Rokia Traoré

**Rokia Traoré** () er ein maliskfødd songar, låtskrivar og gitarist.
Ho gav ut seks album mellom 1998 og 2016. *Bowmboï* (2003) vann kritikarkategorien under BBC Radio 3 Awards for World Music i 2004, og *Tchamantché* (2008) vann prisen for årets verdsmusikkalbum under Victoires de la Musique i 2009. Traoré vann òg prisen for beste artist under Songlines Music Awards i 2009.

Ho er medlem av den bambarafolket.

## Biografi
Faren til Traoré var diplomat, og ho reiste mykje i oppveksten. Ho vitja mellom anna Algerie, Saudi-Arabia, Frankrike og Belgia, og vart påverka av eit breitt spekter av impulsar. Heimbyen hennar, Kolokani, ligg nordvest i Koulikoro-regionen i Mali.

I 1997 byrja Traoré å samarbeide med den maliske musikaren Ali Farka Touré, noko som auka merksemda rundt henne.

Ho vart vald ut som jurymedlem i hovudkonkurransen under filmfestivalen i Cannes i 2015.

Trass i at dei deler etternamn, er ho ikkje i slekt med den maliske songaren og gitaristen Boubacar Traoré, sjølv om dei framførte ein duett saman på albumet hennar *Wanita* frå 2000.

## Innspelingar
Det første albumet hennar, *Mouneïssa (Label Bleu)*, vart gitt ut seint i 1997 i Mali og 1. september 1998 i Europa. Det fekk ros for si nyskapande tilnærming og uvanlege kombinasjonar av fleire maliske musikktradisjonar, mellom anna bruken hennar av ngoni og balafon. Albumet selde over 40 000 eksemplar i Europa.

Den 11. juli 2000 kom det andre albumet hennar, *Wanita*. Traoré skreiv og arrangerte heile albumet sjølv.

Albumet hennar *Bowmboï* frå 2003 inneheld to spor spela inn saman med Kronos Quartet, men er framleis sunge på bamanaspråket.

Albumet *Tchamantché* vart gitt ut 6. mai 2008, etterfølgt av *Beautiful Africa* i 2013.

Ho skreiv musikken til teaterstykket *Desdemona* av Toni Morrison frå 2011.

## Privatliv
Frå 2013 til 2018 hadde Traoré eit forhold til Jan Goossens, ein belgisk dramatikar og kunstnarisk leiar. Dei har ei dotter saman, fødd i Belgia i 2015. Etter at dei gjekk frå kvarandre i 2018, har dei vore i konflikt om foreldreansvaret for dottera. Konflikten heng delvis saman med skilnader mellom afrikanske og europeiske rettssystem. Ein domstol i Mali gav Traoré fullt foreldreansvar, men dette vart utfordra av styresmaktene i heimlandet til Goossens, Belgia.

I mars 2020 vart Traoré arrestert etter at ein dommar i Brussel hadde utferda ein arrestordre som kravde at ho skulle overlevere den fem år gamle dottera si. Ho vart halden i varetekt i Fleury-Mérogis-fengselet nær Paris og gjekk i sveltestreik då ho kom dit. På tidspunktet for arrestasjonen var ho på veg til Europa for å delta i ei rettshøyring knytt til omsorgstvisten. Fleire musikarar uttrykte offentleg støtte til Traoré og bad om at ho måtte sleppast fri, mellom anna Angélique Kidjo, Damon Albarn, Youssou N'Dour og Salif Keita.

Den 22. juni 2024 vart Traoré arrestert ved ankomst til Italia, etter ein europeisk arrestordre utferda av belgiske styresmakter. Den 26. september avgjorde det italienske rettssystemet at ho kunne utleverast. Den 20. november gav den italienske kassasjonsdomstolen endeleg løyve til utleveringa til Belgia. Den 29. november vart Traoré utlevert frå Italia til Belgia og fengsla i Haren-fengselet i Brussel. Den 22. januar 2025 gjekk Traoré med på å inngå ein avtale med faren til jenta slik at begge kunne få sjå barnet att. Ei rettshøyring vart sett til juni 2025 i Brussel for å vurdere gjennomføringa av avtalen og føre saka vidare.

## Musikalsk stil og påverknader
Arrangementa til Traoré er enkle og nedtona, og vokalstilen hennar er mjuk og roleg. Ho brukar tradisjonelle instrument som balafon, ngoni og kora, i tillegg til akustisk gitar og elektrisk bassgitar. Som barn reiste ho til fleire kontinent på grunn av arbeidet til faren som diplomat, og vart påverka av musikkstilar som vestleg klassisk musikk, jazz, pop og indisk tradisjonsmusikk.

Blant bambarafolket finst det ein tradisjon der griotar opptrer i bryllaup, men medlemmar av adelen, slik som Traoré, vert vanlegvis ikkje oppmoda til å opptre som musikarar. Traoré gjekk på lycée i Mali medan faren var stasjonert i Brussel, og byrja å opptre offentleg som student i Bamako. Ho spelar både akustisk gitar og syng, og nyttar vokalharmoniar i arrangementa sine, noko som er uvanleg i malisk musikk. Ho spelar òg ngoni og balafon.

## Opptredenar

Ho spelte på WOMAD i 2004 og gjennomførte sin første turné i Nord-Amerika same året.

I mars 2005 opptredde ho på festivalen «Africa Live» i Dakar i Senegal.

Same året deltok ho òg på konserten «Youssou N’Dour and Friends» i Genève.

I desember 2006 vart verdspremieren på Wati framført under Peter Sellars sin festival New Crowned Hope, som var ein del av markeringa i Wien av 250-årsjubileet for fødselen til Wolfgang Amadeus Mozart. Framsyninga var eit samarbeid mellom Rokia Traoré og Klangforum Wien.

I 2011 opptredde ho på Paolo Fresu sin Time in Jazz-festival i Berchidda.

I september 2012 var ho med i kampanjen «30 Songs / 30 Days», som støtta *Half the Sky: Turning Oppression into Opportunity for Women Worldwide*, eit medieprosjekt inspirert av boka til Nicholas Kristof og Sheryl WuDunn.

I 2013 opptredde ho på Glastonburyfestivalen.

## Prisar og utmerkingar
* 1997: Pris frå Radio France Internationale, «African Discovery»
* 2000: Albumet *Wanita* vart nominert til årets album av ein kritikar i *[[The New York Times]]*
* 2004: Vinnar av BBC Radio 3 Awards for World Music (kritikarprisen) for *Bowmboï*
* 2004: Andreplass i Afrika-kategorien under BBC Radio 3 Awards for World Music
* 2005: Andreplass i Afrika-kategorien under BBC Radio 3 Awards for World Music
* 2009: *Tchamantché* vann prisen for årets verdsmusikkalbum under Victoires de la Musique
* 2009: Vinnar av beste artist under Songlines Music Awards

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rokia Traoré|Rokia Traoré]]» frå , den 20. mars 2026.*