Paramokarakara

**Paramokarakara** (*Phalcoboenus carunculatus*) er ein altetande medlem av falkefamilien Falconidae.  
Han er utbreidd langs Andes gjennom Ecuador nordover langs den sentrale fjellkjeda av Andes til Caldas-departementet i Colombia. Han lever over tregrensa i graskledd habitat, eller i eit alpint páramo-økosystem slik som det norske artsnamnet ymtar om.

Slektsnamnet *Phalcoboenus* er frå det greske 'phalkõn' som tyder «falk» og det greske *bainõ*, «å gå». Det spesifikke epitetet *carunculatus* er latinsk og betyr «lite kjøttstykke». Det kan referere til det iaugefallande oransje, nakne kjøttaktige området i ansiktet på denne arten.

Taksonomien til karakaraene er ikkje endeleg. American Ornithological Society og International Ornithological Committee plasserer paramokarakara og tre andre karakaraer i slekta *Phalcoboenus*. Clements-taksonomien plasserer paramokarakara og seks andre karakaraer i slekta *Daptrius*. Alle er samde om at paramokarakaraen er monotypisk.

## Skildring

Paramokarakaraer er 50 til 56 cm lange med eit vengjespenn på 112 til 119 cm. Fjørdrakta til kjønna er like. Vaksne er for det meste svarte med eit dristig mønster av kvite striper på brystet. Buken bak beina, undersida av vengene og hale, og tuppa av svingfjører og halefjører er reint kvit. «Cere» og den nakne huda i ansiktet og halsen er lys oransje til djup raud, med rynkar i halshuda. Irisen er hasselbrun til svartgrå og beina og føtene deira er knallgule. Juvenile har helt annleis utsjånad, dei er gulbrune til mørkebrune med nokre kvite flekker på hovudet, bakdelen og undersida. Beina og føtene deira er mørke.

Paramokarakara finst i den sentrale fjellkjeda av Andesfjella frå det sørvestlege Colombia til det sørlege Ecuador. Nordgrensa er omtrent sentralt i Caldas-departementet i Colombia, sørgrensa ligg i Loja-provinsen i Ecuador, ikkje langt nordom grensa til Peru. Han lever i den tempererte sona over tregrensa, der landskapet er páramo eller graskledde beitemarker med spreidde buskar. I høgdnivå varierer det stort sett mellom 3000 og 4000 moh., men han har vorte registrert så høgt som 4700 m.

Så vidt kjent er paramokarakaraen ein standfugl, men gjer streif innanfor utbreiingsområdet sitt, og samlast i flokkar som kan vere meir enn 100 utanom hekkesesongen.

Paramokarakaraen er ein altetar og svært opportunistisk. Kosthaldet inkluderer meitemakk, insekt og larvane deira, andre virvellause dyr, amfibium, små øgler og pattedyr, fuglar, åtsel og vegetabilsk materiale som korn. Han søkjer vanlegvis ved å gå eller springe på bakken, men kan òg søkje i flukt lågt over bakken. Dei beitar ofte i små grupper blant storfe eller lamaer.

Paramokarakara legg vanlegvis egg i september og oktober, sjølv om det også er gjort registreringar seinare. Han byggjer vanlegvis eit pinnereir på ei hylle i ei fjellside, men ein har registrert reir i eit tre. Kullet er vanlegvis på to egg.

Arten er skildra som mest taus, men to ulike lydytringar er registrerte og skildra som «gryntande og kvinande bjeff» og den andre ein «lang serie med harde tonar».

## Status
Verdas naturvernunion, IUCN klassifiserer paramokarakaraen som ein livskraftig art (LC). Sjølv om han har ei avgrensa utbreiing og ein estimert populasjon på færre enn 6700 modne individ, trur ein storleiken på populasjonen er stabil. Ingen direkte trugsmål er identifiserte.

## Kjelder

* *Denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:Carunculated caracara|Carunculated caracara]]» frå , den 19. september 2024*

## Bakgrunnsstoff