open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mbulaeni Mulaudzi

**Mbulaeni Mulaudzi** () var ein sørafrikansk friidrettsutøvar frå Limpopo-provinsen i det nordaustlege Sør-Afrika. Han tevla internasjonalt på 800 meter, der han vann VM-gull i 2009, tok OL-sølv i 2004 og VM-bronse i 2003. 

## Aktiv

Mulaudzi sitt fyrste store meisterskap var VM i friidrett 2001 i Edmonton, der han vart sjettemann på 800 m. Året etter vann han spesialdistansen i samveldeleikane og vart nummer tre i den panafrikanske meisterskapen. Mulaudzi enda på tredjeplassen under VM i Paris i 2003, bak Djabir Saïd-Guerni og Jurij Borzakovskij.

Under opningsseremonien ved Sommar-OL i Aten i 2004 fekk Mulaudzi æra med å vere flaggberar for den sørafrikanske troppen. I Aten-leikane tok han elles den olympiske sølvmedaljen på 800-meteren, hårfint framom kenyansk-danske Wilson Kipketer, Jurij Borzakovskij vann løpet. Mulaudzi klarte ikkje å kvalifisere seg til finalen under VM 2005, ved VM 2007 kom han inn til sjuandeplass. Under Sommar-OL 2008 rauk han på ny ut i semfinalane.

Høgdepunktet for Mulaudzi kom under friidretts-VM 2009 i Berlin. Sidan tempoet i løpet var heller lågt, vart medaljestriden avgjort i eit rivande spurtoppgjer. Her lukkast Mulaudzi å vinne på tida 1.45,29, seks hundredels sekund framom vinnarane av sølv og bronse. Same sesongen gjorde han med 1.42,86 sitt liv snøggaste 800-meter.

Ved innandørs verdsmeisterskap på 800 m vann Muluadzi gull i 2004 og fekk sølvmedaljar i 2006 og 2008.

Mulaudzi la opp som aktiv utøvar i 2013. Han omkom i ei bilulukke i Mpumalanga-provinsen, 34 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mbulaeni Mulaudzi|Mbulaeni Mulaudzi]]» frå ,  den 19. august 2015.*  
 
*
Plug In Baby

**«Plug In Baby»** er ein song av det engelske alternative rockebandet Muse som er med på det andre studioalbum deira, *[[Origin of Symmetry]]*, frå 2001. Songen blei utgjeven som hovudsingelen frå albumet den 5. mars 2001. Det blei den singelen som nådde høgast opp på UK Singles Chart av bandet sine songar med 11. plass, fram til den blei overgått av «Our Time Is Running Out», som nådde åttande plass i 2003. I dag blir Plug In Baby rekna som ein av Muse sine mest kjende songar. Det er liveinnspelingar av songen å finne på live albuma *[[Hullabaloo Soundtrack]]* (2002) og *[[HAARP]]* (2008). «Plug In Baby» fekk særs god kritikk for gitar-riffet i opninga, og lesarane til magasinet *Total Guitar* kåra det til den beste gitar-riffet frå 2000-talet.

## Komposisjon
«Plug In Baby» er ein elektronisk rocke-song skrive i D-dur. Hovudsakleg er gitar og bass brukt. Songen har eit tempo på 135 bpm og har ein riff basert på den harmoniske mollskalaen. 
## I andre medium
Songen har vært med på videospela *[[Guitar Hero 5]]* og *[[Rocksmith]]*.
## Kjelder

*Denne artikkelen bygger på «[[:en:Plug In Baby|Plug In Baby]]» frå ,  den 19. august 2015.*
Brigitte Foster-Hylton

**Brigitte Foster-Hylton** () er ein jamaicansk tidlegare friidrettsutøvar som vann medalje på 100 meter hekk i tre ulike verdsmeisterskap i friidrett; sølv i 2003, bronse i 2005 og gull i 2009. Sin personlege rekord på 12,45 sekundar oppnådde ho i Eugene i USA den 24. mai 2003.

Foster-Hylton vart verdsmeister på 100 meter hekk under VM i friidrett 2009 i Berlin. I ein jamn finale vann ho på tida 12,51 sekundar, med Priscilla Lopes-Schliep frå Canada på andreplass (12,54) og si eiga landskvinne Delloreen Ennis-London på tredjeplass (12,55).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brigitte Foster-Hylton|Brigitte Foster-Hylton]]» frå ,  den 19. august 2015.*  
 
*
Framskåp

**Framskåp** eller **framskap** er ein type møbel som vart vanleg på 1700- og 1800-talet  i norske bygdemiljø, og vart utforma i fleire ulike stilartar i samsvar med lokale moteretningar. Sams for framskåpa er at dei står fram frå ein vegg i stasstova og har ein underdel og ein overdel skild frå kvarandre med eit ope rom. Overdelen kan vere eit skåp eller eit arrangement med hyller for tallerkenar, kanner og krus. Underdelen kan ofte vere djupare eller breiare enn overdelen. Skåpet kan ha brotne hjørne for å gjeve eit litt avrunda inntrykk. 

Framskåpa har vanlegvis vore fint utforma snikkararbeid som har vore dekorert på ymse vis. Somme stadar, som til dømes i Gudbrandsdalen, har treskurd i barokk på kyrkjeinventar inspirert utforminga av skåpa, andre stadar, som i Telemark har rosemåling med rokokkopreg vore tonegjevande, eller som i Valdres, oppdeling av flatene i fyllingar etter renessansens mønster.
Brimin Kipruto

**Brimin Kiprop Kipruto** () er ein kenyansk hinderløpar frå Keiyo-distriktet i det vestlege Kenya. Han vann VM-gull på 3000 meter hinder i 2007, og OL-gull i same øvinga året etter. 23. juli 2011 sette Kipruto personleg rekord i hinder med 7.53,64, eitt hundredels sekund bakom verdsrekorden.

## Aktiv
Forsommaren 2004 sette 19 år gamle Kipruto personbeste 8.05,5 ved eit stemne i Hengelo. I dei olympiske leikane nær tre måneder seinare sprang han inn til sølv i øvinga, 0,3 sekund bak landsmannen Ezekiel Kemboi. Året etter forbetra Kipruto i Roma sitt personbeste til 8.04,2. Deretter kneip han bronsemedaljen ved VM i Helsinki, to hundredels sekund føre fjerdemann. Under verdsmeisterskapen 2007 vann han gullmedalje på suverent vis, slo dei andre medaljevinnarane, landsmennene Kemboi og Richard Mateelong med over tre sekund. Ei par veker seinare flytta han sitt personbeste til 8.02,8 i Brussel.

Ved dei olympiske leikane 2008 i Beijing tok Kipruto gullmedaljen, fattige 0,15 sekund føre ein komande stormeister frå Frankrike, Mahiedine Mekhissi-Benabbad. I juli 2010 vann Kipruto to DL-stemne, han forbetra den personlege rekorden i begge stemna, sist til 8.00,9 i Saint Denis. 22. juli 2011 i Monaco presterte han livsbeste 7.53,64, ei tid som framleis (2025) er afrikarekord. Det er elles einaste gongen han sprang under 8 minutt. Ein månad seinare kneip han sølvmedaljen på hinder under VM i friidrett 2011 i Daegu. I verdsmeisterskapen 2015 vart han tredjemann då fire kenyanarar kjempa iherdig om sigeren i hinderløpet og la beslag på dei fire fyrste plassane.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2004 i Aten: Sølvmedalje - 8.06,1, bakom Ezekiel Kemboi (8.05,8)
*VM i 2005 i Helsinki: Bronsemedalje - 8.15,3, bakom Ezekiel Kemboi (8.14,9)
*VM 2007 i Osaka: Gullmedalje - 8.13,8, framom Ezekiel Kemboi (8.16,9)
*OL 2008 i Beijing: Gullmedalje - 8.10.3, framom Mahiedine Mekhissi-Benabbad (8.10,4)
*VM 2009 i Berlin: Nr 7 - 8.12,6
*VM 2011 i Daegu: Sølvmedalje 8.16,05 - bakom Ezekiel Kemboi (8.14,8) og framom Mahiedine Mekhissi-Benabbad (8.16,09)
*OL 2012 i London: Nr 5 - 8.23,0
*VM 2015 i Beijing: Bronsemedalje - 8.12,5
*OL 2016 i Rio de Janeiro: Nr 6 - 8.18,7
*VM 2017 i London: Utslått i kvalifiseringa (8.33,3=nr 33)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brimin Kipruto|Brimin Kipruto]]» frå ,  den 20. august 2015.*
Bjurakan astrofysiske observatorium

**Bjurakan astrofysiske observatorium** eller **Bjurakan-observatoriet** er eit stort observatorium i fjellsida av Aragats nær byen Jerevan i Armenia.

Det vart grunnlagt i 1946 av Viktor Ambartsumjan og var eit av dei viktigaste sentera for astronomi i Sovjetunionen. Observatoriet har oppdata spesielle stjernehopar - stjernesamanslutningar (1947), meir enn 1000 flarestjerner, dusinvis supernovaer, hundrevis av Herbig-Haro-objekt og stjernetåker, hundrevis av galaksar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Byurakan Observatory|Byurakan Observatory]]» frå ,  den 20. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Blasar

Ein **blasar** er ein særs kompakt kvasar som ein trur har eit supermassivt svart hòl i sentrum av ein aktiv, svær elliptisk galakse. Blasarar er av dei mest energirike fenomena i universet og er eit viktig tema innan ekstragalaktisk astronomi.

Blasarar er medlemmar av ei større gruppe aktive galaksar som har aktive galaksekjerner (AGN). Eit fåtal sjeldne objekt kan vere «mellombalsarar» som verkar å ha eigenskapar som er ei blanding av både optisk kraftige variable (OVV) kvasarar og BL Lac-objekt. Namnet «blasar» vart opphavleg gjeve i 1978 av astronomen Edward Spiegel som ei nemning for ein kombinasjon av desse to klassane. 

Blasarar stråler ut ein relativistisk jet som peikar i ei generell retning mot jorda. Banen til jetten samsvarar med siktelinja vår, og er opphav til den raske variabiliteten og dei kompakte eigenskapane til begge blasartypane. Mange blasarar har tilsynelatande superluminale trekk (raskare enn lysfarten) dei første få parseca av jetten, truleg på grunn av relativistiske sjokkfrontar.

Det generelt aksepterte oppfatninga er at OVV-kvasarar i røynda er kraftige radiogalaksar medan BL Lac-objekt er svake radiogalaksar. I begge tilfelle er galaksen med desse kjernene  enorme elliptiske galaksar.

## Sjå òg

*Astrofysikk
*Kvasar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blazar|Blazar]]» frå ,  den 20. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* AAVSO High Energy Network 
* Bilete av Hires blasar
Bode-lova

**Bode-lova** eller **Titius-Bode-lova** er ein empirisk regel for avstanden til planetane frå sola. Ho vart stilt opp av Johann Daniel Titius i 1766 og gjort kjent av Johann Elert Bode gjennom den særs utbreidde boka hans *Anleitung zur Kenntnis des gestirnten Himmels* (1772). Middelavstanden frå sola (med avstanden til jorda som eining) er gjeven ved 0,4+0,3·2n, når ein for planetane, i aukande avstand frå sola gjev n-verdiene −∞, 0, 1, 2,...; n = 3 svarer til ein planet mellom Mars og Jupiter (asteroidane). Regelen gjeld ikkje for Neptun og Pluto. Då han vart oppstilt, var ikkje asteroidane, Uranus, Neptun og Pluto enno oppdaga. 

## Kjelder
*Bodes Lov. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/Bodes_lov.
Bruno Bürgel

**Bruno Hans Bürgel** () var ein tysk, autodidakt astronom. 

Han var opphavleg skomakar og boktrykkar. Han skreiv populærastronomiske bøker som delvis vart verdssuksessar, *Aus fernen Welten* (1910) og ei rekkje andre for vaksne og barn. Sjølvbiografien hans, *Vom Arbeiter zum Astronomen*, kom ut i 1919 og på ny 1927.

## Utgjevingar

* *Himmelskunde*. Bibliothek des allgemeinen und praktischen Wissens, Berlin 1907
* *Der Komet Halley*. Berlin 1910
* *Aus fernen Welten – Eine volkstümliche Himmelskunde*. Berlin 1910
* *Vom Arbeiter zum Astronomen – Die Lebensgeschichte eines Arbeiters*. Berlin 1919
* *Die seltsamen Geschichten des Doktor Ulebuhle – Ein Jugend- und Volksbuch*. Berlin 1920
* *Doktor Ulebuhles Abenteuerbuch – Erzählungen für Jugend und Volk*. Berlin 1928
* *Der Stern von Afrika – Ein Roman aus dem Jahr 3000*. Berlin 1921
* *Gespenster – Ein spiritistischer Roman*. Berlin 1921
* *Menschen untereinander – Ein Führer auf der Pilgerreise des Lebens*. Berlin 1922
* *Die Zeit ohne Seele – Ethik im Alltag*. Leipzig 1922
* *Du und das Weltall*. Berlin 1923
* *Im Garten Gottes - Wandertage und Plauderstunden eines Naturfreundes*. Berlin 1924
* *Weltall und Weltgefühl*. Berlin 1925
* *Die Weltanschauung des modernen Menschen*. Berlin 1932, seinare gjeve ut som: *Das Weltbild des modernen Menschen*
* *Die kleinen Freuden – Ein besinnliches Buch vom Glück im Alltag*. Berlin 1934
* *Sterne über den Gassen – Roman*. Berlin 1936
* *Das Weltbild des modernen Menschen - Das All, Die Erde, Der Mensch, Der Sinn des Lebens*. Berlin 1937
* *Hundert Tage Sonnenschein – Ein Buch vom Sonntag und Alltag des Lebens*. Berlin 1940
* *Vom täglichen Ärger – Ein Lesebuch für Zornige, Eilige, Huschelpeter und lachende Philosophen*. Leipzig 1941
* *Saat und Ernte – Betrachtungen über Leben und Tod*. Berlin 1942, spätere Auflagen unter dem Titel: *Anfang und Ende – Das Buch vom Leben und vom Tode*. Aufbau-Verlag Berlin 1947
* *Der Weg der Menschheit*. Halle 1946
* *Der Mensch und die Sterne*. Berlin 1946
* *Die Fackelträger*. Berlin 1947
* *Pilgerreise durch das liebe Leben*. Berlin 1948

## Kjelder
*Bruno Bürgel. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/Bruno_B%C3%BCrgel.

## Bakgrunnsstoff
Bolometrisk korreksjon

**Bolometrisk korreksjon** er i astronomi skilnaden mellom bolometrisk og visuell storleiksorden.

Matematisk kan dette uttrykkast som: 
: BC = M_b - M_v\!\,

Under følgjer ein del av ein tabell frå Kaler (p.&nbsp;263) med den bolometriske korreksjonen for ei rekkj stjerner. 

Den bolometriske korreksjonen er stor for både tidlege typar (varme) stjerner og for seine typar (kjølige) stjerner. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bolometric correction|Bolometric correction]]» frå ,  den 20. august 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*http://www.peripatus.gen.nz/Astronomy/SteMag.html  - med tabell over bolometriske korreksjonar
*http://articles.adsabs.harvard.edu//full/1996ApJ...469..355F/0000360.000.html - med detaljerte tabellar for bolometrisk korreksjon
Breidde i astronomi

**Breidde** i astronomi syner til forskjellige vinkelavstandar etter kvar ein plasserer sentrum. 

Geosentrisk og heliosentrisk ekliptikkbreidde  er vinkelavstanden til ein himmellekam frå ekliptikken, rekna positiv (0°–90°) mot nordpolen til ekliptikken og negativ mot sørpolen. Observatøren kan tenke seg å vere i høvesvis sentrum av jorda eller sentrum av sola. 

Galaktisk breidde er vinkelavstanden til ein himmellekam frå galaktisk ekvator, rekna positiv (0°–90°) mot den galaktiske nordpolen og negativ mot sørpolen.

## Kjelder
*Bredde: astronomi. (2011, 5. oktober). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/bredde%2Fastronomi.
Bullialdus

**Bullialdus** er eit ringfjell på vestsida av Mare Nubium. I nord og nordvest ligg krateret Lubiniezky som har vore lavafyllt. Sørvest for Bullialdus ligg det vesle krateret König.

Krateret ligg relativt isolert og har ein høg ytre kant. Dei indre veggane er i terrassar og inneheld fleire teikn på jordras. I midten av krateret er det danna fleire toppar og høgder som er opp til ein kilometer høge. Ein kam går frå toppane og søraustover til den indre veggen. Botnen av krateret er generelt ujamnt med mange småhøgder.

## Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Bullialdus.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bullialdus (crater)|Bullialdus (crater)]]» frå ,  den 20. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
* S. Tompkins *et al.*, "Distribution and geologic history of materials excavated by the lunar crater Bullialdus", *Twenty-Fourth Lunar and Planetary Science Conference*, Part 3, 1993.
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Burckhardt

**Burckhardt** er eit ringfjell nordaust på månen. Det ligg mellom kratera Geminus like mot nord og Cleomedes i sør.

Burckhardt ligg på tvers av to noko mindre krater, og dannar eit trippelt krater. Burckhardt E ligg under den sørvestlege delen av Burckhardt, medan Burckhardt F ligg under den nordvestlege delen. Kanten av Burckhardt er hovudsakleg sirkelforma, men noko ujamn. Det sentrale området av kraterbotnen består av ei lita høgd.

## Satellittkrater
Til vanleg er desse identifisert på månekart med ein bokstav ved sidan av kratermidtpunktet som er nærast Burckhardt.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burckhardt (crater)|Burckhardt (crater)]]» frå ,  den 20. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Bureau des Longitudes

**Bureau des Longitudes** er det astronomiske reknesenteret i Frankrike som mellom anna har ansvaret for utgjevinga av den store astronomiske årboka *[[Connaissance des Temps]]*. I 1985 vart den internasjonale tidstenesta flytta over frå Greenwich-observatoriet til Bureau des Longitudes.

Institusjonen vart grunnlagd den 25. juni 1795. På 1800-talet hadde institusjonen ansvaret for å synkronisere klokker verda over 

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (fransk)
Maskinkode

**Maskinkode** eller **maskinspråk** er språket som ei datamaskin sjølv kan skjøna, og er sekvensar av nullar og einarar. Det er vanskeleg for det jamne mennesket å tolka maskinkode, noko som var inspirasjon til utviklinga av programmeringsspråk.

## Kjelder
*
Burst

**Burst** er eit strålingsutbrot frå ein himmellekam. Omgrepet vert særleg nytta i samband med radiostråling frå sola og røntgenstråling frå ei røntgenkjelde. 

## Kjelder
*Burst. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015 frå https://snl.no/burst.
Skåp

**Skåp** eller **skap** er anten eit avlukke med dør på eller i veggar i eit hus, eller ein frittståande møbel som kan lukkast med dør. Meininga med skåp er å take vare på gjenstandar, tøy, klede og anna, eller noko av husets tekniske innstallasjonar, ved å lukke dei inne på eit vis som verner dei mot ytre påverknader, støv og anna. Skåp som er utforma som ein møbel, har òg den funksjonen å vere ein prynad i rommet det står i.

Døme på skåp er garderobeskåp for tøy og klede, kjøkenskåp for kjøkenutstyr, gryter, panner og anna, kjøleskåp for å halde matvarer kalde, sikringsskåp for sikringar og andre innretningar som har med det elektriske opplegget i huset å gjere.
## Uttrykk som har med skåp å gjere
*Uttrykket «å kome ut av (or) skåpet» vil seie at eit menneske står ope fram med sine meiningar, eigenskapar eller seksuelle legning som han eller ho før har løynt av skam over dette, eller av andre årsaker eller omstende som har gjort det pinefullt å gjere greie for det.
*Uttrykket «Å ha skjelett (beingrinder) i skåpet» tyder at eit menneske har løyndomar som vil vere til skade for han eller ho om dei vart kjende.

## Kjelder
Camille Flammarion

**Nicolas Camille Flammarion** () var ein fransk astronom og forfattar.  

Han var tilsett ved observatoriet i Paris 1858, ved Bureau des Longitudes frå 1862. I 1883 bygde han eit privatobservatorium i Juvisy-sur-Orge, der han utførte observasjonar av månen og planetane, særskilt Mars. 20 år gammal skreiv han den første av fleire populære bøker om astronomi som vart omsett og lest over heile verda. Mest kjend er: *Cosmogonie universelle*; *La pluralité des mondes habités* (1862), *L'Astronomie populaire* (1880; siste franske utgåve kom i 1960, siste engelske utgåve i 1964), *La planète Mars et ses conditions d'habitation* (1893). 

I 1889 grunnla han Société Astronomique de France.

## Kjelder

*Camille Flammarion. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 21. mars 2015.
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Camille Flammarion|Camille Flammarion]]» frå ,  den 20. august 2015.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Atlas cèleste, Paris 1877 da www.atlascoelestis.com
*
Olga Vasdeki

**Olga Anastasia Vasdeki** () er ein gresk tidlegare tresteghoppar, frå Vólos, som vart europameister i øvinga i 1998 og tok VM-bronse i same året etter. Mellom 1993 og 1998 forbetra Vasdeki den greske rekorden i tresteg elleve gongar, frå 13,37 m til 14,64 m. 

## Aktiv
Vasdeki fekk sitt internasjonale gjennombrot i 1996. Under sommarleikane 1996 i Atlanta vart ho nummer fem med 14,44 m. Med 14,62 m enda ho på fjerdeplassen under VM i friidrett 1997, fem centimeter bakom bronsevinnaren, ukrainske Olena Hovorova.

Ved europameisterskapen 1998 i Budapest gjorde Vasdeki det lengste hoppet i kvalifiseringa, 14,59 m. I finalen landa ho som lengst på 14,55 m, likevel nok til å vinne tevlinga hårfint framom tsjekkiske Šárka Kašpárková med 14,53 m og bulgarske Teresa Marinova med 14,50 m. Vasdeki avslutta sesongen med å vinne verdscuptevlinga i Johannesburg med 14,64 m, framom russiske Tatjana Lebedeva som vart målt til 14,36 m.

Med 14,67 meter presterte Vasdeki i juli 1999 sitt livs lengste tresteghopp. Under verdsmeisterskapen 1999 i Sevilla i august hoppa Vasdeki og Yamilé Aldama nøyaktig like langt i sin bestehopp, 14,61 m. Vasdeki måtte nøye seg med bronsemedaljen då Aldama hadde betre nestbesthopp, Vasdeki si landskvinne Paraskevi Tsiamita vann tevlinga med 14,88 m.

Vasdeki kom på sjuandeplass i dei olympiske sommarleikane i Sydney, der ho måtte nøye seg med 14,15 m. Ho vart så nummer tolv under verdsmeisterskapen 2003 i og enda som tolvte kvinne då Sommar-OL 2004 vart avvikla i Aten.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1996 i Atlanta: Nr 5 – 14,44 m
*VM 1997 i Aten: Nr 4 – 14,62 m
*EM 1998 i Budapest: Gullmedalje – 14,55 m, framom Šárka Kašpárková (14,53 m)
*VM 1999 i Sevilla: Bronsemedalje – 14,61 m, bakom Yamilé Aldama (14,61 m)
*OL 2000 i Sydney: Nr 7 – 14,15 m
*VM i 2003 i Paris: Nr 12 – 14,08 m
*OL 2004 i Aten: Nr 11 – 14,34 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olga Vasdeki|Olga Vasdeki]]» frå ,  den 20. august 2015.*
Rekkjehus

**Rekkjehus** er einebustadshus, småhus, bygd saman med fleire andre liknande hus til ei husrekkje, slik at husa støyter saman med kvarandre. I somme høve er husa i rekkja skilde frå kvarandre med ein open eller lukka garasje, og slike rekkjehus vert ofte kalla kjedehus.

Føremonene ved rekkjehusa er at alle har eit areal på framsida og baksida som kan nyttast til hage eller anna, samstundes som ein får tett, konsentrert utbygging som sparar areal og gjev føremoner når det gjeld kostnader til å leggje inn vatn og avløp og byggje veg.
Sirius

**Sirius** er den mest lyssterke stjerna på nattehimmelen. Med ein synleg tilsynelatande storleik på −1,46, lyser ho nesten dobbelt så kraftig som Canopus, den nest mest lyssterke stjerna. Namnet «Sirius» kjem frå gammalgresk: Σείριος *Seirios* («gloande» eller «brennande»). Stjerna har Bayernemninga Alfa Canis Majoris (α CMa). Det som det nakne auga oppfattar som ei enkel stjerne er i røynda ei dobbeltstjerne, som består av ei kvit hovudseriestjerne med spektralklasse A1V, kalla **Sirius A**, og ein kvit dverg med spektralklasse DA2, kalla **Sirius B**. Avstanden mellom Sirius A og B varierer mellom 8,2 og 31,5 AU.

Sirius verkar lys både på grunn av den faktiske luminositeten og nærleiken til jorda. Med ein avstand på 2,6 parsec (8,6 lysår), som astrometrisatelliten Hipparcos målte, er Sirius-systemet ein av dei mest nærliggande naboane til jorda. For alle observatørar som er sør for 73 grader nord, er ho den mest nærliggande stjerna (etter sola) ein kan sjå med det nakne auga. Sirius flyttar seg sakte nærmare solsystemet, og lysstyrken vil auke noko dei neste 60&nbsp;000 åra. Etter den tid vil avstanden auke igjen, men ho vil vere den mest lyssterke stjerna på nattehimmelen til jorda dei neste 210&nbsp;000 åra.

Sirius A er nesten dobbelt så massiv som sola og har ein absolutt tilsynelatande storleiksklasse på 1,42. Ho er 25 gonger meir lyssterk enn sola men har langt lågare luminositet enn andre lyssterke stjerner som Canopus eller Rigel. Systemet er mellom 200 og 300 millionar år gammalt. Systemet bestod opphavleg av to lyssterke, blå stjerner. Den meir massive av desse, Sirius B, forbrende ressursane sine og vart ei raud kjempe, før ho kasta av seg dei ytre laga og kollapsa til den noverande tilstanden som ein kvit dverg for kring 120 million år sidan.

Sirius vert òg på folkemunne kalla «**Hundestjerna**», etter plasseringa i stjernebiletet Den store hunden. Den heliakiske oppgangen til Sirius markerte den årlege flaumen i Nilen i Det gamle Egypt og «hundedagane» om sommaren for grekarane i antikken, medan ho for polynesarane markerte vinter og var ei viktig stjerne for navigering kring Stillehavet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sirius|Sirius]]» frå ,  den 20. august 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Røntgenbilete av Sirius
Helgeland Folkehøgskole

**Helgeland Folkehøgskole**, tidlegare **Sandvik folkehøgskole**, er ein kristeleg folkehøgskole som ligg i Vefsn kommune i Nordland fylke. Skolen har plass til 80 elevar i året og har Pinsemenighetene i Norge someigar.

Om sommaren fungerer skolen som vandrarheim og gjestegard, då under namnet Mosjøen vandrerhjem Sandvik.

#### Linjefag ved skolen i 2015:
* Bibel & Friluft
* ES-team
* Mat og Smak
* På hesteryggen
* Sportsfiske & Friluftsliv
* Vedlikehold & Vaktmester

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Peder Morset folkehøgskole

**Peder Morset folkehøgskole** er ein frilyndt folkehøgskole som ligg i Selbu kommune i Trøndelag fylke.

Skolen tar imot 68 elevar i året og er eigd av Peder Morset stiftelse, der rådet har representantar frå Sør-Trøndelag fylkeskommune, Selbu kommune og Norsk forbund for Utviklingshemmede. Skolen har 40 elevplassar som er reserverte for elevar med lett utviklingshemming.

Peder Morset folkehøgskole vart oppretta i 1976 for å gi eit skoletilbod til menneske med ulike utviklingshemmingar, som utgjer to tredeler av elevmassen til skolen. I 1977 vart nybygde lokale tekne i bruk. I 2011 stod nye internat ferdige med enkeltrom med bad på alle rom.

#### Linjefag ved skolen i 2015:
* Arbeid i praksis
* Digitale media
* Event, ledelse og relasjonskompetanse
* Flexi
* Hestesport
* Jakt og fiske
* Kunst og design
* Multisport og friluftsliv

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Juritzen Forlag

**Juritzen Forlag AS** er eit bokforlag i Oslo som vart skipa i februar 2006 av Arve Juritzen. Forlaget  gjev ut norsk skjønnlitteratur, biografiar, kriminalromanar, barnebøker, faktabøker og omsett skjønnlitteratur, mellom anna bøkene til den cubansk - USA-amerikanske skjønnlitterære forfattaren Cecilia Samartin i norsk omsetjing: Senor Peregrino (2006), Drømmehjerte (2008) og Salvadorena (2009). Forlaget har òg gjeve ut som bok det upubliserte manuskriptet *[[Universismen]]* av Vidkun Quisling (1887-1945) i redigert utgåve ved Arve Juritzen og Anne-Kristin Strøm. 

## Bakgrunnsstoff
*Internettsidene til Juritzen forlag AS
Friidrett under Sommar-OL 1992

**Friidrettsøvingane under Sommar-OL 1992** i Barcelona vart avvikla i tida 31. juli til 9. august 1992. Det vart tevla i 43 øvingar, 24 for menn og 19 for kvinner. 1725 utøvarar frå 156 land deltok i tevlingane. Tevlingane vart avgjorde på Estadi Olímpic Lluís Companys. Alle øvingane fann stad, eller tok til og slutta, på friidrettstadion. Martatonløypa starta ved Mataró, om lag 30 km i luftlinje frå olympiastadion, men enda på olympiastadion.

Tre av verdsrekordane vart rokka under leikane i Barcelona. Den 6. august flytta Kevin Young frå USA verdsrekorden på 400 meter hekk til 46,78 sekundar, ein rekord som har vorte ståande til dags dato (22.8.2015). To dagar seinare forbetra dei USA-amerikanske sprintarane verdsrekordane både på 4 x 100 m stafett og på 4 x 400 m stafett. Carl Lewis, Dennis Mitchell, Leroy Burrell og Michael Marsh kom i mål etter 37,40 sekundar, medan Andrew Valmon, Quincy Watts, Michael Johnson og Steve Lewis brukte 2.55,7 på den lange stafetten.

## Menn
### 100 meter



Finale: 1. august 
Medvind 0,5 m/s



### 200 m



Finale: 6. august 
Motvind 1,0 m/s



### 400 m



Finale: 5. august  



### 800 m



Finale: 5. august 



### 1500 m



Finale: 8. august 



### 5&nbsp;000 m



Finale: 8. august  



### 10&nbsp;000 m



Finale: 3. august 



### Maraton



Start: 9. august 



### 110 meter hekk



Finale: 3. august 



### 400 m hekk



Finale: 6. august 



### 3&nbsp;000 m hinder



Finale: 7. august 



### 4 × 100 meter stafett



Finale: 8. august 



### 4 × 400 m stafett



Finale: 8. august 



### 20 km kappgang



Start: 31. juli 



### 50 km kappgang



Start: 7. august 



### Høgdehopp



Finale: 2. august  



### Stavhopp



Finale: 7. august  



### Lengdehopp



Finale: 6. august 



### Tresteghopp



Finale: 3. august 



### Kulestøyt



Finale: 31. juli 



### Diskoskast



Finale: 5. august 



### Sleggjekast



Finale: 2. august 



### Spydkast



Finale: 8. august 



### Tikamp



5./6. august



## Kvinner
### 100 meter



Finale: 1. august 
Motvind: 1,0 m/s



### 200 m



Finale: 6. august 
Motvind: 0,6 m/s 



### 400 m



Finale: 5. august  



### 800 m



Finale: 3. august 



### 1500 m



Finale: 8. august 



### 3000 m



Finale: 2. august 



### 10&nbsp;000 meter



Finale: 7. august 



### Maraton



Start: 1. august 



### 100 meter hekk



Finale: 6. august 



### 400 m hekk



Finale: 5. august 



### 4 × 100 meter stafett



Finale: 8. august 



### 4 × 400 m stafett



Finale: 8. august 



### 10 km kappgang



Start: 3. august  



### Høgdehopp



Finale: 8. august 



### Lengdehopp



Finale: 7. august 



### Kulestøyt



Finale: 7. august 



### Diskoskast



Finale: 3. august 



### Spydkast



Finale: 1. august 



### Sjukamp



1./2. august


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Sommerspiele 1992/Leichtathletik|Olympische Sommerspiele 1992/Leichtathletik]]» frå ,  den 21. august 2015.*
Dawn Harper

**Dawn Harper** () er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå East Saint Louis i delstaten Illinois som speisaliserte seg i 100 meter hekk. Ho vann OL-gull på korthekken i 2008, samt VM-bronse i 2011 og OL-sølv i 2012.

## Aktiv
Harper overraska og tok gullmedaljen i 100 meter hekk under Sommar-OL 2008 på ny personleg rekord, 12,54 sekundar. Tre år seinare fekk ho notert 12,47 sekundar då ho kom på bronseplassen under verdsmeisterskapen i Daegu i 2011. Under dei olympiske leikane i London i 2012 var ho svært nær ved å forsvare OL-tittelen ved å prestere sitt livs snøggaste korthekkløp på 12,37 sekundar, men største favoritten i tevlinga, Sally Pearson, forbetra den olympiske rekorden til 12,35 og fekk gullmedaljen med heim til Australia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dawn Harper|Dawn Harper]]» frå ,  den 20. august 2015.*  
 
*
Kome ut or skåpet

**«Å kome ut or [[skåp]]et»** er eit uttrykk som vert nytta om eit menneske som friviljug står ope fram med sine meiningar, eigenskapar eller seksuelle legning som han eller ho før har løynt av skam over dette, eller av andre årsaker eller omstende som har gjort det pinefullt å gjere greie for det.
Svetla Dimitrova

**Svetla Dimitrova**  () er ein bulgarsk tidlegare friidrettsutøvar som vart europameister på 100 meter hekk både i 1994 og 1998.

## Aktiv
Både i 1986 og 1988 vann Dimitrova sjukampen under junior-verdsmeisterskapane, og sette i 1989  ny juniorverdsrekord i sjukamp. Seinare i sesongen testa ho positivt i doping, og vart stengd ute frå friidrettstevlingar i to år.

Ho kom tilbake på idrettsbana i 1992 og forbetra sin personleg sjukamp-rekord til 6656 poeng. Under Sommar-OL 1992 i Barcelona vart ho nummer fem i sjukamp med 6464 poeng, året etter nummer fire i EM.

Frå 1994 slutta Dimitrova å tevle i mangekamp og satsa på korthekken. Ho gjekk heilt til topps på 100 meter hekk då Europameisterskapen 1994 vart avvikla i Helsinki, med tida 12,72 sekundar hadde to tidels forsprang til russiske Julija Graudyn og si eiga landskvinne, Jordanka Donkova. I same meisterskapen sprang ho tredjeetappen for det bulgarske laget som i 4 x 100 meter stafett sikra seg bronsemedaljar på 43,00, like bak Tyskland (42,90) og Russland (42,96). Dei andre bulgarske bronsekvinnene var Desislava Dimitrova, Anelija Nuneva og Petja Pendareva.

Etter eit års pause, grunna barnefødsel, deltok Svetla Dimitrova i dei olympiske leikane i Atlanta, der ho snubla og fall i semifinalen. Under verdsmeisterskapen 1997 i Aten sigra Ludmila Engquist, som representerte Sverige, på 12,50 sekundar, framom Dimitrova 12,58 og jamaicanske Michelle Freeman 12,61. I 1998 forsvarte Dimitrova EM-tittelen i Budapest. Ho vann med 12,56 sekundar, slovenske Brigita Bukovec fekk sølvmedaljen på 12,61.

Under VM i friidrett 2001 i Edmonton vart det dobbeltsiger på korthekken til USA. Bakom Anjanette Kirkland på 12,42 sekundar og Gail Devers på 12,54, kom Dimitrova og kasakhstanske Olga Sjisjigina i mål på 12,58 sekundar. Målfoto gav Sjisjigina bronsemedaljen og Dimitrova fjerdeplassen. I sin siste store finale, under EM 2002 i München, snubla Dimitrova og nådde målstreken til åttande og sisteplass.

### Doping
Dimitrova var utestengd frå friidrettsbanen i 1990 og 1991.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1988 i Seoul: Nr 12 i sjukamp – 6171 poeng
*OL 1992 i Barcelona: Nr 5 i sjukamp – 6464 poeng
*VM 1993 i Stuttgart: Nr 4 i sjukamp – 6408 poeng
*EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje på 100 m hekk og bronsemedalje i 4 x 100 m stafett
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i semifinalane på 100 m hekk (nr 15)
*VM 1997 i Aten: Sølvmedalje i 100 m hekk – 12,58
*EM 1998 i Budapest: Gullmedalje på 100 m hekk – 12,56
*VM 1999 i Sevilla: Nr 5 på 100 m hekk – 12,74
*OL 2000 i Sydney: Utslått i semifinalane i 100 m hekk – 12,95
*VM 2001 i Edmonton: Nr 4 på 100 m hekk – 12,58
*EM 2002 i München: Nr 8 på 100 m hekk

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Svetla Dimitrova|Svetla Dimitrova]]» frå ,  den 22. august 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Wilfred Bungei

**Wilfred Bungei** () er ein kenyansk friidrettsutøvar som spesialiserte seg på 800 meter. Han vart olympiske meister på distansen i 2008. Bungei sin personlege rekord er 1.42,34.

## Aktiv
Bungei kom på andreplass på 800 m under friidretts-VM 2001 i Edmonton, sveitsaren André Bucher vart verdsmeister. Året etter gjorde Bungei sitt livs raskaste 800 m då han i Rieti kom i mål på 1.42,34, ei tid i den absolutte verdstoppen.

Bungei deltok så ved Sommar-OL 2004 i Aten, der han vart femtemann på spesialdistansen. Ved VM i friidrett 2005 i Helsinki endan ha på fjerdeplassen. Han fekk sin fyrste siger i eit internasjonalt meisterskap då innandørs-VM 2006 fann stad i Moskva. Under VM i friidrett 2007 i Osaka vart han som i OL 2004 nummer fem.

Bungei sin største triumf kom i Sommar-OL 2008 i Beijing. Her gjorde han sitt beste løp for sesongen og vann gullmedaljen på tida 1.44,65, like framom sølvvinnar Ismail Ahmed Ismail frå Sudan, 1.44,70, og tre andre løparar.

Han la opp i 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wilfred Bungei|Wilfred Bungei]]» frå ,  den 22. august 2015.*
Irving Saladino

**Irving Jahir Saladino Aranda** () er en panamansk friidrettsutøvar frå Colón. Han vart verdsmeister i lengehopp i 2007 og olympisk meister i same øvinga i 2008. Saladino sette sin personlege rekord i Hengelo 24. mai 2008, der han landa på 8,73 meter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Irving Saladino|Irving Saladino]]» frå ,  den 22. august 2015.*
Süreyya Ayhan

**Süreyya Ayhan Kop** () er ein tyrkisk tidlegare mellomdistanseløpar, frå Korgun i Çankırı-provinsen, som vart europameister på 1500 meter under EM 2002 og tok sølvmedaljen på same distansen under VM 2003. Med tida 3,55,3 var ho ei tid europeisk rekordhaldar på 1500 meter.

### Aktiv
Ayhan deltok i dei olympiske leikane i Sydney hausten 2000, der ho nådde semifinalen på 1500 meter. To år seinare, under EM i friidrett 2002 i München overraska Ayhan stort ved å vinne 1500 meter to hundredels sekund framom favoritten, spurtsterke Gabriela Szabo. Endå meir imponerande vart det at Ayhan leia løpet frå start til mål. Det var den aller fyrste gullmedaljen vunnen av ei tyrkisk utøvar i eit europameisterskap. Ho vart kåra til Europas beste kvinnelige friidrettsutøvar for 2002.

I 2003 sikra Ayhan seg sølvmedaljen under VM i friidrett i Paris, før ho den 5. september sprang inn til 3.55,3 og ny europarekord under eit stemne i Brussel.

### Doping
Straks føre Sommar-OL 2004 i Aten braut Ayhan prosedyrane under ein dopingtest og vart difor stengd ute frå å tevle i to år. I november 2007 vart ho utestengd på livstid etter ein positiv dopingtest på anabole steroidar. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 2000 i Sydney: Utslått i semifinalane (4.09,4 =nr 17)
*VM 2001 i Edmonton: Nr 8 – 4.08,1
*EM 2002 i München: Gullmedalje – 3.58,79, framom Gabriela Szabo (3,58,81)
*VM i 2003 i Paris: Sølvmedalje – 3.59,0, bakom Tatjana Tomesjova (3.58,5)

Ayhan er tyrkisk rekordhaldar på 800 meter med 2.00,64 og på 1500 meter med 3.55,3. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Süreyya Ayhan|Süreyya Ayhan]]» frå ,  den 20. august 2015.*
Kosjtsjej

**Kosjtsjej** (russisk skrift Коще́й) er ifølge slavisk folkeminne ein mannleg antagonist som kidnappar kona til helten i soger. Ingen av dei kjende sogene beskriv utsjånaden hans. Illustrasjonar framstiller han derimot som ein veldig gammal og stygg mann. Namnet hans stammar truleg frå ordet *kost* (rus. кость, pol. kość), som tyder «bein» og kan tyde på at han har ein skjelettaktig utsjånad.

Kosjtsjej kan ikkje drepast ved å øydeleggje kroppen hans. Sjela hans er gøymd i ei nål, i eit egg, i ei and, som er i ein hare, som er i ei kiste nedgraven under eit grønt eiketre på øya Bujan ute på havet. Så lenge sjela hans er trygg, kan han ikkje døy. Om kista blir graven opp og opna, vil haren prøve å rømme, om han blir drepen, vil anda prøve å fly vekk. Den som endeleg får egget i si hand har Kosjtsjej i si makt.

## Folkeeventyr

*Døden til Koschei den udødelege* er eit russisk eventyr nedskrive av Aleksandr Afanasiev i *[[Narodnye russkie skazki]]* og teke med i *The Red Fairy Book*, ei bok i den serien av eventyrbøker med ulike fargar som den skotske poeten Andrew Lang gav ut, kjend under namnet *Andrew Lang's Fairy Books*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på [[:nb:Kosjtsjej|«Kosjtsjej» frå Wikipedia på bokmål]], den 22. august 2015.*

## Bakgrunnsstoff

* Sir James George Frazer (1854&ndash;1941). The Golden Bough.
* The Golden Bough by Sir James George Frazer (Project Gutenberg)
* The Death of Koshchei the Deathless
* Old Russia Entry on "Koshchey"  
* http://www.irregularwebcomic.net/3031.html
Vitrine

**Vitrine** (utalt vitrin med trykk på -*in*) eller eit **vitrineskåp** (fransk frå latin *vitrum*, glas) er eit frittståande skåp utforma med store felt av glas i dør og sideflater, slik at innhaldet i skapet skal kunne sjåast. Ein vitrine, som vanlegvis er ein forseggjort møbel med sentral plass i stasstova i huset, vert ofte nytta til å syne fram verdfullt servise eller kunstgjenstandar.

## Sjå òg
*Monter
Servise

**Servise**  (uttalt med trykk på -*vise*, frå fransk med opphav i latin *servire*, som i «servere») eller **stell** er eit sett av  tallerkenar, serveringsfat, asjettar og koppar som er meint å høyre saman og verte nytta under oppdekking av bord. Servisa er tilpassa kva slags måltid det skal nyttast til. Ein skil mellom til dømes frukostservise, middagsservise, kaffiservise og teservise. Glas og bestikk vert ikkje rekna med til serviset, men det er vanleg å nytte same type glas og bestikk til alle under eit måltid. Dekkjetøy er fellesnemninga for servise, glas, bestikk, pepar- og saltkar og anna som vert plassert på det oppdekte bordet.
## Kjelder
Monter

**Monter** (frå latin *monstrare*, å syne fram) er ei kasse eller eit skåp som for det meste har sider og front av glas og vert nytta til utstilling av gjenstandar eller objekt, særleg i museum. Meininga med ein monter er å verne innhaldet mot ytre påverknader, støv og  anna forureining, og å hindre at gjenstandane vert stolne. Montrane kan ha klimasystem som syter for rett temperatur og fuktinnhald i lufta for at innhaldet ikkje skal teke skade.

Montrar vert òg nytta i butikkar som sel verdfulle smågjenstandar, som til dømes gullsmedvarer og ur.


Gallery of Old European Painting Zafouris.jpg|Triptyk av Nikolaos Zafouris  i ein monter i nasjonalgalleriet i Warszawa i Polen.
Krośniewice, muzeum (kolekcjonerskie pasje).jpg|Montrar i Jerzy Dunin-Borkowski-museet i Krośniewice i Polen.


## Sjå òg
*Vitrine
Håkon Särnblom

**Håkon Särnblom** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Oslo som deltok i høgdehopp. I 1994 vart han nummer fire i høgde-tevlinga under europameisterskapen i Helsinki. Mellom åra 1986 og -92 vann han fem NM-titlar i øvinga. I si tid som aktiv var han medlem av klubbane Oslo Idrettslag, IK Tjalve, og til sist IF Minerva. Han var gift med Hanne Haugland fram til 2015.

## Aktiv
Särnblom fekk sitt gjennombrot i 1986-sesongen då han var Noregs beste høgdehoppar og fleire gongar forbetra den personlege rekorden, sist til 2,18 m under eit stemne i Haugesund i slutten av juli. Den 10. mai 1987 slo han til med 2,23 m og ny norsk rekord under eit stemne i Göteborg, men makta ikkje heilt å fylgje opp vidare i sesongen.

I juli 1990 forbetra han i London sin norske rekord til 2,25 m, og 11 månader seinare la han på til 2,26 m. Denne noregsrekorden stod i berre ei veke, ettersom Steinar Hoen klarte 2,27 m på Nadderud stadion i Bærum den 22. juni. Särnblom tok tilbake noregsrekorden 21. juli då han gjekk over 2,28 m i svenske Strömstad. Han fekk vere norsk rekordhaldar i høgdehopp i nøyaktig 14 dagar, under noresgmeisterskapen på Fana stadion forbetra Heon noregsrekorden til 2,29 m, Särnblom fekk sølv med 2,25 m. 

Särnblom deltok både VM i friidrett 1991 og Sommar-OL 1992, utan å nå finalane. Sitt livs beste hopp gjorde han likevel under ein stor meisterskap, EM i friidrett 1994 i Helsinki. Her forbetra han den personlege rekorden med tre centimeter til 2,31 meter og vart nummer fire. Han kom likevel i skuggen av Steinar Hoen, som tangerte sin ferske noregsrekord på 2,35 m og vart europameister. Särnblom deltok i VM i friidrett 1995 og vart slått ut i kvalifiseringa.

### Medaljar i norske meisterskap
*1986: Gull – 2,13 m, framom Jan Hegland (2,10 m)
*1987: Bronse – 2,17 m
*1988: Gull – 2,19 m, framom Jan Langøy (2,17 m)
*1989: Gull – 2,21 m, framom Gisle Ellingsen (2,19 m)
*1990: Gull – 2,22 m, framom Gisle Ellingsen (2,21 m)
*1991: Sølv – 2,25 m, bakom Steinar Hoen (2,29 m)
*1992: Gull – 2,17 m, framom Thomas Røkenes (2,14 m)
*1993: Bronse – 2,17 m
*1994: Sølv – 2,21 m, bakom Steinar Hoen (2,30 m)
*1995: Sølv – 2,23 m, bakom Steinar Hoen (2,25 m)

## Kjelder

* friidrett.no

## Bakgrunnsstoff
*
Bryan Clay

**Bryan Ezra Tsumoru Clay** () er ein USA-amerikansk tidlegare mangekjempar, fødd i Austin i delstaten Texas. Han vart verdsmeister i tikamp i 2005 og olympisk meister i 2008.

### Aktiv
Clay, som er av afro-asiat opphav, voks opp på Hawaii. Han deltok i verdsmeisterskapane i friidrett både i 2001 i Edmonton og i 2003 i Paris, men fullførte ikkje i tikampen korkje gongane. Under Sommar-OL 2004 sette han personleg rekord med 8&nbsp;820 poeng og tok sølvmedaljen bakom tsjekkiske Roman Šebrle. Året etter oppnådde Clay 8&nbsp;732 poeng i VM i friidrett 2005 i Helsinki og vann gullmedaljen, med ein margin på over 200 poeng til Šebrle.

I 2006 vann Clay meistermøtet i austerrikske Götzis. Han gav så opp etter fire øvingar då VM i friidrett 2007 fann stad i Osaka. Våren 2008 vann Clay innandørs-VM i tikamp i Valencia, ein prestasjon han gjentok i 2010 i Doha. I mellomtida vann han den olympiske gullmedaljen i tikamp under sommarleikane 2008 i Beijing etter å ha sanka 8&nbsp;791 poeng.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bryan Clay|Bryan Clay]]» frå ,  den 23. august 2015.*
Gulnara Galkina

**Gulnara Iskanderovna Galkina**, fødd **Samitova**, () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Naberezjnyje Tsjelny i Tatarstan som tevla på mellom-, langdistanse- og i hinderløp. Ho vart olympisk meister i 3000 m hinder i 2008.

### Aktiv
Gulnara Samitova deltok under friidretts-VM 2003 i Paris, der ho vart nummer sju på 5000 meter. I 2004 kom ho på sjetteplassen på same distansen under Sommar-OL i Aten. Tidlegare same året sette ho ny verdsrekord på 3000 meter hinder med tida 9.01,59.

Galkina lukkast ikkje å ta medalje i hinder under VM i friidrett 2007 i Osaka, og enda på sjuandeplass. Derimot lukkast ho stort under dei olympiske leikane i Beijing i 2008, her forbetra verdensrekorden på 3000 meter hinder til 8.58,81, og tok ein suveren gullmedalje.

Under VM i friidrett 2009 i Berlin deltok leia Galkina hinderløpet til siste runde, men hadde lite å stille opp med i spurten og enda på fjerdeplass. Ho deltok i dei olympiske leikane 2012 og kvalifiserte seg til finalen i 3000 m hinder, men braut av og vart sist.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gulnara Samitova-Galkina|Gulnara Samitova-Galkina]]» frå ,  den 23. august 2015.*
Capella

**Capella** er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Kusken, den sjette lysaste på nattehimmelen og den tredje lysaste på den nordlege himmelhalvkula, etter Arcturus og Vega. Namnet kjem frå diminutivet frå det latinske *capra* «geit», derfor «den vesle geita». Capella har Bayer-nemninga **[[Alfa]] Aurigae** (ofte forkorta til **α Aurigae**, **α Aur** eller **Alfa Aur**). Sjølv om ser ut som ei enkel stjerne for det nakne auga, er ho i røynda eit stjernesystem med fire stjerner som to par dobbeltstjerner. Det første paret består av to lyse, store kjempestjerner klasse G, begge med ein radius som er kring 10&nbsp;gonger sola sin og to og ein halv gongar solmassen. Dei går i tett bane kring kvarandre og har fått namna Capella Aa og Capella Ab. Desse to stjernene har brend opp hydrogenet i kjernen og vorte kjempestjerner, men det er uklårt kva stadium på stjerneutviklinga dei er. Det andre paret ligg kring 10&nbsp;000&nbsp;AU frå det første, og består av to lyssvake, små og relativt kjølige raude dvergar. Dei har namna Capella H og Capella L. Stjernene som heiter Capella C til G og I til K er stjerner som ikkje er knytt til dei nemnde Capella-stjernene, men ligg i det same synsfeltet. Capella-systemet er relativt nær jorda, omkring 42,8 lysår unna.

## Synlegheit
Capella verkar å ha ein rik gulkvit farge. Ho er den mest lyssterke stjerna i stjernebiletet Kusken og den fjerde mest lyssterke stjerna som er mogeleg å sjå med det nakne auga frå breiddegrad 40° N. Capella var den mest lyssterke stjerna på nattehimmelen frå 210&nbsp;000 år sidan til 160&nbsp;000 år sidan, med ein storleiksklasse på −1,8. Med −1,1 var Aldebaran den mest lyssterke før den tid, og denne og Capella låg kvar nær kvarandre og fungerte som polarstjerner på den nordlege halvkula på den tida.

I verket til Bayer frå 1603, *Uranometria*, er Capella ryggen på Kusken.  Ho ligg nokre få grader nordaust frå trekanten av stjerner som vert kalla «Barna» (Epsilon, Zeta og Eta Aurigae). Capella ligg nærmare den nordlege himmelpolen enn nokon andre stjerner av 1. storleiksklasse. På grunn av den nordlege plasseringa er ho ikkje mogeleg å sjå sør for 44 °S. Dette omfattar det sørlege New Zealand, Argentina og Chile, i tillegg til Falklandsøyane. Nord for 44 ºN er ho alltid synleg på nattehimmelen. Capella og Vega er nesten på motesette sider av polen, omtrent same avstnad, slik at ei tenkt linje mellom dei to passerer gjennom Polaris.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Capella|Capella]]» frå ,  den 23. august 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* HR 1708 i Bright Star-katalogen.
* GJ 194 i *Preliminary Version of the Third Catalogue of Nearby Stars*, W. Gliese og H. Jahreiss, 1991, CDS ID V/70A.
* Bilete av det lyssterke paret frå [ftp://ftp.mrao.cam.ac.uk/pub/coast/capella95sep13blacknwhite.gif 13 September 1995] and [ftp://ftp.mrao.cam.ac.uk/pub/coast/capella95sep28blacknwhite.gif 28 September 1995] (dei svake kulene er berre støy)