open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Krimfjella

**Krimfjella** (ukrainsk Кримскі Гори, *Krymski Hory*; russisk Крымские Горы, *Krymskije Gory*; krimtatarisk *Qırım dağları*) er ei fjellkjede som går parallelt til  søraustkysten av Krimhalvøya i Ukraina, kring 13 km frå sjøen. I vest fell fjella bratt ned mot Svartehavet og i aust glir dei slakt over i eit steppelandskap.

Krimfjella bestrå av tre mindre rekkjer. Den høgaste er Hovudrekkja. Hovudrekkja er delt inn i fleire massiv, kjend som yaylaer (krimtatarisk for fjelleng) eller fjellplatå. Desse er:

* Baydar Yayla
* Ay-Petri Yayla
* Jalta Yayla
* Nikita Yayla
* Gurzuf Yayla
* Babugan Yayla
* Tsjatyr-Dag Yayla
* Dologorukovskaya (Subatkan) Yayla
* Demirji Yayla
* Karabi Yayla

Den høgaste toppen på Krimhalvøya er Roman-Kosj (ukrainsk og russisk Роман-Кош, krimtatarisk *Roman Qoş*) i Babugan Yayla på 1545 meter over havet. Andre viktige toppar på over 1200 meter over havet er: 

* Demir-Kapu (ukrainsk Демір-Капу, russisk Демир-Капу, krimtatarisk Demir Qapı) 1540 moh i Babugan Yayla;
* Zeytin-Kosh (ukrainsk og russiskЗейтин-Кош, krimtatarisk Zeytün Qoş) 1537 moh i Babugan Yayla; 
* Kemal-Egerek (ukrainsk Кемаль-Егерек, russisk Кемаль-Эгерек, krimtatarisk Kemal Egerek) 1529 moh i Babugan Yayla;
* Eklizi-Burun (ukrainsk Еклізі-Бурун, russisk Эклизи-Бурун, krimtatarisk Eklizi Burun) 1527 moh i Tsjatyrdag Yayla;
* Lapata (ukrainsk og russiskЛапата, krimtatarisk Lapata) 1406 moh i Yaltynska Yayla, Jalta Yaylası;
* Nord-Demirji (ukrainsk Північний Демірджі, russisk Северный Демирджи, krimtatarisk Şimaliy Demirci) 1356 moh i Demirci Yayla;
* Ai-Petri (ukrainsk Ай-Петрі, russisk Ай-Петри, krimtatarisk Ay Petri) 1234 moh i Ay Petri Yaylası.

Dei viktigaste fjellovergangane over Krimfjella er:

* Angarskyjpasset nær landsyen Perevalne på vegen frå Alusjta til  Simferopol
* Bajdarpasset nær Foros, mellom Bajdardalen og kysten
* Laspipasset nær Ayjaneset, langs vegen frå Jalta til Sevastopol.

Elvar i Krimfjella er mellom andre Alma, Tsjernaja og Salhir på nordsida og Utsjan-su på sørsida med Utsjan-su-fossen, som er eit populært turistmål og den høgaste fossen i Ukraina. 

Arkeologar har funne dei tidlegare anatomisk modern menneska i Europa i Krimfjella i Buran-Kaja-grottene. Fossila er 32&nbsp;000 år gammal med lekamar knytte til Gravetti-kulturen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crimean Mountains|Crimean Mountains]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane

**Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane ** er ei geologisk gruppe fjellkjeder i Ytre Aust-Karpatane, som hovudsakleg ligg i Ukraina. Regionen omfattar fjella heilt søraust i Polen og heilt aust i Slovakia, og dei strekkjer seg frå her sørover gjennom det vestlege Ukraina til grensa til Romania.  

Mange tradisjonar, språk og nasjonalitetar har utvikla overlappande variantar for inndeling og namn av desse fjellkjedene. Det polske namnet for heile regionen er *Beskidy Wschodnie*, Aust-Beskidane, det slovakiske namnet er *Poloniny*; og ukrainarane kallar fjella Dei ukrainske Karpatane.

Ved trepunktsgrensa dannar delar av dei slovakiske Bukovecfjella (*Bukovské vrchy*), polske Bieszczadyfjella (*Bieszczady Zachodnie*) og den tilstøyttande Uzjansky nasjonalpark og Nadsianskyj regionale landskapspark i Ukraina den fleirnasjonale Aust-Karpatane biosfærereservat.

## Delar

Fjellrekkjer i denne gruppa er 

* dei slovakiske Bukovecfjella (*Bukovské vrchy*)
* dei polske Bieszczadyfjella (*Bieszczady Zachodnie*)
* Góry Sanocko-Turczańskie, langs den polsk-ukrainske grensa
* Skole Beskidane (UA: *Skolivs'ki Beskydy*), delvis eller fullstendig òg kalla Høge Beskidane (Vysoki Beskydy); delar av (ukrainsk) Aust-Beskidane (*Skhidni Beskydy*)
* Øvre Dnestr-Beskidane (UA: *Verkhn'odnistrovs'ki Beskydy*), del av (ukrainsk) Aust-Beskidane (*Skhidni Beskydy*)
* Gorgany (UA)
* Pokuttya-Bucovina-Karpatane (UA, *Pokuts'ko-Bukovins'ki Karpaty*)
* Verkhovyna-Karpatane
* Glatte Polonyna (*Polonyna Rivna*)
* Polonyna Borzjava
* Polonyna Kuk
* Vakre Polonyna (*Polonyna Krasna*)
* Svydovets
* Tsjornohora (*Svartfjella*), med det høgaste fjellet i Ukraina, Hoverla
* Hrynjavfjella

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eastern Beskids and the Ukrainian Carpathians|Eastern Beskids and the Ukrainian Carpathians]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Gorgany

**Gorgany** (ukrainsk Ґорґани) er ei fjellkjede i Vest-Ukraina i Ytre Aust-Karpatane, tilstøytande til Tsjornohora-fjella. Det høgaste fjellet i Gorgany er Syvulia (1836 moh) og andre høge fjell er Ihrovysjtsje, Vysoka og Grofa. Fjella består av flysch, hovudsakleg sandstein, som skapar typiske felt med lause steinar (lokalt kalla *gorgan* eller *grekhot*). Dei grensar til elva Mizunka og Vysjkovskyjpasset i vest og elva Prut og Jablonitskyjpasset i aust. 

Gorgany er den minst folkesette delen av Dei ukrainske Karpatane. Vestlege delar av Gorgany er busett av boykoar, som houvdsakleg driv med gjeting og tømmer. Dei største byane i området er Vorokhta og Jaremtsje.

## Bakgrunnsstoff
Skole Beskidane

**Skole Beskidane** (ukrainsk, Сколівські Бескиди) er ei fjellkjede i Vest-Ukraina i Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane i Ytre Aust-Karpatane.

Fjella består hovudsakleg av karpatisk flysch. Den nordlege delen av fjella ligg i **Skole Beskidane nasjonalpark**, oppretta i 1999; innanfor parken ligg det høgaste fjellet i rekkja, Parasjka, på 1268 meter over havet. Zwinin på 992 meter over havet, ligg innanfor parken. 

I Skole Beskidane ligg sandsteinsfestninga Tustan, bugd mellom 800- og 1200-talet og i dat eit statleg historisk og kulturreservat. Den næraste byen er Boryslav.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Skole Beskids|Skole Beskids]]» frå ,  den 7. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* site on Tustin' (på ukrainsk)
Vereckepasset

**Vereckepasset** eller **Veretskyjpasset** (ukrainsk Вере́цький перевал: *Veretskyj pereval*, meir formelt: ukrainsk перевал Середньоверецький, *pereval Serednioveretskyj*, òg kjend som: ukrainsk Ворі́тський перевал: *Vorítskyj pereval*; ungarsk *Vereckei-hágó*) er ein fjellovergang i Ukraina og ein av dei viktigaste overgangane i dei indre austlege Karpatane.

Han ligg der ungarske folk kom inn i Den karpatiske senkinga i 895 for å erobre dette området for seg sjølv. 

Passet ligg like ved grensa til Lviv oblast og Zakarpattja oblast møter kvarandre, langs ryggen av Nordaust-Karpatane, mellom elvedalane Latorica og Opor og ved vasskiljet mellom Latorica og Stryj. Passet ligg 841 meter over havet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Verecke Pass|Verecke Pass]]» frå ,  den 7. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Laspipasset

**Laspipasset** (russisk Ласпинский перевал) er det høgaste punktet på hovudvegen mellom Sevastopol og Jalta på Krimhalvøya. Frå fjellovergangen har ein utsyn over Ayjaneset og Laspibukta i Svartehavet, som ligg berre 700 meter mot sør. Passet er dominert av klipper kalla opp etter Nikolaj Garin-Mikhailovskij, ein russisk forfattar som støtta vegutbygginga. Ein annan attraksjon er eit ortodoks kapell til minne om Kristi fødsel. Passet vert stundom forveksla med Bajdarporten, ein fjellovergang som sjeldan vert nytta i dag. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Laspi Pass|Laspi Pass]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Svydovets

**Svydovets** (ukrainsk Свидівець; russisk Свидовец/Swidowez; polsk *Świdowiec*; tsjekkisk og slovakisk *Svidovec*; tysk *Swydiwez*) er ei fjellkjede i Vest-Ukraina som høyrer til Aust-Beskidane og Dei ukrainske Karpatane, ein del av Ytre Aust-Karpatane.

Svydovets er ein av dei ti einingane i Urbøkeskogen i Karpatane, som har vore ein verdsarvstad sidan 2007.

Dei høgare fjella er:

* Blysnytsi (Близниці - 1883 moh.)
* Tataruka (Татарука - 1774 moh.)
* Dohjaska (Догяска - 1764 moh.)
* Unharjaska (Унгаряска - 1707 moh.)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Svydovets|Svydovets]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Aju-Dag

**Aju-Dag** eller **Medved-gora** (krimtatarisk *Ayuv Dağ* russisk Аю-Даг, Медведь-гора, ukrainsk Аю-Даг) er eit fjell på Krimhalvøya i Ukraina. Toppen ligg 16&nbsp;km nordaust for Jalta mellom byane Gurzuf og Partenit.

Fjellet består av lakkolitt. I dag er området eit naturreservat på 5,5&nbsp;km2. Det ligg ein barneleir, Artek, nær Aju-Dag, som er internasjonalt kjend. Austsida av Aju_Dag fører til den antikke busetnaden Partenit. Restar av ein tidleg mellomalderbusetnad vart oppdaga der. På 800- og 900-talet var det ei kjend hamn her, med samband til byar i Austromarriket. Vestsida av fjellet fører til Artek.

Alle språkvariantar av namnet tyder Bjørnefjell og er omsetjingar av det originale krimtatariske namnet. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ayu-Dag|Ayu-Dag]]» frå ,  den 7. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Tsjatyr-Dag

**Tsjatyr-Dag** (krimtatarisk *Çatır Dağ*, ukrainsk Чатир-Даг, russisk Чатыр-Даг) er eit fjellmassiv på Krimhalvøya, nær hovudvegen mellom Simferopol og Alusjta. På krimtatarisk tyder *çatır* telt og *dağ* tyder fjell. 

Fjellet består av to platå: Det nedre i nord og det øvre i sør. Det nedre platået heller slakt ned på nordsida og er dekt av steppegras. På sørsida av er platået dekt av bøkeskog og einebærbusk. Det er mange stigar og fleire vakre grotter i fjellet. 

## Somme grotter i Tsjatyrdag
* Marmorgrottene
* Emine Bair Hosar
* Grantregrotta
* Obvalnajagrotta
* Vjalovagrotta
* Artutsj-Koba

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chatyr-Dag|Chatyr-Dag]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Hoverla

**Hoverla** (ukrainsk Говерла, *Hoverla*) er med ei høgd på 2061 meter over havet det høgaste fjellet i Ukraina og ein del av Karpatane. Fjellet ligg aust i Beskidane i Tsjornohora. Fjellsidene er dekte av bøk- og granskog, og over skogane ligg det fjellenger kalla polonyna på ukrainsk. På austsida av fjellet ligg hovudkjelda til elva Prut.

Seint på 1800-talet vart fjellet eit kjent turistmål, særleg blant turistar frå nærliggande byar i Galicia. I 1880 var den første turistruta mellom toppen av Hoverla og Krasny Luh markert av Leopold Wajgel. Året etter vart den første hytta bygd her. 

## Merknadar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hoverla|Hoverla]]» frå ,  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

* Guida tur på Hoverla 
* Hoverla  - bilete og informasjon på tsjekkisk
Kara Dag på Krimhalvøya

**Kara Dag** (Svartfjellet) er eit fjell på Krimhalvøya i Ukraina. Fjellet er ein vulkan.

Kara Dag er ein del av Kara Dag naturreservat. 

## Sjå òg
*Krimfjella

## Bakgrunnsstoff
*http://www.blacksea-crimea.com/Places/Kara-Dag.html 
*http://www.tourism.crimea.ua/eng/dostoprim/parks/reserves/kardagvr/index.html 
*http://www.tour.crimea.com/ENGLISH/NAVIGATOR/ABOUT_CRIMEA/geography.shtml
Kosjkafjellet

**Kosjka** (russisk Кошка) eller **Kisjka** (ukrainsk Кішка, krimtatarisk *Qoş qaya*) er eit fjell i Krimfjella nær busetnaden Simeiz innanfor Stor-Jalta på Krimhalvøya i Ukraina. Det opphavlege krimtatariske namnet tyder dobbel klippe, medan det russiske namnet tyder katt, sidan forma på fjellet minnar om ein sitjande katt. Fjellet har ei høgd på 254 meter over havet. 

På toppen av Kosjka ligg Simeiz observatorium.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mount Koshka|Mount Koshka]]» frå ,  den 7. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Det podolske høglandet

**Det podolske høglandet** (ukrainsk подільська височина, *podil’s’ka vysotsjyna*) er eit høgland vest og sørvest i Ukraina, og ein liten del i nordvest strekkjer seg inn i det austlege Polen. Det podolske høglandet og Det volhynske høglandet vert ofte omtalte i lag som Det volhynsk-podolske høglandet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Podolian Upland|Podolian Upland]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Pop Ivan

**Pop Ivan** (ukrainsk Піп Іван; polsk *Pop Iwan*) er det tredje høgaste fjellet (etter Hoverla og Brebeneskul) i Tsjornohora (Czarnohora) i Ukraina med ei høgd på 2022 meter over havet. 

I mellomkrigstida (1918-1939) markerte toppen den polsk-tsjekkoslovakiske grensa, og frå mars 1931 den polsk-ungarske grensa. Det var mange småtreffingar mellom OUN og polske grensevakter i området. 

På toppen av Pop Ivan bygde polske styresmakter i 1936-1938 eit imponerande byggverk - eit astronomisk og meteorologisk observatorium, som vart kalla Biały Słoń, den kvite elefanten. I dag er byggverket i ruinar. 

I dag ligg Pop Ivan, i lag med Czarnohora-fjella, i Ukraina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pop Ivan|Pop Ivan]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Zwinin

**Zwinin** (ukrainsk Джвинув eller *Dzjvinuv*; polsk *Zwinin*
) er eit fjell nokre kilometer sør for Stryj i Ukraina i Ytre Aust-Karpatane. 

Fjellet ligg 992 meter over havet og ryggen er 10 km lang. I lag med Stryjelva er fjellet ein del av eit nasjonalpark kalla Skole Beskidane nasjonalpark.

Under første verdskrigen fann eit slag stad frå 5. februar til 9. april 1915 her. Søraust-armeen til Sentralmaktene tok Zwinin leia av Felix Graf von Bothmer. 
## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zwinin|Zwinin]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Rybalskyjhalvøya

**Rybalskyjhalvøya** (ukrainsk Рибальський острів,*Rybalskyj ostriv*, tyder ‘Fiskarøya’) er ei halvøy i Dnepr på høgrebreidda av Podilskyj rajon i byen i Kyiv. Sjølv om ho vert kalla ei øy er ho i røynda ei halvøy og ei tidlegare landtunge tener som venstrebreidda til den tidlegare elva Potsjaina som etter kvart vart ein kroksjø i Obolon. Halvøya er i dag hovudsakleg eit industriområde. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rybalskyi Peninsula|Rybalskyi Peninsula]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Ragnhild Vassvik Kalstad

**Ragnhild Vassvik Kalstad** () var statssekretær frå 7. september 2012 for samiske spørsmål og nasjonale minoritetar i Fornyings- og administrasjonsdepartementet i Regjeringa Stoltenberg II.

Vassvik Kalstad er opphavleg frå Gamvik, men har budd mange år i Karasjok. Før ho vart statssekretær arbeidde ho som avdelingsleiar ved Senter for samisk helseforsking ved Universitetet i Tromsø.

## Kjelder

* Pressemelding frå FAD
*
Heike Drechsler

**Heike Gabriela Drechsler** () i Gera i Thüringen i det dåverande Aust-Tyskland er ein tidlegare friidrettsutøvar som tevla i lengdehopp og sprint. Drechsler representerte Aust-Tyskland fyrst i karrieren sin, deretter Tyskland etter at muren fall. Hennar personlege rekord i lengdehopp er på 7,48 meter. (Neubrandenburg, 1988) Dette er gjeldande tysk rekord og 4 cm kortare enn verdsrekorden til Galina Tsjistjakova.

## Karriere

Heike Daute vart verdsmeister i lengdehopp fyrste gongen i 1983 i Helsingfors, 18 år gamal. Vinnarhoppet hennar vart målt til 7,27 m. I VM i friidrett 1987 tok Heike Drechsler sølv på 100 meter sprint; gullvinnaren vart her Silke Gladisch, også frå DDR. Drechsler tok også bronse i lengdehopp. Frå 1986 til 1998 vart Drechsler europameister i lengdehopp kvar einaste gong EM i friidrett vart arrangert. I tillegg tok ho to EM-medaljar i 200 meter sprint i denne perioden: gull i Stuttgart i 1986 og sølv i Split under EM i friidrett 1990. I Split blei ho slått av landsmannen Katrin Krabbe. 

Heike Drechsler debuterte i OL under sommar-OL 1988 i Seoul. Her tok ho bronsemedalje i både 100 meter og 200 meter sprint, (begge finalane vunne av verdsrekordhaldaren Florence Griffith-Joyner), og sølv på lengdehopp. Det vart lengdehopparen Jackie Joyner-Kersee frå USA som vann med å setja ny olympisk rekord på 7,40 m.

Frå og med VM i friidrett 1991 i Tokyo tevla Drechsler for det sameinte Tyskland. Ho tok igjen sølv i lengdehopp bak Jackie Joyner-Kersee. Ho var også med på å ta bronsemedalje i 4 x 100 meter stafett for Tyskland, bak Sovjetunionen og Jamaica. Neste år deltok Drechsler i sommar-OL 1992 i Barcelona, der ho for fyrste gong vart olympisk meister i lengdehopp. Ho hoppa 7,14 og kom framom Inessa Kravets og Jackie Joyner-Kersee. Året etter vart ho verdsmeister under VM i friidrett med eit hopp på 7,11.

Drechsler deltok også under sommar-OL 1996 i Atlanta, men greidde ingen medaljar her. OL-karrieren hennar vart avslutta med sommar-OL 2000 i Sydney, der ho for andre gong vart olympisk meister i lengdehopp. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Heike Drechsler|Heike Drechsler]]» frå ,  den 7. september 2012.*  
 
*
Utsjan-su-fossen

**Utsjan-su** (ukrainsk Учан-Су, russisk Уча́н-Су krimtatarisk *Uçan Suv*) er ein foss i elva Utsjan-su i sørsida av Krimfjella. Namnet kjem frå krimtatarisk og tyder *raskt vatn*.

Utsjan-su er eit populær turistmål og den høgaste fossen i Ukraina. Han ligg 7&nbsp;km frå hovudvegen mellom Jalta til Ai-Petri. Fossen er 98 meter høg og ligg 390 meter over havet. Han er kraftigast om våren under snøsmeltinga i fjellet. 

## Sjå òg
* Fossar i Ukraina

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uchan-su (waterfall)|Uchan-su (waterfall)]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Fossar i Ukraina

Ukraina er det nest største landet i Europa med mange fossar som renn ned frå fjellkjedene i landet. Mykje av landet består derimot av flate sletter og store elvar, som renn langsamt gjennom landskapet. I elva Dnepr var det tidlegare fleire stryk, men desse finst ikkje lenger då det er bygd mange vassreservoar i elva. 

## Fossar i Karpatane

Sjypotfossen er ein kjend foss i Karpatane, ei fjellkjede i vestlege delar av landet, med ein årleg festival kalla opp etter fossen. I Besikdane og Bieszczadyfjella finn ein Kamiankafossen i Lviv oblast. 

## Krimhalvøya
I Krimfjella på Krimhalvøya finn ein Utsjan-su-fossen som er eit populært turistmål. Han ligg i sørsida av fjella nær byen Jalta og er den høgaste fossen i landet med ei høgd på 90 meter. 

## Fossar i Ukraina

Fil:Stream nearby of Bukhtivec'kyj waterfall1.jpg|Bukhtivets
Fil:Murmuring.JPG|Dzjur-Dzjur
Fil:Dhzurla.jpg|Djzurla
Fil:Gurkalo.JPG|Hurkalo
Fil:Maniava9.JPG|Maniava
Fil:Русилівські водоспади.JPG|Rusilivski
Fil:Ukraine-Chynadiiovo-Waterfall Skakunok-2.jpg|Skakunok


## Sjå òg
* Elvar i Ukraina

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Waterfalls of Ukraine|Waterfalls of Ukraine]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Florence Griffith-Joyner

**Florence Delorez Griffith-Joyner**, også kjend som **Flo-Jo** () var ein sprintar frå Los Angeles i USA. Florence Griffith-Joyner har den gjeldande verdsrekorden på både 100 meter og 200 meter sprint. Desse rekordane sette ho i 1988, og dei har aldri vore i nærleiken av å bli slått. Flo-Jo har difor blitt kalla «den raskaste kvinna i verdshistoria». Frå 1987 var ho gift med tresteghopparen Al Joyner, bror til Jackie Joyner-Kersee, kvinna som held verdsrekorden i sjukamp.

## Karriere

Florence Griffith viste tidleg talent for sprint og kvalifiserte seg opphavleg i 100 meter til sommar-OL 1980 i Moskva. Av di desse leikane vart boikotta av fleire land, m.a. USA, fekk ho ikkje delta. I 1983 deltok ho i VM i friidrett i Helsingfors og kom på ein fjerdeplass på 200 meter sprint. Neste år fekk ho OL-debutera under sommar-OL 1984 i Los Angeles. Her sprang ho inn til sølvmedalje på 200 meter på tida 22,04. Gullet gjekk likevel til USA, då vinnaren vart Valerie Brisco-Hooks. I 1987 deltok Florence Griffith-Joyner under VM i friidrett i Roma. Ho tok sølv på 200 meter bak austtyske Silke Gladisch. Under 4 x 100 meter stafett var ho med på å ta gull for USA. 

### 1988

1988-sesongen vart det verkeleg store året for Griffith-Joyner. Flo-Jo var i Indianapolis i juli under ein kvartfinale til kvalifiseringa til OL i Seoul. Den 16. juli sprang ho 100 meter på 10,49 sekund. Dette er gjeldande verdsrekord, og sjølv om nokre meiner at Griffith-Joyner hadde medvind, viste ikkje vindmålarane noko medan ho sprang. Den som har kome nærmast til å slå rekorden er Carmelita Jeter frå USA med tida 10,64.

Griffith-Joyner vart med rette ein storfavoritt til sommar-OL 1988. Ho vann 100 meter-finalen på 10,54 framfor landskvinna Evelyn Ashford. I semifinalen på 200 meter sette Florence Griffith-Joyner ny verdsrekord med 21,56 sekund, men slo denne igjen i finalen den 29. september. Den nye og gjeldande verdsrekorden kom på 21,34 sekund. Også i stafett var Flo-Jo med på å hausta gullmedalje for heimlandet i Seoul. Ho trekte seg tilbake frå toppidretten same året, rett etter at ho hadde vunne idrettsprisen James E. Sullivan Award. 100-meterfinalen frå Seoul vart kåra til nummer 98 på dei 100 største sportsaugneblinkane på britisk fjernsyn i 2002.

### Dopingrykte

Det gjekk mange rykte om at Florence Griffith-Joyner brukte doping. Ein tidlegare leiar i IOK uttalte i 1998 at Griffith-Joyner vart særskilt testa under OL i Seoul nettopp på grunn av desse rykta, men at dei aldri fann spor av doping i henne.

## Dødsfall

Florence Griffith-Joyner døydde brått då ho blei kvalt under eit epilepsianfall som ho fekk i søvne, 38 år gamal. Ho etterlét seg mannen Al og dottera Mary Ruth Joyner (f. 1990). Dottera har sjølv prøvd seg innan idretten, men har i staden engasjert seg i musikk og dans. M.a. deltok ho som songar i America's Got Talent i 2012. Al Joyner har seinare gifta seg opp att.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Florence Griffith-Joyner|Florence Griffith-Joyner]]» frå ,  den 7. september 2012.*  
 

### Bakgrunnsstoff
* IAAF: Verdsrekordane i friidrett for kvinner
*
Moshe Weinberg

**Moshe Weinberg** (hebraisk *משה ויינברג‎*) (), nokre gonger skrive **Moshe Weinberger**, var ein israelsk brytetrenar. Han trente det israelske internasjonale brytelaget og var trenar for Hapoel Tel Aviv. Då han var ungdom var han meister i bryting, og då han vart vaksen var han aktiv i åtte år. Karrieren starta han i Hapoel Haifa, og vart seinare trenar på Wingate Institute. Som nasjonal brytetrenar vart han send til sommar-OL 1972 i München. Han var mellom elleve frå den israelske OL-troppen som vart drepen av palestinske terroristar i München-massakren. 

## Sommar-OL 1972
Tidleg på morgonen 5. september 1972 brot palestinske medlemmar av gruppa Svart september seg inn i OL-landsbyen og seinare inn i Bustad 1 i Connolystraβe 31, huset der fem trenarar pg to dommarar frå den israelske OL-troppen var. Den fyrste israelaren terroristane møtte var Weinberg. Det er uklårt om han var i huset då terroristane kom, eller om han vart teken til fange då han gjekk inn. Då han såg alvoret i situasjonen gjekk han til angrep, men vart skoten i skinnet. Weinberg vart teken av terroristane for å finne fleire israelarar. Han leia dei forbi Bustad 2, huset til fektarane og skyttarane, og tok terroristane med til Bustad 3 i staden for. Der fanga terroristane seks vektløftarar og brytarar. Medan gislane vart teken med att til bustaden til tenestemennene, vart Weinberg att angripen av terroristane. Han vart banka bevisstlaus og fylgjer etter brytaren Gad Tsobari for å sleppe unna via ein undrjordisk garasje. Terroristane skaut Weinberg med maskingevær for dei kasta liket ut på gata for å demonstrere. Dei andre som vart teken til fange vart òg drepen i det som seinare vart kjend som München-massakren.

Sonen hans, den israelske skodespelaren Guri Weinberg, portretterte han i filmen *[[Filmen München|München]]* frå 2005.
 
## Kjelder
Fürstenfeldbruck flyplass

**Fürstenfeldbruck flyplass** var ein flyplass i nærleiken av den tyske byen Fürstenfeldbruck som ligg i delstaten Bayern. 

Flyplassen vart fyrst kjend då han var den viktegaste treningsbasen til det tyske luftforsvaret under Den andre verdskrigen. I 1972, under sommar-OL, fann München-massakren stad. München ligg i nærleiken av Fürstenfeldbruck og sju israelske OL-utøvarar, to trenarar og ein vesttysk politioffiser vart drepne på flyplassen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fürstenfeldbruck Air Base|Fürstenfeldbruck Air Base]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Bugec

**Bugec** er eit område i Ukraina frå grensa mot Moldova til Svartehavet. Den er ein region i Odessa oblast.

Av etniske grupper i området finn ein 40 % ukrainarar, 21 % bulgarar, 20 % russarar, 13 % rumenarar/moldovarar og 4 % gagausarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bugec|Bugec]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Donetsbekkenet

**Donetsbekkenet** (ukrainsk Донецький басейн, *Donetskyj baseyn*; russisk Донецкий бассейн, *Donetskij bassejn*), ofte berre kalla **Donbass** (russisk Донбасс; ukrainsk Донбас, *Donbas*), er eit historisk, økonomisk og kulturelt område aust i Ukraina. Opphavleg var det eit kolgruveområde og det har blitt eit kraftig industrialisert område som slit med urbant forfall og industriforueining.

## Geografi
Donbass dekkjer dei tre administrative oblasta (provinsar) aust i landet: den austlegaste delen av Dnipropetrovsk oblast kring byen Pavlohrad (det såkalla Vest-Donbass), nordlege og sentrale delar av Donetsk oblast (sørlege delar vert rekna som ein del av kystområdet Prjazovia) og sørlege delar Luhansk oblast (nordlege delar vert rekna som ein del av Slobozjanstsjyna). Byen Donetsk vert rekna som den uoffisielle hovudstaden i Donbass.

Stundom vert Rostov oblast i Russland rekna som ein del av Donbass. Dette kjem av at kolområdet i Doentsbekkenet geografisk strekkjer seg inn i dette området (som òg er eit kolguveområde), stundom kalla Russiske Donbass. 

## Sjå òg
* Kryvbas &mdash; eit viktig økonomisk område sentralt i Ukraina
* Ruhr-området &mdash; eit liknande område i Sentral-Europa
* HC Donbass &mdash; eit ishockeylag frå Donetsk med namn etter regionen. 
* Donbass Arena

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Donets Basin|Donets Basin]]» frå ,  den 7. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Historia til Donbas 
* Bilete av Donbass i sovjetisk kunst
Kryvbas

**Kryvbas** (ukrainsk Кривбас), eller det fulle namnet **Kryvorizkyj jernmalmbekken**, ukrainsk Криворізький залізорудний басейн) er eit økonomisk viktig område sentralt i Ukraina, som er spesialisert på jernmalmgruver og stålindustri. Det er utan tvil det største jernmalmområdet i Aust-Europa. Det er kalla opp etter byen Kryvyj Rih og dekkjer søraustlege delar av Dnipropetrovsk oblast og ein liten del av naboområdet Kirovohrad oblast.

Regionen har store førekomstar av jernmalm og andre metall. For å utvinne desse vart fleire store gruveselskap grunnlagd her på midten av 1900-talet. Dei fleste av dei held til i sjølve Kryvyj Rih, som er den lengste byen i Europa.

Kryvorizhstal (i Kryvyj Rih) er det største stålselskapet i regionen (og heile Ukraina), og har ikkje berre malmanlegg, men òg eit stort stålverk (det einaste i byen). Andre malmselskap forsyner råmateriale til anten Kryvorizhstal eller stålverk utanfor regionen (som Dnipropetrovsk).

## Sjå òg
*Donetsbekkenet

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kryvbas|Kryvbas]]» frå ,  den 7. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Гірничий енциклопедичний словник, т. 3. / За ред. В. С. Білецького. — Донецьк: Східний видавничий дім, 2004. — 752 с. ISBN 966-7804-78-X (ukrainsk)
Tsjerkasy oblast

**Tsjerkasy oblast** (ukrainsk Черкаська область *Tsjerkaska oblast* ) er eit oblast (provins) i det sentrale Ukraina. Det er delt i to av Dnepr, og administrasjonsbyen er Tsjerkasy.

## Geografi
Tsjerkasy oblast er, med sine 20 000 km², og er det 18. største oblastet i Ukraina og dekkjer 3,5% av landet. Det grensar i nord til Kiev oblast, i aust til Poltava oblast, i sør til Kirovohrad oblast og i vest til Vinnytsia oblast. Mesteparten av oblastet ligg på vestsida av Dnepr. Austsida, som ligg lågare enn vestsida, var i tidlegare tider ofte utsett for flaum. Vasskraftutbygging på 1900-talet har fjerna det problemet.

## Demografi
Per 2022 hadde Tsjerkasy oblast 1 160 744 innbyggjarar. Under folketeljinga i 2001 budde 53,7% av folkesetnaden i byar og 46,3% på landsbygda. Ein overveldande majoritet er etnisk ukrainarar (93,6%), medan russarar utgjer 5,4%, hovudsakleg konsentrert i byen Tsjerkasy.

## Historie
Menneskeleg busetjing går langt tilbake i tid, ein har bl.a. funne restar etter Cucuteni-kulturen som eksisterte omtrent 5000–3000 fvt. Seinare vart området ein del av Skytia (750–250 f.Kr). Under Kievriket var det eit viktig grensestrøk og ein del av vassvegen mellom Skandinavia og Konstantinopel. Etter at mongolane hadde knust Kievriket, oppstod det eit maktvakuum som gav Litauen høve til å ekspandere. I 1648 gjorde kosakkane under hetmanen Bogdan Khmelnytskij opprør mot Polen-Litauen og underkasta seg i staden Russland. Etter Andrusovo-traktaten (1667) vart grensa mellom Russland og Polen-Litauen trekt langs elva Dnepr. Etter den andre delinga av Polen i 1793 vart òg vestbreidda innlema i Russland. Etter den russiske borgarkrigen vart området ein del av Sovjetrepublikken Ukraina. Som følgje av oppløysinga av Sovjetunionen vart Ukraina sjølvstendig i 1991.

Tsjerkasy oblast vart oppretta 7. januar 1954.

## Politikk og administrasjon
Tsjerkasy oblast består av 20 rajonar og 6 byar som ligg direkte under oblastet: 

### Rajonar
* Drabiv rajon
* Horodisjtsje rajon
* Kamjanka rajon
* Kaniv rajon
* Katerynopil rajon
* Khrystynivka rajon
* Korsun-Sjevtsjenkivskyj rajon
* Lisianka rajon
* Mankivka rajon
* Monastyrysjtsje rajon
* Sjpola rajon
* Smila rajon
* Talne rajon
* Tsjerkasy rajon
* Tsjornobaj rajon
* Tsjyhyryn rajon
* Uman rajon
* Zjasjkiv rajon
* Zolotonosja rajon
* Zvenihorodka rajon

### Byar
* Kaniv
* Smila
* Tsjerkasy
* Uman
* Vatutine
* Zolotonosja

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cherkasy Oblast|Cherkasy Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Tsjerkasy oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Tsjernivtsi oblast

**Tsjernivtsi oblast** (ukrainsk Чернівецька область *Tsjernivetska oblast*,  rumensk *Regiunea Cernăuţi*) er ein provins (oblast) i Ukraina. Arealet er 8&nbsp;097 km². I 2022 hadde Tsjernivtsi oblast 890&nbsp;457 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Tsjernivtsi.

Provinsen ligg sørvest i Ukraina og grensar til Romania i sør og til Ivano-Frankivsk oblast i vest, Ternopil- og Khmelnytskyj oblast i nord og Vinnytsia oblast i aust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chernivtsi Oblast|Chernivtsi Oblast]]» frå ,  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Dnipropetrovsk oblast

**Dnipropetrovsk oblast** (ukrainsk Дніпропетровська область *Dnipropetrovska oblast* ) er eit oblast i det sentrale Ukraina. Det er eit av dei viktigaste industrisentra i landet. Det administrative senteret er Dnipro.

Viktige byer i oblastet er blant anna Dnipropetrovsk, Kryvyj Rih, Kamjanske og Nikopol.

Dnipropetrovsk oblast har eit areal på 31&nbsp;923 km², noko som utgjer 5,3% av det samla arealet til landet. Innbyggjartalet er 3&nbsp;142&nbsp;000 (2020), noko som gjev ein folketettleik på 98 personer/km². 

Ukrainarar utgjer 79,3% av innbyggjarane i oblastet, medan russarar utgjer 17,6%. 67% av innbyggjarane har ukrainsk som morsmål, medan 32% har russisk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dnipropetrovsk Oblast|Dnipropetrovsk Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Dnipropetrovsk oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Svart september

**Svart september** var ein palestinsk terroristorganisasjon, skipa i 1970. Gruppa var ansvarleg for kidnapping og drap på elleve israelske idrettsutøvarar, trenarar og dommarar og ein vesttysk politioffiser under sommar-OL 1972 i München.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Black September (group)|Black September (group)]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Jackie Joyner-Kersee

**Jacqueline «Jackie» Joyner-Kersee** () er ein tidlegare sjukjempar og lengdehoppar frå Illinois i USA. Jackie Joyner-Kersee er tre gonger olympisk meister, fire gonger verdsmeister og ho held den gjeldande verdsrekorden i sjukamp: 7291 poeng. Broren hennar Al Joyner var gift med den no avdøde sprintdronninga Florence Griffith-Joyner.

## Karriere

Jackie Joyner deltok i både sjukamp og lengdehopp i sitt fyrste OL i Los Angeles under sommar-OL 1984. I sjukamp vann ho sølv med 6385 poeng, fem poeng bak vinnaren Glynis Nunn frå Australia. Ho hoppa 6,77 meter i lengdehopptevlinga og enda her på ein femteplass. Broren hennar, Al Joyner, deltok i dei same leikane og vart olympisk meister i tresteg.

I 1986 gifte Jackie Joyner seg med trenaren sin, Bob Kersee. Året etter deltok ho i VM i friidrett i Roma. Den 13. august dette året hadde Joyner-Kersee delteke i ei hopptevling i Dresden og hoppa heile 7,45 meter der. Med det hadde ho den gjeldande verdrekorden medan VM i friidrett stod på. Ho tevla i både lengdehopp og sjukamp og presterte å bli verdsmeister i begge øvingane. Vinnarhoppet hennar i lengde kom på 7,36 meter, og i sjukamp fekk ho 7128 poeng. 

1988 var året for sommar-OL 1988 i Seoul. Verdsrekorden i lengdehopp vart slått i juni dette året av sovjetiske Galina Tsjistjakova, som fortsatt held han. Men det vart Jackie Joyner-Kersee som vart olympisk meister i lengdehopp med eit vinnarhopp på 7,40 m. Tsjistjakova enda på bronseplass, rett bak austtyske Heike Drechsler. I sjukamptevlinga sette Joyner-Kersee den gjeldande verdsrekorden i sjukamp med 7291 poeng; sølvvinnaren Sabine John kom nesten 400 poeng bak.

### 1990-åra

Under VM i friidrett 1991 i Tokyo forsvara Joyner-Kersee lengdehoppgullet frå Roma med eit hopp på 7,32 meter. I sjukamptevlinga greidde ho diverre ikkje å fullføra på 200 meter sprint, og vart dermed slått ut. Året etter deltok ho i begge øvingane under sommar-OL 1992 i Barcelona. I lengdehopp presterte ho 7,07 meter, noko som var nok til bronsemedalje bak vinnaren Heike Drechsler og Inessa Kravets. Ho vart endå ein gong olympisk meister i sjukamp med 7044 poeng.

Jackie Joyner-Kersee deltok også under VM i friidrett 1993 i Stuttgart, men berre i sjukamp. Til gjengjeld vart ho verdsmeister i øvinga for siste gong i karrieren, med 6837 poeng. Under sommar-OL 1996 i Atlanta hadde ho ein skade som gjorde at ho ikkje greidde å fullføra sprintløpa i sjukampen. I lengdehopptevlinga hoppa ho sju meter blank og fekk olympisk bronse.

Dei fire åra etter Atlanta-OL heldt Jackie Joyner-Kersee fram med både friidrett og korgball. I år 2000 bestemte ho seg for å trekkja seg tilbake.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jackie Joyner-Kersee|Jackie Joyner-Kersee]]» frå ,  den 7. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Vest-Ukraina

**Vest-Ukraina** (ukrainsk Західна Україна) syner til dei vestlege områda av Ukraina. Viktige byar er Lviv, Halytsj, Tsjernivtsi, Uzjhorod og andre.

Omgrepet er tett knytt til historia som følgjer landa og statane:
* Aust-Galizia eller Halytsjyna 
* Den vestukrainske nasjonale republikken (1918-1919)
* Karpat-Ukraina (1939)
* Kresy (grenseland)
* Kongedømet Galizia og Lodomeria
* Sørvestlege kraj

Vest-Ukraina omfattar Zakarpattja (Kárpátalja), Volhynia, Galizia (Prykarpattja, Pokuttja), Bukovina, Polissia og Podillia.

## Sjå òg
* Aust-Ukraina
* Høgrebreidde-Ukraina
* Vest-Kviterussland

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Western Ukraine|Western Ukraine]]» frå ,  den 7. september 2012.*
Den eurasiatiske steppa

**Den eurasiatiske steppa** er eit enromt steppeområde i Eurasia i biomet tempererte grassletter, savannar og krattskogar. Ho strekkjer seg frå Romania gjennom  Ukraina til Sibir med ein stor enklave hovudsakleg i Ungarn kalla Puszta. Steppa har knytt saman Europa, Sentral-Asia, Kina, Sør-Asia og Midtausten økonomisk, politisk og kulturelt, mest av alt med Silkevegen i antikken og mellomalderen og Den eurasiatiske landbrua i moderne tid.

## Geografi
### Fauna
**Dyr:** Det ser ut til å vere lite informasjon om dei økologiske tilhøva på steppa før nomadane byrja å temme dyr. Dei viktigaste dyra dei fødde var sauer og geiter, samt noko kveg. Kamelar vart nytta i dei tørrare områda for transport så langt vest som Astrakhan. Det var noko jakoksar langs kanten av Tibet. Hesten vart nytta til transport og krigføring. 

**Hesten** vart først temma på dei russiske og kasakhstanske steppene ei stund før 3000 fvt., men det tok lang tid for hestebogeskyttaren vart utvikla og ein kjenner ikkje heilt til korleis det gjekk føre seg. 

### Økoregionar
World Wildlife Fund deler Den eurasiatiske steppa opp i fleire økoregionar som er fråskild av høgd, klima, nedbørsgmengder og andre eigenskapar, samt kva dyr og planter som held til i økosystema. 

* Alai-Vest-Tian Shan-steppa (Kaskhastan, Tadsjikistan, Usbekistan)
* Altai-steppa og halvørkenen (Kaskhastan)
* Den dauriske skogsteppa	(Kina, Mongolia, Russland)
* Emindalen-steppa (Kina, Kaskhastan)
* Den kaskhstanske skogsteppa (Kaskhastan, Russland)
* Den kaskhstanske steppa (Kaskhastan, Russland)
* Det kaskhastanske høglandet (Kaskhastan)
* Den mongolsk-mandsjuriske grassletta (Kina, Mongolia, Russland)
* Den pontiske steppa (Moldova, Romania, Russland, Ukraina)
* Den sajanske mellomfjellssteppa (Russland)
* Selenge-Orkhon-skogsteppa (Mongolia, Russland)
* Den sørsibirske skogsteppa (Russland)
* Tian Shan-lågberga (Kina, Kaskhastan, Kirgisistan)
* Den pannoniske steppa (Ungarn, Austerrike, Slovakia)

## Sjå òg
* Puszta
* Store Alföld
* Vesle Alföld
* Den pontiske steppa

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eurasian Steppe|Eurasian Steppe]]» frå ,  den 7. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Donetsk oblast

**Donetsk oblast** er eit oblast aust i Ukraina. Hovudstaden heiter Donetsk. Historisk sett har provinsen utgjort mesteparten av Donbas-området. Provinsen har eit areal på 26 500 km².

Donetsk er den mest folkerike provinsen i Ukraina, med 4,6 millionar innbyggjarar (2006). Dette skuldast nokre store industribyar og dessutan urbane område rundt desse byane. Provinsen har mykje tungindustri, blant anna kolgruver og dessutan jarn- og stålverk.

Ved den ukrainske folketellinga i 2001 var dei etniske gruppene i Donetsk oblast: ukrainarar – 2 744 100 (56,9%), russarar – 1 844 400 (38,2%), grekarar – 77 500 (1,6%), belarusarar – 44,500 (0,9%) og andre (2,3 %).

Russiske styresmakter har hatt den dominerande kontrollen over provinsen etter at dei annekterte han den 30. september 2022.

## Historie
Styresmaktene i Donetsk truga med at dersom Viktor Jusjtsjenko vann presidentvalet i Ukraina i 2004, ville ein halde folkeavstemming om Donetsk skal erklære seg som ein sjølvstendig provins i Ukraina. Denne folkeavstemminga vart seinare avlyst.

### Folkerepublikken Donetsk
Sidan 2014 var Donetsk oblast og Luhansk oblast delvis kontrollerte av pro-russiske separatistar. Delelina gjekk midt gjennom dei to regionane med byane Donetsk og Luhansk på den austelege sida av grensa, mens blant anna Kramatorsk og Mariupol fram til krigen i Ukraina var kontrollert av regjeringa i Kyiv. Folkerepublikken Donetsk og Folkerepublikken Lugansk proklamerte i 2014. Viktor Janukovitsj, som vart avsett i 2014, er fra Donetsk-området. Kramatorsk har sidan fungert som hovudstad for den delen av Donetsk oblast som er under ukrainsk kontroll. Russiske styrkar har uoffisielt vore i området sidan 2014. Det har vore uklart om striden i Aust-Ukraina bør bli definert som ein ukrainsk borgarkrig eller som ein krig med Russland.

Russland sin president, Vladimir Putin, kunngjorde den 21. februar 2022 at Russland anerkjende dei to utbrytarområda som uavhengige, og inngjekk ein venskaps- og bistandsavtale med opprørsleiarane med rett for Russland til å etablere militærbasar og utplassere rakettar. Den 24. februar sende Russland militære styrkar inn i Ukraina – ifølgje Putin for å tryggje freden i Aust-Ukraina. Dermed eskalerte krigen i Ukraina ytterlegare.

## Viktige byar i Donetsk oblast
* Donetsk (hovudstad)
* Horlivka
* Jenakijeve
* Kramatorsk
* Makijivka
* Mariupol
* Slovjansk

## Merknader

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Donetsk Oblast|Donetsk Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Donetsk oblast]]» frå  den 7. september 2012.*

## Bakgrunnsstoff

*
Ivano-Frankivsk oblast

**Ivano-Frankivsk oblast** (ukrainsk Івано-Франківська область, *Ivano-Frankivska oblast*; og ofte kalla *Prykarpattja*) er ein provins (oblast) i Ukraina. Det har eit areal på 13&nbsp;900 km². I 2022 hadde Ivano-Frankivsk oblast 1&nbsp;351&nbsp;822 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Ivano-Frankivsk.

Provinsen ligg sørvest i Ukraina og grensar til Romania i sør og til Zakarpattja oblast i vest, Lviv oblast i nordvest, Ternopil oblast i nordaust og Tsjernivtsi oblast i søraust.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ivano-Frankivsk Oblast|Ivano-Frankivsk Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Ivano-Frankivsk oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kharkiv oblast

**Kharkiv oblast** (ukrainsk Харківська область *Kharkivska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 31&nbsp;415 km². I 2022 hadde Kharkiv oblast 2&nbsp;598&nbsp;961 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Kharkiv.

Provinsen ligg aust i Ukraina og grensar til Russland i nord, Luhansk oblast i aust, Donetsk oblast i søraust, Dnipropetrovsk oblast i sørvest, Poltava oblast i vest og til Sumy oblast i nordvest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kharkiv Oblast|Kharkiv Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Kharkiv oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kherson oblast

**Kherson oblast** er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 28&nbsp;461 km². I 2005 hadde Kherson oblast 1&nbsp;127&nbsp;563 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Kherson.

Provinsen ligg sør i Ukraina og grensa til den Autonome Republikken Krim i sør,  Svartehavet i sørvest, Mykolajiv oblast i vest, Dnipropetrovsk oblast i nord, Zaporizjzjia oblast i aust og til Azovhavet i søraust. Russiske styresmakter har hatt den dominerande kontrollen over provinsen etter at dei annekterte han den 30. september 2022. 
 
## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kherson Oblast|Kherson Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Kherson oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Khmelnytskyj oblast

**Khmelnytskyj oblast** (ukrainsk Хмельницька область *Khmelnytska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 20&nbsp;645 km². I 2022 hadde Khmelnytskyj oblast 1&nbsp;228&nbsp;829 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligr i byen Khmelnytskyj.

Provinsen ligg vest i Ukraina og grensar til Rivne oblast i nordvest, Zjytomyr oblast i nordaust, Dnipropetrovsk oblast i aust, Tsjernivtsi oblast i sør og til Ternopil oblast i vest. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khmelnytskyi Oblast|Khmelnytskyi Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Khmelnytskyj oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kirovohrad oblast

**Kirovohrad oblast** (ukrainsk Кіровоградська область *Kirovohradska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 24&nbsp;588 km². I 2022 hadde Kirovohrad oblast 903&nbsp;712 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Kropyvnytskyj.

Dei største byane er Kropyvnytskyj, Oleksandria, Znamjanka og Svitlovodsk.

Provinsen ligg i dei sentrale delane av Ukraina og grensar til Tsjerkasy oblast i nord, Poltava oblast i nordaust, Dnipropetrovsk oblast i aust, Mykolajiv oblast i sør og til Odessa oblast i sørvest

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kirovohrad Oblast|Kirovohrad Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Kirovohrad oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

 
## Bakgrunnsstoff

*
Luhansk oblast

**Luhansk** er eit oblast i Ukraina. Provinsen har eit areal på 26&nbsp;684 km². I 2006 hadde Luhansk oblast 2&nbsp;409&nbsp;000 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Luhansk.

Provinsen ligg aust i Ukraina og grensar til Russland i aust, Donetsk oblast i sørvest og til Kharkiv oblast i nordvest. Russiske styresmakter har hatt den dominerande kontrollen over provinsen etter at dei annekterte han den 30. september 2022.

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Luhansk Oblast|Luhansk Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Luhansk oblast]]» frå  den 7. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Mykolajiv oblast

**Mykolajiv oblast** (ukrainsk Миколаївська область *Mykolayjivska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 24&nbsp;598 km². I 2022 hadde Mykolajiv oblast 1&nbsp;091&nbsp;821 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Mykolajiv.

Provinsen ligg sør i Ukraina og grensar til Kirovohrad oblast i nord, Dnipropetrovsk oblast i nordaust, Kherson oblast i søraust og til Svartehavet i sør. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mykolaiv Oblast|Mykolaiv Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Mykolaiv oblast]]» frå  den 8. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Odesa oblast

**Odesa oblast** (ukrainsk Одеська область *Odeska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 33&nbsp;310 km². I 2022 hadde Odesa oblast 2&nbsp;351&nbsp;392 innbyggjarar, og administrasjonssenteret ligg i byen Odesa.

Provinsen ligg sør i Ukraina og grensar til Romania i sør, Moldova i vest, Vinnytsia og Kirovohrad oblast i nord, Mykolajiv oblast i aust og til Svartehavet i søraust. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Odessa Oblast|Odessa Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Odessa oblast]]» frå  den 8. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Poltava oblast

**Poltava oblast** (ukrainsk Полтавська область *Poltavska oblast* ) er eit oblast (provins) i Ukraina med ei utstrekking på 28&nbsp;748 km² og med 1&nbsp;352&nbsp;283 innbyggjarar (2022). 

Hovedstaden er Poltava, og andre større byar er Komsomolsk, Krementsjuk, Lubny og Myrhorod. Området er sentrum for gass- og oljeindustrien i Ukraina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Poltava Oblast|Poltava Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Poltava oblast]]» frå  den 8. september 2012.*

## Bakgrunnsstoff

*
Rivne oblast

**Rivne oblast** (ukrainsk Рівненська область *Rivnenska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 20&nbsp;047 km². I 2022 hadde Rivne oblast 1&nbsp;141&nbsp;784 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Rivne.

Provinsen ligg nordvest i Ukraina og grensar til Belarus i nord og til Zjytomyr oblast i aust og til Ternopil- og Khmelnytskyj oblast i sør og Lviv oblast i sørvest og Volyn oblast i vest.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rivne Oblast|Rivne Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Rivne oblast]]» frå  den 8. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Bandjalang

**Bandjalang** er eit australsk språk som vart snakka av 10 personar i 1983. Det blir snakka i New South Wales. Bandjalang høyrer til dei pama-nyunganske språka.

## Fonologi

Bandjalang har eit firevokalsystem:

Konsonantsystemet til bandjalang er mindre og meir regelmessig en for dei fleste andre australske språk:

Bandjalang har eit kvantitetssensitivt trykksystem, trykket fell på lange vokalar.

## Litteraturliste

*
*
*
*
*
*
*

## Bakgrunnsstoff
*Ethnologue - Languages of the World
Sumy oblast

**Sumy oblast** (ukrainsk Сумська область *Sumska oblast* ) er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 23&nbsp;800 km². I 2022 hadde Sumy oblast 1&nbsp;035&nbsp;772 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Sumy.

Provinsen grensar til Russland i nordaust, Kharkiv- og Poltava oblast i sør og til Tsjernihiv oblast i vest.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sumy Oblast|Sumy Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Sumy oblast]]» frå  den 8. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ternopil oblast

**Ternopil oblast** (ukrainsk Тернопільська область *Ternopilska oblast* ) er ein provins (oblast) i det vestlege Ukraina. Oblastet ligg i det historiske landskapet Galizia. Regionen har 1&nbsp;021&nbsp;713 innbyggjarar og eit areal på 13&nbsp;823 km².

Administrasjonssentrum i oblastet er Ternopil. Andre viktige byar er Tsjortkiv, Kremenets og Berezjany.

Området var frå gammalt av polsk, før det vart ein del av Austerrike-Ungarn i samband med delingane av Polen. I mellomkrigstida var området igjen polsk, med status som eige voivodskap, før det i samband med andre verdskrigen vart innlemma i Ukrainske SSR. 

Flesteparten av innbyggjarane i regionen er katolikkar (austlege), men det er òg mange protestantiske og ortodokse minoriteter. Etnisk sett er dei  fleste innbyggjarane ukrainarar, men det er òg ein stor russisk minoritet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ternopil Oblast|Ternopil Oblast]]» frå , og «[[:nb:|Ternopil oblast]]» frå  den 8. september 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*