open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lena Solli Reimann

**Lena Solli Reimann** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Skien som tevla i hekkeløp. Perioden 1991-96 vart ho firfaldig noregsmeister i 100 meter hekk. Ho var medlem i Herkules IF, Lambertseter IF og frå 1994 SK Vidar.

## Aktiv
Solli sette i 1990 personbeste i 100 meter hekk med 13,71 sekund. Året etter flytta ho bestetida til 13,68, dessutan sikra ho seg sin fyrste NM-tittel i øvinga etter eit jamnt løp med Anne Brit Skjæveland. Solli forsvarte i 1992 NM-tittelen med minst mogleg margin, 0,01 sekund, i kamp med Monica Grefstad. I 1993 forbetra ho bestetida si til 13,59 sekund. Den store framgangen kom i 1995-sesongen. Ho flytta den personlege rekorden til 13,40 i april, deretter til 13,32 og 13,26 i løpet av juni. Midt i august fekk ho notert 13,22, før ho seks dagar seinare smekka til med 13,02 under noregsmeisterskapen på Lillehammer. Den 24. mai 1996 forbetra ho den norske rekorden til 12,94 sekund då ho sigra i eit stemne i tyske Rhede. Ho fekk delta i dei olympiske leikane i Atlanta der ho tok seg vidare frå forsøket med tida 13,13. I kvartfinalen sprang ho på 13,30 og vart nr 31. Etter å ha vunne sitt fjerde NM-gull var ho plaga med skade, og la opp.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1990 i Moss: Sølv – 14,12, bakom Anne Brit Skjæveland (14,05)
*1991 i Fana: Gull – 13,79, framom Anne Brit Skjæveland (13,87)
*1992 i Mosjøen: Gull – 13,69, framom Monica Grefstad (13,70)
*1994 på Jessheim: Sølv – 13,99, bakom Monica Grefstad (13,45)
*1995 på Lillehammer: Gull – 13,02, framom Monica Grefstad (13,20)
*1996 i Kristiansand: Gull – 13,14, framom Monica Grefstad (13,61)

Lena Solli gifta seg med ein sveitsar og utvandra til Sveits.

## Kjelder

*friidrett.no

## Bakgrunnsstoff
*
Ole Stavrum

**Ole Einar Stavrum** () er ein tidlegare fotballspelar frå Kristiansund som vart seriemeister 1964 med Oslo-klubben Lyn. Han fekk tilnamnet «Dukkopp» grunna si evne til å vere på rett plass framom mål og så skåre. Også sønene Ole Erik og Arild Stavrum spelte fotball på høgste nivå i Noreg.

## Karriere
### Klubbspel
Stavrum spelte på Clausenengen FK til 1960. Sommaren 1960 flytta han til Oslo og byrja studere filologi. Året etter melde han seg inn i SFk Lyn, debuterte med å skåre dei to fyrste måla då Frigg vart slått 3–1 i Hovudserien den 2. august. Åra 1961–67 skåra han 82 mål på 96 kampar. Lyn vart seriemeister i 1964, ein sesong der Stavrum skåra 18 av lagets 39 mål og vart toppskårar i 1. divisjon. Han var med då Lyn tapte NM-finalen 1966 mot Fredrikstad FK med 2 mot 3, utlikna til 2–2 i andre omgang.

I juni 1967 flytta Stavrum heim til Kristiansund og byrja spele på Clausenengen, som då hadde rykka opp i 3. divisjon. Han var toppskårar i Møre-avdelinga både i 1970 og 1971. I 1971-sesongen stod han for 15 av lagets 26 nettkjenningar i serien og syrgde slik for at klubben rykte opp i 2. divisjon for aller fyrste gong. Han var spelande trenar til 1974, då det vart nedrykk. I 1975 var han aktiv i Nordlandet, frå 1976 trente han Kristiansund Fotballklubb.

### Landslagsspel
Stavrum fekk sin landslagsdebut då Noreg vann 3 – 2 over Sveits på Brann stadion den 1. juli 1964, også rekkekamerat Harald Berg debuterte på landslaget då. Fram til august 1966 deltok Stavrum i 8 landskampar, skåra i 1965 mål mot Danmark på heimebane og mot Jugoslavia i Beograd, begge oppgjera enda uavgjort.

### Merittar
*Seriemeister: 1964 med Lyn
*Tapande NM-finalist: 1966 med Lyn

## Kjelder

*Ole Stavrum, international football player ved eu-football
Fotballkampen Sverige-Noreg i 1952

**Fotballkampen Sverige–Noreg i 1952** var ein utslagskamp i 1. runde under Sommar-OL 1952. Kampen vart avvikla måndag 21. juli på Ratina stadion i Tampere med 4&nbsp;072 tilskodarar på tribunane.

### Kampen
Noreg stilte med Tom Blohm i mål, backane Erik Holmberg og Harry Boye Karlsen, halfrekka Thorleif Olsen, Thorbjørn Svenssen (kaptein), Bjørn Spydevold og løparrekka Ragnar Hvidsten, Gunnar Thoresen, Odd Wang Sørensen, Henry Johannessen, Gunnar Dahlen.

Sverige leia 2–0 ved pause etter skåringar av Yngve Brodd. Ti minutt før full tid la Ingvar Rydell på til 3-0, Odd Wang Sørensen reduserte omågande til 1–3. I sluttminuttet fastsette Sylve Bengtsson resultatet til 4-1.

«Det norske laget... spilte pent ute på banen og var slett ikke underlegent i lagspillet, men våre gutter klarte ikke å avslute.»

## Kjelder
*eu-football
Liv Hilde Boe

**Liv Hilde Boe** () er ein norsk etnolog og museumsdirektør fødd i Ålesund. Ho var sjefkonservator ved Norsk Folkemuseum i Oslo i perioden 1991-2000 og deretter direktør 2000-2001. 

Boe er utdanna etnolog ved Universitetet i Oslo. Magistergradsavhandlinga hadde tittelen *Steinindustrien i Aker og Christiania ca. 1830 – ca. 1914 i 1975*.

Før ho kom til Norsk Folkemuseum, leia ho sekretariatet for fotoregistrering under Norsk kulturråd i åra 1977–83. Deretter var ho leiar for Akershus fylkesmuseum (tidlegare Forbundsmuseet i Akershus)  perioden 1983–91. 

## Utmerkingar
Boe fekk Special Award Certificate av UNESCO i 1987 på vegner av Forbundsmuseet i Akershus.

## Bibliografi
* *Veiledning i innsamling, registrering og arkivering av eldre fotografier* Oslo : Sekretariatet for fotoregistrering, 1980. ISBN 82-90331-02-9
* *Det gamle skomakeri*. Oslo : Institutt for etnologi, Universitetet i Oslo, 1989. ISBN 82-550-6034-0
* *Tradisjon og fornyelse* Festskrift til Liv Hilde Boe av Trond Bjorli, Inger Jensen og Kari Telste, redaktører. 2008 ISBN 978-82-90036-80-0 
* *Bokhandleren på Grønland : meningers mot mellom to kulturer* 2012 Cappelen Damm ISBN 978-82-02-36822-7

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Liv Hilde Boe|Liv Hilde Boe]]» frå ,  den 21. juli 2022.*
Tytti Tuppurainen

**Tytti Johanna Tuppurainen** () er ein finsk politikar som er medlem av Finlands Socialdemokratiska Parti. Ho har vore medlem av Finlands riksdag sidan 2011. Frå 6. juni 2019 til 9. desember 2019 var ho europaminister i Finland. Den 10. desember 2019 vart ho finsk utviklingsminister i Anti Rinnes regjering.

Tuppurainen vart fødd i Uleåborg. Ho har magistergrad i filosofi frå Uleåborgs universitet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tytti Tuppurainen|Tytti Tuppurainen]]» frå ,  den 23. juli 2022.*
Fylkesveg 5829

**Fylkesvei 5829** går mellom Otterdal og Grodås i Volda kommune.

Strekninga vart fastlagd i 2019, og utgjer austre del av  tidlegare fylkesveg 664.

## Kommunar og knutepunkt

*Endepunkt Otterdal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fylkesvei 5829|Fylkesve1 5829]]» frå ,  den 22. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Vegvesenets vegkart 
*
Ingebjørg Guttormsdotter

**Ingebjørg Guttormsdatter** (ca. 1100) var ei norsk dronning som var gift med kong Øystein I Magnusson. Ingebjørg var frå Steig i Sør-Fron i Gudbrandsdalen. Far hennar, Guttorm, var son av Tore på Steig. Ho er éi av to norskfødde dronningar frå denne perioden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingebjørg Guttormsdotter|Ingebjørg Guttormsdotter]]» frå ,  den 24. juli 2022.*  

## Litteratur
*
Selim II av Det osmanske riket

**Selim II** ()  var sultan av Det osmanske riket frå 1566 til han døydde i 1574. Han hadde tilnamnet **Sari**, 'den blonde'. 

Selim var son av Suleiman den store og Hurrem Sultan. Han hadde vore rekna som ein lite truleg kandidat til trona før fleire av brørne hans døydde: Broren Mehmed døydde av kopar, halvbroeren Mustafa blei kvelt på ordre frå faren, Cihangir døydde av kroniske helseplager, og Bayezid blei drepen på ordre frå faren etter eit opprør mot Selim. 

I motsetnad til faren var Selim II rekna som drikkfeldig og uinteressert i politikk. Det var under Selim II at Det osmanske riket tapte slaget ved Lepanto. Ettermælet hans seier blant anna at han ikkje kunne kontrollera janitsjarane sine, og at konene i haremet hans kontrollerte han. Det osmanske riket udner han var likevel mektig, og det var fred i Europa og Asia i store delar av tida. Storvesiren og svigersonen hans Mehmed Sokollu stod for mykje av styret hans.

Selim tok Nurbanu Sultan som konkubine i Konya i 1545. Ho blei seinare opphøgd til haseki sultan, og var mor til etterfølgjaren hans, Murad III.

Selim døydde i 1574 og blei gravlagd i Hagia Sophia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Selim II|Selim II]]» frå ,  den 24. juli 2022.*
Turbandagen

**Turbandagen** er ei markering av det å bruka turban som kan finn stad på ulike datoar. Han går ut på å fremja og forklara bruken av turban blant sikhar, og kan til dømes markerast ved at ein lager turban for folk som vil prøva. Markeringa kan også gå ut på å informera om sikhisme og turbanbruk, ulike aktivitetar og servering av mat.

Den internasjonale turbandagen blei fremja i 2004 av ein indisk sikhorganisasjon, etter åtak mot turbanbrukande sikhar av folk som assosierte turban med terrorisme og etter at Frankrike la ned forbod mot bruk av religiøs klesdrakt. Dagen blei lagt til 13. april ved byrjinga av sikh-høgtida baisakhi.
I 2022 innførte den kanadiske delstaden Manitoba turbandagen gjennom Turban Day Act.

Den norske turbandagen finn stad 23. april.
Han er blitt halden i Oslo sidan 2010.

I Danmark er dagen blitt halden i september.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*International Turban Day ved sikhiwiki.org
*Turbandagen.com
Dactylotum bicolor

***Dactylotum bicolor*** er ein grasshoppeart i familien Acrididae som har varselfargar. Han stammar frå USA, Canada og Nord-Mexico, og er kjend som *rainbow grasshopper, painted grasshopper* og *barber pole grasshopper* på engelsk. Arten blei fyrst skildra av den tyske entomologen Toussaint de Charpentier i 1843.

## Skildring

*Dactylotum bicolor* blir gjennomsnittleg rundt 20 mm lang for hannar og 35 mm for hoer. Grashoppa er hovudsakleg svart, med særmerkte raudlege og gulaktige merke, lysegrøn prothorax (framdel av kroppen) og lysegrøne vengeputer. Tibiaen på bakfoten har seks til åtte pigar. Arten utviklar ikkje venger, og kan ikkje flyga.

Ein har identifisert tre underartar:

* *D. b. bicolor* – Nord-Texas, New Mexico og Mexico
* *D. b. pictum* – Den nordlege og austlege delen av utbreiingsområdet
* *D. b. variegatum* – Sørlege Arizona og den vestlege delen av utbreiingsområdet

Fargen variere gjennom utbreiingsområdet. *D. b. pictum* er svart med lite raudt, *D. b. variegatum* har særskilde raude merke, og *D. b. bicolor* har eit lilla- eller fiolettaktig skin på ein svart bakgrunnsfarge.

Før ein oppdaga arten *[[Dichroplus silveiraguidoi]]* i Uruguay i 1956, var *Dactylotum bicolor* arten med det lågast kjende talet på kromosom blant grasshoppeartar, med sytten sentrome kromosom.

## Utbreiing og habitat
Arten held til på kortgrasprærie, ørkengrasland, område med tynn vegetasjon og alfalfaåkrar i vestdelen av Great Plains i USA (og Sør-Canada), sørover til Arizona, New Mexico, Texas og inn i Nord-Mexico.

## Biologi
Grashoppa legg egg i mjuk jord i fleire omgangar, omlag hundre egg kvar gong. Desse egga overvintrar og klekkar seint om våren og tidleg på sommaren, og vaksne insekt opptrer frå september til oktober. Dei har ein enkelt generasjon kvart år.

Vaksne grashopper er polyfage og kan eta mange ulike planteratar. Nymfer lever berre av *[[Baccharis wrightii]]* (engelsk *Wright's false willow*) i Arizona og New Mexico. Ein har obserbert at nymfene orienterer seg  i høve til sola i posisjonar rundt busken for termoregulering, eller å halda kroppstemperaturen passeleg. Om morgonen og kvelden beiter dei nær bakken i full sol, men midt på dagen flyttar dei seg til det skuggefulle senteret av busken. Om natta sit dei i dei øvrer greinene, men dette kan vera mest for å unngå predatorar på bakken.

Fargane til insekta blei viste å fungera som varselfargar i eit eksperiment kring predasjon frå firfislearten *Aspidoscelis inornatus.* Dei sterkt farga grashoppene var mindre attraktive for firfislene som føde enn svakare farga *[[Trimerotropis]]-*artar av liknande storleik, sjølv om firfislene ikkje kjende til arten *Dactylotum bicolor* frå før, sidan arten ikkje finst i det naturlege habitatet deira. Firfislene kan tidlegare ha kome over anna bytte med varselfargar som breiteger (Pentatomidae), teger i Lygaeoidea eller maurvepsar (Mutillidae). Fuglar vil heller ikkje eta grashoppa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dactylotum bicolor|Dactylotum bicolor]]» frå ,  den 25. juli 2022.*
Didius Julianus

**Marcus Didius Julianus** var ein romersk keisar. Han var keisar i to månader i 193 då føregangaren hans, Pertinax, vart drepen.

Julianus vart vald til ny keisar av Pretorianargarden av di han baud garden mest for tittelen. Julianus var særs lite omtykt av folket i Roma, og det braut ut store demonstrasjonar mot Julianus og garden. Fleire generalar og legionar gjorde oppreist mot Julianus, mellom desse Septimius Severus. Severus hærtok Roma og tok over keisarmakta.

## Kjelder
*
VM i fotball for kvinner 2015

**VM i fotball for kvinner 2015** var den 7. offisielle verdsmeisterskapen i fotball for kvinner, og vart arrangert i Canada frå 6. juni til 5. juli 2015. Dette var fyrste gongen Canada arrangerte meisterskapen, og tredje gongen meisterskapen vart arrangert i Nord-Amerika. Kampane vart spelte i seks byar rundt om i Canada i fem tidssoner.

24 landslag deltok i meisterskapen. Meisterskapen var utvida frå 16 lag i 2011 til 24 lag i 2015. 

USA vart verdsmeister etter 5-2-siger over tittelforsvarar Japan den 5. juli 2015 i Vancouver. Dette var tredje gongen USA vann verdsmeisterskapen i fotball for kvinner. England vann bronsefinalen etter 1-0-siger over Tyskland. 

Verdsmeisterskapen i 2015 var den fyrste meisterskapen som hadde mållinjeteknologi. Det var også fyrste gongen at ein verdmeisterskap for menn eller kvinner vart spelt på kunstgras, der alle kampane vart spelte på kunstgras.

## Arenaer

## Gruppespelet
### Gruppe A

----

----

----

----

----

### Gruppe B

----

----

----

----

----

### Gruppe C

----

----

----

----

----

### Gruppe D

----

----

----

----

----

### Gruppe E

----

----

----

----

----

### Gruppe F

----

----

----

----

----

---------

### Rangering av tredjeplass-laga

## Sluttspelet
### Åttedelsfinalar

----

----

----

----

----

----

----

### Kvartfinalar

----

----

----

### Semifinalar

----

### Bronsefinale

### Finale

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:VM i fotball for kvinner 2015|VM i fotball 2015]]» frå ,  den 22. juli 2022.*
Heimestell

***Heimestell*** er den første kokeboka på nynorsk, skriven av Hulda Garborg og utgitt av avisa *[[Den 17de Mai]]* i 1898. Boka kom i mange opplag og Garborg skreiv fleire nye utgåver, den siste i 1917. Boka retta seg mot «smaae hushald, helst paa lande» og skulle vera for vanlege folk, i motsetnad til andre kokebøker som helst retta seg mot rikfolk med tenarar og store kjøkken. Boka tek føre seg heimestell i vid forstand, slik som vask av hus og barn og sengetøy, ikkje berre matstell.

Boka er ei god kjelde til dagleglivet i Noreg rundt århundreskiftet, samstundes som Garborg innførte fleire utanlandske matoppskrifter.

Ho blir stadig nyutgitt, sist av Vidarforlaget i 2017, med eit forord av Arnhild Skre. I 2021 gav Garborgsenteret ut teikneserieheftet Huldas Heimestell, med handling henta frå kokeboka.

## Bakgrunnsstoff
*  
* Teikneseriehefte om Hulda Garborg hos Garborgsenteret
DAX

**DAX** er ein aksjeindeks med dei 40 største selskapa på Frankfurt børs som stettar visse krav. Indeksen vart oppretta 1. juli 1988. Fram til 20. september 2021 var han sett saman av 30 selskap.

## Verksemder
Verksemdene som er med i indeksen per 26. februar 2023:

* adidas
* Airbus
* Allianz
* BASF
* Bayer
* Beiersdorf
* BMW
* Brenntag
* Continental
* Covestro
* Daimler Truck
* Deutsche Bank
* Deutsche Börse
* Deutsche Post
* Deutsche Telekom
* E.ON
* Fresenius Medical Care
* Fresenius
* Hannover Rück
* HeidelbergCement
* Henkel vz.
* Infineon
* Mercedes-Benz Group
* Merck
* MTU Aero Engines
* Münchener Rückversicherungs-Gesellschaft
* Porsche
* Porsche Automobil vz.
* QIAGEN
* RWE
* SAP
* Sartorius vz.
* Siemens
* Siemens Energy
* Siemens Healthineers
* Symrise
* Volkswagen
* Vonovia
* Zalando

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
Suluøyane

**Suluøyane** er ei øygruppe som høyrer til Filippinane, med Basilan og Sulu som dei to største øyane. 
Øyane ligg like sør for Suluhavet og nord for Celebeshavet. Dei er ein del av den større øygruppa Mindanao, og omfattar provinsane Basilan, Sulu og Tawi-Tawi. Øygruppa blir derfor av og til omtalt som **Basulta**, avleidd frå fyrstestaving til kvart provinsnamn. Det totale arealet til øygruppa er på 3&nbsp;861 kvadratkilometer.

Øyane er danna av ein undervassrygg som er blitt løfta opp gjennom vipping av ei jordskorpeplate. Basilan, Jolo, Tawitawi og andre øyar i gruppa er utdøydde vulkanar frå sørdelen av ryggen. Øyrekkja dannar ei viktig migrasjonsrute for fuglar.

Fram til 1917 utgjorde Suluøyane eit sjølvstendig sultanat, Sultanatet Sulu, som på 1700-talet også kontrollerte den større øya Palawan i nord, nordaustlege delar av Borneo og Zamboangahalvøya på Mindanao.

Dei største kommunane i området ligg på øya Jolo. Urfolksgrupper på øyane er tausugfolk og ulike grupper samalfolk (eller samafolk). Tausug er eit utbreidd språk i øygruppa, både som fyrste- og andrespråk. Yakan er eit utbreidd språk på Basilan. Det blir også tala fleire dialektar av sinama i heile øygruppa, frå Tawi-Tawi-øyane til Mapun-øyane, kysten av Mindanao og vidare.

## Geografi

Øygruppa kan delast inn i fleire mindre grupper, for det meste rundt hovudøyane Basilan, Jolo og Tawi-Tawi. Det finst også andre grupper.

### Basilangruppa

* Basilan
* Pilas
* 

### Jologruppa

* Capual
* Jolo island
* Pata
* Tongquil
* 

### Keenapusangruppa
* 

### Laparangruppa

* Deatoboato
* Cap
* Laparan
* Dog Can
* Pearl Bank (atoll)

### Pangutarangruppa

* Kulasssein
* Panducan
* Pangutaran
* 

### Sibutugruppa

* Andulinang
* Mardanas
* Omapoy
* Panguan
* Sibutu
* Sitangkai

### Tapulgruppa

* Lapac
* Lugus (Bulipongpong)
* Siasi
* Tapul
* 

### Tawi-Tawi-gruppa

* Bongao
* Manuk Mankaw
* Simunul
* Sanga-Sanga
* Tawitawi
* Topaan
* 

### Andre

* Mapun (tidlegare Cagayan de Tawi-Tawi/Cagayan de Sulu)
* Taganak (Turtle Islands) 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Suluøyene|Suluøyene]]» frå ,  den 28. juli 2022.*  

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sulu Archipelago|Sulu Archipelago]]» frå ,  den 28. juli 2022.*
Cocteau Twins

**Cocteau Twins** var eit skotsk band som var aktivt i perioden 1979-1997. Det blei skipa i Grangemouth av Robin Guthrie (gitar, trommemaskin) og Will Heggie (bass) i 1979, med Elizabeth Fraser på vokal frå 1981 og multi-instrumentalisten Simon Raymonde som erstattar for Heggie i 1983.

Musikken til gruppa var i utgangspunktet postpunk-inspirert, og hadde visse likskapstrekk med band som Siouxsie and the Banshees og Joy Division. Bandet utvikla etterkvart eit eige, meir «drøymande» lydbilde som kom til å påverka fleire andre band gjennom 80- og 90-åra. Sentrale komponentar i musikken var den særprega klangen til vokalisten Elizabeth Fraser, som for det meste bestod av ugjenkjennbare ord og påfunne lydar, og gitaristen Robin Guthrie sin prosesserte gitar. 

## Historie
Etter å ha skrive kontrakt med plateselskapet 4AD i 1982, gav gruppa ut debutalbumet *Garlands* seinare same året. 
Etter at Raymonde kom med i gruppa gav ho ut ei rad kritikarroste album og EP-ar med ein ny stil som omfatta *[[The Spangle Maker]]* (1984), *[[Treasure (Cocteau Twins album)|Treasure]]* (1984), *[[Aikea-Guinea]]* (1985), *[[Tiny Dynamine]]* (1985), *[[Echoes in a Shallow Bay]]* (1985) og *[[Love's Easy Tears]]* (1986).

Medan gruppa heldt fram med 4AD internasjonalt, skreiv ho kontrakt med Capitol Records i 1988 for distribusjon i USA, og gav ut det femte  albumet sitt, *[[Blue Bell Knoll]]*, i september det året. «Carolyn's Fingers» blei mykje spelt på amerikanske radiostasjonar, og nådde andreplasse på *Billboard* si *Alternative Songs*-liste.

Bandet blei oppløyst etter utgjevinga av det åttande studioalbumet sitt, *Milk & Kisses*, medan det arbeidde på eit nytt album som ikkje blei gjeve ut.

## Album

* *Garlands* (1982)
* *Head Over Heels* (1983)
* *Treasure* (1984)
* *Victorialand* (1986)
* *The Moon and the Melodies* (med Harold Budd, 1986)
* *Blue Bell Knoll* (1988)
* *Heaven or Las Vegas* (1990)
* *Four-Calendar Café* (1993)
* *Milk and Kisses* (1996)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Cocteau Twins|Cocteau Twins]]» frå , og «[[:en:|Cocteau Twins]]» frå  den 28. juli 2022.*
Peter Maxwell Davies

**Peter Maxwell Davies** () var ein britisk komponist og dirigent.

Davies var fødd i Langworthy i Salford i Lancashire, og budde seinare i Swinton. Foreldra hans var Thomas og Hilda Davies. Han studerte komposisjon ved Royal Northern College of Music i Manchester på 1950-talet. Der danna han, saman med Harrison Birtwistle, Alexander Goehr, John Ogdon og Elgar Howarth, New Music Manchester Group, som organiserte framføringar av seriell musikk og annan samtidsmusikk. 

Davies slo seg ned på Orknøyane, der han først busette seg på Hoy i 1971 og seinare på Sanday, der han budde livet ut. I 1977 skipa han St Magnus-festivalen for kunst og musikk.

Frå 1979 til 1984 var Davies kunstnarisk leiar for Dartington International Summer School. Frå 1992 til 2002 var han *associate conductor/composer* for Royal Philharmonic Orchestra, ei stilling han også hadde med BBC Philharmonic Orchestra.

Davies dirigerte og jobba med ei rekke anerkjende orkester, mellom dei Det skotske kammerorkesteret, Boston Symphony Orchestra, Royal Philharmonic Orchestra, Cleveland Orchestra og Gewandhausorchester Leipzig.

I 1981 blei Davies utnemnd til kommandør av Den britiske imperieordenen (OBE). I 2004 blei han utnemnd til *[[Master of the Queen's Music]]*.

I nyttårslista for 2014 blei Davis utnemnd til medlem av Order of the Companions of Honour.

## Utvalde verk

* *First Taverner Fantasia* (1962)
* *Second Taverner Fantasia* (1964)
* *Revelation and Fall* (1966)
* *[[Worldes Blis]]* (1966–69)
* *St Thomas Wake* (1969)
* *[[Eight Songs for a Mad King]]* (1968)
* *Missa super l'homme armé* (1968, rev. 1971)
**Stone Litany* (1973)
* *Ave Maris Stella* (1975e)
* *The Door of the Sun* for Viola Solo, J.132 (1975)
* Symphony No. 1 (1973–76)
**[[The Martyrdom of St Magnus]]* (1977)
* *[[The Lighthouse av Davies|The Lighthouse]]* (1979)
* *Black Pentecost* (1979)
* *Cinderella* (1980; barneopera)
* Symphony No. 2 (1980)
* The Yellow Cake Review (1980), med *Farewell to Stromness*
* *Image, Reflection, Shadow* (1982)
* Symphony No. 3 (1984)
* *[[An Orkney Wedding, with Sunrise]]* (1985)
* Concerto for Violin and Orchestra (1985; dedisert til Isaac Stern, som gav den fyrste framføringa 21. juni 1986 ved St. Magnus Festival på Orknøyane)
* Concerto for Trumpet and Orchestra (1988)
* Symphony No. 4 (1989)
* *[[Caroline Mathilde av Davies|Caroline Mathilde]]* (1991; ballett)
* ''Strathclyde'' Concerto No. 3 (1994)
* ''Strathclyde'' Concerto No. 5 J.245 (1991)
* *A Spell for Green Corn: The MacDonald Dances* (1993)
* Symphony No. 5 (1994)
**[[The Doctor of Myddfai]]* (1996; opera)
* Symphony No. 6 (1996)
* Concerto for Piccolo and Orchestra (1996, opus 182)
* *Job* (1997)
* *[[Mr Emmet Takes a Walk]]* (2000)
* Symphony No. 7 (2000)
* Symphony No. 8 (*Antarctic* Symphony) (2001)
* *[[Naxos Quartets]]* (2001–2007)
* *Homerton* (2010)
* *[[Kommilitonen!]]* (2011; opera)
* Symphony No. 9 (2012)
* Symphony No. 10 (*Alla ricerca di Borromini*) (2013)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Peter Maxwell Davies|Peter Maxwell Davies]]» frå , og «[[:en:|Peter Maxwell Davies]]» frå  den 28. juli 2022.*
Kettletoft

**Kettletoft** er ein busetnad på Sanday i Orknøyane i Skottland. Vegen B9068 går frå Kettletoft til Scar, medan B9069 går frå Kettletoft til Northwall. Kettletoft Pier er ein verna bygning etter kategori B, innskriven 16. september 1999.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kettletoft|Kettletoft]]» frå ,  den 28. juli 2022.*
Angela Merici

**Angela Merici** () var ei italiensk nonne og ordensgrunnleggjar av ursulinarane. Ho er rekna som helgen i den katolske kyrkja, der ho har helgendag den 27. januar.

## Biografi
Angela Merici var fødd i Desenzano del Garda i Brescia. Ho blei foreldralaus då ho var ti år gammal, og hadde berre ei syster og ein bror att frå den næraste familien. Ein slektning i Salo tok hand om jentene. Snart døydde også systera; dette fann stad så raskt at ho ikkje kunne  få viaticum (nattverd for døyande), noko som uroa Angela Merici mykje. Ho gjekk inn i fransiskanarane sin tredje orden i Salo før ho var  fylt 20. Etter at slektningen hennar i Salo også døydde, flytta ho tilbake til heimstaden sin, der ho opna heimen sin som ein jenteskule. Suksessen hennar med dette førte til at byen Brescia ba henne om å oppretta ein annan skole der, noko ho gjorde. I 1524 drog ho på pilgrimsferd til Det heilage landet, men blei blind under reisa dit. Det blir fortald om henne at synet kom tilbake til henne gjennom eit mirakel. Etter besøket i Jerusalem drog ho til Roma for å få avlat, og blei beden av paven om å bli verande, men kallet hennar skal ha fordoe dette. Tillbaka i Brescia, den 25. november 1535, grunnla ho ursulinarordenen ved å velja ut tolv av elevane sine. Ordenen har heilage Ursula som vernehelgen.

Angela Merici døydde i Brescia. Ho er gravlagd i St. Afrakyrkja i byen, ikkje langt unna huset der dei fyrste ursulinarane budde. Pave Pius VII helgenerklærte henne i 1807. Før heilagkåringa blei kista hennar opna, og kroppen hennar skal ha verka urørt av tida.

Ein kommune i Quebec, Sainte-Angèle-de-Mérici, er oppkalla etter henne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Angela Merici|Angela Merici]]» frå ,  den 29. juli 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Ott, Michael. "St. Angela Merici." The Catholic Encyclopedia. Vol. 1. New York: Robert Appleton Company, 1907
* "Saint Angela Merici", Saint SQPN.com, sida lese 27 januar 2009
Universitetet i Granada

**Universitetet i Granada** (spansk Universidad de Granada, UGR) kan førast tilbake til ein madrassa skipa i 1349 av maurarane under sultan Yusuf I av Granada. Det er i dag om lag 81 000 studentar som studerer her. Universitetet er del av Coimbragruppa. Om lag 1 600 studentar frå andre land studerer her kvart år under Erasmus-programmet.

Etter *[[Reconquista]]* i 1492 blei institusjonen fyrst vidareført, men deretter øydelagt i tumultane og den systematiske øydelegginga av maurisk kultur og litteratur som kardinal kardinal Cicneros støtta. Etter at denne uroa var slått ned, blei institusjonen igjen stadfesta av kong Karl I (V) av Spania i 1531. 

Institutta ved *UGR* er:

* Instituto Andaluz de Ciencias de la Tierra (Geologi)
* Instituto Andaluz de Geofísica y Prevención de Desastres Sísmicos (Geofysikk og seismologi)
* Instituto Andaluz Interuniversitario de Criminología (Kriminologi)
* Centro de Documentación Científica (Vitskapleg dokumentasjon)
* Instituto de Biotecnología (Bioteknologi)
* Instituto “Carlos I” de Física Teórica y Computacional (Teoretisk fysikk)
* Instituto de la Paz y los Conflictos (Fredsforsking)
* Instituto del Agua (Hydrologi)
* Instituto de Desarrollo Regional (Regional utvikling)
* Instituto de Neurociencias “Federico Olóriz” (Neurovinskap)
* Instituto de Nutrición y Tecnología de los Alimentos (Matvitskap)
* Instituto de Estudios de la Mujer (Kvinneforsking)
* Instituto de Investigación en Biopatología y Medicina Regenerativa (Reproduksjonsmedisin)

Kjente, tidlegare studentar omfattar forfattaren Federico García Lorca.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Universitetet i Granada|Universitetet i Granada]]» frå ,  den 29. juli 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Joseph Scaliger

**Joseph Justus Scaliger** () var ein fransk filolog, son av Julius Caesar Scaliger og Andiette de Roques Lobejac.

Scaliger var fødd i Agen i Frankrike. Han studerte klassisk og orientalsk litteratur i Bordeaux og Paris og lærte seg å beherska fleire språk. Han utførte fleire reiser, mellom anna til England og Skottland, og verka i fleire år som professor i Genève, men vende seinare tilbake til Frankrike. I 1593 blei han kalla til professor i Leyden, der han blei verande til han døydde.

Som filologisk kritikar var han banebrytande på fleire område. Han skreiv mellom anna verket *Conjectanea in Terentium Varronem* (1573). 

Ei endå større forteneste oppnådde han likevel ved innsikta si i kronologien for oldtida, noko som er grunnen til at han er blitt kalla «far til kronologien». Eit viktig verk i dette høvet er *De emendatione temporum* frå 1583.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Joseph Scaliger|Joseph Scaliger]]» frå ,  den 28. juli 2022.*  

## Litteratur

* Jacob Bernays: *Joseph Justus Scaliger*. Hertz u. a., Berlin u. a. 1855 (Nachdruck: Zeller, Osnabrück 1965), (Ausgabe 1855 online).
* Philippe Tamizey de Larroque (utg.): *Lettres françaises inédites de Joseph Scaliger*. Michel eit Médan u. a., Agen u. a. 1879 (Nachdruck: Slatkine, Genf 1970).
* John Edwin Sandys: *A History of Classical Scholarship*. Band 2: From the Revival of Learning to the End of the Eighteenth Century (in Italy, France, England, and the Netherlands). Cambridge University Press, Cambridge 1908, S. 199–204 (Nachdruck: Martino, Mansfield Centre CT 2009, ISBN 978-1-578-98048-2).
* Anthony Grafton: *Joseph Scaliger*. *A Study in the History of Classical Scholarship*. 2 Bände (1: *Textual Criticism and Exegesis*. 2: *Historical chronology*). Clarendon Press, Oxford 1983–1993, ISBN 0-19-814850-X (Bd. 1), ISBN 0-19-920601-5 (Bd. 2), (*Oxford-Warburg Studies*).
Tympanalorgan

**Tympanalorgan** er høyrsleorgan hjå nokre virvellause dyr. Dei kan opptre på litt ulike stader på kroppen eller på beina. 

Det er fleire måtar å oppfatta lyd på, anten med tympanalorgan eller med akustiske sansehår. 

Tympanalorganet liknar litt på eit øyre og er ei rund eller spalteforma opning. Insekt kan oppfatta frekvensar, heilt opp mot 200 kHz, noko som er mykje høgare enn kva eit menneske kan oppfatta. Menneske kan oppfatta lydar med svingingar mellom 15 og 20 kHz. 

Lauvgrashopper og sirissar har tympanalorganet på frambeina, eit stykke oppe på leggen. Ved å snu på seg kan dei òg rettningsbestemme kvar lyden kjem frå. Andre har slike høyrsleorgan på bakkroppen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tympanalorgan|Tympanalorgan]]» frå ,  den 28. juli 2022.*
Sanhedrin

**Sanhedrin**, òg kalla *Storrådet* eller berre *Rådet*, var det høgaste politiske og religiøse organet til det jødiske folket i gresk-romersk tid.

Sanhedrin hadde setet sitt i Jerusalem og hadde 71 medlemmer. I sanhedrin blei det ført heftige disputtar mellom farisearar og saddukearar. 

Josef frå Arimatea, eit velsett medlem av Sanhedrin, gjekk ifølgje Bibelen etter krossfestinga av Jesus til Pontius Pilatus for å få lov til å ta hand om kroppen til Jesus.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sanhedrin|Sanhedrin]]» frå ,  den 30. juli 2022.*
Haseki sultan

**Haseki sultan** var ein osmansk tittel som av og til blei nytta for den fremste hustrua til osmanske sultanar. Det var ein heiderstittel som blei gjeven av sultanen til ei av konene hans om han ønskte å utmerka henne spesielt.

Tittelen blei nytta for fyrste gong for Hurrem Sultan i 1533, og siste gong for Rabia Sultan i 1692. Haseki Sultan tilsvarte ikkje den europeiske tittelen dronning, ettersom det ikkje var den høgaste tittelen for ei kvinne ved hoffet; kvinna med den høgast rang i hoffet og haremet var i staden mora til sultanen, som hadde tittelen valide sultan. Tittelen var opphavleg eksklusiv for ei kone, men kunne seinare bli gjeven til fleire av sultanen sine koner samtidig. Ibrahim I gav tittelen til åtte av haremskvinnene sine samtidig. Tittelen gjekk ut av bruk etter 1695 og blei bytta ut med tittelen *[[kadınefendi]]*, som deretter var den høgaste tittelen for konene til sultanen, men som aldri hadde så mykje prestisje som haseki sultan. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Haseki Sultan|Haseki Sultan]]» frå  og «[[:en:Haseki Sultan|Haseki Sultan]]» frå ,  den 30. juli 2022.*  
**  oppgav desse kjeldene:*
* 
* 
*
Valide sultan

**Valide sultan** (arabisk *walida*, 'ho som har fødd til verda, mor') er ein historisk tittel og posisjon som gjekk til mødrene av styrande sultanar av Det osmanske riket. Valide sultan var rekna som den nest mektigaste posisjonen i riket. Ho var den høgst rangerte kvinna i riket, og kom før dei fire ektevigde konene til sultanen, som ifølgje islam måtte behandlast likt og ikkje hadde nokon posisjon motsvarande den til ei dronning.  

Ein valide sultan hadde, etter det muslimske synet på retten til mødrer, ein legitim rett til å utøva politisk påverkna på styret til riket. Dei fleste validesultanar var formelt sett slavar (*[[saqaliba]]*) frå det keisarlege haremet, som dei var overhovud for. To av dei styrte òg på eiga hand som regentar for riket medan sønene deira var umyndige. 

; Valide-sultanar

* 1520–1534 : Ayşe Hafsa Sultan
* 1574–1583 : Nurbanu Sultan
* 1594–1603 : Safiye Sultan
* 1603–1604 : Handan Sultan
* 1617–1618 : Halime Sultan  (første gong)
* 1618–1622 : Mahfiruz Hadice Sultan
* 1622–1623 : Halime Sultan (andre gong)
* 1623–1648 : Kösem Sultan (regent)
* 1648–1683 : Turhan Hatice Sultan (regent)
* 1687–1689 : Saliha Dilâşub Sultan
* 1695–1715 : Emetullah Rabia Gülnûş Sultan
* 1730–1739 : Saliha Sultan
* 1754–1757 : Şehsuvar Sultan
* 1789–1805 : Mihrişah Valide Sultan
* 1807–1808 : Ayşe Seniyeperver Sultan
* 1808–1817 : Nakşidil Sultan
* 1839–1853 : Bezmiâlem Sultan
* 1861–1876 : Pertevniyal Sultan
* 1876–1876 : Şevkefza Sultan
* 1876–1904 : Rahime Perestu

## Sjå òg

* Haseki sultan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Valide sultan|Valide sultan]]» frå ,  den 30. juli 2022.*  

* Meyer Großes Dei -Leksikonettil konversasjon
Et frit Forhold

***Et frit forhold*** er tittelen på Hulda Garborgs debutroman, utgitt av Mons Litleré i 1892.

Boka er naturalistisk og nyanserer effekten av kristianiabohemens bodskap om «fri kjærleik». Hovudpersonen, frøken  Halvorsen, arbeider som butikkjomfru i Kristiania og innleier eit forhold til sjefen sin. Resultatet er auka materiell velstand, men at ingen av dei blir noko særleg lukkelege. I tråd med naturalismens lære skjer ei moralsk forderving hos begge partar som følgje av økonomiske vanskar.

Då boka kom ut var Hulda Garborg 30 år. Året før hadde ho hjelpt mannen sin, Arne, med å skriva romanen *[[Hjaa ho mor]]*. Denne var delvis basert på oppveksten og hennar eigne erfaringar som butikkjomfru, og skulle bli ein internasjonal suksess. Våren og sommaren 1892 var familien i Stavanger for at Arne skulle skriva ferdig romanen *[[Romanen Fred|Fred]]*. Han leigde seg eit rom på Orre for å få arbeidsro, medan Hulda og sonen deira, Tuften, budde hos Arne sin bror på Sanddal ved Stavanger. Ho nytta ventetida til å skriva det som skulle bli *Et frit Forhold*. Arne meinte at kona hadde skrive «ei merkjeleg god bok» og sendte manuset til forleggaren sin. Litleré fekk manuset anonymt, men gav straks beskjed om at han ville gje det ut viss han berre fekk vita kven som hadde skrive det.

Boka selde brukbart, og blei begynnelsen på ein omfattande forfattarskap som til slutt talde rundt 40 titlar. Allereie i 1896 skreiv ho suksessen Rasjonelt fjøsstell, og Hulda Garborg blei snart ein av landets mest populære dramatikarar.

## Bakgrunnsstoff
* '
* Johansen, Ørjan Zazzera (2022). "Sommaren 1892: Då Hulda blei forfattar og Arne skreiv Fred". Garborgsenteret.
Kutikula

**Kutikula** er eit fleksibelt, men ofte hardt organisk materiale.  Kutikula finst hos plantar og dyr, særleg hjå rundormar og leddyra, der det er del av det ytre skjelettet. 

## Hjå plantar
Hjå plantar er kutikula det voksaktige belegget som blir produsert av hudcellene til bladet.

## Hjå virvellause dyr
Kutikula finst særleg hjå leddyr og rundormar, der det er del av det ytre skjelettet. Det ytre skjelettet er lagdelt og blir skifta ut når dyret veks. Kor mange hamskifte dyra går gjennom varierer mellom dei ulike organismane. 

## Hjå menneske
Kutikula finst fleire stader på menneske, og er «døde hudceller». Det finst i overhuda (epidermis), ved hårrota som vern av hårsekken og ved neglerota.  

Kutikula ved neglerota blir kalla for negleband.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kutikula|Kutikula]]» frå ,  den 2. august 2022.*
The Proclaimers

**The Proclaimers** er eit skotsk band som består av dei einegga tvillingane Charlie og Craig Reid. Dei er mest kjente for songane «Letter from America» og «I'm Gonna Be (500 Miles)», som var temasong i filmen *Benny & Joon*. 

Bandet blei skipa  i 1983, og fanga publikumsmerksemd i januar 1987 etter å ha opptredd på populærmusikkprogrammet *The Tube* på britisk fjernsyn. «Letter From America» nådde tredjeplassen på dei britiske spelelistene, og albumet *This is the Story* selde til gull. Oppfølgjaralbumet *Sunshine on Leith* er kjent for songane «I'm Gonna Be...» og «I'm on My Way» (som seinare blei endå meir populær gjennom filmen *[[Shrek]]*).

Brørne er òg kjende for å vera store tilhengarar av Edinburgh-fotballklubben Hibernian F.C.  Klubben har hitten deira «Sunshine on Leith» som offisiell klubbsong.

## Diskografi

* *This is the Story* (1987)
* *Sunshine on Leith* (1988)
* *King of the Road* (1990) (EP)
* *Hit the Highway* (1994)
* *Persevere* (2001)
* *The Best of The Proclaimers 1987-2002* (2002)
* *The Best of The Proclaimers 1987-2002* (2002) (DVD)
* *Born Innocent* (2003 (UK), 2004 (US))
* *Finest* (2004) [berre i Storbritannia]
* *Restless Soul* (2005)
* *Life with You* (2007)
* *Notes & Rhymes* (2009)
* *Like Comedy* (2012)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:The Proclaimers|The Proclaimers]]» frå ,  den 2. august 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Belle & Sebastian

**Belle & Sebastian** er eit skotsk indieband frå Glasgow som blei skipa i 1996 av Stuart Murdoch og Stuart David. Debutalbumet deira, *Tigermilk*, kom ut i 1996. Etter ein pause på åtte år gav dei ut albumet *A Bit of Previous*  i mai 2022.

Bandnamnet Belle & Sebastian er inspirert av barneboka *Belle et Sébastien* av den franske forfattaren Cécile Aubry.

## Bandmedlemmer

* Stuart Murdoch: 1996– (vokal, gitar og keyboard)
* Stevie Jackson: 1996– (vokal og gitar)
* Chris Geddes: 1996– (keyboard)
* Richard Colburn: 1996– (trommar)
* Sarah Martin: 1996– (fiolin, keyboard, gitar og vokal)
* Mick Cooke: 1998– (trompet og bass)
* Bobby Kildea: 2001– (gitar og bass)

### Tidlegare medlemmer

* Isobel Campbell: 1996–2002 (vokal og cello)
* Stuart David: 1996–2000 (bass)

## Diskografi

### Album og samlingar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Belle &#38; Sebastian|Belle &#38; Sebastian]]» frå ,  den 3. august 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Festo eucharistias

**Festo eucharistias**, «Takksigelses Fest», var ein takkefest som vart markert i dei norske kyrkjene 13. januar (det vil seie tjuande dag jul) frå 1720 til 1766.

Dagen vart feira med gudsteneste til takk for at den store nordiske krigen hadde tatt slutt, etter at Karl XII fall ved Fredrikshald og general Armfeldt gjorde den katastrofale tilbaketrekkinga si frå Trøndelag, og dei siste svenske troppane var ute av landet 13. januar 1719.  Dagen vart markert med takkegudsteneste, offisielt fram til 1766, då den danske prinsessa Sofia Magdalena vart gift med den svenske kronprinsen Gustaf (III).
Bergensdalen prosti

**Bergensdalen prosti** er eit tenestedistrikt i Bjørgvin bispedømme i Den norske kyrkja. Prosten har sete i Storetveit. 

Bjørgvin bispedømeråd vedtok i møte 13. juni 2016 å opprette eit nytt prosti i Bergen frå 1. oktober 2017. «Bergensdalen prosti» dekkjer nokre av sokna som tilhøyrde Bergen domprosti og Fana prosti.
		
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja.	Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsett av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsett i prostiet. Dei fleste prestane er tilsett i prostiet, og har tenesta si knytt til eit eller fleire sokn.

## Sokn
Det er ni sokn i prostiet.
* Bønes sokn
* Fridalen sokn
* Fyllingsdalen sokn
* Landås sokn
* Løvstakksiden sokn
** Solheim kyrkje
** St Markus kyrkje
* Slettebakken sokn
* Storetveit sokn
* Sælen sokn
* Årstad sokn

## Sjå òg
* Kyrkjer i Noreg etter kommune

## Kjelder
 

## Bakgrunnsstoff

* Om Bergensdalen prosti på nettstaden til Den norske kyrkja
Nina Nesbitt

**Nina Nesbitt** () er ein skotsk singer-songwriter.

## Liv og karriere
Nesbitt blei fødd i Livingston i West Lothian, og gjekk på ein liten barneskule i Bellsquarry. Då ho var 12 flytta ho til Balerno, ein forstad til Edinburgh, og blei elev ved Balerno Community High School. Ho har skotsk far og svensk mor. Som barn deltok ho i lokale og regionale gymnastikkonkurransar med skulen sin i Bellsquarry, med Pentland Rhythmic Gymnastics Club og for Skottland.

Ho starta musikkarrieren sin med å skriva og spela inn songar på rommet sitt, og lasta dei opp til Youtube-kanalen sin.  Nesbitt speler gitar, klaver og fløyte. 

Etter å ha møtt musikaren Ed Sheeran, blei ho invitert til å varma opp for han på europaturnéen hans. Då ho spelte inn eit cover av «Stay Awake», blei opphavspersonen til songen Example òg interessert i eit samarbeid. I 2012 medverka ho på musikkvideoen til Ed Sheeran sin song «Drunk».

Den andre EP-en hennar, *The Apple Tree*, kom ut i april 2012, og nådde ein sjetteplass på iTunes si nedlastingsliste etter å ha blitt spelt på BBC Radio 1. Nesbitt nådde fysteplassen på iTunes si singer/songwriter-hittliste.

I oktober 2012 la Nina Nesbitt ut på sin tredje engelske turné, *BOY UK TOUR*, for å promotera debutsingelen, *Boy*, og EP-en med same namn. I april 2013 gav ho ut sin tredje EP, *Stay Out*, og i juli 2013 kom EP-en *Way in the World* ut. I 2014 gav ho ut sitt fyrste album, *Peroxide*.

## Diskografi

### Album
**Peroxide* (2014)
**The Sun Will Come Up, the Seasons Will Change* (2019)
**Älskar* (2022)

### EP-ar

### Singlar

## Fotnotar


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Nina Nesbitt|Nina Nesbitt]]» frå ,  den 4. august 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Officielt website
* Officielt twitter-bruger
* Nina Nesbitt fan

*
Mogwai

**Mogwai** er eit skotsk postrockband frå Glasgow, skipa i 1995.
Mogwai er blitt eitt av dei mest innverknadsrike og kjente postrock-banda. Dei skriv lange instrumentale gitarbaserte stykke i postrock-tradisjonen, vanlegvis variasjonar over eit enkelt tema, og dei er kjende for dynamisk kontrast, melodiske bassriff, og ein særeigen bruk av distortion og effektpedalar.

Stilen er påverka av grupper som The Dirty Three, Joy Division, The Jesus and Mary Chain, My Bloody Valentine, King Crimson og postrock-pionerane Slint og Tortoise.

## Historie
Stuart Braithwaite og Dominic Actchinson skipa gruppa saman med Martin Bulloch i 1995.  Dei to første hadde då kjent kvarandre nokre år, og då dei trefte Bulloch som spelte trommar, danna dei eit band saman. Gruppa tok namnet sitt frå dyra i filmen *[[Gremlins]]*, som i kinesisk tradisjon tyder 'vond ånd' eller 'djevel' på kantonesisk. Gitaristen Stuart Braithwaite har sagt at namnet ikkje har noka særskild tyding for gruppa.

Gruppa debuterte i februar 1996 med singelen *«Tuner»/«Lower»*. Ved slutten av året blei dei tildelt utnemninga «single of the week» av *[[NME]]* for *«Summer»*, noko dei oppnådde igjen tidleg i 1997 med *«New Paths to Helicon»*.  Bandet spelte nokre konsertar før John Cummings vart med. Dei byrja så å spela inn plata *Mogwai Young Team*. Med seg på denne innspelinga hadde dei òg Brendan O'Hare, kjend frå bandet Teenage Fanclub. Han blei aldri fast medlem i bandet, og var berre med på denne plata. Barry Burns kom ikkje med i bandet før dei skulle spela inn den tredje plata si, *Come On And Die Young*.

## Diskografi

### Studioalbum

* Young Team, 27. oktober 1997
* Come on Die Young, 29. mars 1999
* Rock Action, 30. april 2001
* Happy Songs for Happy People, 9. juni 2003
* Government Commissions (B.B.C. Sessions 1996-2003) 2005
* Mr. Beast, 8. mars 2006
* Zidane: A 21st Century Portrait, 30. oktober 2006
* The Hawk Is Howling, 22. september 2008
* Hardcore Will Never Die, But You Will, 2011
* *Rave Tapes*, 2014
* *Every Country's Sun*, 2017
* *As the Love Continues*, 2021
* *The Bad Fire*, 2025

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mogwai|Mogwai]]» frå ,  den 6. august 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Dampkoking

**Dampkoking** eller **damping** vil seia at ein varmebehandlar mat med damp. Det ein skal koka blir halde over kokande vatn ved hjelp av t.d. ein dampkokar eller ei sil eller rist plassert over ei gryte med kokande vatn.

Fordeler med å dampkoka mot å koka direkte i vatn er mellom anna at ein har mindre risiko for å koka sund ingrediensane, og at fleire vitamin og mineral blir igjen i det ein kokar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ångkokning|Ångkokning]]» frå ,  den 7. august 2022.*
Irthing

**Irthing** er ei elv i Cumbria i England og ei viktig bielv til elva Eden. Namnet er skrive som Ard eller Arden i tidlege tilvisingar. I dei fyrste 15 miles av løpet sitt dannar elva grensa mellom Northumberland og Cumbria.

## Namn
Namnet «Irthing» kan vera av brytonsk (keltisk) opphav, men den nøyaktige ordsoga er usikker. Sistedelen av namnet kjem frå *–ïnn*, ei adjektivform som i stadnamn blir nytta som suffiks etter substantiv og adjektiv. Den fyrste delen kan vera *arth*, med tydinga 'bjørn' (jf. walisisk *arth*). Han kan også vera eitt av to moglege elements følgd av *-ed*, eit tidleg keltisk nominalsuffiks med tydinga 'med eigenskapen til...'.  Det  fyrste av desse er **ar*, eit gammal elvenamn-element som anten kan visa til rørsle, 'flytande', eller 'stigande' (sjå *[[Irtelva|Irt]]*). Det andre moglege elementet er **īr*, som tyder 'rein'.

## Geografi
Ved siste glasiale maksimum, eller den siste istida, trur ein at Irthing rann inn i  South Tyne gjennom vasskiljet nær Greenhead, som no er kjend som Tyne Gap. Denne delen av dalen er no fylt igjen av morenemasse, slik at elva er blitt avleidd mot sørvest, men det gamle løpet er funne gjennom drilling og ekkolodd. Dei raskt eroderande klippene, som truger sørenden av Birdoswald Roman Fort, og det at det romerske brufestet ved Willowford no er 44&nbsp;m (144.4&nbsp;ft) unna elva viser at det lokale landskapet og elveløpet er i stadig endring etter istida.

Elva byrjar på Paddaburn Moor i Kielder Forest og renn rundt austsida av Butterburn Flow høgmyr. Det er funne fleire setrar eller shielings frå mellomalderen langs breiddene i desse øvre delane av elva. Nokre av dei er verna som fornminne.

Elva renn eit stykke over landsbyen Gilsland i to miles, gjennom Irthing Gorge, hovudsakleg omgjeven av sandsteinsklipper. I den øvre delen av denne kløfta ligg den 7,6 meter (25 feet) høge fossen Crammel Linn. Vandrefalk og ramnar hekkar nær fossen. Like over han er det forfalne militære bygningar, truleg pumpehus for å tilføra vatn til rakettstasjonen Blue Streak ved RAF Spadeadam. Lenger ned elva, på eigedommen til Gilsland Spa hotel, blir dei små klippene høgare. Klippene under hotellet har ei svovelrik vasskjelde som hotellet har namn etter.

Hadrianmuren kryssa elva på ei bru ved Willowford, 0,75 km aust for Birdoswald Roman Fort. Etter dette punktet svinger løpet mot vest. Langs løpet ligg fleire romerske stader knytt til romarvegen Stanegate og Hadrianmuren. Ein 914 meter lang del av muren, med to tårn og restar av ei bru, går langs Irthing ved Willowford. Ei ny fotgjengarbru bind saman desse stadane med Birdoswald Roman Fort. Overgangen over Irthing markerte eit viktig skilje i konstruksjonen av Hadrianmuren, der tilgangen på byggjestein var mykje større i aust enn i vest.

Elva renn forbi Brampton og saman med Gelt. Eit kort stykke etter dette renn ho saman med Eden nær Warwick Bridge, like nord for Wetheral.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:River Irthing|River Irthing]]» frå ,  den 6. august 2022.*