open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
330 skvadron

**330 skvadron** er ein del av Luftforsvaret i Noreg, underlagt Redningshelikoptertjenesten. Skvadronen vart opphavleg oppretta under andre verdskrigen på Island i 1941 og er den eldste operative flyskvadronen som framleis er i teneste. I dagens form vart skvadronen oppretta i 1973, etter å ha vore lagt ned og retta opp igjen fleire gonger. Han har sidan 1973 vore operatør av redningshelikoptera til staten og har som hovudoppgåve å gjennomføra søk- og redningsoppdrag, med ambulanseflyging, katastrofehjelp og spesialoperasjonar som sekundære oppgåver. 330 skvadron er ein av fleire skvadronar som høyrer inn under 139 Luftving ved Bardufoss flystasjon, men leiinga av 330 skvadron er stasjonert på Sola flystasjon.

### Avdelingar
330 skvadron har fem avdelingar som er plasserte i Banak, Bodø, Ørland, Sola og på Rygge. Sidan september 2009 har skvadronen Florø operert som detasjement, det vil seia at det ikkje er fast mannskap på denne basen, men at mannskap frå andre avdelingar delar på vaktbelastinga.

### Helikopter

#### Sea King
Skvadronen har 12 helikopter av typen Westland Sea King, fordelt på dei fem avdelingane i Noreg. Dei er godt utstyrte og rusta for oppgåvene dei skal gjere. Helikoptera blir brukte i alle moglege redningsoppdrag – alt frå å hente fjellklatrarar til personar i forliste båtar.

Sea King har lang rekkjevidde og er utstyrte med to radarar, radioar og radiopeilarutstyr​​ for alle frekvensar. I eit søk brukar ein også søkjelys, infraraudt (varmesøkjande) kamera og nattbriller.

Forsvaret drifter helikoptera, men Justis- og beredskapsdepartementet er ansvarleg for redningshelikoptertenesta. Departementet eig dessutan Sea King-helikoptera og står for disponeringa. Hovudbasen for helikoptera er Bodø.

#### Nye helikopter

Dagens redningshelikopter er planlagd erstatta av 16 nye helikopter av typen AgustaWestland AW101. Overgangen vil skje gradvis i perioden 2018-2021. Det nye redningshelikopteret er langt betre rusta til å takle norske vêr- og vindhøve, med auka lasteevne og rekkjevidde. Avanserte søkjesystem vil i tillegg gjere redningstenesta betre i stand til å løyse oppdrag.

Dei nye helikoptera vil ha ei besetning på 6 personar, og kapasitet til 25 passasjerar. Rekkevidde er 266 nautiske mil (omlag 500 kilometer).

### Besetning
Den vanlege besetninga på dagens Sea King-helikopter ved oppdrag er to flygarar, ein systemoperatør (navigatør), ein maskinist (heiseoperatør), ein redningsmann og ein anestesilege. Besetninga er tilsett i Forsvaret medan dei regionale helseføretaka i dag er ansvarlege for legetenesta. På Rygge har Helse Sør-Øst ansvar for legedrifta. På Sola har Helse Vest, på Ørland har Helse Midt, og i Bodø og Banak har Helse Nord ansvar for legetenesta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:330 skvadron|330 skvadron]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  

## Litteratur
*Duvsete, Steinar *Luftforsvarets historie*, Bind 3 Kalde krigere og barmhjertige samaritaner, Oslo 2004, ISBN 82-03-22071-1
*Strand, Birger M mfl *Sola flystasjon*, Sola 2002
*Helgesen, Jan-Petter *Start rotoren*, Helikopterets plass i norsk luftfart, Stavanger 1991
Berdalstunnelen

**Berdaltunnelen** er ein tunnel på fylkesveg 50 i Aurland kommune i Sogn og Fjordane fylke. Tunnelen går gjennom Klovafjellet mellom Berdalen (i Aurlandsdalen) og Stondalen. Han er 4266 meter lang, og vart opna i 1987. Berdalstunnelen er den lengste av tunnelane mellom Hol og Aurland. Vegen med tunnelane vart bygd i samband med kraftutbygginga i Aurlandsdalen. I det austre utløpet av Berdalstunnelen ligg Nesbøtunnelen.

## Sjå òg

* Nesbøtunnelen
* Stondalstunnelen

* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Berdalstunnelen|Berdalstunnelen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
FA-cupfinalen i fotball 1976

**FA-cupturneringa i fotball 1976** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 1. mai 1976. 99&nbsp;115 tilskodarar såg Southampton FC sine 11 utvalde spelarar vinne klubbens aller fyrste trofe etter siger 1-0 mot Manchester United.

### Kampen
Manchester United var det førande laget i den fyrste omgangen, Southampton i den andre. Finalen vart avgjort då Bobby Stokes vart spelt fri i det 83. minutt, moglegvis i offsideposisjon, og frå 18-19 meters hald sende eit laust skot i motsett målvaktshjørne.

**Southampton** sitt historiske vinnarlag bestod av: Ian Turner, Peter Rodrigues (kaptein), Mel Blyth, Jim Steele, David Peach, Nick Holmes, Paul Gilchrist, Jim McCalliog, Mick Channon, Peter Osgood og Bobby Stokes.

**Manchester United** mønstra: Alex Stepney, Alex Forsyth, Brian Greenhoff, Martin Buchan (kaptein), Stewart Houston, Gerry Daly, Sammy McIlroy, Steve Coppell, Stuart Pearson, Lou Macari, Gordon Hill. Hill gjekk ut midtvegs i 2. omgang, inn kom David McCreery.

Dommaren heitte Clive Thomas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1976 FA Cup Final|1976 FA Cup Final]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Høyangertunnelen

**Høyangertunnelen** er ein 7543 meter lang tunnel på fylkesveg 55 i Høyanger og Sogndal kommunar i Vestland. Tunnelen går mellom Høyanger og Bolstad, på nordsida av Sognefjorden. Arbeidet med tunnelen byrja 20. mars 1977, gjennomslaget kom 2. oktober 1980. Tunnelen vart opna av kong Olav V den 25. mai 1982. Høyangertunnelen avløyste ferjesambandet Kongsnes-Nordeide, og gav Indre Sogn heilårs vegsamband med resten av fylket.

Høyangertunnelen var den lengste vegtunnelen i Noreg då han vart opna. I dag er han 3. lengst i Sogn og Fjordane, etter Lærdalstunnelen og Gudvangatunnelen.

## Sjå òg
* Vegtunnelar i Noreg

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Høyangertunnelen|Høyangertunnelen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* Kristin Ese: «Høyangertunnelen - Nord-Europas lengste vegtunnel i 1982» på nettstaden til Fylkesarkivet i Vestland
Frudalstunnelen

**Frudalstunnelen** er ein vegtunnel på Riksveg 5 i Sogndal kommune i Vestland fylke. Tunnelen går mellom Frudalen og Berge. Han er 6758 meter lang, og vart opna 29. oktober 1994. Frudalstunnelen er ein del av vegsambandet mellom Sogndal og Fjærland.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar og syklistar å ferdast i Frudalstunnelen.

## Sjå òg
* Vegtunnelar i Noreg

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frudalstunnelen|Frudalstunnelen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Fodnestunnelen

**Fodnestunnelen** er ein tunnel på riksveg 5 i Lærdal kommune i Sogn og Fjordane. Tunnelen går mellom Lærdalsøyri og Aspevik. Han er 6604 meter lang, og vart opna 25 september 1995.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar og syklistar å ferdast i Fodnestunnelen.

## Sjå òg

* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fodnestunnelen|Fodnestunnelen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*
Fjærlandstunnelen

**Fjærlandstunnelen** er ein tunnel på Riksveg 5 i Sunnfjord og Sogndal kommunar i Vestland fylke. Tunnelen går mellom Lunde i Jølster og Bøyadalen i Sogndal, og er 6397 meter lang. 

Tunnelen vart opna 31. mai 1986 av den tidlegare visepresidenten i USA, Walter Mondale, som hadde slekt i Mundal i Fjærland. Fjærlandstunnelen og resten av vegen mellom Skei i Jølster og Fjærland gav Fjærland landfast vegsamband med omverda.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar og syklistar å ferdast i Fjærlandstunnelen.

## Sjå òg

* Vegtunnelar i Noreg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fjærlandstunnelen|Fjærlandstunnelen]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Naustdalstunnelen

**Naustdalstunnelen** er ein 5970 meter lang tunnel på riksveg 5 i Naustdal og Flora kommunar i Sogn og Fjordane fylke. Tunnelen går mellom Jonstad i Naustdal og Svarthumle i Flora, og erstatta den gamle vegen over snøtunge Ramsdalsheia. Bygginga starta 7. juni 1993 på Svarthumle-sida, og tunnelen vart opna 18. august 1995. Tunnelen var finansiert med ein bom på Svarthumle, ått av Sunnfjordtunnelen AS. Bomstasjonen vart stengd 20. mars 2010 etter at han hadde samla inn 250 millionar kroner.

Naustdalstunnelen er stengd for syklistar og fotgjengarar.

Den gamle vegen over Ramsdalsheia vart opna for trafikk i 1945 (offisiell opning først i 1952). Etter at Naustdalstunnelen vart opna, vart Ramsdalsheitunnelen (230 m) på gamlevegen stengd. Gamlevegen (i dag kommunal veg) og tunnelen vart seinare opprusta, og gjenopna for sommartrafikk i august 2006.

## Sjå òg

* Storebru
* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Naustdalstunnelen|Naustdalstunnelen]]» frå ,  den 30. mars 2019.*  
 
## Litteratur
*Kristin Ese: *På god veg – Veghistorie i Sogn og Fjordane*. Selja Forlag, Førde 2007. ISBN 978-82-91722-70-2, s. 243, 249 og 255
Grasdalstunnelen

**Grasdalstunnelen** er ein tunnel på riksveg 15 i Stryn kommune i Sogn og Fjordane. Tunnelen går under Sætreskarsfjellet mellom Grasdalen og Skjerdingsdalen, og er 3720 meter lang. Gjennomslaget i tunnelen kom i 1975. Grasdalstunnelen og resten av heilårsvegen over Strynefjellet vart opna for trafikk 11. september 1977 og  offisielt opna av kong Olav V den 17. oktober 1978.

## Sjå òg

* Oppljostunnelen
* Ospelitunnelen
* Hjelletunnelen
* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Bakgrunnsstoff

* Sogn og Fjordane fylkesarkiv: Byggjing av heilårsveg over Strynefjellet
* NRK Sogn og Fjordane: – Vegvesenet feilvurderte Strynefjellet (26. januar 2005)
* Grasdalstunnelen på Google StreetView
Bogstunnelen

**Bogstunnelen** er ein 3482 meter lang tunnel på europaveg 39 i Høyanger kommune i Sogn og Fjordane. Tunnelen går gjennom fjellet Fløyen mellom Bogen ved Vadheimsfjorden og Teigen ved Sognefjorden. Arbeidet med tunnelen starta i januar 2002, og han vart opna 11. juni 2004. Tunnelen erstatta eit rasfarleg vegparti. Den gamle vegen hadde tre kortare tunnelar. Bogstunnelen er bygd etter vegnormalen T9, dvs. at han har eit tverrsnitt på ni meter.

Den gamle Bogstunnelen (636 m) på gamlevegen ved Vadheimsfjorden er omdøypt til «Flotenestunnelen».

## Sjå òg

* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* NRK Sogn og Fjordanes fylkesleksikon: Vegen Bogen – Teigen
Borgundtunnelen

**Borgundtunnelen** er ein tunnel på europaveg 16 i Lærdal kommune. Tunnelen er 3053 meter lang og går mellom Øygard og Lo i Borgund forbi Vindhella.

Det første påhogget til tunnelen ved Øygard vart gjort i 2001, i samband med bygginga av Øygardsbrui (74 meter), som leiar rett inn i tunnelen. Då brua var ferdig, heldt bygginga av tunnelen fram i september 2002, gjennomslaget var i juni 2003 og tunnelen vart opna 6. juli 2004. Den erstatta eit smalt og svinga veiparti i Lærdalen. Saman med Seltatunnelen (opna 2003) korta Borgundtunnelen inn vegen med 5&nbsp;km.

## Sjå òg

* Tuftåstunnelen

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Statens vegvesen: Borgundstunnelen på E16 gjennom Lærdal er opna (7. juli 2004)
* Statens vegvesen: E16 Borgundstunnelen opnar 6. juli (1. juli 2004)
* Teknisk Ukeblad: Kortere vei i Lærdal (nr. 17, 11. juni 2004, s. 31)
Godøytunnelen

**Godøytunnelen** er ein undersjøisk vegtunnel på fylkesveg 658 i Giske kommune i Møre og Romsdal. Tunnelen går under Giskesundet mellom øya Giske og Valkveet på Godøya. Tunnelen er 3 844 meter lang, han når 153 meter under havet, og største stiging er 10 %. Godøytunnelen vart opna i 1989.

Det er ikkje tillate for fotgjengarar og syklistar å ferdast i Godøytunnelen.

## Sjå òg

* Vegtunnelar i Noreg
* Undersjøiske vegtunnelar i Noreg

## Referansar
Another Monday

***Another Monday*** er det tredje studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1966. Albumet er ei blanding av akustisk folk-blues med virtuos gitarspeling med påverknad frå jazz og verdsmusikk.

Albumet markerte debuten til Jacqui McShee som vokalist på plate. Ho song på tre songar og skipa seinare bandet Pentangle i lag med mellom andre Renbourn. 

## Innhald

## Medverkande
* John Renbourn - akustisk gitar, vokal
* Jacqui McShee - vokal på spor 5, 10 og 12. 
* Jennifer de Montforte-Jones - obo på spor 6. 

;Teknisk
* Produsent og lydteknikar - Bill Leader
* Design - Brian Shuel
* Fotografi - John Adams

## Kjelder
* Albumet på Discogs - Vitja 31. mars 2009
Studentmållaget i Tromsø

**Studentmållaget i Tromsø** (SmiT) er eit lokallag av Norsk Målungdom (NMU), ungdomsorganisasjonen til Noregs Mållag. Laget femner om fylka Nordland, Troms og Finnmark, men har hovudsakleg aktivitet i Tromsø, knytt til Universitetet i Tromsø (UiT) Noregs arktiske universitet.

## Historie

### Mållaget Heimhug (1898-1980)
Mållaget Heimhug vart skipa ved lærarskolen i Tromsø i 1898, som eit av dei aller første studentmållaga. Dei gav mellom anna ut eit blad som heitte *Lauvsprett*. Laget var svært aktivt og gav ut eit eige 25-årsskrift i 1923.

Tromsø lærarskole låg nede i 1929-30, men i åra 1930-35 var Heimhug igjen i verksemd. I 1935 var det berre ein klasse ved lærarskolen, og året etter ingen. Det kom ikkje liv att i Heimhug etter 1935.  Men i 1946 vart mållaget Heimhug skipa opp att, og laget var i verksemd til 1958.

Hausten 1978 vart Heimhug på nytt skipa opp att, men det ser ut til at laget berre var i verksemd eit par år.

### Tromsø Student- og Elevmållag (1972-1975), Tromsø Målungdom (1975-2000)
Tromsø Student- og Elevmållag blei skipa i 1972. Laget endra namn til Tromsø Målungdom på årsmøtet sitt 12. februar 1975. Tromsø Målungdom var i verksemd til rundt 2000. Laget rekrutterte medlemmar både frå vidaregåande skolar, høgskole og universitet.

### Studentmållaget i Tromsø (1990-2000 og 2014-)
Det ser ut til at Studentmållaget i Tromsø blei skipa rundt 1990, og laget var i varierande verksemd fram til 2000.

Studentmållaget vart skipa opp att i 2014.

## Kjelder
Sheikh Ali Al-Thani

**Sheikh Ali Al-Thani** () er ein qatarsk ryttar som konkurrerer i sprangriding.

Han representerte Qatar under Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro, der han vart nummer 9 i lagkonkurransen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sheikh Ali Al-Thani|Sheikh Ali Al-Thani]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Gerry Daly

**Gerard Anthony Daly**, kjend som **Gerry Daly**, () er ein irsk tidlegare fotballspelar frå Dublin som vart kjend for sine sesongar i Manchester United, Derby County og Coventry City. Han deltok i 48 landskampar og skåra 13 mål for Irland.

### Klubbspel
Daly var i 1972-73 Bohemians-spelar heime i Dublin. Sommaren 1973 vart han overført til Manchester United mot £20&nbsp;000. Han fekk sin ligadebut allereie i sesongstarten 25. august, i ein kamp på bortebane mot Arsenal FC, eit oppgjer som United tapte 0-3. Gjennom ein sesong som enda med eit historisk nedrykk til 2. divisjon, fekk Daly lite speletid før nedrykket nærma seg. Sesongen etter var han ein av dei sentrale spelarane då Manchester United rykte oppatt i 1. divisjon. Våren 1976 spelte han finale i FA-cupen, men måtte sjå at Southampton FC stakk av garde med pokalen etter siger 1-0. På tampen av 1976 hamna Daly på reservebenken i Manchester United.

Den 7. mars 1977 la Derby County £175&nbsp;000 på bordet, og Daly var Derby-spelar til klubben rykte ned frå 1. divisjon i 1980. Der etter gjekk turen til Coventry City, der han vart verande i fire sesongar, medrekna nokre månader med Leicester City i divisjonen under. Etter 1984 var Daly etter tur andredivisjons-spelar for Birmingham City, Shrewsbury Town, Stoke City. Til sist gjorde han 1988-89 teneste hos Doncaster Rovers i fjerdedivisjon og 1989-91 hos Telford United, ein klubb utanfor den engelske ligaen.

### Landslagsspel
Frå mai 1973 til november 1986 spelte Daly i 48 av Irlands landskampar i fotball. Gjennom desse vel 13 åra skåra han 13 mål, noko som gjer han til ein av dei mest målfarlege midtbanspelarane på irske landslag.

### Merittar
*Finalist i FA-cupen:1976 med Manchester United
*Tredjeplass i den engelske ligaen med Manchester United

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gerry Daly|Gerry Daly]]» frå ,  den 31. mars 2019.*  
 
*eu-football
Gloggnitz

**Gloggnitz** er ein by og ein kommune i distriktet Neunkirchen i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 19,6 km² og knapt 6&nbsp;000 ibuarar. Byen Gloggnitz ligg 442 meter over havet, ei 70 km sørvest om Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gloggnitz|Gloggnitz]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Johanne Mathilde Dietrichson

**Johanne Mathilde Dietrichson** () var ein norsk målar som også laga keramikk og skulpturar.

Ho var fødd Johanne Dietrichson som dotter av Honoratus Bonnevie og syster av Jacob Aall Bonnevie. Som barn og ungdom budde ho dels i Trondheim og dels på Kongsberg. Seinare tok ho eit teiknekurs i Kristiania, og reiste så 1857 etter råd frå Adolph Tidemand til Düsseldorf for å utdanna seg vidare. Her arbeidde ho i Otto Mengelberg sitt atelier til 1861. Året etter gifta ho seg med kunsthistorikaren Lorentz Dietrichson og følgde han på reisene hans. Ho var busett i Roma eit par år til 1865, budde 1866–76 i Stockholm, der ho gjekk på Kunstakademiet, og var frå 1866 til 1876 busett i Kristiania. På dei mange reisene ekteparet gjorde, studerte Dietrichson blant anna hjå Defregger i München og hjå Chaplin i Paris. Av verka hennar kan ein nemna *Dannet Tjenestepige* (1872), *Mesters Datter* (1877), *Røgende Gutter* (1877) og fleire portrett av ektemannen. I 1870-åra og 1880-åra stilte ho ofte ut i Kunstforeningen og på Haustutstillingane i Kristiania.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johanne Mathilde Dietrichson|Johanne Mathilde Dietrichson]]» frå ,  den 31. mars 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
* *Salmonsens konversationsleksikon. Anden utgave*.
* Norsk kunstnerleksikon, b.  1 : A-G, side 483-484, digital utgave
Sir John Alot of Merrie Englandes Musyk Thyng & Ye Grene Knyghte

***Sir John Alot of Merrie Englandes Musyk Thyng & Ye Grene Knyghte*** er det fjerde studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1968. 

Det er eit instrumentalt album (opphavleg kalla *Sir John Alot of Merrie England*). Renbourn spelar i lag med det framtidige Pentangle-medlemmet Terry Cox på perkusjon og Ray Warleigh på fløyte. Plata kom ut same året som Pentangle vart skipa. Albumet har djupe røter i engelsk folkemusikk og fleire stykke som er inspirert av eller skriven i same stil som tidlegmusikk. 

## Innhald

## Medverkande
* John Renbourn - akustisk gitar
* Terry Cox - afrikanske trommer, fingercymbal, klokkespel
* Ray Warleigh - fløyte

;Teknisk
* Produsent - Nathan Joseph
* Lydteknikar - John Wood
* Plateomslag - Osiris (Vision) Ltd. 

## Kjelder
* Albumet på Discogs - Vitja 31. mars 2009
Espen Bjørnstad

**Espen Dahlhaug Bjørnstad** () er ein norsk kombinertrennar frå Trondheim, medlem i Byaasen Skiklub. Han vann VM-gull i lagtevlinga under Ski-VM 2019.

Bjørnstad fekk sitt gjennombrot i 2019-sesongen med ein andre og ein tredjeplass i verdscuprenn i kombinert. Under verdsmeisterskapen 2019 i Seefeld in Tirol gjekk han inn til sjetteplassen i tevlinga med hopping i normalbakken, før han saman med Jan Schmid, Jørgen Graabak og Jarl Magnus Riiber vart verdsmeister i lagtevlinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Espen Bjørnstad|Espen Bjørnstad]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Cerrejón

**Cerrejón** er ei kolgruve i Colombia. Dette er eit dagbrot som ligg i kommunen Barrancas i søraustre delen av La Guajira-departementet, nær grensa til Venezuela. I geologiske termar ligg gruva i den nordaustlege delen av Cesar-Ranchería-bassenget, mellom Sierra Nevada de Santa Marta i vest og Serranía del Perijá i søraust. Gruva er ei av dei største i sitt slag, den største i Latin-Amerika og den tiande største i verda. Cerrejón strekker seg over ei flate på 690 kvadratkilometer. Ho er delt inn i tre seksjonar, nordlege, sentrale og sørlege sone. Totale påviste reservar er estimerte til 503 megatonn. I 2016 produserte gruva over 32 millionar tonn kol.

## Skildring

Cerrejón er per 2013 den tiande største kolgruva i verda og den største i Latin-Amerika. Produksjonen starta i 1985, då gruva vart driven av Carbocol, eit colombiansk statsføretak og Intercor, eit dotterselskap av Exxon. 

I dag er Cerrejón ått i like delar av dotterselskap av dei internasjonale gruveselskapa BHP Billiton, Anglo American og Glencore.

Kolet er lågoske, lite svovelbituminøst kol, vunne ut frå paleocen Cerrejón-formasjonen i den nordaustlege delen av Cerarjón-bassenget i Cesar-Ranchería-bassenget. Kollaga når ei tjukn på 180 meter.

Kolet blir frakta ut av gruveområdet med 320 tonns lastebilar, ca. 290 bilar er disponible. Kolet blir deretter knust og lasta over på jernbanevogner og transportert nord til utskipingshamna Puerto Bolívar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cerrejón|Cerrejón]]» frå ,  den 31. mars 2019.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Line Jahr

**Line Jahr** () er ein norsk tidlegare skihoppar, medlem i Vikersund IF. Ho vann ein sølvmedalje med det norske mikslaget under Ski-VM 2015 i Falun.

Jahr vart norsk meister 2008 i normalbakken i Trondheim. Åra 2003-11 vann ho elles 12 NM-sølv og 3 NM-bronsar. To tredjeplassar var det beste ho oppnådde i GrandPrix-tevlingar i hoppbakken. Jahr deltok i Ski-VM 2009, 2011 og 2015. I den siste meisterskapen var ho med om å vinne sølv for Noreg i mikstevlinga, saman med Maren Lundby, Anders Bardal og Rune Velta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Line Jahr|Line Jahr]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Anna Odine Strøm

**Anna Odine Strøm** () er ein norsk skihoppar frå Alta, medlem i Alta Idrettsforening. Ho sikra seg to bronsemedaljar under Ski-VM 2019, begge i lagtevlingar.

Strøm tok steget opp mot verdstoppen i skihopping for kvinner i 2019-sesongen. Ho vart som best nummer 2 og 3 i verdscuprenn. Under verdsmeisterskapen 2019 i Seefeld in Tirol deltok ho på det det norske kvinnelaget som vann bronsemedaljen i lagtevlinga. Dei andre på laget var Ingebjørg Bråten, Silje Opseth og Maren Lundby. Fire dagar seinare fekk Strøm ein ny bronsemedalje, då i mikstevlinga i lag med Lundby, Robert Johansson og Andreas Stjernen. I den individuelle tevlinga vart Strøm nummer 9.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Anna Odine Strøm|Anna Odine Strøm]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Filterboble

Ei **filterboble** er ein effekt som kan oppstå når folk brukar nettstader som tilbyr individuelt tilpassa innhald, og inneber at informasjon på internett vert filtrert og sortert vekk frå søk. Årsaka til at filterbobler kan oppstå, er at algoritmane som lagar søkeresultatlister og anbefaler nettstader, prøver å føreseia kva som vil ha størst sjanse for å gjera brukaren nøgd. Dette vert gjort ved å tilpassa innhaldet på nettsidene til kva sider brukaren har vitja før, og til kva for eit kjønn eller kva for ei aldersgruppe brukaren tilhøyrer. Filterbobler kan føra til at personar vert eksponert for informasjon som stadfestar syn dei allereie har, eller at ein ikkje vert kjent med andre syn enn det ein har frå før. 

Filterbobler kan oppstå når søkjemotorar tilpassar trefflista basert på kva brukaren har klikka på tidlegare. 

Omgrepet vart fyrst teke i bruk av forfattaren Eli Pariser, og gjort kjent gjennom boka *The Filter Bubble.* 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Filterboble|Filterboble]]» frå ,  den 31. mars 2019.*  
 
## Litteratur
* Pariser, Eli *The Filter Bubble: What the Internet Is Hiding from You*, Penguin Press ISBN 978-1-59420-300-8

## Bakgrunnsstoff

; Filterboblesimulator 
* Wall Street Journal Blue Feed, Red Feed - See Liberal Facebook and Conservative Facebook, Side by Side (filterboblesimulator fra USA)

; Forsking
* Exploring the Filter Bubble: The Effect of Using Recommender Systems on Content Diversity 

; Norske artiklar
* Jan-Arve Overland og Ragna Marie Tørdal Vi lever i en filterboble 
* Marianne Hagelia Vi lever i en filterboble
Qwant

**Qwant** er ein nettbasert søkjemotor som vart etablert i juli i 2013, med hovudkvarter i Paris. Dei hevdar å ikkje spora brukarane, og for å unngå filterbobler leverer dei ikkje skreddarsydde søk. Søkjemotoren finst i dag tilgjengeleg på 13 språk.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Qwant|Qwant]]» frå ,  den 31. mars 2019.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Mancave

**Mancave** er eit skjemtande uttrykk for eit rom eller ein stad, ofte i ein heim, som er brukt av ein mann til å trekke seg attende, gjerne for å dyrke interesser. Det kan vere åtskilde rom i eit hus som kjellar, loft, kontor eller garasje, eller utanfor huset som ei trehytte eller ei snikkarbu, der ein mann kan halde på som han vil utan innblanding av kvinneleg sensibilitet.

Ordet kjem frå amerikansk-engelsk *man cave*, samansett av *man* «mann» og *cave* «hole, grotte» Det kom i bruk etter 1993-utgjevinga *Men Are from Mars, Women Are from Venus* av John Gray.

## Kjelder
Garasje

Ein **garasje** er eit rom, ein bygning eller eit større anlegg til å ha køyretøy i. For garasjar gjeld det ifølgje bygningsforskriftene eigne reglar for ventilasjon og avløp for olje og bensinspill på grunn av brannfare og fara for eksosforgifting. 

## Kjelder
* 
*
Fasadisme

**Fasadisme** er ei form for bygningsvern der ein berre tek vare på fasaden og erstattar det som ligg bak med eit nytt bakbygg.
Ein slik praksis blir reka som ei overflatisk form for vern, og blir til dømes frårådd av UNESCO i samband med verneverdige bygg.

Denne forma for skalvern var utbreidd på 1970- og 1980-talet, og har avteke sidan. Fasadisme er generelt ikkje akseptert som ein passande konserveringspraksis og bryt med internasjonale charter om vern (Veneziacharteret).

## Sjå òg
*Brusselisering

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fasadisme|Fasadisme]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Finn Bø

**Finn Valdemar Johan Bø** () var ein norsk vise- og revyforfattar, journalist og instruktør. 

Finn Bø vart utdanna ingeniør i 1916. Han byrja som journalist og skribent i 1920 og var knytt til revyteateret Chat Noir i Oslo frå 1927 til 1940. Han skreiv 600 viser, blant anna tekstene til dei populære songane «Norge i rødt, hvitt og blått» (1945) og «Nå går'n på gummisåler» (Einar Rose, 1961). Filmsuksessen *[[En herre med bart]]* frå 1942 er basert på Finn Bø sitt lystspel *Det store spørsmål.* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Finn Bø|Finn Bø]]» frå ,  den 31. mars 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Finn Bø i Store norske leksikon 
* Omtale i ''Norsk pop- og rockleksikon'' frå 2005
Ternitz

**Ternitz** er ein by og ein kommune i distriktet Neunkirchen i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 65,4 km² og i kring 14&nbsp;600 ibuarar. Halvparten av ibuarane i kommunen bur i byen Ternitz, 393 meter over havet. Resten fordeler seg på byen Pottschach, 2 km sørvest om Ternitz-byen, fire landsbyar og nokre grender.

Ternitz er hovudsete for Schoeller-Bleckmann, eit industriselskap som mellom anna leverer boreutstyr til oljeindustrien. Selskapet har over 1000 tilsette.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ternitz|Ternitz]]» frå ,  den 31. mars 2019.*
Akkompagnement

**Akkompagnement** (frå fransk *accompagnement*) er musikk som følgjer og støtter ei melodiberande stemme, som kan vera vokal eller instrumental. Akkompagnement blir ofte utført på akkordinstrument som piano og gitar, eller av orkester.

Vanlege akkompagnementsituasjonar er kantatarr instrumentalakkopagnement, lieder og andre solosongopptredenar. Om to songarar eller instrument opptrer saman på like fot blir det kalla duett.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Akkompagnement|Akkompagnement]]» frå ,  den 1. april 2019.*
Halvor Bjørnebye

**Halvor Bjørnebye** () var ein norsk flygar og luftfartspioner. Saman med blant andre Arild og Viggo Widerøe var han med på å grunnleggja Widerøes Flyveselskap i 1934.

Bjørnebye vart elev ved Marinens flyskole i 1926, og fekk flygarvengen året etter. Han vart utskriven i september 1929. I 1933 starta han selskapet Widerøe & Bjørnebye saman med Viggo Widerøe for å driva foto- og reklameflyging. Året etter starta dei saman med tre andre Widerøes Flyveselskap. Ikkje lenge etter byrja han i DNL. Like før krigsutbrotet i 1940 forlét han DNL og byrja i nederlandske KLM. Han deltok i kampane i Noreg som kjentmann for britane.

I 1946 vart han tilsett som sjefsflygar i Braathens SAFE, før han året etter vart inspektør i same selskap.

## Verk

*  

## Kjelder
; Referansar 

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Halvor Bjørnebye|Halvor Bjørnebye]]» frå ,  den 2. april 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene: &nbsp;*
 
* Nekrolog *Aftenposten* 30. mai 1981
*   
*   
* Oslo: Gyldendal. 
* [Oslo]: *[Widerøe's flyveselskap]*.
The Lady and the Unicorn

***The Lady and the Unicorn*** er det femte studioalbumet til John Renbourn. Det vart gjeve ut på Transatlantic Records i 1970. 

Albumet er heilt instrumentalt og består stort sett av tidleg klassisk gitarmusikk frå mellomalderen til barokken, i tillegg til noko folkemusikk. Stundom er Renbourn akkompagnert av fløyte, fiolin eller bratsj. Fiolinen vert spelt av Dave Swarbrick frå Fairport Convention.

## Innhald

## Medverkande
* John Renbourn - akustisk gitar
* Terry Cox - handtromme, klokkespel
* Lea Nicholson - concertina (trekkspel, spor 5)
* Ray Warleigh - fløyte (spor 3 og 4)
* Tony Roberts - fløyte (spor 8)
* Don Harper - bratsj (spor 8)
* Dave Swarbrick  - fiolin (spor 3 og 4)

;Teknisk
* Produsent - Bill Leader

## Kjelder
* Albumet på Discogs - Vitja 1. april 2019
Rommet hall

**Hall** (norrønt *hǫll*) kan visa til ein større sal eller til ein bygning som huser ein slik sal. Etter påverknad frå engelsk kan ordet hall, uttalt hål, også visa til eit forrom eller entré til eit husvære.

## Historie
I den nordeuropeiske jernalderen var gildehallen ein viktig møtestad.
Her heldt ein gjestebod for å markera leiarskap, byggja alliansar og vedlikehalda fellesskap.
Ein slik hall er til dømes skildra i det angelsaksiske diktet Beowulf. 

I Noreg er det funne døme på langhus med hallrom der stolpane som ber taket er trekte ut til sida slik at sjølve rommet blir luftigare. Dei langhusa ein har funne slike rom i er «båtforma», altså med ei krumma ytre form der midten er breiast.
Etterkvart blei hallrommet skild ut frå langhuset og lagt til ein eigen hallbygning.
Desse bygningane kan ha vore knytt til rituale eller hatt politiske funksjonar.
Hallen kunne ha høgsete der makthavarane sat. Håkonshallen frå 1200-talet er døme på ein slik hall.

I engelsk bygningshistorie blei hallen etter kvart omdanna til forstove eller trapperom ved at ein bygga fleire rom på huset. Dette har gjeve opphav til den norske tydinga med uttalen [hå:l].
 
Seinare har ein brukt hall for å visa til bygningar som omfattar større rom, som hallkyrkjer. I moderne tid har ein bygd marknadshallar, fabrikkhallar, utstillingshallar, idrettshallar og anna.

## Sjå òg
*Sal

## Kjelder
Hallkyrkje

**Hallkyrkje** er ein type kyrkjebygning med plan som ein basilika, men der sideskipene er gjort like høge som midtskipet. Dette gjer både romverknad og lysforhold vesentleg forskjellige. Hallkyrkja fekk si mest karakteristiske utforming under gotikken i tysktalande land.

## Interiør

Melle_Saint-Hilaire_intérieur.JPG|St-Hilaire i Melle i Deux-Sèvres vest i Frankrike er ei romansk hallkyrkje.
Münster_-_Lambertikirche_-_Decke.JPG|St-Lambert-kyrkja i Münster i Westphalen
File:Munich Frauenkirche (HDR) (8419330818).jpg|Frauenkirche i München
Schneeberg St. Wolfgangskirche inside 2 (aka).jpg|St. Wolfgang-kyrkja i Schneeberg i Sachsen er ei seingotisk hallkyrkje
Toulouse-NefJacobins.jpg|Ensemble conventuel des Jacobins i Toulouse er ei hallkyrkje med to skip.
Andalucía_Guadix_Catedral5_tango7174.jpg|Domkyrkja i Guadix i Andalusia er den sørlegaste hallkyrkja frå mellomalderen
Lisbon_Portugal_518_Jerónimos_Monastery_(5108808064).jpg|Hallkyrkje i emanuelstil  ved Jerónimos-klosteret i Belém i Lisboa
Usedom_St._Marienkirche_2013-08_innen(3).JPG|Trebogar og tretak i Mariakyrkja i  Usedom i Vorpommern


## Kjelder
Ingvald Møllerstad

**Ingvald Møllerstad** () var den første fast tilsette pressefotografen i Noreg.

Opphavleg heitte han Ingvald Johansen og kom frå Møllerstad gard i Nannestad, som han tok namnet etter. Møllerstad byrja i 1921 å fotografera for  *[[Aftenposten]]* og vart fast tilsett i 1934 som einaste pressefotograf i avisa. Han vart i *Aftenposten* til han gjekk av for aldersgrensa i 1963.

I løpet av si tid i *Aftenposten* var Møllerstadtilstades og fotograferte ei rekkje hendingar som er vorte ein del av norsk historie. Mellom anna fotograferte han frå fly luftskipet «Norge» som var under vegs til Oslo i 1926, og vart send til Tafjord for å fotografera frå rasulukka der. Møllerstad fotograferte den tyske innmarsjen i Oslo 9. april og han var tilstades over alt under mai-dagene i 1945 og festa jubelscenene til film. 

Han vart tildelt Kongens fortjenstmedalje i gull  (1963).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingvald Møllerstad|Ingvald Møllerstad]]» frå ,  den 1. april 2019.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* https://snl.no/Ingvald_Møllerstad Ingvald Møllerstad] i Store norske leksikon.
*   .
Strasshof an der Nordbahn

**Strasshof an der Nordbahn** er ein by og ein kommune (Marktgemeinde) i distriktet Gänserndorf i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 11,7 km² og 10&nbsp;000 ibuarar. Strasshof ligg 165 meter over havet, ei 15 km aust-nordaust om hovudstaden Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Strasshof an der Nordbahn|Strasshof an der Nordbahn]]» frå ,  den 1. april 2019.*
Flygaren Jens Müller

**Jens Einar Müller** () var ein norsk flygar under andre verdskrigeng. Han var ein av tre krigsfangar som klarte å rømma frå Stalag Luft III i det som vert kalla «Den store flukta».

## Karriere og krigsinnsats
Müller studerte i Zürich då andre verdskrigen braut ut, men kom seg i mai 1940 til England. Müller  var flyinteressert, og hadde fått flysertifikat allereie som attenåring i 1935. Han gjekk likevel gjennom flygaropplæring i det første kullet i Treningsleiren til Flyvåpenet i Little Norway. Etter å ha oppnådd «flygevengen» vart han send til ei engelsk eining for å få trening i operativ flyging, før han vart send til 331 skvadron.

Den 19. juni 1942 deltok fleire flygarar, mellom dei 331 skvadron, i luftstøtta i samband med Dieppe-raidet.  Müller vart skoten ned av tyske fly og enda opp i fangeleiren Stalag Luft III nær Żagań i Polen.  Natt til 25. mars 1944 klarte 76 fanger å rømma frå leiren. Müller, som blant anna hadde bidrege til flukta ved å konstruera ei pumpe for ventilering av lufta i flukttunnelane, var ein av tre fangar som ikkje vart tekne etter flukta.  Som hemn for flukta avretta tyskarane 50 av dei 73 fangane som ikkje kom seg unna, mellom dei nordmennene Halldor Espelid og Nils Jørgen Fuglesang.

Müller og Per Bergsland, den andre nordmannen som kom seg unna, tok seg til Stettin og derfrå vidare til England. Dei hamna begge tilbake i Canada som instruktørar på flyskolen.

Etter krigen byrja Jens Müller i Det Norske Luftfartselskap, der han straks vart kaptein. Han heldt der fram då DNL gjekk over i SAS, fram til han pensjonerte seg i 1977. Han var bror til filmregissøren Nils R. Müller (1921–2007).

Britane heidra han med Militærkrossen for krigsinnsatsen.

## Bibliografi

* *Tre kom tilbake* (Jens Müller, 1946)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jens Müller (flyger)|Jens Müller (flyger)]]» frå ,  den 3. april 2019.*  
 
* *Spitfire Saga bind I* (Cato Guhnfeldt, 2009. ISBN 978-82-998071-1-1)

## Fotnotar
Siri Skare

**Siri Skare** () var ein norsk oberstløytnant i Luftforsvaret og blei den første norske kvinnelege militærflygaren i 1984. 

## Karriere
Skare var allereie utdanna trafikkflygar og instruktør med 1400 timar bak seg då ho blei teken opp ved Flygeskolen i 1982. Ho blei tildelt flygarvengen etter end utdanning i USA den 11. mai 1984.  Seinare same året byrja ho i teneste på Orion-fly ved 333 skvadron, som den første kvinnelege militærflygaren i Noreg. Skare tenestegjorde deretter på Hercules ved 335 skvadron.

Frå august 2010 var Skare militærrådgjevar for SN sitt assistanseoppdrag i Afghanistan, *[[UNAMA|United Nations Assistance Mission in Afghanistan]]*. Ho blei drepen då demonstrantar angreip SN sitt kontor i Mazar-e Sharif under ein demonstrasjon 1. april 2011 mot pastor Terry Jones si brenning av Koranen i USA 20. mars.

Basen til luftforsvaret på Seychellane i samband med Noreg si deltaking i Operasjon Ocean Shield, «Camp Skare», blei kalla opp etter henne.

## Utmerkingar

Skare blei dekorert for den militære tenesta si med Forsvarsmedaljen, Forsvarets medalje for internasjonale operasjoner, Forsvarets operasjonsmedalje for Afghanistan, Luftforsvarets vernedyktighetsmedalje, FN-medaljen UNSSM med UNAMA-spenne og NATO-medaljen for ISAF.

Ho blei òg heidra posthumt med  Forsvarets medalje for falne i strid.

## Kjelder



**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Siri Skare|Siri Skare]]» frå ,  den 20. april 2019.*
Nils Ringdal

**Nils Andreas Ringdal** () var ein norsk flygar under og etter andre verdskrigen.

Ringdal fekk flygaropplæring på det aller første kullet ved Little Norway i Canada. Etter end opplæring var han ved 332 skvadron frå denne vart oppretta i Catterick i 1942. I august 1943 forlét han skvadronen for ein kvileperiode. Han var då rykka opp til flightsjef og kaptein. Etter kvilen vart han i mai 1944 flightsjef i 331 skvadron. I mars 1945 vart han major og skvadronsjef ved same skvadron. 

Etter krigen gjekk Ringdal inn i den sivile luftfarten. I 1946 byrja han som styrmann i SAS, der han vart kaptein året etter. I januar 1948 vart han som kaptein i Braathens SAFE, der han jobba fram til han gjekk av på 60-årsdagen sin i 1980. Dei siste åra var han direktør for driftsavdelinga.
## Prisar og utmerkingar
For innsatsen sin under andre verdskrigen vart Ringdal tildelt St. Olavsmedaljen med eikegrein. Av britane vart han blant anna tildelt Distinguished Flying Cross.

## Fotnotar


**Denne artikkelen bygger på [[:nb:Nils Ringdal]] frå Wikipedia på bokmål 27. januar 2019*

## Bakgrunnsstoff
*Guhnfeldt, Cato: *Spitfire Saga. Felttoget i England/Frankrike/Belgia;* Bind VI, s. 293. 2016, Wings. ISBN 9788299807159
Fritz H. Frølich

**Fritz Heinrich Frølich** () var ein dansk-norsk forretningsmann og næringsdrivar, fødd på Hirschholm i dagens Hørsholm kommune på Sjælland i Danmark.

Frølich var 16 år gammal då han kom til Christiania, der han var tilsett hos bankieren Nicolay August Andresen. I 1835 tok han handelsborgarskap i byen, og slo seg mykje opp. «Han var både dugande og modig, og hadde elles lykka med seg, så han fekk mykje å seia for økon. framgang i byen». Frølich var aktiv på mange felt, så mange at huset hans på folkemunne gjekk under Noas ark. Mellom anna laga verksemdene hans tapet og dei produserte fiskeguano. I 1844 byrja firmaet hans å lage fyrstikker med tolekniv, sjølve opptaket til norsk fyrstikkindustri, ein industri Frølich-ætlingar kontrollerte i over 100 år.  Same året, 1844, grunnla han Christiania Bank og Kreditkasse. Han styrte banken, den «fyrste tidhøvelege forretningsbanken i Noreg», livet ut. Frølich var elles ein pådrivar for vegbygging og i mange år formann i 'Handelens venner'. Han var medlem i bystyret frå 1849 til han døydde.

## Kjelder
Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1953
St. Peter og St. Paul-øyene

**St. Peter og St. Paul-øyene** er ei gruppe av 15 små øyer og skjer i Nord-Atlanteren som høyrer til Brasil. Det totale arealet til øyene er om lag 17 mål, og største høgd over havet er 18 meter. Dei ligg i den intertropiske konvergenssona, eit område med kraftige vindar, 100 kilomter nord for ekvator og om lag 1000 kilometer nordaust for Natal. Dei ligg også nær Den midtatlantiske ryggen.

Dette er den einaste staden på jorda der den abyssale mantelen er eksponert over havoverflata.

Øygruppa blei oppdaga i 1511 av ein portugisisk marineflåte som var på veg til India.

I 1986 blei øygruppa utpeikt til verneområde. Sidan 1998 har den brasilianske marinen operert ein permanent bemanna forskingsstasjon på øyene.

1. juni 2009 blei Air France Flight 447, ein Airbus A330-200 på veg frå Rio de Janeiro til Paris, rapportert savna og anteke å ha havarert utanfor kysten av Fernando de Noronha. Delar av flyet blei funne nær St. Peter og St. Paul-øyene.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:St. Peter og St. Paul-øyene|St. Peter og St. Paul-øyene]]» frå ,  den 2. april 2019.*
Zistersdorf

**Zistersdorf** er ein by og ein kommune i distriktet Gänserndorf i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 88,8 km² og i kring 5&nbsp;400 ibuarar. Landsbyen Zistersdorf ligg ei 60 km nordaust om Wien og hyser i kring 2&nbsp;800 personar. Resten av ibuarane i kommunen fordeler seg på 8 mindre landsbyar og grender.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Zistersdorf|Zistersdorf]]» frå ,  den 1. april 2019.*
Envold de Falsen

**Envold de Falsen** () var ein norsk embetsmann, politikar og diktar, fødd i Danmark. Han var far til Christian Magnus og Valentin Falsen.

Envold Falsen var inngift i «rikmannsklassa» i Christiania. Åra 1777-88 var han assessor i overhoffretten i byen. Dei to siste åra, 1786-88, var han medlem i Lofthuskommisjonen og skreiv sjølv innlegga frå kommisjonen. Der etter var han 1789-91 lagmann i Nordlandene og Finmarken. I 1793 skreiv han ei avhandling for eit norsk universitet.

Falsen var mykje oppteken av teater. Han var ein dugande amatørskodespelar. På 1790-talet var han med å skipe eit teaterselskap, og forfatta sjølv fleire dramatiske verk.

Frå 1802 var Falsen justitiarius i Akershus stiftsoverrett til han døydde i 1808. I 1807-08 var han den drivande krafta i Regjeringskommisjonen. Han var då redaktør for det offentlege bladet *Budstikken*, der han i «fyndig og eldfull stil mana folket til mod og nasjonalkjensle». Falsen var ikkje nervesterk, gjorde sjølv ende på livet sitt.

## Kjelder
*Norsk Allkunnebok. IV. bandet. 1952
Lord Howe-øya

**Lord Howe-øya** er ei øy i Australia. Ho ligg i Tasmanhavet, rundt 600&nbsp;km aust for det australske fastlandet. Administrativt tilhøyrer øya delstaten New South Wales. Ho har eit areal på 14,6&nbsp;km² og rundt 350 innbyggjarar. I tillegg til dei faste bebuarane kan det maksimalt vera 400 turistar på øya til eikvar tid.

Øya er halvmåneforma, rundt 10&nbsp;km lang og 1,5&nbsp;km brei. Ho består av ein erodert rest av ein 6,9 millionar år gammal vulkan. Eit korallrev og ein lagune ligg verna til på innsida av halvmåneforma.

Lord Howe-øya blei oppdaga i februar 1788 av HMS «Supply», under befal av løytnant Lidgbird Ball, som var på veg til Norfolkøya med fangar for å oppretta ein busetnad der. Øya var ikkje folkesett, og fekk namn etter ein engelsk admiral. Den første busetnaden blei danna i 1833.

Sidan 1982 har øya vore på verdsarvlista, på grunn av det sjeldne dyre- og plantelivet der.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lord Howe-øya|Lord Howe-øya]]» frå ,  den 2. april 2019.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* Lord Howe Island subtropical forests (World Wildlife Fund)
* Jane's Lord Howe Island Page
* Pacific Island Travel Lord Howe Island Information
* UNESCO World Heritage Centre - Lord Howe Island Group
Håkon Giil

**Håkon Steinar Giil** () er ein norsk skulemann og politikar frå Hyllestad i Sogn og Fjordane. Han representerte Sogn og Fjordane og Senterpartiet på Stortinget perioden 1993-97.

Giil gjekk Eids gymnas 1961-63. Sidan studerte han til cand.philol. tok eksamen i 1971 med norsk som hovudfag. Frå 1971 til -79 var han lektor ved Førde gymnas, medan han frå 1979 til 1993 underviste på Hyllestad ungdomsskule.

Tida 1984-93 var Giil medlem i formannskapet i Hyllestad, som ordførar dei siste seks åra. Hausten 1993 gjorde Senterpartiet eit brakval i Sogn og Fjordane og Giil kom inn på Stortinget, der han i fireårsperioden var medlem i Energi- og miljøkomitéen. Han lukkast ikkje verte attvald i 1997, dermed tok han jobben som statssekretær i Olje- og energidepartementet under den fyrste Bondevik-regjeringa, ein posisjon han hadde til ut januar 1999. Frå 1999 var Giil atter lektor på ungdomsskulen i Hyllestad, til dess han pensjonerte seg i 2007. Han kom også tilbake i formannskapet, hadde sete der dei same åtte åra 1999-2007.

Giil var aktiv i fagorganisasjonar og anna. Såleis var han med sokneråd, lektorlag og frå 2006 leiar i Sogn og Fjordane Nei til EU.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Rudi Smidts

**Rudolf Smidts**, kjend som **Rudi Smidts**, () er ein belgisk tidlegare fotballspelar og -trenar frå Deurne. Han spelte meir enn 10 år på Royal Antwerp og deltok i 33 landskampar for dei raude djevlane, kallenamnet til Belgias fotballandslag.

### Klubbspel
Smidts var venstreback på Royal Antwerp i tida 1984-98. Særs godt spelte han frå då han nærma seg 30 år. Han vert rekna som ein av dei beste sidebackane i soga til Antwerpen-klubben. Høgdepunkta som klubbspelar kom i 1992 og 1993. Den 7. juni 1992 vann Royal Antwerp den belgiske cupmeisterskapen mot KV Mechelen, etter 2-2 i spel og 9-8 i straffeskyting. Våren etter tok dei belgiske cupvinnarane seg til finalen i Cupvinnarcupen, på Wembley stadion i London vart det tap 1-3 mot Parma FC.

### Landslagsspel
Smidts deltok i 33 landskampar for Belgia i tida 1992-97. Han skåra eitt einaste landslagsmål, sigersmålet då Belgia på heimebane 14. oktober 1992 slo Romania 1-0, i det som var Smidts andre kamp i landslagstrøya. Han spelte i alle fire kampane til Belgia under VM i fotball 1994 i USA.

### Merittar
*Cupvinnar i Belgia: 1992 med Royal Antwerp
*Finaletap i cupvinnarcupen: 1993 med Royal Antwerp 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Rudi Smidts|Rudi Smidts]]» frå ,  den 2. april 2019.*  
 
*eu-football
Deutsch-Wagram

**Deutsch-Wagram** er ein by og ein kommune i distriktet Gänserndorf i forbundslandet Niederösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 30,6 km² og over 8&nbsp;500 ibuarar. Deutsch-Wagram ligg 165 meter over havet, ei 12 km aust-nordaust om hovudstaden Wien. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Deutsch-Wagram|Deutsch-Wagram]]» frå ,  den 2. april 2019.*
Sjokoladeselskap

**Sjokoladeselskap** er eit festleg samkome der ein serverer sjokolade og kaker.

Det finst ulike former for sjokoladeselskap, frå små uformelle samlingar til større og meir formelle, til dømes veldedige tilstellingar. Ved slike tilstellingar kan mykje eller alt av det ein serverer innehalde sjokolade. Ein kan til dømes servera kakao eller sjokolade-lemonade til å drikka og sjokoladekake, konfekt, sjokoladeis eller bakverk med sjokolade i til å eta. 

## Historie

*Chocolatada* er ei spansk nemning på samkome der ein drikk kakao. Etter at sjokolade blei innført til Europa frå Amerika var slike samkome fasjonable hendingar haldne av overklassen. I Frankrike blei det vanleg å servera kakao ved hoffet i Versailles på 1600-talet, etter at den spanske prinsessa Anna av Austerrike blei gift med Ludvig XIII i 1615. Deretter blei sjokolade gradvis utbreidd blant overklassen i resten av Europa.

Tekniske nyvinningar under den industrielle revolusjonen gjorde sjokolade meir tilgjengeleg for større delar av folket, og ein fekk fleire nye sjokoladeprodukt.
I 1830 byrja ein til dømes å blanda sjokolade med nøtter, medan mjølkesjokolade blei oppfunnen i 1875. Ei form for sjokoladeselskap kjend som *chocolataire* blei kjend på slutten av 1800-talet. Ein kunne ha heile selskap der ein berre serverte mat og drikke med sjokolade, og ei bok med selskapsidear frå 1894 føreslår menyar, program, dekorasjonar og kleda til dei som serverer i sjokoladefargar. 

I tida rundt år 2000 er ei anna form for sjokoladeselskap der ein lagar eller smaker på sjokolade blitt utbreidd. Ein kan også ha sjokoladeselskap der ein et sjokoladekake og konfekt og drikk eller lagar drikkar som sjokoladeøl eller cocktailar. Sjokoladefondy, gjerne i form av ei sjokoladefontene, er blitt eit festinnslag sidan byrjinga av 2000-talet. Ein ein også servera sjokoladerettar som ikkje er søte. 

Eit nyare namn for selskap som er rike på sjokolade kan vera «Death by Chocolate». 
Det finst også serveringsstader som spesialiserer seg på sjokoladeprodukt og berre det, nokre av dei også med namnet «Death by Chocolate».

## Føremål

Sjokoladeselskap har til dømes vore brukte til å samla inn pengar til gode føremål. 
Dei er også blitt nytta til feiring av valentinsdagen,
i samband med bryllaup og då særleg utdrikkingslag, og til barnseselskap og andre bursdagsfeiringar.

## Sjå òg

* teselskap
* kaffislabberas

## Kjelder


**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Chocolataire|Chocolataire]]» frå ,  den 3. april 2019.*