Striden om Kaprolathøgda

**Slaget om Kaprolat og Hasselmann** fann stad i Karelen under Den finske framhaldskrigen under andre verdskrigen.

«Kaprolat» var saman med den nærliggande stillinga «Hasselmann» tyske nemningar på stillingar på kvar sin kolle i det austlege Karelen på russisk side av grensa under andre verdskrigen. Stillingane låg vest for den vesle karelske byen Louhi. Ved ein sovjetisk offensiv i juni 1944 vart rundt 120 norske frontkjemparar drepne og 23 døydde i sovjetisk fangenskap. Dette tapet, totalt rundt 143, er det største tapet som har råka ei norsk landstridavdeling nokon gång.

## Kampane ved Kaprolat 1944
På Kaprolat og Hasselmann var det rundt 200 nordmenn, og av desse vart 117 norske frontkjemparar meldt sakna eller drepne i kamp då dei gjorde teneste i Waffen SS-eininga SS-skijegerbataljon Noreg og vart nedkjempa av Den raude armeen på desse to stadane i dagane 25. og 26. juni 1944. Det sovjetiske angrepet vart innleidd 25. juni etter at SS-styrkane hadde kunna observera at dei sovjetiske styrkane bygde ein veg gjennom det myrete området hjelp hjelp av kavlemattar, tømmer lagt ut i det myrete landskapet opp mot stillingane.

Då Waffen SS-styrkane skjøna at dei var i ferd med å verte nedkjempa, freista ei gruppe å sleppa unna gjennom utbrot mot sør i retning av dei andre tyske stillingane på Hasselmannshøgda, men svært få lukkast i dette. Andre prøvde å gøyma seg i skogen for seinare å gå mot nord/vest. Denne gruppa lukkast etter tolv dagars vandring gjennom skogen å nå støttepunktet Sasjajek.

Rundt 40 norske frontkjemparar skal ha vorte tekne som krigsfangar av dei sovjetiske styrkane.

## Etter kampane
Femten norske krigsfangar frå Kaprolat-kampane returnerte til Noreg i perioden mellom hausten 1945 og oktober 1953. Frå russiske kjelder vert det opplyst at dei hadde teke til fange 48 soldatar etter kampane.

Området vart verande avstengt etter kampane og i heile etterkrigstiden som ein del av grenseområda mot Finland. Dei falne soldatane vart ikkje gravlagd og har til dels lege framme i dagen sidan. Etter Sovjetunionens fall er det vorte teke initiativ for å bringa levningene etter dei norske frontkjemparane heim til Noreg. Professor Stein Ugelvik Larsen ved Universitetet i Bergen leier den sokalla *Kaprolatkomiteen* som arbeider med å identifisera leivningane etter dei norske SS-soldatane. Arbeidet finansierast mellom anna av det norske utenriksdepartement med éin million kroner.

## Sjå òg
**[[Glemt soldat]]*
* Wolfgang Windingstad

## Kjelder
;Referansar

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kaprolat|Kaprolat]]» frå ,  den 1. februar 2017.*  
*** oppgav desse kjeldene:*
***Arneberg, Sven T; *Tragedie i Karelen*, Grøndal og Deryers Forlag AS, 1993; ISBN 82-504-2035-7
***Veum, Eirik; *De som falt*, Vega Forlag AS, 2009; ISBN 978-82-8211-288-8
***Senje, Sigurd; *Glem soldat*, Pax Forlag AS, 2008; ISBN 978-82-530-3385-3

## Bakgrunnsstoff

; Litteratur 
*Arneberg, Sven T; *Tragedie i Karelen*, Grøndal og Deryers Forlag AS, 1993; ISBN 82-504-2035-7
*Veum, Eirik; *De som falt*, Vega Forlag AS, 2009; ISBN 978-82-8211-288-8
*Senje, Sigurd; *Glem soldat*, Pax Forlag AS, 2008; ISBN 978-82-530-3385-3

;Nettstader
* Norske digitale kilder 1940-1945 
* Bilder av området fra 2003 og 2005
* «Per Kleppe: Vil få hjem sin døde bror», Adressa 11. desember 2006 
* «Etter 66 år fikk Per Kleppe begravet broren sin», Dagbladet 1. februar 2010
* Flere hundre frontkjempere savnet, NRK 8. mars 2008
* «Møtte døden i myrhull», Aftenposten 2. august 2008 - med kart over området
* «Har trolig funnet norsk SS-soldat», Aftenposten 4. november 2008
*  «Ligger fortsatt på slagmarken», NRK Brennpunkt 24. februar 2009
* «Ti norske SS-soldater falt her», Aftenposten 17. september 2009
* «Dødsmarken i Karelen»
* «65 år siden det fatale slaget i finsk Karelen» 
* https://forum.ww2.ru/index.php?showtopic=98861&page=8
* http://otryad.roleforum.ru/viewtopic.php?id=37