open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Termik

Stiftelsen **Termik** er ein organisasjon som bruker frivillige til hjelp og støtte for alvorleg sjuke som ønskjer å vere heime, og til deira pårørande. Termik har arbeidd i Vefsn kommune sidan 1995. Sjølvstendige Termik-organisasjonar med same formålet er etablert fleire andre stader i landet.

## Bakgrunnsstoff
* Termik Vefsn, heimeside
Karelarar

**Karelarar** er namnet på ei finsk-ugrisk folkegruppe som bur hovudsakleg i republikken Karelen i Russland og dessutan i Finland. Dei talar frå gamalt av karelsk, sjølv om stadig fleire no nyttar russisk. Ved folketeljinga i Russland i 2010 vart det registrert 61 000 karelarar der, 46 000 av dei i republikken Karelen. 26 000 oppgav at dei meistra karelsk språk.

## Fotnotar
Nynorsk salmebok

***Nynorsk salmebok for kyrkja og heim og møte*** vart redigert av Bernt Støylen, Peter Hognestad og Anders Hovden og utgjeven 1925. Ved kongeleg resolusjon 18. desember same året vart ho godkjend for bruk i gudstenesta i dei sokn som gjorde vedtak om det. Den fyrste kyrkjelyden som tok i bruk *Nynorsk salmebok*, var kyrkjelyden ved Nesland kyrke, frå 15. november 1925.

Presteforeninga meinte at salmeboka berre burde godkjennast som tillegg til ei anna salmebok. For å komme denne kritikken i møte, vart det ved kongeleg resolusjon av 1. okt. 1926 vedteke at Nynorsk salmebok skulle ha eit bokmålstillegg med 200 salmar or den gamle og den nye *[[Landstads kirkesalmebog|Landstads Salmebok]]*. Denne boka vart utgjeven under namnet *Nynorsk salmebok for kyrkja og heim og skule.*

Salmeboka vart utgjeven på Det Norske Samlaget.

## Innhaldet i salmeboka
Salmeboka har åtte bolkar:
* I Ålmenne salmar for gudstenesta (56 nr.)
* II Salmar for alle sundagar og helgedagar i kyrkjeåret (466 nr.)
* III Salmar til kyrkjelege tenestor (61 nr.)
* IV Salmar for kyrkjearbeid (30 nr.)
* V Salmar for folk og fedreland (21 nr.)
* VI Salmar for heimen (33 nr.)
* VII Åndelege songar (44 nr.)
* VIII Tillegg med 200 salmar frå den gamle og den nye Landstads Salmebok (200 nr.)

Av dei nynorske er det 111 originale av Elias Blix og 75 omsette, av Anders Hovden 128 originale og 81 omsette og av Bernt Støylen 62 originale og 139 omsette.

## Kjelder
* Ottar Grepstad Frå den nynorske skriftkulturens annalar 1646–2005
* P.E. Rynning (1954): *Salmediktingi i Noreg* Det norske Samlaget
* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962

## Bakgrunnsstoff
* Utgreiding om Nynorsk salmebok - digital utgåve
Jockstrap

**Jockstrap** er ei sportsunderbukse for menn laga for å gje stor rørsleevne og minst mogleg varmeisolasjon.

Underbuksa består av ei elastisk linning med eit stykke stoff som dekker genitalia. Frå stoffstykket går det to elastiske band mellom låra og under setemuskelen til eit feste i linninga ved framparten av hoftebeina. Setet er bert.

Jockstrap er mykje brukt av utøvarar av amerikansk fotball, men eignar seg også godt under til dømes fotballshorts, tights, skidress, skøytetrikot, treningsbukse og motorsykkeldressar.


fil:Jockstrap101.JPG|Jockstrap i bruk sett framanfrå.
fil:Jockstrap Rear View 01.jpg|Jockstrap i bruk sett bakanfrå.


## Sjå òg
* Suspensorium (susp)

## Bagrkunnsstoff
Landstads kirkesalmebog

M.B. Landstads **Kirkesalmebog**, kalla Landstads salmebok, vart ved kongeleg resolusjon 16.10.1869 autorisert for bruk i dei sokna som gjorde vedtak om det. Ho vart utgitt i 1870.  Boka hadde 634 nummer, alle på dansk-norsk.

## Utkastet

Magnus Brostrup Landstad hadde alt i 1861 på «offentlig foranstaltning» gjeve ut eit utkast. Boka var etla for kyrkjeleg bruk: Nr 1-101 er til gudstenesta, nr 102-584 til kyrkjeåret, 585-640 til ymse kyrkjelege handlingar. Salmeboka tok opp salmar av Luther, Kingo, Brorson, Grundtvig m.fl. Dei gamle salmane vart redigerte og ofte nedkorta. I denne redaksjonen la han meir vekt på omsynet til diktverket enn til teologisk dogmatikk. I dei gamle tyske salmane reinska han ut mange danske ord, og sette istaden inn ord frå norske målføre. Dette fekk til dels kraftig kritikk for det som vart oppfatta som radikale språkformer. Landstad retta seg litt etter kritikken, men store endringar gjorde han ikkje. Utkastet vart sidan lagt fram for ei salmeboknemnd leia av biskop Andreas Grimelund. I denne prosessen vart om lag 30 nyare salmar tekne ut, medan 20 eldre salmar vart tekne inn.

## Kyrkjesalmeboka
Salmeboka var redigert slik:
* Nr 1-33: Alminnelege salmar for gudstenesta
* Nr 34-94: Salmar for dåp, konfirmasjon, skriftemål, nattverd og gudstensteavslutning
* Nr 95-577: Salmar for kvar heilagdag i kyrkjeåret
* Nr 578-63: Særlege salmar for kyrkjelege handlingar, husandakt mv

Med tanke på opphav fordeler salmane seg slik:
* 34 salmar frå oldkyrkja og mellomalderen
* 216 tyske salmar 
* 3 engelske salmar 
* 1 tsjekkiske salmar
* 11 svenske salmar
* 283 danske salmar
* 86 dansk-norske salmar (dvs salmar skrivne på dansk av nordmenn)

Boka vart bruka parallelt med dei gamle salmebøkene og Hauges Salmebok, som vart autorisert i 1873.

Salmane i Landstads salmebok er omtalte i J.N. Skaars *Norsk Salmehistorie* I og II, 1979-80.

4. mars 1892 vart Elias Blix' *[[Nokre Salmar]]* autorisert til bruk ved den offentlege gudstenesta, og desse landsmålssalmane vart trykte bak i Landstads salmebok som nr 635 - 791.

Utpå 1900-talet meinte folk at salmeboka var mogen for revisjon, og i 1926 kom salmeboka som fekk namnet *[[Landstads reviderte salmebok]]*. Men enno i mange år valde mange kyrkjelyder å halde på den den originale salmeboka.

## Sjå òg
* Salmar i Landstads kirkesalmebog

## Kjelder

----
* P.E. Rynning (1954): *Salmediktingi i Noreg* Det norske Samlaget
Nokre Salmar

***Nokre salmar*** var den fyrste nynorske salmesamlinga, utgjeven anonymt av Elias Blix. Ho vart først utgjeven som hefte, det fyrste kom i 1869, dei neste i 1870 og 1875, og sidan auka i 1883 (Det norske Samlaget). 4. mars 1892 vart *Nokre Salmar* autorisert til bruk ved den offentlege gudstenesta, og desse landsmålssalmane vart trykte bak i *[[Landstads kirkesalmebog]]* som nr 635&ndash;784.

I 1908 vart Tekstbok og Altarbok for Den norske kyrkja i Peter Hognestad si omsetjing autoriserte for offentleg bruk. Med denne boka vart Litaniet og preikestolversa òg autoriserte, og i seinare opplag vart dei lagt til i dette såkalla *Blix-tillegget* som nr 785 til 791.

Dei fyrste kyrkjelydane som nytta retten til å syngje Blix-salmane i gudstenesta, var Ranum og Skage i Overhalla i Namdal prosti; dei gjorde det alt i 1892. I 1901 hadde 76 kykjelydar gjort det same, i 1914 366 og i 1926 meir enn 500. Mange stader vart det strid om Blix-tillegget. Etter resolusjonen av 1892 var det høve for eit fleirtal i kyrkjelyden å nekte bruk av Blix-tillegget. I 1926 vart det ved kongeleg resolusjon vedteke at dei som nytta Hauges og Landstads salmebøker også *skulle* bruke salmane i *Nokre salmar*. Men då var allereie Landstads reviderte salmebok og Nynorsk salmebok autoriserte for bruk i dei kyrkjelydane som gjorde vedtak om det.

## Dei fyrste utgåvene
* Hefte I kom i 1869 og inneheldt 13 salmar, av dei 4 nyskrivne og 9 gjendikta.
* Hefte II kom i 1870 og inneheldt 27 salmar, av dei 10 nyskrivne og 17 gjendikta.
* Hefte III kom i 1875 og inneheldt 17 salmar, av dei 14 nyskrivne og 3 gjendikta.

Andre utgåva kom i 1883 og hadde 68 salmar, av dei 39 nyskrivne og 29 gjendikta.

Tredjeutgåva vart utgjeven i Bergen i 1887 og hadde same innhaldet som andreutgåva, med den skilnaden at denne var trykt med latinske bokstavar. 

Fjerde og femte utgåve, som vart autorisert for kyrkjeleg bruk i 1892, inneheldt 150 salmar. Boka vart òg trykt som eit tillegg til Landstads Kirkesalmebog, då med 157 salmar; dei siste sju var litaniet og preikestolvers.

## Kjelder
* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962
* Anders Aschim. *Ein betre vår ein gong. Elias Blix*. Det norske Samlaget, 2008 ISBN 978-82-521-6429-9

## Bakgrunnsstoff
* Digital utgåve på Bokylla.no
Adventskrans

**Adventskransen** er ein lysestake med plass til fire eller fleire stearinlys eller noko som liknar. Tradisjonelt tenner ein eitt lys for kvar sundag i advent. Skikken tok til i Tyskland på 1800-talet, og kan minna om den jødiske bruken av hanukkijá. I moderne tid har ein også teke i bruk adventslysestakar med elektriske lys som kan vera på i heile adventstida.

## Historie
Historisk var det vanleg å pynta med kransar til mange ulike høgtider i Europa. I den gradvis tende adventskransen finn ein også trekk som minner om den jødiske tradisjonen med å tenna eitt lys for kvar dag av hanukká i ein spesiell åttearma lysestake.

Adventslystenninga byrja truleg på ein barneheim i Hamburg, der presten og indremisjonsgrunnleggjaren Johann Hinrich Wichern laga ein slik i 1839 eller 1848. Denne kransen hadde heile 28 lys, 24 små raude og 4 store kvite. Kvar dag tende ein unge eit nytt lys i samband med gudstenestane til presten. Lyskransen skal ha vore pynta med greiner frå bartre. Bruken av adventskransen spreidde seg, først i Tyskland, og i løpet av 1900-talet til andre land.

## Utsjånad

Lysestaken kan ha mange ulike utformingar, han kan vera av metall, steintøy, tre eller deig og kan ha pynt av til dømes band eller bar frå tre. Han er ofte ringforma med lysa plasserte jamt frå kvarandre, men kan også vera rett, med lysa på rekke. Nokre kransar har eit siste lys som gjerne står i midten av kransen og blir tend på julaftan eller juledag.

Fargen på lysa kan variera. Det er vanleg å følgja liturgiske fargar, men i nyare tid har ein teke i bruk ei rekke andre fargar. I mange protestantiske tradisjonar har ein gjerne lillafarga lys i staken under advent og raude eller kvite lys til jul. I katolsk tradisjon har ein tre lilla og eitt rosa lys. Nokre anglikanarar, metodistar og lutheranarar bruker blåe eller kvite lys i staden for lilla.

## Bruk

Ein tenner vanlegvis det første lyset på første sundagen i advent og det første og andre på den andre sundagen, slik at alle lysa er tende på den fjerde sundagen. Det er vanleg å framføra ein song eller eit dikt i samband med tenninga, ofte første verset saman med det første lyset, andre med det andre, og så bortetter.

Adventskransen blir brukt i kyrkjer under adventsgudstenestar, i heimar og i nokre offentlege rom. Ein kan henga han frå taket, men det er i dag vanlegare å ha ein stake som står på eit bord. Elektriske adventslysestakar blir som regel sett i eit vindauge som del av julepynten elles.

## Sjå òg
* Luciakrone, ein lyskrans boren av ei lucia på luciadagen
* Adventsstjerne
* Kalenderlys

## Kjelder


* katolsk.no: «Adventsskikker» (Sist oppdatert 1998-11-30)
* allekvinner.no: «Din levende adventskrans» (21. november 2006)
----
* *Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Advent wreath|Advent wreath]]» frå ,  den 11. januar 2008.*


## Bakgrunnsstoff

* danielshjerte.com: Ulike adventsvers
Psalmebog for Kirke og Hus

***Psalmebog for Kirke og Hus***, mest kjend som ***Hauges Salmebok***, var utarbeidd av Andreas Hauge og vart den 11. oktober 1873 autorisert for bruk ved offentleg gudsteneste i Noreg der kyrkjelyden gjorde vedtak om det.

Salmeboka var konservativ både i salmeval og språkbruk, og i konkurranse med Landstads salmebok fekk ho aldri noka særleg utbreiing &mdash; i 1904 hadde 90 av dei 965 kyrkjesokna i Noreg gjort vedtak om å nytte *Hauges Salmebok*. 

Andreas Hauge gav ut eit utkast til salmeboka i 1863.

## Referansar
Andreas Hauge

**Andreas Hauge** () var ein norsk prest og salmebokutgjevar. 

Hauge var son til Hans Nielsen Hauge og Andrea Andresdatter Nyhus, og vart fødd i Oslo. Cand. theol 1839, skolemann, seinare sekretær i Det norske Misjonsselskap. 

I 1863 gav han ut *Psalmebog til Kirke- og Huus-Andagt*, eit utkast til ei ny salmebok som med nokre endringar vart autorisert i 1873 (Hauges Salmebok).

Andreas Hauge var stortingsmann for Skien 1865-66. Han vart utnemnd til riddar av St. Olavs Orden i 1875.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Andreas Hauge på www.rootsweb.com
Kartesisk produkt

I matematikk er det **kartesiske produktet** av to mengder *A* og *B* mengda av alle par av element, (*a*,*b*), der *a* ∈ *A* og *b* ∈ B. Denne mengda vert skriven *A* × *B*, og med matematisk notasjon skriv ein

:A \times B = \{(a,b)| a \in A, b \in B\}.

Ein kan òg definere det kartesiske produktet for fleire enn to mengder. Viss *A*1, …, *A**n* er mengder, så er det karteiske produktet samansett av alle *n*-tuplar, det vil seie alle moglege kombinasjonar (*a*1,…,*a**n*), der kvar *a**i* ∈ *A**i*. Dette vert skrive
:\prod_{i=1}^n A_i = A_1 \times ... \times A_n := \left\{(a_1, ..., a_n)| a_i \in A_i \quad i = 1, ..., n \right\}.

Viss alle *A**i* ’ane er den same mengda *A*, kan ein òg skrive *A**n* for det kartesiske produktet *A*1×...×*A**n*.

Omgrepet «kartesisk» kjem frå «Cartesius», den latinske forma av namnet til den franske matematikaren og filosofen René Descartes (1596-1650).
Algoritme

Ein **algoritme** i matematikk og informatikk er ei oppskrift på korleis ein kan løyse ein bestemt type problem. Ordet kjem opphavleg frå den persiske matematikaren og astronomen al-Khowarizmi (ca. 780-850)). I ei av bøkene sine beskriv han ein algoritme for korleis ein kan løyse ein klase av andregradslikningar.

## I informatikk og matematikk

Algoritmar er først og fremst eit tema i matematikk og informatikk, og vert studert i nokre spesialområde i teoretisk informatikk, som algoritmeteori, kompleksitetsteori og bereknbarheitsteori. I form av dataprogram vert algoritmar nytta til å styre datamaskinar.

## Definisjon

Mange matematikarar og logikarar i det 19. og 20. hundreåret likte ikkje den manglande nøyaktigheita i omgrepet algoritme, og ønskte eit meir teoretisk tilfredsstillande fundament. I den første halvdelen av det 20. hundreåret vart det gjort fleire forsøk på å finne ein god definisjon. Turingmaskina til Alan Turing, Lambda-kalkulusen til Alonzo Church, rekursive funksjonar, Chomsky-grammatikken og Markov-algoritmer er alle formaliseringar av bereknbarheitsomgrepet. Det var prova at alle desse metodane er like kraftige. Alle kan emulere ein turingmaskin, og alle kan verte emulert av ei turingmaskin. Ved hjelp av turingmaskina vert følgjande formelle definisjon mogleg:

Ei berekningsoppskrift vert kalla ein algoritme om det finst ei Turing-maskin som er ekvivalent til oppskrifta og som stoppar for alle inndata som har ei løysing.

Frå denne definisjonen kan ein utleie følgjande eigenskapar:
# Ein må kunne skrive oppskrifta med ein endeleg lang tekst.
# Eit kvart steg i oppskrifta må kunne utførast.
# På kvart tidspunkt kan berre ein endeleg stor lagringsplass nyttast.
# Oppskrifta kan berre nytte eit endeleg tal på steg.

I praktiske problem krev ein vanlegvis òg at ein algoritme skal oppfylle følgjande vilkår:
# Algoritmen må alltid gi same svar dersom inndataa er dei same.
# Kva det neste steget i oppskrifta er må alltid vere eintydig definert.

## Analyse av algoritmar

Analyse av algoritmar er eit hovudtema i informatikk, og vert vanlegvis gjort teoretisk utan å lage konkrete implementeringar i programmeringsspråk. Den liknar difor andre matematiske område, der ein heller studerer dei grunnleggjande konsepta, enn å sjå på konkret bruk. Ein studerer difor algoritmar i ei sterkt formalisert form.

Ein deler analysen i ulike delområde. I kompleksitetsteori studerer ein ressursbruken til algoritmane, det vil seie tida det tek å køyre algoritmen og lagringsplassen som krevst. I bereknbarheitsteori studerer ein spørsmålet om ein gitt algoritme i det heile vil terminere.
Planar graf

Ein **planar graf** er i grafteori ein graf som kan teiknast i planet utan at nokre av kantane skjer kvarandre. Ein ikkje-planar graf kan ikkje teiknast på ein sånn måte. Ein **plan graf** er ein planar graf som er teikna i planet. Ein kan definere ein plan graf som ein planar graf med ei avbilding frå kvart hjørne til eit punkt i det todimesjonale rommet, og frå kvar kant til ei plan kurve, slik at endepunkta til kvar kurve samsvarer med posisjonane til endehjørna, og alle kurvene er disjunkte bortsett frå i endepunkta.

## Kuratowskis sats

Den polske matematikaren Kazimierz Kuratowski gav ei karakterisering av planare grafar, nå kjend som Kuratowskis sats:

Ein endeleg graf er planar viss og berre viss den ikkje inneheld ein undergraf som er ein subdivisjon av *K*5 (den komplette grafen med fem hjørne) eller *K*3,3 (den komplette bipartite grafen med tre hjørne i kvar del).

En subdivisjon av ein graf får ein ved å leggje til eit eller fleire hjørne i ein kant, (til dømes ved å endre kanten  &bull;&mdash;&mdash;&bull; til &bull;&mdash;&bull;&mdash;&bull;) og gjenta dette null eller fleire gonger.

## Eigenskapar

Viss ein teiknar ein planar graf i planet, rammar han inn eitt eller fleire område. Viss *n* er talet på hjørne, *m* er talet på kantar og *f* er talet på område, seier Eulers formel at *n* - *m* + *f* = 2. Av dette kan ein vise at *m* &le; 3n - 6 for alle planare grafar.

Firefargersatsen seier at hjørna i ein planar graf alltid kan verte farga med fire farger sånn at to naboar alltid har ulike farger.
Talet 62

**Talet 62** (**sekstito**) er eit partal. I heiltalsrekkja kjem det etter talet 61 og før talet 63.

Ordenstalet som svarar til talet sekstito er **sekstiandre** (**62.**).
Nick Mason

**Nicholas Berkeley «Nick» Mason** () er ein britisk trommeslagar, perkusjonist og ein av komponistane i bandet Pink Floyd.

Mason er fødd i Birmingham i England, voks opp ved Hampstead i London og gjekk på privatskulen Frensham Heights i Surrey. Han studerte seinare på Regent Street Polytechnic, der han i 1964 møtte Roger Waters, Bob Klose og Richard Wright som saman grunnla bandet Sigma 6, som var forgjengaren til Pink Floyd.

Nick Mason er gift for andre gong og har tre ungar. Dei bur i grevskapet Wiltshire, i det tidlegare huset til Camilla Parker Bowles. Ettersom innspelingane og turnéane til Pink Floyd vart meir sporadiske har Mason brukt meir tid på favoritthobbyen sin, billøp. Han eig og køyrer fleire klassiske bilar og har mellom anna konkurrert i 24-timarsløpet Le Mans. Han er òg ein kvalifisert pilot.

Mason er den einaste personen som har vore med i Pink Floyd sidan grunnlegginga i 1965 og har også spela på samtlege album. Trass i konfliktane over eigarskapen til namnet *Pink Floyd* er Roger Waters og Nick Mason gode vener. Mason deltok på dei to siste konsertane i verdsturnéen til Waters i 2002 for å spele trommer på den tradisjonelle Floyd-låten «Set the Controls For The Heart Of The Sun».

Nick Mason har òg designa og teke bilete for albuma *[[Relics]]* (1971) og *[[Animals]]* (1977).

2. juli 2005 deltok Mason i Pink Floyd for fyrste gong på 24 år saman med David Gilmour, Richard Wright og Roger Waters på Live 8-konserten i Hyde Park i London. 

12. august 2012 spelte Mason med Ed Sheeran på Pink Floyd-songen «Wish You Were Here» under avslutningsseremonien til sommar-OL 2012 i London. 

## Andre arbeid
Mason har òg arbeidd med andre musikarar, som trommeslagar og produsent for Steve Hillage og Robert Wyatt, trommeslagar for Michael Mantler og produsent for bandet The Damned. Boka til Nick Mason, *Inside Out: A Personal History of Pink Floyd*, vart publisert i Storbritannia i oktober 2004. Denne boka gjev eit subjektivt innblikk på livet i bandet frå eit humoristisk synspunkt.

## Eigne utgjevingar
* 1981 - *[[Fictitious Sports]]*
* 1985 - *[[Profiles]]* - med gitaristen Rick Fenn.
Relics

***Relics*** er eit samlealbum av Pink Floyd frå 1971. Ei ny utgåve på CD med betre digital lyd kom i 1996 med eit anna plateomslag. Det originale plateomslaget var teikna av trommis Nick Mason og framstilte eit skip laga av musikkinstrument. Det nye omslaget viser eit bilete av ein ferdigbygd modell av skipet. 

*Relics* var mest kjend for å innehalde dei tidlege hitsinglane «Arnold Layne» og «See Emily Play» frå Syd Barrett-perioden, i tillegg til B-sidene til tre andre singlar. Den inneheld òg den tidlegare ikkje utgjevne studioinnspelinga «Biding My Time» av Roger Waters, som tidlegare berre hadde vore spelt på konsertar. Resten av songane var identiske til albumversjonane. 

*Relics* nådde 34. plass på albumlista i Storbritannia og 153. plass i USA. 

## Innhald

## Medverkande
* Syd Barrett - Gitar og vokal på «Arnold Layne», «See Emily Play», «Interstellar Overdrive» og «Bike».
* Roger Waters - Bassgitar og vokal
* David Gilmour - Gitar på alle spor unntatt dei Barrett spelar på, i tillegg til vokal
* Richard Wright - Orgel, piano, synthesizer og vokal
* Nick Mason - Trommer og perkusjon.
Den trojanske hesten

**Den trojanske hesten** er ei nemning på ein hest som, i fylgje Æneiden og Odysseen, vart bygd i løpet av den trojanske krigen. Etter 10 år med omlægring av byen Troja, byggjer grekarane ein hul hest av tre. Odyssevs gøymer seg inne i hesten saman med nokre utvalde krigarar, medan resten av styrkane gøymer seg eit stykke vekk frå byen. Nokre få menn vart sett til å ro skipa eit stykke vekk. Trojanarane trur då at grekarane har gjeve opp åtaket, og sett att hesten som ei siste gåve. Byporten vert opna, og hesten trekt inn, og så er det fest i gatene. Seint same kveld, då trojanarane er trøytte etter feiringa, listar Odyssevs menne seg ut av hesten og opnar byporten for resten av hæren. Dei utkvilde greske soldatane sigrar då lett over trojanarane, og inntek byen.

## Annan bruk av omgrepet

Metaforisk kan meininga av uttrykket «ein trojansk hest» visa til ein taktikk eller strategi som går ut på å invitere ein fiende inn i eigen bastion eller tryggingsområde.

Uttrykket «trojansk hest» er òg brukt om skadevare eller datavirus.

## Sjå òg
* Den trojanske krigen
* Trojansk hest - ein type datavirus

## Bakgrunnsstoff
Four Weddings and a Funeral

***Four Weddings and a Funeral***, kalla ***Fire bryllup og en gravferd*** på norsk, er ein britisk romantisk komedie frå 1994. Filmen er regissert av Mike Newell. Han var den fyrste av fleire filmar skrivne av Richard Curtis med Hugh Grant i ei av hovudrollene. Elles spelar Andie MacDowell den andre hovudsrolla i filmen som handlar om engelskmannen Charles og den amerikanske dama Carrie som møter kvarandre i ulike bryllaup og i ei gravferd. Til slutt vil Charles gifte seg med Carrie. Ho takkar nei, men ho vil dele livet med Charles utan å gifte sig. Deretter lever dei lukkeleg med kvarandre og sonen sin.

Filmen har vunne fleire prisar og vart ein stor publikumssuksess.

## Rolleliste
* Hugh Grant: Charles
* Andie MacDowell: Carrie
* James Fleet: Tom 
* Simon Callow: Gareth 
* John Hannah: Matthew 
* Kristin Scott Thomas: Fiona 
* David Bower: David 
* Charlotte Coleman: Scarlett
* Rowan Atkinson: Father Gerald
* Anna Chancellor: Henrietta («Duckface»)

## Bakgrunnsstoff
*
Salmer 1973

***Salmer 1973 - Liturgikommisjonens prøvehefte*** var godkjent som salmebok ved kongeleg resolusjon 7. september 1973. 

Frå 1954 til 1967 vart det arbeidd med å lage ei felles salmebok for Den norske kyrkja. Dette arbeidet drog ut i tid. Salmer 1973 var tenkt å fylle eit behov i overgangstida før ei ny kyrkjesalmebok var ferdig, samtidig som liturgikommisjonen ville få klargjort kva slags salmestoff som kunne gli inn i ulike kyrkjelege samanhenger.

Heftet hadde salmar på bokmål og nynorsk. I tillegg vart det forsøkt einskilde tekster på svensk og dansk.
A Nice Pair

***A Nice Pair*** er eit samlealbum av Pink Floyd. Albumet er hovudsakleg albuma *[[The Piper at the Gates of Dawn]]* og *[[A Saucerful of Secrets]]* seld i lag som eit dobbeltalbum. Utan noko tilsynelatande årsak kom den amerikanske utgåva med konsertversjonen av «Astronomy Domine» frå *[[Ummagumma]]* i staden for originalversjonen. Albumet nådde 36. plass på den amerikanske Billboardlista, og fekk gullplate i mars 1994. 

Omslaget er laga av Hipgnosis, som laga mange andre Pink Floyd-omslag, inkludert *[[The Dark Side of the Moon]]*. Omslaget har eigentleg ei rekkje bilete av potensielle omslag som ikkje var gode nok omslag på eigahand. Kvart omslag er delt inn i ni firkantar, og kvart bilete representerer eit engelsk ordspel (t.d. bilete av ein gaffel på ein veg, «a fork in the road» som tyder vegkryss). 

Albumet var den første utgjevinga for bandet etter *The Dark Side of the Moon*, noko som virka forvirrande for mange nye tilhengjarar sidan det psykedeliske lydbiletet på dei to første platene var noko ganske anna enn *Dark Side* (særleg amerikanske tilhengjarar sidan Pink Floyd var meir kjend i Europa). 

Sidan både *The Piper at the Gates of Dawn* og *A Saucerful of Secrets* vert seld separat, er *A Nice Pair* ei ganske overflødig plate, og det er lenge sidan plateselskapet slutta å trykke plata, og ho har heller aldri offisielt kome ut på CD. 

## Innhald
Alle songar er av Syd Barrett bortsett frå der det er skrive annleis.

### The Piper at the Gates of Dawn
# «Astronomy Domine» – 4:12 (8:12 på amerikansk versjon)
# «Lucifer Sam» – 3:07
# «Matilda Mother» – 3:08
# «Flaming» – 2:46
# «Pow R. Toc H.» (Syd Barrett/Roger Waters/Richard Wright/Nick Mason) – 4:26 
# «Take Up Thy Stethoscope and Walk» (Roger Waters) – 3:05
# «Interstellar Overdrive» (Syd Barrett/Roger Waters/Richard Wright/Nick Mason) – 9:41
# «The Gnome» – 2:13
# «Chapter 24» – 3:42
# «The Scarecrow» – 2:11
# «Bike» – 3:21

### A Saucerful of Secrets
# «Let There Be More Light» (Roger Waters) – 5:38
# «Remember a Day» (Richard Wright) – 4:33
# «Set the Controls for the Heart of the Sun» (Roger Waters) – 5:28
# «Corporal Clegg» (Roger Waters) – 4:13
# «A Saucerful of Secrets» (David Gilmour/Roger Waters/Richard Wright/Nick Mason) – 11:57
# «See-Saw» (Richard Wright) – 4:36
# «Jugband Blues» – 3:00

## Medverkande
* Syd Barrett: Gitar og vokal.
* David Gilmour: Gitar og vokal.
* Roger Waters: Bassgitar og vokal.
* Richard Wright: Tangentinstrumen, piano, mellotron, vibrafon og vokal
* Nick Mason: Trommer, perkusjon og vokal
* Norman Smith: Tromme, vokal og produksjon
Link

Ein **link** er ein sendar + mottakar som vidaresender eit signal han har motteke til eit nytt område.

Ein kald link er av dei enklaste formene av link. Enkelt forklart er det 2 retningsverkande antenner som peikar i kvar sin retning samankopla med ein koakskabel, for å motta eit signal i den eine antenna og vidaresende det i den andre (ein slik link vert ofte kalla ein spegel).

Ein TV-omformar er ein linkstasjon som mottek eit radiosignal frå ein annan fjernsynsomformar eller fjernsynssendar, til dømes på kanal 7 og vidaresender det til dømes på kanal 9. Ein slik linktype vert definert som simpleks.

Kommunikasjonssatellittar er den mest effektive linken som finst. Den kan sende til dømes tv og radiokanalar til dei fleste husstandar i eit område større enn Europa ,med ei sendeeffekt på under 100 watt.

### Bruk innan data
Innan data vert link brukt i fleire samanhengar. Ein link som vidaresender internett og andre datanettverk blir difor her nesten alltid kalla ein radiolink. Ein slik link er halv eller full dupleks. Link blir òg brukt om ein peikar / kopling som vidaresender ein frå ei side på pcen til ei anna side eller fil, både lokalt og på internett. I HTML blir og orda link og hyperlink mykje brukt, men hyperkopling er nok rettare her.
Salmer 1997

***Salmer 1997*** er er et offisielt tillegg til Den norske kyrkja si bok *[[Norsk Salmebok]]* og vart utgjeven i 1997. Salmeboka vart godkjend av Kyrkjerådet 15. november 1996 som liturgisk forsøkssak til bruk i dei kyrkjelydane som gjer vedtak om det. Boka er meint som eit tillegg til Norsk Salmebok. Ho har 283 nummer, av desse ein eigen bolk med 20 salmar på dei tre samiske språka som er i bruk i Noreg. Det er òg teke med salmar frå andre land og kulturar.
Canon

**Canon** (offisielt japansk namn キヤノン) er eit japansk føretak som spesialiserer seg i produkt i bilde og optikk, blant anna kamera, kopieringsmaskinar og skrivarar. Hovudkontoret ligg i Tokyo.

Firmaet blei grunnlagt i 1933 med namnet 精機光学研究所 (*Seiki-kougaku-kenkyuujo* eller «Precision Optical Instruments Laboratory») av Yoshida Goro og svigerbroren Uchida Saburo, finansiert av Saburo sin nære venn Takeshi Mitarai. Grunnoppgåva var å utvikle kamera av god kvalitet. I juni 1934 slapp dei det fyrste kameraet sitt, *Kwanon*, døpt etter Guan Yin, miskunngudinna i buddhismen. Året etter endra dei til ein meir moderne versjon av namnet, *Canon*.

Canons fyrste kamera var klonar av Leicas «threadmount»-målsøkekamera. Dei fylgde nøye Leica-spesifikasjonane for «threadmount»-objektivet (M39) men la til eigne oppfinningar som ein kombinert søkar/målesøkar med justerbar forstørring. I byrjinga hadde ikkje Canon sin eigen fabrikk til optikk, men brukte objektiv produsert av Nikon. Men snart begynte dei likevel å lage sine eigne objektiv under merket *Serenar*. Desse er den dag i dag populære blant brukarar av Canon- og Leica-målsøkarkamera.

Canons hovudkonkurrentar er blant andre Nikon, Konica Minolta, Leica, Pentax, Olympus, Sony, Epson, Kodak og Hewlett-Packard.

## Kjelder
Pyrolyse

**Pyrolyse** (av gresk *pyro-* og *-lyse*) (andre namn **destruktiv/destruerande destillasjon**, (**for-**) **koksing**, **trekolbrenning** og **tørrdestillasjon**) er spalting av samansatte, som oftast faste organiske, kjemiske sambindingar til nye produkt ved hjelp av oppvarming utan tilgang på luft (oksygen). Produkta er vanlegvis ljosgass, vatnlege destillat, tjære og koks/trekol. Prosessen kan skje isolert, men er vanlegvis ein del av ein annan termokjemisk prosess som forbrenning eller forgassing. 

## Produkt som vert framstilte gjennom pyrolyse
* Aktivkol
* Ljosgass
* Koks
* Tjære
* Trekol

## Sjå også
* Brensel
* Forbrenning
* Forgassing
* Oksidasjon
Tsjeljabinsk

**Tsjeljabinsk** (russisk Челя́бинск) er den niande største byen i Russland og hovudstad i Tsjeljabinsk oblast. Han har like over 1 millionar innbyggjarar og i storbyområdet bur det over 1,3 millionar menneske. 

Tsjeljabinsk ligg på austsida av Uralfjella, om lag 200 meter over havet. Byen ligg 210 km sør for Jekaterinburg ved elva Miass. Byen er eit viktig transportknutepunkt. Mellom anna går den transsibirske jernbanen gjennom byen. Flyplassen heiter *Balandino*. Byen er eit senter for metallurgi, maskinindustri og lett industri.

## Historie
Festinga Tsjeljaba, som byen er kalla opp etter, vart bygd på staden i 1736, som fekk bystatus i 1781. Rundt 1900 var han eit senter for bygginga av den transsibirske jernbanen.

Under den sovjetiske industrialiseringa i 1930-åra opplevde Tsjeljabinsk raskt vekst. Fleire industriføretak, mellom anna Tsjeljabinsk traktorfabrikk og Tsjeljabinsk metallurgiske fabrikk, vart bygd på denne tida. Under den andre verdskrigen valde Josef Stalin å flytte store sovjetiske fabrikkar til staden og bort frå dei framrykkande tyske styrkane seint i 1941. Dette førte ny industri og tusenvis av arbeidarar til Tsjeljabinsk, som på tida framleis var ein liten by. Fleire enorme anlegg for produksjon av stridsvogner av typen T-34 og rakettkastarane Katjusja låg i Tsjeljabink, som av den grunn vart «**Tankograd**» («Stridsvognbyen»). Tsjeljabinsk vart i røynda bygd frå grunnen av, men i sentrum av byen kan ein framleis ane konturane av den vesle byen som låg her før den tid. Stridsvognfabrikken vart flytta til Omsk i 1962. 

Ei alvorleg nukleær ulukke i 1957 ved Majak kjernebrenselsprosesseringsanlegg 150 km nordvest for byen førte til dødsfall i Tsjeljabinsk oblast, men ikkje i sjølve byen. Provinsen vart lukka for utlendingar fram til 1992. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Dend Forordnede Ny Kirke-Psalme-Bog

**Dend Forordnede Ny Kirke-Psalme-Bog** (Kingos salmebok) vart i 1699 autorisert av kongen for bruk i alle kyrkjer i Danmark-Noreg. Boka har med 86 av Kingo sine salmar, dessutan ber ho Kingo sitt namn på tittelbladet, sidan utvalet var gjort med utgangspunkt i ei salmebok Kingo hadde redigert ti år tidlegare.

Då eineveldet vart innført, ville kongen revidere dei liturgiske bøkene. Nye krav til poesi, både når det gjaldt rytme, rim og biletbruk, gjorde at tida var gått frå *[[Den danske Psalmebog]]* (Thomissøns salmebok) frå 1569. I løpet av 1600-talet hadde mange forleggarar gitt ut salmebøker. Med eineveldet kom ønsket om eins salmesong i heile kongeriket. Kongen gav i 1683 oppdraget til Thomas Kingo, som var biskop i Fyn. Etter seks års arbeid var den første halvparten av salmeboka, *[[Vinterparten]]*, ferdig. Boka vart først godkjend, men fire veker seinare vart godkjenninga trekt attende, fordi ein meinte Kingo hadde gått for langt i omarbeidinga av dei gamle salmane, fordi det teologiske fakultetet ikkje hadde godkjent tekstane, og fordi ein meinte Kingo hadde personlege økonomiske interesser i prosjektet. Det vart så nedsett ein kommisjon som utarbeidde ei salmebok. Det første framegget, heilt utan Kingosalmar, vart forkasta. I 1699 vart endeleg *Dend Forordnede Ny Kirke-Psalme-Bog* godkjend med 86 Kingo-salmar, 59 av desse frå *Vinterparten*. Kingo fekk ti års einerett til å trykkje boka.

Kingos salmebok vart utroleg populær. Ho var i bruk i store delar av Noreg heilt til ho i 1870-åra vart avløyst av Landstads kirkesalmebog og Hauges Psalmebog for Kirke og Hus. Også i Danmark heldt mange kyrkjelydar fast på Kingos salmebok, til tross for at det kom nyare bøker. Ved Horsens og Vejle vart boka bruka fram til 1960, og i frikyrkjeleg samanheng var ho enno i bruk 300 år etter at ho kom ut. 

Salmeboka er ordna etter kyrkjeåret, slik at det for kvar heilagdag gjenom året er sett opp høvelege salmar. Salmeboka har med kollektbønner, epistel og evangelietekstar for kvar heilagdag, og ho har med kyrkjebønner og andre bønner.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Digital utgåve på Bokylla.no
Psalme-Bog eller En Samling af gamle og nye Psalmer

**Psalme-Bog eller En Samling af gamle og nye Psalmer** (Guldbergs salmebok) er ei salmebok som vart utvikla av biskop Ludvig Harboe og Ove Høegh-Guldberg og autorisert i 1778. 

## Bakgrunn
Den nær einveldige danske statsministeren Ove Høegh-Guldberg og biskopen i Sjælland, Ludvig Harboe, fekk kong Kristian VII til å oppnemne seg til ein tomannskommisjon som skulle utvikle ei ny salmebok. Dei ønskte å modernisere Kingos salmebok, først og fremst ved å reinska ut dei salmane som ikkje hadde den naudsynte «riktighet, verdighet og styrke» eller hadde for svak poesi. For å erstatte salmane dei ville ta ut av den autoriserte salmeboka, fekk Birgitte Cathrine Boye kongeleg stønad for å skrive eller omsetje salmar.

## «En Samling af gamle og nye Psalmer»
Salmeboka har 438 salmar som er henta frå desse kjeldene:
* 32 frå Hans Thomissøns salmebok 
* 101 frå Kingos salmebok
* 144 frå Erik Pontoppidans salmebok
* 161 nye salmar, av desse 24 frå Tyskland, 133 frå Danmark og 2 frå Noreg.

124 av dei 133 nye danske salmane i boka er skrivne av Birgitte Christine Boye. Dei to norske er skrivne av Johan Vibe. Boye omsette òg salmar, slik at i alt 146, ein tredel av salmane, kan knytast til henne.

## Redaksjon og autorisasjon
Boka er ordna etter kyrkjeåret, med utvalde salmar for kvar søndag og elles salmar for andre kyrkjelege handlingar. Vidare har boka nokre morgon- og kveldssalmar og mot slutten heile 38 salmar med Jesu liding som tema.

Guldbergs salmebok introduserte nokre pietistiske salmar frå Pontoppidans salmebok til bruk i norske kyrkjelyder. Gjennom Niels Schiørrings koralbok til Guldbergs salmebok kom somme nye salmemelodiar i bruk.

Salmeboka kom ut fyrste gong i 1778, og trykt i nye opplag i åra som følgde. Ho vart autorisert og teken i bruk i København i 1781 og i byane i 1783 - men så vart den mektige statsminister Guldberg styrta, og innføringa av boka i landdistrikta vart utsett. Boka fekk seinare større utbreiing i Noreg enn i Danmark, og då Noreg fekk sitt eige styre i 1814, var boka ei av tre autoriserte salmebøker i Noreg - ved sida av Kingos salmebok og Evangelisk-christelig Psalmebog. 

## Kjelder
* P.E. Rynning (1954): *Salmediktingi i Noreg* Det norske Samlaget
* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962
Bergsøya i Herøy i Møre og Romsdal

**Bergsøya** er hovudøya i Herøy kommune i Møre og Romsdal. Dei to sentera Eggesbønes og Fosnavåg ligg på øya og heile øya er ein del av Fosnavåg by.

Øya ligg sør på Sunnmøre om lag tre mil sørvest for Ålesund. Øya er knytt med bruer til naboøyane Leinøya, Gurskøya, Remøya, Runde og Nerlandsøya.

**Folketalsutvikling:**

## Merknadar

## Kjelder
Evangelisk-christelig Psalmebog til Brug ved Kirke- og Huus-Andagt

**Evangelisk-christelig Psalmebog til Brug ved Kirke- og Huus-Andagt** er ei dansk salmebok som vart autorisert for bruk gudstenester i 1798 og brukt i Noreg fram til ho vart avløyst av Landstads kirkesalmebog i 1870.

Salmeboka vart utarbeidd under leiing av biskop N.E. Balle. Boka er sterkt prega av rasjonalistisk kristendom. I julesalmane vert ikkje Betlehemsstjerna, stallen eller hyrdane nemnde. Djevelen og annan folketru er forsøkt luka ut. Det meste av den pietistiske salmedktinga er utelaten, boka har berre med elleve endog reduserte Brorson-salmar. Det vart lagt stor vekt på eit enkelt og forståeleg ordval. 

Den *Evangelisk-christelige* salmeboka har 560 nr. Salmane er ordna teamtiski i tre hovudbolkar: «Lov- og Takke-Psalmer» (om Gud og Jesus), «Bede-Psalmer» (om kristenlivet) og «Tids-Psalmer» (om menneskelivet). Sjølv om mange av biskopane arbeidde for denne boka, var ho var prega av rasjonalistisk kristendom og dårleg likt av lekfolket, spesie luka ut. Det meste av den pietistiske salmedktinga er utelaten, boka har berre med elleve endog reduserte Brorson-salmar. Det vart lagt stor vekt på eit enkelt og forståeleg ordval. 

Den *Evangelisk-christelige* salmeboka har 560 nr. Salmane er ordna teamtiski i tre hovudbolkar: «Lov- og Takke-Psalmer» (om Gud og Jesus), «Bede-Psalmer» (om kritenlivet) og «Tids-Psalmer» (om menneskelivet). Sjølv om mange av biskopane arbeidde for denne boka, var ho var prega av rasjonalistisk kristendom og dårleg likt av lekfolket, spesielt på bygdene.

Endringane i biskop Johan Nordahl Brun sin kjende påskesalme, som vart sungen kvar søndag i påsketida, illustrerer korleis salmane vart omdikta for å høve til det kristendomssynet som var rådande i tida:lt på bygdene.

Endringane i biskop Johan Nordahl Brun sin kjende påskesalme, som vart sungen kvar søndag i påsketida, illustrerer korleis salmane vart omdikta for å høve til det kristendomssynet som var rådande i tida:

Nyare salmebøker har heldt seg nærare originalteksten til Brun.

Ved kongeleg resolusjon av 10. september 1853 vart eit Tillæg til den evangelisk-christelige Psalmebog autorisert for bruk ved sida av den *Evangelsk-christelige* i *Vor Frelsers Menighed* i Christiania. Dette *Christianiatillægget* vart etter kvart brukt av dei fleste noske kyrkjelydene som brukte den *Evangelisk-Christelige*. 

## Bakgrunnsstoff
* Digital utgåve - Bokylla.no
A Collection of Great Dance Songs

***A Collection of Great Dance Songs*** er eit samlealbum av Pink Floyd som kom ut 23. november 1981, mot Roger Waters si vilje. Albumet er unikt fordi det har forskjellige miksar av «Shine On You Crazy Diamond» (som består av delane 1, 2, 4 og 7) og «Another Brick in the Wall (Part 2)» (som kombinerer introen frå singelmiksen med albumversjonen, medan den tonar ut under «if you don't eat your meat»-seksjonen). Sporet «Money» vart spelt inn på ny sidan Capitol Records nekta å la Columbia Records bruke sporet i USA. Derfor tok David Gilmour og spelte songen inn på nytt der han speler nesten alle instrumenta sjølv, både trommer, gitarar, tangentar, bassgitar og vokal. Songen var produsert i lag med James Guthrie. Dick Parry spela saksofon, som på originalen. Det er nokre små skilnadar mellom dei to versjonane, hovudsakleg i saksofon- og gitarsoloane. 

Tittelen på plata er meint ironisk, sidan Pink Floyd ikkje var kjend for å lage musikk ein kunne danse til. Dette kan ein òg sjå på omslaget, som viser bilete av to dansarar som er bardunert til golvet slik at dei ikkje kan røre seg. Hipgnosis laga coveret under eit psevdonym fordi dei hadde blitt uvener med Roger Waters. 

Albumet nådde 37. plass på den britiske album lista og 31. plass i USA. Columbia gav ut ei CD-utgåve av albumet i 1997 med betre digital lyd. 

## Innhald

* Den brasilianske versjonen inneheld «The Gunner’s Dream» (Roger Waters) (som seinare kom på *[[The Final Cut]]*) i staden for «One of These Days».

## Medverkande
* David Gilmour - Gitar, bassgitar, vokal, alle instrument på «Money» (bortsett frå saksofon)
* Roger Waters - Bassgitar, vokal, rytmegitar på «Sheep»
* Richard Wright - Tangentar, synthesizer, vokal
* Nick Mason - Trommer og perkusjon, stemme på «One of These Days»
* Dick Parry - Saksofon

* Hipgnosis - Albumdesign (under psevdonymet TCP)

## Salslister og salstrofé

### Salslister

### Salstrofé

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:A Collection of Great Dance Songs|A Collection of Great Dance Songs]]» frå ,  den 10. juli 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Works av Pink Floyd

***Works*** er ei samleplate av Pink Floyd frå 1983, gjeve ut av deira tidlegare amerikanske plateselskap Capitol Records. Albumet er mest kjend for å innehalde songen «Embryo», og dette er i dag einaste staden der ein kan finne dette sporet offisielt. I januar 1970 vart det derimot gjeve ut på ei sjeldan samleplate med forskjellige artistar kalla *Picnic - A Breath of Fresh Air*. Songen vart mykje spelt på konsertane til Pink Floyd rundt 1970. I tillegg inneheld albumet alternative versjonar av «Brain Damage» og «Eclipse», og antakeleg er dette stereomiksar frå den kvadrofoniske utgåva av *[[The Dark Side of the Moon]]*. 

## Innhald
;Side ein
# «One of These Days» – 5:50 (frå *[[Meddle]]*, inneheld delar av «Speak to Me» frå The Dark Side of the Moon)
# «Arnold Layne» – 2:52 (singel frå 1967 - ein uekte «stereomiks» tatt frå den originale monomiksen som ein finn på albumet *[[Relics]]*)
# «Fearless» – 6:03 (frå *Meddle*)
# «Brain Damage» – 3:50 (frå *The Dark Side of the Moon* - alternativ miks)
# «Eclipse» – 1:45 (frå *The Dark Side of the Moon* - alternativ miks)

;Side to
# «Set the Controls for the Heart of the Sun» – 5:23 (frå *[[A Saucerful of Secrets]]*)
# «See Emily Play» – 2:54 (singel frå 1967 - ein uekte «stereomiks» tatt frå den originale monomiksen som ein finn på albumet *Relics*.)
# «Several Species of Small Furry Animals Gathered Together in a Cave and Grooving with a Pict» – 4:47 (frå *[[Ummagumma]]*)
# «Free Four» – 4:07 (frå *[[Obscured by Clouds]]*)
# «Embryo» – 4:39 (frå samlinga *Picnic - A Breath of Fresh Air* frå 1970)

## Medverkande
* David Gilmour - gitar og vokal
* Roger Waters - bass, vokal og lydeffektar
* Richard Wright - Tangentinstrument
* Nick Mason - Trommer, perkusjon og lydeffektar
* Syd Barrett - Gitar og vokal på «Arnold Layne» og «See Emily Play»

## Salslister

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Works (Pink Floyd album)|Works (Pink Floyd album)]]» frå ,  den 24. desember 2006.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Fritenkjar

Omgrepet **fritenkjar** kjem opphavleg frå det engelske ordet *free-thinker*. Ordet vart bruka som ei nemning på ein person som i spørsmål om «dei ytste tinga» ville stå fritt i forhold til religion, dogme og andre autoritetar.

Ordet free-thinker vart først bruka av de engelske deistane på 1700-talet, og etter kvart fekk ordet allmenn utbreiing blant ei rekkje filosofar også i Frankrike og Tyskland.

Det fanst eigne fritenkjarklubbar i Noreg rundt 1900. Fritænkerklubben i Bergen var ein pådrivar når det gjaldt innføring av kremasjon, likbrenning, og den radikale likbrenningslova av 1912.

Mange fritenkjarar er livssynshumanistar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fritenker|Fritenker]]» frå ,  den 24. desember 2006.*  

## Litteratur
* Arne Bugge Amundsen, Henning Laugerud (2001): *Norsk fritenkerhistorie 1500-1850*. Oslo: Humanist Forlag (ISBN 82-90425-47-3)
Sei

**Sei** (*Pollachius virens*, på Vestlandet ofte **pale**) er ein fisk i torskefamilien. Han kan bli opptil 120 cm lang og vega over 20 kg. Buken og sidene er sølvgråe, mens ryggen er mørkare. Berre ungfiskane har ein kort skjeggtråd.

Seien er ein populær sportsfisk og ein av dei viktigaste matfiskane i Noreg. På Sørlandet og i Vest-Noreg er *mort* ei vanleg nemning på småsei, det vil seie sei som er under 20-25 cm. 

## Bakgrunnsstoff
*
Hyse

**Hyse** eller **kolje** er ein fisk i torskefamilien. Han er lett kjenneleg på den svarte flekken under den fremste ryggfinnen. 

Hysa, som er ein av dei viktigaste matfiskane våre, er ein botnfisk som i hovudsak et rogn, små blekksprutar og ymse botndyr. Hyser, særleg yngre, er byttedyr for mellom anna  torsk, grønlandssel og vågekval. 

Det er fleire bestandar av hyse i norske farvatn. Den nordaustarktisk hysa er den største. Ho kan bli kring ein meter lang, med ei vekt på kring 14&nbsp;kg. Ein reknar at all hyse langs norskekysten nord for Stad, i Barentshavet og på vestsida av Svalbard tilhøyrer denne bestanden

Hysa gyt på djupt vatn. Hovudgyteområdet er på vestsiden av Tromsøflaket. Gytinga foregår om våren.  Ho vert kjønnsmoda når ho er 4–7 år gammal og omlag  40–60 cm lang.

I 2022 var det lov å fiske  178 532 tonn av nordaustarktisk hyse.

I hysebestanden vi finn i Nordsjøen, Skagerrak og vest av Skottland er fiskane mindre,  berre opp til 60 cm og 4 kg. Dei gyt sentralt i Nordsjøen i mars – mai.
Dei siste 50 åra har denne hysebestanden trekt nordover i Nordsjøen.
Hyse vert hovudsakeleg fanga med botntrål, og i mindre grad og med snurrevad.

Av hyse i Nordsjøen, Skagerrak og vest av Skottland kunne det i 2022 fiskast 52 691 tonn.

## Kjelder
;Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*
Her kjem me, dine arme små

**«Her kjem me, dine arme små»** er Elias Blix si omsetjing av Hans Adolph Brorson sin julesong **«Her kommer dine arme små, en liden Psalme for Børnene»**, skriven over Matteus 21, 16.

Salmen vart fyrste gong trykt i *Nogle Julesalmer*, 1732. 8 vers av salmen er i revidert eller omsett form tekne med i *[[Psalmebog for Kirke og Hus|Hauges salmebok]]*, *[[Landstads kirkesalmebog]]*, *[[Landstads reviderte salmebok]]*, *[[Nynorsk salmebok]]*, *[[Norsk Salmebok]]* og *[[Norsk salmebok 2013]]*. Blix si omsetjing vart første gong trykt i 1898. Ei eldre omsetjing, «Her koma din arme smaa» vart trykt i 1881 i *[[Fedraheimen]]*. Omsetjaren her er ukjend.

I Nynorsk salmebok er salmen plassert først av salmane for «Jolaftan», og opnar «Her kjem me, dine arme smaa, Vaar Jesus, til din stall aa sjaa.»
Opningslinene vart  i *Norsk Salmebok (1985)* endra til «Her kjem me, Jesus dine små / og vil til deg i stallen gå», mens salmen i den nye *Norsk salmebok 2013* har fått att den innsungne førstelina.

Vi syng han til vanleg til ein melodi av den tysk-danske komponisten Johann Abraham Peter Schulz.

## Dansk og norsk tekst
Originalteksten har 10 vers: 

Sjølv om det er meir enn 250 år mellom dei to versjonane, er ikkje dei språklege skilnadene så store. Meir slåande er det at to av versa er stròkne. Det må vere to grunnar til strykinga, som òg var gjort i salmebøkene frå 1800-talet: For det første ville dei korte salmen ned litt. For det andre høyrer ikkje desse to versa til vår tids smak. Desse versa kan stå som typiske døme på diktinga i pietismen. Det eine verset dramatisk og blodig om Jesu kamp med Satan. Det andre nærast erotisk om vår kjærleik til Jesus Kristus.

## Kjelder
* Johannes N. Skaar: *[[Norsk salmehistorie]]* 1879
* *Nynorsk salmebok*
* *Norsk Salmebok*

## Bakgrunnsstoff:
* Salmebloggen til Leif Haugen
Lange

**Lange** (*Molva molva*) er ein fisk i torskefamilien med særleg langstrekt kropp, noko som er opphavet til namnet. Langa kan vera opptil 1,8&nbsp;m og 40&nbsp;kg. Ho lever hovudsakleg på 100-400 meters djupne som vaksen, men yngre fisk finst på grunnare djupner.

## Utbreiing
Langa lever i temperert klima i Nord-Atlanteren, Nordsjøen og Middelhavet og er vanleg ved Newfoundland, Island, Dei britiske øyane og langs heile norskekysten. Dei viktigaste gyteområda er i Bizkaia og nordvest for Dei britiske øyane. 

## Levevis
Langa lever i små stimar eller åleine. Hovudføda er andre fiskar som torsk, makrell, uer, sild og flyndre. Ho tek også krepsdyr og blekksprut. 

Fisken blir kjønnsmogen i 6-8-årsalderen, hannfisken tidlegare enn hoa. Gytinga føregår i april-juni på 100-300 meters djupne. Hofisken gyt opptil 60 millionar egg som blir klekte etter 10 dagar.

## Bruk
Lange er ein god matfisk med eit fast, kvitt kjøt som kan minna om torsk. Ho blir seld fersk, frosen, tørka eller salta. Han kan tilreiast gjennom damping, baking, koking eller steiking.
Fisken kan brukast til å laga lutefisk. I Spania er salta langerogn kjend som delikatessen *huevas de maruca*.

## Fotnotar

## Kjelder

* Molva molva i FishBase
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lange|Lange]]» frå , den 24. mai 2011.* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Common ling|Common ling]]» frå , den 24. mai 2011.* 
** * oppgav desse kjeldene:* 
*** Molva molva i Integrated Taxonomic Information System
*** Molva molva i FishBase
*** Davidson, Alan. Oxford Companion to Food (1999), "Ling". s. 454 ISBN 0-19-211579-0
*** Marine Fauna Gallery of Norway 


## Bakgrunnsstoff

* Galleri ved seawater.no