open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Austfjorden på Spitsbergen

**Austfjorden** er den inste delen av Wijdefjorden på nordkysten av Spitsbergen på Svalbard. Fjorden er om lag 32 km og 4-6 km brei og startar ved vestsida av Kapp Petermann. Aust for Kapp Petermann går Vestfjorden sørvestover. 

Inst i Austfjorden munnar Mittag-Lefflerbreen ut i fjorden. Av dalar på vestsida finn ein Høegdalen og Zeipeldalen, og på austsida Smutsdalen. I tillegg munnar Stubendorffbreen ut i fjorden på austsida. Tryggvebreen er ein annan bre som strekkjer seg nedover mot fjorden.
Lomfjorden

**Lomfjorden** er ein fjord på austskysten av Spitsbergen på Svalbard. Han er om lag 35 km lang og 3-7 km brei. Fjorden har innløp frå Hinlopenstretet og ligg på vestsida av Lomfjordhalvøya.
Bellsund

**Bellsund** er ein fjord på vestsida av Spitsbergen på Svalbard. Han ligg sør for Isfjorden og har innløp mellom Kapp Martin og Bellsund fyr i nord og Kapp Lyell i sør og strekkjer seg om lag 83 km austover til botn av Van Mijenfjorden. 

Van Mijenfjorden startar ved Akseløya, ei smal øy som nesten sperrar heile innløpet. Sør for Akseløya går Van Keulenfjorden søraustover og vest for innløpet til denne fjorden ligg Recherchefjorden. Sjølve Bellsund ligg mellom Nordenskiold Land i nord og Wedel Jarlsberg Land i sør.
Van Mijenfjorden

**Van Mijenfjorden** er ein fjordarm av Bellsund på vestsida av Spitsbergen på Svalbard. Fjorden strekkjer seg om lag 57 km nordaustover til munningen av Paulabreen. Han har innløp på kvar side av Akseløya, som er ei lang og smal øy som nesten blokkerer heile munningen. Akselsundet ligg på nordsida av øya, medan Mariasundet ligg på sørsida. 

Kaldbukta er ei bukt på nordsida av fjorden. Lengst i aust deler fjorden seg i to små armar, Rindersbukta mot søraust og munningen av Paulabreen, og Braganzavågen mot nordaust, som går inn til Sveagruva. 

Fjorden ligg mellom Nordenskiold Land i nord og Nathorst Land i sør.
Recherchefjorden

**Recherchefjorden** er ein fjordarm på sørsida av Bellsund på Spitsbergen og Svalbard. Han er om lag 7 km lang og 5 km brei og strekkjer seg sørover til munningen av Recherchebreen. 

Fjorden ligg på austsida av Klokkefjellet og Calypsobyen ligg på vestsida av fjorden. Lenger aust går Van Keulenfjorden sørvestover. Begge desse fjordane er ein del av Sør-Spitsbergen nasjonalpark.
Van Keulenfjorden

**Van Keulenfjorden** er ein fjordarm på sørsida av Bellsund på Spitsbergen. Fjorden strekkjer seg om lag 35 km søraustover til munningen av Nathorstbreen. 

I tillegg til Nathorstbreen munnar Doktorbreen og Penckbreen ut i fjorden. Like vest for munningen av Van Keulenfjorden ligg Recherchefjorden. Fjorden ligg mellom Nathorst Land i nord og Wedel Jarlsberg LAnd i sør. Den nordlege grensa til Sør-Spitsbergen nasjonalpark går langs midten av Van Keulenfjorden.
Wahlenbergfjorden

**Wahlenbergfjorden** er ein fjord på sørvestsida av Nordaustlandet på Svalbard, mellom Gustav V Land (Vestfonna) og Gustav Adolf Land. Fjorden strekkjer seg 58 km austover frå Hinlopenstretet, som ligg mellom Nordaustlandet og Spitsbergen. Dette gjer han til den lengste fjorden på øya og den femte lengste på Svalbard. 

På sørsida av fjorden går fjordarmen Palanderbukta sørvestover

Fjorden er kalla opp etter den svenske botanikaren Göran Wahlenberg.

## Fotnotar
Palanderbukta

**Palanderbukta** er ein fjordarm på sørsida av Wahlenbergfjorden på Nordaustlandet på Svalbard. Fjorden strekkjer seg om lag 22 km søraustover i Gustav Adolf Land. 

Fjorden ligg på austsida av Scaniahalvøya og har innløp ved Zeipelodden. Isbreen Glitnefonna ligg på vestsida av fjorden, medan Vegafonna ligg langs den inste delen. Vegafonna er ein del av Austfonna.
Murchisonfjorden

**Murchisonfjorden** er ein fjord på vestsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han ligg mellom Storsteinhalvøya i nord og Gothiahalvøya i sør og strekkjer seg om lag 15 km austover. 

Søre Russøya er ei øy som ligg på sørsida heilt ute i fjorden. I vest grenser fjorden til Hinlopenstretet.
Lady Franklinfjorden

**Lady Franklinfjorden** er ein fjord på nordvestsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 30 km sørover til munningen av Franklinbreane, som går i hop her. 

Fjorden har innløp mellom Purchaneset på Lågøya i vest og Kapp Hansteen i aust. Fjorden ligg mellom Lågøya i vest og Botniahalvøya i aust. Mellom Nordaustlandet og Lågøya ligg Franklinsundet. Aust for Botniahalvøya ligg Brennevinsfjorden.
Brennevinsfjorden

**Brennevinsfjorden** er ein fjord på nordvestkysten av øya Nordaustlandet på Svalbard og er 22 km lang. Brennevinsfjorden er truleg den same fjorden som er teikna inn på Hendrick Doncker sitt kart frå 1663 som *Brandewyns Bay*. Ein engelsk ekspedisjon oppførte hytta «Oxfordhuset» på Depotodden i Brennevinsfjorden i 1936. Hytta vert i dag eigd av den norske staten og er i god stand. 

Dei yngste bergartane på Nordaustlandet er gangar av doleritt frå jura-krit i grunnfjellet på mellom anna Lågøya og i munningen av Brennevinsfjorden.

Det var i Brennevinsfjorden at Roald Amundsen sin flyekspedisjon til Nordpolen naudlanda på tilbakevegen til Ny-Ålesund med flyet N-25. Staden fekk namnet Amundsenodden og området vart fekk namnet Dornier-Walflya. Amundsen og dei fem andre ekspedisjonsmedlemmane vart redda av selfangsskuta «Sjøliv» frå Balsfjord.. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brennevinsfjorden|Brennevinsfjorden]]» frå , den 1. april 2008.*
Rijpfjorden

**Rijpfjorden** er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg 40 km sørover frå Nordenskjoldbukta og er opp mot 12 km brei. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Loven i vest og Kapp Wrede i aust. Kapp Wrede er eit nes på Platenhalvøya som dannar heile austsida av Platenhalvøya. Aust for Kapp Wrede ligg Zorgdragerfjorden.

Sidan fjorden berre er open i nord er han lite påverka av det varme vatnet frå Atlanterhavet som kjem opp langs vestsida av Spitsbergen. Fjorden er derfor dekt av tjukk is til ut i juni eller juli. 

## Kjelder
Zorgdragerfjorden

**Zorgdragerfjorden** er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 11 km sørover på Platenhalvøya. Fjorden er kalla opp etter den nederlandske kvalfangarkapteinen Cornelis Gisbertsz Zorgdrager. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Wrede i vest og Kapp Platen i aust. Vest for Kapp Wrede ligg Rijpfjorden, medan Duvefjorden ligg aust for Kapp Platen.
Duvefjorden

**Duvefjorden** er ein fjord på nordsida av Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 35 km sørover mellom Platenhalvøya i aust og Glenhalvøya i vest og er 12-13 km brei. 

Fjorden har innløp mellom Kapp Platen i vest og Repøyane i aust. Vest for Platenhalvøya ligg Rijpfjorden og Nordenskiöldbukta.
Finn Malmgrenfjorden

**Finn Malmgrenfjorden** er ein fjord på nordaustsida av øya Nordaustlandet på Svalbard. Han strekkjer seg om lag 12 km sørvestover på Glenhalvøya. Vest for Glenhalvøya ligg Duvefjorden. 

Fjorden har innløp mellom Repøyane i vest og Bergströmodden i aust.
Følehorn

**Følehorn** eller **antenner** er, hjå leddyr og nærskylde organismar, eit sett føleorgan som sit framme på hovudet. Ein tenkjer seg, ut frå mellom anna larveutvikling og genetikk, at dei er utvikla frå eit sett primitive gang- eller symjebein. Krepsdyr har to par følehorn, medan insekt og mangefotingar har eitt par.

## Insekt
Følehorna til insekta består av tre grunnleggjande delar: stilken (*scapus*) og *pedicel*en dannar *protopoda*, og ein «pisk» (*flagellum* eller *postpedicel*) dannar *telopoda*. Dette er dei same namna som vert nytta om dei vanlege lemmane til leddyr. Protopoda er alltid inst mot hovudet og fungerer som skaft for resten av antenna. «Pisken» består oftast av fleire ledd, og kan variera enormt i form. Sjå elles bilete for eit inntrykk av variasjonen som finst.

Flygande insekt har i liten grad musklar inne i telopoda si, og kontrollerer ho heller med muskelgrupper som veks ved piskerota. Andre grupper seksfotingar har som regel i større grad fullt ut muskuløse følehorn, bortsett frå proturane som har fått dei reduserte til rester.

## Krepsdyr
Krepsdyr har to par følehorn. Det første paret vert kalla *antennuler* og er *uniramt*, det vil seie einskildståande, medan det andre paret vert kalla *antenner* og er *biramt* (dei delar seg i to like etter antennerota). For det meste er desse følehorna sanseorgan, men på naupliuslarvestadiet vert dei òg nytta til å symje og ta til seg føde med.

## Kjelder
* Brusca & Brusca: *Invertebrates* Sinauer Associates 2002

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Antenna_(biology)|Antenna_(biology)]]» frå ,  den 1. april 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Storfjorden på Svalbard

**Storfjorden** er ein fjord eller eit havområde mellom Spitsbergen i vest og Barentsøya og Edgeøya i aust. Fjorden strekkjer seg 132 km nordover til Ginevrabotn. 

Fjorden startar i sør mellom Boltodden på Spitsbergen og Kvalpynten på Edgeøya. Mellom Barentsøya og Edgeøya går Freemansundet austover til Olgastretet. Storfjorden grensar til Heer Land og Sabine Land på Spitsbergen.
Isbrear i Noreg

Dette er ei liste over dei største **[[isbre]]ane i Noreg** Dei 18 største isbreane i Noreg ligg på Svalbard, inkludert den største isbreen i Europa, Austfonna på Nordaustlandet. Totalt har Noreg kring 1600 isbrear. 900 av desse ligg i Nord-Noreg, men 60 % av det totale isbrearealet finn ein sør for Trøndelag. 1 % av Noreg er dekt av isbrear.

}
|-
|Vestre Svartisen
|align="right"|221
|Nordland
|
|-
|Søndre Folgefonna
|align="right"|168
|Hordaland
|
|-
|Østre Svartisen
|align="right"|148
|Nordland
|
|-
|Blåmannsisen (Ålmåjalosjiegŋa)
|align="right"|87
|Nordland
|
|-
|Hardangerjøkulen
|align="right"|73
|Hordaland
|
|-
|Myklebustbreen (Snønipebreen)
|align="right"|57
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Okstindbreen
|align="right"|46
|Nordland
|
|-
|Øksfjordjøkelen (Ákšovunjiehkki)
|align="right"|41
|Finnmark, Troms
|
|-
|Harbardsbreen
|align="right"|36
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Sulitjelmaisen (Sállajiegŋa)
|align="right"|33
|Nordland
|
|-
|Spørteggbreen
|align="right"|28
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Nordre Folgefonna
|align="right"|26
|Hordaland
|
|-
|Gihtsejiegŋa
|align="right"|25
|Nordland
|
|-
|Frostisen (Ruostajiegŋa)
|align="right"|25
|Nordland
|
|-
|Sekkebreen/Sikilbreen
|align="right"|24
|Oppland
|
|-
|Tindefjellbreen
|align="right"|22
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Simlebreen
|align="right"|21
|Nordland
|
|-
|Tystigbreen
|align="right"|21
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Holåbreen
|align="right"|20
|Oppland
|
|-
|Grovabreen
|align="right"|20
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Ålfotbreen
|align="right"|17
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Fresvikbreen
|align="right"|15
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Seilandsjøkelen
|align="right"|14
|Finnmark
|
|-
|Smørstabbrean
|align="right"|14
|Oppland
|
|-
|Strupbreen/Koppangbreen
|align="right"|13
|Troms
|
|-
|Gjegnalundsbreen
|align="right"|13
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Vestre Memurubreen/Hellstugubreen
|align="right"|12
|Oppland
|
|-
|Spidstinden
|align="right"|12
|Nordland
|
|-
|Storsteinsfjellbreen
|align="right"|12
|Nordland
|
|-
|Jostefonn
|align="right"|12
|Sogn og Fjordane
|
|-
|Midtre Folgefonna
|align="right"|11
|Hordaland
|
|-
|Veobreen
|align="right"|9
|Oppland
|
|-
|Langfjordjøkelen
|align="right"|8
|Finnmark
|
|}

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of glaciers in Norway|List of glaciers in Norway]]» frå , den 2. april 2008.* 
 

### Fotnotar
St. Georgs kapell

**St. Georgs kapell** er eit ortodoks kyrkjehus i Neiden i Sør-Varanger. Kapellet ligg på Skolteplassen, ein gammal sommarbuplass til skoltesamane, nedom Skoltefossen i Neidenelva. I fylgje tradisjonen skal det vere bygd i 1565 av den russiske munken og misjonæren Trifon, og innvigd 24. juni det året. Kapellet er ein viktig heilagdom for skoltesamane, og er freda som samisk kulturminne.

St. Georgs kapell er det minste sakralbygget i Noreg, med innvendige mål på 3,55 gonger 3,25 meter. Ytterdøra er berre 1,19 meter høg.

Årringsdatering har vist at tømmeret i kapellet ikkje er meir enn 200 år gammalt. Det er mogleg at det noverande bygget har erstatta eit eller fleire kapell i tilnærma same stil. Det kan også vere at opplysningar om St. Georgs kapell har vorte blanda saman med dei om eit kapell som har stått på vinterbuplassen til skoltesamane i Neiden. Av det er det berre tuftene att.

## Utgravinga av kyrkjegarden
Rundt kapellet ligg ein kyrkjegard som skal ha vore i bruk frå 1700-talet til litt ut på 1900-talet. I 1915 vart det gjort utgravingar på eldste delen av kyrkjegarden, og mange skjelett og kranium vart sende til Anatomisk institutt ved Universitetet i Oslo. Der gjekk dei inn i De Schreinerske samlinger, og dei har sidan vorte lagra der. Etter krav frå Sametinget og slektningane vedtok Medisinsk Fakultet ved Universitetet i Oslo i februar 2008 at dei skal førast attende og gravleggjast att på kyrkjegarden ved St. Georgs kapell. Anatomisk institutt hadde tidlegare motsett seg dette.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* NOU 1994:21 ''Bruk av land og vann i Finnmark i historisk perspektiv Bakgrunnsmateriale for Samerettsutvalget'': «Østsamene i Neiden»
* NIKU Rapport 11 - Terje Norsted: ''Ikonene i St. Georgs kapell, Neiden, Sør-Varnager kommune''
* Arkitekturguide Nord-Norge og Svalbard: «St. Georgs greskortodokse kapell»
*
Bondhusbrea

**Bondhusbrea** er ein dalbre og ein utløpar frå Folgefonna. Han ligg nær Mauranger i Kvinnherad kommune i Vestland. Ein kan nå Bondhusdalen og breen frå Sunndal. Nedanfor Bondhusbrea ligg Bondhusvatnet.

## Bakgrunnsstoff
Buerbreane

**Buerbreane**, det vil seie **Øvre Buerbreen** og **Nedre Buerbreen**, er to brearmar av Folgefonna. Desse ligg i Ullensvang kommune i Vestland. Buerbreane strekkjer seg austover frå Folgefonna og ned mot Buerdalen. Buerelvi fører smeltevatnet frå Buarbreane gjennom Buerdalen til Sandvinvatnet. Buerbreen hadde framstøyt rundt 1930, men trekte seg så tilbake. Breen hadde eit framstøyt igjen på 1990-talet, men har trekt seg tilbake igjen sidan 1997. Årleg frontposisjonendring vert målt av NVE.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Buerbreene|Buerbreene]]» frå , den 2. april 2008.* 


## Bakgrunnsstoff

*
Blåfjorden

**Blåfjorden** er ei fjord, eller meir ei vid bukt, på nordaustsida av Edgeøya på Svalbard. Fjorden har ei breidd på om lag 32 km frå Kapp Pechuel Lösche i nord til Stonepynten i sør. 

Fjorden har fått namn etter den blå fargetonen til Edgeøyjøkulen som ligg på sørsida av bukta.
Storsjöodjuret

**Storsjöodjuret** er eit folklorisk fenomen i Storsjön i Jämtland. 

Udyret skal ha vore observert frå gamalt av og observasjonar er dokumenterte frå 1635 og utover. Mange observasjonar av fenomenet vart gjort frå 1800-talet og utover, for det meste på sumaren og spesielt i hundedagane. Dei fleste observasjonane stammar frå dei sørlege og austlege lutane av vatnet.

I 1894 vart det skipa eit selskap som hadde som føremål å fanga udyret. Både Oscar II, som då var konge i Sverige, og Östersund kommune ytte økonomisk stønad til innkjøp av ei spesialkonstruert saks, som no er utstilt på Jämtlands Läns Museum. Som agn vart det nytta ein smågris, men udyret gjekk ikkje i saksa. 

I 1986 la länsstyrelsen i Jämtlands län ned eit forbod mot å «döda, skada, fånga levande djur av arten Storsjöodjuret» og å «borttaga eller skada Storsjöodjurets ägg, rom eller bo». I 2000 vart det bygd spesielle utsiktsplassar rundt Storsjön der ein *går ut frå* at det er mest truleg at udyret vil visa seg. I 2002 søkte ein privatperson om dispensasjon frå forbodet mot å samla storsjöodjuregg, men miljødomstolen synte til at länsstyrelsen si freding hadde vore usakleg og at det var i strid med lova å freda ein «vetenskapligt icke verifierad djurart». I 2005 slutta justitieombudsmannen seg til miljødomstolen si avgjerd og kunngjorde at fredinga av storsjöodjuret ikkje kunne oppretthaldast. Tidleg i 2006 handsama länstyrelsen lova på nytt og oppheva fredinga frå 1986.

## Sjå òg
* Seljordormen
* Loch Ness-uhyret

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Storsjöodjuret|Storsjöodjuret]]» frå , den 2. april 2008.*
Flakavassfonn

**Flakavassfonn** er ein isbre som ligg i kommunane Hol i Buskerud og Ulvik i Vestland. Breen ligg på Hallingskarvet, vest for nordenden av Flakavatnet,  nord for Flakavassnutane og rett aust for toppen Sankt Pål.

Fotografi tatt i samband med undersøkingar av Flakavatnet på 1930-talet viser at breen var større den gong enn i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flaskvassfonn|Flaskvassfonn]]» frå ,  den 2. april 2008.*
Midtre Folgefonna

**Midtre Folgefonna** er den minste av dei tre isbreane som Folgefonna består av. Han ligg langs kommunegrensa mellom Kvinnherad kommune og Ullensvang  kommune i Vestland og har eit areal på 9 km². Breen har ei lengd på om lag 8 km frå nord til sør.
Nordre Folgefonna

**Nordre Folgefonna** er den nordlegaste av dei tre isbreane som Folgefonna består av. Han er den nest største av desse tre med eit areal på 26 km² og den trettande største i Noreg (utanom Svalbard). Breen ligg i kommunane Kvinnherad og Ullensvang i Vestland.

Det høgaste punktet på breen er 1640 meter over havet, og det lågaste er 990 meter over havet.
Søndre Folgefonna

**Søndre Folgefonna** er den tredje største isbreen på fastlandet i Noreg og den største og sørlegaste av dei tre breane som utgjer Folgefonna. Han ligg i kommunane Kvinnherad, Etne og Ullensvang i Vestland og har eit areal på 168 km². 

Det høgaste punktet til breen er 1638 meter over havet og det lågaste punktet er 490 meter over havet. Bondhusbrea og Buerbreane er brearmar av Søndre Folgefonna. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
* NVE om Folgefonna
Bergsetbreen

**Bergsetbreen** er ein brearm av Jostedalsbreen. Bergsetbreen ligg i Krundalen i Jostedalen i Luster kommune i Vestland. 

Bergsetbreen ligg om lag ein times gåtur frå bilvegen ved Bergset gard. 

I 1986 vart tre nederlandske vandrarar drepen av eit isras på stien inn til Bergsetbreen. Raset kom frå Baklibreen, ein annan brearm av Jostedalsbreen som ein ikkje kunne sjå frå stien. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bergsetbreen|Bergsetbreen]]» frå , den 2. april 2008.* 
 

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Sognefjord si side om Bergsetbreen. 
* NVE sin omtale av Bergsetbreen.
Breheimen

**Breheimen** er eit fjellmassiv i Luster kommune i Vestland fylke og kommunane Skjåk og Lom i Innlandet fylke. Området ligg vest for Jotunheimen (Riksveg 55 markerer grensa), nord for Sognefjorden og (sør)aust for Nordfjord og Riksveg 15. Breheimen har, som namnet viser til, mange isbrear &ndash; mellom anna Jostedalsbreen, som er den største isbreen i Noreg.

Av fjell i området finn ein Skåla, Lodalskåpa, Høgste Breakulen, Tverrådalskyrkja og Hestbrepiggan.

## Tindar
* Skåla
* Lodalskåpa
* Høgste Breakulen

I Skjåk:
* Tverrådalskyrkja
* Hestbrepiggan

## Bakgrunnsstoff
* Skildring av Breheimen
* DNTs side om Breheimen og Jostedalsbreen 
* Fjellovergang fra vikingtid vekker stor internasjonal interesse (20. april 2020) NRK
Bødalsbreen

**Bødalsbreen** er ein isbre i Stryn kommune i Vestland. Breen er ein sidearm av Jostedalsbreen som går ned mot Bødalen. Breelva frå Bødalsbreen renn ut i det vesle Sætrevatnet, som ligg like ovanfor Bødalsseter.

28. juli 1986 fall fire menn som var på brevandring på isen i tau og glei av breen. Ein mann omkom og to vart hardt skadd. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger delvis på «[[:nb:Bødalsbreen|Bødalsbreen]]» frå , den 2. april 2008.*
Ossetia

**Ossetia** er ein region i Kaukasus som er sett saman av Nord-Ossetia og Sør-Ossetia. Nord-Ossetia er ein russisk republikk, medan Sør-Ossetia er ein del av Georgia som i røynda er sjølvstending. I båe delane av Ossetia talar ein ossetisk, og båe delane er busette av ossetarar.
Austerdalsbreen

**Austerdalsbreen** er ein brearm av Jostedalsbreen ved Veitastrond i Luster kommune i Vestland. 

Austerdalsbreen er ein dalbre med tre store og bratte brefall, Odinsbreen, Torsbreen og Lokebreen. Austerdalsbreen har eit særprega *krepsehale*-mønster, av mørke og lyse parti, som ein lettast kan sjå på avstand. Breen er òg kjend for brebord - store steinblokker som vert liggande på ei søyle av is. Austerdalsbreen har ein midtmorene skapt av Odinsbreen og Torsbreen.

Kryssinga av Jostedalsbreen frå Tungestølen opp Austerdalsbreen og Kvitesteinsvarden over breen ned til Kattenakken og Briksdal, er av dei mest klassiske breturane i Noreg. Turen vart først gått av William Cecil Slingsby og følgje hans i 1894, og på same dag og utan å vite om kvarandre, av Kristian Bing og Daniel Sygnesand.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Austerdalsbreen|Austerdalsbreen]]» frå , den 2. april 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Skildring av Austerdalsbreen
Harbardsbreen

**Harbardsbreen** er ein isbre i Breheimen i Luster kommune i Vestland. Han har eit areal på 36 km² og er den tiande største isbreen i landet om ein ser bort frå Svalbard. 

NVE har føreteke hydrologiske undersøkingar av breen sidan 1996 og har mellom anna funne ei fordjupning under breen med ein istjukkleik på opp til 160 meter. Breen strekkjer seg om lag 12 km frå nord til sør og ligg i høgda frå 1250 meter over havet til 1970 meter over havet. 

27. juni 2001 fall ein 34 år gammal svensk mann ned i ein bresprekk og omkom.

## Kjelder

* NVE om Harbardsbreen
Jervvassbreen

**Jervvassbreen** eller **Gjertvassbreen** er ein isbre i Hurrungane i Jotunheimen. Han ligg nord for Store Styggedalstind og Jervvasstind i Luster kommune i Vestland.
Kjenndalsbreen

**Kjenndalsbreen** er ein utløpar av Jostedalsbreen i Stryn kommune i Vestland.

Frå Loen går det bilveg gjennom Lodalen og Kjenndalen nesten helt fram til isbreen.

## Bakgrunnsstoff
Lokebreen

**Lokebreen** er eit brefall på Jostedalsbreen, og er eit av tre brefall ned mot Austerdalsbreen. Lokebreen ligg ved Veitastrond i Luster kommune i Vestland. 

Lokebreen heng ikkje saman med Austerdalsbreen, men tilfører denne masse gjennom isras. Lokebreen ligg sørvestsida av Austerdalen. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Maradalsbreen

**Maradalsbreen** er ein isbre i Luster kommune i Vestland. Breen ligg øvst i Maradalen, sør for Styggedalstindane, i fjellområdet Hurrungane i den vestlege delen av Jotunheimen. Frå Maradalsbreen renn elva Maradøla.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Bøyabreen

**Bøyabreen** er ein brearm av Jostedalsbreen i Fjærland i Sogndal kommune i Vestland. 

Bøyabreen er bratt og utsett for isras. Det høgaste punktet på breen er over 1700 moh. og det lågaste er om lag 300 moh. Ein kan sjå Bøyabreen frå Riksveg 5. 

## Galleri

Fil:Bøyabreen glacier2.jpg|Bøyabreen i Fjærland, Sogn og Fjordane, mellom 1890-1910
Fil:Bøyabreen_2.jpg|Bøyabreen sett frå vegen.


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bøyabreen|Bøyabreen]]» frå , den 2. april 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Om Bøyabreen frå Norsk Naturarv
Sommar-OL 2016

**Sommar-OL 2016** var dei 31. olympiske sommarleikane. Rio de Janeiro i Brasil vart vald som vertsby då den internasjonale olympiske komitéen møttest i København i Danmark den 2. oktober 2009. Andre sterke kandidatar var Madrid og Spania som ikkje nådde opp i konkurransen mot London, Paris og Moskva om å arrangera sommar-OL 2012. Kandidatane var:

* Chicago i USA
* Tokyo i Japan
* Rio de Janeiro i Brasil
* Madrid i Spania

## Tillegg
*Bryting under Sommar-OL 2016
*Friidrett under Sommar-OL 2016
*Roing under Sommar-OL 2016
*Symjing under Sommar-OL 2016
*Turn under Sommar-OL 2016

## Kjelder
Myklebustbreen

**Myklebustbreen** eller **Snønipbreen** er den sjuande største isbreen i Noreg om ein ser bort frå Svalbard. Breen ligg i kommunane Stryn, Sunnfjord og Gloppen i Vestland.

Myklebustbreen vert òg kalla Snønipbreen på grunn av nunataken Snønipa (1827 moh.) som står opp av isbreen. Det lågaste punktet på breen ligg 890 meter over havet. 

Myklebustbreen ligg ved sidan av Jostedalsbreen og er ein del av Jostedalsbreen nasjonalpark. Mellom dei to breane ligg Stardalen og avstanden mellom dei er berre nokre få kilometer. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Ringsbreen

**Ringsbreen** er ein isbre i Hurrungane i Jotunheimen. Breen ligg nord for Ringstindane i kommunane Luster og Årdal i Vestland. Ringsbreen består eigentleg av fleire botnbrear som til dels ikkje heng saman. 

Ringsbreen går langt opp austflanken på Store Ringstindane og gjev eit fint høve til å nå toppen av denne særprega tinden på ski. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Skagastølsbreen

**Skagastølsbreen** er ein isbre som ligg mellom Store Dyrhaugstindane og Skagastølsryggen i Hurrungane, vest i Jotunheimen i Luster kommune i Vestland. 

Stien til Skagastølsbu frå nord kryssar Skagastølsbreen.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Skålabreen

**Skålabreen** er ein isbre i Stryn kommune i Vestland. Breen ligg på fjellet mellom Lovatnet og Oppstrynsvatnet, nordvest for Tindefjellbreen.

## Sjå òg
* Skålebreen
* Isbrear i Noreg
Skålebreen

**Skålebreen** er ein isbre i Stryn kommune i Vestland. Breen ligg mellom Bødalen og Erdalen, aust for Lovatnet. Skålebreen heng saman med Tindefjellsbreen i nordvest. Nordvest for Tindefjellsbreen igjen ligg Skålabreen. Litt lenger søraust ligg Jostedalsbreen

## Sjå òg
* Skålabreen
* Isbrear i Noreg
Slingsbybreen

**Slingsbybreen** er ein isbre i kommunane Årdal og Luster i Vestland. Slingsbybreen ligg aust og søraust for Store Skagastølstind. Breen er kalla opp etter William Cecil Slingsby som kryssa denne breen under førsteklatringa av Storen i 1876. I dag er ruta over Slingsbybreen mindre nytta, mellom anna fordi breen har smelta kraftig og er vanskelegare å krysse.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Spørteggbreen

**Spørteggbreen** er ein isbre i Luster kommune i Vestland. Med eit areal på 28 km² er han den tolvte største isbreen på det norske fastlandet. Han ligg mellom Jostedalsbreen og Harbardsbreen.

Det høgaste punktet er 1750 meter over havet og det lågaste re 1270 meter over havet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
* Dei største isbreane i Noreg - NVE
Odinsbreen

**Odinsbreen** er eit brefall på Jostedalsbreen, og er eit av tre brefall ned mot Austerdalsbreen. Odinsbreen ligg ved Veitastrond i Luster kommune i Vestland. 

Odinsbreen har ein høgdeskilnad på om lag 900 meter.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Styggedalsbreen

**Styggedalsbreen** er ein isbre i Hurrungane i Jotunheimen. Breen ligg aust for Skagastølstindane i Luster kommune i Vestland.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Supphellebreen

**Supphellebreen** er ein brearm av Jostedalsbreen. Supphellebreen ligg i Fjærland i Sogndal kommune i Vestland. 

Supphellebreen er delt på midten, og den øvre delen forsyner den nedre med isras. På oversida av rasstaden på om lag 1000 moh, vert isbreen kalla Flatbreen. 

Ein kan nå Supphellebreen med ein liten avstikkar frå Riksveg 5. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Supphellebreen|Supphellebreen]]» frå , den 3. april 2008.*
Sikilbreen

**Sikilbreen** eller **Sekkebreen** er ein isbre i Breheimen i Skjåk kommune i Innlandet. Han har eit totalt areal på 24 km² som gjer breen til den 16. største i Noreg om ein ser bort frå Svalbard. Skilbreen er òg namnet på ein isbre som ligg like vest for denne breen, på grensa til Sogn og Fjordane.

Det høgaste punktet på breen er 1930 meter over havet. Ein anna topp på breen ligg i aust og er 1774 meter over havet. Denne toppen har ein primærfaktor på 80 meter, og er den 531. høgaste fjelltoppen i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
Grovabreen

**Grovabreen** er ein isbre i Sunnfjord kommune i Vestland fylke. Han ligg like sørvest for Jostedalsbreen og har eit areal på 20 km², noko som gjer han til den 21. største isbreen i Noreg utanom Svalbard. 

Nord for breen ligg Jølstravatnet, i aust ligg Sygnesandsnipa og i vest Søthaugsfjellet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
ROBEK

**ROBEK** - *Register om betinga godkjenning og kontroll* - er eit register over kommunar og fylkeskommunar som må ha godkjenning frå Kommunal- og regionaldepartementet for å kunne ta opp lån eller inngå langsiktige leigeavtalar. Registeret er oppretta i medhald av kommunelova. 

Registeret omfattar kommunar og fylkeskommunar med økonomisk ubalanse. Før dei nye reglane i kommunelova tredde i kraft i 2001, måtte alle kommunar og fylkeskommunar ha slik godkjenning frå departementet. 

Ei meldepliktig avtale som omfattar ein kommune på ROBEK-lista, men som ikkje er meldt inn til departementet og dermed ikkje blitt ført inn i registeret, kan ikkje gjerast gjeldande overfor godtruande kontraktsmotpart.

Lister over kommunar med ROBEK i 2018

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Regjeringa si nettside om ROBEK
* Kommunar i registeret
Tystigbreen

**Tystigbreen** er ein isbre i Stryn kommune i Vestland like nord for Jostedalsbreen. Han har eit areal på 21 km² og er den 19. største breen i landet utanom Svalbard. 

Stryn Sommerskisenter ligg i om lag 1000 meter høgd på Tystigbreen og har heisar som tar ein opp til 1600 meter over havet. I vestenden av breen stikk fjelltoppen Nuken opp av isen og opp til 1833 meter over havet.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Gjegnalundsbreen

**Gjegnalundsbreen** er ein isbre i Nordfjord langs grensa mellom Gloppen og Bremanger kommunar i Vestland. Han ligg vest for Hyefjorden og aust for Ålfotbreen. I nord ligg Hundvikfjorden

Breen har eit areal på 13 km² og er den 27. største isbreen i Noreg utanom Svalbard. 

Gjegnen eller Blånibba ligg like ved breen. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Jostefonni

**Jostefonni** er ein isbre i Sunnfjord og Sogndal i Vestland 15 km sørvest for den sørlegaste delen av Jostedalsbreen. Han har eit areal på 12 km² og er den 31. største isbreen i Noreg utanom Svalbard. 

To gonger på 1800-talet, i 1820 og i 1848, oppstod det jøkulhlaupar frå breen. Vetlefjordbreen, ein liten brearm av Jostefonn, demde opp eit vatn i Skaddalen og store mengder vatn raste ned Vetlefjorddalen då demninga brast og øydela fleire gardar.

NVE har overvaka breen og føreteke målingar sidan 1995. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Hellstugubreen

**Hellstugubreen** er ein isbre i Jotunheimen i Lom kommune i Innlandet. Vestre Memurubreen er ein austleg utløpar av same isbre. Breen ligg aust for Hellstugutinden, vest for Memurutinden og endar i Visdalen nær Spiterstulen i Lom kommune i Oppland fylke. Like aust for Hellstugubreen ligg Austre Memurubreen. 

NVE har gjennomført massebalansemålingar av Hellstugubreen sidan 1962. Frontmålingar har vore utført sidan 1901.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hellstugubreen|Hellstugubreen]]» frå , den 3. april 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* NVE sine sider om Hellstugubreen.
Fresvikbreen

**Fresvikbreen** er ein isbre på sørsida av Sognefjorden i Vik i Sogn i Vestland. Han ligg mellom Setjedalen i vest og Storedalen i aust, som fører ned mot bygda Fresvik. 

Breen har eit areal på 15 km² og eit toppunkt på 1648 meter over havet. Fresvikbreen er den 23. største isbreen på det norske fastlandet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Vestre Memurubrean

**Vestre Memurubrean** er ein isbre i Jotunheimen. Hellstugubreen er ein nordleg utløpar av same isbre. Breen ligg aust for Hellstugutinden og sør for Vestre Memurutinden i Lom kommune i Innlandet.
Holåbreen

**Holåbreen** er ein isbre i Breheimen i Skjåk kommune i Innlandet og Luster kommune i Vestland. Breen ligg ved Holåtindan. 

Holåbreen har eit areal på 20 km² og er den 20. største isbreen på det norske fastlandet. Ytre Gjelåbreen er ein brearm av Holåbreen. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Veobrean

**Veobrean** (**Veobreen**) er ein isbre i Jotunheimen i Lom kommune i Innlandet. Han ligg mellom Store Memurutindan og Leirhøe. Like sør for Veobrean ligg Austre Memurubreen og i sørvest ligg Hellstugubreen. Nunataken Veobreatinden stikk opp av breen til ei høgd på 2188 meter over havet. 

Breen har eit areal på 9 km² og er den 33. største isbreen på det norske fastlandet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Snotbreen

**Snotbreen** er ein isbre som ligg på austsida av Snota i Surnadal kommune i Møre og Romsdal. Breen startar rett aust for skaret mellom toppane av Snota og går 1&nbsp;km ned mot Snotvatnet. Den merkte stien frå Trollheimshytta til Snota kryssar den øvste delen av breen.
Vinnufonna

**Vinnufonna** er ein isbre i Sunndal kommune i Møre og Romsdal fylke. Han er den største isbreen i Møre og Romsdal, og den største isbreen i området mellom Svartisen og Jostedalsbreen.

Han har eit areal på 1,3 km² og strekkjer seg 1,8 km frå søraust til nordvest. Det høgaste punktet på breen er om lag 1800 meter over havet og det lågaste 1150 meter over havet. 

Sunndalsfjella har 259 isbrear og 23 fjelltoppar over 1&nbsp;800 m.
Vesljuvbrean

**Vesljuvbrean** (**Vesljuvbreen**) er ein liten isbre i Jotunheimen i Lom kommune i Innlandet. Han ligg like ved Juvasshytta, nordaust for Galdhøpiggen. 

11. november 1957 omkom ei 15 år gamal jente her då ho fall ned i ein bresprekk.

## Fotnotar

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Smørstabbrean

**Smørstabbrean** (**Smørstabbreen**) er den største isbreen i Jotunheimen og ligg ved Smørstabbtindan aust for Sognefjellet. Smørstabbrean er ein platåbre med tre brearmer, Bøverbrean og Leirbrean mot vest og Sandelvbrean møt nordaust. 

Isbreen er lett tilgjengeleg frå Krossbu ved Riksveg 55 og frå Leirvassbu. Om sommaren er det fast føring over breen mellom desse to hyttene. DNT har i mange år halde brekurs på Smørstabbrean med utgangspunkt i Krossbu.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Smørstabbreen|Smørstabbreen]]» frå , den 3. april 2008.*
Tunsbergdalsbreen

**Tunsbergdalsbreen** er ein av dei største og lengste brearmane av Jostedalsbreen og ligg i Luster kommune i Vestland. Han har eit areal på 47 km² og er 19 km lang. Breen ligg på austsida av Austerdalsfjellet. 

Tunsbergdalsbreen er kjend for stundom å ha ført til så kalla jøkulhlaupar, alvorlege flaumar i Tunsbergsdalsvatnet og elva Leirdøla og vidare ned mot Jostedalen. Sist gong dette skjedde var i 1926. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Fotnotar
Tuftebreen

**Tuftebreen** er ein brearm av Jostedalsbreen i Luster kommune i Vestland. Breen ligg i Tufteskardet, i ein sidedal til Krundalen i Jostedalen, om lag 3 km sørvest for Nigardsbreen. Han har eit areal på 6,5 km² og er 6,5 km lang. Det høgaste punktet på breen er 1920 meter over havet og det lågaste er 860 meter over havet. Tuftebreen vart fram til tidleg på 1900-talet oftast kalla «Tverrbreen».

1. april 2002 raste breen ut og skada to personar ved breen. 14. juli 2001 fall ein 45 år gammal mann ned ei ein bresprekk her og vart hardt skadd. 

Under den vesle istida på 16- og 1700-talet gjekk Tuftebreen kraftig fram gjennom Tufteskardet og kom heilt ned i dalbotnen i Krundalen. Breen vart liggjande berre eit par hundre meter unna gardstunet på Bergset, og mykje beitemark og slåttemark til garden vart øydelagd. Dette er grundig dokumentert i ei avtaksforretning frå 1742.

## Kjelder

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Styggebrean

**Styggebrean** (**Styggebreen**) er ein isbre i Jotunheimen på austsida av Galdhøpiggen i Lom kommune i Innlandet. Mange kryssar Styggebrean på veg opp til toppen av Galdhøpiggen frå Juvasshytta. 

20. juli 1993 fall ein mann ned i ein bresprekk på breen og omkom.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Storjuvbrean

**Storjuvbrean** (**Storjuvbreen**) er ein isbre i Jotunheimen på nordsida av Galdhøpiggen i Lom kommune i Innlandet. 

To personar som deltok i TV-programmet 71 grader nord i 2001 vart skadd då dei vart råka av steinfall frå moreneryggen ved breen.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Fotnotar
Stølsnosbreen

**Stølsnosbreen** er ein isbre ved Stølsnostindane i Jotunheimen i Årdal kommune i Vestland. Han ligg 15 km søraust for fjellkjeda Hurrungane på austsida av Utladalen. 

Breen har eit areal på 1,35 km² og ei lengd på 1,7 km. Det høgaste punktet er 1930 meter over havet og det lågaste 1480 meter over havet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Sandelvbrean

**Sandelvbrean** (**Sandelvbreen**) er ein brearm av Smørstabbreen i Jotunheimen i Lom kommune i Innlandet. Breen ligg mellom Søre Smørstabbtinden og Surtningstinden og har eit areal på 1,6 km².

I 1946 fall ein mann ned ein bresprekk og omkom. Leivningane av mannen vart først funne i 1978.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Sinnes

**Sinnes** er ei bygd i Sirdal kommune i Agder fylke. Sentrum i bygda ligg nordom Sinnesvatnet, ein del av Siravassdraget. Den kombinerte barne- og ungdomsskulen Sinnes skule ligg på Sinnes.

Når ein omtalar staden Sinnes, vert dette gjort med preposisjonen *på*.
* Eg kom i mål på Sinnes.
Rembesdalskåka

**Rembesdalskåka** er ein brearm på vestsida av Hardangerjøkulen i Eidfjord kommune i Vestland. Han har eit areal på 17 km² og ei lengd på 8 km. 

Breen har fleire gonger ført til jøkulhlaup, kraftige og brå flaumar frå isbreen på grunn av smeltevatn som er samla opp under breen. Dette har skapt alvorlege flaumar i Simadalen nedanfor breen. I august 1937 vart 11,5 millionar kubikkmeter vatn drenert frå breen i løpet av 3,5 timar og elva Sima hadde ei middelvassføring på heile 900 m³/s. I 1897 og i 1893 skjedde det same og det er estimert at det desse gongane var snakk om 15 millionar (1897) og 35 millionar (1893) kubikkmeter vatn. Det er registrert fleire jøkulhlaupar tilbake til 1700-talet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Radovisj

**Radovisj** (makedonsk Радовиш, tyrkisk *Radoviş*) er ein by og ein kommune i regionen Søraust i Nord-Makedonia. Den noverande kommunen vart oppretta i 2004 ved at ein slo saman dei to tidlegare kommunane Radovisj og Podaresj.

Kommunen har eit areal på 497,48 km2. I 2021 hadde kommunen 24&nbsp;122 innbyggjarar, medan sjølve byen hadde 14&nbsp;460 innbyggjarar. Dei største busetnadene i kommunen var:

## Referansar
Mjølkedalsbreen

**Mjølkedalsbreen** er ein isbre i Jotunheimen på grensa mellom Innlandet og Vestland fylke. Han ligg i kommunane Vang og Luster, nordvest for innsjøen Bygdin og nord for innsjøen Tyin. Han har eit areal på 3,3 km² og ei lengd på 3,3 km. 

Breen ligg mellom Mjølkedalspiggan i nord og Langeskalvtinden i sør. Han grensar til Uranosbreen ved Uranostinden i vest. Skogadalsbreen ligg rett vest for Ureknatten som begge grensar til. 

Mjølkedalsbreen hadde tidlegare regelmessige jøkulhlaupar, store og brå flaumar, på 1800-talet og første halvdel av 1900-talet. Vatnet rann då via elvene Vinstra og Mjølkedøla gjennom Mjølkedalen frå Øvre Mjølkedalsvatn. Det største på 1900-talet kom 3. august 1921 då 33 millionar kubikkmeter vatn vart tømd frå breen i løpet av 48 timar. Elva hadde då ei middelvassføring på om lag 500 m³/s, som er på nivå med dei mest vassrike elvane i Noreg. Siste store jøkulhlaup kom 30. januar 1937 då 3 millionar kubikkmeter vatn rann frå breen i løpet av kort tid. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
*
Leirbreen

**Leirbreen** er ein isbre i Jotunheimen på vestsida av Smørstabbtindan og like nord for Smørstabbreen og Storebjørn. Han ligg i Lom kommune i Innlandet, like aust for Sognefjellhytta. 

Breen har eit areal på 4,9 km² og er 3,8 km lang. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
*
Brenndalsbreen

**Brenndalsbreen** er ein brearm av Jostedalsbreen i Stryn kommune i Vestland. Han er nabobrearmen til den meir kjende Briksdalsbreen, som ligg i dalen lenger sør på andre sida av Svartenibba. 

Under dei kalde periodane på 1700-talet gjorde Brenndalsbreen store framrykk og 12. desember 1743 vart ein gard øydelagd på grunn av eit isras. Fem av sju menneske på garden mista livet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
Glitterbreen

**Glitterbreen** er ein isbre på søraustsida av Glittertind, den nest høgaste fjelltoppen i Noreg, i Jotunheimen i Lom kommune i Innlandet. Breen grensar til Gråsubreen i nordvest og på nordsida av Glittertind ligg Grotbreen. 

16. juli 2001 fall ein 50 år gammal britisk mann på isen og glei 250 ned den bratte breen, trefte eit område med steinar og omkom. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Notepad++

**Notepad++** er ein gratis teksteditor, lisensiert under GPL, og utvikla som eit alternativ til Windows Notisblokk. SourceForge er vert for prosjektet.

## Allmen funksjonalitet
Programmet byggjer på Scintilla og har funksjonar som autofullføring, syntaksmerking og regulære uttrykk. Filer for grensesnitt og stavekontroll på ulike språk kan lastast ned for seg sjølve, mellom anna nynorske utgåver. Det er støtte for Unicode, redigering av TeX-dokument og binærfiler og ei rad andre format. Brukargrensesnittet nyttar arkfaner. Notepad++ støttar makroar og *nix skalskript, og har ein innebygd FTP-klient, men stør ikkje den sikre SSH-protokollen.

## [[Programutvikling]]
Notepad++ stør mellom anna assembler, høgnivåprogrammeringspråka Ada, C, C#, C++, FORTRAN, Java, Lisp, Pascal, Ruby og Visual Basic, skriptspråka AutoIt, ASP, JavaScript, Lua, Matlab, Perl, PHP, Python og VBScript.

## [[Webutvikling]]
For nettstadutvikling er det støtte for HTML, CSS, XML og databasespråket SQL (XML og SQL er ikkje avgrensa til nettstader). 

## Sjå òg
* Nynorsk programvare
* Tryggleiksproblem med FTP-protokollen

## Bakgrunnsstoff
* Heimesidene til Notepad++ hjå SourceForge
* Nynorsk språkfil for Notepad++
Monitor

**Monitor** kan syne til: 

* Magasinet Monitor, eit norsk tidsskrift
* Dataskjerm
* Høgttalar nytta i lydproduksjon eller på scenen i konsertsamanheng
* USS «Monitor», eit amerikansk krigsskip fra den amerikanske borgarkrigen
* skipstypen Monitor, ein skipstype, basert på USS «Monitor».
* Monitor Norge, eit norsk fagblad for audiovisuelle medium
Roland Garros

**Roland Garros** () var ein fransk kampflypilot som tenestegjorde under den første verdskrigen. Han vart fødd i Saint-Denis på Réunion.

I 1913 vart Roland Garros den første som flaug over Middelhavet. Han deltok i første verdskrigen som fransk kampflypilot og vart i 1915 skoten ned og landa bak dei tyske linjene. Han klarte å flykte fra krigsfangenskapen og kom seg attende til Frankrike, der han fortsette som kampflypilot. Han blei skoten ned på nytt i 1918 og døydde ved Vouzieres i Ardennane.
Skottet i Buvika

**Skottet i Buvika** er eit dramatisk musikkspel av Idar Lind (tekst) og Knut Anders Vestad (musikk). 

## Bakgrunn
Ein einaste gong har det gått med liv i samband med ein norsk arbeidskonflikt. 20. september 1913 vart den streikande møllearbeidaren Marius Folstad drepen av streikebrytaren Alf Egset ved Piene Mølle i Buvika ved Trondheim. Aftenposten reagerte med å leggje skylda på arbeidarrørsla: ”Det drypper blod af dine fingre, Martin Tranmæl.” Denne hendinga er utgangspunktet for det dramatiske musikkspelet **Skottet i Buvika** (urpremiere 1. mai 2008).

Drapet førte til at ein liten streik i eit lite bygdesamfunn vart ein stor nasjonal konflikt. Boikotten av *blodmjølet* vart ikkje berre ein trussel mot Piene Mølle, den førte til at arbeidsgjevarane varsla lockout av førti tusen arbeidarar på landsbasis. Den radikale delen av fagrørsla ville reagere med sympatistreik. Konflikten delte Buvika, den delte det norske samfunnet og den delte arbeidarrørsla.

## Skodespelet
Manuskriptet til Skottet i Buvika er skrive av Idar Lind, musikken av Knut Anders Vestad. Stykkjet blir spela der hendingane fann stad, i friluft ved sjølve mølla. Dette er truleg det einaste teaterstykket i Noreg som blir spela ved eit industrianlegg der produksjonen må stansast under framføringa. På scenen står meir enn hundre aktørar, profesjonelle og amatørar. Det grunnleggjande uttrykket i musikken er rock, men den spenner over mange ulike sjangrar.

Trond-Ove Skrødal frå Trøndelag Teater har rolla som den danske møllemeisteren Lars Sørensen, mens norsk-danske Hege Tokle er fru Marie Sørensen. Som drapsofferet, den streikande Marius Folstad, møter vi Olve Løseth. Jeanette Krommen spelar Randine Nilsen som er dotter av ein streikebrytar og har barn med Marius. Tore Berntsen Granås er den radikale fagforeningsleiaren Elias Volan. Rockevokalisten John Magnus Nilsen har sin teaterdebut som drapsmannen Alf Egset. Gunn Mogseth er Sofie Havn, den unge kvinna som blir tilsett som kokke for streikebrytarane.

På scenen finn vi også ei rad amatørar saman med Buvik songlag, Koret Våren og Eggkleiva mannskor. Regien er ved Rolf Losnegård, koreograf er Anett Hjelkrem, orkesterleiar Trond Hustad. Produsent er kulturfestivalen Kristin på Husaby.
Bøverbreen

**Bøverbreen** er ein brearm av Smørstabbreen i Jotunheimen og Lom kommune i Innlandet. Han strekkjer seg 7 km vestover i retning Sognefjellhytta som ligg i nærleiken. Breen har eit areal på 4,9 km². 

Breen er 2040 meter over havet på det høgaste, og på det lågaste 1420 meter over havet. Han ligg på vestsida av Smørstabbtindan, mellom Leirhøe i nord og Falkeberget i sør. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
7150 McKellar

**7150 McKellar ** er ein  hovudbelteasteroide. Han blei oppdaga den 11. oktober 1929 av Clyde William Tombaugh ifrå Lowell Observatory i Flagstaff i Arizona.
Blåmannsisen

**Blåmannsisen** (lulesamisk *Ålmåjalosjieg&#x014B;a*) er den femte største isbreen på det norske fastlandet med eit areal på 87 km². Blåmannsisvatnet ligg nedanfor breen. Det høgaste punktet på breen er 1560 meter over havet, medan det lågaste er 810 meter over havet. 

6. og 7. september 2001 oppstod det eit jøkulhlaup frå Blåmannsisen der 40 millionar kubikkmeter vatn strøymde ut frå breen på berre 35 timar. Dette var første gong eit jøkulhlaup var registrert frå breen og vart sett på som eit teikn på klimaendringar i området. Etter denne hendinga sette NVE, Universitetet i Oslo og Elkem Energi Siso AS ut målestasjonar på breen for å kunne varsle nye jøkulhlaup. Ein meiner at vassføringa ut frå brefronten kan ha vore 900 m³/s. Vatnet frå breen enda i reservoaret til kraftverket Siso og vassnivået steig med 2,5 meter på desse timane. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelder
Frostisen

**Frostisen** (nordsamisk ) er ein isbre som ligg i tidlegare Ballangen kommune, no Narvik i Nordland. Han dekkjer eit areal på 25 km² og er den 15. største isbreen på det norske fastlandet. Det høgaste punktet på breen er 1710 meter over havet og det lågaste er 840 meter over havet. 

Breen ligg nær Skjomen, ein fjordarm av Ofotfjorden i Ofoten, like sør for byen Narvik. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
J.B.S. Haldane

**John Burdon Sanderson Haldane** () var ein britisk genetikar og evolusjonsbiolog som var sentral i utviklinga av den moderne syntesa i evolusjonsbiologien.
Gihtsejiegŋa

**Gihtsejiegŋa** er ein isbre i Narvik kommune i Nordland. Han har eit areal på 25 km² og er den 14. største breen på det norske fastlandet. Breen ligg tett opp til grensa til Sverige.

Det høgaste punktet på breen er 1500 meter over havet, like ved fjelltoppen Bjørntoppen (1520 moh). Det lågaste punktet ligg 870 meter over havet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Høgtuvbreen

**Høgtuvbreen** er ein isbre i den vestlege delen av Rana kommune og den søraustlege delen av Rødøy kommune i Nordland fylke. Han er samansett av fleire mindre brear og hadde i 1962 eit areal på om lag 16&nbsp;km², men har etter den tid trekt seg ein del tilbake. 

Det høgaste punktet til breen er 1294 meter over havet.

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg

## Kjelde
* Store Norske Leksikon
Okstindbreen

**Okstindbreen** er ein isbre i Hemnes kommune i Nordland, like ved grensa til Sverige. Med eit areal på 46 km² er han den åttande største isbreen på det norske fastlandet. Breen ligg ved fjellkjeda Okstindan. 

Det høgaste punktet er 1740 meter over havet, medan det lågaste er 750 meter over havet. Ved austenden av breen ligg Oksskolten, det høgaste punktet i Nordland. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Sulitjelmaisen

**Sulitjelmaisen** (samisk *Sállajieg&#x014B;a*) er ein isbre i Fauske kommune i Nordland, like aust for Sulitjelma. Delar av isbreen ligg i Sverige og Norrbottens län. Med eit areal på 33 km² er han den 11. største breen i Noreg utanom Svalbard. 

Det høgaste punktet på breen er 1680 meter over havet, medan det lågaste ligg 830 meter oevr havet. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg
Vestre Svartisen

**Vestre Svartisen** er den vestlege isbreen av dei to delane som Svartisen består av. Han ligg i kommunane Meløy, Rødøy og Rana. Breen har eit areal på 221 km² og er den nest største isbreen på det norske fastlandet etter Jostedalsbreen. 

Av brearmar til isbreen finn ein den kjende Engabreen, som er den lågastliggande isbreen på det europeiske fastlandet med berre 7-40 meter over havet. Andre delar av breen er Nordfjordbreen på norsida av Nordfjorden og Flatisen. 

Mellom Vestre og Austre Svartisen går Vesterdalen. Storglomvatnet ligg på nordaustsida av breen. 

## Sjå òg
* Isbrear i Noreg