open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flemingsbergsviken

**Flemingsbergsviken** er ei bukt i innsjøen Orlången i Huddinge kommun i Stockholms län og landskapet Södermanland i Sverige. Ved sørsida av bukta ligg Stensättraborgen og Stensättra gard. I den indre delen av bukta anla kommunen i 1994-95 eit våtmarksområde for reinsing av overflatevatn. Flemingsbergsviken inngår i Orlångens naturreservat.

## Geografi
Flemingsbergsviken er ein typisk sprekkedalsinnsjø, og utgjer den vestlegaste delen av Orlången. Bukta strekkjer seg ca. seks kilometer i nordvestleg retning innover i terrenget, og er mellom 300 og 500 meter brei. Ved den austlege delen av bukta passerer länsväg 259 (Lännavägen), med ei bru over bukta, og ved den vestlege delen av bukta ligg det eit nyanlagt våtmarksområde. Fleire stader går det gangbruer over våtmarksområdet.

## Historie
Området rundt Flemingsbergsviken vart truleg kolonisert alt under vikingtida, noko ein trur med bakgrunn i arkeologiske funn. Her ligg òg den største fortidsborga i Huddinge, Stensättraborgen. Borga ligg ca. 900 meter nordvest for Stensättra gard, på eit jamt bergplatå med utsikt over Flemingsbergsviken og innsjøen Orlången.

## Våtmarksområdet
I den inste delen av bukta har Huddinge kommune anlagt eit våtmarksområde som skal reinse dei næringsrike elvane som renn gjennom jordbruksområda innanfor nedslagsfeltet, og dessutan overflatevatn frå vegar og torg frå Flemingsberg- og Glömstaområdene, før desse når Orlången. Våtmarksområdet har eit areal på 150 gonger 600 meter, og omfattar blant anna oljeutskilling, sedimentering og høve for kjemisk felling. Anlegget har enno ikkje full effekt, men etter dei første åra etter anlegginga er det mælt ein nedgang av fosfor på 36 prosent, og ein nedgang av nitrogen på sju prosent. Ei teljing av fuglearter viste at 39 arter heldt til her i 1997.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flemingsbergsviken|Flemingsbergsviken]]» frå ,  den 17. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ålleberg

**Ålleberg** er eit 330 meter høgt fjell eller høgslette søraust for Falköping i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ålleberg|Ålleberg]]» frå ,  den 17. juni 2012.*
Åreskutan

**Åreskutan** er eit fjell som ligg vest i Jämtland i Sverige. Det ligg i det populære slalåmområdet Åre. Fjellet strekkjer seg til 1&nbsp;420 moh. Men med skiheisen som går opp til 1&nbsp;270 moh. høgd er det ikkje lange biten til toppen. Ved endestasjonen på heisen ligg òg ein liten restaurant kalla «Stormköket».

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åreskutan|Åreskutan]]» frå , den 17. juni 2012.*
Billingen

**Billingen** er den største av tretten mesaer i Västra Götalands län i Sverige med ei høgd på 299 meter over havet. Fjellet strekkjer seg 23 km frå nord til sør og her 11 km breitt. 
Billingen er delt i to av ein val frå aust til vest mellom Skövde og Varnhem. Platået er dekt av skog og lyngheier, inkludert naturreservatet Blängsmossen med ein unik flora. 

Kalksteinen på Billingen har vorte brote i lang tid for betongproduksjon. 

Fjellet ligg mellom dei store innsjøane Vänern og Vättern og er eit populært naturområde med fleire nærliggande hotell og ein årleg orienteringskonkurranse.. Byen Skövde strekkjer seg delvis oppover sida av Billingen og sentrum ligg ved foten av fjellet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Billingen|Billingen]]» frå ,  den 17. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Judarn

**Judarn** er ein liten innsjø i Bromma, ein forstad vest i Stockholm i Sverige.  Han er omgjeve av skog og naturreservatet Judarskogen, og ligg mellom Åkeshov og Södra Ängby. Tre andre innsjøar ligg like i nærleiken: Kyrksjön, Lillsjön og Råcksta Träsk. 

Med eit areal på74&nbsp;000 kvadratmeter og ei middeldjupne på 2,7 meter (maks 3,7 m), inneheld innsjøen 180&nbsp;000 kubikkmeter vatn. Innsjøen får berre vatn frå overflatevatn frå området kring, mellom anna frå nærliggande bilvegar. Dette gjer at blyinnhaldet i innsjøen er for høgt til at innsjøen er høvande for bading.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Judarn|Judarn]]» frå ,  den 17. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Bilete
Hunneberg

**Hunneberg** er eit fjell i Sverige like aust for Vänersborg og Trollhättan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hunneberg|Hunneberg]]» frå ,  den 17. juni 2012.*
Kiirunavaara

**Kiirunavaara** (nordsamisk *Gironvárri* eller *Kierunavaara*) er eit fjell i Kiruna i Sverige med den største førekomsten av jernmalm i verda. Det svenske gruveselskapet LKAB (*Luossavaara-Kiirunavaara Aktiebolag*) har drive gruvedrift i fjellet sidan byrjinga av 1900-talet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kiirunavaara|Kiirunavaara]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Luossavaara

**Luossavaara** (nordsamisk *Luossavárri*) er eit fjell i Kiruna i Sverige. Ei nedlagd jernmalmgruve ligg i fjellet, tidlegare operert av det svenske gruveselskapet LKAB.  I dag er det skiheis og skiløyper på fjellet, og ei turløype som heiter «Midnattsolstigen».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Luossavaara|Luossavaara]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Nasafjellet

**Nasafjellet** (svensk *Nasafjället*, nordsamisk *Násávárre*) er eit 1211 meter høgt fjell som ligg på grensa mellom Sverige og Noreg. Det ligg nær Arjeplog kommun vest i Norrbottens län i Sverige og nær Dunderland i kommunen Rana i Nordland. Det står eit merke på toppen av fjellet som syner grensa mellom dei to landa. Fjellet er best kjend for Nasa sølvgruve. Gruveområdet har fleire gamle dagbrot, nokre ruinar og ein gravplass. Det står òg nokre restaurerte gruvehus frå 1889 på fjellet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nasa Mountain|Nasa Mountain]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ormberget

**Ormberget** er det høgaste fjellet i Notgården i Ludvika i Sverige. Frå her kan ein sjå heile innsjøen Nottjärn. Kvar namnet Ormberget kjem frå er ukjent. 

Det står nokre bygningar på toppen av fjellet og i fjellsida. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ormberget|Ormberget]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Jupukka

**Jupukka** er eit fjell nord for Pajala i Lappland i Sverige. Fjellet er 277 meter over havet høgt.  Fjellet markerer ein av stadane langs Struvemeredianen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jupukka|Jupukka]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Pullinki

**Pullinki** er eit 335 meter høgt fjell nord i Sverige, nær byen Övertorneå. Fjellet markerer ein av stadane langs verdsarvstaden Struvemeridianen.

Det er eit skisenter på fjellet med seksten løyper og ein høgdeskilnad på 253 meter. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pullinki|Pullinki]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Råpi

**Råpi** eller **Ropi** er eit 926 meter høgt fjell i Norrbottens län nord i Sverige, nær Kiruna.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Råpi|Råpi]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Kaskasatjåkka

**Kaskasatjåkka** er eit fjell i Sverige med ei høgd på 2076 meter over havet. Toppen ligg om lag tre kilometer nord for fjellhytta forskingsstasjonen i Tarfaladalen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaskasatjåkka|Kaskasatjåkka]]» frå , den 18. juni 2012.*
Henry Haversham Godwin-Austen

**Henry Haversham Godwin-Austen** (fødd 6. juli 1834 i Teignmouth; død 2. desember 1923) var ein engelsk topograf, geolog og oppdagar. 

Han var eldste son av geologen Robert Alfred Cloyne Godwin-Austen og Maria Elizabeth Godwin.

Godwin-Austen gjekk inn i den engelske armeen i 1851 og gjorde i fleire år teneste under kartlegginga av India. Han trekte seg attende i 1877.

Godwin-Austen-breen ved foten av K2 i Karakoram blei oppkalla etter han. Ved ein feil brukte fleire kart namnet hans på sjølve fjellet òg.  

Godwin-Austen var i tillegg interessert i naturhistorie og publiserte ei bok om India om temaet. Han var dessutan ornitolog og gav ut boka *Birds of Assam*, som mellom anna inneheldt fleire fuglar han var den første til å skrive. Molluskar høyrde òg til hans interesseområde og han gav ut *The Land and Freshwater Mollusca of India* (1882–87).

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Bøker av Godwin-Austen på openlibrary.org
* Portrett av Henry Haversham Godwin-Austen
Achille Compagnoni

**Achille Compagnoni** () var ein italiensk fjellklatrar.

Lino Lacedelli og Compagnoni blei 31. juli 1954 dei to første som stod på toppen av K2. Ekspedisjonen var leia av Ardito Desio. 

Compagnoni budde heile livet i Cervinia. Han blei 94 år og døydde en naturleg død natt til 13. mai 2009 på eit sjukehus i Aosta. 

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* *K2 at 50: The Bitter Legacy*. Artikkel i National Geographic september 2004
* Nekrolog over Achille Compagnoni i Daily Telegraph 13. Mai 2009
Ardito Desio

**Ardito Desio** () var ein italiensk oppdagar, fjellklatrar, geolog og kartograf.

I åra 1926 til 1940 foretok Desio nokre geologiske forskingsturar til Libya og var av dei som oppdaga at landet hadde olje. 

I 1929 og 1953 deltok han på ekspedisjonar på K2, den siste for å førebu eit forsøk på å nå toppen. Dette lukkast i 1954 då han leia ein ekspedisjon som fekk klatrarane Lino Lacedelli og Achille Compagnoni til topps 31. juli. I 1990 stifta Desio ein forskingsstasjon på Mount Everest. Han døydde 104 år gamal i 2001.
Thomas George Montgomerie

**Thomas George Montgomerie** () var ein britisk landmålar som tok del i kartlegginga av India i 1850-åra. 

På Karakoram nummererte han dei mest markante toppane han såg og gav dei eit nummer med prefikset *K* (for «Karakoram»). Verdas nest høgste fjell, K2, er det einaste som framleis har det som opphavleg var tenkt som provisoriske namn. Til dømes har fjellet han gav nummeret K1 fått attende lokalbefolkninga sitt namn, Masherbrum. Sjølv om Montgomerie sine målingar var gjort med temmeleg enkle middel og til dels frå lang avstand, er høgdene han rekna seg fram til ganske overeinsstemmande med seinare målingar.

Etter å ha målt opp India fortsette han det same arbeidet i Tibet. Sidan Tibet ikkje var del av Det britiske imperiet og sperra for utlendingar, fekk han gjennomført arbeidet ved å utdanne indarar som kledde seg ut som tibetananar.

## Biografi
* T. G. Montgomerie, *A Havildar's Journey through Chitral to Faizabad in 1870*, Journal of the Royal Geographical Society of London. nr. 42, 1872, ss. 180-201
Martin Conway

**William Martin Conway** () var ein engelsk kunstkritikar, politikar kartograf og fjellklatrar.

## Karriere
Conway var professor for kunst ved University of Liverpool frå 1884 til 1887 og professor i kunstvitskap ved University of Cambridge frå 1901 til 1904. I tida 1918 til 1931 representerte han Conservative Party i det engelske parlamentet. Han blei adla og fekk rett til å bere tittelen *1st Baron Conway of Allington* i 1895.

## Fjellklatring
Som student klatra Conway mykje i Alpane. I 1881 gav han ut *Zermatt Pocketbook* og han står bak fleire namn på fjell i Alpane, til dømes Wellenkuppe, Windjoch og Dent du Requin.

I 1892 leia han ein ekspedisjon i Baltoro Muztagh-området rundt K2 og gav namnet *Concordia* til området der Baltorobreen flyt saman med Godwin-Austen-breen.

## Biografi
* *No Man’s Land. A History of Spitsbergen from Its Discovery in 1596 to the Beginning of the Scientific Exploration of the Country*. University Press, Cambridge 1906
Tørrår

Eit **tørrår** er eit år med lite nedbør. Det blir nytta både i samband med jordbruk og vasskraft, men med litt ulike tydingar.

## Jordbruk
Eit *skinår* eller *tørrår* er eit år der vekstsesongen er så tørr at veksten i åkeren er så liten at avlinga er sterkt redusert i høve til eit normalår.

## Vasskraft
I vasskraftsamanheng er eit tørrår eit år der ein gjennom heile året har mykje mindre nedbør enn normalt slik at produsert elektrisk energi er mykje mindre enn i eit normalår.
I tørrår vil ein trenge å importere store mengder elektrisitet til landet. Blåsjø i Ulla-Førre-kraftverket er bygd med tanke på å kunne magasinere vatn i normalår og produsere i tørrår.

## Sjå òg
* Grønår

## Kjelder
* Eikesdal
Rolf Bae

**Rolf Bae** () var ein norsk fjellklatrar og polfarar som omkom under ein klatreekspedisjon  på K2.

Trass sitt kort liv hadde Bae ei lang merittliste som klatrar og eventyrar:
* I 2001 kryssa han  Antarktis saman med Eirik Sønneland, den gong den lengste skituren i verda (3&nbsp;800 km). Rune Gjeldnes slo rekorden i 2006.
* I 2005 gjekk han og Cecilie Skog til Sørpolen  utan etterforsyningar. Dei kom fram 27. desember.
* I 2006 gjekk han og Cecilie Skog til Nordpolen utan etterforsyningar. Dei var framme 24. april 2006.
* Han padla kano gjennom North West Territories i Canada
* Han klatra det 8201 m høge fjellet Cho Oyu.
* I 2006 freista han og Cecilie Skog, å kome til topps  på K2 via Cesen-ruta, men dei måtte gje opp etter to månader.
* I juni 2008 klatra han og Steinar Gravdal, Bjarte Bø og Sigurd Felde Norskeruta opp Great Trango Tower. Turen tok 27 dagar opp og tre ned.
* I juli-august 2008 var Bae med på ein norsk ekspedisjon på K2 saman med Skog, Øystein Stangeland og Lars Nessa. Han følte seg ikkje helt bra, og om lag femti meter under toppen stoppa han og venta til Skog og Nessa kom ned att. Under nedstigninga omkom Bae då den store séracen over *The Bottleneck* rasa ut og starta ei lavine. Dei faste taua klatrarane som var på K2 denne dagen hadde lagt for å sikre opp- og nedstigninga forsvann samstundes.  Skog og Nessa, som gjekk i tauet rett bak Bae, kom seg velberga ned, men av tolv andre klatrarar som var ovanfor rasstaden kom berre fire ned i live.

## Kjelder
; Referansar 

; Litteratur 
* 

## Bakgrunnsstoff
*Nettstad om kryssinga av Antarktis i 2001
Aucanquilcha

**Aucanquilcha** er ein vel 6&nbsp;000 moh. høg stratovulkan i Antofagasta-regionen i det nordlege Chile, vest for grensa til Bolivia. Han består av fleire overlappande kjegler langs ein lang rygg. Vulkanen har svak episodisk fumarole-aktivitet og store svovelavsetningar i toppområdet. Under istidene i Pleistocen var vulkanen dekt av ei over 45 km² stor iskappe som nådde ned til 4&nbsp;600 meter over havet og laga store morenar. Det siste utbrotet til vulkanen skjedde for om lag 170&nbsp;000 år sidan.

Fram til 1990-talet var ei svovelgruve i drift nær toppen av Aucanquilcha. Ho var då verdas høgstliggjande gruve, knytt til det som kanskje var verdas høgstliggjande køyrbare veg. Vegen er ikkje farbar for køyretøy i 2012. Ei arbeidarbrakke på ca 5&nbsp;500 meters høgde var den høgste, permanente busetnaden. Gruvedrifta på vulkanen starta i 1913, og svovelen vart den fyrste tida frakta bort ved hjelp av lamaer. Ei 22 km lang taubane som kunne frakte svovelen ned i bøtter vart fullført i 1935. Etterkvart vart denne erstatta av ein veg som slyngjer seg mot toppen gjennom fleire hårnålssvingar, og var i stand til å bere 20-tonns dumperar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aucanquilcha|Aucanquilcha]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Hans Martin Sutermeister

**Hans Martin Sutermeister** () var ein sveitsisk lege og forfattar som er mest kjend for *Zwischen zwei Welten* (1942) og *Summa Iniuria* (1976). 

## Livsskildring
 
Sutermeister vart fødd i Schlossrued, men voks opp i Binningen. I 1942 vart Sutermeister uteksaminert som lege (Universitetet i Basel). Etter dette forfatta Sutermeister ei rekkje neopositivist artiklar. Dei fleste handla om psykosomatisk medisin. I tida mellom 1945 og 1955 funderte Sutermeister først og fremst på problemet med musikkpsykologi og medisinhistorie *Schiller als Arzt* (1955).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hans Martin Sutermeister|Hans Martin Sutermeister]]» frå , den 18. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Søndeled herad

**Søndeled herad** er eit tidlegare herad i Aust-Agder fylke. Heradet grensa til Gjerstad, Sannidal og Skåtøy, Risør bykommune, Dypvåg og Holt og Vegårshei.

## Geografi
Søndeled herad låg heilt aust i Aust-Agder fylke, på grensa til Telemark. Heradet femna tre fjordar, Sørfjorden, Nordfjorden og Sandnesfjorden. Nordfjorden og Sørfjorden blir kalla Søndeledfjorden. Det største øya er Barmen og liggar midt i Søndeledfjorden.

## Namnet Søndeled
Namnet Søndeled har opphav som eit fjordnamn og tyder "leia gjennom sunda". Den eldste skrivemåten er ifølgje Oluf Rygh i *Norske Gaardnavne* anten Sundaleid, Sundaleidr eller Sundaleidi. Professor Rygh meiner at namnet Søndeled eigentleg skal ha vore namnet på fjorden og derifrå over til garden inst i fjorden og kyrkja.

## Soga
Det har budd folk i Søndeled sidan Noreg blei fri for is. Søndeled kyrkje er bygd på 1150-talet. Den eldste garden i Søndeled er garden Søndeled i bygda Søndeled. I 1723 blei Øster-Risøer hamn, (på garden Randviks grunn) eigen bykommune. Før 1864 høyrte Lyngør, Risøya i Dypvåg og Gjeving til Søndeled, men blei seinare lagt under Dypvåg herad (No Tvedestrand kommune). 1. Januar 1964 blei Søndeled slege saman med Risør bykommune. Då budde det 3134 i Søndeled herad.

## Skular i Søndeled
* Søndeled skule (1-7kl.) - Søndeled skule ligg i bygda og tidlegare administrasjonssentret Søndeled. Rektor ved skulen er Trine Bergum. 
* Hope oppvekstsenter (1-7kl.) - Hope oppvekstsenter ligg bygda Hope sør for Sandnesfjorden. Rektor og leiar ved oppvekstsenteret er Kristin Nielsen Vintermyr. 
* Risør barneskule - (1-7kl.) Risør barneskule ligg på Kjempesteinsmyra på Randvik i Ytre Søndeled. Rektor ved skulen er Erik Hjelmberg.
* Risør ungdomsskule - (8-10kl.) Risør ungdomsskule ligg på Kjempesteinsmyra på Randvik i Ytre Søndeled. Rektor ved skulen er Anne Synnøve Drage.

## Idrett og aktivitet
* Idrettslag - Me har to idrettslag: Idun IL på Søndeled og Hope IL på Hope. 
* Fotball - Me har to fotballag. Eit på Søndeled og eit på Randvik (Risør fotballklubb). Me har au to fotballbanar ein på Vormli på Søndeled og ein på Kjempesteinsmyra på Randvik
* Handball - Det er berre eit handballag i Søndeled og det er Risør handballklubb.

## Folkenamn
Folk som bur i heile Søndeled herad heiter søndølingar.

## Kjende folk frå Søndeled
* Halvor Olsson Stamsøy - lærar, gardbrukar, lensmann og stortingsmann
* Tallak Lindstøl - lokalhistorikar

## Avis
Aust Agder Blad er lokalavisa for Søndeled. Den går under kallenamnet "Arket".

## Bakgrunnsstoff
* *Søndeledboka* bind 1,2 og 3.
Trollmann-rock

**Trollmann-rock** (engelsk *Wizard rock*, nokre gonger forkorta til **Wrock**) er ein sjanger innan rock. Sjangeren har opphav frå 2002-2004 i USA. Typisk for trollmann-rock band er deira forstillingar og humoristiske songar om *[[Harry Potter]]*-universet. Sjangeren byrja med bandet Harry and the Potters i Massachusetts, sjølv om det har vakse internasjonalt. Det er vanleg å spele inn sine eigene songar og distribuere dei med nettbaserte sosiale nettverk-kanaler.  

## Kjenneteikn
Dei to mest populære banda i sjangeren er Harry and the Potters og  Draco and the Malfoys. Sjølv om dei fleste lyttarar er fans av *[[Harry Potter]]*-serien, har nokre band også fått tilhengarar utanfor bøkenes fanbase.  Songane er ofte skrivne utifrå synspunkt av ein spesiell karakter frå bøkene, vanlegvis karakteren som blir nemnt i bandnamnet. I motsetning til ordinære band som har nokre songar innehaldande litterære referansar blant eit breiare repertoar av musikk.

## Historie
Den tidlegaste songen med *Harry Potter* som tema er konvensjonelt tilbake i 2000, då det Los Angeles baserte pop-punk bandet Switchblade Kittens gav ut ein «Ode to Harry» frå perspektivet til Gulla Wiltersen. Harry and the Potters er det fyrste bandet med Harry Potter-tema, og dette bandet starta ein fan-fokusert sjanger med musikk kalla trollmann-rock. Etterkvart som Harry and the Potters auka i popularitet, byrja det å dukke opp andre trollmann-rock band, til dømes Draco and the Malfoys og The Whomping Willows.

## Bibliografi
* 
* 
* 
* 
*
* 
* 
*
* 
* 
## Sjå òg
* Harry Potter
* Harry Potter fandom
* Flik musikk
## Referansar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wizard rock|Wizard rock]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Harry Potter-fandom

**Harry Potter-fandom** er eit stort internasjonalt og uformelt fellesskap samla rundt Harry Potter-serien av J.K. Rowling. Fandommen strekker seg over fleire medium som nettstadar, fan fiction, podcaster, fan art og songvideoar.

Då den fjerde boka i serien skulle gjevast ut, hadde mengda med *Harry Potter*-fans blitt så stor at det blei tatt store sikkerhetstiltak for at ingen skulle få tak i boka før utgjevingsdatoen.

Undersøkingar på fandom har vist at både born og vaksne er fans, sjølv om Rowlings originale markedsføring av bøkene var til born i alderen 9-12.

## Pottermania
*Pottermania* er eit uformelt omgrep som er brukt sidan 1999 om manien fansen har hatt til Harry Potter-serien. 

Denne manien har mellom anna blitt parodiert i Lauren Weisberger sin roman The Devil Wears Prada frå 2003, samt i 2006 i filmatiseringa av boka. I forteljinga, blir hovudpersonen Andrea Sachs beordra til å hente to kopiar av den neste boka i serien for leiaren sine tvillingar før dei blir gjeve ut slik at dei kan bli privat flyge til Frankrike, der tvillingane og mora deira er på ferie.

Serien har også fått kritikk. Etter påstandar om hekseri og okkultisme funne i teksten og rettstvist innførte ein lege begrepet "Galtvort hodepine"(*Hogwarts headache*) i eit brev til New England Journal of Medicine kort tid etter utgjevinga av *[[Harry Potter og Føniksordenen|Føniksordenen]]*, den lengste boka i serien på 766 sider i britiske utgåva og 870 sider i den amerikanske utgåva med 250 000 ord.

*Potterhead* er også ei nemning på ein stor fan av *[[Harry Potter]]*-serien.

## Fan fiction
Rowling har støtta fan fiction-historiar på internett, som er historier skrivne av fans som involverer Harry Potter eller andre karakterar frå bøkene. Ei undersøking frå mars 2007 viste at «Harry Potter» er det mest søkte fan fiction emne nettet. I mai 2012 er det over er det over 593,200 historier om serien på FanFiction.Net.  

## Kjelder

*Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
Dendroctonus ponderosae

**Dendroctonus ponderosae**, engelsk *Mountain pine beetle (MPB)* , er ein art i borkbilleslekta som naturleg høyrer heime i skogane i den vestlege delen Nord-Amerika frå Mexico til sentrale British Columbia. Arten har enno ikkje fått noko offisielt norsk namn. Billa har eit hardt svart eksoskjelett og er om lag 5 millimeter lang, eller så stor som eit riskorn.
Risøya i Risør

**Risøya** er ei øy i Risør kommune. Øya ligg rett utanfor Risør. På øya ligg det hytter og ein gard utan gardsbygningar. 

## Namnet Risøya
Risøya har fått namnet sitt av *ris* (eldre *hris*) kratt, som dekkjer store delar av øya. Det er au denne øya som har gitt namn til Risør by. 

## Soga
Garden Risøya har frå gamal tid vore ein øydegard. Det kan tenkje seg at garden har gått ut frå Randvik gardane og at eigedomen au omfatta Lekerøya i Søndeled, som au har blitt kalla Vestre Risøya. Desse tvilling-øyane har saman med andre mindre øyar og holmar høyrt eigedomen til. Desse øyane har kanskje vore møtestad for Søndeledbønder og hollandske skipparar, for å kjøpe og selje tømmer og andre varer. Denne øygruppa blei kanskje kalla Risøyene, og lasteplassen for Østre Risøyene for å ikkje forveksle med Vestre Risøya i Dypvåg. 

## Bakgrunnsstoff
* Søndeledboka bind 3. Søndeled gårdshistorie.
Randvik gard i Risør

**Randvik gard** ligg i bygda Randvik i Risør kommune. Garden ligg mellom Randvikhalvøya og Randvikheia. Randvik har gnr. 15. 
 
## Litt om gardane på Randvik
Professor Oluf Rygh meiner namnet Randvi skal ha vore det same i gamalnorsk tid og at namnet er avleia av rond, som betyr rand eller kant. Gardane ligg ytst på nordsida Sandnesfjorden i Søndeled og har Grundesund som nærmaste nabogard. I dag er gardane på Randvik blitt barnehagar (Lekestottet barnehage og Amandus barnehage). 

## Frå den eldste tida
Øster-Risøer (Risør by) er bygd på Randviks grunn, som i dag er ein av Noregs best bevarte trehusbyar. Den fyrste me veit som budde på Randvik er Peder Aagesen 1601. I 1647 er, ifylgje Risørboka til Tallak Lindstøl, Christian Sterck blitt eigar av ein del av garden. Christoffer Goye var landsherre i Nedenes amt mellom 1619 og 1630. Han kjøpte husmannsplassen Buvika med grunnar og ringar i Øster-Risøer hamn av Mads og Anders Randvik. Det var berre halvparten, sida Øster-Risøer hamn høyrte til Jacob Madsen. Han selte Øster-Risøer hamn til 1651 til Isach Lauritsen Falch og Christoffer Goye selte sin del av Randvik til tollar Sterck i Øster-Risøer, og i 1653 blei Falch blitt eigar av denne delen au. 

## Plassar under Randvik
* Buvika - Buvika har vore ein gamal husmannsplass med namnet Bueuig, som etter kvart blei ein buplass. I Buvika er det i dag eit trebåtbyggeri, men namn Risør trebåtbyggeri. Buvika høyrte frå 1901 til Risør by. 
* Korstveit - Plassen Korstveit har vore ein husmannsplass og ein bustadplass. Korstveit er nesten heile den plassen som i dag heiter Krana. Korstveit høyrde frå 1901 til Risør by.
* Trestykkesmyr - Trestykkesmyr har vore ein plass under Randvik. Denne gardparten omfattar det som nå er Risør kyrkjegard og nederdel av Nyveg og gamle Søndeled sparebank. Plassen Trestykkesmyr høyrte frå 1901 under Risør by. 
* Lille Randvik - Lille Randvik (Glasmestermyr) ligg på austre sida av Randvikhalvøya, litt aust for Austre Randvikstranda. 
* Kleiva - Denne eigedomen ligg rett ved bygrensa til Risør. I 1917 selde lærar Nervik Kleva eigedommen sin til Risør kommune. 

## Bakgrunnsstoff
* Søndeledboka bind 3. Søndeled gårdshistorie.
Fabio Grosso

**Fabio Grosso** () frå Roma er ein italiensk fotballspelar som sidan 2009 har spela for Juventus. Mellom 2003 og 2009 spela han 48 landskampar for Italia, og var sideback på laget som vann VM 2006 i Tyskland.

### Klubbspel
Grosso spela på nivå 3 i italiensk fotball fram til 2001. Etter å ha vort overført til Perugia debuterte han i Serie A hausten 2001. Januar 2004 signerte han for Palermo og var den sesongen med på å vinne Serie B.

I juni 2006, like før VM i fotball tok til, vart det kjent at Grosso var overført til Inter. Han spela berre ein sesong i Inter, men opplevde å verte italiensk serievinnar. allereie sommaren 2007 skreiv han kontrakt med den franske toppklubben Lyon. I sin fyrste sesong var han med på å sikre klubben både serie- og cupgull. Etter to år i Frankrike drog han sommaren 2009 tilbake til Italia, Juventus vart då hans nye klubb. Han mista plassen i fyrsteellevaren i 2011.

### Landslagsspel
Grosso debuterte på det italienske landslaget i 2003. Han er best kjent for å ha skåra 1-0-målet i semifinalekampen mot Tyskland under verdsmeisterskapen i fotball 2006, samt det femte og avgjerande straffesparket i straffetevlinga som avgjorde VM-finalen mellom Italia og Frankrike, etter at sjølve kampen enda 1-1.

Grosso var også med for Italia i EM i fotball 2008. Italia vart då slått ut av turneringa i kvartfinalen etter å tapt straffeskytinga mot den seinare europameisteren; Spania. Han spela sin 48. og siste landskamp hausten 2009, i alt skåra han fire landslagsmål.

### Meistertitlar
*VM-gull 2006 for Italia
*Italiensk seriemeister med Inter 2007
*Fransk seriemeister med Olympique Lyon i 2008
*Fransk cupmeister med Olympique Lyon i 2008

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fabio Grosso|Fabio Grosso]]» frå ,  den 18. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Gjernes i Søndeled

**Gjernes gard** ligg heilt aust i Risør kommune, Aust-Agder fylke. Garden var tidlegare ein av dei større gardane i kommunen.

Namnet Gjernes kommer av halvøya som garden ligg på. I eit brev frå 1513 blei det skrevet som "Geræness". Ein ser på garden som den gamle Rygjarbit, frå gamalnorsk tid. 

## Bakgrunnsstoff
* Søndeledboka bind 3. Gardshistorie frå Søndeled.
Aphrodite

**Aphrodite** er ein annan stavemåte for namnet på den greske gudinna Afrodite. Det kan visa til:

* Asteroiden 1388 Aphrodite
* Romanen *Aphrodite* (1896) av Pierre Louÿs
* Filmen Aphrodite av Robert Fuest, inspirert av *Aphrodite* av Pierre Louÿs
* Albumet Aphrodite av Kylie Minogue, som inneheld songen «Aphrodite»
* USS «Aphrodite» (SP-135), eit amerikansk marinefartøy (1917-1919)
Simone Perrotta

**Simone Perotta** () er ein italiensk fotballspelar som sidan 2004 har spela for den italienske Serie A-klubben Roma. Han spela 48 landskampar for Italia, og vart verdsmeister i 2006.

## Aktiv
Perrotta debuterte i italiensk Serie B i 1995 for Reggina. Etter stor framgang fekk han i 1998 kontrakt med toppklubben Juventus. Med spelarar som Didier Deschamps og Zinedine Zidane i klubben fekk Perrotta einast fem offisielle kampar for Juventus før han i 1999 gjekk til Bari, der han spela i to sesongar. I 2001/02-sesongen byrja han spele for Chievo, der han fekk fast plass på midtbana. Frå 2004 spela han på Roma, dei fyrste sesongane var han ein av dei aller beste spelarane på laget. Klubben kom tre år på rad på andreplassen i Serie A. I to av dei same sesongane, 2007 og 2008, vann Roma den italienske cupmeisterskapen. 

Perrotta debuterte på Italias landslag i 2002. Han var med i Italias tropp til EM i fotball 2004, laget vart utslått i gruppespelet. To år seinare fekk han plass i Italias tropp til VM 2006 i Tyskland. Perrotta var med i startoppstillinga i alle dei sju kampane i turneringa, som enda med at Italia vart verdsmeistrar etter å ha slått Frankrike i straffeskyting. Sjølve kampen enda 1-1. Også til Europameisterskapen i fotball 2008 kom han med, Italia vart då slått ut av turneringa i kvartfinalen av den seinare europmeisteren; Spania. Perrotta spela sin 48. og siste landskamp i 2009, han skåra i alt to landslagsmål.

### Meistertitlar og medaljar
*VM-gull 2006 for Italia
*Italiensk cupmeister med AS Roma 2007 og 2008
*Italiensk seriesølv med AS Roma 2006, 2007, 2008

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Simone Perrotta|Simone Perrotta]]» frå ,  den 18. juni 2012.*  
 
## Bakgrunnsstoff
Skuruhatt

**Skuruhatt** er eit bratt åstopp nær Skurugata i Eksjö kommun med flott utsyn over Småland i det sørlege Sverige. I nærleiken ligg ein stein med følgjande inskripsjon på svensk av Albert Engström.

*Folket som bor i dessa gårdar torde vara av renaste guld -- dessa sega magra arbetare som brottas med sin fattiga jord och segra, segra är det icke ett folk att hålla av.*Albert Engström

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Skuruhatt|Skuruhatt]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Storvätteshågna

**Storvätteshågna** (samisk *Gealta*) er eit fjell i Långfjället-massivet sør i Dei skandinaviske fjella, nær Grövelsjön i Idre sokn i Älvdalen kommune i Sverige.  Det er det høgaste punktet i Dalarna og Svealand med ei høgd på 1204 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Storvätteshågna|Storvätteshågna]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sälka

**Sälka** (nordsamisk: *Sealgga*) er eit fjellmassiv i Kebnekaiseområdet i Kiruna kommune. Den høgaste toppen ligg 1865 meter over havet. Aust for massivet ligg dalen Tjäktjavagge (*Čeakčavággi*) der Kungsleden går. Svenska Turistföreningen har eit anlegg med fjellhytter i Tjäktjavagge aust for Sälkatoppen.

Frå Sälkastugorna går turstien *Dürlings led* til Kebnekaise.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sälka|Sälka]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Tomtabacken

**Tomtabacken** er ein ås i Småland i Sverige.

Han ligg sør i Nässjö kommun, om lag 22&nbsp;km sørvest for Nässjö. Toppen er forholdsvis flat og det står eit tårn på toppen med utsyn over landskapet i Småland. 

Med ei høgd på 377 meter over havet er Tomtabacken det høgaste punktet i Småland og i det sørlege Götaland. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tomtabacken|Tomtabacken]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Tynnyrilaki

**Tynnyrilaki** er ein 445 meter høg ås, 120 km aust for Kiruna i Sverige. Det høgaste punktet i området vert kalla Pingisvaara. Åsen er ein av stadane langs Struvemeridianen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tynnyrilaki|Tynnyrilaki]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Vierramvarre

**Vierramvare**, eller **Rullevare**, nordsamisk *Vierranvárri*, er eit fjell som er 1711 meter høgt, som ligg vest for Kebnekaise i Lappland i Sverige. Fjellsidene er relativt bratte og består i stor del av lause steinblokker. I aust styrtar fjellet bratt ned i Kitteldalen og i vest-sørvest ned i Singivagge. I nord sluttar det ned i Kaffedalen og i sør ned i den mindre dalen mellom Vierramvare og Tolpagorni.

Fjellvandrarar som er på veg mot sørtoppen av Kebnekaise kan velje å gå den såkalla Västra leden, som blant anna passerer over toppen av Vierramvare. Langs med stien, i området omkring toppen, har forbipasserande vandrarar oppført store mengder røyser av nærliggande steinar i skiftande storleik og form.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vierramvarre|Vierramvarre]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Bårddetjåhkkå

**Bårddetjåhkkå** er ein 2 005 meter høg fjelltopp i fjellmassivet Pårte i den svenske nasjonalparken Sarek i Jokkmokk kommun i Norrbotn län. Sidan han ligg nær Kvikkjokk er han ein av dei lettast tilgjengelege fjelltoppane i Sverige på omkring 2 000 meter. I nærleiken av toppen ligg Axel Hambergs observatorium frå 1910. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bårddetjåhkkå|Bårddetjåhkkå]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Pårte

**Pårte** er eit fjell i den sørlege delen av Sarek nasjonalpark som ligg ca. 20 km nord for Kvikkjokk. Fjellmassivet har to toppar på over 2 000 m, Bårddetjåhkkå på 2 005 meter og Balgattjåhkkå på 2 002 meter. I fjellmassivet ligg òg isbreen Bårddejiegna og fjelltoppen Saitaristjåhkkå,  som er ein av dei få fjelltoppane i Sverige som krev fjellklatring for å kunne nå toppen. 

Sidan det ligg nær Kvikkjokk og den lett tilgjengelege 2000 meter høge fjelltoppen Bårddetjåhkkå, vert Pårte ofte vitja av vandrarar. 

## Bilete

Pårtemassivet-Sarek.jpg|Pårtemassivet sør i Sarek nasjonalpark
Pårtemassivet-25.jpg|Pårtemassivet sett frå aust
Pårtetjåkko-norr.png|Pårtemassivet med namn på fjella


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pårte|Pårte]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Ammarfjället

**Ammarfjället** (lulesamisk: *Skeäbllie*) er eit fjellmassiv i Vindelfjällen, nordvest for Ammarnäs. Ammarfjället grensar til Vindelälven i nord og aust og til Tjulån og Lilla og Stora Tjulträsket i sør. Det er i sine indre og nordvestlege delar eit høgfjellsområde. Høgaste toppen er Rerrogaise på 1611 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ammarfjället|Ammarfjället]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Artfjället

**Artfjället** (sørsamisk: *Aartege*) er eit fjellområde i Vindelfjällen, vest for Ume älv. Fjellområdet fortset inn i Hemnes kommune i Noreg og ligg i nærleiken av Okstindene. Artfjället er kjent for sin rike flora. Høgaste toppen er Snjåkka på 1392 meter over havet. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Artfjället|Artfjället]]» frå , den 18. juni 2012.*
Kinnekulle

**Kinnekulle** er eit fjell og fjellområde ved søraustbreidda av Vänern i Götene kommun i Sverige. 

Kinnekulle er eit såkalla platåfjell eller mesa, kring 306 moh på det høgaste. Alt tidleg i mellomalderen fanst det steinindustri i området, og framleis er det nokre steinhoggeri att. Kinnekulle er oppbygd av bergartar som er avleira frå kambrium til silur. Nedst, på peneplanet til det prekambriske grunnfjellet ligg sandstein, og deretter følgjer alunskifer, kalkstein, leirskifer og diabas. 

Kinnekulle er eit populært turistmål, ikkje minst dreg mange dit for å sjå stadane som Jan Guillou har skrive om i romanane om *[[Arn]]*. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kinnekulle|Kinnekulle]]» frå ,  den 18. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Kinnekulles turistportal 
*Götene kommun sin nettsider
Norra Storfjället

**Norra Storfjället** er eit fjellområde i Vindelfjällen, aust for Ume älv. Området består av dei høgaste fjella i Vindelfjällene. Gjennom området går Kungsleden som følgjer dalføret Syterskalet. Nord for Syterskalet ligg Norra Sytertoppen (1768 moh) som er den høgaste fjelltoppen i Västerbottens län. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norra Storfjället|Norra Storfjället]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Norra Sytertoppen

**Norra Sytertoppen** er ein fjelltopp på 1768 meter over havet, og som ligg i Norra Storfjället i Västerbottens län i Lappland. Fjelltoppen er det høgaste punktet i lenet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norra Sytertoppen|Norra Sytertoppen]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Singitjåkka

**Singitjåkka** (nordsamisk *Siŋŋičohkka*) er eit fjell i Kebnekaise-massivet i Kiruna kommun. Dei to høgaste toppane er 1704 og 1678 meter over havet. 

På nordsida av fjellet går dalføret Singivagge i ei vest-aust-retning. Innsjøen Singijaureh ligg omtrent i midten av dalen. Elvane Siŋŋijohka og Šiellajohka renn høvesvis vestover og austover gjennom dalen. 

Sør for fjellet går dalføret Ladtjovagge. 

 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Singitjåkka|Singitjåkka]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Snasahögarna

**Snasahögarna** er eit fjellmassiv i Jämtland, nord for Storulvån og vest for Handöl. Det høgaste punktet er Storsnasen som er 1463 meter over havet. 

Ved foten av Snasahögarna ligg Snasahögarnas Fritidsby. 

Forsamlingsgrensa (soknegrensa) mellom Undersåkers og Åre församling går tvers over Snasahögarna, så slik Storsnasen ligg i Åre socken og Lillsnasen i Undersåkers sokn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Snasahögarna|Snasahögarna]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Getterön

**Getterön** er ei halvøy i Varberg kommun i Hallands län i Sverige, like nordvest for kommunesetet Varberg.

Getterön var ei øy fram til 1936, då sundet mellom Getterön og fastlandet vart fylt att og ein veg vart bygd. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Getterön|Getterön]]» frå ,  den 18. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Abiskojåkka

**Abiskojåkka** (nordsamisk *Ábeskoeatnu*) er ei fjellelv i Abisko nasjonalpark i det nordlege Lappland i Sverige. Ho har eit nedslagsfelt på 544 km², hovudsakleg høgfjellsområde. Den øvre delen av elva vert kalla Kamajåkka og renn ut i innsjøen Abiskojaure, 488 meter over havet, som elva òg er oppkalla etter. 

Elva renn vidare ti kilometer nordover og renn ut i innsjøen Torneträsk i nærleiken av Abisko. 

Abiskojåkka har ei lengd på cirka 40 kilometer. Ho er den største tilførselselva til Torneträsk og er dermed òg den største sideelva til Torne älv.

Den totale fallhøgda til Torneträsk, rekna frå Abiskojaure, er 147 meter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Abiskojåkka|Abiskojåkka]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Adakbäcken

**Adakbäcken** er eit vassdrag i det søraustlege Lappland i Sverige. Adakbäken er ei sideelv til Skeppträskån i Malå kommun. Ho kjem opp rett nordaust for Adak og renn i søraustleg retning, for det meste parallelt med Skeppträskån, der ho munnar ut ca. 10 km nord for Malå. Lengda på vassdraget er ca. 15 km.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Adakbäcken|Adakbäcken]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Ammerån

**Ammerån** er ei elv i Strömsund og Ragunda kommune i det nordaustre Jämtland i Sverige. Elva, som er ei sideelv til Indalsälven, er kjent for sitt gode fiske. Den eigentlege Ammerån er rundt 70 kilometer lang og renn frå Hammerdalssjön (302 moh) til munningen i Indalsälven nær bygda Ammer, 10 km nordaust for Hammarstrand. 

Dei to viktigaste tilløpselvane til Ammerån er Storån og Öjån, der Storån vert rekna som hovudtilløp. Begge elvane munnar ut i Hammerdalssjön. Rekna frå kjelda til Storån er Ammerån totalt 199 kilometer lang. Det finst få andre sideelvar, men nemnast kan Halån, Borgan, Målån og Färsån. Det totale nedslagsfelt til Ammerån er .

Ammerån har vore aktuell for vasskraftutbygging, men protestane vart store, og Ammerån er no i staden verna mot vasskraftutbygging. Den delen av elva som byrjar ved Solbergsvattnet like nedanfor Edeforsen og held fram seks mil nedstraums er sidan 2003 verna som naturreservat.

Den største byen i nedslagsfeltet til Ammerån er Hammerdal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ammerån|Ammerån]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Byskeälven

**Byskeälven** spring ut i vestlege Kikkejaure i Arvidsjaur kommun og munnar ut i Bottenvika på Byske i Skellefteå kommun. Elva er om lag 215&nbsp;km lang og er dermed nest lengste skogselv i Nord-Sverige etter Gideälven. Vassdraget har eit nedbørsfelt på 3&nbsp;662 km².

Byskeälven er ein viktig lakseelv, og i Fällfors er det bygd eit «laksesenter» ved Fällforsen og laksetrappa. **Byske Laxdal** er no eit konsept i marknadsføringen og det vert arbeidd hardt for å trekke fleire rekreasjonsfiskarar til elva.

«Byskio» tyder «heving». Store innsjøer i vassdraget er Allejaure, Arvesjaure eller Arvidsjaursjön, Järfojaure, Långträsket og Vest Kikkejaure.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Byskeälven|Byskeälven]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Dalälven

**Dalälven** er ei elv i det midtre Sverige. Ho renn i det nordlege Dalarna, i området aust og sør for Femunden i grensetraktene mot Noreg, og munnar ut i havet ved Skutskär i nordre Uppland. Dalälven vert ofte rekna som den sørlege grensa til Norrland.

Dalälven byrjar i traktene ved Stor-Våndsjön i det nordvestlegaste hjørnet av Dalarna. Ho er 542&nbsp;km lang frå kjelda til havet og den tredje lengste elva i Sverige. Nedslagsfeltet er 28&nbsp;954&nbsp;km². Middelvassføringa ved munningen er cirka 350 m³/s. Disponibel vasskraft er ca. 1420&nbsp;MW, og av dette er rundt 2/3 er utbygd, med Trängslet som største kraftverk. Elva var tidlegare viktig for tømmerfløyting. Den øvre delen er delt i to elvar: Österdalälven (som renn gjennom innsjøen Siljan) og Västerdalälven. Desse to renn saman ved Djurås. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dalälven|Dalälven]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*Dalälven
*Nedre Dalälvens Intresseförening
* Välkommen till Dalälven
Fettjestadån

**Fettjestadån** er ei elv i den vestre delen av Linköping kommun i Östergötland i Sverige. Elva renn nordover frå innsjøen Bjärsen gjennom jordbrukslandskapet i Nykil og Gammalkil til ho renn saman med Humpån ved Gälstad-Lundby. Derfrå er namnet Kapellån, og ho renn til Austersjøen via Svartån og Motala ström. Nokre av strekningane av Fettjestadån har meanderløp. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fettjestadån|Fettjestadån]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Fulan

**Fulan** (eller **Fuluälven**) er ei elv i Dalarnas län i Sverige. Ho er ei tilløpselv til Västerdalälven. Namnet vart tidlegare òg brukt om heile Västerdalälven. Elva er 80 kilometer lang. og har eit nedslagsfelt på 882&nbsp;km².

Fulan startar frå Övre Fulusjön i Älvdalen kommun, rundt 10 kilometer vest for Idre (ved riksväg 70 mot Noreg) og renn herfrå sørover mot Mellersta Fulusjön og Nedre Fulusjön. Deretter bøyer elva av mot søraust rundt Fulufjället (1040 moh), før ho igjen snur mot sør. Ved Fulunäs renn ho saman med Görälven (Ljøra) og dannar Västerdalälven. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fulan|Fulan]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hårkan

**Hårkan** er ei elv i Jämtland i Sverige. Ho er ei sideelv til Indalsälven, og er 184&nbsp;km lang, med eit nedslagsfelt på , av dette ein viktig del ligg i Noreg. Hårkan har kjeldeområdet sitt i Lierne kommune i Nord-Trøndelag, og munnar ut i Indalsälven like aust for tettstaden Lit.  

Hårkan har mange fiskeplassar, først og fremst for fiske etter harr, men òg aure, gjedde, sik og åbor. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hårkan|Hårkan]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Indalsälven

**Indalsälven** (òg kalla **Jämtlandsälven**, **Litsälven**, **Storsjöälven**) er ei av dei mest vassrike elvane i Sverige. Ho er  lang og er omfattende utbygd for kraftproduksjon. Elva har utspring i fjellområda i Jämtland og munnar ut i Bottenhavet i Timrå kommun, ca.  nordaust for Sundsvall i Medelpad. Det totale nedslagsfeltet er  Dei viktigaste sideelvane til Indalsälven er Järpströmmen, Långan, Hårkan og Ammerån. Fossen Ristafallet ligg i Indalsälven. 

Frå kjeldeområda i Jämtlandsfjellane renn Indalsälven ned til Storsjön ved Östersund. Storsjön er det viktigaste reguleringsmagasinet for vatnet som dei mange kraftverka nedstraums trenger om vinteren, og elva er ei av dei største energiprodusentane i Sverige. Det nedste kraftverket, Bergeforsen, ligg knapt ei mil frå utløpet i havet. Nedanfor Bergeforsen byrjar elvedeltaet, som er det største kystdeltaet i Sverige. Sanddjupna ned til fast fjell er opptil  Elva munnar ut i Klingerfjärden i Timrå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Indalsälven|Indalsälven]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Järpströmmen

**Järpströmmen** er ei elv i Jämtlands län i Sverige. Ho er ei sideelv til Indalsälven, og er rundt 10 km lang. Ho renn frå Kallsjön til munningen i innsjøen Liten ved byen Järpen. Järpströmmen vart utbygd til vasskraftproduksjon av Stockholm by i 1944, og elva har sidan då vore tørrlagt store delar av året.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Järpströmmen|Järpströmmen]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Kalixälven

**Kalixälven** eller *Kalix älv* er ei elv i Norrbottens län i Sverige. Ho er 430&nbsp;km lang og nedbørområdet er 18&nbsp;130&nbsp;km² og middelvassføringa er 290&nbsp;m³/s.

Elva byrjar i Kebnekajse-massivet i Kiruna kommun, og renn mot søraust gjennom landskapet Lappland. Ved Tärendö snur elva mot sør og renn gjennom Norrbotten. Ho munnar ut i Bottenviken søraust for Kalix. Dei viktigaste sideelvane er Kaitumälven, Tärendöälven og Ängesån.

Kalixälven er saman med Vindelälven, Torne älv og Pite älv ei av dei fire store elvane i Norrland som ikkje er utbygd til energiproduksjon. Det ligg fleire fosser og stryk i elva, derav dei største er Jockfallet og Linafallet.

Namnet er ei forsvensking av det nordsamiske namnet *Gáláseatnu*, som er danna av *gállit* = «vade» eller *gálus* = «sval» og *eatnu* = «stor elv». På Tornedalsfinsk vert kalla elva *Kainhuun väylä*, *Kaihnuun väylä* i den sørlege delen av elva, nedstraums frå Tärendö. Nord for Tärendö nyttar ein ofte *Kaalas väylä* eller/og *Kaalas eno*. 

Elva var frå russisk side foreslått som grenseelv då Sverige måtte avstå Finland til Russland etter Finskekrigen i 1808-1809. Sverige ønskte at grensa skulle gå ved Kemi älv, og til slutt vart grensa trekt ved Torne älv, midtvegs mellom dei to. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kalixälven|Kalixälven]]» frå ,  den 18. juni 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Korpikån

**Korpikån** er ei elv i Kalix kommun i Norrbotten, og den viktigaste sideelva til Sangis älv. Elva er ca. 40 km lang, og har eit nedslagsfelt på ca. 400 km². Korpikån renn ca. 15 km aust for Morjärv, i nærleiken av grensa mot Överkalix kommun. Ho vert kryssa av landevegen mellom Morjärv og Lappträsk ved Klinten, og renn ganske parallelt med vegen mot Björkfors. Ved Korpikå dannar elva små sjøar, og 13 km lengre ned tar Korpikån med seg den største sideelva Moån, og ytterlegare ei knapp mil lengre ned munnar Korpikån ut i Sangis älv. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Korpikån|Korpikån]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Kynne älv

**Kynne älv**  er ei elv i Tanum kommun i Bohuslän i Sverige. Ho har sine kjelder i Kornsjøvassdraget i grensetraktene mellom Halden kommune i Østfold og Bohuslän. Kynne älv har utløp frå Søndre Kornsjø og munnar ut i Södra Bullaresjön, som igjen har avløp nordover til Iddefjorden gjennom Enningdalselva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kynne älv|Kynne älv]]» frå ,  den 18. juni 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Enningdalsälvens Vattenråd
Könkämäälven

**Könkämäälven** (finsk *Könkämäeno*, nordsamisk *Geaggáneatnu*) er den nordlegaste elva i Sverige og er om lag 100 kilometer lang. Elva har kjelda si i Kilpisjärvi nær Treriksrøysa. Elva renn gjennom eit flatt, nesten aude myrlandskap og lange delar av ho er eigna for bruk av småbåtar. Ti kilometer vest om Karesuando flyt elva saman med Lätäseno og dannar Muonio älv.

Sidan freden i Fredrikshamn i 1809 mellom Sverige og Russland har elva utgjort ein del av grensa til Sverige mot Finland i nordaust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Könkämäälven|Könkämäälven]]» frå ,  den 18. juni 2012.*
Lagan-elva

**Lagan** er ei svensk elv. Ho er med sine 244 kilometer den lengste elva i Sør-Sverige. Lagan startar løpet sitt i Småland søraust for Taberg. Ho renn sørover blant anna gjennom Ljungby og ut i Kattegat cirka 20 kilometer sør for Halmstad ved Laholm i Halland.

## Sjå òg
*Ätran
*Nissan
*Viskan

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lagan (elv)|Lagan (elv)]]» frå ,  den 18. juni 2012.*