open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
City of Westminster

**Westminster** er ein bydel og by i det sentrale London. Han omfattar mesteparten av West End, teaterdistriktet i London. Westminster er òg sete for styremaktene i Storbritannia, inkludert parlamentsbygningen Palace of Westminster og den offisielle residensen til monarken, Buckingham Palace.

## Stader i Westminster

* Bayswater
* Belgravia
* Charing Cross
* Chinatown
* Covent Garden
* Holborn (sørleg del)
* Maida Hill
* Maida Vale
* Marylebone
* Mayfair
* Millbank
* Paddington
* Pimlico
* St James's
* St John's Wood
* Soho
* «Theatreland»
* Westbourne Green
* Westminster

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Charing Cross

**Charing Cross** er eit område i City of Westminster i det sentrale London. 

Namnet «Charing» kjem frå ein liten landsby som låg på denne staden, og tyder 'ein sving i elva'. I denne landsbyen sette Edvard I opp eit av eleanorkrossane, monument til minne om kona hans, Eleanor av Castilla, som blei reist på dei tolv stadene der kista hennar stod over natta under ferda frå Lincolnshire til Westminster. Ein viktoriansk «kopi» av krossen, som er både større og meir ornamental enn originalen, står utanfor Charing Cross stasjon. Den nye krossen blei utforma av Edward Middleton Barry. Det opphavlege stod på staden der ein i dag finn ei statue av Karl I av England. 

Alle avstandar til London blir målt frå eit punkt i Charing Cross. Dette er markert med ein plakett like ved Trafalgar Square.

## Kjelder
* «Where Is The Centre Of London?» ved bbc.co.uk

## Bakgrunnsstoff
Lublin-høglandet

**Lublin-høglandet** (polsk *Wyżyna Lubelska*) er ein geografisk region aust i Polen. Det ligg mellom elvane Wisła og Bug i nærleiken av Lublin.

Det har eit areal på om lag 7200&nbsp;km² og det høgaste punktet er 314 meter over havet. Området høyrer til Lublin-voivodskapet. I sør går høglandet over i Roztoczefjella.
Geografiske ytterpunkt i Polen

Dette er ei liste over **geografiske ytterpunkt i [[Polen]]**, punkta som ligg lengst nord, aust, vest eller sør enn noko annan stad i landet.

## Horisontalt

* Nordlegaste punkt: 
*: Rozewieneset i Austersjøen, ein del av byen Władysławowo i Pommerske voivodskap
* Sørlegaste punkt: 
*: Wołosateryggen, nær fjellet Opołonek, Dei austlege Beskidane, Subkarpatiske voivodskap
* Austlegaste punkt: 
*: Elva Bug, nær near Zosin, Lublin-voivodskapet
* Vestlegaste punkt: 
*: Elva Oder, near Osinów Dolny, Vestpommerske voivodskap

## Vertikalt

* Høgaste punkt
*: Rysy i Høge Tatra, Veslepolske voivodskap (2499 moh)
* Lågaste punkt
*: Raczki Elbląskie i Wisłalagunen, Pommerske voivodskap (-1,8 m) 

## Sjå òg

* Polsk geografi
* Geografiske ytterpunkt i Europa
Jacob Sverdrup Smitt

**Jacob Sverdrup Smitt** () var ein norsk biskop og stortingsmann.

Smitt var fødd i Nordre Land. Han vart teologisk kandidat ved Det teologiske fakultet, Universitetet i Oslo i 1860. Frå 1862 kapellan på Voss, sidan lærar også. 1865 flytta han til Hammerfest og underviste ved ein borgarskule i byen, to år etter vart han sogneprest i byen. Han var biskop i Tromsø stift 1876&ndash;85, seinare i Kristiansand frå 1885 til han døydde i 1889.

I tre periodar (1874&ndash;1882) representerte han Tromsø, og byane i Finnmark på Stortinget, frå 1877 var også Bodø med i valkrinsen. Han var også lagtingspresident 1880&ndash;82. Mest alle stortingssesjonane var han jamnt medlem av kyrkjekomiteen.

Han døydde på Holla prestegard under ei visitasreise.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jacob Sverdrup Smitt|Jacob Sverdrup Smitt]]» frå , den 20. mai 2008.* 
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Ecser

**Ecser** (IPA: , på slovakisk **Ečer**) er ein landsby i distriktet Vecsés i Pest fylke i Ungarn. Landsbyen ligg like søraust for Budapest, nær Ferihegy lufthamn. Like ved ligg òg byane Maglód, Vecsés, Gyömrő og Üllő. Motorvegen M0 går like ved, og byen har jernbanesamband gjennom linje 120a (Budapest–Újszász–Szolnok).

## Historie
Det fyrste nedskrivne om Ecser stammar frå 15. desember 1315, men landsbyen eksisterte truleg allereie ved madjarane sin invasjon omkring åra 895–896, truleg leia av Árpád.
Ifølge legenda stoppa Árpád og hans menn her for å kvile. Árpád spurte dei lokale om namnet på busetjinga. Innbyggjarane kunne ikkje svare, så Árpád foreslo å oppkalle landsbyen etter det ungarske namnet for eik, *cser*.

Ein annan teori er at Árpáds barnebarn, Ecsellö, er opphavet til namnet Ecser.

Under Det osmanske riket sin dominans i området frå 1526 til 1686, døydde landsbyen ut, hovudsakleg grunna omleiringa av nærliggande Budapest. I 1696 var landsbyen ubebudd, og fyrst i 1699 byrja folk å flytte tilbake igjen, og rundt elleve familiar budde der på den tida. Ni menn frå landsbyen deltok i Ferenc II Rákóczi sitt opprør mot Habsburgarane i 1703–1711.

På byrjinga av 1700-talet tillèt grev Antal Grassalkovitch slovakar å busetje seg i Ecser. I 1730 budde rundt 50 familiar, alle skattebetalarar, i landsbyen.

## Attraksjonar
Grunna innvandringa blei det i 1740 bygd ei romersk-katolsk kyrkje, som i dag er den einaste attverande historiske bygningen i Ecser. I 1836 var det 612 katolikkar i landsbyen, der 80 % var slovakar og 20 % ungararar.

Landsbyen er kjend for folkedansen sin kalla *Bryllaup i Ecser* (*Ecseri lakodalmas*).
Byen sitt våpenskjold viser kyrkja, folkedansen og eit eiketre, landsbyens tre viktigaste kjenneteikn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Vennskapsbyar
*  Zlaté Klasy, Slovenia
*  Kumbağ, Tyrkia

## Referansar





## Referansar
Polske voivodskap

**Polske voivodskap** eller provinsar (polsk *województwo*) har vore den høgaste administrativ inndelinga i Polen sidan 1300-talet. 1. januar 1999 vart 16 nye voivodskap oppretta, som erstatta 49 tidlegare voivodskap som hadde eksistert sidan 1975. 

I dag er voivodskapa hovudsakleg basert på dei historiske regionane i landet, medan voivodskapa i 1975-1998 var sentrert rundt og kalla opp etter individuelle byar. Den nye inndelinga har voivodskap i storleik frå under 10&nbsp;000 km² (Opole-voivodskapet) til over 35&nbsp;000 km² (Masoviske voivodskap) og frå om lag ein million innbyggjarar (Lubusz-voivodskapet) til over fem millionar (Masoviske voivodskap).

Styret av eit voivodskap er delt mellom ein guvernør utpeikt av regjeringa kalla ein voivode (polsk *wojewoda*), og eit vald råd kalla sejmik, samt eit styre vald av rådet. Leiaren av styret vert kalla *marszałek województwa*. Voivodskapa er vidare delt inn i powiat (fylke) og gmina (kommunar).

## Kart og tabell

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Voivodeships of Poland|Voivodeships of Poland]]» frå , den 20. mai 2008.*


## Bakgrunnsstoff
* 
* Kart over polske regionar 
* Administrativ inndeling av Polen
Mandatområde

Eit **mandatområde** var eit landområde som vart administrert av ein stat på oppdrag frå Folkeforbundet etter reglane i artikkel 22 i Folkeforbundets traktat av 28.juni 1919. 
Alle territoria som vart utlagt som mandatområde hadde før første verdskrig vore koloniar under statar som var på taparane si side, primært Tyskland og Tyrkia (Det osmanske riket). Koloniane vart omfordelte til vinnarane av verdskrigen, primært Storbritannia som fekk Palestinamandatet og mandatet Mesopotamia og Frankrike som fekk mandatet Syria (Alawittarstaten). 
Opprettinga av desse mandatområda vidareførte i praksis dei tidlegare koloniane, bortsett frå at leiaren for Mandatområdet no *formelt sett* tok på seg visse pliktar.
Palestinamandatet

**Palestinamandatet** eller *Britisk Palestinamandat* var eit mandatområde nedsett av Folkeforbundet som omfatta områda Palestina og Transjordan. I dag omfattar dette statane Israel, Jordan og Dei palestinske sjølvstyresmaktene (Vestbreidda og Gaza).

Palestinamandatet vart nedsett i 1920 og oppløyst i 1948. I 1922 vart Transjordania formelt oppretta som stat, men Storbritannia held fram med å styre det meste av økonomiske, militære og utanrikspolitiske spørsmål. I 1946 sa Storbritannia frå seg denne makta og *[[Jordan|Det hashimittiske kongeriket Jordan]]* vart proklamert. I 1947 overlet Storbritannia formelt ansvaret for Palestina til FN, noko som førte til FNs delingsplan av november 1947, som tok sikte på å dele området inn i éin jødisk og éin arabisk stat. Storbritannia trekte ut sine siste militære styrkar frå mandatområdet 14.mai 1948, same dag som staten Israel vart proklamert. I krigen som følgde delingsplanen vann Israel suverent over palestinarane og deira arabiske grannar. Israelarar kalla krigen for Sjølvstendekrigen, medan Palestinarar kalla den for Al Nakba (katastrofen). Krigen markerte byrjinga på konflikten mellom Israel og palestinarane.
Maria Mittet

**Maria Haukaas Mittet** () er ein norsk songar og skodespelar. Ho vann Melodi Grand Prix 2008 og fekk representere Noreg i Eurovision Song Contest 2008, der ho enda på femteplass. I 2009 deltok ho i Melodifestivalen og i 2010 deltok ho i Melodi Gand Prix for andre gong. I den tredje delfinalen, og i finalen under Melodi Grand Prix 2011 framførte ho to låtar saman med diverse andre artistar som også har vore med i Melodi Grand Prix.

I 1991 fekk ho tittelrolla som Annie i musikalen med same namn på Bryggeteateret i Oslo. Ho fekk hovudrolla i *Trollmannen frå Oz* på Det Norske Teatret i 1995. I 2003 meldte ho seg på audition til talentkonkurransen *Idol*. Ho blei raskt definert som blant dei mest dyktige av deltakarane men blei stemt ut halvvegs i showet.

I september 2004 debuterte ho som soloartist med singelen «Breathing», utgitt av Bonnier. Singelen låg på VG Lista Topp 20 i ti veker med femteplass som beste notering. I januar 2005 kom singel nummer to; «Should've». I februar 2005 kom albumet *Breathing*. *[[Dagbladet]]* meinte plata inneheldt forutseibar A4-pop og gav terningkast to. VG var meir positive og gav plata fire.

Maria Mittet vann Norsk Melodi Grand Prix 2008 med songen «Hold On Be Strong», skriven av Mira Craig, og representerte Noreg i finalen i den internasjonale tevlinga Eurovision Song Contest 2008 i Beograd i Serbia. Storeng fekk 182 poeng og enda på femteplass.

8. januar 2011 urframførte ho den offisielle Ski-VM songen under Idrettsgallaen 2011 i Hamar OL-Amfi.

5. februar song under pausen i sistesjansen i Melodi Grand Prix 2011, saman med Åge Sten Nilsen. Nesten helt på slutten av fremføringa tok ha fyrst av seg kjola, så ein jakke og eit skjørt og så ein kjole til, så ho hadde til saman fire forskjellige plagg på seg då ho byrja.

Ho er gift med skodespelaren Hans Marius Hoff Mittet.

## Diskografi

* 2005: *[[Breathing]]*
* 2008: *[[Hold On Be Strong]]*
* 2010: *[[Make My Day]]*
Essex

**Essex** er eit grevskap i England. Det ligg i Aust-England, og grensar mot Stor-London, Hertfordshire, Cambridgeshire, Suffolk og Kent. Sistnemnde grense er definert i midten av Themsen. Namnet kjem frå det angelsaksiske kongedømmet Essex, riket til austsaksarane. Administrasjonsbyen er Chelmsford.

Det seremonielle grevskapet består av dei tolv distrikta i det administrative, pluss dei to myndigheitene Thurrock og Southend-on-Sea, som fekk sjølvstyre i 1998. Fram til 1965 inkluderte grevskapet også distrikta Havering, Barking and Dagenham, Redbridge, Waltham Forest og Newham, som i dag er ein del av Stor-London.
VTI Fotball

**Volda TI Fotball** er blant dei største på Sunnmøre med nærare 50 påmelde lag i kretsseriane. A-laget for menn spelar i 2017 i 4. divisjon (nivå 5), men var frå 1988 og det meste av 1990-åra på nivå 3 i Noreghttp://www.vti-fotball.no/default.asp?menu=227&page=68. A-laget for kvinner spelar i 2015 i 2. divisjon. Klubben har alltid hatt studentar og skuleelevar blant sine spelarar sjølv om lokale spelarar har utgjort fleirtalet av spelarane i klubben.

Volda TI Fotball er ei vidareføring av Volda Fotballag, som vart starta opp i 1916. Fotballaget kom som eit tillegg til Voldens Turnforening, som vart stifta allereie i 1899. Seinare vart fotballaget ein del av overbygginga VTI (Volda Turn og Idrottslag) som vart til etter andre verdskrigen i 1945.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Volda TI Fotballs heimeside
Black Hole Sun

**Black Hole Sun** er ein song av det amerikanske grungebandet Soundgarden på albumet deira *[[Superunknown]]* frå 1994. Songen er skriven av Chris Cornell og vart gjeven ut på singel i USA der han gjekk inn på Topp 10 på singellista og kom på 1. plass på Modern Rock Tracks.
Reise, Reise

**Reise, Reise** (tysk for "tur, tur" eller "reis, reis") er det tyske industrimetallbandet Rammstein sitt fjerde studioalbum. Det blei utgjeve 27. september 2004 i Tyskland og kort etterpå i resten av Europa. I Nord-Amerika blei det gjeve ut 16. november same året.

Brukt i "Reise, Reise aufstehen! Kommt hoch nach alter Seemannsart", eit gammalt sjømannsuttrykk brukt for å vekkja andre sjømenn, tyder tittelen "reis opp, reis opp".

## Spor

# «Reise, Reise»
# «Mein Teil»
# «Dalai Lama»
# «Keine Lust»
# «Los»
# «Amerika»
# «Moskau»
# «Morgenstern»
# «Stein um Stein»
# «Ohne Dich»
# «Amour»
Kujaviskpommerske voivodskap

**Kujaviskpommerske voivodskap** (polsk *województwo kujawsko-pomorskie* eller berre *Kujawsko-Pomorskie*) er ein av 16 voivodskap i Polen. Det ligg midt i den nordlege delen av Polen på grensa mellom dei to historiske regionane som han har fått namn etter: Kujavia (polsk *Kujawy*) og Pommern (polsk *Pomorze*). 

## Historie og administrasjon
Kujaviskpommerske voivodskap vart danna 1. januar 1999, ut av dei tidlegare voivodskapa Bydgoszcz, Toruń og Włocławek.

Funksjonane som regionshovudstad er fordelt på dei to byane Bydgoszcz og Toruń. Bydgoszcz er sete for den sentralt utpeikte guvernøren eller voivoden, medan Toruń er setet for den valde regionsforsamlinga eller sejmik.

## Naboregionar
Kujaviskpommerske voivodskap grensar til fem andre voivodskap. Desse er Pommerske voivodskap i nord, Ermelandskmasuriske voivodskap i nordaust, Masoviske voivodskap i aust, Łódź-voivodskapet i sør og Storpolske voivodskap i sør og vest. 

## Byar
Voidodskapet inneheld 52 byar. Innbyggjartala i lista nedanfor er offisielle tal frå 2006 http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm:

1. Bydgoszcz (364&nbsp;953)
2. Toruń (207&nbsp;381)
3. Włocławek (119&nbsp;608)
4. Grudziądz (99&nbsp;299)
5. Inowrocław (77&nbsp;095)
6. Brodnica (27&nbsp;624)
7. Świecie (25&nbsp;614)
8. Chełmno (20&nbsp;388)
9. Nakło nad Notecią (19&nbsp;409)
10. Rypin (16&nbsp;565)
11. Chełmża (15&nbsp;273)
12. Solec Kujawski (15&nbsp;060)
13. Lipno (14&nbsp;834)
14. Żnin (14&nbsp;052)
15. Tuchola (13&nbsp;935)
16. Wąbrzeźno (13&nbsp;796)
17. Golub-Dobrzyń (13&nbsp;006)
18. Mogilno (12&nbsp;359)
19. Aleksandrów Kujawski (12&nbsp;359)
20. Ciechocinek (10&nbsp;855)
21. Koronowo (10&nbsp;784)
22. Kruszwica (9&nbsp;373)
23. Szubin (9&nbsp;326)
24. Sępólno Krajeńskie (9&nbsp;258)
25. Janikowo (9&nbsp;111)
26. Barcin (7&nbsp;810)

27. Gniewkowo (7&nbsp;254)
28. Nowe (6&nbsp;252)
29. Strzelno (6&nbsp;054)
30. Pakość (5&nbsp;789)
31. Więcbork (5&nbsp;788)
32. Radziejów (5&nbsp;756)
33. Kcynia (4&nbsp;679)
34. Brześć Kujawski (4&nbsp;522)
35. Piotrków Kujawski (4&nbsp;509)
36. Łabiszyn (4&nbsp;473)
37. Mrocza (4&nbsp;203)
38. Janowiec Wielkopolski (4&nbsp;114)
39. Kowalewo Pomorskie (4&nbsp;055)
40. Jabłonowo Pomorskie (3&nbsp;658)
41. Kowal (3&nbsp;484)
42. Skępe (3&nbsp;442)
43. Łasin (3&nbsp;276)
44. Lubraniec (3&nbsp;207)
45. Izbica Kujawska (2&nbsp;783)
46. Dobrzyń nad Wisłą (2&nbsp;269)
47. Kamień Krajeński (2&nbsp;251)
48. Nieszawa (2&nbsp;012)
49. Chodecz (1&nbsp;936)
50. Radzyń Chełmiński (1&nbsp;915)
51. Górzno (1&nbsp;362)
52. Lubień Kujawski (1&nbsp;299)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kuyavian-Pomeranian Voivodeship|Kuyavian-Pomeranian Voivodeship]]» frå ,  den 21. mai 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Charlotte Perrelli

**Anna Jenny Charlotte Perrelli** () er ein svensk songar. Ho vann Melodifestival 1999 og representerte Sverige i Eurovision Song Contest 1999 i Jerusalem i Israel der ho vann. I 2008 vann ho igjen Melodifestivalen og representerte Sverige i Eurovision Song Contest for andre gong. I 2012 deltok ho for tredje gong i Melodifestivalen, der ho enda på femteplass i den fjerde deltevlinga.

## Diskografi
*1999 - *Charlotte*
*2001 - *Miss Jealousy*
*2004 - *Gone Too Long*
*2006 - *I din röst*
*2008 - *Hero*
*2008 - *Rimfrostjul*
*2012 - *The Girl*
Kometkoma

:*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå [[Koma (fleirtyding)]].*

**Komaen** (frå latinsk: *hår*) er den tåkete innpakninga rundt kometkjernen. Ho blir danna når kometen passerer nære sola på sin særs elliptiske bane rundt ho, då delar av overflata sublimerer.

Komaen er generelt sett saman av is og støvpartiklar. Større partiklar blir verande att langs kometbanen medan dei mindre blir skuvde vekk av solvinden og strålingstrykket til sollyset.

Komaen gjev kometen ein uklar utsjånad i teleskop og gjer han der merkbart forskjellig ifrå stjerner. 

NASA sin Stardust-sonde hadde som føremål å samla prøver av ein koma.

## Kjelde


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coma (cometary)|Coma (cometary)]]» frå , den 21. mai 2008.*
Koma (fleirtyding)

Oppslagsordet **koma** kan visa til:

* **[[Koma]]** - medvitlause
* **[[Kometkoma]]** - sky av støvpartiklar og gass rund kometkjernen
* Koma i optikk, ein vanleg linsefeil.
Eurovision Song Contest 2007

**Eurovision Song Contest 2007** vart arrangert i Hartwall-areena i Helsingfors i Finland, etter at finnane hadde vunne konkurransen i Aten året før med Lordi sin song «Hard Rock Hallelujah».

Den serbiske deltakaren Marija Šerifović vann tevlinga med songen «Molitva».

Fjernsynssendingane til NRK vart kommentert av Per Sundnes.

## Bidraga
### Semifinalen
I semifinalen deltok heile 28 land, det høgaste taket på deltakarland i ein semifinale i ESC: Dei ti dårlegaste plasserte landa frå finalen i 2006 og landa som ikkje kvalifiserte seg frå semifinalen i 2006. I tillegg deltok debutantlanda Tsjekkia, Georgia, Montenegro og Serbia samt Austerrike og Ungarn som kom tilbake etter å ha stått over tevlinga i 2006. Monaco trakk seg frå tevlinga og har ikkje deltatt sidan. Land markert med rosa bakgrunn kvalifiserte seg til finalen.

### Finalen
I finalen deltok 24 land: «dei fire store» (Frankrike, Storbritannia, Spania og Tyskland), dei ti beste landa frå semifinalen og dei ti beste landa frå finalen i 2006. Finalen vart arrangert lørdag 12. mai.

## Galleri

Image:Ukraineeurovision2007.jpg|Verka Serduchka, Ukraina
Image:ESC 2007-Magdi Rusza-Unsubstantial Blues.jpg|Magdi Rúzsa, Ungarn
Image:ESC 2007 - Sopho Khalvashi - Visionary Dream.jpg|Sopho Khalvashi, Georgia
Image:Evridiki 2007 Eurovision.jpg|Evridiki, Kypros


## Artistar som har delteke tidlegare

## Sjå òg
* Junior Eurovision Song Contest 2007
* OGAE Second Chance Contest 2007

## Kjelder
Adiabatisk prosess

Ein **adiabatisk prosess** eller ein **isokalorisk prosess** er ein termodynamisk prosess der det ikkje skjer varmeutveksling mellom ei væske og omgjevnadane. Uttrykket «adiabatisk» kjem frå gresk og tyder «ugjennomtrengeleg». Ei adiabatisk grense er til dømes ei grense der varme ikkje kan trenge gjennom og systemet vert då kalla adiabatisk (eller termalt) isolert. Ein isolert vegg fungerer tilnærma som ei adiabatisk grense. 

Ein adiabatisk prosess som er reversibel vert òg kalla ein isentropisk prosess. I tillegg er ein adiabatisk prosess som er irreversibel og som ikkje gjer noko arbeid ein isentalpisk prosess. 

Det motsette tilfellet, der varme vert utveksla med omgjevnadane slik at temperaturen er konstant, vert kalla ein isoterm prosess. Sidan temperatur er termodynamisk konjugert til entropi, er den isoterme prosessen konjugat til den adiabatiske prosessen for reversible transformasjonar. 

Ein kan rekne ein transformasjon av eit termodynamisk system som adiabatisk når han er rask nok til at ikkje særleg varme vert utveksla mellom systemet og omgjevandane. I det motsette tilfellet kan ein transformasjon av eit termodynamisk system reknast som isoterm om han er sakte nok til at temperaturen i systemet er konstant ved hjelp av varmeutveksling med omgjevnadane. 

## Sjå òg

* Adiabatisk temperaturendring
* Syklisk prosess
* Termodynamikken si første lov
* Isobar prosess
* Isokor prosess
* Isoterm prosess
* Polytropisk prosess
* Termodynamisk entropi
* Kvasistatisk likevekt
* Total lufttemperatur

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adiabatic process|Adiabatic process]]» frå , den 21. mai 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
*Adiabatisk. I Store norske leksikon
Surrey

**Surrey** er eit grevskap i det søraustlege England. Det blir rekna som eit av *[[Home Counties]]*, og grensar mot Hampshire, Berkshire, Stor-London, Kent, East Sussex og West Sussex.

Tidlegare var administrasjonssenteret Guildford, som er ein katedralby og heimby for Universitetet i Surrey. Det blei så flytta til Kingston, som på grunn av ei grenseendring ikkje lenger ligg i Surrey. Det er derfor planar om å flytte administrasjonen til Woking. 

På grunn av nærleiken til London er mange av dei som bur i landsbyane i Surrey pendlarar, folketettleiken er høgare enn i nabogrevskapa og normalinntekta ligg noko over landsgjennomsnittet.

Mykje av Surrey er i eit område som blir kalla «Det grøne beltet», og det er derfor laga ei rekkje gangvegar, vegar for hestetrafikk, allmenningar og private område med fri ferdsel for publikum. Dette har ført til at Surrey tilbyr mange landlege fritidsaktivitetar, og at det er svært mange hestar i grevskapet.

Det høgaste punktet er Leith Hill ved Dorking, omkring 295 m.o.h.

## Bakgrunnsstoff
* Surrey grevskapsråd
* Interaktivt kart over Surrey 
* Historie i Surrey
Svart dverg

:*Må ikkje forvekslast med [[svart hòl|svarte hòl]], [[nøytronstjerne]]r eller [[brun dverg|brune dvergar]].*
**Svart dverg** er eit teoretisk stadium i stjernutviklinga når ein kvit dverg har blitt så avkjøla at han ikkje lengre sender ut elektromagnetisk stråling og såleis opptrer som svart. 
Ein reknar med at tida det tek for at ein kvit dverg skal ha blitt nedkjøla nok er på meir enn 13,7 milliardar år, noko som er den antekne alderen på universet, slik at ingen svarte dvergar enno eksisterer.

Kvite dvergar blir etter kvart meir og meir avkjøla dess eldre dei blir, då dei ikkje generer noko varme sjølve, men sender ut energi laga av kjernefusjon då dei framleis var aktive stjerner. Denne avkjølingsprossesen tek svært lang tid; eit estimat går ut på at det vil ta 1015 år, dvs. éin billiard år, før ein kvit dverg har nådd ein temperatur på 5 K.

## Sjå òg

* kvit dverg
* degenerert materie

## Fotnotar
Tengen Toppa Gurren Lagann

**Tengen Toppa Gurren Lagann** er ein japansk anime som blei lansert den 1. april 2007. Han er animert av Gainax og produsert av Animex og Konami. Seriens siste episode blei sendt 30. september 2007. Det er venta ein film av serien.
Den hellige Dorotheas kapell

**Den hellige Dorotheas kapell** er eit privat kapell på Tranøy i Hamarøy. 

Kapellet er oppført ved den gamle losstasjonen på Tranøy av Vibeke Stavøy og Geir Solli, men det vert bruka av kyrkjelyden i soknet til årlege gudstenester, og det vert bruka til bryllaup. Kapellet stod ferdig 24. juni 2006, og vart vigsla av biskop Øystein I. Larsen same sommaren.

## Refransar
Knutskyrkja i Harme

**Knutskyrkja i Harme** er ei kyrkje nemnd i Aslak Bolts jordebok. *Harme* er eit gammalt namn på Velfjorden i Brønnøy.

I følgje jordeboka åtte «Knutzkirkia j Harme» desse eigedommane:
* «Af bølit j Harme»
* «Af Dilstadhom» (Lese som Dolstad, truleg heller Hillstad i Velfjord, Brønnøy
* «Af Brekko» (Brekk i Vik, Sømna)
* «Af nørdra Husom» (Nordhus, Brønnøy)
* «Af mid Husom» 
* «Af Hognastadom» (Hongset, Brønnøy)
* «Af Raudhello» (Rødhylla, Brønnøy)

Kyrkja kan vere identisk med St. Knuts kyrkjeruin på Tilrem. Denne kyrkja gjekk ut or bruk i tida omkring svartedauden. Ruinen vart delvis utgravd av Einar Høvding på 1930-talet.  Tilrem var ein viktig ting- og marknadstad. Truleg har kyrkja vore oppført av danske misjonærar utsende av kong Knut. Jordeboka til erkebiskop Aslak Bolt nemner eigedommar kyrkja åtte, men som det ikkje lenger vart betalt leige for. At eigedomstilhøvet er nemnde i fortid, ved at verbforma *åtte* er bruka, tyder på at kyrkja ikkje lenger var i bruk då jordeboka vart skriven omkring 1430.

Det er likevel enno usikkert om ruinen på Tilrem verkeleg er Knutskyrkja. 

I 2007 vart ruinane konserverte, og 2. pinsedag 2008 vart det igjen halde gudsteneste i kyrkjeruinene på Tilrem.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Metronom

Ein **metronom** eller **taktmålar** er eit apparat som angir den tidsverdi ein bestemt noteverdi skal ha. Den lagar ein konstant, hørbar puls som ein kan nytte til å halde eit jamnt tempo. Ordet metronom kjem av gresk *metron* som tyder 'mål' og *nom'os* som tyder 'lov'.

Metronomen blei oppfunnen av Dietrich Nikolaus Winkel i Amsterdam i 1812, og blei forbetra av Johann Nepomuk Mälzel i 1816. Ein typisk metronom består av eit urverk med ein pendel med stillbar vekt og ein skala med siffer som gjev tal på slag per minutt av pendelen. 

I tillegg til dei opphavlege mekaniske metronomane er det seinare utvikla elektroniske metronomar og metronomprogramvare.

## Bakgrunnsstoff
Utviklingsland

**Utviklingsland**, stundom forkorta til **u-land**, er ei nemning for land som ikkje har gjennomgått ei vidfemnande industrialisering. Dei har gjerne svak økonomi og fleire andre utfordringar som hindra økonomisk velstand og velferd blant innbyggjarane, slik at fattigdom er utbreidd. Motsvaret til utviklingsland er industriland eller i-land. Omgrepet har ingen eintydig definisjon, og blir rekna som upresist og ikkje særleg nyttig med omsyn til utviklingspolitikk og bistand.

Kva som gjer eit land til utviklingsland kan ha fleire faktorar, men det finst ein rekkje mål for velstanden til eit land, til dømes å måle eit lands bruttonasjonalprodukt (BNP) per innbyggjar, som reknast som summen av innanlandsk forbruk og investeringar pluss nettoeksport (= eksport minus import). Veikskapen med dette er at det dekkjer over store inntektsskilnader.

Eit anna og meir omfattande mål er Dei sameinte nasjonane (SN) sin «Indeks for menneskeleg utvikling» - *[[Human Development Index]] (HDI)* som byggjer på gjennomsnittleg levetid, BNP, utdanningsnivå og andre faktorar.

Om lag tre fjerdedelar av jorda si befolkning lever i utviklingsland. I dei fleste av desse landa er det låg levestandard. Generelt sett har mange utviklingsland problem med befolkningsnaud, hungersnaud, befolkningsoverskot, lågt utdanningsnivå og djup fattigdom, men omgrepet utviklingsland understrekar at trass i store problem er det land med eit positivt utviklingspotensiale. 

Nokre døme på u-land er Moldova i Europa, Etiopia i Afrika, Bolivia i Sør-Amerika, Honduras i Mellom-Amerika, Vanuatu i Oseania og Afghanistan i Asia.

## Sjå òg
* HDI 
* MUL, minst utvikla land 

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Utviklingsland|Utviklingsland]]» frå , den 21. mai 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
*
Eurovision Song Contest 2008

**Eurovision Song Contest 2008** vart arrangert i Beograd i Serbia 20., 22. og 24. mai 2008. Dette var den 53. gongen det vart arrangert Eurovision Song Contest. Det var Dima Bilan frå Russland som vann finalen med songen «Believe».

## Bidraga
### Semifinale 1
Den fyrste semifinalen vart arrangert tirsdag 20. mai 2008. 19 land deltok, og ti av dei kvalifiserte seg for finalen: Dei ni bidraga som fekk flest telefonrøyster, mens fagjuryane valde Polen som den tiande finalisten. Polen enda på tiandeplass hos tv-sjåarane og hadde dimed kvalifisert seg dersom fagjuryene ikkje hadde hatt noen påvirkning. Dei førehandskvalifiserte landa Tyskland og Spania kunne røyste i denne semifinalen. Land markert med rosa bakgrunn, kvalifiserte seg i til finalen. Landet med bronsebakgrunn var juryens val.

### Semifinale 2
Den andre semifinalen vart arrangert torsdag 22. mai 2008. 19 land deltok, og ti av dei kvalifiserte seg for finalen: Dei ni bidraga som fekk flest telefonrøyster, mens fagjuryane valde Sverige som den tiande finalisten. Dei forhåndskvalifiserte landene Frankrike, Serbia og Storbritannia kunne røyste i denne semifinalen. Land markert med rosa bakgrunn, kvalifiserte seg i til finalen. Landet med bronsebakgrunn var juryens valg.

### Finalen
I finalen deltok 25 land: «dei fire store» (Frankrike, Storbritannia, Spania og Tyskland), vertslandet Serbia og totalt 20 land frå dei to semifinalane. Finalen vart arrangert lørdag 24. mai 2008. Under er det offisielle resultatet.

## Røystegjeving
### Semifinale 1

#### 12 poeng i semifinale 1
Under er lista over landa som fekk 12 poeng i semifinale 1:

### Semifinale 2

#### 12 poeng i semifinale 2
Under er lista over landa som fekk 12 poeng i semifinale 1:

### Finalen
Poenggjevande land er organisert i same rekkefølgje som under røystegjevinga i finalen.

#### 12 poeng i finalen
Under er lista over landa som fekk 12 poeng i finalen:

## Artistar som har delteke tidlegare

## Kommentatorar
I desember 2007 vart det sagt at Per Sundnes ikkje skulle kommentere årets utgåve for NRK. Til slutt vart han likevel kommentator, men denne gongen saman med Nitimen-programleiar Hanne Hoftun.

Andre kommentatorar i år:

*  Belgia - Baart Peeters og Andre Vermeulen
*  Danmark - Nikolaj Molbech
*  Estland - Marko Reikop
*  Finland - Jaana Pelkonen,Mikko Peltola og Asko Murtomäki (på finsk)/Thomas Lundin (på svensk)
*  Frankrike - Jean-Paul Galtier og Julien Lepers
*  Tyskland - Peter Urban
*  Hellas - Maggira søstrene
*  Ungarn - Gabor Gundel Takacs
*  Irland - Marty Whelan,Larry Gogan(RTE Radio 1)
*  **[[Noreg]]** - **[[Hanne Hoftun]]**
*  Polen - Artur Orzech
*  Portugal - Isabel Angelino
*  Slovenia - Andrej Hofer
*  Spania - Jose Luis Uribarri
*  Sverige - Kristian Luuk og Josef Sterzenbach
*  Sveits - Sven Epiney
*  Storbritannia - Terry Wogan

## Sjå òg
* Junior Eurovision Song Contest 2008
* OGAE Second Chance Contest 2008

## Referansar
Duft

**Duft** er namnet på ein gangar i 6/8-takt, som skal vera forma ut av spelemannen Lars Fykerud. Somme kallar og slåtten for *Musehaugen*. Namnet *Duft* vart sett på slåtten av spelemannen Halvor Borgen frå Bø i Telemark, etter ein god tråvarhest han åtte. Slåtten har venteleg kome til Hallingdal gjennom Gamle-Kleven, som møtte spelemenn frå dalen på Drammensmarken. I Hallingdal er slåtten nytta til lausdans. 

Dei fleste formene av slåtten er kjenneteikna av ein akkordisk melodiline, som er typisk for den hardingfelestilen som vart utvikla i andre halvdelen av 1800-talet. I Hallingdal er det vanleg å skifte mellom 6/8 og 2/4 midt i slåtten. 

Hardingfeleverket har lista opp slåtten under nr 107, band I. Slåtten er skriven ned i fleire variantar:

* a: *Duft*, etter Wilhelm Sorteberg, Krødsherad. Nedskrift Truls Ørpen 1922 (Ø 55). Sorteberg hadde truleg slåtten frå spelemenn i Telemark.

* b: *Duft*, etter Gunnulv Borgen. Nedskrift Truls Ørpen 1946 (Ø 370). Borgen hadde slåtten frå far sin, Halvor Borgen.

* c:*[[Halling]]*, etter Johan Kleven, Krødsherad. Nedskrift Truls Ørpen 1915-16. Kleven hadde slåtten frå far sin, Gamle-Kleven. 

* d: gangar, etter Øystein Hovdestad, Vinje. Nedskrift Eivind Groven 1919 (G 723).

* e: Gangar, etter Olav Evju, Nes i Telemark. Nedskrift Eivind Groven 1938 (G 428).

**Supplementsnedskrifter band VII**:

Alle desse formene av slåtten er nytta i Hallingdal.

* 123a: *Halling*, etter Kristian Øvrevollseie, Hol http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1863. Nedskrift Sven Nyhus 1978 etter opptak. 

* 123b: *Halling*, etter Botolv Dekko, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1864. Nedskrift Sven Nyhus 1978.

* 123c: *Duft*, etter Sevat Sataøen, Ål http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1865. Nedskrift Sven Nyhus 1978. Sataøen hadde slåtten etter Ola Dekko og Tor Grimsgard. 

* Det er og skrive ned ein stubb etter Sevat Sataøen, som minner mykje om Duft, men som krinsar om dei midtre veka i slåtten. Forma er skriven ned etter Lars Gjeldokk frå Ål, av Sven Nyhus i 1977 http://129.240.79.146/4DACTION/visnote/1958. Slåtten har nr 178 i 2/4-gruppa. Forma er og nytta av Magne Myhren. 

.
Earls Court Exhibition Centre

**Earls Court Exhibition Centre**, òg kjent som **Earl Court Arena**, er eit utstillingslokale og ein konsertarena i Earls Court i London. Bygningen ligg i Earls Court i Kensington and Chelsea.

Idéen om å bygge eit utstillingslokale på staden kom etter at det blei opna to undergrunnsstasjonar der, Earl's Court og West Brompton. Området hadde ein periode blitt brukt til utandørsarrangement, men dette lønna seg ikkje for eigaren. I 1935 blei eigedomen selt, og dei nye eigarane planla å reise den største bygningen i Europa etter volum. C. Howard Crane blei vald som arkitekt. Prosjektet gjekk ikkje etter planen, og blei både forsinka og for dyrt. Lokalet blei opna 1. september, 1937, med ei sjokolade- og godterimesse.

Det oppstod etter kvart behov for ein større bygning, og den opphavlege blei rive. Den noverande bygningen er stor nok til å få plass til fire jumbojetar, med ein søylefri sal på 17&nbsp;000 m². Den blei opna av Diana, prinsesse av Wales den 17. oktober 1991.

Sjølv om akustikken i bygningen ofte har blitt kritisert er Earls Court ein av dei mest populære konsertarenaene i Storbritannia. Det er plass til omkring 19&nbsp;000 tilskodarar på konsertar.
Łódź-voivodskapet

**Łódź-voivodskapet** (polsk *Województwo łódzkie* eller berre *Łódzkie*) er ein av 16 voivodskap i Polen. Det ligg sentralt i Polen og vart danna 1. januar 1999 frå dei tidlegare voivodskapa Łódź, Sieradz, Piotrków Trybunalski og Skierniewice, samt delar av Płock. Houdstaden og største byen i voivodskapet er Łódź.

Łódź-voivodskapet grensar til seks andre voidvodskap: Masoviske i nord og aust, Święty Krzyż i sørvest, Schlesiske i sør, Opole i sørvest, Storpolske i vest og Kujaviskpommerske i nord. Området omfattar tre historiske provinsar i Polen, Masovia (i aust), Storpolen (i vest) og Veslepolen (i sørvest rundt Opoczno).

## Byar og landsbyar
Voivodskapet inneheld 43 byar og landsbyar. Folketala i lista under er frå 2006 http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm:

1. Łódź (764&nbsp;168)
2. Piotrków Trybunalski (79&nbsp;367)
3. Pabianice (70&nbsp;445)
4. Tomaszów Mazowiecki (66&nbsp;705)
5. Bełchatów (62&nbsp;062)
6. Zgierz (58&nbsp;313)
7. Radomsko (49&nbsp;152)
8. Skierniewice (48&nbsp;761)
9. Kutno (47&nbsp;557)
10. Zduńska Wola (44&nbsp;370)
11. Sieradz (44&nbsp;045)
12. Łowicz (30&nbsp;204)
13. Wieluń (24&nbsp;347)
14. Opoczno (22&nbsp;708)
15. Ozorków (20&nbsp;571)
16. Aleksandrów Łódzki (20&nbsp;512)
17. Łask (18&nbsp;684)
18. Rawa Mazowiecka (17&nbsp;643)
19. Konstantynów Łódzki (17&nbsp;564)
20. Łęczyca (15&nbsp;423)
21. Głowno (15&nbsp;167)
22. Koluszki (13&nbsp;407)

23. Brzeziny (12&nbsp;373)
24. Żychlin (8&nbsp;880)
25. Wieruszów (8&nbsp;759)
26. Zelów (8&nbsp;173)
27. Poddębice (7&nbsp;875)
28. Tuszyn (7&nbsp;178)
29. Pajęczno (6&nbsp;674)
30. Sulejów (6&nbsp;387)
31. Działoszyn (6&nbsp;276)
32. Krośniewice (4&nbsp;647)
33. Drzewica (3&nbsp;945)
34. Przedbórz (3&nbsp;758)
35. Stryków (3&nbsp;566)
36. Złoczew (3&nbsp;403)
37. Warta (3&nbsp;388)
38. Rzgów (3&nbsp;338)
39. Biała Rawska (3&nbsp;182)
40. Uniejów (2&nbsp;916)
41. Kamieńsk (2&nbsp;858)
42. Błaszki (2&nbsp;179)
43. Szadek (2&nbsp;007)

## Administrativ inndeling
Łódź-voivodskapet er igjen delt inn i 24 fylke (*[[powiat]]*): 3 byfylke og 21 landfylke. Desse er igjen delt inn i 177 kommunar (*[[gmina]]*).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Łódź Voivodeship|Łódź Voivodeship]]» frå ,  den 22. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
1173 Anchises

**1173 Anchises** er ein trojansk jupitertrojan og ligg i L5 lagrangepunktet til Jupiter. Han har soleis same omløpstid og nokolunde den same avstanden til sola som planeten. Han blei oppdaga den 17. oktober 1930 av Karl Wilhelm Reinmuth ifrå Landessternwarte Heidelberg-Königstuhl.

## Kjelder
* *[http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=1173 1173 Anchises - baneparametrar hjå] [http://ssd.jpl.nasa.gov/ JPL Solar System Dynamics]*
* *Oppdagarar og oppdagingsplassar i [http://nn.wikipedia.org/wiki/Trojanske_jupitertrojanar Engelsk Wikipedia sine asteroidelister]. Listene baserer seg på [http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/NumberedMPs.html Minor Planet Center - «Discovery Circumstances: Numbered Minor Planets»]*
Veslepolske voivodskap

**Veslepolske voivodskap** (polsk *województwo małopolskie* eller berre *Małopolskie*) er ein av 16 voivodskap i Polen. Det ligg sør i Polen, har eit areal på  og eit folketal på .

## Historie og geografi
Voivodskapet vart oppretta 1. januar 1999 av dei tidlegare voivodskapa Kraków, Tarnów, Nowy Sącz og delar av Bielsko-Biała og Katowice. Provinsen har fått namn etter den historiske regionen Małopolska eller Veslepolen.

Provinsen grensar i nord til Świętokrzyskiefjella (*Góry Świętokrzyskie*), i vest til *[[Jura Krakowsko-Częstochowska]]* og i sør til Tatrafjella, Pieninyfjella og Beskidane. Politisk grensar han til Schlesiske voivodskap i vest, Święty Krzyż-voivodskapet i nord, Subkarpatiske voivodskap i aust og Slovakia i sør.

Veslepolske voivodskap var ein del av det gamle Małopolska, som i lag med Storpolen (*Wielkopolska*) og Schlesien (*Śląsk*) utgjorde den tidlege polske staten i mellomalderen.

Nesten heile Veslepolen ligg innanfor nedslagsfeltet til Wisła. Byen Kraków var europeisk kulturby i 2000.

## Byar og landsbyar
Voivodskapet inneheld 57 byar og byar og landsbyar. Folketala i lista under er frå 2006 http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm:

1. Kraków (756&nbsp;757)
2. Tarnów (117&nbsp;109)
3. Nowy Sącz (84&nbsp;594)
4. Oświęcim (40&nbsp;979)
5. Chrzanów (39&nbsp;797)
6. Olkusz (37&nbsp;552)
7. Nowy Targ (33&nbsp;493)
8. Bochnia (29&nbsp;373)
9. Gorlice (28&nbsp;539)
10. Zakopane (27&nbsp;486)
11. Skawina (23&nbsp;691)
12. Andrychów (21&nbsp;691)
13. Kęty (19&nbsp;252)
14. Wadowice (19&nbsp;149)
15. Wieliczka (19&nbsp;133)
16. Trzebinia (18&nbsp;769)
17. Myślenice (18&nbsp;070)
18. Libiąż (17&nbsp;604)
19. Brzesko (16&nbsp;827)
20. Limanowa (14&nbsp;632)
21. Rabka-Zdrój (13&nbsp;031)
22. Brzeszcze (11&nbsp;730)
23. Miechów (11&nbsp;717)
24. Dąbrowa Tarnowska (11&nbsp;259)
25. Krynica-Zdrój (11&nbsp;243)
26. Bukowno (10&nbsp;695)
27. Krzeszowice (9&nbsp;942)
28. Sucha Beskidzka (9&nbsp;726)

29. Wolbrom (9&nbsp;075)
30. Chełmek (9&nbsp;065)
31. Stary Sącz (8&nbsp;987)
32. Niepołomice (8&nbsp;537)
33. Mszana Dolna (7&nbsp;529)
34. Szczawnica (7&nbsp;334)
35. Tuchów (6&nbsp;501)
36. Sułkowice (6&nbsp;305)
37. Proszowice (6&nbsp;205)
38. Dobczyce (6&nbsp;028)
39. Grybów (6&nbsp;025)
40. Maków Podhalański (5&nbsp;738)
41. Piwniczna-Zdrój (5&nbsp;717)
42. Jordanów (5&nbsp;112)
43. Muszyna (4&nbsp;980)
44. Biecz (4&nbsp;585)
45. Kalwaria Zebrzydowska (4&nbsp;503)
46. Słomniki (4&nbsp;331)
47. Żabno (4&nbsp;271)
48. Zator (3&nbsp;726)
49. Skała (3&nbsp;693)
50. Alwernia (3&nbsp;406)
51. Wojnicz (3&nbsp;404)
52. Ryglice (2&nbsp;784)
53. Nowy Wiśnicz (2&nbsp;716)
54. Ciężkowice (2&nbsp;378)
55. Czchów (2&nbsp;207)
56. Świątniki Górne (2&nbsp;101)
57. Zakliczyn (1&nbsp;556)

## Administrativ inndeling
Veslepolske voivodskap er delt inn i 22 fylke (*[[powiat]]*): 3 byfylke og 19 landfylke. Desse er vidare delt inn i 182 gmina.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lesser Poland Voivodeship|Lesser Poland Voivodeship]]» frå ,  den 22. mai 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Opole-voivodskapet

**Opole-voivodskapet** (polsk *Województwo opolskie* eller berre *Opolskie*; tysk *Woiwodschaft Oppeln*) er ein av 16 voivodskap i Polen.

Voivodskapet vart oppretta 1. januar 1999 av dei tidlegare voivodskapa Opole-voivodskapet og delar av Częstochowa. Namnet kjem frå den største byen og hovudstaden i voivodskapet, Opole.

Opole-voivodskapet grensar til Nederschlesiske voivodskap i vest, Storpolske og Łódź-voivodskapet i nord, Schlesiske voivodskap i aust og Tsjekkia i sør.

## Geografi
Voivodskapet ligg sørvest i Polen og den største delen er ein del av Det schlesiske låglandet (*Nizina Śląska*). I aust grensar regionen til Det schlesiske høglandet (*Wyżyna Śląska*), medan Sudetane og Opawskiefjella ligg i sørvest. Elva Oder renn tvers gjennom voivodskapet.

## Byar og landsbyar
Voivodskapet inneheld 35 byar og landsbyar. Folketala i lista nedanfor er frå 2006 http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm):

1. Opole (128&nbsp;034)
2. Kędzierzyn-Koźle (65&nbsp;572)
3. Nysa (47&nbsp;283)
4. Brzeg (38&nbsp;303)
5. Kluczbork (25&nbsp;910)
6. Prudnik (23&nbsp;133)
7. Strzelce Opolskie (20&nbsp;059)
8. Krapkowice (18&nbsp;112)
9. Namysłów (16&nbsp;557)
10. Głuchołazy (14&nbsp;887)
11. Głubczyce (13&nbsp;389)
12. Zdzieszowice (13&nbsp;329)
13. Olesno (10&nbsp;106)
14. Ozimek (9&nbsp;944)
15. Grodków (8&nbsp;771)
16. Zawadzkie (8&nbsp;331)
17. Praszka (8&nbsp;230)
18. Paczków (8&nbsp;147)

19. Niemodlin (6&nbsp;849)
20. Kietrz (6&nbsp;365)
21. Wołczyn (6&nbsp;139)
22. Gogolin (6&nbsp;077)
23. Lewin Brzeski (5&nbsp;826)
24. Głogówek (5&nbsp;816)
25. Otmuchów (5&nbsp;261)
26. Dobrodzień (4&nbsp;168)
27. Byczyna (3&nbsp;677)
28. Kolonowskie (3&nbsp;432)
29. Baborów (3&nbsp;175)
30. Leśnica (2&nbsp;945)
31. Prószków (2&nbsp;713)
32. Biała Prudnicka (2&nbsp;653)
33. Gorzów Śląski (2&nbsp;606)
34. Korfantów (1&nbsp;883)
35. Ujazd (1&nbsp;652)

## Administrativ inndeling
Opole-voivodskapet er delt inn i 12 fylke (*[[powiat]]*): Eitt byfylke og 11 landfylke. Desse er vidare delt inn i 71 gmina eller kommunar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Opole Voivodeship|Opole Voivodeship]]» frå , den 22. mai 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Podlasie-voivodskapet

**Podlasie-voivodskapet** (polsk *Województwo podlaskie* eller berre *Podlaskie*) er ein av 16 voivodskap i Polen. Det ligg nordaust i landet. 

Voivodskapet vart oppretta 1. januar 1999 av dei tidlegare voivodskapa Białystok og Łomża, og halvparten av Suwałki. Namnet kjem frå den historiske regionen Podlasie og voivodskapet med same namn under Det polsk-litauiske samveldet (1569–1795).

## Geografi
Podlasie har den lågaste folketettleiken av dei seksten polske voivodskapa og består av store område med urørt natur. Rundt 30 % av området er verna. Den polske delen av Białowieżaskogen ligg i Podlasie. Det er fire nasjonalparkar (Wigry, Biebrza, Bialowieża og Narew), tre landskapsparkar (Suwałki, Łomża-Narew-dalen og Knyszynskogen), 88 naturreservat og 15 verna landskapsområde i voivodskapet. 

## Byar
Voivodskapet inneheld 36 landsbyar og byar. Folketala i lista under er frå 2006 http://www.stat.gov.pl/gus/45_655_PLK_HTML.htm:

1. Białystok (295&nbsp;210)
2. Suwałki (69&nbsp;234)
3. Łomża (63&nbsp;572)
4. Augustów (30&nbsp;054)
5. Bielsk Podlaski (26&nbsp;876)
6. Zambrów (22&nbsp;700)
7. Grajewo (22&nbsp;651)
8. Hajnówka (22&nbsp;072)
9. Sokółka (18&nbsp;888)
10. Łapy (16&nbsp;583)
11. Siemiatycze (15&nbsp;169)
12. Kolno (10&nbsp;751)
13. Mońki (10&nbsp;455)
14. Czarna Białostocka (9&nbsp;596)
15. Wysokie Mazowieckie (9&nbsp;257)
16. Wasilków (8&nbsp;967)
17. Dąbrowa Białostocka (6&nbsp;147)
18. Sejny (5&nbsp;934)

19. Choroszcz (5&nbsp;416)
20. Ciechanowiec (4&nbsp;898)
21. Supraśl (4&nbsp;578)
22. Brańsk (3&nbsp;794)
23. Szczuczyn (3&nbsp;564)
24. Knyszyn (2&nbsp;835)
25. Lipsk (2&nbsp;498)
26. Stawiski (2&nbsp;442)
27. Zabłudów (2&nbsp;400)
28. Suchowola (2&nbsp;243)
29. Drohiczyn (2&nbsp;086)
30. Nowogród (2&nbsp;014)
31. Goniądz (1&nbsp;910)
32. Jedwabne (1&nbsp;901)
33. Tykocin (1&nbsp;893)
34. Rajgród (1&nbsp;673)
35. Kleszczele (1&nbsp;432)
36. Suraż (982)

## Administrativ inndeling
Podlasie-voivodskapet er delt inn i 17 fylke (*[[powiat]]*), der tre er byfylke og 14 er landfylke. Desse er igjen delt inn i 118 gmina eller kommunar. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Podlachian Voivodeship|Podlachian Voivodeship]]» frå ,  den 22. mai 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Jonas Christian Øglænd

**Jonas Christian Øglænd** () var ein norsk kjøpmann og industrigründer frå Sandnes. Han grunnla firmaet Jonas Øglænd AS i 1868 og lanserte sykkelmerket Den Beste Sykkel (DBS) i 1932.

Jonas Øglænd var fødd på Auglend på Høyland i noverande Sandnes kommune som son av bonden og læraren Jakob Gabrielsen Øglænd (1800–85) og Ingeborg Malene Svendsdatter Skjelbrei (1804–73). Han var yngst av 10 sysken. Som liten tenestegjorde han som gjetargut. Etter konfirmasjonen arbeidde han ei tid for eldre brør som var handelsmenn på Sandnes før han blei lærling hjå handelsmannen Henrik Svendsen i Stavanger. 19 år gammal starta han si eiga verksemd på kaia i Sandnes. Han nytta først handelsbrevet til ein eldre bror og deretter ei eldre syster. 23. september 1868 fekk han handelsbrev i sitt eige namn.

Tidleg på 1870-talet kjøpte Øglænd ei tomt i Krossen ved Sandnes, på møtestaden for tre hovudvegar. Her dreiv han detaljhandel med kolonialvarer, jernvarer, klede, sko, kjøkkenutstyr, mjøl og vin, og grossisthandel i landbruksvarer som han kunne få i betaling av bøndene frå Jæren. Den økonomiske krisa på 1880-talet var tung, men Øglænd kom seg gjennom utan å gå konkurs. Han tok inn nye varer som kraftfôr, kunstgjødsel og reinska såkorn som var på veg inn i landbruket, og frå 1890-talet byrja verksemda også å selja syklar.

I 1892 vart Øglænd Cyklelager i Sandnes agent for tyske Hengstberg syklar. Nokre år seinare fekk Øglænd Cyklelager òg agentur for amerikanske The World. I tillegg monterte han eigne syklar under varemerka Fram og Viking. I 1906 stod den første sykkelfabrikken ferdig på Sandnes, og Øglænd sin eigen sykkelproduksjon starta. Ein ny og større fabrikkbygning blei bygd i 1911 og utvida med tilbygg i 1913. Medan «The World» blei brukt som namn på produktet i fleire år, blei namnet endra til navnet D.B.S. – kort for «Den beste sykkel» – kort tid etter at Øglænd døydde, i 1932.

## Kjelder

*Wiig, Jan.  «Jonas Øglænd» (13. februar 2009). I Norsk biografisk leksikon. Henta 3. september 2015.
Kongsbergmarken

**Kongsbergmarken** er eit årleg stemne som er halde på Kongsberg siste veka i februar kvart år. Knytt til dette stemnet er det og ein årleg kappleik, *Markenskappleiken*, arrangert på Lågendalsmuseet siste laurdagen i februar.

Kongsbergmarken er eit av dei eldste årlege stemna som er halde ved like i Noreg. Bakgrunnen for stemnet var kravet om handel mellom kaupstaden Kongsberg og bygdene ikring. Dei første åra var gruvesamfunnet svært lukka, men av di det ikkje vart tilført varer, kom det til oppstand alt i 1628. Kongen fastsette då ein årleg marknad, som snart vart utvida til tre marknader i året, for å føre varar til gruvearbeidarane. Desse stemna utvikla seg til Kongsbergmarken.

Kulturhistorisk kom denne marknaden til å tyde mykje for utvekslinga av norsk folkemusikk. Her møttest fehandlarar og bønder frå Hallingdal, Numedal, Valdres og Telemark, og spelemenn frå alle desse dalføra møttest og bytte slåttar der. Kongsbergmarken kom til å avlaste den noko eldre marknadsplassen på Bragernes, Drammensmarken.

Kongsbergmarken er no halden i livet som ein årleg vinterfestival.
Oppdal flyplass, Fagerhaug

**Oppdal flyplass, Fagerhaug** er ein privat flyplass som ligg ved Fagerhaug, ca. 10&nbsp;km nord-aust for Oppdal sentrum i Oppdal kommune i Trøndelag. Flyplassen ligg like inntil E6 og er eigd av Midtnorsk Fly- og Luftsportsenter AS.

Plassen har i mange år vore brukt til seglflyging og fallskjermhopping. NTH Flyklubb og NTNU Fallskjermklubb er hyppige brukarar heile året.

Flyplassen er i dei seinare åra blitt utvida og asfaltert, og vert òg brukt av privatjetfly i tillegg til småfly og seglfly. Rullebanen er 1000 x 18 m og ligg 559 m.o.h (1834 ft). Baneretningen er 07/25. Det er fleire oppstillingsplassar for fly. Flydrivstoff (AVGAS 100LL og Jet A-1) er tilgjengeleg. Bakkestasjonen er open ved ervervsmessig flyging og ved IFR-flyging. Det kan vere stor aktivitet med seglfly og fallskjermhopping, spesielt i helgene. Frekvens 122.95 MHz vert brukt for kommunikasjon. 

## Bakgrunnsstoff
* Midt-Norsk Fly- og Luftsportsenter AS
* Røkke bygger flyplass på Oppdal (VG-artikkel fra 2000)
* [Fagerhaug på norskeflyplasser.no](http://generator.firmanett.no/(or3q2xamejvziqz4vdaucf55)/generator.aspx?PID=176859&M=0&M=0/)