Hunzadalen

**Hunzadalen** (burushaski, wakhi og urdu ) er ein fjelldal i Gilgit-Baltistan i Pakistan. Dalen ligg heilt nord i Pakistan med grense til Kina og Afghanistan. Hunzaelva renn gjennom dalen.

## Historie

Hunza var tidlegare ein fyrstestat som grensa til Uyghurstan (Xinjiangi Kina) i nordaust og Pamir i nordvest. Området blei erobra av britane mellom 1889 og 1892, og den dåverande leiaren Mir Safdar Ali Khan flykta til Kashghar i Kina. Under Britisk India grensa han til Gilgit Agency i sør og fyrstestaten Nagar i aust. 
Staten blei endeleg oppløyst i 1974 av den pakistanske statsministeren Zulfikar Ali Bhutto.

Hovudstaden i fyrstestaten var Baltit (også kjend som Karimabad). I dag er Baltit eit viktig turistmål i Hunzadalen. I dag er likevel Aliabad eit viktigare økonomisk og administrativt senter.

### Skred i 2010
I 2010 demma eit skred opp elva og laga ein innsjø kjend som Attabad. Demninga truga 15&nbsp;000 folk i dalen under og blokkerte 27&nbsp;km av Karakoram Highway.

## Klima
I mai kan temperaturen nå maksimum på 26&nbsp;°C og minimum på 10&nbsp;°C, i oktober er maksimum 23&nbsp;°C og minimum 2&nbsp;°C. Turistsesongen i dalen er som regel frå mai til oktober, ettersom Karakoram Highway ofte blir blokkert av snø om vinteren.

## Innbyggjarar

Lokale språk i dalen er mellom anna burushaski, wakhi og shina. 
Dei viktigaste folkegruppene i dalen er:
* I nedre Hunza, frå Khizerabad til Nasirabad: Hovudsakleg shinakifolk som snakkar shina.
* Sentrale Hunza, frå Murtazaabad til Attabad: Hovudsakleg burushaskitalarar, men ei folkegruppe kalla domaki har lenge budd nær Baltit.
* Øvre Hunza (Gojal), frå Shishkat til Khunjerab: Hovudsakleg wakhitalarar, av sentralasiatisk opphav. Burushaskitalarar blei flytta hit under mir Nazim Khan.

Lesekunne blant innbyggjarane her er rekna å vera over 90&nbsp;%. Nesten alle barn har minst grunnskule.

Dei fleste innbyggjarane er ismailimuslimar, tilhengjarar av prins Karim Aga Khan IV. I Ganish høyrer ein majoritet til tolvar-sekta av sjiaislam.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hunza Valley|Hunza Valley]]» frå ,  den 23. september 2017.*  

* Kreutzmann, Hermann, *Karakoram in Transition: Culture, Development, and Ecology in the Hunza Valley*, Oxford University Press, 2006. 
* Leitner, G. W. (1893): *Dardistan in 1866, 1886 and 1893: Being An Account of the History, Religions, Customs, Legends, Fables and Songs of Gilgit, Chilas, Kandia (Gabrial) Yasin, Chitral, Hunza, Nagyr and other parts of the Hindukush, as also a supplement to the second edition of The Hunza and Nagyr Handbook. And An Epitome of Part III of the author’s “The Languages and Races of Dardistan.”* First Reprint 1978. Manjusri Publishing House, New Delhi.
* Lorimer, Lt. Col. D.L.R. *Folk Tales of Hunza*. 1st edition 1935, Oslo. Three volumes. Vol. II, republished by the Institute of Folk Heritage, Islamabad. 1981.
* Sidkey, M. H. "Shamans and Mountain Spirits in Hunza." *Asian Folklore Studies*, Vol. 53, No. 1 (1994), pp.&nbsp;67–96.
*History of Ancient Era Hunza State By Haji Qudratullah Beg English Translation By Lt Col (Rtd) Saadullah Beg, TI(M)
*

## Bakgrunnsstoff

* Hunza Valley Page - Information Department Gilgit Baltistan Government