open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Periferieininga Préveza

**Periferieininga Préveza** (gresk Περιφερειακή ενότητα Πρεβέζας, *Periferiakí enótita Prévezas*) er ei periferieining i Hellas i periferien Ípiros. Hovudstaden i periferieininga er Préveza.

Periferieininga grensar til Árta i aust, Thesprotía i nordvest og Ioánnina i nordaust.

Préveza vart oppretta som eit prefektur i 1913 då resten av Ípiros vart ein del av Hellas under den første balkankrigen. Prefekturet omfatta òg Levkáda, men i 1955 vart øya skild ut som eit eige prefektur i periferien Dei joniske øyane.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Préveza eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i tre kommunar.

## Geografi
Periferieininga består av dalar og åsar i nord og ruinane av Nikópolis og Kassópi.  Fjellet Xerovoúni ligg heilt i nordaust. I sør ligg Ártabukta og i vest Det joniske havet.

## Klima
Periferieininga har hovudsakleg middelhavsklima og normaltemperaturane varierer frå 28-30&nbsp;°C til 35&nbsp;°C. I høgareliggande strøk kan ein derimot få nokså kalde vintrar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Thesprotía

**Periferieininga Thesprotía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Θεσπρωτίας, *Periferiakí enótita Thesprotías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Ípiros. Hovudstaden i periferieininga er Igoumenítsa. Thesprotía grensar til Albania i nord, Ioánnina i aust og Préveza i sør. Det er ei av dei minst folkesette periferieiningane i Hellas.

Mykje av periferieininga er kupert, medan ein finn jordbruksområde i dalar sentralt, i sør og i vest. To av elvene i Thesprotía er sagnomsuste: Thýamis (Kalamas) og Akhéron.

Frå hamna i Igoumenítsa kan ein nå øyane Kérkyra og Paxí.

## Klima

Thesprotía har middelhavsklima dei fleste stader, men i høgareliggande strøk og austlege område kan ein få kalde vintrar.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Thesprotía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i tre kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* HiT.gr - Thesprotía 

## Kjelde
Periferieininga Kérkyra

**Periferieininga Kérkyra** (gresk Περιφερειακή ενότητα Κέρκυρας, *Periferiakí enótita Kérkyras*) er ei av dei fem&nbsp;periferieiningane i periferien Dei joniske øyane. Ho vart oppretta ved administrative reforma i 2010 og samsvarer med det tidlegare prefekturet Kérkyra.

Frå 2019 er periferieininga sett saman av øyane:
* Kérkyra (1) med kommunane
** Nord-Kérkyra
** Sentral-Kérkyra og dei diapontiske øyane
** Sør-Kérkyra
* Paxí (2) med kommunen 
** Paxí
Hovudstaden i periferieininga er Kérkyra by. 
Periferieininga omfattar òg øyane Andípaxi, Othoní og fleire mindre øyar i Det joniske havet.

## Administrativ inndeling

Før den administrative reforma i 2011 hadde øya Kérkyra tolv kommunar, og dei tre småøyane Erikoússa, Mathráki og Othoní var eigne kommunar Frå 2011 vart heile Kérkyra saman med dei tre småøyane ein av to kommunar i periferieininga Kérkyra, men frå 2019 vart Kérkyra delt opp i tre kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Sámos prefektur

**Sámos prefektur** (gresk Νομός Σάμου, *Nomós Sámou*) var fram til 2010 eit prefektur i Hellas i periferien Dei nordlege egeiske øyane. Hovudstaden i prefekturet var Sámos by. Prefekturet omfatta dei to store øyane Sámos og Ikaría og den mindre øya Foúrni.

Hovudeksporten frå prefekturet er den kjende Sámos-vinen, som har vore kjend sidan antikken, og olivenolja som vert produsert her. 

## Administrativ inndeling

Frå 2011 blei det tidlegare prefekturet delt i dei to periferieiningane Sámos og Ikaría.

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Samos Prefecture|Samos Prefecture]]» frå ,  den 5. september 2007.*
NRK Hordaland

**NRK Hordaland** er NRK sitt distriktskontor i Hordaland fylke. Hovudkontoret ligg på Minde i Bergen. NRK Hordaland har 120 tilsette innan fjernsyn, radio og internett og er det største distriktskontoret til NRK.

## Tv-program som vert produsert av NRK Hordaland
* Vestlandsrevyen
* Norge i dag
* Norge rundt
* Ut i naturen
* Førkveld
NRK Møre og Romsdal

**NRK Møre og Romsdal** er NRK sitt distriktskontor i Møre og Romsdal fylke. Hovudkontoret ligg i Ålesund sentrum, medan det er avdelingar både i Molde og Kristiansund. Ved sida av den regionalesendingane i P1 og NRK1, produserer NRK Møre og Romsdal og «Program riks Ålesund» for riksdekkande radio og fjernsyn, blant anna den populære TV-serien «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu».
NRK Nordland

**NRK Nordland** er NRK sitt distriktskontor i Nordland.

NRK Nordland har hovudkontor i Bodø og lokalkontor i Narvik, Sortland, Svolvær, Mo i Rana og Brønnøysund.

Distriktskontoret har eigne sendingar på radiokanalen P1 mellom 0600-0900 og 1600-1730, og på NRK1 mellom 1840-1900 og 2055-2100.

## Bakgrunnsstoff
* NRK Nordland
NRK3

**NRK3** er ein fjernsynskanal frå NRK. Kanalen er frå starten lagt opp som ein underhaldningskanal for unge vaksne, med hovudvekt på dei mellom 15 og 40 år. På dagtid, frå 07.00 til 19.00, har det frå 1. desember 2007 vorte sendt program for barn under namnet NRK Super.

NRK3 starta sendingane 3. september 2007, og vil vere tilgjengeleg i heile Noreg med sendingar i det digitale bakkenettet, satellittsendingar og kabelfjernsyn.

For å sjå NRK3 med vanleg fjernsynsantenne er det naudsynt å ha ein digital dekodar.

## Døme på program
* *[[Berlin, Berlin]]* (frå 1. desember 2007)
* *[[Fjernsynsserien Heroes|Heroes]]*
* *[[Filmplaneten]]*
* *[[Fjernsynsserien Sugar Rush|Sugar Rush]]*
* *[[Sopranos]]*
* *[[The Wire]]*
* *[[Lydverket]]*
* *[[Topp20]]*

## Referansar
NRK Rogaland

**NRK Rogaland** er NRK sitt distriktskontor i Rogaland fylke. Hovudkontoret ligg på Ullandhaug i Stavanger. NRK Rogaland har òg kontor i Haugesund. NRK Rogaland har i dag 60 tilsette og driv daglege sendingar i radio og fjernsyn, i tillegg til ein eigen nettstad.

## Bakgrunnsstoff
* NRK Rogaland
* NRK
Luciano Pavarotti

**Luciano Pavarotti** () var ein italiensk tenorsongar med eit breitt repertoar, men var først og fremst kjend for *[[bel canto]]*-song. Han var ein av dei best kjende og elska oparasongarane i samtida si, og var ein av «Dei tre tenorane», saman med José Carreras og Plácido Domingo.

Pavarotti var fødd og døydde i Modena i Italia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Luciano Pavarotti|Luciano Pavarotti]]» frå , den 24. mai 2008.*
Kolbjørn Ekker

**Kolbjørn Ekker** () er ein tidlegare norsk fotballspelar fødd i Namsos. Han spela for Bryne FK i sesongane 1987/1988. Han er særleg kjend for å ha laga det einaste målet i cupfinalen i 1987. Målet kom i andre ekstraomgang i kampen, og Bryne FK slo SK Brann.
Jørn Hagen

**Jørn Hagen** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Sandnes Ulf. Han spelar mest i forsvaret.

Tidlegare har han spela for Bryne FK, Sandnes FK, Hana IL, og Austrått IL. 

I tillegg til fotballspelinga arbeider han som lærar.

## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofil på www.b-gjengen.com
Kai Ove Stokkeland

**Kai Ove Stokkeland** () er ein norsk fotballspelar frå Egersund. 

Han spelte tidleg på Egersunds IK, der han hadde 100 A-kampar. 
I 1998 gjekk han over til Bryne FK, der han spelte 15 sesongar. For Bryne har han 237 seriekampar og 20 mål (per 2007).
I desember 2012 skreiv han kontrakt med moderklubben Egersunds IK att.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofil på b-gjengen.com 
* Spelarprofil på Altomfotball.no
* Artikkel om Stokkeland på Brynefk.no
Valsøyfjorden

**Valsøyfjorden** er ein fjordarm av Arasvikfjorden og Vinjefjorden i Heim kommune i Trøndelag. Ytst i fjorden ligg det fleire øyar, der Valsøya, som fjorden har namn etter, er den største. Fjorden har ei lengd på om lag 8 km. 

Grenda Valsøyfjord ligg heilt ytst i fjorden på vestsida. Litt lenger inn i fjorden ligg tettstaden Engan, òg på vestsida. Inst i fjorden ligg grenda Valsøybotn. 

I 1993 vart Valsøybrua opna, noko som førte til at trafikken på E39, som tidlegare gjekk rundt Valsøyfjorden, no går over Valsøya. I dag går Fv354 rundt Valsøyfjorden.
Arkadía

**Periferieininga Arkadía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Αρκαδίας, *Periferiakí enótita Arkadías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Trípoli. Arkadía har fått namnet sitt frå den mytologiske kongen Arkas.

Arkadía er det største prefekturet på halvøya Peloponnes. Det dekkjer om lag 18 % av heile halvøya, men var ein gong større. Arkadía grensar til Lakonía i sør, Messinía i sørvest, Ilía i vest, Akhaía i nord, Korinthía i nordaust og Argolída i aust. I tillegg har Arkadía kystlinje mot Egearhavet i søraust.

Ein finn skisenter på fjellet Ménalo, om lag 20&nbsp;km nordvest for Trípoli. Andre fjell er Párnonas i søraust, Artemísio, Olíjyrtos, Lýkeo og Trakhý.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Arkadía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fem kommunar.

## Klima
Klimaet i prefekturet består av varme somrar og milde vintrar i aust, sør og lågtliggande område sentralt. Området får hovudsakleg regn om hausten og om vinteren. Snø er vanleg i fjellområda, særleg i vest og i nord.

## Historie

På grunn av det kuperte terrenget og alle fjella har Arkadía alltid vore ein klassisk tilfluktsad. Under den doriske invasjonen, då mykenske grekarar vart erstatta av doriske grekarar langs kysten av Peloponnes, overlevde dei i Arkadía og utvikla den arkadokypriotiske dialekten i antikken.

Ein av mogelege fødestadar for Zevs er fjellet Lycaeum i Arkadía. Lyakon, ein kannibalistisk pelasgisk konge, vart omvandla til ein varulv av Zevs. Fjellet skal òg ha vore fødestaden til Zevs sin son, Hermes.

Arkadía vart ein del av Romarriket og seinare Austromarriket. Tidleg på 1000-talet vart det ein del av Frankarriket. På midten av 1400-talet vart området erobra av Det osmanske riket. I denne perioden vart det grunnlagd mange byar og landsbyar.

Etter 400 år med osmansk okkupasjon vart Arkadía midtpunktet i den greske sjølvstendekrigen. Etter siger i krigen vart Arkadía ein del av den nye greske staten. Arkadía fekk så økonomisk vekst, men noko emigrasjon. Emigrasjonen auka kraftig på 1900-talet og mange drog til Amerika. Mange arkadiske landsbyar mista halvparten av innbyggjarane.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arcadia|Arcadia]]» frå ,  den 6. september 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.arcadians.gr
* http://www.arcadianet.gr/Επιμελητήριο/tabid/36/language/en-US/Default.aspx
Argolída

**Periferieininga Argolída** (gresk Περιφερειακή ενότητα Αργολίδας, *Periferiakí enótita Argolídas*, i antikken/katharevousa Ἀργολίς, *Argolís*) er ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Návplio.

Innan jordbruk vert det hovudsakleg dyrka appelsiner og oliven. Strender finn ein i sør og aust, medan fjell og åsar dominerer i vest, nordaust og aust.

Argolída grensar til Arkadía i vest og sørvest, Korinthía i nord, Saroniabukta, Attikí og Trizína-området (periferieininga&nbsp;Øyane) i aust og søraust, og Argolikósbukta i sør.

Av fjell finn ein Lýrkio og Trakhý i nordvest.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Argolída eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fire kommunar.

## Historie

Frå 1833 til 1899 var prefekturet ein del av Argolidokorinthia, som inkluderte øyane Ýdra, Spétses og Kýthira. Ho vart så ein del av Korinthía og danna Argolidokorinthia igjen i 1909. Førti år seinare, i 1949, vart prefekturet igjen skild ut frå Korinthía.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Argolis|Argolis]]» frå ,  den 6. september 2007.*
Nerva av Romarriket

**Marcus Cocceius Nerva **, eller berre **Nerva** (), var keisar av Romarriket frå 18. september år 96 til 27. januar år 98.
Forbrenningsmotor

Ein **forbrenningsmotor** er ei varmekraftmaskin som omsett kjemisk energi i drivstoff til mekanisk arbeid ved hjelp av kontrollert forbrenning.

## Klassifisering

Det finst mange ulike forbrenningsmotorar, som kan klassifiserast på ulike måtar. Ei vanleg klassifisering er å dela dei inn i to hovudgrupper: motorar med utvendig forbrenning og motorar med innvendig forbrenning. Desse to hovudgruppene kan så klassifiserast vidare, som til dømes:

* **Motorar med utvendig forbrenning**
** Open krins
*** Dampmaskin
*** Dampturbin
** Lukka krins
*** Stirlingmotor
* **Motorar med innvendig forbrenning**
** Motorar med periodisk forbrenning 
*** Stempelmotorar med innvendig forbrenning 

** Motorar med kontinuerleg forbrenning 
*** Gassturbin
*** Jetmotor
*** Rakettmotor

For å letta oversyner er finare klassifiseringar plassert i underartiklane som handlar om dei ulike motortypane.

## Historisk oversyn
Det historiske oversynet under er stort sett berre ei opplisting av datoar, som er meint å gje eit raskt oversyn over dei ulike oppfinningane og utviklinga innan forbrenningsmotorteknologi. Artiklane som handlar om dei ulike motortypane har meir utfyllande stoff om soga til motorane dei handlar om.

## Sjå òg
* Motor
* Varmekraftmaskin

## Kjelder
Korinthía

**Periferieininga Korinthía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Κορινθίας, *Periferiakí enótita Korinthías*) ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Korint. Det er den tredje mest folkerike periferieininga på Peloponnes.

Korintkanalen mellom Korintbukta og Egearhavet ligg 4&nbsp;km aust for Korint, gjennom Korinteidet. Áji Theódori, som ligg lengst aust i Korinthía, vert rekna som ein forstad til Aten.

## Geografi
I nord og vest finn ein store jordbruksområde der det vert dyrka oliven, tomater, grønsaker, medan mindre fjell dominerer i vest og i sør. Det høgaste fjellet er Kyllíni i vest og den største innsjøen er Stymfalíasjøen i sørvest.

Korinthía har varme somrar og milde vintrar, men kan få ein del snø i fjella om vinteren. .

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Korinthía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i seks kommunar.

## Historie
Frå 1833 til 1899 var Korinthía slått saman med Argolída i prefekturet Argolidokorinthia og inkluderte øyane Ýdra, Spétses og Kýthira. Argolída vart igjen ein del av Korinthía i 1909. Førti år seinare, i 1949, vart prefektura skild frå kvarandre igjen.

## Økonomi
Hovudnæringane er turisme og jordbruk. Fram til 1950-åra dominerte jordbruket økonomien, men turisindustrien har stadig tatt meir og meir over.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* korinthia.net
* Korinthía på gtp.gr

## Kjelde
NRK Troms og Finnmark

**NRK Troms og Finnmark** er NRK sitt distriktskontor for Troms og Finnmark. Det vart oppretta den 3. juli 2003 gjennom samanslåinga av *NRK Troms* og *NRK Finnmark*.

Distriktsredaktør er Pål Hansen.

## Historie

Finnmark Kringkaster vart oppretta 17. mai 1934 som første NRK-kontor utanfor Marienlyst. NRK i Finnmark vart ikkje okkupert før juni 1940. Dei tyske styrkane tok over stasjonen etter ein langvarig diskusjon om dei norske kringkastingsstasjonane. Riksprogrammet i Noreg den 17. mai 1940 vart i sin heilheit overført direkte til landet til trass for at Noreg var okkupert av tyske okkupantar. Sendinga var eit samarbeid mellom Troms og Finnmark. Årsaka til ordrenektinga var at det ikkje fanst okkupasjonsstyrkar i Nord-Noreg som kunne sette i verk den tyske ordren om kringkastingsovertaking.

Formelt sett vart Finnmark Kringkaster overteke av NRK i 1958.
Samliv

**Samliv** viser til at to eller fleire personar lever saman, til forskjell frå å leva som einsleg. Som regel tenker ein på par som lever i fellesskap basert på kjærleik og ekteskap eller sambuarskap når ein snakkar om samliv.

For å få til eit samliv må partane ha nokolunde like forventingar til kva kvar av dei skal bidra med og få ut av samlivet, og kva reglar som gjeld med omsyn til arbeidsfordeling, økonomi, kommunikasjon, tid saman og liknande. Ofte baserer ein samliv på rollemodellar ein har opplevd tidlegare, til dømes foreldre. Fleire organisasjonar held også kurs i det å leva saman.

## Sjå au
* Monogam
* Polygam

## Bakgrunnsstoff
* «Heller jeg enn vi?» ved ssb.no
* Olaf Kran: «Etikk og samliv»
Lakonía

**Periferieininga Lakonía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Λακωνίας, *Periferiakí enótita Lakonías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Peloponnes. Hovudstaden i periferieininga er Spárti. Andre byar og landsbyar er Areópoli, Jýthio, Molái, Monemvasiá, Mystrás, Neápoli og Sellasía. Her ligg Kapp Maléa, Kapp Ténaro og ein stor del av Mánihalvøya.

Vest for Taýjetosfjella ligg Messinía, nord for Párnonasfjella ligg Arkadía, Myrtóohavet ligg i aust og Lakoníabukta og Middelhavet i sør. Øyane Kýthira og Andikýthira ligg i sør, men dei høyrer administrativt til periferieininga Øyane i Attikí.

## Geografi
Evrótas er den lengste elva i prefekturet. Evrótasdalen er hovudsakleg eit jordbruksområde, med mange sitrus- og olivenlundar, enger og mest av alt appelsiner.

Taýjetos på 2&nbsp;407 moh, kjend som Pendedáktylos (*fem fingrar*) gjennom mellomalderen, ligg vest for Spárti og Evrótasdalen. Det er det høgaste fjellet i Lakonía og på Peloponnes. Det andre store fjellet er Párnonas på 1&nbsp;961 moh som ligg i aust.

Den kjende stalaktittgrotta Diroú ligg i sørvest, sør for Areópoli, og er ein stor turistattraksjon.

## Klima
Området har varme somrar og milde vintrar, men i fjella, og særleg på Taýjetos, er det vanleg med snø om vinteren.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Lakonía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fem kommunar.

## Historie

I antikken utgjorde området store delar av staten Sparta (Spárti). Lakonía var i krig med Kongedømet Makedonia og hadde mange slag mot dei. Etter kvart vart dei derimot ein del av Romarriket, og i mellomalderen ein del av Austromarriket. Etter krosstoga låg despotatet Morea her. Lakonía vart så ein del av Det osmanske riket, men Mánihalvøya var i praksis sjølvstyrt. Lakonía vart frigjort etter den greske sjølvstendekrigen i 1821 og Spárti vart vald som hovudstad i det nye prefekturet. Økonomien og jordbruket blømde gjennom 1800-talet. Etter den andre verdskrigen og den greske borgarkrigen byrja folketalet å gå noko nedover, då folk flytta frå landsbyane til større greske byar lenger nord eller til utlandet.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Lakonía 
* Kart over Lakonía
* Bilete av Máni, Lakonía 

## Kjelde
Heine T. Bakkeid

**Heine Torgersen Bakkeid** () er ein nordnorsk forfattar. Han debuterte i 2005 med *Boblejim - Spesialagenten*, ein humoristisk science fiction-roman for ungdom. Året etter kom vaksenboka *Uten puls*. I 2008 blei han nominert til Arks barnebokpris for romanen Hjerteknuseren.

Bakkeid voks opp i Belnes i Gratangen kommune og flytta seinare til Kvæfjord kommune. Som vaksen busette han seg i Stavanger. Bakkeid har bachelorgrad i systemutvikling. Han flytta heim til Nord-Noreg i 2008.

Bakkeid vann Rivertonprisen i 2021, for kriminalromanen *St. Avenger*

## Verkliste
* *Boblejim - spesialagenten* &ndash; ungdomsroman (Tun Forlag, 2005)
* *Uten puls* &ndash; roman (Aschehoug, 2006)
* *Hjerteknuseren* &ndash; ungdomsroman (Aschehoug, 2008)
* *Dr. Schnabels Krønike 1: Vampyrjegeren* &ndash; ungdomsroman (Aschehoug, 2010)
* *Dr. Schnabels Krønike 2: De dødes hus* &ndash; ungdomsroman (Aschehoug, 2011)
* *Dr. Schnabels Krønike 3: Eksorsisten* &ndash; ungdomsroman (Aschehoug, 2012)
* *Dr. Schnabels Krønike 4: Knokkeløya* &ndash; ungdomsroman (Aschehoug, 2013)
* *Tjernet* &ndash; ungdomsroman (Egmont Kids Media, 2014)
* *Jeg skal savne deg i morgen* &ndash; kriminalroman (Aschehoug, 2016)
* *Møt meg i paradis* &ndash; kriminalroman (Aschehoug, 2018)
* *Vi skal ikke våkne* &ndash; kriminalroman, (Aschehoug, 2019)
* *St. Avenger* &ndash; kriminalroman, (Aschehoug, 2021)

## Bakgrunnsstoff

* Nettstad
* Litteraturnett Nord-Norge: Heine T. Bakkeid
* Forfattarside på aschehoug.no
Persarriket

**Persarriket** er historikarane sitt namn på herskardynastia akemenidane, partarane og sassanidiske si verd. Det persiske riket strekte seg på sitt største frå Indus i aust til Balkan og Libya i vest, Kaukasia og Sentralasia i nord til Abyssinia i sør. Mellom kring 540 og 350 f.Kr. var persarriket verdas fremste politiske og militære stormakt.

Kong Kyros den store (kring 576 f.Kr.–juli 529 f.Kr.) er rekna som grunnleggjaren av det store persarriket. 

Riket vert òg kalla Persia, og Iran vert rekna som kjerneområdet. Andre kjerneområde var dei seinare landa Afghanistan, Tyrkia, Tadjikistan og tilstøytande område. Etter tre forsøk klarte Alexander den store å erobra området, men riket fekk snart sjølvstende igjen. Muslimske styrkar fekk herredøme over persarriket på 600-talet, og blei seinare følgde av seldsjukane og mongolske erobrarar.
Taipa-Mangonui

**Taipa-Mangonui** er namnet på ei rekkje mindre busetnader i Far North District på North Auckland Peninsula på Nordøya på New Zealand, nær basis av halvøya Aupouri Peninsula. Busetnadane *Taipa*, *Cable Bay*, *Cooper's Beach* og *Mangonui*, som alle ligg langs kysten til Doubtless Bay, ligg så nær kvarandre at dei administrativt har gått i hop og danna ein større busetnad som til saman hadde 1587 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001. 

Denne «miniatyrsamanslutninga» ligg 150 kilometer langs vegen nordvest for Whangarei (men berre 70 kilometer i luftlinje), og 20 kilometer nordaust for Kaitaia. Dette er såleis det nordlegaste senteret på New Zealand med eit folketal over 1000.

## Bakgrunnsstoff
* Doubtless Bay  på Kaitaia Online.
Hadrian av Romarriket

**Hadrian** (), latin **Publius Aelius Traianus Hadrianus**, var romersk keisar frå 117 til 138.

Det første Hadrian gjorde då han kom til makta var å gje slepp på Trajan sine erobringar i Mesopotamia, på grunn av at desse var vanskelege å kontrollera.

For å verna romersk Britannia og Romarriket sine yttergrenser, fekk Hadrian bygd den såkalla Hadrians mur som vern mot Piktarane sine plyndringstokt. 

Hadrian døydde 10. juli 138 og vart etterfylgd av adoptivsonen Antoninus Pius.

## Sjå òg
* Hadrian - om namnet
* Romerske keisarar

## Bakgrunnsstoff
Hadrian

**Hadrian** er eit mannsnamn. Namnet kjem av latinsk *Hadrianus*, som tyder «frå Hadria». Namnet er kjend frå Hadrians mur i England, bygd av den romerske keisaren Hadrian.
Adrian er ein variant av Hadrian. 

## Kjende personar med namnet
* Hadrian av Romarriket (76-138), romersk keisar
* pave Hadrian I, pave frå 772 til 795 
* pave Hadrian II pave frå 867 til 872
* pave Hadrian III pave frå 884 til 885 
* pave Hadrian IV (kring 1100-1159), pave frå 1154 til 1159
* pave Hadrian VI (1459-1523), pave frå 1522 til 1523
Periferieininga Lárisa

**Periferieininga Lárisa** (gresk Περιφερειακή ενότητα Λαρίσας, *Periferiakí enótita Larísas*) er ei periferieining i Hellas i periferien Thessalía. Hovudstaden i periferieininga er byen Lárisa. Periferieininga vart oppretta som eit prefektur i 1881 etter krigen då Thessalía vart ein del av Hellas. Fram til 1947 inkluderte prefekturet Magnisía.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Lárisa eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i sju kommunar.

## Geografi
Lárisa er den nest største periferieininga i Hellas, og berre Etoloakarnanía er større. I Lárisa ligg mellom anna Témbidalen og den nordaustlege delen av elva Piniós. Det høgaste fjellet i Hellas, Ólymbos, ligg delvis i periferieininga og har ei høgd på 2&nbsp;917 moh. Klimaet er meir kontinentalt enn nokon annan stad i Hellas, men lågareliggande område har middelhavsklima med tørre og varme somrar og milde til kjølige vintrar. Temperaturrekorden i periferieininga er 45,2&nbsp;°C på det varmaste og -21,6&nbsp;°C på det kaldaste. Lárisa er ofte det varmaste området i Hellas om sommaren, og det kaldaste om vinteren.

Det grensar til Kozáni i nordvest, Piería i nordaust (begge i Makedonia), Egearhavet i aust, Magnisía i søraust, Fthiótida i sør, Kardítsa i sørvest og Tríkala i vest. Sørlege, nordlege og nordvestlege område er skogkledd, medan Den thessaliske sletta dekkjer sentrale område.

## Historie
Området rundt Lárisa var heimstad til pelasgianarane fram til det vart ein del av gresk kultur. Området vart invadert og styrt av Kongedømet Makedonia eit par hundreår seinare. Etter kvart tok Romarriket over etter den tredje makedonske krigen og mykje seinare vart det ein del av Austromarriket. På 1400-talet erobra Det osmanske riket området. Under den greske sjølvstendekrigen i 1821 prøvde grekarane å frigje området, men dei vart verande under osmanarane. Først i 1881 vart Lárisa og resten av Thessalía ein del av Hellas. Dei nordlege områda, inkludert Týrnavos, Elassóna, Sarandáporo, Témbidalen og Ólymbos vart ikkje invadert før balkankrigane i 1913. Eit av dei mest kjende slaga i krigane var slaget ved Sarandáporo der grekarane slo tyrkarane og enda femhundre år med tyrkisk undertrykking. Heile periferieininga vart då omsider gresk.

Under den gresk-tyrkiske krigen i 1920-1922 kom flyktningar til periferieininga og danna fleire landsbyar her. Nokre av desse voks opp til å verte byar.

## Klima

Periferieininga har hovudsakleg middelhavsklima med varme somrar og milde vintrar. Temperert klima finn ein i høgareliggande område, og i fjella er det vanleg med snø om vinteren.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Magnisía

**Periferieininga Magnisía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Μαγνησίας, *Periferiakí enótita Magnisías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Thessalía. Hovudstaden i periferieininga er Vólos. Prefekturet Magnisía vart oppretta i 1947 ut av Lárisa prefektur. Om lag 70 % av innbyggjarane bur i storbyområdet rundt Vólos, som er den nest største byen i Thessalía og den tredje travlaste hamnebyen i Hellas.

Tidlegare inkluderte prefekturet Magnisía øyane Skiáthos, Skópelos og Alónnisos i Dei nordlege Sporadane, men frå 2011 er dei skilt utsom ei eiga periferieining, Sporadane.

Grunnstoffa magnesium og mangan, og dessutan omgrepet magnetisme er kalla opp etter Magnisía.

## Geografi
Magnisía grensar til Fthiótida i sørvest, Lárisa i vest og nord og Egearhavet i aust. I nord låg tidlegare den no uttørka Kárlasjøen, omgjeve av jordbruksområde i vest og fjell i aust.

## Kommunar
Periferieininga var tidlegare var ein del av Magnisía prefektur saman med Skiáthos, Skópelos og Alónnisos. Frå 2011 har periferieininga dei fem kommunane
* Rígas Feréos (6)
* Vólos (1)
* Zagorá-Mourési (4)
* Sør-Pílio (5)
* Almyrós (2)

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelder
Periferieininga Tríkala

**Periferieininga Tríkala** (gresk Περιφερειακή ενότητα Τρικάλων, *Periferiakí enótita Trikálon*) er ei periferieining i Hellas i periferien Thessalía. Hovudstaden i periferieininga er Tríkala. Tríkala vart oppretta som eit prefektur i 1881 og Kardítsa vart skild ut i 1947. Tríkala ligg nordvest for byane Aten og Kardítsa, aust for Ioánnina og Métsovo, sør for Grevená, sørvest for Thessaloníki og vest for Lárisa. Av periferieiningar grensar Tríkala til Kardítsa i sør, Árta i sørvest, Ioánnina i vest, Grevená i nord og Lárisa i aust.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Tríkala eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fire kommunar.

## Geografi
Tríkala inneheld ein del av Den thessaliske sletta i sør og aust. Píndosfjella dominerer i vest. Dei nordlege områda er òg fjellkledd. Den største elva, Piniós, renn i sør.

## Historie
Området rundt Tríkala var i antikken ein del av Kongedømet Makedonia, før romarane tok over. Seinare vart det styrt av Austromarriket, Stor-Vlakhia og til slutt Det osmanske riket. Under tyrkarane sitt styre vart området påverka av den greske sjølvstende krigen i 1881. Fleire landsbyar vart flytta for å halde seg skjult frå tyrkarane og området vart til slutt ein del av Hellas i 1881. Periferieininga inkluderte Kardítsa fram til 1947.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Akhaía

**Periferieininga Akhaía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Αχαΐας, *Periferiakí enótita Akhaías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Hellas. Hovudstaden i periferieininga er Pátra. Periferieininga ligg på nordkysten av Peloponnes, og strekkjer seg frå fjellkjedene Erýmanthos og Kyllíni i sør til Korintbukta i nord der fjellet Panakhaikó (1&nbsp;902 moh) ligg. Akhaía grensar i vest til prefekturet Ilía, i sør til Arkadía og i aust til Korinthía. Korintbukta dekkjer heile nordkysten.

## Geografi
Av fjell finn ein Omblós i aust, Erýmanthos sentralt, Khelmós eller Aroánia i søraust, Skóllis i sørvest, Móvri og Mávro Óros i vest.  Av elvar finn ein Lárissos, Tythévs, Píros og Kháradros i nordvest og Selinoúndas og Vouraikós i aust.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Akhaía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i fem kommunar.

## Historie

I tida under Romarriket dekte provinsen Akhaia store delar av Hellas, bortsett frå Thessalía, Ípiros og Akarnanía. Keisar Augustus gav Akhaía politiske fordelar og større status enn dei andre greske provinsane, sidan det låg nærare Roma enn dei andre provinsane. Etter regjeringstida til Augustus vart derimot provinsen Akhaía slått saman med provinsen Makedonia. I mellomalderen vart Akhaía ein del av Austromarriket.

På 1200-talet vart fyrstedømet Akhaia grunnlagd i Hellas etter det fjerde krosstoget. Dette vart erobra av Det osmanske riket på midten av 1400-talet. Området vart seinare invadert av Venezia på 1500- og 1600-talet, men kom tilbake til osmanarane. I 1821 vart Akhaía ein del av Hellas under den greske sjølvstendekrigen. Dei første åra som gresk område vart Akhaía slått saman med Ilía i prefekturet Akhaía-Ilía fram til 1899. I 1909 vart dei igjen slått saman og først i 1936 vart dei igjen skild frå kvarandre. Området rundt Mataránga var ein del av Ilía fram til 1990-åra.

Mange flyktningar kom til Akhaía under den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Achaea Prefecture|Achaea Prefecture]]» frå ,  den 7. september 2007.*
Etoloakarnanía

**Periferieininga Etoloakarnanía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Αιτωλοακαρνανία, *Periferiakí enótita Etoloakarnanías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Hellas. Hovudstaden i periferieininga er Mesolóngi av historiske årsaker, men den største byen og det økonomiske senteret er Agrínio. Tilgrensande periferieiningar er Árta i nord, Evrytanía i nordaust, Fokída i søraust og Fthiótida i aust. Området er i dag òg forbunde til Préveza med tunnel under munningen av Amvrakiabukta (Ártabukta) og til Akhaía og Peloponneshalvøya via Río-Andírio-brua.

## Geografi
Den lengste elva er Akhelóos, som renn gjennom ein frodig dal. Den nest lengste elva er Évinos. Andre elvar er Ermítsa, Ínakhos og Mórnos. Av fjell finn ein Panetolikó i nordaust, Akarnanikó og Váltos i nordaust, Makrynóros heilt i nord, Nafpaktíafjella i søraust, Arákynthos og Krávara i sør og Lidoríki.

Av innsjøar finn ein Lysimakhíasjøen, Ozeróssjøen og Trikhonídasjøen. Reservoaret Kremastá har vore den største kunstige innsjøen i Hellas sidan 1970.

## Historie
Området vart ein del av Hellas under den greske sjølvstendekrigen i 1821. I hundreåra før dette var det okkupert av Det osmanske riket. I starten inkluderte prefekturet òg Evrytanía, før det vart skild ut til eit eige prefektur.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Etoloakarnanía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i sju kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Periferieininga Kardítsa

**Periferieininga Kardítsa** (gresk Περιφερειακή ενότητα Καρδίτσας, *Periferiakí enótita Kardítsas*) er ei periferieining i Hellas i periferien Thessalía. Hovudstaden i periferieininga er Kardítsa. Periferieininga er stort sett basert på jordbruk og har ingen provinsar. Kardítsa ligg om lag 300&nbsp;km frå Aten. Den vestlege halvdelen av periferieininga er dominert av Píndosfjella.

Periferieininga grensar til Tríkala i nord, Lárisa i aust, Fthiótida i søraust, Etoloakarnanía og Evrytanía i sørvest og Árta i vest. Dei største elvane er Mégdovas i sør og Piniós i nord.

## Historie
Det som i dag er periferieininga Kardítsa var i antikken ein del av Kongedømet Makedonia og seinare Romarriket, Austromarriket, Stor-Vlakhia og frå 1400-talet til 1881 ein del av Det osmanske riket. Etter 1881 har det høyrt til Hellas, først som ein del av det større prefekturet Tríkala-Kardítsa fram til 1947.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Kardítsa eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i seks kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Marokkansk dirham

**Marokkansk dirham** er valutaen i Marokko. 1 marokkansk dirham tilsvarar 100 santim. Valutakoden er MAD.

Dirham var opphavleg namnet på ein sølvmynt som blei brukt i Marokko før 1882. Ein hadde også koparmyntar som blei kalla *falus* og gullmyntar som blei kalla *benduqi*. I 1882 blei rial innført som mynteining. 10 dirham utgjorde då ein rial.

I 1960 blei dirhamen innført som hovudmynteining i Marokko. Han erstatta franc, som blei småmynteining, med 100 franc på 1 dirham. I 1974 blei franc erstatta av santim.

## Sjå òg
* Dirham
Elia

**Elia** kan visa til:

*Den jødiske **[[profeten Elia]]** 
*Det greske prefekturet **[[Ilía]]**
*Den engelske forfattaren **[[Charles Lamb]]**, som tidvis skreiv under namnet Elia 
*Elia kan også vera ei form av namnet **[[Elias]]**
Periferieininga Flórina

**Periferieininga Flórina** (gresk Περιφερειακή ενότητα Φλώρινας), *Periferiakí enótita Flórinas*) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía. Hovudstaden i periferieininga er byen Flórina.

Florina grensar til periferieiningane Pélla i aust, Kozáni i sør, Kastoriá i sørvest. I nordvest ligg Albania og Préspasjøen, medan nabolandet Nord-Makedonia ligg i nord. Elva Aliákmonas renn i sørvest.

Av fjell finn ein Vérno (2&nbsp;128 m) i sørvest, Varnoúndas (2&nbsp;117 m) og Vóras (Nidže) (2&nbsp;524 m), som er det høgaste fjellet, i nordaust nær Pélla og Nord-Makedonia.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Flórina eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i tre kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Periferieininga Grevená

**Periferieininga Grevená** (gresk Περιφερειακή ενότητα Γρεβενών, *Periferiakí enótita Grevenón*) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía. Hovudstaden i periferieininga er byen Grevená.

Mykje av periferieininga er fjellkledd, og ho er den periferieininga i Hellas som har færrast innbyggjarar. Ho vart oppretta i 1967 ut av det gamle prefekturet Grevená-Kozáni, der Kozáni var hovudstad. Grevená grensar til periferieiningane Ioánnina i vest, Kastoriá i nordvest, Kozáni i nord og aust, Lárisa i søraust og Tríkala i sør.

Av fjell finn ein Lýgos i vest, Khásia i sørvest og sør og Voúrinos i nordaust. Den lengste elva er Aliákmonas som renn i aust, sentrale område og i nord.

Økonomien baserer seg på jordbruk, økoturisme, skogbruk og skiturisme i Vasilítsa, som er ein populær destinasjon for vinterturistar.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Grevená eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i to kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Periferieininga Kastoriá

**Periferieininga Kastoriá** (gresk Περιφερειακή ενότητα Καστοριάς) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía. Hovudstaden i periferieininga er byen Kastoriá.

Kastoriá grensar til Flórina, Grevená, Kozáni og Ioánnina. I vest grensar periferieininga til Albania.

Området er fjellendt med eit utprega kontinentalklima med kalde vintrar og varme somrar.

## Geografi
Av fjellkjeder finn ein Grámmos og Vóio i sørvest og Vérno i nordaust.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Kastoriá eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i tre kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Referansar

## Kjelde
Peter Ludvig Meidell Sylow

**Peter Ludvig Meidell Sylow** () var ein norsk matematikar som leverte viktige bidrag til gruppeteori, ei grein av matematikken der norske matematikarar som Abel og Lie òg gjorde viktige gjennombrot. Sylow er mest kjend for Sylow-teorema innan gruppeteori.

Sylow vart fødd og voks opp i Kristiania. Han studerte matematikk heilt frå skuledagane og i 1856 tok han reallærareksamen. Han var ein av elevane til Ole Jacob Broch, som fekk han til å utforska Abels sine elliptiske funksjonar. Etter kvart vart han meir interessert i Abel sitt likningsteoretiske arbeid. Saman med Lie gav Sylow ut Nils Henrik Abel sine samla verk. Sylow var redaktør for Acta Mathematica frå 1894 og underviste ved Universitetet i Oslo frå 1898.  Etter råd frå Carl Anton Bjerknes gjorde han seg kjend med arbeidet til Galois og Kronecker. 

Då han var ferdig med studiane var det ikkje nokon ledige stillingar ved Universitetet i Oslo, så i 1858 tok Sylow til som overlærar i Halden. Der vart han i 40 år, med nokre små avbrekk. I 1894 vart Sylow utnemnd til æresdoktor i København. Sjølv om han tidleg vann respekt i utlandet - spesielt på grunn av arbeidet han hadde utført innan gruppeteori - var han lenge så godt som anonym i Noreg. I 1898 vart han utnemnd til *ekstraordinær professor* av Stortinget og han heldt fram med å førelesa til han var nær 85 år gamal. 

## Utgjevingar (utval)
* *Théorèmes sur les groupes de substitutions*, i Mathematische Annalen 1872, s. 584–594
* *Œuvres complètes de Niels Henrik Abel* (redigert saman med Sophus Lie), 2 bd., 1881
* *Sur la multiplication complexe des fonctions elliptiques, i Journal de Mathématiques pures et appliquées*, serie 4 bd. 3, Paris 1883, s. 109–254
* *Sur les groupes transitifs dont le degré est le carré d'un nombre premier*, i Acta Mathematica 11, 1887–88, s. 201–256
* *Breve til og fra Abel* (redigert saman med E. Holst), i Festskrift ved hundreaarsjubilæet for Niels Henrik Abels fødsel, 1902, s. 1–128
* *Abels studier og hans opdagelser*, sst., (separat paginering) s. 1–56

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peter Ludvig Meidell Sylow|Peter Ludvig Meidell Sylow]]» frå ,  den 8. september 2007.*  
 
* NBL-artikkel om Sylow, skriven av Bent Birkeland.

## Bakgrunnsstoff
* Birkeland, Bent,  ''Kort biografi over matematikklærere ved Universitetet i Oslo'' . (Lenka 8/9-2007)
* O'Connor, J.J. og Robertson, E.F., Biografi - Peter Ludvig Meidell Sylow». *MacTutor History of Mathematics archive*. (Lenka 8/9-2007)
Ja til EF

**Ja til EF** vart stifta i februar 1972, etter at resultatet av forhandlingane om norsk medlemskap i EF låg føre. 

Organisasjonen brukte dei same arbeidsmåtane som Folkerørsla mot EEC - det vart verva medlemmer, arrangert folkemøte, laga opprop og spreidd materiell. Det halve året organisajsonen var i arbeid, hadde dei nærare 1500 «stands» over heile landet med frivillig mannskap som delte ut flygeblad og jakkemerke, og dei opplevde at ja-sida fekk god framgang på meiningsmålingane, spesielt dei som vart tekne opp av Norsk Gallup. 

Formannen for organisasjonen var arbeidarpartiveteranen Reidar Carlsen, han vart vald våren 1972 etter at Einar Gerhardsen hadde sagt nei til å engsjere seg aktivt i EF-striden. Dagleg leiar var Ola H. Medliaas.

Organisasjonen fekk pengar frå næringslivet. Han fekk òg, på line med Folkerørsla, tilskott frå staten til informasjonsarbeidet. 

## Kjelder
* Berge Furre: *Norsk historie 1914-2000* Det Norske Samlaget 1999 ISBN 82-521-5549-9
* Edvard Bull / Knut Mykland: *Norges historie - Norge i den rike verden* J. W. Cappelens forlag 1979 ISBN 82-02-03449-3
* Yngvar Ustvedt *Overflod og opprør - Det skjedde i Norge bind 3 1961-72* Gyldendal Norsk Frolag AS 1981 ISBN 82-574-0137-4

## Sjå òg
* Nei til EU
* Ungdom mot EU
* Europarørsla
* Europeisk Ungdom
Tareskog

**Tareskogar** er marine økosystem som baserer seg rundt vegetasjon av tare. Dei finst i tempererte og polare strok, og veks som regel på hard botn på grunt vatn. I tropane finst dei ikkje, sidan dei er relativt næringskrevjande. Langsmed norskekysten finn ein som regel tareskog ned til ei djupn på 20 m, avhengig av lystilgangen på dei einskilde stadane.

Tareskogen reknast mellom dei mest produktive og dynamiske økosystema på kloten. Fleire av dei viktigaste matfiskane, i tillegg til taskekrabbe og hummar, er direkte eller indirekte avhengige av tareskog for å kunne veksa opp. I tillegg vert det òg nytta ein del tareskog direkte; ein vinn ut alginat frå sjølve algane. Taretråling finn stad i Noreg langsmed store delar av Vestlandet, og eksportverdien av alginatprodukta ligg på 400-500 millionar kroner i året.

## Kjelder

* Moen, Frank Emil & Svensen, Erling (2003): *Dyreliv i havet - nordeuropeisk marin fauna*

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kelp forest|Kelp forest]]» frå ,  den 8. september 2007.*
Periferieininga Kozáni

**Periferieininga Kozáni** (gresk Περιφερειακή ενότητα Κοζάνης, *Periferiakí enótita Kozánis*) er eit periferieining i Hellas i periferien Vest-Makedonía.. Hovudstaden i periferieininga er byen Kozáni.

Kozáni grensar til Kastoriá i vest og nordvest, Flórina i nord, Pélla i nordaust, Imathía og Piería i aust, Lárisa i søraust og Grevená i sør.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Kozáni eit prefektur. Frå 2019 er periferieininga delt inn i fem kommunar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Geografi
Ein liten dal strekkjer seg frå nordlege område til elva Aliákmonas og Polýfytossjøen. Ein har fjell i både vestlege og austlege område, særleg i området rundt byen Kozáni, mellom anna Áskio i vest, Vérmio i nordaust og Vóio i sørvest.

## Historie
Området rundt periferieininga bestod av fleire kongedøme, inkludert Eordaia, og vart styrt av Kongedømet Makedonia og etter den tredje makedonske krigen vart det ein del av Romarriket. Seinare kom det inn under Austromarriket. Tidleg på 1300-talet erobra Det osmanske riket området og styret deira varte fram til balkankrigane i 1913. Det moderne prefekturet vart danna seinare og inkluderte det som i dag er periferieiningane Flórina, Grevená og Kastoriá. Flyktningar frå Vesleasia og Pontos kom til området under den gresk-tyrkiske krigen 1919-1922.

## Referansar

## Kjelde
Eksoskjelett

Eit **eksoskjelett** er eit skjelett som sit på utsida av eit dyr, til skilnad frå endoskjeletta me finn hjå dei fleste virveldyr. Ordet vert vanlegvis forbunde med leddyr, sjølv om mange andre dyregrupper òg beskyttar kroppen med harde strukturar på utsida av han.

Eksoskjelett er kjend frå fossil frå opp til 550 millionar år attende, og har vore viktig i evolusjonen til mange dyregrupper. I tillegg til å verna sårbare delar av dyret tener det m.a. som feste for musklar og som støtte for å halda dyret oppe.

Mellom ulempene til eksoskjeletta er at dei er særs tunge og gjer det naudsynt for beraren å veksa i sprang heller enn gradvis. Dette har ikkje hindra dei frå å verta dei mest utbreidde forsvarsmekanismane/muskelfesta i dyreriket; både i tal på artar og i tal på individ dominerer dyr med ytre skjelett.

## Bakgrunnsstoff
Holven

**Holven** er ein stad i Granvin som ligg inst i Hardanger.

Han ligg plassert ved Granvinsvatnet med utsikt til både Nesheim, Nesheimshorgi og Vassenden. Her finn ein også Granvin kyrkje.

Holven er knutepunkt mellom Riksveg 572 og Riksveg 13.

På kart er Holven ofte kalla «Hollve», som er ein gammal og utdatert skrivemåte.
Berekraftig skogbruk

**Berekraftig skogbruk** er eit skogbruk der skogen vert forvalta med omsyn til at grunnlaget for vedvarande bruk av skogen og skogressursane vert teke vare på.

Det kan innebere at skogen skal skjøttast slik at framtidige generasjonar kan hogge like mykje tømmer som vi gjer i dag, at vilkåra for å utøve friluftsliv ikkje vert redusert og at det bilogiske mangfaldet vert teke vare på. 

Prinsippet om ei berekraftig utvikling er omtalt i rapporten til Brundtland-kommisjonen, og definert som ei utvikling som tilfredsstiller behova til dagens generasjon utan å øydeleggje høvet for komande generasjonar til å få dekt sine behov.

Målet om eit berekraftig skogbruk er lovfesta i formålsparagrafen til skoglova. Departementet har òg utarbeidd ei eiga forskrift om berekraftig skogbruk.

Gjennom prosjektet Levende Skog er det sett ein standard for eit berekraftig norsk skogbruk med 25 kravpunkt som
til saman dekker område og tiltak ein skal ta omsyn til ved utøving av skogbruk.

## Bakgrunnsstoff
* Forskrift om berekraftig skogbruk
* Lov om skogbruk
* Nasjonal handlingsplan for en bærekraftig utvikling 
* Nasjonal strategi for bærekraftig utvikling
Berekraftig utvikling

**Berekraftig utvikling** er definert som ei utvikling som tilfredsstiller behova til dagens generasjon utan å øydeleggje høvet for kommande generasjonar til å få dekt sine behov. Berekraftig utvikling omfattar både økonomisk berekraft, berekraft for miljøet og sosial berekraft, der også den kulturelle dimensjonen inngår.

Eit døme på ein ressurs som bør styrast etter prinsippet om berekraftig utvikling, er torsk. For nokre få år sidan vart det lagt fram tal som viste at torskefangsten i verda har gått ned med 70% sidan 1970. Også for den norske kysttorsken er situasjonen særs alvorleg.

Berekraftig utvikling vart sett på dagsordenen då Brundtlandkommisjonen la fram rapporten «Vår felles framtid» i 1987. Riokonferansen om miljø og utvikling i 1992 var ein milepåle i det internasjonale miljøarbeidet.

## Berekraftig produksjon
Berekraftig produksjon er tufta på integrering av omsynet til miljøet i heile verdikjeda – frå produksjon av råvarer, til materialforedling, industriell produksjon, produktutvikling, distribusjon og sal. Omgrepet føreset òg dokumentasjon av livsløpet til produkta.

## Berekraftig forbruk
Berekraftig forbruk inneber at forbrukarane har ei miljømedviten åtferd når dei vel materialar og produkt, og at dei bidreg til å utnytte gjenbrukseigenskapane til produkta.

## FNs berekraftsmål
I 2015 vart medlemslanda i FN samde om 17 berekraftsmål. FNs berekraftsmål er ein felles arbeidsplan for å utrydde fattigdom, kjempe mot ulikskap og stanse klimaendringane innan 2030. Berekraftsmåla gjeld alle landa i verda, og eitkvart land skal sørgje for å følgje opp og oppnå desse måla.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* St.meld. nr. 17 (1998-99)
* Innst. S. nr. 273 (2004-2005)
Ilía

**Periferieininga Ilía** (gresk Περιφερειακή ενότητα Ηλείας, *Periferiakí enótita Ilías*) er ei periferieining i Hellas i periferien Vest-Hellas. Hovudstaden i periferieiningα er Pýrgos. Periferieininga ligg vest på Peloponnes.

## Administrativ inndeling

Tidlegare var Ilía eit prefektur. Frå 2011 er periferieininga delt inn i sju kommunar.

## Geografi
Kysten av Ilía har 120&nbsp;km med sandstrender. Den lengste elva i periferieininga er Alfiós. Andre elvar er Erýmanthos og Néda, som dannar grensa mellom Ilía og Messinía.

I sør ligg fjellkjedene Móvri (Μόβρη), Dívri (Δίβρί), Mínthi (Μίνθη) og fleire.

Ilía grensar til Messinía i sør, Arkadía i søraust og Akhaía i nordaust. Det joniske havet ligg i nord og vest. Øya Zákynthos ligg eit stykke vest for Ilía.

## Historie
I 776 fvt. vart dei første olympiske leikane halde i Olympia i Ilía. Desse leikane varte inn i Romarriket og Austromarriket. På 200- og 300-talet herja gotarar, slavarar og vandalar i området. På 1000- til 1200-talet bygde frankarane festningsverk i området for å hindre åtak frå nord. I 1204 vart fyrstedømet Akhia oppretta og Ilía vart ein del av dette dei neste 256 åra. I 1460 vart fyrstedømet og Ilía erobra av Det osmanske riket. Tida under osmanarane varte fram til den greske sjølvstendekrigen i 1821, med korte avbrot då Venezia erobra område på Peloponnes.

Ilía vart først ein del av det større prefekturet Akhaía-Ilía. Dei vart skild frå kvarandre og kom saman igjen, med sidan 1934 har dei vore fråskild.

I august 2007 vart Ilía råka av enorme skogbrannar, som førte til fleire titals dødsfall og enorme miljømessige og økonomiske øydeleggingar. Totalt omkom 45 menneske i prefekturet, men over 100&nbsp;000 vart råka på ein eller annan måte. 3&nbsp;500 vart heimelause, 25&nbsp;000 dyr døydde og 8&nbsp;500 hektar med skog brann ned, i tillegg til 2&nbsp;300 hektar med jordbruksland.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i periferieininga er:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilia Prefecture|Ilia Prefecture]]» frå ,  den 7. september 2007.*