open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kvitstrupetapakulo

**Kvitstrupetapakulo** (*Scelorchilus albicollis*) er ein mellomstor medlem av tapakulofamilien og er endemisk for Chile.

## Taksonomi og systematikk

Tapakuloar er ei gruppe på ca. 65 artar som er kjenneteikna av oppreist stjert, korte venger og kraftige bein, tilpassa eit liv i underskog. Kvitstrupetapakulo deler den biologiske slekta *[[Scelorchilus]]* med raudstrupetapakulo som lever vidare sør i Chile og i Argentina.
To underartar er anerkjende, nominatforma *S. a. albicollis* sentralt og sør i utbreiingsområdet og *S. a. atacamae* i nord.

## Skildring
Kvitstrupetapakuloen er omtrent 19&nbsp;cm i kroppslengd. Vaksne fuglar av nominatforma har ei kanelfarga panne, ei markert kvit bogeforma augebrynstripe, supercilium, og gråbrun overside. Strupeområdet er kvitt og undersida og kroppssida er lys med  mørkebrune tverstriper. 
Underarten *S. a. atacamae¨* er bleikare i same fargetone, spesielt oversida er mykje meir grå enn brun.

Leveområdet er avgrensa til sentrale Chile. Den nordlege underarten lever sørvest for Antofagasta og frå Atacama sørover til nordre Coquimbo-regionen. Nominatunderarten finst frå Coquimbo-regionen sør til omtrent Curicó i Maule-regionen. Den nordlegare delen av området er prega av halvørken med xeriske buskar og den meir sørlege delen er prega av matorral skog og kratt med middelhavsklima. Arten finst vanlegvis frå havnivå til 1000 moh., mest vanleg rundt 800 m, men òg opp til 1850 m. Desse fuglane er trudd å vere stasjonære.

Dietten er for det meste leddyr. Den søkjer mest på bakken i tett dekke av vegetasjon.

Kvitstrupetapakuloen graver neppe ut tunnel for reirplass som andre i tapakulofamilien, men finn naturlege holrom i fjellsprekker eller holrom etter degusar.

Kvitstrupetapakuloen syng frå bakken eller ei låg grein. Den typiske songen er ein serie av tre synkande tonar som fell i tonehøgd, skildra som gjentakande «ta-pa-cú». Kontaktropet har fleire tonar i kvar strofe og det finst variantar.

## Status
Kvitstrupetapakuloen er kategorisert som livskraftig av IUCN. Arten er skildra som nokså vanleg og med stabil populasjon. Han er verna mot jakt.	

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White-throated tapaculo|White-throated tapaculo]]» frå , den 4. mars 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Gertrude Atherton

**Gertrude Franklin Horn Atherton** () var ein amerikansk forfattar.

Atherton tilhøyrde  ein gammal amerikansk familie på farssida, og stamma frå ein bror av Benjamin Franklin på morssida. Ho fekk ei god utdanning, og budde lange tider i Europa. I ei rekke romanar skildra ho California i eldre og nyare tid, som i *The Doomswoman* (1892), The Californians (1898, svensk omsetjing 1900), *American wives and English husbands* (1898, svensk omsetjing 1900), *The splendid idle forties* (1902), *Rézanov* (1906) og *The sisters-inn-law* (1921). Ho henta motiv frå europeisk og amerikansk liv til *Senator North* (1900, svensk omsetjing 1901), *Rulers of kings* (1904), *The gorgeous isle* (1908, svensk omsetjing 1919), *The tower of ivory* (1910) og *The sophisticates* (1931). Ei reise i Hellas gav henne inspirasjon til å skildra antikken. *The immortal marriage* (1927) handlar om Aspasia, *The jealous gods* (1928) om Alkibiades. *[[Dido]], queen of hearts* har òg antikt motiv. Andre verk av  Atherton er mellom anna *The adventures of a novelist* (1932), *Can women be gentlemen?* (1938) og *Horn of life* (1942).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gertrude Atherton|Gertrude Atherton]]» frå ,  den 4. mars 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*** Svensk forslagsbok, 2:a opplaget, 1947
Hannah Waddingham

**Hannah Waddingham** () er ein britisk skodespelar og songar. Ho er best kjend for å ha spela rolla som Rebecca Welton i komedieserien *[[Ted Lasso]]*. Ho vann ein Primetime Emmy Award for framståande kvinnelege birolle i 2021 og Critics' Choice Television Award for beste kvinnelege birolle i ein komedieserie i 2021 og 2022.

Waddingham har også spela i ei rekkje West End-forestillinger, blant anna *Spamalot*, *[[Into the Woods]]* og *[[Trollmannen frå Oz]]* som Den onde heksa frå Vest – og ho har fått tre Laurence Olivier Awards-nominasjonar for sin innsats. 

Waddingham har vore med i besetninga til filmversjonen av *[[Les Misérables]]* frå 2012 og i femte sesong av HBO-serien *[[Game of Thrones]]* som Septa Unella i 2015. Ho hadde ei av hovudrollene i den britiske thrilleren *[[Winter Ridge]]* (2018) og ei birolle i tv-serien *[[Sex Education]]*. Ho skal vere programleiar for Eurovision Song Contest 2023 i Liverpool saman med Alesha Dixon og Julija Sanina, og med Graham Norton i finalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hannah Waddingham|Hannah Waddingham]]» frå ,  den 4. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Hannah Waddingham på IMDb.com
Andrea Berntzen

**Andrea Berntzen** () er ein norsk skodespelar. Ho vart kjend for hovudrolla som Kaja i Erik Poppe sin film *[[Utøya 22. juli]]*, og vart kåra til beste kvinnelege skodespelar under Amandaprisen 2018 for rolla.

Berntzen har bakgrunn frå skulerevyen på Elvebakken vgs, og i 2017 vart ho kåra til årets kvinnelege skodespelar i Revykavalkadens oppsummering av skulerevyane i Oslo.

I 2018 var Berntzen elev ved Romerike Folkehøgskole. I 2021 spela ho rolla som «Marielle» i julekalenderen til TVNorge, *[[Nissene i bingen]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andrea Berntzen|Andrea Berntzen]]» frå ,  den 4. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Andrea Berntzen på IMDb.com
*  Andrea Berntzens første filmrolle ble uvanlig krevende NRK 10. mars 2018.
Kokstapakulo

**Kokstapakulo** (*Scytalopus fuscus*) er ein liten medlem av tapakulofamilien Rhinocryptidae. Han er mørk og sjeldan sett. Arten er endemisk for Chile.

## Taksonomi og systematikk

Kokstapakulo vart tidlegare vurdert som ein underart av magellantapakulo (*Scytalopus magellanicus*). Frå 1994 fekk han artsstatus på grunn av vokale forskjellar og fordi dei to er sympatiske (har overlappande utbreiing) gjennom delar av utbreiingsområdet. Kokstapakulo er monotypisk, har ingen underartar.

## Skildring

Kokstapakulo er ca. 11&nbsp;cm lang. Han er i hovudsak mørk grå over det heile, mørkare over og lysare under. Korsryggen og bakdelen har ein brun tone, og flankane er nokre gonger bleik taubrune med svarte tverrstriper.

Kokstapakulo finst berre i det sentrale Chile. Utbreiinga spenner frå den sørlege Atacama-regionen sørover til Biobío-regionen i høgder frå havnivå opp til 4000 moh. i nord, men mest vanleg mellom 0 og 200 moh. frå nord mot sør. Han lever i dalbotnar med tett vegetasjon. Føretrekte habitat er buskkratt nær tilgang på vatn og i utkantar av sklerofyllskogar. Dei kan treffast ved bekkefar i kystbyar.

Dietten er lite kjent, men er trudd å vere leddyr som insekt, edderkoppar og mangefotingar. Dei grev og sparkar for å søke føde blant nedfallslauv og plukkar frå blad og greiner i lågvekst vegetasjon.

Det finst lite publisert materiale om hekkebiologien. Eitt reir er skildra laga av rotfibre og mose, fora med hestehår, plassert i enden av ein 0,6 m lang tunnel.

Songen er ei repeterande, kort stigande trille.

## Status
Kvitstrupetapakuloen er kategorisert som livskraftig av IUCN. Arten er skildra som nokså vanleg og med stabil populasjon.	

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dusky tapaculo|Dusky tapaculo]]» frå , den 4. mars 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Julija Sanina

**Julija Oleksandrivna Bebko** (), kjend profesjonelt som **Julija Sanina**, er ein ukrainsk songar og frontfigur i det ukrainske rockebandet The Hardkiss.

## Bakgrunn
Sanina vart fødd Julija Oleksandrivna Holovan i 1990 i Kyiv i Den ukrainske sosialistiske sovjetrepublikken, seinare Ukraina. Ho vaks opp i en musikarfamilie og stod på scena fyrste gongen som treåring. Etter kvart byrja ho å syngje som solovokalist og vart med i eit barneband og jazzstorband. 

## Karriere
Sanina studerte etter kvart musikk, og var vokalist i bandet Sister Siren frå 2006 til 2008. I september 2011 danna ho popduoen Val & Sanina saman med musikkprodusenten Valeryj Bebko. Dei gifta seg same år, og ho endra etternamn frå Holovan til Bebko.

Etter kvart utvikla dei musikkbiletet sitt og endra namn til The Hardkiss. Dei gjekk over frå russiskspråklege tekster til engelske tekster, og lydbiletet vart tyngre og meir rockete.

I februar skreiv duoen kontrakt med Sony BMG. Bandet fekk rask aukande popularitet og vann fleire prisar i Ukraina og andre land. I 2014 oppretta Sanina også ein videoblogg på YouTube. Der fortalde ho om hennar eige liv og bandets virke bak scena. I 2016 vart Sanina ein av fire dommarar i den sjuande sesongen av ukrainske *[[X Factor]].* Same år forsøkte gruppa seg i den ukrainske uttakinga til Eurovision Song Contest, der dei tapte på målstreken for Jamala. Ho vann seinare Eurovision Song Contest 2016 med låten «1944». Sanina vart i 2022 røysta fram av folket til å vere dommar til *[[Vidbir]]*, den ukrainske nasjonale finalen til Eurovision Song Contest.

Sanina skal leie Eurovision Song Contest 2023 i Liverpool saman med Alesha Dixon og Hannah Waddingham, og med Graham Norton i finalen.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julija Sanina|Julija Sanina]]» frå ,  den 4. mars 2023.*
Nil Cardoner

**Nil Cardoner Gratacós** () er ein spansk skodespelar. Han har spelt i fleire tv-seriar, som *Polseres vermelles* og *Infidels*, begge kringkasta på TV3. I 2019 debuterte han som Oscar i TV3-serien *Les de l'hoquei*.

## Filmografi
* *[[Zoo (serie de televisión catalana)|Zoo]]* (2008)
* *Negro Buenos Aires* (2009)
* *[[Infidels (serie de televisión)|Infidels]]* (2009–2011)
* *[[Mil cretinos|Mil cretins]]* (2011)
* *[[Polseres vermelles]]* (2011–2013)
* *[[Fènix 11:23|Fénix 11:23]]* (2012)
* *[[Polònia]]* (2014–2016)
* *Seve* (2014)
* *[[Les de l'hoquei]]* (2019–2020)
* *[[Loco por ella]]* (2021)
* *[[Alma (serie de televisión)|Alma]]* (2022)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Juanfernandezmeisetyrann

**Juanfernandezmeisetyrann** (*Anairetes fernandezianus*) er ein art av sporvefuglar i tyrannfamilien Tyrannidae, som tilhøyrer meisetyrannslekta *[[Anairetes]]*. Han er endemisk for Juan Fernández-øyane, Chile.

Det generiske hankjønnsnamnet *Anairetes* stammar frå det greske αναιρετης, *anairetēs*, som betyr ‘øydelegg’ (t.d. «tyrann»); og artsnamnet *fernandezianus* refererer til typelokaliteten til arten.

Arten er monotypisk. Gulaugemeisetyrann (*A. parulus*) som lever på fastlandet frå Colombia til Eldlandet er systerart.

## Skildring

Juanfernandezmeisetyrannen er ein stor medlem i slekta, ca. 12,5&nbsp;cm i kroppslengd. Oversida er mørk grå, vengene nær svarte med to kvite vengeband. Kinna, strupe, bryst, undersida med flankar er kvit med kraftige svarte striper frå strupen til fremre buken. Undergumpen er kvit. Panna er svart med nokre lange fjører som kan reisast, størst hos hannar.

Han finst berre på Robinson Crusoe-øya, i Juan Fernández-øygruppa, Chile, i Stillehavet. Han er vanleg i alle skogkledde habitat på øya, opp til 900 m høgd. Han føretrekkjer skog av opphavleg treslag,  sjølv om han tilpassar seg godt til andre miljø, inkludert hagar og parkar. Føda er insekt, juanfernandezmeisetyrannen er einaste insektetande fugleart på øygruppa.

## Status
Juanfernandezmeisetyrannen har vorte klassifisert som nær trua av Verdas naturvernunion (IUCN) på grunn av den ekstremt litle utbreiinga og på ei enkelt øy. Sjølv om populasjonen, berekna til 5000 individ på midten av 1980-talet, truleg er stabil, er arten utsett for trugsmål frå innførte pattedyr som ringast den opphavlege vegetasjonen, menneskelege påverknader og moglegvis av introduserte frammande predatorar som nasebjørn (*Nasua*), rotter og huskattar.	

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Anairetes fernandezianus|Anairetes fernandezianus]]» frå , den 4. mars 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* BirdLife International (2023) *[http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/juan-fernandez-tit-tyrant-anairetes-fernandezianus/text Species factsheet: Anairetes fernandezianus.]*
*
Ingá-Máret Gaup-Juuso

**Ingá-Máret Gaup-Juuso** () er ein finsk-norsk samisk songar, joikar og reindriftar frå Kaaresuvanto i Enontekis i Nord-Finland. Ho er vokalist og joikar i elektronika-bandet Tundra Electro.

Gaup-Juuso er fødd i Kaaresuvanto, og har finsk far og norsk mor frå Kautokeino-området. 
Ho er utdanna innan samisk språk og litteratur. 

I 2016 var ho med på å skipa bandet Tundra Electro, saman med den norske musikaren og komponisten Patrick Shaw Iversen. 
Dette året vart ho tildelt den finske Larin Paraske-prisen.

I 2019 vart ho tilsett som fylkesjoikar av Troms fylkeskommune.

I 2022 vann ho songkategorien i Sámi Grand Prix med songen «Dovdameahttumii», som ho sjølv hadde skrive i samarbeid med Ylva Persson, Linda Persson og Paul Dubrovsky. Seinare same år kom ho på sjetteplass i Liet International i Tønder i Danmark, der ho framførte ein noko endra versjon av «Dovdameahttumii»

Gaup-Juuso deltok også i Sámi Grand Prix i 2015, då ho kom på andreplass i klassen tradisjonell joik, med ein joik om systera si.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingá-Máret Gaup-Juuso|Ingá-Máret Gaup-Juuso]]» frå ,  den 4. mars 2023.*
Marlene Stavrum

**Marlene Nøvik Stavrum** () er ein norsk VGTV-profil, manusforfattar, komikar og skodespelar, oppvaksen på Ytterøy i Trøndelag.

## Utdanning
Stavrum har bachelor i drama og teater frå NTNU i Trondheim, og ein mastergrad i drama- og teaterkommunikasjon frå OsloMet.

## Karriere
Stavrum har vore ein del av podkasten *Skikk og bruk* saman med Lars Berrum og Emilie Nicolas, i tillegg til podkastane *Nei Nei Nei* og *Nuvel* saman med Martha Leivestad.

I 2020 vart Stavrum kåra til *Årets humorspire* på Humorprisen. I 2022 vart ho ein del av *Max Social* og ein VGTV-profil.

## Filmografi

## Utval av TV-deltakingar

## Stand-up show

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marlene Stavrum|Marlene Stavrum]]» frå ,  den 2. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Marlene Stavrum hos Internet Movie Database
* Marlene Stavrum hos Filmfront
Pincoyastormsvale

**Pincoyastormsvale** (*Oceanites pincoyae*) er ein nyleg skildra fugleart i oseansvalefamilien, Oceanitidae, som er kjent frå kysten av Chile i Sør-Amerika.

Namnet *pincoya* er frå ei mytisk vakker sjønymfe i chilote-mytologien som symboliserer fruktbarheita i havet, hjelper seglarar i nød og dansar på bølgjene for å indikere god eller dårleg tilgjenge på fisk.

## Utbreiing og systematikk
Arten vart skildra så seint som i 2013 og har berre vore observert i farvatnet nær øya Chiloé i Los Lagos-regionen i Chile. Arten vart først oppdaga i 2009  inne i Reloncavíbukta sør for byen Puerto Montt. Arten er òg observert i Chacaokanalen. I februar 2011 organiserte ornitologen Peter Harrison ein ekspedisjon til havområdet utanfor Puerto Montt og i løpet av fire dagar vart over 1500 individ observerte.
Pincoyastormsvala er plassert i den biologiske slekta *[[Oceanites]]* saman med oseanstormsvale og dansestormsvale.

## Skildring
Pincoyastormsvala er svart og kvit og blir observert i felt som ei kryssing mellom oseanstormsvale (tidlegare kjent som wilsonstormsvale) og maoristormsvale. Som dei andre i slekta har ho ein rett avkutta mørk hale og eit hesteskoforma kvitt felt på overgumpen. Lyse vengedekkarar på både under- og oversida er ein distinkt karakter. Under flukt stikk føtene ut bak halen.

Arten er berre kjend frå observasjonar til sjøs og frå to eksemplar samla inn i landet ved El Bolson, Argentina. Det har vorte antyda at arten høyrer heime i området og hekkar anten på øyar og holmar i chilenske fjordar eller kanskje i innlandet. Pincoyastormsvala søkjer føde på havoverflata eller under flukt og kan gjere stupdukk og korte dukk på eit til tre sekund. Ho kan òg ta seg over overflata av havet som ei mus med vengene lukka.

IUCN har ikkje sett fast ein status på arten fordi det manglar kunnskap om bestandsstorleik og utviklingstrend.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Pincoyastormsvala|Pincoyastormsvala]]» frå , den 5. mars 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff

*
Vår Staude

**Vår Vibeke Staude** () er ein norsk programleiar som har jobba i TV 2 sidan 1992. Ho har vore nyheitsanker og Washington-korrespondent for *[[TV 2 Nyhetene]]*, og har sidan 2005 vore programleiar for *[[God morgen Norge]]*. 

Sidan 2005 har ho vore sambuar med den tidlegare olympiske padlaren Knut Holmann. 

Staude vart tildelt Riksmålsforbundets TV-pris i 2012.

I 2021 kom Staude på femteplass i den tolvte sesongen av *[[71° nord|71° nord – Norges tøffeste kjendis]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vår Staude|Vår Staude]]» frå ,  den 5. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Vår Staude på Internet Movie Database
Verdscupen i skiskyting 2014

**Verdscupen i skiskyting 2014** tok til 24. november 2013 og vart avslutta 23. mars 2014. Turneringa omfatta 22 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Le Grand-Bornand i Frankrike, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland, Antholz i Italia, Pokljuka i Slovenia, Kontiolahti i Finland og Oslo i Noreg.

Dei mannlege utøvarane tevla i to 20&nbsp;km normalprogram, ni stk 10-kilometer sprint, åtte jaktstartar à 12,5&nbsp;km og tre 15&nbsp;km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert fire stafettar over 4 x 7,5&nbsp;km. Martin Fourcade frå Frankrike triumferte for tredje året i rad. Som sesongane føreåt vart nordmannen Emil Hegle Svendsen nummer 2, like framom sin eigen landsmann Johannes Thingnes Bø.

Dei kvinnelege utøvarane tevla i t0 15&nbsp;km normalprogram, ni stk 7,5&nbsp;km sprint-tevlingar, åtte jaktstartar à 10&nbsp;km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert tre stafettar over 4 x 6&nbsp;km. Kaisa Mäkäräinen frå Finland kneip topplassen frå fjorårsvinnaren, norske Tora Berger. Darja Domratsjeva frå Belarus vart nummer 3.

## Menn
### Individuelt

## Kvinner
### Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltcup 2013/14|Biathlon-Weltcup 2013/14]]» frå ,  den 5. mars 2023.*
Europris

**Europris** () er ei norsk butikkverksemd som vart skipa i 1992. Ho vart notert på Oslo børs i 2015.

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
*
Berkeley Hills

**Berkeley Hills** er ei åskjede som er del av Pacific Coast Ranges og ligg langs nordaustsida av dalen som ligg kring San Francisco-bukta. Dei blei tidlegare kalla Contra Costa Range eller Hills (opphavleg frå spansk *Sierra de la Contra Costa*), men det nye namnet blei etablert gjennom skipinga av  Berkeley og University of California der.

## Geologi
Berkeley Hills ligg langs den store Hayward-forkastinga på vestsida og den mindre Wildcat-forkastinga på austsida.  Dei høgaste toppane er Grizzly Peak (535 m) og Round Top (537 m), ein utdøydd vulkan, og William Rust Summit (306 m).

Vollmer Peak (581 m) blir allment sett på som del av Berkeley Hills, men er eigentleg del av San Pablo Ridge nær punktet der ho møter Berkeley Hills ved toppen av Wildcat Canyon.  Vollmer Peak har namne etter den fyrste politimeisteren i  City of Berkeley, August Vollmer. Tidlegare blei han kalla Bald Peak, og Rocky Mound på 1800-talet.

Det går fleire tunellar gjennom Berkeley Hills. To er akveduktar for EBMUD; Berkeley Hills-tunellen tener Yellow Line i metrosystemet Bay Area Rapid Transit (BART).  Caldecott-tunellen fører State Highway 24 mellom Oakland og Contra Costa County.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Berkeley Hills|Berkeley Hills]]» frå ,  den 5. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Sierra Nevada i USA

**Sierra Nevada** er ei fjellkjede som hovudsakleg ligg i den austlege delen av California i USA, med ein del, Carson Range, som hovudsakleg ligg i Nevada. Sierra Nevada er ein del av Kordillerane, ei rekkje fjellkjeder som går gjennom heile Amerika.
Fjellkjeda er også kjend som *The Sierra.*

Sierra Nevada strekker seg 650 km, frå Fredonyerpasset i nord til Tehachapipasset i sør. I vest grensar ho til  Central Valley, og i aust til Great Basin.

I fjellkjede finst mellom anna det kjende treet General Sherman, det største treet i verda i volum; Lake Tahoe, den største alpine sjøen i Nord-Amerika; Mount Whitney på , som er det høgaste punktet i det samanhengjande USA, og Yosemite Valley, danna av isbrear i gammal granitt med ei rekkje høge fossar. Det ligg tre nasjonalparkar her, tjueseks villmarksområde, ti nasjonalskogar og to nasjona monument. Desse områda omfattar Yosemite nasjonalpark, Sequoia nasjonalpark, Kings Canyon nasjonalpark og Devils Postpile National Monument.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Sierra Nevada (USA)|Sierra Nevada (USA)]]» frå  og [[:en:Sierra Nevada|Sierra Nevada]] frå , den 5. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Alesha Dixon

**Alesha Anjanette Dixon** () er ein engelsk songar, rappar, dansar, tv-personlegdom og skribent. Ho slo gjennom med gruppa Mis-Teeq på byrjinga av 2000-talet og har sidan vore progamleiar og dommar i ei rekke tv-show og konkurransar. I 2023 skal ho leie Eurovision Song Contest frå Liverpool.

## Bakgrunn
Dixon fekk merksemd i Storbritannia tidleg i 2000-åra som medlem av R&B- og hiphopgruppa Mis-Teeq. Gruppa vart oppløyst i 2005, og Dixon byrja då ein solokarriere med platekontrakt med Polydor Records. Ho spela inn debutalbumet, *Fired Up*, i 2006, og slapp debutsingelen «Lipstick», etterfylgd av «Knockdown». Parallelt med desse utgjevingane sokk populariteten, og ho mista etter kvart kontrakten med Polydor.

I 2007 vann Dixon den femte sesongen av dansekonkurransen *[[Strictly Come Dancing]]* på  BBC One. Deltakinga førte til eit musikalsk comeback, og ho fekk kontrakt med Asylum Records. I 2008 gav ho ut sitt andre album, *The Alesha Show,* som vart sertifisert med platinastatus i Storbritannia og inneheldt dei suksessrike singlane «The Boy Does Nothing» og «Breathe Show» – der sistnemnde skaffa ho ein Brit Award-nominasjon.

I 2009 vart Dixon dommar på den sjuande sesongen av *Strictly Come Dancing,* og året etter kom tredjealbumet *The Entertainer ut.* I 2012, kort tid etter dommarjobben i sesong ni av *Strictly Come Dancing*, byrja Dixon som dommar på talentkonkurransen til ITV, *[[Britain's Got Talent]]*. Det fjerde albumet hennar, *Do It for Love*, kom ut i 2015.

I 2020 var Dixon dommar på *[[America’s Got Talent|America's Got Talent: The Champions]],* og i 2021 var ho dommar på *Walk the Line*. I 2022 var ho dommar på den tiande sesongen av *[[Australia's Got Talent]]*.

Som tv-programleiar har Dixon leia show som *Alesha's Street Dance Stars* (2010), *Your Face Sounds Familiar* (2013), *Text Santa* (2014–2015), *Dance Dance Dance* (2017), *The Greatest Dancer* (2019–2020) og *Comic Relief* (2019–2022). I 2023 er ho ein av programleiarane for Eurovision Song Contest frå Liverpool saman med Julija Sanina og Hannah Waddingham, og med Graham Norton i finalen.

Dixon har også skrive ein barnebok-serie kalla *Lightning Girl*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alesha Dixon|Alesha Dixon]]» frå ,  den 4. mars 2023.*
Open Vlaamse Liberalen en Democraten

**Open Vlaamse Liberalen en Democraten** (**Open VLD**, norsk «Opne flamske liberale og demokratar») er eit flamsk liberalt politisk parti.

## Namn
Partiet la til *Open* i namnet sitt i 2007 etter samanslåinga med Vivant og Liberaal Appèl. Før det var partiet berre kjent under namnet *Vlaamse Liberalen en Democraten* (VLD), og før 1992 som *Partij voor Vrijheid en Vooruitgang* (PVV).

## Soge
Partiet vart danna i 1970 etter at det dåverande belgiske liberale partiet vart delt i to: eit flamsk og eit franskspråkleg parti, Mouvement Réformateur. Fram til då hadde dei liberale kjempa for ei einingsstat.

På tidleg 1990-talet var VLD eit ideologisk frimarknadsparti, men som seinare har bevegt seg mot sentrum. Partiet har vore sterkt konsentrert rundt Guy Verhofstadt, som var partileiar i tre periodar og statsminister i ni år. Partiet er òg representert som ein av dei største nasjonale gruppene innanfor Alliansen av liberale og demokratar for Europa.

Ved det belgiske valet i 2007 danna VLD ein valallianse med dei andre liberale partia Vivant og Liberaal Appèl, dette vart i ettertid eit formelt samla parti.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Open Vlaamse Liberalen en Democraten|Open Vlaamse Liberalen en Democraten]]» frå ,  den 5. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ambrose Bierce

**Ambrose Gwinnett Bierce** () var ein amerikansk forfattar og journalist. Han er mest kjend som forfattaren av *The Devil's Dictionary*, som ein glitrande novelleforfattar og som ein bitande kritikar med eit beiskt livssyn. Dødsåret hans er usikkert ettersom han forsvann sporlaust i Mexico etter å ha reist dit i 1913 under revolusjonen, men ein går som regel ut frå at han døydde i 1914.

## Utgjevingar
(i levetida hans)
* *The Fiend's Delight* (as by "Dod Grile"). (London: John Camden Hotten, 1873). Stories, satire, journalism, poetry.
* *Nuggets and Dust Panned Out in California* (as by "Dod Grile"). (London: Chatto & Windus, 1873). Stories, satire, epigrams, journalism.
* *Cobwebs from an Empty Skull* (as by "Dod Grile"). (London and New York: George Routledge & Sons, 1874). Fables, stories, journalism.
* (with Thomas A. Harcourt) *The Dance of Death* (as by "William Herman"). (San Francisco: H. Keller & Co., 1877). Satire.
* *Map of the [[Black Hills]] Region, Showing the Gold Mining District and the Seat of the Indian War* (San Francisco: A. L. Bancroft & Co., 1877). Nonfiction: map.
* *[[Tales of Soldiers and Civilians]]* (San Francisco: E. L. G. Steele, 1891; many subsequent editions, some under the title *In the Midst of Life*). Fiction: stories.
* (with G. A. Danziger) *The Monk and the Hangman's Daughter* (Chicago: F.J. Schulte & Co., 1892). Fiction: novel (translation of *Der Mönch von Berchtesgaden* by Richard Voss).
* *Black Beetles in Amber* (San Francisco and New York: Western Authors Publishing, 1892). Poetry.
* *Can Such Things Be? * (New York: Cassell, 1893). Fiction: stories.
* *How Blind Is He * (San Francisco: F. Soulé Campbell, *c.* 1896). Poetry.
* *Fantastic Fables* (New York and London: G. P. Putnam's Sons, 1899). Fiction: fables.
* *Shapes of Clay* (San Francisco: W. E. Wood George Sterling, 1903). Poetry.
* *The Cynic's Word Book*  (New York: Doubleday, Page & Co., 1906). Satire.
* *A Son of the Gods and [[A Horseman in the Sky]] * (San Francisco: Paul Elder, 1907). Fiction: stories.
* *Write It Right: A Little Blacklist of Literary Faults* (New York and Washington, D.C.: Neale Publishing, 1909). Nonfiction: precise use of words.
* *The Shadow on the Dial and Other Essays* S. O. Howes, ed. (San Francisco: A.M. Robertson, 1909). Collected journalism.
* *The Collected Works of Ambrose Bierce* (New York and Washington, DC: Neale Publishing, 1909–1912):
** *Volume I: Ashes of the Beacon*
** *Volume II: In the Midst of Life: [[Tales of Soldiers and Civilians]]*
** *Volume III: Can Such Things Be?*
** *Volume IV: Shapes of Clay*
** *Volume V: Black Beetles in Amber*
** *Volume VI: The Monk and the Hangman's Daughter; Fantastic Fables*
** *Volume VII: [[The Devil's Dictionary]]*
** *Volume VIII: Negligible Tales; On with the Dance; Epigrams*
** *Volume IX: Tangential Views*
** *Volume X: The Opinionator*
** *Volume XI: Antepenultimata*
** *Volume XII: In Motley*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ambrose Bierce|Ambrose Bierce]]» frå ,  den 5. mars 2023.*
Joaquin Miller

**Joaquin Miller** (, eigentleg *Cincinnatus Heine Miller*) var ein amerikansk forfattar og poet.

Miller var fødd i Liberty i Indiana. Då han var 16 år gammal flytta han til California, der han hadde mange eventyr. I 1860 blei han tilsett ved eit advokatkontor i Oregon, og  i 1866 blei han dommar og seinare verksam i aviser ulike stader. I 1871 gav han ut diktsamlinga *Songs of the Sierras*. Seinare følgde *Pacific poems* (same år), *Songs of the sunlands* (1873), *Songs of far away lands* (1878) og *Songs of Italy* (same år). Innan prosa skreiv Miller mellom anna *Life among the modocs: unwritten history* (1873), romanane *The one fair woman* (1876) og *The Danites of the Sierras* (1881) med meir. Dei samla verka hans blei gjevne ut i 1902 .

## Utgjevingar

**Specimens* (1868)
**Joaquin et al.* (1869)
**Pacific Poems* (1871)
*** (1871)
**Songs of the Sun-Lands* (1873)
**Life Amongst the Modocs* (1873)
**Arizonian* (1874)
**First Fam'lies of the Sierras* (1875–76)
**The One Fair Woman* (1876)
**The Baroness of New York* (1877)
**The Danites* (1878)
**Songs of Italy* (1878)
**Shadows of Shasta* (1881)
**[https://archive.org/stream/memorieandrime00millgoog#page/n10/mode/2up Memorie and rime]* (1884)
**The Destruction of Gotham* (1886)
**Songs of the Soul* (1896)
**True Bear Stories* (1900)
**Chants for the Boer* (1900)
**The Complete Poetical Works of Joaquin Miller* (1902)
**As It Was in the Beginning* (1903)
**The Building of the City Beautiful* (1905)
**Light: A Narrative Poem* (1907)
**Joaquin Miller's Poems* (6 bd., San Francisco, 1909–1910)
**The Danites in the Sierras* (1910)
**49: The Gold-Seekers of the Sierras* (1910)
**An Elk Hunt*
**The Battle of Castle Crags*

## Kjelder

;Bibliografi
*Frost, Orcutt William. *Joaquin Miller*. Twayne Publishers, 1967.
*Marberry, M. M. *Splendid Poseur: Joaquin Miller—American Poet*. New York: Thomas Y. Crowell Company, 1953.
*Peterson, Martin Severin. *Joaquin Miller: Literary Frontiersman*. Stanford University Press, 1937.

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Joaquin Miller|Joaquin Miller]]» frå ,  den 5. mars 2023.*
*** oppgav desse kjeldene:*
*** Miller, Joaquin i *[[Nordisk familjebok]]* (andre opplaget, 1925)
Politiske parti i Aserbajdsjan

**Politiske parti i Aserbajdsjan** er ei oversikt over dei største og viktigaste politiske partia i aserbajdsjansk politikk.

Frå 2022 er det offisielt registrert 59 politiske parti i Aserbajdsjan. 10 av dei er representerte i den aserbajdsjanske nasjonalforsamlinga.

## Partier representert i parlamentet
Følgjande parti er representerte i den aserbajdsjanske nasjonalforsamlinga, her oppgitt etter storleik i nasjonalforsamlinga:

## Kjelder
Chacaosundet

**Chacaosundet** eller **Chacaokanalen** (spansk *Canal de Chacao*) i Los Lagos-regionen i Chile, skil Chiloé-øya frå fastlandet. 

Sundet gjev ei opning med skipslei frå Ancudfjorden ut mot Stillehavet. På det smalaste er sundet ca. 2300 meter breitt. Leia har ei minste djupne på 12 famnar (22 meter) og straumtilhøva er rekna som farlege.

Sundet vart skapt under dei kvartære istidene med etterfølgjande isbrear som rann ned frå Andesfjella til kysten. 

Ei bru over sundet er under bygging og er planlagt tatt i bruk tidleg i 2026. Per november 2022 er nær ein tredel av byggearbeidet fullført. Brua vil ha fire køyrefelt, ho vil bli den lengste hengebrua i Latin-Amerika og skal haldeast oppe av tre betongtårn, kvart ca. 200 meter høgt.
Eit konsortium på tre selskap, medrekna det norske Aas-Jakobsen, fekk kontrakten på prosjektet i 2014.

Ei kraftleidning i luftspenn med ei spennlengd på 2680 meter som kryssar Chacaosundet blei tatt i bruk i 1993. Tårna i kvar ende av dette spennet er 179 meter høge.

## Kjelder

**Denne artikkelen er basert på «[[:en:Chacao Channel|Chacao Channel]]»  frå , den 5. mars 2023*
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Natalia Gavrilița

**Natalia Gavrilița** () er ein moldovsk økonom og politikar som var statsminister i Moldova frå 6. august 2021 til 16. februar 2023. Ho gjekk av etter at forslaget hennar til reformpakke vart nedstemd i parlamentet.

Gavrilița hadde vorte føreslegen som statsminister av president Maia Sandu i februar 2021, men nominasjonen vart ikkje godkjend i parlamentet. Sandu føreslo Gavrilița på nytt i august 2021 etter at det hadde vore parlamentsval. Ho og regjeringa vart då godkjend av parlamentet og ho tiltredde 6. august.

Ved parlamentsvalet i 2021 vart Gavrilița vald inn for det liberalistiske sentrum-høgrepartiet Partiet for aksjon og solidaritet (PAS). Ho var finansminister frå juni til november 2019 i regjeringa til dåverande statsminister Maia Sandu.

## Biografi
Frå 1995 til 2000 studerte Gavrilița ved det moldovske statsuniversitetet, der ho mellom anna tok ein bachelorgrad i internasjonal rett. Ho har også mastergrad i folkerett frå Harvard University.

### Regjeringsmedlem
Frå 2007 var Gavrilița tilsett i finansdepartementet i ulike stillingar. Mellom 2013 og 2015 var ho statssekretær i utdanningsdepartementet då Maia Sandu var statsråd. Ho var også direktør for utdanningsreformprogrammet til Verdsbanken. Frå 2015 til 2019 var ho direktør i det britiske Global Innovation Fund. Frå 2019 var ho finansminister i Moldova i regjeringa til Maia Sandu.

I 2021 vart Gavrilița føreslegen av Maia Sandu, som då var vorten president, til å danne regjering, men kandidaturen til Gavrilița vart avvist av det moldovske sosialistpartiet og den populistiske Sosio-politiske Rørsle (SOR).

### Statsminister

Da Maia Sandu tiltredde som president i desember 2020 trekte den dåverande statsministeren Ion Chicu seg og nekta å sitje som leiar av eit forretningsministerium fram til det var utnemnd ein ny statsminister. Diplomaten og politikaren Aureliu Ciocoi vart utnemnd til fungerande statsminister inntil parlamentet hadde godkjent ein ny statsminister. President Maia Sandu føreslo i februar 2021 Gavrilița til embetet, men ho vart ikkje godkjend. 

Ved parlamentsvalet i Moldova i 2021 fekk det liberale og pro-europeiske Partidul Acțiune și Solidaritate (PAS) reint fleirtal med 63 av 101 sete i parlamentet. Både Sandu og Gavrilița tilhøyrer dette partiet, og Gavrilița vart vald til statsminister etter at ho også fekk sete i parlamentet. Utnemninga til statsminister skjedde 6. august 2021.

### Politisk syn
Gavrilița er tilhengjar av at Moldova søkjer medlemskap i EU, men er imot medlemskap i NATO.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Natalia Gavrilița|Natalia Gavrilița]]» frå , den 5. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Berte Skeel

**Berte Skeel** () var ei dansk adelskvinne og filantrop som var medstiftar av Roskilde Adelige Jomfrukloster.

Skeel vart fødd på Vallø, som dotter av riksråd Christen Skeel til Fusingø (1603–1659) og Birgitte Rud (1612–1645). Ho vart trulova med oberst Kjeld Lange, men då han fall i 1658 under omleiringa av København, gifta ho seg på ny i 1662 med Niels Rosenkrantz til Stovgård (1627–1676). Han fall som generalløytnant under den skånske krigen. I dette ekteskapet hadde ho fødd fire barn, som ho alle mista. 

Skeel søkte erstatning ved å oppsede ei mengd adelege gutar og jenter i heimen sin. I 1683 kjøpte ho Selsø, og frå sin far arva ho Holbækgård, som ho oppretta til stamhus for brordotter si. I 1698 kjøpte ho, saman med Margrethe Knudsdatter Ulfeldt, Sortebrødregaard i Roskilde med tilhøyrande gods, der dei året etter oppretta Roskilde Adelige Jomfrukloster. Dessutan stifta ho fleire mindre legat, mest til fordel for fattige. 

Skeel døydde i København i 1720, og vart bisett i Nikolaj kirke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Berte Skeel|Berte Skeel]]» frå ,  den 6. mars 2023.*
Sverdliljeslekta

**Sverdliljeslekta** (*Iris*) er ei planteslekt i sverdliljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Sverdlilje (*I. pseudacorus*), livskraftig (LC) i Raudlista 2021
* Hageiris (*I.* ×*germanica*, syn. *I.* ×*cultorum*, *I. pallida* × *I. variegata*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023
* Sibiriris (*I, sibirica*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Fioliris (*I. sanguinea*), framandart, låg risiko (LO)
* Yunnaniris (*I. delavayi*), framandart, låg risiko (LO)
* Kjerringiris (*I. aphylla*), framandart, einskildfunn, ingen kjend risiko (NK), dørstokkart
* Englendariris (*I. latifolia*), framandart, einskildfunn, låg risiko (LO)
* Våriris (*I. reticulata*), framandart, einskildfunn, låg risiko (LO)
* Duftiris (*I.* ×*sambucina*), framandart, einskildfunn, ikkje vurdert
* Skjeggiris (*I. variegata*), framandart, einskildfunn, låg risiko (LO)
* Praktiris (*I. versicolor*), framandart, einskildfunn, ikkje vurdert

## Kjelder




----
Sivliljeslekta

**Sivliljeslekta** (*Sisyrinchium*) er ei planteslekt i sverdliljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Sivlilje (*S. montanum*), framandart, ingen kjend risiko (NK) i Framandartslista 2023
* Eittårssivlilje (*S. rosulatum*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert
* *[[Sisyrinchium californicum|S. californicum]]*, framandart, låg risiko (LO), dørstokkart

## Kjelder




----
Vêrhaneslekta

**Vêrhaneslekta** (*Crocosmia*) er ei planteslekt i sverdliljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Gullvêrhane eller hybridvêrhane (*C.* ×*crocosmiiflora*, *C. aurea* × *C. pottsii*), framandart, potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023
* Valentinvêrhane (*C. aurea*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert

## Kjelder




----
Kaja Kallas

**Kaja Kallas** () er ein estisk advokat, økonom og politikar som frå 26. januar 2021 er statsminister i Estland. Ho har sidan 2018 vore leiar i Det estiske reformpartiet.

## Liv og virke
Kallas er dotter av den tidlegare statsministeren og nasjonalbanksjefen Siim Kallas og lækjaren Kristi Kallas.

Kallas er utdanna jurist frå Universitetet i Tartu frå 1999. Ho har spesialisert seg på konkurranselovgjeving. Ho har vore advokat og partnar i advokatfirmaa Borenius og Tark & Co., i tillegg til rettleiar ved ein privat handelshøgskule i Tallinn. I 2010 vart ho også MBA-kandidat frå handelshøgskulen.

Kallas er ein klassisk liberalar. Ho vart vald inn i parlamentet, Riigikogu, for Reformpartiet i 2011. I 2014 vart ho vald inn i Europaparlamentet, der ho sat i parlamentet sin komité for industri, forsking og energi. Ho gjorde seg særleg merka for engasjementet sitt for digitalisering. I 2018 gav ho ut ei bok om livet og virket sitt i Brussel i desse åra. I 2018 vart ho vald til leiar i Reformpartiet og forlet Europaparlamentet. 14. januar 2021 var Kallas beden om å danne ny regjering i Estland etter at statsminister Jüri Ratas trekte seg på grunn av skuldingar om korrupsjon.

Kallas gifta seg i 2018 med forretningsmannen Arvo Hallik. Ho var tidlegare gift med statstenestemannen, parlamentsmedlemmen og finansministeren Taavi Veskimägi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaja Kallas|Kaja Kallas]]» frå , den 6. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
* Kaja Kallas hos Europaparlamentet.
Asfodillslekta

**Asfodillslekta** (*Asphodelus*) er ei planteslekt i aloefamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Laukasfodill (*A. fistulosus*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert i Framandartslista 2018

## Kjelder




----
Verdscupen i skiskyting 2015

**Verdscupen i skiskyting 2015** tok til 30. november 2014 og vart avslutta 22. mars 2015. Turneringa omfatta 25 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Pokljuka i Slovenia, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland, Antholz i Italia, Nové Město na Moravě i Tsjekkia, Oslo i Noreg, Kontiolahti i Finland og Khanty-Mansijsk i Russland.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, sju jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Martin Fourcade frå Frankrike triumferte for fjerde året i rad. Nummer 2 og 3 vart Anton Sjipulin frå Russland og Jakov Fak som representerte Slovenia.

Dei kvinnelege utøvarane tevla i tre 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, sju jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Darja Domratsjeva frå Belarus vann turneringa framom Kaisa Mäkäräinen frå Finland. På ein klar tredjeplass kom Ukrainas Valj Semerenko.

## Menn
### Individuelt

## Kvinner
### Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Biathlon-Weltcup 2014/15|Biathlon-Weltcup 2014/15]]» frå ,  den 6. mars 2023.*
Ene Ergma

**Ene Ergma** () er ein estisk politikar og vitskapskvinne. Ho er professor emerita i teoretisk fysikk og astrofysikk ved Universitetet i Tartu.

## Liv og virke
Ergma tok kandidatgraden i fysikk og matematikk ved Statsuniversitetet i Moskva i 1972 og doktorgraden i astronomi ved Insituttet for romforsking i Moskva i 1984. Ho har særleg forska på utviklinga av faste objekt, som kvite dvergar og nøytronstjerner, og på gammaglimt. Ho fekk professorstillinga si ved det dåverande Statsuniversitetet i Tartu i 1988. Ho vart seinare også instituttleiar. Ho emeriterte i 2015.

Ene Ergma er medlem av Det estiske vitskapsakademiet og Kungliga Ingenjörsvetenskapsakademien. Ho har teke imot ei lang rekkje med nasjonale og utanlandske ordenar og æresbevisninger.

Ergma var medlem av den estiske riksforsamlinga Riigikogu frå 2003 til 2015, som representant for Res Publica og seinare Isamaa. Ho var riksforsamlingspresident frå 2003 til 2006 og frå 2007 til 2014. Ergma ivra sterkt for eit estisk EU-medlemskap før folkeavrøystinga i 2003, og «kombinerte ein formidabel intelligens med ein jordnær stil som tiltala mange estlendarar», slik to utanlandske journalistar observerte det.

I 2006 var Ergma nær å samle eit kvalifisert fleirtal i Riigikogu for å bli vald til president i Estland.

Ergma har seinare representert Det estiske reformpartiet i bystyret i Tartu.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ene Ergma|Ene Ergma]]» frå , den 6. mars 2023.*
Marina Kaljurand

**Marina Kaljurand** () er ein estisk diplomat som var utanriksminister frå 16. juli 2015 til 12. september 2016. Ho vart nominert av Det estiske reformpartiet, men er partipolitisk uavhengig.

Kaljurand arbeidde i det estiske utanriksdepartementet frå 1991. Ho var ambassadør til Israel 2004–06, til Russland 2006–08, til Kasakhstan 2007–11 og til USA 2011–14.

I september 2016 gjekk Kaljurand av som utanriksminister for å stille som kandidat ved presidentvalet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marina Kaljurand|Marina Kaljurand]]» frå , den 6. mars 2023.*  

## Bakgrunnnsstoff
Snøklokkeslekta

**Snøklokkeslekta** (*Galanthus*) er ei planteslekt i påskeliljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Snøklokke (*G. nivalis*), framandart, potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023
* Hybridsnøklokke (*G.* ×*valentinei*), framandart, låg risiko (LO)
* Tyrkiasnøklokke (*G. elwesii*), framandart, låg risiko (LO)
* Kantsnøklokke (*G. plicatus*), framandart, einskildfunn, ikkje risikovurdert

## Kjelder




----
Aserbajdsjans olympiske komité

**Aserbajdsjans olympiske komité** (aserbajdsjansk: *Azərbaycan Milli Olimpiya Komitəsi*, *AZMOK*) er den nasjonale olympiske komité for Aserbajdsjan, grunnlagt i Baku i 1992 av representanter for aserbajdsjanske idrettsforbund.

Komiteen vart 1993 anerkjende av Den internasjonale olympiske komitéen (IOK). Den noverande presidenten i Aserbajdsjan, İlham Əliyev, har vore president for Aserbajdsjans olympiske komité sidan 1997.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Offisielle internettsider (på aserbajdsjansk og engelsk)
Kersti Kaljulaid

**Kersti Kaljulaid** () er ein estisk økonom og liberalkonservativ politikar som frå 10. oktober 2016 til 11. oktober 2021 var den femte presidenten i Estland. Ho er det fyrste kvinnelege statsoverhovudet i Estland sidan landet vart uavhengig i 1918. Ho vart også den yngste som har vore president i landet, i ein alder av 46.

Kaljulaid har hatt ei rekkje leiande stillingar i næringslivet, og var økonomisk rådgjever for Estlands statsminister Mart Laar frå 1999 og 2002. Då Estland vart medlem av EU i 2004, vart Kaljulaid peika ut som den estiske representanten i Revisjonsretten. Ho sat der fram til ho vart Estlands president i 2016.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kersti Kaljulaid|Kersti Kaljulaid]]» frå , den 6. mars 2023.*
Anarâš aavis

***Anarâš aavis*** er ei enaresamisk nettavis som blir gjeven ut av Anarâškielâ servi. Avisa vart lansert 6. mars 2023.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Nettstad
Kirgislauk

**Kirgislauk** (*Allium hollandicum*, tidlegare òg *A.* ×*hollandicum*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien, heimehøyrande i Kirgisistan og Iran.

I Noreg er kirgislauk ein framandart som er innført som prydplante. Han er funnen forvilla spreidde stader, særleg på Austlandet, og er i noko auke. Arten er vurdert til låg risiko (LO) i Framandartslista 2023.

## Taksonomi
Kirgislauk har tidlegare vanlegvis vore rekna til *[[Allium aflatunense|A. aflatunense]]*, men det syner seg at dei forvilla forekomstane i Noreg må reknast til *A. hollandicum*.

## Kjelder




----
Aspargesfamilien

**Aspargesfamilien** (Asparagaceae) er ein plantefamilie i aspargesordenen. Han omfattar fleire grupper som tidlegare har vore rekna som eigne familiar, som sandliljefamilien (Anthericaceae), konvallfamilien (Convallariaceae), bladliljefamilien (Funkiaceae) og hyasintfamilien (Hyacinthaceae).

## Slekter
Desse slektene er representerte i naturen i Noreg:
*Snøstjerneslekta (*Scilla*)
*Kystblåstjerneslekta (*Tractema*)
*Russeblåstjerneslekta (*Othocallis*)
*Svibelslekta (*Hyacinthus*)
*Klokkeblåstjerneslekta (*Hyacinthoides*)
*Vårprydslekta (*Puschkinia*)
*Fuglestjerneslekta (*Ornithogalum*)
*Perleblomslekta (*Muscari*)
*Sandliljeslekta (*Anthericum*)
*Bladliljeslekta (*Hosta*)
*Storkonvallslekta (*Polygonatum*)
*Maiblomslekta (*Maianthemum*)
*Liljekonvallslekta (*Convallaria*)
*Aspargesslekta (*Asparagus*)

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Snøstjerneslekta

**Snøstjerneslekta** (*Scilla*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Tyrkiasnøstjerne (*S. bifolia*), framandart, låg risiko (LO) i Framandartslista 2023, dørstokkart
* Dvergsnøstjerne (*S. sardensis*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Snøstjerne (*S. forbesii*), framandart, potensielt høg risiko (PH)
* Storsnøstjerne (*S. luciliae*), framandart, potensielt høg risiko (PH)

Dei tre siste av desse artane var tidlegare rekna til slekta *Chionodoxa*, som no er innlemma i *Scilla*.

Nokre andre arter som før var rekna inn i snøstjerneslekta, er skilde ut til andre slekter. Kystblåstjerne (tidlegare *S. verna*) er no rekna til ei eiga slekt, kystblåstjerneslekta *Tractema*, medan russeblåstjerne (tidlegare *S. siberica*) og persiablåstjerne (tidlegare *S. mischtschenkoana*) er overførte til russeblåstjerneslekta *Othocallis*. Russeblåstjerne blir framleis ofte omtalt som *Scilla* i hagebrukssamanheng.

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Kystblåstjerneslekta

**Kystblåstjerneslekta** (*Tractema*) er ei planteslekt i aspargesfamilien.

## Artar
I Noreg er ein art registrert:
* Kystblåstjerne (*T. verna*), sterkt truga (EN) i Raudlista 2021

## Kjelder




----

## Bakgrunnsstoff
*
Klosterklokkeslekta

**Klosterklokkeslekta** (*Leucojum*) er ei planteslekt i påskeliljefamilien.

## Artar
I Noreg er desse artane registrerte:
* Klosterklokke (*L. vernum*), framandart, potensielt høg risiko (PH) i Framandartslista 2023
* Jonsokklosterklokke (*L. aestivum*), framandart, ingen kjend risiko (NK), dørstokkart

## Kjelder




----
Anneli Ott

**Anneli Ott** () er ein estisk politikar som representerer Det estiske senterpartiet.

Ott har vore kommunepolitikar i heimbyen Võru, der ho har vore både borgarmeister/ordførar og byrådsleiar, fyrst som sosialdemokrat. Ho melde seg inn i Det estiske senterpartiet i 2011.

I 2015 vart Ott vald inn i den estiske riksdagen. I november 2020 vart ho minister for offentleg forvalting ved ein rokade i den andre regjeringa til Jüri Ratas. Regjeringa gjekk av i januar 2021. Deretter vart Ott utnemnd til kulturminister i regjeringa til Kaja Kallas. Ott vart kritisert for ikkje å ha vaksinert seg mot koronaviruset, noko som gjekk ut over hennar embetsførsel som kulturminister. Ott meinte at smittevernsstrategien til regjeringa under koronapandemien var unødig inngripande og gjekk av som kulturminister i november 2021, etter å ha teke sin fyrste vaksinedose.

Ott er utdanna grunnskulelærar med idrettsfag som hovudfag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anneli Ott|Anneli Ott]]» frå , den 6. mars 2023.*