open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Testa Grigia

**Testa Grigia** er ein 3&nbsp;315 meter over havet høg fjelltopp i Wallis-Alpane i regionen Aostadalen i Italia. Fjelltoppen ligg mellom fjelldalane Val d'Ayas og Valle de Lys, og er den høgste toppen mellom dei to dalføra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Testa Grigia (Alpi Pennine)|Testa Grigia (Alpi Pennine)]]» frå ,  den 22. juni 2013.*
Qvirila

**Qvirila** (georgisk ყვირილა) er ei elv som i hovudsak ligg i Imereti vest i Georgia. Ho er ei sideelv til Rioni frå venstre og har opphavet sitt i fjellkjeda Ratsji.

Ved elva ligg byane Satsjkhere, Tsjiatura og Zestaponi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ka:ყვირილა|ყვირილა]]» frå  den 22. juni 2013.*
National Security Agency

**National Security Agency** (**NSA**, «Nasjonal tryggingsetat») er eit statleg etterretningsorgan i USA. NSA arbeider med å hindra spionasje mot USA frå utlandet, men driv òg sjølv med omfattande spionasje i form av avlytting av elektronisk kommunikasjon NSA samarbeider tett med GCHQ i Storbritannia og BND i Tyskland.

Dokument frigitt av Edward Snowden har avslørt at NSA spioner på EU og Dei sameinte nasjonane.

## Nokre av spinprogramma til NSA
* Echelon
* PRISM
* Tempora
* XKeyscore
* Boundless Informant

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Okatse

**Okatse** (georgisk ოკაცე *Ok'atse*) er ei elv i Imereti vest i Georgia. Ho er ei sideelv frå høgre til Tskhenistsqali og har opphavet sitt i Asri-massivet. Elva ligg i ein 16 kilometer lang bratt elvedal nær landsbyen Zeda Gordi.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ka:ოკაცე|ოკაცე]]» frå  den 22. juni 2013.*
La storia di Valentina Monetta

***La storia di Valentina Monetta*** (italiensk for *Historia om [[Valentina Monetta]]*) er eit album av den sanmarinske songaren Valentina Monetta, gjeve ut 7. juni 2013. Albumet innheld ei rekkje remiksar av hennar to bidrag i Eurovision Song Contest og nokre andre songar som vart gjeven ut på EP-en *[[Il mio gioco preferito]]* i 2011. 

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*
Fridlevstad

**Fridlevstad** er ein tettstad i Karlskrona kommun i Blekinge län i Sverige, om lag 5 km vest for Rödeby. I 2010 hadde tettstaden 713 innbyggjarar.

## Kjelder
Folque av Folque

***Folque*** er debutalbumet til den norske folkemusikkgruppa Folque, utgjeve i 1974. Albumet vart spelt inn i Rosenborg Studios frå 21. til 24. oktober. Albumet er produsert av Øystein Sunde. Gruppa spelte først inn ein demo i kjellaren til Øystein Sunde, deretter tok Sunde tapen med seg til Phonogram, og plata vart gjeve ut same året.

Debutalbumet til Folque viser overgangen frå visegruppe til folkrockband. Sjølv om det var el-gitar på eit par spor (Jørn Jensen og Øystein Sunde), og gruppa fekk hjelp i studio av trommeslagar Thor Andreassen, var det framleis eit stykke fram. Nokre av låtane er henta frå Steeleye Span og Pentangle, men gruppa var på veg mot eit eige repertoar bygd på norske balladar og felelåtar. Alle låtane var tradisjonelle folkeviser som var arrangerte av bandet. 

«Reinlender» med Trond Villa som solist og med Trond Øverland sitt bassriff vart ein av dei mest kjende låtane til gruppa og var på repertoaret gjennom hele levetida til Folque. 

Albumet vart nymastra gjeve ut på ny på Pan Records i 1993.

## Innhald

## Medverkande
*Lisa Helljesen – Song
*Trond Villa – Fele, hardingfele, bratsj, elektrisk gitar
*(Jan) Eilif Amundsen – Banjo, gitar, dulcimer, mandolin
*Jørn Jensen – Song, gitar, dulcimer
*Morten Bing – Mandolin, gitar, bouzouki, banjo
*Trond Øverland – Bassgitar, fløyter, piano

## Studiomusikarar
* Thor Andreassen - Trommer
* Øystein Sunde - Elektrisk gitar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Folque (album)|Folque (album)]]» frå ,  den 22. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Drottningskär

**Drottningskär** er ein litan stad i Karlskrona kommun i Blekinge län i Sverige. Han hadde tidlegare status som tettstad. I 2005 var det 328 innbyggjarar på staden. I 2010 mista Drottningskär statusen som tettstad sidan det var ein for høg del av  fritidsboligar.

Drottningskär ligg på den lille øya Aspö, tett ved den gamle festninga Drottningskär kastell. 

## Referanser
Skjøn jomfru

**«Skjøn jomfru»** eller ***«Skjønn Jomfru hun stander»*** er ei av dei mest populære folkevisene i Europa. I den tyske vitskaplege balladeutgåva er han registrert med over 2000 variantar. Av dei er kring 15 norske. Ei av dei eldste fullstendige tekstane vart skrive ned av Goethe i Elsass 1771. På tysk vert visa kalla «Graf und Nonne» eller berre «Die Nonne», noko som syner til at jenta har gått i kloster før greven kjem tilbake. I balladeutgåva har han typenummer DV 155. Dei eldste spora etter visa finst i Tyskland og Nederland på 1400-talet. Visa kom til Noreg som dansk skillingstrykk. 

## Innspelingar
*Birgitte Grimstad son han inn på plate *Utdrag fra Aulakonserten* i 1967.
*Folque spelte inn songen som «Skjøn jomfru» på debutalbumet *[[Folque av Folque|Folque]]* i 1974. 
*Camilla Granlien song «Grevevisa» etter Rønnaug Vangen på CD *Begjær* i 2005, ta:lik TA 20 CD
*Turid Spildo song «Skjønn jomfru» på CD *Nykkjen* i 2005, heilo HCD 7196

## Teksten

**1.**Der ginger en skjønn jomfru på det høyande fjell
for at skue det dybende hav.
Da så hun et skip komme seg lande
så fullt ut av grever som det var.

**2.**Den yngste og den aller minste greve
som oppå skeppet var
han ville med jomfruen trolova sig
så ung og så liten som han var.

**3.**Og greven tok gullringen utav fingeren sin
satte den på skjønn jomfruens hånd.
Tag den, tag den min lilla venn
til jag kommer hjem igjen.

**4.**Da årene sju var forgagne
kom greven tilbake igjen
han hilste og spurte sin fader så:
Hvor er hun min kjæreste venn.

**5.**Du har altfor lenge faret om i fremmede land
ti i dag står din kjæreste brud.
Og hvem som skal bli din trolovede
se det vet aleneste Gud.

**6.**Så sorgfull gikk greven i kammeret inn
for at kjemme sitt skjegg og sitt hår,
så salet han sin gangare grå
for å ride til jomfruens gård.

**7.**Da trådte han i salen inn
tok jomfruens snehvite hånd,
imedens de dansede på gulvet omkring
da bleknede brudens kinn.

**8.**Og greven spurte skjelvende:Hvi er du så blek,
hvor er kindenes rose så rød.
Hun svarte: Jeg har både hørt og spurt
at du skulle lenge været død.

**9.**Så sorgfull gikk greven seg i kammeret inn
og hans kinn var som sneen så blek.
Så satte han seg på forgyllande stol
og skreve de brevene tre.

**10.**Da brevene var til ende
og timen utrunden var
da tok han frem sitt blanke sverd
og jog det i sitt unge liv.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skjønn jomfru hun stander|Skjønn jomfru hun stander]]» frå ,  den 22. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**[[Sangene i våre hjerter]]*, Elin Prøysen, Damm 2007


## Litteratur
*Graf und Nonne i Otto Holzapfel *Lexikon folkloristischer Begriffe und Theorien (Volksliedforschung)*, Bern 1996, s. 137f.
*Otto Holzapfel u.a.: *Deutsche Volkslieder mit ihren Melodien: Balladen*, Band 10, Peter Lang, Bern 1996
Vardøger av Folque

***Vardøger*** er eit musikkalbum med Folque, utgjeve i 1977. Albumet vart produsert av Nils B. Kvam og vart utgjeve på CD i 1999. 

Sjølv om Trond Øverland hadde slutta i gruppa spelte han piano og blokkfløyte på plata. *Vardøger* selte ikkje så bra og var årsaka til at plateselskapet Phonogram mista trua på Folque.

## Innhald

Alle songane er tradisjonelle, om ikkje anna er nemnd. 

## Medverkande
* Lisa Helljesen: Song
* Lars Helljesen: Song, elektriske og akustiske gitarar, bass
* Trond Villa: Song, fele, mandolin
* Morten Bing: Mandolin, akustisk og elektrisk dulcimer, akustisk gitar, fem-strengs banjo
* Eilif Amundsen: Bass, gitar, 5-strengs banjo
* Morten Jacobsen: Trommer

### Studiomusikarar
* Trond Øverland: Piano, blokkfløyte
* Inge Torstensson: Toradar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vardøger|Vardøger]]» frå ,  den 22. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Pizzo Bianco

**Pizzo Bianco** er eit 3&nbsp;215 meter høgt fjell vest i Wallis-Alpane i den italienske regionen Piemonte.

Fjellet ligg sør for landsbyen Macugnaga i Valle Anzasca, tvers overfor Monte Rosa-massivet. Aust for Pizzo Bianco strekker fjelldalen Val Quarazza seg. Vest for Pizzo Bianco ligg isbreen Belvedere som skilje mot Monte Rosa-massivet.

Frå fjellhytta Rifugio Belvedere (1&nbsp;932 moh.) er det ein om lag 5-6 timars lang tur til topps på Pizzo Bianco. Etter å ha gått til den 2&nbsp;738 meter høge toppen Pizzo Nero, fylgjer ein nordaustegga like til topps. Frå toppen har ein utsikt mot den austlege delen av Monte Rosa-massivet. Frå nord til sør ser ein toppane Cima di Jazzi, Gran Fillar, Jägerhorn, Nordend, Dufourspitze, Zumsteinspitze, Signalkuppe, Parrotspitze, Ludwigshöhe, Corno Nero, Vincent-pyramiden og Punta Giordani. Nær mot sør hevar den snødekte fjelltoppen Punta Grober seg til nær 3&nbsp;500 meters høgde.

Horace-Bénédict de Saussure steig til topps på fjellet i 1789, då han skulle mæle høgda på Monte Rosa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Pizzo Bianco|Pizzo Bianco]]» frå , den 23. juni 2013.*
Monte Tagliaferro

**Monte Tagliaferro** er eit 2&nbsp;964 meter høgt fjell i Wallis-Alpane, i regionen Piemonte i Italia. Fjellturar til toppen av Monte Tagliaferro er av dei mest populære turmåla i Valsesia.

Fjelltoppen ligg på grensa mellom kommunane Alagna Valsesia ogg Rima San Giuseppe. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monte Tagliaferro|Monte Tagliaferro]]» frå ,  den 23. juni 2013.*
Monte Bo

**Monte Bo** er eit 2&nbsp;556 meter høgt fjell lengst vest i Wallis-Alpane i regionen Piemonte i Italia.

Fjellet reiser seg mellom fjelldalane Sessera og Cervo i provinsen Biella. Toppen ligg på grensa mellom Piedicavallo kommune og tre fjell-eksklavar tilhøyrande andre kommunar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monte Bo|Monte Bo]]» frå ,  den 23. juni 2013.*
Château des Dames

**Château des Dames** er eit 3&nbsp;488 meter høgt fjell vest i Wallis-Alpane i Aostadalen i Italia, straks sørvest for Weisshorn og Matterhorn. Fjellet ligg på vasskiljet mellom fjelldalane Valpelline og Valtournenche.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Château des Dames|Château des Dames]]» frå ,  den 23. juni 2013.*
Tskhenistsqali

**Tskhenistsqali** (georgisk ცხენისწყალი *Tskhenists'q'ali*) er ei elv vest i Georgia. Ho er ei sideelv til Rioni og har opphavet sitt i Kaukasusfjella. Byen Tsageri ligg ved elva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:ka:ცხენისწყალი|ცხენისწყალი]]» frå  den 23. juni 2013.*
Kjempene på Dovrefjell av Folque

***Kjempene på Dovrefjell*** er det andre albumet til folkrockgruppa Folque. Albumet vart spelt inn mellom 11. og 15. august i 1975, i Rosenborg Studios, med Øystein Sunde som produsent. Albumet vart gjeve ut same år. Illustrasjonar er gjort av Livi Due.

## Innhald
Alle songane er tradisjonelle, arrangerte av Folque, utanom der anna er nemnt.

## Medverkande
### Musikarar
*Lisa Helljesen – Song
*Lars Helljesen – Elektrisk og akustisk gitar, song
*Morten Bing – Dulcimer, mandolin
*(Jan) Eilif Amundsen – Banjo, gitar, tinnfløyte
*Trond Villa – Fele, hardingfele, mandolin, song
*Trond Øverland – Bassgitar, piano, blokkfløyte
*Morten Jakobsen – Trommer

### Produksjon
*Øystein Sunde – Produsent
*H.P. Danielsen – Lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjempene på Dovrefjell (album)|Kjempene på Dovrefjell (album)]]» frå ,  den 22. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sundsfjord

**Sundsfjord** er ei bygd i Gildeskål kommune i Nordland fylke. Ho ligg i enden av Sundsfjorden. Opphavleg var det to gardar som utgjorde den lille bygda, men etter at Sundsfjord kraftverk vart bygd og kom i gang 1960-63 vart det bygga fleire hus og fleire familiar slo seg ned i den då veglause bygda. Seinere vart det slik at kystriksvegen går gjennom staden. I 2007 vart selskapet Sundsfjord Smolt oppretta.

## Kjelder
Fredløs av Folque

***Fredløs*** er eit musikkalbum med Folque, gjeve ut i 1980. Albumet vart produsert av Arvid Esperø.

Plata vart spelt inn 1979, og det var ikkje eit lett år for gruppa – som stod på randen av oppløysing. Gitarist Lars Helljesen og bassist Per Vestaby spelte på dette tidspunkt både i Folque og Veslefrikk. Dette var ein vanskelig situasjon og midt i planlegginga av plata slutta Per Vestaby i Folque, medan Lars Helljesen slutta i Veslefrikk. 

Dei mest «rocka» låtane på plata, mellom anna «Hjuringstev», vart øvd og spelt inn med Per Vestaby, produsent Arvid Esperø spelar bass på nokre låtar, medan eit par er heilt akustiske, utan bass og trommer. 

## Innhald

Alle songane er tradisjonelle, utanom der anna er nemnt. 

## Medverkande
* Jenn Mortensen: Song
* Lars Helljesen: Song, ak. og el. gitar
* Øyvind Rauset: Fele, mandolin
* Morten Bing: Ak. og el. dulcimer, ak, gitar, mandolin, 5 str.- banjo
* Per Vestaby: Bass
* Morten Jacobsen: Trommer

## Studiomusikarar
* Geir Otnes: Trekkspel
* Helge Korvald: Cornamuse, krummhorn
* Arvid Esperød : Bass, (produsent)
* Richard Burgess: Kor
Landet ditt

***Landet ditt*** er eit musikkalbum med Folque, gjeve ut i 1981.

Etter innspelinga av *[[Fredløs av Folque|Fredløs]]* stod Folque utan bassist, trommeslagar og plateselskap. Etter å ha verva nye medlemmar, fekk Folque tilbod frå Arve Sigvaldsen i plateselskapet Talent, som hadde høyrt singelen «Hjuringstev» og fått tru på gruppa.   

Trass i nokre bra spor, reknar Folque *Landet ditt* som eit av sine svakare album. Tangoen «Opiumsdrøm», som Folque hadde funne notane til på ei loftsrydding, vart i tillegg til «Reinlenderen» på debutalbumet, det næraste Folque nokomn gong kom ein «hit».

## Innhald

## Medverkande
* Jenn Mortensen: Song
* Lars Helljesen: Song, gitarar
* Øyvind Rauset: Fele, Hammond, cembalo, synteziser
* Morten Bing: Mandolin, dulcimer, gitar, banjo
* Roald Thommesen: Bass
* Pål Søvik: Trommer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Landet vårt|Landet vårt]]» frå ,  den 23. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sort messe

***Sort messe*** er eit musikkalbum med Folque, gjeve ut i 1983. *Sort messe* vart det siste studioalbumet til Folque.

Albumet skil seg frå dei andre platene deira dels ved at nesten alle låtane er nyskrivne, og ikkje minst ved at gruppa ikkje lenger hadde felespelar. I staden vart det gitaren til Lars Helljesen og mandolinen til Morten Bing som stod for instrumentalsoloane. Sjølv om plata var annleis enn andre Folque-plater, var gruppa særs nøgd med ho. Her er framleis låtar med eit klårt folkrock-preg, men òg innslag av både bluegrass og cajun. 

Dei tre første låtane på plata «Heksetrilogien» heng tematisk saman. Tittelsporet var for øvrig ikkje uttrykk for satanistiske tendensar, men eit resultat av Morten Bing si begeistring for Fantasy-litteratur.

## Innhald

## Medverkande
* Jenn Mortensen: Song
* Lars Helljesen: Song, gitarar, fløyte
* Morten Bing: Mandolin, banjo, dulcimer, gitar
* Roald Thommesen: Bass, keyboard
* Pål Søvik: Trommer, Taurus

### Studiomusikarar
* Geir Otnes: Trekkspel
* Trond Øverland: Piano
* «Dutte»: Pedal Steel
Hellmobotn

**Hellmobotn** (lulesamisk: *Vuodnabahta*) ligg i Hamarøy kommune. Med 6,3 km i luftline mellom havet og grensa til Sverige er det her Noreg er på sitt smalaste sør for Finnmark. Rundt Hellmofjorden er det høge fjell på alle kantar. Hellmofjorden er ei fortsetjing av Tysfjorden, som igjen er ein sidefjord til Vestfjorden. Ein del av Atlanterhavet når med det her heilt inn til den skandinaviske høgfjellkjeda Kjølen.

Under 2. verdskrig var dette ei mykje nytta rute for flyktningar for å kome seg over til Sverige på grunn av den korte distansen. Dette vart tyskarane fort klar over, og framleis kan ein sjå fleire bunkrar langs stien opp mot svenskegrensa.
Dans dans

***Dans dans ...*** er eit konsertalbum av den norske folkrockgruppa Folque, utgjeve i 1991 på Pan Records. Albumet vart innspelt i Midt-Fyn festivalen i 1984. 

Folque var meir eller mindre oppløyst i 1984 då dei fekk tilbod om å spele på Midt-Fyn-festivalen. Etter nokre få øvingar og ein strabasiøs tur til Fyn gjekk Folque på scenen. Utan at bandet visste om det vart konserten teke opp på band, og då Folque gjekk av scenen, fekk dei ein kassett i handa. Først sju år seinare, i 1991, vart åtte låtar frå konserten gjeve ut på plate. 

## Sporliste

## Medverkande
*Jenn Mortensen – Vokal
*Øyvind Rauset – Fele
*Lars Helljesen – Vokal, gitar
*Morten Bing – Gitar, banjo, dulcimer, mandolin
*Trond Øverland – Bassgitar
*Pål Søvik – Trommer

## Bakgrunnsstoff
*Albumet på Rockipedia.no

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dans dans|Dans dans]]» frå ,  den 23. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stormkast av Folque

***Stormkast*** er ei samleplate med Folque, gjeve ut i 1998. Utvalet er henta frå dei to siste studioalbuma til Folque, *[[Landet ditt]]* (1981) og *[[Sort messe]]* (1983), og konsertalbumet *[[Dans dans|Dans dans ...]]* (1991).

## Innhald

## Medverkande
* Jenn Mortensen: Song
* Lars Helljesen: Song, gitar
* Morten Bing: Gitar, mandolin, banjo, dulcimer, synth
* Øyvind Rauset; Fele, Hammond, cembalo, synth
* Roald Thommesen: Bass
* Trond Øverland: Bass, piano
* Pål Søvik: Trommer
* «Dutte»: Pedal steel
Dans dans Olav Liljekrans

***Dans dans Olav Liljekrans*** er eit musikkalbum med den norske musikkgruppa Folque som kom ut i 1978. Lisa Helljesen og Trond Villa hadde før albumet slutta i Folque og Jenn Mortensen og Øyvind Rauset kom inn.

Tanken bak albumet var å skape ei reise frå mellomalderballadar via yngre folkeviser og skillingsviser fram til nyskrivne folkesongar. Sjølv om *Dans dans Olav Liljekrans* var ambisiøst, skapte albumet òg mange songar som Folque sjølv i ettertid fann ut ikkje passa i repertoaret deira.

Dei tre første albuma vart gjeve ut på plateselskapet Phonogram, og spelt inn i Rosenborg Studio med først Øystein Sunde, seinare Nils Bjarne Kvam som produsentar. I 1978 hadde Folque gått over på plateselskapet MAI og *Liljekrans* vart spelt inn i Scanax studio med ein produsent som gruppa kommuniserte dårleg med. Likevel vart tittelsporet ein av dei mest populære låtane til bandet og vart sidan gjeve ut på ny på konsertplata *[[Dans dans]]* (1991) frå eit konsertopptak frå 1984.

## Innhald

Alle songane er tradisjonelle, utanom der anna står oppført. 

## Medverkande
* Jenn E. Mortensen: Song
* Lars Helljesen: Song, gitarar
* Øyvind Rauset: Fele, trampeorgel
* Morten Bing: Mandolin, dulcimer, gitar, banjo
* Eilif Amundesen: Bass, banjo
* Morten Jacobsen: Trommer

### Studiomusikarar
* Helge Korvald: Krumhorn, cornamuse
* Øyvind Luckow: Dulciane, rankett
* Geir Otnæs: Trekkspel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dans dans Olav Liljekrans|Dans dans Olav Liljekrans]]» frå ,  den 23. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nelson Lakes nasjonalpark

**Nelson Lakes National Park** ligg på Sørøya på New Zealand.

Parken vart oppretta i 1956 og dekkjer 1 020&nbsp;km². Han ligg kring to større innsjøar, Rotoiti og Rotoroa, og omfattar også dalstrôk omkring, som til dømes langs elvene Travers, Sabine og D'Urville, dei øvre elvefara til Matakitaki, i tillegg til fjellrekkjer som Saint Arnaud Range og Mount Robert. Parken er eit populært område for camping, fotturar og sportsfiske.

Parken er administrert av det newzealandske miljødepartementet, Department of Conservation (DOC), som òg driv eit informasjonssenter i Saint Arnaud, der ein kan få oppdatert og påliteleg informasjon om alle aspekt ved nasjonalparken.

## Tilkomst til parken

Hovudtilkomsten til Nelson Lakes National Park er frå Lake Rotoiti og busetnaden Saint Arnaud, ved Highway 63, om lag 100 kilometer frå både Nelson og Blenheim. Ei anna rute går frå Lake Rotoroa, og tek av frå New Zealand State Highway 6 ved Gowanbridge. Der er bussruter mellom Saint Arnaud, Nelson, Blenheim og Picton.

## Aktivitetar

Dei største leirplassane er ved breiddene til Lake Rotoiti, der er òg mindre plassar ved Lake Rotoroa.

Der er eit nettverk av fotturruter gjennom parken. Rutene varierer frå korte naturstiar ved Lake Rotoiti og Lake Rotorua, til fleire dagars villmarksturar. Av dagsturar er runden kring Lake Rotoiti, og turar opp på Saint Arnaud Range og Mount Robert. Dei mest populære langdistanserutene er Travers-Sabine Circuit og andre rundar kring Lake Angelus .

Andre aktivitetar i parken er fjellklatring, båtsport, sportsfiske og terrengsykling.

## Rotoiti Mainland Island

Rotoiti Mainland Island er eit prosjekt som består av 825 hektar bøkeskog kring Lake Rotoiti. Prosjektet tek sikte på å fjerna innførte skadedyr som røyskatt, pungrev, veps og gnagarar, og oppattretta naturleg vokster av skogar og dyreliv.

## Sjå òg
*Nasjonalparkar på New Zealand

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nelson Lakes National Park frå Department of Conservation
* Friends of Rotoiti - ei frivillig gruppe som kjempar mot skadedyr.
Morten Bing

**Morten Bing** () er ein norsk musikar og kulturhistorikar. Morten Bing spelar ei rekkje instrument, mellom anna gitar, tenorgitar, 5-strengs banjo, mandolin, oktav-mandola, bouzouki, English guitar og Appalachian dulcimer. Han tok i 1973 initiativet til folkrockgruppa Folque, og var med på alle plateinnspelingane til gruppa. 

Bing er cand.philol. med hovudfag i etnologi og førstekonservator NMF. Han arbeidde fram til 2020 ved Norsk Folkemuseum der han 2000-2015 var leiar for Forskings- og utstillingsseksjonen, 2016-2019 leiar for Kulturhistorisk seksjon. Hovudoppgåva hans i etnologi «Aldri forglemmer jeg dagene der, – ut på Presteskjær!» (1990), tok for seg ferielivet på eit godtemplarungdomssommarheim. Han har seinare skrive boka *Østkanthjemmene og Østkantutstillingen* (2001) om buskikkane til arbeidarklassen i Oslo i mellomkrigstida og om bustadreformatoren Nanna Broch.

Han har vore prosjektleiar for ei rekkje utstillingar ved Norsk Folkemuseum, blant anna «Back to the 80s» (2009) og «50-talet – drøm eller virkelighet» (2010).

Frå 2001 til bygarden var ferdig innreidd i 2009 var han prosjektleiar for «OBOS-gården – Wessels gate 15», og er òg medforfattar (saman med Birte Sandvik og Torgeir Kjos) av boka *En historiebok i tre etasjar* (Cappelen Damm 2011). 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Morten Bing|Morten Bing]]» frå ,  den 23. juni 2013.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Øyvind Rauset

**Øyvind Rauset** () er ein norsk grafisk designer, illustratør og musikar. 

Øyvind Rauset har utdanning frå Statens Håndverks- og Kunstindustriskole, Kunstakademiet og Østlandets musikkonservatorium. Han er kjent for ein brei produksjon innan visuell kommunikasjon. Rauset har lagd bok- og cd-omslag, formgjeve bøker og , utforma logoar og kongelege monogram, arbeidd med foto, webdesign og meir. Han arbeider òg som biletkunstnar. 

Øyvind Rauset spelar fleire instrument og komponerer musikk. Han spelte mellom anna fele i den norske folkrockgruppa Folque frå 1977 til 1984 og har skrive fleire kjenningsmelodiar for TV. I tillegg har han spelt i Bazar, Oslo Radio-Orkester, Strengegjengen og Ym-Stammen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Øyvind Rauset|Øyvind Rauset]]» frå ,  den 23. juni 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Øyvind Rausets egenpresentasjon
* Fire låter (klikk på bildet av Rauset)
Jørn Erik Jensen

**Jørn Erik Jensen** () er ein norsk musikar, radioprogramleiar og kringkastingsleiar. 

Etter 10 år som musikar i gruppene Folque, Kong Lavring og Folk & rackare, byrja han i 1986 som programsekretær i musikkredaksjonen til NRK radio, med spesielt ansvar for klassisk tidlegmusikk, men òg folkemusikk frå heile verda. Han laga òg fleire radiodokumentarar.

Etter kvart vart han òg meir engasjert i den tekniske utviklinga til radioen.

I 1994 fekk han av dåverande radiodirektør Tor Fuglevik i oppdrag å etablere ein klassisk musikkanal i NRK.

NRK Alltid klassisk (no NRK Klassisk) starta sendingane 1. juni 1995, med Jørn Erik Jensen som leiar. Han var den første heldigitale DAB-radiokanalen i verda som var i drift 24 timar i døgnet. Sidan då har han vore rådgjevar for radiosjef, teknisk direktør og distribusjonssjef i NRK.

I oktober 2009 vart han president i den internasjonale organisasjonen WorldDMB, som utviklar, marknadsførar og eig den digitale radiostandarden DAB. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jørn Erik Jensen|Jørn Erik Jensen]]» frå ,  den 23. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* WorldDMB
Krossvandring

**Krossvandring** er ei handling der kristne går eit visst stykke berande på ein eller fleire krossar. Handlinga blir gjerne kombinert med gudsteneste eller liknande. Mange krossvandringar er økumeniske arrangement skipa av fleire ulike kyrkjer og organisasjonar. Andre kan vera særskilde for ei enkeltkyrkje, som den katolske krossvegsandakta med 14 faste stasjonar, eller ein ortodoks krossprosesjon der ein kyrkjelyd følgjer ein kross og andre symbol borne av geistlege. Det er vanleg å halda krossvandringar i samband med påsken, men dei kan også finna stad til andre tider. 

Vandringa kan gå rundt eit område, som ein by eller ei kyrkje, eller til ein særskild stad, som eit fjell, vatn eller ein valfartstad. På vegen kan ein stoppa og halda andakt, be, lesa bibeltekstar, synga salmar, framføra små spel og så bortetter. Det finst også døme på krossvandringar der ein ikkje ber krossar.

Krossvandringa minnar om Jesus sin gang med krossen til krossfestinga. Krossvandringar blir særleg haldne i samband med påsken eller fastetida, særleg på langfredag. Mellom anna blir dei haldne på Via Dolorosa i Jerusalem, rekna som vegen til Golgata. Desse vandringane ender som regel i Gravkyrkja.

## Sjå òg
*Pasjonsspel

## Bakgrunnsstoff
*Korsvandring til Vardeåsen. Biletreportasje i vestbyavis.no.

## Kjelder

*Margunn Ree Michelsen, Populære påskereiser, www.adressa.no (3 april 2009)
*Marthe Ihle, Samarbeidet om korsvandring, ostlendingen.no (02.04.2013)
*About the Jesus Experiment Cross Walk, jecrosswalk.com.
*Bilder: Korsvandring i Södertälje, poeten.se
*Cross Walk , firstnazarene.org
*Cross Walk , castlechristian.com
*crosswalkchicago.org 
*Korsvandring i en fastetid, varfruekatolskemenighet.origo.no
*Korsveien, katolsk.no

*Solig korsvandring lockade hundratals troende (2009-04-11), storetech.se
Lisa Helljesen

**Lisa Helljesen** () er ein norsk songar.

Ho er mest kjend som den kvinnelege vokalisten i den norske folkrockgruppa Folque frå starten i 1972 og fram til 1977. Ho deltok på dei tre første innspelingane til bandet, Folque (1974), Kjempene på Dovrefjell (1975) og Vardøger (1977), før ho slutta i bandet. Ho bur i Vestre Slidre i Valdres. Fra 2014 er ho med i bandet att.

Broren Lars Helljesen kom seinare med i bandet og var aktiv frå 1975 til 1984 og på gjenforeiningskonsertane til bandet.

## Kjelder
*
Lars Helljesen

**Lars Helljesen** er ein norsk gitarist, mest kjend som medlem av den norske folkrockgruppa Folque. 

Han kom inn i Folque i 1975 og deltok på alle innspelingane deira frå den andre plata, *[[Kjempene på Dovrefjell av Folque|Kjempene på Dovrefjell]]* til den siste, i tillegg til gjenforeiningskonsertane deira. I tillegg til gitar spelte han stundom bass og tverrfløyte. 

Han var medlåtskrivar på somme låtar på Veslefrikk-albumet *[[Veslefrikk 1980]]* frå 1980. 

Etter Folque gav seg starta Helljesen bandet Jomfru Mortensens Trio i lag med Jenn Mortensen og Morten Bing frå Folque. Dette var ei akustisk vidareføring av Folque. Dei gav aldri ut noko album. I dette bandet spelte Helljesen i tillegg til gitar og fløyte òg trompet. 

Lars er bror til Lisa Helljesen som song i Folque på dei tre første albuma. 

## Kjelder
* Heimesida til Folque
* Rockipedia
Jenn E. Mortensen

**Jenn E. Mortensen** er ein norsk songar, mest kjend som songar i det norske folkrockbandet Folque. 

Ho tok over for Lisa Helljesen på vokal frå 1977 til bandet vart oppløyst i 1984. Ho har òg vore med på gjenforeiningskonsertane til bandet.  

Etter Folque vart oppløyst fortsette Mortensen i lag med Lars Helljesen og Morten Bing med ei akustisk vidareføring av Folque, kalla Jomfru Mortensens Trio. 

## Kjelder
* Heimesida til Folque
Musken

**Musken** (lulesamisk: **Måsske**) er ei bygd i Hamarøy kommune i Nordland. Den ligg midtvegs inne i den lange og smale Hellmofjorden, som er ei arm av Tysfjorden. Staden ligg ikkje langt frå Hellmobotn, der Noreg sør for Finnmark er på sitt smalaste. Frå Hellmobotn er det berre seks kilometer over til Sverige. 

Bygda hadde i 2003 over 90 innbyggjarar, men i 2013 er talet rundt 40.
Musken skule, som berre hadde tre elevar ved skolestart i august 2009, er no lagt ned. Skula var ved sida av Drag skole, òg i Tysfjord, den einaste skula i Noreg som underviste i lulesamisk som språk. Staden har snøggbåtsamband til Drag. Musken har i dag eit av Noregs få ordinære postopnerier. Musken har per 2013 ikkje vegsamband, men eit forprosjekt for vegtilknyting er gjennomført. Det vert òg arbeidd for å få realisert eit vasskraftverk i Musken.

Noregs djupaste grotte Råggejávrrerájgge, ligg like ved Musken. Grotta er 597&nbsp;m dyp.

## Kjelder
Jan Devik

**Jan Ivar Bjerkan Devik** () er ein norsk musikar, låtskrivar, arrangør og produsent. 

Jan Devik tok over som bassist i Prudence i 1975, og deltok på plata *[[Takk te dokk]]*, som selde til sølvplate (over 15 000 eksemplar), og som Prudence vart tildelt Spellemannprisen for i klassa popmusikk. Han deltok òg på bandet sitt avskjedskonsert den 11. desember 1975. Denne vart seinare gjeve ut som dobbelalbum med namnet *[[11/12-75]]*. 

Han har mellom anna vore bassist i Junipher Greene, Folque, Janus, div. prog./jazzrock, Terje Tysland sitt Oh-la-la-lag, der han spelte bass saman med Kaare Skevik, og Helge Grøslie frå Junipher Greene på Terje sine to første solo-LP-ar. Han var aktiv studiomusiker på ei rekkje plateproduksjoner frå 1975, og deltek enno i diverse samanhengar. 

Devik gav i 1982 ut solo-LP-en *[[Spark]]* på eige selskap, RRM. 
I 2007 gav han ut singelen «Olav Trygdvason». 
Han arbeider i musikkforlaget RRM saman med Bård Ingebrigtsen.

## Diskografi
### Soloutgjevingar
;Album
* *Spark* (1982)
;Singlar
**Olav Trygdvason* (2007)

### Andre utgjevingar
;Med Prudence

* *[[Takk te dokk]]* (1975)
* *[[11/12-75]]* (1976)
* *[[Det det va]]* (2005)

;Med Åge Aleksandersen

* *[[7800 Namsos]]* (1975)
* *[[Beste]]* (1977)
* *[[Åge's utvalgte]]* (1980)
* *[[Åge Aleksandersens beste (1984-album)|Åge Aleksandersens beste]]* (1984)
* *[[Åges beste 1972-1994]]* (1994)
* *[[Åge Original]]* (2001)

;Med Terje Tysland

* *[[Stakkars klovn]]* (1977)
* *[[Mytji arti]]* (1978)
* *[[All samma opp igjæn]]* (1980)
* *[[For eitt mas!]]* (1996)
* *[[25 år med gitter og stas]]* (2002)
* *[[Gull (Terje Tysland-album)|Gull]]* (2005)
;Andre plateutgjevingar
* Diverse artistar: *[[15 originale norske topper]]* (1976)
* Erling Bonde: *[[Nei vi elsker!]]* (1980)
* Anne Lise Gjøstøl: *[[Kom kom skal jeg si deg no]]* (1980)
* Front Page: *[[Qualified]]* (1981)
* Mikkel Magnus: *[[Mikkel Magnus ser rødt]]* (1981)
* Snu: *[[The Pest of «Snu»]]* (1981)
* Diverse artistar: *[[Trønder-Rock]]* (1982)
* Diverse artistar: *[[Norsk Rock (samlealbum)|Norsk Rock]]* (1983)
* Diverse artistar: *[[Fine norske sommerlåter 3]]* (1994)
* Diverse artistar: *[[Det beste av norsk musikk 1973-1977]]* (1998)
* Diverse artistar: *[[Æ e trønder æ (album)|Æ e trønder æ]]* (2000)
* Diverse artistar: *[[Norsk Rocks Historie Vol. 5: Fra Viserock til Rock på norsk 1969-1977]]* (2004)
* Diverse artistar: *[[96% låvedans 2]]* (2007)
* Diverse artistar: *[[Låvedans]]* (2007)
* Lydia Laska: *[[We're Nothing Compared to Ourselves]]* (2007)
* Diverse artistar: *[[96% låvedans 2]]* (2007)
* Lydia Laska: *[[Could i Have a Go on Your Girl, Please?]]* (2009)
* Lydia Laska: *[[Krankenhaus]]* (2010)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jan Devik|Jan Devik]]» frå ,  den 23. juni 2013.*
Trond Villa

**Trond Villa** () er ein norsk musikar som speler fele og gitar. 

Han er mest kjend som medlem av det norske folkrockbandet Folque frå starten i 1972 til 1977. Han deltok på dei tre første albuma til bandet, der han song, spelte fele og bratsj.
## Kjelder
Drag

**Drag** (lulesamisk ) er ein stad i Hamarøy kommune i Nordland, om lag 20 mil nord for Bodø og 12 mil sør for Narvik. Drag hadde 205 innbyggjarar i 2011 og hadde då status som tettstad, men mista denne statusen frå 2012.

Drag ligg ved Tysfjorden,  langs Riksveg 827 om lag 4 km frå Europaveg 6. Det er ferjesamband frå Drag til Kjøpsvik.

Det lulesamiske kultursenteret Árran ligg på Drag.

## Kjelder
Trond Øverland

**Trond Øverland** er ein norsk musikar, mest kjend som medlem av Folque frå 1973 til 1975. 

Han deltok som bandmedlem på dei to første albuma til bandet der han spelte bass, piano og fløyte, og som studiomusikar på *[[Vardøger av Folque|Vardøger]]* i 1977 og *[[Sort Messe]]* i 1984, der han spelte piano. På konsertalbumet *Dans dans ... *innspela i 1984 er han òg med som medlem av gruppa.

## Kjelder
* Heimesida til Folque
Jan Eilif Amundsen

**Jan Eilif Amundsen** () er ein norsk gitarist, mest kjend som medlem av Folque. Han var med på å starte bandet og var medlem frå 1973 til 1978. I bandet spelte han diverse strengeinstrument som gitar, banjo, duclimer, mandolin, bass og tinnfløyte. 

## Kjelder
* Heimesida til Folque
Morten Jakobsen

**Morten Jakobsen** () var ein norsk trommeslagar, mest kjend som medlem av Folque. 

Morten Jakobsen spela først i The Beem og Sect (i Sect saman med blant anna Radka Toneff), to lokale band på Kolbotn, og var så med i Flax, Noregs første heavy-band. I Folque var han med frå 1975 til 1979. Jakobsen var den første trommeslagaren i bandet, sidan bandet ikkje hadde fast trommeslagar på debutalbumet. 

## Kjelder
* Heimesida til Folque
Pål Søvik

**Pål Søvik** er ein norsk trommeslagar, mest kjend som medlem av Folque og eigar av plateselskapet Briskeby Records. Han var med i Folque fra 1980 til bandet blei oppløyst i 1984. Søvik er også tekstforfattar og låtskrivar for blant annet Beranek. På slutten av 1980-åra gav Søvik ut to soloalbum, *Look at my New Body* (1988 )og *At the Same Time* (1989). I 1990 starta han sitt eige progrockband, Fruitcake.

## Kjelder

* Nettstaden til Folque
Roald Thomesen

**Roald Thomesen** er ein norsk musikar, mest kjend som medlem av Folque frå 1980 til 1982. Han deltok på innspelinga av *[[Landet ditt]]* og *[[Sort messe]]* på bass, orgel og keyboard. 

Han spelte òg på Øyvind Rauset-plata *13 Umulige danser + 1 Usannsynlig* i 1988. 

## Kjelder
*
Aunt Mary

**Aunt Mary** var eit norsk rockeband frå Fredrikstad som starta i 1969. Bjørn («Krisa») Christiansen på gitar og vokal, Jan Groth på orgel og vokal, Svein Gundersen på bass og vokal, og Ketil Stensvik på trommer utgjorde kjernen i bandet. Andre musikarar som var innom var Per Ivar Fure på fløyte, munnspel og saksofon og Bengt Jenssen på keyboard. 

Den bluesbaserte, progressive rockemusikken til bandet vart gjeve ut i fleire land i Europa og singelen «Jimi, Janis And Brian» vart i 1971 det kommersielle gjennombrotet til bandet. Songen hylla dei avdøde heltane Jimi Hendrix, Janis Joplin og Brian Jones. Per Ivar Fure slutta i bandet før det albumet *Loaded* og det same gjorde Groth for å satse på ein karriere som kristenpopartist. Bengt Jenssen (keyboards) kom inn i bandet, medan Christiansen og Gundersen frå no av delte på vokalen. Både *Loaded* og oppfølgjaren *Janus* (1973) selde bra i Noreg, men Aunt Mary vart likevel oppløyst i 1973. 

Gundersen har sidan hatt suksess som låtskrivar, produsent og filmkomponist. Christiansen har laga soloplater og spelt med mellom anna Alex og New Jordal Swingers. Aunt Mary har med ujamne mellomrom heldt konserter sidan 1978, og i 1992 gav Groth, Christiansen, Gundersen og Stensvik ut bluesalbumet *Bluesprints*. 28. januar 2011 spelte bandet på Verdensspeilet i Fredrikstad 28. januar 2011.

## Diskografi
* *[[Aunt Mary av Aunt Mary|Aunt Mary]]* (Polydor, 1970) gjeve ut på ny i 1974 på Karussell som *Whispering Farewell*
* *[[Loaded av Aunt Mary|Loaded]]* (Philips, 1972)
* *[[Janus av Aunt Mary|Janus]]* (Vertigo, 1973)
* *[[The Best of Aunt Mary]]* (Philips, 1974) samleplate
* *[[The Best of Aunt Mary Volume 2]]* (Philips, 1975) samleplate
* *[[Live Reunion]]* (Philips, 1981) livealbum
* *[[Bluesprints]]* (Sonet, 1992)
* *[[The Things We Stood For]]* (2007)
* *[[Barbed Wire Waves]]* (Pan, 2009) radiokonsert 1971

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aunt Mary|Aunt Mary]]» frå ,  den 23. juni 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Biografi fra Norsk pop- og rockleksikon
* Biografi på Progrock.no 
* Biografi på Groove
Popol Vuh frå Noreg

**Popol Vuh** (seinare **Popol Ace**) var eit populært norsk progressivt rockeband på 1970-talet. De hadde suksess med låtane «All We Have Is the Past», «Queen of All Queens» og «Music Box». Bandet fekk Spellemannprisen i 1972 i kategorien beste gruppe. Bandet skifta i 1975 namn til **Popol Ace** for å unngå konflikt med det tyske bandet Popul Vuh. Gruppa gav ut ein LP til, *[[Curly Sounds]]*, etter at vokalisten Jahn Teigen slutta for å satse på ein solokarriere, men Popol Vuh vart ikkje det same som før. Fansen svikta etter eit tydeleg stilskifte til det kommersielle, og bandet vart oppløyst.

I 1994 gjennomførte Popol Ace, med Jahn Teigen som vokalist, ein landsomfattande turne i samband med utgjevinga av samleplata *Cat of 9 Tales*. Dei hadde òg ei gjenforeining i 2003 i samband med konsertar arrangert saman med Kringkastingsorkesteret.

## Historie
Knutsen, Methi og Andreassen hadde spelt i lag i Kirkenes-bandet The Scavers, Schulze i instrumentalbandet The Quivers, og alle seks hadde bakgrunn frå nimannsbandet Arman Sumpe d.e., som berre gav ut ein singel i 1972.

Popol Vuh spelte melodiøs, virtuos progressiv rock på det kritikarroste debutalbumet *Popol Vuh* (1972), som gav dei Spellemannprisen. Eide slutta før utgjevinga av det neste albumet, *Quiche Maya* i 1973. Namnet Popol Vuh hadde vore brukt sidan 1969 av eit tysk band, og då Polydor Records i 1975 ville lansere nordmennene i utlandet, bytta dei namn til Popol Ace. Frank Zappa bad utan å lukkast om å få gje ut platene deira i USA, og Teigen sa nei til å bli ny vokalist i Genesis etter Peter Gabriel. Albumet *Stolen From Time* (1976) vart spelt inn i *Frankrike* og nådde sjuande plass i Noreg.

Teigen slutta i bandet for å satse på solokarrierne sin og på Prima Vera. Den etablerte soloartisten Asa Krogtoft, som hadde sunge i bandet 1-2-6 var vokalist på *Curly Sounds* i 1978, men denne fekk dårleg mottaking av både fans og kritikarar. Popol Ace vart oppløyst like etter. Schulze vart filmlyd-designar i USA og Knutsen, Methi og Andreassen fortsette karrierane sine som studiomusikarar.

I 1994 drog dei fire og Teigen på gjenforeiningsturné, og i 2003 spelte Popol Ace nokre konserter med Kringkastingsorkestret.

## Medlemmar
*Jahn Teigen – vokalist (&ndash;1977, 1994, 2003)
*Pete Knutsen – gitar, keyboards
*Arne Schulze – gitar
*Terje Methi – bass
*Thor Andreassen – slagverk
*Pjokken Eide – fløyte og trombone (&ndash;1973)
*Asbjørn Krogtoft – vokal (1977&ndash;1978)

## Diskografi
**[[Popol Vuh av Popol Vuh|Popol Vuh]]* (Polydor, 1972)
**[[Quiché Maya]]* (Polydor, 1973)
**[[Popol Ace av Popol Ace|Popol Ace]]* (Polydor, 1974) tysk samleplate
**[[Stolen from Time]]* (Polydor, 1975) 
**[[Curly Sounds]]* (Polydor, 1978) 
**[[Cat of 9 Tales – Best of 1972–78]]* (Polydor, 1994) samleplate
**[[All We Have]]* (Universal, 2003) CD-boks
**[[Popoloddities]]* (2003)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Popol Vuh (rockeband)|Popol Vuh (rockeband)]]» frå ,  den 24. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Ballade.no om Popol Vuh 

*  Popol Ace. (28. februar 2013) I Store norske leksikon.
Jute

**Jute** er ein tekstilfiber laga av stilkar frå juteplantar (*Corchoru capsularis* og *C. olitorius*). Fiberen blir særleg brukt til å laga grovt lerret (strie) til sekkar og liknande, men kan også spinnast til mjukt stoff som kan brukast til klede. Jute stammar frå Sør-Asia der ein har dyrka planten sidan minst 800 f.Kr.

## Produksjon

Juteplantar veks i fuktig, tropisk klima og er særleg vanlege i Asia. Dei blir opptil 5 meter høge, medan jutetrevlane ein gjer om til fiber som regel er  1–2,5 m lange. Dei er mjuke, silkeglinsande og gulkvite eller sølvgrå. Utvinninga skjer ved avskrelling og påfølgjande gjæring (røyting) i 8–10 dagar.

## Bruk
Jute blir brukt til framstilling av teppe, linoleum, veggtapet, møbelstopping, sekkestrie, vesker, tau, papir og klede, der blanding med silke, bomull og ulike kunstfiber kan gje ulike stoffkvalitetar.

Jute er ikkje så sterkt som lin og tapar styrke når han blir våt. Stoffet blir raskt brote ned i sollys og mørknar. Nedbryting og endring kan vera eit problem når stoffet til døme blir brukt som teppebotn, men kan også vera ønskeleg, som når ein ønsker eit midlertidig, nedbrytbart materiale i naturen.

## Juteindustri

Bangladesh er den største juteprodusenten i verda, og rundt ein fjerdedel av innbyggjarane i landet er på eitt eller anna vis involvert i juteindustrien. Bruken av jute har gått ned etter at kunstfiber har teke over mange av bruksområda hans, og juteproduksjon er derfor mykje mindre lønnsomt enn det brukte å vera.

## Sjå og
*Hamp
*Manilafiber
*Sisal

## Kjelder

*Om Løypestrengen 
*Jute: Fiber of the Future, fibre2fashion.com
*Jute, nrk.no

## Bakgrunnsstoff
Finne

**Finne** er eit flatvore, rørleg organ som finst hjå fiskar og kvalar. Finnane blir brukt til styring, framdrift og bremsing, i tillegg til å kommunisera med andre fiskar. 

Landlevande virveldyr som har vend tilbake til havet har utvikla tilsvarande organ, men desse blir kalla luffar eller sveiver.

## Bakgrunnsstoff
Ik zei: ja

**«Ik zei: ja»** (nederlandsk for *Eg sa: ja*) er ein song av den nederlandske songararen Corry Brokken. Songen er skriven av Juriaan Andriessen.

## Nationaal Songfestival 1956
Corry Brokken deltok med tre bidrag i Nationaal Songfestival 1956, den nederlandske uttakinga til Eurovision Song Contest 1956 i Lugano i Sveits, 24. april 1956. Eit av desse var den nederlandskspråklege songen «Ik zei: ja». Bidraget enda på femteplass med 478 poeng, og fekk ikkje representere Nederland. Brokken vann derimot med eit anna bidrag, den nederlandskspråklege songen «Voorgoed voorbij», som vart eitt av to bidrag som representerte Nederland.

## Kjelder

*
Revsnes i Åfjord

**Revsnes** er ei bygd i Åfjord kommune i Trøndelag. Bygda høyrer til bygdelaget Stokksund. Stoksund kyrkje ligg i bygda.

Fylkesveg 723 går gjennom bygda. 

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*. IX. Bandet. 1960
Ansnes

**Ansnes** er ei bygd i Hitra kommune i Trøndelag. Bygda, som har vel 200 innbyggarar, ligg nordaust på øya Hitra. Til kommunesenteret Fillan i sør er det om lag åtte kilometer langs Fylkesveg 714. Hin vegen går fylkesvegen vidare frå Ansnes over nokre småøyar i Fillfjorden til Fjellværøya, dit det vart bygt veg i 1992. 

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*. I. Bandet. 1948
Salsnes

**Salsnes** er ei bygd i Namsos kommune i Trøndelag. Bygda ligg ved Foldafjorden, på ei smal landtunge mellom Foldafjorden i vest og Salvatnet i aust. Salen kapell ligg i Salsnes.

Fylkesveg 769 går gjennom bygda i retning nord-sør.

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*. IX. Bandet. 1960
Atrå

**Atrå** er eit sokn i Tinn kommune i Telemark fylke. Soknet har 625 innbyggarar (2013) og femnar om midtre og nordvestre delane av kommunen. Hovuddelen av folkesetnaden finst i dalane Gjøystdal, Gausetdalen og Husevolldalen, som møtest i kyrkjebygda like ved nordenden av Tinnsjøen, om lag 25 km nordaust for kommunesenteret Rjukan. Fylkesveg 364 er hovudferdselsåre i bygda.

Atrå har hatt kyrkje sidan mellomalderen. Noverande Atrå kyrkje vart innvigd i 1836, og kom i staden for ei tidlegare stavkyrkje bygd omkring 1180 og riven i 1833. I Atrå er det barnehage, barne- og ungdomsskule, og daglegvarehandel. 

Opphavleg var soknet betydeleg større, men i 1888 vart Austbygde utskilt som eige sokn, og folketalet vart då meir enn halvert. 

## Språk
Nynorsk vart innført som målform i skulen i 1908, liksom i dei fleste andre bygdeskulane i Tinn kommune, men i 2010 vart bokmål teke i bruk som målform i alle skular i kommunen. I kyrkja brukar ein framleis nynorsk.

## Kjelder
**Norsk Allkunnebok*. I. Bandet. 1949
Brekkestø

**Brekkestø** er ei bygd eller ein strandby på sørenden av Justøya i Lillesand kommune i Agder. Bygda ligg ved sørenden av Fylkesveg 232.

I seglskutetida var Brekkestø ei hamn for skip som venta på god seglvind eller søkte ly for uver. Bygningsmiljøet med trearkitektur frå seglskutetida er godt bevart. I dag er den gamle uthamna Brekkestø ein mykje søkt feriestad. 

## Kjelder
**Norsk Allkunnebok*. II. Bandet. 1950

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brekkestø|Brekkestø]]» frå ,  den 24. juni 2013.*
Oksvoll

**Oksvoll** er ei bygd i Ørland kommune i Trøndelag. Bygda ligg ved botnen av fjordarmen Valsfjorden, om lag 10 kilometer nord for kommunesenteret på Botngård, sju km sørvest for Vallersund og åtte km nordaust for Nes.

Fylkesveg 721 går gjennom bygda i retning nord-sør.

## Kjelder
* *Norsk Allkunnebok*. IX. Bandet. 1960
Peter Angelsen

**Peter Jon Angelsen** () er ein norsk fiskar og politikar for Senterpartiet. Han vart innvald på Stortinget frå Nordland i 1981 og sat i fire periodar fram til 1997. Frå 1997 til 2000 var han fiskeriminister i Kjell Magne Bondevik si fyrste regjering.

## Regjering
* 17. oktober&nbsp;1997&ndash;21. januar&nbsp;2000 Statsråd Fiskeridepartementet

## Kjelder
*Stortinget.no - Biografi

## Bakgrunnsstoff
* Dette er Peter Angelsen *kort biografi med bilete*,dagbladet.no 21.01.2000
Brekkvasselv

**Brekkvasselv** er ei bygd i Namsskogan kommune i Trøndelag. Bygda ligg langs elva Namsen i Namdalen, 198 meter over havet. Både Europaveg 6 og Nordlandsbanen passerer gjennom bygda. Kommunesenteret Namsskogan ligg 15 km nord for Brekkvasselv. Bygda voks fram med bygginga av Nordlandsbanen, då arbeidarar fekk slå seg på staden. Den nedlagde jarnbanestasjonen på Brekkvasselv ligg 203 km frå Trondheim og 220 km til Mo i Rana.

## Kjelder
**Norsk Allkunnebok*. II. Bandet. 1950
Sidelenhorn

**Sidelenhorn**, også kalla **Zeltspitz**, er eit 3&nbsp;217 meter høgt fjell i sørdelen av Urner-Alpane, om lag tre kilometer nord for Furkapasset. Grensa mellom dei sveitsiske kantonane Uri og Valais går over fjelltoppen.

Sør for Sidelenhorn ligg, skild av fjellskardet Sidelenlücke (3&nbsp;109 moh.), Gross Furkahorn. Vidare på fjellryggen kjem Klein Furkahorn som så fell ned til det høgtliggande Furkapasset. Mot nord fører ein fjellrygg til den 3&nbsp;113 moh. høge Galensattel, derifrå leier fjellegga Galengrat til topps på Galenstock. På vestsida av Sidelenhorn flyt dei lægre delane av Rhonebreen, i aust er bretunga på Sidelengletscher.

Normalvegen til topps går frå Hotel Belvédère over Rhonebreen og Galengletscher til Galensattel, derifrå opp vestsida over lause steinurder til toppen. Denne lette klatreturen vart gjort fyrste gongen i 1892 av O. Kielsberg, J.J. Schiesser og Zgraggen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sidelenhorn|Sidelenhorn]]» frå ,  den 24. juni 2013.*
Grand Tournalin

**Grand Tournalin** er eit 3&nbsp;379 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Aostadalen i Italia. Toppen ligg mellom fjelldalane Val d'Ayas og Valtournenche.

Fjellet er eit mykje besøkt turmål. Frå toppen er det ei framifrå utsikt mot Monte Rosa og Matterhorn. Den 8. august 1863 kleiv Edward Whymper og Jean-Antoine Carrel til topps som dei fyrste, mellom anna for å sjå seg ut ei passande rute til topps på grannefjellet Matterhorn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:it:Grand Tournalin|Grand Tournalin]]» frå ,  den 24. juni 2013.*
Baker Nunatak

**Baker Nunatak** er ein nunatak som ligg 1&nbsp;nautisk mil nordvest for Mount Brecher nord i Wisconsin Range i Horlick Mountains i Antarktis. Han vart kartlagd av US Geological Survey frå landmålingar og frå flyfoto tekne av U.S. Navy i 1959–60, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Travis L. Baker, ein meteorolog ved Byrd-stasjonen vinteren 1961.

## Kjelder
Bailey Nunatak

**Bailey Nunatak** er ein nunatak i Antarktis på 1010 moh. som ligg langs nordsida av Whitebreen, halvvegs mellom Partridge Nunatak og Wilkins Nunatak, nær kysten av Marie Byrd Land. Han vart kartlagd frå flyfoto tekne av U.S. Navy og frå landmålingar av US Geological Survey i 1959&ndash;65, og vart namngjeven av Advisory Committee on Antarctic Names etter Andrew M. Bailey, ein meteorolog ved Byrd-stasjonen i 1963.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bailey Nunatak|Bailey Nunatak]]» frå ,  den 24. juni 2013.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*