Tommy Cash

**Tomas Tammemets** (), kjend profesjonelt som **Tommy Cash** (stilisert som **TOMM¥ €A$H**), er ein estisk rappar, songar, dansar og biletkunstnar. Han opptrer vanlegvis på engelsk med ein tydelig ikkje-innfødd aksent, og er kjend for seksuelt eksplisitte tekster og provoserande musikkvideoar.

Han representerte Estland i Eurovision Song Contest 2025 med songen «Espresso Macchiato».

## Bakgrunn
Tomas Tammemets blei fødd og vaks opp i Estland, i Kopli, ein bydel i hovudstaden Tallinn. 

I intervju har Tammemets nemnd den blanda innvandrarbakgrunnen sin med «ukrainsk-kasakhstansk-russisk-estisk» opphav. Han har skildra i detalj dei blanda røtene sine frå besteforeldra: estisk, ukrainsk, russisk og kasakhisk. Tammemets gjekk på estisk skule og snakkar estisk som eitt av morsmåla sine. I eitt av dei tidlege intervjua sine sa han at «ikkje mange veit at eg kan snakke russisk», og at foreldra hans snakka russisk med kvarandre heime, og at han «kjem frå Kopli-ghettoen».

Tammemets har fortalt at han fleire gonger i barndommen sprang frå politiet, og at foreldra deretter måtte betale bøter for ulovleg graffiti han hadde laga. Han har sagt at  hans førte til at han blei «kasta ut» av skulegongen. Sjølv om familien hans berre snakka russisk heime, lærte han også estisk tidleg gjennom barnehage, barneskule og ungdomsskule. Han fullførte aldri vidaregåande opplæring, sjølv om han tok avsluttande eksamenar, og valde seinare å satse på måling og dans i staden for formell utdanning.

## Musikkarriere
### 2012–2015: Første utgjevingar
I 2012 gav Tammemets ut dei første songane sine på SoundCloud, inkludert «Dusk», «Oldkool» og «Toxic». Under det stiliserte pseudonymet TOMM¥ €A$H heldt han si første liveframføring på Café Peterson i Tallinn den 7. desember 2012. 

I 2013 gav han ut låtane «Deep Purp» og «Oldkool» (den sistnemnde blei brukt i videoreklamar viste på ERKI Fashion Show). Same år opptredde TOMM¥ €A$H på Patarei Kultuuritolm-festivalen i Tallinn. Vekeavisa Eesti Ekspress merkte at «med sin nasale stemme og  kvakking såg han meir ut som ein teikneseriefigur enn ein seriøs og sjølvsikker machorappar slik vi er vane med å sjå».

I 2013 sleppte Tommy Cash også sin første musikkvideo, «Guez Whoz Bak», regissert av Janar Aronija. «Guez Whoz Bak» blei seinare kåra til «Årets hit 2013» (R2 Aastahitt 2013) av den estiske radiokanalen Raadio 2. 

To av samarbeida hans med Justicious og Ba., MTWAH og Kongo Jungle, blei gjevne ut som ein del av *Baltic Trail Compilation* (på vinyl). I desember 2013 opptredde han på Żubroffka Short Film Festival i Polen.

I 2014 gav Tommy Cash ut singelen «Alien Tears», som snart blei etterfølgd av EP-en *C.R.E.A.M.*. Denne utgjevinga inkluderte «Alien Tears», «No Afterparty Without You» og fleire tidlegare utgjevne spor.

I september 2014 sleppte han musikkvideoen til «Euroz Dollaz Yeniz», den første singelen frå det kommande studioalbumet hans. Den 1. november 2014 blei det første studioalbumet hans, *Euroz Dollaz Yeniz* (2014), gjeve ut digitalt. I januar 2015, etter å ha tapt dei årlege prisane i to kategoriar (han var nominert til «Årets musikkvideo» og «Årets hiphop-/rapalbum»), la Tommy Cash ut følgjande på Instagram: «Suck my balls Estonian Music Awards».

Tommy Cash var med på singelen «Flipperi» på Mäkki sitt studioalbum *Habiturientti*, som blei gjeve ut i januar 2015. Same år gav han også ut musikkvideoane til «Prorapsuperstar» og «Leave Me Alone».

I september 2015 samarbeidde Tommy Cash med Ilja «Ilitsj» Prusikin og Alina Pjazok for å produsere musikkvideoen til «Give Me Your Money», ein låt av den russiske punk-rave-gruppa Little Big. Videoen blei ein del av nettserien *American Russians*, som blei gjeven ut på YouTube i seks episodar i september–oktober 2015. Han var også med i låten og videoen «Volkswagen Passat», produsert av Sergej Mezjentsev (DJ Oguretz), for albumet *Power*, gjeve ut i Moskva i oktober 2015.

### 2016–2017: Gjennombrot med Winaloto
I juli 2016 lasta Tommy Cash opp ein ny trap-pop-singel med tittelen «Winaloto» på SoundCloud. Ein tilhøyrande musikkvideo, regissert av Tommy Cash sjølv og produsert av Ivan Nezjentsev (alias stereoRYZE) i St. Petersburgi Russland, hadde premiere to veker seinare, den 19. juli 2016. 

Winaloto har fått over 16 millionar visingar på YouTube (per februar 2025). Magasinet Maxim merkte: «Det er ein kjøtfylt orgie, ikkje for sarte sjeler, men viss du er open for det rare, bør du definitivt sjå han». *Dazed* skreiv at «videoen […] kombinerer intrikat koreografi med medvitne sjokk-effektar».

I oktober 2016 framførte Tommy Cash «Winaloto» i ein episode av *ColorsxStudios*. Han vann Estlands musikkpris for «Årets musikkvideo» (2016) for «Winaloto». Same år opptredde Tommy Cash som spesialgjest ved den offisielle residensen til den dåverande  Toomas Hendrik Ilves. 

I oktober 2016 la han ut to nye songar, «Orange Soda» og «Escalade», på SoundCloud. I januar 2017 opptredde han på musikkfestivalen Eurosonic Noorderslag i Groningen i Nederland. Den 16. mars 2017 gav han ut musikkvideoen til «Surf», produsert av Anna-Lisa Himma og regissert av Tommy Cash sjølv. Han opptredde også på popmusikkfestivalen Õllesummer i Tallinn samme år. 

I juli 2017 dukka han opp i ein  i musikkvideoen til Charli XCX sin song «Boys». Den nye singelen hans «Rawr» ble utgitt i september 2017, følgd av ein offisiell remix med Joji. I oktober samarbeidde han med den russiske elektroniske duoen IC3PEAK på songen deira «Cry». I desember 2017 bidrog han på Charli XCX sin låt «Delicious» (frå mixtapen *Pop 2*), og også på ein remix av låten hennar «Out of My Head».

### 2018–2020: «Pussy Money Weed», «Little Molly» og ''¥€$''
Den 25. januar 2018, under den 20. estiske musikkprisutdelinga, vann «Surf» prisen for «Årets musikkvideo».

Tidleg i 2018 sleppte Tommy Cash singelen «Pussy Money Weed», saman med ein musikkvideo. «Ei hymne til mangfald», skreiv Giulia Pacciardi frå italienske *Collater.Al*.

Den 2. april, under EFTA-prisutdelinga 2018, framførte han den nye songen «Little Molly». Den 30. mai 2018 vart «Little Molly» offisielt gjeven ut som singel saman med ein musikkvideo, regissert av Anna-Lisa Himma og Tommy Cash sjølv. Per juli 2024 hadde musikkvideoane til «Pussy Money Weed» og «Little Molly» fått høvesvis over 15 og 17 millionar visingar på YouTube.

I oktober 2018 samarbeidde han med Little Big og gav ut songen «Follow Me», som ein del av Little Big sitt fjerde studioalbum *Antipositive, Pt. 2*. Dette var hans andre samarbeid med den russiske punk-rave-gruppa, etter singelen «Give Me Your Money» frå 2015.

I november 2018 sleppte Tommy Cash låta og musikkvideoen «X-Ray», som vart hovudsingelen frå det andre studioalbumet hans, ¥€$ (2018). Albumet inneheld vokale bidrag frå MC Bin Laden, Charli XCX, Rick Owens og Caroline Polachek. Det vart co-produsert av Danny L Harle, A. G. Cook, Amnesia Scanner og Boys Noize.

Konsertturneen for å promotere albumet ¥€$ vart kunngjord i desember 2018. Turneen skulle omfatte 33 konsertar i 17 land. Under konserten hans i Tallinn i desember 2018 opptredde Charli XCX saman med Tommy Cash på songane «Cool 3D World» og «Delicious».

På  i 2019 blei Tommy Cash med den bosnisk-svenske DJ-en  for å framføre «Heartbass» og «X-Ray». Same år var han også spesialgjest på  sin *Goodbye, Farewell Tour*, med over 20 konsertar i USA og Canada. I desember 2019 gav han ut musikkvideoen «Sdubid».

Den 30. januar 2020 kunngjorde Tommy Cash sin første offisielle turné i USA, med oppstart 22. mars. På grunn av koronapandemien blei turneen utsett til 2022. I 2020 dukka han også opp i musikkvideoen til «S*ck My D*ck 2020» av det russiske rave-bandet Little Big.

### 2021–2024: ''Moneysutra''
I april 2021 gav Tommy Cash ut singelen «Zuccenberg», i samarbeid med Suicideboys og Diplo. Den fem spor lange EP-en *Moneysutra* blei gjeven ut 9. april 2021, med gjesteframføringar frå Suicideboys, Diplo, Riff Raff, Bones og Aleksej Uzenjuk (betre kjend som Eldzjej).

Sommaren 2021 sleppte Tommy Cash låta og musikkvideoen «Benz-Dealer» i samarbeid med Quebonafide. Han medverka òg på Boys Noize sin låt «Nude». I september 2021 samarbeidde han med Oliver Tree og Little Big på låten og videoen «Turn It Up», frå deira felles EP *Welcome to the Internet*, som også blei sleppt same månad. Månaden etter var han med på Umru sin låt «Check1», hovudsingelen frå debutalbumet *Comfort Noise* (2022) til den estisk-amerikanske produsenten, som også fikk musikkvideo.

I desember 2021 blei nye turnédatoar offentleggjorde for *The Biggest and Strongest World Tour* (2022), med ekstra konsertar i både Nord-Amerika og Europa. Turnéen starta 10. februar 2022 i San Francisco og skulle opphavleg bestå av 19 konsertar i Nord-Amerika og 28 i Europa, med avslutning 6. mai 2022 i Tallinn. I april 2022 blei tre australske datoar stadfesta, og ein ekstra konsert i Perth blei seinare lagt til.

I mars 2022 sleppte Cash samarbeidet «Baby Shock» med den kasakhstanske produsenten  – ein bass-tung trap-låt. I august 2022 kunngjorde han via  Facebook-sidasi turneen *Autobahn Tour* (2022), med ti konsertar i Tyskland og Polen. *The Amerika 2 Tour (2022)*, som skulle ha ti konsertar i USA og Canada, blei utsett då teamet hans blei nekta visum.

Under Käärijä sin konsert 19. august 2023 i Helsingfors, kom Tommy Cash på scena for å opptre saman med han på låten «It’s Crazy It’s Party».  Seinare same år slutta Tommy Cash seg til Oliver Tree sin verdsturné.

I januar 2024 gav Tommy Cash ut singelen «Tango» saman med den kanadiske rapperen bbno$. I juli 2024 dukka han opp i musikkvideoen «Ass & Titties» av Salvatore Ganacci. Hans tredje EP, *High Fashion* (2024), inneheld produksjonar frå A. G. Cook, IC3PEAK og Umru.

### 2024–nå: Eurovision Song Contest, kontroversar
Den 6. november 2024 blei det offentleggjort at Tommy Cash skulle delta i **', den estiske uttakinga til Eurovision Song Contest 2025, med låten «Espresso Macchiato». Låten blei gjeven ut 7. desember 2024.

«Espresso Macchiato» vann ''Eesti Laul'', og blei dimed det estiske bidraget til Eurovision Song Contest i [[Basel]]. Deltakinga førte med seg kontroversar – både på grunn av kritikk frå italienske medium og politikarar for bruk av stereotypiar om italiensk kultur i låten, og på grunn av Tommy Cash sine tidlegare framføringar i Russland og samarbeid med russiske artistar. Kort tid etter sigeren i Eesti Laul gav Tommy Cash ut singelen «United by Music», eit samarbeid med den tidlegare [[Nederland i Eurovision Song Contest|nederlandske Eurovision-representanten]] [[Joost Klein]]. I låten gav dei uttrykk for misnøye med [[Den europeiske kringkastingsunionen]] (EBU); Klein vart diskvalifisert på tampen av [[Eurovision Song Contest 2024|Eurovision-finalen året før]].

Den 9. mai publiserte Tommy Cash ein remix av «Espresso Macchiato» saman med den italienske rapparen Tony Effe. Den 13. mai framførte han «Espresso Macchiato» i den første semifinalen i Eurovision Song Contest og fekk 113 poeng, noko som gav ein femteplass og kvalifisering til finalen. Etter framføringa i finalen 17. mai fekk han 356 poeng og enda på tredjeplass, bak [[Austerrike i Eurovision Song Contest|Austerrike]] og [[Israel i Eurovision Song Contest|Israel]]. Etter konkurransen gjekk songen inn på hitlistene rundt om i Europa og debuterte på 93.-plass på Billboard Global 200-singellista.

== Kunstnerisk stil ==
Tammemets har skildra seg sjølv som ein «post-sovjetisk rappar» med ei «austeuropeisk sjel» og ein «skandinavisk CV». Han har snakka ope om det blanda opphavet sitt gjennom besteforeldra – estisk, ukrainsk, russisk og kasakhstansk – og korleis dette har ført til komplekse kjensler som speglar seg i kunsten hans. I mange intervju har han fortalt om korleis kunstskulen i Estland, russisk språk i heimen, vestleg musikk og miljøet han voks opp i har forma uttrykket hans. Han har tidlegare kalla seg sjølv «Kanye East» og brukt namnet Toomas Sularaha, som er ei bokstavleg omsetjing av artistnamnet hans.

Tommy Cash hentar òg inspirasjon frå white trash-kultur – i hans tilfelle den russiske gopnik-stilen. Innan dans er han ein fristilsdansar med eit særmerkt uttrykk, som kombinerer element frå popping, krumping og [[breikdans]].

== Andre prosjekt ==
=== Modelloppdrag og stunt under moteukene ===
Tommy Cash debuterte som  under herrekolleksjonen til  for våren 2019 under . Han gjekk òg visningar for  (haust/vinter 2022/23) i [[Paris]] og for  (vår/sommar 2024) i [[Milano]]i [[Italia]].

Under motevkene i Paris og  i 2022 dukka Tommy Cash opp på første rad med ei rekkje [[performance art]]-stunt. Den første framsyninga hans var under Rick Owens sitt moteshow 23. juni 2022, der han bar ein hudfarga [[g-streng]], ein overdimensjonert [[parykk]] og falske [[nagl|tånegler]]. Seinare trente han midt på catwalken hos Amiri, og forvandla seg til ein baby – komplett med barnevogn og følgje – under visinga til Marine Serre. Hausten 2022 blei han sett [[Strikking|strikkande]] under  sitt vår/sommar 2023-show, bar ein «menneskeleg ryggsekk» under Rick Owens si vising, og spelte  på catwalken til  i Milano.


På Diesel sitt haust/vinter 2023/24-show i Milano møtte Tommy Cash opp utkledd som ei vaskehjelp med mopp og bøtte.. 

Under Paris Fashion Week 2023 dukka han opp utkledd som [[Anna Wintour]] på eit spesialarrangement av . Til -showet fylte han andletet med [[piercing]]ar. Dagen etter stilte han på Rick Owens si vising iført ein protese[[vagina]] og ein trong singlet med teksten «Sue Me». Den 7. mars 2023 kom han til Y/Project sitt show halvsøvande, kledd i eit reint [[sengeteppe]] og med fleire puter på ryggen, og tok plass på første rad i [[Tøffel|tøflar]] og blå [[Pysj|pysjamas]].

I juni 2023 dukka han opp under Rick Owens si vising i Paris utkledd som ein moderne versjon av den franske mimikaren [[Marcel Marceau]], i samband med lanseringa av samarbeidet Crocs x MSCHF. På Marine Serre sitt vår 2024-show dukka han opp iført eit antrekk av blondt hår frå topp til tå, inspirert av «Cousin Itt». Han deltok òg på [[Jean-Paul Gaultier]] x -høgmotekolleksjonen i ein naken, muskuløs kroppssuit. Til Doublet-showet kom han utkledd som eit spisebord med sjømat, glas og stearinlys. 

Hausten 2023, under Diesel sitt vår/sommar 2024-show i Milano, ankom Tommy Cash utkledd som ein heimlaus person. Elliot Hoste frå ''Dazed'' skreiv: «Cash sitt heimlaus-cosplay var korkje smart eller morosamt – det var dumt og støytande.» Ifølgje Tommy Cash sjølv var det ikkje meint å skape kontrovers, men å setje søkjelys på temaet. 

Til Maison Margiela sitt Artisanal Couture vår 2024-show bar han ein tårnliknande stabel med designaresker og handleposar. Under Paris Fashion Week 2024, på Vetements si womenswear-vising, stilte han i eit oppblåsbart lateksantrekk.

=== Kunstverk ===
Tommy Cash arbeider med ulike uttrykk, mellom anna musikk, video, fotoinstallasjon, skulptur, måleri, readymades og merchandise.

I 2019 heldt Tommy Cash og  ei felles utstilling med tittelen ''The Pure and the Damned'' på  i Tallinn. Mellom verka hans var eigen [[sæd]], eit sjølvportrett med gravid mage og eigendesigna tøflar laga av brød. I september 2020 blei kunsten hans vist på kunstmessa  i Moskva i Russland.

I 2022 presenterte Tommy Cash ei separatutstilling i samarbeid med galleriet Temnikova & Kasela under Paris Internationale i Frankrike. Utstillingsstanden var ei hyllest til den russiske teiknefilmen **', men i hans versjon med atomsoppskyer som strøymde ut av øyra – verket fekk namnet «Nukerashka». I mai 2024 blei «Nukerashka»-prosjektet vist under utstillinga *Rayon Jouets* ved Hangar Y i Meudon, Frankrike.

### Design
Tidlig i karrieren gjorde Tommy Cash det klart at han var interessert i mote og ønskte å jobbe innan klesdesign. I 2018 lanserte han ein kleskolleksjon som på subversivt vis imiterte amerikanske stilar med europeiske element og interne vitsar. Mot slutten av 2019 samarbeidde han med Rick Owens om ein hettegenser i avgrensa opplag.

I 2021 tok Tommy Cash initiativ til eit mogleg samarbeid med IKEA, og presenterte ein sofa forma som eit brød saman med eit teppe designa av Gab Bois, kalla «Loafa». Seinare stadfesta representantar frå IKEA at det ikkje fanst noko offisielt samarbeid med rapparen, og at dei heller ikkje såg «Loafa»-prosjektet som gjennomførbart.

Same året samarbeidde Tommy Cash med sportskledemerket Adidas for å lage verdas lengste sneakers. Dei éin meter lange skorne – éin kvit og éin svart – var eit unikt par designa etter ønskje frå artisten. «Då eg sa til Adidas at eg ville lage verdas lengste sko som samarbeid, sa dei berre: ‘Wtf, Tommy’. Men fem månader seinare – her er vi,» skreiv han på Instagram. Daniel Rogers frå *Dazed* kommenterte: «Når det gjeld COVID-restriksjonar, dekkjer desse sneakersane garantert alle reglar for sosial distansering. Dessverre må vi dødelege framleis gni oss opp mot kvarandre, for dette gigantparet er unikt, berre laga for Cash.» Sjølv om dei ekstra lange Superstar-skorn var spesiallaga, førte samarbeidet òg til eit meir brukartilpassa par i normal storleik, i ulike fargar – éin svart og éin kvit. Eit avgrensa tal av denne enklare versjonen, som har signaturen til Tommy lasergravert på hælen og eit yin- og yang-trykk på innersolen, blei gjort tilgjengeleg for publikum gjennom eit lotteri.

I mars 2021 lanserte han ein kapselkolleksjon i samarbeid med motehuset . Den samanslåtte merch-linja inkluderte mellom anna tøflar forma som brød, saman med ei pakke vakuumpakka nudlar med logoen Tommy Cash x Maison Margiela trykt på. Kolleksjonen inneheldt òg meir tradisjonelle plagg som ein svart hettegenser med begge merka, ein stripete genser og ein t-skjorte. Han gav òg ut ein låt til kolleksjonen kalla «Mute (by Maison Margiela)», som består av tre og ein halv minutt med fullstendig stille.

I november 2022 offentleggjorde Tommy Cash sitt første moteprosjekt med det italienske sportskledemerket Kappa. Kapselkolleksjonen, som han var med på å designe, bestod av ti plagg innan strikk, skreddarsaum og yttertøy, i tillegg til sko – mellom anna ein oversized dress, overdeler med doble lag, loafers med merkevare og ei lærmaske.

### Reklameoppdrag
I 2018 medverka Tommy Cash i ein reklame for LHV Bank. I 2020 var han andletet utetter for Adidas-kampanjen *Superstar – change is a team sport*, der han òg spelte saman med russiske influensarar, musikarar og idrettsutøvarar. I april 2023 deltok han i undertøyskampanjen Borderline frå . Seinare same året dukka han opp i reklamar for Diesel, fotograferte av Marili Andre. Han var òg med i ein kampanjevideo for det amerikanske merket Brigade, der han promoterte soveposen Big Sock. Same året deltok den estiske rapparen i kampanjen *Join The Flip Side with Tommy Cash* for  A52s 5G, som inkluderte ein pop-up-konsert i Tallinn 13. september 2023. I 2023 medverka han også i *Mobility is a Human Ride*, en reklamekampanje frå PTV Group og .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tommy Cash|Tommy Cash]]» frå , den 27. desember 2024.*