open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Linn Kristin Engø

**Linn Kristin Langley-Rasmussen Engø** () er ein norsk politikar for Ap som var fungerande ordførar i Bergen kommune frå 2022 til 2023.

Frå 25. april 2019 til 27. januar 2020 var ho byråd for barnehage, skule og idrett i Bergen kommune. Ho vart vald som varaordførar i Bergen kommune 22. september 2021.

## Bakgrunn
Engø er fødd  i Bergen og vaks opp på Flaktveit i Åsane bydel.

Engø var elev ved Bergen katedralskole frå 2009 til 2012. Ho har ein bachelorgrad i historie med fordjuping i midtaustenhistorie frå Universitetet i Bergen, og ein påbegynt mastergrad i demokratibygging ved same universitet.

Engø har arbeidserfaring som pleieassistent ved sjukeheim, butikkmedarbeidar og frilansjournalist.

## Politisk karriere
Engø melde seg inn i AUF i ung alder. Som 17-åring måtte ho steppa inn som fungerande fylkesleiar for AUF i Hordaland etter at Tore Eikeland vart drepen på Utøya i terroråtaket 22. juli 2011.

Ved kommunestyrevalet i 2011 vart Engø vald inn som varamedlem i Bergen bystyre, og ved vala i 2015 og 2019 vart ho vald inn som fast bystyrerepresentant.

Engø jobba som politisk rådgjevar for byrådet Schjelderup under heile funksjonstida til byrådet (22. oktober 2015–25. april 2019); fyrst som politisk rådgjevar for skolebyråd Pål Hafstad Thorsen, og deretter for byrådsleiar Harald Schjelderup.

Då Schjelderup tredde til side og Roger Valhammer danna nytt byråd 25. april 2019, vart Engø utnemnd som byråd for barnehage, skule og idrett.

Engø gjekk av som byråd den 27. januar 2020 sidan partia SV, FNB, Høgre og Frp hadde meldt mistillit grunna Vigilo-saka. Saka handla om ein skoleapp som hadde fleire alvorlege tryggleikshol. I juli 2020 fekk ho jobb i næringslivet.

I september 2021 vart Engø vald som varaordførar i Bergen kommune og gruppeleiar for Arbeidarpartiet.

I oktober 2022 rykka ho opp til vervet som ordførar då Rune Bakervik gjekk ut av rolla for å bli byrådsleiar. Etter kommunevalet i 2023 vart ho erstatta av Marit Warncke frå Høgre den 25. oktober. I ei tid frem til overtkinga hadde Engø vore i permisjon, og varaordførar Eira Garrido fungerte som ordførar fram til då.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Linn Kristin Engø|Linn Kristin Engø]]» frå ,  den 24. november 2022.*
Alootook Ipellie

**Alootook Ipellie** () var ein inuittisk grafisk kunstnar, politisk og satirisk vitseteiknar, forfattar, fotograf og inuktitut-omsetjar.

## Bakgrunn
Ipellie var fødd i den vesle jaktleiren Nuvuqquq i nærleiken av Frobisher Bay, no kjend som Iqaluit, på Baffinøya. Staden tilhøyrde då Nordvestterritoria og er no del av Nunavut. Far hans, Joanassie, døydde i ei jaktulukke før Ipellie var blitt eitt år gammal, og mor hans, Napatchie, flytta med han til bygda Frobisher Bay. Bestefar hans var bilethoggaren Ennutsiak.

Der var ingen high school i nærleiken av staden han budde, så han måtte flytta for å fullføra utdanninga si. Ipellie enda opp ved High School of Commerce i Ottawa, der han oppdaga dei kunstnariske evnene sine. Han slo seg til slutt ned i Ottawa.

## Karriere
Ipellie verka som journalist, stripeteiknar og redaktør for *Inuit Monthly* ( også kjent som *Inuit Today*) på 1970- og 1980-talet. I 1974 byrja han å laga seriestripa *Ice Box*, som blei ein fast serie i *Inuit Monthly*.

Han skapte så seriestripa *Nuna and Vut* på 1990-talet. Denne teikneserien tok for seg inuittliv under skapinga av territoriet Nunavut. Med humor og illustrasjonar kommenterte han samfunnstilhøve og ulikskapar i inuittsamfunn.

### Poesi og prosa
I 1971 gav Department of Indian Affairs and Northern Development (DIAND) ut tre illustrerte dikt av den då 17 år gamle Ipellie i tidsskriftet *North*.

Andre dikt av han er blitt gjevne ut i diktantologiar og tidsskrift, som «Nipikti the Old Man Carver», «Frobisher Bay Childhood», «Damn Those Invaders» og «Siqiniq 'The Sun'».

I 1993 blei den fyrste boka som berre inneheldt Ipellie sine soger og teikningar ut – *Arctic Dreams and Nightmares*.

I 2005 skreiv Ipellie forordet til den illustrerte boka *The Diary of Abraham Ulrikab: Text and Context*. Boka fortalde soga om Ulrikab (1845–1881), som blei ein menneskeleg attraksjon i ei av Carl Hagenbeck sine etnografiske framsyning i Hamburg i Tyskland. Boka blei gjeven ut på tysk i 2007.

I 2007 gav han ut den illustrerte boka *The Inuit Thought of It: Amazing Arctic Innovations*, omsett til fransk som *Innovations inuites: il fallait y penser*, som var skrive i lage med David MacDonald. Boka vann fleire prisar, mellom anna Canadian Children’s Book Centre sin pris Best Books for Kids & Teens in 2008.

Han skreiv også stoff om Nunavut for Inuit.net saman med Carol Rigby.

Den illustrerte boka *I Shall Wait and Wait* kom ut i 2009, etter at Ipellie døydde, skildra tradisjonell inuittisk selfangst.

Kunst av Ipellie finst i fleire samlingar og galleri, mellom anna Carleton University Art Gallery, Canada Council Art Bank i Ottawa  og Richard F. Brush Art Gallery ved St. Lawrence University i New York.

## Prisar og utmerkingar
I 2019 blei Ipellie teken inn i Canadian Cartoonists Hall of Fame.

## Død
Ipellie døydde av hjarteinfarkt i Ottawa i Ontario då han var 56. Han etterlet seg ei dotter, Taina Ipellie.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alootook Ipellie|Alootook Ipellie]]» frå ,  den 24. november 2022.*
Île-de-France på Grønland

**Île-de-France** er ei folketom øy i Grønlandshavet ved Grønland. Øya har ei flatevidd på 246,1&nbsp;km ² og ei kystline på 71,9 kilometer. Ho ligg ved sørdelen av Jøkelbugten og søraust for Danske Øer.

Skærfjorden ligg sørvest for sørenden av Île-de-France. Dette er ein brei  fjord med fleire armar som går vestover.

## Historie
Det er gjort ei rekkje arkeologiske funn på øya etter førhistoriske kulturar, truleg den såkalla Independence II-kulturen. Den største samlinga bustader frå denne kulturen er funnen på Kap Skt. Jacques på øya, med restar etter 400-500 bustader. Det er mogleg at ulike grupper samla seg her med jamne mellomrom.

Øya blei gjeven namn i 1905 av hertugen av Orléans under Hertugen av Orléans sin Arktis-ekspedisjon då han utforska nordaustkysten av Grønland ombord i «Belgica».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Île-de-France (Greenland)|Île-de-France (Greenland)]]» frå ,  den 24. november 2022.*
USAs piratparti

**USAs piratparti** (**USPP**) (engelsk: United States Pirate Party) er eit politisk parti i USA grunnlagt i 2006 av Brent Allison og Alex English. Partiet er på linje med den internasjonale piratrørsla og er ein del av samskipnaden Pirate Parties International. Partiet arbeider for å setje menneske framfor selskap, openheit i statsforvaltninga, personvern, fri kultur gjennom reform av opphavsretts- og patentlovgjeving, reform av politiet, og motstand mot forskjellsbehandling (mellom anna fri bevegelse for amerikanarar frå alle amerikanske land, og dessutan fri bevegelse for alle folkeslag). Partiet arbeider også med politikk på ei rekkje andre saksområde.

Partiet er systerpartiet til det norske Innovasjon- og teknologipartiet.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
* Offisiell wiki
* 
* 
* Discord-kanal
* YouTube-kanal
Andrea Palladio

**Andrea Palladio**, fødd **Andrea di Pietro della Gondola**, () var ein italiensk arkitekt.

## Bakgrunn
Han vart fødd i Padova i republikken Venezia, og arbeida med steinhogging. Humanisten Giangiorgio Trissino såg talentet hans, og støtta han, i tillegg til å gjeva han kallenamnet «Palladio» etter Pallas Atene som er den greske gudinna for visdom. I 1541 vitja han Roma der han studerte oldtidas arkitektur, som gjorde eit djupt inntrykk på han.

Han er kjend for kyrkjene sine, palass og især villaar. Mange av bygningane hans vert funne i eller nær adoptivbyen hans Vicenza. To av Venezia sine store kyrkjer San Giorgo Maggiore og Il Redentore er teikna av Palladio.

## Innverknad
Boka til Palladio *I Quattro Libri dell'Architettura* uttrykkjer hans prinsipp: forhold, symmetri, bruk av antikke modellar og attgjev bygningsteinkningar av mange av prosjekta hans. Dei var grunnlaget for *[[palladianismen]]*, ei viktig arkitekturrørsle i det 18. hundreåret, som beundra Palladio og freista å etterlikna arkitekturformane hans.

Arkitektar dreg ofte på pilegrimsferd til Palladio sine villaar for. inspirasjon og læring.

Boka til Witold Rybczynski *The Perfect House*, *Det Perfekte Huset* beundrar arkitekturen hans.

## Verk i utval
Nokre av Palladio sine villaar har kome inn på UNESCO si verdsarvliste.
* Villa Badoer
* Villa Emo
* Villa Cornaro
* Villa Foscari «La Malcontenta»
* Villa Capra «La Rotonda»

Fil:Chiesa del Redentore retouched.jpg|Il Redentore i Venezia.
Fil:Larotonda2009.JPG|«La Rotonda» i Vicenza.
Fil:Andrea Palladios Villa Barbaro 02.JPG|Villa Barbaro i Maser i Veneto.
Fil:VillaCornaro 2007 07 14 back 4.jpg|Villa Cornaro i Piombino Dese.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Andrea Palladio|Andrea Palladio]]» frå ,  den 24. november 2022.*  

## Bakgrunnstoff
* Andrea Palladio (2002). I Quattro Libri dell'Architettura (Engelsk oversettelse av Robert Tavernor og Richard Schofield utg.). MIT Press. ISBN 0-262-66133-0.
* Robert Tavenor (1991). Palladio and Palladianism. Thames & Hudson. ISBN 0-500-20242-7.
* James S. Ackerman (1966). Palladio. Penguin. ISBN 0-14-013500-6.
* Rybczynski, Witold (2002), The Perfect House: A Journey with the Renaissance Master Andrea Palladio (på engelsk), Simon and Schuster, ISBN 978-0-7432-0586-3
Hilda Heine

**Hilda Cathy Heine** () er ein marshallesisk pedagog og politikar var president på Marshalløyane 2016–2020 og å nyo frå og med 2024. Heine var den fyrste kvinnelege presidenten på Marshalløyane. Ho vart i 2020 etterfølgd i presidentembetet av David Kabua. Den 3. januar 2024 vart ho vald som president igjen.

## Liv og virke
Heine vaks opp på atollen Jaluit. Ho flytta til Majuro for videregåande skulegang.

Heine er universitetsutdanna i USA. Ho har lågaregradsutdanning frå University of Oregon og tok i 1975 mastergrad i pedagogikk ved University of Hawaii. I 2004 avla ho doktorgrad ved University of Southern California. Heine var den fyrste kvinna frå Marshalløyane som avla doktorgrad.

Heine har arbeida som skulelærar og rådgjevar. Frå 1982 til 1986 var ho leiar for vidareutdanning ved Community College of Micronesia på Majuro, for så å verte administrativ leiar ved College of Micronesia Majuro Campus (1986–1990). Frå 1990 til 1992 var Heine president ved College of the Marshall Islands. Ho grunnla Women United Together Marshall Islands.

Heine var undervisingsminister frå 1992 til 1995. Etter perioden som minister flytta ho til Hawaii, der ho også arbeida med utdanning. Frå 2006 til 2011 var Heine programdirektør for Pacific Comprehensive Assistance Center ved Pacific Resources for Education and Learning (PREL) heime på Marshalløyene.

I 2015 vart Heine vald til parlamentet frå atollen Aur. Ho vart vald til president av Nitijela, det marshallesiske parlamentet, i januar 2016 etter at forgjengaren Casten Nemra tapte eit mistillitsvotum. Heine var einaste kandidat i valet. I januar 2020 tapte ho sjølv presidentvervet etter avrøysting i Nitijela. David Kabua vann presidentvalet.

Heine er æresdoktor ved College of the Marshall Islands.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hilda Heine|Hilda Heine]]» frå ,  den 24. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Utdanningsforbundet

**Utdanningsforbundet**  er eit av 14 medlemsforbund i Unio. Utdanningsforbundet organiserar 187 692 pedagogar og leiarar i barnehage, skule og utdanningssystemet elles. (per 1. januar 2022). Det har vore med i Unio sidan starten i 2001, og er det største medlemsforbundet.

## Leiarar
* 2002–2009: Helga Hjetland
* 2010–2012: Mimi Bjerkestrand (er valgt for perioden til og med 2012)
* 2013–2015: Ragnhild Lied
* 2016– Steffen Handal

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Unio
Andrew Qappik

**Andrew Qappik** CM () er ein kanadisk inuittisk biletkunstnar, kjend for grafikk og for å ha utforma våpenskjoldet til Nunavut-territoriet.

Qappik er fødd i Nunataq i Nordvestterritoria, no i Nunavut, og busett i Pangnirtung i Nunavut. Onklane hans Solomon og Imoona Karpik var også kunstnarar, og oppmuntra han til å teikna.

Verka til Qappik viser både dyr og tradisjonell inuittisk kultur, som han har lært om frå eiga erfaring og soger frå bestefedrar og andre slektningar. Nokre av desse slektningane har også verka inn på den kunstnariske stilen til Qappik. Han føretrekk å framstilla realistiske eller naturalistiske scener frå arktisk liv og har ei instinktiv forståing for linjer, form og komposisjon, med bruk av lysare fargetonar med lite negativt rom.

Qappik sine verk blir gjevne ut av Pangnirtung Print Shop, som er del av Uqqurmiut Centre for Arts & Crafts. Verka hans er blitt stilte ut ved fleire museum, mellom anna British Museum, National Gallery of Canada, Winnipeg Art Gallery, Canadian Museum of History og Dennos Museum Center.

Han blei utnemnd til Member of the Order of Canada i 2017 for bidraga sine til utforminga av våpenskjoldet til Nunavut og logoar for Government of Nunavut og Nunavut Tunngavik Incorporated.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andrew Qappik|Andrew Qappik]]» frå , den 24. november 2022.*  
*** oppgav desse kjeldene:*
* Thomson, Jane Sproull and Luke Ratzlaff "Andrew Qappik's Contemporary Arctic Visions", *Inuit Art Quarterly* 20 (2005): 10-16.

## Bakgrunnsstoff
* Andrew Qappik exhibition at the Pangnirtung Print Shop
* ''I Can Make Art ... Like Andrew Qappik'', ein kort dokumentarfilm National Film Board of Canada frå 2005
Det norske maskinistforbund

**Det norske maskinistforbund** (**Dnmf**) er eit partipolitisk uavhengig fagforbund som blei danna i 1902 og som i  dag har rundt 6600 medlemmer innan maritime og tekniske yrke, sjø- og landtilsette i offentleg og privat sektor. Frå 2014 har Dnmf vore tilslutta Unio.

Medlemmer i Dnmf arbeider hovudsakleg innan internasjonal og innanriks skipsfart, olje- og gassutvinning og i ei rekke landbaserte verksemder.

Medlemsbladet til forbundet er *[[Maritim Logg]]*. Det er eit fellesorgan med Norsk Sjømannsforbund (NSF) og Norsk Sjøoffisersforbund (NSOF).

## Leiing
Landsmøtevald forbundsleiar (2025–2029) er Hulda Margret Þorkelsdottir. Fast tilsett generalsekretær er Hege-Merethe Bengtsson.

## Andre forbund for sjøtilsette
* Norsk Sjømannsforbund
* Norsk Sjøoffisersforbund
* Fellesforbundet for sjøfolk
* Energiforbundet SAFE

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Det norske maskinistforbund|Det norske maskinistforbund]]» frå ,  den 24. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Bay City Rollers

**Bay City Rollers** er ei skotsk popgruppe som blei skipa i Edinburgh i 1967 av brørne Derek Longmuir og Alan Longmuir. Dei var særleg populære på 1970-talet,  og blei samanlikna med The Beatles. Nokre kjende låtar  er «Bye Bye Baby», «Shang-a-Lang», «Summerlove Sensation» og «All of Me Loves All of You».

Gruppa har hatt mange ulike medlemmer gjennom tidene, men medlemmane på høgda av populariteten til gruppa var gitaristane Eric Faulkner og Stuart Wood, songaren Les McKeown, bassisten Alan Longmuir og trommeslagaren Derek Longmuir. Medlemmane sidan 2018 omfattar den opphavlege gitaristen Stuart «Woody» Wood, songaren Ian Thomson, bassisten Marcus Cordock og trommeslagaren Jamie McGrory.

Bay City Rollers har selt 120 million plater på verdsbasis, slik at gruppa er ein av dei bestseljande artistane nokonsinne.

## Medlemmer (utval)

* Derek Longmuir (fødd 19. mars 1951 i Edinburgh) – trommer
* Alan Longmuir (fødd 20. juni 1948 i Edinburgh, død 1 juli 2018) – basegitar
* Eric Faulkner (fødd 21. oktober 1953 i Edinburgh) – song, gitar
* Le McKeown (fødd Leslie Richard McKeown 12. november 1955 i Edinburgh, død 20. april 2021) – song
* Stuart «Woody» Wood (fødd Stuart John Wood 25. februar 1957 i Edinburgh) – gitar, bassgitar
* Ian Mitchell (fødd Ian Kevin David Mitchell 22. august 1958 i Irland) – bassgitar (erstatta Alan Longmuir i 1976, seinare medlem i Rosetta Stone)

## Diskografi

; Studioalbum

* *Rollin*' (1974)
* *Once Upon a Star* (1975)
* *Bay City Rollers* (1975)
* *Wouldn't You Like It?* (1975)
* *Rock n' Roll Love Letter* (1976)
* *Dedication* (1976)
* *It's a Game* (1977)
* *Strangers in the Wind* (1978)
* *Elevator* (1979)
* *Voxx* (1980)
* *Ricochet* (1981)
* *Breakout '85* (1985)
* *A Christmas Shang-A-Lang* (2015)

**Christmas Single 2021**

* *Rollin' Into Christmas*

; Livealbum

* *Rollerworld: Live at the Budokan 1977* (2001)

; Samlealbum

* *Souvenirs of Youth* (1975)
* *Rock and Roll Love Letter* (1976)
* *Greatest Hit* si (1977)
* *Early Collection* (1978)
* Bay City Rollar sine: The Definitive Collection (2000)
* *Saturday Night*	 (2001)
* *The Very Best of Bay City Rollar sine* (2004)
* *The Greatest Hit* si (2010)

**Singlar** (topp 40 på UK Singles Chart)

* «Keep on Dancing» (1971) (#9)
* «Remember (Sha La La La)» (1974) (#6)
* «Shang-A-Lang» (1974) (#2)
* «Summerlove Sensation» (1974) (#3)
* «All of Me Loves All of You» (1974) (#4)
* «Bye, Bye, Baby» (1975) (#1)
* «Give a Little Love» (1975) (#1)
* «Love Me Like I Love You» (1975) (#4)
* «Money Honey» (1976) (#3)
* «I Only Want to Be with You» (1976) (#4)
* «It's a Game» (1977) (#16)
* «You Made Me Believe inn Magic» (1977) (#34)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Bay City Rollers|Bay City Rollers]]» frå , og «[[:en:|Bay City Rollers]]» frå  den 25. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*Bay City Rollers på allmusic.com
*Diskografi på Discogs
Kamikochi

**Kamikōchi** er ein fjelldal i Hida-fjella i den vestre delen av Nagano-prefekturet i Japan. Dalen er om lag 15 kilometer lang og ligg frå 1400 til 1600 meter over havet i Chūbu-Sangaku nasjonalpark. Kring Kamikōchi reiser seg over 3&nbsp;000 moh. høge fjell, med Hotaka-fjellet som det høgste.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kamikōchi|Kamikōchi]]» frå ,  den 25. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Torbjørn Vereide

**Torbjørn Vereide** () er ein norsk politikar frå Gloppen i Nordfjord. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant for Arbeidarpartiet frå Sogn og Fjordane.

Vereide er medlem av Vestland fylkesting sidan 2019. Ved stortingsvalet 2021 var han Arbeidarartiet sin fyrstekandidat til Stortinget, innvald med stor margin. På Tinget fekk han plass i Arbeids- og sosialkomiteen.

## Kjelder
*Stortinget.no
Truls Vasvik

**Truls Vasvik** () er ein norsk siviløkonom og politikar frå Larvik. Han er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Vestfold for Arbeidarpartiet.

Vasvik var medlem i Larvik kommunestyre frå 1999 til 2015. Etterpå var han medlem 2015-19 i Vestfold fylkesting og 2019-21 i fylkestinget for Vestfold og Telemark. Ved stortingsvalet 2021 var han Arbeidarpartiet sin andrekandidat i Vestfold, innvald på Stortinget med stor margin. På Tinget har han vore medlem i Helse- og omsorgskomiteen.

## Kjelder
*Stortinget.no
Bakersjøen i Nunavut

**Bakersjøen** (engelsk , inuktitut , 'der elva vidar seg ut')  er ein innsjø i Canada. Han ligg i Nunavut, sentralt i landet. Han har ei flatevidd på  kvadratkilometer, og inneheld fleire bukter og øyer. Sjøen får vasstilførsel frå Thelonelva frå vest og Kazanelva frå sør. Det renn ut i Chesterfieldbukta.  Busetnaden Baker Lake ligg nordvest for sjøen, ved munningen av Thelon.

Traktene rundt Bakersjøen er så godt som folketomme, med mindre enn to innbyggjarar per kvadratkilometer. Det finst to reinflokkar i området, Beverly- og Qamanirjuaq-karibuflokkane, i tillegg til anna arktisk dyreliv knytt til Nord-Canada.

## Historie
Tradisjonelt heldt ni ulike inuittiske grupper til i området. Fire av dei heldt til nord for dagens busetnad Baker Lake:  Illuiliqmiut-, kihlirnirmiut-, hanningayuqmiut- og ukkuhiksalingmiutfolk. Frå aust til nordvest for sjøen heldt qairnirmiut- og hauniqturmiutfolk til. Akilinirmiutar heldt seg nordvest for sjøen,  medan harvaqtuurmiutar og paalirmiutar heldt til sør for han.

Sjøen blei utforska i 1762 av William Christopher, som kom hit via Chesterfieldbukta. Den fyrste gongen styresmaktene slo seg ned her var i 1915, då Royal North-West Mounted Police skipa ein post ved austenden av vatnet. I 1916 skipa Hudson's Bay Company  ein handelsstasjon ved Kazanelvedeltaet fram til 1930, då han blei flytta til den noverande staden sin, den noverande Baker Lake.

## Kjelder




**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Baker Lake, Nunavut (sjö)|Baker Lake, Nunavut (sjö)]]» frå  og «[[:en:Baker Lake (Nunavut)|Baker Lake (Nunavut)]]» frå ,  den 25. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Valerij Gopin

**Valerij Pavlovitsj Gopin** () er ein russisk tidlegare handballspelar frå Seltso i Brjansk oblast. Han vart olympisk meister 1988 og 1992 for Sovjetunionen, verdsmeister 1993 og 1997 for Russland og europameister 1996 med same landslaget. Fekk også med seg to-VM-sølv og eitt EM-sølv. Han deltok i 187 landskampar for Sovjetunionen og Russland.

Gopin var venstrekant i Lokomotiv Tsjeljabinsk i ti år fram til 1991. Deretter var han i tre sesongar aktiv i Spania og sidan to i Italia. Frå 1996 gjorde han teneste i fire ulike klubblag i  Tyskland, før han reiste tilbake til italienske Meran. Han la opp i 2003.

## Merittar
*OL-gull: 1988 og 1992
*VM-gull: 1993 og 1997
*EM-gull: 1996
*VM-sølv: 1990 og 1999
*EM-sølv: 1994

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Waleri Pawlowitsch Gopin|Waleri Pawlowitsch Gopin]]» frå ,  den 24. november 2022.*
Kristin Maurstad

**Kristin Maurstad** () er ein norsk politikar for Arbeidarpartiet. 

Maurstad var ordførar i Vågsøy kommune frå 2015 fram til kommunesamanslåinga i 2020. Ho vart fyrste gong vald inn i kommunestyret i 2007. Frå 2011 til 2015 var ho varaordførar. 

Maurstad var vararepresentant til Stortinget frå Sogn og Fjordane i tre periodar frå 2009 til 2021. Frå desember 2012 til april 2013 var ho konstituert som statssekretær i Nærings- og handelsdepartementet.

Maurstad har utdanning frå Høgskulen i Volda. Ho har arbeidd som lærar og som prosjektleiar, blant anna i Måløy Vekst og i Fram Flora, Flora kommune sitt selskap for næringsutvikling. I 2013 vart ho leiar i utviklingsselskapet Innovatitt. Då Vågsøy og Flora gjekk saman til Kinn kommune i 2020, fekk ho stillinga som kommunalsjef for innovasjon og utvikling.

Maurstad er dotter av Jon Aasen, som har vore ordførar i Vanylven og fylkesordførar i Møre og Romsdal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kristin Maurstad|Kristin Maurstad]]» frå ,  den 25. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Kristin Maurstad på nettsida til Stortinget.
West Side Story

***West Side Story*** er ein amerikansk musikal frå 1957 med musikk av Leonard Bernstein, songtekstar av Stephen Sondheim, manuskript av Arthur Laurents og dramatisering og koreografi ved Jerome Robbins. Han er særleg kjend for omfattande burk av dans som det forteljande elementet, musikken til Leonard Bernstein og den tragiske slutten, som skil musikalen frå dei fleste samtidige amerikanske teaterstykke og filmar. Handlinga er ei fri tolking av William Shakespeare sitt skodespel Romeo og Julie. Ho går føre seg i eit fiktivt gjengmiljø i New York på 1950-talet. Tittelen viser til *west side* av Manhattan.

Musikalen krinsar om kjærleikshistoria mellom Tony og Maria. Tony er med i ungdomsgjengen Jets, og forelskar seg i Maria, som er syster av leiaren av den rivaliserande puertoricanske gjengen Sharks. Dei to unge prøver at stoppa hatet mellom gjengane. Det lykkast ikkje, og historia endar med fleire drepne i begge gjengane.

Leonard Bernstein sin musikk til *West Side Story* er blitt særs populær. Blant dei meste kjente songane kan nemnast «Maria», «America», «Tonight», «Something's Coming» og «I Feel Pretty». *West Side Story* hadde premiere på Broadway den 26. september 1957, og blei oppført 732 gangar, før han drog på turné i heile USA. Etterpå blei han nyoppført i London i England, og i 1961 blei han spelt inn som film. Sidan er han blitt oppført ei rekkje gonger verda over.

Fyrste gong han blei framført i Noreg var i 1962 på den Norske Opera (no Folketeateret) i ei utanlandsk turnéforestilling. Fyrste gong han blei framført på norsk var i 1965 på Det norske teatret. Leonard Bernstein kom sjølv for å vera til stades på den norske premieren. Musikalen blei spilt på Det norske teatret igjen i 1982. Førestillinga har også blitt framført på Chateau Neuf i 1990, Trøndelag Teater i 1997, Oslo Nye Teater i 2006 og i Kilden teater- og konserthus i 2012.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:West Side Story|West Side Story]]» frå , og «[[:no:West Side Story|West Side Story]]» frå  den 25. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* The Official West Side Story Web Site
* Det komplette manuskript på engelsk
* Aarhus Teater
Handball under Sommar-OL 1988/Karar

**Handball under Sommar-OL 1988** for karar vart avvikla frå 20. september til 1. oktober 1988 i Suwon, bortsett frå finalen og bronsekampen som fann stad i Seoul. Tolv land deltok i turneringa: Algerie, Aust-Tyskland, Island, Japan, Jugoslavia, Sovjetunionen, Spania, Sverige, Sør-Korea, Tsjekkoslovakia, Ungarn og USA.

Laga var delt inn i to grupper med seks lag i kvar, der alle laga i gruppa spelte kamp mot einannan.  Gruppevinnarane, Sovjetunionen og Sør-Korea, møttest til finale, medan gruppetoarane møttest til kamp om bronseplassen. Dei andre laga møttest til plasseringskampar, basert på plassering i gruppene.
 
Jugoslavia sigra 27–23 over Ungarn i bronsefinalen.

### Finalen
Sovjetunionen, som vann alle kampane i gruppespelet, tok tidleg kontroll over finalekampen mot vertslandet Sør-Korea. Etter 17–11 ved pause, auka det sovjetiske mannskapet til siger 32–25 i den andre omgangen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Handball at the 1988 Summer Olympics – Men's tournament|Handball at the 1988 Summer Olympics – Men's tournament]]» frå ,  den 24. november 2022.*
Libe Rieber-Mohn

**Libe Solberg Rieber-Mohn** () er ein norsk politikar (Ap) og statstenestekvinne. Ho vart i statsråd 17. juni 2016 utnemnd til etterfølgjaren til Geir Barvik som direktør for Integrerings- og mangfaldsdirektoratet frå august 2016.

Rieber-Mohn er utdanna cand.sociol. frå Universitetet i Oslo, og jobba fram til 2003 i ulike stillingar i Oslo kommune og innan politikk. Ho var medlem av Oslo bystyre i periodane 1987–1991 og 1999–2003. Frå 2004 arbeida ho med politikk på heiltid, fyrst som politisk rådgjevar for stortingsgruppa til Arbeidarpartiet, og frå 2005 til 2009 som statssekretær i Arbeids- og inkluderingsdepartementet. I 2004 leia ho integreringsutvalet til Arbeidarpartiet. Ho var byrådsleiarkandidaten til Oslo Arbeidarparti ved valet i 2011, og var varaordførar i Oslo i perioden 2011–2015. 

Rieber-Mohn var tidlegare nestleiar i Oslo Havnestyre og styremedlem i Støttesenter mot Incest.

Rieber-Mohn er gift med Rune Bjerke (tidlegare konsernsjef i DNB ASA) og har to døtre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Libe Rieber-Mohn|Libe Rieber-Mohn]]» frå ,  den 26. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* Libe Rieber-Mohn på IMDb
* Regjeringen.no om Libe Rieber-Mohn
* Pressemelding frå statsministerens kontor
Gustav Lorentzen (1915-1995)

**Gustav Fredrik Lorentzen** () var ein norsk ingeniør frå Oslo, ein internasjonal føregangsmann i kuldeteknikk. Gjennom nesten 60 års arbeid som ingeniør og vitskapsmann prega han den internasjonale utviklinga av fagområdet etter 1945 og gav vesentlege bidrag til å utvikle ein meir miljøvennleg kuldeteknikk.

## Liv og virke
Lorentzen tok examen artium 1934 på reallinja ved Hegdehaugen skole i Oslo. Han studerte så ved Norges tekniske høgskole (NTH) i Trondheim, der han avslutta i 1939 med ein framifrå eksamen på maskinlinja. Etter eit år i NSB arbeidde han i to år som assistentingeniør ved Varmekraftlaboratoriet på NTH.

Perioden 1942-51 var Lorentzen tilsett i Fiskeridirektoratet i Bergen som avdelingsingeniør og maskinteknisk overingeniør. Han hadde då ei sentral rolle i å planleggje og gjennomføre oppbygginga av ein ny fiskeindustri i Noreg. Samstundes arbeidde han på den banebrytande doktoravhandlinga «Leveringsgrad og virkningsgrad for kjølekompressorer» og vart i 1950 dr.techn. ved NTH.

Hausten 1951 vart Lorentzen utnemnd til professor i kjøleteknikk ved NTH. Her fekk han i oppgåve å utvikle og leie det nyoppretta Institutt for kjøleteknikk. Dette er det største frittståande kuldetekniske forsknings- og utdanningsmiljø i vest-verda.

Kuldeteknikk har vore ein nøkkelteknologi for Noreg, spesielt fiskerinæringa. Lorentzen sette heile si arbeids- og skaparkraft inn på fagområdet. Han prioriterte oppgåver viktige i den tekniske utviklinga i landet. Praktiske siktemål vart vektlagt; prosjekta skulle kunne kome til nytte for dei som ytte pengane. 

Lorentzen engasjerte seg frå fyrste stund med å utvikle ei systematisk kontakt- og nettverks-verksemd overfor industrien, og for å informere om resultata av forskinga. Mellom anna var han sentral då Norsk Kjøleteknisk Forening vart skipa i 1961.

Med sin bakgrunn frå Fiskeridirektoratet var Lorentzen mykje oppteken av utviklinga i fiskerinæringa. Han tok initiativet til at Statens Kjølemaskinistskole i Trondheim vart etablert i 1953, og han deltok aktivt i oppbygginga av Norges Fiskerihøgskole og Fiskeriforskning (FTFI) i Tromsø.

I 1988 fann Lorentzen opp ein ny, enklare og meir effektiv måte å regulere CO2-systema på. Dei neste tre åra nyutvikla han ideen, noko som vart eit avgjerande vendepunktet i bruken av CO2 i kjøleteknikken. Like etter gjorde det japanske konsernet Denso seg kjent med Lorentzen si oppfinning, med tanke på å nytte det til luftkjøling av bilar. Lorentzen og Denso byrja samarbeide i 1993, eit samarbeid som gav ein vesentleg framskuv i utviklinga av EcoCute som kom i handelen etter år 2000.

## Kjelder

*Gustav Lorentzen i Norsk Biografisk Leksikon
Independence II-kulturen

**Independence II-kulturen** viser til ein arktisk kultur og levesett som  utvikla seg i Canada og spreidde seg herfrå til Grønland rundt år 800 f.Kr. Han fanst langs nordkysten av Grønland i område kring Independence-fjorden. Independence II fanst i same tidsrom som Dorset-kulturen var utbreidd i det sørlege Grønland.

Independence II-kulturen skil seg frå Independence I ved at menneska var mindre avhengige av moskusoksekjøtt, men åt meir mat frå havet, som fisk, sel og kvalross.

Kring år 400 f.Kr. kom det ein ny kuldeperiode då isen blei tjukkare, og dyra trekte mot sør. Omlag år 200 reknar ein som slutten av Independence II-perioden. Frå denne tida var Grønland folketomt i 500 år, før øya blei folkesett gjennom ei ny innvandring frå Dorset-kulturen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Independence II-kulturen|Independence II-kulturen]]» frå ,  den 26. november 2022.*  

## Litteratur

* Hans Christian Gulløv, Claus Andreasen, Bjarne Grønnow, Jens Fog Jensen, Martin Appelt, Jette Arneborg og Joel Berglund: *Grønlands forhistorie*; 1. udgave, 2. oplag; Gyldendal, København 2005; 

## Bakgrunnsstoff

* Nationalmuseet om Independence II (engelsk)
* Claus Andreasen: "Palaeoeskimo dwellings in Greenland: A survey" (''Études/Inuit/Studies'', vol. 27, n° 1-2, 2003, p. 283-306) (engelsk)
* Bjarne Grønnow & Jens Fog Jensen: "The Northernmost Ruins of the Globe. Eigil Knuth's Archaeological Investigations in Peary Land and Adjacent Areas of High Arctic Greenland" (''Meddelelser om Grønland'', bind 329; 2003)   (engelsk)
* Peter Ramsden, James A. Tuck: "A Comment on the Pre-Dorset/Dorset Transition in the Eastern Arctic" (Anthropological Papers of the University of Alaska, NS 1(1), 1996; s. 7-11) (Webside ikke længere tilgængelig) (engelsk)
* Patricia Sutherland: "Variability and change in Palaeo-Eskimo architecture: A view from the Canadian High Arctic" (''Études/Inuit/Studies'', vol. 27, n° 1-2, 2003, s. 191-212) (engelsk)
* Mikkel Sørensen og Claus Andreasen: "Geo-Ark 2003. Arkæologisk berejsning af: Wollaston Forland, Nordlige Clavering Ø, Sydspidsen af Kuhn Ø" (SILA, ''Feltrapport nr. 23'', Nationalmuseet 2004)
Lisa Marie Klungland

**Lisa Marie Ness Klungland** () er ein norsk sjukepleiar og politikar frå Ølen, busett på Madla. Ho er sidan 2021 stortingsrepresentant frå Rogaland for Senterpartiet.

Klungland er utdanna i marknadsføring ved NTNU i Ålesund og i sjukepleie ved Universitetet i Stavanger. Etter stortingsvalet 2021 representerar ho og Geir Pollestad Senterpartiet i Rogaland på Stortinget. Klungland har sete i Helse- og omsorgskomiteen.

## Kjelder
*Stortinget.no
Boris Tsjaklin

**Boris Anfijanovisj Tsjaklin** () var ein russisk turnar frå byen Isjim som vart verdsmeister i 1958 og olympisk meister under Sommar-OL 1960. Han representerte Sovjetunionen. Tsjaklin døydde i Kyiv.

## Karriere
Tsjaklin fekk sitt fyrste VM-gull i lagtevlinga ved Verdsmeisterskapen i turn 1954. To år seinare sikra han seg gullmedaljen i bøylehest under Sommar-OL 1956 i Melbourne, der han også fekk eit gull med det sovjetiske laget i lagkampen. I mangekampen hamna han på åttandeplass.

Då Turn-VM 1958 vart avvikla i Moskva gjekk Tsjaklin til topps i mangekampen, på bøylehest, i svingstang og skranke, samt i lagtevlinga. I Sommar-OL 1960 i Roma vann han fire gullmedaljar, dessutan to sølv- og ein bronsemedalje. Olympisk meister vart han i mangekamp, bøylehest, hopp og skranke.

Tsjaklin vann svingstang-øvinga under Sommar-OL 1964. Med Sovjetunionen sitt lag fekk han også ein gullmedalje i lagtevlinga, medan han vart andremann i mangekampen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Boris Tsjaklin|Boris Tsjaklin]]» frå ,  den 27. november 2022.*
Minimalstat

**Minimalstat** eller **nattvekterstat**, er ein liberalistisk statsmodell der statleg regulering og sosial tryggleik er avgrensa til eit minimum. Dette inneber at staten har få oppgåver, i all hovudsak berre å verne borgarane mot kvarandre med politi og rettsstell, i tillegg til å verne borgarane mot ytre fiendar med eit forsvar. Alle andre oppgåver skal vere opp til private ordningar og borgarane sjølv. 

Idéen er at staten ikkje skal ha for mykje makt, ettersom dette kunne føre til autoritære regime. Ettersom minimalstatar har lite makt vil dei ikkje kunne setje rammer for marknadsøkonomien.

For klassiske liberalistar, minarkistar og nyliberalistar er minimalstaten den einaste rettferdige måten å styra ein stat på, ettersom skattlegging og paternalistiske og moralistiske inngrep i borgarane sine liv er minimal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Minimalstat|Minimalstat]]» frå ,  den 26. november 2022.*
Diplomatarium

**Diplomatarium** er ei samling av diplom, det er offentlege aktstykke frå mellomalderen som i ettertida er vortne ordna systematisk eller kronologisk.  På 1800-talet vart innsamling, omsetjing og prenting av mellomalderdiplom sett i gang.

Ordet «diplomatarium» kjem frå nylatin.

## Ulike diplomatarium
* Diplomatarium Norvegicum
* Diplomatarium Danicum 
* Diplomatarium Suecanum / Svenskt Diplomatarium
* Diplomatarium Islandicum
* Diplomatarium Fennicum
* Diplomatarium Anglicum aevi Saxonici
* Diplomatarium Veneto-Levantinum 

## Kjelder
Sydslesvig

**Landesteil Schleswig**, på dansk kalla **Sydslesvig**, i daglegtale ofte berre kalla **Schleswig**, eventuelt **Südschleswig** i historisk samanheng er eit tysk landområde mellom Eider og den dansk-tyske grensa i delstaten Schleswig-Holstein og Lauenborg. Den  største byen i regionen er Flensburg (dansk *Flensborg*). Ved vestkysten ligg Nordfrisland, ved austkysten Angeln (*Angel*) og Schwansen (*Svans*).

Hertugdømet Slesvig (Sønderjylland) var inntil 1864 eit dansk len i det danske monarkiet (personalunion). Etter den dansk-tyske krigen vart Slesvig saman med Holstein og Lauenborg innlemma i Preussen. Etter ei folkerøysting i 1920 vart Nordslesvig foreina att med Danmark, medan Sydslesvig vart verande i Tyskland. I Sydslesvig bur det i dag ein dansktalande minoritet med omtrent 50 000 medlemer. Dei har mellom anna sine eigne skular, bibliotek og kyrkjer. Dei talar ei eiga form av dansk kalla *sydslesvigsk*. Enkelte talar enno det gamle sønderjyske målføret. Dei har òg ei eiga avis, Flensborg Avis, og eit baseballag som spelar i den danske baseballserien og har treningsfelt på Mikkelberg ved Husum.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sydslesvig|Sydslesvig]]» frå ,  den 27. november 2022.*  

## Bakgrunnstoff
* Velkommen til Sydslesvig
* Hvad er Sydslesvig? (arkivert nettside)
* Sydslesvig Kort
Humbug

**Humbug** er på norsk eit synonym for svindel, juks eller bløff, og viser til noko som tilsynelatande kan verka overbevisande, men som er lureri. Ordet stammar frå eit engelsk slanguttrykk av ukjent opphav, i bruk frå ca 1750.

Ordet er fyrst registrert i skriftleg norsk i ein artikkel i *[[Morgenbladet]]* frå 1825 som omtaler ein britisk ærekrenkingssak. I 1912 blei Jens Arnfred Olesen den siste i Noreg som blei dømt for blasfemi etter at han publiserte artikkelen «Den store humbugen». Dette fekk han ti kroner i bot for.

I Charles Dickens si bok *[[Ei juleforteljing]]* bryt Ebenezer Scrooge ut med «Bah, humbug!» når det er snakk om jula. I filmen *[[filmen Trollmannen fra Oz|Trollmannen fra Oz]]* blir trollmannen karakterisert av Dorothy som berre «humbug».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Humbug|Humbug]]» frå , og «[[:sv:|Humbug]]» frå  den 28. november 2022.*
Turn-VM 1962

**Den 15. verdsmeisterskapen i turning** vart avvikla i Praha i dåverande Tsjekkoslovakia dagane frå 3. til 8. juli 1962.

## Menn
### Mangekamp





### Bøylehest





### Frittståande





### Hopp





### Ringar





### Skranke





### Svingstang





### Lagkamp





## Kvinner
### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





### Lagkamp





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1962 World Artistic Gymnastics Championships|1962 World Artistic Gymnastics Championships]]» frå ,  den 28. november 2022.*
Kortroman

**Kortroman** (engelsk *novella*, tysk *Novelle*) er ein mellomlang skjønnlitterær prosatekst; kortare enn ein roman og lengre enn ei novelle. Ofte avgrensar ein kortromanar til tekstar på rundt 15 000 til 40 000 ord.

## Døme på kortromanar

### Kortromanar frå verdslitteraturen

### Kortromanar i nordisk litteratur

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kortroman|Kortroman]]» frå ,  den 28. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

* Ian McEwan: ''Some Notes on the Novella'', The New Yorker, 29. oktober 2012
Jurij Titov

**Jurij Jevlampijevisj Titov** () er ein russisk tidlegare turnar og idrettsleiar frå Omsk om representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister i mangekamp i 1962 og vann elles eitt OL-gull i lagtevlinga under Sommar-OL 1956 i Melbourne, to gull i Turn-VM 1958 og gull i ringar under Turn-VM 1962.

Titov var president i Internasjonalt turnforbund (Fédération Internationale de Gymnastique) frå 1976 til 1996  og av Den internasjonale olympiske komitéen 1995—1996.

## Kjelder


 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yuri Titov|Yuri Titov]]» frå ,  den 28. november 2022.*
Pizzabakeren

**Pizzabakaren** er ei norsk pizzarestaurantkjede. Pizzabakaren er basert på henting og har meir enn 200 pizzabakeri fordelt i alle fylka i Noreg. Pizzabakeren har òg pizzarestaurantar i Sverige, Danmark, Irland og Kina.

## Soge
I 2003 vart Pizzabakaren skipa av William Gulliksen og Arild Ask Bringeland etter at dei slo saman pizzautsala sine, «Hundvåg Krossen Pizza» og «Pizzabakaren», for å danna éi kjede i Stavangerregionen med hjelp frå Jan Henrik Jelsa og Hans Georg Jelsa. Pizzabakeren vart ein stor suksess etter at dei opna ein ny restaurant på Klepp, og vart den pizzakjeda i landet som vaks snøggast. I 2015 skipa dei pizzarestaurantar utanfor Noreg, fyrst i Uppsala i Sverige. Den 10. august 2016 opna Pizzabakeren eit pizzabakeri i den kinesiske byen Qingdao.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Pizzabakeren|Pizzabakeren]]» frå ,  den 28. november 2022.*
Mikhail Voronin

**Mikhail Jakovlevitsj Voronin** () var ein sovjetisk-russisk turnar frå Moskva som representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister i mangekamp i 1966. I den same meisterskapen vann han gullmedaljen i ringar. To år seinare sikra han seg to gullmedaljar under Sommar-OL 1968, i høvesvis hopp og skranke. Perioden 1966-72 sanka Voronin til saman ni OL-medaljar og sju-VM-medaljar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mikhail Voronin|Mikhail Voronin]]» frå ,  den 29. november 2022.*
Aleksandr Ditjatin

**Aleksandr Nikolajevitsj Ditjatin** () var ein russisk tidlegare turnar frå Leningrad som representerte Sovjetunionen. Han vart verdsmeister 1979 og olympisk meister 1980 i mangekamp.

Ditjatin deltok i Sommar-OL 1976 i Montréal og Sommar-OL 1980 i Moskva. I dei sistnemnde leikane vann han åtte medaljar av åtte moglege, tre av dei i gull. Han sanka elles tolv VM-medaljar, av dei sju gullmedaljar.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Eizo Kenmotsu

**Eizō Kenmotsu** () er ein japansk tidlegare turnar som vart verdsmeister i mangekamp i 1970.

## Kariere
Kenmotsu vann gullmedalje med Japan i lagtevlinga under Sommar-OL 1968, Turn-VM 1970, Sommar-OL 1972 og Turn-VM 1974. I 1970 vann han mangekampen og svingstang-øvinga ved verdsmeisterskapen i Ljubljana. To år seinare, då dei olympiske sommarleikane vart avvikla i München, vart Kenmotsu andremann i mangekampen. I Turn-VM 1974 vart han tredjemann i mangekampen og tok han gull i skranke. Sidan fekk han med seg to sølvmedaljar frå Sommar-OL 1976 og like mange frå Turn-VM 1978. I sin siste internasjonale meisterskap, Turn-VM 1979, måtte Kenmotsu nøye seg den sølvmedaljen han fekk i lagtevlinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eizo Kenmotsu|Eizo Kenmotsu]]» frå ,  den 30. november 2022.*
Vitalj Sjtsjerba

**Vitalj Venjadziktavitsj Sjtsjerba** () er ein tidlegare turnar frå Minsk som representerte Sovjetunionen og sidan Belarus. Han vart olympisk meister 1992 i mangekamp og vann elles fem OL-gull i enkeltøvingar og i lagkampen under dei same leikane. Sjtsjerba vart verdsmeister i mangekamp i 1993. Til saman sanka han fjorten VM-gull og ti EM-gull.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vitaly Scherbo|Vitaly Scherbo]]» frå ,  den 30. november 2022.*  

*
Nive Nielsen

**Nive Nielsen** () er ein grønlandsk songar, låtskrivar og skodespelar.

Nielsen studerte statskunnskap i Canada. Ho har spelt med bandet The Deer Children.

Ho hadde ein debutopptreden for dronning Margrethe II som blei send på fjernsyn.

Nielsen har vunne ein Vox Pop Independent Music Award i 2009, i 2012 vann ho  Kronprinsparrets Stjernedryspris. Ho blei nominert til Nordisk Råds Musikkpris i 2011.

Som skodespelar har ho spelt ei inuittkvinne i filmen *The New World* frå 2005, der også Colin Farrell. Ho hadde ei hovudrolle i fjernsynsserien *The Terror* på AMC frå 2018. I denne serien spelte ho ein sjaman som mannskapet på Franklin-ekspedisjonen kalla «Lady Silence».

## Album
*2009 - *Nive Sings!* (Tuttu Recordings)
*2015 - *Feet First*

## Filmografi
### Film
*2005 - *[[The New World (2005)|The New World]]* med Colin Farrell
*2019 – *[[Togo (2019)|Togo]]*

### Fjernsyn
*2018 - *The Terror* som Lady Silence
*2021 - *The North Water* som Anna

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Nive Nielsen|Nive Nielsen]]» frå , og «[[:en:|Nive Nielsen]]» frå  den 30. november 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Ulo

**Ulo** eller **ulu** er ein inuittisk kvinnekniv. Kniven blir m.a. brukt til å skjera i skinn og skrapa innersida av skinnet fri for feitt. Før inuittar fekk tilgang til metall, blei bladet laga av skifer eller andre steinartar.

Kniven blir kalla «ulo» på Grønland og «ulu» i Canada og Alaska. Den austgrønlandske versjonen blir òg kalla ein *sakkeq*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ulo|Ulo]]» frå ,  den 1. desember 2022.*
Stefania av Kalush Orchestra

**«Stefania»** (ukrainsk skrift «Стефанія», norsk transkripsjon *Stefanija*) er ein folkhiphop-låt frå 2022 med det ukrainske bandet Kalush Orchestra. Songen representerte Ukraina og vann Eurovision Song Contest 2022 i Torino i Italia.

## Om songen
«Stefania» er ein hiphop-song med sterke element av elektronisk pop og ukrainsk folkemusikk. Han er skriven av det ukrainske folk-hiphopbandet Kalush Orchestra og vart gjeven ut 7. februar 2022. Også teksta kombinerer ulike stilretningar; refrenga er bygde opp i typisk austeuropeisk folk-tradisjon, med korte setningar og lange vokalar. Versa har mykje lengre setningar og vert framført langt raskare enn refrenga, nærast rapping. 

Songen er ein ode til mødre, der eg-personen i songen fortel om gode minne om mor si, Stefanija. Eg-personen legg merke til kor mykje eldre mora har vorte, og mimrar nostalgisk tilbake til barndomen: «Enga blomstrar, men ho vert grå. Syng ein voggesong for meg, mamma. Eg vil høyre dine ord».

## Eurovision Song Contest

«Stefania» var blant bidraga i den ukrainske songtevlinga *[[Vidbir]]* laurdag 12. februar 2022, der vinnaren fekk representere Ukraina i Eurovision Song Contest. I finalen vann «Stefania» telefonavrøystinga med stor margin, men enda samanlagd på andreplass, bak vinnaren Alina Pasj og songen «Shadows of Forgotten Ancestors». Nokre dagar etter finalen valde Pasj å trekkje seg frå oppdraget med å representere Ukraina, på grunn av strid rundt ei reise ho hadde til Krim i 2015. I Ukraina er det strenge reglar for innreise til den russisk-okkuperte halvøya. Den ukrainske kringkastaren Suspilne vedtok difor å tilby oppdraget til andreplassen Kalush Orchestra, som etter litt områdingstid takka ja. Deltakinga vart offisielt stadfesta 22. februar 2022. 

### Favorittstempel etter invasjonen
Berre to dagar etter kunngjeringa gjekk Russland til militært åtak på Ukraina. Invasjonen gjorde at songen og den ukrainske deltakinga i Eurovision Song Contest fekk ekstra stor merksemd, og «Stefania» gjekk rett til topps hos bookmakarane.  

Den europeiske kringkastingsunionen utestengde samstundes Russland frå Eurovision Song Contest, som del av dei omfattande sanksjonane mot russiske myndigheiter. Trass invasjonen og krigen bestemte Ukraina seg for å delta i Eurovision Song Contest 2022. 

### Sigeren i Eurovision Song Contest
I vekene fram mot Eurovision Song Contest var «Stefania» soleklår favoritt til å vinne, og han innfridde favorittstempelet. I finalen vann songen ein solid siger etter å ha fått rekordmange poeng frå tv-sjåarane, heile 439 poeng. Dette var den tredje sigeren til Ukraina i Eurovision Song Contest. 

## Listeplasseringar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stefania (Kalush Orchestra-sang)|Stefania (Kalush Orchestra-sang)]]» frå , den 30. november 2022.*
Vinterklede

**Vinterklede** eller **varme klede** er klede som kan brukast til vern mot kulde og dårleg vêr om vinteren.
Desse kleda kan vera varmeisolerande og ha god motstand mot væte og vind. 
Kleda kan dekka store delar av kroppen, til dømes ved at dei er store plagg som kjeledressar eller lange frakkar, eller vera for utsette kroppsdelar, som hovud, hals, hender og føter. Ofte kan ein bruka fleire lag for å halda varmen betre.

Vanlege vinterklede er ytterklede som kåpe, frakk, jakke, lue, skjerf og hanskar, vottar og øyrevarmarar, men også varme underklede som langt undertøy, strømper og strømpebukse. Militære vinterklede  har utvikla seg frå tjukke frakkar og jakker til klede i fleire lag som kan halda soldatar varme under vinterkampar. Vinterklede brukt til idrett og fritid er mellom anna skidrakt. 

Tradisjonelle naturmateriale brukte til vinterklede er pels, filt og ull.
Mange nordlege kulturar har brukt dyrepels til å laga vinterklede.

## Galleri

Down suit.JPG|Dunkjeledress
Fil:Female Skier.jpg|Skiløpar i vinterklede: Jakke, lue, tjukke hanskar, varme bukser og skistøvlar
Fil:Well-clothed baby.jpg|Baby med vinterklede: Panneband, lue, jakke fora med skinn, skjerf og genser
Fil:FMIB 41384 Winter traveling dress, common throughout the Yukon Valley.jpeg|Spesiallaga vinterdrakt i Yukon Valley
Fil:Balaclava as suggested fashion piece for winter 2018 - modelled by ModelTanja.jpg|Kvinne i finlandshette og ullkåpe
Fil:Eskimo Family NGM-v31-p564.jpg|Tradisjonelle inuittiske klede


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Winter clothes|Winter clothes]]» frå ,  den 1. desember 2022.*