open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Theodor Liebknecht

**Theodor Liebknecht** () var ein tysk sosialistisk politikar. Han var son av Wilhelm Liebknecht og bror til Karl Liebknecht. 

Liebknecht var fødd i 1870 i Leipzig. Han blei først politisk aktiv etter at broren var blitt myrda i 1919. I motsetning til bror sin blei han aldri kommunist, men han melde seg heller aldri inn i SPD (det største sosialdemokratiske partiet i Tyskland). 

Theodor Liebknecht var aktiv innanfor Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutschlands (USPD), som var eit alternativt venstresosialdemokratisk parti. Liebknecht var formann for USPD frå 1924 til 1931. Dette året gjekk partiet og Liebknecht inn i det nye Sozialistische Arbeiterpartei (SAP). Etter at nazistane hadde tatt makta i Tyskland flykta Liebknecht til Sveits.

Theodor Liebknecht døydde i Altendorf i den sveitsiske kantonen Schwyz i 1948.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Theodor Liebknecht|Theodor Liebknecht]]» frå , den 19. november 2008.*
Revolutionäre Sozialisten

**Revolutionäre Sozialisten** var ein austerriksk sosialistisk organisasjon som blei danna etter oppstanden i Wien i 1934 og forbodet mot Det sosialdemokratiske arbeidarpartiet (SDAP, no SPÖ). Partiet blei støtta av Otto Bauer, som hadde flykta til Brünn/Brno i Tsjekkia for ikkje å bli arrestert av dei austrofascistiske styresmaktene i Austerrike. Gruppa bruka Dei tre pilene som symbol. 

Etter at den første leiaren i RS, Manfred Ackerman, og etterfølgjaren hans, Karl Hans Sailer, begge hadde blitt arresterte i 1934-1935, overtok Joseph Buttinger leiinga. I 1938 flykta Buttinger til Brüssel, og leiinga for dei eksil-sosialistisk gruppene blei sameinte der. 

I 1945 nytta SPÖ etter nystartinga av partiet undertittelen *Sozialdemokraten und Revolutionäre Sozialisten*.

## Kjelder
*Den tyskspråklege wikipediaen, art. med same namnet, som lesen 19. november 2008.

## Bakgrunnsstoff
* Eintrag über Revolutionäre Sozialisten im Weblexikon der Wiener Sozialdemokratie http://www.wien.spoe.at/online/page.php?P=11989&PHPSESSID=b19e280bb4d9cfcfedd75f225354610f 

**Litteratur**
* Otto Bauer *Die illegale Partei*, Paris 1939
* Erwin Scharf *Ich darf nicht schweigen: Drei Jahre Politik des Parteivorstandes der SPÖ - von innen gesehen* Selbstverlag 1948.
* J. Buttinger, *Am Beispiel Österreich*, 1953
* O. Leichter, *Zwischen zwei Diktaturen, Österreichs Revolutionäre Sozialisten 1934-38*, 1968
* W. Wisshaupt, *Wir kommen wieder. Eine Geschichte der Revolutionären Sozialisten in Österreich*, 1967 
* P. Pelinka, *Erbe und Neubeginn. Die Revolutionären Sozialisten in Österreich 1934-38*, 1981
* F. West, *Die Linke im Ständestaat Österreich, Revolutionäre Sozialisten und Kommunisten 1934-38*, 1978
Preterito-presentiske verb

**Preterito-presentiske verb** er i nynorsk språk verb med ei blanding av sterk og svak bøygning.  Desse verba var opphavleg sterke, men har i preteritum og supinum fått nye, svake former, medan dei opphavlege preteritumsformene har fått ein presensfunksjon.

## Sjå òg
*Sterke verb
*Svake verb

## Kjelder
* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk* Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7
Theobald Wolfe Tone

**Theobald Wolfe Tone** () var ein irsk lærar og advokat som leidde det irske opprøret i 1798, som mellom anna førte til opprettinga av Irish Republican Brotherhood (IRB). Wolfe Tone var med å grunnleggja organisasjonen United Irishmen i 1791. 

Theobald Wolfe Tone var fødd i Dublin som son av ein vognmakar, inn i den priviligerte anglo-irske protestantiske delen av det irske samfunnet, og studerte juss ved Trinity College. I fridomskampen la han vekt på at irane måtte halda saman, uavhengig av sosiale klassar eller religion. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Theobald Wolfe Tone|Theobald Wolfe Tone]]» frå , og «[[:sv:|Theobald Wolfe Tone]]» frå  den 19. november 2008.* 
 
* http://www.cork-guide.ie/bantry/attractions/wolfeton.htm 
## Bakgrunnsstoff
* Illustrert livssoge  (engelsk) ved National Graves Association
Helle

**Hella** og **Helle** er skandinaviske personnamn, stadnamn og slektsnamn. Namnet er særleg brukt som kvinnenamn i Danmark, men er også eit mindre vanleg mannsnamn. Helle har norsk namnedag den 20. november.

Førenamna er avleidd av Helga og Helge, som kjem frå norrønt *heilagr*, 'heilag'. Helle er også namnet på ei jente i gresk mytologi som havet Hellespont er kalla opp etter. 

Helle er utbreidd som stadnamn og slektsnamn i Noreg, då ofte med tydinga 'flatt fjell'. Det blir også skrive Hille og finst i fleire samansetjingar, som Helland, Hellem og Helleberg.

## Bruk
Helle har vore mykje brukt som kvinnenamn i Danmark, men bruken har gått ned mot slutten av 1900-talet. I  Noreg voks det i popularitet frå rundt 1930, med ein topp i første halvdel av 1960-åra, då rundt 0,25&nbsp;% av jenter fekk namnet. Ved byrjinga av 2000-åra var det også ein auke i bruken, og opp mot 0,20&nbsp;% av nyfødde blei kalla Helle.

I 2008 var det 35&nbsp;018 danske kvinner som heitte Helle og 303 som heitte Hella. I Noreg var det 2&nbsp;260 som heitte Helle og 52 som heitte Hella same året.

Etternamnet Helle var brukt som slektsnamn av 2&nbsp;088 nordmenn og 165 danskar i 2008.

## Kjende namneberarar

*Helle Virkner (f. 1925), dansk skodespelar
*Helle Ryslinge (f. 1944), dansk skodespelar og filmskapar
*Helle Degn (f. 1946), dansk politikar
*Helle Helle (f. 1965), dansk forfattar
*Helle Thorning-Schmidt (f. 1966), dansk politikar
*Helle Beck Figenschow (f. 1974), norsk skodespelar

## Stader som heiter Helle
*Helle kommune i Danmark
*Helle i Arendal kommune, bygd i Aust-Agder
*Helle i Forsand kommune, tettstad i Rogaland
*Helle i Kragerø kommune, tettstad i Telemark der ein finn Helle kyrkje
*Helle i Haram kommune, bygd på Sunnmøre
*Helle flyplass i Vågan kommune i Nordland

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helle|Helle]]» frå ,  den 19. november 2008.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helle (kvinnenavn)|Helle (kvinnenavn)]]» frå , og «[[:da:Helle (navn)|Helle (navn)]]» frå  den 19. november 2008.*  
 

*Navne ved Danmarks Statistik
*Søk på Helle i *[[Norske Gaardnavne]]* av Oluf Rygh
Flåm kyrkje

**Flåm kyrkje** står i Flåm i Aurland kommune i Vestland, og er ei tømra langkyrkje frå 1670.
Ho står ved Flåmselvi i Flåmsdalen, kring tre kilometer frå fjordenden.

Kyrkja er soknekyrkje i Flåm sokn i Indre Sogn prosti. Fram til prestegjelda vart fasa ut frå 2004 låg ho i Aurland prestegjeld. 

Kyrkja har sitjeplassar til 160 personar. Ho erstatta ei eldre kyrkje som vart riven same året noverande kyrkje vart bygd. Dette var truleg ei stavkyrkje.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* 
* «Riddarkappa på Flåms-altaret» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Bakgrunnsstoff
* Om Flåm kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Flåm kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* 
*
Prinsesse Diana av Wales

**Prinsesse Diana av Wales** () var den første ektefellen til den britiske tronarvingen prins Charles av Wales. Dei fekk to søner, prinsane William og Harry, nummer to og tre i arverekkefølga til den britiske trona og 15 andre samveldeland.

Diana Spencer kom frå ein gammal engelsk adelsfamilie og blei verdskjend frå trulovinga si med prins Charles i 1981. Diana var ei særs folkekjær prinsesse og engasjerte seg i veldedig arbeid som Den internasjonale kampanjen mot landminer og barnesjukehuset Great Ormond Street Hospital. Ho fann likevel livet som kongeleg og gift med prins Charles vanskeleg, og ekteparet skilde seg i 1996. Då ho døydde i ei bilulukke året etter reagerte folk i Storbritannia med stor, offentleg sorg.

## Kjelder


* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Diana, Princess of Wales|Diana, Princess of Wales]]» frå ,  den 18. oktober 2010.*  
* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Prinsesse Diana av Wales|Prinsesse Diana av Wales]]» frå , den 20. november 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
Åge Simonsen

**Åge Simonsen** (fødd 3. mars 1953 i Stavanger) er ein norsk biolog, zoolog og tidlegare saksbehandlar i Norges Miljøvernforbund.

Simonsen er utdanna zoolog, dr. scient, ved universitetet i Bergen, og har som einaste i Noreg doktorgrad på leddyrgruppa tusenbein. Han har i tillegg grunnfag i fysikk, kjemi samt mellomfag i matematikk. Han har vore leiar for Studentparlamentet ved Universitetet i Bergen og landsstyremedlem av Norsk Studentunion. På same tid hadde han ein rekkje politiske verv i Sosialistisk Venstreparti.

Han var tilsett som fagansvarleg for naturvern i Norges Miljøvernforbund fram til han vart sagt opp i mai 2009. Simonsen hevda at oppseiinga var grunnlaus, men tapte både i Oslo tingrett og Borgarting lagmannsrett. Anken til Høgsterett vart avvist av Høgsteretts ankeutval.

Han er tvillingbror til politikaren (tidlegare Frp) Jan Simonsen.
Surt

:*For kommunen i Libya, sjå [[Surt i Libya]]*

**Surt** er ein jotun i norrøn mytologi. Surt er herskar over elden og vakter over Muspelheim. I følgje spådommen i *[[Voluspå]]* har han ei viktig rolle i Ragnarok, der han skal drepa den første guden, Frøy, og til slutt gjera ende på verda ved å setja fyr på henne.

Komen til Surt er skildra slik i *Voluspå*:

## Sjå og
* Surtsey

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Surt|Surt]]» frå , og «[[:en:|Surt]]» frå  den 19. november 2008.* 
 
### Notar
Cecilie

**Cecilia** og **Cecilie** er kvinnenamn avleidd frå det latinske *Caecilia*, hokjønnsforma av slektsnamnet Caecilius. Slektsnamnet er igjen danna av det latinske adjektivet *caecus*, 'blind'. Namnet er utbreidd i den kristne verda på grunn av den populære helgenen Cecilia, og har også vore mykje brukt blant europeiske kongelege. Cecilie har norsk namnedag den 22. november.

Namna finst med ei rekke skrivemåtar, som Cecillie, Cæcilie, Sesilie, Cesilie og Secilie, og med a-endingar på desse. Den franske forma av namnet er Cécile og den engelske Cecily. Namna har ei rekke kortformer, som Silje, Sissel, Celia, Sheila, Silke og Zilla.

## Bruk

Namnet kom til Noreg på 900-talet, og blei vanleg rundt 1300-talet. Bruken av Cecilie tok til å veksa i Noreg på 1950-talet, og voks til over 0,9 % ved byrjinga av 1970-talet. Bruken har deretter gått nokså jamnt nedover.

I 2008 var det 8194 norske kvinner som heitte Cecilie, 559 som heitte Cecila og 225 som heitte Cesilie. 

## Kjende namneberarar
* Heilage Cecilia, kristen helgen som levde i Roma
* Cecilia av Sverige, (1807-1844), svensk prinsesse og komponist
* Cecilie Thoresen (1858,-1911), norsk kvinnesaksforkjempar, politikar og den første kvinnelege studenten i Noreg
* Cecilie av Mecklenburg-Schwerin (1886-1954), tysk hertuginne og kronprinsesse
* Cecilie Løveid (f. 1951), norsk forfattar
* Cecilie Ore (f. 1954), norsk komponist
* Cecilie Enger (f. 1963), norsk forfattar
* Cecilia Bartoli (f. 1966), italiensk mezzosopran
* Cæcilie Lassen (f. 1971), dansk fofattar
* Cecilie Leganger (f. 1975), norsk handballspelar
* Cecilia Brækhus (f. 1981), norsk kickboksar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cecilie|Cecilie]]» frå , den 20. november 2008.*
Sissel

**Sissel** og **Sidsel** er kvinnenamn som er kortformer av Cecilie/a. Dette namnet stammer frå det latinske *Caecilia*, hokjønnsforma av slektsnamnet Caecilius, som er danna av det latinske adjektivet *caecus*, 'blind'. Andre kortformer av Cecilie er Silje, Sissi, Sisse og **Sessel**.

Sissel har norsk namnedag den 22. november.

## Bruk
Sissel var mykje brukt som namn på norske jentebarn frå 1940-talet til 1960-talet. På andre halvdel av 1950-talet kunne over 1,2&nbsp;% av jenter bli døypte Sissel. Stavemåten Sidsel var mest populær på 1940- og 1950-talet, då det kunne koma opp mot 0,4&nbsp;% av alle jentenamn.

I 2008 var det 10&nbsp;413 norske kvinner som heitte Sissel. 2&nbsp;411 heitte Sidsel.

## Kjende namneberarar

*Sidsel Mørck (f. 1937), norsk forfattar
*Sissel Lie (f. 1942), norsk forfattar og språkforskar
*Sissel Solbjørg Bjugn (1947-2011), norsk forfattar
*Sissel Rønbeck (f. 1950), norsk politikar 
*Sissel Brenne Buchholdt (f. 1951), norsk idrettsutøvar
*Sidsel Wold (f. 1959), norsk journalist og forfattar
*Sissel Kyrkjebø (f. 1969), norsk-dansk songar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sissel|Sissel]]» frå ,  den 20. november 2008.*  
 

*SSB: 10 mest brukte navn 1880 - 2007
Lockheed Martin F-35 Lightning II

**Lockheed Martin F-35 Lightning II** (tidlegare kjent som Joint Strike Fighter eller JSF), er eit femtegenerasjons stealth jagarfly frå USA.


 Lockheed Martin F-35A Lightning II 3-view drawing.png|F-35A
 F-35B three-view.PNG|F-35B
 F-35C three-view.PNG|F-35C
Ferjekaffi

**Ferjekaffi** er eit uttrykk nytta om kaffi som har stått og putra til han har vorten beisk. Uttrykket kjem av at kaffien på mange ferjestrekningar med lite trafikk ofte vert ståande på traktaren over fleire turar, noko som går ut over kvaliteten.

## Kjelder
Bakka kyrkje

**Bakka kyrkje** står i grenda Bakka ved Nærøyfjorden, i Aurland kommune i Vestland.

Kyrkja er soknekyrkje i Nærøy sokn i Sogn prosti og er ei trekyrkje frå 1859. Fram til prestegjelda vart fasa ut frå 2004 låg kyrkja i Aurland prestegjeld.

Bygget er teikna av Christian Heinrich Grosch og er lite endra sidan ho var ny.
Dette er den fyrste kyrkja på staden og ho vart sett opp på Bakka fordi det var midt i soknet. 
Før ho vart bygd sokna folket ved Nærøyfjorden og i Nærøydalen til Undredal stavkyrkje i Undredal ved Aurlandsfjorden. 

Altartavla frå 1907 er måla av Nils Bergslien og har ramme skoren av Magnus Dagestad. Ho viser Jesus i Getsemane.

Nærøy sokn er eit av dei minste i folketal, og det er såleis ikkje så mange som soknar til kyrkja. På den andre sida er kyrkja truleg mellom dei mest fotograferte i landet, der ho ligg så lageleg plassert for dei mange med fotoapparat om bord på turistbåtane som fer på Nærøyfjorden.

## Galleri

Fil:Bakka kyrkje.jpg|Bakka. 
Fil:P1000556Gudvangen.JPG|Sett utetter fjorden
Fil:Bakka i Nærøyfjorden.jpg|Sett frå fjorden


## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* 
* «Kyrkjene i Nærøyfjorden» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Bakka kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Bakka kyrkje på nettstaden til Nasjonabiblioteket
* Fotografi av Bakka kyrkje teke av Knud Knudsen i sist halvdel av 1880-åra
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*  
*
Tønjum kyrkje

**Tønjum kyrkje** står i bygda Tønjum i Lærdalen, i Lærdal kommune i Vestland og er frå 1832. 

Ho er i tre og har ei slags mellomform mellom krosskyrkje og langkyrkje.

Ein trur ho fekk denne utforminga for at ho skulle kunne tole vinden på staden.
Den førre kyrkja, som var ei stavkyrkje frå 1200-talet, bles nemleg ned i 1823. 
Grunnen til at det tok ni år frå dei miste gamlekyrkja til den nye vart bygd var at soknepresten meinte at ny kyrkje skulle byggjast midt i bygda. 
Sjølv om så godt som alle var usamde med han, sette han seg so på bakbeina at det ikkje vart bygd noko ny kyrkje før etter at han var død i 1831.
Ein veit ikkje kven som har teikna kyrkja.

Kyrkja er soknekyrkje i Tønjum sokn i Sogn prosti. Prestegarden ligg nordvest for kyrkja.

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Tønjum kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* «Tønjum kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Tønjum kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Tønjum kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* 
*
Rehabiliteringssenteret AiR

**Rehabiliteringssenteret AiR** er eit norsk rehabiliteringssenter som opna i 1986 som Attføringssenteret i Rauland. 
Det ligg i Vinje kommune  i Telemark fylke.

I desember 2010 skifte senteret namn frå Attføringssenteret i Rauland til Rehabiliteringssenteret AiR. Etter ei større utbygging i 2009/10 auka senteret kapasitet frå 55 til 68 sengeplassar. Kvart år er om lag 700 brukarar inne til eit fire vekers rehabiliteringsopphald . Målet med eit opphald ved AiR er å hjelpe brukarane til ein betre funksjon slik at ho/han kan få tilbake eller ta vare på arbeidsevna. Målgruppa er sjukmeldte med muskel- og skjelettlidingar og lettare psykiske plager. 

I 2005 fekk AiR status som Nasjonalt kompetansesenter for arbeidsretta rehabilitering. Etableringa var eit resultat av at Stortinget same året bestemte at AiR med sin kompetanse innan fagfeltet skulle etablere eit slikt nasjonalt kompetansesenter.

AiR er ein institusjon innan spesialisthelsetenesta og har leveranseavtale med Helse Sør-Aust og Nav.

## Bakgrunnsstoff

*
Shin Jung-hyeon

**Shin Jung-hyeon** () er ein sør-koreansk rockegitarist og songar-songskrivar frå Seoul. Han er kjend som koreansk rock sin gudfar og leidde den koreanske psykedeliske pop/rock-kulturen på 60- og 70-talet. Han har og to søner, Shin Dae-cheol og Shin Yun-cheol, som er respekterte gitaristar.
1060 Magnolia

**1060 Magnolia** er ein hovudbelteasteroide som går i bane innanfor asteroidefamilien Flora. Han blei oppdaga den 13. august 1925 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl i Heidelberg.

## Kjelder

* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1060 1060 Magnolia - baneparametrar hjå] [http://ssd.jpl.nasa.gov/ JPL Solar System Dynamics]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_asteroids/1001–2000 Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Bismarck i Nord-Dakota

**Bismarck** er hovudstaden og den andre største byen i delstaten Nord-Dakota. Byen er òg hovudsete for fylket Burleigh. I 2000 vart det estimert at Bismarck hadde 55 532 innbyggjarar. Byen ligg ved Missourielva.

## Historie

Byen vart grunnlagd i 1872, og oppkalla etter Otto von Bismarck, som var ein tysk statsmann.

## Kjelder
Ekstremvêret Vera

**Vera** var eit ekstremvêr som råka kysten av Trøndelag nord for Trondheimsfjorden torsdag ettermiddag og kveld 20. november 2008. Ekstremvarselet, det fjerde som vart sendt ut i 2008, vart sendt ut frå MI midt på dagen var basert på ein kombinasjon av kraftig vind (opp mot sterk storm), tett snøfall, og høge bølgjer (signifikant bølgjehøgd på 10-12 m) inn mot kysten i kombinasjon med stormflod. 

Årsaka til ekstremvêret var eit polart lågtrykk som oppstod då særs kald luft (ned mot -50&nbsp;°C) i høgda over Grønland dreiv ut over Grønlandshavet og kopla seg saman med ei forstyrring i atmosfæren her. Kraftig nordavind dreiv lågtrykket søraustover og inn mot kysten av Helgeland. Sjølv om det var Helgeland som møtte sjølve lågtrykkssenteret, var det områda sør for senteret som fekk den kraftigaste vinden. 

Den sterke vinden og dei kraftige snøbyene gav snøstorm i Møre og Romsdal og Trøndelag. 

## Verknad
Torsdag ettermiddag vart det målt vindstyrke på 36 m/s på helikopterdekket på Heidrun-plattforma. Standard vindmåling skal derimot målast 10 meter over havnivå, og i denne høgda vart det berre målt 23 m/s. Samstundes vart det målt signifikant bølgjehøgd på 11,1 meter og ei maksimal bølgjehøgd på 17,3 m på Heidrun. 

Sklinna og Nordøyan fyr målte 26 m/s (full storm) kl. 14 på torsdagen. I løpet av døgnet frå kl. 07 den 20. november til kl. 07 den 21. november fall det 42 cm nysnø i Grong, 41 cm i Verdal og 30 cm i Namdalseid. 

Utover dagen og natta vart det ikkje rapportert om skadar, men ein del vanskelege køyreforhold og mange trafikkmeldingar.

Snøfallet og snøfokk skapte problem for flyavgongane fredag morgon 21. novemeber og forseinkingar. 

## Vind
Kraftigast vind mellom 22. desember kl. 01 og 23. desember kl. 01. Områda frå Nordhordland til Troms fekk opp i full storm i denne perioden. 

## Sjå òg
* Ekstremvêr i Noreg

## Kjelder
* 

### Kjelder i tekst
Nizjnij Tagil

**Nizjnij Tagil** (russisk Ни́жний Таги́л) er ein by i Sverdlovsk oblast i Russland. Byen ligg ved elva Tagil, rundt 130&nbsp;km nord for Jekaterinburg. Han har om lag 330&nbsp;000 innbyggjarar.

## Historie

Historia til Nizjnij Tagil startar med opninga av Visokogorski jernmalmgruve i 1696. Førekomstane var usedvanleg rike og inkluderte årer av reint magnetisk jern. Det omkringliggande landskapet hadde alt som ein trengde for ein produktiv og effektiv gruve- og smelteverksemd, elvar til transport, skogar til brensel og eit passande klima.

Sjølve byen vart grunnlagt i oktober 1722, av busetnader oppretta i tilknyting til bygginga av Vijskij koparsmelteverk, eigd av Nikolaj Demidov. I løpet av dei neste tiåra utvikla byen seg til å verte eit av dei tidlege sentera for russisk industrialisering og han var ein viktig produsent av støypejern og stål. Det første russiske damplokomotivet vart bygd her i 1833.

## Geografi
Nizjnij Tagil strekkjer seg ut 22&nbsp;km frå nord til sør og 21&nbsp;km frå aust til vest. Byen er bygd rundt den utdøydde vulkanen Lisja og dette fjellet med eit vakttårn på toppen er eit symbol for byen. Den geologiske strukturen i området er svært kompleks og medverkar til den usedvanlege rikdomen på metall og mineral i byen. Det er funne førekomstar av i alt 63&nbsp;grunnstoff på den periodiske tabellen.

Ein stor del av landområdet innan bygrensene er dominert av dei mange forskjellige fabrikkane i denne industribyen. Elver og vatn utgjer ein tredjedel av arealet i byen. Klimaet i byen er temperert kontinentalt.

## Næringsliv og transport
Nizjnij Tagil er eit av dei største industrisentera i Ural. Kraftkrevjande industri som metallurgi, maskinbygging, kjemisk industri og metallhandsaming er dominerande. Totalt finst det rundt 600 produksjonsbedrifter i Nizjnij Tagil. Av desse er:
* Nizjnij Tagil Jern- og Stålfabrikk (*Nizjnetagilskij Metalurgitsjeskij Kombinat*, *NTMK*), som er eit leiande russisk stålselskap.
**Uralvagonzavod* (*UVZ*) som er velkjent i Russland som hovudprodusenten av moderne stridsvogner i landet. Modellane T-72, T-90, T-95 vert produsert i byen.

Vegar og jernbanar knyter byen til andre i alle retningar, med Jekaterinburg i sør, Serov i nord, Perm i vest og Alapajevsk og Verkhnjaja Salda i aust.

Salka lufthamn ligg 17&nbsp;km nordaust for byen. Den var ein militærbase til 1994, men er no er omgjort til ei sivil lufthamn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nizjnij Tagil|Nizjnij Tagil]]» frå ,  den 21. november 2008.*

## Bakgrunnsstoff

*
Svake substantiv

**Svake substantiv** (eller **linne substantiv**) er i germanske språk substantiv som i si opphavlege form enda på konsonanten –n. Alt i norrønt språk var denne konsonanten fallen bort, slik at dei svake substantiva i moderne norsk språk i ubunde eintal endar på ein trykklett vokal; oftast ein –e. 
## Norsk
På moderne norsk, kan endingsvokalen skifte ved bøying av substantivet:

* ein hane – hanen – hanar – hanane

* ei høne – høna – høner – hønene 

* eit eple – eplet – eple – epla

Nokre svake substantiv kan ha avvikande bøygningsmønster:
* ei furu – furua – furuer – furuene
* (eller ei fure – fura – furer – furene, jamstilt form)
* eit auga – auga – augo – augo
* (eller eit auge – auget – auge – auga, jamstilt form)

Som auga går òg øyra og hjarta. I klassisk nynorsk følgde òg hyrna, noda, nykla, nyra, nysta, okla denne forma. I klassisk nynorsk, som i høgnorsk, er vokalvariasjonane større:
Desse bøygningsmønstra var tillatne sideformer i nynorsk fram til 2012.
* ei høna – høna - hønor – hønone
* ei fura – fura – furor – furone 
* eit eple – eplet – eple – epli

## Norrønt

## Kjelder:
* Prof. Even Hovdhaugen i Kunnskapsforlagets Store norske leksikon 1981 ISBN 82-573-0038-1
* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk* Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7

## Sjå òg:
* Sterke substantiv
Sterke substantiv

**Sterke substantiv** er i moderne norsk for ein stor del einstavingsord som endar på ein konsonant eller ein trykksterk vokal, som ein *stein*.

I germanske språk hadde dei sterke substantiva ein ordstamme som enda på ein vokal: *staina- *. Alt i norrønt språk var denne endingsvokalen fallen bort. 
I moderne norsk har dei sterke substantiva ikkje slik endingsvokal i ubunde eintal, slik at dei oftast endar på ein konsonant, som ein stein, eller på ein trykksterk vokal, som ei *tru*.

Einstavingsord får i hankjønn og hokjønn oftast eit tonelaggsskifte frå bunden form eintal til fleirtal, frå tonelag 1 til tonelag 2: 
* ein stein – steinen – steinar – steinane
* ei bru – brua – bruer – bruene 

I klassisk nynorsk hadde sterke hokjønnsord forma *brui* i bunden form eintal. Denne var fram til 2012 ei sideform i rettskrivinga, med støtte i dialektformer som *brui, brue* eller *bruæ*. 

Inkjekjønnsord får ikkje tonelagsskifte frå eintal til fleirtal:
* eit hus – huset – hus – husa 

## Sjå òg
* Svake substantiv

## Kjelder
* Olav T. Beito: *Nynorsk grammatikk* Det Norske Samlaget 1986 ISBN 82-521-2801-7
Borgund kyrkje i Sogn

**Borgund kyrkje** står på Borgund i Lærdal kommune i Vestland, like ved Borgund stavkyrkje, og er ei langkyrkje i tre frå 1868.

Ho erstatta stavkyrkja som soknekyrkje for Borgund sokn i Sogn prosti.

Kyrkja vart dels betald for av Fortidsminneforeningen mot at dei fekk overta stavkyrkja. 
Sokneprest Henning Frimann Dahl var sterkt med på å drive fram denne løysinga. 
Soknet måtte ha ny kyrkje for stavkyrkja var vorten for lita, og Dahl meinte at det var ei nasjonal oppgåve å ta vare på Borgund stavkyrkje for framtida.

Kyrkja er teikna av Christian Christie.
Han teikna også Hauge kyrkje i nabosoknet, og dei to kyrkjen har grunnforma sams, men medan Hauge kyrkje har to tårn og plass til 500 personar, har Borgund kyrkje ein takryttar midt over skipet og plass til 175 personar. 
I utforminga av kyrkjene var han inspirert av stavkyrkjene.

Fram til prestegjelda vart fasa ut frå 2004 låg kyrkja i Lærdal prestegjeld.

Både Borgund stavkyrkje og Borgund kyrkje finst i små versjonar bygd i legoklossar i Legoland.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Borgund kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* «Borgund kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Borgund kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av kyrkje på Borgund på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* 
*
Ulan-Ude

**Ulan-Ude** er hovudstaden i Republikken Burjatia i Russland. Han ligg rundt 4500&nbsp;km aust for Moskva og 100&nbsp;km søraust for Bajkalsjøen. Byen har om lag 404&nbsp;000 innbyggjarar.

Han ligg ved foten av fjellkjedene Khamar-Daban og Ulan-Burgasy-fjella, like ved staden der elva Selenga renn saman med sideelva Uda som deler byen i to.

## Historie
Busetnaden *Udinskoje* (russisk Удинское) vart grunnlagd i 1666 som ein overvintringsstasjon av kosakkar. I 1775 fekk han byrettar under namnet *Udinsk*, som vart endra til *Verkhneudinsk* (russisk Верхнеу́динск) i 1783. På grunn av den geografiske plasseringa voks byen raskt og vart eit viktig handelssenter som knytte Russland til Kina og Mongolia. Etter ein stor brann i 1878 vart byen gjenoppbygd heilt frå grunnen av. 27. juli 1934 fekk byen det noverande noverande namn *Ulan-Ude* (burjatisk for *Raude Uda*).

## Økonomi og næringsliv
Byen er det kulturelle og økonomiske senter i Transbajkal-området.

I Ulan-Ude ligg Den statlege flyfabrikk Nr. 99 , som mellom anna produserer flytypane Mil Mi-14,Mil Mi-8 og Su-25.

## Transport
Ulan-Ude er eit knutepunkt mellom den transsibirske og den transmongolske jernbanen.

Ulan-Ude lufthamn (Mukhino) ligg 10&nbsp;km vest for bysentrum, medan den mindre Ulan-Ude Vostotsjnyj lufthamn ligg 12&nbsp;km mot aust.

Innanfor byen består kollektivtrafikken av trikkar, bussar og marsjrutka (rutetaxi).

## Attraksjonar
Ikkje langt frå Ulan-Ude, nær landsbyen Ivolginsk, ligg eit buddhistisk kloster (Dazan). Byen har òg eit etnografisk museum, som viser det historiske tilværet av dei forskjellige folkegruppene i regionen: evenkar, urinnvånarane i området, burjatar, eit mongolsk folk som tradisjonelt vedkjenner seg Vajrayana-buddhismen, Semejskije, eit trussamfunn av såkalla gammaltruande og russarar.

Byen er òg kjent for det monumentale minnesmerket over Vladimir Lenin på det sentrale torget i byen, det største Leninhovudet i verda.

Langs elvebreiddene i det historiske sentrumet i byen ligg gamle herskapshus til handelsmenn, rikt dekorert med utskjeringar i tre og stein. Dei representerer utsøkte døme på russisk klassisisme.

## Utdanning
Byen har mange institusjonar for høgare utdanning, mellom anna Burjatia statlege jordbruksakademi, Burjatia statlege universitet, Austsibirske statlege akademi for kultur og kunst og Austsibirske statlege teknologiske universitet.

## Galleri

Odigitrievsky Cathedral, Ulan Ude.jpg|Odigitrievskij-katedralen i Ulan-Ude.
Wooden house in ulan ude.jpg|Eit trehus i Ulan-Ude.


## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Stavropol

**Stavropol** (russisk *Ста́врополь*) er ein by sørvest i Russland. Byen er hovudstad i Stavropol kraj og har om lag 450&nbsp;000 innbyggjarar. Han ligg på Kubansletta, nord for Kaukasus, som er særs fruktbar og eitt av dei viktigaste jordbruksområda i Russland. Dei viktigaste utdanningsinstitusjonane i byen er Stavropol statsuniversitet, Nordkaukasus statlege polytekniske universitet, Landbruksuniversitetet og Stavropol statlege medisinske akademi. Næringslivet består av bilindustri, møbelindustri, kjemisk industri og annan industri. Stavropol er tent av flyplassen Sjpakovskoje. Fotballaget i byen heiter Dynamo Stavropol.

## Historie
Stavropol vart grunnlagt av Grigorij Potemkin i 1777 etter den russisk-tyrkiske krigen 1768–1774. Han grunnla byen på oppdrag frå tsarina Katarina den store som ein av ti festningar mellom Azov og Mozdok. Don-kosakkar, særleg frå Khoperskij-regimentet, vart busett i og rundt byen for å styrke forsvaret av riket.

Namnet «Stavropol» er ein russisk transkripsjon av det greske ordet Σταυρούπολις (Stauroupolis), som tyder «krossbyen». Namnet stammar frå ei segn som seier at soldatar skal ha funne ein stor steinkross då dei bygde ei festning her. Stauroupolis var òg namnet på eit bispedøme i vestlege Vesleasia, men det har ingenting med den russiske byen å gjere.

Aleksander I ønskte å styrke handelen i området og inviterte i 1809 ei rekkje armenske familiar til å slå seg ned i festninga.

Stavropol låg strategisk til i forhold til den russiske erobringa av Kaukasus og i løpet av første halvdel av 1800-talet vart han ein viktig handelsstad. Byen og området rundt vart eige bispedøme i 1843 og gubernija (provins) i 1847.

Under den russiske borgarkrigen kjempa den raude arméen og general Anton Denikin sin kvite armé i området og Stavropol skifta eigarar fleire gonger. Den raude arméen erobra byen siste gong 29. januar 1920. Frå 1935 til 1943 heitte byen Vorosjilovsk, kalla opp etter Kliment Vorosjilov. Stavropol vart hardt råka under den andre verdskrigen og var okkupert av Tyskland 3. august 1942–21. januar 1943. Sidan 1946 har det vorte vunne ut naturgass nær byen og ei gassrøyrleidning fører han til Moskva. Mikhail Gorbatsjov er fødd i Stavropol kraj og jobba i Stavropol frå 1955 til 1978, frå 1970 som regional partisjef.

## Vennskapsbyar

*  Des Moines, USA
*  Beziers, Frankrike
*  Pazardzjik, Bulgaria
*  Jerevan, Armenia

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stavropol|Stavropol]]» frå , den 21. november 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Breisgau

**Breisgau** er eit landskap i Baden-Württemberg i Tyskland. 

Breisgau høyrte til først til hertugane av Zähringen og kom etter hertugfamilien døydde ut i 1218 til markgrevane av Baden, og delvis til grevane av Kyburg og Urach. Gjennom den siste greven av Kyburg si arvedotter Hedvigs sitt giftarmål med kong Rudolf av Habsburg sin far kom ein del av Breisgau til huset Habsburg, som 1340 greven av Urach kjøpte hovudstaden Freiburg av og etter kvart erverva nesten heile landet, slik at Baden berre hadde nokre små delar att. I freden i Lunéville 1801 avstod Austerrike Breisgau til hertugen av Modena, og etter han døydde i oktober 1803 gjekk det vidare til svigersonen hans, erkehertug Ferdinand av Austerrike. I freden i Pressburg (Bratislava) 1805 måtte han avstå området til Baden og Württemberg, og fekk som erstatning i 1810 ein del av Baden.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Breisgau|Breisgau]]» frå , den 21. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Nordisk familjebok, Breisgau, 1904–1926
Turnham Green undergrunnsstasjon

**Turnham Green undergrunnsstasjon** er ein stasjon på Piccadilly-linja og District-linja i London. Han er ein del av London Underground og ligg i London Borough of Hounslow.

## Bakgrunnsstoff
Dei sørlege Nederlanda

**Dei sørlege Nederlanda** (nederlandsk *Zuidelijke Nederlanden*, spansk *Países Bajos del Sur*, fransk *Pays-Bas du sud*) var ein del av Nederlanda som var styrt av Spania (*Dei spanske Nederlanda*, 1579-1713), Austerrike (*Dei austerrikske Nederlanda*, 1713-1794) og erobra av Frankrike (1794-1815). Regionen utgjorde det meste av dagens Belgia og Luxembourg, samt fram til 1678 det meste av dagens Nord-Pas-de-Calais, ein region nord i Frankrike. I motsetnad til franske Bourgogne og dei republikanske Nordlege Nederlanda, hadde desse statane tilgang til Den burgundiske rikskretsen i Det tysk-romerske riket, heilt til riket enda.
Freden i Åbo

**Freden i Åbo** var ein fredsavtale mellom Det russiske riket og Sverige etter den russiske svenske krigen i 1741-1743. Avtalen blei underskriven  i Åbo den 7. august 1743.

Mot slutten av krigen okkuperte den russiske hæren det meste av Finland og dette fekk feltmarskalk Trubetskoj og kanslar Aleksej Bestuzjov til å krevje at uti possidetis-prinsippet skulle oppfyllast. Ved å krevje Finland trakta dei russiske styresmaktene å flytte den svenske landegrensa langt lenger nord og dermed redusere faren for eit svensk åtak på den russiske hovudstaden St. Petersburg. I hop om å oppnå sjølvstende tilbaud lantdagen i Finland trona deira til hertug Peter av Holsten-Gottorp, den russiske kronprinsen. 

Eit anna parti i det russiske hoffet representerte den pro-svenske grev Lestocq og Peter sine slektningar frå Holstein, som føreslo å gje Finland tilbake til svenskane mot at onkelen hans, Adolf Fredrik av Holstein-Gottorp, vart vald som arving til den svenske trona. Tsarina Elisabeth av Russland gav støtte til sistnemnd, fordi hennar framtidige ektemann, bror til Adolf Fredrik, hadde døydd nokre månader før bryllaupet skulle finne stad (i juni 1727).

Resultatet av avtalen var at Sverige avstod områda aust for Kymmene elv til Russland med festninga Olofsborg og byane Vilmanstrand og Frederikshamn. Dermed vart den svenske grensa flytta nordover, som Bestuzjov ønskte. Samstundes avtalte Sverige å velje Adolf Fredrik som kronprinsen sin. Dette gjorde at landet kom i fare for krig mot Danmark-Noreg, og Austersjøflåten vart flytta til Stockholm for å verne den svenske hovudstaden mot eit dansk åtak. Områda vart innlemma i Vyborg gubernija.

Etter avtalen tok Russland kontroll over den sørlege delen av Karelen, men Elisabeth garanterte religion, eigedomar, lover og privilegia til innbyggjarane i dei nye russiske områda. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Treaty of Åbo|Treaty of Åbo]]» frå , den 21. november 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:* 
*** Shirokorad A.B. ''Northern Wars of Russia''. Moskva, 2001.
UGC 5101

**UGC 5101** er ein særeigen galakse med ein enkelt kjerne som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. Grunna den ustrukturerte forma er han sannsynlegvis resultatet av ein galaksekollisjon. Det er tenkt at UGC 5101 inneheld ein aktiv galaksekjerne som ligg bak gassen og støvet rundt galaksekjernen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
UGC 8058

**UGC 8058**, **Markarian 231**, **VII Zw 490** eller **QSO B1254+571** er ein kvasarliknande galakse som ligg rundt 550 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Den store bjørnen. UGC 8058 blei oppdaga i 1969 under eit søk etter galaksar med sterk ultrafiolett stråling. Han har lange tidevasshalar og ei deformert form. Resultat frå dei første spektraa viste klare teikn på galaksen hadde ein kvasar i kjernen, noko som gjorde han unik i Markarian-samlinga. UGC 8058 har halde på merkelappen som eit spesielt objekt sia dei tidlege observasjonane og held fram med å vera ein favoritt i alle bølgjelengder.

Den infraraude lysstyrken til UGC 8058 liknar på den til kvasarar, noko som gjer han til ein av dei mest lyssterke og kraftige ultralyssterke infraraude galaksane. Eksplosiv stjernedanning er rekna som opphavet til ultralyssterke infraraude galaksar, men UGC 8058 kan får mesteparten av sin infraraude stråling frå eit sentralt supermassivt svart hòl. Likevel går òg UGC 8058 gjennom eksplosiv stjernedanning; særleg synleg i ein ringforma region rundt galaksekjernen der meir enn 100 solmassar av stjerner blir danna kvart år.

UGC 8058 sin spesielle form er sannsynlegvis eit resultat av ein galaksekollisjon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
UGC 12812

**UGC 12812**, **Markarian 331** eller **KPG 593** er ein spiralgalakse som ligg rundt 250 millionar lysår unna jorda i stjernebiletet Pegasus. Observasjonar indikerer at det ligg eit supermassivt svart hòl i sentrum av galaksen. UGC 12812 produserer i gjennomsnitt 80 solmassar med nye stjerner kvart år. Det er eit ope spørsmål om UGC 12812 er del av eit samansmeltande system eller om den infraraude lysstyrken som galaksen har stammar frå ein annan prosess.

## Kjelder

* *Denne artikkelen i sin heilskap baserer seg på pressemelding *'STScI-2008-16*' frå [[Space Telescope Science Institute]].*
Danske statsministrar

**Danske statsministrar** er ei opplisting av folk som har vore statsminister eller regjeringsleiar i Danmark sidan 1848. 

Konstitusjonelt monarki vart innført i 1849 med den danske grunnlova. Den danske monarken er statsoverhovud. Kvar og ein av regjeringsleiarane har vore leiar av ein eller fleire regjeringar. Stillinga som regjeringsleiar i Danmark vert kalla premierminister i åra 1848-1856. Mellom 1856 og 1913 vert det kalla konseilspræsident. Sidan da har regjeringsleiaren hatt tittelen statsminister. 

Den noverande statsminister er Mette Frederiksen frå Socialdemokraterne. Ho blei statsminister i 2019.

Dronning Margrethe har vore statsoverhovud sidan 14. januar 1972.

## ''Premierminister'' (1848-1856)

*1848-1852 Adam Wilhelm Moltke
*1852-1853 Christian Albrecht Bluhme
*1853-1854 Anders Sandøe Ørsted
*1854-1856 Peter Georg Bang

## ''Konseilspræsident'' (1856-1918)

*1856-1857 Carl Christopher Georg Andræ
*1857-1859 Carl Christian Hall
*1859-1860 Carl Eduard Rotwitt
*1860-1863 Carl Christian Hall
*1863-1864 Ditlev Gothard Monrad
*1864-1865 Christian Albrecht Bluhme
*1865-1870 Christian Emil Krag-Juel-Vind-Frijs
*1870-1874 Ludvig Holstein-Holsteinborg
*1874-1875 Christen Andreas Fonnesbech
*1875-1894 Jacob Brønnum Scavenius Estrup
*1894-1897 Tage Reedtz-Thott
*1897-1900 H.E. Hørring
*1900-1901 Hannibal Sehested
*1901-1905 Johan Henrik Deuntzer
*1905-1909 Jens Christian Christensen
*1908-1909 Niels Thomasius Neergaard
*1909&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ludvig Holstein-Ledreborg
*1909-1910 Carl Theodor Zahle
*1910-1913 Klaus Berntsen
*1913-1918 Carl Theodor Zahle

## ''Statsminister'' (1918-)
*1918-1920 Carl Theodor Zahle
*1920&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Otto Liebe
*1920&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; M. P. Friis
*1920-1924 Niels Neergaard
*1924-1926 Thorvald Stauning
*1926-1929 Thomas Madsen-Mygdal
*1929-1942 Thorvald Stauning
*1942&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Vilhelm Buhl
*1942-1943 Erik Scavenius
*1943-1945 Tysk okkupasjon
*1945&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Vilhelm Buhl
*1945-1947 Knud Kristensen
*1947-1950 Hans Hedtoft
*1950-1953 Erik Eriksen
*1953-1955 Hans Hedtoft
*1955-1960 Hans Christian Hansen
*1960-1962 Viggo Kampmann
*1962-1968 Jens Otto Krag
*1968-1971 Hilmar Baunsgaard
*1971-1972 Jens Otto Krag
*1972-1973 Anker Jørgensen
*1973-1975 Poul Hartling
*1975-1982 Anker Jørgensen
*1982-1993 Poul Schlüter
*1993-2001 Poul Nyrup Rasmussen
*2001-2009 Anders Fogh Rasmussen
*2009-2011 Lars Løkke Rasmussen
*2011-2015 Helle Thorning-Schmidt
*2015-2019 Lars Løkke Rasmussen
*2019- Mette Frederiksen

## Bakgrunnsstoff
* Statsministeriet
Årdal kyrkje i Sogn

**Årdal kyrkje** står på Årdalstangen i Årdal kommune i Vestland og er ei langkyrkje i tre frå 1867. 
Ho er teikna av Christian Christie og har ei utforminga påverka av stavkyrkjene. 
Kyrkja erstatta Årdal stavkyrkje frå 1100-talet, som då var i dårleg stand og for lita. 

Altartavla frå 1935 er laga av Dagfinn Werenskiold.

Årdal kyrkje er soknekyrkje for Nedre Årdal sokn i Sogn prosti. Fram til 1970 var ho einaste kyrkja i prestegjeldet, då stod Farnes kyrkje ferdig i Øvre Årdal og prestegjeldet vart deld i to sokn, Øvre Årdal og Nedre Årdal. Årdal vart skild ut som eige prestgjeld i 1863, tidlegare hadde området høyrd til Lærdal prestegjeld. Ordninga med prestegjeld vart fasa ut frå 2004 og det er no prosten i Sogn prosti som leiar prestetensta i Årdal.

## Referansar

## Kjelder
*  
* «Kyrkjene i Årdal» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971
* 

## Bakgrunnsstoff
* Om Nedre Årdal kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Eldre fotografi av Årdal kyrkje på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*
*
Farnes kyrkje

**Farnes kyrkje** står i Øvre Årdal i Årdal kommune i Vestland fylke, og er ei arbeidskyrkje frå 1970. Arkitekt for kyrkja var Per Solemslie ved arkitektfirmaet Arnstein Arneberg.

Altartavla er laga av Victor Sparre.

Farnes kyrkje er soknekyrkje for Øvre Årdal sokn, som vart oppretta samstundes med at kyrkja stod ferdig. Det tidlegare Årdal sokn vart då deld i to, Øvre og Nedre Årdal sokn i Årdal prestegjeld. Årdal hadde fram til 1863 høyrd til Lærdal prestegjeld.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
*  
* «Kyrkjer i Årdal» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon (no Allkunne.no)
* 

## Bakgrunnsstoff
* Farnes kyrkje i Norges kirker
* 
* Om Øvre Årdal sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser kyrkjerstader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*
Solvorn kyrkje

**Solvorn kyrkje** står i bygda Solvorn på vestsida av Lustrafjorden, i Luster kommune i Vestland, og er ei langkyrkje frå 1883. Arkitekt for kyrkja var Waldemar Hansteen og utforminga er påverka av stavkyrkjene. 

Solvorn kyrkje er soknekyrkje i Solvorn sokn i Sogn prosti. Den noverande kyrkja erstatta ei tømra kyrkje frå kring 1600, som i sin tur erstatta ei stavkyrkje som fyrste gong er nemnd i kjeldene på 1300-talet. Grunnen til at det vart bygd ny kyrkje i Solvorn i 1883 var dels at gamlekyrkja var i dårleg stand, og dels at ho var vorte for lita. Urnes sokn var då vorte nedlagd og dei som før hadde sokna til Urnes stavkyrkje skulle i staden sokne til Solvorn-kyrkja.

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Solvorn kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* «Solvorn kyrkje» hjå Fylkesleksikon Sogn og Fjordane 
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Bakgrunnsstoff
* Solvorn kyrkje i «Norges kirker»
* Om Solvorn kyrkje på nettstaden til Den norske kyrkja 
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* 
*
Hafslo kyrkje

**Hafslo kyrkje** står på nordsida av Hafslovatnet i bygda Hafslo i Luster kommune i Vestland fylke og er ei langkyrkje frå 1878. Arkitekt for kyrkja var J. Faye. 

Kyrkja er soknekyrkje i Hafslo sokn i Indre Sogn prosti. 
Dagens kyrkje erstatta Hafslo stavkyrkje frå kring 1200, som var vorte for lita. 

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Hafslo kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* «Hafslo kyrkje» hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon 
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Bakgrunnsstoff
* Om Hafslo kyrkjelyd på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*
*
Slaviske folk

**Slaviske folk** er ei sams nemning for ei rekkje folkeslag i det austlege Europa, som har felles avstamming og likskapar i språk og kultur. Saman med dei germanske, romanske og keltiske språka utgjer dei slaviske språka ei av hovudgruppene av indoeuropeiske språk.

Opphavet til dei slaviske folka er ikkje heilt klart. Dei utvikla først eit eige skriftspråk på 800-talet. Plinius den Eldre, Tacitus og Ptolemeus nemner i det første hundreåret e. Kr. eit folk som er busett aust for elva Wisła, og som er ulikt dei germanske vandalane som au budde i området. Namnet «slavarane» (Sklavenoi) opptrer første gong i bysantinske kjelder på 500-talet. Under keisar Justinian 1. (527-565) dukkar slavarar opp hos bysantinske skribentar. Dei fortel om talrike slavarar frå Karpatane, nedre Donau og Svartehavs-området som har slått seg ned i Austromarriket. 
 **Dei slaviske språka** er ei grein av dei indoeuropeiske språka. 

På 1800- og 1900-talet har det vore freista finne eit opphavsområde for dei slaviske folka, som da skulle vere eitt folk i opphavet. Dette ut frå ein pan-slavisk tankegang. Men dette er framleis ikkje klart. 

På grunn av slavarane sine vandringar og kor dei i nyare tid bur, deler ein dei normalt inn i tre undergrupper:

* Vestslavarar: Primært polakkar, tjekkarar, slovakar, sorbarar.
* Austslavarar: Primært russarar, ukrainarar, kviterussarar.
* Sørslavarar: Primært bulgararar, makedonarar, serbarar, bosniakar, kroatar, slovenarar, montenegrinarar.
(Namnet på den tidlegare staten Jugoslavia betyr for øvrig *Sørslavarane sitt land*).

Austslavarane breidde seg frå 500-talet mot nord til det finsk-ugriske og baltiske området. Under innverknad av vikingane oppstod i det noverande Ukraina, Kviterussland og det vestlege Russland omkring slutten av 800-talet det første austslaviske riket, Kiev-riket. I seinmellomalderen delte austslavarane seg i kviterussarar, ukrainarar og russarar. Dei sistnemnde spreidde seg frå sist på 1500-talet langs den noverande transsibirske jernbanen austetter heilt til Stillehavet. 

## Kjelde
Den danske wikipediaen, art. *Slaverne*, som lesen 22. november 2008.
Fet kyrkje i Sogn

**Fet kyrkje** står på Indre Hafslo i Luster kommune i Vestland og er ei langkyrkje frå 1894. Byggmeister for kyrkja var John Alver medan arkitekten er ukjend. 

Dette er den tredje kjende kyrkja i bygda. Den fyrste var ei stavkyrkje som truleg var sett opp som huskapell på 1200-talet. Ho stod til kring 1650 då ho vart erstatta av ei tømra kyrkje som i sin tur vart riven då dagens kyrkje vart bygd.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Margrethe Henden Aaraas og Sigurd Vengen: «Fet kyrkje» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* «Fet kyrkje»  hjå NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon

## Bakgrunnsstoff
* Om Fet og Joranger kyrkjelydar på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen
*
*