Vanskelegstilte kastar, stammar og klassar i India

**Vanskelegstilte kastar, stammar og klassar** i India (engelsk **Scheduled Castes**, SC, **Scheduled Tribes**, ST og **Other Backward Class**, OBC) er offisielle klassifiseringar av grupper som historisk har vore undertrykte i samfunnet, særleg gjennom det indiske kastesystemet. Det finst fleire rettslege ordningar retta mot å betra stilinga deira, som kvotering, lovverk mot diskriminering og utviklingsprogram.

## Bakgrunn
Ulike former for religiøs, sosial og økonomisk ekskludering råka tradisjonelt dei lågaste gruppene i det indiske kastesystemet og dei som stod utanfor. I Britisk India blei slike undertrykte grupper kalla *Depressed Classes*. Andre omgrep for dei undertrykte gruppene som ikkje nødvendigvis er heilt presise er «kastelaus», «paria» eller «urørbare». Ei nyare nemning som gruppa sjølv har teke i bruk er «dalit». Stammefolk (urfolk) blei kalla adivasiar frå 1930-åra. Kampen for betra tilhøve for desse gruppene var ein del av den indiske frigjeringsrørsla som særleg B.R. Ambedkar var føregangsmann for.

## Lovverk
Den britiske *Government of India Act 1935*, som gav dei indiske provinsane meir sjølvstyre og ein viss føderal struktur, hadde reserverte sete for dei undertrykte gruppene. Her blei omgrepet *Scheduled Castes* innført som ei erstatning for *Depressed Classes*. Eit oversyn (eller *Schedule*) over desse gruppene blei gjeve ut i 1936.

Den indiske grunnlova av 1950 la grunnlaget for ordningar som kunne betra stillinga til vanskelegstilte kaster og stammar. Ho la også til ein tredje kategori, *Other Backward Class*. 

Lovverket la grunnlag for kvotering av representantar frå vanskelegstilte grupper i nasjonalforsamlinga, delstatsforsamlingar og seinare også i offentlege stillingar og utdanningsinstitusjonar.

*Protection of Civil Rights Act, 1955* la ned forbod mot kastebasert diskriminering og *The Scheduled Castes and the Scheduled Tribes (Prevention of Atrocities Act, 1989)* innførte eit strengare lovverk mot hatkriminalitet.

Ein nyare lov, *The prohibition of employment as Manual Scavengers & their Rehabilitation Act, 2013*, er meint å avskaffa ordninga med at folk frå lågarestilte grupper blir sysselsette med å henta og kasta menneskeleg avføring for hand.

## Definisjonar

*Scheduled Castes* omfattar 16,6&nbsp;% og *Scheduled Tribes* omfatta 8,6&nbsp;% av folketalet i India etter folketeljinga i 2011. *Constitution (Scheduled Castes) Order, 1950* listar opp 1&nbsp;108 ulike kastar i 29 statar og territorium. *Constitution (Scheduled Tribes) Order, 1950* lister opp 744 stammar i 22 statar. *Other Backward Class* omfatta i 41&nbsp;% av heile folketalet i 2006.

Definisjonen av *Scheduled Castes* seier at lista berre omfattar hinduar, sikhar og buddhistar, medan *Scheduled Tribes* og *Other Backward Class* ikkje er religiøst avgrensa.
Studiar av tal frå folketeljingar viser likevel også representantar frå andre religionar, som kristne, i dei undertrykte kastane. Stoda til mange muslimar, som typisk ikkje er med i SC men i ST og OBC, er også blitt omtalt som svært vanskeleg.

Lista over *Other Backward Class* kan endrast av *Ministry of Social Justice and Empowerment* om ei heil gruppe blir betre eller dårlegare stilt. SC/ST er mindre fleksible, men kan i teorien endrast av delstatsguvernørar, presidenten eller parlamentet i India.

## Tiltak
I dag er 84 (18,42&nbsp;%) av dei 543 seta i Det indiske parlamentet reserverte for *Scheduled Castes* og 47 (8,66&nbsp;%) for *Scheduled Tribes*.

Offentlege stillingar og utdanningsplassar har ulike kvoteringsordningar i ulike delstatar. I høgare utdanningsinstitusjonar drivne av føderalstyresmakta er 22,5&nbsp;% av plassane reserverte for SC og ST med (7,5 % for ST og 15 % for SC). 27 % er reserverte for OBC, slik at totalt 49,5&nbsp;% av plassane er reserverte. Øvsteretten i India har slått fast at ikkje meir enn 50&nbsp;% av plassar kan reserverast for kvotering.

*Ministry of Social Justice & Empowerment* har overoppsyn med utviklinga til *Scheduled Castes* og andre undertrykte grupper. *Ministry of Tribal Affairs* blei skipa i 1999 for å ta seg særleg av stoda til stammefolk.

## Kjelder

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Other Backward Class|Other Backward Class]]» frå ,  den 2. februar 2015.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Scheduled Castes and Scheduled Tribes|Scheduled Castes and Scheduled Tribes]]» frå ,  den 2. februar 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Ministry of Social Justice & Empowerment
*Ministry of Tribal Affairs