open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aszód distrikt

**Aszód** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Aszód.

## Busetnader
Distriktet har 11 busetnader: 2 byar, 2 store landsbyar og 7 landsbyar.

#### Byar
* Aszód
* Tura

#### Store landsbyar
* Bag
* Kartal

#### Landsbyar
*Domony
*Galgahévíz
* 
*Hévízgyörk
*Iklad
* 
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Kartal

**Kartal** kan vise til:
* Kartal i Istanbul, ein bydel og distriktskommune i Istanbul
* Kartal i Ungarn, ein busetnad i distriktet Aszód i Pest fylke i Ungarn
Budakeszi distrikt

**Budakeszi** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Budakeszi.

## Busetnader
Distriktet har 12 busetnader: 4 byar, 1 store landsby og 7 landsbyar.

#### Byar
* Biatorbágy
* Budakeszi
* Budaörs
* Zsámbék

#### Store landsbyar
* Nagykovácsi

#### Landsbyar
*Budajenő
*Herceghalom
*Páty
*Perbál
* 
*Telki
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Cegléd distrikt

**Cegléd** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Cegléd.

## Busetnader
Distriktet har 12 busetnader: 3 byar og 9 landsbyar.

#### Byar
* Cegléd
* Abony
* Albertirsa

#### Landsbyar
*Ceglédbercel
*Csemő
*Dánszentmiklós
*Jászkarajenő
* 
* 
*Tápiószőlős
*Törtel
*Újszilvás

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Dabas distrikt

**Dabas** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Dabas.

## Busetnader
Distriktet har 11 busetnader: 3 byar, 4 store landsbyar og 4 landsbyar.

#### Byar
* Dabas
* Örkény
* Újhartyán

#### Store landsbyar
* Bugyi
* Hernád
* Inárcs
* Táborfalva

#### Landsbyar
* Kakucs
* 
* 
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Dunakeszi distrikt

**Dunakeszi** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Dunakeszi.

## Busetnader
Distriktet har 4 busetnader: 3 byar og 1 landsby.

#### Byar
* Dunakeszi
* Fót
* Göd

#### Landsbyar
* 

## Folketal
Busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Érd distrikt

**Érd** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Érd.

## Busetnader
Distriktet har 7 busetnader: 1 by med fylkesrettar, 3 byar, 1 store landsby og 2 landsbyar.

#### Byar med fylkesrettar
* Érd

#### Byar
* Diósd
* Százhalombatta
* Törökbálint

#### Store landsbyar
* Tárnok

#### Landsbyar
* 
*Sóskút

## Folketal
Busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Gödöllő distrikt

**Gödöllő** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Gödöllő.

## Busetnader
Distriktet har 15 busetnader: 6 byar, 4 store landsbyar og 5 landsbyar.

#### Byar
* Gödöllő
* Isaszeg
* Kerepes
* Kistarcsa
* Pécel
* Veresegyház

#### Store landsbyar
* Csömör
* Mogyoród
* Szada
* Valkó

#### Landsbyar
* Dány
* Erdőkertes
* Nagytarcsa
* Vácszentlászló
* Zsámbok

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Verdsmeisterskapen i symjing 2025

**Verdsmeisterskapen i symjing 2025**, den 22. i rekka, vart avvikla i Singapore dagane frå 11. juli til 3. august.

Noreg stilte med 8 deltakarar. Ingen av dei kvalifiserte seg til ein finale. 

## Karar
### 50 meter fri




### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 meter rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





### 4 x 100 meter fri





### 4 x 200 m fri





### 4 x 100 meter medley





## Kvinner
### 100 meter fri





### 200 meter fri





### 400 meter fri





### 800 meter fri





### 100 meter rygg





### 200 meter rygg





### 100 meter bryst





### 200 meter bryst





### 100 meter butterfly





### 200 meter butterfly





### 200 meter medley





### 400 meter medley





### 4 x 100 meter fri





### 4 x 200 meter fri




### 4 x 100 meter medley





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwimmweltmeisterschaften 2025|Schwimmweltmeisterschaften 2025]]» frå ,  den 1. oktober 2025.*
Veresegyház

**Veresegyház** er ein by i distriktet Gödöllő i Pest fylke i Ungarn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Gyál distrikt

**Gyál** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Gyál.

## Busetnader
Distriktet har 4 busetnader: 2 byar og 2 store landsbyar.

#### Byar
* Gyál
* Ócsa

#### Store landsbyar
* Alsónémedi
* Felsőpakony

## Folketal
Busetnadene i distriktet ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Nagykáta distrikt

**Nagykáta** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Nagykáta.

## Busetnader
Distriktet har 15 busetnader: 3 byar, 3 store landsbyar og 9 landsbyar.

#### Byar
* Nagykáta
* Sülysáp
* Tápiószele

#### Store landsbyar
* Szentmártonkáta
* Tápiószecső
* Tápiószentmárton

#### Landsbyar
*Farmos
*Kóka
*Mende
* 
*Tápióbicske
*Tápiógyörgye
*Tápióság
*Tóalmás
*Úri

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Pilisvörösvár distrikt

**Pilisvörösvár** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Pilisvörösvár.

## Busetnader
Distriktet har 9 busetnader: 2 byar, 1 stor landsby og 6 landsbyar.

#### Byar
* Pilisvörösvár
* Piliscsaba

#### Store landsbyar
* Solymár

#### Landsbyar
*Pilisborosjenő
* 
*Pilisszántó
*Pilisszentiván
* 
*Üröm

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Ráckeve distrikt

**Ráckeve** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Ráckeve.

## Busetnader
Distriktet har 9 busetnader: 1 by, 2 store landsbyar og 8 landsbyar.

#### Byar
* Ráckeve

#### Store landsbyar
* Dömsöd
* Kiskunlacháza

#### Landsbyar
* 
* 
* 
* 
* 
*Szigetcsép
*Szigetszentmárton
*Szigetújfalu

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Szentendre distrikt

**Szentendre** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Szentendre.

## Busetnader
Distriktet har 13 busetnader: 4 byar, 1 stor landsby og 8 landsbyar.

#### Byar
* Szentendre
* Budakalász
* Pomáz
* Visegrád

#### Store landsbyar
* Leányfalu

#### Landsbyar
*Csobánka
*Dunabogdány
* 
*Pilisszentkereszt
* 
*Pócsmegyer
*Szigetmonostor
*Tahitótfalu

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Sametingsrepresentantar i Noreg 2025–2029

Dette er ei **liste over sametingsrepresentantar i Noreg 2025–2029**. Lista omfattar alle som blei valde til det norske Sametinget i Sametingsvalet 2025. Det blei vald 39 representantar fordelte på sju valkrinsar. Denne sametingsperioden blei offisielt opna 15. oktober 2025.

## Representantar

## Bakgrunnsstoff
* Sametingets representanter 2025–2029; sametinget.no
Szigetszentmiklós distrikt

**Szigetszentmiklós** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Szigetszentmiklós.

## Busetnader
Distriktet har 6 busetnader: 6 byar, 1 store landsby og 2 landsbyar.

#### Byar
* Szigetszentmiklós
* Dunaharaszti
* Dunavarsány
* Halásztelek
* Szigethalom
* Tököl

#### Store landsbyar
* Taksony

#### Landsbyar
*Délegyháza
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Szob distrikt

**Szob** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Szob.

## Busetnader
Distriktet har 17 busetnader: 2 byar og 15 landsbyar.

#### Byar
* Szob
* Nagymaros

#### Landsbyar
* 
* 
* 
* 
*Kismaros
* 
* 
* 
* 
* 
*Szokolya
* 
* 
*Verőce
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Szob

**Szob** er ein by og hovudsete i distriktet med same namn i Pest fylke i Ungarn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Vecsés distrikt

**Vecsés** er eit distrikt i Pest fylke i regionen Sentral-Ungarn i Ungarn. Hovudsete er byen Vecsés.

## Busetnader
Distriktet har 4 busetnader: 3 byar og 1 stor landsby.

#### Byar
*Vecsés
*Maglód
*Üllő

#### Store landsbyar
*Ecser

## Folketal
Busetnadene i distriktet ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Bicske distrikt

**Bicske** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Bicske.

## Busetnader
Distriktet har 15 busetnader: 2 byar, 1 stor landsby og 12 landsbyar.

#### Byar
* Bicske
* Csákvár

#### Store landsbyar
* Etyek

#### Landsbyar
* 
* 
* 
* 
* 
*Mány
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Merknader

## Referansar
Csákvár

**Csákvár** er ein by i distriktet Bicske i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Dunaújváros distrikt

**Dunaújváros** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Dunaújváros.

## Busetnader
Distriktet har 16 busetnader: 1 by med fylkesrettar, 3 byar, 3 store landsbyar og 9 landsbyar.

#### Byar med fylkesrettar
* Dunaújváros

#### Byar
* Adony
* Pusztaszabolcs
* Rácalmás

#### Store landsbyar
* Előszállás
* Mezőfalva
* Perkáta

#### Landsbyar
*Baracs
* 
* 
* 
*Iváncsa
* 
*Kulcs
* 
*Nagyvenyim

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Enying distrikt

**Enying** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Enying.

## Busetnader
Distriktet har 9 busetnader: 1 by, 2 store landsbyar og 6 landsbyar.

#### Byar
* Enying

#### Store landsbyar
* Lajoskomárom
* Lepsény

#### Landsbyar
*Dég
*Kisláng
*
*
*
*

Med verknad frå 1. januar 2015 blei det tidlegare distriktet Polgárdi oppløyst og fordelt på distrikta Enying og Székesfehérvár.

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Merknader

## Referansar
Gárdony distrikt

**Gárdony** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Gárdony.

## Busetnader
Distriktet har 10 busetnader: 2 byar, 1 stor landsby og 7 landsbyar.

#### Byar
* Gárdony
* Velence

#### Store landsbyar
* Pákozd

#### Landsbyar
*Kápolnásnyék
* 
*Pázmánd
*Sukoró
*Szabadegyháza
* 
*Zichyújfalu

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Martonvásár distrikt

**Martonvásár** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Martonvásár.

## Busetnader
Distriktet har 8 busetnader: 2 byar og 6 landsbyar.

#### Byar
* Martonvásár
* Ercsi

#### Landsbyar
*Baracska
* 
* 
*Ráckeresztúr
*Tordas
*Vál

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Pave Honorius I

**Honorius I** (daud ) var pave frå 27. oktober 625 til han døydde i 638. Han blei posthumt fordømt for kjetteri den 7. november 680 på det tredje konsilet i Konstantinopel, og utsendingane til den dåverande paven Agathos protesterte ikkje mot fordømminga av han. Fordømminga blei oppretthalden av pave Leo II og seinare pavar.

## Liv og virke

### Bakgrunn
*[[Liber Pontificalis]]* fortel av Honorius var frå Campania sør for Roma. Han var son av konsulen Petronius. 

### Pave
Honorius blei vald til pave to dagar etter at føregangaren pave Bonifatius V døydde.

Om utnemninga hans som pave fekk den tradisjonelle keisarlege godkjenninga, kom ikkje denne frå keisaren av Bysants, men frå eksarken i Ravenna.

Ettet at Honorius I blei vald til pave den 12. oktober 625 blei han konsekrert den 27. oktober. Han arbeidde for å vidareføra verket til pave Gregor den store på mange område. Han var oppteken av den fortsette spreiinga av kristendommen på Dei britiske øyane. Han tok også opp att igjen misjonen blant saksarane, som pave Gregor hadde byrja, men som sidan var gått i stå. Han verka òg for å føra dei arianske langobardane tilbake til kyrkja.

Tilsynelatande var han klar over den nye trusrørsla islam, som så vidt var byrja å spreia seg.

Honorius uttalte seg til fordel for keisar Heraklius sitt forsøk på å gjenforene monofysittane med kyrkja. Her var ei av tilnærmingane for å oppnå dette målet den såkalla monoteletiske skuleretninga, som gjekk ut på at det i Kristus finst berre ein vilje og ein verkemåte. 

Denne setninga blei seinare forkasta på det sjette økumeniske konsilet i Konstantinopel i 680. Det var då den avdøde Honorius blei fordømd som kjettar. Her kan det vel historisk heller seiast at Honorius ikkje hadde gått god for monoteletismen. Snarare hadde han opptredd som realpolitikar. Han hadde støtta patriark Sergios I av Konstantinopel i at det i Kristus berre var verksamt ei viljeskraft (θέλημα, *voluntas*), men om denne uttala seg i to viljar (ἐνέργειαι, operationes), oppfatta han som unødvendig spissfindig, og ikkje noko som trengte ei kyrkjeleg læredefinisjon. 

Då monoteletisme-striden flamma opp igjen etter at han var død, reagerte teologar på yringane til Honorius. Problemet i to-vilje-spørsmålet er i praksis problematisk berre om ein med «to viljar» underforstår dette som «to motstridende viljar». Ingenting tyder på at Honorius meinte at Kristus hadde dette.

Ved det tredje kyrkjemøtet i Konstantinopel blei monoteletismen fordømd, og med dei Honorius. Med sitat frå brevvekslinga hans med patriark Sergios I blei Honorius sagt å ha røpa dei ugudelege doktrinane sine.

Honorius bygde mange vakre kyrkjer og innstifta festen for opphøginga av krossen. Han klarte å bringe den irske kyrkja sin påsketermin i harmoni med den katolske. 

I Roma fekk han reist kyrkja Sant'Agnese fuori le mura. Der finst det ein mosaikk av han, der han held ein modell av kyrkja.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Honorius I|Honorius I]]» frå ,  den 3. oktober 2025.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;

*
Sárbogárd distrikt

**Sárbogárd** er eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Sárbogárd.

## Busetnader
Distriktet har 12 busetnader: 1 by, 1 stor landsby og 10 landsbyar.

#### Byar
* Sárbogárd

#### Store landsbyar
* Cece

#### Landsbyar
*Alap
* 
* 
* 
*Mezőszilas
* 
* 
*Sárkeresztúr
* 
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Sinikka Langeland

**Anne Sinikka Langeland** () er ein norsk musikar frå Finnskogen. Ho speler det finske nasjonalinstrumentet kantele, men er òg kjend for kveding.  

I 1996 mottok ho Finnskogprisen. For *Runoja* fekk ho Edvard-prisen i klassen musikk i grenseland i 2003. I 2004 vann ho i lag med Ove Berg Norsk-finsk Kulturfond sin kulturpris og i 2010 fekk ho Gammleng-prisen i klassen folkemusikk. I 2012 fekk ho Sibeliusprisen av Sibelius-selskapet i Norge. Ho vann NOPAs tekst- og musikkpris for 2019 i open klasse for *Sauna Cathedral*. Langeland har også vore nominert til Spellemannprisen 1997 i klassen folkemusikk for *Strengen var af røde guld* og Spellemannprisen 2000 i klassen folkemusikk/gammaldans for *Lille Rosa*.

Langeland er busett på Grue Finnskog.

## Diskografi (utval)

* *Langt innpå skoga* (1994)
* *Tirun Lirun – Skogsfinske runesanger* (2001), med Ove Berg (musiker)|Ove Berg
* *Runoja – Runesanger frå Finnskogen* (2002)
* *Stjerneklang – Norske folketoner og Bachs julekoraler* (2002), med Andreas Liebig
* *Påsketona* (2004), med Kåre Nordstoga
* *Hjartegangar – Lydarspel, brureslåttar og songar i tradisjon og nyskaping* (2008), med Knut Buen & Kåre Nordstoga
* *Maria Magdalena* (2021)
* *Wind and Sun* (2023)

## Bokutgjevingar (utval)

* 

* 

* *Strengen var af Røde Guld*, Middelalderballader fra Solør, sanger samlet av Ludvig Mathias Lindeman i 1864, Ill.: Tore Hansen (1997)

* 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sinikka Langeland|Sinikka Langeland]]» frå ,  den 4. oktober 2025.*
Republikken Finnskogen

**Republikken Finnskogen** er ei årleg feiring over tre dagar av finnekulturen, halden i samband med Finnskogdagane.  Her blir eit lite område av Finnskogen lausrive til ein republikk, som har sitt eige flagg, og blir leidd av presidenten til republikken, og ei regjering som blir vald kvart år. Åstaden er Svullrya i Grue. Av presidentar kan nemnast Åsta Holth som hadde tittelen i ei årrekkje.

Flagget til republikken vart utvikla til Finnskogdagane i 1978. Det har kross som det norske, men med krossen lengst vekk frå flaggstonga, og med fargane grønt, kvitt og svart. Seinare har flagget vore heist formelt og høgtideleg kvart einaste år under opninga (og samtidig proklameringa) av *Republikken Finnskogen*.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Republikken Finnskogen|Republikken Finnskogen]]» frå ,  den 4. oktober 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
* Finnskogdagane
Lavamåse

**Lavamåse** (*Leucophaeus fuliginosus*) er ein mellomstor måse i ei slekt *[[Leucophaeus]]* av mørke måsar. Arten er endemisk for Galápagosøyane og er nært i slekt med lattermåse og franklinmåse. Slektsnamnet *Leucophaeus* kjem frå gresk *leukos*, «kvit» og *phaios*, «mørk». Artsnamnet *fuliginosus* er seinlatin for «sotfarga». 

## Taksonomi og systematikk
Arten vart først skildra av John Gould i 1841, frå eit eksemplar samla inn på Santiago-øya. Han vert somme tider plassert i slekta *[[Larus]]*. Kanskje er han nærast i slekt med lattermåsen.

## Skildring
Lavamåsen er 51–55 cm lang og veg kring 380 g. Vaksne fuglar har sotbrun til svart hovudfjøredrakt som, ulikt dei fleste andre mørkhetta måsar, ikkje varierer med sesongen. Vengene er mørkgrå med ei kvit stripe langs framkanten, truleg brukt både i spel og som kamuflasje. Kroppen er mørkgrå med lysare grå buk. Overgumpen er kvit, medan undergumpen er grå. Nebb og bein er svarte, innsida av munnen er raud. Fuglane har kvite augebryn oppe og nede, med raude augelok. Ungfuglar er hovudsakleg mørkebrune.

Heile bestanden lever på Galápagosøyane, særleg på Santa Cruz, Isabela, San Cristóbal og Genovesa. 

### Åtferd
Til skilnad frå dei fleste måseartar som hekkar tett i koloniar, hekkar lavamåsen som regel isolert, med reir sjeldan nærare enn 100 meter frå kvarandre. Han er sterkt territoriell og forsvarar område på kring 2000 m² (70 m i diameter) mot artsfrendar. Reiret vert plassert på bakken, ofte under kystvegetasjon, og er fôra med plantemateriale. Hoa legg to flekka olivenfarga, godt kamuflerte egg som vert ruga i 33 dagar. Reira ligg gjerne nær rolege vatn eller lagunar. Hekkesesongen er ikkje avgrensa til ein bestemt del av året, men verkar opportunistisk. Ungane forlèt reiret etter kring 4-5 dagar, flyg etter ca. 55 dagar, men foreldra tar umsut i nær tre veker etter det.

Føda er variert, og som andre måsar er lavamåsen altetande. Han skaffar seg ofte mat ved å stele frå reir eller frå fiskeavfall, men tek òg fisk, små krepsdyr, nyklekte øgler, iguanar og havskjelpadder. Han kan òg ete av sjøløve-morkake. På Genovesa er han observert å dra nytte av mislukka freistnadar praktfregattfuglar gjer for å stele, og tek fisk som dei mistar. Moglege predatorar på reir og ungar inkluderer ugler, fregattfuglar, artsfrendar og innførte pattedyr.

## Status og vern
IUCN kategoriserer lavamåsen som sårbar (VU) fordi han berre finst i svært små mengder. Trass i at bestanden verkar stabil, møter arten fleire trugsmål. Populasjonen er estimert til 300–600 individ per 2015. Arten er dermed den minst talrike måsearten i verda.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Lava gull|Lava gull]]» frå , den 4. oktober 2025*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Polgárdi distrikt

**Polgárdi** var eit distrikt i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn fram til 1. januar 2015, då distriktet blei oppløyst og busetnadene fordelte på dei to distrikta Enying og Székesfehérvár. Hovudsete var byen Polgárdi.

## Busetnader
Distriktet hadde 9 busetnader: 1 by, 1 stor landsby og 7 landsbyar.

#### Byar
* Polgárdi

#### Store landsbyar
* Lepsény

#### Landsbyar
* 
* 
*Kisláng
* 
*
*
* 

## Merknader

## Referansar
Sárbogárd

**Sárbogárd** er ein by og hovudsete i distriktet med same namn i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Hodiak

***Hodiak*** er ein norsk film frå 1994, regissert av Hans Petter Blad. Han er inspirert av den franske poetiske realismen, med eit uttalt ønske om å ikkje skapa sterke kjensle hjå publikum. Hodiak var eit lågbudsjettseksperiment som braut ny mark i norsk film. Filmen hadde eit budsjett på 100&nbsp;000 kroner, og hadde opptakstid i 1992. UWAGA filmselskap blei oppretta for å laga filmen. Det var ein streng regel om at ingen symbolske rekvisittar måtte kosta meir enn 10 kroner. Manuset var skrive av Hans Petter Blad og Thure Erik Lund.

## Handling
Hilmar Hodiak vender attende til Oslo etter mange år i Miranda. For åtte år sidan forlet Hodiak den gravide kona si og reiste utanlands. Nå er mor hans død, og han kjem heim til gravferda. Men han har også et ønske om å finne igjen Carole, som han forlet, og sonen Stain, som han aldri har møtt.

Om bord på båten treffer han vaskehjelpen Simone, som han innleier eit forhold til. Gradvis blir fleire suspekte motiv omkring kvifor Hilmar har vendt heim avdekka. Ei rekke feiltolkingar av eigne og andre sine motiv endar i ein serie tragediar han nærast uvitande set i gang. Heimvendinga til Hodiak hjemkomst utløyser hendingar som får katastrofale følgjer for alle.

## Mottaking
Filmen fekk blanda kritikk. *Arbeiderbladet* gav han 4 på terningen, medan VG gav 3 og Dagbladet 1.

## Skodespelarar
* Håkan Islinger som Hilmar Hodiak
* Guandaline Sagliocco som Simone
* Anne-Mali Sæther som Carole
* Terje Sødal som Sigmund
* Ivar Asheim som Ivan Hodiak
* Øystein Caspersen som Stian Hodiak

## ''Hodiak. Et filmmanuskript''
***Hodiak. Et filmmanuskript*** (Slow Fire Press, 2025) består av manuset bak filmen, eit dokumentaressay av Thure Erik Lund og stillbilde frå filmen. Boka inkluderer også scener som blei til under innspelinga og scener som ikkje blei med i filmen. Dokumentaressayet «UWAGA. En dokumentar» er ein utvida versjon av teksten «Uwaga Film AS», som stod på trykk i antologien ALT dokumentært (Tiden Norsk Forlag, 1996; redigert av Kristine Næss, Tore Renberg og Vibeke Tandberg). Med denne utgivinga blei filmmanuskriptet publisert for første gong. Boka er trykt i 150 nummererte eksemplar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Hodiak|Hodiak]]» frå ,  den 14. oktober 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

* ''Hodiak. Et filmmanuskript'' på hjemmesiden til Slow Fire Press
* *[https://www.imdb.com/title/tt0268363/?ref_=nv_sr_srsg_4_tt_5_nm_3_in_0_q_hodiak Hodiak]* på Internet Movie Data Base 
* Antologien *[https://www.nb.no/items/a309d874e88f1d8c68755f1a065c5dff?page=1&searchText=alt%20dokumentært ALT dokumentært]* på Nasjonalbiblioteket
Wilhelm Schencke

**Johann Friedrich Wilhelm Schencke** () var ein norsk religionshistorikar.

## Liv og virke
### Utdanning og stipendiat
Schencke tok teologisk embetseksamen i 1894, men valde å ikkje bli prest. Han vende seg bort frå den teologiske dogmatikken som teologistudiet kvilte på, men han hadde ei sterk interesse for gammaltestamentlege studiar. Etter avlagd embetseksamen studerte han religionshistorie, egyptologi og semittiske språk i Tyskland.

I 1896 søkte han eit professorat i gammaltestamentleg teologi, men trekte søknaden fordi ein annan søkjar allereie var peikt ut til å få stillinga. I 1901 vart han tilboden eit doktorgradstipendiat i «religionsvidenskab», etter William Brede Kristensen. Schencke endra seinare stillingsnemninga til «religionshistorie». Den 24. mars 1904 disputerte han med avhandlinga *[[Amon|Amon-Re]]*. *En studie over forholdet mellem enhed og mangfoldighed under udviklingen af det ægyptiske gudsbegreb*.

På universitetet forelas han om emne som jødedom, hellenisme, Koranen, egyptisk religion, Lokmans fablar, primitiv religion, *[[Pistis Sophia]]* (ein gnostisk tekst) og parsismen i Europa. I tillegg underviste han i arabisk grammatikk, hebraisk og arameisk språk. Dei fleste forelesingane hadde få studentar, men meir populærvitskaplege forelesingar kunne ha så mange som 250 tilhøyrarar.

I 1913 skreiv Schencke ein avisartikkel til avisa *Tidens Tegn*, med tittelen «Det teologiske fakultetet bør sløifes».

### Professor
Den 1. juli 1914 vart han som den første i landet utnemnd til professor i religionshistorie. Professoratet vart lagt til Det historisk-filosofiske fakultetet ved universitetet. Ein av grunnane til det var at han hadde mange motstandarar på Det teologiske fakultetet. Han gjekk av som professor den 1. august 1939, i ein alder av 70 år.

Som professor emeritus heldt han fleire forelesingar over Koranen og egyptiske tekstar. Schencke utarbeidde den første omsetjinga av Koranen til norsk (over 30 år før omsetjinga av Einar Berg, gitt ut i 1980).  Omsetjinga låg berre føre som eit handskrevet manuskript og forsvann hausten 1946 frå Universitetsbiblioteket.

Schencke døydde den 29. juni 1946. Den einaste stipendiaten han hadde var Albert Brock-Utne, som forelas i religionsvitskap etter at Schencke gjekk av i 1939. Georg Johan Sverdrup vart tilsett i professoratet til Schencke etter andre verdskrigen.

### Privatliv
Schencke var son av arkitekt Friedrich Wilhelm Schencke (1832–1896) og Marie Edvardine Bøhm.  I 1902 gifta han seg med Agnes Victoria (Lila) Schjøll (1881–1926).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wilhelm Schencke|Wilhelm Schencke]]» frå ,  den 4. oktober 2025.*
Franklinmåse

**Franklinmåse** (*Leucophaeus pipixcan*) er ein liten medlem av måsefamilien Laridae som hekkar i våtmarksområde i Canada og USA. Arten er ein langdistansetrekkfugl som overvintrar i Sør-Amerika. Slektsnamnet *Leucophaeus* kjem frå gresk *leukos*, «kvit» og *phaios*, «mørk, skuggefull». Artsnamnet *pipixcan* er eit ord frå nahuatl for ein type måse. Artsnamnet på norsk og fleire andre språk heidrar polarforskaren John Franklin, som leia ein ekspedisjon i 1825 der typeeksemplaret vart samla inn.

## Skildring
Franklinmåsen er ein liten «hettemåse», ca. 32–36 cm i kroppslengde, med eit vengespenn på 85–95 cm og veg 250–325 gram. Han er litt mindre enn arten hettemåse, men kraftigare bygd, med rundare hovud, stuttare venger og kortare bein. Når han leitar etter mat, rører han seg raskt og kan minna om små vadarar, t.d. loar og *[[Calidris]]*-sniper. Arten har ein unik fjørfellingssyklus med to fullstendige fjørfellingar kvart år, noko som gjer at fjørdrakta sjeldan verkar sliten.

I hekkedrakt er kroppen kvit, oversida og vengene mørkare grå enn hjå dei fleste andre små måsar, berre overgått av den litt større lattermåsen. Vengespissane er svarte med eit kvitt band innom. Nebb og bein er raude. Den svarte hetta i hekkedrakta vert stort sett borte om vinteren.

Ungfuglar liknar vaksne, men hetta er mindre utvikla og det kvite bandet på vengene manglar. Arten vert kjønnsmoden etter tre år.

### Utbreiing
Franklinmåsen har hekkeområde i våte område i dei sentrale provinsane i Canada: Alberta, Saskatchewan og Manitoba, og i tilgrensande nordlege delar av USA. Han er ein trekkfugl og overvintrar først og fremst ved kystar av Peru og Chile. I mindre tal i Argentina og langs kystar av Ecuador.

Sjølv om arten er sjeldan langs kystane i Nord-Amerika, dukkar han sporadisk opp som streiffugl i Europa, Afrika, Australia og Japan. Det finst mellom anna registreringar i Noreg i 2021 og 2025.

### Åtferd
Franklinmåsen er altetande, som dei fleste måsar. Gjennom årstidene kan han søkje etter små og store insekt, vegetabilsk materiale som frø, mus, krabbar, fisk, sniglar og andre virvellause dyr. Om våren kan store flokkar drive nedover elvar, der dei tar insekt frå overflata. Dei vender ofte attende til dei same elvestrekka for å utnytta næringstilgangen. I hekketida et dei både svermande insekt i lufta og insekt frå vatn og land.

Arten hekkar i koloniar nær innsjøar i våtområde på prærien. Reiret vert stundom bygd på flytande matter av vegetasjon eller anna materialar, og inneheld vanlegvis to eller tre egg. Ruginga varer i om lag tre veker.

## Status
Franklinmåsen har eit vidt utbreiingsområde og ein stor bestand, og vert derfor klassifisert som livskraftig (LC) på IUCN si raudliste. I 2018 blei den globale bestanden estimert til mellom 1 og 1,5 millionar individ.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Franklin's gull|Franklin's gull]]» frå , den 4. oktober 2025*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Leucophaeus

**Leucophaeus** er ei biologisk slekt av fire mellomstore måsar og ein mindre art, franklinmåse. Alle lever i «den nye verda», og dei fleste er mørke i fjørdrakta, vanlegvis med kvite halvringar over og under auga. Dei vart plasserte i slekta *[[Larus]]* inntil nyleg. Slektsnavnet *Leucophaeus* kjem frå gammalgresk *leukos*, «kvit», og *phaios*, «mørk».

Lavamåsen, som lever ved Galápagosøyane, er på raudlista i kategorien sårbar, VU. Dei andre artane er vurderte som livskraftige.

## Artslista
Medlemmer av *Leucophaeus* i rekkjefølgje etter IOC World Bird List v15.1, 2025, med norske artsnamn etter *Norske navn på verdens fugler*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Leucophaeus|Leucophaeus]]» frå , den 4. oktober 2025*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Existenz forlag

**Existenz forlag** er eit norsk forlag som gir ut samtidsfilosofi, eksistensialisme, russisk tenking, filmlitteratur, essays, dramatikk, poesi og romanar – både norsk og omsett. Forleggar er Lars Holm-Hansen.

## Utgivelser

* Faiz Ahmed Faiz: *Daggry bitt av natten*

* Lene Berg: *Kopfkino*

* Paul Schrader: *Transcendental filmstil*

* Alain Bosquet: *Duggvokteren*

* Martial: *Epigrammer*

* Anna Rydstedt: *Gjennom nåløyet*

* D.H. Lawrence: *Fugler, beist og blomster*

* Carla Lonzi: *To manifester for kvinneopprøret*

* UKON: *Eg er ingen mordar*

* Susan Sontag: *Om kvinner*

* Eva Vezjnavets: *Hva leter du etter, ulv?*

* Anders Dunker: *Ukjent territorium*

* Gilles Deleuze: *Film 1. Bevegelse-bildet*

* Pier Paolo Pasolini: *Paulus*

* Tiqqunn: *Den kybernetiske hypotesen*

* Konstantin Küspert: *Slaveliv*

* Michael Marder: *Pyropolitikk i en verden som brenner*

* Oksana Timofejeva: *Solens politikk*

* Cécar Vallejo: *Etterlatte dikt*

* Susan Sontag: *Tekster om film*

* Déborah Danowski og Eduardo Viveiros de Castro: *Om verdens ende*

* Martin Heidegger: *Overveielser II-VI. Svarte hefter 1931-1938*

* Joke J. Hermsen: *Snu tidevannet*

* Peter Trawny: *Hitler, filosofien og hatet*

* Yuk Hui: *Teknodiversitet*

* Jane Bennett: *Vital materie*

* Anders Dunker: *Å tenke på planeten. Essays om nåtid og fremtid*

* Peter Sloterdijk: *Menneskedrivhuset*

* Heiner Müller: *Anatomi Titus fall of Rome. En Shakespeare-kommentar*

* Armen Avanessian (red.): *Akselerasjon*

* Armen Avanessian: *Metafysikk for vår tid*

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Melissa Jefferson-Wooden

**Melissa Jefferson-Wooden** () er ein USA-amerikansk friidrettsutøvar frå Georgetown som vart verdsmeister på 100 meter og 200 meter under VM i friidrett 2025. Ho har også vunne gullmedaljar i 4 x 100 meter stafett ved VM 2022, Sommar-OL 2024 og VM 2025. Begge hennar personbeste på 100 meter og 200 meter er frå VM-finalane i Tokyo i 2025. På den kortaste distansen fekk ho notert 10,61 sekund, på den lengste 21,68 sekund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Melissa Jefferson-Wooden|Melissa Jefferson-Wooden]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*
Polgárdi

**Polgárdi** er ein by i distriktet Székesfehérvár i fylket Fejér i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Busetnaden blei overført til Székesfehérvár distrikt frå  1. januar 2015, då Polgárdi distrikt blei oppløyst.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Merknader

## Referansar
Beatrice Chebet

**Beatrice Chebet** () er ein kenyansk friidrettsutøvar som tevlar på langdistansane. Ho vart olympisk meister på 5&nbsp;000 og 10&nbsp;000 meter under Sommar-OL 2024 i Paris, og verdsmeister på dei same distansane ved VM i friidrett 2025 i Tokyo. Chebet sette verdsrekord på 10&nbsp;000 m med 28.54,1 den 25. mai 2024 i Eugene i Oregon. Eitt år seinare vart ho same staden den fyrste kvinna som sprang 5&nbsp;000 meter under 14 minutt, då ho kom i mål 13.58,0.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Beatrice Chebet|Beatrice Chebet]]» frå , den 5. oktober 2025.*
Georg-August-Universität Göttingen

**Georg-August-Universität** i Göttingen er eit universitet som blei grunnlagt 1734 av Georg II, kurfyrste av Hannover og konge av Storbritannia. Det starta med fire fakultet og fekk fort ei leiande stilling som eit av dei største og mest populære universiteta i Europa etter studenttal. Universitetet var dessutan ein av årestadane for den tyske opplysningsrørsla.

I 1738 blei Theatrum Anatomicum bygd. I 1739 blei det anlagt botaniske hagar og i 1751 blei det fyrste stjerneobservatoriet opna.

Kjende forskarar som har verka ved universitetet i Göttingen inkluderer fysikaren Lichtenberg, antropologen Blumenbach og matematikaren Carl Friedrich Gauss, som mellom anna kom fram til den såkalla gausskurva (normalfordeling).

## Galleri

Auditorium_Göttingen.jpg|Det gamle Auditorium Maximum
SUB_Göttingen.jpg|Nybygget til det niedersachsiske statsbiblioteket


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Georg-August-Universität Göttingen|Georg-August-Universität Göttingen]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ole Martin Solberg

**Ole Martin Solberg** () var ein norsk etnograf og sosialantropolog.

Solberg studerte etnografi og sosialantropologi i Berlin og Leipzig i åra 1900–1906. I løpet av studietida gjorde han feltarbeid blant samane i Noreg i 1902 og blant hopi-indianarane i Arizona i 1903–1904. Han tok doktorgraden 1906 i Leipzig på avhandlinga *Beiträge zur Vorgeschichte der Ost-eskimo*. *Steinerne Schneidegeräte und Waffenschärfen aus Grönland*, I perioden 1906–1908 var Solberg amanuensis ved Etnografisk museum i Kristiania, og deltok 1909 som norsk sakkunnig i forhandlingane om reinbeitespørsmålet ved domstolen i København. I 1917 vart han professor i etnografi og styrar for Etnografisk Museum fram til 1945.

Solberg har også skrive seg inn i norsk arkeologi ved at han i 1907–1909 leidde utgravingar av buplassar på Kjelmøya i Varanger. Funnet er i ettertida kjent som Kjelmøyfunna, og dei blir framleis refererte til som eit av dei viktigaste bidraga til belysning av samisk historie frå eldre jernalder.

Fagpolitisk spelte Solberg ei sentral rolle ved opprettinga av Instituttet for sammenlignende kulturforskning, i og med at det var han som skreiv den første femårsplanen til instituttet, og dermed la føringar for ei sterk satsing på forsking på samisk språk og kultur, arkeologi, religion og historie for samiske og andre arktiske folk.

## Kjelder


*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ole Martin Solberg|Ole Martin Solberg]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*
Erik Solem

**Erik Toralf Solem** () var ein norsk jurist.

## Liv og virke
Solem vart høgsterettsadvokat i 1905, sorenskrivar i 1911, konstituert professor i rettsvitskap i 1931 og høgsterettsdommar i 1938. 

### Arbeida med samisk rett

I perioden 1911-1921 var Solem Sorenskrivar i Tana. I 1917 las Solem Fredrik Stang sitt føredrag "Ret og kultur" og vart inspirert til å arbeide med samisk rettsoppfatningar (jf. Solem 1933, forord), og han publiserte artikkelen Retsopfatninger blandt finnene i 2020. Då Institutt for sammenlignende kulturforskning vart oppretta gjekk Fredrik Stang inn for at instituttet skulle ta opp ei komparativ undersøking av norsk og samisk rettsoppfatning. Stang melde Solem sin artikkel i *Tidsskrift for Retsvidenskap* i 1921, og drog fram temaet som ein analystisk og dermed vitskapleg tilnærming til rettsvitskapen.

Stang var sentral i utforminga av Instituttet sitt første arbeidsprogram og fekk gjennom ei satsing på samisk rettshistorie. Nettopp Solem fekk ansvaret for dette arbeidet, som resulterte i *Lappiske rettsstudier* (1933).

### Landssvikoppgjeret

I 1945 fekk han i oppdrag å leia landssvikoppgjeret som konstituert lagmann ved Eidsivating lagmannsrett si landssvikavdeling. Han var formann i Den militære undersøkingskommisjon av 1946 og i straffelovkommisjonen av 1947. Frå 1939 til 1949 var han redaktør av *[[Tidsskrift for rettsvitenskap]]*.

Solem var den som forkynte dødsdommen over torturisten og frontkjemparen Reidar Haaland i den første store landssvik-saka.  

## Bibliografi

* *Civilprocesreformen i praksis*, (1918)
* Retsopfatninger blant finnene. i: Jens Otterbech (red.) *Kulturværdier hos Norges finner*. Kristiania: Aschehoug & co (1920)
* *Lappiske rettsstudiar*, (1933)
* *Tinglysningsloven med kommentarer*, saman med Ole Fingalf Harbek, (1935)
* *Kommentarer til Landssvikanordningen*, (1945)
* *Landsvikloven*, (1947)
* *Holberg som jurist*, (1947)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Erik Solem|Erik Solem]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*
Esztergom distrikt

**Esztergom** er eit distrikt i fylket Komárom-Esztergom i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Esztergom.

## Busetnader
Distriktet har 17 busetnader: 1 by med fylkesrettar, 4 byar, 1 stor landsby og 18 landsbyar.

#### Byar med fylkesrettar
* Esztergom

#### Byar
* Dorog
* Lábatlan
* Nyergesújfalu
* Tát

#### Store landsbyar
* Tokod

#### Landsbyar

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Gitter

**Gitter** er eit arrangement av parallell- eller kross-stilte stenger med like lange avstandar imellom seg. Dei kan nyttast som sperre mot menneske, dyr eller framandlekamar. Gitter er gjerne laga av metall, men ein kan òg bruka tre, stein eller plastikk.

## Historie

### Framstilling

Gitter er ofte laga av smijern eller støypejern, i mellomalderen blei det òg nytta messing. Metallstengene, -strimlane eller -banda i gittera var laga av metall og blei haldne saman i skjeringspunkta med samanføyingar eller naglar. Samanføyinga av stengene fekk snart stor variasjon og kunstnerisk utforming. Dei glatte stengene og banda blei seinare dekorerte med smidde eller støypte blad, blomar, arabeskar, menneske- og dyrefigurar, og til og med groteskar, slik at gittera til slutt blei betydelege kunstverk og luksuriøst utsmykka med teknikkar som forgylling.

I dag kan ein bruka konstruksjonsstål, mjukt jern eller reint jern. Smibronse blir også bruka nokre stader.

### Bruk

Gitter er blitt mykje nytta i kyrkjer og kapell, for å avslutta koret i eit skip, for å inneslutta gravminne inne i kyrkjene, for å ramma inn døypefontar og elles rundt brunnar og offentlege monument. Under renessansen blei gitter også vanlege i privat arkitektur, og er blitt verande det til moderne tid, med varierande bruk til portar, dører, vindauge, opningar og gjerde. For å endra den typiske svarte jernfargen kan ein nytta forgylling, forkopring, fornikling og liknande. 

### Døme
Karakteristiske døme på gitter er det gotiske gitteverket ved Quintin-Massys-brunnen i Antwerpen, gitteret i Freising domkyrkje, gitteret ved gravmælet til Karl IV i Praha domkyrkje og gitteret ved Augustusbrunnen í Augsburg.

## Sikringsmiddel
Gitter kan både brukast som dekorasjon og som vern eller stengsel. Dører og vindauge med gitter kan nyttast i fengsel og liknande for å halda innsette fanga og trygge. I andre bygningar, som private hus, kan gitter nyttast for å hindra innbrot. Gittergjerde blir også installert ved bygningar som krev sikring.

## Galleri

Fil:Masuleh Window.jpg|Vindaugegitter i Iran
Fil:Tea Sieve.jpg|Metallgitter i ei tesil.
Fil:Volvo Truck Hauber Frontgrill.JPG|Plastgitter på ein radiatorgrill
Fil:Flechten Sitzfläche Stuhl.JPG|Flettverk av rotting.


## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gitter|Gitter]]» frå , den 5. oktober 2025.*
Tokod

**Tokod** er ein stor landsby i distriktet Esztergom i fylket Komárom-Esztergom i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Komárom distrikt

**Komárom** er eit distrikt i fylket Komárom-Esztergom i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Komárom.

## Busetnader
Distriktet har 9 busetnader: 3 by, 1 stor landsby  og 5 landsbyar.

#### Byar
* Komárom
* Ács
* Bábolna

#### Store landsbyar
* Nagyigmánd

#### Landsbyar
*Almásfüzitő
* 
* 
* 
*Mocsa

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Nils-Erik Hansegård

**Nils-Erik Hansegård** () var ein svensk språkforskar. 

Nils-Erik Hansegård vart filosofie magister vid Stockholms högskola 1953, filosofie licentiat ved Uppsala universitet 1961 og filosofie doktor 1967. Han var adjunkt ved læreverket i Kiruna i perioden 1953–1967, dosent ved Uppsala universitet 1967–1975 og professor i samisk ved Umeå universitet 1975–1979. Hansegård utgav skrift om tospråklegheit, samar og samisk språkforsking i Sverige.

Hansegård publiserte innafor fleire område, både pedagogisk materiale, lånordsstudium, etnografiske og sosiolingvistiske arbeid.

I 1968 utgav Hansegård i lag med Tomas Lunden boka *Tvåspråkighet eller halvspråkighet?*, ei bok som i samtida vart brukt som argument for å satse berre på svensk, og som dermed vart svært omstridd. Hansegård kom attende til denne saka 22 år seinare, i *Den norrbottensfinska språkfrågan : en återblick på halvspråkighetsdebatten*. 

## Publikasjonar (utval)
* Nils Erik Hansegård: *Sámi-giella, gål'li-giella : lapsk kursbok*. Stockholm : Sveriges Radio (1963).
* Nils Erik Hansegård: *Recent Finnish loanwords in Jukkasjärvi Lappish* (1967).
* Nils Erik Hansegård & Thomas Lundén: *Tvåspråkighet eller halvspråkighet?*. Bonnier (1968).
* Nils Erik Hansegård: *Finnish loanwords in Jukkasjärvi Lappish classified according to their meaning : supplement to Recent Finnish loanwords in Jukkasjärvi Lappish*.  Uppsala : Acta Universitatis Upsaliensis (1971). Sarja Studia Uralica et Altaica Upsaliensia, 6.
* Nils Erik Hansegård: *The Transition of the Jukkasjärvi Lapps from Nomadism to Settled Life and Farming*. Uppsala : Uppsala universitet (1978).
* Nils Erik Hansegård: *Den norrbottensfinska språkfrågan : en återblick på halvspråkighetsdebatten* (The Norrbotten Finnish language question - 1990). Sarja Uppsala multiethnic papers, ISSN 0281-448X; 19. .
* Nils Erik Hansegård: *Dialekt eller språk? : om de västsamiska och norrbottensfinska skriftspråken* (Dialect or Language? 2000). Finsk-ugriska institutionen, Uppsala universitet. Sarja URSUS : skriftserie utgiven av Finsk-ugriska institutionen i Uppsala, ISSN 1103-7024; 7. .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Nils-Erik Hansegård|Nils-Erik Hansegård]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*
Isabelle de Charrière

**Isabelle de Charrière** (fødd *Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken* ) var ein nederlandsk og sveitsisk forfattar under opplysningstida. I ettertida er ho mest kjend for brevromanane sine, men ho gav ut òg songar og klaverstykka. Ho var særleg opptatt av samtidspolitikk, blant anna kvinner sin kamp for å få utdanning, og spørsmål kring religion. Verka hennar om Den franske revolusjonen blir rekna som særleg interessante.

## Liv
Isabelle van Tuyll van Serooskerken var fødd i Utrecht i Nederland som dotter av adelsmannen Diederik Jacob van Tuyll Van Serooskerken (1707-1776) og kona hans Jacoba Helena de Vicq (1724-1768). Ho var den eldste av sju born, og fekk ei langt betre utdanning enn vanleg for ei jente på den tida. Ho var kunnskapstørst, og allereie som barn hadde ho lært seg ei rekkje språk, studert matematikk og sett seg inn i den eksperimentelle fysikken i samtida. Etter årslange besøk i Frankrike og Sveits i 1750-åra blei fransk hovudspråket hennar, noko som er ei viktig årsak til at verka hennar ikkje blei like kjende i heimlandet hennar som i dei fransktalande landa.

Då van Serooskerken var rundt 14 år gammal beli ho forelska i den katolske polske greven Peter Donhöff, som ikkje hadde dei same kjenslene for henne. I skuffing over dette forlét ho Utrecht i halvtanna år. I lang tid nekta ho å gifta seg; ho såg på ekteskap som ein måte å oppnå fridom på, men ynskte òg å gifta seg i kjærleik. I 1771 gifta ho seg med broren til den tidlegare privatlæreren sin, sveitsaren Charles-Emmanuel de Charrière de Penthaz, og paret busette seg med fleire familiemedlemmer (mellom anna to av dei yngre systrene hennar) på Le Pontet i Colombier nær Neuchâtel i Sveits. Derfrå vitja dei ofte Genève og Paris, der Isabelle var ein kjend figur.

## Verk
Isabelle de Charrière skreiv romanar, skodespel, dikt og komponerte musikk. Den mest produktive perioden hennar kom først etter at ho hadde budd i Colombier i ei årrekkje. Ho skreiv om tema som omfatta den religiøse tvilen hennar, adelen og oppsedinga av kvinner.

*Le Noble* var den fyrste romanen hennar, og kom ut i 1763. Dette var ei satirisk bok retta mot adelen, og sjølv om ho blei gjeven ut anonymt, fann foreldra hennar ut av at ho hadde skrive boka, og fekk verket trekt frå sal.

Charrière beundra den franske filosofen Jean-Jacques Rousseau, og hjelpte til med å gje ut *Les Confessions* etter at han var død. Ho skreiv òg eigne tekster om Rousseau på denne tida.

Den franske revolusjonen fekk ei rekkje adelsmenn til å flykta til Neuchâtel, og de Charrière blei ven med nokre av dei. Men ho gav òg ut verk som kritiserte haldningane til dei aristokratiske flyktningane; ho meinte dei fleste av dei ikkje hadde lært noko av revolusjonen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Isabelle de Charrière|Isabelle de Charrière]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*
Oroszlány distrikt

**Oroszlány** er eit distrikt i fylket Komárom-Esztergom i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Oroszlány.

## Busetnader
Distriktet har 6 busetnader: 1 by og 5 landsbyar.

#### Byar
* Oroszlány

#### Landsbyar
*Bokod
* 
*Kecskéd
* 
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Tatabánya distrikt

**Tatabánya** er eit distrikt i fylket Komárom-Esztergom i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Tatabánya.

## Busetnader
Distriktet har 10 busetnader: 1 by med fylkesrettar og 9 landsbyar.

#### Byar med fylkesrettar
* Tatabánya

#### Landsbyar
* 
* 
*Környe
*Szárliget
* 
*Tarján
* 
* 
*Vértesszőlős
## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar
Labiodental nasal

**Labiodental nasal** eller **stemd labiodental nasal** er ein konsonant-språklyd. Symbolet i det internasjonale fonetiske alfabetet som representerer denne lyden er . IPA-symbolet er ein liten m med ein venstrevendt krok frå nedre høgredel av bokstaven. Av og til blir lyden i staden transkribert som ein m med eit dentalt diakritisk teikn: .

Ein labiodental uttale av  er svært lik den til bibial nasal , men i staden for at leppene rører kvarandre, rører den nedre leppa dei øvre tennene. Stillinga til leppene og tennene er generelt den same som for danninga av dei labiodentale frikativane  og , sjølv om luft slepp ut mellom leppene og tennene når det gjeld frikativane.

Sjølv om  ofte opptrer i ulike språk, er lyden typisk ein allofon som er avgrensa til ein posisjon før dei labiodentale konsonantane  og . Ein fonemisk  er berre rapportert frå kukuya, der han står i kontrast til  og «er følgd av sterk utstikking av begge leppene.»

## Døme

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Labiodental nasal|Labiodental nasal]]» frå ,  den 5. oktober 2025.*  

; Bibliografi

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*
Ajka distrikt

**Ajka** er eit distrikt i fylket Veszprém i regionen Sentral-Transdanubia i Ungarn. Hovudsete er byen Ajka.

## Busetnader
Distriktet har 11 busetnader: 1 by og 10 landsbyar.

#### Byar
* Ajka

#### Landsbyar
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*Úrkút
* 

## Folketal
Dei største busetnadene ved dei siste folketeljingane:

## Referansar