Tor Endresen

**Tor Lars Oskar Endresen** () er ein norsk vokalist, songar, Eurovision-deltakar og revyskodespelar frå Bergen.

## Biografi

Tor Endresen voks opp i Bergen. Han gifte seg rett før tjueårsdagen sin i 1979 med Siren. Dei to er framleis gift og har fem born saman.

Endresen starta karrieren sin i diverse danseband i Bergen, der han gjorde eit par singlar tidleg på åttitalet. I 1986 kom albumet *Call Me Stranger* ut i samarbeid med Pål Thowsen. På dette albumet var hiten «Black Rain» med, og den vart vurdert brukt som filmmusikk til James Bond-filmen *[[The Living Daylights]]*. Valet fall i staden på A-ha. Thowsen og Endresen gav også ut albumet *Life Goes On* i 1988. 

Gjennombrotet til Endresen kom i 1989 med NRK-serien *[[Lollipop]]* - eit nostalgisk musikkprogram med musikk frå 1950- og 60-åra. Tor Endresen hadde her rolla som ein syngjande bartender med glimt i auga, og var fast makker til programleiaren Rune Larsen. Serien vart svært populær i Noreg, og resulterte i fleire plater med musikk frå Lollipop.

### Solokarriere

I 1991 gav Endresen endeleg ut si fyrste soloplate, som fekk namnet *Solo*. Kjærleiksballaden «Ingen er så nydelig» vart spelt inn på denne plata fyrste gongen. Songen er i dag den aller mest kjende songen av Tor Endresen. Han vart i 1991 kåra til beste låt på Norsktoppen, og han vart spelt for FN-leiren i fjella i Makedonia like etter reveljen, kvar dag i to år.

Året etter gav Endresen ut si andre soloplate, *Tor Endresen II*. Eitt av høgdepunkta på plata var «Radio Luxembourg», Grand Prix-låta til Endresen som hamna på andreplass i MGP 1992. I tillegg song Endresen duett med kona Siren på *Forelsket*, ein coverversjon av «Something Stupid». «Radio Luxemburg» vart kåra til beste låt på Norsktoppen året etter «Ingen er så nydelig». I 1994 hadde Tor Endresen hovudrolla i musikalen *[[Ain't Misbehavin']]* på Den Nationale Scene. 

Nokre år seinare, etter å ha delteke i to Melodi Grand Prix-tevlingar, kom soloplata *Sanger* (1996), der han samarbeidde med produsenten Pete Knudsen. I 1997 opplevde han endeleg å vinna Melodi Grand Prix. Vinnarsongen hans heitte «San Fransisco», men då han representerte Noreg i Eurovision Song Contest 1997 i Dublin, inntente han null poeng og hamna på 24. plass. I etterkant av dette gav Endresen ut si fyrste samleplate, *De aller beste* (1997), der San Fransisco var med.

I 1998 samarbeidde Endresen med Rune Larsen om CD-en *Nære ting* der han hylla 50-talsheltane Kurt Foss og Reidar Bøe ved å spela inn deira eigne songar på nytt. I 1999 laga han filmmusikk til ein Disney-film for fyrste gong. *[[Filmen Tarzan (1999)|Tarzan]]* har den originale filmmusikken ved Mark Mancina og Phil Collins, men Tor Endresen song dei norske versjonane av songane. Som takk for framføringa si fekk Endresen ei originalteikning frå filmen av Disney. To år seinare song han dei norske omsetjingane av songane til Disney-filmen *[[Et kongerike for en lama]]* (2001). I denne filmen syng Sting dei originale songane.  

### Etter 2000

Tor Endresen si neste plate heitte *Blue* (2000) og var soulprega og engelskspråkleg. Ein av songane på denne plata var «Alone Awake», songen som Jan Eggum hadde skrive på syttitalet og seinare omsett til «En natt forbi». Plata inkluderte også ein coverversjon av «Cecilia» av Simon & Garfunkel.

Hausten 2001 laga Endresen ei joleplate saman med dottera Anne-Sophie til inntekt for Strømmestiftelsen. Plata fekk namnet *Julen i våre hjerter*. 

Eit par år seinare danna Endresen gruppa Seppo saman med Are Selheim. Seppo gav ut albumet *Retrofeelia* i 2004, der dei fekk hjelp av både Benedicte Adrian og Elisabeth Moberg. Seppo deltok også i Melodi Grand Prix 2005 med songen «Can you hear me», og hamna på femteplass.

Endresen gav ut sitt foreløpig siste soloalbum i 2005. I 2005 hadde Endresen hovudrolla i musikalen *[[Chess]]* i Sandefjord saman med Tommy Körberg og Guri Schanke. Saman med Rune Larsen framførte han forestillinga *Absolutt oss* i 2006. Den veldedige joleturnéen *Stille natt, hellige natt* har han også delteke på saman med Larsen og fleire andre norske artistar. Dei siste åra har Endresen reist mykje rundt med sitt eige konsept, Ausekarane - ei hyllest til Sotra-trubaduren Johannes Kleppevik. Endresen samarbeidde her mellom anna med Bjørn Jensen. 

### På fjernsyn

Endresen har delteke i fleirfaldige fjernsynsprogram i tillegg til Melodi Grand Prix og *Lollipop*. Mellom anna var han deltakar i fjernsynsserien *[[fjernsynsserien Casablanca|Casablanca]]* på TV 2, *[[Den store klassefesten]]* på NRK i 2001, han tevla i *[[Beat for Beat]]* i 2004, han var gjest i *[[Grip mikrofonen]]* i 2007, og i *[[Allsang på grensen]]* fleire gonger. I 2008 deltok han i *[[Skal vi danse]]*, og i 2011 var han med i både *[[Popstokk]]* og *[[71° nord]]*.
 
## Eurovision
### Melodi Grand Prix 2015
Saman med Elisabeth Andreassen skal Endresen framføre «All Over the World» på engelsk i Melodi Grand Prix 2015, den norske uttakinga til Eurovision Song Contest 2015 i Wien i Austerrike. Bidraget er skriven av Are Selheim og Endresen sjølv. Dette vert den tolvte deltakinga til Endresen i tevlinga. 

### Melodi Grand Prix

Allereie før suksessen med Lollipop hadde Endresen prøvd seg i Melodi Grand Prix for fyrste gong. Han har i alt delteke elleve gonger, og 1997 er det einaste året han har vunne den norske finalen og representert Noreg i Eurovision Song Contest. 

* 1987 - «Hemmelig drøm» (9. plass)
* 1988 - «Lengt» (duett med Iselin Alme) (4. plass)
* 1989 - «Til det gryr av dag» (2. plass)
* 1990 - «Café le swing» (3. plass)
* 1992 - «Radio Luxembourg» (2. plass)
* 1993 - «Hva» (3. plass)
* 1994 - «Aladdin» (2. plass)
* 1997 - «San Francisco» (vann den norske finalen, fekk 24. plass og null poeng i Eurovision Song Contest 1997.)
* 1999 - «Lover» (3. plass)
* 2005 - «Can you hear me» (med gruppa Seppo - 5. plass)
* 2006 - «Dreaming of a new tomorrow» (5. plass)

## Diskografi

* *Solo* (CNR Records, 1991)
* *Tor Endresen II* (CNR Records, 1992)
* *Sanger* (CNR Music, 1996)
* *De aller beste* (CNR Music, 1997) samleplate
* *De nære ting* (CNR Music, 1998) m/Rune Larsen
* *Blue* (United Music, 2000)
* *Julen i våre hjerter* (Rain Songs, 2001)
* *Retrofeelia* (Bare Bra musikk, 2004) m/Seppo
* *Now and Forever* (2005)

## Kjelder

* *Bokmålswikipedia om Tor Endresen, henta inn 28. september 2011.*
* *Engelsk Wikipedia om Filmen Tarzan (1999), henta inn 28. september 2011.*