open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mehammarsåto

**Mehammarsåto** eller **Mehammarsåta** er det høgaste fjellet på øya Stord i Sunnhordland og når opp til 749 moh. Det ligg aust på øya, i Stord kommune, berre nokre hundre meter frå grensa til Fitjar. 

Namnet kjem av staden Mehammar, som ligg nordaust for fjellet. *Mehammarelva* er ein bekk som går frå Mehammarsåto til Langenuen.

Det går tursti opp til fjellet frå E39 ca ein km nord for Jektevik.
187 Lamberta

**187 Lamberta** er ein stor og veldig mørk asteroide i hovudbeltet. Han har ein samansetnad av primitivt karbonhaldig materiale.

Han blei oppdaga av J. Coggia den 11. april 1878; den andre av fem asteroidar Coggia oppdaga. Asteroiden er namnsett etter astronomen Johann Heinrich Lambert.
188 Menippe

**188 Menippe** er ein asteroide i hovudbeltet. Han har ei lys overflate og ein silikathaldig samansetnad.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 18. juni 1878 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Menippe, ei av døtrene til Orion i gresk mytologi.

## Fotnotar
189 Phthia

**189 Phthia** er ein lys og silikathaldig asteroide i hovudbeltet.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 9. september 1878 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Fthia, ein region i Hellas i antikken.
191 Kolga

**191 Kolga** er ein stor og ekstremt mørk hovudbelteasteroide.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 30. september 1878 ifrå Clinton i New York. Han er namnsett etter Kolga, dottera til Æge i norrøn mytologi.

## Fotnotar
192 Nausikaa

**192 Nausikaa** er ein stor asteroide i hovudbeltet av S-typen.

Han blei oppdaga av Johann Palisa den 17. februar 1879. Namnet stammar ifrå Nausikaa, ei prinsesse ifrå Homers *[[Odysseen]]*.

Studie av ei lyskurve av Nausikaa i 1985 førte til at ein naturleg satellitt blei føreslege, men han har så langt ikkje blitt bekrefta.

Ein formmodell basert på den same lyskurven indikerer ein ujamn men ikkje så altfor avlang lekam. 

Ein stjerneokkultasjon av Nausikaa i 1998 blei observert ifrå USA.

## Fotnotar
193 Ambrosia

**193 Ambrosia** er ein asteroide i hovudbeltet av S-typen.

Han blei oppdaga av J. Coggia den 28. februar 1879 ved Marseille-observatoriet i Frankrike, og namnsett etter ambrosia, maten til gudane i gresk mytologi.

## Fotnotar
194 Prokne

**194 Prokne** er ein veldig stor og mørk asteroide i hovudbeltet. Han har ein primitiv karbonhaldig samansetnad.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 21. mars 1879 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Prokne, systera til Filomela av Aten i gresk mytologi.

Stjerneokkultasjonar av Prokne har blitt observert to gongar; i 1984 ifrå Italia og igjen i 1999 ifrå Iowa i USA.

## Fotnotar
Vatterfjorden

**Vatterfjorden** er ein fjordarm av Austnesfjorden på Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 2,5 km vestover til Hellsetra. 

Fjorden har innløp mellom Eldhusodden i nord og Kobbneset i sør. Vatterøya ligg midt i innløpet til fjorden. Halvvegs inn i fjorden kryssar E10 fjorden ved eit smalt sund. Innanfor sundet vert fjorden kalla Vatterfjordpollen.
Hopspollen

**Hopspollen** er ein liten fjord på Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten. Han strekkjer seg 3 km nordover til E10, som går langs den indre delen av fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Storøya i vest og Hopsneset i aust. Grenda Hopen ligg på austsida av fjorden og på andre sida ligg campingplassen Kalle. Etter eit trongt sund lenger inn i fjorden vert han vidare og skiftar namn til Hopspollen.
190 Ismene

**190 Ismene** er ein veldig stor asteroide i hovudbeltet. Som ein P-type-asteroide har han ei veldig mørk overflate inneheld kanskje vatn.

Ismene går i bane nær den ytre kanten av asteroidebeltet. Han er eit medlem av asteroidefamilien Hilda som er låst i eit 3:2 resonansforhold Jupiter.

Ismene blei oppdaga av C. H. F. Peters den 22. september 1878 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Ismene, systera til Antigone i gresk mytologi.

## Fotnotar
Djupfjorden

**Djupfjorden** er namnet på fleire fjordar i Noreg: 

* Djupfjorden i Sortland er ein fjord i Sortlandsundet i Sortland kommune i Vesterålen. 
* Djupfjorden i Vågan, ein liten fjord på Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten. 
* Djupfjorden i Moskenes, ein liten fjord i Moskenes kommune ytst i Lofoten. 
* Djupfjorden er ein liten fjordarm av Elvefjorden i Bodø kommune i Nordland.
Djupfjorden i Vågan

**Djupfjorden** er ein liten fjord på Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 1,5 km nordvestover. 

Fjorden har innløp ved Steinøya og Nøkkeløya og er lukka av ein molo, Djupfjordmoloen, i innløpet. Riksveg 816 går over denne moloen på veg sørover mot Henningsvær.
Olderfjorden

**Olderfjorden** er namnet på fleire fjordar i Noreg:

* Olderfjorden i Porsanger er ein fjordarm av Porsangerfjorden ved bygda Olderfjord i Porsanger kommune i Finnmark.
* Olderfjorden på Seiland er ein liten fjord i Vargsundet på Seiland på grensa mellom Alta og Kvalsund kommune i Finnmark. 
* Olderfjorden i Kvænangen ein fjordarm av Kvænangen i Kvænangen kommune i Troms. 
* Olderfjorden i Sortland ein fjordarm av Eidsfjorden i Sortland kommune i Vesterålen. 
* Olderfjorden i Vågan, er ein fjord på Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten.
DJ Falk

**Jarle Falk Reiss** (), betre kjend som **DJ Falk**, er ein norsk discjockey, songar, og låtskrivar. Han er mest kjend for sine sceneshow med laserar og sine remixar, mest kjend er kanskje ein remix han har gjort av «Children» av Robert Miles.

DJ Falk er fødd i Lørenskog kommune og seinare busett på Stokmarknes i Hadsel. 
Han har vore profesjonell internasjonal DJ sidan 1987, og spela frå Warszawa i sør til Longyearbyen i nord.
DJ Falk har spela alle slags stader, frå små klubbar til store hallar/arenaer, og hans største publikum til no, var på over 6000 menneske.

I september 1996 vart hans Trance/Dance konsept The Arctic Dance Experience starta opp, under ein spelejobb på Huset i Longyearbyen på Svalbard. Hans musikkstil er som han sjølv seier, ei følgje av Svalbardnaturen og det inntrykket Operafjellulykka, som hende nokre veker før han kom til Longyearbyen, fekk på han.

I 2007 og 2008 hadde han lasershow i Vesterålshallen, under Lofoten og Vesterålens største dataparty, LoVe-Lan.

## Diskografi
* 1996: *"Unknown"*, singel 
* 1997: *Self Control Dj_Falk Mix*, singel 
* 1999: *Millennium children*, singel 
* 1999: *Hymn to Elin* , singel 
* 2007: *Northern Lights*, singel 
* 2008: *Heile Nettet*, singel 
* 2008: *Heile Nettet (Rock solid mix)*, singel 
* 2008: *Skywalking*, singel 
* 2008: *Atmosphere* , singel
* 2008: *Counterstrike*, singel 
* 2008: *Dj-Falk Live from Vesterålshallen*, singel 
* 2008: *Fetish*, singel
* 2008: *Latino Summer chill*, singel
* 2008: *Hall of the mountainking*, singel 
* 2008: *The Arctic Dance Experience* , Album
* 2012: *Urban Landscapes*, Album

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell webside 
* Fan web side 
* Offisiell Facebookside
Olderfjorden i Vågan

**Olderfjorden** er ein fjord på vestsida av Austvågøy i Vågan kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 6,5 km austover til Finnstranda. 

Fjorden har innløp mellom Sandøya i nord og Leineset i sør. Den ytre delen av fjorden ligg på sørsida av øyane Sandøya, Storøya og Buøya. Innanfor desse kryssar E10 fjorden. Grenda Olderfjorden ligg på nordsida av fjorden like innanfor brua.
Tyva

**Tyva** eller *Tuva* er ein republikk i Russland og eit av føderasjonssubjekta i den russiske føderasjonen. Hovudstaden er Kyzyl, arealet er 170&nbsp;500&nbsp;km² og innbyggjartalet 330 368 (2021). Republikken grensar til Mongolia i sør. Fram til 1944 var han ein sjølvstendig folkerepublikk. I Tyva ligg det geografiske punktet i verda som ligg lengst frå havet.

## Folkesetnad
Den einaste større byen er Kyzyl med 109 900 ibuarar.

Den største delen av folket er etniske tuvinarar, eit tyrkisk folkeslag, som kulturelt har mykje til felles med mongolar. Ved folketeljinga i 2010 var den etniske samansetjinga:
* Tuvinarar: 81,0 %
* Russarar: 16,1 %
Andelen tuvinarar har auka sidan oppløysinga av Sovjetunionen, frå 64,3 % ved folketeljinga i 1989.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tuva

**Tuva** kan visa til:
* Tuve, liten kuv i terrenget
* Ekstremvêret Tuva
* Republikken Tyva i Den russiske føderasjonen
* Jentenamnet Tuva
I stål og olje - Historia om jern- og metallarbeidarane på Stord

***I stål og olje - Historia om jern- og metallarbeidarane på Stord*** er ei bok om historia til fagforeiningane i industrien på Stord, frå skipinga av *Stord Jern- og Metallarbeiderforening* (avd. 100) ved Stordø Kisgruber første gongen i 1914 og fram til Avdeling 118 i Fellesforbundet og Verkstadklubben ved Aker Stord på 90-talet. Boka er skriven av historikaren Knut Grove og samfunnsvitaren Jan Heiret og vart gjeven ut av Avdeling 118 i 1996, i samband med femtiårsjubileumet i 1995.

*I stål og olje* fortel om industrireisinga på Litlabø og på Kjøtteinen, historia til Aker Kværner Stord, linekampar i fagrørsla, dei lokale organisasjonane og om sentrale personar i desse organisasjonane. Boka er delt inn i kapittel kronologisk. Første kapittel startar på byrjinga av 1800-talet, lenge før industrireisinga tek til.
Furupraktbille

**Furupraktbilla** er eit insekt i praktbillefamilien. Ho er den største nordeuropeiske arten i gruppa, og kan med sine rundt 3 centimeter ikkje forvekslast frå andre lokale artar. Ein finn ho i Europa og Sibir.

I Noreg er furupraktbilla kjend frå gamalt av ved ymse lokalitetar i Aust-Agder, Telemark og Oslo, i nyare tid berre frå Drangedal kommune. På grunn av dette vart arten ført opp i Norsk raudliste 2006.

## Kjenneteikn
Furupraktbilla er stor, frå 25 til 33 millimeter, og har ingen forvekslingsartar nord for Middelhavsområdet. Ho er bronsefarga på oversida av kroppen og har fleire svarte, opphøgde strukturar uregelmessig fordelt rundt på seg. Arten har vidare brei kropp med kraftige bein, korte trådforma antenner og store augo.

Larven til furupraktbilla er kvit med brunt hovud og manglar bein. Han kan bli så mykje som 7 centimeter lang og lever i furutømmer. Når han gneg seg ut er det gjennom om lag 1 centimeter breie hol på tvers av lengderetninga i veden.

## Levesett
Det er ikkje kjend når furupraktbilla legg egga sine. Larvane vert utvikla i grov furuved på varme stadar, særleg i gamle stammar og stubbar. Særleg er det vanleg å finna dei i brannskadde stubbar og bakkenært virke. Dei nyttar som regel 3-6 år på larveutviklinga, som skjer langt inne i veden. Ofte nyttar arten same stubben over fleire generasjonar. For å finna dei må ein difor gå til stubbar av tre som har vekse seint og har høgt innhald av tjære - dette fører til at veden får den rette fukta og konsistensen over lang tid.

Forpuppinga skjer djupt inne i veden. Dei vaksne billene kjem ut på seinsommaren, særleg mot slutten av juli eller i august. Ein reknar med at arten overvintrar som vaksen. Ein kan sjå dei sverma når sola skin på varme dagar.

## Status
Furupraktbilla er kritisk truga over heile Skandinavia fordi den grove furuveden arten treng har vorte særs sjeldan. I møblar, stolpar og såkalla villmarkspanel er grovt furutømmer særs populært, noko som har ført til mykje hogst. Det er berre i dei varmaste områda på Austlandet furupraktbilla lever under klimatisk gode tilhøve.

Arten er mest sannsynleg utrydda frå dei fleste gamle lokalitetane han har funnest i. Drangedalsbestanden finst i eit relativt lite område, men det finst kanskje framleis uoppdaga førekomstar i nærleiken av han.

## Kjelder

*Faktaark i Artsdatabanken

## Bakgrunnsstoff
*
Fellesforbundet Sunnhordland

**Fellesforbundet Sunnhordland** (tidl. *Avdeling 118*) er den største fagforeininga i LO i Sunnhordland, med om lag 2300 medlemar. Foreininga vart skipa av arbeidarar ved AS Stord i 1945, under namnet *Stord Jern- og Metallarbeiderforening*. Atle Tranøy er leiar og organisasjonen har kontor i Folkets hus på Leirvik.

I periodar har avdeling 118 hatt felles leiing med Verkstadklubben ved Aker Kværner Stord, men også medlemar i andre klubbar er tilknytte avdelinga. Avdelinga organiserer arbeidarar innan m.a. mekanisk industri, offshoreindustri, bygg og anlegg, skog- og landbruk og havbruk. Mesteparten av medlemane er tilknytte offshoreindustrien, særleg verksemdene Aker Kværner Stord og Leirvik Module Technology. Organisasjonen har medlemar i 37 verksemder som dei har tariffavtalar med.

Stord Jern- og Metallarbeiderforening slo seg saman med *Stord Bygningsarbeiderlag* i 1993, og organisasjonen fekk namnet *Stord Metall- og Bygningsarbeideres Fagforening*. Seinare endra dei namnet til Fellesforbundet Sunnhordland. *Etne Planteskole* og *Tysnes Jern & Metall* har seinare òg gått inn i avdelinga.

## Leiarar
* 1945 - Lars Dyvik
* 1945-46 - Karl Almås
* 1947-48 - Sigurd Koppang
* 1949-50 - Hans Nysæther
* 1951-52 - Knut Handeland
* 1953-54 - Konrad Nilsen
* 1955 - Henry Aas
* 1956 - Ingjald Øpstad
* 1957-58 - Lars Sætrevik
* 1959-60 - Konrad Nilsen
* 1961-65 - Lars Sætrevik
* 1966-68 - Oscar Danielsen
* 1969-71 - William Rafdal
* 1972-73 - Magne Tverdal
* 1974-76 - Ingar Ersland
* 1976-77 - Aksel Kloster
* 1978-79 - William Rafdal
* 1980 - Sveinung Huglen
* 1981-93 - Leif Furre
* 1993- - Atle Tranøy

## Kjelder
* Vevsida til avdelinga
* Knut Grove og Jan Heiret. *[[I stål og olje - Historia om jern- og metallarbeidarane på Stord]]* 1996.
Rolvsfjorden

**Rolvsfjorden** er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Han strekkjer seg 2,5 km nordover til grenda Kongsjord.

Fjorden har innløp mellom Kartneset i vest og Kjerksundet i aust. Eit lite stykke sør for Kartnest går Skifjorden vestover. Rolvsfjorden har ein fjordarm, Kartfjorden som går vestover til garden med same namn. I tillegg Kongsjord ligg Strandslett inst i fjorden og her ligg det ein campingplass. 

Riksveg 815 går langs heile fjorden.
Atle Tranøy

**Atle Kåre Tranøy** () er ein norsk fagforeiningsleiar frå Stord. Han representerer i dag dei tilsette i styret til Aker ASA.

Tranøy starta som røyrleggjar på Stord Verft, og vart leiar i Verkstadklubben i 1987. Han vart konserntillitsvald i Aker Maritime i 1997, og vart seinare konserntillitsvald i Aker Kværner og eigarselskapet Aker ASA. Han er òg leiar i avdeling 118 i Fellesforbundet.

Atle Tranøy var tidlegare leiar av Stord Raud Valallianse, men er ikkje politisk aktiv i dag. Sonen Eldar Tranøy har òg vore kandidat til kommunestyret for same partiet.

## Kjelder
* Fellesforbundet
Kartfjorden

**Kartfjorden** er ein fjordarm av Rolvsfjorden på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg om lag 1,5 km inn til garden med same namn. 

Fjorden har innløp ved Straumsbrua som Riksveg 815 går over. Innløpet til fjorden under brua er særs smalt, berre rundt 3-5 meter. Her ligg òg garden Straumen, som er den einaste busetnaden ved fjorden i tillegg til Kartfjord i botn.
195 Eurykleia

**195 Eurykleia** er ein ganske stor hovudbelteasteroide. Han har ei mørk overflate og ein primitiv karbonhaldig samansetnad.

Han blei oppdaga av Johann Palisa den 19. april 1879 og namnsett etter Eurykleia, amma til Odyssevs i *[[Odysseen]]*.

## Fotnotar
Aksel Kloster

**Aksel Kloster** () var ordførar i Kvinnherad frå 1995 til 2003. Han representerte Arbeidarpartiet. Han var òg medlem av sentralstyret i partiet. i perioden 1981-1985 var han vararepresentant på Stortinget.
196 Philomela

**196 Philomela** er ein stor og lys asteroide i hovudbeltet av S-typen.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 14. mai 1879 ifrå Clinton i New York og namnsett etter Filomele, kvinna som blei forvandla til ein nattergal i gresk mytologi.

Seint på 1990-talet samla eit verdsomspennande nettverk av astronomar inn lyskurvedata som dei brukte til å finna ut av rotasjon og form for 10 asteroidar, blant dei 196 Philomela. 

Så langt har det blirr rapportet om to stjerneokkultasjonar av Philomela.

## Fotnotar
197 Arete

**197 Arete** er ein hovudbelteasteroide. Han har ei veldig lys overflate; uvanleg lys sjølv for ein silikathaldig S-type-asteroide.

Han blei oppdaga av J. Palisa den 21. mai 1879 og namnsett etter Arete, mora til Nausikaa i *[[Odysseen]]*.

## Fotnotar
Skifjorden i Lofoten

**Skifjorden** er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg om lag 3 km austover til Karijorda og Kråklia. 

Fjorden har innløp mellom Kangeruden i nord og Karvistranda i sør. Fjorden ligg like nord for Stamsund. På nordsida av fjorden ligg Justadpollen og garden Justad. 

Riksveg 815 går langs nordsida av fjorden, medan Riksveg 817 går langs sørsida.
Sunnhordland Arbeiderblad

**Sunnhordland Arbeiderblad** var partiavisa til Stord Kommunistiske Parti. På 1920-talet hadde dei ei tilsvarande avis som heitte **Sunnhordlands Kommunistblad**.

Sunnhordlands Kommunistblad kom ut kvar torsdag, og vart gjeven ut i 1927 og -28.

Sunnhordlands Arbeiderblad vart gjeve ut første gong i samband med kommunevalet i 1945. Seinare kom avisa ut regelbunde i -46 og -47, hadde eit opphald, før ho kom ut annakvar månad frå -51 til -54. Seinare kom avisa ut i samband med kommunevala, fram til -63. Redaksjonen var Henry Aas, Torborg Nedreaas og Andreas Rekve, med Aas som redaktør.
198 Ampella

**198 Ampella** er ein ganske stor hovudbelteasteroide av S-typen.

Han blei oppdaga av Alphonse Borrelly den 13. juni 1879. Namnet ser ut til å vera den feminine forma av Ampelos, ein satyr og god venn av Dionysos i gresk mytologi. Namnet kan òg koma ifrå Ampelose, ein variant av hamadryadar.

Så langt har Ampella blitt observert okkulterta ei stjerne éin gong, den 8. november 1991 ifrå New South Wales i Australia.

## Fotnotar
199 Byblis

**199 Byblis** er ein relativt stor asteroide i hovudbeltet.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 9. juli 1879 ifrå Clinton i New York og namnsett etter kvinna Byblis ifrå gresk mytologi.
200 Dynamene

**200 Dynamene** er ein stor og veldig mørk hovudbelteasteroide. Han har sannsynlegvis ein primitiv samansetnad lik den til karbonkondrittmeteorittar.

Han blei oppdaga av C. H. F. Peters den 27. juli 1879 ifrå Clinton i New York.

## Fotnotar
2001 Einstein

**2001 Einstein** er ein asteroide i det indre av hovudbeltet oppdaga den 5. mars 1973. Han er eit medlem av asteroidefamilien Hungaria. 

Han er namnsett til ære for den tysk-amerikanske fysikaren og nobelprisvinnaren Albert Einstein.

## Fotnotar
Finnstadpollen

**Finnstadpollen** er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Han strekkjer seg 4 km nordover, men den inste delen av han vert kalla Storfjorden. 

Fjorden har innløp mellom Kylpesnes i vest og grenda Steine i aust. Apnes ligg på austsida eit lite stykke inn i fjorden med Breivika på sørsida. Like nordvest for Apnes ligg Finnstadneset med garden Finnstad, som har gjeve namn til fjorden. Innforbi desse to nesa ligg Storfjorden. 

Fv840 går langs austsida av fjorden, medan Fv997 går langs vestsida.
Storfjorden i Lofoten

**Storfjorden ** er den inste delen av Finnstadpollen på Vestvågøy i Lofoten. Han strekkjer seg om lag 2 km nordover til grenda med same namn. 

Fjorden har innløp mellom Finnstadneset i vest og Apnes i aust. Grenda Harteigen ligg langs nesten heile austsida, medan gardane Sætran og Skogset ligg på vestsida. 

Fv840 går langs austsida av fjorden, medan Fv997 går langs vestsida.
Matrikkelgardar i Bømlo kommune

Dette er ei lista over **[[matrikkelgard]]ar i [[Bømlo kommune]]** i Hordaland. Gardane er sorterte etter gardsnummer og kva for ein kommune dei høyrde til før kommunesamanslåinga i 1963.

## Gardar i tidlegare [[Moster kommune]]

## Gardar i tidlegare Bømlo kommune

## Gardar i tidlegare [[Bremnes kommune]]

## Gardar som har høyrt til [[Fitjar]]
Bømlo overtok nokre gardar frå Fitjar kommune i 1995. Gardsnummer frå Fitjar i parentes.

## Kjelder
* Lista over gardar i Bømlo kommune
Rubbestad

:*For Rubbestad på [[Bømlo]] sjå [[Rubbestadneset]]*.

**Rubbestad** er ei bygd på Senja i Senja kommune i Troms. Bygda ligg på nordsida av Solbergfjorden like aust for bygda Vangsvika.
Buksnesfjorden i Lofoten

**Buksnesfjorden** er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 7,5 km nordover til Leknes. 

Fjorden har innløp mellom Ballstad i vest og Mortsund i aust. Det ligg fleire grender og gardsbruk langs det meste av begge fjordsidene. På austsida finn ein Pettvika, Ramsvika, Berg, Tofta, Hol og Fygle, og på vestsida Ballstadøya, Skottnes, Kjeøya, Skarsjøen, Gjerstad, Nystad og Buksnes, som fjorden er kalla opp etter. Vidare Gravdal som ligg nord for Busknes, og Storeidet som ligg mellom Gravdal og Leknes. Er 11km frå Ballstad langs vegen til Leknes innerst i Buksnesfjorden og 5km frå Gravdal til Leknes.

På vestsida går Fv998 og Fv997 går langs austsida av fjorden. På vestsida går Riksveg 818 og inst i fjorden Riksveg 815 og Europaveg 10.
Alfred J. Lotka

**Alfred James Lotka** () var ein USA-amerikansk matematikar, fysikalsk kjemikar og statistikar som særleg er kjend for arbeidet sitt med populasjonsdynamikk (Lotka-Volterra-likningane) og med energetikk.

Lotka vart fødd i Lemberg i Austerrike-Ungarn, det noverande Lviv i Ukraina.
Vito Volterra

**Vito Volterra** () var ein italiensk fysikar og matematikar, hovudsakleg kjend i dag for arbeidet sitt med matematisk biologi. Han var opphavleg professor i fysikk ved universitetet i Roma, men tok til å interessera seg for bestandsdynamikk i 1925 då dotter hans forlova seg med ein ung marinbiolog som studerte korleis første verdskrigen hadde påverka fisket i Adriahavet.

Denne interessa førte til at han utvikla Lotka-Volterra-likningane, som vart utvikla samstundes av amerikanaren Alfred J. Lotka.
Lisa Gerrard

**Lisa Germaine Gerrard** () er ein australsk musikar, songar og komponist fødd i Melbourne. Gerrard er kjend for den djupe kontraaltstemma si, og blei først berømt internasjonalt som del av musikkgruppa Dead Can Dance med den irske tidlegare partnaren hennar Brendan Perry, før ho seinare utførte andre samarbeid og soloprosjekt. 

Karrieren til Gerrard begynte i 1981 og ho har deltatt i ei rekke prosjekt. Gerrard mottok ein Golden Globe-pris og ein Oscarnominasjon for musikken til filmen *[[Gladiatoren]]*, eit samarbeid med Hans Zimmer. I tillegg til å synge spelar ho også instrument på mange av låtane sine, som regel brukar ho *[[yangqin]]*, eit kinesisk hakkebrett.

## Utgjevingar

### I Dead Can Dance
*Sjå [[Dead Can Dance]]*

### Etter Dead Can Dance

* Soloalbum
** *The Mirror Pool* (1995)
** *[[Whalerider]] (Original Soundtrack)* (2003)
** *The Silver Tree* (2006)
** *The Best of Lisa Gerrard* (2007)

* Singlar
** «Sanvean» (1995)
** «The Human Game» (med Pieter Bourke, 1998)
** «Abwoon» (med Patrick Cassidy, 2003)

* Samarbeid
** *Duality* (1998), med Pieter Bourke
** *Immortal Memory* (2004), med Patrick Cassidy
** *A Thousand Roads* (2005) med Jeff Rona
** *Ashes and Snow* (2006) med Patrick Cassidy

## Bakgrunnsstoff
Skjelfjorden

**Skjelfjorden** er ein fjord på Flakstadøya i Flakstad kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 7 km nordover til Indre Skjelfjord i botn av fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Grimsholmen i vest og Vindnesskaftet i aust. Øya Kunna ligg midt i innløpet like ved fiskeværet Sund som ligg på vestsida. Ytre Skjelfjord er ei anna grend som ligg på austsida, om lag halvvegs inn i fjorden. 

Fv803 går på austsida av fjorden ut til Ytre Skjelfjord.
Kjerkfjorden

**Kjerkfjorden** er ein fjord i Moskenes kommune i Lofoten. Han strekkjer seg 6 km nordover frå Reine. 

Fjorden har innløp mellom Olstindneset i nord og Andøya som Reine ligg på i sør. Rett innanfor innløpet går fjordarmane Forsfjorden og Bunesfjorden vest- og nordvestover. Vidare nordover ligg grenda Rostad på austsida. Inst i fjorden ligg grenda Kjerkfjord, som vart vitja av TV-serien Der ingen skulle tru at nokon kunne bu. Ingen av grendene i fjorden har vegsamband. Fjorden er omgjeve av høge fjell, som Olstinden (675 moh), Rostadtindan (767 moh), Seiltinden (731 moh) i vest, Krokhammertindan (713 moh) like nord for botn, Moltbærtinden (700 moh), Helvetestinden (600 moh) og Kammen (514 moh) i aust. 

## Kjelder
* Hallgeir Opedal i Dagbladet om TV-programmet om Kjerkfjorden
* Programmet i Der ingen skulle tru at nokon kunne bu om Kjerkfjorden.
Bunesfjorden

**Bunesfjorden** er ein fjordarm av Kjerkfjorden i Moskenes kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 1,8 km nordvestover, nesten parallelt til Kjerkfjorden. 

Han har innløp mellom grenda Vindstad i vest og Engelsneset i aust. Det ligg fleire gardsbruk innover vestsida av fjorden og inn til Bunesfjord i botn av fjorden. Langs heile vestsida går det veg, men denne har ikkje samband til resten av kommunen. Fjorden ligg mellom fjella Bisplua (597 moh) i vest og Kammen (514 moh) i aust.
Djupfjorden i Moskenes

**Djupfjorden** er ein liten fjord i Moskenes kommune i Nordland. Fjorden strekkjer seg 2 km nordvestover. 

Fjorden har innløp ved Djupfjordbrua som Europaveg 10 går over mellom Djupfjordbøan i sørvest og Djupfjordoddan i nordaust. Fjorden ligg mellom Reine og sjølve Moskenes. På nordaustsida av fjorden ligg fjellet Reinebringen (866 moh) og på sørvestsida Gylttinden (543 moh).
Ahead

**Ahead** er ein norsk organisasjon.

Han vart skipa i 2000. Visjonen er å gje moldovske familiar eit verkeleg alternativ til å sende funksjonshemma born på institusjonar. Dagleg leiar er Marianne Fresjarå, Larvik. 

## Bakgrunnsstoff
*
Vorfjorden

**Vorfjorden** er ein fjord i Moskenes kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg nesten 2 km nordover til Fløvatnet. 

Fjorden har innløp mellom Olstindsneset vest og Festhælen i aust. Fiskeværet Hamnøya ligg like søraust for fjorden, medan Reine ligg rett sør. Vestover går Kjerkfjorden. Olstinden ligg på vestsida av fjorden. På austsida ligg Lilandstinden.
Forsfjorden

**Forsfjorden** er ein fjordarm av Kjerkfjorden i Moskenes kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 2 km sørvestover. 

Forsfjorden har innløp mellom grenda Vindstad i nord og Temneset i sør. Ved Temneset er det òg busetnad, men innover i fjorden er det ingen. Fjorden er omgjeve av Temnestinden (690 moh) i sør og Brynliskardtinden (793 moh). Frå Vindstad og nordover går den andre fjordarmen til Kjerkfjorden, Bunesfjorden.
Fylkesveg 9 i Hordaland

:*Sjå òg [[fylkesveg 9|fylkesveg 9 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 9 i Hordaland** går mellom Dalshovda og Tittelsnes i Sveio kommune. Vegen er 6,3 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

*  Dalshovda
*Arm frå Valen til Valevåg ferjekai (1,0 km)
**Arm til Valevåg gamle kai (0,2 km)
*Endepunkt Tittelsnes

## Bakgrunnsstoff
Fylkesveg 5068

**Fylkesveg 5068** i Vestland går mellom Petterteig i Stord kommune og Sælevik i Fitjar kommune. Vegen er 4,5 km lang.

Fram til 2019 hadde vegen betegnelsen fylkesveg 72 i Hordaland.

## Kommunar og knutepunkt

* Petterteig

*Endepunkt Sælevik

## Kjelder
Kino

Ein **kino** er eit lokale for filmframsyningar. Vanlegvis har ein eit inngangsparti med ei billettluka, eit maskinrom med kinomaskinar og utstyr (prosjektørar, lydutstyr o.l.) og ein sal med lerret og sitjeplassar for publikum.

Ordet *kino* er ei forkorting for «kinematograf», ei norsk form av det franske ordet *Cinématographe*, som er samansett av gresk *kineo* (rørsle) og *grafein* (skriva).

Cinématographe var namnet på brørne Lumière sin filmframvisar frå 1894, som var den aller første kinoen. Dei hadde den første førestillinga i Paris 28. desember 1895.

I Noreg vart det vist film på Circus varieté 6. april 1896. Noreg hadde i 2004 245 kinoar. 161 av dei var kommunale.

## Sjå òg
* Heimekino er eit anlegg for å visa film på stor skjerm eller lerret i private heimar. 
* Drive in-kino er ein utandørs kino, der ein kan sitja i bilen sin og sjå film.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kino|Kino]]» frå , den 19. mars 2008.*
Fylkesveg 75 i Hordaland

:*Sjå òg [[fylkesveg 75|fylkesveg 75 (fleirtyding)]]*.
**Fylkesveg 75 i Hordaland** går mellom Røydland og Fitjar i Fitjar kommune. Vegen er 9,0 km lang.

## Kommunar og knutepunkt

* Røydland
* Fitjar

## Bakgrunnsstoff
Åfjorden i Røst

**Åfjorden** er eit sund mellom øyane Vedøya i nordaust og Storfjellet i sørvest. Fjorden går om lag 8 km frå holmen Øyra i nordvest og søraustover. Røstholmen ligg òg på austsida av fjorden. 

Sjølve øya Røst ligg nordaust igjen for Vedøya.
Porselen

**Porselen** er eit sterkt, vanlegvis kvitleg keramisk materiale som blir brukt i samanhengar der ein treng eit hardt, solid og formbart materiale. Det er motstandsdyktig mot kjemisk påverking og varmesjokk, og kan minna om glas fordi det er gjennomskinneleg og skjørt. Porselen blir som oftast laga ved at ein varmer leiretypen kaolin og knust feltspat, ein type stein, til temperaturar mellom 1&nbsp;200&nbsp;°C og 1&nbsp;400&nbsp;°C i ein keramikkomn.
Ein finn særleg porselen i servise, baderomsmøbel, fliser, som falske tenner og som elektrisk isolator.

Namnet porselen kjem frå likskapen til kauri-skjel, på eldre italiensk *porcellana*, 'som ei lita purke (gris)'.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Porselen|Porselen]]» frå , og «[[:en:Porcelain|Porcelain]]» frå  den 19. mars 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Kino (fleirtyding)

Ordet **kino** vert brukt i fleire samanhengar:
* Kino er eit stad der ein kan sjå film.
* Rockegruppa Kino frå Russland.
* Kinogummi er eit farge- og garvestoff.
Tittelsnes

**Tittelsnes** ligg heilt nord i Sveio, i det som tidlegare var Valestrand kommune. Neset ligg der Bømlafjorden møter Ålfjorden, rett sør for Leirvik. Tittelsnes vert rekna som ein del av tettstaden Valevåg.

I dag er Tittelsnes ei lita bygd med lite næringsaktivitet. Det er nokre småbruk på staden, eit ridesenter på garden Eidsvåg og barneskulen Valestrand skule. Elles er staden eit populært turistmål om sommaren, med fine badeplassar og lang strandlina.

Under andre verdskrigen hadde tyskarane eit anlegg på Tittelsnes. Dette anlegget vart bygd i 1941 og skulle vera ein del av *Artilleriundergruppe Bømlafjord*, som skulle sikra innløpet til den indre skipsleia mellom Haugesund og Bergen. Etter krigen vart dette overteke av Forsvaret, og fungerer i dag som øvingsområde for Heimevernet.

Historisk har Tittelsnes vore eit viktig knutepunkt i Sunnhordland. I etterkrigstida var det daglege avgangar med båt til Bergen, med buss vidare til Haugesund. Dette var då den raskaste vegen mellom dei to byane, med ei reisetid på fem timar. Det var òg bakeri og postkontor der. Tittelsnes brevhus vart opna i 1924, og lagt ned då Tittelsnes Postopneri opna i 1936. Postopneriet vart lagt ned i 1991.

## Kjelder
* Katalog frå Forsvarsbygg
Selfjorden i Lofoten

**Selfjorden** er ein fjord i Flakstad kommune i Lofoten. Han strekkjer seg 5 km sørvestover til Laukvika på Moskenesøy. 

Fjorden har innløp mellom Andopsneset i sør og Krystad i nord. Sundstraumen går sørover mellom Moskenesøy og Flakstadøy. På nordsida av fjorden finn ein grenda Krystad og mindre gardsbruk som Litlekrystad, Marka og Selfjord. Sør for Selfjord går Stormarkpollen ein kilometer vestover som ein fjordarm. 

Fv986 går langs nordvestsida av fjorden.
Pigghaiar

**Pigghaiar** eller **taggpansarhaiar** (**Acanthodii**) (av gresk: *akantha* - «torn», «pigg») er ein klasse av fiskar som levde frå silur til og med perm. Pigghaiane ser ut til å ha felles forfedrar med dagens beinfiskar. Klassen hadde både ferskvass- og saltvassartar. Namnet pigghai fekk dei fordi finnane framme var støtta av ein pigg. Pigghaiane er den einaste fiskegruppa som har opp til seks par finnar mellom bryst- og bukfinnane.

Hovudet var dekt av små beinplater, medan kroppen hadde eit dekke av små, tjukke og firkanta skjel. Finnane var i forkant støtta av ein kraftig pigg, som har gjeve dei namnet. Hos dei fleste artane fanst det mellom bryst- og bukfinnane frå eitt til seks par små, finnepar med pigg i forkant. Ein del arter hadde utvikla gjellelokk. 

Ein har funne finnepiggar i devon-avsetjingar i Noreg og på Svalbard. 

Kjende slekter av taggpanserhaiar er *Acanthodes* og *Climatius*.

## Kjelder

*
* caplex.no
A cappella

:*Sjå òg [[mannskoret A Cappella]]*

**A cappella** (it., 'som i kyrkja') er song framført utan instrument. Omgrepet har samanheng med forbodet mot bruk av musikkinstrument i kyrkjer i mellomalderen, men har òg blitt populært i nyare tid i ulike typar korsong.

A cappella-song har vore særs viktig i kyrkjemusikken, og er framleis vanleg innan fleire religiøse samanhengar. Innan visse sjangrar syng ein hovudsakleg eller berre a cappella. Ein finn det til dømes i barbershop, gospel og spiritual.

## Bakgrunnsstoff
Strand (fleirtyding)

**Strand** kan visa til:
* Strand, landstrekning som grensar til sjø
* Strand kommune, ein kommune i Rogaland fylke
* Strand i Sortland, ein tettstad i Nordland fylke
* Øya Strand, ei øy i Nederland
Torsfjorden

**Torsfjorden** er ein fjord på Moskenesøy i Flakstad kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 2,5 km sørvestover til garden Hella i botn av fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Tjeldsneset sør for Fredvang i nord og Moberget i sør. Grenda Bergland ligg på nordsida like innanfor innløpet, og ut om garden i botn av fjorden er det ingen busetnader her. Moberget er ein ås på austsida med ei høgd på 121 meter over havet. Sør for åsen ligg grenda Krystad ved innløpet til Selfjorden.

Fv986 går langs nordvestsida av fjorden.
Flakstadpollen

**Flakstadpollen** er ein poll i Flakstad kommune i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 3 km sørover den vesle grenda Kilan i botn av fjorden. 

Fjorden har innløp mellom grendene Flakstad og i vest og Vollan. I tillegg til Kilan ligg gardane Trauan og Nordgård på austsida, medan Bø ligg på vestsida. 

E10 går langs heile fjorden på begge sider.
Steinsfjorden

**Steinsfjorden** er namnet på to fjordar og ein innsjø i Noreg: 

* Steinsfjorden i Lofoten, ein fjord i Vestvågøy kommune i Lofoten. 
* Steinsfjorden på Sunnmøre, ein fjord i Ulsvik på Sunnmøre
* Steinsfjorden i Buskerud, ein arm av innsjøen Tyrifjorden i Ringerike og Hole kommuner i Buskerud.
853 Nansenia

**853 Nansenia** er ein asteroide i hovudbeltet. Han er namnsett etter den norske polfararen Fridtjof Nansen og vart oppdaga av den russiske astronomen Sergej Beljavskij 2. april 1916.
Steinsfjorden i Lofoten

**Steinsfjorden** er ein fjord på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 7,5 km austover til grenda Tangstad. 

Fjorden har innløp mellom Skolmneset i nord og Kostbergan i sør. Det er ingen busetnader i den ytre delen av fjorden, men innanfor Bjørnarøya, som ligg midt i fjorden, stikk eit nes ut i fjorden frå aust og deler han i to. På nordsida ligg Mærvollspollen og grenda Mærvoll. På sørsida ligg Tangstadpollen.
Acapulco

**Acapulco de Juárez**, vanlegvis berre kalla **Acapulco**, er ein hamneby og eit turistsentrum i staten Guerrero på stillehavskysten av Mexico. Byen ligg 300 km sørvest for Mexico by. Acapulco ligg langs ei djup, halvsirkelforma bukt, og er den beste hamna på Stillehavskysten til Mexico. Byen har om lag 900&nbsp;000 innbyggjarar medrekna forstadene. Byen vart grunnlagd av spanjolar i 1550.

## Kjelder
Tangstadpollen

**Tangstadpollen** er ein fjordarm av Steinsfjorden på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg om lag 3,5 km austover til Eltoft inst i fjorden. 

Fjorden har innløp ved Tangholmen og Skjåholmen. På nordsida av fjorden ligg Tangvåg og Tangstad. På sørsida ligg garden Bjørnsand. Fv830 går på nordsida av fjorden.
Mærvollspollen

**Mærvollspollen** er ein fjordarm av Steinsfjorden på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg om lag 2 km austover til grenda Saupstad inst i fjorden. 

Fjorden har innløp mellom Steinsodden i sør og garden Sortland i nord. Sør for Steinsodden ligg Tangstadpollen. På nordsida av fjorden ligg grenda Mærvoll som har gjeve han namn.

Fylkesveg 7720 går langs gardsbruka på nordsida.
Lindebukk

**Lindebukk** (*Oplosia cinnerea*, tidlegare *O. fennica*) er ei bille i trebukkfamilien. Han høyrer til underfamilien *Lamiinae*, som vert kjenneteikna av å ha hovudet vertikalt ståande på kroppen, og er utbreidd i storparten av Europa til Kaukasus. I Noreg finn me han langsmed kysten frå Oslofjorden til Aust-Agder, i dei same områda som vertstreet lind. Arten er ikkje vanleg i Noreg, men det finst likevel sannsynlegvis nokre av dei beste bestandane i Skandinavia.

Lindebukken er 9 til 13 millimeter lang og lett å kjenna att på fargeteikningane på dekkvengjene.

## Økologi
Lindebukken er, som namnet tilseier, først og fremst knytt til treslaget lind her i Skandinavia. Han er òg funnen på andre lauvtre, til dømes ask, bøk, hassel og or. Han nyttar helst greinar som ligg på bakken og er infiserte med sopp. Larvane lever under barken, men borar seg inn i ytterveden når dei skal forpuppa seg i mai. Utviklingstida er to år, og dei vaksne billene kjem fram i mai-juni. Dei let att etter seg hol med ein diameter på 4-5 mm.

## Kjelder
* Insekt-Nytt nummer 1, 1999
* Norges Biller

## Bakgrunnsstoff
*
Tangfluger

**Tangfluger** (*Coelopidae*) er ein familie fluger som lever i fjæresona i tilknyting til rotnande tang. Gruppa er mellom dei mest artsfattige flugefamiliane, og omfattar berre om lag 40 artar på verdsbasis. Tre av desse er registrerte i Noreg.

## Kjenneteikn
Tangfluger er, i motsetnad til mange andre grupper fluger, relativt enkle å klassifisera til art. Familien omfattar middels store fluger med robuste kroppar som er noko flattrykte ovanifrå og mørke på farge. Vengjeparet er, hjå norske artar, gulbrunt på farge, men det finst òg artar som ikkje har vengjer i det heile teke. Hovudet er utstyrt med store augo, særs konkav form og tydelege antenner av den såkalla *aristate* typen. Det er òg tilgrodd med velutvikla, «skjegg-liknande» børster.

Sjølve kroppen til tangflugene er dekt med hår, både grove og fine. Beina er gulbrune og kraftige, særleg lårsegmentet på første beinpar.

Larvane er kvitaktige, avlange og smalnar mot framenden. Bortsett frå nokre få små taggar på buken mellom dei ulike kroppssegmenta har dei glatte overflatar. Spiraklane deira (det vil seie opningane til trakesystemet) er tilpassa slik at dei ikkje druknar sjølv om tangen dei lever i skulle bli dekt av vatn.

## Levesett

Tangflugene lever i beltet av oppskòla tang på strender. Larvane deira likar seg best i fuktig og rotnande tang, der dei et både av tangen og av anna organisk materiale som sopp og ymse detritus. 

Dei vaksne insekta er særs raske, og flyg ofte i sverm. Det er registrert svermar på opp mot fleire hundre individ som stundom sit heilt stille i lag utan at ein veit kvifor. Når fare trugar dei gøymer dei seg i tanga. Ein kan finna tangfluger så godt som heile året - det er kjend funn frå januar sjølv frå Noreg.

Det er kjend at tangfluger reagerer positivt på somme kjemikaliar, til dømes xylen, kloroform og trichloretylen. Det hender stundom at dei kan dukka opp på stadar der desse stoffa vert brukt mykje.

## Artar i Noreg
Frå Noreg kjenner ein tre artar ekte tangfluger, to i slekta *[[Coelopa]]* og ein i den nærskylde slekta *[[Malacomyia]]*. *Coelopa*-artane er lettast å kjenna att på «skjegget» nedst på hovudet - hjå *Coelopa frigida* er det langt grovare enn på *C. pilipes*.

## Kjelder
* Greve, Lita: *Litt om tangfluer (familie *Coelopidae*)* i Insekt-Nytt #1, 1999

## Bakgrunnsstoff
*
Dronningvevkjerring

**Dronningvevkjerring** (*Megabunus diadema*) er ei vevkjerring (langbein) som finst utbreidd i nordvestlege delar av Europa: på Island og Færøyene, Storbritannia, vest i Frankrike og nord i Spania. I Noreg finst han òg, på vestkysten frå Trøndelag til Vest-Agder.

## Kjenneteikn
Dronningvevkjerring er, som andre vevkjerringer, eit åttebeint lite dyr med særs lange bein i høve til kroppen, lange bein-aktige pedipalpar og augo plassert på ein slags «pidestall» (augetuberkel) om lag midt på kroppen. Arten er lett å skilja frå andre nordiske artar på strukturen som har gitt han namnet sitt; «diademet» som omkransar augetuberkelen.

Hoene er som regel 3,2-4,8 mm lange. Hannar er særs sjeldne, sidan arten for det meste formeirar seg ved partenogenese - jomfrufødsel.

## Levesett
Vevkjerringa lever på stein i barskog og blandingsskog, på myrer og i lyngheier. I motsetnad til mange andre vevkjerringar er ikkje arten særleg sensitiv overfor lys.

## Kjelder

* Stol, Ingvar: *Jakten pa den partenogenetiske langbein Megabunus diadema (Opiliones)* i Insekt-Nytt 1, 1999
* Stol, Ingvar: *Ecology and body size of the parthenogenetic Megabunus diadema (Fabricius, 1779) (Opiliones: Phalangiidae) at Karmøy, Western Norway* i Fauna Norvegica 25: 39-44 (2005, Abstract)

## Bakgrunnsstoff
*
Vevkjerringar

**Vevkjerringar** eller **langbein** (*Opiliones*) er ei gruppe edderkoppdyr med særs lange bein sett i høve til kroppen. Gruppa er særs stor, med omkring 6 400 beskrivne artar, dei fleste i tropisk Sør-Amerika og Søraust-Asia. I Norden førekjem det 24 av dei; 17 av desse er funne i Noreg. Stikk i strid med kva mange trur er dei ikkje farlege i det heile teke.

Tovenger av familien *[[Tipulidae]]* har òg særs lange bein og vert òg ofte kalla «langbeinar» eller «stankelbeinar»; desse er derimot lette å skilja frå vevkjerringane på at dei har tydelege venger og lang bakkropp.

## Kjenneteikn
Vevkjerringar har, som andre edderkoppdyr, todelt kropp delt i forkroppen *prosoma* og bakkroppen *opisthosoma*. Forkroppen er vidare delt inn i ei for-forkropp *proterosoma* og to fri ekstrasegment som dannar ei brei kopling med bakkroppen. Det er ikkje alltid like lett å sjå dette, og sjølv på ganske nært hald kan det verke som om kroppen berre består av eitt ovalt kroppssegment.

Klosaksane er små og består av berre tre segment, og pedipalpane er lange og liknar bein. Om lag midt oppe på kroppen til vevkjerringane sit det eitt par augo på ein slags «plattform» eller «pidestall» ein kallar ein augetuberkel. På bakkroppen har vevkjerringane eitt par med trakeopningar.

I motsetnad til hjå andre edderkoppdyr har vevkjerring-hannane ein penis.

## Levesett
Dei fleste vevkjerringar likar seg best i fuktige og skuggefulle område i skogbotnar og i holer. Dei lever stort sett av små virvellause dyr, men kan òg eta ein del små åtsel og daudt plantemateriale. Dei brukar pedipalpane til å føra maten til munnen, der dei først tygg han opp med klosaksene. Noko som skil vevkjerringane frå andre edderkoppdyr er at dei er i stand til å ta opp solide partiklar, ikkje berre flytande føde.

## Kjelder
* Brusca & Brusca: *Invertebrates* Sinauer Associates 2002
* Stol, Ingvar: *[http://www.entomologi.no/journals/tabell/Norske_Insekttabeller_16.pdf Norske Insekttabeller 16 - Vevkjerringer (Opiliones)]* Norsk Entomologisk Forening 1999

## Bakgrunnsstoff
*
Ro

**Ro** kan referera til:
* Roing, å ro
* Øya Ro i Hellas
* Rö, eit sokn i Sverige
* Rho, bokstav i det greske alfabetet
* Stille, fråvêr av lyd
Lys (fleirtyding)

**Lys** kan referera til:

* Lys, eller *ljos*, ei form for elektromagnetisk stråling
* Elva Lys i Frankrike
* Elva Lys i Italia
Artisten Cher

**Cher** () er ein amerikansk songar, skodespelar, låtskrivar, forfattar og artist. Ho har mellom anna vunne ein Oscar, ein Grammy, ein Emmy og tre Golden Globe-prisar. Ho vart først kjend som ein del av duoen Sonny & Cher, saman med ektemannen Sonny Bono, i 1965.
Ems

**Ems** kan vise til:
* Byen Bad Ems i Rheinland-Pfalz i Tyskland
* Elva Ems i nordvestre Tyskland

**Ems** eller **EMS** kan dessuten vere:

* Eit akronym for elektromotorisk spenning
* Ei  forkorting for:
** Det europeiske monetære system
** Enhanced Messaging Service
** Express Mail Service
** Electronic Music Studios (London) Ltd.
Lot

**Lot** kan visa til:
* Lot i Bibelen, ein person i Første Mosebok
* Elva Lot i Frankrike
* Departementet Lot i Frankrike
* LOT Polish Airlines, eit flyselskap
Struma

:*For elva med det same namnet, sjå [[Elva Struma]]*

**Struma** er ein tilstand der skjoldbruskkjertelen er forstørra. Knutestruma er ein sjukdom, mens ordet «struma» berre fortel oss at skjoldbruskkjertelen er forstørra - det peikar på eit symptom, ikkje ein tilstand.

## Bakgrunn
I gamle dagar var det vanleg at folk i Noreg, som budde på Austlandet fekk struma. Dei som budde på Vestlandet eller Nord-Noreg, eller ved sjøen var mindre utsette for sjukdomen. Dette var fordi dei åt mykje fisk og skalldyr, og i fisk og skalldyr finst det jod. I Noreg i dag er struma lite utsett, dette er fordi det finst jod i mjølk, fisk og skalldyr. Det er også vanleg i dag å tilsetta jod i salt.

I utviklingsland eller i den tredje verda er struma framleis ein utbreidd sjukdom. Tilgangen på fisk kan vera vanskeleg, og sameleis med mjølk eller salt. Medisin er kanskje heller ikkje lett å skaffa.
Oker

**Oker** er eit samleomgrep for ein del jordaktige mineral eller mineralblandingar med gul, brun eller raud farge. Han er eit leireslag som inneheld jernoksyd som pregar fargen. Leira kan tørkast og finmalast, og er då eit brukbart fargepigment. Han kan òg brennast før knusinga, og blir då ofte mørkare og meir raudgyllen. Oker har blitt brukt som fargestoff frå førhistorisk tid.

Den same leira vert brukt til tegl, som er stoffet dei brungule mursteinane (teglstein) er laga av. Ved å knusa teglstein og blanda inn målarolje, kan dagens kunstnarar etterlikna dei store meistrane sine førebuingar til dagens måling.

Jerninnhaldet kan variera, slik at fabrikkar som lagar kunstnarfargar anten må blanda pigment frå ulike stader for å få fram den same fargetonen, eller, som mange gjer, blanda han kunstig ved å bruka andre og meir fargestabile pigment.

Raud oker inneheld finfordelt hematitt, brun oker består av såkalla brunjernstein (limonitt) og vert kalla jernoker. Dessutan finst antimonoker (gul), blyoker (gulraud), manganoker (brun), molybdenoker (gul), vismutoker (gul) og wolframoker (gul). Einskilde blir brukt som fargestoff.

## Kjelder
*
Papp

**Papp** er eit tjukt, stivt papirmateriale som er tjukkare enn papir. Det blir særleg brukt til emballasje og til skriftleg kommunikasjon av meir varig karakter enn den som blir skriven på papir.

Papp veg gjerne over 600 gram per m² og blir vanlegvis laga av billig råmateriale tvers gjennom. For å få han tjukkare eller stivare kan ein lima saman fleire lag med papp, anten med berre flate sjikt, til eit produkt kalla *massivpapp*, eller med eit bølgjande innersjikt til *bølgjepapp*.

## Sjå også
* Pappmasjé
* Glomma Papp - Peterson Emballasje - Smurfit Kappa Norpapp
* Norske Bølgepappfabrikkers Forening

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Papp|Papp]]» frå ,  den 20. mars 2008.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Emballasje av papir og andre materiale i historia (på engelsk)
8525 Nielsabel

**8525 Nielsabel** er ein asteroide i hovudbeltet. Han blei oppdaga av den belgiske astronomen Eric Walter Elst den 2. september 1992 ved ESO og er namnsett etter den norske matematikaren Niels Henrik Abel.
Skal

**Skal** er eit hardt dekke som ligg i eit lag rundt ein ting, til dømes frukt og grønsaker, egg, dyr eller bygde eller tenkte konstruksjonar. Skal blir ofte brukt som vern for innmat innanfor. Tilsvarande yter som er tynne og ettergjevande kan vera skinn eller hinne.

## Arkitektur

Skal eller skalkonstruksjon innan konstruksjonsteknikk er krumme eller dobbeltkrumme takkvelv over bygningar som hangarar og fabrikkhallar der spennvidda er stor. Vanlegvis bruker ein armert betong til slike konstruksjonar, men ein kan også bruka trevirke.

## Biologi

I dyreverda finn ein skal utanpå fleire organismar, som visse blautdyr (som snigel), leddyr (som krabbe) eller skjel, det siste har samanheng med ordet *skal*. Mange egg som blir lagde for å klekkast seinare har eggeskal. Slike skal er ofte bygde opp av kalk og er harde, med ei fast form.

Planteprodukt som frukt, grønsaker og knollar har ofte tjukke skal som er mjukare enn dyreskala. Dette kan ofte skrellast vekk for hand eller med ein reiskap. Ofte er skalet også her mest eit vern for innmaten, men til dømes potet bruker det til å lagra næringsstoff i.

## Kjemi og datavitskap
«Skal» finst også i overført tyding, som elektronskal, eit tenkt skal laga av elektron rundt eit atom, og grunnleggjande dataprogram som ein brukar kommuniserer med eit operativsystem med, sjå Unix-skal.

## Kjelder
Orne (fleirtyding)

**Orne** kan referera til
* Departementet Orne i Frankrike
* Elva Orne i Normandie i Frankrike
* Elva Orne i Lorraine i Frankrike
Ytterpollen

**Ytterpollen** er ein fjord eller ein poll på Vestvågøy i Lofoten. Fjorden strekkjer seg 5,5 km sørover, og inkludert Innerpollen, som ligg innanfor, er han 8 km lang. 

Fjorden har innløp ved Nesjeøya og to små sund på kvar side. Jevollstraumen er det største av sunda. Sør for Nesjeøya vert fjorden kalla Lauvåspollen. Etter den vesle Lauvåsen som ligg på austsida. Lauvåspollen endar ved Evjestraumen som går inn til sjølve Ytterpollen. Det ligg fleire bruk langs begge sider av fjorden og heilt inst i Ytterpollen ligg Hagvågen på vestsida og grenda Sletteng på austsida. Mellom Ytter- og Innerpollen kryssar Europaveg 10 fjorden. 

Fylkesveg 7724 går langs vestsida av fjorden, medan Fylkesveg 7726 går langs austsida.