open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adrian Willaert

**Adrian Willaert** (fødd kring 1490 i Brugge eller Roeselare, død 7. desember 1562 i Venezia) var ein flamsk komponist og grunnleggjaren av den venetianske skulen.

## Biografi
Willaert studerte hos Jean Mouton og Josquin Des Prez i Paris og reiste i 1516 til Roma, seinare til Ferrara der han gjekk i teneste hos Kardinal Ippolito I. d’Este. Truleg var han òg i Ungarn mellom 1517 og 1519. 

Etter Ippolito døydde i 1520 fekk han teneste hos hertug Alfonso I. d’Este og vart der til 1527 då han vart utnemnd til *[[Kapellmester|maestro di cappella]]* i Markuskyrkja i Venezia der han var til han døydde. 

## Musikk
Ifølge eleven Gioseffo Zarlino var Willaert opphavsmannen til oppsettet med dobbeltkor som oppstod inspirert av dei to motståande balkongrekkene i Markuskyrkja og som var grunnlaget for utviklinga av den venetianske skulen. Seinare forsking har vist at Dominique Phinot brukte teknikken før Willaert og Johannes Martini brukte det så tidleg som på slutten av 1400-talet. Likevel var dei dobbeltkorige komposisjonane til Willaert dei første som vart kjende og i stort omfang nytta som inspirasjonskjelder for andre komponistar.

Willaert var ein vyrd lærar og av elvane hans finn ein mellom anna komponistane Cipriano dei Rore som vart etterfølgjaren hans i Markuskyrkja, Constanzo Porta, Francesco della Viola, Gioseffo Guami, Gioseffo Zarlino og Andrea Gabrieli. Desse komponistane danna kjernen i det som skulle vert eden venetianske skulen, musikkretninga som blømde i 150 år og som med tida fekk ei avgjerande rolle for dei stilistiske endringane som førte til starten på barokken. Ein viktig flamsk komponist som Willaert påverka var Orlando di Lasso. 

I 1550 publiserte Willaert *Salmi spezzati*, dobbeltkorige utsetningar av tekster frå Salmane som var det første dobbeltkorige verket i den venetianske skulen. Dei kyrkjemusikalske verka til Willaert  befesta flamske teknikkar som ein viktig del av den italienske stilen. 

Willaert og hans samtidige utvikla canzonaforma, ei polyfon verdsleg songform og ricercaren - ein forgjengar for moderne instrumentale musikkformer. Willaert arrangerte òg 22 firstemte madrigalar for songstemme og lutt av Philippe Verdelot. Willaert var den første som gjorde omfattande bruk av kromatisme i madrigalar. 

Willaert skreiv åtte messer, over 50 hymner og salmar, meir enn 150 motettar, rundt 60 chansons, over 70 madrigalar og fleire instrumentalstykke (ricercarar).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Adrian Willaert|Adrian Willaert]]» frå ,  den 6. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
** «Adrian Willaert» i *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie.  20 vol.  London, Macmillan Publishers Ltd., 1980.  ISBN 1-56159-174-2
** Gustave Reese, *Music in the Renaissance*.  New York, W.W. Norton & Co., 1954.  ISBN 0-393-09530-4
** Harold Gleason og Warren Becker, *Music in the Middle Ages and Renaissance* (Music Literature Outlines Series I).  Bloomington, Indiana.  Frangipani Press, 1986.  ISBN 0-89917-034-X

## Bakgrunnsstoff
* 
* Adrian Willaert ved HOASM (engelsk)

### Notar
* 
* 
*
Carrefour i Haiti

:*Sjå også fleirtydingssida «[[Carrefour]]».*

**Carrefour** (haitisk: Kafou) er ein fattig forstad til hovudstaden i Haiti, Port-au-Prince. Byen hadde i 2005 eit estimert innbyggjartal på 439&nbsp;581, og dei fleste av innbyggjarane arbeider i byen.

Før dei politiske problema i landet var byen eit populært turistmål. 

## Kjelder
*«Carrefour, Haiti» på Wikipedia på svensk, innhenta 6. april 2010.
Delmas

**Delmas** (haitisk: Dèlma) er ein forstad til hovudstaden i Haiti, Port-au-Prince. Byen hadde i 2005 eit estimert innbyggjartal på 377&nbsp;187, og dannar med Port-au-Prince, Pétionville og Carrefour det såkalla *Aire Metropolitaine*.

## Kjelder
*«Delmas, Ouest» på Wikipedia på engelsk, innhenta 6. april 2010.
John Wilbye

**John Wilbye** (døypt 7. mars 1574, død september 1638) var ein engelsk madrigalkomponist. Han var son av ein garvar og vart fødd i Brome i Suffolk, nær Diss. Ein trur at han følgde Elizabeth Cornwallis til Hengrave Hall nær Bury St. Edmunds rundt 1594 då ho gifta seg med Sir Thomas Kytson den yngre. Han skreiv diktet «Love me not for comely grace».

Han lagde fleire madrigalar som kom ut i 1598, og ei ny samling i 1608. Dei to samlingane består av 64 madrigalar. I 1600 fekk han i oppgåve å korrekturlese John Dowland sin *Second Booke of Songs*. I 1628, då Elizabeth Cornwallis døydde, flytta Wilbye i lag med dottera Mary Darcy av Rivers til Colchester, der han døydde. 

Wilbye er truleg den mest kjende engelske madrigalisten og songane hans er ofte å finne i moderne samlingar. Av madrigalane hans finn ein *Weep, weep o mine eyes* og *Draw on, sweet night*. Stilen hans er skildra som utsøkt for stemma, sensitive til teksten med bruk av «falske forhold» mellom dur og moll.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Wilbye|John Wilbye]]» frå ,  den 6. april 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* HOASM brief biography of Wilbye
*
Île à Vache

**Île à Vache** (av fransk *île*, «øy», og *vache*, «ku», også kalla **Île-à-Vaches**) er ei øy som høyrer til Haiti og er 52&nbsp;km² stor. Ho hadde i 2004 rundt 15&nbsp;000 innbyggjarar. Ho ligg utanfor sørkysten ved byen Les Cayes på Tiburonhalvøya, og er administrativt del av departementet Sud.

Vestsida av øya er bakkete, med 150 meter som høgaste punkt. Austsida har sumpar, og der finn ein den største mangroveskogen i Haiti, og ei lagune som er danna og verna av eit korallrev. Det opphavlege indianske namnet på øya var «Abaca».

Buccanaren Henry Morgan hadde i 1668 øya som base for angrep mot spanske skip. Ein annan sjørøvar som opererte frå øya var Laurent de Graff.

Under den USA-amerikanske borgarkrigen tilbaud eigaren av øya, Bernard Kock, amerikanarane å la frigjevne slavar busetje seg der. Framlegget førte ikkje fram, trass i tilslutnad frå president Abraham Lincoln.

## Kjelder
*«Île à Vache» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 6. april 2010.

### Referansar
Operaer av Albinoni

**Operaer av Albinoni**  er ei komplett liste over operaer skrivne av den italienske komponisten Tomaso Albinoni (1671–1751). 

Albinoni sine verk var *[[dramma per musica]]*, meb berre to operaer av han finst i dag i komplett form: *Il tiranno eroe* og *[[La Statira]]*.  

## Lista

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of operas by Albinoni|List of operas by Albinoni]]» frå ,  den 6. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Michael Talbot: "Tomaso Albinoni", Grove Music Online ed. L. Macy, (subscription access) 
**Michael Talbot: *Tomaso Albinoni. The Venetian Composer og His World.* Clarendon Press, Oxford 1990. pp. 271–281.
**Delvis frå fransk Wikipedia-artikkel.
Adagio i G-moll

**Adagio i G-moll** for strykarar og orgel continuo er eit nybarokt musikkverk av Remo Giazotto, først publisert i 1958. Det vert ofte kalla «Albinonis Adagio» eller «Adagio i G-moll av Albinoni, arrangert av Giazotto», men det har vorte stadfesta at heile verket er skrive av Giazotto.

Det var visstnok basert på ein del av den andre satsen frå ein «Sonate i G-moll» av Tomaso Albinoni, visstnok funne blant ruinane av det gamle Sachsen statsbibliotek i Dresden, etter det vart brannbomba av dei allierte under den andre verdskrigen, men etter at Giazotto døydde i 1998 har det kome fram at det ikkje finst noko slike dokument, og det skal heller visstnok aldri ha eksistert i Sachsen statsbibliotek. Ein trur derfor at heile musikkverket er laga av han sjølv. 

Stykket vert vanlegvis instrumentert for strykarar og orgel, eller berre strykarar, men har vorte såpass kjend at det òg er transkribert for andre instrument. 

Den italienske dirigenten Ino Savini transkriberte stykket for eit stort orkester og dirigerte stykket sjølv, som i Ostrava i 1967 med Janacek-filharmonien. (CD *Ino Savini Live* ISC-029)

Stykket har òg vore populært i populærkulturen og har vore nytta som bakgrunnsmusikk i så mange filmar, som *[[filmen Gallipoli (1981)|Gallipoli]]*, fjernsynsprogram og reklamar at han nesten har vorte ein klisje for sjølvmedvitne «triste» augneblikk. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Adagio in G minor|Adagio in G minor]]» frå ,  den 6. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
12 Concerti a cinque (Opus 9) av Albinoni

**Opus 9** av den italienske komponisten Tomaso Albinoni, publisert i 1722, heiter ***12 Concerti a cinque***. 

Det mest kjende stykket frå Albinonis Opus 9 er *Solokonsert i d-moll for [[obo]]* (Opus 9, nummer 2). Han er kjend for den langsame satsen. Denne konserten er truleg det mest kjende verket til Albinoni etter Adagio i g-moll (som han truleg ikkje skreiv, men som visstnok skal vere basert på musikkstykke av Albinoni).

## Dei 12 solokonsertane
* *Solokonsert for fiolin i B-dur*, Op. 9, No. 1 (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for obo i d-moll*, Op. 9, No. 2 (I. Allegro e non presto, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for 2 oboar i F-dur*, Op. 9, No. 3  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for fiolin i A-dur*, Op. 9, No. 4  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro) 
* *Solokonsert for obo i C-dur*, Op. 9, No. 5  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for 2 oboar i G-dur*, Op. 9, No. 6  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for fiolin i D-dur*, Op. 9, No. 7 (I. Allegro, II. Andante e sempre piano, III. Allegro)
* *Solokonsert for obo i g-moll*, Op. 9, No. 8  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for 2 oboar i C-dur*, Op. 9, No. 9  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for fiolin i F-dur*, Op. 9, No. 10  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for obo i B-dur*, Op. 9, No. 11 (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)
* *Solokonsert for 2 oboar i D-dur*, Op. 9, No. 12  (I. Allegro, II. Adagio, III. Allegro)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:12 Concerti a cinque (Albinoni)|12 Concerti a cinque (Albinoni)]]» frå , den 6. april 2010.*
Koktebel

**Koktebel** (ukrainsk Коктебель, russisk Коктебель, krimtatarisk Köktöbel), tidlegare kjent som *Planerskoye*, er ein av dei mest populære feriestadene i det søraustlege Krim. Koktebel ligg ved kysten av Svartehavet, om lag halvvegs mellom Feodosija og Sudak i Ukraina. Koktebel er ein del av bykommunen Feodosija. 

Det opphavelge namnet *Köktöbel* er av tyrkisk opphav; på krimtatarisk betyr det 'Landet med dei blå åsane'.

Den russiske poeten Maksimilian Volosjin busette seg her, og mellom hans mange gjester fann ein Marina Tsvetajeva, Osip Mandelstam og Andrej Belyj (som døydde der). Dei skreiv alle minneverdige dikt i Koktebel.

Koktebel var i sovjettida kjend som feriestad for forfattarar. Staden er elles velkjend for sin cognac, hanggliding og naturiststrand, den største i tidlegare Sovjetunionen. 

Om sommaren er Koktebel turistmål for folk frå Russland og Ukraina. Langs heile bukta går ein brusteinlagd gangveg. Badestranda er oppdelt i mange offentlege og ein del private badeplassar.

Koktebel er elles kjend for ein jazzfestival, som vanlegvis vert arrangert midt i september månad. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Koktebel|Koktebel]]» frå ,  den 6. april 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Ascona

**Ascona** er ein kommune i distriktet Locarno i kantonen Ticino i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 196 meter over havet. Kommunen ligg på nordsida av innsjøen Lago Maggiore.

Byen er eit populært turistmål. Årleg vert ein jazzfestival avvikla i byen; kalla 'New Orleans Jazz Festival Ascona'.

## Monte Verità

"Monte Verità" (bokstavleg Sanningsfjellet) i Ascona var i dei fyrste tiåra av 1900-talet møtestad og bustad for folk som preika for "tilbake til naturen".

Kolonien hyste ein ein heil del kunstnarar, anarkistar og andre kjende menneske. Mellom dei som hadde opphald på Monte Verità var Hermann Hesse, Carl Gustav Jung, Erich Maria Remarque, Hugo Ball, Else Lasker-Schüler, Stefan George, Isadora Duncan, Paul Klee, Rudolf Steiner, Mary Wigman, Gyula Háy, Max Picard, Ernst Toller, Henri van de Velde, Rudolf Laban, Frieda von Richthofen, Else von Richthofen, Otto Gross, Erich Mühsam, Karl Wilhelm Diefenbach og Gustav Stresemann.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ascona|Ascona]]» frå ,  den 6. april 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
*
*Der "Heilige Berg" Monte Verità 
*New Orleans Jazz Festival
*Turistinformasjon
Dagfinn Vårvik

**Dagfinn Vårvik** () var ein norsk økonom, pressemann og politikar frå Leinstrand i Sør-Trøndelag. Han var partileiar i Senterpartiet frå 1973 til 1977 og var statsråd i tre norske regjeringar. 

## Regjering
* 28. august - 25. september 1963: Statsråd og sjef for Finansdepartementet (finansminister) i John Lyng si regjering, som kom i posisjon som følgje av Kings Bay-saka, men blei sitjande i berre fire veker . 
* 12. oktober 1965 - 17. mars 1971: Statsråd og sjef for Løns- og prisdepartementet (løns- og prisminister) i Per Borten si regjering. 
* 18. oktober 1972 - 16. oktober 1973: Utanriksminister og sjef for Utanriksdepartementet i Lars Korvald si regjering. 

## Utdanning, yrke og anna politisk karriere
Dagfinn Vårvik er utdanna samfunnsøkonom. Han begynte si politiske karriere som sekretær i Senterpartiet si stortingsgruppe. Han har også vore redaktør og politisk redaktør i Nationen. 

I Senterpartiet var Vårvik i siste halvdel av 1970-talet sentral blant dei som ønskte eit samarbeid med partiet Høgre, trass i usemje med Høgre om EF-saka i 1972.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Norske løns- og prisministrar

**Norske løns- og prisministrar** er ei oversikt over dei som var statsrådar og sjef for Løns- og prisdepartementet, frå dette vart oppretta 1. august 1955 under Regjeringa Gerhardsen III, til det vart lagt ned under Regjeringa Bratteli I den 7. mai 1972. 

## Kjelde
Regjeringen.no om Løns- og prisdepartementet, vitja 7. april 2010
Cap-Haïtien

**Cap-Haïtien** (haitisk **Okap** eller **Kap Ayisyen**) er ein by på nordkysten av Haiti. Byen hadde i 2005 eit estimert innbyggjartal på 134&nbsp;815. Han er hovudstaden i departementet Nord. Under kolonitida heitte han «Cap-Français».

Dei sentrale delane av byen ligg mellom Cap-Haïtien-vika i aust og nærliggjande fjellsider i vest. I desse fjellsidene finn ein hovudsakleg brakkebyar. Gatene er generelt sett smale og arrangerte i rutenett.

Den vesle flyplassen rett sørvest for byen vert brukt av ein rekkje små innanriksføretak. Ei internasjonal linje flyg til Fort Lauderdale i Florida.

Den store avstanden til hovudstaden Port-au-Prince i kombinasjon med det dårlege vegnettet har ført til at Cap-Haïtien stadig har vore arnestad for opprør. I februar 2004 vart byen teken over av kuppmakarar som var imot regjeringa under president Jean-Bertrand Aristide, og opprøret førte etter ei tid til at Aristide mista makta.

## Galleri

Fil:Sans-Souci Palace front.jpg|Sans-Souci-palasset
Fil:Cap-Haitiens city council.jpg|Rådhuset
Fil:Cruise ship Labadee Haïti.jpg|Cruiseskip i byen


## Kjelder
*«Cap-Haïtien» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 6. april 2010.
Kenscoff

**Kenscoff** er ein landsby i Haiti i fjella om lag 10 km søraust for hovudstaden Port-au-Prince.

Byen hadde i 2005 om lag 4&nbsp;000 innbyggjarar. Han høyrer til departementet Ouest. 

## Kjelder
*«Kenscoff» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 7. april 2010.

## Bakgrunnsstoff
* Kenscoff på fallingrain.com
* Landskapsfoto
Christ lag in Todesbanden

***Christ lag in Todesbanden*** eller ***Christ lag in Todes Banden***, BWV 4, er ein kantate komponert av Johann Sebastian Bach.

Han vart skriven for påske, truleg i 1707 og er truleg knytt til då Bach flytta frå Arnstadt to Mühlhausen. Han er basert på ein koral med same namn av Martin Luther – i Noreg kjent som Vår Herre Krist i dødens band – som Bach nytta som ein *[[cantus firmus]]* gjennom heile stykket. 

Stykket er skriven for sopran, alt, tenor, bass, to fiolinar, to bratsjar og basso continuo. Det består av åtte satsar, alle i E-moll:

#Sinfonia: strykarar og continuo 
#Vers I: «Christ lag in Todes Banden» - Alt, tenor og bass syng frie kontrapunkt, medan *cantus firmus* vert sunge av sopranen i reine, lange tonar. 
#Vers II: «Den Tod niemand zwingen kunnt» - for sopran, alt og continuo. 
#Vers III: «Jesus Christus, Gottes Sohn» - for tenor og continuo med 2 fiolinar obbligato. 
#Vers IV: «Es war ein wunderlicher Krieg» - for sopran, alt, tenor, bass og continuo. 
#Vers V: «Hier ist das rechte Osterlamm»  - for bass, strykarar og continuo. 
#Vers VI: «So feiern wir das hohe Fest»  - for sopran, tenor og continuo. 
#Vers VII: «Wir essen und leben wohl» - Ein koral, sunge og spelt av heile ensemblet. 

Dette er kanskje ein av dei mest kjende av kyrkjekantatane til Bach og ein av komposisjonane hans for den første av dei tre dagane i påskefeiringa. Bach var påskane i 1707 og 1708 i Mühlhausen og ut frå samanlikning med handskrivinga til andre verk ein har frå same periode, er det grunn til å tru at verket var ferdig i 1708. Uansett framførte Bach denne kantaten i Leipzig både i 1724 og 1725, og reviderte verket, mellom anna med ein overlappande trombone. Kjeldene til musikken ein har i dag er delane som vart skriven for framføringane i Leipzig. Den siste koralen vart først framført i 1725. 

## Bakgrunnsstoff
*  
*Vokalpartitur
*På CPDL/ChoralWiki
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Forskjellige kommentarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Christ lag in Todesbanden, BWV 4|Christ lag in Todesbanden, BWV 4]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Wo soll ich fliehen hin

***Wo soll ich fliehen hin***, BWV 5, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.

Han vart komponert i Leipzig for den nittande sundagen etter treeiningssundag og vart først framført 15. oktober 1724. Han er basert på ein koral med same namn av Johann Heermann.

Stykket er skriven for to oboar, tromba da tirarsi, strykarar, (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av sju satsar, i g-moll med mindre anna er nemnt: 

# Kor: «Wo soll ich fliehen hin» -Alt, tenor og bassstemmer syng frie kontrapunkt, medan sopranen syng koralen reint i lange tonar. 
# Resitativ: «Der Sünden Wust hat mich nicht nur befleckt» - for basso og continuo. 
# Arie: «Ergieße dich reichlich» - ein tenorarie med solobratsj og continuo (Ess-dur). 
# Resitativ: «Mein treuer Heiland tröstet mich» - for alt, obo og continuo (g-moll modulert til c-moll). 
# Arie: «Verstumme, Höllenheer» - for bass, tromba, strykarar og continuo (B-dur). 
# Resitativ: «Ich bin ja nur das kleinste Teil der Welt» - for sopran og continuo. 
# Koral: «Führ auch mein Herz und Sinn» - det siste verset for koral, sungen og spelt av heile ensemblet 

## Bakgrunnsstoff
*  
* Vokalpartitur for stykket
* Tysk tekst med engelsk omsetjing 
* Kommentarar om stykket

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wo soll ich fliehen hin, BWV 5|Wo soll ich fliehen hin, BWV 5]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Bleib bei uns, denn es will Abend werden

***Bleib bei uns, denn es will Abend werden***, BWV 6, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.

Han vart skriven i Leipzig for 2. påskedag og vart først framført den 2. april 1725. Han er basert på koralar av Nikolaus Selnecker og Martin Luther. Teksten frå første satsen kjem frå Lukasevangeliet 24:29.

Stykket er skriven for to oboar, obo da caccia, strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av seks satsar:

# Kor: «Bleib bei uns, denn es will Abend werden» - ein fri polyfon sats i tredelt form for heile ensemblet. Den midte delen er fugeliknande i tekstur (c-moll). 
# Arie: «Hochgelobter Gottessohn» - for alt, obo da caccia og continuo (Ess-dur). 
# Koral: «Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ» - ein del av koralen til Hermann for solosopran, piccolo cello og continuo (H-dur). 
# Resitativ: «Es hat die Dunkelheit an vielen Orten» - for bass og continuo (g-moll). 
# Arie: «Jesu, laß uns auf dich sehen» - for tenor, strykarar og continuo (g-moll). 
# Koral: «Beweis dein Macht, Herr Jesu Christ» - siste verset av koralen, sunge og spelt av heile ensemblet (g-moll). 

## Bakgrunnsstoff
*  
* Songpartitur for stykket
* Tysk tekst med engelsk omsetjing
* Forskjellige kommentarar om stykket
Jaktobo

**Jaktobo** eller **obo da caccia** er eit treblåseinstrument med dobbelt røyrblad i obofamilien, stemd ein kvint under oboen og hovudsakleg nytta i barokken. Munnstykket er boga og han har eit sjallstykke i messing, noko som er uvanleg for ein obo. 

Registeret ligg nært eit engelsk horn&mdash;frå F under liten C (skriven c1, men lyd som f) til G over tredje noterad (skriven d3, men lyd som g2). Jaktoboen er derfor eit transponerande instrument i F. Noteregisteret er identisk ein sopran barokkobo og med gode røyrblad lyd heile registeret uanstrengt. Bach nytta ofte det midtre og nedre registeret, kanskje fordi det er desse som er mest karakteristisk for dette instrumentet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oboe da caccia|Oboe da caccia]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Pétionville

**Pétionville** (haitisk: Petyonvil) er ein forstad til Port-au-Prince i Haiti, i bakkane aust for byen. Han ligg åtskild frå Port-au-Prince i nordhellingane til Massif de la Selle. Saman med Port-au-Prince, Carrefour og Delmas dannar han det såkalla *Aire Metropolitaine*. Byen er oppkalla etter Alexandre Sabès Pétion (1770–1818), ein haitisk general og president som i seinare tid har vorte sett på som ein av fire grunnleggjarar av landet.

Pétionville er ein meir velståande del av storbyområdet Port-au-Prince, og mesteparten av turistnæringa er lagd til dette området. Mange diplomatar, utanlandske forretningsfolk og velståande haitiarar bur i Pétionville.

Trass i avstanden til Port-au-Prince og den relative overfloda blant innbyggjarane, har den manglande handhevinga av byggjeforskrifter ført til framvekst av brakkebyar i utkanten av byen. Tilstrøyminga av fattige har vore sterk.

Pétionville har i sektorar som Laboule og Morne Calvaire ei rekkje palassliknande herregardar. Dei rike der er også langt betre verna av politi og vaktstyrkar enn elles i landet generelt. Nattelivet og forretningsverksemda, og dei mange barane, klubbane, hotella og restaurantane, gjev byen eit ganske anna preg enn det sentrale Port-au-Prince. Det kjende hotellet *El Rancho* ligg i Pétionville.

## Kjelder
*«Pétionville» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 7. april 2010.
Peter Thams Buschmann

**Peter Thams Buschmann** () var ein norsk prest og stortingsmann. Han var sokneprest i Ulstein på Sunnmøre 1798-1822 og Aure på Nordmøre 1822-45. På Stortinget møtte han i 1818-sesjonen.

## Liv og gjerning
Buschmann var fødd i Nesna, der far hans då var prest. Seinare fekk faren nytt kall i Frosta. Buschmann tok eksamen ved Trondhjems katedralskole i 1782, og studerte deretter teologi i København. 1787 var han ferdig utdanna cand. theol. og var deretter pers. kapellan i faren sitt prestegjeld, Frosta. I januar 1798 vart han utnemnd til sokneprest i Ulstein. Dette embetet hadde han til 1822, då han vart sokneprest i Aure.

Under tida i Aure låg Buschmann i strid med biskopen, Peter Bugge, som Buschmann hevda hadde lokka han til å søke Aure-kallet og ikkje det rikare kallet Tingvoll, som biskopssonen så kunne søkje og få.

Buschmann var lite omtykt i Ulstein, han vart «halden for kaut og ufolkeleg». Overfor kyrkjelyden var han myndig og mannhaftig, også utanfor kyrkjetida. Preikene hans var lærde og moraliserande, berre når han tala om det nasjonale tende han gløden hos tilhøyrarane. I Aure, derimot, skal Buschmann (kalla Gammel-Bussmann) ha vore svært godt likt av folket.

1843 vart Buschmann i prosteretten tiltala for klanderverdig embetsførsel. Han døydde før saka var avslutta.

Buschmann var valmann til valet på eidsvollsmenn 1814. Til det overordentlege storting i 1814 var han 2. varamann (suppleant). 1818 vart han vald til stortingsrepresentant for Romsdals amt, etter amtmannen sa frå seg val. På Stortinget var han medlem av ni komitear. Han var formann i komiteen om sal av kyrkjer i Nord-Norge og i komiteen om den lutherske kyrkja i London.

## Bibliografi
* *Tale holden i [[Hareid]]s Annexkirke den 25. Marts 1814, [[Ekset]] Kongeriget Norges gamle frygtelige Løve er vaagnet Eedens Aflæggelse af Ulfsteens og Hareids Menighed i Bergens Stift 25. mars 1814* http://virksommeord.no/person/4743/

## Kjelder
* Bjåstad, Ingvard: *Soga om Hareid og Ulstein. Bind II*, Ålesund 1977
* Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914
*
Gonaïves

**Gonaïves** (haitisk: *Gonayiv*) er ein by nord i Haiti og hovudstaden i departementet Artibonite. Han hadde i 2005 eit estimert innbyggjartal på 84&nbsp;961. Bynamnet er avleidd av det opphavlege namnet «Gonaibo». Gonaïves er også kjend som «sjølvstendebyen» i Haiti, sidan det var der Jean-Jacques Dessalines erklærte Haiti, det tidlegare *Saint-Domingue*, sjølvstendig frå Frankrike 1. januar 1804, ved å lese opp sjølvstendelova, som var skriven av Boisrond Tonnerre, på Place d’Armes i byen.

## Kjelder
* «Gonaïves» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 7. april 2010.
Peder Bugge

**Peder Olivarius Bugge** () var biskop i Nidaros bispedømme 1803&ndash;1842 og stortingsmann 1815-16. Han hadde ei sentral rolle i norsk kristenliv og politikk i tida kring 1814. På begge felta hevda Bugge synspunkt, til ulike tider, som stod sterkt mot einannan. Av den grunn fekk han tilnamnet 'Bifrons', mannen med to ansikt. Bugge  var far til presten Søren Bugge og pedagogen Frederik Moltke Bugge.

## Presten og biskopen
Peder Bugge vart fødd i Holt i Aust-Agder. Faren Søren Bugge var sokneprest i Vanse. 11 år gammal vart Peder send til Bergen for å få undervisning av rektor Arentz, seinare vart han til 1782 undervist av rektor Monrad i Kristiansand. 1786 vart han cand. theol., året etter tok han magistergraden.

1787-90 var Bugge sokneprest til Skuldelev på Sjælland i Danmark. År 1790 tok han over embetet som sokneprest i Vanse etter far sin. Medan han var sokneprest i Vanse arbeidde han med ei avhandling som han sende til universitetet i Göttingen, ei avhandling som førte til at han vart dr. theol. i 1796. 1799 vart han sokneprest til Trinitatis kyrkje i Fredericia i Danmark.

År 1803 vart Bugge utnemnd til biskop i Trondheim. Han hadde ikkje noko ynskje om dette embetet, det var leiaren av kanselliet i København som stod bak. 10. mai 1804 vart han og fire andre biskopar, mellom dei Johan Nordahl Brun og Mathias Bonsak Krogh, samstundes vigd til embeta sine i København. Bugge tok avskjed som biskop i 1842.

Bugge vart oppdregen i eit herrnhutisk kristensyn. Hans tidlege skrifter er prega av dette synet. Doktoravhandlinga er derimot gjennomført rasjonalistisk. Seinare modererte han dette synet og vende seg meir mot barndomlærdomen.

## Politikaren
Under Eidsvollsforsamlinga i april-mai 1814 var Bugge med i prins Kristian Fredrik sin delagasjon. Han laga då eit utkast til grunnlover for kongeriket Norge. Bugge var negativ til Mossekonvensjonen.

Bugge vart i 1815 vald til representant til Stortinget frå Trondheim. Under tingsamlinga var han både president og visepresident i Odelstinget, og visepresident i Stortinget. Han var formann i fem av dei elleve stortingskomiteane han var med i.

Bugge krynte Kong Karl Johan i Nidarosdomen i 1818. I talen han heldt ved kroninga gav han kongen æra for Noregs fridom. Talen førte til at alle vindauga i biskopsgarden vart knust ved steinkasting.

Han var 1815-20 preses i Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim.

Peder Bugge budde i Trondheim frå han forlet bispestolen og til han døydde.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*, Kristiania 1914

## Bakgrunnsstoff
*Dansk biografisk Lexikon
*Norsk biografisk leksikon
Ripieno

**Ripieno** (italiensk for *alle* eller *heile*), forkorta: R, rip., kan bety eitt av følgjande:

* Det største av to ensemble i ein concerto grosso i motsetnad til solistensemblet som vert kalla concertino. 
* *Ripieno concerto* er eit uttrykk frå barokken på konsertar utan dominante soloister, dvs. som ei tidleg form for symfoni.
* Notane som vert lagt til når ein spelar generalbass.

Ein orkestermusikar eller songar utan solistiske oppgåver vert kalla ein *ripienist*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ripieno|Ripieno]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Liebster Gott, wenn werd ich sterben

***Liebster Gott, wenn werd ich sterben?***, BWV&nbsp;8, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.

Han vart skriven i Leipzig for den sekstande sundagen etter treeiningssundag og vart først framført den 24. september 1724. Han er basert på ein koral med same namn av Caspar Neumann.

Stykket er skriven for valthorn, fløyte, to oboar d'amore, strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av seks satsar, i E-dur bortsett frå der anna er nemnt:

#Kor: «Liebster Gott, wenn werd ich sterben?» – ei korutgåve av melodien. Alt-, tenor- og basstemmene syng frie kontrapunkt, medan sopranane syng koralen reint med lange tonar. 
#Arie: «Was willst du dich, mein Geist, entsetzen» – for tenor, obo d'amore og continuo (Ciss-moll).
#Resitativ: «Zwar fühlt mein schwaches Herz» – for alt, strykarar og continuo.
#Arie: «Doch weichet, ihr tollen, vergeblichen Sorgen!»– for bass, fløyte, strykarar og continuo (A-dur).
#Resitativ: «Behalte nur, o Welt, das Meine!» – for sopran og continuo.
#Koral: «Herrscher über Tod und Leben» – siste verset av koralen, sunge og spelt av heile ensemblet.

Ei alternativ utgåve av kantaten i D-dur finst òg, truleg frå 1746–47. Fleire mindre endringar i instrumenteringa vart gjort, til dømes vart obodelane i første satsen gjeven til fiolinar og i bassarien vart obo d'amore nytta colla parte med fløyte. 

## Bakgrunnsstoff
* 
*Songpartitur
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Forskjellige kommentarar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Liebster Gott, wenn werd ich sterben? BWV 8|Liebster Gott, wenn werd ich sterben? BWV 8]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Es ist das Heil uns kommen her

***Es ist das Heil uns kommen her***, BWV 9, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.  Johannes Brahms skreiv òg ein motett med same namn basert på same tekst. 

Han vart skriven i Leipzig for den sjette sundagen etter treeiningssundag, ein gong mellom 1732 og 1735. Han er basert på ein koral med same namn av Paul Speratus.

Stykket er skriven for fløyte, obo d'amore, strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av sju satsar, in E-dur, bortsett frå der anna er nemnt: 

# Kor: «Es ist das Heil uns kommen  her» - ei korutgåve av melodien. Alt-, tenor- og bassstemma syng frie kontrapunkt, medan sopranane syng koralen reint med lange tonar.
# Resitativ: «Gott gab uns ein Gesetz» - for basstemme og continuo (Ciss-moll modulert til H-dur).
# Arie: «Wir waren schon zu tief gesunken» - ein tenorarie med solofiolin og continuo (E-moll).
# Resitativ: «Doch mußte das Gesetz erfüllet werden» - for basstemme og continuo (H-moll modulerer til A-dur).
# Duett: «Herr, du siehst statt guter Werke»- for sopran, alt, fløyte, obo d'amore og continuo (A-dur).
# Resitativ: «Wenn wir die Sünd aus dem Gesetz erkennen»  - for basstemme og continuo.
# Koral: «Ob sichs anließ, als wollt er nicht» - siste verset av koralen, sunge og spelt av heile ensemblet.

## Bakgrunnsstoff
*  
* Songpartitur for stykket
* Tysk tekst med engelsk omsetjing 
* Forskjellige kommentarar om stykket

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Es ist das Heil uns kommen her, BWV 9|Es ist das Heil uns kommen her, BWV 9]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Meine Seel erhebt den Herren

***Meine Seel erhebt den Herren***, BWV 10, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.

Han vart skriven i Leipzig for Maria besøksdag og vart først framført den 2. juli 1724. Store delar av tekste er teken frå magnificaten, Lukasevangeliet 1:46-55 og melodien nytta i salmen som er tilknytt magnificaten.

Stykket er skriven for to oboar, trompet, strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av sju satsar, i g-moll bortsett frå der anna er nemn: 

#Kor: «Meine Seel erhebt den Herren» - ei korutgåve av salmemelodien. Altane, tenorane og bassane syng frie kontrapunkt, medan sopranen syng salmemelodien reint med lange tonar. Om lag halvvegs ut i satsen, byter sopranane og altane roller. 
#Arie: «Herr, der du stark und mächtig bist» - for sopran, oboar, strykarar og continuo (H-dur).
#Resitativ: «Des Höchsten Güt und Treu» - for tenor og continuo (g-moll modulert til d-moll).
#Arie: «Gewaltige stößt Gott vom Stuhl» - for basstemme og continuo (F-dur).
#Duet: «Er denket der Barmherzigkeit» - for alt, tenor, oboar, trompet og continuo (d-moll). Oboane og trompetane speler berre salmemelodien i lange tonar
#Resitativ: «Was Gott den Vätern alter Zeiten» - for tenor, strykarar og continuo.
#Koral: «Lob und Preis sei Gott dem Vater» - siste verset av koralen, sunge og spelt av heile ensemble.

## Media
*Cantata 10 på youtube (Ton Koopman).

## Bakgrunnsstoff
*  
*Songpartitur for stykket
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Forskjellige kommentarar om stykket

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meine Seel erhebt den Herren, BWV 10|Meine Seel erhebt den Herren, BWV 10]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Lobet Gott in seinen Reichen

***Lobet Gott in seinen Reichen***, òg kalla «Himmelfahrts-Oratorium», BWV 11, er eit oratorium av Johann Sebastian Bach. Det vart truleg komponert i 1735, med tekst truleg skriven av Picander. I *[[Bach-Gesamtausgabe]]* (BGA) er verket inkludert som ein del av kantatene (derfor det låge BWV-talet) og i *Bach Compendium* har det nummeret **BC D 9** og er ein del av oratoria. Det er basert på bibelske tekstar og derfor inneheld det resitativ av ein evangelist og andre personar. Bach markerte det som «*Oratorium In Festo Ascensionis.*» Dette todelte verket omfatta 11 nummer med ei framføringstid på om lag ein halv time. 

# Koral &mdash; *«Lobet Gott in seinen Reichen»* (etter ein høgtidskoral frå ein kantate frå 1732)
# Evangelist (Tenor) &mdash; «Der Herr Jesus hub seine Hände auf»
# Resitativ (Bass) &mdash; «Ach, Jesu, ist dein Abschied schon so nah?»
# Arie (Alt) &mdash; «Ach, bleibe doch, mein liebstes Leben» (musikalsk imitasjon av ein tidlegare, tapt bryllaupskantate som òg er opphavet til *[[Agnus Dei]]* frå Messe i  H-moll)
# Evangelist (Tenor) &mdash; «Und ward aufgehoben zusehends»
# Koral &mdash; «Nun lieget alles unter dir»
# Evangelists (Tenor og Bass) &mdash; «Und da sie ihm nachsahen gen Himmel fahren»
# Resitativ (Alt) &mdash; «Ach ja! so komme bald zurück»
# Evangelist (Tenor) &mdash; «Sie aber beteten ihn an»
# Arie (Sopran) &mdash; «Jesu, deine Gnadenblicke» (begge fløytear spelar i samklang, det same gjer obo 1 og fiolinane og bratsjane)
# Koral &mdash; «Wenn soll es doch geschehen»

## Instrumentering
To fløyter, to oboar, tre trompetar, paukar, strykarar, continuo, fire songsolistar (SATB) og kor.

## Bakgrunnsstoff
*  
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Forskjellige kommentarar om stykket

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lobet Gott in seinen Reichen, BWV 11|Lobet Gott in seinen Reichen, BWV 11]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen

**Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen**, BWV 12, er ein kantate av Johann Sebastian Bach. Kantaten spring ut frå Weimar-perioden til Bach. Han vart først framført i hoffkapellet i Weimar den tredje sundagen etter påske, den 22. april 1714. Ein trur teksten, som skildrar sorga til dei kristne, må vere skriven av Salomon Franck, hoffdiktaren i Weimar.

Kantaten er skriven for sopran, alt, tenor, bass, obo, trompet, fagott, to fiolinar, to gambe og basso continuo.  Det er sju satsar, i f-moll, bortsett frå der anna er nemnt:

# Sinfonia – for obo, to fiolinar, to bratsjar da gamba og basso continuo med ein fagott. So for mange av dei tidlege kantatane til Bach opnar verket med ein kort instrumentalpassasje, merka som adagio assai, med ein utrykksfull og enkel solo-obo.
# Koral «Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen» – for sopran, alt, tenor, bass, to fiolinar, to bratsjar da gamba og basso continuo med ein fagott. Openingskoralen er bygt på ein *[[basso ostinato]]*, i ein gammaldags 3/2 passacaglia. Orda vert kvar for seg uttalt med ein annan vokaldel, som overlappar den neste. Den midtre delen har ein noko meir festleg kjensle og modulerer til Ess-dur.
# Resitativ  «Wir müssen durch viel Trübsal» – for alt, to fiolinar, to bratsjar da gamba og basso continuo med ein fagott, dette er den einaste resitativen i kantaten, som stadfester at dette er ein gammaldags kantate. (c-moll)
# Arie «Kreuz und Kronen sind verbunden» - for alt, obo og basso continuo. (c-moll)
# Arie «Ich folge Christo nach» ("I follow after Christ") – for bass, to fiolinar og basso continuo. (Ess-dur)
# Arie «Sei getreu, alle Pein» – For tenor, trompet og basso continuo. Samstundes med tenorlinja, spelar trompeten koralmelodien *Jesu, meine Freude*, ein komposisjonsteknikk frå det sentrale Tyskland på 1600-talet. (g-moll)
# Koral «Was Gott tut, das ist wohlgetan» (B-dur)

Bach skreiv om materialet frå den første koralen og danna *Crucifixus*-satsen i *Credo* i *Messe i H-moll*.

## Media
*Eit minutts utdrag av kvar sats på Classical.com 

## Bakgrunnsstoff
*  
*Original tekst og omsetjing 
*Songpartitur
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen, BWV 12|Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen, BWV 12]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Obo d'amore

**Obo d’amore** (oboe d'amore, hautbois d'amour eller kjærleiksobo) er altinstrumentet i obofamilien. Han er stemt *a*, altså ein liten ters lågare enn oboen. Klangfargen er rundare enn ein vanleg obo, men ikkje så rund som engelsk horn. Han vart hovudsakleg brukt i barokken, og då særskild av Johann Sebastian Bach og Georg Philipp Telemann. Instrumentet vert sjeldan brukt i moderne symfoniorkester, nokre unntak er *Sinfonia domestica* av Richard Strauss og Ravels *[[Boléro]]*.

Frå tidleg på 1700-talet er obo d’amore alt-instrumentet, den vanlege oboen sopran, og tenoren i instrumentfamilien er jaktobo (obo de caccia) som vart vidareutvikla til engelsk horn.

## Musikk for obo d’amore
Obo d’amore har ei solistrolle i J. S. Bachs cembalokonsert i A-dur (BWV 1055) for obo d'amore, strykarar og basso continuo, i Antonio Lottis konsert i A-dur for obo d’amore, strykarar og basso continuo, og i G. P. Telemanns konsert i e-moll for obo d’amore, strykere og basso continuo (TWV 51:e2).

I kammermusikken finst ein triosonate i A-dur for obo d'amore, fiolin og basso continuo av Graun (truleg Johann Gottlieb). I Ravels Bolero er obo d'amoren ein del av orkesteret (dvs. ikkje solist).

## Sjå òg
* Barokkobo

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oboe d’amore|Oboe d’amore]]» frå ,  den 7. april 2010.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Gifford, Virginia S.: *Music for oboe, oboe d’amore and English horn*: a bibliography of materials at the library of Congress. - Westport, Conn. : Greenwood, 1983. - ISBN 0-313-23762-X
Christ unser Herr zum Jordan kam

***Christ unser Herr zum Jordan kam***, BWV 7, er ein kantate av Johann Sebastian Bach.

Han vart skriven i Leipzig for høgtida til døyparen Johannes og vart først framført den 24. juni 1724. Han er basert på ein koral med same namn av Martin Luther.

Stykket er skriven for to oboar d'amore, solo fiolinar, ripieno strykarar (fiolinar, bratsjar og basso continuo), songsolistar og kor. Det består av sju satsar, i e-moll bortsett frå der anna er skrive:

#Kor: «Christ unser Herr zum Jordan kam» - Sopran-, alt- og basstemmer syng frie kontrapunkt, medan tenorstemmene syng koralen reint i lange tonar. 
#Arie: «Merkt und hört, ihr Menschenkinder» - for basstemme og continuo (G-dur).
#Resitativ: «Dies hat Gott klar mit Worten» - for tenor og continuo (d-moll).
#Arie: «Des Vaters Stimme ließ sich hören» - for tenor, to solo fiolinar og continuo (a-moll).
#Resitativ: «Als Jesus dort nach seinen Leiden» - for bass, strykarar og continuo (h-moll).
#Arie: «Menschen, glaubt doch dieser Gnade» - for alt, oboar d'amore, strykarar og continuo.
#Koral: «Das Aug allein das Wasser sieht» - siste verset av koralen, sunge og spelt av heile ensemblet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Christ unser Herr zum Jordan kam, BWV 7|Christ unser Herr zum Jordan kam, BWV 7]]» frå ,  den 7. april 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*  
*Songpartitur for stykket
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Forskjellige kommentarar om stykket
Passacaglia

**Passacaglia**, **passacaille** eller **pasacalle** (spansk *pasar una calle*, 'spasere gatelangs') var opphavleg ein spansk folkedans. På 1500-talet kom dansen til Frankrike og Italia der han vart oppført scenisk.

Som musikkform er passacagliaen ofte, men ikkje alltid, basert på ein bass-ostinat i tredelt takt, vanlegvis med ein alvorleg og mollprega karakter.

Den mest kjente passacaglia frå barokken er Johann Sebastian Bach sin *Passacaglia i c-moll* for orgel (BWV 582). Òg *Crucifixus* frå Messe i h-moll er bygd opp som ein passacaglia.

Sidan seinromantikken vart det under innverknad av Bach skrive mange orgelpassacagliar, ofte med ein påfølgjande fuge. Òg nyklassisistiske komponistar nyttar seg gjerne av forma. Viktige døme er:
*Johann Nepomuk David: *Introduktion und Passacaglia über „Wach auf, wach auf du deutsches Land“*
*Sigfrid Karg-Elert: *Passacaglia und Fuge über B-A-C-H* op.&nbsp;150
*Flor Peeters: *Passacaglia e Fuga* e-Moll op.&nbsp;42
*Max Reger: *Introduktion, Passacaglia und Fuge* e-Moll op.&nbsp;127
*Georg Schumann: *Passacaglia und Finale über B-A-C-H* op.&nbsp;39, Verlag F. E. C. Leuckart, Leipzig 1905 (Erstdruck)
*Richard Wetz: *Passacaglia und Fuge* d-Moll op.&nbsp;55

Dmitrij Sjostakovitsj skreiv nokre langsame satsar i større verk på passacaglia-forma: 2.&nbsp;klaversonate, 8. symfoni, 2.&nbsp;klavertrio, 1.&nbsp;fiolinkonsert. Vidare er *Passacaglia d-moll op. 1* av Anton Webern og 4. sats av Johannes Brahms' 4. symfoni kjente orkesterpassacaglier.

## Sjå òg
* Chaconne: ei musikkform som er nærast identisk med passacagliaen
Meine Seufzer, meine Tränen

***Meine Seufzer, meine Tränen***, BWV 13, er ein kantate av Johann Sebastian Bach. Han vart skriven for den andre sundagen etter trettande dag jul.  Den avsluttande koralen er ei harmonisering av salmen *O Welt, ich muss dich lassen*.

Han er instrumentert for to blokkfløyter, obo da caccia, strykarar (to fiolinar, bratsj og basso continuo), songsolistar og kor og er i seks satsar: 

#Arie (Tenor): Meine Seufzer, meine Tränen (D-moll)
#Resitativ (Alt): Mein liebster Gott läßt mich annoch (H-dur)
#Koral (Alt): Der Gott, der mir hat versprochen (F-dur)
#Resitativ (Sopran): Mein Kummer nimmet zu (F-dur)
#Arie (Bass): Ächzen und erbärmlich Weinen (G-moll)
#Koral (Kor): So sei nun, Seele, deine (H-dur)

## Bakgrunnsstoff
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
* 
*Kommentarar om stykket

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meine Seufzer, meine Tränen, BWV 13|Meine Seufzer, meine Tränen, BWV 13]]» frå ,  den 7. april 2010.*
Tutti

**Tutti** er eit italiensk ord som tyder 'alle' eller 'i saman'.

Som eit musikalsk uttrykk vert det nytta på forskjellig vis:

# Det kan vise til ein orkesterpassasje der alle medlemmene i orkesteret (eller delar av eit orkester) spelar samstundes. I eit konsertstykke indikerer det delar for heile orkesteret, i motsetnad til delar for solistane. Det vert nytta på liknand vis i kormusikk, der heile seksjonar eller heile koret syng samstundes.
# Ein som orkestrerer eit stykke kan spesifisere at ein musikar i orkesteret skal spele aleine, medan resten av seksjonen er stille under soloen. Det står då skrive *solo* på partituret der soloen startar, og *tutti* der heile seksjonen starta å spele att. 
# I orgelmusikk indikerer det **fullt orgel**: alle pipene vert opna. Dette vert stundom skrive på partitur som **<math>fff</math>**.

## Sjå òg
*Solo
*Ripieno

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tutti|Tutti]]» frå ,  den 7. april 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Apel, Willi, red., *Harvard Dictionary of Music*, Second Edition, Revised og Enlarged. The Belknap Press of Harvard University Press, Cambridge, Massachusetts, 1969. SBN 674375017
Herr Gott, dich loben wir

***Herr Gott, dich loben wir***, BWV 16, er ein kantate av Johann Sebastian Bach, først framført i Leipzig 1. januar 1726.  Instrumenteringa er to oboar, valthorn da caccia, obo da caccia og strykarar (to fiolinar, bratsj, violetta og basso continuo).

Verket er i seks satsar, i C-dur bortsett frå der anna er nemnt. 

#Kor: Herr Gott, dich loben wir
#Resitativ (Bass): So stimmen wir bei dieser frohen Zeit
#Arie (Bass) & Kor: Laßt uns jauchzen, laßt uns freuen
#Resitativ (Alt): Ach treuer Hort (E-moll)
#Arie (Tenor): Geliebter Jesu, du allein (F-dur)
#Koral: All solch dein Güt wir preisen (A-moll)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Herr Gott, dich loben wir, BWV 16|Herr Gott, dich loben wir, BWV 16]]» frå ,  den 7. april 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  
*Tysk tekst med engelsk omsetjing 
*Kommentarar om verket
Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt

***Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt***, BWV 18, er ein kyrkjeleg kantate by Johann Sebastian Bach.  Han vart komponert for seksagesima, åttande sundag før påske, basert på ein tekst av Erdmann Neumeister skriven i 1711 for hoffet Eisenach. Teksten siterer Esaias og Salme 118.

Verket er ein av dei tidlege kantatane Bach skreiv, og vart truleg komponert for 24. februar 1715, truleg eit år og to tidlegare. Verket er instrumentert for kor, to blokkfløytear, fagott, bratsjar I-IV, fiolonsell og bass continuo.

Instrumenteringa liknar Brandenburgkonsert n°6, som òg er utan fiolinar. I tillegg nyttar den andre (Leipzig) utgåva av denne kantaten berre midtre og låge strykarar, utan blokkfløyter.

## Satsar
Stykket er delt inn i fem satsar: 
#Sinfonia, 
#: Komponert i 6/4-takt i G-moll. Som fleire av kantatane til Bach &mdash; særleg dei tidlege&mdash; startar dette verket med ein instrumental sinfonia. Forma er på ein fleksibel chaconne, broten ned i episodar i ei *[[da capo]]*-form. 
#Resitativ (Bass): Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt
#Resitativ og koral (litani) (Sopran, Tenor, Bass, Kor): Mein Gott, hier wird mein Herze sein
#Arie (Sopran): Mein Seelenschatz ist Gottes Wort
#Koral: Ich bitt, o Herr, aus Herzens Grund

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt, BWV 18|Gleichwie der Regen und Schnee vom Himmel fällt, BWV 18]]» frå ,  den 7. april 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*  
*Tekst på tysk og engelsk
Blokkfløyte

Ei **blokkfløyte** er eit treblåseinstrument. Ho har fått namnet sitt på grunn av ein plugg som vert sett inn i eit hol i munnstykket. Ho er vanlegvis laga i tre eller plast. Norske variantar av fløyta er tussefløyte og sjøfløyte som begge vert brukt i folkemusikksamanheng.

## Blokkfløytefamilien
* Pikkoloblokkfløyte (i C)
* Sopranblokkfløyte (i C)
* Altblokkfløyte (i F)
* Tenorblokkfløyte (i C)
* Bassblokkfløyte (i F)
Michèle Pierre-Louis

**Michèle Duvivier Pierre-Louis** () er ein haitisk politikar som var statsminister i Haiti frå september 2008 til november 2009. Ho var den andre kvinnelege statsministeren i Haiti, etter Claudette Werleigh, som sat frå 1995 til 1996.

Pierre-Louis har vore dagleg leiar for Knowledge and Freedom Foundation (FOKAL), ein ideell organisasjon som er finansiert av George Soros, sidan 1995. I juni 2008 vart jo utnemnd til statsminister av president René Préval, etter at to andre framlegg frå Préval hadde vorte avslegne av deputertkammeret i nasjonalforsamlinga. Deputertkammeret godkjende henne 17. juli 2008, med 61 stemmer for, éi mot og 20 blanke. Vedtaket vart godkjent i senatet 31. juli, med 12 stemmer for, 5 blanke og ingen imot. I tillegg måtte det politiske programmet og regjeringa hennar godkjennast i deputertkammeret og senatet.

Préval kunngjorde samansetnaden av den nye regjeringa 25. august 2008, og ved sidan av Pierre-Louis sjølv, var det 17 ministrar, der sju av dei vart med vidare frå den tidlegare regjeringa til Jacques-Édouard Alexis. Pierre-Louis vart utpeikt til minister for rettferd og offentleg tryggleik, i tillegg til statsministerposten. Regjeringa skulle ha vorte innsett 26. august, men dette vart forseinka grunna den tropiske syklonen «Gustav».

Ho vart etterfølgd som statsminister av Jean-Max Bellerive i 2009.

## Kjelder
*«Michèle Pierre-Louis» på Wikipedia på engelsk, innhenta 21. mars 2010.

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
*«The Elites Are Like a Huge Elephant Sitting on Haiti », intervju med Michèle Pierre-Louis av Michael Deibert hjå Inter Press Service.