open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Femtometer

**Femtometer** er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin femtometer er lik 10−15 meter.
Symbolet for femtometer er **fm**.

Femtometer vert ofte brukt til måling diameteren til atomkjernar.
Diameteren til ein atomkjerne er opptil om lag 15 fm.
Nøytron og proton har ein diameter på om lag 2,5 fm.
I terminologien som blir brukt i partikkelfysikken vert femtometer ofte kalla ein **fermi** (med same symbol), etter fysikaren Enrico Fermi.

1 femtometer er lik:
* 10−15 meter
* 1 000 attometer
* 0,001 pikometer

Og motsett:
* 1 attometer = 0,001 femtometer
* 1 picometer = 1000 femtometer
Attometer

**Attometer** er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin attometer er lik 10&minus;18 meter.
Symbolet for attometer er **am**.

1 attometer er lik:
*10&minus;18 meter
*1 000 zeptometer
*0,001 femtometer

Og motsett:
* 1 zeptometer = 0,001 attometer
* 1 femtometer = 1000 attometer
Zeptometer

**Zeptometer** er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin zeptometer er lik 10&minus;21 meter eller ein trilliarddels meter.
Symbolet for zeptometer er **zm**.

1 zeptometer er lik:
*10&minus;21 meter
*1 000 yoctometer
*0,001 attometer

Og motsett:
* 1 yoctometer = 0,001 zeptometer
* 1 attometer = 1000 zeptometer

Prefikset «zepto» blei del av SI-systemet i 1991. Ordet er avleidd frå det latinske ordet for sju, *septem*.

## Kjelder
Yoktometer

**Yoktometer** er ei SI-avleidd eining for måling av avstand.
Éin yoktometer er lik 10&minus;24 meter.
Symbolet for yoktometer er **ym**.

1 yoktometer er lik:
*10&minus;24 meter
*0,001 zeptometer

Og motsett:
*1 zeptometer = 1000 yoktometer
Bruttonasjonalprodukt

:*For Banque Nationale de Paris, sjå [[BNP Paribas]].*

**Bruttonasjonalprodukt** (BNP) er eit mål på verdien av alt som vert produsert i eit land. BNP omfattar verdiskapinga i all marknadsretta næringsverksemd. I tillegg kjem verdiskaping i offentleg forvalting, friviljuge organisasjonar og produksjon for eige bruk. BNP vert mange gonger nytta som eit mål på velstandsnivået i eit land.

BNP er gjev eit mål på samla verdiskaping i eit land, og gjev samstundes uttrykk for opptent bruttoinntekt frå innanlandsk produksjon. BNP tilsvarar forkortinga GDP på engelsk språk (*gross domestic product*). BNP kan definerast og avgjerast ut frå tre ulike hovudmetodar som vert kalla produksjonsmetoda (I), utgiftsmetoda (II) og inntektsmetoda (III). I fyrste metode kan storleiken «korreksjon for FISIM» alternativt inngå i produktinnsats, og i driftsresultat i tredje metode.

## Utrekning av BNP

### Produksjonsmetoda (I)
* Produksjon (basisverdi) - Produktinnsats (kjøparverdi) + Produktskattar - Produktsubsidiar - Korreksjon for FISIM
* Produksjon (produsentverdi) - Produktinnsats (kjøparverdi) + Importskattar + Meirverdiavgift + Investeringsavgift + Toll - Korreksjon for FISIM
* Bruttoprodukt i alt (basisverdi) + Produktskattar - Produktsubsidiar - Korreksjon for FISIM
* Bruttoprodukt i alt (produsentverdi) + Importskattar + Meirverdiavgift + Investeringsavgift + Toll - Korreksjon for FISIM

### Utgiftsmetoda (II)
* Konsum i alt + Bruttoinvestering i fast realkapital + Lagerendring + Eksport - Import
* Sluttbruk i alt - Import
* Innanlandsk sluttbruk i alt + Eksport - Import

### Inntekstmetoda (III)
* Lønskostnadar + Driftsresultat + Kapitalslit + Produksjonsskattar - Produksjonssubsidiar - Korreksjon for FISIM

## Bakgrunnsstoff
* Om BNP (Statistisk sentralbyrå)
* Historisk statistikk, Bruttonasjonalprodukt for Noreg 1865-2003
Vålerenga Ishockey

**Vålerenga Ishockey** er ein ishockeyklubb i Vålerengens Idrettsforening. Klubben vart stifta den 29. juli 1913, med bakgrunn i Idrætspartiet Spark. Vålerenga Hockey har vorte noregsmeistrar heile 26 gonger, seinast i 2009. Vålerenga Hockey spelar heimekampane sine på Jordal Amfi.

## Tidlegare spelarar
* Chris Mason
* Travis Brigley
* Scott Hartnell
* Espen «Shampo» Knutsen
*Morten Ask
***[[Alexander Bonsaksen]]**
*Travis Brigley
*Johan Brummer
*Brede Frettem Csiszar
*Scott Hartnell
*Stig Johansen
*Roy Johansen
*Espen «Shampo» Knutsen
*Einar Bruno Larsen
*Chris Mason
*Jim Marthinsen
*Tommy Marthinsen
*Anders Myrvold
*Per Skjerwen Olsen
*Øystein Olsen
*Marius Rath
*Bård Sørlie
*Petter Thoresen
*Johan Åkerman
Borðoy

**Borðoy** (på dansk **Bordø**) er ei av 18 øyar som utgjer øygruppa Færøyane. 

Øya er den største av dei nordlege øyane (Norðuroyar), og flatevidda er om lag 95 km2. Her ligg Færøyane sin nest største tettstad, Klaksvik, som har om lag 5000 innbyggjarar. I tillegg er det sju andre tettstadar på øya; Norðyri, Anir, Árnafjørður, Strond, Norðtoftir, Depil og Norðdepil. Det går ferje mellom Borðoy og dei andre av Færøyane fleire gonger dagleg. 

Øya har fem fjell, desse er Lokki (755 m), Háfjall (647 m), Borðoyarnes (392 m), Depilsknúkur (680 m) og Hálgafelli (503 m). 

Borðoy var truleg den fyrste av Færøyane som vart folkesett. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Lysår

Eit **lysår** eller **ljosår** (symbol: **l.y.**) er eit lengdemål for astronomiske avstandar. Det er definert som den distansen lyset tilbakelegg på eitt år. Lysfarten 299&nbsp;792&nbsp;458&nbsp;meter i sekundet, som tyder at 1&nbsp;lysår er 9&nbsp;461 milliardar kilometer.

Grunnen til at lysår vert brukt som måleining i astronomisk samanheng, er at det er meningslaust å snakke om meter eller kilometer grunna dei enorme avstandene. Sidan middelavstanden til månen er 384&nbsp;390&nbsp;km, bruker lyset ca. 1,3 sekunder derifrå til jorda.

På same måte bruker ein lys-time, lys-min og lys-s. Avstanden til månen er 1,3 lys-s, til sola 8,3 lys-min, til Pluto 5,5 lys-time, til næraste stjerne (Alfa Centauri) 4,3 ly og til nærmaste spiralgalakse (Andromedatåka) 2,3 millionar ly. 

Lysår skal no erstattast av SI-eininga parsec, pc. 1 parsec er det same som 3,26 lysår. Ein parsec er definert som avstanden der 1 astronomisk eining er motståande til ein vinkel på eit bogesekund

## Kjelder

*

## Sjå òg
* Astronomisk eining
* Parsec
* Lys
Stóra Dímun

**Stóra Dímun** (dansk *Store Dimon*) er ei øy som er ein del av Færøyane. Øya ligg mot sør i øygruppa, og har ei flatevidd på 2,5 kvadratkilometer. Ein kan koma seg til øya om vérlaget er roleg. Berre ein familie bur fast på øya. Før 1920 var det ruinar etter ei gamal kyrkje på Stóra Dímun, men restane er ikkje teke vare på. Det er to fjell på Stóra Dímun: Høgoyggj (395&nbsp;moh.) og Klettarnir (308&nbsp;moh.).

## Bakgrunnsstoff

* Faroestamps.fo om Stóra Dímun  (på dansk, færøysk, engelsk, tysk og fransk)
Datong

**Datong** (eller **Tatung**) er ein kinesisk storby i provinsen Shanxi i det nordlege Kina. Folkemengda innan bygrensene er berekna til 3,1 millionar.

Datong er ein viktig industriby og eit jarnbaneknutepunkt i eit område rikt på kolførekomstar. Byen er sterkt industrialisert. 

Tidlegare heitte byen **Pingcheng**, og var hovudstad i det nordlege Wei-kongedømet (400- og 500-talet). Kalksteinsgrotter ved det nærliggande Yungang har buddhistisk kunst frå same periode.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Datong|Datong]]» frå ,  den 1. april 2005.*  
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Datong|Datong]]» frå ,  den 14. mars 2011.*
Mykines

**Mykines**, dansk **Myggenæs**, er ei øy som høyrer til Færøyane. Mykines er den vestlegaste av øyane som utgjer øygruppa Færøyane. Øya er kjend som eit fugleparadis.

Øya er 10,3 kvadratkilometer i flatevidd og har 11 fastbuande ibuarar (2004). På øya er det om lag 1200 sauer.

På Mykines finst det berre ei bygd, «Mykines bygd». Fram til slutten av 2004 danna øya ein eigen kommune. Ved årsskiftet vart øya slegen saman med Sørvágur kommune.
Fyrst på 1900-talet var Mykines ein av dei største kommunane på Færøyane. På grunn av at øya ligg isolert til har fråflyttinga gradvis auka, slik at det nå berre er eit dusin fastbuande att.

### Mykines på færøyske frimerke frå 1978

fil:Faroe stamp 029 mykines island.jpg|*Mykines* av Bárður Jákupsson på eit færøysk frimerke
fil:Faroe stamp 026 mykines village.jpg|Bygda Mykines
fil:Faroe stamp 027 mykines cultivated fields.jpg|Kulturlandskap
fil:Faroe stamp 025 mykines northern coast.jpg|Nordkysten


## Bakgrunnsstoff
ATC

**ATC** kan visa til:
* *Air Traffic Control* (**ATC**) &ndash; Lufttrafikkteneste.
* Automatic Train Control (**ATC**) &ndash; Automatisk styresystem for tog.
* *Anatomical Therapeutic Chemical* (**ATC**) *Classification* &ndash; ATC-klassifikasjon av lækjemiddel.
* **[[ATC Loudspeakers|ATC]]** &ndash; Ein engelsk høgtalarprodusent
* **[[Musikkgruppa ATC|ATC]]** &ndash; Eit internasjonalt popband som skifte namn til A Touch of Class.
Guru Ardjan Dev

Guru **Ardjan Dev** dji (15. april 1563—30. mai 1606) var den femte av dei ti sikh-guruane og vart guru den 1. september 1581 som etterfølgjaren åt guru Ram Das dji. Føre guru Ardjan Dev dji døydde utpeikte han sonen sin, guru Hargobind dji, som den neste guruen for sikhane. Det følgjande er ei oppsummering av høgdepunkta i livsverket hans:

# Over 2000 hymnar i sikhanes heilage bok *[[Guru Granth Sahib]]*
# Forfattar av banien «Sukhmani Sáhib» – ei bøn for fred.
# Samla og innsette sikhanes heilage skrift, som på denne tida gjekk under namnet *Adi Granth*.
# Bygde Harmandir Sáhib — kjent som «Det gylne tempelet».
# Utvikla Amritsar til eit viktig andeleg senter.
# Vidareutvikla strukturen i sikh-samfunnet gjennom innføringa av Masund-systemet.
# Den første sikh-guruen som døydde som martyr.

Hymne av guru Ardjan Dev frå «Sukhmani Sahib» (*[[Guru Granth Sáhib]]*, s. 262–):

:*I hug, hug, hug av Gud får de fred <br />og uro og angst kverv frå dykk.*
:*I hug av Gud vert de fri frå livmora<br />I hug av Gud vert de fri frå dauden sin otte.*
:*I hug av Gud vert dauden vekk<br />I hug av Gud vert uvener stogga.*
:*Gudshug lagar ikkje hindringar<br />I hug av Gud vert de kvikke alle døgn.*
:*I hug av Gud har ’kje redsle makt<br />I hug av Gud kan ’kje sorga bry dykk. *
:*I hug av Gud, i å vera med helgenar<br />er alt som er kjært, å Nanak, med Guds nåde. ||2||*

## Bakgrunnsstoff

* AllAboutSikhs.com  
* Sikhs.org
* Sikh-History.com 

## Audio

* Sukhmani Sahib Mp3,Real Audio, Real Audio download
Nord-Noreg

**Nord-Noreg** er ein langstrekt landsdel nord i Noreg. Han dekker fylka Finnmark, Troms og Nordland. Svalbard og Jan Mayen kan òg reknast med til Nord-Noreg. Landsdelen har ei lang kystline, men òg ei vidstrekt vidde i i Finnmark. Fiske og skipsfart har alltid vore viktige i landsdelen, medan mange samar har livnært seg med reindrift.

## Innbyggjarar
Flatevidda av landsdelen er 112 951 km2, noko som er omlag ein tredjedel (34,9 %) av Fastlands-Noreg. Likevel bur berre rundt ein av ti nordmenn (9,1 %), 487&nbsp;744, her. Nord-Noreg er dermed prega av lange avstandar og svært spreidd busetjing. Folketettleiken her er berre 2,66/km2, mot landsgjennomsnittet på 14/km2. Etter den andre verdskrigen har sentraliseringa vore sterk, og i den siste halvdelen av nittehundretalet voks det opp fleire nye bysamfunn, som Finnsnes, Alta og Kirkenes. 

## Turistattraksjon
Fleire av dei fremste turistmåla i Noreg kan finnast i landsdelen, til dømes Lofoten, midnattssola, polarsirkelen, Polarmuseet i Tromsø, Nordkapp-platået, helleristingane i Alta, verdas påståtte nordlegaste by Hammerfest, og den særeigne tettstaden Longyearbyen aller lengst i nord.

## Hurtigruta
Hurtigruta var lenge hovudframkomstmiddelet i landsdelen, noko som syner igjen ved at 
fire hurtigruteskip er blitt kalla opp etter han, som MS (tidlegare DS) *Nordnorge*. For dei nordnorske innbyggjarane er særleg flytransport blitt eit alternativ til båtreisa, men Hurtigruta er framleis viktig for folk som reiser rundt i landsdelen.
Finnsnes

**Finnsnes** er ein by og administrasjonssenteret i Senja kommune i Troms. Staden var òg
senter i tidlegare  Lenvik kommune. Byen ligg på ein odde på fastlandet ut mot Senja, om lag 70 km sørvest for Tromsø, og er knytt til tettstaden Silsand på Senja-sida med den 1147 meter lange Gisundbrua. Frå Finnsnes går fylkesveg 86 søraustover til E 6. Hurtigruta har anløp på Finnsnes, og det er samband med hurtigbåt til Harstad og Tromsø.

Finnsnes er eit viktig inustri-, handels- og kommunikasjonssenter og regionsenter for ytre Midt-Troms. Byen har kjøpesenter, hamn, hotell, idrettsbygg, kulturhus, barne- og ungdomsskole. Kontora til avisa *[[Troms Folkeblad]]* ligg på Finnsnes.

I 2000 vedtok Lenvik kommunestyre bystatus for Finnsnes. 

## Bildegalleri

Fil:Finnsnes(4).jpg|Finnsnesvatnet med Lenvik rådhus til høgre
Fil:Finnsnes senter.jpg|Finnsnes senter
Fil:Finnsnes_port.jpg|Ottarstatuen på Valen, like ved Lundkaia
Fil:Finnsnes(7).jpg|Finnsnes rundkøyring


## Bakgrunnsstoff

* Bilder av Finnsnes
* Troms Folkeblad
Berg

:*Sjå òg [[Berg kommune]] i Troms*

**Berg** (norrønt *bjarg*) er eit ord som kan visa til steingrunn, låge fjell, og fleire stader i Europa. Berg er òg eit vanleg gardsnamn og etternamn.

## Stader som har fått namn etter berg
* Berg kommune i Troms
* Berg i Helgeland, tettstad i Sømna og Brønnøy kommune i Nordland
* Berg i Østfold, no del av Halden, med Berg stasjon i Halden på Østfoldbanen
* Berg i Oslo, med Berg stasjon på Sognsvannsbanen og Berg vidaregående skole
* Berg fengsel utanfor Tønsberg
* Berg i Sverige, kommune i Jämtland
* Berg i Tyskland, fleire stader
* Berg studentby i Trondheim

### Gardar
Ein finn gardar kalla Berg i fleire fylke:
* Akershus: Asker, Aurskog, Enebakk, Fenstad, Gjerdrum, Hakadal, Skedsmo, Sørum, Udenes, Ullensaker, Ås
* Aust-Agder: Eide
* Buskerud: Eggedal, Gol, Haug, Hedenstad, Hemsedal, Heggen, Hol, Hole, Hurum, Lunder, Nes, Ål
* Hedmark: Furnes, Løten, Mo, Os, Ringsaker, Romedal, Stange, Stavsjø, Vang, Våler
* Møre og Romsdal: Aure, Bolsøy, Eid, Kleive, Veøy
* Nordland: Hol, Steigen
* Nord-Trøndelag: Foldereid, For, Frosta, Grong, Hustad, Lånke, Sakshaug, Salberg, Skage, Snåsa, Stjørdal, Vikna, Vinne, Ytterøya, Åsen
* Oppland: Biri, Bruflat, Fluberg, Fåberg, Hedalen, Hegge, Hof, Hunn, Nykirke, Ringebu, Snertingdalen, Svenes, Tretten, Østsinni, Ås
* Oslo: Nordre Aker
* Sør-Trøndelag: Byneset, Hemne, Hølonda, Lade, Meldal, Rissa, Soknedal, Ørlandet
* Telemark: Bamble, Eidanger, Gjerpen, Skåtøy
* Troms: Bardu, Dyrøy, Kvæfjord, Kvænangen, Lyngen, Trondenes
* Vestfold: Andebu, Berg, Botne, Høyjord, Ramnes, Sande, Sem, Vassås
* Østfold: Eidberg, Enningdalen, Hobøl, Os, Råde, Skiptvet, Skjeberg, Ullerøy, Våler

## Personar med namnet Berg

* Alban Berg, austerriksk komponist
* Berit Woie Berg, ordførar
* Claus Berg, kannik
* Frants Berg, biskop
* Frode Berg, norsk statstenestemann
* Hans Johan Fredrik Berg, norsk målar
* Harald Berg, fotballspelar
* Henning Berg, fotballspelar og fotballtrenar.
* Lars Berg, forfattar
* Lars Berg, regissør
* Lorens Berg, lokalhistorikar
* Marit Synnøve Berg, skodespelar
* Odd Berg, fotballtrener
* Ole Berg, offiser
* Rolf Åge Berg, skihoppar
* Runar Berg, fotballspelar
* Ørjan Berg, fotballspelar
* Øyvind Berg, diktar

## Bakgrunnsstoff
Etternamn

**Etternamn** er ein del av eit personnamn som vert bruka etter fornamnet, som eit tillegg til dette. I Noreg brukast nemninga i dag nærast synoymt med slektsnamn.

Før namnelova av 1923 fanst det likevel ulike former for etternamn i Noreg:
* Patronym som var laga av farsnamnet og endinga -son eller -dotter (evt -søn, -sen eller datter)
* Gardsnamn som ein tok etter garden, bruket eller plassen ein bodde på.
* Slektsnamn som følgde slekta (typisk Winter, Sverdrup, Ibsen)

Etter kvart som skikken med å ta slektsnamn breidde om seg, vart tidlegare patronym og namn på gardar der familien tidlegare hadde budd bruka som slektsnamn i mange familiar.

Mindre vanleg i Noreg, men svært vanleg lenger sør i Europa, har vore å ha yrkestittelen som etternamn. Det best kjende dømet er *Smith* (smed) i England, som er det vanlegaste etternamnet der.

## Kjelde
* Norsk namnelag
Leirvík

**Leirvík** (færøysk ['lorvuik], dansk **Lervig**) er ein tettstad på Færøyane. Leirvík har ei hamn som er viktig for kommunikasjonane på austkysten til den nest største av Færøyane, Eysturoy.

* Innbyggjarar: 867 (31.12.2002)
* Postnummer: FO-520
* Kommune: **Leirvíkar kommuna**

Leirvíkar kommuna vert utgjort av denne eine staden.

Arkeologiske utgravingar syner at vikingar på 800-talet busette seg i området. I åra etter 1349 skal alle innbyggjarane ha døydd av pesten Svartedauden.

I 2003 byrja ein å byggja ein undersjøisk tunnel til Klaksvík. Tunnelen skal verta ferdig hausten 2005. Trafikk til øya har gått med ferje eller båt.

## Bakgrunnsstoff
* Leirvik.fo - Leirvik.fo  (på færøysk)
* Faroeislands.dk: Leirvík (Info og foto)

## Sjå òg
* Leirvik på øya Stord i Sunnhordland i Noreg. 
* Lerwick på Shetlandsøyane nord for Skottland
Myndigheit

**Myndigheit** kan visa til:
*Autoritet, å ha *mynde* (makt, løyve, fullmakt) til å avgjera noko.
*Det å vera **myndig**, i tydinga at ein har nådd den lovfesta myndigheitsalderen og ikkje er vorten umyndiggjort.
*Styresmakt
Aprilsnarr

**Aprilsnarr** er lureri ein føretek seg den 1. april, som mange stader i verda er kjend som den store narredagen. På denne dagen er det vanleg å prøva å få folk til å tru på noko urimeleg, gjera noko merkeleg, eller å gjera peik. Den som blir narra slik blir kalla ein aprilsnarr.

----
Leirvik

**Leirvik** er kommunesenteret i bykommunen Stord på øya Stord i Vestland fylke. Leirvik er i tillegg regionssenter for Sunnhordland. I Leirvik finst det fleire offentlege tenester, slik som regional domstol og Sunnhordland museum.

Leirvik har fleire butikkar og kjøpesenter, og er ein viktig stad for handel i Sunnhordland. Det finst fleire restaurantar. Hamna i Leirvik er veldig populær særleg om sommaren. 
I 1997 vart det vedteke at heile Stord kommune skulle verta by. Fram til den tid var det eit ordskifte om det var Leirvik eller heile kommunen som skulle verta by. 
Ein prøvde å offisielt døypa om Leirvik til Stord men namnet Leirvik er framleis namnet på kommunesenteret. Leirvik-området har det mest bymessige busetnadsmønsteret i kommunen. 

Lokalt vert Leirvik omtala som «Vikjo». Namnet Leirvik kjem av dei geologiske tilhøva på staden. Grunnen inneheld nemleg svært mykje leire.

Leirvik har lange tradisjonar som hamn grunna den strategiske og lune plasseringa langs leia mellom Bergen og Haugesund. Tidlegare gjekk det ferje frå Leirvik sentrum, men all ferjetrafikken er no flytta til Skjersholmane. Dei rutegåande båtane til HSD og Flaggruten har derimot faste stopp på Leirvik.

## Bakgrunnsstoff
* Leirvik Stord  Nettkamera og omtale på http://www.bt.no
* Borggata på Leirvik  Nettkamera og omtale på http://skole.stord.kommune.no
Eysturoy

**Eysturoy** ('Austøya', færøysk uttale ['estroi], forelda dansk skrivemåte *Østerø*) er den nest største øya av Færøyane. Øya ligg aust for hovudøya Streymoy.

* Flatevidd: 286,3 km²
* Folketal: 10&nbsp;586 (31. desember 2002)
* Folketettleik: 37,0 Ew./km²
* Høgaste fjell: Slættaratindur på 882 moh. (høgast på Færøyane)
* Tal på fjell: 66

## Verdt å sjå
* Eiði (pittoresk stad i eit dramatisk landskap)
* Gjógv (den naturlege hamna er eit populært fotomotiv)
* Gøta med museet *Blásastova*
* Varmekjelda frå Fuglafjørður ber bod om øyriket sitt vulkanske opphav.

På nordspissen av Eysturoy finn ein dei sagnomsuste basaltsøylene Risin og Kellingin.

## Bygder og tettstadar
Eiði, Elduvík, Fuglafjørður, Funningsfjørður, Funningur, Gjógv, Glyvrar, Gøtugjógv, Hellurnar, Innan Glyvur, Kolbeinargjógv, Lambareiði, Lambi, Leirvík, Ljósá, Morskranes, Nes (Eysturoy), Norðragøta, Norðskáli, Oyndarfjørður, Oyrarbakki, Oyri, Rituvík, Runavík, Saltangará, Saltnes, Selatrað, Skálafjørður, Skáli, Skipanes, Strendur, Svínáir, Syðrugøta, Søldarfjørður, Toftir, Undir Gøtueiði, Æðuvík.
Pave Johannes Paul II

**Johannes Paul II** () vart den fyrste ikkje-italienske paven på 455 år. Pavetida hans vart den tredje lengste i historia, etter Pius IX og Sankt Peter, og han var pave i 26 og eit halvt år. 

Johannes Paul II var ein svært aktiv pave som gjorde over hundre utanlandsreiser, og som til saman reist lenger enn alle dei andre pavane til saman. Han lærte seg mange språk, og helsa ofte dei store menneskemassane som samla seg for å sjå han på morsmålet deira. Han hadde òg mykje kontakt med representantar frå andre trussamfunn.

Pave Johannes Paul II lyste sæle og kanoniserte fleire personar enn nokon tidlegare pave. I oktober 2004 hadde han sællyst 1&nbsp;340 menneske.

## Livssoge

Fødenamnet hans er Karol Józef Wojtyła, og fødestaden er Wadowice i Polen. Etter ein vanskeleg oppvekst byrja han å interessera seg for teologi, og han vart prestevigd i 1946. Etter kvart blei han hjelpebiskop, og seinare erkebiskop, av Kraków. 

## Pavevalet
Han blei vald til stillinga etter at Johannes Paul I berre hadde vore pave i 33 dagar. Wojtyla hadde sjølv tenkt å ta namnet Stanislas etter den polske nasjonalhelgenen Stanisław, men folket i Roma hadde allereie byrja å ønskja «Johannes Paul II», og den nye katolske leiaren bøygde seg for kravet. Etter at valet var annonsert, gjekk paven ut på balkongen på Peterskyrkja og helste folket. For første gong skjedde dette ikkje på latin, men på italiensk.

Som pave heldt han på valspråket han hadde teke ved bispeordinasjonen, *Totus tuus*, «Heilt din». Både valspråket og våpenet hans viser hengivinga hans til jomfru Maria: Våpenet har ein gul kross på blå botn med ein M nede i det venstre hjørnet.

## Bakgrunnsstoff
Fosnavåg Nedre

**Fosnavåg Nedre** er ein matrikkelgard i Herøy på Sunnmøre og ein del av tettstaden Fosnavåg.

Fosnavåg Nedre tilsvarar grunnkrinsen Fosnavåg sentrum og strekkjer seg frå Huldal, grensa mot Igesund, og til Nørvåg og Fosnavåg Øvre i andre enden. I denne krinsen finn ein Herøy Frikyrkje, Fosnavåg bedehus, hovudkontora til avisene Herøynytt og Vestlandsnytt, promenade og statuen *Fiskarkona* på Vågsplassen, Herøy Rådhus, samt hovudtyngda av handelsstanden i kommunen. I tillegg er mykje anna næringsliv samla her i næringsbygga Fosnavåg Brygge og Holmsild Brygge. Reiarlaga Rem Offshore ASA, Olympic Shipping AS, Trico Supply AS, Remøy Management AS, Fosnavåg Shipping AS, samt fleire mindre offshore- og fiskerireiarlag er òg samla i denne delen av Fosnavåg. Ved Vågsplassen finn ein òg Hotel Neptun.
Tsjatoranga

**Tsjatoranga** er eit gammalt indisk brettspel som har utvikla seg til indisk og vestleg sjakk og mange liknande spel. 

Den største forskjellen mellom det gamle spelet og moderne versjonar er at det hadde fire spelarar som styrte kvar sin hær. Dei brukte også ein indisk terning til å spela. Ein kunne vinna spelet ved å ta kongen til motstandaren, eller ved å ta alle brikkene hans bortsett frå kongen. 

Brikkene var noko forskjellige frå moderne sjakkbrikker, men mykje er òg likt. Tsjatoranga var basert på samansetjinga av ein gammal indisk hær. 

Kongen og rådgjevaren hans, vesiren, heldt til i midten. Nær seg hadde dei stridselefantar, som seinare blei til våre løparar. Infanteriet blei til ei rekke av marsjerande bønder. Raske stridsvogner på sidelinjene kunne flytta seg raskt, men berre rett fram. Dei blei til tårn i Vesten. Kavaleri kunne manøvrera raskt og overraskande, og blei til springarar, som framleis kan springa over andre brikker.

Reglane for korleis ein kunne flytta var til dels svært ulike:
* Elefantar kunne flytta ei rute skrått eller ei rute fram
* Vesiren, som svarte til vår dronning, kunne berre flytta ei rute skrått
* Bønder kunne berre flytta ei rute fram, også i det første trekket
* Kongen kunne ikkje bytta plass med elefanten (tårnet) som i vårt sjakkspel, men ein gong per spel kunne han flyttast som ein springar

Reglane for springartrekket har halde seg frå tsjatoranga til moderne sjakk, og er det viktigaste provet på at det nye spelet stammar frå det gamle.
Stjerna Vega

**Vega** (**Alpha Lyrae**) er den sterkaste stjerna i stjernebiletet Lyra. Ho er òg den femte sterkaste stjerna på stjernehimmelen, målt etter tilsynelatande lysstyrke. Stjerna ligg om lag 25 lysår frå sola, altså nokså nært.

Vega var den første stjerna som blei fotografert, i 1850, og i 1872 blei ho den første stjerna som ein tok bilde av spekteret til.

Namnet Vega kjem frå det arabiske ordet *waqi*, «fallande», frå uttrykket an-nasr al-wāqi‘ (نسر الواقع) som tyder «den fallande ørna».

Andre namn på stjerne er akkadisk *tir-anna*, «himmelliv», babylonsk *dilgan*, «lysbodberaren», kinesisk *zhi nü*, vevaren, sanskrit *abhidjit*, sigrande. Romarane kalde henne berre *fidis*, lyre, eller lyrestjerna.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stjerna Vega|Stjerna Vega]]» frå ,  den 13. juli 2016.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Om stjernebildet Lyra og Vega (engelsk)
Hidra

**Hidra** er ei øy i Flekkefjord kommune i Agder med 600 innbyggjarar. Hidra var tidlegare ein eigen kommune, men blei i 1965 del av storkommunen Flekkefjord. 

Lakseoppdrett er ein viktig næringsveg på øya. Hidra er òg eit populært feriemål som har ein restaurant, «Isbua», og kystmuseet Fedrenes Minne.

Det vert arbeida med å få øya landfast via ein undersjøisk tunnel. 

## Hidra Landfast
Våren 2007 vart det frå samferdselsdepartementet gjeve tilsegn om at undersjøisk tunnel kunne delfinansierast ved innsparte ferjesubsidiar og bompengar i lang nok tid til at prosjekteringsarbeidet er i gang per juli 2007. Tunnelen vil følgje nesten same rute som ferja går i dag.

## Topografi og geologi
Øya er nesten utelukkande granitt, med litt moreneavsettingar i fjellsprekkene. På innsida av øya finn ein eik og annan lauvtreskog og ein del sjeldan flora, som viltveksande primula, som lokalt vert kalla *«kusmarblomst».* Øya er delt av Eiekanalen inst i Rasvågfjorden, med gjennomfart for småbåtar. Øya si strategisk gode plassering førte til at tyske okkupasjonsmakter bygde eit av sine større artillerianlegg på Hummeråsen over Rasvåg i løpet av den andre verdskrigen. Kyrkja på øya ligg i Kirkehamn. Der vert det årleg arrangert skalldyrfestival.

## Kommunesoge

Hidra var frå innføringa av formannskapslovene i 1837 del av Nes og Hitterø formannskapsdistrikt. I 1893 vart denne kommunen delt i to og Hidra (Hitterø) vart sjølvstendig kommune med 2&nbsp;075 innbyggjarar. Det er uklårt når kommunenamnet vart endra frå Hitterø til Hidra. 

1. januar 1965 vart Hidra, som då hadde 1&nbsp;277 innbyggjarar, slått saman med Flekkefjord by, Gyland og Nes, samt det meste av Bakke kommune (bortsett frå Øksendal) til den nye Flekkefjord kommune.

I tillegg til sjølve Hidra og småøyene kring, omfatta Hidra kommune også område på fastlandet, innom Hidrasundet, vestover og nordover til grensa mot Rogaland, som går etter fjorden Åna og vassdraget oppover til Lundevatnet. I aust gjekk kommunen til Stolsfjorden.

## Ymse
Industripioneren Johan G.B. Mejlænder var frå Rasvåg på Hidra.

## Bakgrunnsstoff
* Bilete frå Hidra
Nes i Vest-Agder

**Nes** er ein tidlegare norsk kommune som nå er ein del av Flekkefjord kommune i Vest-Agder fylke.

Frå opprettinga av formannskapsdstrikta i 1837 utgjorde Nes saman med øya Hidra Nes og Hidra formannskapsdistrikt. Den 8. oktober 1893 blei dette området delt inn i to sjølvstendige einingar: Nes kommune og Hidra kommune. Ved opprettinga hadde Nes kommune 1704 innbyggjarar.

I 1942 blei ein del av Nes med 377 innbyggjarar del av Flekkefjord kommune. 1. januar 1965 blei resten av Nes kommune saman med Bakke (unntatt Øksendal), Gyland og Hidra kommunar slått saman med Flekkefjord kommune. Nes hadde då 2757 innbyggjarar.

## Sjå òg
* Nes for andre stader med namnet Nes
Gyland

**Gyland** er ein tidlegare norsk kommune i Vest-Agder fylke som nå er ein del av Flekkefjord kommune. Gyland var eigen kommune frå 1894 til 1964.

Frå 1837 var Gyland del av Bakke formannskapsdistrikt saman med Bakke, Tonstad og Øvre Sirdal. I 1849 blei distriktet delt i to, og Gyland blei ein del av Bakke og Gyland kommune. Den andre delen fekk namnet Sirdal formannskapsdistrikt. 

Gyland og Bakke blei begge sjølvstendige kommunar i 1894. I 1965 gjekk så Gyland inn i Flekkefjord kommune saman med Hidra, Nes, Bakke og Flekkefjord by.
Kommunesamanslåing

**Kommunesamanslåing** inneber å slå saman administrasjonen til fleire kommunar, gjerne for å effektivisera drifta og spara pengar. Praktisk inneber ei samanslåing at minst ein kommune må skifta namn og kommunevåpen. Overføringa av makt og endringa av identitet som samanslåing fører med seg, inneber ofte stor motvilje mot prosessen frå dei som skal slåast saman.

## Sekstitalet
I 1958 hadde Noreg 744 heradskommunar, 64 bykommunar og nokre få ladestader og andre område med særstatus. Mange av kommunane var små og lite effektive. Schei-komitéen gjekk gjennom alle kommunane og føreslo fleire hundre samanslåingar. Dei fleste blei gjennomført i løpet av 1960-talet. Toppåret var 1964, då rundt ein fjerdedel av kommunane i Noreg blei lagt ned. Også i 1963 og 1965 var det svært mange samanslåingar.

Det blei skapt store bykommunar som slukte bygdene omkring, mellom anna for å hjelpa byveksten. Samanslåingane førte til ein storm av protestar, som regel til lita nytte. Nokre få kommunar, som Hole kommune i Buskerud, fekk seinare lausrive seg igjen.

Samanslåingane på 60-talet var kanskje dårleg likte, men dei var òg nokså nødvendige, sjølv om ein og annan kommune nok kunne ha vore spart. Landet fekk ein langt meir oversynleg og velfungerande kommunestruktur.

## Etter sekstitalet
På 70-talet var det få samanslåingar, men på slutten av 80-talet og tidleg på 90-talet begynte ein å slå saman kommunar rundt dei mellomstore byane. Samanslåingar skjedde særleg i Østfold og Vestfold, men også rundt Hamar.

Økonomisk vann ein lite, så i tida etter dette har det vore få samanslåingar. I 2004 blei det gjort framlegg om at ein tredjedel av kommunane må slåast saman for å effektivisera drifta. Denne gongen skulle samanslåingane vera frivillige, noko som har ført til at Skjerstad kommune blei ein del av Bodø kommune etter fleirtal i ei folkerøysting. I Buskerud stemte Røyken kommune og Hurum kommune nei til samanslåing.

Det finst òg alternativ til samanslåing, til dømes samkommunar. Det vil seie at kommuneadministrasjonane blir slått saman, men at kommunane framleis har ei eiga folkevald forsamling og eit servicekontor. Dette er under utprøving i Innherred samkommune, som omfattar kommunane Verdal kommune og Levanger kommune i Nord-Trøndelag.

## Nylege kommunesamanslåingar
* 1. januar 2002
** Våle kommune og Ramnes kommune i Vestfold til Re kommune
* 1. januar 2006
** Aure kommune og Tustna kommunei Møre og Romsdal til Aure kommune
* 1. januar 2006
** Ølen kommune og Vindafjord kommune i Rogaland til Vindafjord kommune
* 1. januar 2008
** Frei kommune og Kristiansund kommune i Møre og Romsdal til Kristiansund kommune
* 1. januar 2012
** Inderøy kommune og Mosvik kommune i Nord-Trøndelag til Inderøy kommune.
* 1. januar 2013
** Harstad kommune og Bjarkøy kommune i Troms til Harstad kommune
* 1. januar 2017
** Sandefjord kommune, Stokke kommune og Andebu kommune i Vestfold til Sandefjord kommune

## Sjå òg
* Tidlegare norske kommunar

## Bakgrunnsstoff

* Lov om fastsetjing og endring av kommune- og fylkesgrenser
** førearbeid 
* St meld nr 32 (1994-95)  *Kommune- og fylkesinndelingen*http://epos.stortinget.no/SakOpplysning.aspx?id=3041
Hareidlandet

**Hareidlandet** er den største øya på Sunnmøre. I gammal tid var namnet på øya Hǫð. På moderne norsk vert skrivemåten «Hod» og på moderne islandsk «Höð». Flatemålet er vel 166 kvadratkilometer. Øya ligg i kommunane Hareid og Ulstein. Innbyggjartalet er om lag 12 800 (2024). Det går ei lita bru over til Dimna med 1348 innbyggjarar (2024). Utanom Dimna har Hareidlandet samband med Gurskøya over Dragsundbrua og vidare utover mot Fosnavåg går det bruer heilt til den fagre øya Runde . Eiksundsambandet knyter Hareidlandet til fastlandet. Først med bru over til øya Eika i Ulstein og dernest med undersjøisk tunnel under Vartdalsfjorden til Ørsta og Volda. Eiksundtunnelen er verdas djupaste undersjøiske vegtunnel og går 287 meter under havet. 

Det er fire tettstader på øya. Ulsteinvik, som har bystatus, har 6&nbsp;208 innbyggjarar. Dei andre tettstadane er Hareid med 3&nbsp;662 innbyggjarar, Hjørungavåg med 716 innbyggjarar og Brandal med 319 innbyggjarar. Tala er frå 2024. Delar av Sundgot (912 innb.) og Dragsund (424 innb.) ligg også på Hareidlandet.   

Ulsteinvik er eit viktig senter for maritim industri, både nasjonalt og internasjonalt, og er også eit viktig handelssenter. Frå Hareid er det hurtigbåtsamband til Valderøya i Giske kommune og til Ålesund. Frå Hareid er det også ferjesamband til Sulesund i Sula kommune. 

Mange meiner at slaget i det historiske Hjörungavágr (Ca år 986) stod utanfor Liavågen i Hareid. I tråd med denne teorien har bygda skifta namn til Hjørungavåg. 

Høgste fjellet på øya er Blåtinden (697 moh.) i Ulstein, nest høgste er Kongsvollen (683 moh.), som er grensefjell mellom Ulstein og Hareid. Deretter kjem fjella Melshornet (668 moh.) i Hareid og Garnestua (654 moh) i Ulstein. 

Den største innsjøen er Snipsøyrvatnet, som er 3,19 kvadratkilometer.  

Fram til 1917 var det meste av øya del av Ulstein kommune, medan ein liten del høyrde til Herøy kommune. Etter at Ulstein vart splitta opp i 1917, var øya delt mellom kommunane Ulstein, Hareid og Herøy fram til 1964. Då vart delen som hadde høyrd til Herøy, innlemma i Ulstein kommune, slik at øya no er delt mellom kommunane Hareid og Ulstein.

**Folketalsutvikling:**

## Merknadar

## Kjelder
Moland

**Moland** er ein tidlegare kommune i Aust-Agder som vart ein del av Arendal kommune i 1992. Eydehavn var kommunesenteret og arealet var 134,63 km². Kommunen hadde 8148 innbyggjarar i 1992.

Namnet Moland vert òg nytta som eit etternamn.

## Historie
Moland kommune vart oppretta som eigen kommune 1. januar 1962 då Stokken, Flosta og Austre Moland (tidl. Østre Moland), i tillegg til Strengereid krets i Tvedestrand kommune, blei slått saman.  1. januar 1992 vart Moland, Hisøy, Tromøy og Øyestad kommuner slått saman med Arendal til den nye Arendal kommune.

## Ordførarar i Moland kommune

* 1962-63: Thor Lund (AP)
* 1963-67: Thor Lund (AP)
* 1967-71: Thor Lund (AP)
* 1971-75: 
* 1975-79: Ingar Olsen (AP)
* 1979-81: Tore A. Liltved (H)
* 1981-83: Leif B. Svendsen (KrF)
* 1983-87: Thor Lund (AP)
* 1987-89: Thor Lund (AP)
* 1989-92: Sigurd Ledaal (H)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Moland|Moland]]» frå ,  den 2. desember 2019.*
Bakke

**Bakke** er ein tidlegare kommune i Vest-Agder fylke og eit kyrkjesokn i Lister prosti. 

Namnet til kommunen og soknet kjem frå garden Bakke ved Sira, som har vore kyrkjestad for soknet sidan mellomalderen.

## Kommunesoge
Bakke blei oppretta som formannskapsdistrikt i 1838. Fram til 1848 femnde kommunen Bakke, Gyland, Tonstad og Øvre Sirdal. I 1849 blei Tonstad og Øvre Sirdal skilde ut som Sirdal kommune, og i 1894 vart Gyland skild ut som eigen kommune. 

I 1965 blei Bakke, Nes, Hidra og Gyland slått saman med Flekkefjord bykommune til storkommunen Flekkefjord.

## Kjelder
* Dag Juvkam: «Historisk oversikt over endringer i kommune- og fylkesinndelingen», Statistisk sentralbyrå, 1999. s. 36-41

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Hornindalsvatnet

**Hornindalsvatnet** er ein innsjø i kommunane Stad i Vestland og Volda i Møre og Romsdal i Noreg. 

På det djupaste er Hornindalsvatnet 514 meter noko som gjer det til den djupaste innsjøen i Noreg og Europa. På verdsbasis held største djupna til ein trettande plass. Middeldjupna til ein femtande plass. Han har eit areal på omlag 51 km2 og er med det den 19. største innsjøen i Noreg. Innsjøen ligg 53 meter over havet og har eit volum på 12 km³.

Vatnet har godt med fisk, med røyr, aure, ål og laks. Laksen og ålen kjem opp frå Nordfjorden og vidare opp Eidselva og opp i Hornindalsvatnet. Røyra vandrar frå djupare lag av vatnet og inn til sanddynene ved Grodås for å gyte. Auren går opp i Storeelva og andre mindre bekker. 
I seinare tid har dei fleste bustadene rundt vatnet blitt knytt opp mot eit moderne reinseanlegg, noko som gjer at den største kjelda til ureiningar i vatnet no kjem frå landbruket og frå nedbør.
Ei segn fortel om ein prest frå Nordfjordeid som under Svartedauden rodde seg over Hornindalsvatnet for å gje folk langs vatnet avlat og sikre at ikkje Gamle-Erik fekk sjelene deira. Som løn kravde han skøyta på gardane til dei som strauk med. På veg ned att vatnet stod han opp i båten sin og sa: «Hornindalen, no e du min», miste balansen og forsvann så lang han var ned gjennom det blanke vatnet.

I seinare tid har ein annan prest, Jon Ytrehorn, leikt med tanken å konstruere eit undervassmuseum, som ei hyllest til innsjøen. 
På 1970-talet blei Kjøsapollen i austenden av Hornindalsvatnet stengd av etter bygginga av Kjøs Bru. Berre ein liten passasje midt på brua knyter naturperla saman med resten av innsjøen. Dette slette dømet på brubygging har gjort at Kjøsapollen er byrja å gro att, og i samband med bygging av Kvivsvegen vil dette vere eit varmt diskusjonstema i bygda som er stolte av vatnet sitt. 

Hornindalsvatnet maraton blir årleg arrangert i slutten av juli.
Femunden

**Femunden** er den tredje største innsjøen i Noreg. Sjøen var nest størst fram til 1957 då Røssvatnet vart regulert. Han ligg hovudsakleg i Engerdal kommune i Innlandet, men den nordlegaste delen av innsjøen ligg i Røros kommune i Trøndelag. Femunden har eit areal på 203,5&nbsp;km², ligg 662&nbsp;moh. og er 150&nbsp;meter djup. Innsjøen er Noregs største ikkje regulerte vatn. Han er Nordens største innsjø med vasshøgd over 600 meter.

Dei viktigaste elvene som renn inn i Femunden er Tufsinga i vest og Røa i nordaust. Deltaet til Tufsinga blei freda i 1981 då Tufsingdeltaet naturreservat blei oppretta. Elva Røa kjem frå Rogen, ein innsjø på grensa mellom Noreg og Sverige, og ho renn gjennom Femundsmarka nasjonalpark.

Femunden har to utløp (noko som er sjeldant). Størst er elva Gløta i sør, som renn ut i Isteren og som lengre ned i vassdraget blir til Femundselva. Denne elva endrar namn til Trysilelva når ho kjem inn i Trysil kommune og til Klarälven når ho renn inn i Värmland i Sverige. Femunden har òg eit mindre utløp i nord mot Feragen og Håelva i Trøndelag.

Innsjøen er særs næringsfattig, men har likevel heile ni artar fisk. Sikbestanden er særleg stor, men det finst òg aure, røye, harr, ørekyt, åbor, hork, lake og gjedde her.

I turistsesongen vert innsjøen trafikkert av «Femund II» med anløp i Femundsenden (sør), Buvika, Elgå, Revlingen, Jonasvollen, Haugen, Femundshytta, Røa og Sørvika (nord). Det er bussamband mellom Sørvika og Røros, og mellom Femundsenden og Trysil.

Femundsvassdraget inkludert Femunden er verna mot vasskraftutbygging.
Lesjaskogsvatnet

**Lesjaskogsvatnet** er ein ca. 10&thinsp;km lang innsjø i Lesja kommune i Innlandet. Sjøen ligg 611&nbsp;moh. og har eit areal på 4,34&thinsp;km&sup2;.

Innsjøen er den einaste i Noreg som har to utløp. Desse er utgangspunkt for to av Noregs mest kjende elver: I søraust, ved Lesjaverk, byrjar Gudbrandsdalslågen, som renn ned Gudbrandsdalen til Mjøsa, og i nordvest, ved Lesjaskog, byrjar Rauma, som renn ned Romsdalen til Romsdalsfjorden.

Under felttoget i Noreg opererte ein britisk jagarflyskvadron (med fly av typen Gloster Gladiator) frå det islagte Lesjaskogsvatnet.
Nærbø

**Nærbø** er ein tettstad i Hå kommune på Jæren, og eit namn som vert nytta som etternamn. Jarnbanen Jærbanen har stasjon på Nærbø. Politikken i Hå kommune er særkjenna av ulike bygdelister, for å ta vare på bygdene sine interesser etter kommunesamanslåinga i 1964. Frå 2003 fekk *Nærbølista* ordførarvervet i Hå kommune.

Jærmuseet ligg ved Nærbø, og legg vekt på historia til jordbruket på Jæren. På Nærbø er det mykje verksemd og industri knytt til jordbruket. 

## Nærbø kommune 1894-1964
Nærbø er namn på ein tidlegare norsk kommune i Rogaland fylke. Frå 1837 var Nærbø del av Hå formannskapsdistrikt.
Hå vart i 1894 delt i Nærbø og Varhaug kommunar. Nærbø hadde då kommunen vart etablert som sjølvstendig kommune 1&nbsp;806 innbyggjarar.
1. januar 1964 vart Nærbø kommune slegen saman med Ogna og Varhaug kommunar til den nye Hå kommune. Nærbø hadde ved samanslåinga 3&nbsp;926 innbyggjarar.
Varhaug

**Varhaug** er kommunesenter og ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Varhaug er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. I fylgje Statistisk Sentralbyrå budde det 2376 menneske på Varhaug den 1. januar 2004. 

## Varhaug kommune 1894-1964
Tettstaden Varhaug var tidlegare kommunesenter i Varhaug kommune i Rogaland fylke. Frå 1837 var Varhaug del av Hå formannskapsdistrikt.
Hå vart i 1894 delt i Varhaug og Nærbø kommunar. Varhaug hadde då han vart etablert som sjølvstendig kommune 1&nbsp;801 innbyggjarar.
1. januar 1964 vart Varhaug slegen saman med Nærbø og Ogna kommunar til den nye Hå kommune. Varhaug hadde ved samanslåinga 3&nbsp;454 innbyggjarar.
Vigrestad

**Vigrestad** er ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Kring Vigrestad er det mykje landbruk. I tettstaden er det noko industri. Vigrestad er ein skulestad med barneskule og storskule. 

Vigrestad er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. Det har vore togstasjon på Vigrestad frå 1878, då Jærbanen opna. I starten voks tettstaden fram kring togstasjonen. 
Toget mellom Oslo og Stavanger på Sørlandsbanen køyrer forbi Vigrestad, men stoggar ikkje der. Vigrestad stasjon ligg 49,22 kilometer frå Stavanger og 549,75 kilometer frå Oslo langs Sørlandsbanen. Stasjonen ligg 32,6 meter over havet. 

## Kjente personar frå Vigrestad
* Monica Sandve, handballspelar
* Enevald Flåten, predikant
* Vidar Nisja, fotballspelar
* Frank Tore Aniksdal, realitydeltakar
Brusand

**Brusand** er ein tettstad i Hå kommune på Jæren. Brusand er ein stasjon på jarnbanen Jærbanen. Staden har .

## Sjå òg
* Tettstader i Rogaland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Rogaland»
Abraham Berge

**Abraham Theodor Berge**, () var ein norsk politikar frå Lyngdal i noverande Vest-Agder fylke. Han var statsminister i Noreg frå 30. mai 1923 til 25. juli 1924. Berge representerte Frisindede Venstre og var ein av stiftarane av partiet. 
Tidlegare statsminister Otto Bahr Halvorsen døydde etter berre to månadar i statsministerstolen i si andre regjering. Regjeringa Halvorsen gjekk av 29. mai 1923. 
Berge gjekk inn for å fjerna alkoholforbodet, noko som gav den nye regjeringa problem. Stortingsfleirtalet kravde ny folkerøysting om alkoholforbod, og regjeringa fall. 

## Riksrett
Abraham Berge og seks av statsrådane hans vart i 1926 utsett for riksrettstiltale. Regjeringa Berge hadde gjort løyvingar utan å informera Stortinget. Saka var frå 1923 og løyvingane var gjort for å stø opp om Handelsbanken. Berge og statsrådane vart frikjende. Eit mindretal røysta mot frikjenning. Vurderinga ved frikjenninga gjekk på at regjeringa hadde handla i beste meining. 

## Sjå òg
* Norske regjeringar
* Abraham Berge si regjering

## Kjelder
* Dødsdato frå NBL-artikkel om Berge, skriven av Sven Carstens.
*
Borre

**Borre** (også kalla **Kirkebakken**) er ei bygd i Horten kommune i Vestfold . Borre har tidlegare òg vore eigen kommune, og fram til 2002 var Borre namnet på noverande Horten kommune. Bygda ligg sørom Horten sentrum. Borre var fram til 2014 som ein tettstad å rekne.

Her ligg Borre kyrkje. Sørom Borre ligg Høgskolen i Vestfold.

Ved Borre ligg parken Borrehaugene med den største samlinga av store kongegraver i Norden. Her ligg òg Midgard historisk senter.

## Borre kommune
Borre kommune vart oppretta som Borre formannskapsdistrikt i 1837. 1. januar 1858 vart Horten skild ut frå Borre som eigen kommune. Borre hadde då 2&nbsp;954 innbyggjarar. Horten hadde 4&nbsp;636.

Ein del av Borre med 287 innbyggjarar vart overført til Horten 1. august 1921. Ein ny del med 308 innbygjarar vart overført 1. juli 1951.

* 1. januar 1965 vart Borre og Åsgårdstrand kommunar i tillegg til ein del av Sem (Stang, 126 innb) slegen saman til ein kommune med namnet Borre.
* 1. januar 1986 vart gardsnummer 30 bruksnummer 284-293 (Skavli aust) med 22 innbyggjarar i Borre overført til Horten.
* 1. januar 1988 vart Borre og Horten kommuner slegne saman til ein kommune med namnet Borre. 1. juni 2002, etter lokal folkerøysting og regjeringsgodkjenning, vart namnet på kommunen endra til Horten kommune.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestfold

## Kjelder
* Om Borre på nettstaden til Horten kommune 
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Vestfold»

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Eldre fotografi frå Borre på nettstaden til nasjonalbiblioteket
Otto B. Halvorsen

**Otto Bahr Halvorsen** () var ein norsk jurist, høgrepolitikar, og statsminister. 

Han var statsminister første gongen frå 21. juni 1920 til 22. juni 1921, og igjen frå 6. mars 1923 til 23. mai 1923.

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Jens Stoltenberg

**Jens Stoltenberg** () er ein norsk politikar og tidlegare generalsekretær i Nato. Den 4. februar 2025 vart han utnemnd til finansminister i Støre-regjeringa. Han har forutan vore norsk statsminister to gonger og partileiar for Arbeidarpartiet. Dessutan har han vore finansminister ein gong tidlegare, nærings- og energiminister og statssekretær i Miljøverndepartementet. 

## Politisk karriere
Stoltenberg blei norsk statsminister den 17. oktober 2005 som leiar for andre Stoltenbergregjeringa. Han var tidlegare statsminister frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001 i regjeringa Stoltenberg I. Kjell Magne Bondevik etterfylgde Stoltenberg som statsminister i 2001, medan Stoltenberg i sin tur etterfylgde Bondevik i 2000 og 2005.

Jens Stoltenberg var òg leiar av Arbeiderpartiet frå 2002 til 2014, eit verv han overtok etter Thorbjørn Jagland i november 2002. Frå 1992 hadde han vore fyrste nestleiar i Ap. 
Han har vore finansminister (1996–1997), nærings- og energiminister (1993–1996) og statssekretær i Miljøverndepartementet (1990–1991).

Han var den fyrste norske statsministeren nokonsinne som har vitja Sørpolen. Dette skjedde i 2011, då han skulle vere med og markere 100-årsjubileet for Roald Amundsen sin ankomst til Sørpolen.

## Andre verv
Stoltenberg gjekk av etter åtte år som statsminister hausten 2013. Den 1. oktober 2014 gjekk Stoltenberg inn i stillinga som generalsekretær i Nato. Perioden hans vart forlenga fire gongar blant anna på grunn av krigen i Ukraina.

## Personleg
Stoltenberg vart fødd i Oslo som son av tidlegare utanriksminister Thorvald Stoltenberg og tidlegare statssekretær Karin Stoltenberg. Han er utdanna sosialøkonom, gift og har to barn.

## Sjå òg
* Norske statsministrar
* Norske regjeringar
* Regjeringa Stoltenberg I
* Regjeringa Stoltenberg II

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Thorbjørn Jagland

**Thorbjørn Jagland** ( i Drammen som *Thorbjørn Johansen*) er ein norsk politikar og medlem av Det norske Arbeidarpartiet. Han var leiar for Arbeiderpartiet frå 1992 til 2002, statsminister frå 1996 til 1997 og utanriksminister frå 2000 til 2001. Frå 2005 til 2009 var han stortingspresident. Jagland blei den 29. september 2009 vald til ny generalsekretær for Europarådet, med verknad frå 1. oktober 2009. 

Jagland kjem frå Lier i Buskerud, og var leiar for AUF frå 1977 til 1981. Han vart deretter utredningssekretær i Det norske Arbeidarpartiet. 

Han har hatt ei rad tillitsverv og stillingar innan Arbeidarpartiet. Han har vore Arbeidarpartiet sin fyrsterepresentant frå Buskerud på Stortinget i fire stortingsperiodar: 1993–1997, 1997–2001, 2001–2005 og 2005–2009.

Han var konstituert partisekretær 1986–87, og vald partisekretær frå 28. mars 1987 til 8. november 1992. Deretter tok han over som leiar i Arbeidarpartiet i 1992 etter Gro Harlem Brundtland. Han sat i leiarvervet til 10. november 2002, då vervet vart overteke av Jens Stoltenberg. 

Han var utanriksminister frå 17. mars 2000 til 19. oktober 2001. Deretter vart han leiar av Utanrikskomiteen i Stortinget, eit verv han hadde fram til stortingsvalet 2005. Då vart han vald til Stortingspresident for Stortingsperioden 2005-2009.

Frå 2009 var han leiar for Den norske Nobelkomiteen.

## Generalsekretær i Europarådet
Jagland annonserte 23. september 2008 at han ikkje stilte til attvald som stortingsrepresentant hausten 2009, då han i staden stilte som kandidat til generalsekretær i Europarådet som var på val i 2009. Den 29. september 2009 blei Jagland vald med verknad frå 1. oktober 2009.

Jagland har engasjert seg i norsk europapolitikk og er ein tilhengar av norsk medlemskap i EU.

## Sjå òg
* Thorbjørn Jagland si regjering

## Bakgrunnsstoff
*