Adolph Tidemand

**Adolph Tidemand** () var ein norsk kunstmålar og sentral kunstnar i nasjonalromantikken i Noreg. Mellom dei mest kjende måleria hans finn ein *[[Haugianerne]]*, som han måla i fleire utgåver frå 1848 til 1865. Eit anna er Brudeferd i Hardanger som han laga saman med Hans Gude. 

Teikningane han utførte av norske folkedrakter har òg stor kunstnerisk og kulturell betydning. Draktteikningane spenner over eit tidsrom på nærare 30 år; frå kunstnaren si fyrste studiereise i 1843 til den siste i 1874, og utgjer til saman rundt 150 teikningar og arbeid i olje. Draktteikningane tilhøyrer Nasjonalgalleriet og er ein del av i basisutstillinga Livets dans. Museet fekk samlinga som testamentarisk gåve i 1882. Ho inneheld både skissebøker, teikningar, akvarellar og oljemåleri.

## Bakgrunn og utdanning
Tidemand var fødd i Mandal som son av tollinspektør og stortingsrepresentant Christen Tidemand og Johanne Henriette Henrikke Haste, som var dansk. Tilknytinga til Danmark var med på å avgjera kor han skulle utdanna seg og han studerte ved Det Kongelige Danske Kunstakademi i 1832-1837. Her hadde han J.L. Lund og Christoffer Wilhelm Eckersberg som lærarar. 

På Akademiet måla han landskaper saman med Dankvart Dreyer og Friedrich Ernst Wolperding og stilte ut på Charlottenborgs Forårsutstillinger i 1835-1837. Tidemand konkurrerte om og vann den vesle sølvmedaljen i 1835, den store året etter og konkurrerte om den vesle gullmedaljen i 1837 men vann han ikkje.

Han reiste til Düsseldorf for å utdanna seg vidare ved akademiet der og fekk Theodor Hildebrandt som lærar. Allereie i 1841 vakte han oppsikt med måleriet *Gustav Vasa taler til dalkarene i Mora kirke*. Det vart kjøpt av ei kunstforeining og pengane sette han i stand til å reise til München og seinare Roma.

Sumaren 1842 vende Tidemand heim til Noreg med planar om å slå seg ned for godt. Men etter ei langvarig strid om bestillinga på altartavla i Vår Frelsers kyrkje - Oslo domkyrkje, mista han moglegheita til å slå seg ned som målar i heimlandet. Året etter drog han på si fyrste av mange reiser rundt i Sør-Noreg, studerte folkedrakter og samla på forteljingar.
I 1844 var han med på å skipa Fortidsminneforeningen og han sat i det fyrste styret.

Tidemand slo seg ned i Düsseldorf i 1845 og budde her resten av livet. Han døydde i Kristiania.

## Familie og barn
Tidemand gifta seg med barndomsvenninna Claudine Marie Bergitte Jæger (1817–1887) i 1845. Saman fekk dei sonen Adolph. 
Da sonen døydde 28 år gamal i 1874, knekte det faren.

## Utmerkingar
I 1849 fekk Tidemand St. Olavs Orden, han fekk den franske Æreslegion i 1855 og den svenske Nordstjerneorden i 1866.

## Nokre verk
* 1841 &ndash; *Gustav Vasa taler til dalkarlene i Mora kirke*
* 1844 &ndash; *Eventyrfortellersken* 
* 1845 &ndash; *Søndagskveld i en røykstue i Hardanger*
* 1846 &ndash; *Norsk juleskikk* 
* 1848 &ndash; *[[Brudeferd i Hardanger]]* (saman med Hans Gude)
* 1848 &ndash; *Signe Halvorsdatter Valle i Sætersdalen*
* 1848 &ndash; *[[Haugianerne]]* 
* 1849 &ndash; *De ensomme gamle* (og kjend som *Husandakt*)
* 1849 &ndash; *Ingeborg Andersdatter Gulsvik, Flå, som brud*
* 1851 &ndash; *Aften på Krøderen* (saman med Hans Gude)
* 1852 &ndash; serien *Bondeliv* i Oscarshall 
* 1853 &ndash; *Likferd på Sognefjorden* (med Hans Gude)
* 1854 &ndash; *Den foreldreløse*
* 1859 &ndash; *Fiskere i havsnød* (med Hans Gude)
* 1865 &ndash; *Bestefaderens erindringer*
* 1865 &ndash; *Bestemors brudekrone*
* 1865 &ndash; *Fanatikerne* 
* 1874 &ndash; *Syneve*
* 1874 &ndash; *Nød*

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Aagot Noss: *Adolph Tidemand og folk han møtte*, Universitetsforlaget og Norsk folkemuseum 1981, ISBN 82-00-05712-7
* Tone Klev Furnes: *Adolph Tidemand 1814-1876 : - at fastholde, hvad endnu bestaar*. 2019