open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Levirat

**Levirat** er ei samfunnsordning der ei enkje blir gift med ein bror av mannen sin etter at han døyr. Omgrepet er avleidd frå latinsk *levir*, som tyder 'broren til maken'. Skikken kan vera avgrensa til at slikt gjengifte berre skjer om det fyrste ekteskapet var barnlaust, for å fortsetja ætta til den avdøde, eller det kan vera ein måte for enkja og barna hennar til å halda fram å ha ein mannleg vernar på. Ein viktig funksjon til denne typen ekteskap var truleg å hindra at eigedom forlet familien om enkja gifta seg opp att.

Levirat har blitt utøvd i samfunn med sterke klanstrukturar der eksogamiske ekteskap, det vil seia å gifta seg utanfor klanen, var forbodne. Levirat har funne stad eller finst stadig blant jødar, punjabiar, jatar, hunarar, mongolar, tibetanarar, nufolk og zuluar.

Hjå israelittane fastslo moselova (1 Mos. 38:8; 5 Mos. 25:5-10) at slike ekteskap var påbodne for broren til ein barnlaus, avdød mann med enkja hans. Ein son fødd i dette ekteskapet skulle kallast opp etter den avlidne mannen. Om svogeren nekta å gifta seg med enkja blei han gjeven ei fornærming som blir nærare skildra i Bibelen, jamfør Matt. 22:24; Rut 4:7-12. Denne skikken, kalla *yibbum*, blir no praktisert av svært få jødar, og er forboden i Israel. I staden er *halizah*, eit symbolsk rituale der ein nektar å inngå ekteskapet, blitt meir utbreidd.

Bibelsoga om Tamar og Onan handlar om eit levirat-ekteskap. Onan blir straffa for å ikkje fullbyrda pliktene sine ved å gjera Tamar svanger med barn som ville tilhøyra den avdøde broren hans.

## Sjå òg

* sororat

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Levirat|Levirat]]» frå ,  den 28. februar 2023.*
*** oppgav desse kjeldene:*
Santalum

***Santalum*** er ei planteslekt av veddannande dekkfrøplantar i sandeltrefamilien, Santalaceae. Den best kjende og kommersielt viktigaste arten i selkta er det indiske sandeltreet, *[[Sandeltre|S.&nbsp;album]]*. Artar i selkta dannar tre eller buskar. Dei fleste er rot-parasittar som driv fotosyntese, men får vatn og uorganiske næringsstoff frå røtene til andre artar. Flere artar i slekta, ikkje minst *S.&nbsp;album*, gjev særs aromatisk ved som blir brukt til ulike føremål, som parfyme og urtemedisin. Slekta omfattar kring 25 artar som veks i den orientalske, den australaske og den oseaniske regionen, frå India gjennom Malesia til Stillehavsøyane, så langt som til Hawaii og Juan Fernández-øyane utanfor kysten av Sør-Amerika.

Indisk sandeltre (*S.&nbsp;album*) finst i tropiske lauvskogar i India, dei små Sundaøyane i Indonesia og Arnhem Land nord i Australia. Dette er den einaste arten i slekta som veks på det asiatiske fastlandet, og kan ha blitt innført til India frå dei små Sundaøyane for fleire hundreår sidan. Indisk sandeltre har no forsvunne frå dei fleste skogane i India, og er no uvanleg å sjå som villtre. Australia har fem innfødde artar, ein av dei *S. album*. *S.&nbsp;acuminatum*, som lokalt er kjend som *sweet quandong* eller *native peach*, har ei skinnande, raud frukt som i aukande grad er blitt nytta til å laga syltetøy, gelé, chutney og pai. Det finst fire endemiske artar på Hawaii som alle blir kalla *iliahi.* Den endemiske arten *S.&nbsp;fernandezianum* frå Juan Fernández-øyane utanfor kysten av Chile blei også overbeskatta for den aromatiske veden sin, og er no rekna som utdøydd.

*Santalum*-artar er næringskjelder for larvane til nokre Lepidoptera-artar, mellom anna *Endoclita malabaricus*.

## Artar

* *S.&nbsp;acuminatum* A.DC. — desert quandong, sweet quandong, native peach (Australia)
* *[[Sandeltre|S.&nbsp;album]]* L. — Indian sandalwood, white sandalwood, *chandana* (India, Indonesia, northern Australia)
* *S.&nbsp;austrocaledonicum* Vieill. (Ny-Caledonia, Vanuatu)
* *S. boninense* (Nakai) Tuyama (Boninøyane, Japan)
* *S.&nbsp;ellipticum* Gaudich. — *iliahialoe*, coast sandalwood (Hawaii)
* *S.&nbsp;fernandezianum* Phil. (Juan Fernández-øyane)
* *S.&nbsp;freycinetianum* Gaudich. — *iliahi* (Hawaii)
* *S.&nbsp;haleakalae* Hillebr. — *iliahi* (Hawaii)
* *S.&nbsp;lanceolatum* R.Br. — northern sandalwood (Australia)
* *S.&nbsp;macgregorii* F.Muell (Papua Ny-Guinea, Indonesia)
* *S.&nbsp;murrayanum* C.A.Gardner — bitter quandong (Australia)
* *S.&nbsp;obtusifolium* (Australia)
* *S.&nbsp;paniculatum* Hook. & Arn. — *iliahi* (Hawaii)
* *S.&nbsp;salicifolium* — willowleaf sandalwood
* *S.&nbsp;spicatum* (R.Br.) A.DC. — Australian sandalwood (Australia)
* *S.&nbsp;yasi* Seem. - *yasi* (Fiji, Niue) Tonga- *ahi*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santalum|Santalum]]» frå ,  den 26. februar 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
*  

## Bakgrunnsstoff
*
Ledaal

**Ledaal** er ein herregard som ligg på Eiganes i Stavanger. Han  vart bygd som ein sumarbustad og lystgard for Kiellandfamilien i perioden 1799 til 1803. I dag er Ledaal ein del av Museum Stavanger, i tillegg til å fungera som kongebustad.

## Soge
Byggherren og eigaren var kjøpmann og hoffagent Gabriel Schanche Kielland og kona hans Johanna Margaretha Bull. Alexander Kielland var oldebarn til Gabriel og Johanna.

Namnet «Ledaal» er sett saman av den siste bokstaven i kvart av namna Gabriel, Schanche, Kielland, Johanna, Margaretha og Bull.

Ledaal vert stundom omtala som ein kunstnarheim av di slektstilknytinga eigarane har til forfattaren Alexander Kielland. Kielland var ofte gjest hjå slektningane sine, og han brukte huset, familien og omgangskretsen dens som modellar i fleire av verka sine. Han budde likevel aldri her.

Eigedomen var tidlegare kjend under namna Egenes løkke B1 og Canaen før han fekk namnet Ledaal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ledaal|Ledaal]]» frå ,  den 26. februar 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* Ledaal på nettsida til Museum Stavanger AS
Maia Sandu

**Maia Sandu** () er ein moldovsk samfunnsøkonom og politikar som frå 24. desember 2020 er president i Moldova. Ho var statsminister i landet frå juni til november 2019.

Sandu var minister i utdanningsdepartementet frå 2012 til 2015 og medlem av det moldovske parlamentet frå 2014 til 2015 og i 2019. Ho har vore leiar for Handlings- og solidaritetspartiet (rumensk *Partidul Acțiune și Solidaritate, PAS*) sidan 2016.

Sandu vann presidentvalet i november 2020 over rivalen Igor Dodon, med 57 % av røystene. Ho vart innsett i presidentembetet 24. desember 2020.

Sandu har vore tilsett i Verdsbanken, og er rekna som positiv til orienteringa av Moldova mot EU.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Maia Sandu|Maia Sandu]]» frå ,  den 1. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Ellen Inga O. Hætta

**Ellen Inga Brita Olavsdatter Hætta** (1953–2023) var ein norsk samisk rektor, reindriftssjef og Høgre-politikar frå Kautokeino.

## Liv og virke
Hætta var utdanna ålmennlærar og arbeidde mange år i skuleverket i Kautokeino. Ho var ordførar i Kautokeino frå 1988 til 1991 og sat fleire periodar i kommunestyret, som representant for Høgre.

Hætta var direktør i Samisk utdanningsråd frå 1994 til 1999, avdelingsdirektør i Sametingets administrasjon frå 1999 til 2001, sjef for Statens reindriftsforvaltning frå 2001 til 2010 og rektor ved Samisk vidaregåande skule og reindriftsskule i Kautokeino frå 2011.

Hætta var statssekretær i Kommunal- og regionaldepartementet med ansvar for samiske spørsmål frå 2004 til 2005, då Erna Solberg var kommunalminister i Bondevik-regjeringa.

I 2014 oppnemnde kulturminister Thorhild Widvey Hætta som medlem av styret i NRK. Ho var den første samiske personen i dette styret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ellen Inga O. Hætta|Ellen Inga O. Hætta]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Betty Boothroyd

**Betty Boothroyd** () var ein britisk politikar for Det britiske arbeidarpartiet. Ho vart vald til ordstyrar i Underhuset i 1992, som den fyrste kvinna som hadde dette vervet. Ho vart erstatta av Michael Martin i 2000. Boothroyd vart seinare baronesse (som life peer) av Sandwell og medlem av Overhuset, der ho sat som partiuavhengig.

I 2019 støtta Boothroyd krav om ny folkeavrøysting om Brexit.

Boothroyd var utdanna dansar og medverka ein periode i eit danseensemble. *Betty! A Sort of Musical* med og av Maxine Peake, som bygde laust på livet hennar, hadde premiere i 2022.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Betty Boothroyd|Betty Boothroyd]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Inger Marit Eira-Åhrén

**Inger Marit Eira-Åhrén** () er ein norsk samisk sjukepleiar og politikar for Arbeiderpartiet. Ho vart tilsett som direktør i Sametinget i Noreg i 2020.

## Liv og virke
Eira-Åhrén kjem opphavleg frå Kautokeino i Finnmark, men har budd i Røyrvik i Nord-Trøndelag sidan tidleg på 2000-talet. Eira-Åhrén var politisk rådgjevar i Sosial- og helsedepartementet 2000–2001 og medlem av Røyrvik kommunestyre 2007–2011. Frå 2011 var ho medlem av Nord-Trøndelag fylkesting. Ho er leiar i fylkestinget sin komité for utdanning, kultur og helse, leiar i områdestyret for Nord-Trøndelag reinbeiteområde og nestleiar i styret i Helse Nord-Trøndelag HF. Eira-Åhrén gjekk ut av politikken i 2018. I september 2020 vart ho tilsett som direktør for det norske Sametinget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Inger Marit Eira-Åhrén|Inger Marit Eira-Åhrén]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Nicola Sturgeon

**Nicola Ferguson Sturgeon** () er ein skotsk politikar som leia Scottish National Party og var fyrsteminister i Skottland frå 2014 til 2023. 

## Liv og virke
Sturgeon er utdanna jurist frå Universitetet i Glasgow. Ho arbeidde som sakførar i Glasgow før ho vart parlamentsmedlem.

Sturgeon har vore medlem av det skotske parlamentet sidan det vart oppretta i 1999, og var frå 2007 skotsk visefyrsteminister under Alex Salmond. Ho vart fyrsteminister den 19. november 2014, og er den første kvinna som har hatt begge desse verva.

Den 15. februar 2023 kunngjorde Sturgeon at ho ville trekkje seg frå stillingane som partileiar og fyrsteminister når det vart utnemnt ei erstatning. Ho blei etterfølgd av helseministeren, Humza Yousaf, månaden etter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nicola Sturgeon|Nicola Sturgeon]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Aslaug Jevanord

**Aslaug Hannestad Jevanord** () var ein norsk forfattar som skreiv under pseudonymet **Anitra**. Willy Bakken omtalar ho i *[[Norsk biografisk leksikon]]* som «en av tidenes mest leste kvinnelige norske forfattere».

## Liv
Jevanord var dotter av skipsmeklaren Andreas Hannestad og Anna Marie Hervig, og vaks opp på Holmen i Fredrikstad. Ho hadde utdanning som danselærar frå Paris. I 1914 vart ho gift med Thoralf Wilberg. Ekteparet fekk to barn og budde ei tid i Stockholm. Etter at det fyrste ekteskapet var oppløyst gifta ho seg på nytt med Jacob Roll. Dei var busette utanfor Hamar. Også dette ekteskapet vart oppløyst.

I sitt tredje ekteskap, frå 1938, var ho gift med Hans Kristian Jevanord. Etter andre verdskrigen budde ho i villaen «Trollbakken» i Ringsaker. Her var ho blant anna engasjert i arbeid for den lokale avdelinga av Raudekrossen.

## Forfatterskap
Som forfattar skreiv Aslaug Jevanord under pseudonymet Anitra. Frå 1924 skreiv ho petitartiklar for *[[Aftenposten]]* om ungjenta Peggi. Denne artikkelserien vart seinare utgjeven som ungjentebøker på Nasjonalforlaget i fire bøker, frå 1943 til 1946. Debutromanen hennar, *En rytter i alléen*, var ein av dei. Frå 1948 gav ho bøkene sine ut på Ernst G. Mortensens forlag. 

Mange av bøkene var kjærleiksdrama om livet på hedmarksbygdene i 1930-åra. Mange av romanane hadde undertittelen «Slektsroman fra de brede bygder». Ifølgje forfattarleksikonet til Willy Dahl vert bøkene hennar rekna «av mange kritikere som selve prototypen på romantiserende underholdningslitteratur». Ho skreiv også nokre erindringsromanar frå Fredrikstad-området. 

Romanane hennar kom ut på nytt i pocket-utgåve hos Ernst G. Mortensens forlag 1978–1980.

## Utgjevingar (utval)
* *Ring om månen* (1943)
* *Skjebnekryss* (1944)
* *Bitter sødme* (1949)
* *Storgårdsliv* (1955)
* *Flammende høst* (1960)
* *Lys og skygge over Leikvin* (1965)
* *Brudekronen* (1970)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aslaug Jevanord|Aslaug Jevanord]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Káren Elle Gaup

**Káren Elle Johansdatter Gaup** ( i Mierojávri i Kautokeino i Finnmark) er ein norsk samisk etnolog og kulturhistorikar med samisk språk og kultur som spesialområde.

## Liv og virke
Gaup vaks opp i ein reindriftfamilie og utdanna seg ved Universitetet i Oslo med ein eksamen 2003 i økonomi, administrasjon/offentleg forvalting, samiske språk og etnologi.

Frå 2014 har Gaup vore tilsett ved Norsk Folkemuseum i Oslo som prosjektleiar for Bååstede - tilbakeføring av samisk kulturarv. Før det var ho i perioden september 2007 til februar 2014 direktør for RiddoDuottarMuseat i Karasjok. Frå 2003 til 2007 var ho forskar ved Nordisk samisk institutt i Kautokeino med ansvar for feltet «tradisjonell kunnskap og landskap».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Káren Elle Gaup|Káren Elle Gaup]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Parks Canada

**Parks Canada** (fransk *Parcs Canada*) er eit kanadisk regjeringsorgan med hovudsete i Ottawa. Det har til oppgåve å verna og syna fram nasjonal natur- og kulturarv. Organet skal fremja forståinga av denne arva på måtar som tek var på henne i heilskap for noverande og framtidige generasjonar. Parks Canada har ansvaret for forvaltinga av 42 nasjonalparkar, 949 historiske stader — av dette 167 styrt direkte — og 4 freda marine område.

## Historie
Parks Canada blei skipa i 1911 under innnanriksdepartement med namnet *Dominion Parks Branch*. Han blei med dette det fyrste nasjonalparkorganet i verda. Sidan danninga er namnet blitt endra fleire gonger, til *National Parks Branch*, *Parks Canada* og *Canadian Parks Service*, fram til namnet *Parks Canada* blei innført i 1998. Verksemda til organet blir regulert gjennom Canada National Parks Act, som blei vedteken i 1930 og sist endra i 2000.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Parks Canada|Parks Canada]]» frå ,  den 1. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ringen til Gyges

**Ringen til Gyges** er ein mytologisk artefakt nemnd av filosofen Platon, i den andre boka av *[[Staten]]* (2.359a–2.360d). Ringen lot eigaren gjera seg sjølv usynleg ved å vri ringen slik at innfatninga kom på innsida av handa. Gyges finn ringen og ved hjelp av han forfører han først dronninga og drep deretter kongen (i samråd med dronninga) og tar til seg kongemakta.  Det er bror til Platon, Glaukon, som fortel historia, og gjennom denne diskuterer Sokrates og og Glaukon i *Staten* om det er mogleg for eit rettvist menneske som finn ein slik ring å ikkje gjera urett.

Seinare forteljingar som har vorte inspirert av tankeeksperimentet inkluderer *[[Den usynlige mannen]]* av H.G. Wells, og *[[Ringdrotten]]* av J.R.R. Tolkien..

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gyges ring|Gyges ring]]» frå ,  den 1. mars 2023.*  

* Kapittelet om ringen i ''Staten'' av Platon (på svensk)
Vulkanar i Aserbajdsjan

Dette er ei liste over aktive og utdøydde **[[vulkan]]ar i [[Aserbajdsjan]]**.

## Kjelder

 
* Siebert L, Simkin T (2002-). Volcanoes of the World: an Illustrated Catalog of Holocene Volcanoes and their Eruptions. Smithsonian Institution, Global Volcanism Program Digital Information Series, GVP-3, (http://www.volcano.si.edu).
Ida Marie Hagen

**Ida Marie Hagen** () er ein norsk kombinertløpar og skihoppar som representerer Haslum IL. Ho debuterte i verdscupen i kombinert 3. desember 2021.

Hagen har fleire andreplassar i verdscupen: Dei to fyrste kom 11. og 12. desember 2021, i Otepää, den neste 3. desember 2022 på Lillehammer. Hagen vart nummer to samanlagt i verdscupen i kombinert 2021/22, bak Gyda Westvold Hansen.

I VM 2023 i Planica kom Hagen på fjerdeplass i normalbakke/5 km, og ho deltok på det norske laget som tok gull på blanda lagkonkurranse.

Ida Marie Hagen er storesystera til Mille Marie Hagen, som også er kombinertløpar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ida Marie Hagen|Ida Marie Hagen]]» frå ,  den 2. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Profil på nettstaden til FIS (kombinert)
* Profil på nettstaden til FIS (skihopping)
Messiana Tómasdóttir

**Messiana Tómasdottir** () er ein islandsk scenograf, dokkespelar, figur- og maskemakar og leiar for figurteaterkompaniet Strengjaleikhúsid (Trådteateret). Ho har arbeidd som teaterkunstnar både i Danmark og på Island. I tillegg har ho besøkt ei rekkje andre land i samband med gjestespel og kursverksemd.

## Utdanning
Tómasdóttir studerte grafisk kunst på Færøyane frå 1965 til 1967, med grafikaren Elinborg Lützen som lærar. Det påfølgjande studieåret fordjupa ho seg i tekstil ved Det Jydske Kunstakademi i Århus i Danmark. Frå 1968 til 1969 studerte ho scenografi ved den islandske kunst- og handverksskulen.

I 1981 studerte ho figurteater i Charleville-Mézières i Frankrike.

## Virke
I 1982 skipa Tómasdóttir kompaniet Strengjaleikhúsid, eller på engelsk The String Theatre. Året etter sette kompaniet opp *Bláa stúlkan* (*Den blå jenta*), som hadde spesialkomponert musikk av Karólína Eiríksdóttir.

Tómasdottir har interessert seg særleg for figurteater for vaksne, blant anna i eksperimentelle produksjonar som *Bláa stúlkan* (*Den blå jenta*), som hadde premiere i 1983. Noko av det som særprega denne produksjonen, var at den einaste teksten som vart framført var eit lite dikt. Elles vart handlinga til stykket formidla utelukkande gjennom taust dokkespel akkompagnert av musikk komponert av Karolina Eriksdóttir. Tómasdóttir var både instruktør, scenograf og ein av dei tre figurspelarane i produksjonen. NRK TV viste utdrag frå *Bláa stúlkan* i programmet *Pan* same året, og intervjua Tómasdóttir om stykket og generelt om arbeidet hennar. Ho fortalde blant anna at ho var svært oppteken av korleis ho brukte farger i produksjonane sine, fordi ved hjelp av farger kunne framsyninga lettare røre tilskodarane på eit djupt plan. Framsyninga vart vist i Oslo i samband med ein festival som vart arrangert av den norske filialen av organisasjonen ASSITEJ i 1984.

Norske Kjell Matheussen er blant figurspelarane som har gått på kurs hos Tómasdóttir.

Tómasdóttir lagar også masker til teaterproduksjonar, og hadde blant anna ansvaret for maskene til *Ævintýraóperan Baldursbrá*, som hadde premiere i 2015.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Messiana Tómasdóttir|Messiana Tómasdóttir]]» frå ,  den 1. mars 2023.*
Caroline Johansen

**Caroline Johansen** () er ein norsk skodespelar, manusforfattar og regissør. Ho er kjend frå roller som Jernia-ekspeditøren Ellen i *[[Side om side]]*, og Karita i *[[Nissene i bingen]]*.

Som regissør har Johansen vore ansvarleg for 15 episodar i den fyrste sesongen av *[[Hvite gutter]]*.

Johansen vaks opp i Alta, og har utdanning frå Westerdals i Oslo. 

## Filmografi
### Skodespelar
* 1998–1999: *[[Taxa]]* (TV-serie) – Caroline Boye-Larsen
* 2015: *[[Unge lovende]]* (TV-serie, sesong 1) – venninne
* 2016: *BMI-turné* (mini-serie) – Thea
* 2016–2019: *[[Side om side]]* – Jernia-ekspeditøren Ellen
* 2021: *[[Nissene i bingen]]* (TV-serie) – Karita

### Manusforfattar
* 2020–2021: *[[Bablo]]* – idéskapar (58 episodar) og manusforfattar (19 episodar)

### Regissør
* 2016: *[[Sølvrekka]]*
* 2018: *[[Hvite gutter]]*
* 2018–2019: *[[Lovleg]]*
* 2020: *[[Bablo]]* (12 episoder)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Caroline Johansen|Caroline Johansen]]» frå ,  den 2. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Profil på IMDb.com
Verdscupen i skiskyting 2013

**Verdscupen i skiskyting 2013** tok til 24. november 2012 og vart avslutta 17. mars 2013. Turneringa omfatta 26 individuelle tevlingar for begge kjønn. Renna fann stad i Östersund i Sverige, Hochfilzen i Austerrike, Pokljuka i Slovenia, Oberhof og Ruhpolding i Tyskland, Antholz i Italia,Nové Město na Moravě i Tsjekkia, Oslo i Noreg, Krasnaja Poljana og Khanty-Mansijsk i Russland.

Dei mannlege utøvarane tevla i tre 20 km normalprogram, ti stk 10-kilometer sprint, åtte jaktstartar à 12,5 km og fem 15 km-lange fellesstartar. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 7,5 km. Fjorårsvinnar Martin Fourcade frå Frankrike var suverent beste poengplukkar, og som året før vart nordmannen Emil Hegle Svendsen nummer 2. Dominik Landertinger frå Austerrike vart tredjemann.

Dei kvinnelege utøvarane tevla i tre 15 km normalprogram, ti stk 7,5 km sprint-tevlingar, åtte jaktstartar à 10 km og fem fellesstartar à 12,5 kilometer. I tillegg vart det arrangert seks stafettar over 4 x 6 km. Norske Tora Berger vann ein sueren siger, Darja Domratsjeva frå Belarus la som året før beslag på andreplassen. Tyske Andrea Henkel vart nummer 3.

## Menn
### Individuelt

## Kvinner
### Individuelt

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biathlon-Weltcup 2012/13|Biathlon-Weltcup 2012/13]]» frå ,  den 2. mars 2023.*
Caroline Glomnes

**Caroline Glomnes** (), også kjend som **Caroline Glomnes Johansen**, er ein norsk skodespelar og manusforfattar. Ho er kjend frå roller som Kathrine Grieg i *[[Folkevalgt]]* (2017), Birgitte Bugge i *Heksejakt* (2020) og Anna Nystøl i realityshowparodien *[[Nissene i bingen]]* (2021). 

Glomnes er utdanna ved Musikkteaterlinja ved Balletakademin i Göteborg. Ho har også vore med i ei rekkje sceneoppsetjingar i Danmark, Sverige og Noreg, blant anna *[[Les Misérables]]*, *[[A Chorus Line]]*, *[[Wicked]]*, *[[Musikalen Evita|Evita]]* og *[[Musikalen Det perfekte liv|Det perfekte liv]]*.

Glomnes står også bak podcasten *Sektpodden*, saman med Andreas Preus Efskin. 

## Filmografi
### Skodespelar
* 2014–2016: *[[Hotel Cæsar]]* – Camilla Holmen
* 2016: *One Second* (kortfilm) – Miriam
* 2016: *[[Meglerne]]* (TV-serie, sesong 2) – Linda
* 2017: *[[Neste sommer (TV-serie)|Neste sommer]]* (TV-serie) 
* 2017: *Folkevalgt* (TV-serie) – Kathrine Grieg
* 2018: *[[Rosahettene]]* (TV-film) – Camilla
* 2018: *[[Oslo Zoo]]* (TV-serie) – Mie
* 2018: *[[22 July]]* (TV-serie) – rektor
* 2018: *Snart middag* (kortfilm) – kvinne
* 2019: *[[Benjamin Falck & Dødsdolken]]* – Jenny Wang
* 2019: *[[Jul i Blodfjell]]* (TV-serie, sesong 2)
* 2020: *[[Aldri voksen|Aldri Voksen]]* (TV-serie) – Linnea
* 2020: *[[Fjernsynsserien Heksejakt|Heksejakt]]* (TV-serie) – Birgitte Bugge
* 2021: *[[Bortført]]* (TV-serie) – Ingrid Nystrøm
* 2021: *[[Nissene i bingen]]* (TV-serie) – Anna

### Manusforfattar
* 2019–2020: *Neste sommer* – fire episodar
* 2020: *[[Fjernsynsserien Fjols til fjells|Fjols til fjells]]* – to episodar

## Familie
Glomnes er systera til eventyrar og føredragshaldar Teodor Glomnes Johansen (f. 1991) og syskenbarn til journalist Lars Molteberg Glomnes.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Caroline Glomnes|Caroline Glomnes]]» frå ,  den 2. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Profil på IMDb.com
* Profil på Nationaltheatret.no
Carol Muske-Dukes

**Carol Muske-Dukes** () er ein amerikansk diktar, romanforfattar, kritikar og professor. Ho var poet laureate for California frå 2008 til 2011. For diktsamlinga *Sparrow* (Random House, 2003) tok for seg kjærleiken til og tapet av ektemannen hennar, og var finalist i National Book Award.

## Liv
Muske-Dukes var fødd i St. Paul i Minnesota og voks opp i Forest Lake. Ho fekk graden B.A. English frå Creighton University i 1967, og M.A. i 1970 frå San Francisco State University. Ho har undervist ved forfattarprogram ved Columbia University, Iowa Writers' Workshop, University of California at Irvine og University of Virginia. Ho var med på å skipa University of Southern California sin PhD i Creative Writing & Literature, og har så undervist i denne.

Ho har ei dotter, Annie Muske-Dukes, som gjekk ut frå USC i 2005, og er enkje etter skodespelaren David Dukes, som døydde i 2000.

I tillegg til fleire diktsamlingar har ho også skrive fire romanar. Ho har gjeve ut tekstar i *Antaeus*, *Ploughshares*, *Paris Review* og *The New Yorker.*

## Prisar og utmerkingar

* 1979 Alice Fay Di Castagnola Award of the Poetry Society of America
* 1981 Guggenheim Fellowship
* 1999 Witter Bynner Fellowship
* National Endowment for the Arts Fellowship in Poetry
* Ingram Merrill-stipend

## Utgjevingar
**Diktsamlingar**

*  
*  
*  
*  
*  
*  
* Twin Cities. Penguin Books. May 31, 2011
* Blue Rose. Penguin Books. April 3, 2018

**Samarbeid**

* 

**Romanar**

*  
*  
*  
*  

**Essaysamlingar**

* *Women & Poetry: Truth, Autobiography, and the Shape of the Self* (University of Michigan Press, 1997)
*  

* Author Website
* Poetry Foundation : Carol Muske-Dukes
* Random House : Author Page : Carol Muske-Dukes
* Audio: NPR ''Fresh Air'' : Interview: ''Carol Muske-Dukes, Channeling Mark Twain''
* Audio: ''Bookworm'' : Michael Silverblatt Interviews Carol-Muske-Dukes About ''Channeling Mark Twain'' : Dec. 20, 2007
* ''Good Golly'' A Review by Carol Muske-Dukes in ''The New York Times Sunday Book Review'' : of ''The House on the Boulevard St.'' By David Kirby : April 29, 2007
*  

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Carol Muske-Dukes|Carol Muske-Dukes]]» frå ,  den 2. mars 2023.*  

* Library of Congress Online Catalog : Carol Muske-Dukes
* National Book Foundation : 2003 National Book Award Finalist: Poetry : Carol Muske-Dukes 

## Bakgrunnsstoff
* Author Website
* Poetry Foundation : Carol Muske-Dukes
* Random House : Author Page : Carol Muske-Dukes
* Audio: NPR ''Fresh Air'' : Interview: ''Carol Muske-Dukes, Channeling Mark Twain''
* Audio: ''Bookworm'' : Michael Silverblatt Interviews Carol-Muske-Dukes About ''Channeling Mark Twain'' : Dec. 20, 2007
* ''Good Golly'' A Review by Carol Muske-Dukes in ''The New York Times Sunday Book Review'' : of ''The House on the Boulevard St.'' By David Kirby : April 29, 2007
*
Alessandra Mele

**Alessandra Watle Mele** () er ein norsk-italiensk songar. Ho vart fyrst kjend i Noreg i 2022, då ho deltok i *[[The Voice Noreg]]*. Vinteren 2023 deltok ho i Melodi Grand Prix og vann med låten «Queen of Kings», og representerte difor Noreg i Eurovison Song Contest i Liverpool.

## Bakgrunn
Mele vaks opp i byen Cisano sul Neva i Savona i Italia. Ho har italiensk far, medan mora er norsk med røter på Stathelle i Bamble. Etter vidaregåande skule i 2021 flytta ho til Noreg for å vere nærare den norske familien og samstundes satse på ein musikkarriere. Allereie som barn byrja ho å synge og danse, og ho deltok i si fyrste songtevling som seksåring.

Mele har studert piano og tok songtimar hos ein songpedagog i Italia. I Noreg byrja ho hausten 2022 å studere ved musikkskulen LIMPI på Lillehammer. I 2022 deltok ho i *The Voice Norge* på TV 2 Direkte og nådde live-rundane. Året etter vart ho plukka ut som ein av deltakarane i Melodi Grand Prix 2023 med låten «Queen of Kings». Låten vart skriven på ein låtskrivarleir hausten 2022. Songen handlar om å våge å vere seg sjølv fullt ut, og er basert på erfaringar frå Mele sitt liv som bifil.

Mele kvalifiserte seg frå den fyrste delfinalen laurdag 14. januar og vann finalen i Trondheim Spektrum laurdag 4. februar. Som vinnar av Melodi Grand Prix fekk ho representere Noreg i Eurovision Song Contest i Liverpool i mai 2023.

## ''The Voice Norge''
Alessandra Mele deltok i *The Voice Norge* i 2022. Espen Lind var mentoren hennar under tiden i TV-programmet.

## Diskografi
### Singlar

## Listeplasseringar
Oversikt over Alessandra sine singlar med plassering på den offisielle singellista i Noreg og andre listeplasseringar. Lista er oppdatert per veke 8 i 2023:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alessandra Mele|Alessandra Mele]]» frå ,  den 2. mars 2023.*
Edith Roger

**Edith Roger** () var ein norsk dansar, koreograf og teaterinstruktør.

## Liv og virke
Faren dreiv bilverkstad og familien flytta til Oslo der Edith lærte klassisk ballett hos Rita Tori (1908–1967) og under den andre verdskrigen litt fridans hos Gerd Kjølaas (1909–2000). Roger debuterte som dansar i 1945 hos Kjølaas, men hadde også eigne oppsetjingar i Stavanger dette frigjeringsåret og vart engasjert ved revyen Chat Noir. Deretter var ho ved den Birgit Cullberg-leia Svenska Dansteatern til 1948 då ho vart med i Ny Norsk Ballett. Frå 1958 var ho ved den nystarta Operaballetten på Den Norske Opera, der ho vart den fyrste med avskjedsførestilling i den Kjølaas-koreograferte *Markisen*, oppført i oktober 1964. Ho dansa vidare, og var *Mor Åse* i NRK-produksjonen over Birgit Cullbergs Peer Gynt-ballett i 1966.

Roger er også kjend for virket sitt som koreograf, blant anna ved Festspillene i Bergen i 1958 og 1969. Frå 1967 til 1997 var ho instruktør ved Nationaltheatret, og vart omtala som ei fornyar av norsk regikunst.

I 1985 vart Roger utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden. I 2002 fekk hun Norsk kulturråds ærespris.

## Prisar
* 1985 – Ridder 1. klasse av St. Olavs Orden
* 2002 – Norsk kulturråds ærespris
* 2005 – Senter for Dansekunsts Ærespris
* 2010 – Heddas ærespris

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Edith Roger|Edith Roger]]» frå ,  den 2. mars 2023.*
Bonne Gauguin

**Ingeborg Kathrine Gauguin** (), best kjend som **Bonne Gauguin**, var ein norsk skodespelar og dansepedagog.

Gauguin var dotter av arkitekt Thomas Krenkel Jelstrup (1863-1917) og Emilie Constanse «Milly» (f. Winter-Hjelm) (1876-1955). Ho utdanna seg til dansepedagog i Tyskland. På 1930-talet flytta ho til Trondheim og debuterte ved Trøndelag Teater.

I 1941 gifta ho seg med biletkunstnaren Paul René Gauguin, som var scenograf ved Unge Trøndelag Teater 1939–1945. Dei flytta til Oslo i I 1946, der ho fekk engasjement ved Studioteatret. Ekteskapet vart oppløyst før 1950. Då Studioteatret vart nedlagt, byrja ho å arbeide ved Riksteatret og arbeidde også ved Folketeatret og i mindre grad ved Det norske teatret, Radioteatret, Fjernsynsteatret og i norske filmar. Ein av dei siste teaterframsyningane hennar var som læraren i *[[Grease]]* i regi av Stein Winge i 1984.

## Filmografi
* *[[Fleksnes]] – [[Her har jeg mitt liv]]* (1988) – pasient på helseklinikk (TV-serie) 
* *[[Helmer & Sigurdson]] – [[Solospill]]* (1977) – Molly Smith (TV-serie)
* *[[Åpenbaringen]]* (1977) – Mor
* *[[Fleksnes]] – [[Biovita Helsesenter]]* (1974) – (pasient på helseklinikk) (TV-serie)
* *[[Brannen]]*  (1973) – Kvinna
* *[[Kanarifuglen]]* (1973) 
* *[[Rødblått paradis]]* (1971) 
* *[[Balladen om mestertyven Ole Høiland]]* (1970) – Fru Konsmo
* *[[Love Is War]]*  (1970) – Mora til Gro
* *[[Selma Brøter]]*  (1970) (fjernsynsteater)
* *[[Operasjon V for vanvidd]]* (1970) – Fru Philipson
* *[[Brent jord]]* (1969) – Bestemora
* *[[Reisen til havet]]* (1966) – Johanne
* *[[Om Tilla]]* (1963) 
* *[[Filmen Bussen|Bussen]]* (1961) 
* *[[Ungen]]* (1960) – Gurina Neger (fjernsynsteater)
* *[[Jakten]]* (1959) 
* *[[Ut av mørket]]* (1958) 
* *[[Skøytekongen]]* (1953) 
* *[[Det kunne vært deg]]* (1952) – Fru Westberg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bonne Gauguin|Bonne Gauguin]]» frå ,  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Bonne Gauguin hos IMDb.com
* Bonne Gauguin hos Nationaltheatret.no
Solfrid Heier

**Solfrid Heier** (), også kjend under artistnamnet **Winnie**, er ein norsk skodespelar og songar. Ho har spelt i filmar som *[[Skjær i sjøen]]*, *[[Balladen om mestertyven Ole Høiland]]*, *[[Filmserien Olsenbanden|Olsenbanden]]*, *[[Krigerens hjerte]]* og *[[Ute av drift!]]*. 

Heier scenedebuterte på Oslo Nye Teater då ho var 17 år gamal, i musikalen *Dikter i ulvepels*, og har sidan også spelt på Riksteatret, Trøndelag teater, Chateau Neuf og Stadsteatern i Stockholm. Heier har også hatt gjesteroller i TV-seriar som *[[Karl & Co]]*, *[[Hotel Cæsar]]* og *[[Mot i brøstet]]*.  

Heier debuterte som artist i midten av 60-åra under artistnamnet Winnie. I 1967 deltok ho i Melodi Grand Prix med låten «Skitur», saman med Toril Støa, og enda på ein tredjeplass. Solfrid Heier var også plateartist i Sverige.  

I 2007 var Heier einaste skodespelar i stykket *[[Alkymisten]]*, basert på boka av Paulo Coelho, på blant anna Christiania Theater.

## Filmografi
* 1965 – *[[Skjær i sjøen]]* – Lone
* 1968 – *[[Sus og dus på by'n]]* – Olga  
* 1969 – *[[Filmserien Olsenbanden|Olsenbanden]]* – Ulla, trulovaren til Benny
* 1969 – *[[Brent jord]]* – Herdis
* 1970 – *[[Balladen om mestertyven Ole Høiland]]* – Taterjenta
* 1974 – *[[Under en steinhimmel]]* – Martha
* 1992 – *[[Krigerens hjerte]]* – Mrs. Simmonaes
* 1994 – *[[Ute av drift!]]* – Jorunn Verde
* 2005 – *[[Olsenbanden jr. på Cirkus]]* – Fru Flamingo

## Diskografi
* 1965 – «Tänk om han säger nej»/«Usla karl» (Karusell KFF&nbsp;625)
* 1967 – «Skitur»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Solfrid Heier|Solfrid Heier]]» frå ,  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside
* Solfrid Heier hos IMDb.com
* Solfrid Heier hos Sceneweb.no
Semulegryn

**Semulegryn** (òg **semule** eller **semolina**) er små gryn laga ved å grovmala kveitekjernar, særleg dei frå durumkveite. Det blir brukt til å laga grautar, puddingar, pasta, kaker og couscous. Nokre stader viser omgrepet også til gryn laga av mais og ris.

Det italienske ordet «semolina» er danna frå *semolino*, eit diminutiv av *semola*, ‘kli’, og kjem frå latin *simila*, ‘fint kveitemjøl’. Semolina som blir brukt til å laga den tradisjonelle pastaen blir male frå durumkveite. Mange stader i verda har ein tradisjonelt brukt semulegryn frå kveite til å laga grautar, puddingar og kaker. Semule blir òg brukt til å laga knödel i det sentraleuropeiske kjøkkenet.

Semulegryn er mellom anna del av det tradisjonelle norske kosthaldet, og eit får kjøpt det i dei fleste daglegvareforretningar i Noreg. Det blir gjerne brukt som tjukningsmiddel, og kan brukast i rettar som semulegrynsgraut, semulegrynspudding, russedessert eller rømmegraut.

## Næringsinnhald
100 gram semulegryn gjev 338 kcal (1416 KJ) og inneheld om lag 12 gram protein, 66 gram karbohydrat og 2 gram feitt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Semule|Semule]]» frå ,  den 3. mars 2023.*
Vinter-OL 2022

**Vinter-OL 2022**, dei 24. olympiske vinterleikane, vart avvikla i tida 4. til 22. februar 2022 med byen Beijing i Kina som arrangør. Delar av arrangementet fann stad i Yanqing og i Chongli.

## Idrettsgreiner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vinter-OL 2022|Vinter-OL 2022]]» frå ,  den 3. mars 2023.*
Arian Engebø

**Arianrhod Engebø** () er ein norsk journalist, radioprofil og programleiar. Ho vart kåra til «årets unge radioprofil» under Radiodagene 2019 og har sidan januar 2020 vore fast tilsett i NRK P3. Ho var programleiar for Melodi Grand Prix 2023 saman med Stian «Staysman» Thorbjørnsen.

## Bakgrunn
Engebø har ei mor frå Wales og ein far frå Bergen. Namnet hennar er walisisk, og Engebø snakkar også walisisk. Ho vaks opp i Førde i Sunnfjord, og etter videregåande tok ho ein bachelorgrad i journalistikk ved Cardiff University. Ho var nynorskpraktikant i NRK i 2017–2018. Ho byrja deretter som praktikant i NRK P3 på Tyholt i Trondheim og fekk sitt eige radioprogram, *Arian*, i 2019. Same år vart ho kåra til «årets unge radioprofil» under dei årlege Radiodagane. Ho vart fast tilsett i NRK P3 i januar 2020.

Sidan har Engebø leia fleire store radio- og tv-show. Ho har mellom anna leia programmet *StudioP3*, og i 2022 var ho programleiar for *VG-lista Rådhusplassen* saman med Nathan «Nate» Kahungu. Engebø leia *[[P3aksjonen]]* i samband med TV-aksjonen 2022, og Melodi Grand Prix 2023 saman med Stian «Staysman» Thorbjørnsen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arian Engebø|Arian Engebø]]» frå ,  den 2. mars 2023.*
Emma Steinbakken

**Emma Steinbakken** () er ein norsk artist frå Jessheim. Ho er kjend for singlane «Not Gonna Cry» (2018) og «Without You» (2019). Ho har også gitt ut singelen «Stay With Me» (2020) som var ein del av lydsporet til den populære Netflix-serien *[[Hjem til jul]]*. I andre sesong av den norske TV-serien *[[Rådebank]]* frå 2021 bidrog ho med låten «Jeg glemmer deg aldri», ein coverversjon av «Eg gløymer deg aldri» av Hellbillies. For låten vart ho nominert til Spellemannprisen 2021 i klassen årets låt. Då det amerikanske bandet Imagine Dragons kom til Bergen med det nye albumet *Mercury* i 2022 var Steinbakken fyrste oppvarmingsartist.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Emma Steinbakken|Emma Steinbakken]]» frå ,  den 2. mars 2023.*
Astrid Slind

**Astrid Øyre Slind** () er ein norsk langrennar frå Oppdal. Under Ski-VM 2023 deltok ho på det norske laget som vann gullmedaljen i 4 x 5 km stafett, ho gjekk også inn til bronsemedalje på 15-kilometeren. I 2022 sigra ho i Vasaloppet og Birkebeinerrennet. Slind er medlem i Oppdal Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Astrid Øyre Slind|Astrid Øyre Slind]]» frå ,  den 3. mars 2023.*
Frida Ånnevik

**Frida Ånnevik** () er ein norsk artist frå Hamar.

## Karriere
Ånnevik vann Grappas debutantpris i 2009, og gav ut debutalbumet *[[Synlige hjerteslag]]* året etter. Albumet fekk 10 av 10 poeng på NRK P1-programmet *[[Norsk på norsk]]*. I 2010 vann ho Tekstforfatterfondets debutantpris Lyspunkt, som vert delt ut av NOPA. For albumet vart ho dessutan nominert i to kategoriar i Spellemannprisen 2010: årets nykomar og viser. I 2011 blei ho tildelt Vidar Sandbecks kulturpris.

I 2013 gav Ånnevik ut albumet *[[Ville ord]]*. For albumet vann ho Spellemannprisen 2013 i klassen tekstforfattar og vart i tillegg nominert i klassen viser. I 2014 vart ho tildelt Neshornet, avisen *[[Klassekampen]]*s kulturpris. Saman med In The Country gav ho ut albumet *Skogens sang* i 2014. Albumet vart nominert til Spellemannprisen 2014 i open klasse. Ho gav ut albumet *Her bor* i 2016, og vann for det Spellemannprisen 2016 i klassen viser. Ho vann ytterlegare to spellemannprisar for sine to neste album, *Flyge fra* under Spellemannprisen 2017 og *Andre sanger* under Spellemannprisen 2019, begge i kategorien viser.

Ånnevik har spela inn songar med Odd Nordstoga, Don Martin, Guren Hagen og Chris Holsten.

## Familie
Ånnevik er dotter av visesongaren Tor Karseth.

## Diskografi
### Album
* 2010: *[[Synlige hjerteslag]]* 
* 2013: *[[Ville ord]]*
* 2014: *Skogenes sang* – saman med In the Country
* 2014: *Lyden av Prøysen* 
* 2016: *Her bor*
* 2017: *Flyge fra* 
* 2019: *Andre sanger*

## Prisar og nominasjonar
* Tekstforfatterfondets lyspunktpris 2010
* Nominert til Spellemannprisen 2010 i klassen viser for *[[Synlige hjerteslag]]*
* Nominert til Spellemannprisen 2010 i klassen årets nykomar
* Vidar Sandbecks kulturpris 2011
* Spellemannprisen 2013 i klassen tekstforfatter for *[[Ville ord]]*
* Nominert til Spellemannprisen 2013 i klassen viser for *[[Ville ord]]*
* Neshornet, Klassekampens kulturpris 2014
* Nominert til Bendiksenprisen 2014
* Nominert til Spellemannprisen 2014 i open klasse for *Skogens sang* (saman med In The Country)
* Hedmark fylkeskommunes kulturpris 2015
* Prøysenprisen 2015
* Spellemannprisen 2016 i klassen viser for *Her bor*
* Nominiert til Bendiksenprisen 2017
* Spellemannprisen 2017 i klassen viser for *Flyge fra*
* Spellemannprisen 2019 i klassen viser for *Andre sanger*
* Nominert til Spellemannprisen 2019 i klassen årets tekstforfattar for *Andre sanger*
* Spellemannprisen 2020 i klassen årets låt for «Hvis verden» saman med Chris Holsten 
* Skjæraaseprisen 2020 
* Gammleng-prisen 2021 i klassen songar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frida Ånnevik|Frida Ånnevik]]» frå ,  den 3. mars 2023.*
Solveig Barstad

**Solveig Margrethe Barstad** () er ein norsk programleiar for TV 2.

## Bakgrunn og familie
Solveig Barstad vart fødd i Førde. Ho har hovudfag i statsvitskap og grunnfag i historie og offentleg rett frå Universitetet i Oslo.

Barstad er dotter av Helge Barstad og syster av Hilde Barstad, begge Høgre-politikarar. Saman med systera var ho aktiv i Unge Høgre i 1980-åra og tok del i elitekurset til Unge Høgre i 1986. Solveig Barstad er gift med Høgre-politikaren Jan Tore Sanner.

## Karriere
Solveig Barstad arbeidde tidlegare i NRK *[[Dagsnytt]]* og har vore journalist i NRK Sogn og Fjordane og kanalvert i NRK. Sidan 1995 har ho vore knytt til TV 2, fyrst som programleiar og redaksjonsleiar i *[[God morgen Norge]]* før ho i 2000 tok over som programleiar i *[[TV 2 hjelper deg]]* etter Arve Juritzen. Barstad har òg leidd program som *[[Redd ferien min]]* og *[[Matkontrollen]]* på TV 2.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Solveig Barstad|Solveig Barstad]]» frå ,  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*  i Internet Movie Database.
Maggie De Block

**Maggie Celine Louise De Block** () er ein belgisk politikar. Ho er medlem av det flamske liberale partiet Open VLD. Ho  var sosial- og helseminister frå 2014 til 2020 under regjeringa til Charles Michel.

Ho vart mykje omtala og kritisert av utanlandsk medium for å ikkje passa rolla som helseminister der dei særleg påpeika fedme og diabetes type to som to årsaker. Til denne kritikken svara ho at «Eg veit at eg ikkje er ein modell, men du må sjå kva som er inni, ikkje emballasjen.» Blant belgiarane hadde ho stor tillit og var godt likt, og var mellom anna ein kandidat til å verta statsminister i Belgia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:simple:Maggie De Block|Maggie De Block]]» frå [[:simple:Main Page|Wikipedia Simple English]],  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Lydia Torsvik Gieselmann

**Lydia Torsvik Gieselmann** () er ein norsk programleiar kjend frå NRK-programma *[[Fjernsynsprogrammet Newton|Newton]]* og *[[NRK Unormal|Unormal]]*.

Gieselmann vaks opp i Beiarn og Skjerstad i Nordland og flytta til Bodø for å gå på vidaregåande skule. I vaksen alder har ho budd i Oslo og Trondheim.

Gieselmann har arbeidd i magasina *[[730.no]]* og *Melk & Honning*. Ho var programleiar for *Newton* frå 2017–2019, og var blant anna med i serien *Kroppen*. Ho vart nominert til Gullruten 2020 for serien *Kroppen*, i kategorien Beste programleiar - nyheit, sport eller aktualitet. Siden 2020 har ho leia NRK-prosjektet *Unormal*, eit Youtube-prosjekt om kropp og identitet.

## Deltakingar på fjernsyn
* 2017–2019: *Newton*, programleiar
* 2022: *Kompani Lauritzen*, deltakar
* 2023: *Camp Kulinaris*, deltakar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lydia Torsvik Gieselmann|Lydia Torsvik Gieselmann]]» frå ,  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* Lydia Torsvik Gieselmann på IMDb.com
Agnete Husebye

**Agnete Sofie Monadatter Husebye** (), også kjend under pseudonymet **Agnetesh**, er ein norsk youtubar.

## Biografi
I 2019 vann Husebye prisen «Norges favorittinfluenser», som vart delt ut under *Kids' Choice Awards*. I august 2019 vart ho kåra til «Årets Youtuber» under NRKs *[[Gullsnutten]]*.

Husebye er med i det norske YouTube-nettverket Splay Norge.

I 2020 vart Husebye programleiar for *Agnetesh hacker Idol* på TV 2 Sumo. Hausten 2020 var ho også deltakar på *[[Skal vi danse]]* på TV 2, i 2021 deltok ho i *[[71° nord|71° nord – Norges tøffeste kjendis]]* og i 2023 deltok ho i den fjerde sesongen av *[[Kompani Lauritzen]]*.

## Deltakingar på fjernsyn
* 2020 – *Agnetesh hacker Idol*, programleiar
* 2020 – *[[Skal vi danse]]*, deltakar
* 2021 – *[[71° nord|71° nord – Norges tøffeste kjendis]]*, deltakar
* 2022 – *16 ukers helvete*, deltakar
* 2023 – *Kompani Lauritzen*, deltakar
* 2023 – *Jaget*, deltakar
* 2023 - *24 Stjerners Julekalender*, deltakar

## Bibliografi
* *Agnetesh hacker voksenlivet: Mine 111 beste lifehacks* (2019) 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Agnete Husebye|Agnete Husebye]]» frå ,  den 4. mars 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Agnete Husebye på IMDb.com
* Youtube-kanalen til Agnetesh
Ingrid Halstensen

**Ingrid Halstensen** () er ein norsk journalist som har rapportert frå Premier League og vorte sportsanker for TV 2.

Halstensen har ein bachelorgrad innan film- og TV-produksjon frå Universitetet i Bergen og har tidlegare arbeidd som filmprodusent.

Halstensen byrja journalistkarrieren i 2010 ved å dekkje ishockey for TV 2. Seinare jobba ho seg oppover til å bli sportsanker. Ho var fotball-korrespondent for TV 2 i England i perioden 2018–2020.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingrid Halstensen|Ingrid Halstensen]]» frå ,  den 4. mars 2023.*
Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu

**Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu** er eit forbundsterritorium i India. Det blei oppretta 26. januar 2020 då to tidlegare forbundsterritorium, Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu, blei slått saman som følgje av eit vedtak i det indiske parlamentet i desember 2019. Daman by er  administrasjonssentrum i territoriet.

Forbundsterritoriet består av fire spreidde område, tre på vestkysten av India og eit sør på Kathiawar. Områda var del av Portugisisk India. Portugal tapte kontroll over Dadra og Nagar Haveli i 1954, medan Daman og Diu blei invadert av India i 1961. Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu blei då organiserte som forbundsterritorium.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu|Dadra og Nagar Haveli og Daman og Diu]]» frå ,  den 4. mars 2023.*
Trijntje Pieters Westra

**Trijntje Pieters Westra** () vann i 1805 det fyrste offisielle hurtigløp på skeiser for kvinner i Nederland. Løpet gjekk over ei rett strekning på 140 meter. Westra fekk eit smykke til ein verdi av 105 gylden som premie.

## Bakgrunn
Westra var dotter av Maike Pieters og Pieter Reinders Westra, fødd på ein gard i Gauw i nærleiken av Sneek. Ho var også kjend som Trijntje Pieters *van Poppingawier*, etter grenda med same namn.

## Karriere
Den 1. og 2. februar 1805 vart det fyrste offisielle hurtigløpet på skeiser for kvinner arrangert. Løpet fann stad på Stadsgracht (bykanalen) i Leeuwarden og lyst ut som *Luisterrijke Vrouwen Schaatsen Rijdpartij* ('Gloriøst hurtigløp på skeiser for kvinner'). Om lag 130 kvinner, gifte så vel som einslege, i ein alder frå 14 til 51 år, melde seg på til løpet. Tevlinga samla ca.  tilskodarar.

Rundt år 1800 var det i dei nordlegaste provinsane av Nederland vanleg å gå på skeiser på kanalene, særleg for koner og døtrer av sjømenn, bønder og landarbeidarar. Om vinteren, då vegane ikkje var farbare, gjekk dei i staden på skeiser på kanalane for å utføre det daglege arbeidet sitt. Men skeiseløp var også ein kjær fritidssyssel, for både menn og kvinner. Av og til deltok også kvinner i tevlingar. I 1801 deltok to kvinner i eit løp i Groningen, der dei brukte to timar på å tilbakeleggje 30 engelske mil.

Tevlinga i Leeuwarden i 1805 var lagd opp som ein cup, der løparane gjekk mot kvarandre to og to. Løpsdistansen var ca. 140 meter som gjekk over ei rett strekning på kanalen. Med sidevind vart strekninga tilbakelagd på ca. 13 sekund.

Dei innleiande rundane vart ikkje ferdige før mørkeret falt på fyrste dag. Fleire av deltakarane måtte difor gå på skeiser heim igjen, som kunne liggje langt unna. Dagen etter måtte dei gå tilbake til kanalen for dei avsluttande rundane. I finalen gjekk 22 år gamle Westra mot 16 år gamle Janke Wybes van Damwoude. Westra vann finalen og dimed også eit smykke til ein verdi av 105 gylden. Andreplassen vart lønt med eit smykke til 31 gylden.

Biletet som viser målgangen er laga av Jacob Ernst Marcus etter ei teikning av Albert Jacob van der Poort.

Det er ukjent om Westra gjekk fleire skeiseløp etter dette. Ho gifta seg i 1806 med Ysebrand Tomes Boersma frå Terzol, og kalla seg deretter Boersma. Paret fekk tre barn. Westra døydde i ein alder av 78 år i Rauwerdenhem.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trijntje Pieters Westra|Trijntje Pieters Westra]]» frå ,  den 3. mars 2023.*  

## Bakgrunnsstoff