open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Års

**Års** (dansk *Aars*) er ein by i Vesthimmerlands kommune i Region Nordjylland med 7328 innbyggjarar (2004). Før regionreforma 2007 var Aars administrasjonssenteret i Aars kommune.

Her ligg Vesthimmerlands Gymnasium, som opna i 1960. Mange kunstnarar, særleg Per Kirkeby, har sett sitt preg på byen med forskjellige skulpturar og byggverk. 

Namnet kjem truleg frå frå det norrøne ordet *árr* eller *ármadr* - på gammalengelsk *ar*, som på dansk tyder ombodsmannen eller jarlen til kongen. 

Tidlegare har *Aars* òg vorte nytta om Aarhus som då Ludvig Holberg lèt Peder Paars &ndash; i skjemtediktet av same namn &ndash; reise frå Kalundborg til *Aars*.

## Historie
Himmerland var i romartida landet til kimbrarane, men området har arkeologiske funn ved Tolstrup og Svendstrup frå 3200 f.Kr. Ei rekke gravfunn vitnar om stor aktivitet i bronsealderen. I keltisk jernalder starta det såkalla kimbrartoget - ei storstilt folkevandring av kimbrarar sørover omkring 120 f.Kr, der kimbrarar og teutonarar herja i Europa og slo romarane i seks store slag før hærføraren Marius slo kimbrarane i Nord-Italia den 29. juli 101 f.Kr.. 

Aars kyrkje har ein runestein frå vikingtida. På steinen står det skrive: 
:: *«Asser satte denne efter Val-Toke sin herre. Stenen siger, at den vil stå længe her. Den skal nævne Val-Toke».*

Toke skal ifølgje segnene vere son av Gorm den gamle, grunnleggjaren av Danmark som er gravlagd i Jelling.

Namnet *Aars* dukkar første gong opp i 1345, i *Repertorium Diplomaticum Regni Danici Mediævalis*. Men staden var ikkje stor i mellomalderen og renessansen, med kanskje 300 menneske i heile soknet. I 1688 var kongen fremste godseigar i soknet. Liveigenskapen hemma landbruksutviklinga, men landreforma 23. april 1781 gav høve for utskifting av jord og oppheving av adels- og landsbyforpliktingane. 

Dette medførte et oppsving fordi kvar bonde tok meir økonomisk initiativ. Den store veksten kom særleg 1848-1901, med stor vekst i korneksporten og opphevinga av laugsplikta i 1857. Nye heiområde vart pløgd opp og dyrka. I 1875 budde det 782 menneske i Aars sokn. Jernbanen som opna 1893 og 1899 gav ein enno større vekstimpuls og då starta for alvor industrialiseringa av handverket i området. 

## Bakgrunnsstoff
* www.aars.dk (Aars kommune)
* www.vhim-gym.dk (Vesthimmerlands Gymnasium)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Års|Års]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Germanistikk

**Germanistikk** er den fagdisiplinen som granskar germanske språk og litteraturen deira. Germanistikk vert ofte brukt i ei meir avgrensa tyding, nemleg om studiar av tysk språk og litteratur.

Germanistikken i Noreg hadde lenge tyngdepunktet sitt i historisk orientert språkvitskap, ofte med eit jamførande perspektiv. I løpet av dei seinare tiåra har det her skjedd eit skifte med fokus på moderne tysk språk, til dømes knytt til studiar av omsetjingar. 

## Bakgrunnsstoff
* Germanistik im Netz - Erlanger Liste 
* Literaturwissenschaft online
Årring

**Årringar** er ringane ein kan sjå i tverrsnittet på ei trestamme. Synlege ringar er eit resultat av sesongavhengige endringar i kor raskt treet veks, og ein ring markerer derfor vanlegvis eitt år av livssyklusen til treet. Ringane er meir synlege på tre som veks i temperert klima fordi skilnadane mellom årstidene er større her.

Den indre delen av ringane er forma tidleg i vekstsesongen, medan veksten er relativt rask og tettleiken på treet er mindre. Den ytre delen av ringane har større tettleik fordi trea veks saktare om sommaren og hausten.

År med tilstrekkeleg fukt og ein lang vekstsesong fører til tjukke ringar, medan år med tørke kan gje smale ringar. Slik kan ein òg seie noko om klimatilhøva og variasjonen i desse i området eit tre veks ved å studere årringane. Tre frå same område har ein tendens til å utvikle dei same mønstera i dei same periodane. Studiet av slike ringar vert kalla dendrokronologi.

## Andre årringar
Synlege og ikkje fullt så synlege vekstringar finst òg i dryppsteinssøyler (stalagmitt, stalaktitt eller samanvokse former) Veksten av desse er så langsam at det først i våre dagar er vorte mogeleg å undersøke desse. Det er klimaperiodar som er hovudfokus og tidsskalaen er i hundreår.

Dyr som har skal og veks legg ofte berre eit nytt lag skall på innsida av det gamle. Dette kan ein tydelegast sjå på enkelte skjel og muslingar, men òg sniglehus kan ha tydelege årgangsskilje. Fiskeskjel kan nyttast til bestemme alderen til fisken. Eit særtilfelle i krypdyrverda finst i «rangla» til klapperslangar, som består av restar av skinnet frå tidlegare år.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Årring|Årring]]» frå ,  den 22. oktober 2008.*
Sven Aarrestad

**Sven Aarrestad** () var ein norsk fråhaldsaktivist og Venstre-politikar. Han var landbruksminister i Noreg 1906&ndash;1908.

Aarrestad vart fødd på Varhaug, som låg i Hå kommune, men flytte med foreldra til Time kommune som fireåring. Han utdanna seg til folkeskulelærar og virka 1878&ndash;1891 som førstelærar ved Sande høgare allmennskule i Vestfold. I 1891 vart han vald som venstremann til stortingsrepresentant for Jarlsberg og Larviks amt og slo seg ved same tid ned som gardbrukar i Sande. Han representerte Jarlsberg og Larviks amt 1892&ndash;1894 og (som «Samlingsmann») 1906&ndash;1909. 7. november 1906 vart han utnemnd til statsråd og leia Landbruksdepartementet. Han trådde frå i 1908 og vart same år utnemnd til amtmann i Nedenes amt. 1900&ndash;1909 var han medlem av landsstyret til Venstre.

Aarrestad gav fleire gongar støyten til viktige tiltak for landbruket, mellom anna danninga av Norsk Landmandsforbund, men viktigast var han som forkjempar for fråhaldssaka. I 1883 vart han redaktør for fråhaldsbladet *[[Menneskevennen]]*, og han var formann i Det Norske Totalavholdsselskap 1887&ndash;1927; i det heile vart han etter kvart den leiande mannen for fråhaldspartiet i Noreg.

Aarrestad vart av kongen 18. mars 1908 forfremma til kommandør av 1. klasse av St. Olavs Orden «for statsborgarleg og embedsforteneste». Han hadde i 1901 vorte utnemnd til riddar av 1. klasse. Aarrestad var også innehavar av storkrossen av Dannebrogsordenen.

## Verk
* *Bibelen og Afholdssagen* (1889)
* *Samlagsspørgsmaalet* (med Andreas Lavik, 1895)
* *Praktisk sundhedslære for skole og hjem* (1900)
* *Vort Stræv mod Rusdrikkene: Indlæg i Døgnets Strid* (1905)
* *Avholdsfolket og det nye ølet: foredrag* (1913)
* *Elisabeth Edland: et liv i det godes tjeneste* (1920)
* *Straum og bakevje: ymse innlegg i striden um forbodet* (1922)
* *Ta lærdom av livet* (1923)
* *Min stilling til forbudet i 1911* (1926)
* *Om avvæpning* (1927)
* *Den store sak i vår tid* (1930)
* *Spredte trekk fra kampen om forbudet i Norge* (1933)

## Kjelder

* 
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sven Aarrestad|Sven Aarrestad]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Per Fuglum: Utdjupande artikkel i Store Norske Leksikon
*** Store Norske Leksikon om Aarrestad

## Fotnotar
Sande i Sunnfjord

**Sande** er ein tettstad i Sunnfjord i Vestland. Han var kommunesenter i tidlegare Gaular kommune i Sogn og Fjordane fylke.

Tettstaden har  og ligg ved Gaula, 13 kilometers køyring frå Bygstad og 21 kilometers køyring sørom Førde sentrum.

Her ligg Sande kyrkje, Gaular alders- og sjukeheim og barne- og ungdomsskulen Sande skule.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Andre nettstader
* Eldre fotografi frå Sande på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

## Kjelder
* Jan Anders Timberlid: «Gamle Sande sentrum» på nettstaden til Sogn og Fjordane Fylkesarkiv.
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»
Sætre

**Sætre** er namnet på fleire tettstader:

* Sætre i Vartdal &ndash; i Ørsta kommune på Sunnmøre
* Sætre i Asker &ndash; i Asker kommune
Holvika

**Holvika**, somme tider skrive *Holvik* eller *Holevik*, er ein tettstad i Kinn kommune i Vestland. 
Staden har  og ligg ved Vågsfjorden, på sørsida av Vågsøy, mellom Måløy og Vågsvåg. Det er fire kilometers køyring frå Måløy sentrum til Holvika.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»

### Fotnotar
Langhaugane

**Langhaugane**. òg skrive **Langhågane**, er ein tettstad i Sunnfjord kommune i Vestland. Staden har  og er eit bustadområde like sørom Vassenden. Lokalt vert Langhaugane rekna som del av tettstaden Vassenden. Jølstra renn austom tettstaden, og Europaveg 39 og Riksveg 5 går i felles trasè mellom Jølstra og busetjinga.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»
Asbjørn Aarnes

**Asbjørn Aarnes** () var ein norsk litteraturforskar, kjend for ei rekkje bøker om norsk og fransk litteratur.

Han tok magistergrad (1950) og dr. philos. (1957) frå Universitetet i Oslo. Der var han professor i europeisk litteraturhistorie, med fransk som hovudansvar (1964-90), samt leiar for romansk institutt (1966-70). 

Aarnes var i redaksjonen til Idé og tanke 1960-85, redaktør av Torleif Dahls Kulturbibliotek (1978-2001), medlem av Det Norske Akademi for Sprog og Litteratur (preses 1966-83) og Det Norske Videnskaps-Akademi, samt bidragsytar til Minerva. 

## Utmerkingar
* riddar av 1. klasse av St. Olavs orden (2008)
* riddar av Æreslegionen
* riddar av Den franske fortensteordenen 
* offiser av Ordre des Palmes Académiques 
* Anders Jahres kulturpris (1990)

## Utgjevingar
* *Diktningen hos [[Gérard de Nerval]]. Estetikk og poesi* (doktoravhandling 1957)
* *Litteraturforståelse, diktning og kritikk* (Tanum, 1961). Med Egil Wyller (red.). I serien Idé og tanke.
* *[[Boileau]] og diktekunsten. Barokk - Klassisisme - Opplysning* (1961)
* *Det poetiske fenomen. Essays om [[Alf Larsen]], [[Gunnar Reiss-Andersen]], [[Emil Boyson]] og [[Claes Gill]]* (1963). I serien Idé og tanke.
* *Stadier i fransk idéliv* (1998)
* *Ut av fatning* (Aschehoug, 2001). Dialoger med kulturjournalist Hall Bjørnstad.
* *Poesien hos [[Olav Nygard]]. Et dikteralbum* (Pax, 2004). Biografi.
* *Dryadens hind. Om et dikt av [[Emil Boyson]]* (redaktør, 2004). Artikkelsamling.
* *Råka av røyndom* (Vidarforlaget, 2006). 
* *Troll i ord* (Vidarforlaget, 2009)

### Omsetjingar
* Michel de Montaigne, 
* Descartes, *Meditasjoner* (1980)
* Franz Kafka, *Fortellinger* (1985)
* Henri Bergson, *Den filosofiske intuisjon* (1989)
* Emmanuel Levinas, *Den Annens humanisme* (1993) og *Underveis mot den Annen* (1998).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Asbjørn Aarnes|Asbjørn Aarnes]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
 

## Fotnotar
Bryggja

**Bryggja** er ein tettstad og ei bygd i Stad kommune i Vestland fylke (tidlegare i Vågsøy kommune i Sogn og Fjordane fylke). 

Tettstaden hadde  og ligg på nordsida av Nordfjord, på fastlandet, 21 kilometers køyring aust for Måløy. 
Staden vart busett tidleg på 1600-talet og fekk handelsprivilegium i 1640. På 1700-talet hadde eigarane av handelsstaden einerett på handel i Hyen og Davik.

Her ligg Bryggja omsorgssenter og barneskulen Bryggja skule. Staden har òg daglegvarebutikk, bensinstasjon og bakeri. Verksemda North Cape Minerals vann tidlegare ut olivin i gruvene i Lefdal, og var såleis ein viktig arbeidsplass i bygda. Det vert ikkje lenger vunne ut olivin her. I dag huser dei Lefdal Mine Data Centre som, ifølgje selskapet sine nettsider, kan tilby trygg lagring av store mengder digital informasjon.

Skodespelaren og spelmannen Alfred Maurstad kom Tuftene på Bryggja..

## Kjelder

* Anders Gjerde: «Handelsstaden Bryggja» på nettstaden til Fylkesarkivet i Sogn og Fjordane
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden bryggja.no
Zjombolok

**Zjombolok** (russisk Жомболок) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre.

Elva spring ut frå Aust-Sajan og renn først gjennom ein trong dal mot sørvest før ho snur nordaustover. Ved innsjøen Olon-Noor vert dalen som elva renn gjennom 800 til 1000 meter brei og lenger nede 1500-2000 meter brei. Sjølve elva er 10-12 meter brei, men stundom renn ho gjennom trongare passasjar som berre er fem meter breie. Om sommaren held vasstemperaturen 8-10&nbsp;°C. 

Zjombolok munnar ut i Oka om lag 60 km frå landsbyen Orlik. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Жомболок|Жомболок]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Google

**Google** (NASDAQ: GOOG) er eit amerikansk multinasjonalt dataselskap som driv fleire tenester på internett, som reklamering, teknologi, søkjetenester, skylagring og andre programvarar. Selskapet er mest kjend for sin populære søkjemotor, Google Søk. Google er verdas største søkjemotor med over 200&nbsp;millionar søk kvar dag.

Google er i dag eit dotterselskap av Alphabet Inc, som blei oppretta i 2015.

Namnet «Google» kjem frå det matematiske talordet for 10100, googol. 

## Historie
Google blei grunnlagt i 1996 av Larry Page og Sergey Brin som eit forsøksprosjekt mens dei studerte til Ph.D. ved Stanford University, i Stanford i California. Dei begynte då å utvikla ein søkjemotor kalla BackRub, som opererte på Stanford i eit år.

15. september 1997 blei Google.com registrert som eit domene, og det blei eit registrert selskap 4 september 1998.

I 2011 passerte Google ein milliard unike brukarar, som var ei auking på over 8 % frå mai i 2010.

## Tenester
Google står til dømes bak tenestene Google Earth, Gmail og Google Images. Dei har òg laga mobiltelefonar, Google Pixel, og mange ulike smart-heim utstyr. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* www.google.com
Årmann

Ein **årmann** var ein lokal tenestemann for dei første kongane i Noreg. Årmennene hadde som oppgåve å styre kongsgardane, samle inn dei kongelege inntektene og til en viss grad fungere som politi, påtalemakt og straffemakt. Årmennene samarbeidde ofte med lokale lendmenn og medlemmer av hirden til kongen. 

Ordninga med årmenn vart erstatta av lensmenn og sysselmenn.

## Kjelder
*
Irkut

**Irkut** (russisk Иркут; mongolsk Эрхүү гол) er ei elv i Russland og ei av sideelvane til Angara frå venstre. Ho renn gjennom Tunkinskojdalen i Burjatia og Irkutsk oblast.

Svarte Irkut spring ut frå fjellet Nusku-Daban i ei høgd på 1875 meter over havet. Kvite Irkut renn ut frå Iltsjirsjøen og etter at dei to elvane renn saman dannar dei Irkut. Elva renn gjennom Sajanfjella og snur etter dette austover og inn i Tunkinskojdalen, der ho dannar eit stryk. Irkut munnar ut i Angara ved Irkutsk. Frå kjelda til Svarte Irkut til munningen er Irkut 488&nbsp;km lang.

Elva frys til seint i oktober og er islagd til slutten av april eller tidleg mai. Irkut har eit nedslagsfelt på  og ved munningen er middelvassføringa 140 m³/s.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Иркут (река)|Иркут (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Muja

**Muja** (russisk Муя) er ei elv nord i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Vitim frå venstre.

Ho startar mellom fjella Mujakanskogo og Nord-Mujskogo frå eit lite fjellvatn, og renn frå her nordaustover. Den nedre delen av Muja er rik på fisk (aure, harr, tungun og sik).

Ei av dei største sideelvane hennar er Ukuolkita frå høgre etter 284&nbsp;km, og etter dette aukar vassføringa i elva kraftig.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Муя (приток Витима)|Муя (приток Витима)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Oka ved Angara

**Oka** (russisk Ока) er ei elv i Aust-Sibir i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Angara frå venstre. Elva er 630 km lang med eit nedslagsfelt på . Ho spring ut frå dei austlege Sajanfjella lengst vest i Burjatia og renn inn i Irkutsk oblast på veg nordover. Ho munnar ut i Bratsk-reservoaret i Angara. Middelvassføringa hennar her er 274 m³/sek.

Oka er ei populær elv for rafting. 

Dei største sideelvane hennar er Sentsa og Zjombolok. 

Av buesetnader langs elva finn ein Zima, Orlik og Sajansk

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ока (приток Ангары)|Ока (приток Ангары)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Kitoj

**Kitoj** (russisk Китой) er ei elv i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Angara frå venstre. Ho er 316 km lang med eit nedslagsfelt på . 

Kitoj oppstår der elvane Smarin og Zjathos renn saman i Nuhu-Daban, i nærleiken av kjelda til Irkut. Elva renn gjennom Kitojfjella og frys til i andre halvdel av oktober. Kitoj er islagd til slutten av april eller tidleg mai. 

Kitoj munnar ut i Angara ved byen Angarsk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Китой|Китой]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Kyngarga

**Kyngarga** (russisk Кынгарга) er ei elv i Burjatia i Russland.

Elva oppstår der Venstre og Høgre Kyngarga renn saman og renn gjennom bratte skråningar. Elva dannar tolv fossar, den største av dei med eit fall på ti meter. 12&nbsp;km frå Arsjan munnar Kyngarga ut i Kojmorskijsjøen. Frå her renn elva Tunka vidare til Irkut.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Кынгарга|Кынгарга]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Selenga

**Selenga** (russisk Селенга) eller **Selenge** (mongolsk Сэлэнгэ гол, Сэлэнгэ мөрөн) er ei elv i Mongolia og Russland. 

Elva startar der elvane Ideriin Gol og Delgermörön renn saman i Mongolia og frå kjelda til Ideriin Gol til munningen i Bajkalsjøen er ho 1024 km lang. Selenga er den største elva som munnar ut i Bajkalsjøen og står for om lag halvparten av tilsiget. Selenga høyrer til nedslagsfeltet til Angara (som renn ut frå Bajkalsjøen) og Jenisej. Nedslagsfeltet til Selenga er på . 

Selenga er stort sett ei saktegåande elv og renn gjennom både tronge dalar (opp til 1-2 km brei) og vide dalar (20-25 km brei). Vassføringa er vanlegvis låg om våren og størst om sommaren og hausten. Den middelvassføringa på grensa mellom Mongolia og Russland er 310 m³/s, 127 km frå munninge. Elva frys til frå november til april. 

Dei største sideelvane er Egiin Gol og Orkhon i Mongolia og Dzjida, Tsjikoj, Khilok og Uda i Russland. 

Elva er framkommeleg for skipsfart opp til byen Sükhbaatar i Mongolia. Andre byar er Ulan-Ude og den urbanliknande busetnaden Selenginsk i Russland. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Селенга|Селенга]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Snezjnaja

**Snezjnaja** (russisk Снежная) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av elvane som munnar ut i Bajkalsjøen.

Ho renn frå nordsida av fjellet Khamar-Daban. Elva renn nær fjella Sangin-Daban og Daban-Utulik. Elva frys til om vinteren og vårløysinga startar tidleg i mai. Elva er forholdsvis bratt og har ei gjennomsnittleg helling på 10 meter per kilometer. Den siste delen av elva renn langs grensa mellom Burjatia og Irkutsk oblast. Elva er ei populær turistelv. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Снежная (река)|Снежная (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Spuskovaja

**Spuskovaja** (russisk Спусковая) er ei elv i Khamar-Daban-fjella i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Utulik frå venstre. Ho renn ut frå Tsjortovogosjøen. Langs elva går ein populær tursti.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Спусковая (река)|Спусковая (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Utulik

**Utulik** (russisk Утулик) er ei elv i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og munnar ut i Bajkalsjøen ved Khamar-Daban. 

Elva har størst vassføring om sommaren, i juli er middelvassføringa 46,5 m³/s, medan middelvassføringa året gjennom er 30 m³/s. Den gjennomsnittlege hellinga til elva er 7,7 meter per kilometer. 

Utulik er ei populær turistelv, både turar på stiar langs elva og rafting på sjølve elva. Elva har meir enn 100 stryk. 

Av sideelvar til Utulik finn ein Bystryj Kljutsj, Bolsjoj Solbakh, Kornilova, Golaja, Spuskovaja, Pal, Plisjatkina, Mjasnikova, Berjozovyj, Ovrazjnyj og Sosnovka frå venstre, samt Prjamoj, Subutyj, Sjibutuj, Pad Grukhaja, Rassokha og Severnyj Aleksejevskij frå høgre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Утулик (река)|Утулик (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Mogrenda

**Mogrenda** er ein tettstad i Stad kommune i Vestland. Staden har  og er eit bustadområde fem kilometer austom Nordfjordeid. Mogrenda ligg på nordsida av Eidselva, halvannan kilometer frå vestenden til Hornindalsvatnet. Europaveg 39 går på nordsida av tettstaden og møter Riksveg 15 like vest for Mogrenda.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»
Temnik

**Temnik** (russisk Темник) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå venstre.

Ho startar i høgt i Khamar-Daban-fjella. Kanalen Tsagan Gol går frå Temnik til innsjøen Gusinoje. Elva tørkar stundom ut fordi nedbørsfeltet ligg i regnskuggen til Khamar-Daban. Breidda av elva varierer frå 10 til 40 meter, medan djupna varierer frå 0,8 til 2,5 meter. Temnik frys til i november og vert isfri att med vårløysinga i slutten av april. 

Temnikov er ei populær elv for vassport. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Темник (река)|Темник (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Uakit

**Uakit** (russisk Уакит) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Tsipa frå venstre.

Uakit spring ut frå høgtliggande fjellvatn i Sør-Mujskij i ei høgd på 2638 meter over havet. 

Dei største sideelvane hennar er Svetlyj, Nerunda, Mikhajlovskij og Mogoj frå høgre, og Juktokon, Dulesjma og Tale frå venstre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Уакит (река)|Уакит (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Uda ved Selenga

**Uda** (russisk Уда) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå høgre. Ho er 467 km lang med eit nedslagsfelt på  og ei middelvassføring på 70 m³/s. 

Uda munnar ut i Selenga ved byen Ulan Ude. Andre byar langs elva er Khorinsk og Udinsk. Elva spring ut frå Vitimplatået.

Elva renn gjennom naturreservata Mokhojskogo, Khudakskogo og Angyrskogo. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Уда (приток Селенги)|Уда (приток Селенги)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Urik

**Urik** (russisk Урик) er ei elv i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Bolsjoj Belaja frå høgre. Ho spring ut frå eit lite fjellvatn i Kiktojskikh Goltz.

Urik er ei populær elv for vassport og har fleire store stryk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Урик|Урик]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Khara-Murin

**Khara-Murin** (russisk Хара-Мурин) er ei elv i Khamar-Daban i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og munnar ut i Bajkalsjøen.

Elva er 105 km lang med eit nedslagsfelt på 1130 km² og ei middelvassføring på 55 m³/s. 

Khara-Murin startar nedanfor Patovymplatået og har ei gjennomsnittleg helling på 15 meter per kilometer. Khara-Murin er ei populær elv for vassport. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Хара-Мурин|Хара-Мурин]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Khilokelva

**Khilok** (russisk Хилок) er ei elv i Transbajkalfjella i Zabajkalskij kraj og Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå høgre i nedslagsfeltet til Bajkalsjøen.

Ho har ei lengd på 840 km med eit nedslagsfelt på . Middelvassføringa hennar er 101 m³/s og den nedre delen av elva kan nyttast til skipsfart. 

Av byar langs elva finn ein Khilok. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Хилок (река)|Хилок (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Tsjaja ved Lena

**Tsjaja** (russisk Чая) er ei elv i republikken Burjatia og Irkutsk oblast i Russland og ei av sideelvane til Lena frå høgre.

Tsjaja spring ut frå fjellet Verkhneangarskogo og renn over Nord-Bajkalhøglandet mot nordvest. Ved elva veks lerk, gran og furu. Elva er rik på fisk og er ei populær elv for vassport med om lag 40 stryk. 

## Sideelvar
Frå venstre: Olokit, Abtsjala, Akukan, Tsjiko, Guljakit, Nyrunda, Koganda, Kiljakta, Zverinaja, Tsjajskij, Glubokij, Petrovskij og Krivososjenskij. 

Frå høgre: Njusidjok, Amutberen, Koloktakan, Tupo, Asiktaka, Izvilistyj, Magdana, Nalimda, Tulbukonovskaja, Kamennyj, Porozjnyj, Rubtsjenok, Berjozovyj, Limpeja, Ugot-Pad, Tsjprikha og Krasnyj.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Чая (приток Лены)|Чая (приток Лены)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Tsipa

**Tsipa** eller **Nedre Tsipa** (russisk Ципа eller Ни́жняя Ци́па - Nizjnjaja Tsipa) er ei elv i Burjatia i Russland og ei av sideelvane til Vitim frå venstre.

Elva er 405 km lang og har eit nedslagsfelt på . 

Øvre Tsipa (russisk Верхняя Ципа - *Verkhnjaja Tsipa*) spring ut frå foten av Sør-Mujskogo og munnar ut i Bauntsjøen. Dei største sideelvane hennar frå høgre er Jirga, Gulonga og Tsjervjak, medan dei største frå venstre er Kedrovaja, Ilokolo og Totsja. Denne delen av elva er 179 km.

Vidare frå Bauntsjøen renn Tsipa eller Nedre Tsipa. 

Dei første 220 km av elva renn ho sakte, men når jo renn gjennom fjellet Babanty vert elvefaret smalare og elva renn raskare. Her ligg mange 119 stryk. Det største stryket er eit fall på fem meter. Elva er derfor ei populær elv for elverafting. 

Det finst mykje fisk i elva, som åbor, gjedde, sik, harr og aure. 

## Sideelvar

Frå høgre: Ugolnaja, Gorjatsjaja, Glubokij, Sarov, Kudor, Kadali, Kurungda, Bira, Olingda, Mramornaja, Razvilka, Vojmakan, Bojme, Siliktorni, Bugarikta, Amalat, Bulanki, Aktragda og Konnorin. 

Frå venstre: Butsja, Uakit, Golbylok, Sivakit, Vekove, Amnunnik, Talikit, Birkatsjan, Amnunna Tsipninskaja, Tsjudelma, Tulekit, Nimnokit, Tsirik, Mramornyj, Zjelban, Kevekte, Zjalju, Tsjerjomusjyj, Khajta, Krivaja og Ima. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ципа (река)|Ципа (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Bauntsjøen

**Bauntsjøen** (russisk Баунт озеро) er ein innsjø i Burjatia i Russland.

Innsjøen får vatn frå Øvre Tsipa, medan Nedre Tsipa renn vidare ut frå innsjøen. Vatnet inneheld meir enn 20 fiskeartar. Nord- og vestsida av Bauntsjøen er høg og steinete, medan resten av breidda er myrlendt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Баунт (озеро)|Баунт (озеро)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Tsjikoj

**Tsjikoj** (russisk Чикой) er ei elv i Russland og ei av sideelvane til Selenga frå høgre. Ho er 769 km lang med eit nedslagsfelt på  og ei middelvassføring på 263 m³/s. 

Elva spring ut frå fjellet Tsjikonskogo og renn langs sørsida av Malkhanskogoryggen på grensa mellom Zabajkalskij kraj og Burjatia og delvis langs grensa til Mongolia. 

Elva frys vanlegvis til seint i oktober eller tidleg i november og er islagd til april eller tidleg i mai. Tsjikoj er framkommeleg for skipsfart 152 km opp frå munningen. Ein del av vatnet vert nytta til vatning. 

Den største sideelva hennar er Menza. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Чикой (река)|Чикой (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Kljazma

**Kljazma** (russisk Клязьма) er ei elv i Moskva, Vladimir, Ivanovo og Nizjegorod oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre.

Etter Moskvaelva er ho den nest største sideelva til Oka med ei lengd på 686&nbsp;km. Nedslagsfeltet hennar er på  og middelvassføringa 185&nbsp;km frå munningen er 147 m³/s. Elva frys til i november og vert isfri att i byrjinga av april.

Elva har kjelda si i Moskvahøglandet nær Solnetsjnogorsk. Frå kjelda renn ho søraustover og i nærleiken av landsbyen Tsjerkizovo snur ho brått austover. Elva renn gjennom Kljaminkoje- og Pirogovskoje-reservoara. Breidda til elva vert somme stader over 200 meter og på det djupaste er ho 8 meter.

Dei største sideelvane hennar er Utsja, Vorja, Sjerna, Kirzjatsj, Peksja, Koloksja, Nerl, Uvol, Teza og Lukh frå venstre, og Polja, Sudogda og Suvorosj frå høgre.

## Byar langs Kljazma
* Gorokhovets
* Mendelejevo
* Pavlovskij Posad
* Vladimir
* Kovrov
* Sjtsjolkovo
* Losino-Petrovskij
* Noginsk
* Orekhovo-Zujevo
* Sobinka
* Vjazniki

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Клязьма|Клязьма]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Terijokiregjeringa

**Terijokiregeringa** (etter byen Terijoki i Karelen) eller *Finlands demokratiske republikks folkeregjering*, var ei sovjettru quislingregjering Stalin utropte under den finske vinterkrigen. Regjeringa var leia av Otto Ville Kuusinen. Regjeringa vart utnemnd 1. desember 1939, og ho vart oppløyst 12. mars 1940, då krigen tok slutt.
 
Regjeringsmedlemmene var:

* Regeringsordførar og utanriksminister Otto Wille Kuusinen
* Viseordførar og finansminister Mauri Rosenberg
* Forsvarsminister Akseli Anttila
* Innanriksminister Tuure Lehén
* Landbruksminister Armas Äikiä
* Undervisningsminister Inkeri Lehtinen
* Minister for karelske saker Paavo Prokkonen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Terijokiregeringen|Terijokiregeringen]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** G.Mannerheim, "Minnen", del II, Holger Schildts förlag, Helsingfors, 1951
Buzja

**Buzja** (russisk Бужа) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av kjeldeelvane til Pra frå venstre i nedslagsfeltet til Oka.

Buzja spring ut frå innsjøen Isikhra i ei høgd på 134 meter over havet og renn sørover gjennom fleire våtmarksområde, myrområde og skogar før ho munnar ut i innsjøen Svjatoje 112 meter over havet. Buzja har ei lengd på 88&nbsp;km.

Dei største sideelvane hennar er Pol, Tasa og Karaslitsa.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Бужа|Бужа]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Tamagotchi

**Tamagotchi** (av japansk *tamago*, 'egg' og engelsk *watch*, 'klokke'), av somme kalla **datadyr** eller **datadegge**, er eit elektronisk leiketøy med  programvare som simulerer eit kjæledyr på ein liten LCD-skjerm. Leiketøyet blei først seld av Bandai i Japan i 1996. Det blei deretter lansert i ei rekkje andre land.

## Kjelder
Gus

**Gus** (russisk Гусь) er ei elv i Rjazan Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka frå venstre.

Elva er 146&nbsp;km lang og spring ut i nærleiken av landsbyen Arsamaki i Vladimir oblast 127 meter over havet og munnar ut i ein liten innsjø i Oka i Kaismovskogo rajon i Rjazan oblast, 83 meter over havet.

Elva flyt hovudsakleg gjennom skogkledde område. Breidda varierer frå 5 til 10 meter, men i enkelte svingar vert ho opp mot 20 meter brei. Djupna varierer frå 1 til 1,4 meter. Breidda er dekt av gras, buskar og tre.

Gus frys til i november og er islagd til april.

Dei største sideelvane hennar er Nasmur, Dandur, Sentur, Pynsur, Ninor og Kolp.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Гусь (река)|Гусь (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Vadelva

**Vad** (russisk Вад) er ei elv i Penza og Rjazan oblast og republikken Mordovia i Russland og ei av sideelvane til Moksja frå venstre. Ho er 222 km lang og eit nedslagsfelt . 

Elva oppstår i skogen i Penzenskoj rajon, 20 km vest for byen Nizjnij Lomov, nær landsbyen Kopovka. Elva renn gjennom myrlendte landskap omgjeve av skog. Berre dei siste 15 km av elva renn gjennom Rjazan oblast. Vad munnar ut i den urbanliknande busetjinga Kadom. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Вад (река)|Вад (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Vozja

**Vozja** (russisk Вожа) er ei elv i Rjazan i Russland og ei av sideelvane til Oka frå høgre. Ho er 103 km lang og har ei gjennomsnittleg helling på 0,275 meter per kilometer. 

Ho spring ut frå nokre kunstige innsjøar i nærleiken av den kollektive garden Komsomolsk, først nordaustover og etter kvart austover. Ho munnar ut i Oka ovanfor Rjazan, 93 meter over havet. 

Av sideelvar finn ein Palnaja, Brovka, Metsja og Serenka.

Byen Rybnoje ligg ved Vozja. 

Ved Vozja og sideelva Metsja sigra den moskovittiske fyrsten Dmitrij Donskoj ein mongolsk hær i slaget ved Vozja i august 1378

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Вожа|Вожа]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Storhøi i Lesja

**Storhøi** er eit fjell i Lesja kommune i Innlandet. Det har ei høgd på 1868 meter over havet og er det 335. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Malyj Kirzjatsj

**Malyj Kirzjatsj** (russisk Малый Киржач) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av kjeldeelvane til Kirzjatsj frå høgre.

Ho spring ut frå eit myrområde nær landsbyen Berendejevo. Elva renn hovudsakleg frå nord til sør og har ei lengd på om lag 70&nbsp;km. På det breiaste er elva 15 meter.

Ved landsbyen Ivansjevo renn Malyj Kirzjatsj (Vesle Kirzjatsj) saman med Bolsjoj Kirzjatsj (Store Kirzjatsj) og dannar elva Kirzjatsj.

Den største sideelva hennar er Malenkajaelva (Vesleelva) som har ei lengd på om lag 10&nbsp;km.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Малый Киржач|Малый Киржач]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Dubnaelva

**Dubna** (russisk Дубна) er ei elv i Vladimir og Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Volga frå høgre. Ho er 167&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på 5350&nbsp;km².

Dubna har kjelda si mellom landsbyane Korely og Zazevitovo i Vladimir oblast, i nærleiken av byen Aleksandrov. Ho renn først hovudsakleg vestover. I Moskva oblast, nær landsbyen Filisovo svingar ho nordover, og etter å ha mottatt Sulatiu sørvestover. 6&nbsp;km ovanfor Verbilok renn ho hovudsakleg nordvestover. Breiddene av elva er forholdsvis låge og myrlendte. Det er mogeleg med skipsfart 15&nbsp;km frå landsbyen Berezjok til munningen.

Elva munnar ut i Volga ved byen Dubna, 8&nbsp;km nedanfor Ivankovskij-reservoaret.

Dei største sideelvane hennar er Kunja, Kubzja, Velja og Sestra (den største) frå venstre, og Sulat og Khotsja frå høgre.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Дубна (река)|Дубна (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Kirzjatsjelva

**Kirzjatsj** (russisk skrift Киржач) eller **Bolsjoj Kirzjatsj** (Большой Киржач, 'Store Kirzjatsj') er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre.

Ho er 133 km lang og har ei djupne på 4 meter og ei breidde på opp til 70 meter. Elva oppstår der Bolsjoj Kirzjatsj og Malyj Kirzjatsj renn saman. Kirzjatsj renn hovudsakleg frå nord til sør. Byen Kirzjatsja ligg langs elva. 

Den største sideelva hennar er Sjeredar (lengd på 41 km). 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Киржач (река)|Киржач (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Koloksja

**Koloksja** (russisk Колокша ) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre i nedslagsfeltet til Volga. Ho har ei lengd på 148&nbsp;km.

Kolosjka spring ut i nærleiken av landsbyen Jelokh og munnar ut i Kljazma 348&nbsp;km nedanfor byen Sobinka. Elva har ei gjennomsnittleg helling på 0,355 meter per kilometer.

Kolosjka frys til i november og vert isfri att i april. Elvar er ikkje farbar.

Dei største sideelvane er Kolotsjka, Semiga, Kuftiga, Jeza, Toma, Sjakhovka, Tsjernaja, Vykras, Kutsjka, Serga og Gza. Langs elva ligg byen Jurjev-Polskij og Stavrovo.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Колокша (приток Клязьмы)|Колокша (приток Клязьмы)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Kolp ved Gus

**Kolp** (russisk Колпь ) er ei elv i Rjazan og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Gus frå venstre.

Kolp oppstår nær landsbyen Borzino, 115 meter over havet, og munnar ut i Gus 3&nbsp;km ovanfor byen Gus-Zjeleznyj i Rjazan. Elva er 99&nbsp;km lang og har ei gjennomsnittleg helling på 0,291 meter per kilometer.

Elvar er dekt av is frå november til april.

Dei største sideelvane hennar er Tjsarmus og Lavsinka.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Колпь (река во Владимирской области)|Колпь (река во Владимирской области)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Lukh

**Lukh** (russisk Лух) er ei elv i Ivanovo, Nizjegorod og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre i nedslagsfeltet til Volga. 

Ho er 240 km lang og har eit nedslagsfelt på . Lukh frys til i november og vert isfri att i april. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Лух (река)|Лух (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Re i Gloppen

**Re**, også skrive *Reed*, er ein tettstad i Gloppen kommune i Vestland. Staden har  og ligg på austsida av Breimsvatnet, fem kilometer vestom Byrkjelo og 13 kilometers køyring søraust for Sandane. Storelva renn ut i Breimsvatnet her.

Her ligg Breim kyrkje.

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Andre nettstader
* NRK Sogn og Fjordane sitt Fylkesleksikon: «Re»
* Eldre fotografi frå Re på nettstaden til Nasjonalbiblioteket

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»
Peksja

**Peksja** (russisk Пекша) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre i nedslagsfeltet til Volga.

Ho spring ut nær landsbyen Starkovo og munnar ut i Kjlazma søraust for Kosterevo. Elva er 127&nbsp;km lang og har ei gjennomsnittleg helling på 0,356 meter per kilometer. Breidda varierer frå 10 til 32 meter og djupa frå 1 til 6 meter.

Dei største sideelvane er Voskresenka, Nergel, Somta, Golokonka, Ilmovka, Belaja, Murmaga.

Byen Koltsjugino ligg ved Peksja.
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Пёкша (река)|Пёкша (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Nerl ved Kljazma

**Nerl** (russisk Нерль) er ei elv i Jaroslavl, Ivanovo og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre i nedslagsfeltet til Volga. Ho er 284&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på 6780&nbsp;km². 102&nbsp;km frå munningen har ho ei middelvassføring på 25,7 m³/s.

Nerl frys til i månadsskiftet november/desember og er isdekt til vårløysinga i april. Den største sideelva hennar er Ukhtoma.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Нерль (приток Клязьмы)|Нерль (приток Клязьмы)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Innvik

**Innvik** er ein tettstad og eit sokn i Stryn kommune i Vestland. Innvik var òg ein kommune frå 1837 til 1965.
Tettstaden har  og ligg på sørsida av Innvikfjorden, som er ein del av fjorden Nordfjord, 17 kilometers køyring frå Olden og 34 kilometers køyring frå kommunesenteret Stryn.

Her ligg Innvik kyrkje og barneskulen Innvik skule. 

Skogstad Sport har sitt hovudkontor i Innvik. Møbeltekstilprodusenten Innvik AS har òg hovudkontor i Innvik.

## Innvik kommune
Innvik vart oppretta som Innvik formannskapsdistrikt i 1837. I 1843 vart Innvik deld og Stryn skild ut som eige formannskapsdistrikt. Innvik hadde 2&nbsp;675 innbyggjarar etter delinga. 1. oktober 1922 vart Raksgrenda i Innvik med 120 innbyggjarar overført til Stryn. 1. januar 1965 vart Innvik som då hadde 3&nbsp;003 innbyggjarar slegen samn med Stryn og delar av Hornindal og Gloppen kommunar til den nye Stryn kommune.

### Folketalsutvikling
**Folketalsutvikling for tidlegare Innvik kommune frå 1843 til 1963:**

:*<sup>a</sup>Talet omfattar Raksgrenda, som var del av Innvik kommune fram til 1922, då ho vart overført til [[Stryn kommune]]. Området hadde då 120 innbyggjarar.*

## Sjå òg
* Tettstader i Vestland

## Kjelder
* SSB: «Tettsteder og sentrumssoner. 1. januar 2005. Sogn og Fjordane»

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
Suvorosjtsj

**Suvorosjtsj** (russisk Суворощь) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå høgre i nedslagsfeltet til Volga. Ho er 126 km lang. 

Elva spring ut frå ein innsjø ved landsbyen Likhai Pozjnja. Elva renn delvis gjennom karstlandskap. 

Dei største sideelvane er Penukha, Selezen, Khonka, Indrus, Ilinda, Vazjpaja og Sukhodol.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Суворощь|Суворощь]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Sudogdaelva

**Sudogda** (russisk Судогда) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå høgre i nedslagsfeltet til Volga. Ho har ei lengd på 116 km. 

Sudoga har kjelda si i nærleiken av landsbyen Lazarevka og munnar ut i Kljazma nær landsbyen Spas-Kupalistsji. Elva renn hovudsakleg gjennom skogområde. 

Dei største sideelvane hennar er Jasteb, Petsjenka, Pobojka, Jada, Sjiverka, Vojninga, Vantsjura, Sojma, Kamenka, Vysokusja. 

Byen Sudoga ligg ved elva. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Судогда (река)|Судогда (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Uvod

**Uvod** (russisk Уводь) er ei elv i Ivanovo og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre. Ho er 185 km lang og har eit nedslagsfelt på 3770 km². 30 km frå munningen har elva ei middelvassføring på 19 m³/s. 

Dei største sideelvane hennar er Urozjna og Taltsa frå venstre, og Vostra, Ukhtokhma, Vjazma, Talsja og Naromsja frå høgre. 

Byane Ivanovo og Kokhma ligg langs elva. 

Uvod spring ut i myrområda nordaust for byen Komsomolsk.

Nord for Ivanovo vart Uvodskoje-reservoaret bygd i 1937. Reservoaret er opp mot 1,5 km brei på det breiaste og opp mot 15 meter djup, og gjev ferskvatn til Ivanov. Når Uvod har for lita vassføring til å fylle opp reservoaret vert det ført vatnet frå Volgakanalen. I Ivanovo finst det tre demningar til langs elva. 

Like etter Ivanovo ligg Kokhma. 

Etter Ivanovo og Kokhma er elva sterkt forureina av industrielt avfall. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Уводь|Уводь]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Unzja ved Oka

**Unzja** (russisk Унжа) er ei elv i Vladimir og Rjazan oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka. Elva er 122 km lang. 

Byen Melenki ligg ved Unzja

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Унжа (приток Оки)|Унжа (приток Оки)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Usjna

**Usjna** (russisk Ушна) er ei elv i Rjazan og Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Oka. Elva er 160 km lang. 

Usjna oppstår nær landsbyen Butylitsy og renn søraustover. Elva er rik på fisk og er ei populær elv for vassport og fiske. 

Dei største sideelvane hennar er Varikha, Kostianka, Kolp, Morozilka, Mars, Kestromka, Tetrukh, Vazjel, Vantsjug og Edon.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Ушна (река)|Ушна (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Oka

**Oka** (russisk Ока́) er ei elv sentralt i Russland og den største sideelva til Volga frå høgre. Ho renn gjennom Orjol, Tula, Kaluga, Moskva, Rjazan, Vladimir og Nizjegorod og nesten heile elva kan nyttast til skipsfart, heilt opp til byen Kaluga. Elva er over 1500&nbsp;km lang. Den russiske hovudstaden, Moskva, ligg langs ein av sideelvane til Oka, Moskvaelva.

## Namn og historie

Max Vasmer knyter namnet på elva til det gotiske *аƕа*, gammal høgtysk *aha*, latinsk *aqua*, som alle tyder anten «vatn» eller «elv» (jfr. Aa) Oleg Trubatsjev sporer opphavet av namnet tilbake til baltiske språk. Det var det baltiske folket galindiane som levde på vestsida av Oka før slavarane kom hit.

Historisk har elva gjeve namn til Øvre Oka fyrstedøme oppfor Tarusa. Ein av dei største russiske byane Nizjnij Novgorod vart grunnlagd for å verne området der Oka renn ut i Volga. Qasim-khanatet, ein muslimsk stat, okkuperte dei nedre delane av Oka på 1400- og 1500-talet.

## Landemerke
Langs breidda av elva finn ein mange historiske og kulturelle stader, som mellomalderklostera i Murom, moskeane og minaretane i Kasimov, dei festningsliknande kremlane i Kolomna og Serpukhov, minnesmerka over Vasilij Polenov og Sergej Jesenin, dei utgravne ruinane av Gamle Rjazan og Det gamle Sjukhovtårnet.

Prioksko-Terrasnyj biosfærereservat ligg på venstresida av elva overfor byen Pusjtsjino og er kjend som eit område der visentar formeirar seg.

## Sideelvar
* Ugra
* Zjizdra
* Upa
* Protva
* Gus
* Nara
* Moskva
* Pra
* Osiotr
* Pronja 
* Para
* Moksja
* Tiosja
* Kljazma

## Byar ved Oka
* Orjol
* Beljov
* Tsjekalin
* Kaluga
* Aleksin
* Tarusa
* Serpukhov
* Kasjira
* Protvino
* Pusjtsjino
* Kolomna
* Rjazan
* Kasimov
* Murom
* Pavlovo
* Navasjino
* Gorbatov
* Dzerzjinsk
* Nizjnij Novgorod

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oka River|Oka River]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
Polelva

**Pol** (russisk Поль) er ei elv i Vladimir oblast i Russland og ei av sideelvane til Buzja frå venstre i nedslagsfeltet til Oka og Volga.

Pol spring ut nær landsbyen Prokunino og renn gjennom myrområde, beitemarker og skogområde. Elva har ei lengd på om lag 65 km. 

Dei største sideelvane hennar er Uzjba, Vintsjur og Vizjnitsa. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Поль (река)|Поль (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Sjerna

**Sjerna** (russisk Шерна) er ei elv i Vladimir og Moskva oblast i Russland og ei av sideelvane til Kljazma frå venstre.

Elva er 89 km lang og har ei breidde som varierer mellom 20 og 40 meter. Djupna er stort sett omkring 2 meter, men opp til 5 meter somme stader. Nedslagsfeltet hennar er 1860 km².

Dei største sideelvane til Sjerna er Moloktsja og Seraja, Njunga, Kosjinka, Meljozja, Sjerenka, Kilenka og Lubenka. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:ru:Шерна (река)|Шерна (река)]]» frå , den 22. oktober 2008.*
Juan Manuel de Rosas

**Juan Manuel de Rosas** () var ein argentinsk politikar og offiser. I 1829 tok han politisk kontroll over provinsen Buenos Aires etter eit militærslag. Frå 1835 stod Rosas også bak den nye sentralmakta for heile Argentina, som han kontrollerte fram til 1852. Rosas var ein svært autoritær statsmann.
Don

**Don** (russisk Дон) er ei av dei store elvane i Russland. Ho spring ut ved Novomoskovsk, 60&nbsp;km frå Tula, søraust for Moskva, og renn 1870&nbsp;km til Azovhavet.

Frå kjelda renn elva først søraustover til Voronezj, så sørvestover til munningen. Den største byen langs elva er Rostov-na-Donu og den største sideelva er Donets.

## Historie

I antikken vart elva rekna som grensa mellom Europa og Asia. I Boka om Jubelåra vert ho nemnd som grensa frå det vestlegaste punktet og til munningen, mellom landområda til Jafet i nord og Sem i sør, sønene til Noah. I perioden under dei gamle skytarane vart elva på gresk kalla **Tanaïs** og har vore ei stor transportåre sidan den gong.

Tanais dukkar opp i gamle greske kjelder som namnet på elva og byen som låg her, ved Dei maeotiske myrområda. Namnet kjem truleg frå det skytisk-iranske *Dānu*, «elv», som er i slekt med det moderne ossetiske *don*, som tyder «elv».

Ved det austlegaste punktet i elva er Don nær Volga. Volga-Don-kanalen, med ei lengd på om lag 105&nbsp;km, går her mellom dei to elvane og er ei viktig transportåre. Khazar-festninga i Sarkel dominerte dette området i mellomalderen. Denne delen av elva var òg åstad for kraftige kampar under Operasjon Uranus, eit av vendepunkta under den andre verdskrigen.

Don har gjeve namn til don-kosakkar, som slo seg ned i den frodige dalen på 1500- og 1600-talet. I moderne litteratur er Don særleg sentralt i verka til Mikhail Sjolokhov, ein frofattar frå stanitsaen Vesjenskaja.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Don River (Russia)|Don River (Russia)]]» frå , den 22. oktober 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Andreas Aarflot

**Andreas Aarflot** () er ein norsk teolog og biskop emeritus i Den norske kyrkja.

Aarflot vart fødd i Yiyang i Hunan i Kina, der mor og far hans tente Det Norske Misjonsselskap. Sjølv er han cand. theol. frå Det teologiske menighetsfakultet (1951) og dr. theol. frå Universitetet i Oslo (1970). Han hadde studieopphald i Heidelberg i Tyskland, i England og i USA og vart utnemnd til æresdoktor ved St. Olaf College (1987) og æresmedlem av *Finska kyrkohistoriska sällskapet* (1978).

Aarflot har mellom anna arbeidd for Den norske Sjømannsmisjon og Indremisjonsforbundet og gjort presteteneste i Røyken. Han arbeidde ved Menighetsfakultetet som stipendiat frå 1960, fakultetslektor frå 1968 og dosent frå 1970 før han vart professor i 1976. Same året vart han utnemnd til biskop i Borg bispedømme etter at Per Lønning trekte seg i protest mot abortlovgjevinga. I 1978 tok Aarflot over etter Kaare Støylen som biskop i Oslo og preses i bispemøtet.

I eigenskap av preses heldt han preika under signinga av Kong Harald V i Nidarosdomen 23. juni 1991. Aarflot vigsla Rosemarie Køhn til biskop. Ho var den første kvinnelege biskopen i Noreg og Norden. Han vart etterfølgd som biskop i Oslo av Gunnar Stålsett; utnemninga av Stålsett skapte debatt.

Aarflot vart rekna som ein moderat konservativ biskop og høyrde teologisk til sentrum i Den norske kyrkja.

I 1979 vart biskop Aarflot utnemnd til kommandør med stjerne av St. Olavs Orden.

## Bibliografi (utval)
* *En tro som bærer*, Oslo 1998 
* med Carl Fredrik Wisløff, *Norsk kirkehistorie*, 3 bd., Oslo 1966-1971
* *Norsk kirke i tusen år*, Oslo 1978
* *Norsk kirkehistorie i grunnriss*, Oslo 1974
* *Kirke og stat i Noreg. frå reformasjonen til våre dager*, Stavanger 1969
* *Tro og lydighet. Hans Nielsen Hauges kristendomsforståelse*, Oslo 1969
* *Samtidsspeil eller fyrtårn?*, 2008

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Andreas Aarflot|Andreas Aarflot]]» frå , den 22. oktober 2008.*