open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
28. januar

**28. januar** er den 28. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 337 dagar att av året (338 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Svensk flaggdag for namnedagen til kong Carl XVI Gustaf

### Religiøs helgedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Thomas Aquinas

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1547: Edward VI av England blei det første engelske statsoverhovudet som var protestant.
* 1871: Frankrike kapitulerte for Preussen.
* 1875: Asteroiden 142 Polana vart oppdaga.
* 1918: Den finske borgarkrigen braut ut.
* 1986: Den amerikanske romferja Challenger eksploderer 76 sekund etter oppskyting.

### Noreg
* 1884: Stiftinga av partiet Venstre.
* 1928: Den kortliva Hornsrud-regjeringa tek sete
* 1947: AS Årdal Verk vart stifta.
* 1953: Alle åtte ombord i sildedrivaren MK «Stavenes» av Stadlandet omkom då han vart pårend av lasteskipet «Norse Lady» i Haugsfjorden.
* 2000: Ekstremvêret Reidun råka Sør-Noreg.
* 2007: Tor Berger Jørgensen vart ordinert som biskop i Sør-Hålogaland.

## Fødde

* 1600: Pave Klemens IX
* 1768: Kong Fredrik VI av Danmark-Noreg
* 1853: José Martí, kubansk president
* 1865: Kaarlo Juho Ståhlberg, finsk president
* 1873: Colette, fransk forfattar
* 1908: Willi August Kesting, tysk krigsforbrytar
* 1923: Erling Lorentzen, norsk forretningsmann
* 1945: Hallgrim Berg, norsk politikar
* 1955: Nicolas Sarkozy, fransk president
* 1961: Arnaldur Indriðason, islandsk forfattar
* 1962: Brit Bildøen, norsk forfattar
* 1967: Dag-Eilev Fagermo, norsk fotballtrenar
* 1974: Kari Traa, norsk freestyle-utøvar
* 1980: Nick Carter, amerikansk popsongar
* 1981: Erlend Hanstveit, norsk fotballspelar

## Døde

* 814: Karl den store
* 1547: Kong Henrik VIII av England
* 1596: Francis Drake, engelsk oppdagar og pirat
* 1621: Pave Paul V
* 1754: Ludvig Holberg, norsk-dansk forfattar og historikar
* 1908: Ragnhild Jølsen, norsk forfattar
* 1939: William Butler Yeats, irsk forfattar
* 1975: Ola Raknes, norsk psykolog, filolog og faglitterær forfattar
* 2002: Astrid Lindgren, svensk forfattar
* 2008: Marie Takvam, norsk forfattar
25. januar

**25. januar** er den 25. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 340 dagar att av året (341 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

### Primstaven
* Pålsmesse. Merke på primstaven: Sverd. Saul vart omvendt og tok namnet Paulus denne dagen. 
* Merkedag for året. Godt/dårleg vær denne dagen tydde godt/dårleg år.

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Omvendinga av apostelen Paulus

**Andre markeringar:**
* Burns Night, til minne om den skotske diktaren Robert Burns

## Hendingar

### Utlandet
* 1554: Grunnlegginga av São Paulo i Brasil.
* 1575: Grunnlegginga av Luanda i Angola av Paulo Dias de Novais.
* 1765: Grunnlegginga av Port Egmont, den første britiske busetjinga på Falklandsøyane.
* 1919: Skipinga av Folkeforbundet.
* 1949: Den nye staten Israel heldt sitt første val. David Ben-Gurion blei vald til statsminister.
* 1969: Vietnamkrigen. Våpenkvilesamtalar mellom USA og Nord-Vietnam byrja i Paris.
* 1971: Idi Amin kom til makta i Uganda gjennom eit militærkupp mot Milton Obote.

### Noreg
* 1893: Over 130 fiskarar døydde under uvêr i Lofoten og Vesterålen.
* 1950: 16 mann bleiv då fiskebåtane «Harmoni» av Karlsøy og «Brodd I» av Dyrøy forliste i ein orkan på kysten av Nord-Troms og Finnmark.

## Fødde

* 1627: Robert Boyle, irsk naturfilosof
* 1726: Hans Strøm, norsk prest og vitskapsmann
* 1759: Robert Burns, skotsk diktar
* 1851: Arne Garborg, norsk forfattar
* 1858: Mikimoto Kōkichi, japansk perledyrkar
* 1882: Virginia Woolf, britisk forfattar 
* 1914: Astrid Krog Halse, norsk diktar
* 1948: Gerd-Liv Valla, norsk politikar
* 1950: Svein Gjedrem, norsk økonom
* 1970: Rune Djurhuus, norsk sjakkspelar

## Døde

* 477: Geiserik, konge av vandalane
* 1067: Keisar Yingzong av Song
* 1366: Henrik Suso, tysk mystikar
* 1559: Kristian II konge av Danmark-Noreg
* 1848: Jacob Neumann, norsk biskop
* 1978: Skender Kulenović, bosnisk diktar
* 1999: Sarah Louise Delany, amerikansk forfattar og borgarrettsforkjempar
* 2013: Aase Nordmo Løvberg, norsk songar
29. januar

**29. januar** er den 29. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 336 dagar att av året (337 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Heilage Gildas

## Hendingar

### Utlandet
* 1861: Kansas vart ein delstat i USA.
* 1886: Karl Benz tok patent på den første fungerande bensindrivne bilen.
* 1935: Tver oblast vart oppretta i Sovjetunionen, under namnet *Kalinin oblast*.
* 1964: Vinter-OL 1964 tok til i Innsbruck.
* 2007: Azim Isabekov vart statsminister i Kirgisistan.

### Noreg
* 1927: Minst 33 mann omkom då fire fiskebåtar frå Nordfjord, Sunnmøre og Romsdal forliste i ein orkan på sunnmørskysten.
* 1977: Anders Langes Parti til sterk nedsettelse av skatter, avgifter og offentlige inngrep endra namn til Framstegspartiet.
* 1996: Ekstremvêret Dag råka Aust-Finnmark.
* 1997: Ekstremvêret Idun råka Nord-Noreg.

## Fødde

* 1737: Thomas Paine, engelsk forfattar
* 1749: Kong Kristian VII av Danmark-Noreg
* 1841: Henry Morton Stanley, britisk journalist og oppdagingsreisande
* 1843: William McKinley, amerikansk president
* 1860: Anton Tsjekhov, russisk forfattar
* 1907: Eigil Lehmann, norsk prest, diktar og målmann
* 1922: Terje Stigen, norsk forfattar
* 1929: Leiv Mjeldheim, norsk historikar
* 1931: Ferenc Mádl, ungarsk president
* 1947: Linda B. Buck, amerikansk biolog
* 1954: Odveig Klyve, norsk forfattar
* 1954: Vera Lysklætt, norsk politikar
* 1973: Lena Jensen, norsk politikar

## Døde

* 1119: Pave  Gelasius II
* 1820: Kong Georg III av Storbritannia og Irland
* 1879: Ånen Olsson Bergsager, lærar og politikar
* 1899: Alfred Sisley, fransk målar 
* 1906: Kong Kristian IX av Danmark
* 1919: Richard Bergh, svensk målar
* 1934: Fritz Haber, tysk kjemikar
* 1963: Robert Frost, USA-amerikansk forfattar
* 1991: Ingebrigt Davik, norsk forfattar, kringkastingsmann og barneunderhaldar
* 2004: Helge Seip, norsk politikar
31. januar

**31. januar** er den 31. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 334 dagar att av året (335 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 314: Pave Sylvester I blei innsett etter Miltiades.
* 1504: Frankrike avstod Napoli til Aragon.
* 1876: USA gav ordre om at all indianarar skulle flytta inn i reservat.
* 1968: Nauru fekk sjølvstende frå Australia.
### Noreg
** 1977: Fiskefartøyet «Tulipan» forsvann utanfor Finnmark. Fem menneske omkom. 

## Fødde

* 1512: Henrik I av Portugal, portugisisk konge
* 1686: Hans Egede, norsk prest og grønlandsmisjonær
* 1797: Franz Schubert, austerriksk komponist
* 1902: Alva Myrdal, svensk politikar, diplomat og Nobels fredsprisvinnar
* 1915: Andreas Cappelen, norsk poltikar
* 1923: Norman Mailer, amerikansk forfattar
* 1934: Kenzaburō Ōe, japansk forfattar
* 1938: Beatrix, nederlandsk monark
* 1968: May-Helen Molvær Grimstad, norsk politikar

## Døde

* 1580: Kong Henrik I av Portugal
* 1606: Guy Fawkes, avretta for Krutkomplottet
* 1632: Jost Bürgi, sveitsisk ur- og instrumentmakar og matematikar
* 1729: Jacob Roggeveen, nederlandsk oppdagar
* 1828: Aleksandros Ypsilantis, gresk sjølvstendeforkjempar
* 1956: A.A. Milne, britisk forfattar (skaparen av Ole Brumm)
* 1963: Åsmund Sveen, norsk forfattar
* 1971: Gunnar Jahn, norsk økonom og politikar
* 1973: Ragnar Frisch, norsk økonom
* 1976: Evert Taube, svensk visesongar
30. januar

**30. januar** er den 30. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 335 dagar att av året (336 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1648: Spania godtok nederlandsk sjølvstende, noko provinsane hadde erklært i 1581.
* 1933: Adolf Hitler blei svoren inn som tysk kanslar.
* 1945: I kring 9&nbsp;343 menneske omkom då passasjerskipet «Wilhelm Gustloff» vart torpedert av ein sovjetisk ubåt ved Gutenhafen i Aust-Preussen, 1239 menneske overlevde torpederinga.
* 1948: Mahatma Gandhi vart myrda i New Delhi
:: Vinter-OL 1948 vart opna i St. Moritz.
* 1959: Alle 95 ombord omkom då det danske grønlandskipet MS «Hans Hedtoft» forliste sør for Kapp Farvel.
* 1972: Britiske soldatar skaut 13 uvæpna demonstrantar i Derry i Nord-Irland.

### Noreg
* 1927: Det norske Arbeidarparti og Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti vedtok å gå saman.
* 1949: 11 menneske omkom i ein storstorm på Vestlandet, åtte av desse då det danske lasteskipet «Kimta» forliste vest for Utsira.

## Fødde

* 1841: Carl Sundt-Hansen, norsk biletkunstnar
* 1874: Björg Þorláksdóttir, islandsk psykolog
* 1882: Franklin D. Roosevelt, amerikansk president
* 1918: André Bjerke, norsk forfattar og lyrikar
* 1927: Olof Palme, svensk statsminister
* 1938: Islom Karimov, usbekisk president
* 1944: Jógvan við Keldu, færøysk politikar
* 1947: Liv Marie Austrem, norsk forfattar
* 1960: Dagfinn Neteland, norsk konsernsjef
* 1962: Kong Abdullah II av Jordan
* 1967: Sergej Tsjepikov, russisk skiskyttar

## Døde

* 1649: Kong Karl I av England (avretta)
* 1929: Louise Weber, kjend som La Goulue, fransk dansar
* 1948: Mahatma Gandhi, indisk tenkjar og fridomskjempar
** Flygaren Orville Wright, den eine av Wright-brørne
** Arthur Coningham, australsk-newzealandsk flygar (eller 29. januar)
* 1962: Manuel de Abreu, brasiliansk medisinar
* 1963: Francis Poulenc, fransk komponist
* 2006: Coretta Scott King, amerikansk borgarrettsforkjempar, enkja etter Martin Luther King Jr.
* 2007: Sidney Sheldon, amerikansk forfattar
26. januar

**26. januar** er den 26. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 339 dagar att av året (340 under skotår).
## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Minnedag for biskop Polycarpus frå Smyrna som blei martyr 86 år gammal i 166

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Eystein Erlendson av Nidaros

## Hendingar

### Utlandet
* 1500: Vicente Yáñez Pinzón oppdaga Brasil som første europear.
* 1837: Michigan vart delstat i USA.
* 1956: Vinter-OL 1956 vart opna i Cortina d'Ampezzo i Italia.

### Noreg
* 1905: Prins Carl av Danmark blei konge av Noreg som Haakon 7.
* 1914: Tryggve Gran kryssa Nordsjøen med fly frå Skottland til Noreg.
* 1964: Alle 14 ombord i fiskebåten «Nysjø» av Troms omkom då han vart pårens av det austtyske lasteskipet «Trattendorf» på Hjelmsøybanken.
*2001: Holmlia-drapet: 15 år gamle Benjamin Hermansen blei drepen med kniv av nynazistar på Holmlia i Oslo.

## Fødde

* 1761: Jens Zetlitz, norsk diktar
* 1763: Kong Karl III Johan av Noreg og Sverige
* 1796: Gabriel Kielland, norsk prest
* 1944: Magne Greger, norsk lokalpolitikar
* 1945: Ashley Hutchings, engelsk folkemusikar
* 1953: Anders Fogh Rasmussen, dansk statsminister
* 1953: Lucinda Williams, amerikansk musikar
* 1954: Ånon Egeland, norsk musikar
* 1962: Sølve Stang, norsk journalist
* 1979: Gudrun Kløve Juuhl, norsk målkvinne og aktivist

## Døde

* 946: Edgitha (Edith, Eadgyth), tysk dronning
* 1188: Erkebiskop Øystein Erlendsson av Nidaros
* 1823: Edward Jenner, britisk lege
* 1824: Théodore Géricault, fransk målar
* 1839: Jens Esmark, dansk-norsk mineralog
* 1922: Henrik Angell, norsk forfattar og ski-pioner
* 1985: Kenny Clarke, amerikansk jazztrommeslagar
* 2003: Hugh Trevor-Roper, britisk historikar
* 2004: Magne Skodvin, norsk historikar
1. februar

**1. februar** er den 32. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 333 dagar att av året (334 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Festdag for heilage Brigid av Kildare i dei katolske, ortodokse og anglikanske kyrkjene.
* Imbolc, ei keltisk og nyheidensk høgtid

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1411: Storfyrstedømet Litauen og kongeriket Polen på den eine sida, og Den tyske riddarordenen på den andre, gjekk med på freden i Toruń. 
* 1814: Vulkanen Mayon på Filippinene hadde utbrot som drap 1&nbsp;200.
* 1918: Russland tok i bruk den gregorianske kalenderen.
* 1946: Trygve Lie blei vald til den første generalsekretæren for SN.
* 1958: Egypt og Syria gjekk saman som Den sameinte arabiske republikken, som varte fram til 1961.
* 2003: Romferja Columbia havarerte.
* 2005: Kong Gyanendra av Nepal gjorde statskupp i Nepal.

### Noreg
* 1942: Andre verdskrig: Vidkun Quisling blei utnemnd til ministerpresident av den tyske okkupasjonsmakta under den såkalla Statsakta på Akershus.
* 1965: Norsk rikskringkasting sende den fyrste utgåva av programposten «Nitimen».
* 1999: Kystpartiet vart formelt skipa etter å ha vore laust organisert som Tverrpolitisk Folkevalgte i ein stortingsperiode.
* 2002: Nettstaden Blink vart oppretta.

## Fødde

* 1659: Jacob Roggeveen, nederlandsk oppdagar
* 1690: Francesco Maria Veracini, italiensk komponist og fiolinist 
* 1856: Johannes Lavik, norsk pressemann og målmann
* 1923: Georgij Kert, russisk språkforskar
* 1931: Iajuddin Ahmed, bangladeshisk president
* 1931: Boris Jeltsin, russisk president
* 1951: Ellen Horn, norsk skodespelar og politikar
* 1969: Joshua Redman, amerikansk saksofonist
* 1971: Harald Martin Brattbakk, norsk fotballspelar
* 1981: Audun Herning, norsk ungdomspolitikar

## Døde

* 1563: Keisar Menas av Etiopia
* 1691: Pave Alexander VIII
* 1733: August den sterke, saksisk kurfyrste og polsk konge
* 1797: Hans Strøm, norsk prest, topograf og naturforskar
* 1851: Mary Shelley, britisk forfattar
* 1870: Anton Martin Schweigaard, norsk jurist og politikar
* 1947: Henry Rinnan, norsk krigsforbrytar
* 1966: Buster Keaton, USA-amerikansk skodespelar og regissør
* 1976: Werner Heisenberg, tysk fysikar
* 1981: Geirr Tveitt, norsk komponist og pianist
* 1986: Alva Myrdal, svensk politikar, diplomat, forfattar og nobelprisvinnar
* 2012: Ingolf Mork, norsk idrettsmann

## Bakgrunnsstoff
1. april

**1. april** er den 91. dagen i den gregorianske kalenderen (92. under skotår). Det er 274 dagar att av året. 1. april er fleire stader i verda kjend som ein dag ein driv gjøn med kvarandre, sjå aprilsnarr.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar
* Utkal divas, Orissa-dagen til minne om opprettinga av delstaten
### Religiøs helgedag

* Heilage Hugo av Grenoble minna i den katolske kyrkja

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet

* 1867: Singapore blei britisk kronkoloni.
* 1924: Adolf Hitler blei dømd til fem år i fengsel for å ha medvikra i «ølkneipekuppet».
* 1933: Holocaust. Dei nyleg valde nazistane, leia av Julius Streicher, organiserte ein boikott av alle jødiske butikkar i Tyskland.
* 1945: Andre verdskrigen. Amerikanske styrkar gjekk i land på Okinawa
* 1946: Eit jordskjelv med ein styrke på 7,8 skapte ei flodbølgje som ramma Hawaii-øyane. 159 menneske blei drepne.
* 1948: Berlinblokaden. Militære austtyske styrkar sette opp ein blokkade mellom Vest-Berlin og Vest-Tyskland
* 1964: João Belchior Marques Goulart blei avsett som president av Brasil i eit statskupp.
* 1979: Iran blei islamsk republikk.
* 2001: Den tidlegare jugoslaviske presidenten Slobodan Milosevic, ettersøkt for krigsbrotsverk, overgav seg til politiet.
* 2002: Nederland gjorde aktiv dødshjelp lovleg, som det første landet i verda.

### Noreg
* 1899: Landsorganisasjonen (LO) blei stifta under namnet *[[Arbeidernes faglige landsorganisasjon]]*.
* 1900: Landbruks- og matdepartementet blei oppretta under namnet *Det Kongelige Landbruksdepartement*.
* 1977: Kystvakta blei oppretta som en del av Forsvarsorganisasjonen
* 1998: Jørpeland i Rogaland fekk bystatus.

## Fødde

* 1545: Peder Claussøn Friis, norsk prest
* 1578: William Harvey, britisk vitskapsman som oppdaga blodomløpet
* 1621: Guru Teg Bahadur, den niande sikh-guruen
* 1776: Sophie Germain, fransk matematikar og filosof
* 1809: Nikolaj Gogol, russisk forfattar
* 1814: Søren Jaabæk, norsk bonde og politikar
* 1815: Otto von Bismarck, tysk aristokrat og politikar 
* 1865: Richard Zsigmondy, austerriksk kjemikar og nobelprisvinnar
* 1873: Sergej Rakhmaninov, russik tonesetjar
* 1883: Edvard Drabløs, norsk skodespelar
* 1887: Knut Vartdal, norsk fiskebåtreiar og organisasjonsleiar
* 1920: Toshiro Mifune, japansk skodespelar
* 1929: Milan Kundera, tsjekkisk forfattar
* 1933: Per Kleiva, norsk målar
* 1940: Wangari Maathai, kenyansk miljøvernforkjempar og politikar
* 1982: Andreas Thorkildsen, norsk spydkastar

## Døde

* 1085: Shenzong av Song, kinesisk keisar
* 1132: Heilage Hugo, biskop av Grenoble
* 1204: Eleanor av Aquitaine, hertuginne av Aquitaine, engelsk dronning og kongsmor
* 1580: Alonso Mudarra, spansk komponist
* 1621: Cristofano Allori, italiensk kunstmålar
* 1906: Johannes Steen, norsk statsminister
* 1910: Andreas Achenbach, tysk kunstmålar
* 1917: Scott Joplin, amerikansk komponist og pianist
* 1947: Kong Georg II av Hellas
* 1968: Lev Landau, sovjetisk fysikar
* 1984: Marvin Gaye, amerikansk songar
* 1998: Anne Gullestad, norsk teaterkvinne
1. mai

**1. mai** er den 121. dagen i den gregorianske kalenderen (122. under skotår). Det er 244 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Josef, handverkaren

## Hendingar

### Utlandet
*

### Noreg
*

## Fødde

* 1238: Magnus Lagabøte, norsk konge
* 1925: Bergljot Hobæk Haff, norsk forfattar
* 1964: Espen Barth Eide, norsk politikar
* 1968: Bjørn Sortland, norsk forfattar
* 1979: Lars Berger, norsk idrettsutøvar

## Døde

* 1860: Anders Sandøe Ørsted, dansk jurist og statsminister
* 1893: Ludvig Daae, norsk politikar
* 1945: Joseph Goebbels, tysk propagandaminister
* 1958: Oscar Torp, norsk statsminister
* 1973: Asger Jorn, dansk biletkunstnar 
* 1978: Aram Khatsjaturjan, sovjet-armensk komponist
* 1994: Ayrton Senna, brasiliansk racerbilførar

## Bakgrunnsstoff
1. juni

**1. juni** er den 152. dagen i den gregorianske kalenderen (153. under skotår). Det er 213 dagar att av året.

## Merkedag
* Internasjonal barnedag i mange land

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag
* Minnedag for Justin martyren i den anglikanske kyrkja

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Justin martyren

#### Tidlegare heilagdagar
* Romarane dyrka Carna, gudinna for hjartet og andre indre organ, på denne dagen.

## Hendingar

### Utlandet
* 1973: Militærjuntaen i Hellas avskaffa kongedømet og innførte republikk.

### Noreg
* 1973: Liertunnelen opna for trafikk.
* 2004: Lov om vern mot tobakksskader blei endra slik at røyking blei totalforbode i offentlege lokale og på eteplassar.

## Fødde

* 1780: Carl von Clausewitz, preussisk general
* 1892: Amanullah Khan, afghansk konge
* 1895: Tadeusz Bór-Komorowski, polsk motstandskjempar og statsminister
* 1926: Marilyn Monroe, USA-amerikansk skodespelar
* 1967: Endre Brunstad, norsk målmann
* 1969: Siv Jensen, norsk politikar
* 1974: Alanis Morissette, kanadisk songar
* 1983: Jette Christensen, norsk Arbeidarparti-politikar

## Døde

* 193: Keisar Didius Julianus av Romarriket, myrda i palasset sitt
* 1625: Honoré d'Urfé, fransk forfattar
* 1846: Pave Gregor XVI, fødd *Bartolommeo Alberto Cappellari*
* 1921: Isak Saba, norsk politikar
* 1946: Ion Antonescu, rumensk militær og politikar, avretta
* 1962: Adolf Eichmann, tysk SS-offiser.
* 1968: Helen Keller, amerikansk forfattar og førelesar, aktivist for døvblinde
* 1969: Ivar Ballangrud, norsk skeiserennar
* 2001: Kong Birendra av Nepal
* 2011: Atle Kittang, norsk litteraturvitar
1. juli

**1. juli** er den 182. dagen i den gregorianske kalenderen (183. under skotår). Det er 183 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

* Seretse Khama-dagen i Botswana

### Religiøs helgedag

### Andre tradisjonar
* Julimorgon i Bulgaria
* Tartandagen i Australia og New Zealand, til minne om opphevinga av forbodet mot å kle seg i tartan den 1. juli 1747

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1916: Første verdskrigen. Innleiing av Slaget ved Somme.

* 1951: Koreakrigen. Nord-Korea bad om våpenkvileforhandlingar.
* 1954: Oppfinninga av fjernkontrollen.
* 1960: Somalia fekk sjølvstende frå Storbritannia.
* 1962: Burundi og Rwanda fekk sjølvstende frå Belgia.
* 1974: Isabel Martínez de Perón blei president i Argentina etter at ektemannen Juan Perón døydde.
* 1979: Sony innførte ein berbar kassettspelar dei kalla Walkman.
* 1991: Warsawapakta blei offisielt oppløyst.
* 1997: Folkerepublikken Kina fekk tilbake kontroll over Hongkong frå Storbritannia.
* 2004: Den ubemanna romsonden Cassini-Huygens passerte gjennom ringane på Saturn og gjekk inn i bane rundt planeten.

### Noreg
* 1902: Ein femtedel av husa i Larvik vart lagde i ruinar i ein storbann.
* 1933: Skipinga av Norsk rikskringkasting (NRK).
* 1987: Norsk Internasjonalt Skipsregister vart oppretta.

## Fødde

* 1481: Kristian II av Danmark-Noreg og Sverige
* 1534: Fredrik II av Danmark-Noreg
* 1646: Gottfried Wilhelm von Leibniz, tysk filosof og matematikar
* 1818: Ignaz Semmelweis, ungarsk lege
* 1906: Reidar Carlsen, politikar og embetsmann
* 1928: Andreas Aarflot, biskop
* 1965: Harald Zwart, filmskapar
* 1976: Ruud van Nistelrooij, nederlandsk fotballspelar
* 1983: Marit Larsen, songar

## Døde

* 868: Ali al-Hadi, arabisk sjiaimam 
* 1566: Nostradamus, fransk astrolog, matematikar og lege
* 1614: Isaac Casaubon, fransk filolog
* 1876: Mikhail Bakunin, russisk revolusjonær
* 1896: Harriet Beecher Stowe, amerikansk forfattar
* 1925: Erik Satie, fransk komponist
* 1947: Ivar Aavatsmark, norsk politikar
* 1967: Martin Tranmæl, norsk politikar
* 1974: Juan Peron, argentinsk statsleiar
* 1980: Hilmar Reksten, norsk skipsreiar
* 2004: Marlon Brando, USA-amerikansk skodespelar
1. august

**1. august** er den 213. dagen i den gregorianske kalenderen (214. under skotår). Det er 152 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar
### Utlandet
* 768: Utropinga av pave Stefan IV
* 902: Den nordafrikanske aghlabidehæren tok Taormina, den siste bysants-styrte byen på Sicilia.
* 1291: Den eldste sveitsiske konføderasjonen vart innstifta på Rütli tidleg i august, etter tradisjonen den 1. august.
* 1492: Fordrivinga av jødane frå Spania. Alhambra-ediktet av dei spanske monarkane Ferdinand og Isabella forbaud jødar å ha tilhald i Spania frå denne datoen.
* 1798: Slaget ved Nilen mellom franske og britiske styrkar. Britane, leia av Horatio Nelson, senka den franske flåten.
* 1834: Slaveri blei avskaffa i Det britiske imperiet.
* 1902: USA kjøpte rettane til Panamakanalen av Frankrike.
* 1914: Første verdskrigen. Tyskland erklærte krig mot Russland etter russisk mobilisering.

* 1944: Warszawaoppstanden mot tyskarane braut ut i Warszawa.
* 1950: Leopold III av Belgia abdiserte og sonen Baudouin kom på trona.
* 1960: Dahomey (seinare Benin) erklærte sjølvstende frå Frankrike.
* 1967: Israel annekterte Ast-Jerusalem.
* 1981: Opninga av musikkvideokanalen MTV i USA.
* 1987: MTV byrja sendingar i Europa.

### Noreg

* 2003: Forsvarets overkommando blei lagd ned.
* 2008: Noreg opplevde total solformørking for første gong på 54 år, den siste på 118 år.

## Fødde

* 10 f.Kr.: Tiberius Claudius Nero Germanicus, romersk keisar
* 1377: Keisar Go-Komatsu av Japan
* 1744: Jean-Baptiste de Lamarck, fransk biolog
* 1913: Ragnar Fjørtoft, norsk meteorolog
* 1923: Erling Stordahl, norsk aktivist for blindesaka
* 1930: Pierre Bourdieu, fransk soiolog
* 1932: Meena Kumari, indisk filmskodespelar
* 1933: William Engseth, norsk politikar
* 1949: Kurmanbek Bakijev, kirgisistansk president
* 1984: Linn-Kristin Riegelhuth, norsk handballspelar

## Døde

* 30 f.Kr.: Marcus Antonius, romersk politikar og general
* 1856: Laurits Weidemann, norsk embetsmann og politikar
* 1929: Gregers Gram, norsk jurist og politikar
* 1987: Pola Negri, polsk skodespelar
* 1990: Norbert Elias, tysk-britisk sosiolog
* 1997: Svjatoslav Richter, sovjetisk pianist 
* 2005: Fahd bin Abdul Aziz, konge av Saudi-Arabia
1. september

**1. [[september]]** er den 244. dagen i den gregorianske kalenderen (245. under skotår). Det er 121 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Kvernknarren, opphavleg dagen åt den heilage Ægidius. Denne merkedagen fortalde om korleise kverninga utover hausten kom til å gå.

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Den heilage Egidius

## Hendingar

### Utlandet
* 1181: Ubaldo Allucingoli blei pave Lucius III.
* 1581: Guru Ardjan Dev Dji blei innsett som den femte sikh-guruen.
* 1920: Staten Libanon blei danna av Frankrike.
* 1939: Andre verdskrigen tok til med det nazityske åtaket på Polen.
* 1972: Bobby Fischer vart verdsmeister i sjakk ved å vinne VM-kampen mot Boris Spasskij i Reykjavik

### Noreg
* 1854: Noregs fyrste jarnbane vart opna. Ho gjekk mellom Christiania og Eidsvoll.
* 1962: Setesdalsbanen nedlagt for ordinær trafikk.

## Fødde
 

* 1228: Elisabeth Ryksa, dronning av Böhmen og Polen
* 1653: Johann Pachelbel, tysk musikar
* 1875: Edgar Rice Burroughs, amerikansk forfattar, kjend for Tarzan.
* 1877: Francis William Aston, engelsk fysikar og kjemikar, vann første Nobelprisen i kjemi
* 1943: Kirsti Kolle Grøndahl, norsk politikar
* 1950: Mikhail Fradkov, russisk statsminister
* 1969: Henning Berg, norsk fotballspelar
* 1987: Mats Zuccarello Aasen, norsk ishockeyspelar

## Døde

* 1159: Pave Hadrian IV, fødd Nicholas Breakspear
* 1256: Kujo Yoritsune, japansk shogun
* 1557: Jacques Cartier, fransk oppdagar
* 1574: Guru Amar Das, den tredje av dei ti sikh-guruane
* 1581: Guru Ram Das, den fjerde av dei ti sikh-guruane
* 1608: Frans Hals, nederlandsk målar
* 1648: Marin Mersenne, fransk filosof og matematikar
* 1715: Kong Ludvig XIV av Frankrike
* 1967: Ilse Koch, tysk krigsforbrytar
* 1981: Albert Speer, nazistisk politikar og arkitekt.
* 1988: Luis Alvarez, amerikansk fysikar og nobelprisvinnar
1. mars

**1. mars** er den 60. dagen i den gregorianske kalenderen (61. i skotår). Det er 305 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* David av Wales

## Hendingar

### Utlandet
* 1565: Grunnlegginga av Rio de Janeiro.
* 1803: Ohio vart delstat i USA.
* 1854: Asteroidane 28 Bellona og 29 Amphitrite vart oppdaga.
* 1863: USA oppheva slaveriet.
* 1867: Nebraska vart delstat i USA.
* 1896: Henri Becquerel oppdaga radioaktiviteten.
* 1954: Den japanske fiskebåten Daigo Fukuryū Maru vart utsett for radioaktiv stråling etter ein amerikansk hydrogenbombetest i Stillehavet. Kapteinen om bord døydde seinare av skadane.

### Noreg
* 1700: Den første dagen etter at Danmark-Noreg innførte den gregorianske kalenderen. Mange følte seg snytt for dagar.
* 1753: Den første dagen med den gregorianske kalenderen i Sverige.
* 1903: Stiftinga av Harstad Idrettslag.
* 1906: 34 menneske omkom då dampskipet «Thor» av Haugesund dreiv på grunn ut for fiskeværet Lyngholmen i Nord-Rogaland.
* 1909: Frisindede Venstre vart stifta.
* 1921: Norges Socialdemokratiske Arbeiderparti vart danna.
* 1940: Omsetjingsavgifta blei heva frå 1 % til 2 %.
* 1956: 19 av dei ombord i snurparen «Brenning» av Sørfold omkom i eit forlis på Stadhavet.
* 1976: Oljeriggen Deep Sea Driller forliste ved Fedje. Seks mann mista livet.

## Fødde

* 1810: Frédéric Chopin, polsk komponist og pianist
* 1874: Petra Kvisli, norsk forfattar
* 1904: Glenn Miller, amerikansk komponist og orkesterleiar
* 1910: August Stuckmann, tysk gestapist og krigsforbrytar
* 1919: Alf Andreas Øverli, norsk lokalpolitikar
* 1926: Erik Bye, norsk songar, journalist og programleiar
* 1931: Lamberto Dini, italiensk statsminister (1995-1996)
* 1951: Berit Oskal Eira, norsk samisk politikar
* 1951: Fredrik Wandrup, norsk journalist og forfattar
* 1965: Mary Lou Lord, amerikansk musikar
* 1994: Justin Bieber, kanadisk musikar

## Døde

* 317: Keisar Valerius Valens av Romarriket
* 492: Pave Felix II
* 986: Kong Lothar av Det vestfrankiske riket
* 1131: Kong Stefan II av Ungarn
* 1510: Francisco de Almeida, portugisisk militær og oppdagar
* 1620: Thomas Campion, engelsk komponist
* 1643: Girolamo Frescobaldi, italiensk komponist
* 1792: Keisar Leopold II av det tysk-romerske riket 
* 1817: Giacomo Quarenghi, italiensk arkitekt
* 1881: Tsar Aleksander II av Russland (drepen)
* 1905: Johannes Olsson Veset, lensmann og politikar
* 1907: Jacob Stang, norsk embetsmann og politikar
* 1911: Jacobus Henricus van 't Hoff, nederlandsk kjemikar og fysikar, vann Nobelprisen i kjemi i 1901
* 1938: Gabriele D'Annunzio, italiensk forfattar
* 1970: Lucille Hegamin, amerikansk bluessongar
29. februar

**29. februar** er den 60. dagen i den gregorianske kalenderen under skotår. Det er 306 dagar att av året. Denne datoen finst berre i år som er delelege på 4, men århundre som ikkje er delelege på 400 er ikkje skotår (dvs. 2100 er ikkje eit skotår). Då Danmark-Noreg gjekk over til den gregorianske kalenderen i 1700 hoppa ein òg over denne datoen.

## Merkedag
* Skotdag i den gregorianske kalenderen

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag
* Ingen namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Osvald av Worcester

## Hendingar
### Utlandet

* 1720: Dronning Ulrika Eleonora av Sverige abdiserte til fordel for ektemannen Fredrik av Hessen.
* 1880: Asteroiden 214 Aschera vart oppdaga.
* 1880: St. Gotthard-tunnelen gjennom Alpane blei ferdig.
* 1956: Pakistan blei ein muslimsk republikk.
* 1960: Agadir i Marokko blei ramma av eit voldsomt jordskjelv som drap over 10&nbsp;000.
* 1968: Oppdaginga av den første pulsaren blei kunngjort.

### Noreg
* 1948: Einar Gerhardsen held Kråkerøytalen, der han tok eit oppgjer med Noregs kommunistiske parti og kommunistar i fagrørsla.

## Fødde

* 1468: Alessandro Farnese, seinare pave Paul III
* 1756: Christian Frederik Hansen, dansk arkitekt
* 1772: Hans Barlien, norsk bonde og politikar 
* 1792: Gioacchino Rossini, italiensk komponist
* 1840: John Philip Holland, irsk-amerikansk ubåtkosntruktør
* 1872: Nicolai Rygg, norsk sentralbanksjef
* 1884: Haakon Lie (1884-1970), forfattar
* 1904: Jimmy Dorsey, amerikansk jazzmusikar
* 1916: Dinah Shore, amerikansk songar
* 1920: Fjodor Abramov, russisk forfattar
* 1960: Khaled, algerisk songar

## Døde

* 1944: Pehr Evind Svinhufvud, finsk statsleiar
* 1956: Elpidio R. Quirino, president på Filippinane
* 1968: Tore Ørjasæter, norsk diktar
* 2004: Hartvig Sætra, norsk skribent

## Bakgrunnsstoff
1. november

**1. november** er den 305. dagen i den gregorianske kalenderen (306. under skotår). Det er 60 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Día de los Muertos, meksikansk feiring av døde forfedrar

### Namnedag

#### Helgendag i den katolske kyrkja
* Helgemesse

## Hendingar

### Utlandet
* 1478: Paven gav løyve til å danna den spanske inkvisisjonen.
* 1512: Taket i det sistinske kapellet var ferdig dekorert av Michelangelo, og blei vist til publikum.
* 1755: Jordskjelvet i Lisboa drap mellom seksti og nitti tusen menneske
* 1922: Det osmanske riket blei oppløyst .
* 1954: I Algerie starta krigen for nasjonalt sjølvstende.
* 1956: Ungarn melde seg ut av Warszawapakta og erklærte seg nøytralt.
* 1963: Statskupp i Sør-Vietnam.
* 1981: Antigua og Barbuda fekk sjølvstende.
* 1993: Maastricht-avtalen trødde i kraft og den europeiske unionen blei til.
* 1998: Den europeiske menneskerettsdomstolen blei grunnlagd.

### Noreg
* 1299: Håkon V Magnusson konge
* 1864: Sagatun Folkehøyskole, Noregs fyrste folkehøgskule, byrja.
* 1956: Stortinget oppheva grunnlovsforbodet om at jesuittar ikkje fekk kome til Noreg.
* 1985: Noregs fyrste pengesetel med nynorsk tekst, ein grøn 50-kroning med bilete av Aasmund Olavsson Vinje, vart sett i omlaup.

## Fødde

* 1778: Gustav IV Adolf av Sverige
* 1871: Stephen Crane, amerikansk forfattar
* 1899: Anne Grimdalen, norsk bilethoggar
* 1902: Nordahl Grieg, norsk diktar
* 1923: Victoria de los Angeles, spansk sopran
* 1930: Marie Lovise Widnes, norsk songar, diktar, forfattar, SV-politikar og husmor
* 1940: Ramesh Chandra Lahoti, indisk høgsterettsdommar
* 1962: Magne Furuholmen, norsk musikar og komponist
** Bjarne Håkon Hanssen, norsk politikar

## Døde

* 1629: Hendrick ter Brugghen, nederlandsk målar
* 1700: Karl II av Spania, konge over Spania, Napoli & Sicilia
* 1894: Tsar Aleksander III av Russland
* 1903: Theodor Mommsen, tysk forfattar og nobelprisvinnar
* 1968: Ludowika Jakobsson, tysk-finsk kunstløpar
* 1972: Ezra Pound, USA-amerikansk diktar
* 2008: Jacques Piccard, sveitisk vdjuphavsforskar
* 2008: Yma Sumac, peruansk-amerikansk songar
1. desember

**1. desember** er den 335. dagen i den gregorianske kalenderen (336. under skotår). Det er 30 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Primstaven
* Minnedag for Arnold av Köln, ein fransiskanarmunk som misjonerte i Kina.

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Eligius av Noyon

## Hendingar

### Utlandet
* 1742: Elisabeth av Russland gav orde om å visa alle jødar ut frå landet.
* 1835: H.C. Andersen gav ut si første eventyrbok.
* 1918: Kongedømet Jugoslavia blei danna av Serbia, Montenegro og restane av det austerriksk-ungarske keisardømet (Bosnia, Kroatia og Slovenia.
* 1918: Det danske folketinget vedtok sjølvstende for Island.

### Noreg
* 1912: Ferjesambandet Tønsberg-Fredrikshavn vert oppretta, det første ferjesambandet mellom Noreg og Danmark.
* 1913: Fem personar drukna på hamna i Bergen under ein storstorm som råka delar av Vestlandet.
* 1927: Folk frå den første av Norvegia-ekspedisjonane går i land på Bouvetøya og annekterer øya for Noreg.
* 1961: Jarnbanelina Fauske-Bodø vert opna for trafikk, dermed er Nordlandsbanen ferdigbygd.

## Fødde

* 1847: Agathe Backer-Grøndahl, pianist og komponist
* 1896: Georgij Zjukov, sovjetisk krigførar
* 1906: Jakob Sande, norsk forfattar
* 1935: Woody Allen, USA-amerikansk filmmakar
* 1943: Finn E. Kydland, økonomiforskar
* 1951: Jaco Pastorius, amerikansk jazzbassist
* 1978: Trygve Slagsvold Vedum, politikar

## Døde

* 1135: Henrik I av England
* 1377: Kong Magnus Eriksson av Noreg og Sverige
* 1521: Pave Leo X
* 1825: Tsar Aleksander I av Russland
* 1928: Gunnar Knudsen, norsk statsminister og næringsdrivar
* 1934: Sergej Kirov, kommunistisk partileiar i Leningrad
* 1973: David Ben-Gurion, israelsk statsminister
* 1988: Gisle Straume, norsk skodepselar
* 1997: Stephane Grappelli, fransk-italiensk jazzfiolinist
1. oktober

**1. oktober** er den 274. dagen i den gregorianske kalenderen (275. under skotår). Det er 91 dagar att av året.

## Merkedag
* Internasjonal dag for eldre

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

#### Helgendag i [[den katolske kyrkja]]
* Thérèse av Lisieux

## Hendingar

### Utlandet

* 331 f.Kr.: Aleksander den Store vann slaget om Gaugamela
* 1958: Opprettinga av den amerikanske romfartsorganisasjonen NASA.
* 1978: Tuvalu blei eigen stat.

### Noreg
* 1957: Haakon VII vart gravlagt frå Slottskapellet i Oslo, den fyrste kongegravferda i Noreg på 577 år. 
* 1960: Rasjoneringa på kjøp av bil vart oppheva.

## Fødde

* 1541: El Greco, kypriotisk-spansk kunstmålar
* 1800: Lars Levi Læstadius, svensk prest og botanikar
* 1924: Jimmy Carter, president av USA
* 1925: Finn Carling, norsk forfattar
* 1936: Toralf Engan, norsk skihoppar
* 1950: Sigbjørn Johnsen, norsk politikar
* 1953: Ottar Grepstad, norsk målmann
** Grete Waitz, norsk friidrettsutøvar
* 1955: Morten Gunnar Larsen, norsk pianist

## Døde

* 1532: Jan Gossaert, nederlandsk målar
* 1914: Kitty Kielland, norsk målar
* 1983: Finn Berstad, norsk fotballspelar 
* 1990: John Stewart Bell, irsk fysikar
* 1996: Carl Fredrik Engelstad, forfattar og litteraturhistorikar
* 2004: Bruce Palmer, kanadisk musikar
* 2011: Hans Christian Alsvik, norsk programskapr og forfattar
* 2012: Eric Hobsbawm, britisk historikar
Hn/Latin

**Latin** høyrer til den italiske greini av indoeuropeiske mål. Upphavleg vart latin tala av latinarane, eit bonde- og gjætarfolk i umrådet Latium, der Roma vart den førande byen. Med nye landvinningar breidde latinen seg utyver Italia, og sidan til mange av umrådi kring Millomhavet. Dei eldre måli der vart trengde ut, og latinen lìver vidare i dei romanske måli i dag. Etter at Romarriket braut saman, var latin gjenom heile millomalderen og langt fram i nyare tid lingua franca for dei lærde i Vest-Europa; som tradisjonsmål for Den katolske kyrkja er det framleis offisielt mål i Vatikanstaten. I nyare tid har latin - saman med græsk - vorte nytta til nylaga ord innan vitskap.

## Trekk ved målet
Latin er eit syntetisk mål, dvs. at bøygjingsendingar syner kva funksjon eit ord hev i setningi, medan ordstillingi er rimeleg fri. Substantiv vert delte inn i fem deklinasjonar, og bøygde i tal (eintal og mangtal) og fall (nemnefall, vokativ, underfall, eigefall, sidefall og ablativ). Adjektiv og pronomen samsvarar i kyn, tal og fall med substantivi dei stend til. Verbi vert delte inn i fire konjugasjonar, med eigne endingar for kvar person i eintal og mangtal. I motsetnad til norsk, som berre har tvo finitte tempi, nyttar latin langt færre hjelpeverb.

## Latin som talemål
Den latinen som vart tala i Romarriket vert kalla Vulgærlatin, og var ikkje identisk med målet som Cicero, Cæsar og andre forfattarar nytta. Med tidi uppstod regionale skilnader, og me fekk dei moderne romanske måli. Dei fyrste grammatikkane for moderne romanske mål var for provençalsk og katalansk, skrivne på 1200-talet. Jamsides med denne utviklingi, heldt dei lærde fram med å nytta latin i skrift og tala. Uttala av latinen fylgde helst dei nasjonale måli, og samsvara ikkje med klassisk latin.
3. februar

**3. februar** er den 34. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 331 dagar att av året (332 under skotår).

På den nordlege halvkula er dagen midtvegs i vinteren, om ein reknar at årstida har 88 dagar.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Katolsk helgendag for Ansgar og Blasius

### Primstaven
* Blåsmesse etter heilage Blasius. Merket for dagen var eit horn, ein bøygd kvist eller ein båt med vind i segla. 

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet

* 1488: Portugisaren Bartholomeu Diaz gjekk i land etter å ha runda Kapp det gode håp. Han blei den første europearen som hadde reist så langt sør.
* 1815: Verdas første ostefabrikk blei grunnlagt i Sveits. Tidlegare hadde ein laga ost lokalt på små gardar.
* 1825: Øya Vendsyssel-Thy vart skilt frå fastlandet i Danmark ved ei stormflo.
* 1867: Prins Mutshuhito blei keisar Meiji av Japan.
* 1931: Eit jordskjelv på New Zealand drap 258 menneske, noko som gjer det til den verste naturkatastrofen i landet nokon sinne.
* 1972: Vinter-OL 1972 vart opna i Sapporo.
* 1977: Den sovjetiske romstasjonen Saljut 4 vende tilbake til jordatmosfæren.
* 1998: Eit amerikansk militærfly kutta kabelen til taubanen til fjellet Cermis i Italia, og 20 menneske omkom.
* 2008: Superbowl vert spelt på University of Phoenix Stadium i USA.

### Noreg
* 1948: Landsforeningen mot Kreft vart stifta.
* 1953: Fem av dei sju ombord i sildedrivaren «Frøyguten» av Auklandshamn omkom då båten forliste ved Jørøya ut for Bulandet.

## Fødde

* 1721: Friedrich Wilhelm von Seydlitz, prøyssisk general
* 1749: Rasmus Jakobsson Vassbotn, norsk gardbrukar og dagbokforfattar
* 1809: Felix Mendelssohn, tysk komponist
* 1848: Jørgen Løvland, norsk politikar
* 1874: Gertrude Stein, amerikansk forfattar
* 1887: Georg Trakl, austerriksk diktar
* 1889: Risto Ryti, tidlegare finsk president.
* 1893: Gaston Julia, fransk matematikar
* 1894: Norman Rockwell, amerikansk målar og illustratør
* 1898: Alvar Aalto, finsk arkitekt
* 1907: James Michener, amerikansk forfattar
* 1909: Simone Weil, fransk filosof 
* 1915: Henki Kolstad, norsk skodespelar
* 1948: Henning Mankell, svensk forfattar og teaterregissør
* 1951: Blaise Compaoré, burkinsk president
* 1951: Byron Erickson, amerikansk teikneserieskapar
* 1965: Terje Langli, norsk idrettsmann
* 1983: Michal Šlesingr, tsjekkisk skiskyttar

## Døde

* 863: Heilage Blasius
* 865: Ansgar, erkebiskop av Hamburg-Bremen
* 1014: Svein Tveskjegg (Svend Tveskæg), konge av Danmark 
* 1468: Johann Gutenberg, tysk forleggjar og oppfinnar av den vestlege boktrykkarkunsta
* 1890: C.H.D. Buys Ballot, nederlandsk kjemikar og meteorolog
* 1914: Johannes Skar, norsk folkeminnesamlar
* 1924: Woodrow Wilson, USA-amerikansk president 
* 1956: Émile Borel, fransk matematikar, politikar, statsmann og motstandsmann
* 1959: Buddy Holly, USA-amerikansk musikar
* 2001: Johannes Kleppevik, norsk musikar
5. februar

**5. februar** er den 36. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 329 dagar att av året (330 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

* Festdag for heilage Agathe i dei katolske og ortodokse kyrkjene

### Primstaven
* Ågotsmesse merkt med mus eller kross.

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1782: Spania vann Menorca frå Storbritannia.
* 1924: Vinter-OL 1924 vart avslutta i Chamonix.
* 1956: Vinter-OL 1956 vart avslutta i Cortina d'Ampezzo.
* 1974: Romsonden Mariner 10 passerte Venus.
* 1991: 63 menneske mista livet då eit militærfly styrta på fjellet Óthrys i Hellas.

### Noreg
* 1705: 14 menneske omkom då storgarden Borg ved Sarpsborg forsvann i eit ras.
* 1818: Kong Karl III Johan vart konge av Noreg og Sverige.
* 1906: Noregs Mållag vart skipa.

## Fødde

* 1804: Johan Ludvig Runeberg, finlandssvensk forfattar
* 1810: Ole Bull, norsk fiolinist og komponist
* 1848: Joris-Karl Huysmans, fransk forfattar
* 1928: Tage Danielsson, svensk forfattar
* 1930: Ilon Wikland, svensk-estisk illustratør
* 1950: Neil Jordan, irsk filmregissør og forfattar
* 1981: Marijke Berdahl, norsk ungdomspolitikar
* 1984: Carlos Tévez, argentinsk fotballspelar
* 1984: Petter Vaagan Moen, norsk fotballspelar
* 1985: Cristiano Ronaldo, portugisisk fotballspelar

## Døde

* 1705: Philipp Jacob Spener, tysk teolog og heraldikar
* 1818: Kong Karl II av Noreg og Sverige
* 1877: Åsmund Larsson Grave, norsk bonde og politikar
* 1947: Hans Fallada, tysk forfattar
* 1993: Hans Jonas, tysk filosof og etikar
* 1998: Kim Ki-young, koreansk filmskapar
* 2000: Göran Tunström, svensk forfattar
6. februar

**6. februar** er den 37. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 328 dagar att av året (329 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Den heilage Paul Miki og fylgjesveinane hans

## Hendingar

### Utlandet
* 1788: Massachusetts vart ein delstat i USA.
* 1880: Asteroiden 212 Medea vart oppdaga.
* 1885: Asteroiden 245 Vera vart oppdaga.
* 1936: Vinter-OL 1936 vart opna i Garmisch-Partenkirchen.
* 1952: Elizabeth II vart dronning av Storbritannia.
* 1958: Åtte fotballspelarar frå Manchester United og femten andre passasjerer omkom under ei flyulukke i München.
* 1968: Vinter-OL 1968 vart opna i Grenoble.
* 1999: Venstrepartiet dei grøne vart skipa på Island.
* 2006: Stephen Harper vart statsminister i Canada.

### Noreg
* 1917: Det første samiske landsmøtet i Noreg vart halde i Trondheim.
* 1997: Ekstremvêret Joar råka Vestfjorden og Ofoten.

## Fødde

* 1690: Kilian Stobæus, svensk naturforskar, lækjar og historikar
* 1824: Ole Vig, norsk skule- og folkeopplysningsmann
* 1909: Andreas Jacobsen, norsk forfattar
* 1911: Ronald Reagan, amerikansk president (1981-1989)
* 1912: Eva Braun, partneren til Adolf Hitler
* 1932: François Truffaut, fransk skodespelar og regissør
* 1947: Arne Zwaig, norsk sjakkspelar
* 1960: Per Sandberg, norsk politikar
* 1962: Thomas Hylland Eriksen, norsk sosialantropolog

## Døde

* 1496: Johannes Ockeghem, fransk-flamsk komponist
* 1833: Pierre André Latreille, fransk entomolog
* 1922: Kyrre Grepp, norsk politikar
* 1952: Kong Georg VI av Storbritannia (1936-1952)
* 1985: Inger Hagerup, norsk forfattar
7. februar

**7. februar** er den 38. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 327 dagar att av året (328 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

## Hendingar

### Utlandet
* 1971: Ei folkerøysting i Sveits avgjorde med 66% fleirtal at kvinner fekk røysterett ved føderale val.   
* 1974: Grenada vart sjølvstendig frå Storbritannia.
* 1998: Vinter-OL 1998 vart opna i Nagano.
* 1999: Abdullah II vart konge av Jordan.
* 2014: Vinter-OL 2014 opnar etter planen i Sotsji.

### Noreg
*

## Fødde

* 1777: Severin Løvenskiold, norsk verkseigar, embetsmann og politikar
* 1812: Charles Dickens, engelsk forfattar
* 1934: Edward Fenech Adami, maltesisk statsminister og president
* 1956: Mark St. John, amerikansk gitarist
* 1957: Knut Jøran Helmers, norsk sjakkspelar
* 1962: David Bryan, amerikansk musikar
* 1962: Eddie Izzard, britisk komikar og skodespelar

## Døde

* 1538: Olav Engelbrektsson, erkebiskop i Nidaros
* 1837: Kong Gustav IV Adolf av Sverige (1792-1809)
* 1970: Ole Landmark, norsk arkitekt
* 2007: Astrid Krog Halse, norsk lyrikar
8. februar

**8. februar** er den 39. dagen i den gregorianske kalenderen. Det er 326 dagar att av året (327 under skotår).

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

### Namnedag

**Helgendag i [[den katolske kyrkja]]:**
* Den heilage Hieronymus Emiliani
* Den heilage Josefina Bakhita

## Hendingar

### Utlandet
* 421: Constantius III blei medkeisar i Vestromarriket.
* 1238: Mongolar under Batu Khan inntok og brann den russiske byen Vladimir, 20 mil frå Moskva.
* 1601: Robert Devereux av Essex gjord opprør mot Elisabet I av England. Opprøret blei raskt slått ned.
* 1904: Japan går til krig mot Russland.
* 1942: Andre verdskrigen. Japan invaderte Singapore.
* 1950: Grunnlegginga av Stasi, det hemmelege politiet i Aust-Tyskland.
* 1963: President John F. Kennedy i USA la ned forbod for amerikanske borgarar mot all reise og økonomiske transaksjonar til Cuba.
* 1971: Instroduksjonen av Nasdaq-indeksen.
* 1984: Opninga av Vinter-OL 1984 åpner i Sarajevo.
* 2002: Opninga av Vinter-OL 2002 i Salt Lake City.

### Noreg
*

## Fødde

* 1797: Tormod Knutsson Borgejordet
* 1828: Jules Verne, fransk forfattar
* 1834: Dmitrij Mendelejev, russisk kjemikar
* 1873: Rasmus Langeland, norsk bonde og politikar
* 1880: Franz Marc, tysk målar
* 1920: Sverre Farstad, norsk skeiserennar og journalist
* 1936: Francis Sejersted, norsk historikar
* 1941: Nick Nolte, amerikansk skodespelar
* 1943: Reidar Almås, norsk sosiolog
* 1955: John Grisham, USA-amerikansk forfattar
* 1956: Kjersti Holmen, norsk skodespelar
* 1960: Alfred Gusenbauer, austerriksk forbundskanslar (2007-)
* 1966: Sigrid Merethe Hanssen, norsk forfattar
* 1971: Steinar Hoen, norsk friidrettsutøvar
* 1983: Agnes Ravatn, norsk journalist og forfattar

## Døde

* 1587: Maria Stuart, dronning av Skottland, avretta
* 1725: Peter den Store, russisk tsar
* 1849: France Prešeren, slovensk forfattar
* 1886: Samuel Kleinschmidt, tysk misjonær og språkforskar
* 1921: Colin Archer, norsk båtbyggjar
* 1921: Pjotr Kropotkin, russisk anarkist
* 1935: E.N. Setälä, finsk språkforskar og politikar
* 1998: Halldór Kiljan Laxness, islandsk forfattar