open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Skrueaks

**Skrueaks** (*Spiranthes spiralis*) er ei plante i skrueaksslekta *Spiranthes* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten veks ikkje i Noreg. Skrueaks skil seg frå dei fleste andre orkidear i tempererte strøk ved at han blømer om hausten.

## Utbreiing
Skrueaks finst i store delar av Europa utanom den nordlege delen.

I Sverige (svensk namn *skruvax*) finst han på ein lokalitet på Öland, der han er innplanta. Han er derfor klassifisert som framandart i kategorien "Ingen kjend risiko" (NK). 

I Danmark (dansk namn *skrueaks*) vart arten sist sett på Bornholm i 1981 og er rekna som regionalt utdøydd (RE). 

Skrueaks (engelsk namn *autumn lady's-tresses*) har ein god del veksestader i dei sørlege delane av Dei britiske øyane. Arten er rekna som nær truga både i Storbritannia og Irland. Lokalt er han nær truga (NT) i England, men blir rekna som livskraftig (LC) i Wales.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *herfstschroeforchis*, fransk namn *spiranthe d'automne*) i Nederland i sanddyner på kysten i sør og i Limburg. Han er sjeldan, men bestanden har teke seg noko opp dei siste åra. I Belgia finst han ikkje lenger i Flandern, medan han har ein kjend veksestad i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*). I Belgia er han rekna som regionalt utdøydd (RE, *regionaal uitgestorven*) i Flandern og kritisk truga (CR, *menacé d'extinction*) i Vallonia. Arten finst ikkje i Luxembourg.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Fabian Solheim

**Fabian Wilkens Solheim** () er ein norsk alpin skirennar frå Oslo, medlem i Idrettslaget Heming. Han har vorte verdsmeister og vunne OL-bronse for Noreg i mannskapstevlingar.

Solheim sikra Noreg VM-gull i mannskapsøvinga under VM i alpine greiner 2021 i Cortina d'Ampezzo. Dei andre på laget var Kristina Riis-Johannessen, Thea Louise Stjernesund og Sebastian Solevåg. Året etter var han med på Noregs lag som tok bronsen i mannskapsøvinga under Vinter-OL 2022 i Beijing.

Solheim har delteke i verdscupen i alpine greiner sidan 8. desember 2018. Per 1.3.2022 var niandeplassen i storslalåm i Adelboden den 11. januar 2020 hans beste individuelle prestasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fabian Solheim|Fabian Solheim]]» frå ,  den 3. mars 2022.*
Skrueaksslekta

**Skrueaksslekta** (*Spiranthes*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har skrueaksslekta nokre titals artar.. Ingen av dei lever i Noreg, medan ein er kjend frå Norden:

*skrueaks (*S. spiralis*), i Sverige framandart (NK), i Danmark (RE)

På Dei britiske øyane har slekta òg vore representert med:

**[[Spiranthes aestivalis|S. aestivalis]]*, regionalt utdøydd (RE)
**[[Spiranthes romanzoffiana|S. romanzoffiana]]*, i England regionalt utdøydd (RE), i Skottland (LC), i Wales (nyoppdaga) i Irland (NT)

Dei siste åra er det registrert fleire artar av slekta i Benelux:
**[[Spiranthes cernua|S. cernua]]*, i Nederland og Belgia (ikkje raudlistevurdert)
**[[Spiranthes lucida|S. lucida]]*, i Nederland (ikkje raudlistevurdert)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Thea Louise Stjernesund

**Thea Louise Stjernesund** () er ein norsk alpin skirennar frå Lillestrøm, medlem i Hakadal Idrettslag. Ho har vorte verdsmeister og vunne OL-bronse for Noreg i mannskapstevlingar.

Stjernesund debuterte i verdscupen i alpine greiner 27. oktober 2018 med ein niandeplass i storslalåmrennet i Sölden. Under VM i alpine greiner 2021 i Cortina d'Ampezzo utgjorde ho, saman Kristina Riis-Johannessen, Sebastian Solevåg og Fabian Solheim, det norske laget som rende inn til gull i mannskapstevlinga. Året etter var ho også med på Noregs lag som tok bronsen i mannskapsøvinga under Vinter-OL 2022 i Beijing.

Stjernsunds beste individuelle prestasjon i verdscupen er ein andreplass i parallell-slalåm i Lech am Arlberg den 13. november 2021. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thea Louise Stjernesund|Thea Louise Stjernesund]]» frå ,  den 3. mars 2022.*
Nicole Schmidhofer

**Nicole Schmidhofer** ( er ein austerriksk alpin skirennar frå Schönberg-Lachtal i Steiermark. Ho vart verdsmeister i super-g-øvinga under VM i alpine greiner 2017. 2019-sesongen vann ho FIS-verdscupen i utfor.

Schmidhofer deltok i verdscupen i alpine greiner frå 15. mars 2007. Ti år seinare vann ho gullmedaljen i super-g under verdsmeisterskapen i St. Moritz. I tida frå 30. november 2018 til 7. desember 2019 sigra ho i fire verdscuprenn. Tre av triumfane kom i utforløypa i Lake Louise i Canada, ein fyrsteplass super-g kom i Garmisch-Partenkirchen. Gjennom vinteren 2019 viste Schmidhofer seg som verdas beste kvinnelege utforrennar med to fyrsteplassar og to andreplassar i øvinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nicole Schmidhofer|Nicole Schmidhofer]]» frå ,  den 2. mars 2022.*
Norneslekta

**Norneslekta** (*Calypso*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
På verdsbasis har norneslekta berre ein art, som ikkje lever i Noreg, men som er å finne elles i Norden:

*norne (*C. bulbosa*), i Sverige (VU) og Finland (VU)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Honningblom

**Honningblom** (*Herminium monorchis*) er ei plante i&nbsp;honningblomslekta *Herminium* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Honningblom blir berre kring 10 centimeter høg. Planta har eit avlangt aks med små, gulgrøne blomar med honningduft. Ved basis har planta to langsmale blad.

## Utbreiing
Arten er knytt til fuktig, kalkrik slåttemark og beitemark og til havstrandeng. I Noreg har arten vore kjend frå fleire titals stader på Austlandet,  men på grunn av habitatstap er det no berre att ei handfull stader på Hvaler. Honningblom er totalfreda i Noreg og klassifisert på Norsk raudliste for artar (2021) som kritisk truga (CR). Arten er nøye overvaka, og som ein av svært få artar er han òg verna som prioritert art gjennom eiga forskrift.

Arten finst òg i Sverige (status VU, svensk namn *honungsblomster*) og i Danmark (EN, dansk namn *pukkellæbe*), men er rekna som utgått i Finland (RE, finsk namn *mesikämmekkä*).

Honningblom (engelsk namn *musk orchid*) veks heilt sør i Storbritannia, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU). Lokalt er han sterkt truga (EN) i England, og regionalt utdøydd (RE) i Wales (sist funne i 1968).

I Estland (estisk namn *harilik muguljuur*) veks honningblom mest på øyane og vest på fastlandet og er rekna som sårbar (VU). I Latvia (latvisk namn *vienguma hermīnija*) er arten sjeldan og veks berre nær kysten. Han er klassifisert som sårbar (kategori 2 – *retas sugas*). I Litauen (litauisk namn *vienagumbis medauninkas*) har arten gått sterkt attende på grunn av habitatstap og er dei siste åra berre kjend frå ein funnstad ved elva Šventoji. Han er rekna som kritisk truga (CR).

I Benelux har arten (nederlandsk namn *honingorchis*, fransk namn *orchis musc*) berre eit par vekstestader att ved kysten i Nederland. I Flandern i Belgia finst han no berre i eit område ved kysten, medan han ikkje lenger er å finne i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*). I Belgia er han rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*) i Flandern og regionalt utdøydd (RE, *éteint*) i Vallonia. I Luxembourg er han òg rekna som regionalt utdøydd (RE).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Honningblomslekta

**Honningblomslekta** (*Herminium*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar i Noreg
Slekta har nokre titals artar på verdsbasis. Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:

*honningblom (*H. monorchis*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som kritisk truga (CR).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Knerot

**Knerot** (*Goodyera repens*) er ei plante i&nbsp;knerotslekta *Goodyera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Knerot er ein liten, grønkvit orkide med krypande jordstengel og ein rosett med eggforma blad nær bakken. Dei hårete, gulkvite einskildblomane sit i eit smalt, einsidig aks. Namnet på arten kjem frå at stengelen har eit «kne», ein knekk i rett vinkel nede ved bladrosetten.

## Utbreiing
Knerot veks i skog over store delar av landet. Frå 2021 er arten komen med på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT). 

Arten finst òg i Sverige (status VU, svensk namn *knärot*), i Danmark (LC, dansk namn *knærod*) og i Finland (LC, finsk namn *yövilkka*).

Knerot (engelsk namn *creeping lady's-tresses*) veks i den nordlege delen av Storbritannia. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC), slik som lokalt i England. Arten er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *roomav öövilge*) veks knerot over det meste av landet, mest i aust, og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *ložņu saulenīte*) er arten temmeleg vanleg i barskog over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn *šliaužiančioji sidabriukė*) er arten ein av dei mest vanlege orkideane, mest i aust og sør. Han er rekna som livskraftig.

I Benelux er arten ein relativ nykomar (nederlandsk namn *dennenorchis*, fransk namn *goodyère rampante*) ein relativ nykomar som først vart funnen i Nederland i 1880. No veks han spreidde stader i landet, men er i tilbakegang. I Flandern i Belgia var han først registrert i 1942 og finst mest i nordaust. I Vallonia vart han registrert først gong i 1902 og er no svært sjeldan i sør. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*). I Belgia er han ikkje raudlistevurdert i Flandern, men er rekna som sterkt truga (EN, *en danger*) i Vallonia. I Luxembourg er han ein etablert framandart (EA, *established alien*) som er rekna som livskraftig (LC).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Knerotslekta

**Knerotslekta** (*Goodyera*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar i Noreg
Knerotslekta har kring 100 artar på verdsbasis, av dei ein som lever i Noreg:

*knerot (*G. repens*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som nær truga (NT).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Småtviblad

**Småtviblad** (*Neottia cordata*) er ei plante i&nbsp;fuglereirslekta *Neottia* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Småtviblad er ein ganske liten orkidé som blir opptil 15 centimeter høg, med to små, hjarteforma blad nedst på stengelen. Dei raudbrune blomane sit i eit lite aks.

## Systematikk
Tidlegare var småtviblad knytta til tvibladslekta *Listera* med namnet *Listera cordata*, men nyare genetisk forsking har synt at arten skal innlemmast i slekta *Neottia*, trass i dei store morfologiske ulikskapane.

## Utbreiing
Småtviblad er ikkje like avhengig av kalk som den nære slektningen stortviblad. Han veks i skog og fjell over det meste av landet. I raudlistevurderinga 2021 har arten status som livskraftig (LC). 

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *spindelblomster*), i Danmark (LC, dansk namn *hjertebladet fliglæbe*), i Finland (LC, finsk namn *herttakaksikko*), på Færøyane (VU, færøysk namn *hjartatvíbløðka*), på Island (LC, islandsk namn *hjartatvíblaðka*) og på Grønland (LC, grønlandsk namn *uummataasaaqqat*).

Småtviblad (engelsk namn *lesser twayblade*) er vanleg på Dei britiske øyane, mest i nord. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *väike käopõll*) veks småtviblad spreidd over det meste av landet og er rekna som sårbar (VU). I Latvia (latvisk namn *sirdsveida divlape*) veks arten spreidd i fuktig barskog og blandingsskog og er klassifisert som sjeldan (kategori 3 – *samazinās*). I Litauen (litauisk namn *širdinė dviguonė*) veks arten i vest og heilt i aust. Han er rekna som sårbar (VU).

I Benelux finst arten (nederlandsk namn *kleine keverorchis*, fransk namn *listère cordée*) på nokre av Dei vestfrisiske øyane i Nederland, men manglar i Belgia og Luxembourg. I den nederlandske raudlista er arten rekna som nær truga (NT, *gevoelig*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Fuglereirslekta

**Fuglereirslekta** (*Neottia*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
Tidlegare var fuglereir den einaste representanten i Noreg for slekta *Neottia*, men nyare genetisk forsking har synt at den tidlegare tvibladslekta *Listera* skal innlemmast i denne slekta, trass i dei store morfologiske ulikskapane.

## Artar i Noreg
Fuglereirslekta har desse artane i Noreg:

*småtviblad (*N. cordata*)
*fuglereir (*N. nidus-avis*)
*stortviblad (*N. ovata*)

Av desse artane er fuglereir teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som nær truga (NT).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Huldreblom

**Huldreblom** (*Epipogium aphyllum*) er ei plante i&nbsp;huldreblomslekta *Epipogium* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Huldreblom blir kring 20 centimeter høg. Planta har store, gulhvite blomar med rosa teikninger. Huldreblom har ikkje klorofyll, og tek opp næring ved å snylte på andre planter. Han blømer ikkje årvisst, og det er spunne myter kring denne blomen som kan dukke opp og forsvinne att.

## Utbreiing
Arten er nær knytt til fuktige område i gammalskog, og mange veksestader er øydelagde av moderne hogst. Huldreblom finst på spreidde stader kring i landet, gjerne på ulendte stader der hogst ikke er lønsamt. Huldreblom er totalfreda i Noreg og klassifisert på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

Arten finst òg i Sverige (status NT, svensk namn *skogsfru*), i Danmark (CR, dansk namn *knælæbe*) og i Finland (VU, finsk namn *metsänemä*).

Huldreblom (engelsk namn *ghost orchid*) var rekna å vere utdøydd på Dei britiske øyane, men eit eksemplar vart funne i Herefordshire i 2009. I den britiske raudlista har arten no status som kritisk truga (CR), likeeins lokalt for England.

I Estland (estisk namn *lehitu pisikäpp*) veks huldreblom spreidde stader, for det meste i aust. Han er rekna som kritisk truga (CR). I Latvia (latvisk namn *bezlapu epipogija*) er arten svært sjeldan, for det meste aust i landet. På den latviske raudlista er han klassifisert som sterkt truga (kategori 1 – *draud iznīkšana*). I Litauen (litauisk namn *belapė antbarzdė*) veks arten no berre på eit par lokalitetar heilt aust i landet og er blitt borte frå eit par andre stader. Han er rekna som kritisk truga (CR).

I Benelux er huldreblom (nederlandsk namn *spookorchis*, fransk namn *épipogon sans feuilles*) er ikkje registrert i Nederland og har ingen nylege funn i Belgia. I Luxembourg står han på raudlista som særs sjeldan (R).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Huldreblomslekta

**Huldreblomslekta** (*Epipogium*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar i Noreg
Slekta har fem artar på verdsbasis, ein av dei i Noreg:

*huldreblom (*E. aphyllum*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Plantearten fuglereir

**Fuglereir** (*Neottia nidus-avis*) er ei plante i&nbsp;fuglereirslekta *Neottia* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Fuglereir er utan klorofyll og snyltar på andre planter for å få næring. Planta blir kring 30 centimeter høg og er brun, slik at ho kan sjå ut som ho har visna. Einskildblomane er gulbrune med relativt stor, kløyvd leppe, og sit i eit ganske stort og tett aks. Rotsystemet er svært forgreina og samanfiltra, noko som har gitt arten namn.

## Systematikk
Tidlegare var fuglereir den einaste representanten i Noreg for slekta *Neottia*, men nyare genetisk forsking har synt at den tidlegare tvibladslekta *Listera* skal innlemmast i denne slekta, trass i dei store morfologiske ulikskapane.

## Utbreiing
Fuglereir veks i kalkrik skog, og har hovudutbreiinga i Noreg nær kysten frå Oslofjorden til Trøndelag. Frå 2021 er arten komen med på Norsk raudliste for artar som nær truga (NT). 

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *nästrot*), i Danmark (LC, dansk namn *rederod*) og i Finland (NT, finsk namn *pesäjuuri*).

Fuglereir (engelsk namn *bird's-nest orhid*) veks mange stader i England, Wales, Skottland og Irland. I den britiske raudlista har arten status som nær truga (NT). Lokalt er han sårbar (VU) i England, livskraftig (LC) i Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland. Arten er livskraftig i Irland,

I Estland (estisk namn *pruunikas pesajuur*) veks fuglereir over heile landet og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *parastā ligzdene*) er arten temmeleg vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn *rusvoji lizduolė*) veks arten spreidd over det meste av landet, mest i lauvskog og blandingsskog. Han er rekna som livskraftig.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *vogelnestje*, fransk namn *néottie nid d'oiseau*) i Nederland no stort sett berre nokre få stader i Limburg. I Belgia er han svært sjeldan i Flandern, noko vanlegare i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*). I Belgia er han rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*) i Flandern og sårbar (VU, *vulnérable*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som livskraftig (LC).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Stortviblad

**Stortviblad** (*Neottia ovata*) er ei plante i&nbsp;fuglereirslekta *Neottia* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad

Stortviblad er ein opptil 60 centimeter høg orkidé med to store, ovale blad nedst på stengelen. Dei mange gulgrøne blomane sit i et høgt og smalt aks. Stortveblad kan somme stader finnast i store mengder.

## Systematikk
Tidlegare var stortviblad knytta til tvibladslekta *Listera* med namnet *Listera ovata*, men nyare genetisk forsking har synt at arten skal innlemmast i slekta *Neottia*, trass i dei store morfologiske ulikskapane.

## Utbreiing
Stortviblad veks i kalkrik skog over det meste av landet til Porsanger. I raudlistevurderinga 2021 har arten status som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *tvåblad*), i Danmark (LC, dansk namn *ægbladet fliglæbe*), i Finland (LC, finsk namn *soikkokaksikko*) og på Island (NT, islandsk namn *hjónagras*).

Stortviblad (engelsk namn *common twayblade*) er vanleg over heile Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England og Wales, og han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *suur käopõll*) veks stortviblad over heile landet og er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *ovālā divlape*) er arten temmeleg vanleg over heile landet og står ikkje som truga på den latviske raudlista. I Litauen (litauisk namn *kiaušininė dviguonė*) er arten mellom dei mest vanlege orkideane og er rekna som livskraftig.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *grote keverorchis *, fransk namn *listère ovale*) over store delar av landet i Nederland og både i Flandern og Vallonia i Belgia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC, *thans niet bedreigd*). I Belgia er han rekna som livskraftig (LC, *momenteel niet in gevaar*) i Flandern og nær truga (NT, *espèce quasi menacée*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som livskraftig (LC).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Skogfrueslekta

**Skogfrueslekta** (*Cephalanthera*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar
På verdsbasis har skogfrueslekta eit tjuetals artar. Artsdatabanken opererer med to artar i Noreg:

*kvit skogfrue (*C. longifolia*)
*raud skogfrue (*C. rubra*)

Båe er tekne med på Norsk raudliste for artar (2021) som høvesvis nær truga (NT) og sterkt truga (EN).

I Norden finst elles:
*stor skogfrue (*C. damasonium*), i Sverige (VU),, i Danmark (VU)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Kristin Lysdahl

**Kristin Anna Lysdahl** () er ein norsk alpin skirennar frå Asker, medlem i  Asker Skiklubb. Ho vann OL-bronse med Noregs lag i mannskapstevlinga under Vinter-OL 2018.

Lysdahl har delteke i verdscupen i alpine greiner sidan 27. desember 2016. 2019-sesongen enda ho på 20. plass i den totale verdscupen. 2021-sesongen vart ho nummer 7 i slalåmøvinga i Verdscupen. 13. november 2021 tok Lysdahl tredjeplassen i eit parallell-renn i Lech am Arlberg, hennar einaste pallplass individuelt i verdscupen.

Under dei olympiske vinterleikane 2018 i Pyeongchang var Lysdahl, saman med Sebastian Solevåg, Nina Haver-Løseth og Leif Kristian Haugen, med om å kapre tredjeplassen i mannskapsøvinga. I den alpine verdsmeisterskapen 2021 i Cortina d'Ampezzo rende Lysdahl inn til sjuandeplass i slalåmrennet.

Ho vann  gull i kombinasjonen under NM 2017 og vart noregsmeister i slalåm i 2019.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristin Lysdahl|Kristin Lysdahl]]» frå ,  den 4. mars 2022.*
Maria Therese Tviberg

**Maria Therese Tviberg** () er ein norsk, tidlegare alpin skirennar frå Geilo, medlem i Geilo Idrettslag. Ho vart i 2023 verdsmeister i paralellslalåm. Tviberg vann OL-bronse med Noreg i mannskapstevlinga under Vinter-OL 2022.

Tviberg deltok i Verdscupen i alpine greiner i tida 2015-23, med ein femteplass i storslalåm som beste prestasjon. I 2017 vart ho trippel noregsmeister med di ho då vann slalåm, super-g og utfor under meisterskapen i Narvik og vart tildelt kongepokal. To år seinare sikra ho seg eitt nytt NM-gull ved NM i alpine greiner 2019 i Hemsedal.

Under dei olympiske vinterleikane 2022 i Beijing fekk Tviberg ein bronsemedalje, i spann med Thea Louise Stjernesund, Fabian Solheim og Timon Haugan. Eitt år seinare, 15. februar 2023, vann ho over sveitsiske Wendy Holdener i finalen i paralellslalåm ved verdsmeisterskapen i franske Courchevel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Maria Therese Tviberg|Maria Therese Tviberg]]» frå ,  den 4. mars 2022.*
Mina Holtmann

**Mina Fürst Holtmann** () er ein norsk alpin skirennar frå Bærum, medlem i Bærums SK.

Holtmann vann super-G under NM i alpine greiner 2014, og utfor og super-G ved noregsmeisterskapen 2015. I junior-VM 2015 rende ho inn til siger i utforrennet. Under NM i alpine greiner 2022 i Narvik sikra ho seg gullmedaljen i så vel slalåm som storslalåm. 

Holtmann har delteke i verdscupen i alpine greiner sidan 24. januar 2015. Den 17. desember 2019 presterte ho sitt livs beste tevling, vart då nummer 2 i storslalåmrennet i Courchevel. I den same 2020-sesongen vart ho nummer 7 i FIS-cupen i storslalåm, totalt enda ho på 20. plass i verdscupen i alpine greiner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mina Holtmann|Mina Holtmann]]» frå ,  den 4. mars 2022.*
Anne Kjersti Kalvå

**Anne Kjersti Kalvå** () er ein norsk langrennar frå Lundamo i Melhus som under Ski-VM 2023 gjekk Noreg inn til gullmedalje i 4 x 5 km stafett. Ho er medlem i Lundamo IL og syskenbarn til Marit Bjørgen.

## Aktiv
Kalvå vart nummer 6 på 30-kilometeren då ho meisterskapsdebuterte i Ski-VM 2021 i Oberstdorf. Ho var påmeld til Vinter-OL 2022, men vart straks før leikane smitta av Sars-CoV-2 og kom ikkje med til leikane i Kina.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Kjersti Kalvå|Anne Kjersti Kalvå]]» frå ,  den 4. mars 2022.*
Skipsliste

**Skipsliste** er eit oversikt over skipa til ein handelsflåte eller eit reiarlag. Ei slik liste kan også oppgje posisjon, tonnasje, informasjon om last og anna.

Tidlegare oppdaterte ein skipslister gjennom telegrafering og rapportar frå ulike hamner. I nyare tid har ein gått over til å bruka satellitt og internett- eller telekommunikasjon.

## Kjelder
Stor skogfrue

**Stor skogfrue** (*Cephalanthera damasonium*) er ei plante i&nbsp;skogfrueslekta *Cephalanthera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten finst ikke i Noreg.

## Utsjånad
Stor skogfrue liknar mykje på den nære slektningen kvit skogfrue, men kan bli noko større og har lengre og smalare blad.

## Utbreiing
Stor skogfrue er utbreidd i store delar av Europa og i nokre område i Asia og Nord-Afrika. Både i Sverige (svensk namn *stor skogslilja*) og i Danmark (dansk namn *hvidgul skovlilje*) er arten rekna som sårbar (VU). I Sverige finst han berre på Gotland, og i Danmark har han nokre veksestader på Sjælland og Møn.

Stor skogfrue (engelsk namn *white helleborine*) veks fleire stader sør i England, og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som sårbar (VU), likeeins lokalt for England.

I Benelux er arten (nederlandsk namn *bleek bosvogeltje*, fransk namn *céphalanthère blanchâtre*) svært sjeldan i Nederland utanom i Limburg. Han er òg svært sjeldan og i tilbakegang i Flandern, der han berre finst i nordaust, men er noko vanlegare i Vallonia, mest i kalkområda i sør. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*), I Belgia er han rekna som nær truga (NT, *bijna in gevaar*) i Flandern og sårbar (VU, *vulnérable*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som nær truga (NT).

## Hybridar
Stor skogfrue kan danne hybridar med kvit skogfrue (*Cephalanthera damasonium* × *longifolia* eller *Cephalanthera* ×*schulzei*). I Sverige er hybriden registrert på Gotland, og på Dei britiske øyane i Hampshire og West Sussex.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Raud skogfrue

**Raud skogfrue** (*Cephalanthera rubra*) er ei plante i&nbsp;skogfrueslekta *Cephalanthera* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Raud skogfrue er, som den nære slektningen kvit skogfrue, ei av dei mest elegante blomsterplantene i Noreg. Planta blir opp mot 50 centimeter høg og har eit glisent aks av raude blomar med raudt midtparti.

## Utbreiing
Arten finst frå det sørvestlege Europa og Skandinavia austover til Sentral-Asia.

Arten lever i glisen, kalkrik skog, og har nokre få kjende veksestader frå Ringerike til Kragerø, med ein førekomst i Østfold.

Arten er særs sjeldsynt i Noreg, og derfor totalfreda. Han er òg på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN), har ein egen handlingsplan, og som ein av svært få artar er han òg verna som prioritert art gjennom eiga forskrift.

Arten finst òg i Sverige (status NT, svensk namn *röd skogslilja*), i Danmark (CR, dansk namn *rød skovlilje*) og i Finland (CR, finsk namn *punavalkku*).

Raud skogfrue (engelsk namn *red helleborine*) finst på nokre få veksestader i England og er verna gjennom den britiske *Handlingsplan for biodiversitet*. I den britiske raudlista har arten status som kritisk truga (CR), likeeins lokalt for England.

I Estland (estisk namn *punane tolmpea*) veks raud skogfrue på øyane og meir spreidd på fastlandet og er rekna som sårbar (VU). I Latvia (latvisk namn *sarkanā cefalantēra*) er arten svært sjeldan og veks berre ved kysten heilt i nordvest. På den latviske raudlista er han klassifisert som sterkt truga (kategori 1 – *draud iznīkšana*). I Litauen (litauisk namn *raudonasis garbenis*) veks raud skogfrue i nokre få populasjonar i sør og søraust og er rekna som sterkt truga (EN).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *rood bosvogeltje*, fransk namn *céphalanthère rouge*) svært sjeldan og no berre kjend frå ein veksestad. Han har ikkje vore kjend frå Flandern, men er no registrert med eit funn frå 2022. I Vallonia fanst han tidlegare i kalkområda i aust, men er no rekna som utdøydd. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*), I Belgia er han rekna som regionalt utdøydd (RE, *éteint*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
I Sverige er det registrert ein hybrid mellom raud skogfrue og kvit skogfrue (*Cephalanthera damasonium* × *rubra* eller *Cephalanthera* ×*otto-hechtii*) med svensk namn *hybridskogslilja*, berre observert på Gotland.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Mariskoslekta

**Mariskoslekta** (*Cypripedium*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar
Slekta har fleire titals artar på verdsbasis, ein av dei i Noreg:

*marisko (*C. calceolus*)

Arten er teken med på Norsk raudliste for artar (2021) som sårbar (VU).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Raudflangre

**Raudflangre** (*Epipactis atrorubens*) er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Utsjånad
Raudflangre blir opp mot 60 centimeter høg og har eit smalt aks av mørkt raude blomar med ein gul flekk i midten.

## Systematikk
I den svenske Artdatabanken er det oppgitt ein underart i Sverige ved sidan av nominatunderarten (ssp. *atrorubens*):
* ''E. atrorubens'' ssp. ''triploidea'' (svensk namn *östersjöknipprot*)

## Utbreiing
Raudflangre veks i Europa og i vest-Sibir. Arten er knytt til kalkrik (alkalisk) skog. Han veks over store delar av landet, med tyngdepunkt sør på Austlandet og frå Trøndelag til Nordland.

Raudflangre er i raudlistevurderiga 2021 rekna som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn *purpurknipprot*), i Danmark (NT, dansk namn *rød hullæbe*) og i Finland (VU, finsk namn *tummaneidonvaippa*).

Raudflangre (engelsk namn *dark-red helleborine*) veks spreidde stader på Dei britiske øyane. I både den britiske og den irske raudlista har arten status som livskraftig (LC). Lokalt er han òg livskraftig (LC) i England, men sterkt truga (EN) i Wales. Han er ikkje nemnd for tiltak i Skottland.

I Estland (estisk namn *tumepunane neiuvaip*) er raudflangre vanleg på øyane og nord på fastlandet, veks noko meir spreidd lenger sør. Han er rekna som livskraftig (LC). I Latvia (latvisk namn *tumšsarkanā dzeguzene*) er arten ganske vanleg ved kysten og i elvedalane til Daugava og Gauja, men er ellers sjeldan. På den latviske raudlista er han klassifisert med usikker status (kategori 4 – *nepietiekami pētītas*). I Litauen (litauisk namn *tamsialapis skiautalūpis*) er arten sterkt knytta til sandhaldig grunn og er ganske vanleg i sanddyner på kysten og langs elvedalen til Nemunas med sideelver i aust. Han er rekna som nær truga (NT).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *bruinrode wespenorchis*, fransk namn *épipactis pourpre noirâtre*) svært sjeldan i Nederland, for det meste berre i Limburg. I Flandern i Belgia er han òg svært sjeldan, men i Vallonia er han stadvis litt meir vanleg i Ardennane. I den nederlandske raudlista er arten rekna som sterkt truga (EN, *bedreigd*). I Belgia er han rekna som kritisk truga (CR, *ernstig bedreigd*) i Flandern og nær truga (NT, *espèce quasi menacée*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Hybriden mellom raudflangre og skogbreiflangre (*Epipactis atrorubens* × *helleborine* ssp. *helleborine* eller *Epipactis* ×*schmalhausenii*) er registrert i Østfold og finst truleg fleire stader i Noreg. Han er kjend frå Sverige og Storbritannia, medan eit herbarieeksemplar frå Møn i Danmark kan vere feilbestemt. Hybriden mellom raudflangre og myrflangre (*Epipactis atrorubens* × *palustris* eller *Epipactis* ×*pupplingensis*) er registrert i Sverige, det same er hybriden med snauflangre (*Epipactis atrorubens* × *phyllanthes*).

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Dyneflangre

**Dyneflangre** (*Epipactis helleborine* asp. *neerlandica*) eller **jærflangre** er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Systematikk
Dyneflangre, tidlegare kalla jærflangre, er ein underart av breiflangre, med eit noko tettare aks enn nominatunderarten skogbreiflangre (ssp. *helleborine*) og med blada litt tettare inntil stengelen.

## Utbreiing
Dyneflangre er knytta til sanddynelandskap, og finst berre i landa rundt Nordsjøen. I&nbsp;Noreg finn vi han i dynetrauga bak strendene på Jæren. I raudlistevurderiga 2021 er underarten klassifisert som sterkt truga (EN).

Arten finst òg i Danmark. I den danske Naturbasen er det oppgitt to varietetar:
**E. helleborine* ssp. *neerlandica* var. *neerlandica* (status LC, dansk namn *hollandsk hullæbe*)
**E. helleborine* ssp. *neerlandica* var. *renzii* (NT, dansk namn *skagen-hullæbe*)

På dei britiske øyane er dyneflangre rapportert frå Wales, men er så langt ikkje endeleg stadfesta, og står i den britiske raudlista på venteliste (WL).

I Benelux er underarten (nederlandsk namn *duinwespenorchis*, fransk namn *épipactis de Hollande*) å finne i sanddyner langs kysten i Nederland. I Flandern i Belgia er han sjeldan, og han finst ikkje i Vallonia. I den nederlandske raudlista er arten rekna som livskraftig (LC, *thans niet bedreigd*). I Belgia er han ikkje raudlistevurdert separat, og i Luxembourg finst han ikkje.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Flangreslekta

**Flangreslekta** (*Epipactis*) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

## Artar og underartar
På verdsbasis har slekta nokre titals artar. Artsdatabanken opererer med desse artane og underartane i Noreg:

*raudflangre (*E. atrorubens*)
*breiflangre (*E. helleborine*)
**skogbreiflangre (*E. helleborine* ssp. *helleborine*)
**dyneflangre (*E. helleborine* ssp. *neerlandica*)
*myrflangre (*E. palustris*)

Av desse artane er dyneflangre og myrflangre på Norsk raudliste for artar (2021), båe som sterkt truga (EN).

Elles i Norden finn vi:
*grønflangre (*E. leptochila*), i Danmark (NT)
*snauflangre (*E. phyllanthes*), i Sverige (EN), i Danmark (LC)
*purpurflangre (*E. purpurata*), i Danmark (LC)

På Dei britiske øyane finn vi ein endemisk art med tre underartar, to av dei endemiske for England:
**[[Epipactis dunensis|E. dunensis]]*, i England (ukjend status), i Wales (VU), i Irland (på venteliste)
** *E. dunensis* ssp. *dunensis*
** ''E. dunensis'' ssp. ''tynensis'', i England (ukjend status)
** ''E. dunensis'' ssp. ''sancta'' (somme tider rekna som eigen art, *E.&nbsp;sancta*), i England (EN)

Tidlegare har òg somme tider *E.&nbsp;youngiana* vore rekna som ein eigen art, men han er no rekna for høgst å vere ein varietet av skogbreiflangre (*E.&nbsp;helleborine* ssp. *helleborine* var. *youngiana*).

I Benelux finn vi to artar til:
**[[Epipactis microphylla|E. microphylla]]*, i Belgia, (CR, berre i Vallonia) i Luxembourg (R, svært sjeldan)
**[[Epipactis muelleri|E. muelleri]]*, i Nederland (NT), i Belgia (CR i Flandern, EN i Vallonia), i Luxembourg (NT)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Espen Andersen (1993)

**Espen Andersen** () er ein norsk kombinertrennar, medlem i Lommedalens IL. Han vart olympisk meister med Noreg i lagtevlinga under Vinter-OL 2022. Tidlegare har han vunne sølv i same øvinga ved Vinter-OL 2018 og sølv i tomannsstafett i Ski-VM 2021.

## Aktiv
Andersen fekk sin verdscupdebut i Holmenkollen i mars 2013. Han vart individuell noregsmeister då Ski-NM 2016 vart avvikla i Molde. Under Ski-VM 2017 vart han nummer 10 og beste nordmann i tevlinga med hopp i storbakke. Saman med Jan Schmid, Jarl Magnus Riiber og Jørgen Graabak sikra han norsk sølvmedalje i lagtevlinga ved dei olympiske vinterleikane i Pyeongchang i 2018. I Ski-VM 2021 i Oberstdorf fekk Andersen ikkje plass i det norske mannskapet i lagtevlinga, derimot tok han og Jarl Magnus Riiber sølvmedaljen i tomannstafetten. Under Vinter-OL 2022 i Zhangjiakou gjekk han han den andre etappen då Noregs lag vart suveren vinnar av lagtevlinga, dei andre på laget var Espen Bjørnstad, Jens Oftebro og Jørgen Graabak.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Espen Andersen II|Espen Andersen II]]» frå ,  den 5. mars 2022.*
Johannes Lamparter

**Johannes Lamparter** () er ein austerriksk kombinertrennar frå Hall in Tirol. Han vart verdsmeister individuelt under Ski-VM 2021 i Oberstdorf. Saman med Lukas Greiderer vann han også VM-gull i tomannsstafett, dessutan fekk han bronse i lagtevlinga.

Lamparter har delteke i verdscupen i kombinert sidan 22. desember 2018. Per 1.3.2022 hadde han 13 pallplasseringar i individuelle renn i verdscupen, tre av dei på topp. Alle desse fyrsteplassane kom i januar månad av 2022, ein i Val di Fiemme og to i Klingenthal. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Johannes Lamparter|Johannes Lamparter]]» frå ,  den 5. mars 2022.*
Snauflangre

**Snauflangre** (*Epipactis phyllanthes*) er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten lever i barskog eller lauvskog i den nordlige og vestlege delen av Europa, men finst ikkje i Noreg.

## Systematikk
I den svenske Artdatabanken er det oppgitt at snauflangre har tre underartar i Sverige:
* ''E. phyllanthes'' ssp. ''arenaria'' (svensk namn *sandknipprot*)
* ''E. phyllanthes'' ssp. ''confusa'' (svensk namn *dansk knipprot*)
* ''E. phyllanthes'' ssp. ''pendula'' (svensk namn *engelsk knipprot*)

I *Plants of the World Online* er desse ikkje rekna som underartar, men som synonym for arten.

## Utbreiing
I Sverige finst snauflangre (svensk namn *kal knipprot*) på Gotland og somme stader på fastlandet heilt i sør. Han er rekna som sterkt truga (EN).

Arten (dansk namn *nikkende hullæbe*) er relativt sjelden i Danmark, men har spreidde veksestader i fleire landsdelar og er rekna som livskraftig (LC).

Snauflangre (engelsk namn *green-flowered helleborine*) er ganske vanleg sør i England med spreidde funnstader lenger nord og i Wales, men ikkje i Skottland. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England, medan han er rekna som sårbar (VU) i Wales. I Irland er arten sjeldsynt og er rekna som sterkt truga (EN).

I Belgia har arten (nederlandsk namn *groene wespenorchis*, fransk namn *épipactis à fleurs pendantes*) nokre få veksestader i Flandern i nærleiken av Brussel, og han finst ikkje i Vallonia. Han er rekna som nær truga (NT, *bijna in gevaar*) i Flandern.

## Hybridar
Hybriden mellom snauflangre og skogbreiflangre (*Epipactis helleborine* ssp. *helleborine* × *phyllanthes* eller *Epipactis* ×*bruxellensis*) er registrert i Sverige og er funnen i herbariemateriale frå Sjælland i Danmark. Hybriden med raudflangre (*Epipactis atrorubens* × *phyllanthes*) er òg funnen i Sverige. Det første kjende funnet i verda av hybriden mellom snauflangre og grønflangre (*Epipactis leptochila* × *phyllanthes*) vart registrert i ein skog på Lolland i år 2000.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Grønflangre

**Grønflangre** (*Epipactis leptochila*) er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten lever i lauvskog i det meste av Europa frå Danmark og sørover, men finst ikkje i Noreg.

## Systematikk
I Belgia reknar ein med to underartar, *E. leptochila* ssp. *leptochila* og *E. leptochila* ssp. *neglecta*, som òg er tekne med i *Plants of the World Online*.

## Utbreiing
Grønflangre (dansk namn *storblomstret hullæbe*) er sjeldan i Danmark, med nokre få veksestader på Møn og Falster. Arten er rekna som nær truga (NT).

Både i Storbritannia og Irland er det uvisse om tilhøvet mellom grønflangre (engelsk namn *narrow-lipped helleborine*) og den endemiske arten *[[Epipactis dunensis|E.&nbsp;dunensis]]*. Sett under eitt er dei to artane livskraftige, men det trengst meir data for å vurdere artane i alle landsdeler i Storbritannia. I Wales reknar ein grønflangre som kritisk truga (CR). Arten er sett på venteliste (WL) for raudlistevurdering i Irland.

I Benelux veks arten (nederlandsk namn *smallippige wespenorchis*, fransk namn *épipactis des marais*) ikkje i Nederland, heller ikkje i Flandern i Belgia, medan det er nokre få funnstader sør i Vallonia. I Belgia er båe underartane rekna som sterkt truga truga (EN, *en danger*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som ekstremt sjeldan (R).

## Hybridar
Det første kjende funnet i verda av hybriden mellom grønflangre og snauflangre (*Epipactis leptochila* × *phyllanthes*) vart registrert i ein skog på Lolland i år 2000. Hybriden med skogbreiflangre (*Epipactis helleborine* ssp. *helleborine* × *leptochila* eller *Epipactis* ×*stephensonii*) er rapportert frå sør i England, men ikkje verifisert.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Ane Stenseth

**Ane Appelkvist Stenseth** () er ein norsk langrennar frå Grong, medlem i Grong Idrettslag. Ho deltok for Noreg under Ski-VM 2021 i Oberstdorf og tok ein overraskande femteplass i sprint-tevlinga.

Stenseth har delteke i verdscupen i langrenn sidan desember 2017, utan å utmerke seg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ane Stenseth|Ane Stenseth]]» frå ,  den 5. mars 2022.*
Purpurflangre

**Purpurflangre** (*Epipactis purpurata*) er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Arten lever i lauvskog i det meste av Europa frå Danmark og sørover, men finst ikkje i Noreg.

## Utbreiing
Purpurflangre (dansk namn *tætblomstret hullæbe*) er ganske sjelden i Danmark, men har spreidde veksestader i fleire landsdelar og er rekna som livskraftig (LC).

Purpurflangre (engelsk namn *violet helleborine*) er ganske vanleg i England, men finst ikkje i Wales eller Skottland og heller ikkje i Irland. I den britiske raudlista har arten status som livskraftig (LC), på same måte som lokalt i England.

Eit registrert funn frå 1935 sør i Litauen (litauisk namn *trumpalapis skiautalūpis*) har det ikkje vore mogleg å verifisere. Han har stått på den litauiske raudlista klassifisert med usikker status (kategori 4 – *nenustatyta*), men er ikkje teken med i den siste utgåva (2021).

I Benelux er arten (nederlandsk namn *paarse wespenorchis*, fransk namn *épipactis violacé*) ikkje registrert i Nederland. I  Belgia er han såvidt registrert i Flandern, medan han i Vallonia har nokre veksestader i sør. Han er ikkje raudlistevurdert i Flandern og er rekna sterkt truga (EN, *en danger*) i Vallonia. I Luxembourg er han rekna som sårbar (VU).

## Hybridar
Hybriden mellom purpurflangre og skogbreiflangre (*Epipactis helleborine* ssp. *helleborine* × *purpurata* eller *Epipactis* ×*schulzei*) var berre registrert nokre få stader aust på Jylland og på Falster, men er funnen fleire stader dei siste åra. På Dei britiske øyane er han registrert mange stader i Sør-England.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Epipactis phyllanthes ssp. arenaria

***Epipactis phyllanthes'' ssp. ''arenaria*** er ei plante i&nbsp;flangreslekta *Epipactis* i&nbsp;orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho finst ikkje i Noreg.

## Utbreiing
Planta er i den svenske Artdatabanken rekna som ein underart av snauflangre, med det svenske namnet *sandknipprot*. I Sverige finst underarten i tørr furuskog på Gotland og Öland og på fastlandet heilt i sør. Han er ikkje vurdert separat for raudlistestatus. I *Plants of the World Online* er planta ikkje rekna som ein eigen underart, men som eit synonym for snauflangre.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Thea Bjørseth

**Thea Minyan Bjørseth** () er ein norsk skihoppar og kombinertrennar, medlem i Lensbygda sportsklubb. Ho vann bronse med Noreg i lagtevlinga under Ski-VM 2021 iOberstdorf.

Bjørseth vart norsk meister i liten bakke i 2018 og 2019. Vinteren 2021 vann ho det individuelle hopprennet ved junior-VM og fekk plass i det norske troppa til Ski-VM 2021 i Oberstdorf. Her vart Bjørseth nummer 7 i normalbakken, før ho, Silje Opseth, Anna Odine Strøm og Maren Lundby kome på bronseplass i lagtevlinga for kvinner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Thea Minyan Bjørseth|Thea Minyan Bjørseth]]» frå ,  den 5. mars 2022.*
Amerorchis rotundifolia

***Amerorchis rotundifolia*** er ei plante i planteslekta *Amerorchis* i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Ho veks ikkje i Noreg.

## Systematikk
Arten er i somme klassifiseringar rekna til slekta *Galearis* med det vitskaplege namnet *Galearis rotundifolia*, men er i Artsdatabanken rekna til *Amerorchis*, som berre har denne eine arten.

## Utbreiing
Arten lever lengst nord i Sambandsstatane og i Canada, dessutan på Grønland, der arten er rekna som sårbar (VU). Den danske namnet er *rundbladet rhizom-gøgeurt* og det grønlandske *milalinnguaq*.

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Amerorchis

***Amerorchis*** er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae. Slekta er ikkje representert i Noreg.

## Systematikk
Slekta er i somme klassifiseringar innlemma i slekta *Galearis*, men er i Artsdatabanken rekna som ei eiga slekt.

## Utbreiing
Den einaste arten i slekta lever på Grønland:

**[[Amerorchis rotundifolia|A. rotundifolia]]*, på Grønland (VU)

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
*
Tomas Northug

**Tomas Northug** () er ein norsk tidlegare langrennar frå Mosvik i Nord-Trøndelag, medlem i Strindheim IL. Han hevda seg einast i sprint-øvingar.

Northug vann sprint-tevlinga ved junior-VM 2010. Han streva med å nå nasjonalt toppnivå, einast i 2015-sesongen fekk han jamnt delta i verdscuprenn. Under tevlingane i Davos i desember 2014 vart han sjette- og sistemann i sprintløypa. Den 17. januar 2015 overraska han med å vinne sprinten ved verdscuprenna i Otepää. Dermed kom han med i troppa til Ski-VM 2015 i Falun. I finalen enda han på femteplass, storebroren Petter Northug vann tevlinga. Etter den tid hamna Tomas Northug i bakleksa og la opp i 2017.

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2014: Nr 4 i sprint på Lillehammer
*Ski-NM 2015: Nr 5 i sprint på Røros

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tomas Northug|Tomas Northug]]» frå ,  den 6. mars 2022.*
Kari Gjeitnes

**Kari Vikhagen Gjeitnes** () er ein norsk tidlegare langrennar frå Røvik/Skåla i Molde. Ho var medlem i Skåla IL til 2007, sidan representerte ho Henning Skilag.
 
Gjeitnes vann sprint-tevlinga ved junior-VM 2005. Ho sleit med å hevde seg på nasjonalt toppnivå som senior, tok som best NM-sølv i sprint-øvinga under Ski-NM 2008 og 2015. Under verdsmeisterskapen 2015 i Falun gjekk ho inn til femteplass i sprint, klassisk stil.

I sin siste sesong som aktiv, 2020-sesongen, sigra Gjeitnes i turrennet Marcialonga. Samanlagt vart ho nummer 2 i den internasjonale turrenn-turneringa (Ski Classics 2020).

### Medaljar og besteplasseringar i noregsmeisterskap
*Ski-NM 2005: Nr 4 på sprinten på Lillehammer
*Ski-NM 2006: 
*Ski-NM 2007: 
*Ski-NM 2008: Sølvmedalje på sprinten i Trondheim
*Ski-NM 2009: 
*Ski-NM 2010: Nr 5 på 30 km på Tolga
*Ski-NM 2011: Nr 6 på sprinten i Steinkjer
*Ski-NM 2012: Nr 4 på sprinten på Voss
*Ski-NM 2013: 
*Ski-NM 2014: Nr 8 på 10 km på Lillehammer
*Ski-NM 2015: Sølvmedalje på sprinten på Røros
*Ski-NM 2016: Nr 7 på 10 km i Tromsø

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kari Vikhagen Gjeitnes|Kari Vikhagen Gjeitnes]]» frå ,  den 6. mars 2022.*
Espen Andersen

**Espen Andersen** kan visa til:
* Espen Andersen (1961), norsk kombinertløpar
* Espen Andersen (1993), norsk kombinertløpar
NM i alpine greiner 2002

**Noregsmeisterskapen i alpine greiner 2002**, hovudparten, vart avvikla i Hafjell-løypene i Øyer og i Kvitfjell-løypene i Ringebu Oppland fylke i tida frå 14. til 18. mars. Tevlingane i storslalåm fann stad i Ål  i Buskerud laurdag 13. april.

## Menn
### Slalåm



Dato: 18. mars
Stad: Øyer 


### Storslalåm



Dato: 13. april
Stad: Ål 


### Vidlåm (Super-g)



Dato: 16. mars
Stad: Øyer 


### Utfor



Dato: 14. mars
Stad: Ringebu 


### Kombinasjon





## Kvinner
### Slalåm



Dato: 18. mars
Stad: Øyer 


### Storslalåm



Dato: 13. april
Stad: Ål 


### Vidlåm (Super-g)



Dato: 16. mars
Stad: Øyer 


### Utfor



Dato: 14. mars
Stad: Øyer 


### Kombinasjon





## Kjelder
*Oppland Arbeiderblad 15. mars 2002
*Dagsavisen 17. mars 2002
*Romerikes Blad 19. mars 2002
*Laagendalsposten 19. mars 2002
*Fremover 15. april 2002