er lagd til London i 1962. Filmen vart regissert av Sally Potter og hadde premiere 19. oktober 2012. Fanning fekk brei ros for rolletolkinga si. A.O. Scott i *[[The New York Times]]* skreiv at ho «viser ei nærmast Streep-aktig blanding av ro, intensitet og teknisk presisjon. Det er skremmande kor flink ho er, og vanskeleg å førestille seg noko ho ikkje kan gjere». Ty Burr, filmkritikar i *The Boston Globe*, rosa hennar «lysande naturlegdom som verkar som det motsette av skodespel» og meinte at «Fanning lett overtyder publikum om den emosjonelle røynda til Ginger».

### 2014–2019: Internasjonal anerkjenning

Fanning spelte mot Angelina Jolie i Walt Disney-filmen *Maleficent* (2014), regissert av Robert Stromberg. Jolie spelte Maleficent, medan Fanning spelte prinsesse Aurora, Tornerose. Same året medverka ho i den uavhengige science fiction-westernfilmen *Young Ones* og spelte ei hovudrolle i den biografiske filmen *Low Down*, som skildrar livet til jazzpianisten Joe Albany. Der spelar ho dottera hans, Amy-Jo, og handlinga vert fortald frå hennar perspektiv. I 2015 spelte Fanning ei birolle i Jay Roach sin *Trumbo* som Nikola, dottera til Dalton Trumbo (spelt av ). Ho spelte òg hovudrolla i *3 Generations* (tidlegare kjend som *About Ray*), saman med  og Susan Sarandon, der ho tolka rolla som ein ung transmann.

I 2016 spelte ho Jesse i den psykologiske thrilleren *The Neon Demon*, regissert av Nicolas Winding Refn. Filmen hadde verdspremiere under filmfestivalen i Cannes i mai 2016. Han fekk kinopremiere 24. juni 2016, men gjorde det svakt kommersielt. Same året medverka ho i Mike Mills sin *20th Century Women*, mot Greta Gerwig og Annette Bening. Filmen hadde verdspremiere under New York Film Festival 8. oktober 2016 og fekk avgrensa kinolansering 28. desember 2016. Ho spelte deretter ei birolle i Ben Affleck sitt forbodstid-drama *Live by Night*, som fekk premiere 25. desember 2016.

I 2017 medverka Fanning i Shawn Christensen sitt spelefilmdrama *The Vanishing of Sidney Hall*, som hadde premiere under Sundance Film Festival 25. januar. Same året spelte ho i John Cameron Mitchell sin britisk-amerikanske romantiske science fiction-komedie *How to Talk to Girls at Parties* (basert på ei novelle av Neil Gaiman), arbeidde igjen med Sofia Coppola i *The Beguiled*, spelte i den irsk-amerikanske romantiske filmen *Mary Shelley*, regissert av Haifaa al-Mansour, og medverka i musikkvideoen til Grouplove-låta «Good Morning».

I 2018 spelte Fanning mot Peter Dinklage i *I Think We’re Alone Now*, regissert av Reed Morano. Filmen hadde verdspremiere på Sundance Film Festival 21. januar 2018 og fekk kinopremiere 14. september 2018 gjennom Momentum Pictures. Ho spelte òg i *Galveston*, mot Ben Foster, regissert av Mélanie Laurent. Filmen hadde verdspremiere under South by Southwest 10. mars 2018. Same året spelte Fanning hovudrolla i *Teen Spirit*, regissert av Max Minghella, som hadde verdspremiere under Toronto International Film Festival i september 2018. Filmen vart lansert 5. april 2019.

I mai 2019 vart Fanning utnemnd til jurymedlem i den internasjonale hovudkonkurransen under den 72. filmfestivalen i Cannes, og vart då den yngste jurymedlemmen i festivalen si historie. Same året spelte ho i Woody Allen sin romantiske komedie *A Rainy Day in New York*, saman med  og Selena Gomez. I oktober 2019 tok ho opp att rolla som Aurora i *Maleficent: Mistress of Evil*.

### 2020–i dag: Utviding av karrieren
 
I 2020 spelte Fanning hovudrolla i *All the Bright Places*, mot , regissert av Brett Haley og basert på romanen med same namn av Jennifer Niven. Ho medverka òg i *The Roads Not Taken*, regissert av Sally Potter, saman med Javier Bardem og Salma Hayek. Same året spelte ho hovudrolla i og var utøvande produsent for den historiske komiserien *The Great*, der ho tolka Katarina den store mot Nicholas Hoult. Serien hadde premiere på Hulu i mai 2020. Ho fekk mykje ros for rolletolkinga og vart nominert til Golden Globe-prisen i 2021 for beste kvinnelege hovudrolle i ein TV-serie (musikal eller komedie). Prestasjonen gav henne òg hennar første Primetime Emmy-nominasjon, for beste kvinnelege hovudrolle i ein komiserie.

I 2022 spelte ho hovudrolla som Michelle Carter i Hulu-miniserien *The Girl from Plainville*, basert på dødsfallet til Conrad Roy. I desember 2023 debuterte ho offisielt som skodespelar på Broadway i Branden Jacobs-Jenkins-stykket *Appropriate*, der ho spelte mot  og .

Fanning og systera Dakota starta produksjonsselskapet Lewellen Pictures med ein «first look»-avtale med MRC, og fungerte som utøvande produsentar på *Mastermind: To Think Like a Killer* (2024) for Hulu. I 2024 byrja Fanning innspelinga av Bob Dylan-biografien *A Complete Unknown*, der ho spelte Sylvie Russo. I september same år byrja ho innspelinga av *Rosebush Pruning*, regissert av Karim Aïnouz, ein nyversjon av *Fists in the Pocket* av Marco Bellocchio.

Fanning medverkar i Hideo Kojima sitt dataspel *Death Stranding 2: On the Beach* (2025), der ho gjev liv til karakteren Tomorrow. Ho er òg med på spelet sitt lydspor, i samarbeid med den franske låtskrivaren og artisten Woodkid.

I 2025 spelte ho mot Renate Reinsve og Stellan Skarsgård i Joachim Trier sin dramakomedie *Affeksjonsverdi*, der ho tolkar den ambisiøse Hollywood-skodespelaren Rachel Kemp. Filmen hadde premiere under filmfestivalen i Cannes i 2025 og vann Grand Prix-prisen. For rolla fekk ho nominasjonar til Critics’ Choice og Golden Globe, i tillegg til sin første Oscar-nominasjon. Same året spelte ho òg ei av hovudrollene som Weyland-Yutani-androidsystrene Thia og Tessa i science fiction-actionfilmen *Predator: Badlands*, som hadde premiere 7. november og fekk jamt over positive kritikkar.

Fanning skal spele Effie Trinket i filmen *The Hunger Games: Sunrise on the Reaping* (2026).

## Privatliv
Frå 2018 til 2023 var Fanning i eit forhold med skodespelaren Max Minghella.

Ifølgje fleire kjelder har Fanning vore i eit forhold med den administrerande direktøren i *[[Rolling Stone]]*, Gus Wenner, sidan slutten av 2023. Dei debuterte saman på den raude løparen under Golden Globe-utdelinga i januar 2024, og har vorte observerte saman ved fleire arrangement, mellom anna Met Gala og private etterfestar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elle Fanning|Elle Fanning]]» frå , den 27. januar 2026.*