open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lake Louise i Alberta

**Lake Louise** er namnet på ein innsjø og ein tettstad i Banff nasjonalpark i den canadiske provinsen Alberta.

Den særmerkte smaragdgrøne fargen til innsjøen kjem av finmalne steinpartiklar som vert frakta med smeltevatnet frå isbreane som omgjev sjøen. Området er særs populært for fritidsaktivitetar som vandring, fjellklatring og alpin skiidrett. Innsjøen ligg på 1536 moh.

Lake Louise er oppkalla etter prinsesse Louise Caroline Alberta (1848–1939), den fjerde dottera til dronning Victorias. Ho var gift med John Campbell, generalguvernør i Canada frå 1878 til 1883. Provinsen Alberta er òg kalla opp etter prinsesse Louise.

Tettstaden Lake Louise ligg ved Trans-Canada Highway, 180 kilometer vest for Calgary. Frå Lake Louise er det utsikt mot mange snødekte fjelltoppar, som Mount Temple (3543 m), Mount Whyte (2983 m) og Mount Niblock (2976 m). 

Austbreidda av innsjøen er dominert av Chateau Lake Louise, eit luksuriøst feriehotell som vart bygd tidleg på 1900-talet av Canadian Pacific Railway. 

## Bilde frå Lake Louise

File:Lake Louise.jpg|Lake Louise og isbrear om vinteren
File:Lake_Louise_Canada.JPG|Lake Louise og isbre


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lake Louise (Alberta)|Lake Louise (Alberta)]]» frå ,  den 25. juni 2016.*  

## Bakgrunnsstoff
* Parks Canada – Banff National Park
Lokalkonstant

Ein **lokalkonstant** er ein konstant storleik som ein for kvar stad (kvar meridian) må legge til lokal middeltid for å få sonetid. For København er lokalkonstanten +9 min 41 s, for Oslo +17 min 6 s og for Stockholm –12 min 14 s.

## Kjelder

*
Lowell-observatoriet

**Lowell-observatoriet** er eit astronomisk observatorium i Flagstaff i Arizona i USA. Lowell-observatoriet vart grunnlagd i 1894 og er av dei eldste i USA. Det fekk status som National Historic Landmark i 1965. I 2011 vart observatoriet kåra til ein av dei 100 viktigaste stadane i verda av magasinet TIME. 

Observatoriet ligg 2200 meter over havet. Opphavleg vart det bygd for studiet av Mars, men observasjonsprogrammet vart snart utvida til òg å omfatte dei andre planetane. Arbeidsfeltet har seinare ekspandert ytterlegare, og det er blitt utført viktige undersøkingar, mellom anna over galaksar.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff

*Lowell Observatory
*Discovery Channel Telescope
Ludwig Biermann

**Ludwig Franz Benedict Biermann** () var ein tysk astronom. 

Han var direktør for Institut für Astrophysik ved Max Planck Institut für Physik und Astrophysik i München og professor ved universitetet i München frå 1958 til 1975. Biermann gjorde viktige arbeid i teoretisk astrofysikk og plasmafysikk, særskild energitransport ved konveksjon, oppvarming av koronaen, plasmahalen til kometane og solvind.

Asteroiden 73640 Biermann er namnsett etter han.

## Kjelder

*
Christian Corrêa Dionisio

**Christian Corrêa Dionisio** () er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Luminositet

**Luminositet** er den totale energien frå elektromagnetiske stråling for ei stjerne per tidseining, mælt i Watt. Dette kan oppførast i energieiningar med utstrålinga til sola som eining, eller ved absolutt storleiksklasse.

## Kjelder

*
Lunasjon

**Lunasjon** er perioden for fasevekslinag til månen, tida frå ein nymåne til den neste.

I år 2000 var middellengda for ein lunasjon 29,530588 dagar (eller 29 dagar, 12 timar, 44 minutt og 3 sekund). Lengda på ein synoidsk månad kan varierer frå 29,26 til 29,80 dagar på grunn av perturbasjonseffektar som tyngdekrafta til sola har på den eksentriske banen til månen. 

Lengda på lunasjonen er knytt til mange fenomen i naturen, som variasjonar mellom spring- og nippflo.

I månekalenderen samsvarar kvar månad med ein lunasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lunation|Lunation]]» frå ,  den 25. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Lunisolarkalender

Ein **lunisolarkalender** er ein kalender som byggjer både på den synodiske månaden (perioden til månefasen) og det tropiske året (perioden til årstidene). Eit døme på dette er den jødiske kalenderen. Sola og månen har frå dei tidlegaste tidenen vore nytta som tidsmålerar. Sola er årsak til vekslinga mellom dag og natt og til dei regelmessige årstidene, månen gjev med sine stadig vekslande fasar ei mindre tidseining, månaden.

## Kjelder

*
Lunisolar

**Lunisolar** er eit omgrep innan astronomi som syner til noko som er knytt til både månen og sola, til dømes lunisolarkalender. 

## Kjelder

*
Lyman Spitzer

**Lyman Strong Spitzer jr.** () var ein amerikanske teoretisk fysikar, astronom og fjellklatrar.

Frå 1947 var han professor ved Princeton University og leia astronomiavdelinga der og var direktør for observatoriet. Han utførte viktige arbeid innan astrofysikk og plasmafysikk, og publiserte fleire avhandlingar, og bøkene *Physics of Fully Ionized Gases* (2. utg. 1967), *Diffuse Matter in Space* (1968) og *Physical Processes in the Interstellar Medium* (1978).

Som fjellklatrar var han den første som klatra Mount Thor i lag med  David Morton.

## Prisar og oppkallingar
**Prisar**
* Medlem av American Academy of Arts and Sciences (1953)
* Henry Norris Russell Lectureship (1953)
* Brucemedaljen (1973)
* Henry Draper-medaljen til National Academy of Sciences (1974)
* James Clerk Maxwell-prisen for plasmafysikk (1975)
* Royal Astronomical Society sin gullmedalje (1978)
* National Medal of Science (1979)
* Franklin-medaljen (1980)
* Prix Jules Janssen frå Fransk astronomisk samskipnad French Astronomical Society (1980)
* Crafoord-prisen (1985)

**Oppkallingar**
* Asteroiden 2160 Spitzer
* Spitzer Space Telescope
* Lyman Spitzer bibliotek i Davenport College i Yale University
*Lyman Spitzer Building ved Princeton Plasma Physics Laboratory i Princeton, NJ
* Lyman Spitzer Planetarium ved Fairbanks Museum and Planetarium i St. Johnsbury, VT
* Spitzer Building i Toledo i Ohio.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
*Biografi hos NASA
*
Tømmerrenne

**Tømmerrenne**, òg kalla **fløytingsrenne**, er ei vassrenne nytta til tømmerfløyting, det vil seie å transportere tømmer (turka trestammar) ved å la tømmeret flyte i rennande vatn. Ei tømmerrenne kan vere av treverk, metall eller mur, og bygd for å fløyte laus-tømmer over strekningar der naturlege elvar og vatn ikkje kan nyttast, til dømes forbi stryk, fossar eller vasskraftverk og andre hindringar i fløytingselva, eller for å føre tømmeret frå eit vassdrag over i eit anna. Det var òg vanleg å laga ei tømmerrenne frå fløytingselva og inn på sagbruket som skulle take mot tømmeret. I dag er tømmerfløytinga erstatta av transport med lastebilar og jarnbane.

For at ei tømmerrenne skulle fungere, måtte renna ha tilstrekkeleg fall og nok vatn. Fløytingsdammar for å samle opp vatn og sleppe det ut i renna under fløytinga vart difor bygde på høvelege stader i terrenget, på same vis som fløytingsdammer òg vart bygde for å skaffe nok vatn i små elvar og vassdrag i den årlege tømmerfløytingsperioden.

## Fløytingstunnelar
Ei særleg form for tømmerrenner var fløytingstunnelar. Til dømes går det ein  3&nbsp;170 meter lang fløytingstunnel mellom Isnes i Vestvannet og Eid i Visterflo (ei sideelv til Glomma) i Sarpsborg kommune som var i bruk fram til 1985, så lenge det vart fløyta tømmer i Glomma.

## Bakgrunnsstoff
*Tømmerrennas venner om tømmerfløyting og tømmerrenner 
*«Med tømmer fra hei til hav, Siste fløtning i Arendalsvassdraget». Nidarå fellesfløtning, 1970 / Kviteseid Historielag.
Liseberg

**Liseberg** er ein moropark i Göteborg i Sverige som opna i 1923 og i dag er den største i Norden. Parken er eigd og vert drive av Göteborgs kommun ved eit aksjeselskap, og vert normalt halde open frå sist i april til midt i oktober, og dessutan med jolemarknad i november-desember.

## Nokre av attraksjonane

Fil:Lisebergsloopen.png|«Lisebergsloopen»
Fil:Balder rollercoaster.jpg|«Balder», berg- og dalbane i trekonstruksjon
Fil:AeroSpin, Liseberg, 2016-06-09 B.jpg|«AeroSpin», fly som roterer etter flygarens eigen smak
Fil:110508 liseberg atmosfear.jpg|«Atmosfear», eit 116 meter høgt tårn som publikum vert heist opp i på utsida i ei sirkelforma konstruksjon, for deretter å falle fritt ned i tre sekund før oppbremsing.
Fil:Kanonen 2011.jpg|«Kanonen» berg- og dalbane
Fil:Lisebergbanan 2.JPG|«Lisebergbanan», berg- og dalbane i åssida på Liseberg.  21. juli 2006 vart  21 personar skadd i ein kollisjon som fylgje av at kjettingen som dreg toga opp ein bakke rauk
Fil:Lisebergshjulet 2012-07-08.jpg|Pariserhjulet «Lisebergs-hjulet», som opphavleg heitte Göteborgshjulet og stod på Kanaltorget
Fil:Sagoslottet.jpg|«Sagoslottet» («Eventyr-slottet») med gondolar som går gjennom ulike tablå som representer eventyra *Peter Pan*, *Aladdin*, *Alice i Eventyrland*, *Keisarens nye klede*, *Tornerose* og *Askepott*.
Fil:Slänggungan Happy Ride.jpg|«Slänggungan» («sleng-huska» eller «sleng-dissa»)
Fil:Uppswinget 2012-06-27 G.JPG|«Uppswinget»


## Bakgrunnsstoff

* Lisebergs heimeside
Krigsseilerregisteret.no

**Krigsseilerregisteret.no** er ein norsk nettstad som blei etablert 19. januar 2016. Føremålet er å utarbeida eit register over alle norske sjøfolk og skip som segla i 1939 til 1945 (Andre verdskrigen) i nøytral fart, for Nortraship, i heimeflåten, i marinen, for dei allierte og nøytrale handelsskip, og i den allierte marinen. Nettstaden er under stadig utarbeiding på bokmål og engelsk.

Stiftelsen Arkivet er eigar og ansvarleg for Krigsseilerregisteret og Norsk senter for krigsseilerhistorie og har samarbeidd med Lillesand Sjømannsforening. Registret finnansieres av private bidragsytarar og fekk i 2016 ei løyving over statsbudsjettet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Basile Boli

**Basile Boli** () er ein tidlegare fransk-ivoriansk fotballspelar. Han spelte for klubbar som Auxerre, Marseille, Rangers, Monaco og Urawa Reds. Han vart fransk seriemeister med Marseille i 1991 og i 1992 og han vann òg Meisterligaen i 1993. Med Rangers vart han skotsk seriemeister i 1995. Han spelte òg 45 landskampar for Frankrike og skåra eitt mål.

## Statistikk

## Meritar
*Fransk seriemeister: 1991 og 1992 med Marseille
*Vinnar av meisterligaen: 1993 med Marseille
*Skotsk seriemeister: 1995 med Rangers

## Kjelder
*National Football Teams
*
Gérald Passi

**Gérald Passi** () er ein tidlegare fransk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Karl K. Kleppe

**Karl Korneliusson Kleppe** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Klepp i Rogaland. Han representerte partiet Venstre på Stortinget frå 1919 til 1945.

Kleppe var son til ein gardbrukar i Klepp. Etter å ha gått ut frå amtsskulen på Jæren i 1893, gjekk han nokre år amts-landbruksskulen på Tveit i Ryfylke i 1898. Deretter gjekk turen til Noregs Landbrukshøgskule, der han tok eksamen i 1900.

Kleppe var frå 1900 til 1942 landbrukslærar ved Jæren folkehøgskule. I åra frå 1909 til 1940 dreiv han også farsgarden ved Kleppe stasjon.

Valperioden 1914-16 var han varaordførar i Klepp, og 1932-34 ordførar. Ved stortingsvalet 1918 vart Kleppe vald til stortingsmann frå einmannskrinsen Jæderen. Han vart attvald ved alle stortingsval fram til 1936, då som representant for landkommunane i Rogaland. Den fyrste treårsbolken på Stortinget var han medlem i Universitets- og fagskulekomiteen, sidan var han medlem 1922-27 i Jarnbankekomiteen og 1928-45 i Landbrukskomiteen, sekretær i sistnemnde frå 1937. Kleppe skreiv grundige referat frå møta i parlamentsgruppa til Venstre.

## Kjelder
*
Jurij Nikiforov

**Jurij Valerjevitsj Nikiforov** () er ein russisk tidlegare fotballspelar som spelte landskampar for både Sovjetunionen, Ukraina og Russland.

## Statistikk

## Kjelder

*National Football Teams
*RSSSF
*
Piotr Świerczewski

**Piotr Jarosław Świerczewski** () er ein tidlegare polsk fotballspelar.

## Statistikk

## Fotnotar

## Kjelder
*National Football Teams
*RSSSF
*
Hans Ommedal

**Hans Karolus Olsson Ommedal** () var ein lærar og klokkar frå Hyen i Nordfjord, stortingsrepresentant for Kristeleg Folkeparti.

Ommedal var son til ein gardbrukar. Skulevinteren 1919/20 gjekk han ein kristenorientert folkehøgskule, og tok deretter eksamen ved Volda lærarskule i 1923. Han var så lærar ei kort tid i Gulen, og så i Lygra krins i Lindås. Frå 1927 til 1946 var han lærar i Alversund i Nordhordland. I Alversund var han medlem i formannskapet 1934-40 og ordførar 1945-46. I 1946 flytta han til Gloppen og var lærar i Vereide krins og klokkar i Vereide kyrkje. Han vart så skuleinspektør (skulesjef) i Gloppen i 1953, ei stilling han hadde til 1969. Klokkar var han til 1974.

Ved stortingsvalet 1953 vart Ommedal vald til å representere Sogn og Fjordane på Stortinget. Han høyrde til den konservative fløya i Kristeleg Folkeparti. Han vart attvald i 1957 og 1961, og sat såleis på Stortinget til 1965, heile tida som medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen.

## Kjelder
*
Lorenzo Staelens

**Lorenzo Staelens** () er ein tidlegare belgisk fotballspelar.
## Merittar
*Belgisk ligameister: 1990, 1991, 1992, 1996, 1998, 2000 og 2001 med RSC Anderlecht
*Belgisk cupmeister: 1991, 1995 og 1996 med RSC Anderlecht
## Statistikk

## Kjelder

*National Football Teams
*RSSSF
*
Goce Sedloski

**Goce Sedloski** () er ein tidlegare makedonsk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*RSSSF
*
Christian S. Oftedal

**Christian Stephansen Oftedal** () var ein norsk redaktør, forfattar og politikar frå Stavanger. Statsråd Lars Oftedal var far hans.

Christian S. Oftedal begynte å studere i 1926, og vart cand.mag. i 1931. Frå 1932 til 1940 var han som faren redaktør i Stavanger Aftenblad. Perioden 1937-40 var han med i formannskapet i Stavanger. Frå 1940 til 1945 sat han i tysk fangenskap, fyrst i Noreg og seinare i Tyskland.

Frå 1945 var Oftedal tilbake på redaktørstolen i Stavanger Aftenblad, ei stilling han hadde til han døydde. Hausten 1945 vart han vald inn på Stortinget frå kjøpstadene i Vest-Agder og Rogaland fylke. På Stortinget var han nestformann i Universitets- og fagskulekomiteen. Han var med i landsstyret i Venstre frå 1946, og i 1952 vart han vald til nestformann i partiet. 

Oftedal var medlem i Nobelkomiteen frå 1946 til -48. I åra frå 1945 gav han ut ei rad bøker. Han er representert med ein salme i Norsk Salmebok.

## Kjelder
Stortingsbiografi
Lyslikning

**Lyslikning** eller **lystid** er den tida lyset bruker på å tilbakeleggje strekninga frå ein himmellekam til jorda. På grunn av jordrørsla om sola vekslar avstanden mellom observatøren og ein himmellekam periodisk, slik at lyset snart bruker lengre, snart kortare tid. Tidsoppføringar for lysveksling av kortperiodiske variable stjerner må til dømes derfor korrigerast for variasjon i lyslikninga. Den forbetra tida vert kalla heliosentrisk tid.

Ole Rømer viste i 1676 at periodiske avvik frå utrekningar av tidspunkt for formørkingar av Jupitermånane måtte skuldast at lysfarten ikkje er uendeleg, som ein tidlegare hadde meint, men at det brukar ei endeleg tid tid på å flytte seg frå eit punkt til eit anna. Han rekna ut at lyset tilbakelegg ein midlare jordbaneradius på kring 11 minutt. Den rette verdien er 8 minutt og 19 sekund. 

## Kjelder

*
High Roller pariserhjul

**High Roller** er eit 167,6 meter høgt pariserhjul i Las Vegas i Nevada i USA. Ved opninga 1. april 2014 var det det høgste pariserhjulet i verda, 2,6 meter høgare enn pariserhjulet Singapore Flyer i Singapore.

## Tekniske data

Tverrmålet (diameteren) på sjølve hjulet på High Roller er 160 meter, og det er berar av 28 kuleliknande gondolar som stiller seg inn slik at golvet i dei alltid ligg vassrett. Kvar av gondolane har eit tverrmål på 6,70 meter, ei gjennomsiktig overflate på 20 rutemeter, ei vekt på ikring 25 tonn, og har plass til 40 personar. Ei omdreiing av pariserhjulet tek ein halv time, og er meint å gje passasjerane eit godt panoramaoversyn over byen og omlandet.

High Roller dreier seg om akslingen med eit par sfæriske, spesialbygde kulelager som kvar veg 8&nbsp;800 kg, produsert hjå SKF i Göteborg i Sverige. Dei er dei største som dette firmaet har levert, med eit ytre tverrmål 2,30 meter, eit indre tverrmål på 1,60 meter og ei breidd 0,63 meter kvar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad for High Roller på *caesars.com*.
Singapore Flyer

**Singapore Flyer** er eit 165 meter høgt pariserhjul i Marina Bay i Singapore, opna i 2008. Singapore Flyer var det høgste pariserhjulet i verda fram til opninga av det 2,6 meter høgare pariserhjulet High Roller i Las Vegas i USA 1. april 2014.

Hjulet på Singapore Flyer er festa til navet med 112 ståltau som kvar er 8 cm tjukke. Ettersom eit slik hjul ikkje er stabilt før alle ståltaua er på plass og stramma opp, måtte hjulet under oppbygginga verte stabilisert med massive stålspiler.

Singapore Flyer roterer sakt og jamt, og stoggar ikkje for av- og påstiging, som altså skal gjerast i fart. Ei omdreiing av pariserhjulet tek om lag ein halv time.
## Gondolane

Pariserhjulet har 28 gondolar som kvar har plass til 28 personar, slik at det totalt er plass til 784 personar. Talet 28 har ein symbolsk meinig, ettersom 8 er eit kinesisk  lykketal som i kombinasjonen av 2 og 8 i 28 er rekna for å gje dobbel lykke. 

Gondolane er sylindriske, og festa i to ringer montert på utsida av pariserhjulet. Dei vil justere seg etter kvart som hjulet går rundt, slik at golvet i dei alltid ligg vassrett.

## Bakgrunnsstoff
*
* About us  ved nettstaden til Singapore Flyer
Riesenrad

**Wiener Riesenrad**, ofte berre kalla **Riesenrad**  (*Riesenrad* er tysk for «kjempestort hjul», som er den nemninga som generelt vert nytta på tysk om pariserhjul), er eit pariserhjul som står ved inngangen  til Wurstelprater, moroparken som ligg i den store offentlege parken Prater i Wien i Austerrike. 

Risenrad var eit av dei tidlegaste bygde pariserhjula, oppført i 1897 for å feire at keisar Frans Josef I av Austerrike-Ungarn hadde vore regent i 50 år. Engelskmannen Walter Bassett konstruerte pariserhjulet med det britisk-amerikanske målesystem som grunnlag, og difor er tverrmålet på hjulet 200 fot, som er eit rundt tal innafor dette systemet, og som svarar til om lag 61 meter. Opphavleg hadde Risenrad  30 gondolar, men etter at det vart stygt skada under den andre verdskrigen, vart pariserhjulet berre bygd opp att med 15 gondolar. Men Risenrad er framleis ein av dei mest populære turistattraksjonane i Wien, og vert av mange rekna som sjølve bysymbolet.

## Bakgrunnsstoff
*Om soga til pariserhjulet på Riesenrads eiga internettside
Olaf Knudson

**Olaf Knudson** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Sigdal i Buskerud. Han representerte Buskerud fylke og partiet Høgre på Stortinget i 24 år. 

Knudson var son til ein gardbrukar. Han gjekk 1933-35 skogskulen på Storhove Landbruksskule i Oppland. Dei neste åra arbeidde han heime på garden. I 1939 vart han student ved skogbruksavdelinga på Noregs landbrukshøgskole og i 1942 tok han eksamen som forstkandidat . Han tok over farsgarden i 1942 og dreiv denne og frå 1946 også eit eige sagbruk fram til 1976.

Knudson var medlem av heradsstyret i Sigdal frå 1945 til -67. Han var varaordførar i åra 1947–55. Ved stortingsvalet hausten 1953 vart han vald inn på Stortinget frå Buskerud, og vart attvald heile fem gongar. I sesjonane frå 1954 til 1967 var han med i Skog-, vassdrags- og industrikomitéen, nestformann 1958–65. Knudson var representanten som i 1963 fremja framlegget om mistillit til Einar Gerhardsen si regjering, og som førte til at regjeringa måtte gå av. Frå 1967 til 1975 var Knudson med i Industrikomiteen, som nestformann dei to siste sesjonane. Han avslutta tida som stortingsrepresentant med plass 1975-77 i Administrasjonskomitéen. Knudson var medlem i landsstyret til Høgre frå 1955 til 1970.

Frå 1978 til -83 var Knudson formann i Det norske Skogselskap.

## Kjelder

*Stortingsbiografi
Erling J. Norvik

**Erling Johannes Norvik** () var ein norsk embetsmann og Høgre-politikar frå Trondenes.

Norvik, som var son til ein hamnefut, gjekk ut av middelskulen i 1915 og vart i 1917 uteksaminert frå Trondhjems Handelsgymnasium. Etter eit mellomspel på eit reiarlagskontor vart han i 1918 tilsett på kontoret til Finnmark fylkeskommune i Vadsø. Frå 1926 rykte han opp til fullmektig, og tilsett som kontorsjef i 1945. Dei fyrste månadene etter andre verdskrigen var over, fungerte han som fylkesmann. Frå 1948 til 1962 var han skattefut i Finnmark.

Norvik var medlem av Vadsø bystyre 1931–36 og av formannskapet 1947–51. Han var 1950-61 medlem i landsstyret til partiet Høgre. Frå januar 1950 til 1961 representerte han Høgre på Stortinget, den fyrste fireårsbolken frå kjøpstadene i Nordland, Troms og Finnmark, dei to siste valperiodane frå Finnmark 1954–61. Han var 1950-53 sekretær i Sjøfarts- og fiskerikomiteen, 1954-57 formann i Administrasjonskomiteen og 1958-61 medlem i Skog-, vassdrags- og industrikomiteen.

Framom stortingvalet 1961 fekk sonen Erling Norvik fyrsteplassen på Høgre si valliste for Finnmark, og var stortingsrepresentant dei neste tolv åra.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Lyridane

**Lyridane** er ein meteorsverm i stjernebiletet Lyra, som når maksimum omkring 21. april. Meteorfrekvensen er då kring 12 per time. Kjelda til meteorsvermen er den langperiodiske kometen C/1861 G1 Thatcher. Lyridane har blitt observert dei siste 2600 åra. 

## Kjelder
*
Lyskurve

Ei **lyskurve** er ei grafisk framstilling av forandringa i lysstyrken til ein himmellekam (som regel ei variabel stjerne) som funksjon av tida. Vanlegvis er kurva gjeve i apparent storleiksklasse.

## Kjelder

*
Alv Kjøs

**Alv Kjøs** () var ein norsk gardbrukar, politikar og militær frå Løten i Hedmark. Han var formann i Høgre frå 1954 til 1962 og stortingsrepresentant 1937-1965.

## Liv og virke
Kjøs var son til ein gardbrukar og bankkasserar. Han tok eksamen på krigsskulen i 1917 og på landbruksskule i 1925. Frå 1926 til -56 dreiv han garden Finnstad i Løten. Jamsides gjorde han karriere i det militære, og vart kaptein og kompanisjef i 1934. I 1940 vart han major og i 1946 oberst. Han var sjef for Øst-Oppland Infanteriregiment nr. 5 i tida 1946-54.

Under angrepet på Noreg i 1940 deltok Kjøs i slaget ved Dombås, der han vart fanga etter å ha køyrt inn i eit tysk bakhaldsangrep. I 1942 internerte den tyske okkupasjonsmakta Kjøs, som sat fengsla i fangeleiren Grini til han året etter vart overført til Tyskland, der han etter tur sat i fangeleirane Grune, Schildberg og Luckenwalde.

Kjøs var medlem av Løten heradsstyre frå 1932 til 1945, og var aktiv på lokalt og regionalt nivå i Norsk Landmandsforbund/Norges Bondelag.

Ved stortingsvalet 1936 vart Kjøs vald til stortingsrepresentant frå Hedmark og for partiet Høgre. Han høyrde til agrarfløya i partiet, og fekk i åra etter verdskrigen gjennomslag i Høgre for ein landbruks- og fiskeripolitikk som nærma seg Arbeidarpartiet sin. Han støtta til dømes Arbeidarparti-regjeringa sine initiativ for å omstrukturere den nordnorske fiskerinæringa, der staten gjekk aktivt inn i foredlingsindustrien. Kjøs støtta også «forhandlingsøkonomien» i jordbruket, der prisar og reglar for omsetning av jordbruksprodukt skulle fastsetjast i forhandlingar med landbruksorganisasjonane.

Etter stortingsvalet 1957 var det ei langt yngre Høgre-gruppe på Stortinget. Fleire av dei nye i gruppa ynskte å erstatte Kjøs med John Lyng som parlamentarisk leiar, då dei heldt Kjøs for å vere ein svak leiar. Andre fann han vanskeleg å samarbeide med, Senterpartiets Per Borten uttalte at å forhandle med Kjøs «var nesten umulig – [Kjøs og generalsekretær Ursin] hadde ikke engang evnen til å gjøre klart for seg selv hva de egentlig ønsket og langt mindre for andre.» Kjøs vart likevel attvald til parlamentarisk leiar med Lyng som nestleiar, men tida framover vart prega av spenningar mellom «Kjøs-fløya» og «Lyng-fløya».

På landsmøtet til Høgre i 1958 gjorde valkomitéen framlegg om attval av Kjøs. Eit benkeforslag frå Jo Benkow på John Lyng som formann, fekk heile 137 av dei 354 røystene ved formannsvalet. Etter avtale mellom formannskandidatane tok Lyng difor over som parlamentarisk leiar. Kjøs trekte seg frå formannsvervet i 1962, men heldt fram i Høgre sitt gruppestyre til han forlet Stortinget i 1965. Ved sida av verv i Utanrikskomiteen og Miltærkomiteen var han 1961-65 visepresident i Stortinget. Han var også odelstingspresident i stortingsperioden 1958-61.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alv Kjøs|Alv Kjøs]]» frå ,  den 27. juni 2016.*  
* Stortingsbiografi
Gunnar Kalrasten

**Gunnar Kalrasten** () var ein norsk skog- og jordbrukar frå Biri i Oppland. Han var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå 1947 til 1964.

Kalrasten var son til ein trelasthandlar. Etter folkeskulen og framhaldsskule, gjekk han kurs i skog- og jordbruk. Han arbeidde nokre år med skog- og jordbruk, var mellom anna skogsarbeidar og fløytar i Russland i 1931-32. I 1930 tok han over eit småbruk som han dreiv til han døydde. Han vart i 1941 tilsett som styrar av skogetaten i Biri herad, frå 1945 som heradsblinkar. På same tid fekk han også styringa med ein del private skogar.

Heilt frå 1933 til 1963 var Kalrasten med i formannskapet i Biri, varaordførar 1945-51. Han var også formann 1929-35 i Arbeidsledighetsnemnda og 1945-57 i Forsorgstyret i Biri. Perioden 1957-64 var han styremedlem i Direktoratet for Statens skoger.

Kalrasten var varamann til Stortinget 1945-47, og rykte inn på Stortinget då Olav Meisdalshagen vart statsråd seint i 1947. Frå 1950 til han døydde i 1964 hadde Kalrasten fast plass på tinget. Han var frå mars 1948 og ut 1949-sesjonen medlem i Veg- og jarnbanekomiteen. Sidan 1950 var han medlem av framhaldet, Samferdslekomiteen, sekretær i komiteen 1958-64.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Andrej Panadić

**Andrej Panadić** () er ein tidlegare kroatisk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Henry Jacobsen

**Henry Jacobsen** () var ein norsk byråkrat og politikar frå Rygge, som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1945 til han døydde i 1964.

Jacobsen var son til ein vognmann i Rygge. Etter å ha gått handelsskule, arbeidde han frå 1918 til 1938 på ei mylne. Sidan var han sjef på Alderstrygdkontoret i Moss fram til han døydde i 1964. Jamsides var han forretningsførar 1926-49 for Møllearbeidernes aktiebakeri.

Jacobsen var medlem i Rygge heradsstyre 1926-28 og frå 1932 til 1960 medlem i Moss bystyre. Han var ordførar i Moss frå 1945 til -60. Gjennom åra hadde han ei mengd verv i det offentlege, og i organisasjonslivet elles.

Ved stortingsvalet 1945 vart Jacobsen vald til å representere kjøpstadene i Østfold og Akershus på Stortinget. Sidan vart han attvald fire gongar, frå 1954 representerte for Østfold fylke, men heile tida Arbeidarpartiet. På tinget var han med i Administrasjonskomiteen fram til 1961, nestformann i komiteen 1954-61. Til sist var han formann i to år, 1961-63, formann i Protokollkomiteen, deretter medlem i same komiteen til han døydde.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Paulo Futre

**Paulo Futre**, fullt namn,**Paulo Jorge dos Santos Futre** (), er ein tidlegare portugisisk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Bismarck Barreto Faria

**Bismarck Barreto Faria** () er ein tidlegare brasiliansk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Herman Smitt Ingebretsen

**Herman Smitt Ingebretsen** () var ein norsk pressemann og Høgre-politikar frå Kristiansand.

Ingebretsen var son til ein handelsagent. Etter han tok studenteksamen i 1911 studerte han soisaløkonomi ved Universitetet i Oslo. Samstundes fekk han arbeid som journalist i Morgenbladet. Han flytta i 1916 over i redaksjonen til Aftenposten, også det ei hovudstadsavis. Frå 1919 var han avisredaktør fleire stade; fyrst 1919-20 i Fremskridt i Skien, dernest 1920-24 i Christiandsands Tidende og 1924-36 i Stavangeren. 

Han var generalsekretær i Høgre perioden 1936 til 1940. Krigsåra 1940-44 var han medarbeidar i Morgenbladet, til han 1944-45 var sjef for det norske militære sitt pressekontor i London. Etter verdskrigen var over i 1945 var han i tre år redaktør i Morgenbladet. Frå 1949 til 1961 var han sjefredaktør i Aftenposten.

Ingebretsen var medlem i Høgre sitt sentralstyre i to periodar, 1934-39 og 1950-61. I 1945 vart han vald til stortingsrepresentant frå Akershus. Sidan vart han vald til representant frå Oslo i to periodar, 1950-53 og 1954-57. På tinget var han medlem i Sosialkomiteen 1945-49 og i Kyrkje- og undervisninsgkomiteen 1950-57, frå 1954 som formann i komiteen. Smitt Ingebretsen, som han vanlegvis vart kalla, var parlamentarisk leiar for Høgre i 1948-sesjonen, og nestleiar i resten av 1945-49-perioden.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Nils M. Kverneland

**Nils Martinsson Kverneland** () var ein norsk gardbrukar, skulestyrar og politikar frå Time i Rogaland.  Han representerte Bondepartiet på Stortinget frå 1925 til 1945.

Kverneland var son til ein gardbrukar. Etter han hadde gjort ferdig amtsskolen i Jæren og Dalane i 1896, var han dei neste to åra elev ved landbruksskulen på Tveit i Ryfylke. Deretter gjekk han 1899-1901 jordbruksavdelinga og 1902 hagebruksavdelinga ved Noregs Landbrukshøgskule på Ås i Akershus. Seinare fekk han stipend til å studere småbruksdrift i Danmark og Sverige.

Frå 1902 til -11 underviste Kverneland på Jønsberg landbruksskule. I 1911 overtok han farsgarden og dreiv denne i om lag 20 år. Samstundes byrja han som andrelærar ved ein vinterlandbruksskule på Jæren. I 1919 vart han styrar ved vinterlandbruksskulen, ei stilling han hadde til 1942. Han var elles formann i mellom anna Jærens Potetmelfabrikker, i Rogalands Meierilag 1918-24 og Rogalands landbruksselskap 1923-34.

Kverneland var ordførar i Time i seks år, 1919-24. Ved stortingsvalet i 1924 vart han vald til å representere Rogaland og Bondepartiet på Stortinget. Med fire attval vart han verande stortingsrepresentant til 1945. Han var 1925-27 medlem i Tollkomiteen, 1928-30 i Næringskomiteen, 1931-33 sekretær i Sjøfarts- og fiskerikomiteen og frå 1934 medlem i Veg- og jarnbanekomiteen.

## Kjelder
*
Asbjørn Holm

**Asbjørn Antoni Holm** () var ein norsk politikar for Sosialistisk Folkeparti (SF). Han var stortingsrepresentant i periodane 1961–1969 for Nordland.

I 1963 var han saman med Finn Gustavsen sentral i Kings Bay-saka, der dei to SF-representantane valde å ikkje støtta det sitjande Arbeidarpartiet-regjeringa. Det førte til at Einar Gerhardsens tredje regjering måtte gå, og Lyng-regjeringa overtok. Tre veker seinare bidrog SF til å fella òg denne, og Gerhardsen kom attende.

## Redningsskippar
Som yrkesaktiv var Holm fiskar og seinare skipper på ei redningsskøyte. Han vart òg distriktssekretær i Redningsselskapet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Asbjørn Holm|Asbjørn Holm]]» frå ,  den 27. juni 2016.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Stortinget.no - Biografi
Nils Jacobsen

**Nils Kristen Jacobsen** () var ein norsk politikar som var stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå 1945 til 1973.

Jacobsen var son av fiskar og småbrukar Jacob Andreas Jakobsen (1852–1922) og kona Anne Jensine Nilsen (1866–1947). 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nils Kristen Jacobsen|Nils Kristen Jacobsen]]» frå ,  den 27. juni 2016.*
Gulbeinsnipe

**Gulbeinsnipe** (*Tringa flavipes*) er ein vadefugl i snipefamilien som hekkar i  Nord-Amerika og overvintrar i den sørlege delen av Nord-Amerika og i mykje av Sør-Amerika. Streiffuglar av denne arten blir år om anna observerte i Noreg.

## Skildring
Gulbeinsniper når ei kroppslengd 23 til 25 centimeter. Vengespennet er på 59 til 64&nbsp;cm. Vekta varierer mellom 48 og 114 gram. Det mørke nebbet er relativt kort, tynnt og rettpeikande, beina er lange og karakteristisk gulfarga. Irisen er mørke brun.

I hekkefjørdrakta har gulbeinsnipa eit bleikgrått eller kvitaktig hovud, med fint stipla mørkebrunt. Eit ikkje skarpt definert augebryn går over auget nesten til halsen. Ein kvit augering og ei kvit hake er godt synleg. Undersida av kroppen er kvitaktig eller bleikgrå medan brystet har mørkebrune flekker. Oversida er mørk brun med kvite og lys grå flekker. Halen er kvit eller lys grå og har tynne mørke tverrstriper. Vinterdrakta er meir avdempa og bleik i fargene, framleis flekka, men meir i grått der hekkedrakta er brun.

Unge fuglar liknar vaksne om vinteren, med meir utvaska brunfarger og mindre tydelege streker.

I den sørlege delen av hekkeområdet kan gulbeinsnipa bli forveksla med plystresnipe som overlappar utbreiingsområdet her. Fjørdrakta til dei to artane er nesten identiske, men plystresnipa er større med relativt lengre nebb og bein.

### Utbreiing og åtferd
Gulbeinsnipa er ein nearktisk art. Hekkeområdet ligg i eit breitt belte frå den sørlege kysten av Hudsonbukta nordvestover tvers over kontinentet til nordvestkysten av Britisk Columbia og dessutan i store delar av indre Alaska.

Det er ein trekkfugl og trekkjer i vintermånadene til  det sørlege USA, Mellom-Amerika og Karibia. I vintermånadane kan ho òg treffast gjennom Sør-Amerika heilt sør til Tierra del Fuego.

Hekkehabitata for gulbeinsnipa inkluderer våtmarker ved høg skog, myrlendte område og våte grassletter. Om vinteren òg meir kystnære våtmarker, laguner og strandbankar. 
Gulbeinsnipa et stort sett virvellause dyr, som ho plukkar frå vassoverflata eller bakken. Ho kan òg ta småfisk og frø.

I vintermånadene er gulbeinsnipe hovudsakleg sosiale fuglar. Denne åtferda er mindre typisk i hekkesesongen, sjølv om dei av og til hekkar i små, lause koloniar. Gulbeinsniper er monogame innanfor kvar hekkesesong.

Reiret er ganske enkelt ei grunn senking i bakken, godt skjult i vegetasjonen. Kullet består vanlegvis av fire egg. Rugetida er 22 til 23 dagar. Begge foreldra er involverte i ruging. Ungane er reirflyktarar, og dei er flygedyktige etter 22 til 23 dagar. Gulbeinsniper hekkar første gongen i ein alder av to år.

Storleiken på populasjonen er estimert til ca. 270&nbsp;000 kjønnsmodne individ, og er minkande.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kleiner Gelbschenkel|Kleiner Gelbschenkel]]» frå ,  den 27. juni 2016.*  
:Artikkel gav denne kjelda: 
:* Richard Sale: *A Complete Guide to Arctic Wildlife*, Christopher Helm, London 2006, ISBN 0-7136-7039-8.
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
*
Xylella fastidiosa

***Xylella fastidiosa*** er ein gram-negativ bakterie som finst i vedvevet i visse plantar, der han kan valda ulike sjukdomar.

Genomet til *X. fastidiosa* er sekvensiert og det vart funne eit rundt kromosom på 2 679 305 basepar og to plasmid med 51 158 og 1 285 basepar.

*X. fastidiosa* er mellom anna knytt til døying av oliventre i Sør-Italia.

## Kjelder
* 
*
Vedvev

**Vedvev** (xylem) er den delen av leidningsvevet til plantar som fører vatn og oppløyste ion frå rota til skota. Dette hender gjennom vedrøyr og trakeidar.

Hjå treliknande plantar vert vedvevet gjerne kalla *ved*.

## Kjelder
Lisebergshjulet

**Lisebergshjulet**, som tidlegare heitte **Göteborgshjulet**, er eit pariserhjul som vart teke i bruk 22. mai 2010 på Kanaltorget, mellom Göteborgsoperan og kjøpesenteret Nordstan, i Göteborg i Sverige, men som våren 2012 vart flytta til moroparken Liseberg i Göteborg. Her vart pariserhjulet teke i bruk 28. april 2012 med det nye og noverande namnet Lisebergshjulet.

Liseberghjulet er 60 meter høgt, veg 275 tonn, og har 42 gondolar med plass til åtte passasjerar i kvar.

## Bakgrunnsstoff
*Liseberghjulet
Møsting på månen

**Møsting** er eit lite ringfjell på månen, nær senteret av måneskiva, kalla opp etter den danske statsmannen Johan Sigismund von Møsting (1759–1843).

Det ligg heilt søraust i Mare Insularum. Det ruinerte krateret Sömmering ligg i nordvest. I søraust ligg den store kraterbukta Flammarion. Møsting har ein indre vegg i terrassar og ein liten sentral ås i midten av botnen.

I søraust ligg Møsting A som vert nytta som referansepunkt for seleongrafiske koordinatar. Det er definert til å ha koordinatane:
:
Seinare vart koordinatsystemet meir presist definert ved hjelpa v Lunar Laser Ranging Experiment.

## Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Mösting.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mösting (crater)|Mösting (crater)]]» frå ,  den 27. juni 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*"A Unified Lunar Control Network &mdash; The Near Side", Merton E. Davies, Tim R. Colvin, & Donald L. Mayer, RAND Corporation, Santa Monica, 1987.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
MACHO

**MACHO**, engelsk forkorting for **Massive Astrophysical Compact Halo Object** eller **massivt astrofysisk kompakt halo-objekt** er ein tenkt ikkje-lysande masse, til dømes svarte hòl som er tenkt å omslutte galaksar. Det vart innført som ein hypotetisk kandidat for mørk materie.

## Kjelder

*
Magnetar

Ein **magnetar** er ei roterande nøytronstjerne med over 100 gonger så sterkt magnetfelt som det til ein typisk pulsar.

Den magnetiske feltnedbrytinga fører til stråling av energirik elektromagnetisk stråling, særleg røntgen- og gammastråling. 

## Sjå òg
* Svart hòl
* Elektromagnetisk puls
* Nøytronstjerne
* Pulsar

## Kjelder

*
Magnetisk stjerne

Ei **magnetisk stjerne** er ei stjerne med sterkt magnetfelt, opp til 3 tesla.  Stjernene høyrer vanlegvis til spektralklasse A. 

## Kjelder

*
Finnair Skywheel

**Finnair Skywheel** er eit pariserhjul i sentrum av Helsinki i Finland som vart sett i drift 3. juni 2014. Hjulet står på Skatudden/Katajanokka, i nærleiken av den staden der flyselskapet Finnair byrja verksemda si på 1920-talet under namnet Aero Oy.

Finnair Skywheel er 40 meter høgt,  konstruert av det nederlandske firmaet Dutch Wheels, og er eigd og drive av Skywheel Helsinki Oy. Pariserhjulet har 29 blå-kvite gondolar og dessutan ein VIP-gondol i avvikande farge, utstyrt med sete av lêr og glasgolv. Kvar gondol har plass til åtte personar, men VIP-gondolen berre fire personar. Hjulet roterer ein runde på10–12 minutt.

## Bakgrunnsstoff
*Dutch Wheels: Sky Wheel Helsinki
Grande Roue de Paris

**Grande Roue de Paris** var eit pariserhjul med eit tverrmål på 96 meter som vart teke i bruk i 1900 i høve Verdsutstillinga i Paris i Frankrike dette året. Hjulet stod på Avenue de Suffren, i nærleiken av utstillingsbygningen *Galerie des Machines*, som hadde vore reist til verdsutstillinga (L'Exposition universelle de Paris) i 1889. Heilt fram til 1980-åra hadde La Grande Roue de Paris rekorden som det høgste pariserhjulet som har vore bygd.

Grande Roue de Paris vog 400 tonn og hadde 40 gondolar med form som jarnbanevogner, som kvar hadde plass til 30 personar. Hjulet var konstruert og drive av det engelske aksjeselskapet  *Paris Gigantic Wheel and Variety Company Ltd*, som aldri fekk nok inntekter nok til å gje aksjonærane sine utbytte.

I 1921 vart gondolane på Grande Roue de Paris teke ned og nytta som småbutikkar for fillesamlarar og andre som dreiv handel med innsamla ting, og vart sjølve pariserhjulet demontert for å nytte metallet til andre føremål.

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Bilder av Grande Roue de Paris på gamle prospektkort
Marcel Minnaert

**Marcel Gilles Jozef Minnaert** () var ein nederlandsk astronom av belgisk opphav. 

Han var opphavleg biolog og vart professor og direktør for observatoriet i Utrecht frå 1937 til 1963. Han arbeidde særleg med studiet av solstrålinga. Han publiserte mange avhandlingar og *Photometric Atlas of the Solar Spectrum* (1940, i lag med G. F. W. Mulders og J. Houtgast). Han gav òg ut populærvitskapelege bøker, mellom anna *Light and Colour in the Open Air* (1940) og *Dichters over sterren* (1949).

## Prisar og oppkallingar
**Prisar**
*Royal Astronomical Society sin gullmedalje (1947)
*Brucemedaljen (1951)
**Oppkallingar**
*Asteroiden 1670 Minnaert
*Minnaert på månen 
*Minnaert-bygningen ved Utrecht universitet
*Minnaert-funksjonen

## Kjelder

*
Månehav

**Månehav** (latinsk *mare*) er mørke felt på månen som har blitt danna ved vulkanutbrot der store mengder lava har trengt opp gjennom det indre av månen og dekt store områder. Sjølv om det aldri har vore hav som dei på jorda, med vatn i, trudde dei tidlege astronomane at dei var nettopp dette. 

Hav-nemninga, eller *mare*, vart først nytta av Galileo Galilei om desse områda. Det same gjorde Giovanni Schiaparelli då han sette namn på mørke område på Mars.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Månehav|Månehav]]» frå ,  den 28. juni 2016.*  
 

*
Mamers Valles

**Mamers Valles** (latin for Mamersdalane) er eit dalsystem nord på Mars. Området har mogelege spor etter breaktivitet generelt og meir spesifikt mogelegvis steinbrear.

Mamers Valles er estimert å ha ein alder på kring 3,8 milliardar år, noko som plasserer det i hesperium-perioden. Materialet på dalbotnane er mykje yngre - kan henda nokre få millionar år eller mindre.

Rett vest/nordvest for Mamers Valles ligg landskapet Deuteronilus Mensae. Vidare nordvest ligg krateret Lyot.

## Kjelder
Željko Milinovič

**Željko Milinovič** () er ein tidlegare slovensk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
Ludvig Enge

**Ludvig Elmar Hegge Olsson Enge** () var ein norsk elektrikar, byråkrat og politikar frå Vik i Helgeland. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i til saman fire periodar i tida mellom 1910 og 1930.

Enge var son til ein fiskar og husmann på Våg i Vik. Fram til 1899 var han sjølv fiskar og gardsarbeidar i Nordland. I 1899 flytta han til Sarpsborg, der han i åra 1900-07 arbeidde som elektrisk montør, deretter var han medarbeidar i avisa Smaalenenes Socialdemokrat. Frå 1909 til -16 var han tilsett ved Sarpsborg kommunale elektrisitetsverk, borgarmeister (rådmann) i Sarpsborg frå 1919 til 1943.

I 1901 var Enge med på å stifte den fyrste fagforeininga ved Borregaard og i 1903 Sarpsborg Arbeiderparti. Han var medlem i bystyret frå 1905, varaordførar 1908-09 og ordførar 1917-18. Ved stortingsvalet 1909 vart han vald til å representere Sarpsborg krins på Stortinget i perioden 1910-12, attvald for 1913-15. Han var då medlem i Næringskomite nr 2, sekretær i komiteen 1913-15. Han nådde ikkje opp ved stortingsvalet 1915, men vart på ny tingmann 1919-21, då sekretær i Konstitusjonskomiteen. Enge var mellom dei moderate i Arbeidarpartiet som i 1921 braut ut og danna Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti. Det førte mellom anna til at han fekk for få røyster til å verte vald til stortingsrepresentant både i 1921 og -24. Fyrst då sosialdemokratane slo seg saman med Det norske Arbeidarparti i 1927 kom han inn til ei ny stortingsperiode. Han var då i 1928-30 med i Protokollkomiteen. 

## Kjelder
*
Željko Petrović

**Željko Petrović** () er ein tidlegare serbisk fotballspelar.

## Statistikk

## Kjelder
*National Football Teams
*
*
*eu-football.info
Jerólakkos

**Jerólakkos** (gresk Γερόλακκος, tyrkisk *Alayköy*) er ein distriktsby på Kypros og ein lokalstyrt busetnad i Levkosía i Republikken Kypros.

Etter den tyrkiske invasjonen i 1974 har busetnaden vore utanfor kontroll frå styresmaktene, frå 1983 administrert av Den tyrkiske republikken Nord-Kypros som kommunen Alayköy i distriktet Lefkoşa.

Ved folketeljinga i 2011 hadde den nord-kypriotiske kommunen Alayköy 3&nbsp;884 innbyggjararr, fordelt på busetnadene:
*Alayköy (Jerólakkos) (2&nbsp;777&nbsp;innbyggjarar)
* (154&nbsp;innbyggjarar)
* (953&nbsp;innbyggjarar)

Jerólakkos inngår i storbyområdet til Lefkoşa (Nord-Levkosía).

## Referansar
Anders Jensen Horgen

**Anders Jensen Horgen** () var ein norsk skog- og gardbrukar frå Hokksund i Øvre Eiker. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i åra 1913-21.

Han var son til ein laksefiskar på strandstaden Hokksund. Far hans døydde då Anders var fire år, så det vart mora og hennar bakeriverksemd som fødde familien ei tid framover. Fram til 1896 var han tømmerfløytar og tømmerdelar, og deretter formann i eit trelastfirma i Drammen. Frå 1898 dreiv han eiga trelastforretning, og i tillegg var han gardbrukar på Horgen i Nedre Eiker frå 1900.

Horgen var medlem i Øvre Eiker heradsstyre i seks år: Frå 1904 var han med i Nedre Eiker heradsstyre, ordførar frå 1908 til -16. Horgen representerte Buskerud krins på Stortinget i periodan 1913-15, 1916-18 og 1919-21. Han var heile tida medlem i Protokollkomiteen. Ved den fyrste kløyvinga av Arbeidarpartiet i 1921, var han mellom dei ikkje braut ut.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Stortingsbiografi
Knut H. Klonteig

**Knut Høljesson Klonteig** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Tinn i Telemark. Han representerte einmannskrinsen Øst-Telemarken på Stortinget perioden 1919-21, vald for partiet Venstre. Hølje Halvorsson Klonteig var far hans.

Klonteig tok til på Asker seminar i 1876, men vart sjuk og måtte slutte i 1878, før eksamen. I 1880 tok han underoffisereksamen i Kristiansand. Perioden 1882-93 var han heradskasserar i Tinn. Han var sersjant frå 1884, utnemnd til kommandersersjant i 1905 og fanejunker i 1910. Frå 1886 var han gardbrukar på Einung i Tinn, etter svigerfaren. I tillegg var han dampskipsførar på Tinnsjøen i periodane 1891-96 og 1900-07.

Han vart medlem av heradsstyret i 1888, og forlikskommissær frå same året. Klonteig var ordførar i Tinn i 15 år; 1901-16. Etter å ha vore varamann til Stortinget frå Øst-Telemarken i tida 1910-15, vart han ved stortingsvalet 1918 vald til stortingsmann for same krinsen og Venstre. Han var medlem i Protokollkomiteen, som sekretær frå 21. juni 1920.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Stortingsbiografi 

## Bakgrunnsstoff
*Gravminne
Rasmus Hidle

**Rasmus Jakobsson Hidle** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Sjernarøy i Rogaland. Han var stortingsmann for Venstre i tida før og under fyrste verdskrigen.

Far hans var gardbrukar på Hidle, og han tok sjølv over farsgarden i 1882. Nokre år tidlegare, skulevinteren 1875-76, gjekk han eit kurs på amtsskulen på Finnøy. Hidle var medlem av heradsstyret i Sjernarøy frå 1886, ordførar i årå 1905-16. Han var elles forlikskommissær i ni år og åstadskommissær i mange år.

Hidle møtte på Stortinget fyrste gongen som varamann frå Ryfylke krins 8. april-6. mai 1907 og på ny 9. mai-5. juni 1908. Også i valperioden 1911-13 møtte han som varamann i tida frå 15. mai til 13. juni 1913. Ved alle desse tre høva møtte han i Vegkomiteen og i Lagtinget i staden for Lars Rasmussen. Perioden 1916-18 var han fast representant for einmannskrinsen Ryfylke, også då han hadde plass i Vegkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Stortingsbiografi
Kristian E. Jahren

**Kristian Edvard Johannessen Jahren** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Rakkestad, og som var stortingsmann for partiet Høgre i valperioden 1916-18. Han var bror til Gunder Anton Jahren.

Jahren gjekk i 1883 eit privat landbrukskurs hos den tidlegare landbrukslæraren Anders Grimstad i Berg herad. To år seinare gjekk han på Smaalenenes folkehøgskule i heimbygda. I 1895 tok han over farsgarden Jaren i Rakkestad og dreiv denne. Han var elles medeigar i sagbruk og eit teglverk.

Jahren sat i leiande posisjonar i Rakkestad i 50 år. Han var mellom anna formann 1888-1907 i Smaalenenes Skyttersamlag og i Rakkestad Brandkasse frå 1898 til han døydde 39 år seinare. Frå 1908 til -16 var han ordførar i heradet, og overformyndar i tida 1916-25. Nasjonalt var han nestformann i Norske Melkeprodusenters Landsforbund frå 1918 til 1927.

Valperioden 1910-12 var han varamann til Stortinget frå Tune krins. Sidan var han i perioden 1916-18 fast tingmann frå same einmannskrinsen, som representant for Høgre. Han var medlem i Protokollkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Gustav Barman

**Ole Gustav Barman** () var ein norsk prest og politikar fødd i Drammen. Han representerte Venstre på Stortinget i tida 1914-18.

Barman var son til ein prest. Han tok telegrafisteksamen i 1874 og var tilsett i telegraftenesta i tida 1875-85, sist på Sørvåg stasjon. Etter å ha teke studenteksamen i 1880, studerte han teologi og vart cand.theol. i 1887. Han var så ei kort tid sjømannsprest i Pernambuco, deretter i Quebec og så frå 1894 i London. I London fekk han ordna det slik med britiske og norske styresmakter at norske sjømenn kunne få overført pengar til heimlandet. Barman var sokneprest i Skjervøy 1904-09, i Ålesund 1910-16 og i Skjeberg 1916-28.

Han representerte bykrinsen Ålesund og Molde på Stortinget 1916-18, men møtte allereie frå 22. april 1914 som varamann for Kristian Friis Petersen, den nyutnemnde sosialminsteren. Barman var 1914-15 medlem i Justiskomite nr 1, og 1916-18 i Kyrkjekomiteen.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*