open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flyinge

**Flyinge** er ein tettstad i Eslövs kommun i Skåne län i Sverige.I 2005 hadde tettstaden 979 innbyggjarar.

Flyinge er kjend for stutteriet ved Flyinge kungsgård. I sentrum, ved Röllebacken, finst det ein runestein, Östra gardstångastenen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flyinge|Flyinge]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Föllinge

**Föllinge** er ein tettstad i Krokoms kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 509 innbyggjarar. Föllinge ligg cirka 65 kilometer nordvest for Östersund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Föllinge|Föllinge]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Fornåsa

**Fornåsa** er ein svensk tettstad i Motala kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 454 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fornåsa|Fornåsa]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Forsbacka

**Forsbacka** er ein tettstad i Gävle kommun i Gävleborgs län i landskapet Gästrikland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;748 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Forsbacka|Forsbacka]]» frå ,  den 1. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Fotö

**Fotö** er ein tettstad og ei øy i Öckerö kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 618 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fotö|Fotö]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Fridafors

**Fridafors** er ein svensk tettstad i Tingsryds kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 221 innbyggjarar.

## Referansar
Frödinge

**Frödinge** er ein svensk tettstad i Vimmerby kommun i fylket Kalmar län i landskapet Småland. I 2006 hadde tettstaden 379 innbyggjarar.

Frödinge ligg cirka 15 kilometer vest for Vimmerby. Frödinge er kanskje mest kjend for sine smålandske ostekaker som blir laga hos Frödinge Mejeri AB som har cirka 160 tilsette. Frödinge trekirka er frå 1744. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frödinge|Frödinge]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Terrengbil

**Terrengbil** er ein bil som er laga for å nyttast der det ikkje er veg. Det finst mange typar og storleikar, frå små firehjulsdrive bilar som til dømes Volvo Felt og SUV-ar til store terrenggåande lastebilar med drift på alle hjula. Terrengbilar er mykje nytta som militære køyretøy, men òg som brannbilar, for transport i land med dårlege eller med mangel på vegar, og så vidare. 


Fil:Unimog416.JPG|Mercedes-Benz Unimog 416.
Fil:Steyr-PinzgauerAV.JPG|Steyr Pinzgauer.
Fil:GAZ truck in Azerbaijan.JPG|Ein militær GAZ lastebil med firehjulsdrift i Aserbajdsjan.


## Sjå òg
* Terrengkøyretøy
Brannvern

**Brannvern** er verksemd som dels skal hindra at det oppstår brann, og om dette ikkje lukkast, skal søkja å sløkkja brannen og avgrensa skade på liv og eigedom. Offentleg organisert brannvern vert kalla brannstell, og har som oppgåve å berge menneske, dyr og eigedom frå brann og andre typar ulukker, flaum og anna.

Direktoratet for samfunnssikkerheit og beredskap i Tønsberg har det overordna ansvaret for branntryggleik i Noreg. Kommunane har ansvar for sløkkingsberedskap, som brannstell, førebyggjande arbeid retta mot eigarar og brukarar av bygningar og andre brannobjekt. Eigarar og brukarar har det endelege ansvaret for brannvernet. 

Brannstell og brannvern er regulert ved lov og føresegner.

## Sjå òg
*Brannstell
Henry George Ferguson

**Henry George Ferguson** (kjendt som **Harry Ferguson**) () var ein irsk oppfinnar og gründer. Han er best kjent for, saman med Willie Sands, Thomas McGregor Greer og John Chambers, å ha utvikla trepunktsopphenget for montering av reiskap på traktorar og hydraulisk djupnkontroll. Dette systemet vart opphavet til Ferguson-traktorane. 

Han er òg kjendt for at han i ungdomen bygde han sitt eige fly og dreiv med flyoppvisningar i Nord-Irland. På sine eldre dagar konstruerte han ein firehjulsdriven formel 1-bil. 

## Referansar
Gäddede

**Gäddede** er ein svensk tettstad i Strömsunds kommun i Jämtlands län, i landskapet Jämtland. I 2005 var det 456 innbyggjarar i Gäddede.
Gäddede ligg i sørenden av Kvarnbergsvattnet.

Staden er mellom anna kjend for den djupaste canyonen i Sverige, 800 meter lang, med den 43 meter høge fossen Hällingsåfallet, den største snøscooteren i verda, det lengste scooterhoppet i verda og særprega fjellandskap. 

Gjedde kjem ikkje lengre enn hit opp, noko som har gjeve namnet Gäddede. 

Det blei brote glimmer i Gäddede i 1940-åra. Glimmer blei då brukt i el-industrien. 

Den lengste grotta i Sverige, Korallgrottan, ligg i nærleiken av Ankarvattnet, 448 moh. i Leipiälven, og rett nord for Stora Blåsjön. Grotta blei oppdaga så seint som 1985. Hittil er seks kilometer gangar utforska. Dermed er ho den lengste grotta i Sverige. Det er ikkje høve til å vitje Korallgrottan utan følgje med guide.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gäddede|Gäddede]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gammelstaden i Norrbotten

**Gammelstaden** er ein svensk tettstad i Luleå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I 2005 hadde tettstaden 4&nbsp;892 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gammelstaden (Norrbotten)|Gammelstaden (Norrbotten)]]» frå , den 1. juli 2012.*
Gårdby

**Gårdby** er ein svensk tettstad i Mörbylånga kommun i Kalmar län på Öland. I 2020 hadde tettstaden 261 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gårdby|Gårdby]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gärds Köpinge

**Gärds Köpinge** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige.

I 2010 hadde tettstaden 936 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gärds Köpinge|Gärds Köpinge]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gårdskär

**Gårdskär** er ein svensk tettstad i Älvkarleby kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 348 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gårdskär|Gårdskär]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gargnäs

**Gargnäs** (sørsamisk *Draehkie*, umesamisk *Dráhkie*) er ein småstad i Sorsele kommun, som ligg cirka 50 km søraust for tettstaden Sorsele på det smale neset mellom elva Gargån og *Hemsjön*.

## Etymologi
Gargnäs, Gargån og lappskattelandet Karko har fått sine namn etter det samiska ordet *kárku*, som tyder ei mindre strekning med tørr mark i ei myr eller i eit myrlendt terreng.

Gargnäs er nokre gongar òg blitt kalla Dragnäs. Dette har gjeve opphav til det umesamiske namnet *Dráhkie*, og det sørsamiske *Draehkie*. *Drag* er eit svensk dialektord som tyder «smalt nes». Sidan staden ligg på eit smalt nes mellom Gargån og Hemsjön, var det ein enga stad for samar å ta seg fram i båtane sine.

## Historie
Gargnäs ligg i eit område som i byrjinga av 1700-talet var ein del av lappskattelandet *Karko*. På staden *Draati* mellom Gargån og *Hemsjön* fanst det ein gammal reinvall, der samane i ein periode hadde opphaldsstaden sin. På sjølve reinvallen blei bygningen ved namn Gargnäs oppført i 1756 av *Hans Mårtensson*, son av samen *Mårten Turesson* og *Barbro Hansdotter*, som var dottera til den første klokkeren i Sorsele, *Hans Ersson*. Hans Mårtensson overtok òg skatten for lappskattelandet Karko. Nokre år seinare slutta broren Nils seg til, og overtok halvparten av området som Hans hadde rydda.

## Gargnäs kyrkje
I Gargnäs finst det ei trekyrkje frå 1911. I 1962 blei Gargnäs forsamling utskild frå Sorsele forsamling som ein eigen kyrkjelyd. I 2006 blei denne kyrkjelyden slått saman att med Sorsele forsamling.

## Infrastruktur
Gargnäs har ein eigen flyplass, som blir kalla Garglanda. Den er den einaste flyplassen i Vindelådalen.

## Idrett
Staden har eit bedriftslag i fotball som trener i Lund. Laget Gargnäs blei grunnlagt føre sesongen 2005, og fekk starte i division 3B. I 2006 vann laget innandørscupen med 32 lag som MFF-support arrangerte i kombihallen i Malmö. I serien rykte laget same år opp til divisjon 2.

Laget har spelt i superettan.

## Bakgrunnsstoff
* Gargnäs hjemmeside
* Sorsele kommunes side om Gargnäs 
* Fotball-laget Gargnäs i Lund 
* Gargnäs kyrkje
* [Gargnäs flyplass](http://www.flygkartan.se/052761/Suddesjaur_(_Gargn%C3%A4s_))

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gargnäs|Gargnäs]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Gardsjönäs

**Gardsjönäs** er ein tettstad i Storumans kommun i Västerbottens län i Sverige som ligg imellom Storuman og Tärnaby. Han ligg på eit nes attmed Gardsjön.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gardsjönäs|Gardsjönäs]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gemla

**Gemla** er ein svensk tettstad i Växjö kommun i Kronobergs län i Småland. I 2010 hadde tettstaden 1&nbsp;342 innbyggjarar.

Proffsyklisten Gustav Larsson er frå Gemla.

## Kjelder
Genevad

**Genevad** er ein tettstad i Laholms kommun i Hallands län i Halland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 597 innbyggjarar. 
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Genevad|Genevad]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Gideå

**Gideå** er ein tettstad i Örnsköldsviks kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland i Sverige som òg husar Gideå socken si kyrkje, Gideå kyrka. Gideå fekk statusen tettstad i 1965, og ligg ved Gissjön cirka 20&nbsp;km nordaust for Örnsköldsvik.

## Gideå bruk
Gideå hadde tidlegare eit jernverk, Gideå Bruk. Verket låg ved Gideälven cirka 4&nbsp;km nedstrøms frå tettstaden Gideå. I 1804 fekk verket privilegium, og det stod ferdig i 1806. På 1800-talet var verket kjenneteikna av sterk vekst, fram til det blei lagt ned på 1870-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gideå|Gideå]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Amerikabever

**Amerikabever** eller nordamerikansk bever *(Castor canadensis)* er ein av dei to artane av bever. Han skil seg frå europeisk bever ved leveområdet sitt; opphavleg levde den amerikanske beveren berre i Nord-Amerika, i dagens USA, Canada og Mexico. I dag er han også introdusert til Sør-Amerika, og det finst grupper med amerikabever i Europa. Amerikabever kan delast inn i ei rekkje underartar.

## Utsjånad

Utsjånaden hjå amerikabever er annleis enn europeisk bever på ei rekkje punkt, m.a. er den amerikanske varianten noko mindre enn hin. Også genetisk er dei ulike, då amerikabever har 40 kromosom medan den europeiske har 48. I Russland har ein gjort omfattande forsøk på å kryssa dei to artane, men det nærmaste ein kom ein hybridbever, var ein daudfødd unge. Difor er det lite truleg at ein vil få slike hybridbeverar sjølv om artane nokre stader lever på same område.

## Forplanting

I motsetnad til dei fleste gnagarar er beverane monogame dyr. Om lag 20 % av toårige beverar reproduserer seg, men vanlegvis skjer ikkje dette før det tredje leveåret. Beverane får eitt kull i året. Hoene går då drektige i ca. 128 dagar og før frå 2-6 ungar. 

## Historie

Opphavleg reknar ein med at det levde mellom 100 og 200 millionar bevereksemplar i Amerika før europerane oppdaga kontinentet. Det vart drive omfattande pelsjakt på bever i Amerika frå 1600-talet og oppover. Då ein innførte vernetiltak for beveren seint på 1800- og i byrjinga av 1900-talet var beverbestanden i Amerika svært liten. I dag finst det mellom 10 og 15 millionar beverar på kontinentet. Mange stader vert beveren no sett på som eit skadedyr, særleg når dei går inn i urbane byområde og lever der. 

På Eldlandet, der beveren vart innført på 1940-talet på grunn av pelsen, har dyret gjort store skader. Beveren har ingen naturlege fiendar her, og trea han feller gror ikkje til att på same måten som nordamerikanske tre. Difor har ein vedteke ein plan for å utrydda beveren frå området. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:North American Beaver|North American Beaver]]» frå , den 1. juli 2012.* 


## Bakgrunnsstoff
*
Brønnøysund lufthamn, Brønnøy

**Brønnøysund lufthamn, Brønnøy ( [[:no:IATA-flyplasskode|IATA]]: BNN, [[:no:ICAO_flyplasskode|ICAO]]: ENBN)** er ei sivil, regional lufthamn i Brønnøy kommune i Nordland fylke. Lufthamna ligg om lag 2,0 kilometer søraust frå Brønnøysund, er eigd og driven av Avinor AS og vart opna 30. juni 1968.

Flyplassen har asfaltert rullebane på 1200 meter. 26. mai 2008 vart det opna eit nytt terminalbygg på flyplassen. 10. mai 2010 opna Widerøe direkterute til Oslo lufthamn, Gardermoen, med fem vekentlege turar med Widerøe sine mellomstore Dash-8 (Dash 8-300) med 50 sete.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Rullebane

Det har opp gjennom åra vore snakk om ei forlenging av rullebana, og det var i si tid eit vedtak på ei utviding tel 2000 meter, noko som vart stoppa. Teamet er no brakt på bana igjen etter at ei gruppa sentrale lokale næringslivsfolk, saman med Olav Thon, har teke iniativ til forlenging. Dei har peikt på nødvendigheita av ein større flyplass for å kunna utnytte det store potensialet regionen har i reiselivssammenheng og at det øvrige næringslivet og folkestanden generelt og vil ha stor nytte av ein flyplass som kan betjene større fly.  

## Ulykker
Fredag 6. mai 1988, like før klokken 21, under innflygninga i spesielt dårleg sikt til Brønnøysund lufthamn, styrta eit Widerøe-fly av typen dash 7 mot ein fjellvegg i Torghatten, som ligger ca. 10 km søraust for flyplassen. Alle 36 om bord omkom. i 2018, 30 år etter, vart det laga ein dokumentarfilm av ulykka. 

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brønnøysund lufthavn, Brønnøy|Brønnøysund lufthavn, Brønnøy]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* https://ais.avinor.no/no/AIP/View/33/aip/ad/enbn/EN_AD_2_ENBN_en.pdf 

## Bakgrunnsstoff
*Brønnøysund lufthamn, Brønnøy ved avinor.no
Mo i Rana lufthamn, Røssvoll

**Mo i Rana lufthamn, Røssvoll** er ei sivil, regional lufthamn i Rana kommune i Nordland fylke.

Lufthamna ligg om lag 15,0 kilometer nordaust for Mo i Rana, og er eigd og driven av Avinor. Flyplassen er planlagt å bli lagt ned til fordel for ei ny og større lufthamn på Hauan, som ligg langs E 12 nokre kilometer lenger aust for dagens flyplass.

Lufthamna vart opna i 1968.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mo i Rana lufthavn, Røssvoll|Mo i Rana lufthavn, Røssvoll]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Avinor om Mo i Rana lufthamn, Røssvoll
Sandnessjøen lufthamn, Stokka

**Sandnessjøen lufthamn, Stokka** er ei sivil, regional lufthamn i Alstahaug kommune i Nordland fylke.

Lufthamna ligg på Stokka, om lag 11,0 kilometer sørvest for Sandnessjøen, og er eigd og driven av Avinor AS. Flyselskapet Widerøe flyr til og frå Stokka med flytypen De Havilland Dash 8-103. I tillegg transporterer Luftambulansen trengjande til og frå regionen. Lufthamna vart opna i 1968.

Ved rullebanen på Stokka er det råd om å lande i to retningar. Ved RWY03 kan det landast frå sør-sørvest mot nord-nordaust, medan det ved RWY21 kan landast frå nord-nordaust mot sør-sørvest. Tala i RWY03 og RWY21 er tal som oppgjev den magnetiske retninga til banen på eit 360-graders kompass runda av til næraste 10 heile grader. Rullebanen er 1086 meter lang og 30 meter brei. Hausten 2006 vart nye tryggingssoner rundt rullebanen ferdige.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sandnessjøen lufthavn, Stokka|Sandnessjøen lufthavn, Stokka]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Avinor om Sandnessjøen lufthamn, Stokka
Namsos lufthamn

**Namsos lufthamn** er ei sivil, regional lufthamn i Namsos kommune i Trøndelag fylke.

Lufthamna ligg om lag 5,0 kilometer vest for Namsos og er driven av Avinor AS. Widerøe tener lufthamna med daglege avgangar til mellom anna Trondheim, Mo i Rana, Rørvik og Bodø. 

Lufthamna vart opna i 1967.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Namsos lufthavn|Namsos lufthavn]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Avinor om Namsos lufthamn
Røros lufthamn

**Røros lufthamn** er ei sivil, regional lufthamn i Røros kommune i Trøndelag fylke. Lufthamna ligg om lag 3,0 kilometer vestnordvest for Røros og er eigd og driven av Avinor AS. Ho vart opna i 1957.

Den 9. januar 2009 vart det avgjort at dotterselskapet av Danish Air Transport, DOT LT, skulle ta over flygingane mellom Oslo og Røros. DOT LT starta opp avgangar den 1. april 2009. I dag er det to daglege avgangar til Oslo heile veka, unnateke laurdag med en Saab 340A-maskin som kan fly rundt 30 passasjerar.   
Bakketenestene er utførte av Røros Flyservice. Hausten 2009 vart det avgjort at det skulle gå vinterruter mellom Stockholm og Røros, to gonger i veka, avgang frå Røros på torsdag og retur på sundag. Frå og med 28. januar tro denne ruta i kraft, operert av det svenske flyselskapet Skyways Express. Flyselskapet bruker eitt av sine Fokker 50-fly på denne ruta som kan fly kring 50 passasjerar.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

### Utland

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Røros lufthavn|Røros lufthavn]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Avinor om Røros lufthamn 
*Røros Flyservice
Rørvik lufthamn, Ryum

**Rørvik lufthamn, Ryum** er ei sivil, regional lufthamn i Nærøysund kommune i Trøndelag fylke.

Lufthamna ligg med grenda Ryum, om lag 6,5 kilometer sørvest for Rørvik, og er eigd og driven av Avinor AS. 
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rørvik lufthavn, Ryum|Rørvik lufthavn, Ryum]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Avinor om Rørvik lufthamn, Ryum
Glemmingebro

**Glemmingebro** er ein tettstad i Ystads kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 349 innbyggjarar.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Glemmingebro|Glemmingebro]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Glommen

**Glommen** er ein svensk tettstad i Falkenbergs kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 687 innbyggjarar.  
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Glommen|Glommen]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Bestevenn av Odd Nordstoga

***Bestevenn*** er det femte studioalbumet frå den norske musikaren Odd Nordstoga, utgjeve 7. oktober 2011 av Universal Music AS, Norway. Alle songane på plata er inspirert av eller skrivne til TV-serien *Vaffelhjarte*, som bygger på boka til Maria Parr med same namn. Alle songane på plate er skrivne og sette melodi til av Odd Nordstoga.

Plateomslaget er eit bilete av Odd Nordstoga som ser til venstre med armane i kross, med hav og fjell til bakgrunn. Omslaget er designa av Rune Mortensen og fotografert av Hans Fredrik Asbjørnsen. Strykearrangement er av Tormod Tvete Vik og framført av Trondheimsolistene.
__NOTOC__
## Innhald

## Medverkande
* Odd Nordstoga: Song, trekkspel, gitarar og koring
* Daniel Sandén Warg: Fele, hardingfele, oktav-hardingfele og moraharpe
* Thomas Tofte: Bass, trøorgel og kor
* Geir Sundstøl: Gitarar
* Erland Dahlen: Trommer, perkusjon og kor
* Torjus Vierli: Flygel, Rhodes og Celesta
* Hildegunn Garnes Reigstad: Kor
* Ingebjørg Bratland: Kor
* Trygve Seim: Saksofon
* Bjørn Nessjø: Produsent og miksar
* Rune Nordahl: Teknikar
* Ole Marius Elvestad: Fotoassistent

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Heimesida til Odd Nordstoga
* Odd Nordstoga: Bestevenn Univesal
Skjergard

**Skjergard** er ei samling av større og mindre øyar, holmar og skjer. Skjergarden bryt bylgjene frå storhavet utanfor og vernar kysten og eventuelle fjordar innanfor. Skjergardskyst er godt utvikla mellom anna i Noreg og delar av Sverige, Finland og Skottland.

Det motsette av skjergard er open kyst. I Noreg fylgjer skjergarden størsteparten av kysten, men er broten av utanfor Lista, Jæren og på fleire kortare strekningar, i tillegg til Aust-Finnmark.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skjærgård|Skjærgård]]» frå ,  den 1. juli 2012.*  

* 
*
Skien lufthamn, Geiteryggen

**Skien lufthamn, Geiteryggen** er ei sivil, regional lufthamn i Skien kommune i Telemark.

Lufthamna ligg om lag 5,0 kilometer frå Skien by, og er eigd av selskapet Skien Lufthavn AS. Dette selskapet er eigd av Skien kommune. Vildanden AS driv beteninga. Lufthamna vart opna i 1952 og har både nasjonale og internasjonale destinasjonar. Ho er også mykje brukt til luftsport.
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skien lufthavn, Geiteryggen|Skien lufthavn, Geiteryggen]]» frå ,  den 1. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Skien Lufthavn AS 
*Vildanden
Gnarp

**Gnarp** er ein svensk tettstad i Nordanstigs kommun i Gävleborgs län i landskapet Hälsingland. 
Han ligg ved E4 mellom Sundsvall og Hudiksvall. Gnarpsån renn forbi staden.

I 2010 hadde tettstaden  innbyggjarar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gnarp|Gnarp]]» frå ,  den 1. juli 2012.*
Braccio

**Braccio** er eit italiensk ord som tyder «arm» og har fleire tydingar: 

*Måleininga braccio er det det same som ein alen. 
*Braccio er det italienske namnet på strykeinstrumentet bratsj. 
*Braccio er ein arm, ei grein eller ei avdeling i militæret.
Ørland lufthamn, Brekstad

**Ørland lufthamn, Brekstad** er ei sivil, regional lufthamn i Ørland kommune i Trøndelag fylke.

Lufthamna ligg på vestsida av Ørland hovudflystasjon, om lag 3,0 kilometer frå Brekstad, og er eigd av kommunen.

I dag er lufthamna operert sivilt av Air Norway og Ørland flyklubb. Sporadisk chartertrafikk. 
__NOTOC__
## Flyselskap og destinasjonar

### Innland

### Utland

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ørland lufthavn|Ørland lufthavn]]» frå ,  den 1. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Ørland kommune om Ørland lufthamn
Braggkurve

Ei **braggkurve** er ei kurve  der mengda ionepar som vert danna per lengdeeining langs banen til ein ioniserande partikkel som vert bremsa i eit stoff, vert framstilt som funksjonen av rekkevidda til partikkelen i stoffet. 

## Kjelder

*braggkurve. I *[[Store norske leksikon]]*. Henta  1. juli 2012.
Brasse

**Brasse** (av fransk *bras*) er ei gammal måleining for lengd nytta i Portugal (braça) og Spania (braza). Eininga svarar til norsk famn og er 6 eller 7 fot eller 1,6 til 2,2 meter. 

## Kjelder
*«brasse» i *[[Store norske leksikon]]*.
Breidd i optikk

**Breidda** til spektrallinjer, eller meir presist **halvverdibreidda**, er skilnaden mellom dei to frekvensane der strålingsintensiteten er halvparten av maksimalintensiteten. Ei spektrallinje omfattar alle frekvensar innanfor eit eit smalt frekvensband, som ikkje er skarpt avgrensa. Intensiteten minkar frå midten av bandet mot sidene. Breidda er delvis avgjort av den indre strukturen til atomet, det vil sei tilstanden i atomet før og etter lysutsendinga, dels ved temperaturen og trykket i stoffet, noko som vert nytta i astrofysikken ved studiet av dei fysikalske tilhøva i stjernene. 

På tilsvarande måte tyder breidda av eit bølgjeband for lydbølgjer, radiobølgjer osv. den frekvensavstanden der intensiteten til bølgja er større ein viss brøkdel av den maksimale verdien. 

## Kjelder
*bredde. – fysikk. () I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/bredde./fysikk
Brennflate

**Brennflate** eller **kaustikk** er ei tilspissa omhyllingskurve av lysstrålar som er brotne eller spegla i linser eller krumme speglar med sterk krumming eller stor opning. På grunn av sfærisk aberrasjon vert ikkje strålebunten frå eit objektpunkt samla i eit enkelt biletpunkt, men i ei slik brennflate. Brennflata vert kalla *katakaustikk* når ho oppstår gjennom spegling og *diakaustikk* når ho oppstår gjennom bryting. Spreielinser og kulespegel skapar tilsvarande virtuelle brennflater. 

Viss objektpunktet ligg utanfor den optiske aksen får brennflata ei meir komplisert form. Ho tilspissar seg då i to fråskilde brennlinjer som står vinkelrett på kvarandre og på aksen. 

## Kjelder
*brennflate. (20.10.2011) I *[[Store norske leksikon]]*. Henta frå: http://snl.no/brennflate
Brennglas

**Brennglas** er ei samlelinse eller konveks linse som vert nytta til å avbilde ei fjern, sterk lyskjelde, som til dømes sola, i brennpunktet. Sidan biletet er sterkt forminska, går det ei intens lys- og varmestråling gjennom brennpunktet. Om linsa er stor nok, kan ein brennbar lekam som ligg i brennpunktet ta fyr.

Brennglas skal visstnok ha vorte nytta som våpen i tidlegare tider, for å setje fyr på til dømes skipa til fienden, mellom anna av Arkimedes. 

## Kjelder
*
Fyrste trollmannskrigen

Den **fyrste trollmannskrigen** er ein fiktiv krig i *[[Harry Potter]]*-serien av J.K. Rowling som varte frå ca.1970 og slutta brått 31. oktober 1981 då Fyrst Voldemort prøvde å myrde Harry Potter. Denne perioden vart merka som den opphavlege "regjeringstida" til Fyrst Voldemort.

Alt starta eigentleg med ein stor konflikt som går heilt tilbake til 1940-talet, men krigen starta offisielt i 1970 då Fyrst Voldemort gjorde opprør med hjelp av sine dødsetarar og vonde magiske vesen. Desse tente han og førte terror både i den magiske verda og i gompeverda. Dei blei motarbeidde av Magidepartementet og av Føniksordenen, ein organisasjon stifta av Albus Humlesnurr som spelte ei avgjerande rolle. Krigen gjekk for seg i trollmannsverda i Storbritannia.

## Kjelder
Götlunda

**Götlunda** er ein svensk tettstad i Arboga kommun i Västmanlands län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 302 innbyggjarar. Götlunda ligg cirka tolv kilometer vest for Arboga like ved grensa til Örebro län.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Götlunda|Götlunda]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gottne

**Gottne** er ein tettstad i Örnsköldsviks kommun i Västernorrlands län i landskapet Ångermanland i Sverige, og fekk statusen «tettstad» i 1980.

Nokre kilometer herfrå låg Gottne station som var tilknytt Norra stambanan, og rundt denne voks ein tettstad fram som i 2012 heiter Västra Gottne. Veksten stagnerte då jernbanestasjonen blei lagt ned i 1963.

Gottne er den største grenda i området som lokalt blir kalla *Gottnebygden*. Dette omfattar Hållen, Söderå, Gottne, Östansjö og Sågbacken. Grenda ligg i ein dal der Utterån møter Moälven. Det har mellom anna blitt gjort arkeologiske funn av pilspissar av flint her, desse er truleg frå den yngre steinalder (cirka 3&nbsp;000 år før Kristus).
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gottne|Gottne]]» frå , den 2. juli 2012.*
Gräfsnäs

**Gräfsnäs** er ein svensk tettstad i Alingsås kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 387 innbyggjarar. .
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gräfsnäs|Gräfsnäs]]» frå , den 2. juli 2012.*
Grangärde

**Grangärde** er ein svensk tettstad i Ludvika kommun i Dalarnas län i landskapet Dalarna. I 2005 hadde han 346 innbyggjarar. Grangärde ligg cirka 20 kilometer nordvest for Ludvika.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grangärde|Grangärde]]» frå , den 2. juli 2012.*
Gränna

**Gränna** er ein svensk by i Jönköpings län i landskapet Småland. Gränna ligg nord i Jönköpings kommun ved Vättern og i 2005 hadde byen 2 578 innbyggjarar.  

Byen blei grunnlagt 1652 som «Brahe-Grenna» av grev Per Brahe d.y.

Gränna er kjend som staden der godteriet polkagris først blei laga.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gränna|Gränna]]» frå , den 2. juli 2012.*
Gräsmyr

**Gräsmyr** er ein liten tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län, Sverige.
 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gräsmyr|Gräsmyr]]» frå , den 2. juli 2012.*
Grevie

**Grevie** er ein tettstad i Båstads kommun i Skåne län i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 769 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grevie|Grevie]]» frå , den 2. juli 2012.*
Utrykkingskøyretøy

**Utrykkingskøyretøy** er eit køyretøy som vert nytta av naudetatar som brannvesen, helsevesen og politi. Slike køyretøy nyttar sirenar for å varsla andre vegfarande om at dei har det travelt og treng fri veg.  


Fil:Scania Brannbil.jpg|Ein eldre Scania-brannbil i Trondheim brannvesen.
Fil:Ambulans by Ron.jpg|Ein Renault-ambulanse i Polen.
Fil:2june2006 285.jpg|Alfa Romeo-politibilar i Roma i Italia i 2006.
Grycksbo

**Grycksbo** er ein tettstad i Falu kommun i Dalarnas län, om lag 15 kilometer nordvest for Falun i Sverige. Staden er best kjend for bandyklubben sin, og den store papirfabrikken Grycksbo pappersbruk. Grycksbo har ca. 1800 innbyggjarar (2000).

Langrennsløperen Daniel Tynell, som har vunne Vasaloppet tre gonger, kjem frå Grycksbo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grycksbo|Grycksbo]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gullbrandstorp

**Gullbrandstorp** er ein svensk tettstad i Halmstads kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;435 innbyggjarar. Gullbrandstorp ligg cirka 10 kilometer nord for Halmstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gullbrandstorp|Gullbrandstorp]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gullringen

**Gullringen** er ein svensk tettstad i Vimmerby kommun i fylket Kalmar län i landskapet Småland. I 2006 hadde tettstaden 974 innbyggjarar.

Gullringen ligg cirka 20 kilometer nord for Vimmerby. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gullringen|Gullringen]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gundal och Högås

**Gundal och Högås** er ein svensk tettstad i Kungsbacka-, Göteborg og Mölndals kommun i Hallands- og Västra Götalands län. I 2005 hadde tettstaden 363 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gundal och Högås|Gundal och Högås]]» frå , den 2. juli 2012.*
Gunnarsbyn

**Gunnarsbyn** er ein by som ligg ved Råneelva i Bodens kommun i Norrbottens län i Sverige, ca. 40 km nord for Boden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gunnarsbyn|Gunnarsbyn]]» frå ,  den 2. juli 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
*www.boden.se/
Gunnebo

**Gunnebo** er ein svensk tettstad i Västerviks kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde tettstaden 989 innbyggjarar.
Gusselby

**Gusselby** er ein svensk tettstad i Lindesbergs kommun i Örebro län i landskapet Västmanland. I 2005 hadde tettstaden 312 innbyggjarar. Gusselby ligg nokre kilometer nord for Lindesberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gusselby|Gusselby]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gustavsberg i Medelpad

**Gustavsberg** er ein svensk tettstad i Sundsvalls kommun i Västernorrlands län i landskapet Medelpad. I 2005 hadde tettstaden 235 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gustavsberg (Medelpad)|Gustavsberg (Medelpad)]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Gusum

**Gusum** er ein svensk tettstad i Valdemarsviks kommun i Östergötlands län i Östergötland. I år 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;211 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gusum|Gusum]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hackås

**Hackås** er ein tettstad i Bergs kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 518 innbyggjarar. Hackås ligg cirka 35 kilometer sør for Östersund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hackås|Hackås]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Håga

**Håga** er ein svensk tettstad i Uppsala kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 317 innbyggjarar. Håga ligg cirka fire kilometer vest for Uppsala.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håga|Håga]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Haga i Uppland

**Haga** er ein tettstad i Enköpings kommun i Uppsala län i landskapet Uppland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 236 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Haga i Uppland|Haga i Uppland]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Häggenås

**Häggenås** er ein svensk tettstad i Östersunds kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 351 innbyggjarar. Häggenås ligg cirka 28 kilometer nordaust for Östersund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Häggenås|Häggenås]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Håknäs

**Håknäs** er ein liten tettstad i Nordmalings kommun i Västerbottens län, Sverige. Håknäs blir første gong omtalt i 1494 i Håknäsbrevet, ein overeinskomst om fiske- og strandrettighetene for Håknäs og Öre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håknäs|Håknäs]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hällingsjö

**Hällingsjö** er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 261 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hällingsjö|Hällingsjö]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hällnäs

**Hällnäs** er ein svensk tettstad i Vindelns kommun i Västerbottens län i landskapet Västerbotten. I 2005 hadde tettstaden 309 innbyggjarar. 

Lokaltoget *Norrskenan* Luleå-Boden-Vännäs-Umeå har sidan 2006 stoppet ved Hällnäs stasjon. På banen Storuman-Hällnäs har det ikkje vore passasjertrafikk sidan 1995, då sambandn Lycksele-Hällnäs blei lagt ned av Länstrafiken i Västerbotten. Mellom 1995 og 2006 stoppa ingen persontog i Hällnäs.

## Sanatoriet
Hällnäs er mest kjend for det store sanatoriet som ligg like utanfor tettstaden. Hällnäs sanatorium er tidstypisk i stilen, og var det største anlegget i Sverige då det blei opna i 1926 med plass for 208 pasientar. Sanatoriet blei seinare bygd ut i fleire etappar, før det i 1948 hadde 340 plassar. Sanatoriet hadde eige vasskraftverk, vasstårn, skule, røntgenavdeling, operasjonssal og bakeri. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hällnäs|Hällnäs]]» frå ,  den 2. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Tilsvarande artikkel på svenskspråklig Wikipedia
Halltorp

**Halltorp** er ein svensk tettstad i Kalmar kommun i Kalmar län i Småland. I 2005 hadde sjølve tettstaden 292 innbyggjarar, medan krinsen bestod av 639 innbyggjarar. Det er den minste tettstaden i Kalmar kommune og ligg om lag 30 km sør for Kalmar der åkerlandskapet går over i skogsområde. Halltorp har barnehage og barneskule, 1.-6. trinn, medan 7.-9. klasse vert bussa til Ljungbyholm.

Halltorp voks fram rundt Halltorps kyrka, som er ei festningskyrkje frå 1100-talet. Ho ligg ved eit gammalt vegkryss, der vegen mellom Söderåkra, Halltorp og Voxtorp møtes mellom kysten og skogen. Halltorpselva var truleg òg farbar ganske langt innover på den tida. På begge sider av elva kan ein i dag sjå fornminne frå bronsealderen og jernalderen. I 1899 blei jernbanelinja Kalmar-Torsås innvigd, og då blei Halltorp ein stasjon på linja. 

Store delar av Halltorp eies av godset Värnanäs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Halltorp|Halltorp]]» frå ,  den 2. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Tätorter i Kalmar kommun - Halltorp
Hamburgsund

**Hamburgsund** er ein tettstad i Tanums kommun i Västra Götalands län i landskapet Bohuslän i Sverige. Staden har 800 innbyggjarar og ligg innanfor Hamburgö i Hamburgsundet innanfor Kattegat. 

Karlsborg eller Hornborg Slott er resten av eit slott frå vikingtida eller mellomalderen, og ein trur det har vore tingplass ved Hamburgsund frå 1000-talet som del av det norske Båhuslen. I samband med Öresundtollen vert Hamburgsund tollstasjon nemnd i 1585. Det var rikt sildefiske her på 1700-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hamburgsund|Hamburgsund]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hammar i Närke

**Hammar** er ein svensk tettstad i Askersunds kommun i Örebro län i landskapet Närke. I år 2005 hadde tettstaden 289 innbyggjarar og var den minste tettstaden i kommunen. Hammar ligg på begge sider av skjergard i nordre Vättern, cirka 10 kilometer søraust for Askersund og var eigen kommune til 1971.

Staden er det ein i Sverige kalla *bruksort*, ein tettstad bygd opp om ei bedrift. I Hammar låg Hammars glasbruk, grunnlagt i 1854 og nedlagt i 1992. Her produserte ein flasker for brus, øl og sprit. Dei som jobba der, pendlar no til Askersund eller Motala. Hammars Bryggeri ligg midt i tettstaden. Hammars kyrka er frå 1827 og hadde opphavleg plass til 1350 personar. Delar av inventaret i kyrkja er frå mellomalderkyrkja som noverande kyrkje erstatta. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammar (Närke)|Hammar (Närke)]]» frå ,  den 2. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Hammars glasbruk
Hammarby

**Hammarby** er ein tettstad i Sandvikens kommun i Gävleborgs län i landskapet Gästrikland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden, som ligg 20 km sørvest for Sandviken, 550 innbyggjarar. 

Hammarby er ein gamal bruksstad som heilt frå 1500-talet har hatt industriell verksemd, først med eit jernbruk som var i drift frå 1500-talet til 1885, deretter med ein sulfittfabrikk for framstilling av papirmasse som var i drift til 1982. Året etter starta ein fabrikk som produserte plastbelagt kartong, men denne blei nedlagt i 2005 og dermed var den viktigaste industrielle verksemda i Hammarby over. 

Av attraksjonar i Hammarby finn ein arbeiderbustader teikna av Ralph Erskine. Det er rekkehus som har fått ei spesiell utforming. Kyrkja i Hammarby er ein gamal oksestall som i 1885 blei bygd om til skule og gudstjenestelokale. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammarby|Hammarby]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hammarslund

**Hammarslund** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige.

I 2010 hadde tettstaden 461 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammarslund|Hammarslund]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hammarstrand

**Hammarstrand** er ein svensk tettstad i Jämtlands län i Jämtland. Det er administrasjonssenter i Ragunda kommun og i 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;061 innbyggjarar. Staden ligg ved Indalsälven, om lag 100&nbsp;km søraust for Östersund og 130&nbsp;km nordvest for Sundsvall.

Namnet indikerer at det har vore ei strand på staden, og før 1796 låg Hammarstrand ved breidda av den dåverande Ragundasjön, som i austlege ende hadde det 35 meter høge fossefallet Storforsen, òg kalla Gedungsen. For å gjere det lettare å fløyte tømmer byrja ein å lage ein kanal på sørsida av fossen. Men vårflaumen 6.-7. juni 1796 feide med seg heile kanalen og opna elva for det elveleiet ho hadde før siste istid. På fire timar vart heile den 25&nbsp;km lange Ragundasjön tømd for tre millionar kubikkmeter vatn. Det gamle elveløpet og Gedungsen blei tørrlagt og blir kalla no Döda fallet. Det er ei av dei største naturkatastrofane i Sverige nokonsinne.

I staden for ein stor sjø med ein foss i austlege ende, fekk ein no eit område som folk etter kvart tok i bruk. Fossen låg no i vestenden og blei kalla Hammarforsen, og var god for kverner og til andre føremål, så folk byrja å busette seg her. Midt på 1800-talet blei det oppdaga ei jernhaldig kjelde der det før hadde vore sjø, og det blei etablert eit badehotell. I 1900 fekk staden posthus, seinare kom andre sentrumsfunksjonar. I 1928 blei ein kraftstasjon etablert. Då Fors, Stugun og Ragsunda kommunar blei slått saman i 1974, blei Hammarstrand vald som administrasjonssenter.

Ragunda gamla kyrka er frå 1400-talet, bygd av ein raud granitt som blir kalla ragundagranitt og låg like ved stranda av Ragundasjön. Midt på 1800-talet blei det bygd ei ny kyrkje nord for den gamle.

Hammarstrand var òg kjend for sin bob- og akebakke. Den første VM-konkurransen blei arrangert i 1967, sidan var det VM der både i 1975 og 1981. EM har blitt arrangert i 1970, 1976, 1978 og 1986. Dei milde vintrane har derimot gjort at banen ikkje har vore i bruk dei seinare åra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammarstrand|Hammarstrand]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hammerdal

**Hammerdal** er ein svensk tettstad i Strömsunds kommun i Jämtlands län i landskapet Jämtland. I 2005 hadde tettstaden 996 innbyggjarar. Hammerdal ligg ved E45 cirka 30 kilometer sør for Strömsund. Staden var administrasjonssentrum for Hammerdals kommun frå 1944 til 1973, då han blei ein del av Strömsunds kommune. 

Staden er kjend for treindustri og for eit større sementstøyperi. Hammerdal var lenge eit kyrkjeleg sentrum for nordre Jämtland og ein kjenner til at det var kyrkje der på 1300-talet. Noverande kyrkje er frå 1782. Staden var òg eit juridisk sentrum for nordre Jämtland gjennom Hammerdals tingslag, som grensa til Lappland i nord og til Nord-Trøndelag i vest. I 1928 hadde tinglaget 18 007 innbyggjarar på eit areal som var 9220 kvadratkilometer stort. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammerdal|Hammerdal]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hammar i Skåne

**Hammar** er ein tettstad i Kristianstads kommun i Skåne län i Sverige. Bydelen ligg nord for E22 ved Nosabyvägen, medan Hammarslund ligg sør for europavegen, ned mot Hammarsjön.

I 2010 hadde tettstaden 2&nbsp;057 innbyggjarar, dei fleste bur i einebustader. Skulen på staden, Hammarskolan, er ein barneskule med om lag 200 elevar frå 7 til 10 år.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hammar i Sverige|Hammar i Sverige]]» frå ,  den 2. juli 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*kyrkjer nær Hammar (med kart)
Hammar (fleirtyding)

**Hammar** har fleire tydingar: 

*Hammar, ein reiskap.
*Fjellhammar
*Hammar i Skåne, ein tettstad i Kristianstads kommun i Sverige. 
*Hammar i Närke, ein tettstad i Askersunds kommun i Sverige. 
*Hammar og sigd, symbol for kommunisme.
*Hammaren i øyret, ein høyreknokkel i mellomøyret.

## Sjå òg
*Hamar
Haparanda

**Haparanda** (finsk *Haaparanta*) er ein by i Norrbottens län i landskapet Norrbotten i Sverige. Den er administrasjonssenter for Haparanda kommun og i 2005 hadde byen 4&nbsp;778 innbyggjarar.

Haparanda fekk bystatus i 1842. Han ligg ved finskegrensa ved Bottenviken og er den austlegaste byen i Sverige. Like over grensa, som går langs Torne älv, ligg den finske byen Torneå (finsk: *Tornio*). Dei to byane på kvar side av riksgrensa vert ofte rekna som ein samanvaksen by, og vert gjerne omtalt som Haparanda-Torneå.

Haparandabanan knyter Haparanda til det svenske og det finske jarnbanenettet. 
Det kjem tre dag til stasjonen kvar kvardag. 
Persontrafikken på bana var lagt ned mellom 1992 og 2021, og i denne perioden var det berre godstrafikk på strekninga.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Haparanda|Haparanda]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hampetorp

**Hampetorp** er ein svensk tettstad i Örebro kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 310 innbyggjarar. Det ligg ved den sørlege breidda av innsjøen Hjälmaren og det er ferjesamband til Vinön.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hampetorp|Hampetorp]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Härad

**Härad** er ein svensk tettstad i Strängnäs kommun i Södermanlands län i Södermanland. I år 2005 hadde tettstaden 494 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Härad|Härad]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hargshamn

**Hargshamn** er ein svensk tettstad i Östhammars kommun i Uppsala län i landskapet Uppland. I 2005 hadde tettstaden 304 innbyggjarar. 

Tettstaden består hovudsakleg av eldre villabusetnad utanfor hamna, som har vore i drift frå 1600-talet. Hamna var då eksporthamn for stangjern frå Hargs bruk. Heilt fram til nedlegginga av Dannemora gruva i 1992 var jernmalm det viktigaste produktet.

## Service og industri
Den viktigaste verksemda er Jaco Fabriks AB med over 50 tilsette, som produserer stillas, transformatorstasjonar, systemløysingar for mobiltelefoni og trådlaust breiband, signal- og tryggleiksanlegg for togdrift med meir. Hargshamn har opplevd nedlegging av viktige servicetilbod dei siste åra. Skulen blei lagt ned i 2005. Landhandelen med post og bensinstasjon blei nedlagt i 2007. 

Hargshamn har internasjonal hamn med 8,5 meters djup som hovudsakleg vert nytta til bulktransport, for det meste drivstoff. Frå hamna går det jernbane og bilveg for vidaretransport.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hargshamn|Hargshamn]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Harlösa

**Harlösa** er ein tettstad i Eslövs kommun i Skåne län i Sverige.
I 2005 hadde tettstaden 742 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Harlösa|Harlösa]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Härryda

**Härryda** er ein svensk tettstad i Härryda kommun i Västra Götalands län i Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 861 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Härryda|Härryda]]» frå ,  den 2. juli 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
Hasselfors

**Hasselfors** er ein svensk tettstad i Laxå kommun i Örebro län i landskapet Närke. I 2005 hadde tettstaden 463 innbyggjarar.

Staden ligg mellom dei to innsjøane Toften, der ein før fløyta tømmer, og Teen med fine badeplassar. I Hasselfors finst eit naturreservat og ein nesten 400-årig brukshistorie, der Hasselfors Bruks AB drev jernhandsaming torvbryting samt skogbruk fram til 1996 då bruket blei avvikla og seld. Frå 1996 er det Sveaskog som driv skogsbruket. I Hasselfors bruksmuseum finst historia bevart.

Av andre føretak i Hasselfors finn ein Setra, som driv eit stort sagbruk basert på grantømmer. Jan. F. Andersen A/S driv kursverksemd og utstilling for veterinærar. Hasselfors skule er ein barneskule med eit 50-tals elevar. Hasselfors Värdshus gir høve for å få kjøpt mat.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hasselfors|Hasselfors]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Havdhem

**Havdhem** er ein svensk tettstad i Gotlands kommun i Gotlands län på Gotland. I 2005 hadde staden 318 innbyggjarar. Havdhem ligg cirka 60 kilometer sør for Visby.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Havdhem|Havdhem]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Håverud

**Håverud** er ein tettstad i Melleruds kommun i Västra Götalands län i landskapet Dalsland. Håverud har rundt 150 innbyggjarar (31. desember 2005).

Håverud ligg ved Dalslands kanal og kanalen passerer her i ein kjend akvedukt. 

Akvedukten i Håverud blei ferdigstilt i 1868 og er ein kombinasjon av ei vegbru, jernbanebru og ein akvedukt. 

Tre reiarlag har passasjertrafikk som passerer Håverud. Dette er M/S «Dalslandia», M/S «Storholmen» og M/S «Dalsland».

Tettstaden fekk eige postkontor 11. april 1918, først med staveforma *Håfverud*. Postkontoret blei lagt ned i 1971 og Mellerud 2 i Åsensbruk er no næraste poststad.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Håverud|Håverud]]» frå ,  den 2. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Dalslands kanal
*Industrihistoria.se m&nbsp;fl


## Bakgrunnsstoff
*Håveruds rökeri
*M/S Dalsland 
*M/S Storholmen
*M/S Omega
*Håverud – Upperud
Hede i Härjedalen

**Hede** er ein svensk tettstad i Härjedalens kommun i Jämtlands län i landskapet Härjedalen. I 2005 hadde tettstaden 763 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hede (Härjedalen)|Hede (Härjedalen)]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hedesunda

**Hedesunda** er ein tettstad i Gävle kommun i Gävleborgs län i landskapet Gästrikland i Sverige. I2005 hadde tettstaden 1&nbsp;048 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hedesunda|Hedesunda]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hedlunda

**Hedlunda** er ein liten tettstad i Lycksele kommun i Västerbottens län i Sverige.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hedlunda|Hedlunda]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hemmingsmark

**Hemmingsmark** er ein svensk tettstad i Piteå kommun i Norrbottens län i landskapet Norrbotten. I 2005 hadde tettstaden 398 innbyggjarar. Hemmingsmark ligg cirka femten kilometer sørvest for Piteå.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hemmingsmark|Hemmingsmark]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Herstadberg

**Herstadberg** er ein svensk tettstad i Norrköpings kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 257 innbyggjarar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Herstadberg|Herstadberg]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hestra

**Hestra** er ein tettstad i Gislaveds kommun i Jönköpings län i Småland i Sverige. I 2005 hadde tettstaden 1&nbsp;326 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hestra|Hestra]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hillared

**Hillared** er ein svensk tettstad i Svenljunga kommun i Västra Götalands län i landskapet Västergötland. I 2005 hadde tettstaden 546 innbyggjarar. Hillared ligg cirka 17 kilometer nord for Svenljunga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hillared|Hillared]]» frå , den 2. juli 2012.*
Himle

**Himle** er ein svensk tettstad i Varbergs kommun i Hallands län i Halland. I 2005 hadde tettstaden 259 innbyggjarar. Himle ligg cirka 10 kilometer søraust for Varberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Himle|Himle]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hjärsås

**Hjärsås** er ein tettstad i Östra Göinge kommun i Skåne län i Sverige. I år 2005 hadde tettstaden 233 innbyggjarar.  

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hjärsås|Hjärsås]]» frå , den 2. juli 2012.*
Hjortkvarn

**Hjortkvarn** er ein svensk tettstad i Hallsbergs kommun i Örebro län i landskapet Närke. I år 2005 hadde tettstaden 251 innbyggjarar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hjortkvarn|Hjortkvarn]]» frå ,  den 2. juli 2012.*
Hogstad i Mjölby

**Hogstad** er ein svensk tettstad i Mjölby kommun i Östergötlands län i Östergötland. I 2005 hadde tettstaden 254 innbyggjarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hogstad (Mjölby)|Hogstad (Mjölby)]]» frå ,  den 2. juli 2012.*