2005

**2005** blei markert som:

* **Verdas [[fysikk]]år.** Hundreårsjubileet for at Albert Einstein kom fram til relativitetsteorien blei markert av dei sameinte nasjonane som fysikkår.
* Hundreårsjubileum for **[[unionsoppløysinga i 1905|oppløysinga av unionen mellom Noreg og Sverige]].**
** Det norske friluftslivsåret 2005 blei oppretta som Miljøverndepartementet sitt bidrag til hundreårsmarkeringa
* I 2005 var det 60 år sidan frigjeringa 8. mai 1945. Den andre verdskrigen var slutt i Europa. 
* Firehundreårsdagen for avsløringa av krutsamansverjinga, eller *the Gunpowder Plot*, feira kvart år som Guy Fawkes Day i Storbritannia.

* Internasjonalt år for mikrokreditt
* Internasjonalt år for sport og fysisk fostring

## Hendingar

### Utlandet
* 2. januar: Storm i USA drap 16.
* 8. januar: Stormen som tidlegare hadde råka USA kom til Nord-Europa og drap minst 13. I Sverige mista hundretusentals heimar straum- og telefonnett over lengre tid.
* 9. januar: Mahmoud Abbas blei vald som etterfylgjaren til Yassir Arafat i Palestina.
* 23. januar: Viktor Jusjtsjenko blei president i Ukraina.
* 8. mars: Den tsjetsjenske opprørsleiaren Aslan Maskhadov vart drept i Tolstoj-Jurt ei åtak frå russiske FSB-styrkar.
* 12. mars: Carolus Papoulias blei vald til president i Hellas.
* 21. mars: Ein elev drap ni andre før han tok sitt eige liv i Red Lake High School-massakren i Minnesota i USA.
* 9. april: Prins Charles av Wales gifta seg med Hertuginne Camilla av Cornwall.

* 19. april: Joseph Ratzinger blei vald til ny pave under namnet Benedikt XVI.
* 7. juli: London blei utsett for omfattande terroråtak mot kollektivtransporten. 52 blei drepne og minst 700 skada.
* 29. august: Orkanen Katrina skapte store øydeleggingar i USA og drap rundt tusen menneske.
* 7. september: Hosni Mubarak blei gjenvald som president i Egypt.
* 14. september: Rundt hundre blei drepne i Bagdad av bilbomber og væpna åtak på sivile.
* 4. oktober: Orkanen Stan forårsaka flaum og skred i Guatemala og El Salvador. Rundt fire tusen blei melde som døde eller sakna.
* 8. oktober: Eit veldig jordskjelv skapte store øydeleggingar og drap opp mot hundre tusen menneske i Pakistan, Afghanistan og India, særleg Kashmir. 
* 7. november: Juntaen i Myanmar flytta hovudstaden frå Yangon til Pyinmana.
* 22. november: Angela Merkel blei den første kvinnelege tyske kanslaren.

### Noreg

* 1. januar: Noreg auka talet på universitet til seks då Høgskolen i Stavanger og Noregs landbrukshøgskole blei til Universitetet i Stavanger og Universitetet for miljø- og biovitskap.
** Jarnbanetrafikken mellom Oslo og Stockholm blei lagt ned etter 131 år i drift.
* 1. mai: Bokbransjeavtalen vart endra slik at det ikkje lenger er fastpris på nye skjønnlitterære bøker, men høve til å gje inntil 12,5 % avslag i prisen
* 8. juni: Smittekjelda for ein epidemi av legionærsjuke som hadde kravd minst 10 dødsoffer på Austlandet vart funnen i eit renseanlegg på Borregaard sitt anlegg i Sarpsborg.
* 10. juni: Offisiell opning av den nye Svinesundsbrua
* 12. september: Stortingsvalet 2005.
* 17. oktober: Regjeringa Stoltenberg II kom til makta.

## Fødde
* 8. april: Leah Isadora Behn, dotter av Prinsesse Märtha Louise og Ari Behn.
* 15. oktober: prins Christian til Danmark.
* 31. oktober: prinsesse Leonor av Spania.
* 3. desember: Prins Sverre Magnus av Noreg, son av H.K.H. Kronprins Haakon og Kronprinsesse Mette-Marit.

## Døde

* 7. januar: Ivar Medaas, norsk visesongar
* 20. januar: Per Borten, norsk politikar, tidlegare statsminister 
* 10. februar: Arthur Miller, amerikansk forfattar
* 20. februar: Hunter S. Thompson, amerikansk forfattar
* 22. mars: Lars Leiro, norsk politikar, tidlegare samferdsleminister
* 2. april: Pave Johannes Paul II
* 6. april: Fyrst Rainier III av Monaco
* 23. juni: Hanna Kvanmo, norsk politikar
* 20. juli: Finn Gustavsen, norsk politikar 
* 24. oktober: Rosa Parks, amerikansk borgarretsforkjempar
* 10. november: Vidar Sandbeck, norsk visesongar og forfattar
* 24. november: George Best, nordirsk fotballspelar 
* 3. desember: Kåre Kristiansen, norsk politikar 
* 5. desember: John I. Alvheim, norsk politikar