open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Europameisterskapen på skeiser 2013

**Europameisterskapane på skeiser 2013 for menn og for kvinner** vart avvikla i Heerenveen i Nederland dagane frå 11. til 13. januar. 26 menn og 27 kvinner frå 17 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Belgia, Danmark, Finland, Italia, Kviterussland, Nederland, Noreg, Latvia, Polen, Romania, Russland, Sveits, Sverige, Tsjekkia, Tyskland, Ungarn. For fyrste gong fekk berre åtte av utøvarane i dei to kjønna delta på den fjerde distansen.

Noreg stilte med tre menn: Håvard Bøkko, Simen Spieler Nilsen, Sverre Lunde Pedersen,  og tre kvinner: Sofie Karoline Haugen, Mari Hemmer og Ida Njåtun. Håvard Bøkko og Sverre Lunde Pedersen var dei beste norske, på høvesvis tredje- og fjerdeplass. Ida Njåtun enda på åttandeplass.

Sven Kramer vart europameister for sjette gong, han var òg best på dei to lengste distansane. Polske Konrad Niedźwiedzki sigra på dei to kortaste. Som året før vart nederlendaren Jan Blokhuijsen samanlagt nummer 2 og Håvard Bøkko nummer 3. I kvinneklassa triumferte Ireen Wüst frå Nederland framom landskvinnene Linda de Vries og Diane Valkenburg. Wüst vann også 3000 m og 1500 m, medan dei tsjekkiske utøvarane Karolína Erbanová og Martina Sáblíková stod for bestetider på høvesvis 500 m og 5000 meter.

## Skeise-EM 2013, menn



Dato: 11.-13. januar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Skeise-EM 2013, kvinner



Dato: 11.-13. januar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2013|Europese kampioenschappen schaatsen 2013]]» frå ,  den 20. november 2023.*
Kleve

**Kleve** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Byen grensar i vest mot Nederland. Kommunen omfattar 97,8 km², med eit folketal på over 53&nbsp;000. Byen ligg på sørsida av elva Rhinen.

Kleve fekk byrettar i 1242 og var i mellomalderen og tidleg nytid ein viktig by i området kring Rhinen, sentral i det dåverande hertugdømet Kleve. Frå 1648 ein enklave under Preussen. I dag hyser byen administrasjonen for Landkreis Kleve.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Kleef (stad)|Kleef (stad)]]» frå ,  den 20. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Veijo Niemi

**Veijo Olavi Niemi** () er ein finsk politi og politikar for Sannfinländarna. Den 17. april 2019 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Birkaland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Gavin Greig

**Gavin Greig** () var ein skotsk folkemusikksamlar, dramatikar, romanforfattar og lærar.

## Liv og virke
Greig var fødd i Parkhill i Aberdeenshire. Han studerte ved Aberdeen universitet, og var prest ved Whitehill village school heilt til han døydde i 1914. Han hadde også ei folkemusikkspalte som heitte i *Buchan Observer* kvar veke.

Han var redaktør for den største musikksamlinga til James Scott Skinner, *The Harp and Claymore Collection*, og bidrog med harmoniar til Skinner sine komposisjonar. Han var med på innsamlinga til The Greig-Duncan Folk Song Collection, i lag med presten J.B. Duncan (1848-1917). Eit utval frå denne samlinga av over 3 000 songar og melodiar blei gjeve ut i 1925. Det blei gjeve ut to band av samlinga i 1981-1982, men den fulle samlinga på åtte bind kom fyrst ut mellom 1981 og 2002. 

Greig var også  forfattaren av skodespelet *Mains Wooin* på den skotske dialekten Doric, som var svært populært i Nordaust-Skottland før andre verdskrigen. Romanane hans omfattar *Morrison Gray: or, Life in a [[Buchan]] Schoolhouse* som var framhaldsserie i *[[Peterhead]] Sentinel* mellom mai 1896 og januar 1897, The *Hermit o' [[Gight]]*, som gjekk i *Buchan Observer* mellom 1898 og 1899, og den historiske romanen *Logie o' Buchan*, som blei gjeven ut i Aberdeen i 1899.

Gavin Greig var i slekt med Robert Burns på morssida og med Edvard Grieg på farssida.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gavin Greig|Gavin Greig]]» frå ,  den 20. november 2023.*
Izhar Cohen

**Izhar Cohen** () er ein israelsk songar og skodespelar.

I 1978 representerte Cohen Israel i Eurovision Song Contest, saman med gruppa Alphabeta, med songen «A-ba-ni-bi» og vann. Cohen representerte Israel igjen i Eurovision Song Contest i 1985. Denne gongen enda han på femteplass med songen «Ole, ole».

Cohen var også skodespelar ved Haifa Teater.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Izhar Cohen|Izhar Cohen]]» frå ,  den 20. november 2023.*
Alphabeta

**Alphabeta** var ei israelsk musikkgruppe på slutten av 1970-åra, som bestod av Reuven Erez, Lisa Gold-Rubin, Nehama Shutan, Ester Tzuberi og Itzhak Okev. Gruppa vann Eurovision Song Contest 1978 for Israel saman med Izhar Cohen og songen «A-ba-ni-bi».
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Izhar Cohen|Izhar Cohen]]» frå ,  den 20. november 2023.*
Boikott

**Boikott** er ei handling der ein frivillig avstår frå å bruka, kjøpa eller handla med ein person, organisasjon eller eit land som eit uttrykk for protest, vanlegvis av sosiale eller politiske årsaker. Hensikta med ein boikott er å påføra økonomisk tap på målet, å indikera ein moralsk indignasjon eller å freista å tvinga målet til å endra ei forkastelig åtferd.

Boikott mellom land er kjent som embargo.

## Bakgrunn
Boikott er ei fornorsking av det engelske ordet *boycott*. Omgrepet stammar frå den engelske avisa *[[Daily Mail]]*, som i 1880 publiserte ein artikkel med overskrifta «BOYCOTT». Artikkelen handla om den organiserte motstanden til irske bønder mot den engelsk godsforvaltaren og kapteinen Charles Cunningham Boycott, som arbeidde for ein fråverande landeigar, John Crichton, 3. jarl Erne. Då hausten hadde vore låg dette året, tilbaud lord Erne leigetakarane sine 10 prosent reduksjon i leigeavtalane deira. Leigetakarane kravde 25 prosent reduksjon, noko lord Erne nekta.

Kaptein Boycott blei det fyrste målet for ein «boikott», sidan ingen ville ta arbeid på godset han forvalta. Avlinga var nær ved å rotna, men 50 mann eskortert av 1000 soldatar fekk etter kvart redda avlinga. Boycott freista deretter å kasta ut 11 leigetakarar frå landområdet. Den irske politikaren Charles Stewart Parnell heldt ein tale i byen Ennis der han foreslo at framfor å gripa til vald skulle alle i lokalsamfunnet sky arbeidstakaren. Boycott blei snart isolert – arbeidarane hans slutta å arbeida på markene, i stallane og i herskapshuset. Lokale forretningsmenn slutta å handla med han, og den lokale postmannen nekta å levera post.

## Sjå òg

* Lockout
* Streik
* Cancel culture, digital utskjemming og forteiing av personar eller verksemder ein misliker
* Eksklusjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Boikott|Boikott]]» frå ,  den 20. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Det palestinske herrelandslaget i fotball

**Palestina sitt herrelandslag i fotball** er det mannlege landslaget i fotball for Palestina. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Palestinian Football Association. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1930, og deltok i Asiameisterskapen for fyrste gong i 2015. 

## Resultat i internasjonale turneringar
*Resultata som er vist under er berre turneringar der Palestina har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*

### Asiameisterskapen
*  2015: Gruppespelet
*  2019: Gruppespelet

### Panarabiske leikar

*  1953: Sjetteplass
*  1965: Fjerdeplass
*  1976: Sjetteplass

*  1992: Gruppespelet
*  1999: Tredjeplass
*  2011: Fjerdeplass

### Vest-Asiameisterskapen

*  2000: Gruppespelet
*  2002: Gruppespelet
*  2004: Gruppespelet
*  2007: Gruppespelet
*  2008: Gruppespelet

*  2010: Gruppespelet
*  2012: Gruppespelet
*   2014: Gruppespelet
*  2019: Gruppespelet

## Sjå òg
* Det palestinske kvinnelandslaget i fotball

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside  
* Profil hos FIFA
* Profil hos AFC
* Profil hos WAFF
* Oversyn over resultata til det palestinske herrelandslaget
Miko Bergbom

**Miko Bergbom** () er ein finsk politikar for Sannfinländarna. Den 5. april 2023 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Birkaland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Oliver Lovrenski

**Oliver Lovrenski** () er ein norsk-kroatisk forfattar som debuterte som 19-åring med romanen *Da vi var yngre* hausten 2023. Lovrenski er son av forfattaren Håvard Rem og vaks opp i Oslo med kroatisk mor.

Debutromanen er ei oppvekstforteljing frå gatene i Oslo, skriven på sosiolekt. Romanen blei meld i blant anna *[[Aftenposten]],* BOK365, NRK og VG, og gjekk til topps på salslistene for norske bøker i oktober 2023. Romanen blei nominert til Brageprisen 2023 i kategorien skjønnlitteratur.

Lovrenski fekk Bokhandlarprisen som tidenes yngste mottakar for debutromanen sin.

## Bibliografi
* *Da vi var yngre* (2023), Aschehoug, 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oliver Lovrenski|Oliver Lovrenski]]» frå ,  den 20. november 2023.*
Sari Tanus

**Sari Marja Hannele Tanus** () er ein finsk lækjar og politikar for Kristdemokraterna i Finland. Den 22. april 2015 blei ho riksdagsmedlem for valkrinsen Birkaland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Det israelske herrelandslaget i fotball

**Israel sitt herrelandslag i fotball** er det mannlege landslaget i fotball for Israel. Det representerer landet i internasjonale fotballturneringar, og vert regulert av Israel Football Association. Landslaget spelte sin fyrste internasjonale kamp i 1948, og deltok i Asiameisterskapen for fyrste gong i 1956. 

## Resultat i internasjonale turneringar

*Resultata som er vist under er berre turneringar der Israel har delteke. Turneringar dei ikkje har tatt del i er ikkje førte opp.*
### [[Olympiske sommarleikar|Olympiske leikar]]
*  1968: Kvartfinale
*  1976: Kvartfinale

### Verdsmeisterskapen
*  1970: Gruppespelet

### Asiameisterskapen

*  1956: Andreplass
*  1960: Andreplass

*  1964: Vinnar
*  1968: Tredjeplass

### Asialeikane
*  1958: Kvartfinale
*  1974: Andreplass

## Sjå òg
* Det israelske kvinnelandslaget i fotball

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettside  
* Profil hos FIFA
* Profil hos UEFA
* Oversyn over resultata til det israelske herrelandslaget
* Oversyn over resultata til det israelske herrelandslaget
Europameisterskapen på skeiser 2014

**Europameisterskapane på skeiser 2014 for menn og for kvinner** vart avvikla i Vikingskipet på Hamar  helga 11.-12. januar. 31 menn og 27 kvinner frå 18 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Belgia, Danmark, Estland, Frankrike, Italia, Kviterussland, Nederland, Noreg, Latvia, Polen, Romania, Russland, Sveits, Sverige, Tsjekkia, Tyskland, Ungarn.

Noreg stilte med tre menn: Håvard Bøkko, Fredrik van der Horst, Sverre Lunde Pedersen, og tre kvinner: Camilla Farestveit, Sofie Karoline Haugen og Ida Njåtun. Håvard Bøkko og Sverre Lunde Pedersen var atter ein gong dei beste norske, på høvesvis tredje- og femteplass.

Nederlendaren Jan Blokhuijsen vart europameister, han var òg best på dei to lengste distansane. Andremann samanlagt, Koen Verweij, fekk bestetid på 1500 meter, medan tredjemann Håvard Bøkko gjekk fortast av alle på 500 meter. Ireen Wüst frå Nederland sigra på alle dei tre kortaste distansane og forsvarte europameister-tittelen. På andreplass kom landskvinna Yvonne Nauta og på tredje, vinnaren av 5000 m, Martina Sáblíková frå Tsjekkia. 

## Skeise-EM 2014, menn



Dato: 11.-12. januar


### 500 meter





### 5&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 10&nbsp;000 meter





## Skeise-EM 2014, kvinner



Dato: 11.-12. januar


### 500 meter





### 3&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 5&nbsp;000 meter





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2014|Europese kampioenschappen schaatsen 2014]]» frå ,  den 21. november 2023.*
Straelen

**Straelen** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen grensar i vest mot Nederland. Straelen kommune omfattar 74 km² og hyser drygt 16&nbsp;000 ibuarar.

Næringar knytt til hagebruk og landbruk er sentrale for økonomien i Straelen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Straelen|Straelen]]» frå ,  den 21. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Adămuș

**Adămuș** (ungarsk *Ádámos*, tysk *Adomesch*) er ein kommune i Mureș fylke i Romania.

## Busetnader

Adămuș er ein *[[comună]]* (landkommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Comuna Adămuș, Mureș|Comuna Adămuș, Mureș]]» frå , den 21. november 2023.*  

### Referansar
Arto Satonen

**Arto Olavi Satonen** () er ein finsk politikar for Samlingspartiet som er arbeidsminister i regjeringa Orpo.

Den 19. mars 2003 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Birkaland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sofia Vikman

**Maria Sofia Charlotta Vikman** () er ein finsk politikar for Samlingspartiet. Den 20. april 2011 blei ho riksdagsmedlem for valkrinsen Birkaland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Europameisterskapen på skeiser 2015

**Europameisterskapane på skeiser 2015 for menn og for kvinner** vart avvikla i Tsjeljabinsk i Russland helga 10.-11. januar. 21 menn og 18 kvinner frå 16 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Belgia, Danmark, Estland, Italia, Kviterussland, Nederland, Noreg, Latvia, Polen, Russland, Sveits, Sverige, Tsjekkia, Tyskland, Ungarn.

Noreg stilte med tre menn: Håvard Bøkko, Simen Spieler Nilsen, Sverre Lunde Pedersen, og to kvinner: Hege Bøkko og Ida Njåtun. Sverre Lunde Pedersen på fjedeplass var best av dei norske, Ida Njåtun kom på sjetteplass.

Nederlendaren Sven Kramer vart europameister for sjuande gong, han var òg best på dei to lengste distansane. Andremann samanlagt, Koen Verweij, fekk bestetid på 500 meter, medan tredjemann samanlagt, Denis Juskov frå Russland, gjekk fortast av alle på 1500 m. Nederlandske Ireen Wüst sigra på dei to kortaste distansane og vart europameister for fjerde gong. På andreplass kom ho som stod for bestetidene på dei to lengste distansane, Martina Sáblíková frå Tsjekkia. 

## Skeise-EM 2015, menn



Dato: 10.-11. januar


### 500 meter





### 5&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 10&nbsp;000 meter





## Skeise-EM 2015, kvinner



Dato: 10.-11. januar


### 500 meter





### 3&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 5&nbsp;000 meter





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2015|Europese kampioenschappen schaatsen 2015]]» frå ,  den 22. november 2023.*
Höxter

**Höxter** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ved elva Weser. Kommunen, som i aust grensar mot Niedersachsen, omfattar 158,2 km² og eit folketal på nær 29&nbsp;000.

Corvey, eit benediktinarkloster grunnlagt på 800-talet med verdsarv-status, ligg i Höxter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Höxter|Höxter]]» frå ,  den 22. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Namco

**Namco Ltd**. er ein japansk dataspelutviklar. Selskapet blei skipa i Tokyo i 1955 av Masaya Nakamura under namnet **Nakamura Manufacturing Ltd**. Det endra namn til Namco i 1972 og kjøpte det japanske dotterselskapet til Atari i 1974. Det best kjende spelet til Namco, *[[Pac-Man]]*, kom ut i 1980. I 2005 blei Namco slått saman med spelselskapet Bandai og danna Namco Bandai Holdings.

I tillegg til *Pac-Man* har Namco utvikla mellom anna ''Ms. Pac-Man'', *[[Soul Calibur]]*, *[[Dataspelet Tekken|Tekken]]*, *[[Ridge Racer]]* og serien *[[Tales]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Namco|Namco]]» frå ,  den 22. november 2023.*
Cristești i Mureș

**Cristești** (ungarsk *Maroskeresztúr*, tysk *Heiligkreuz*), tidlegare *Murăș-Cristur*, er ein kommune i Mureș fylke i Romania. Cristești inngår i storbyområdet til fylkeshovudstaden Târgu Mureș.

## Busetnader

Cristești er ein *[[comună]]* (landkommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Comuna Cristești, Mureș|Comuna Cristești, Mureș]]» frå , den 22. november 2023.*  

### Referansar
Leena Meri

**Leena Kristiina Meri** () er ein finsk jurist og politikar for Sannfinländarna som er justisminister i regjeringa Orpo.

Etter at Pirkko Ruohonen-Lerner trekte seg frå riksdagen 16. april 2015 for å verte medlem av Europaparlamentet vart ho 7. mai 2015 riksdagsmedlem etter henne for valkrinsen Nyland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Beverungen

**Beverungen** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ved elva Weser. Kommunen omfattar 98,1 km² og hyser 13&nbsp;000 ibuarar.

Grensene mellom dei tre forbundslanda Nordrhein-Westfalen, Niedersachsen og Hessen møtest i eit punkt aust om landsbyen Herstelle i Beverungen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Beverungen|Beverungen]]» frå ,  den 22. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Warburg

**Warburg** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen, som i aust og sør grensar mot Hessen, omfattar 168,8 km² og hyser 23&nbsp;000 ibuarar.

Dei mange historiske bygningane pregar bybiletet.

Slaget ved Warburg fann stad her i 1760.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Warburg|Warburg]]» frå ,  den 22. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Stefan Lövgren

**Lars Stefan Lövgren** () er ein svensk tidlegare handballspelar frå Partille. Perioden 1994-2002 vart han europameister fire gongar, og ein gong verdsmeister. Lövgren var vanlegvis midtre rykkromspelar.

## Karriere
### Landslagsspel
Lövgren landskamp-debuterte 23. oktober 1993. Fram til 2006 deltok han i 269 landskampar og skåra 1161 mål. Han var landslagskaptein frå 2001 til han slutta. Åra frå 1994 til 2002 sanka han fire EM-medaljar, alle i gull, og fire VM-medaljar i ulike valørar. Lövgren er den einaste spelaren som har skåra minst 50 mål i alle dei tre store internasjonale turneringane: verdsmeisterskap (1997: 50), sommar-OL (2000: 51) og europameistersap (2002: 57).

### Klubbspel
Lövgren var aktiv i Redbergslids IK frå 1990. Gjennom åtte sesongar i toppserien 1169 skåringar, sanka han fem meister-pokalar i serien i tre i cupen. 1998/99-sesongen spelte han på det tyske bundesliga-laget Niederwürzbach. Frå 1999 til han la opp i 2009 gjorde han teneste i THW Kiel, der han var lagkaptein frå 2001. I desse ti sesongane vart han sju gongar tysk ligameister og i 2002 og 2004 vinnar av europaserien. Høgdepunktet kom då han leia Kiel til triumf i meisterligaen våren 2007.

### Merittar
*EM-gull: 1994, 1998, 2000 og 2002 med Sverige
*VM-gull: 1999 med Sverige
*VM-sølv: 1997 og 2001 med Sverige
*VM-bronse: 1995 med Sverige 
*Vinnar av EHF-meisterligaen: 2007 for THW Kiel
*Vinnar av EHF-europaserien: 2002 og 2004 for THW Kiel
*Svensk seriemeister: 1993, 1995, 1996, 1997, 1998 for Redbergslid
*Svensk cupmeister: 1996, 1997, 1998 for Redbergslid
*Tysk ligameister: 2000, 2002, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 for THW Kiel
*Tysk pokalvinnar: 2000, 2007, 2008, 2009 for THW Kiel

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Stefan Lövgren|Stefan Lövgren]]» frå ,  den 23. november 2023.*
Brakel

**Brakel** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland. Kommunen omfattar 173,9 km² og hyser 16&nbsp;372 ibuarar (2022). Byen ligg om lag 30 aust for Paderborn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Brakel|Brakel]]» frå ,  den 23. november 2023.*
Ivan I av Russland

**Ivan I av Russland** (), kjend som Ivan Danilovitsj (son av Daniil) Kalita (pengesekken), var fyrste av Moskva (frå 1325), storfyrste av Vladimir (frå 1328) og son av Daniil Aleksandrovitsj.

Etter at Tver var tapt til Litauen blei khan Muhammad Ozbeg av Den gylne horden avhengig av Ivan som den viktigaste russiske vasallen sin. Ivan var den leiande skatteinnkravjaren til mongolane, noko som ved at han heldt lojaliteten til Horden gjorde både han sjølv og fyrstedømmet Moskva svært rike. Han brukte noko av rikdomen sin til å gje lån til dei russiske fyrstedøma omkring seg. Desse fyrstedøma blei etter kvart stadig meir gjeldstynga, og dette førte til at etterfølgjarane til Ivan kunne annektera dei. Den største suksessen til Ivan var likevel å overtyda khanen i Saraj om at sonen hans skulle etterfølgja han som storfyrste av Vladimir, og frå då av tilhøyrde denne viktige posisjonen nesten alltid det regjerande huset i Moskva.

Ei anna viktig hending under styret hans var at metropolitten for den russisk-ortodokse kyrkja flytta frå Kiev til Moskva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ivan I av Russland|Ivan I av Russland]]» frå ,  den 23. november 2023.*
Hanna Holopainen

**Hanna Riikka Holopainen** () er ein finsk politikar for Dei Grøne. Den 17. april 2019 blei ho riksdagsmedlem for valkrinsen Sydöstra Finland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Europameisterskapen på skeiser 2016

**Europameisterskapane på skeiser 2016 for menn og for kvinner** vart avvikla i Minsk i Belarus helga 9.-10. januar. 23 menn og 17 kvinner frå 16 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Belgia, Estland, Finland, Italia, Kviterussland, Nederland, Noreg, Latvia, Polen, Russland, Spania, Sveits, Tsjekkia, Tyskland, Ungarn.

Noreg stilte med to menn: Håvard Bøkko og Sindre Henriksen, og to kvinner: Sofie Karoline Haugen og Ida Njåtun. Bøkko vart nummer 4, Njåtun 6, Henriksen 8, Haugen 14.

Nederlendaren Sven Kramer vart europameister for åttande gong, tsjekkiske Martina Sáblíková frå Tsjekkia for femte gong. Kramer var best av alle på dei to lengste distansane, Sáblíková på dei tre lengste. Belgias Bart Swings og Nederlands Ireen Wüst kom på andreplass samanlagt, Jan Blokhuijsen og Antoinette de Jong, også Nederland, la beslag på kvar sin tredjeplass. Russaren Denis Juskov gjekk fortast av alle på 500 meter og 1500 m, norske Ida Njåtun vann 500-meteren i kvinneklassa.

## Skeise-EM 2016, menn



Dato: 9.-10. januar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Skeise-EM 2016, kvinner



Dato: 9.-10. januar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2016|Europese kampioenschappen schaatsen 2016]]» frå ,  den 24. november 2023.*
Stendal

**Stendal** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen omfattar 268,3 km² og hyser 39&nbsp;000 ibuarar. Byen, som er administrasjonsstad for Landkreis Stendal, ligg litt vestom Elben, 55 km nord for Magdeburg og 120 km vest for Berlin.

Byen var knytt til Hansaforbundet frå 1358 til 1518.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Stendal|Stendal]]» frå ,  den 24. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Tangermünde

**Tangermünde** er ein by og ein kommune nordaust i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen omfattar 90 km² og hyser 10&nbsp;283 ibuarar (2022). Byen ligg 55 kilometer nordaust for Magdeburg og omlag 110 km vest for Berlin. Elva Tanger renn inn i Elben ved Tangermünde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tangermünde|Tangermünde]]» frå ,  den 24. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Staßfurt

**Staßfurt** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen omfattar 146,7 km² og drygt 24&nbsp;000 ibuarar.

Byen er særleg kjent for oppdaginga av saltleia i 1851, og dei både positive og seinare negative fylgjene av utvinninga av saltgruvene. Salt frå Staßfurt vart kjent som stassfurtsalt.

Turnaren Andreas Wecker vart fødd i Staßfurt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Staßfurt|Staßfurt]]» frå ,  den 24. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Oskari Valtola

**Oskari Valtola** () er ein finsk lækjar og  politikar for Samlingspartiet. Den 5. april 2023 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Sydöstra Finland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Perlesukker

**Perlesukker** er eit produkt laga av raffinert kvitt sukker. Sukkeret er grovt, hardt, ugjennomsiktig kvitt og smeltar ikkje ved temperaturar ein vanlegvis nyttar ved baking. Produktet er som oftast framstilt ved å knusa klossar av kvitt sukker, som så blir sikta for å samla brotstykke med ein viss diameter. Det kan også lagast ved å koka sukkeret ekstra lenge slik at det dannar store sukkerkrystallar.

I Norden blir perlesukker (svensk *pärlsocker*; finsk *raesokeri*, «haglsukker») brukt til å dekorera ulike typar bakverk og konfekt, som kaker, småkaker, muffins og bollar som skillingsbollar. I Tyskland blir perlesukker (tysk *Hagelzucker*, «haglsukker») tradisjonelt brukt på julesmåkaker og kanelbollar. I Belgia, blir sukkeret brukt i Liège-vaflar, mens det blir brukt i *sûkerbôle* (frisisk for «sukkerbrød») i Friesland. I Frankrike nyttar ein det til c''houquettes'', ein type choux-bakverk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Perlesukker|Perlesukker]]» frå ,  den 23. november 2023.*
Ville Kaunisto

**Ville Kaunisto** () er ein finsk politikar for Samlingspartiet og tidlegare korgballspelar. Den 17. april 2019 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Sydöstra Finland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Johan Kvarnström

**Johan Birger Matias Kvarnström** () er ein finsk rappar, journalist og politikar for Finlands sosialdemokratiske parti. Den 17. april 2019 blei han riksdagsmedlem for valkrinsen Nyland.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Gornești

**Gornești** (ungarsk *Gernyeszeg*, tysk *Kertzing*), tidlegare òg *Ghernesig*, er ein kommune i Mureș fylke i Romania.

## Busetnader

Gornești er ein *[[comună]]* (landkommune) med desse busetnadane:

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:ro:Comuna Gornești, Mureș|Comuna Gornești, Mureș]]» frå , den 24. november 2023.*  

### Referansar
Cabinda-provinsen

**Cabinda-provinsen** er ein angolansk eksklave ved Kongo-elva i Vest-Afrika, med grense til Republikken Kongo i nord og Den demokratiske republikken Kongo (tidlegare kjend som Zaïre) i sør. Eksklaven, som blei overført til Angola (som då var portugisisk koloni) frå dåverande Belgisk Kongo i 1886, er skilt frå hovudlandet i sør av elva Kongo, og av ein snautt fire mil brei korridor som gjev Den demokratiske republikken Kongo tilgang til havet. Statusen som angolansk provins er omstridd, og sjølv om den angolanske borgarkrigen blei avslutta i 2002, heldt kamphandlingar fram i Cabinda. Lokale grupper ønsker å oppnå ein sjølvstendig republikk.

Det moderne Cabinda blei danna av dei tre kongedømma N'Goyo, Loango og Kacongo. Det er eit lite område på 7&nbsp;283 km², litt mindre enn Rogaland fylke i Noreg, og har eit folketal på 716&nbsp;000. Provinshovudstaden Cabinda har  550&nbsp;000 innbyggarar. Om lag ein tredel av cabindarane er flyktningar i Den demokratiske republikken Kongo. Provinsen er delt inn i kommunane Belize, Buco Zau, hovudstaden Cabinda og Cacongo.

Provinsen har stor produksjon av råolje, og har derfor ein sterk økonomi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Cabinda (provins)|Cabinda (provins)]]» frå ,  den 24. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Delingsplanen til Dei sameinte nasjonane for Palestina

**Delingsplanen til Dei sameinte nasjonane for Palestina**, resolusjon 181 til SN si generalforsamling, blei stemt fram av Dei sameina nasjonane den 29. november 1947 for å avslutta Det britiske palestinamandatet innan 1. august 1948. Planen skulle løysa Midtausten-konflikten i Det britiske palestinamandatet. Generalforsamlinga godkjente planen med 33 stemmer mot 13, med 10 nøytrale. For å ta høgd for stor innvandring etter jødeforfølgingane i Europa og holocaust, blei jødane tildelte 56 % av Palestina medan arabarane fekk 43 %. Resten av området (1 %, som omfatta Jerusalem og omgivnader) fekk status som *[[corpus separatum]]*, ei internasjonal sone. 

Denne planen blei sett på som urettferdig av palestinarar, og blei avvist av dei og av arabiske makter. Delingsplanen blei akseptert av Jewish Agency for Palestina og av dei fleste sionistiske fraksjonane; berre utkanten uttrykte misnøye over territorielle grenser sett på den føreslåtte jødiske staten. Den arabiske høgare komiteen, Den arabiske ligaen og andre arabiske leiarar og regjeringar avviste han og indikerte ein uvilje til å akseptera noka form for territoriell inndeling, og argumenterte for at det braut med prinsippa om nasjonal sjølvbestemming i SN-pakta, som gjev folk rett til å bestemma sin eigen skjebne. Dei kunngjorde at dei hadde til hensikt å ta i bruk alle nødvendige tiltak for å hindra implementeringa av resolusjonen. Deretter braut det ut ein borgarkrig i Palestina, og planen blei ikkje implementert.

## Sjå òg

* Området Palestina
* Staten Palestina
* Staten Israel

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:FNs delingsplan for Palestina|FNs delingsplan for Palestina]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Litteratur

*
Rasmus Lauge

**Rasmus Lauge Schmidt** () er ein dansk handballspelar frå Bjerringbro som har vunne to VM-gull, to EM-gull og eitt OL-gull med Danmarks landslag. Han har vorte tysk ligameister ved fire høve og vart ungarsk seriemeister i 2023. Sidan sommaren 2023 er han aktiv i Bjerringbro.

## Karriere
### Landslagsspel
Lauge var med i den danske troppa som tok seg til finalen i VM 2011, der laget tapte i ekstraomgangane mot Frankrike. Året etter bidrog han med to mål då Danmark vann med 21 mot 19 over arrangørlandet Serbia i finalen i Handball-EM 2012. Han skåra eitt finalemål då Danmark måtte nøye seg med sølvplass under Handball-VM 2013. Ein meniskskade førte til at han ikkje kom med til Sommar-OL 2016 i Rio de Janeiro. I 2019 skåra Lauge fire mål då Danmark på heimebane slo Noregs mannskap med solide 31-22 finalen i Handball-VM 2019, kom også med på All-Star-laget. Under Handball-EM i 2022 vann han ein bronsemedalje. Eitt år seinare vart han verdsmeister for andre gong, skåra heile 10 mål i finalen mot Frankrike og vart toppskårar i kampen. Lauge har sidan 2010 delteke i 148 landskampar og skåra 376 mål.

### Klubbspel
Lauge spelte frå 2009 på det danske topplaget Bjerringbro-Silkeborg. I 2013 flytta han til det tyske storlaget THW Kiel der han vart tysk ligameister i 2014 og 2015. Frå 2015 til 2019 gjorde han teneste for rivalen Flensburg-Handewitt. Med Flensburg vann han den tyske ligaen i 2018 og 2019. Deretter spelte han 2019-23 på ungarske Veszprém KC, eit lag som i hans siste sesong toppa den nasjonale serien. Sommaren 2023 returnerte han til Bjerringbro-Silkeborg.

### Merittar
*VM-gull: 2019 og 2023 med Danmark
*EM-gull: 2012 med Danmark
*VM-sølv: 2013 med Danmark
*EM-bronse: 2022 med Danmark
*Tysk ligameister: 2014 og 2015 for THW Kiel, 2018 og 2019 for Flensburg-Handewitt
*Ungarsk seriemeister: 2023 for Veszprém KC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rasmus Lauge|Rasmus Lauge]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Bernburg

**Bernburg** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 35 kilometer nord for Halle. Kommunen omfattar 113,5 km² med eit folketal på 32&nbsp;000.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bernburg (Saale)|Bernburg (Saale)]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Aschersleben

**Aschersleben** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Byen ligg kringom 45 kilometer sør for Magdeburg og like langt nord for Halle. Kommunen omfattar 156,4 km² og hyser 26&nbsp;604 ibuarar (2022).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Aschersleben|Aschersleben]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hans Morten Hansen

**Hans Morten Hansen** () er ein norsk komikar og skodespelar. Han debuterte som komikar under den fyrste Humorfestivalen i Stavanger i 1993, og har sidan 1995 hatt dette som yrke. Han er ein av komikarane under paraplyen til Stand Up Norge i Oslo.

Hans Morten Hansen vann Komiprisen 2010 og 2012 i klassen beste standup artist for framsyningane *Is this it?* og *Roper i skogen... Og forventer å få svar*. Han var òg nominert i same klasse i 2009 for *Hansenhjørnet*.

Hansen er òg kjent for rolla si som naboen Rolf Gullestad i  situasjonskomedien *[[Side om side]]* som gjekk på NRK frå 2013 til 2023, og den sure byråkraten Finn i filmen *[[Trolljegeren]]* frå 2010.

## Verdsrekord
Hansen sette verdsrekord standupkomedie den 20. august 2010, etter å ha halde show i 38 timar og 14 minutt. Han byrja verdsrekordforsøket onsdag den 18. august 2010 kl. 22:00 under Stand Up Festivalen på utestaden Latter på Aker Brygge i Oslo. Komikaren vart halden under oppsyn av komikarkollegaen og lækjaren Jonas Kinge Bergland. Han slo den tidlegare rekorden til den australske komikaren Lindsay Webb med sju minutt, etter å ha halde det gåande til fredag den 20. august 2010 kl. 12:14. Hansen hadde verdsrekorden ein dryg månad før han vart slege av ein amerikansk komikar.

For at Guinness rekordbok skulle godkjenna verdsrekordforsøket,  måtte det til kvar tid vera minst 10 tilskodarar til stades og gå minst fire timar mellom gjentakinga av same vits. Han hadde lov til å ha ein pause på fem minutt kvar time, og mogleiken til å spara desse til færre, men lengre pausar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hans Morten Hansen|Hans Morten Hansen]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
*Hans Morten Hansen i Latter.no
Schönebeck

**Schönebeck** er ein by og ein kommune sentralt i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, ei 15 kilometer sør for Magdeburg. Kommunen omfattar 86,1 km² og 30&nbsp;000 ibuarar.

Byen ligg på vestbreidda av Elben.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schönebeck (Elbe)|Schönebeck (Elbe)]]» frå ,  den 25. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Olav Høyem

**Olav Jakobsen Høyem** () var ein norsk lærar, telegraf, språkvitar og tilsynsførar med å trykkje pengesetlar. Han vart fødd på Byneset utanfor Trondheim i Sør-Trøndelag. Far hans var Jakob Høyem og mora Karen Olsdatter Prestegaard Høyem. Som språkvitar kjempa han for ei nynorsk skrivenorm som samsvara betre med ljodsystemet til trøndersk enn landsmålet til Ivar Aasen gjorde. Ein merkverdig ting er at han etymologisk nytta den gamle nordiske bokstaven ð som ein stum bokstav i t.d. með [meː], preposisjonen *med*, frå det gamle nordisk *með*, som var stava *med* i Ivar Aasen sin normal. Han føretrekte også å nytte a-ending der Ivar Aasen nytta i, til dømes *sola* i staden for *soli.* Denne skrivenorma kalla han for trøndernormalen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olav Høyem|Olav Høyem]]» frå ,  den 25. november 2023.*
Løvebakken Mållag

**Løvebakken Mållag** er eit yrkesmållag under Noregs Mållag som vart stifta i 1974. Medlemmane er politikarar som sit på Stortinget eller i regjering, og som engasjerer seg i nynorsk og målsaka. Laget har kring 30 medlemmar.

Namnet «Løvebakken» kjem frå kallenamnet på Stortinget.

Sveinung Rotevatn frå Venstre har vore leiar sidan 2022. Han tok då over etter Magne Rommetveit (Ap).

Dei andre i styret frå 2021 er Sofie Marhaug (R), Roy Steffensen (Frp), Torbjørn Vereide (Ap), Olaug Bollestad (KrF), Ingrid Fiskaa (SV), Liv Kari Eskeland (H) og Nils T Bjørke (Sp). 

## Leiarar

* 2021– Sveinung Rotevatn (V)
* 2015–2021 Magne Rommetveit (Ap)
* 2009–2015 Ingrid Heggø (Ap)
* 1987–1997 Hallgrim Berg (H)
* 1986–1987 Sigurd Verdal (Ap)
* 1978-1985 Osmund Faremo (Ap)
* 1974-1977 Bergfrid Fjose (KrF)

## Kjelder
Europameisterskapen på skeiser 2017

**Europameisterskapane på skeiser 2017 i firkamp for menn og for kvinner** vart avvikla i Heerenveen i Nederland dagane frå 6. til 8. januar. 22 menn og 19 kvinner frå 15 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Austerrike, Belgia, Danmark, Estland, Italia, Kviterussland, Nederland, Noreg, Polen, Russland, Sveits, Sverige, Tsjekkia, Tyskland, Ungarn.

Noreg stilte med tre menn: Sindre Henriksen, Simen Spieler Nilsen, Sverre Lunde Pedersen, og tre kvinner: Ellen Bjertnes, Sofie Karoline Haugen og Ida Njåtun. Pedersen vart nummer 4, Njåtun og Henriksen nummer 8.

Nederlendaren Sven Kramer vart europameister for åttande gong og landskvinna Ireen Wüst for femte og siste gong. Kramer var best av alle på dei to lengste distansane, Wüst på dei tre kortaste. Andreplasserte Martina Sáblíková var atter ein gong sterkast av kvinnene på 5000 meter, medan norske Sindre Henriksen og russiske Denis Juskov gjekk fortast av alle på høvesvis 500 meter og 1500 m.

Europameisterskapane i skeisesprint vart arrangert samstundes på same arenaen.

## Skeise-EM 2017, menn



Dato: 6.-8. januar


### 500 meter





### 5&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 10&nbsp;000 meter





## Skeise-EM 2017, kvinner



Dato: 6.-8. januar


### 500 meter





### 3&nbsp;000 meter





### 1500 meter





### 5&nbsp;000 meter





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2017|Europese kampioenschappen schaatsen 2017]]» frå ,  den 26. november 2023.*
Salzwedel

**Salzwedel** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen omfattar 304,6 km² med eit folketal på kringom 23&nbsp;500.

Kommunen grensar i nord mot forbundslandet Niedersachsen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Salzwedel|Salzwedel]]» frå ,  den 26. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Himalayaskjeggfugl

**Himalayaskjeggfugl** (*Psilopogon virens*) er ein asiaskjeggfugl som høyrer heime på det indiske subkontinentet og i Søraust-Asia, der han lever i skogshabitet i opp til 3000 meters høgde. 

Himalayaskjeggfuglen er medlem av asiaskjeggfuglfamilien, som er ei systergruppe av alle andre skjeggfuglar i Afrika og i «den nye verda», og av tukanar, alt innanfor den biologiske ordenen spettefuglar. 

## Skildring

Himalayaskjeggfugl har blått hovud, stort gult nebb, brun og grønnstripet kroppsider og buk; raud undergump. Øvre rygg har ei djup brunferge, elles er fjørdrakta i stor grad i klår grønfarge. Dette er den største skjeggfuglarten med ei kroppslengd på 32–35 cm og ei vekt på 192–295 gram.

Himalayaskjeggfuglar hekkar i dei lågare til middels høgder av Himalaya, som strekkjer seg over Nord-India, Nepal og Bhutan, Bangladesh; og dessutan i delar av Søraust-Asia, så langt sør som norvestlege Thailand, nordlege Laos og Vietnam. Arten er utbreidd i store delar av sørlege og sentrale Kina, så langt aust som Hong Kong and Zhejiang.

Hekkesesongen strekker seg frå april til juli. Dei byggjer vanlegvis reir i eit holt tre. Både hannar og hoer tek seg av ungane. Kosthaldet består hovudsakleg av frukt og insekt. 

Frå 2001 har Verdas naturvernunion, IUCN, kategorisert arten som livskraftig, LC, grunna det vide utbreiingsområdet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Great barbet|Great barbet]]» frå ,  den 26. november 2023*  

;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Sanna Antikainen

**Sanna Maarit Antikainen** () er ein finsk sjukepleiar og politikar for Sannfinländarna. Den 17. april 2019 blei ho riksdagsmedlem for valkrinsen Savolax-Karelen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Farokonvensjonen

**Farokonvensjonen** er ein rammekonvensjon – i regi av Europarådet – om verdien av kulturarv for samfunnet. Konvensjonen fremjar ei breiare forståing av kulturarv og hans høve til lokalsamfunn og samfunn. Ein flyttar perspektivet frå objekt til menneske og samfunn; gjenstandar og stader er ikkje i seg sjølv det som er viktig med kulturarv. Dei er viktige på grunn av den meininga og bruken folk gjev dei og verdiane dei representerer.

Han vart opna for signering i Faro i Portugal den 27. oktober 2005, og er til no ratifisert av 20 land. Noreg ratifiserte konvensjonen i 2008.

Konvensjonen legg vekt på at alle har innbyrdes ansvar for å «respektere andres kulturarv i samme grad som sin egen,» og fylgjeleg respektere heile den europeiske kulturarv.

Eit viktig element er innføringa av omgrepet «kulturarvfellesskap» («heritage communities») og understrekar eins rett til å få kulturminna sine verna. Slike «kulturarvfellesskap» kan vera etniske eller religiøse grupper, men au andre typar fellesskap som har ein felles kulturminnebestand. 

Land som har ratifisert Farokonvensjonen «erkjenner at (...) kulturarv er en iboende del av retten til å delta i kulturlivet,» slik det au er slege fast i menneskerettsfråsegna, artikkel 27. Vidare har alle «rett til å dra nytte av kulturarven og bidra til [å gjera han rikare]».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Farokonvensjonen|Farokonvensjonen]]» frå ,  den 26. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Les Hite

**Les Hite** () var ein amerikansk jazzbandleiar.

## Liv og virke
Hite var fødd i DuQuoin i Illinois i USA. Han studerte ved University of Illinois, og spelte saksofon med familiemedlemmar i eit band på 1920-talet. Etter dette spelte han med Detroit Shannon og deretter Helen Dewey Show, men då gruppa plutseleg blei oppløyst, flytta han til Los Angeles. Der spelte han med The Spikes Brothers Orchestra, Mutt Carey, Curtis Mosby og Paul Howard. Han blei leiar for bandet til Howard i 1930, og spelte på Cotton Club i Los Angeles i fleire år, mellom anna i lag med Louis Armstrong og Fats Waller. Dei utførte òg fleire innspelinga for filmar, og dukka no og då opp framfor kameraet.

Storbandet til Hites, Sebastian's Cotton Club Orchestra, spelte hovudsakleg i Los Angeles, men drog òg av og til på turné. Musikarar som spelte i bandet var mellom anna Lionel Hampton, Marshal Royal, George Orendorff, Lawrence Brown, Britt Woodman, Joe Wilder, T-Bone Walker, Marvin Johnson og Dizzy Gillespie. Hite gjorde sjeldan innspelingar, og av denne grunnen er mange av detaljane kring livet og virket hans dårleg dokumentert. Dei einaste innspelingssesjonane hans er 14 nummer mellom 1940 og 1942.

Hite døydde på St. John's Hospital i Santa Monica i California, ei veke før han fylte 59. Han skal ha hatt eit hjarteåtak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Les Hite|Les Hite]]» frå ,  den 26. november 2023.*
Sangerhausen

**Sangerhausen** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen omfattar 207,7 km² og hyser 25&nbsp;500 ibuarar. Byen ligg om lag 50 km vest for Halle.

I hundrevis av år opp til 1990 var gruvedrift etter kopar og sølv ei sentral næring i Sangerhausen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sangerhausen|Sangerhausen]]» frå ,  den 27. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Black & White Records

**Black & White Records** var eit amerikansk plateselskap og platemerke som blei grunnlagt av Les Schreiber i 1943. Det spesialiserte seg på jazz og blues. Då etiketten blei selt til Paul og Lillian Reiner, flytta han frå New York til Los Angeles. Katalogen inneheld musikk av Art Hodes, Cliff Jackson, Lil Armstrong, Barney Bigard, Wilbert Baranco, Erroll Garner, Jack McVea og Willie «The Lion» Smith.

Ralph Bass var innspelingsdirektør gjennom mange år. Namnet blei valt for å indikera at selskapet signerte både svarte og kvite musikarar.

Bass deltok på to av dei viktigaste plateinnspelingane i den tidlege utviklinga av rock and roll: «Stormy Monday» av T-Bone Walker (1946) og ein sjeldan crossoverhit, «Open the Door, Richard» av Jack McVea (1947). I 1948 forlet Bass Black & White for å starta Bop Records.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Black &#38; White Records|Black &#38; White Records]]» frå ,  den 27. november 2023.*
Syke

**Syke** er ein by og ein kommune nord i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland.
I luftlinje ligg byen 19 kilometer sør om Bremen. Kommunen omfattar 128,1 km² og kringom 25&nbsp;000 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Syke|Syke]]» frå ,  den 27. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Bay City

**Bay City** er ein by i delstaten Michigan i USA som ligg 190&nbsp;km nord for Detroit, ved Saginaw Bay i Huronsjøen. Bay City er fylkeshovudstad for Bay County. Byen har betydeleg bilindustri (General Motors). I  2000 hadde han 36&nbsp;817 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bay City|Bay City]]» frå ,  den 27. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Hettstedt

**Hettstedt** er ein by og ein kommune sør i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Byen ligg om lag 40 kilometer nordvest for Halle. Kommunen omfattar 36,9 km² og hyser 13&nbsp;678 ibuarar (2022).

Hettstedt var kjent for sine kopargruver, framleis er metallurgi ei sentral næring i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Hettstedt|Hettstedt]]» frå ,  den 27. november 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Europameisterskapen på skeiser 2019

**Europameisterskapane på skeiser 2019 i firkamp for menn og for kvinner** vart avvikla i Collalbo i Italia dagane frå 11. til 13. januar. 19 menn og 16 kvinner frå 11 land deltok i meisterskapen. Deltakarane kom frå Danmark, Estland, Italia, Kviterussland, Latvia, Nederland, Noreg, Polen, Russland, Tsjekkia, Tyskland.

Noreg stilte med tre menn: Håvard Bøkko, Sindre Henriksen, Sverre Lunde Pedersen, og tre kvinner: Sofie Karoline Haugen, Ida Njåtun og Ragne Wiklund. Pedersen vart tredjemann, Bøkko nummer 4 og Henriksen nummer 8.

Nederlendaren Sven Kramer vart europameister for niande gong og landskvinna Antoinette de Jong for fyrste gong. Kramer var best av alle på 5000 meter og 1500 m, Jong på dei tre kortaste distansane. Andreplasserte Martina Sáblíková var atter ein gong sterkast av kvinnene på 5000 meter. Også andreplassert samanlagt, Patrick Roest, fekk bestetid i milløpet. Latviaren Haralds Silovs gjekk fortast av alle på 500 meter.

Europameisterskapane i skeisesprint vart arrangert samstundes på same arenaen.

## Skeise-EM 2019, menn



Dato: 11.-13. januar

### 500 meter




### 5&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 10&nbsp;000 meter




## Skeise-EM 2019, kvinner



Dato: 11.-13. januar

### 500 meter




### 3&nbsp;000 meter




### 1500 meter




### 5&nbsp;000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Europese kampioenschappen schaatsen 2019|Europese kampioenschappen schaatsen 2019]]» frå ,  den 27. november 2023.*
Bicaz

**Bicaz** kan vere namnet på fleire stader i Romania:
* Bicaz i Maramureș, landkommune (*comună*) i Maramureș fylke
* Bicaz i Neamț, mindre bykommune (*oraș*) i Neamț fylke

Bicaz kan òg vere:
* Bicazelva eller berre Bicaz, sideelv til Bistrița sør for Ceahlăumassivet
* Bicazsjøen eller berre Bicaz, alternativt namn på den kunstige innsjøen Izvorul Muntelui
Mateo Garralda

**Mateo Jesús Garralda Larumbe** () er ein spansk tidlegare handballspelar frå Burlada som i 2005 vart verdsmeister med Spania. Perioden 1993-2005 var han med på å vinne EHF-meisterligaen seks gongar og den spanske seriemeisterskapen sju gongar. Omframt VM-gullet sanka han tre EM-medaljar og to OL-bronsar med Spania sitt landslag. Garralda var høgre rykkromspelar.

## Karriere
### Landslagsspel
Garralda deltok i 233 landskampar for Spania og skåra 593 mål. I 1996 vann han ein sølvmedalje ved europameisterskapen og bronse i Sommar-OL i Atlanta i 1996. Også i 1998 tapte han og Spania EM-finalen. År 2000 tok til med siger i bronsefinalen ved europameisterskapen, åtte månader seinare sigra han også i bronsekampen under Sommar-OL i Sydney. 6. februar 2005 skåra han fire mål då Spania i tunisiske Radès slo Kroatia med 40–34 i finalen i Handball-VM.

### Klubbspel
Garralda debuterte i den spanske toppserien for Granollers. 1991/92-sesongen var han Atlético Madrid-spelar. Frå 1992 til -96 spelte han for Cantabria, der han i 1993 vann seriemeisterskapen og EHF-europaserien, 1994 seriemeisterskapen og EHF-meisterligaen, 1995 EHF-cupvinnarcupen og 1996 meisterligaen. Deretter gjorde han teneste i FC Barcelona. Med det katalanske mannskapet sigra han åra 1997 og 1998 i såvel den nasjonale seriemeisterskapen og cupmeisterskapen, samt i meisterligaen. Også i 1999 triumferte Barcelona i den spanske seriemeisterskapen og i den europeiske meisterligaen. Etter usemje med trenaren flytta Garralda i 1999 over til Portland San Antonio. Her vann EHF-cupvinnarcupen i 2000, den spanske cupen og EHF-meisterligaen i 2001, og den nasjonale serien i 2002 og 2005. 2006-08 var han å sjå Ademar León-drakt. Deretter flytta han til danske Kolding IF, eit lag som i 2009 gjekk til topps i den danske toppserien. Han slutta som aktiv i 2012, etter ein sesong hos spanske Guadalajara.

### Merittar
*VM-gull: 2005 med Spania
*EM-sølv: 1996, 1998 med Spania
*OL-bronse: 1996, 2000 med Spania
*EM-bronse: 2000 med Spania
*Vinnar av EHF-meisterligaen: 1994, 1996 for Cantabria, 1997, 1998, 1999 for Barcelona, 2001 for Portland San Antonio
*Vinnar av EHF-cupvinnarcupen: 1995 for Cantabria, 2000, 2004 for Portland San Antonio
*Vinnar av EHF-europaserien: 1993 for Cantabria
*Spansk seriemeister: 1993, 1994, 1996 for Cantabria, 1997, 1998, 1999 for Barcelona, 2002, 2005 for Portland San Antonio
*Spansk cupmeister: 1997, 1998 for Barcelona, 2001 for Portland San Antonio 
*Dansk seriemeister: 2009 for Kolding IF

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Mateo Garralda|Mateo Garralda]]» frå ,  den 28. november 2023.*