open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Viksdalen kyrkje

**Viksdalen kyrkje** er ei lafta langkyrkje frå 1848 i Viksdalen i Sunnfjord kommune i Vestland.

Byggverket er i tømmer og har 284 plassar.

## Historie
Det stod opphavleg ei kyrkje frå ca. 1620 på den same grunnmuren som Viksdalen kyrkje står på i dag. Denne gamle kyrkja hadde ei total renovering i 1847 og 1848. Måla vart stort sett slik dei var før renoveringa, og mykje av materialet frå den gamle kyrkja vart brukt i den nyrenoverte kyrkja. Kyrkja vart likevel rekna som ny, og ho vart vigsla 5. november 1848. Kyrkja vart bygd med den nye kyrkja i Bygstad som modell, men ein veit ikkje sikkert korleis kyrkja såg ut på innsida. Altartavla og altaret vart med frå den gamle kyrkja. 

I 1889 vart kyrkja atter ein gong ombygd, ho fekk då spir. Fram til 1889 hadde ho hatt tårnhjelm etter modell av kyrkja i Bygstad. Koret vart også bygd i 1889. Benkane og galleriet vart måla gule og altartavla vart måla i raudt, blått, brunt, grønt og kvitt.

I 1938 vart det bygd sakristi og konfirmantrom i vinkel ut frå koret. Også i 1939 pågjekk det ombygging, då vart kortaket gjort om til ei kvelving, benkane fekk heil rygg og golvet i midtgangen vart heva. Målet med denne restaureringa var å gje kyrkja det preget den hadde før 1889.

Fram til 1960 heitte kyrkja Vik kyrkje, men i 1960 skifta både kyrkja og soknet namn til Viksdalen, hovudsakleg for å sleppe samanblanding med Vik i Sogn.

## Inventar
### Altartavle

Altartavla er frå ca. 1620. 
Det er ei tredelt renessansetavle med rik ornamentikk. 
På baksida av tavla er det skore inn tala 1734 og bokstavane SHK. 
Truleg er dette signaturen til personen som målte tavla, ei tilsvarande altartavle i Bygstad vart målt dette året.
Tavla vart restaurert i 1939.

### Altarbord
Altarbordet er frå ca. 1600, med dekor frå 1590-åra.

### Preikestol
Preikestolen er frå 1848, men vart i 1939 ombygd for å passe betre med altartavla.

### Døypefont
Døypefonten er frå 1848, og har dåpsfat frå slutten av 1500-talet. 

### Kyrkjeklokker
Kyrkja fekk ny kyrkjeklokke i 1998, i samband med 150-årsjubileet. 
I tillegg står den gamle kyrkjeklokka i våpenhuset i kyrkja, denne klokka er frå 1534.

### Steinkors
Då kyrkjegarden vart pløgd opp på 1950-talet, fann ein to gamle steinkors.
Desse vert no oppbevart inne i kyrkja.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Viksdalen kirke|Viksdalen kirke]]» frå Wikipedia på bokmål, den 16. desember 2008.* Der vert desse kjeldene oppgjevne:
* Aaraas,Margrethe Henden; Djupedal, Torkjell; Vengen, Sigurd; Forsund, Finn Borgen, *På kyrkjeferd i Sogn og Fjordande - 1. Norfjord og Sunnfjord*, Selja Forlag, Førde, 2000. ISBN 82-91722-13-7
* ''Viksdalen kirke på Gaular kommune sine sider''  

## Bakgrunnsstoff
* Viksdalen kyrkje i Gaular sokn  ved kirken.no
* Kart frå 1979 som viser kyrkjestader og soknegrenser, på nettstaden til Universitetet i Bergen/Digitalarkivet
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Gaular kommune på nettstaden disnorge.no
* Eldre fotografi av kyrkja på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
*
*
Penny Lane

}}
«**Penny Lane**» er ein song av det engelske rockebandet The Beatles. Songen vart skrive av Paul McCartney, men tilskriven Lennon/McCartney. Songen vart spelt inn under innspelinga av albumet *[[Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band|Sgt. Pepper]]*, men vart ikkje ein del av dette albumet. I staden vart han gjeve ut på singel i februar 1967 som ei dobbel A-side «Strawberry Fields Forever». Produsenten George Martin har uttrykt at desse to songane i lag utgjorde den beste singelen som bandet nokon gong gav ut.

Begge songane vart seinare gjevne ut på albumet *[[Magical Mystery Tour]]* i november 1967. I heimlandet Storbritannia er singelen kjend for å ikkje ha nådd førsteplassen, men stoppa på plassen bak Engelbert Humperdinck sin «Please Release Me». Dette kom av at BBC talde dei to songane som to forskjellige singlar, så i røynda selde singelen nesten det dobbelte av det Humperdinck gjorde. I USA og i Noreg gjekk singelen til topps på listene. Songtittelen er namnet på ei gate i heimbyen til bandet, Liverpool. Området rundt gata vert òg ofte kalla Penny Lane.

McCartney og Lennon voks begge opp i dette området og dei møtte kvarandre ved Penny Lane då dei skulle ta bussen inn til byen. Gata er i dag ein turisattraksjon i byen, og gateskiltet vart så ofte stole at styresmaktene i byen til slutt valde å i staden måle gatenamnet på ein bygning. I 2007 var derimot skiltet tilbake på plass.

I 2010 sette musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* songen på 456. plass på lista deira over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Medverkande
I følgje Ian MacDonald:

;The Beatles
*Paul McCartney &ndash; vokal, piano, bass, harmonium, tamburin, effektar
*John Lennon &ndash; vokal, piano, gitar, congatrommer, klapping
*George Harrison &ndash; korvokal, sologitar, klapping
*Ringo Starr &ndash; trommer, handbjølle

;Andre musikarar
*George Martin &ndash; piano, orkesterarrangement
*Ray Swinfield, P. Goody, Manny Winters &ndash; fløyte, pikkolofløyte
*David Mason &ndash; pikkolotrompetsolo
*Leon Calvert, Freddy Clayton, Bert Courtley, Duncan Campbell &ndash; trompet, flygelhorn
*Dick Morgan, Mike Winfield &ndash; obos, engelsk horn
*Frank Clarke &ndash; kontrabass

I august 1987 vart pikkolotrompeten Mason brukte på «Penny Lane» og to andre Beatles-songar («All You Need Is Love» and «Magical Mystery Tour») seld på ein auksjon på Sotheby's for 10&nbsp;846 amerikanske dollar.

## Salslister og salstrofé

### Vekeslister

### Årslister

### Salstrofé

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Penny Lane|Penny Lane]]» frå , den 17. desember 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*

* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* Songen i McSweeneys.net sin serie korte essay om favorittsongar 
* ''Golden Oldies of Music Video''
* St Barnabas Church – Penny Lane
Songboka

***Songboka*** er tittelen på siste nynorskutgåva av Lars Søraas si songbok for bruk i skule og heim. Utgjevinga av desse songbøkene går attende til 1906, då Lars Søraas d.e. gav ut det første hefte med songar til bruk i skulen. Det heitte *Barnesange og sanglege* og var laga for bruk dei to første skuleåra. Fram til 1912 gav han ut i alt 12 hefte. I tillegg til det første for første- og andreklassingar, gav han ut fem hefte til på riksmål. Så kom tre hefte i *Metodisk veiledning* for læraren. Skulesongbokverket vart fullført med *Skulesongbok* I, II og III, som var landsmålsutgåver.

Lars Søraas hadde tenkt seg til å gi ut ei revidert utgåve på nynorsk, der han ville samle alt til ei bok. Dette rakk han ikkje før han døydde. Sonen Lars Søraas d.y. fullførde dette arbeidet saman med Andreas Rebbestad. Tittelen på denne bok som kom i 1929 var *Songbok*. Lars Søraas d.y. held fram med å revidere songbøkene, både på bokmål og nynorsk. Siste nynorskutgåva kom i 1960. Den siste på bokmål i 1964. 

Bøkene kom ut under Lars Søraas sit namn, utan å skilje mellom den eldre og den yngre.

## Kjelder
* Norvald Skreien: *Lars Søraas far og sønn* Oslo 2005
Konstruktørmeisterskapen i Formel 1

**Konstruktørmeisterskapen i [[Formel 1]]** *(World Constructors' Championship (WCC))* vert delt ut av FIA til den konstruktøren som har scora flest poeng i løpet av ein sesong. Konstruktørmeisterskapen vart felt ut første gongen i 1958, og gjekk til Vanwall. Regjerande meister er Scuderia Ferrari som vann i 2007.

Dei forskjellige kombinasjonane av bil- og motorfabrikantar som tevlar, vert rekna som konstruktør i meisterskapen. 

Poenga i Konstruktørmeisterskapen vert rekna ut ved å leggja saman poenga som førarane scorar i kvart løp. Fram til 1979 var det berre poenga til den føraren som fekk flest poeng som talde mot Konstruktørmeisterskapen. Det har berre hendt ni gonger at det laget som vann Konstruktørmeisterskapen ikkje også vann Førarmeisterskapen det året. 

Berre 12 forskjellige konstruktørar har vunne meisterskapen, i dei 50 sesongane Konstruktørmeisterskapen har blitt delt ut. Scuderia Ferrari er den mest er mest suksessfulle konstruktøren med 15 titlar, der 6 av dei på rad frå 1999 til 2004.

Berre tre nasjonar har produsert ein vinnande konstruktør. Storbritannia (32 meisterskap), Italia (15) og Frankrike (3). Tel ein vinnande motorprodusent, er det åtte nasjonar. Italia (15 meisterskap), USA (10), Frankrike (8), Japan (6), Storbritannia (6), Australia (2), Luxemburg (2) og Tyskland (1).

## Etter sesong

## Etter konstruktør

## Etter nasjon

## Sjå og
* Førarmeisterskapen i Formel 1

## Merknadar
Andreas Gottlob Rudelbach

**Andreas Gottlob Rudelbach** () var ein dansk teolog.

Rudelbach vart cand.theol. i 1820 og doktor philos. i 1822. I 1825 stilte han seg som ortodoks lutheranar på Grundtvig si side i strid mot rasjonalistiske teologar.

I 1829 fekk han teneste som superintendent og leiande prest i Glauchau i Sachsen. Frå 1840 utgav han saman med Guericke *Zeitschrift für die gesammte lutherische Theologie und Kirche*. Her markerte han seg som talsmann for luthersk lære. 

I 1845 vende Rudelbach attende til Danmark, og vart sokneprest i Slagelse 1848. Etter kvart vart han ein skarp kritikar av Grundtvigs syn på kyrkja, spesielt var han motstandar av valsokn (fritt presteval). 

## Bibliografi
Eit utval bøker skrivne av C.A. Rudelbach:
* *Die augsburgische Confession* (1830)
* *Savonarola und seine Zeit* (1835)
* *Reformation, Lutherthum und Union* (1839
* *Christelig biographie* (1846-48; tysk auka utg, 1849-50).
* *Den evangeliske kirkeforfatnings oprindelse og princip etc.* (1849)
* *Om det borgerlige ægteskab* (1851)
* *Om sognebaandet og om ordinationens væsen* (1852)
* *Om begrebet folkekirke* (1854)
* *Kirkefrihedens elementer i den danske statskirkelige ordning og lovgivning siden 1537* (1854)
* *Om psalmeliteraturen og psalmebogssagen* (1856)

## Kjelder:
* Nordisk familjebok (1916)
Våpensamlar

**Våpensamlar** er ein person som samlar på våpen. Ein kan samle våpen på mange ulike måtar, og våpensamlarar vert klassifiserte i fire kategoriar:

## Kategoriar
* Samlarar av registreringsfrie skytevåpen (gevær med modellår frå før 1885 og pistol med modellår frå før 1871)
* Samlarar av registrerte skarpe skytevåpen (vert godkjende av politiet)
* Samlarar av plomberte (deaktiverte) skytevåpen (kan fritt omsetjast)
* Samlarar av blankvåpen (kan fritt omsetjast med unntak av stilettar, batangaknivar og springknivar)

## Norsk lov
For å bli samlar av registrerte skarpe skytevåpen må ein etter år 2000 vere medlem i Norsk Våpenhistorisk Selskap (NVS) og ha løyve av politiet. Samlinga må vere avgrensa innanfor eitt spesifikt historisk, geografisk eller tidsavgrensa område, eller ein kombinasjon av desse. 

Våpensamling vert styrt av våpenloven og våpenføresegna § 2-14:*Tillatelse til erverv av skytevåpen til privat samling kan kun gis til medlemmer av Norsk Våpenhistorisk Selskap eller annen våpenhistorisk forening godkjent av Politidirektoratet.*

## Referansar
Peter Frampton

**Peter Kenneth Frampton** () er ein engelsk rockemusikar, songar, låtskrivar og gitarist. Han spelte i banda Humble Pie og The Herd. Det internasjonale gjennombrotet til Frampton kom med konsertalbumet *[[Frampton Comes Alive!]]*. Albumet selde meir enn seks millionar eksemplar berre i USA og gav han fleire hittar. Sidan den gongen har han gjeve ut fleire populære album. Han har òg arbeidd med David Bowie og både Matt Cameron og Mike McCready frå Pearl Jam, blant fleire.

Frampton er mest kjend for hittar som «Breaking All the Rules», «Show Me the Way», «Baby, I Love Your Way», «Do You Feel Like We Do», og «I'm in You». Han har òg spelt seg sjølv i fjernsynsshow som *[[The Simpsons]]* og *[[Family Guy]]*. Frampton er kjend for gitarspelinga si og særleg bruken av talkbox. 

## Diskografi
**[[Wind of Change av Peter Frampton|Wind of Change]]* (1972)
**[[Frampton's Camel]]* (1973)
**[[Somethin's Happening]]* (1974)
**[[Frampton av Peter Frampton|Frampton]]* (1975)
**[[Frampton Comes Alive!]]* (1976)
**[[I'm in You]]* (1977)
**[[Where I Should Be]]* (1979)
**[[Breaking All the Rules av Peter Frampton|Breaking All The Rules]]* (1981)
**[[The Art of Control]]* (1982)
**[[Premonition av Peter Frampton|Premonition]]* (1986)
**[[When All the Pieces Fit]]* (1989)
**[[Peter Frampton av Peter Frampton|Peter Frampton]]* (1994)
**[[Frampton Comes Alive II]]* (1995)
**[[Now av Peter Frampton|Now]]* (2003)
**[[Fingerprints av Peter Frampton|Fingerprints]]* (2006)
**[[Thank You Mr. Churchill]]* (2010)
**Hummingbird in a Box* (2014)
**Acoustic Classics* (2016)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Frampton|Peter Frampton]]» frå ,  den 4. august 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
*
*
Musfuglfamilien

**Musfuglar** er ei lita gruppe fuglar som ikkje står nært andre grupper, men det kan vere dei står nærare papegøyar enn andre. Musfuglar har derfor fått status som ein orden **Coliiformes**. I tillegg er gruppa ein familie ***Coliidae***. Distribusjonen er avgrensa til Afrika sør for Sahara, og Coliiformes er einaste ordenen som berre finst på dette kontinentet. I forhistorisk tid hadde dei større utbreiing i og vart tilsynelatande utvikla frå Europa.
__NOTOC__
## Skildring

Dei er slanke, grålege eller brunlege fuglar med mjuke, hårliknande kroppsfjør. Musfuglar har vanlegvis rundt 10 centimeter kroppslengd, med ein lang og tynn hale på ytterlegare 20-24 centimeter. Vekta kan vere 45-55 gram. Dei beitar i skog og søkjer gjennom lauvverk som gnagarar på jakt etter bær, frukt og knoppar. Denne vanen saman utsjånaden på beina, gjev namn på gruppa. Dei er akrobatiske, og kan hengje opp ned når dei et. Alle artar har sterke klør og reversible ytre tær. Dei har også fjørtopp og kraftig nebb. 

Musfuglar er sosiale og lever i flokkar på om lag tjue i terreng med tynnvaksen skog.	

Desse fuglane byggjer koppforma reir i tre, reira er laga av kvistar med ei kantlinje av gras. Kvart kull er på 2-4 egg. Ungane er ganske utvikla ved klekking og forlèt reiret tidleg for å trene til flying.

## Artar

Musfuglar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

**Slekt ''[[Colius]]***
* [[Brunmusfugl]], *Colius striatus*, Speckled Mousebird, <small>LC, Gmelin, 1789</small>
* [[Kvitkronemusfugl]], *Colius leucocephalus*, White-headed Mousebird, <small>LC, Reichenow, 1879</small>
* [[Raudryggmusfugl]], *Colius castanotus*, Red-backed Mousebird, <small>LC, Verreaux & Verreaux, 1855</small>
* [[Kvitryggmusfugl]], *Colius colius*, White-backed Mousebird, <small>LC, Linné, 1766</small>

*'Slekt *[[Urocolius]]**'
* [[Blånakkemusfugl]], *Urocolius macrourus*, Blue-naped Mousebird, <small>LC, Linné, 1766</small>
* [[Raudmaskemusfugl]], *Urocolius indicus'', Red-faced Mousebird, LC, Latham, 1790

## Kjelder

### Referansar
Preikestolvers

**Preikestolvers** eller **høgtidsvers** er eit salmevers som vert sunge på høgtidsdagar, medan presten står på preikestolen. Kyrkjelyden syng verset etter nokre innleiande ord frå predikanten, før han les evangeliet for høgtidsdagen. Kyrkjelyden plar reise seg når dei syng høgtidsverset. Dei høgtidsversa som vert mest bruka i Den norske kyrkja, er skrivne på dansk av Birgitte Cathrine Boye i 1778 og omsette til nynorsk av Elias Blix i 1902.

## I salmebøkene frå dansketida
I Kingos salmebok er det fyrste verset av «Et lidet Barn saa lysteligt» forskrive som preikestolvers frå jul til kyndelsmesse. I sjølve julehelga skulle verset syngjast tre gonger før evangeliet vart lese frå preikestolen.

Tilsvarande er fyrste verset av «Christ stod op af Døde» foreskrive som preikestolvers frå påske til Kristi himmelfartsdag. Verset skulle syngjast tre gonger fyrste, andre og tredje påskedag.

I pinsehelga skulle kyrkjelyden syngje fyrste verset av «Nu bede vi den Helligaand» tre gonger før presten las evangeliet frå preikestolen. 

I *[[Guldbergs salmebok]]* er nær treparten av salmane skrivne av Birgitte Catrine Boye, ho som fekk tilnamnet «kvinna med høgtidsversa». Her er høgtidsverset for jula anten «Syng høyt, min Siel! vær hierteglad» eller «Os er i Dag en Frelser fød», for påska «Han er opstanden! store Bud» eller femte verset av «Hvad er dog Paaske sød og bliid», på Kristi himmelfarsdag «Det er fullbragt! Den faldne Jord» og i pinsa «O lue fra Guds Kierlighed».

## I ''Nokre Salmar''
I femte utgåva av Elias Blix' *[[Nokre Salmar]]* står fire preikestolvers heilt bak i samlinga:

* Jolevers: «I dag er fødd vaar Frelsarmann»
* Paaskevers: «Han er uppstaden, Dyre ord»
* Kvitsunn-Vers: «Du Loge av Guds Kjærleiks-Eld»
* Helgetorsdags-Vers: «Det er fullenda! Fallne Jord»

## I dagens norske salmebøker
I *[[Norsk Salmebok]]* er det ikkje spesielt markert kva for songar som høver som høgtidsvers, men det er vanleg å bruke 
* nr 47/48 på juledagen: «I dag er fødd ein frelsar stor» (evt. nr 5 i *[[Salmer 1997]]*, «Eit lite barn, med frydeskrik»
* nr 177/178 «Han er oppstaden dyre ord» på påskedagen
* nr 215/216 «Du loge av Guds kjærleikseld» på pinsedagen (evt 206/207 «Kom, Heilag Ande, Kristi tolk»)
Desse salmane har det til felles at dei berre har eitt vers, dei går på gamle melodiar og både bokmåls- og nynorskforma er tekne med i salmeboka.
Spettefuglar

**Spettefuglar**, Piciformes, er ein biologisk orden av små til mellomstore fuglar som hovudsakleg har leveområde i skog. Den mest kjente av desse er spettefamilien som inkluderer hakkespettar og nære slektningar. Piciformes inneheld nærare 360 artar i om lag 50 slekter i sju familiar, kor spettefamilien samlar over halvparten av artane.

I hovudregelen er Piciformes insektetarar, med unnatak for skjeggfuglar og tukanar som et frukt for det meste, og voksetarar som er heilt unike blant fuglar fordi dei er i stand til å fordøye bivoks, sjølv om hovuddietten også hos voksetarar er insekt. Nesten alle Piciformes har papegøyeliknande zygotisk fot - to tær framover og to bakover, ei ordning som gjev openberre føremonar for fuglar som nyttar mykje tid på trestammar. Eit unnatak er nokre få artar av tretåa hakkespettar. Fuglane i Piciformes har ikkje dun nokon gong, berre ekte fjør. Dei varierer i storleik frå malaypikulett på 8 centimeter i lengd, og vekt på 7 gram, til gulnebbtukan på 61 cm og 500 gram. Alle hekkar i holrom og får ungar som er lite utvikla ved klekking.

## Systematikk
Jakamarar og dovenfuglar er sett inn i sin eigen distinkte orden Galbuliformes, men mange handsamar dei to familiane som ein underorden av Piciformes, og likestilla med underordenen Pica som samlar skjeggfuglar, tukanar, voksetarar og spettefamilien. Tidlegare var det dessutan semje om å handsame alle skjeggfuglar som ein familie. Men dette viste seg å vere parafyletisk med omsyn til tukanane. Derfor har autoritetar i systematikk skilt ut dei asiatiske skjeggfuglane til ein ny familie *Megalaimidae* og dei afrikanske til *Lybiidae*. 

Familiar av spettefuglar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011
* Afrikaskjeggfuglfamilien, Lybiidae
* Asiaskjeggfuglfamilien, Megalaimidae
* Amerikaskjeggfuglfamilien, Capitonidae
* Tukanskjeggfuglfamilien, Semnornithidae
* Tukanar, Ramphastidae
* Voksetarar, Indicatoridae
* Spettar, Picidae

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Piciformes|Piciformes]]» frå ,  den 17. desember 2008.*  
 
### Referansar
Jakamarfuglar

**Jakamarfuglar** er ein biologisk orden, Galbuliformes, av små til mellomstore fuglar med lange halar som er nært i slekt med spettefuglar. Dei lever i regionen som inkluderer Sør-Amerika, Sentral-Amerika og delar av Mexico. Dei samlar to familiar, dovenfuglfamilien, Bucconidae og jakamarfamilien, Galbulidae. 

Begge familiane har nært slektskap med spettefuglar, men formar ei eiga evolusjonær utviklingslinje.

Dette er insektetande fuglar som fangar byttet i lufta. Dei er skogsfuglar i lågtliggande område og er hòlerugarar med reir inne i bakken eller i termittuer i skogshabitat.

Det er ulike syn på den taksonomiske handsaminga av denne utvikligslinja. Clementslista versjon 6 nyttar Galbuliformes som ein sjølvstendig orden. IOC World Bird List reknar jakamarar og dovenfuglar som ein underorden **Galbulae** av ordenen spettefuglar, Piciformes.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Jakamarfåglar|Jakamarfåglar]]» frå , den 25. september 2012.* 

### Referansar
Olaf Huseby

**Olaf Huseby** () var ein norsk forleggjar ifrå Systrond i Sogn. Av yrke
var han utgjevar og bokreidar i mange år, både i Oslo
og Sambandsstatane. Han tok lærarskulen på Stord. Der
møtte han Sven Aarrestad, jærbuen som var vinstremann,
målmann og fråhaldsmann. Han hadde lærarpost i Brevik
1876–79, men vart neitta fast stilling av di han skreiv i eit
radikalt blad (Breviks Avis). Han studera bokreidarkunna
i Tyskland og England 1881–83. Då han kom att til Noreg,
skipa han saman med Olaf Olsen (sidan Norli) ein bokhandel
i Oslo. Denne bokhandelen gav ut bøker av Amalie Skram og Arne Garborg. Då Norli var i Paris i studieåri
sine, dreiv Huseby bokhandelen åleine. Etter eit bel braut
Huseby samvinna med Norli og dreiv for seg sjølv. Då sytte
han for å gjeva ut landsmålssalmane hans Elias Blix. I
1903 fór Huseby til Sambandsstatane og sette i gang med
bokreiding i Minneapolis. Han var bladstyrar i eige blad,
Den Nye Heimen. Då han flutte til Morris i Minnesota, gav
han ut både dagblad og vekeblad. Eit tiltak Huseby ikkje 
fullførte, var soga om den norske utvandringa til Amerika.

## Kjelder

* Norsk Årbok 2008
* Utdjupande artikkel om Huseby av Hermund Kleppa på snl.no
Pirelli

**Pirelli & C.** SpA er ein produsent av dekk og har hovudkontor i Milano i Italia. Selskapet vart etablert i Milano i 1872 av Giovanni Battista Pirelli. Dekka frå Pirelli vart blant anna nytta av Subaru i World Rally Championship.

Ein periode dreiv selskapet også med kabelproduksjon, men denne divisjonen vart seld til Goldman Sachs i 2005.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Norsk Allsang

**Norsk Allsang** er eit songhefte som Lars Søraas d.y. gav ut på John Griegs Forlag i 1941. Innhaldet var utvalde nasjonale songar. Framsida var illustrert med eit norsk flagg. På tittelbladet skreiv Søraas og :«Måtte dikt og toner vekke et brus av Norsk Sang over landet. Det vil gi styrke og mot.» Ikkje uventa vart heftet forbode og restopplaget inndrege. Ei tid etter kom det ut i sensurert utgåve. No med konturane av eit norgeskart og teikning av ei syngande jente på framsida. Etter at krigen var slutt kom originalutgåva av heftet i fleire opplag. I tillegg var kongesongen «Gud sign vår konge god» trykt på innsida av omslaget.
## Kjelder
* Norvald Skreien: *Lars Søraas far og sønn* Oslo 2005
Tadorna

***Tadorna***, rustender og gravender, er ei biologisk slekt og ei gruppe fuglar i den biologiske familien *[[Anatidae]]*. Familien *Anatidae* inkluderer òg svaner, dei største, gjæser, mellomstore og ender som er minst. 

Rustender og gravender er mellomstore vassfuglar på 50-60 centimeter som ein kan sjå som ein mellomting mellom gjæser og ender. 

## Artar
* Rustand, *Tadorna ferruginea*
* Kapprustand, *Tadorna cana*
* Praktrustand, *Tadorna tadornoides*
* Maorirustand, *Tadorna variegata*
* Koreagravand, *Tadorna cristata* (kanskje utdøydd)
* Gravand, *Tadorna tadorna*
* Beltegravand, *Tadorna radjah*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shelduck|Shelduck]]» frå ,  den 18. desember 2008.*  
 
* Syvertsen, P. O., Ree, V., Hansen, O. B., Syvertsen, Ø., Bergan, M., Kvam, H., Viker, M. & Axelsen, T. 2008. ''Virksomheten til Norsk navnekomité for fugl (NNKF) 1990-2008. Norske navn på verdens fugler.'' Norsk Ornitologisk Forening sine heimesider (publisert 22.5.2008).
Verdscupen i langrenn

**Verdscupen i langrenn** er ein årleg konkurranse som består av renn som hovudsakleg vert arrangert i Europa. Verdscupen vert tilskipa av verdsskiforbundet (FIS). Den vart første gong avvikla i sesongen 1973/1974, og fekk offisiell status frå og med sesongen 1981/82. Tabellane under viser dei tre beste i samandraget i kvar sesong frå 1973/74 (menn), 1978/79 (kvinner) og 1996/97 (sprint, begge kjønn).

## Menn

### Samanlagt

### Sprint

## Kvinner

### Samanlagt

### Sprint

## Poengberekning

## Kjelder
* Denne artikkelen var opphavleg basert på «Verdenscupen i langrenn» på Wikipedia på bokmål og riksmål. Resultata vart oppdatert den 8. august 2012.
Spinnmiddtåka

**Spinnmiddtåka** eller **NGC 6537** er ei planetarisk tåka som ligg rundt 3000 lysår unna jorda i stjernebiletet Skytten. Den sentrale kvite dvergen har ein estimert overflatetemperatur på meir enn 500 000 °C, noko som gjer han til ein av dei varmaste stjernene ein kjenner til. Grunna den høge temperaturen sender han òg hovudsakleg ut lyset sitt i form av røntgenstråling. 

Ein kraftig stjernevind på rundt 2000-4500 kilometer per sekund har laga opp til 100 milliardar kilometer høge bølgjer i tåkematerialet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på biletsleppet *'«Surfing in Sagittarius - not for the faint-hearted!»*' frå det europeiske informasjonssenteret for Hubble.*
Generalsekretærar i Sovjetunionens kommunistiske parti

**Generalsekretærar i Sovjetunionens kommunistiske parti** er ei liste over generalsekretærar i Sovjetunionens kommunistiske parti frå 1922 til 1991. Partiet si «leiande rolle» som styrande organ vart oppheva av Mikhail Gorbatsjov den 13. mars 1990.
Ivar Fonnes

**Ivar Fonnes** () er ein norsk arkivar, og frå 2006-2014 riksarkivar i Noreg, det vil seie leiar for Arkivverket og Riksarkivet.

Han er utdanna cand.philol. ved Universitetet i Oslo med hovudfag i historie. I tillegg har han russisk og statistikk. Fonnes vart tilsett som leiar for EDB-avdelinga på Riksarkivet i 1983. Før dette jobba han ved Universitetet i Oslo som EDB-konsulent, amanuensis og fyrsteamanuensis. I 1990 vart han utnemnd til avdelingsdirektør og leiar for ei av storavdelingane i Riksarkivet. Før han vart riksarkivar 1. august 2006 var han assisterande direktør i Riksarkivet.

Fonnes har vore leiar for vidareutviklinga av NOARK-standarden for elektronisk journalføring og arkivering. Han var leiar for det offentlege utvalet som laga *NOU 2005:6 Siste stopp for pasientjournalene*. Han har skrive *Arkivhåndboken for offentlig forvaltning*.

## Bakgrunnsstoff
* «Ivar Fonnes tiltrådte i embetet som Riksarkivar i dag, 1. august» på Arkivverket
* BT, 30.07.06: Historieinteresserte vestlendinger
* NOU 2006:5 Siste stopp for pasientjournalene.
Beate Gangås

**Beate Gangås** () er ein norsk jurist og politimeister i Oslo frå 2019.
Ho var likestillings- og diskrimineringsombod frå 2006 til 2010.

## Liv og virke
Gangås er fødd i Asker.

Ho vart tilsett i Politiet i 1992, og vart utnemnd til politimeister i 2001. Ho leidde sidan då seksjonen mot organisert krim i Politidirektoratet. Gangås var konstituert som assisterande politidirektør i april–desember 2005. Ho har tidlegare hatt ulike stillingar i Oslo politidistrikt, mellom anna som leiar av Økonomiseksjonen og Påtaleseksjonen. Arbeidsområda hennar har mellom anna omfatta menneskehandel, familievald og rasisme, og ho har arbeidd med likestillingsrelaterte oppgåver som har med kjønn og etnisitet å gjere. 

Ho vart utnemnd som det første likestillings- og diskrimineringsombodet i Noreg i 2006 for ein åremålsperiode på fire år. Det nye ombodet vart oppretta 1. januar 2006 ved ei samanslåing av Likestillingsombodet, Likestillingssenteret og Senter mot etnisk diskriminering. Gangås ønskte ikkje å forlenga åremålsperioden, og Sunniva Ørstavik vart utnemnd som etterfølgjaren hennar.

Beate Gangås vart utnemnd til politimeister i Oslo politidistrikt den 21. juni 2019, for ein åremålsperiode på seks år. 

Gangås har òg vore styremedlem i Senter mot etnisk diskriminering, samt leiar av Interpol-gruppa mot menneskehandel.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Pressemelding med CV frå regjeringa
* Fakta om det nye ombodet frå Barne- og likestillingsdepartementet
Ingrid Margrethe Gjerde

**Ingrid Margrethe Gjerde** () er ein offiser i det norske forsvaret. Ho vart den fyrste kvinnelege sjefen for Hans Majestet Kongens Garde og er òg den personen som har hatt denne stillinga lengst. Ho byrja i stillinga 1. august 2006.

Gjerde byrja på Hærens befalsskule rett etter den vidaregåande skulen. Ho gjorde det godt der, og gjekk ut i teneste i Hærens infanteri. Etter dette har ho vore troppssjef for det som då var 3. bataljon i Harstad og troppssjef i dei norske styrkane i Libanon. Ho var også både troppssjef og kompanisjef i Telemark bataljon og kompanisjef under SFOR-operasjonen i Bosnia i 1998–1999. Dette har gjort til at ho var den fyrste norske kvinnelege avdelingssjefen i utlandet. I tillegg har ho arbeidd i Hærens kompetansesenter for leiing og i presse- og informasjonsavdelingane til Forsvarets overkommando og Forsvarsdepartementet. Gjerde har hovudfag i statsvitskap, ho har teke den amerikanske stabsskulen og har ein mastergrad i strategi frå Kansas.

## Bakgrunnsstoff
* Befalets fellesorganisasjon – Første kvinnelige Gardesjef 
* Portrettintervju på Forsvarsnett
* Portrettintervju på Forsvarets forum
Siri Hatlen

**Siri Beate Hatlen** () er ein norsk sivilingeniør frå Noregs tekniske høgskole i 1980. Hatlen har sidan 2007 vore konserndirektør i Statkraft.

Hatlen hadde ulike leiarstillingar i Statoil frå 1984 til 1996. Etter det har ho arbeidd som konsulent og styremedlem ved ei rekkje verksemder, særleg i offentleg sektor. Ho var styreleiar i det statlege helseføretaket Helse Øst, og var ynskt som styreleiar i Helse Sør-Øst, men takka nei då helseminister Sylvia Brustad tilsette toppsjefen på eiga hand.

Hatlen er styreleiar i Vinmonopolet og Samlaget og styremedlem i Norsk Bremuseum, NTNU, Kongsberggruppen og Scanarc. Ho har tidlegare vore styreleiar i det statlege industrireisingsføretaket Siva, Undervisningsbygg og Statens lånekasse for utdanning. Hatlen har òg vore styremedlem i Oslo Lufthavn AS.

Ho er gift med Birger Magnus, konserndirektør i medieverksemda Schibsted, som ho òg har fire ungar med. Hatlen har, som mannen sin, også ein MBA frå INSEAD i Frankrike.

Hatlen skal vere president i Den olympiske organisasjonskomitéen for vinter-OL for ungdom 2016 på Lillehammer.

## Fotnotar
Tove Lie

**Tove Lie** () er ein norsk journalist og redaktør frå Landsjøåsen i Trysil som også har vore forlagsdirektør i Det Norske Samlaget frå 1. september 2008 til 3. februar 2011. Ho er frå 2012 redaktør i kunnskapsavisa Khrono, som blir gitt ut av elleve ulike universitet og høgskular. 

Lie har tidlegare vore ansvarleg redaktør og dagleg leiar i avisa *[[Nationen]]*. Før dette har ho vore vaktsjef, redaksjonssjef og nyhenderedaktør i same avis, og overtok som ansvarleg redaktør og administrerande direktør  3. mars 2005. Før ho byrja i *Nationen* var Lie mellom anna journalist og konst.redaktør i *[[Ny Tid]]*, journalist i *[[Klassekampen]]*,*Arbeiderbladet*, *Fagbladet* og *LO-aktuelt*. I studietida hennar ved Universitetet i Trondheim var ho òg journalist og redaktør i *[[Under Dusken]]* – studentavisa i Trondheim. Lie er cand.mag. med faga sosiologi, psykologi og historie.

Tove Lie har gitt ut tre bøker: *[[Fredsnasjonens grenseløse våphttps://www.bokklubben.no/krigfoering-og-forsvar/fredsnasjonens-grenseloese-vaapenhandel-tove-lie/produkt.do?produktId=6992112enhandel|Fredsnasjonens grenseløse våpenhandel]]* på Aschehoug forlag i 2012 saman med Øystein Michalsen, *[https://www.nrk.no/innlandet/grepa-kvinnfolk-som-ikke-skal-glemmes-1.12644400retellinger&#x20;om&#x20;dem&#x20;som&#x20;gikk&#x20;før Grepa kvinnfolk. Foretellinger om dem som gikk før oss]* på Trysilforlaget i 2015. *[https://www.friskforlag.no/produkt/adoptert-og-forlatt/ Adoptert og forlatt]* på Frisk forlag i 2023 saman med Alexander Skadberg. *Adoptert og forlatt* fekk gode kritikkar, mellom anna i Aftenposten under tittelen *Alarmerende adopsjonsfortelling*. Avisa Nordland gav terningkast fem under tittelen En hjerteskjærende og ærlig historie

## Utmerkingar
* Nynorsk redaktørpris i 2005
* Fagpresseprisen i 2014
* Årets nyskaper i 2018
* Årets fagpresseredaktør i 2018
Anniken Huitfeldt

**Anniken Scharning Huitfeldt** () er ein norsk politikar frå Arbeidarpartiet. Ho har vore kulturminister og arbeidsminister i regjeringa Stoltenberg II, og utanriksminister i regjeringa Støre.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Huitfeldt er dotter av lagdommar Iver Huitfeldt (f. 1943) og lektor Sidsel Scharning (1940–1990). Ho kjem frå Jessheim i Akershus og høyrer til den danske adelsslekta Huitfeldt (vert uttala *hvittfelt*). Ho er også niese av Høgre-politikaren Fritz Huitfeldt.

Utdanninga si på vidaregåande skule var ho ferdig med i 1988. Ho var leiar i Ullensaker AUF frå 1985 til 1988 og styremedlem i Akershus AUF frå 1986 til 1990. I 1989 byrja ho på universitetsstudia sine ved Universitetet i Oslo. Ho tok då grunnfag i statsvitskap og historie fram til 1992, då ho byrja på grunnfag i geografi ved London School of Economics. I 1993 var ho tilbake ved Universitetet i Oslo, der ho vart utdanna cand.philol. med hovudfag i historie.

Huitfeldt er gift, og har tre ungar.

### Karriere
Ho var nestleiar i Arbeidaranes Ungdomsfylking (AUF) frå 1994 til 1996 og leiar frå 1996 til 2000. Frå 2000 til 2005 arbeidde ho som forskar i Forskningsstiftelsen Fafo. Ho var også styremedlem i Redd Barna frå 2001 til 2007. Huitfeldt var vararepresentant til Stortinget i periodane 1993–1997 og 2001–2005, og vart innvald fast frå Akershus i 2005. Ho har sidan 2002 vore sentralstyremedlem i Arbeidarpartiet, og frå 2007 leiar i Arbeidarpartiets kvinnenettverk. Frå ho vart innvald i 2005 til ho vart statråd i 2008, var ho fyrste nestleiar i Stortingets kyrkje-, utdannings- og forskingskomité, i tillegg til medlem av gruppestyret til Arbeidarpartiet på Stortinget. 

Huitfeldt vart i statsråd 29. februar 2008 utnemnd til barne- og likestillingsminister etter at Manuela Ramin-Osmundsen trekte seg frå denne ministerposten. Gorm Kjernli vart då fast vara for henne på Stortinget. Den 20. oktober 2009 vart ho utnemnd til kulturminister i den «nye» regjeringa Stoltenberg II, og i perioden 2009–2013 er det Are Helseth som møter som fast vara på Stortinget.

### Skandalar
I august 2023 heldt Huitfeldt ein pressekonferanse; her kom det fram at ho hadde vore inhabil i saker i regjering og eige departement etter at ektefellen hennar hadde kjøpt aksjer. Huitfeldt omtala det som «uvitende inhabil» ettersom ho ikkje kjende til aksjehandlane til ektefellen sin. Kort tid etter at saka vart kjend sa statsminister Støre at han framleis hadde tillit til Huitfeldt – ho heldt dimed fram som utanriksminister. Den 16. oktober 2023 vart Huitfeldt erstatta av Espen Barth Eide som utanriksminister.

## Bibliografi
* *Child slavery and child trafficking in West Africa, Roma minorities in the Czech and Slovak Republics, Det globale ekteskapsmarkedet* (Fafo-notat 2001–2004)
* *Likhet eller Likeverd* (1996)
* *Fagbevegelsen foran et nytt århundre* (1997)
* *Sosialdemokratiet 2000* (2000)
* *Næringslivets samfunnsansvar* (2003)
* *Women in Iraq – Analytical Report*, Bagdad (2005)

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
Stavang kyrkje

**Stavang kyrkje** står i Stavang i Kinn kommune i Vestland og er ei mura langkyrkje frå 1957. 
Arkitekt for kyrkja var Ole Halvorsen. 

Den noverande kyrkja erstatta ei trekyrkje frå 1873 som brann ned jola 1951. Gamlekyrkja var teikna av Christian Christie og likna mykje på Kyrkjebø kyrkje i Sogn. 
Før 1873 hadde kyrkjestaden i soknet vore på Svanøy og der stod det fram til 1872 ei krosskyrkje i tre frå 1657. 
Før det att stod det ei stavkyrkje frå 1100-talet på staden. 
Kyrkja som stod på Svanøy heitte *Bru kyrkje*, og soknet heiter framleis Bru. 
Fram til 1922 heitte det Svanøy.

Kyrkja ligg i Bru sokn i Sunnfjord prosti. Fram til avviklinga av prestegjelda frå 2004 låg ho i Kinn prestegjeld.

## Kjelder
* Sigurd Muri: *Norske kyrkjer*. Det Norske Samlaget. Oslo 1971

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Om Bru sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og plassering av kyrkjer, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Flora kommune på nettstaden disnorge.no
* 
*
NIMA

**NIMA** (**Norsk Forbund for Innkjøp og Logistikk**) er eit forbund for innkjøp og logistikk i Noreg. NIMA er organisert i tolv ulike lokallag, spreidd over heile landet. 

Formålet er at den enkelte medlemen skal kunne vere aktiv i eit lokalt nettverk, og ha moglegheita til å utdanne og vidareutvikle seg innan sin eigen arbeidsplass. Arbeidet i lokallaga inneber at det tilbydast temakveldar, kurs- og informasjonsverksemd, erfa-grupper og sosiale aktivitetar. Kvart lokallag er ein sjølvstendig juridisk del.

## Historie
NIMA er det eldste forbundet innan sitt fagområde i verda, og har vore på banen sidan 1915. Frå den spede byrjinga, «til fremje for materialstyringa», har forbundet vakse seg større, og har dei siste åra hatt ein relativt stabil medlemsmasse på ca 2&nbsp;000 medlemar. 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side
* NIMA Trøndelag
Likestillingsombodet

**Likestillingsombodet** i Noreg er ein tidligere statsetat som eksisterte fra 1978 til han blei slått saman med to andre etatar til Likestillings- og diskrimineringsombodet i 2006. 

Likestillingsombodet vart oppretta i 1978 med heimel i § 10 i Likestillingslova.
Det var det første av sitt slag i verda, og arbeidet for likestilling mellom kvinner og menn. 

Likestillingsombod:
* 1978-1988: Eva Kolstad
* 1988-1994: Ingse Stabel
* 1994-2000: Anne Lise Ryel
* 2000-2005: Kristin Mile

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Likestillingsombudet|Likestillingsombudet]]» frå ,  den 19. desember 2008.*
Pulsar

**Pulsarar** er hurtigroterande nøytronstjerner som sender ut ein stråle av radiobølgjer frå kvar av to dei magnetiske polane, som blir observerte som pulsar. Strålane av radiobølgjer sveiper over jorda på ein måte som kan likna måten lysstrålen frå eit fyrtårn sveiper over sjøen.

Den første pulsaren blei oppdaga i 1967 av Anthony Hewish og Jocelyn Bell, og i dag kjenner ein til over tusen av dei. Rotasjonsperiodane til pulsarar, og soleis periodane på pulsane, varierer frå millisekund (millisekundpulsar) til fem sekund.

## Sjå òg

* millisekundpulsar
* nøytronstjerna

## Bakgrunnsstoff

* Hubble-bilete av pulsarar

## Kjelder

* *Denne artikkelen baserer seg på artikkelen «pulsar» s.324-25 i *Phillip's Astronomy Encyclopedia* utgjeven i [[2002]].*
Økologisk suksesjon ved nedhogging av barskog

**Økologisk suksesjon ved nedhogging av [[barskog]]** er ein prosess som vanlegvis blir delt inn i fire periodar. I løpet av desse periodane endrar artsmangfaldet seg dramatisk. Etter sjølve nedhogginga skjer det ein økologisk suksesjon, før området etter 80-100 år er barskog igjen. Suksesjonen blir sett i gang av ein utanforståande faktor, nedhogginga.

I naturskog kan ein tilsvarande økologisk prosess inntreffe etter ein skogbrann eller etter kraftige stormfellingar.

## Progresjon

## Kjelder
Lavik og Brekke

**Lavik og Brekke** var frå 1861 til 1905 ein kommune i Sogn og Fjordane fylke. 
Kommunen vart skipa ved at kommunane Brekke og Lavik vart slegne saman.
Ved skipinga budde det 898 personar i Brekke og 926 i Lavik.
Året etter, i 1862, vart Bø sokn skild ut frå Lavik og Brekke kommune for å gå med i den nye Hyllestad kommune som då vart oppretta.

I 1875 vart ein del av Kyrkjebø (som då heitte Klævold), nabokommunen i aust, overført til Lavik og Brekke kommune.
Frå 1. januar 1905 vart Lavik og Brekke kommune deld i to att, og Lavik og Brekke var igjen to sjølvstendige kommunar.
Frå 1964 har Lavik vore del av Høyanger kommune, og Brekke av Gulen kommune.

## Ordførarar

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* «Kommunehistoria i Høyanger» på nettstaden til NRK Sogn og Fjordane Fylkesleksikon
* Kart som viser soknegrenser i 1979 på nettstaden til Universitetet i Bergen
* 
*
Birgitte Cathrine Boye

**Birgitte Cathrine Boye** () var ein dansk salmediktar.

Birgitte Cathrine vart fødd i Gjentofte ved København som eldste barn av kgl. Jagtbetjent Jens Johannissen 
og kona Dorthe Henriksdatter. 13 år gammal vart Birgitte Cathrine Johansen forlova med skovridder Herman Herz, som ho vart gift med i 1763. I løpet av fem år fekk ho fire barn, men samstundes studerte ho på eiga hand tysk, fransk og engelsk, slik at ho kunne lese litteratur på desse språka. I 1773 leverte ho 20 salmar etter ei utlysing, og alle vart godt mottekne.

Midt på 1700-talet hadde pietismen fått eit kraftig tilbakeslag i Danmark. Dette fekk òg verknad for salmediktinga. No kom meir høgtflygande dikting på moten. Ludvig Harboe og Ove Høeg-Guldberg fekk i oppdrag å redigere ei ny salmebok, og i januar 1778 la dei fram manuskript til *[[Psalme-Bog eller En Samling af gamle og nye Psalmer]]*, den såkalla *[[Guldbergs salmebok]]*. I denne salmeboka var det med 132 salmar frå *[[Kingos salmebok]]* og 143 frå Pontoppidan si. Heile 146 av salmane var skrivne av Birgitte Cathrine Boye, som på denne måten kom til å setje preg på den nye danske salmeboka.

Det var sagt om henne at ho hadde «en besynderlig Gave til den hellige Poesi». Salmane var skrivne i ei for Birgitte Cathrine dramatisk tid: I 1775 døydde mannen hennar, og i 1778 gifta ho seg på nytt med tollskrivar og justisråd Hans Boye. 

Salmeboka møtte mykje kritikk, denne kritikken ramma òg Boye sine salmar. Mange fann salmane hennar i meste laget pompøse. Ho tok seg nær av kritikken, og takka nei då i 1790 vart beden om å levere salmar til ei ny salmebok. Men nokre av salmane hennar lever vidare, i ettertida er ho blitt kjend som kvinna med høgtidsversa. Preikestolversa hennar vert enno sungne på høgtidsdagar, i mange land i Norden. I *[[Norsk Salmebok]]* har ho med ein omsett salme i tillegg til tre høgtidsvers som står både på bokmål og nynorsk.

Birgitte Cathrine Boye skreiv også nokre dramatiske stykke, blant dei 
* «Melicerte» (1780) 
* «Gorm den gamle, et heroisk Sørgespil» (1781)

## Salmar i Norsk salmebok:
*Norsk Salmebok* har med tre høgtidsvers av Boye, alle omsette av Elias Blix:

* nr 47/48 «En frelser er oss født i dag» - «I dag er fødd ein frelsar stor» 
* nr 177/178 «Han er oppstanden, store bud» - «Han er oppstaden dyre ord» 
* nr 215/216 «O lue fra Guds kjærlighet» - «Du loge av Guds kjærleikseld» 

Dessutan har ho omsett salmen «Jeg er frelst og dyrekjøpt» (*NoS* nr 661)

## Kjelder
* *Kristen sang og musikk* Runa forlag 1962
* BCB i ''Dansk biografisk Lexikon'' (1887-1905)
Iselin

**Iselin** og **Iselinn** er namn med fleire moglege opphav. Det er kjend som eit norsk kvinnenamn, og eit tysk og sveitsisk slektsnamn.

Kvinnenamnet kan vera eit tysk namn avleidd av Isa, som kan vera kjælenamn for namn som Isabel eller Iseline. Namneleddet *Ise-* kjem frå det gammalhøgtyske *isan*, 'jern'. Namnet kan også vera ein norsk utgåve av det irske Aisling.

Det tyske og tysk-sveitsiske slektsnamnet er ein variant av namnet Eisele.

## Namnet Iselin i Noreg
Iselin har norsk namnedag den 19. desember.

Namnet er kjend frå romanen *Pan* av Knut Hamsun frå 1894. Det kom i bruk i Noreg rundt 1940. Bruken tok til å veksa ved midten av 1970-talet, og nådde ein topp på siste halvdel av 1980-talet, då over 0,4 % av nyfødde jenter blei kalla Iselin. Det var 2&nbsp;562 kvinner som heitte Iselin i Noreg i 2008, og 82 som heitte Iselinn.

## Kjende namneberarar
* Iselin Bast eller Tove von Hanno  (f. 1950), norsk kunstnar
* Iselin Alme (f. 1957), norsk songar og skodespelar
* Iselin B. Alvestad (f. 1978), norsk forfattar
* Iselin Engan (f. 1978), norsk formgjevar
* Iselin Nybø (f. 1981), norsk politikar
* Iselin Steiro (f. 1985), norsk modell
* Iselin Solheim (f. 1990), norsk songar-låtskrivar
* Iselin Michelsen (f. 1990), norsk modell og songar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Iselin|Iselin]]» frå , den 19. desember 2008.* 
* Spørjekassa om namn ved uio.no
Stavang

**Stavang** er ei bygd i Kinn kommune i Vestland. Stavang ligg ved Brufjorden, nordom Førdefjorden og sør for Stavøya. I åra då Bru var eigen kommune, 1932&ndash;1963, var Stavang kommunesenter. 

Stavang har kyrkje, Stavang kyrkje frå 1957, og ein daglegvarebutikk med post og bensinpumpe. 

## Samferdsle
Fylkesveg 611 går frå Stavang austover på nordsida av Førdefjorden til Naustdal, der vegen møter riksveg 5. Fylkesveg 5699 går frå Stavang via bru over Stongasundet til Stavøya og utover langsetter øya. Fylkesveg 611 går òg frå Stavang nordaustover til Eikefjord, der han møter Riksveg 5. Etter vegen er det 46 kilometer til kommunesenteret Florø og 51 kilometer til Førde. Det går òg snøggbåtrute mellom Florø og Svanøy, som kjem innom Stavang når det er passasjerar som skal av eller på.

## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Kristin Ese: «Vegen langs fjorden mellom Naustdal og Eikefjord» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* Nordsjøløypa i Stavang 
* Brosyre i pdf-format om Stavang
Helene Uri

**Helene Uri** () er ein norsk forfattar og språkforskar som har gjeve ut faglitteratur, barne- og ungdomsbøker og romanar.

Helene Uri er fødd i Stockholm. Ho fekk doktorgrad i lingvistikk ved Universitetet i Oslo i 1996. Uri debuterte skjønnlitterært i 1995 med ungdomsromanen *Anna på fredag*, ei *[[Sofies verden]]*-inspirert framstilling av språkvitskaplege tematikkar. Uri fekk Kulturdepartementets fagbokpris for *Den store faktaboka om språk* i 1998. 
I 2018 fekk ho Brageprisen i klassa Faglitteratur/Sakprosa for * Hvem sa hva?*

Uri var førsteamanuensis ved Institutt for lingvistiske fag ved Universitetet i Oslo frå 1998 til 2005. I 2008 blei ho vald inn i Det Norske Akademi. Uri er også medlem av styret til Språkrådet.

## Verkliste (ufullstendig)
* 1995 *Anna på fredag* (ungdomsroman) 
* 1998 *Den store faktaboka om språk* (fagbok for barn) 
* 2001 *Dyp rød 315* (roman) 
* 2002 *Honningtunger* (roman)
* 2003 *Engel av nylon* (roman) 
* 2003 *Dråpen som fikk alt til å skje* (barnebok)
* 2004 *Hva er språk?*
* 2005 *Sommeren vi kledde oss nakne* (ungdomsroman med Arne Svingen)
* 2005 *(Nesten) alt du trenger å vite om språk* (redaktør)
* 2005 *Quizleis* (med Per Egil Hegge og Sylfest Lomheim)
* 2006 *Perler for svin* (bildebok illustrert av Ragnar Aalbu)
* 2006 *De beste blant oss* (roman)
* 2009 *Den rettferdige* (roman)
* 2011 *Kjerringer* (roman)
* 2013 "Rydde ut" (roman)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helene Uri|Helene Uri]]» frå , den 19. desember 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Helene Uri i NRK Forfatter
* Helene Uri  i Dagbladet Forfatter
* Helene Uri i Aftenposten Alex
* Illustrert portrettintervju i ''Apollon'' 
* Kronikken «Ut av språkskapet»
* «En spurv til jorden» Intervju i Forskerforbundets medlemsblad
Tommy

**Tommy** er ei engelsk kjæleform for Thomas som også er blitt brukt som eit døypenamn. Namnet er særleg utbreidd i USA, men er også vanleg i Skandinavia. 

Tommy har norsk namnedag den 21. desember.

## Bruk
Tommy var mykje brukt i Noreg på siste halvdel av 1900-talet, særleg i 1970-åra, då over 1,0 % av nyfødde gutar kunne kallast Tommy.
I 2008 var det 9&nbsp;256 norske menn som heitte Tommy og 79 som heitte Tommi.

## Tommy i kulturen

* «Tommy» eller «Tommy Atkins» er eit kallenamn for britiske soldatar brukt både innan den britiske hæren og utanfor. 
* I Noreg er teikneserien Calvin and Hobbes av Bill Watterson kjend som *[[Tommy og Tigern]]*.
* *[[Tommy av The Who|Tommy]]* er namnet på ein rockeopera av det engelske rockebandet The Who frå 1969.
* Tommy og Annika er dei to venene til Pippi Langstrømpe i bøkene til Astrid Lindgren.

## Kjende namneberarar
* Tommy Lee Jones (f. 1946), USA-amerikansk skodespelarr
* Tommy Hilfiger (f. 1951), USA-amerikansk moteskapar
* Tommy Dorsey (f. 1956), USA-amerikansk jazztrombonist
* Tommy Nilsson (f. 1960), svensk artist
* Tommy Olsson (f. 1963), svensk kunstnar
* Tommy Skjerven (f. 1967), norsk fotballdomar
* Tommy Rustad (f. 1968), norsk bilsportsutøvar
* Tommy Tee (f. 1971), norsk DJ
* Tommy Stenersen (f. 1976), norsk fotballspelar
* Tommy Ingebrigtsen (f. 1977), norsk skihoppar
* Tommy Urhaug (f. 1980), norsk bordtennisspelar
* Tommy Øren (f. 1980), norsk fotballspelar
* Tommy Fredvang (f. 1982), norsk musikar
* Tommy Eide Møster (f. 1983), norsk fotballspelar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tommy|Tommy]]» frå , den 19. desember 2008.*
Bård Tønder

**Bård Tønder** () er ein norsk jurist og tidlegare høgsterettsdommar.

Han tok juridisk embetseksamen i 1975. Han har tidlegare arbeidd mellom anna i lovavdelinga i Justisdepartementet, som dommarfullmektig i Trondenes heradsrett, privatpraktiserande advokat og som advokat hjå Regjeringsadvokaten frå 1985, før han byrja som høgsterettsdommar 15. mai 2006. Han fråtredde Høgsterett den 1. mai 2018.

## Kjelde
* Artikkelen «Bård Tønder» på Wikipedia på bokmål og riksmål.