open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Magnus Hesselberg

**Magnus Hesselberg** () var ein norsk sakførar, gardbrukar, skipsreiar og stortingsmann frå Tjølling. Iver Magnussen Hesselberg var far hans.

Magnus Hesselberg var frå 1819 elev på konstruksjonsskulen i Fredriksværn. Sidan tok han over styringa av Hølens verft ved Larvik, der far hans var medeigar. I 1833 tok han norsk juridisk eksamen og fekk arbeid som underfut i Larvik. Frå same året byrja ein 44 år lang periode som forstandar for stiftinga Larvik hospital. Hesselberg var fut i Larvik 1840-45 og «oppebørselsbetjent» i Larvik og Sandefjord 1845-46. Etter å ha budd ei tid i Larvik, flytta han til farsgarden i Tjølling og var både gardbrukar og skispsreiar, i tillegg til sitt vyrkje som sakførar ved underretten.

Frå 1850 til 1871 var Hesselberg ordførar for heradsstyret i Tjølling. Han var også formann i matrikkelkommisjonen i Tjølling, og medlem i matrikkelkommisjonen for Jarlsberg amt. I 1855 stod han i spissen for skipinga av Tjølling sogneforening og var ein del år formann i foreininga.

I tida 1851-69 representerte Hesselberg jamt og samt Jarlsberg og Larvik amt på Stortinget. Han var i 1851 sekretær i Kyrkjekomiteen og visesekretær i Odelstinget, i 1854 og 1857 sekretær både i Lagtinget og i Næringskomite nr 2, og på Omframtstortinget 1858 var han framleis sekretær i Lagtinget. Etter å ha sagt frå seg val i 1859, kom han på ny inn att på Stortinget 1865-66 og fekk att vervet som sekretær i Næringskomite nr 2. I si siste stortingsperiode, 1868-69, var han atter sekretær i Lagtinget og elles medlem i Næringskomite nr 1. Han sa i 1871 nei til å verte vald for ein ny stortingsperiode.

Hesselberg døydde på garden sin i Tjølling, 72 år gammal.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Wilhelm Nielsen

**Wilhelm Nielsen** () var ein norsk embets- og stortingsmann frå Holmestrand. Han var far til Godske Nielsen.

Wilhelm Nielsen var son til ein skipper. Sjølv gjekk han skulevegen og vart student i 1834 og cand.jur. i 1840. Sidan var han fullmektig ved Jarlsberg «overbirkeret» og deretter ved Jarlsberg sorenskriveri. Frå 1846 var han underrettsprokurator i Holmestrand til han i 1859 fekk stillinga som byfut. Til sist var han sorenskrivar i Bamble frå 1866.

Nielsen var ordførar i Holmestrand i 1858-59. Han representerte Holmestrand på Stortinget i 1857 og på Omframtstortinget 1858, på stortinga 1959-60 og 1862-63 og på Omframtstortinget 1864. I 1857 var han medlem i Justiskomite nr 1, 1859-60 i Desisjonskomiteen og 1862-63 i Bankkomiteen. Heile perioden 1862-64 var han medlem av Lagtinget.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Johan Pettersen

**Johan Edvind Pettersen** () var ein norsk fabrikkarbeidar og politikar frå Sarpsborg. Han representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1931 til -45.

Pettersen var son til ein tomtearbeidar. Sjølv arbeidde han til 1932 ved De Norske Melkefabrikker i Sannesund til 1932. Frå 1938 var han tilsynsassistent i arbeidsinspektoratet.

Pettersen engasjerte seg i politisk arbeid og var medlem i Sarpsborg bystyre frå 1919 til 1940, også medlem i fattigstyret i byen. Etter å ha vore fagforeiningsleiar ved mjølkefabrikken, vart han vald til formann i Norsk Nærings- og Nydelsesmiddels-arbeiderforbund. Frå 1930 til -33 var han landsstyremedlem i Arbeidarpartiet. Han vart vald til stortingsrepresentant hausten 1930 for dei fire byane i Østfold og Drøbak i Akershus, og vart attvald i 1933 og -36. På Stortinget var han 1931-33 og 1937-45 medlem i Administrasjonskomiteen, i den mellomliggande perioden, 1934-36, hadde han plass i Skog- og vassdragskomiteen.

## Kjelder

*
Noregsmeisterskapen i fotball for menn 2009/Finalen

**Finalen i Noregsmeisterskapen i fotball for menn 2009** fann stad på Ullevaal stadion i Oslo søndag 8. november 2009 framfor 25&nbsp;109 tilskodarar. Etter 120 minuttars spel stod det uavgjort 2-2 mellom finalistane Molde Fotballklubb og Aalesunds Fotballklubb. Kampen vart då avgjort med straffeskyting, ei tevling Aalesund vann med 5 mot 4 til Molde. Det var fyrste gongen to lag frå Møre og Romsdal møttest i ein NM-finale i fotball.

Mame Biram Diouf gav Molde leiinga i det 27. minutt. Etter pausen utlikna Glenn Roberts til 1-1 i det 54. minutt, før lagkameraten Fredrik Carlsen fekk sitt andre gule kort og vart utvist då kampen var ein time gammal. Fleire mål kom ikkje i ordinær tid. Mame Biram Diouf sende Molde i føringa att i det 96. minutt, medan innbytar Tor Hogne Aarøy i det 114. minutt syrgde for 2-2 og balanse i målprotokollen. Den avsluttande straffeskytinga opna med at AaFK-målvakta Anders Lindegaard redde straffa til Moldes José Mota, deretter fann alle straffeskota vegen til nettet. For Aalesund skåra Khari Stephenson, Johan Arneng, Pablo Herrera, Demar Phillips og matchvinnar Amund Skiri. Molde sine målskårarar i straffeskytinga var Makhtar Thioune, Vegard Forren, Christian Steen og Pape Paté Diouf. I fylgje Sunnmørsposten var Trond Fredriksen AaFK sin beste spelar, «enormt god defensivt».

Vinnarlaget **Aalesund** stilte med Anders Lindegaard, Ville Jalasto, Jonatan Tollås, Amund Skiri, Jonathan Parr, Johan Arneng, Trond Fredriksen, Fredrik Carlsen, Khari Stephenson, Diego Silva og Glenn Roberts. Pablo Herrera tok så plassen til Roberts i det 60. minutt, medan Tor Hogne Aarøy og Demar Phillips entra bana mot slutten av fyrste ekstraomgang, ut gjekk høvesvis Silva og Fredriksen. Kjetil Rekdal var trenar for Aafk.

**Molde** mønstra fylgjande mannskap: Knut Lillebakkk, Kristoffer Paulsen Vatshaug, Christian Steen, Vegard Forren, Øyvind Gjerde, Daniel Berg Hestad, Makhtar Thioune, Magne Hoseth, Mattias Moström, Mame Biram Diouf og Pape Paté Diouf. Innbytarane Marcus Andreasson, Thomas Holm og José Mota tok over for høvesvis Gjerde i det 37. minutt, for Moström i det 62. minutt og for Hoseth i ekstraomgangane.

Kristoffer Helgerud frå Lier Idrettslag dømde kampen.

## Kjelder
*Sunnmørsposten frå 9. november 2009
Kaare Meland

**Kaare Meland** () var ein norsk bankmann og politikar for Høgre, fødd i Bergen. Meland var industriminister i Regjeringa Lyng i 1963 og stortingsrepresentant for Hordaland 1965–1969.

Frå 1956 til 1959 var han ordførar i Fana. Han vart Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1978.

## Kjelder
Kjell Bergfjord

**Kjell Bergfjord** () er ein norsk lærar, historikar og forfattar. Han er frå Lindås og busett i Vik kommune.

Bergfjord var i perioden 1975-1996 tilsett ved Vik vidaregåande skule, frå 1980-1996 som rektor. Frå 1996 var han assisterande administrasjonssjef i Vik kommune, seinare vart han oppvekstsjef. Bergfjord var studieleiar for lærarutdanninga ved Høgskulen i Sogn og Fjordane frå 2008.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
*
*
*
*
*

### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Monoklint krystallsystem

**Monoklint krystallsystem** er eitt av sju krystallsystem innan krystallografi. I dette systemet blir krystallar skildra gjennom tre vektorar som har ulike lengd. Dei dannar eit prisme med eit parallellogram som base. To av vektorane står vinkelrett på kvarandre, medan den tredje møter dei andre i ein vinkel som ikkje er 90°.

Døme på monokline mineral er malakitt, talk, psilomelan, azuritt og euklas.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monoclinic crystal system|Monoclinic crystal system]]» frå , og «[[:sv:Monoklina kristallsystemet|Monoklina kristallsystemet]]» frå  den 1. juni 2017.*
Hans E. Møller

**Hans Eleonardus Møller** () var ein norsk kjøpmann, skipsreiar og stortingsmann frå Gjerpen i Telemark. Han var far til Hans Møller og svigerson til Jacob Aall.

Møller var son til ein skipsreiar og trelasthandlar i Porsgrunn. Etter han vart student i 1820 og tok andreeksamen i 1821, la han ut på ei utanlandsreise for å lære seg til kjøpmann. Sidan var han kjøpmann og skipsreiar i Porsgrunn. I 1837 fekk han stifta Langesundsfjordens assuranseforening, seinare kalla Den første norske assuranseforening, eit selskap han styrte til 1860. Han stifta då Det norske Lloyd, eit selskap han styrte til han døydde sju år seinare.

Møller var frå 1853 leiar av Porsgrunds Sjøforsikringsselskap og ein av stiftarane av Det norske Veritas. Han var også med å stifte Gjerpen sparebank og sat mange år i formannskapet i Gjerpen herad. Møller representerte Bratsberg amt på stortinga 1845, 1851 og 1857 og på Omframtstortinget 1858. I 1845 var han medlem i Kyrkjekomite nr 1, medan han både i 1851 og 1857 hadde sete i Næringskomite nr 1.

Han døydde i 1867 på gardseigedomen sin i Gjerpen, 62 år gammal.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Lyder Nicolaysen

**Lyder Wentzel Nicolaysen** () var ein norsk kjøpmann og stortingsmann frå Bergen. Han var far til Nicolay Nicolaysen.

Nicolaysen var son til ein kjøpmann og var sjølv kjøpmann i heimbyen frå 1818. I tida 1836-54 var han medeigar i firmaet N. Nicolaysen & Co. og børskommissær.  

Nicolaysen møtte på Stortinget både i 1830, 1839 og 1845 som vald representant frå Bergen. Dessutan deltok han på Stortinget 1836 og Omframtstortinget 1836-37 som fyrste varamann. Han var medlem 1830 og 1836 i Bankkomiteen. Elles var han i 1830 medlem av «komiteen om de finmarkske forhold», 1836 sekretær i komiteen om brannvesenet i byane og medlem av Gasjekomiteen og i komiteen om flagget. På stortinga 1839 og 1845 hadde han plass i Budsjettkomiteen.

Nicolaysen var frå 1838 med i det fyrste bystyret i Bergen, og vart verande bystyremedlem til 1847. Frå 1842 var han styremedlem i Noregs Bank si Bergens-avdeling i 28 år. I 1843 var han medlem i ein departemental komite som såg på vrakarvesenet.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Søren Martens

**Søren Breder Martens** () var ein norsk bakarmeister og stortingsmann frå Bergen.

Martens var son til ein bakarmeister i Bergen, og vart i 1810 sjølv bakarmeister i heimbyen. Han var valmann frå 1826 til -44, og møtte på Stortinget både i 1830, 1833 og 1842. I 1830 var han medlem i Desisjonskomiteen og både i 1830 og 1833 i komiteen om kjøpstadskatten, elles i 1833 var han med i Protokollkomiteen. På Stortinget 1842 var han medlem i Næringskomite nr 2.

Martens levde ugift og døydde i heimbyen, 71 år gammal.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Mosfellsbær

**Mosfellsbær** er en kommune og by sørvest på Island. Ved utgangen av 2007 hadde han 8 147 innbyggjarar.
Han ligg rundt 12 km aust for Reykjavík, i hovudstadsregionen Höfuðborgarsvæðið. 

## Bakgrunnsstoff

*
Norgeshistorie.no

**Norgeshistorie.no** er ein norsk nettstad oppretta av Institutt for arkeologi, konservering og historie (IAKH) ved Universitetet i Oslo. Nettstaden tek for seg norsk historie frå steinalderen til i dag. Artiklane er delt inn i 19 tidsepokar, som igjen er tematisk inndelt.

Artiklane er skrivne av norske historikarar og arkeologar, dei fleste tilsette ved UiO, men fagfolk utanfrå har òg skrive fleire artiklar. Fleire bidrag kjem òg frå arkeologar tilsett ved Kulturhistorisk museum. Norgeshistorie.no er ikkje eit leksikon, men eit samleverk om norsk historie på nett.

Norgeshistorie.no er finansiert av UiO og Fritt Ord.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
Europacupen i fotball 1975

**Europacupen i fotball 1975** var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Bayern München. Turneringa var den 20. i rekka. I finalen 28. mai 1975 i Paris forsvarte vesttyske Bayern München meistertittelen ved å vinne 2-0 over engelske Leeds United. Sigeren var den andre av tre rake triumfar i Europacupen i fotball til det vesttyske meisterlaget. 

Europacupen 1975 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 18. september 1974. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1975.

Vinnarlaget Bayern München fekk walkover i fyrste runde, og sende deretter FC Magdeburg, Ararat Jerevan og AS Saint-Étienne ut av turneringa, medan Leeds sikra seg finaleplass etter møte med høvesvis FC Zürich, Újpesti Dózsa, RSC Anderlecht og FC Barcelona.

### Finalen
48&nbsp;374 tilskodarar såg finalen på Parc des Princes i Paris 28. mai 1975. Bayern München vann 2-0 etter mål av Franz Roth i det 71. og Gerd Müller i det 81. minutt. 

Vinnarlaget **Bayern München** bestod av Sepp Maier, Björn Andersson, Franz Beckenbauer (kaptein), Georg Schwarzenbeck, Bernd Dürnberger, Franz Roth, Rainer Zobel, Jupp Kapellmann, Conny Torstensson, Gerd Müller og Uli Hoeneß. Sepp Weiß
tok plassen til skadde Andersson allereie i det 4. minutt, medan Klaus Wunder erstatta Hoeneß i det 42. minutt. 

**Leeds United** mønstra David Stewart, Paul Reaney, Norman Hunter, Paul Madeley, Frank Gray, Billy Bremner (kaptein), Johnny Giles, Terry Yorath, Peter Lorimer og Joe Jordan, Allan Clarke. Eddie Gray kom inn for Yorath i det 80.minutt.

Franske Michel Kitabdjian var dommar i kampen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1974/75|Europapokal der Landesmeister 1974/75]]» frå ,  den 2. juni 2017.*
Anniken Hauglie

**Anniken Hauglie** () er ein norsk politikar frå Høgre. Frå 16. desember 2015 til 24. januar 2020 var ho arbeids- og sosialminister i regjeringa Solberg.

## Kjelder
Acropora palmata

***Acropora palmata*** er ein steinkorall som finst i Karibia, der han er ein viktig korallrevbyggjar. Han er rekna som ein truga art.

## Kjelder
*
Magnus Tvedten

**Nils Magnus Nilsen Tvedten** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Tjølling i Vestfold. Frå 1917 til 1936 representerte han i fleire periodar partiet Venstre på Stortinget, vald frå valkrinsen Brunla og fylkeskrinsen Vestfold.

Magnus Tvedten var son til ein gardbrukar. Skulevinteren 1884/85 gjekk han Oddmund Vik sin folkehøgskule i Vestfold. Han gjekk elles ein del korte landbruks- og hagebrukskurs. Sidan gifta seg til garden Østby i Tjølling, og overtok i 1895 drifta på det som var odelsgarden til kona. Ved sidan av bondeyrket  var Tvedten takstmann i Hypotekbanken i om lag 28 år.

Perioden 1899-1901 var Tvedten medlem av heradsstyret i Tjølling, vald på Avholdsfolkets liste. Frå 1905 til 1938 var han på ny heradsstyremedlem, då vald for Venstre. Han var ordførar i Tjølling 1907-10 og 1937-38, samt varaordførar i seks år. Frå 1925 til -30 var han formann i skulestyret i heradet.

Valperiodane 1916-18 og 1919-21 var Tvedten fyrste varamann til Stortinget frå einmannskrinsen Brunla. Han møtte frå 1917 til mai 1920 og på ny frå 22. juni 1921 i staden for statsråd Martin Olsen Nalum. Valperioden 1922-24 var Tvedten fyrste varamann frå fylkeskrinsen Vestfold og heldt fram å møte på Stortinget til ut i 1923-sesjonen. I desse sesjonane var han medlem 1917-18 og nestformann 1919-21 i Vegkomiteen, medan han i 1922-23 hadde plass i Sosialkomiteen. Frå 1931 til -36 var Tvedten fjerde stortingsrepresentant frå Vestfold og var alle seks sesjonane sekretær i Landbrukskomiteen.

Tvedten tok på seg ei mengd yrkes- og tillitsverv. Frå 1917 var han medlem både i Statens prisråd og Statens brenselsråd. Han var elles nestformann i Komiteen om ombygging av Vestfoldbanen og medlem i Den sivile forsvarskommisjon av 1920. I tida 1913-33 var han formann i Vestfold fylkes landbruksselskap og 1915-33 styremedlem i Felleskjøpet i Oslo. Også mangeårig styremedlem i Larviks Aktiemeieri & Handelslag, såvelsom i Larviks Andels Potetmelfabrik. Frå 1933 var han med i styringa av Noregs Bank si avdeling i Larvik. Etter å ha vore med i styret for Selskabet for Norges Vel, var han i fireårsbolken 1934-38 preses i selskapet.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Norske EØS- og EU-ministrar

**Norsk EØS- og EU-minister**, også kjend som **Norsk europaminister** er medlem av regjeringa i Noreg og statsråd i Utanriksdepartementet med ansvaret for EØS-saker, og Noreg sitt forhold til EU. Posten vart oppretta 16. oktober 2013 av Solberg-regjeringa.

EØS- og EU-minister sidan 20. oktober 2017 er Marit Berger Røsland frå Høgre.

## EØS- og EU-ministrar
Norske EØS- og EU-ministrar omfattar alle statsrådane i Utanriksdepartementet med ansvar for EØS- og EU-saker.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norges EØS- og EU-minister|Norges EØS- og EU-minister]]» frå , den 2. juni 2017, revisjon [https://no.wikipedia.org/w/index.php?title=Norges_E%C3%98S-_og_EU-minister&oldid=17260134 17260134]*
St. Josefs katedral i Dar-es-Salaam

**St. Josefs katedral** (engelsk: **', [[swahili]]: **') er ei katolsk domkyrkje i Dar-es-Salaam i Tanzania. Ho ligg i Sokoine Drive rett attmed terminalen til Zanzibar-ferja, og vart bygd i nygotisk stil. Ho vart bygd av tyskarane mellom 1897 of 1902, og vart vigsla som katolsk kyrkje i 1905. Domkyrkja er hovudsete for Dar-es-Salaam erkebispedøme.

## Referansar
Matthew Lillard

**Matthew Lyn Lillard** (), kjend som **Matthew Lillard**, er ein amerikansk filmskodespelar, -regissør og -produsent.
Frederik Mosling

**Frederik Christian Hegdorn Matheson Mosling** () var ein norsk offiser og stortingsmann frå Børsa. Abraham Mosling var bror hans.

Mosling var son til ein proprietær. Sjølv gjekk han inn i hæren og var offiser i trondhjemske infanteriregiment frå 1812. I 1823 vart han forfremja til premierløytnant og i 1839 til kaptein og sjef i den trondhjemske brigade.

Mosling vart vald til stortingsrepresentant frå Søndre Trondhjems amt på tre valting og møtte på stortinga 1830, 1833 og 1839. Han var i 1830 sekretær i «trykningskomiteen» og medlem i Matrikkellovkomiteen, sekretær i sistnemnde i 1833. Både i 1833 og 1839 var han medlem i Militærkomiteen. I 1838 var han den fyrste ordføraren i Børsa.

Han levde ugift og døydde i 1839, 47 år gammal. 
 
## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Europacupen i fotball 1976

**Europacupen i fotball 1976** var ei fotballturnering der vinnarane av 31 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Bayern München. Turneringa var den 21. i rekka. Gjennom finalen 12. mai 1976 i Glasgow forsvarte vesttyske Bayern München meistertittelen ved å vinne 1-0 over franske AS Saint-Étienne. Sigeren var den tredje rake i Europacupen i fotball til det vesttyske meisterlaget. 

Europacupen 1976 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 16. september 1975. Etter to rundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1976.

Vinnarlaget Bayern München slo ut Jeunesse Esch frå Luxembourg, svenske Malmö FF, Benfica frå Lisboa og Real Madrid. AS Saint-Étienne vann etter tur over Kjøbenhavns Boldklub, Glasgow Rangers, Dynamo Kiev og PSV Eindhoven.

### Finalen
54&nbsp;684 tilskodarar såg finalen på Hampden Park i Glasgow 12. mai 1976, ein kamp Bayern München vann med 1-0
mot Saint-Étienne. Midtbanespelaren Franz Roth vart matchvinnar med ei skåring i det 57. minutt. 

Vinnarlaget **Bayern München** bestod av Sepp Maier, Johnny Hansen, Franz Beckenbauer (kaptein), Georg Schwarzenbeck, Udo Horsmann, Bernd Dürnberger, Franz Roth, Jupp Kapellmann, Karl-Heinz Rummenigge, Gerd Müller og Uli Hoeneß.  

Mannskapet til **AS Saint-Etienne** var: Ivan Ćurković, Gérard Janvion, Oswaldo Piazza, Christian Lopez, Pierre Repellini, Dominique Bathenay, Jean-Michel Larqué (kaptein), Jacques Santini, Hervé Revelli, Patrick Revelli og Christian Sarramagna. Sistnemnde vart teken av bana åtte minuttar før kampen var over, Dominique Rocheteau kom inn i staden. 

Károly Palotai frå Ungarn dømde kampen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1975/76|Europapokal der Landesmeister 1975/76]]» frå ,  den 3. juni 2017.*
Anders Evensen

**Anders Christian Evensen** () var ein norsk trelasthandlar, skipsmeklar og stortingsmann frå Bamble i Telemark.

Evensen var son til ein gardbrukar. Han var i 13 år kontorist i handelsnæringa i Stathelle. Sidan var han trelasthandlar, skipsbyggar og skipsreiar i Brevik, frå 1848 skips-, vare- og vekselmeklar same staden. Frå 1837 var han medlem i Brevik bystyre, i fleire år ordførar. Han var elles i mange år forlikskommissær og «sparebankdirektør».

Evensen representerte Brevik på Stortinget 1857, Omframtstortinget 1858, og stortinga 1859-60 og 1865-66. Han var 1857 medlem i Justiskomite nr 1, 1859-60 i Desisjonskomiteen og 1865-66 i Protokollkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Frederik J. Holst

**Frederik Julius Holst** () var ein norsk kjøpmann, trelasthandlar og stortingsmann frå Tønsberg.

Holst var son til ein skipper og kjøpmann i Tønsberg. Sjølv opna han i 1844 si eiga forretning i Moss, og var også skipsreiar og trelasthandlar. Han var ordførar for Moss bystyre i fleire år.

Frå 1857 til 1864 representerte Holst bykrinsen Moss og Drøbak på Stortinget. Han var i 1857 og 1859-60 medlem i Bankkomiteen. På Omframtstortinget 1858 var han i komiteen om brennevinsavgifta, medan han i 1862-63 hadde plass i Tollkomiteen. 1863-sesjonen og 1864-sesjonen frå 14. april tok hans sete i Lagtinget.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Ole Johan Olsen

**Ole Johan Olsen** () var ein norsk hamne- og transportarbeidar frå Kristiansand som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1928-39.

Olsen var son til ein brannkonstabel. Frå 1898 arbeidde han i ei fiskeforretning i heimbyen. Deretter var han losse- og lastearbeidar frå 1910. Han var så forretningsførar for hamnearbeidarane i Kristiansand frå 1920 til han døydde.

Frå 1913 til 1937 var Olsen vedvarande medlem i formannskapet i Kristiansand. Han var elles formann i to år, og medlem av hovudstyret i Norsk Transportarbeiderforbund frå 1915. Hausten 1927 vart han vald til stortingsrepresentant frå valkrinsen Kristiansand, Mandal, Flekkefjord, Stavanger og Haugesund, og sidan attvald tre gongar, heile tida for Arbeidarpartiet. I tida 1928-39 var han då på Tinget medlem 1928-30 i Post- og telegrafkomiteen, 1931-33 i Veg- og jarnbanekomiteen og frå 1934 til han døydde i  Post-, telegraf- og kystfartskomiteen.

## Kjelder
*
Lauritz Rygh

**Lauritz Kristian Nilssen Rygh** () var ein norsk pressemann og politikar frå Stavanger. Han representerte byane i Vest-Agder og Rogaland og partiet Venstre på Stortinget frå 1931 til 1945.

Rygh var son til ein skomakarmeister.  Etter middelskolen tok han eksamen ved Stavanger tekniske aftenskole. Frå 1889 til 1901 arbeidde i skoverksemda til faren. Han fekk då stilling i redaksjonen til Stavanger Aftenblad. I tida 1921 til 1927 var han redaktør i avisa. Sviktande helse førte til at han trekte seg frå sjefsjobben, men arbeidde i avisa til utgangen av 1940.

Gjennom fire valperiodar, 1916-28, var Rygh medlem i Stavanger bystyre. Ved stortingsvalet hausten 1930 vart han vald til stortingsrepresentant frå valkrinsen beståande av byane Kristiansand, Mandal, Flekkefjord, Stavanger og Haugesund, attvald to gongar. Perioden 1931-33 var han medlem i Finans- og tollkomiteen, deretter 1934-36 i Helsekomiteen, og til sist, 1937-45 i Universitets- og fagskulekomiteen.

Han vart gravlagd på Lagård gravlund i Stavanger.

## Kjelder
*
Jostein Berntsen

**Jostein Berntsen** () er ein norsk gardbrukar og stortingsmann frå Rennebu i Sør-Trøndelag. I tida 1977-89 representerte han fylket og Arbeidarpartiet på Stortinget.

Far til Berntsen var gardbrukar. Sjølv gjekk han både på Jordbruksskolen for fjellbygdene, på Skjetlein jordbruksskole og Meldal yrkesskole. Berntsen arbeidde deretter på Hvam landbruksskole og var så arbeidsformann i eit anleggsgartnarfirma i Trondheim. År 1969 tok han over gardsbruket Skugglia i Rennebu og dreiv det til 1999.

Berntsen engasjerte seg i Arbeidarpartiet og var medlem av Rennebu kommunestyre 1972–77. Gjennom stortingsvalet 1977 vart han vald inn på Stortinget frå Sør-Trøndelag, og vart attvald ved dei to neste stortingsvala. Dei fyrste åtte åra var han medlem i Landbrukskomitéen, frå 1985 i Samferdslekomiteen.

## Kjelder
*
Christian Ringnes

**Christian Ringnes** () er ein norsk forretningsmann som frå 1984 har vore ein aktiv investor i fast eigedom, og no er største eigaren og administrerande direktør i eigedomsselskapa Eiendomsspar og Victoria Eiendom. Han er utdanna siviløkonom frå Université de Lausanne i Sveits og MBA frå Harvard Business School i USA.

Christian Ringnes er kjend for å samle på miniflasker utan innhald, nokre med innhald, i eit Småflaskemuseum (The Mini Bottle Gallery) i ein bygard i Kirkegata i Oslo sentrum, der han dessutan driv konferanse- og selskapslokale. Han er òg kjend for å vere ein aktiv samlar av kunst, og for å stå attom den omdiskuterte skulpturparken Ekebergparken, opna i 2013 i Ekebergskråninga i Oslo, den solfylte, skogdekte vesthellinga av Ekeberg ned mot Bjørvika. Han (Eiendomsspar) har dessutan kjøpt det nedlagde Folketeatret og gjort det til ei privat konsert- og teaterscene.

Christian Ringnes er fødd i Oslo som son av Christian Ringnes senior. Han voks opp i Halvdan Svartes gate på Frogner i Oslo. Familien flytta til Vinderen i Oslo då han var åtte år, og han gjekk på Vinderen skole, seinare Ris gymnas, og tente verneplikta som befal i Hærens sanitet i Nord-Noreg. Ætta stammer frå garden Ringnes attmed Krøderen.

Christian Ringnes er oldebarn av Ellef Ringnes, som saman med sin bror Amund skipa Ringnes Bryggeri i Oslo i 1877. Bryggeriet vart selt ut av familien av Christian Ringnes senior. 

## Bakgrunnsstoff
*Artikkelen «Eiendomskongen» av Irina Lee i tidsskriftet magma.no 1-2014 frå Econas Informasjonsservice AS
Tommy Smith (1945)

**Thomas Smith** (), kjend som **Tommy Smith**, var ein engelsk fotballspelar for Liverpool fotballklubb, kjend for harde taklingar.

Smith var fødd og oppvaksen i Liverpool og spela om lag 500 kampar for Liverpool FC i åra 1963&ndash;1978. Han var med på å vinne fem ligameisterskap, og dessutan Europacupen i fotball i 1977. Han avslutta fotballkarrieren med ein sesong i Swansea City AFC i Swansea. Sidan arbeidde han som fotballskribent, skreiv ei spalte for *Liverpool Echo* kvar veke i 35 år frå 1979 til august 2014. I mars 2008 gav han ut sjølvbiografien *Anfield Iron*.

### Landslagsspel
Smith spelte ein landskamp, den 19. mai 1971 tok han plass i Englands midtforsvar i den mållause kampen mot Wales på Wembley stadion i London.

### Merittar
*Vinnar av Europacupen: 1977 og 1978 med Liverpool FC
*Vinnar av UEFA-cupen: 1973 og 1976 med Liverpool FC
*Engelsk ligameister; 1964, 1966, 1973, 1976 og 1977 med Liverpool FC
*Vinnar av FA-cupen:1965 og 1974 med Liverpool FC
*Finalist i Cupvinnarcupen: 1966 med Liverpool FC
*Finalist i FA-cupen: 1971 og 1977 med Liverpool FC 
*Finalist i den engelske ligacupen: 1978 med Liverpool FC

## Kjelder

*eu-football

## Bakgrunnsstoff
*Om Tommy Smith på lfchistory.net
Per T. Hovland

**Per Thorsson Hovland** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Vangsnes i Balestrand herad i Sogn. Han representerte Høgre og seinare Bondepartiet på Stortinget i til saman tre periodar i tida mellom 1919 og 1936.

Hovland var son til ein gardbrukar. Skulevinteren 1899/91 var han elev på Sogndal folkehøgskule. Han tok over farsgarden Hovland i 1894 og dreiv denne til etterkomar tok over. Elles var han åstadskommissær og åra 1909-18 revisor i  sparebanken i Balestrand.

Hovland stod i fremste rekke i bygdestyringa av Balestrand. Han var såleis varaordførar 1904-22 og ordførar 1922-25. I si tid var han nestformann i skulestyret, medlem i fattigstyret og likningsnemnda i Balestrand. Han var også engasjert i ymse kristelege lag og utskot, mellom anna var han i tida 1937-45 nestformann i Bjørgvin bispedømeråd. 

Ved stortingsvalet hausten 1918 vart Hovland vald til å representere einmannskrinsen Ytre Sogn og partiet Høgre i perioden 1919-21. Fram til 21. juni 1920 var han medlem i Protokollkomiteen, deretter sat han i Vegkomiteen til 22. juni 1921, då han atter tok plass i Protokollkomiteen. Ei tid etter Bondepartiet var skipa, melde han seg til teneste for det ferske partiet. Periodane 1931-33 og 1934-36 var han stortingsmann frå Sogn og Fjordane fylke og for Bondepartiet. I den fyrste treårsbolken var han medlem i Sosialkomiteen, i den andre var han sekretær i Administrasjonskomiteen.  

## Kjelder
*Stortingsbiografi
*Gravminne på Vangsnes kyrkjegard
Chat Noir

**Chat Noir** (fransk for 'svart katt', uttalt «sjanåar») er eit kabaret- og revyteater i Klingenberggata 5 i Oslo sentrum. 

Framfor inngangen til Chat Noir, som ligg i Olav V's gate, står det ein karakteristisk statue av Leif Juster kalla *Gledespreder'n*, laga av skulptøren Nina Sundbye og reist i 1996.

## Soge

Chat Noir vart opphavleg skipa i 1912 som kabaret-teater av songaren Bokken Lasson og skribenten Vilhelm Dybwad, og hadde då tilhald i andre høgda i restauranten i den tidlegare Tivolihagen, som i si tid låg i dette same stroket av Oslo (Kristiania). Namnet fekk teateret etter Le Chat Noir, ein kafé og kunstnarkabaret på  Montmartre i Paris som eksisterte i åra 1881 til 1887. I 1919 flytta Chat Noir til til Brødrene Hals' konsertlokale i andra høgda i Brødrene Hals' Pianofabrikk som låg i Stortingsgata 26, og vart etter dette kalla Chat Noir Teater. Frå 1927 til 1937 hadde teateret tilhald i Tivoli Teater i Tivolihagen, og deretter i dei lokala dei no har i Klingenberggata 5. 

Teateret vart sterkt skada i ein brann i 1963, men vart  rehabilitert, og opna att i 1964. Frå 1971 leigde Oslo kommune teateret, og scenen vart nytta til ulike revyar, musikalar og teaterframsyningar. Ei tid i 1973 var teateret biscene for Nationaltheatret. På 1980-talet hadde Dag Frøland og Dizzie Tunes  revyar her. Frå 1996 vart Chat Noir eit privat teater att, og har frå 1990-talet hovudsakleg vore ei scene for musikalar, show og barneteater.

## Kjelder

*Oslo byleksikon, femte utgåva: Chat Noir (side 122)

## Bakgrunnsstoff

*
Karies

**Karies** er ein infeksjonssjukdom i ¨tennene som skuldast nokre av dei bakteriane ein normalt finn i munnhola.

## Kjelder
*Espelid, Ivar & Skjørland, Kjeld Kristian. Karies (13. februar 2009). I Store medisinske leksikon. Henta 4. juni 2017.
Savitribai Phule

**Savitribai Jyotirao Phule** () var ein indisk samfunnsreformator og diktar. Saman med ektemannen Jyotirao Phule spelte ho ei viktig rolle i å betra kåra til kvinner i Britisk India. 

## Bakgrunn
Savitribai Phule var fødd i 1831 i Naigaon i Maharashtra. Familien hennar var velståande bønder. Faren var *patil*, eller landsbyoverhovud.

I 1840, då Savitribai var ni, blei ho gift med den tolv år gamle Jyotirao Phule. Barneekteskap var vanlege i India på denne tida.
Paret fekk ingen barn saman, men adopterte seinare Yashavantrao, sonen til ei brahminarenkje.

## Virke

I 1848 skipa Savitribai og Jyotirao Phule ein jenteskule i Pune, etter at han først hadde lært henne å lesa. 
Savitribai var den første læraren ved skulen. Utdanninga av kvinner og lågkastefolk møtte mykje motstand i lokalsamfunnet, og paret blei drive ut frå familieheimen. Dei fekk ly og støtte av Usman Sheikh og systera hans Fatima Sheikh.

Paret skipa også ein heim for einslege gravide kvinner, anten enkjer eller offer for seksuell utnytting. Balhatya Pratibandhak Griha tok vare på barna deira for å hindra at dei blei drepne etter fødselen. 
Fleire av desse barna døydde som unge, men ein av dei, Yashavantrao, blei adoptert av paret og fortsette arbeidet deira.

## Død
I 1897 kom den tredje pestpandemien til området. Savitribai og Yashavantrao opna ein klinikk for å pleia byllepestoffer i Sasane Mala i Hadapsar, nær Pune, men utanfor byen. Savitribai tok sjølv med pasientar til klinikken. Ho blei smitta, og døydde av sjukdommen 10. mars 1897.

## Dikting
Savitribai Phule skreiv fleire dikt mot diskriminering og for utdanning. Dei er blitt gjevne ut posthumt i to diktsamlingar - *Kavya Phule* (1934) og *Bavan Kashi Subodh Ratnakar* (1982).

## Minne
*Pune City Corporation reiste ei minnestøtte for henne i 1983.
* 10. mars 1998 gav India Post ut eit frimerke til ære for  Phule. 
*Universitetet i Pune fekk namnet Savitribai Phule Pune University i 2015.
*3. januar 2017 blei fødselsdagen hennar markert av Google med ein Google-doodle.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:|en:]]» frå ,  den 4. juni 2017.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* A Forgotten Liberator – The Life And Struggle of Savitribai Phule, Mountain Peak Publishers, New Delhi ISBN 978-81-906277-0-2
*

* Savitribai Phule, First Women Teacher in India
Kalasha

**Kalasha** eller **kalasha-mondr** er eit språk i Chitral-gruppa av dei dardiske språka, som igjen er ei undergruppe i den indoariske språkfamilien. Kalasha blir tala av kalash-folk i distrikta Chitral, Kalasha Desh og Khyber Pakhtunkhwa i Pakistan. Det har rundt  talarar (1998).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kalasha|Kalasha]]» frå , og «[[:en:Kalasha language|Kalasha language]]» frå  den 4. juni 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
* Reiko and Jun's Japanese Kalasha Page
* Hindi/Urdu-English-Kalasha-Khowar-Nuristani-Pashtu Comparative Word List
* Frontier Language Institute The Kalasha Dictionary
* Georg Morgenstierne multimedia database
Bispelue

**Bispelue, bispehue/huve** eller **mitra** er eit hovudplagg brukt av biskopar og geistlege med tilsvarande status i ulike kyrkjesamfunn.

Bispelua brukt i den katolske og den anglikanske kyrkja har to stive spisse stykke framme og bak og to band som fell ned over nakken. I den ortodokse kirke har ho form som ei krone. Begge kan ha utvikla seg frå eit enkelt diadem eller panneband av metall. Det greske ordet mitra tyder eigentleg 'hovudband' eller 'belte'.


Second Vatican Council by Lothar Wolleh 003.jpg|Katolske biskopar under det andre vatikankonsilet.
Arzobispos Colombia 1.jpg|Tre katolske erkebiskopar i Colombia.
Gregory (Tatsis) of Nyssa.JPG|Russisk-ortodoks biskop med bispelue.
Katharine Jefferts Schori 2.jpg|Anglikansk biskop med bispelue.
LittleSparksCrozier.jpg|Episkopalske biskopar med bispeluer.
Bishop Jubilee Gnanabaranam Johnson (No 1).JPG|Ein luthersk biskop med bispelue.
Mitra armenia02.jpg|Armensk bispelue frå 1700-talet.
Mitra armenia.jpg|Armensk bispelue frå 1800-talet.


## Sjå òg
*Bispelueslekta

## Kjelder

*«Bispelue» (14. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 4. juni 2017.
Europacupen i fotball 1977

**Europacupen i fotball 1977** var ei fotballturnering der vinnarane av 31 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Bayern München. Turneringa var den 22. i rekka. I finalen 25. mai 1977 i Roma vann engelske Liverpool FC med 3-1 over vesttyske Borussia Mönchengladbach. Det var andre gongen eit engelsk lag sigra i Serievinnarcupen. 

Europacupen 1977 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 14. september 1976. Etter to cuprundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1977.

Vinnarlaget Liverpool slo etter tur ut Crusaders frå Belfast, tyrkiske Trabzonspor, AS Saint-Étienne og FC Zürich, medan Mönchengladbach eliminerte Austria Wien, AC Torino, Club Brugge og Dynamo Kiev.

### Finalen
52&nbsp;078 tilskodarar såg finalen på Stadio Olimpico i Roma 25. mai 1977. Liverpool tok leiinga ved Terry McDermott i 28. minutt, Allan Simonsen utlikna seks minuttur ut i andre omgang og Tommy Smith sende Liverpool i føringa att etter 65. minuttar spel. Sju minuttar før dommaren bles av kampen la Phil Neal på til 3-1 på eit straffespark.. 

Vinnarlaget **Liverpool** stilte med Ray Clemence, Phil Neal, Tommy Smith, Emlyn Hughes (kaptein), Joey Jones, Ian Callaghan, Jimmy Case, Terry McDermott, Ray Kennedy, Kevin Keegan og Steve Heighway.

For **Borussia Mönchengladbach** spelte: Wolfgang Kneib, Berti Vogts (kaptein), Hans-Jürgen Wittkamp, Rainer Bonhof, Hans Klinkhammer,  Frank Schäffer, Uli Stielike, Horst Wohlers, Allan Simonsen, Jupp Heynckes og Herbert Wimmer. Christian Kulik kom innpå i staden for Wimmer midtvegs i fyrste omgang, medan Wilfried Hannes tok plassen til Wohlers i det 79. minutt.

Franske Robert Wurtz var finaledommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1976/77|Europapokal der Landesmeister 1976/77]]» frå ,  den 4. juni 2017.*
Otto G.J. Reimers

**Otto Georg Jahn Reimers** () var ein norsk gardbrukar og politikar, fødd i Bergen og busett i Vikedal i Rogaland.

Reimers var son til ein bakarmeister i Bergen. I yngre år var han elev ved Den Tankske middelskole i Bergen,  Bergens tekniske skole og 1886-88 ved Stend landbruksskule. Deretter arbeidde han med jordbruk og meieri i Danmark til han i 1890 fekk jobb som agronom ved Halsnøy kloster. I 1892 slo han seg ned på garden Førland i Vikedal og dreiv denne til han i 1922 skøytte den over til sonen. Frå 1935 var Reimers tilsett ved Norges Kjøtt- og Fleskesentral sitt kontor i Oslo.

Frå 1897 hadde Reimers plass i Vikedal heradsstyre, varaordførar 1907-10 og ordførar 1910-16. Han var skulestyreformann i Vikedal i to periodar. I 15 år var han styremedlem i Stavanger Amts Landhusholdningsselskap.

Reimers fekk plass i landsstyret til Landmannsforbundet/Norges Bondelag i 1919, ein posisjon han hadde til 1933. Han sat såleis sentralt då Landmannsforbundet/Bondepartiet stilte til stortingsval for fyrste gong hausten 1921. Reimers fekk fyrsteplassen på vallista i Rogaland og vart vald til stortingsmann frå fylket. Han lukkast ikkje verte attvald hausten 1924, men vart derimot vald i 1927 og 1930. Perioden 1922-24 var han medlem i Protokollkomiteen, medan han frå 1928 til -32 var medlem av Utanriks- og fagskulekomiteen og Utanriks- og konstitusjonskomiteen. 1933-sesjonen var han permittert. Utanom Stortinget var han medlem i Høifjellskommisjonen tida 1920-40.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Andreas Wiel

**Andreas Melchior Glückstad Wiel** () var ein norsk forretningsmann, næringsdrivar og stortingsmann frå Fredrikshald.

Wiel var son til den dominerande handelsmannen i heimbyen. Sjølv arbeidde han to år på kontoret til ein svoger i Trondheim, og deretter fleire år utanlands hos ulike forretningsmenn. Då han kom tilbake til Fredrikshald vart han eigar av sagbruk og byrja med trelasthandel. Saman med fleire av dei store kaksane i trelasthandelen i Noreg, stifta han Saugbrugsforeningen og var frå 1860 den fyrste disponenten i selskapet. Denne stillinga hadde han i 25 år. Saman med broren Truels Wiel dreiv han Wiels bruk, og arva sidan store skogeigedomar. Han var medeigar i Haldens tændstikfabrik, Haldens ølbryggeri, Haldens bomullsveveri og spinneri og Fredrikshalds meieribolag. Og fram til 1899 var han den fyrste administrerande direktøren i Dalslandsbanen.

Wiel var medlem av bystyret i Fredrikshald frå 1855 og ordførar 1863, 1877-78. Til stortinga 1859-60, 1865-66 og 1868-69 møtte han som representant frå Fredrikshald. På Stortinget var han medlem 1859-60 i Protokollkomiteen, 1862-63 i Protokollkomiteen og Traktatkomiteen, samt sekretær 1868-69 i Bankkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Hans Myhre

**Hans Bernt Myhre** () var ein norsk snikkar frå Drammen som var stortingsmann frå Stavanger i tida 1854-61.

Myhre var son til ein hattemakar i Drammen. Sjølv slo han seg ned i Stavanger, der han tok borgarskap som snikkarmeister i 1841. Siste åra han levde var han forstandar for sjukehusa i Stavanger by.

Myhre vart vald til fyrste varamann til Stortinget 1851. Både i 1854, 1857-58 og 1859-60 var han ein av dei tre tingmennene frå bykrinsen Stavanger med fast tingplass. Han var medlem i Næringskomite nr 1.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Skjeggestad

**Skjeggestad** er eit norsk stadnamn og slektsnamn. Det kan syna til:
* Skjeggestad i Flekkefjord
* Skjeggestad i Holmestrand
* Skjeggestadbrua i Holmestrand
* Skjeggestadtunnelen i Flekkefjord

;Personar
* Heidi Skjeggestad (f. 1970), norsk skøyteløpar
Olav V's gate

**Olav V's gate** (med apostrof og s etter V) er ei nord-sørgåande gate i Oslo sentrum, frå Stortingsgata ved Nationaltheatret T-bane- og jarnbanestasjon og ned til Kronprinsesse Märtas plass på vestsida av Rådhuset. Gata har fått namnet i 1992 etter kong Olav V, men vart bygd som fylgje av saneringa av det gamle bystroket Pipervika, og hadde frå 1930 namnet Roald Amundsens gate. Då gata vart namna om til Olav V's gate i 1992, vart namnet Roald Amundsens gate gjeve til den strekninga av Universitetsgata  som låg sør for Karl Johans gate, og som hadde vorte opparbeidd i samband med rådhusreguleringa i 1930-åra.

Langsetter Olav V's gate, men med adresse til andre gater, ligg mellom anna restaurantar i bygningen tilhøyrande Hotel Continental, kinoane Saga og Klingenberg og revyteateret Chat Noir.

## Bakgrunnsstoff
*Oslo byleksikon, femte utgåva
Roald Amundsens gate i Oslo

**Roald Amundsens gate** er ei nord-sørgående gate i Oslo sentrum, mellom Karl Johans gate og den halvsirkelforma Fridjoft Nansens plass framfor hovudinngangen til Oslo rådhus. Gata fekk namnet i 1992 etter polarforskaren Roald Amundsen, og hadde til då vore ei strekning av Universitetsgata.  Denne strekninga vart opparbeidd i samband med rådhusreguleringa i 1930-åra, og fylgde til dels traseen til den tidlegare gata Filosofigangen frå 1850-åra.

Namneendringa i 1992 skuldast at den opphavlege Roald Amundsens gate, parallellgata i vest, vart gjeve namnet Olav V's gate til minne om kong Olav V.

## Kjelder
*Oslo byleksikon, femte utgåva
Beaska Niillas

**Beaska Niillas** eller **Niillas Beaska** () er ein norsk samisk politikar og skodespelar frå Tana. Han har medverka i diverse oppsetjingar i Beaivváš Sámi Teáhter og Sami Teahter (Kiruna i Sverige).

Niillas stilte til val ved Sametinget 2013 for NSR-SfP i Austre valkrets. Han vart vald inn på Sametinget for perioden 2013–2017, og var medlem av plan- og finanskomiteen. Frå 2014 fram til 2018 sat han som leiar av Norske Samers Riksforbund. 

I 2021 vart han vald til Sametinget på nytt, og vart i oktober same år vald til parlamentarisk leiar for NSR.

## Roller i teaterstykke og filmar
* *Ronja Rievvárnieda* (Beaivvas Sami Teahter) 
* *Hamlet*  (Beaivvas Sami Teahter)
* *MacBeth* (Sami Teahter)
* *MacBeth* (film, 2004)
* *Gonagasa Gatnjalat* (Sami Teahter)
* *Unna Addjas* (Sami Teahter)
* ''Kautokeinoopprøret'' (film, 2008), der han spelte Rasmus Spein
* *1852* (Beaivvas Sami Teahter)
* *Ellos Eatnu - La Elva Leve* (film, 2023)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Niillas Beaska|Beaskka Niillas]]» frå ,  den 5. juni 2017.*

## Bakgrunnsstoff
* Profil hos Sametinget
Europacupen i fotball 1978

**Europacupen i fotball 1978** var ei fotballturnering der vinnarane av 30 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Liverpool FC. Turneringa var den 23. i rekka. I finalen 10. mai 1978 i London vann nettopp Liverpool FC med 1-0 over Club Brugge frå Belgia.

Europacupen 1978 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 14. september 1977. Etter to cuprundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1978.

Vinnarlaget Liverpool fekk walkover i fyrste runde og slo deretter ut Dynamo Dresden, Benfica frå Lisboa og i semifinalane Borussia Mönchengladbach, forrige års finalemotstandar. På si side sende Club Brugge finske Kuopion PS, Panathinaikos frå Athen, Atlético Madrid og Juventus frå Torino ut av turneringa.

### Finalen
I overkant av 92&nbsp;000 tilskodarar såg finalen på Wembley stadion i London 10. mai 1978. Kampens einaste mål kom etter 64 minuttars spel, då Kenny Dalglish vart spelt fri i straffefeltet og kippa ballen over Brugge-målvakta frå skrått, kort hald.

Vinnarlaget **Liverpool** bestod av: Ray Clemence, Phil Neal, Phil Thompson, Alan Hansen, Emlyn Hughes (kaptein), Jimmy Case, Terry McDermott, Graeme Souness, Ray Kennedy, Kenny Dalglish og David Fairclough. Steve Heighway tok over for Case minuttet før laget tok leiinga.

**Club Brugge** mønstra fylgjande mannskap: Birger Jensen, Fons Bastijns (kaptein), Eduard Krieger, Georges Leekens, Gino Maes, Julien Cools, Dany Decubber, René Vandereycken, Jan Simeon, Lajos Kü og Jan Sørensen. Dirk Sanders kom inn i staden for Kü i det 60. minutt og Jos Volders for Maes i det 80. minutt.

Charles Corver frå Nederland var finaledommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1977/78|Europapokal der Landesmeister 1977/78]]» frå ,  den 5. juni 2017.*
Europacupen i fotball 1979

**Europacupen i fotball 1979** var ei fotballturnering der vinnarane av 32 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Liverpool FC. Turneringa var den 24. i rekka. I finalen 30. mai 1979 i München vann engelske Nottingham Forest 1-0 over svenske Malmö FF. Triumfen var den fyrste av to rake for det engelske laget, og det var tredje året på rad eit engelsk lag sigra i Europacupen i fotball.

Europacupen 1979 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 15. august 1978 med ei forrunde mellom seriemeistrane frå Frankrike og Romania, høvesvis AS Monaco og FC Steaua București. Etter to ordinære cuprundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1979.

Vinnarlaget frå Nottingham slo etter tur ut tittelforsvarar Liverpool FC, AEK Athen, Grashoppers frå Zürich og FC Köln. Finalemotstandar Malmö FF vann over AS Monaco, Dynamo Kiev, Wisła frå Kraków og Austria Wien.

### Finalen
Om lag 57&nbsp;000 tilskodarar såg finalen på Olympiastadion i München 30. mai 1979. Trevor Francis vart matchvinnar for Nottingham Forest då han skåra det einaste målet i kampen, straks før dommaren bles pause.

Vinnarlaget **Nottingham Forest** bestod av: Peter Shilton, Viv Anderson, Larry Lloyd, Kenny Burns, Frank Clark, Trevor Francis, John McGovern (kaptein), Ian Bowyer, John Robertson, Tony Woodcock og Garry Birtles.

**Malmö FF** mønstra fylgjande mannskap: Jan Möller, Roland Andersson, Kent Jönsson, Magnus Andersson, Ingemar Erlandsson, Staffan Tapper (kaptein), Anders Ljungberg, Robert Prytz, Jan-Olov Kinnvall, Tommy Hansson og Tore Cervin. Claes Malmberg tok plassen til skadde Tapper i det 36. minutt og Tommy Andersson kom inn i staden for Hansson åtte minuttar før kampen var over.

Erich Linemayr frå Austerrike var finaledommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1978/79|Europapokal der Landesmeister 1978/79]]» frå ,  den 6. juni 2017.*
Europacupen i fotball 1980

**Europacupen i fotball 1980** var ei fotballturnering der vinnarane av 32 europeiske toppseriar i fotball var påmelde, attåt tittelforsvarar Nottingham Forest. Turneringa var den 25. i rekka. I finalen 28. mai 1980 i Madrid forsvarte Nottingham Forest meistertittelen med ein ny 1-0-siger, då mot vesttyske Hamburger SV. Triumfen var den andre rake for det engelske laget, og det var fjerde året på rad eit engelsk lag vann Europacupen i fotball.

Europacupen 1980 var ei rein utslagsturnering. Ved lik målskilnad etter dobbelkamp talde bortemål dobbelt. Turneringa tok til 29. august 1979 med ei forrunde mellom det irske og det nordirske seriemeisterlaget, Dundalk FC og Linfield FC. Etter to ordinære cuprundar i september-november, vart kvartfinalane og semifinalane avvikla i mars-april 1980.

Vinnarlaget frå Nottingham slo etter tur ut Östers IF frå Växjö, rumenske Argeș Pitești, austtyske Dynamo frå Berlin og Ajax Amsterdam. Finalemotstandar Hamburg sende både Valur Reykjavík, Dynamo Tblisi, Hajduk Split og Real Madrid ut av turneringa.

### Finalen
Om lag 51&nbsp;000 tilskodarar såg finalen på Santiago Bernabéu i Madrid 28. mai 1980. John Robertson  vart matchvinnar for Nottingham Forest, 20 minuttar ut i fyrste omgang.

Vinnarlaget **Nottingham Forest** bestod av: Peter Shilton, Viv Anderson, Larry Lloyd, Kenny Burns, Frank Gray, Ian Bowyer, John McGovern (kaptein), Gary Mills, Martin O’Neill, Garry Birtles og John Robertson. John O’Hare og Bryn Gunn kom inn etter høvesvis 66 og 77 minuttar, ut gjekk Mills og Gray. 

**Hamburg** mønstra fylgjande mannskap: Rudi Kargus, Manfred Kaltz, Peter Nogly, Ivan Buljan, Ditmar Jakobs, Caspar Memering, Holger Hieronymus, Felix Magath (kaptein), Kevin Keegan, Willi Reimann, Jürgen Milewski. I pausen vart Hieronymus bytta ut med Horst Hrubesch.

Finaledommaren, Antonio José da Silva Garrido, var frå Portugal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Europapokal der Landesmeister 1979/80|Europapokal der Landesmeister 1979/80]]» frå ,  den 6. juni 2017.*