open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Islom Karimov

**Islom Abdug‘anijevitsj Karimov** () var ein usbekisk politikar. Han var 1990-91 president i sovjetrepublikken Usbekistan, og frå 1991 til han døydde den første presidenten i det sjølvstendige Usbekistan. Namnet hans vert ofte skrive med russisk stavemåte, som *Islam Karimov*.

## Liv og gjerning
Karimov, som var fødd i Samarkand og hadde usbekisk far og tadsjikisk mor, voks opp på ein barneheim. Han studerte ingeniørfag og økonomi i Tasjkent. I 1966 begynte han å jobba for Gosplan, det statlege planleggingsorganet, i Usbekistan. Han steig så gradane i det sovjetiske kommunistpartiet. I 1983 vart han finansminister i den usbekiske sovjetrepublikken, i 1986 viseformann i ministerrådet (visestatsminister).

Han kom til makta i Usbekistan i 1989, då han vart førstesekretær i kommunistpartiet i sovjetrepublikken. 24. mars 1990 vart han president i den usbekiske sovjetrepublikken. 31. august 1991 erklærte han Usbekistan sjølvstendig frå Sovjetunionen, og 29. desember same året vann han det første presidentvalet med 86 % av røystene. Valet vart rekna som urettvist, med ein ufri valkamp og fusk i oppteljinga. Det same gjeld alle seinare val i Usbekistan. Etter at han var vald som president trygga han makta si ved å arrestera eller driva i eksil dei leiande opposisjonelle.

26. mars 1995 vart det halde ei folkerøysting der Karimov sin presidentperiode vart utvida med fem nye år. 9. januar 2000 vart det halde presidentval, der Karimov fekk over 90 % av røystene. Motkandidaten hans sa at han sjølv hadde røysta på Karimov. 27. februar 2002 vart det halde ei folkerøysting, der Karimov sin presidentperiode vart utvida frå 5 til 7 år.

Karimov slo hardt ned på all opposisjon, som konsekvent vart omtalt som «islamsk ekstremisme». Utanrikspolitisk var han først ganske vestleg orientert. Etter terrorangrepa i USA 11. september 2001 lèt han USA og NATO leiga ein militærflybase i Usbekistan i oktober 2001, til bruk i krigen i Afghanistan.

13. mai 2005 vart over 300 uvæpna demonstrantar drepne av tryggingsstyrkar i byen Andijon, etter at det hadde vore væpna samanstøyt der tidlegare på dagen.[ EU innførte då våpenembargo mot Usbekistan, også USA kritiserte Karimov for framferda mot demonstrantane. Etter dette måtte USA og NATO trekkja seg ut frå basen i Usbekistan, og Karimov orienterte seg meir mot Russland i utanrikspolitikken. 14. november same året skreiv Karimov under på ein gjensidig forsvarsavtale med Russland.

Karimov var gift og far til to døtrer. Den eldste av desse, Gulnara Karimova, vart av internasjonale media i 2015 skulda for å ha teke i mot fleire milliardar kroner i muter av teleselskapet Vimpelcom.

## Kjelder
Shavkat Mirziyoyev

**Shavkat Miromonovich Mirziyoyev** () er ein usbekisk politikar som er president i Usbekistan sidan 2016. Han var statsminister frå 12. desember 2003 til 2016. Før han vart statsminister var han guvernør i Jizzax-provinsen.

Den russiske forma av namnet hans, som òg vert brukt, er *Sjavkat Miromonovitj Mirzijajev *.
Andrij Deryzemlja

**Andrij Deryzemlja**  () er ein ukrainsk skiskyttar.

Deryzemlja begynte med skiskyting då han var 11 år gamal. Han har vore på det ukrainske landslaget sidan 1996, då han òg debuterte i verdscupen. Han har deltatt i tre OL og ni VM i skiskyting. Første medalje i eit verdscuprenn kom i 1998/99-sesongen i sprinten i Holmenkollen. Sidan har det blitt ein del pallplasseringar, utan at han har oppnådd det store gjennombrotet enno. Han har vunne eit verdscuprenn, fellesstarten i Antholz/Anterselva i 2002/03-sesongen. I VM i 2007 same stad kom han på 3. plass på 20 km.

Han er gift og har ei dotter.

## Kortfatta merittliste
(per 3. februar 2007)
* Verdscup samanlagt:
** Beste: 30. plass (2002/03)
* Verdsmeisterskap:
** Beste: 3. plass (20 km, Antholz/Anterselva 2007)
* Olympiske leikar:
** 7. plass, stafett Torino 2006 (beste individuelle: 27. plass (20 km, Salt Lake City 2002)
* Verdscuprenn:
** 1 gull, 1 sølv, 4 bronse
Aragats

**Aragats** (Արագած på armensk) er det høgaste fjellet i Armenia, og ligg i provinsen Aragatsotn, nordvest for Jerevan. Fjellet er ein frittståande, utdøydd vulkan (stratovulkan) med fire toppar som dannar kanten av krateret, og er ein populær stad for lokale fjellklatrarar. I fjellsida ligg Bjurakan-observatoriet og Amberd-festninga frå mellomalderen. Observatoriet er verdskjend, og er eit av hovudobservatoria i verda. Aragats er òg eit populært mål for turistar, særleg om sommaren. Sør for fjellet ligg byen Asjtarak, som er den største byen i området, og på andre sida ligg fleire mindre byar og landsbyar.

## Segn
I følgje segna skal Grigor Lusavorich (Gregor Lysbringaren) ha klatra til toppen av Aragat for å be, då han såg eit lys som kom ned mot han frå himmelen. Segna hevdar at ein framleis kan sjå dette lyset i dag, men berre dei som er vald ut til å kunne sjå det.

## Bakgrunnsstoff
* Kort skildring på Cilicia.com
* Skildring på www.volcano.si.edu
Eldar

**Eldar** er eit mannsnamn med nordisk opphav. Namnet er truleg frå nyare tid. Per 1. januar 2007 var det 533 menn og gutar i Noreg som ber namnet.

## Namnedag i Noreg
* 12. juli 

## Kjende namneberarar
* Eldar Hansen (f. 1941) &ndash; tidlegare fotballspelar (Rosenborg) og president i Norges Fotballforbund.
* Eldar Vågan (f. 1960) &ndash; gitarist i Vazelina Bilopphøggers.
* Eldar Rønning (f. 1982) &ndash; skiløpar (Skogn IL).
* Eldar Djangirov (f. 1987)&ndash; kirgisisk jazzpianist.
* Eldar Qasımov (f. 1989)&ndash; aserbadsjansk Eurovision-vinnar, halvparten av duoen Eldar & Nigar.

## Sjå òg
* Idrottslaget Eldar

## Kjelder
* Red. Ola Stemhaug: *Norsk personnamnleksikon*. Det Norske Samlaget 1982. ISBN 82-521-2036-9
* Namnestatistikk frå Statistisk sentralbyrå.
Det armenske høglandet

**Det armenske høglandet** er ein del av Det transkaukasiske høglandet og utgjer forlenginga av fjellområdet Kaukasus, som òg vert kalla Aust-Armenia. Det meste av Det armenske høglandet ligg i Tyrkia, og ein liten del ligg i Iran. Så godt som heile Armenia ligg derimot innanfor Det armenske høglandet, og området strekkjer seg òg inn i vestlege område av Aserbajdsjan

Det totale arealet av området er om lag 400&nbsp;000&nbsp;km² Det høgaste punktet er fjellet Ararat på 5&nbsp;165 meter. Området er ei blanding av lavaplatå, vulkankjegler og fjellkjeder med fjellstepper og halvvegs ørkenområde. Ein har fleire innsjøar i tektoniske fordjupningar (Sevansjøen, Vansjøen, Urmiasjøen). Sjølv om namnet ofte dukkar opp i internasjonale atlas, vert ikkje namnet brukt av Armenia sine naboland på grunn av politiske og historiske årsaker.

Aprikosen er ein naturleg del av Det armenske høglandet, og i antikken vart han kjend som den armenske frukta. Det botaniske namnet er *Prunus armeniaca*, som kjem frå det latinske namnet for aprikos, armeniacum, som enkelte vitskapsfolk har knytt til det akkadiske namnet armanu.

## Kjende fjelltoppar

## Kjelder
Kaohsiung

**Kaohsiung** *(gamalt namn *'Takow** eller **Takau*')* er ein by på det sørlege Taiwan, og den nest største byen på øya. Folketalet i byen er rundt 2,7 millionar. Kaohsiung er ein av to byar som er direkte underlagt sentralmakta på same nivå som provinsane på Taiwan. Byen er delt i 11 distrikt.

Kaohsiung er eit senter for industri, rafinering og transport. Ulikt Taipei er gatene breie og trafikken flyt lett. Byen lir under kraftig luftureining på grunn av tungindustrien i området. Kaohsiung er ei stor hamn, og mesteparten av olja som blir brukt på Taiwan kjem gjennom denne hamna. 

## Galleri

Ddm 2004 027 Kaohsiung Harbor.jpg|Hamna i Kaohsiung.
Downtown Kaohsiung Skyline 20211017.jpg|Kaohsiung sentrum i 2021.


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Katrine

**Catrine** og **Katrine** er eit kvinnenamn som kjem av det greske *Aikaterine*, gjennom Katarina. Det finst mange skrivemåtar av namnet, som **Cathrine**, **Kathrine**, **Cathrin**, **Cathryn**, **Katrijn** og **Katrin**.
Katrine har norsk namnedag 25. november.

Namnet har vore utgangspunktet for nye namn som Karen, Kari, Karin, Karina, Kathleen, Catlin, Katinka og Katja. Ei kortform av namnet er Trine, og i engelsk er Kate og Kitty kjæleformer av namnet.

## Kjender namneberarar
* Catrine Telle (f. 1953), norsk regissør og teatersjef 
* Katrine Madsen (f. 1972), dansk jazzsongar
* Cathrine Sandnes (f. 1972), norsk journalist, redaktør, forfattar og idrettsutøvar 
* Katrine Lunde (f. 1980), norsk handballmålvakt

## Bakgrunnsstoff
Wuhan

**Wuhan** er ein kinesisk storby som er hovudstad i provinsen Hubei i det sentrale Kina. Folketalet innanfor bygrensene var i 2007 omtrent 6&nbsp;600&nbsp;000, men heile storbyområdet har 9,7 millionar innbyggarar.

## Namn

Namnet «Wuhan» er ei samantrekking av namna til dei to store byane på nord- og sørbreidda av Yangtze som utgjer storbyen. «Wu» viser til Wuchang () på sørbreidda av elva, medan  «Han» viser til Hankou () på nordbreidda.

Nordfelttoget i Kina kom til området i 1926, og vedtok å slå saman Hankou, Wuchang og distriktet Hanyang til ein by som kunne vera hovudstad for nasjonalist-styrte Kina. 1. januar 1927 blei den nye byen utropt. Namnet blei først skrive  med tradisjonell kinesisk skrift, og seinare forenkla til .

## Geografi

Storbyområdet ligg der Han-elva blir del av Yangtze-elva, aust på Jianghan-sletta.

## Historie

### Antikken
Wuhan-området har vore folkesett i minst 3&nbsp;500 år. Panlongcheng i Huangpi-distriktet er ein arkeologisk funnstad som særleg er knytt til Erligang-kulturen (ca. 1510–ca. 1460 fvt.), med ein tynnare folkesetnad under den tidlegare Erlitou-kulturen.
### Moderne tid
Wuchang-opprøret, som enda med at Qing-dynastiet fall, vart starta i Wuhan av følgjarane til Sun Yat-sen den 10. oktober 1911. 

Opprøret vart til ein revolusjon, og etterkvart som revolusjonen spreidde seg til andre delar av landet konsentrerte Qing-styret lojale væpna styrkar mot opprøret i Wuhan.

Slaget om Yangxia fann stad frå 17. oktober til 1. desember, der revolusjonshæren og lokale frivillige forsvara byen mot dei overtalige Qing-styrkane leia av Yuan Shikai. Huang Xing kom til Wuhan tidleg i november for å leie revolusjonshæren.

I desember 2019 vart eit nytt koronavirus først identifisert i Wuhan, SARS-CoV-2 som forårsaka koronavirus-pandemien i 2019–2020.

## Økonomi

Konsern som har hovudkvarter i byen er mellom anna WISCO (Wǔhàn gāngtiě (jítuán) gōngsī, 'Wuhan jarn- og stål-korporasjon'), og bilfabrikanten Dongfeng Peugeot-Citroën.

## Styresmakter
Wuhan har status som subprovinsiell by. Byen blir styrt av lokalavdelinga av Det kinesiske kommunistpartiet. Det lokale partiet gjev administrative ordrar, samlar inn skatt, styrer økonomien og gjev styring til ein lokal folkekongresskomité som tek politiske avgjerder.

## Sjå også
*Utbrotet av Corona-virus i Wuhan i 2019 og 2020

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Wuhan|Wuhan]]» frå ,  den 13. juni 2020.*  
 

## Bakgrunnsstoff

*
*Wuhan i Store norske leksikon
Gold Coast i Queensland

**Gold Coast** er ein by og ein kommune i det søraustre hjørnet av Queensland i Australia. Det er den nest mest folkerike byen i Queensland og var den sjuande mest folkerike byen i Australia i 2005. Byen er kjent for sitt solrike, tropiske klima, populære surfestrender og kanalar. Byen er dominert av høge bustadkompleks og mange turistattraksjonar. Byen har den 20. høgaste skyskraparen i verda.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff

*
Separator

Ein **separator** er eit apparat som ved hjelp av sentrifugalkraft skil to væsker som ikkje er løyselege i kvarandre, til dømes olje og vatn. Ordet separator kjem frå latin *separo* som tyder 'skilje'. 

## Separering av mjølk

Separatoren blir mellom anna brukt til å skilje fløyte frå mjølk. Skummamjølka har større tettleik enn fløyten og vert kasta mot ytterkanten, slik at fløyten vert pressa inn mot sentrum. I dei første separatorane måtte fløyten skummast av for hand. Den kontinuerlege separatoren vart konsturert i 1878 av L.C. Nielsen i Danmark og Gustaf de Laval i Sverige, som fann han opp uavhengig av kvarandre. Separatoren vart forbetra fram mot 1890 med separatorkula (Alfa-innsatsen), som var kjernen i Alfa-Laval-separatoren. Separatorkula har ein stabel tynne skåler med små mellomrom, desse roterer i sentrifuga og skil fløyten frå skummamjølka. Framstilling av separatorar vart storindustri i Sverige, og Alfa-Laval vart den største produsenten. Andre store produsentar var tyske Westfalia og Diabolo. 

### Separering på gardane

Ein handriven separator har kapasitet på frå 100 til 600 liter mjølk for timen. Mjølka bør vere kuvarm eller lydd til vel 30&nbsp;˚C før ho blir helt i bollen. Så kan ein starte sveivinga, og ei bjølle gjev lyd om farten er for låg eller for høg. Når farten er rett, opnar ein slik at mjølka renn ned gjennom kula. Etter kort tid kjem fløyten ut av ein tut og skummamjølka ut av ein annan. Feittinnhaldet i skummamjølka vert større om mjølka er kald. Feittinnhaldet i fløyten kan regulerast med ein skrue på separatorkrona. 

Mot hundreårsskiftet var separatoren folkeeige i det norske landbruket, og i 1939 var det kring 125 000 separatorar i landet. I vår tid skjer nesten all kommersiell foredling av mjølk på meieria, men det finst nokre få gardar som leverer smør til meieriet eller har produksjon av mjølkeprodukt for sal frå garden.

## Kjelder
* Westfalia, brukarhandbok for separator (ca 1935)
* Kunnskapsforlaget, *Store norske leksikon*
* Svensk Wikipedia
* Inge Krokann: *Det store hamskiftet i bondesamfunnet*, Det norske samlaget, 1976.

## Bakgrunnsstoff
* «Du skal sjå ho har skrudd», kåseri av Sverre Bungum i *[[Vestnytt]]*
Wunder-Baum

**Wunder-Baum** (på norsk ofte skrive Wunderbaum) er ein parfymert bit av papp forma som eit tre. Namnet er eit verna varemerke for det sveitsiske firmaet Julius Sämann Ltd. Wunder-Baum vert brukt for å parfymere og pynte opp i bilar, og finst i fleire ulike duftar. Klasar av Wunder-Baum i spegelen i bilen blir ofte assosiert med såkalla rånarar.
Burj Khalifa

**Burj Khalifa** (tidlegare kjend som *Burj Dubai*) er ein skyskrapar i Dubai i Dei sameinte arabiske emirata. Han blei bygd ferdig i 2009 og opna den 4. januar 2010 som verdas høgaste menneskeskapte struktur nokonsinne, med ei høgd på 828 meter.

Bygningen er teikna av arkitektfirmaet Skidmore, Owings & Merrill i Chicago, som har teikna høge bygningar sidan 1936. Skyskraparen er bygd i stål, betong, aluminium og glas. Etter planen skal han innehalde hotell, forretningar, kinoar, kontor og luksushusvere.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Burj Dubai|Burj Dubai]]» frå , den 3. januar 2007.* 

## Bakgrunnsstoff

* 
* Structurae: Burj Dubai
Akhurjan

**Akhurjan** er ei elv i dei sørlege områda av Kaukasus. Ho har sitt utspring i Armenia, og strøymer langs grensa til Tyrkia, og fungerer som den geografiske grensa mellom dei to landa. Til slutt munnar ho ut i elva Aras, som ei sideelv, nær Bagaran. Akhurjan har eit nedslagsfelt på om lag 9&nbsp;500 km2 og er 186 km lang. 

Gjumri, den nest største byen i Armenia, ligg på austsida av elva. Langs Akhurjan finn ein også fire av dei tolv tidlegare hovudstadane i Armenia: Ani, Bagaran, Jervandasjat og Sjirakavan.

## Soge
Då den bysantinske hæren kom til provinsen Sjirak i 1041, samla armenske adelsmenn (nakhararar) seg i lag mot dei, kommandert av Pahlavuni-generalen Vahram Pahlavouni. Vahram samla saman 30&nbsp;000 infanteristar, og eit kavaleri på 20&nbsp;000 og danna tre divisjonar som kjempa mot bysantinarane.  Slaget som følgde enda med at bysantinarane vart slakta. Kampane skal ha vore så kraftige at all blodet som rann ut i Akurjan farga vatnet raudt. 
Bysantinarane etterlét 20&nbsp;000 omkomne. Sigeren gjorde at Vahram Pahlavuni i lag med katolikos Petros Guedadarts kunne krone Gagik II som konge av Armenia og så ta festninga i Ani, som var i hendene på Vest Sarkis.

## Brua over Akhurjan
Brua over Akhurjan kan gå heilt tilbake til Bagratuni-dynastiet., men sannsynlegvis er ho frå 1200-talet. Ein inskripsjon ein har funne i nærleiken seier at det vart gjort arbeid på vegen fram til brua tidleg på 1300-talet.

Brua var bygd opp av ein enkel boge, som i dag har fall ned, og berre høge landfeste, som kan ha vore del ein av ein kraftig port, står igjen. På 1800-talet fortalte reisande om eit vakthus like ved brua, men dette har gått tapt.

## Kjelder
Yokohama

**Yokohama** (横浜市; *-shi*) er residensstad i Kanagawa prefektur på øya Honshu i Japan. Byen hadde 3,65 millionar innbyggarar i 2009. Yokohama ligg ved Tokyobukta si vestre side, ca. 25 km sør for sentrum av Tokyo, og er den nest største byen i Japan. Byen er ein del av Tokyoregionen og er saman med Kawasaki i nord og sentrum for Keihin, den viktigaste industriregionen i Japan. I byen finst det store stålverk, oljeraffineri, verft, bilindustri og ei omfattande tilverking av verktøymaskinar. Yokohama har fleire universitet og ei rad høgskolar. Den største importhamna i Japan ligg i Yokohama.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Tu bisjbát

**Tu bisjbát**, hebraisk **ט"ו בשבט**, er ei jødisk høgtid som blir feira den femtande sjebát. Dagen blir også kalla «nyår for tre». Han blir gjerne feira med signingar og eit måltid der ein et særskild frukt og annan grøde.
Follafoss

**Follafoss** er ein tettstad i Steinkjer kommune i Trøndelag med . Staden ligg på nordsida av Beitstadfjorden. Follafoss er kjend for fabrikken Södra Cell Folla, som er Noregs einaste produsent av CTMP (kjemisk termo-mekanisk pulp).
Robert Bjørk

**Robert Bjørk** () er ein norsk lokalpolitikarar frå Arbeidarpartiet. Han var ordførar i Verran kommune frå 2004 til 2007.
Aras

**Aras** (òg kalla **Araks**, **Arax**, **Araxi**, **Araxes**, **Araz**, eller **Jeraskh**; tyrkisk *Aras Nehri* armensk *Արաքս*, aserbajdsjansk *Araz*, persisk ارس, kurdisk *Aras* eller *Araz*) er ei elv som renn gjennom landa Tyrkia, Armenia, Iran og Aserbajdsjan. Den totale lengda er 1&nbsp;072 km. 

## Grenseelva
Aras har utspring nær Erzurum i Tyrkia. Ho møter elva Akhurjan søraust for Digor, og dannar så grensa mellom alle landa i området. Først mellom Tyrkia og Armenia, før ho vidare strøymer langs Tyrkia og Aserbajdsjan sin Nakhitsjevan-eksklave. Ho renn så vidare langs grensa av Iran og Nakhitsjevan, grensa mellom Iran og Armenia og så grensa mellom Iran og sjølve Aserbajdsjan, før ho møter elva Kura. Kura renn så ut i Kaspihavet. 

## Soge

Namnet til Aras går heilt tilbake til det antikke Armenia. I antikken meinte Armenes, som ein trur er stamfaren til dagens armenarar, at vatnet var heilag. Ut i frå dette kalla han elva opp etter Arast, ein etterkomar av den legendariske armenske patriarken Haik. Namnet vart seinare hellenisert til *Araxes*, og vart ein del av Kura-Araxes kulturen, eit prehistorisk folk som blømde i dalane til elvene Kura og Aras. 

Fleire gonger er det derimot Volga som vert kalla *Araxes*, særleg i Herodot sine soger. 

Enkelte meiner òg at Aras er elva Gihon, som er nemnd i andre kapittel av Bibelen. Gihon var ei av fire elvar som rann ut frå Edens hage

I moderne historie er Aras mest kjend som ei geografisk, politisk grense. I 1813 vart ho vald som grensa mellom Persia og Russland i Golestan-traktaten, der heile området nord for elva vart annektert til Russland. Iran og Sovjetunionen bygde seinare ei felles demning i elva i Poldasjt-området.

## Populær kultur
Elva Aras vert nemnd i songen «Holy Mountains» av musikkgruppa System of a Down på albumet *Hypnotize*. 

## Kjelder
Kolo Touré

**Kolo Abib Touré** () er ein fotballspelar som for tida speler for den britiske klubben Manchester City. Posisjon på banen er stoppar.

## Biografi

### Klubbfotball
Touré vart oppdaga på fotballskulen i Abidjan og vart fort ein av dei største spelarane for den afrikanske klubben ASEC Mimosas.
I 2000 fekk han fekk også sin første kamp for Elfenbeinskystens landslag berre 19 år gammal.
Deretter fann han vegen til Europa og Arsenal i februar 2002 for £150,000. Touré fekk likevel ikkje sin debut for Arsenal før neste sesong mot Liverpool i FA Community Shield august 2002. I byrjinga spela Touré både som midtbanespelar og forsvarar. Men ettersom Martin Keown aldri vart erstatta gav Arsène Wenger han midtstopparrolla saman med Sol Campbell. Ettersom åra gjekk vart Touré kjent som ein av dei beste stopparane i Premier League og vart ein publikumsfavoritt blant Arsenal-supporterane. Han var også ein nøkkelspelar i sesongen 05-06 då Arsenal fullførte Premiership utan tap. I august 2006 signerte Touré ein ny fire-års kontrakt med Arsenal som gav han rundt £70,000 i veka. «I can see myself staying here at Arsenal for the rest of my career,» sa han. «Why would I want to leave? I love my football here, my family is settled here and the club is ambitious. It is fantastic.»

Den 28. juli 2009 vart det bekrefta at Touré hadde gått til Manchester City for 16 millionar pund.

### Internasjonal fotball
Han har spela for Elfenbeinskysten sidan 2000. Debuten hans var i april 2000 mot Rwanda. Han er eit klart førsteval i laget der bror hans Yaya Touré også er med. Han spelte alle dei 5 kampane for Elfenbeinskysten då dei i 2006 vart nummer 2 i African Cup of Nations i Egypt.

## Familie

Touré har to brør som også speler fotball på internasjonalt nivå, Yaya Touré, Ibrahim Touré. Som ein praktiserande muslim bur han i lag med kona si Awo, dottera Sania og sonen Yiassin.

## Karrierestatistikk

:*(frå [[20. august]], [[2006]])*

(* FA Cup, League Cup and FA Community Shield)

## Merittar

**Internasjonalt**

African Cup of Nations: 2 2006

**Arsenal**

FA Cup vinner: 2003, 2005

FA Premiership vinner: 2003-04

Champions League finalist: 2006
Jernmalm

**Jernmalm** eller **jarnmalm** er ein malm som blir brukt til å framstilla jern.

Dei to vanlegaste typane jernmalm er dei to jernoksida magnetitt (Fe3O4) og hematitt (Fe2O3). Ettersom begge desse i stor grad er brukte opp på verdsbasis, er det også vanleg å ta ut annan jernmalm, som takonitt. Dette er ein samansett malm der ein må fjerna dei ikkje-jernhaldige delane før jernframstillinga tek til.

I Noreg blei dei første jernmalmane vunne ut frå myrmalm. I nyare tid har ein teke ut jernmalm i mellom anna Sør-Varanger kommune (Sydvaranger AS) i Finnmark og Rana kommune (Rana Gruber AS) i Nordland.
Koparkis

**Chalkopyritt** eller **koparkis** er eit tetragonalt mineral som består av kopar, jarn og svovel CuFeS2, med 34,6 % kopar. Mineralet er messinggult, ofte anløpt, sprøtt og med lågare hardleik enn pyritt (lèt seg risse med kniv.)

Chalkopyritt er det mest utbreidde koparmineral og ein av dei viktigaste koparmalmane. Det opptrer i ei rekkje ulike typar av førekomstar, ofte saman med pyritt, til dømes på dei norske kisførekomstar som Folldal, Løkken, Røros, Grong og Sulitjelma. 

## Sjå òg
* koparmalm

## Kjelder
*Chalkopyritt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.

## Bakgrunnsstoff
Fosdalens Bergverk

**Fosdalens Bergverk** var eit bergverk som blei etablert i 1906, i Malm i Nord-Trøndelag. Gruva henta ut jernmalm fram til 1989, da ho gjekk konkurs. Ho blei drive vidare fram til 1999 under namnet «Nye Fosdalen Bergverk». Gruva i Malm er den djupaste i Nord-Europa.
Södra

**Södra Skogsägarna** eller berre **Södra** har hovudkontor i Växjö, i Sverige. Södra er Sveriges største skogeigarforening. Södra hadde i 2003 35&nbsp;000 medlemmar som eigde over 2,1 millionar hektar skog i Götaland. Same år omsette foreininga for 13 milliardar svenske kroner.

Södra er delt inn i Södra Cell, Södra Skog, Södra Skogsenergi, Södra Timber og Gapro. I Noreg hadde konsernet to massefabrikkar; Södra Cell Folla, som produserer CTMP og vart overteke av det austeriske papir- og emballasjekonsernet Mayr-Melnhof Karton AG i september 2013 og gjeve namnet FollaCell, og Södra Cell Tofte, som produserte sulfatmasse, men vart lagd ned i 2013 og deretter demontert. Gapro er representert i Brumunddal, Dal og Drammen.

## Bakgrunnsstoff
*Södra
Føyno

**Føyno** er ei øy sør for øya Stord, i Bømlafjorden. Føyno høyrer til Stord kommune, og er knutepunkt for trekantsambandet, som knyter Stord og Bømlo saman med Sveio og fastlandet.

Øya vart landfast i desember 2000 mot Sveio gjennom Bølmafjordtunnelen og mot Stord i nord over Stordbrua. Bomstasjonen for trekantsambandet er lagt på Føyno. 

Føyno hadde ein sentral plass i Sunnhordland i mellomalderen og gav namnet til skipsreidet Føyen.

**Folketalsutvikling:**

## Kjelder
Per Sverre Rannem

**Per Sverre Rannem** () (Ap) var ordførar i Steinkjer kommune. Perioden 2003-2007 var den andre han sat som ordførar. I 2003 vart han vald ved direkteval til ordførar. Rannem har yrkesbakgrunn frå bankvesenet.

Han var ikkje Arbeidarpartiet sin ordførarkandidat i Steinkjer ved kommunestyrevalet i 2007.

## Kjelder
* [Steinkjer kommune si nettside om ordføraren.](http://www.steinkjer.kommune.no/DesktopDefault.aspx?encVars=ecp.fw.MainpaneSlot1(Command$LoadInstance,InstName$ecp.pub.PubMIMain1)!ecp.pub.PubMIMain1(PUBL_MODE$VIEW,PUBL_TYPE$hp,PUBL_ID$89,PUBL_SCHEMA$view_hp)!)
* Artikkelen «Rannem vraket» hjå NRK Nord-Trøndelag.
Hrazdan

**Hrazdan** (armensk: Հրազդան) er ei av dei største elvene i Armenia. Ho har sitt utspring frå Sevansjøen like sør for Vanadzor og munnar ut i Aras ved grensa til Tyrkia. Hrazdan renn gjennom Jerevan, hovudstaden i Armenia, og er ei av dei viktigaste elvene i Armenia både når det gjeld fiske og straumproduksjon.
Elva Arpa

**Arpa** (armensk Արփա) er ei elv som renn gjennom Armenia og Nakhitsjevan-eksklaven til Aserbajdsjan. Ho har sitt utspring i Vayots Dzor-provinsen (marz) til Armenia og er ei av sidelvene til Aras. Ho renn gjennom mange byar og landsbyar, og er kjend for å vere vakker og ha flotte omgivnadar.
Eriesjøen

**Eriesjøen** (engelsk *Lake Erie*) er ein av dei store sjøane i Nord-Amerika. Sjøen grensar til delstatane Ohio, Pennsylvania, New York og Michigan. I nord grensar han til Canada. Eriesjøen er den trettande største ferskvass-innsjøen i verda. Sjøen har eit areal på 24 000 km² og har ei gjennomsnittsdjupn på 19 meter. Han inneheld 483 km³ vatn.

Sjøen er kalla opp etter irokesarstammen erie, som budde i sør for sjøen før europeiske nybyggarar dreiv dei vekk frå området.

Sjøen skaper gunstige tilhøve for jordbruk i dei omkringliggande områda i Ontario, Ohio, Pennsylvania og New York. Sjøen inneheld mange fiskeartar og er populær både for sportsfiske og profesjonelle fiskeri. Men, etter at høge ureiningsnivå vart oppdaga på 60- og 70-talet har det vore ein lang debatt om forvaltning av sjøen og fiskeria.

Dei fem store sjøane er Øvresjøen, Michigansjøen, Ontariosjøen, Eriesjøen og Huronsjøen. 

## Bakgrunnsstoff
El Cid

**Rodrigo Díaz de Vivar** () død i Valencia, kjend som **El Cid Campeador**, var ein spansk adelsmann som er kjend for å ha tatt Valencia frå maurarane etter å ha blitt forvist frå Spania av kong Alfonso. 

Etter den vellykka omleiringa gjorde han Valencia til hovudsete i sitt nye kongerike. Tilnamnet «El Cid» var maurisk for 'mektig herre' og «El Campeador», som han fekk av dei kristne tilhengarane sine, tyder 'sigerherre'. El Cid døydde som ein umåteleg rik mann og har blitt ein spansk nasjonalhelt.
Øvresjøen

**Øvresjøen** (engelsk *Lake Superior*, fransk *Lac Supérieur*, ojibwe *Gitchigami*) er den største av dei fem store innsjøane Great Lakes som ligg på grensa mellom Canada og USA. Han grensar til Ontario i Canada og Minnesota, Wisconsin og Michigan i USA. 

Øvresjøen er med sine 82&nbsp;000 km² den største ferskvatn-innsjøen i verda rekna i areal, Kaspihavet er større men er av saltvatn, og Bajkalsjøen i Sibir har større volum. Største lengde og breidde er 563 og 257 kilometer. Middeldjupna er 149 meter og han er 406 meter djup på det djupaste og inneheld 12&nbsp;232 km³ vatn, kring 10 % av ferskvatnet på jordoverflata. 

Strendene,  inkludert øyene, har ei total lengde på 4&nbsp;393 kilometer. Den største øya i innsjøen er Isle Royale. Over 200 elver har utløpet sitt i sjøen, dei største er Nippigon River, St. Louis River, Pigeon River, Pic River, White River, Michipicoten River og Kaministsquia River. Vatnet i sjøen renn ut i Huronsjøen via St. Marys River, og så til dei lågare store sjøane til St. Lawrence River, som renn ut i Atlanterhavet.

Viktige byar ved Øvresjøen er Duluth, Thunder Bay, Marquette, Sault Ste. Marie i Ontario og Sault Ste. Marie i Michigan.

## Namnet
På ojibwe er sjøen kalla «Gichigami», som tyder ‘stort vatn’, men sjøen er betre kjent som «Gitche Gumee». Dette kjem av at Henry Wadsworth Longfellow nytta dette namnet på sjøen i det episke diktet om Hiawatha som heiter The Song of Hiawatha. Øvresjøen er også referert til som «Gitche Gumee» i songen *The Wreck of the Edmund Fitzgerald* av Gordon Lightfoot. Det var franskmennene som gav sjøen namnet *le lac supérieur* eller Øvresjøen fordi han låg ovanfor Huronsjøen.

## Dei store sjøane

Dei store sjøane består av fem innsjøar; Øvresjøen, Michigansjøen, Huronsjøen, Eriesjøen og Ontariosjøen

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Vorotan

**Vorotan** (armensk Որոտան) er ei elv i den sørlege delen av Kaukasus i Armenia, og ei av sideelvene til Aras. Ho har sitt utspring frå den sørarmeniske provinsen Syunik, og strøymer 119&nbsp;km søraustover gjennom Armenia, og så 59&nbsp;km gjennom Nagorno-Karabakh, eit område som både Armenia og Aserbajdsjan gjer krav på, før ho renn ut i Aras ved grensa til Iran. Elva renn stort sett gjennom eit fjellandskap, og fleire stader gjennom djupe gjel. Byane Sisian og Kubatly ligg òg langs leiet til elva. Under Sovjet-perioden, vart det bygd tre vasskraftverk langs elva.

I eit forsøk på å auke vassmengda i Sevansjøen, vart det bygd ein 22&nbsp;km lang tunnel frå Vorotan til innsjøen. Arbeidet byrja på 1980-talet, men måtte stoppast i 1988 med berre 4&nbsp;km igjen av tunnelen, på grunn av ein væpna konflikt mellom Aserbajdsjan og Armenia over Nagorno-Karabakh-regionen. Den armenske regjeringa gjorde omsider tunnelen ferdig i 2003, men ein har enno ikkje byrja å tappe vatn inn i innsjøen.
Hypoplastisk venstre hjarte-syndrom

**Hypoplastisk venstre hjartesyndrom** eller **hjarte-syndrom** (HVHS) er ein medfødd hjartefeil. Han er kjenneteikna av lite venstre hjartekammer, liten eller heilt tett aortaklaff og at byrjinga på livpulsåra (latin: aorta ascendens) er smal.
Huronsjøen

**Huronsjøen** (engelsk *Lake Huron*) er ein av dei store sjøane  i Nord-Amerika. Han er den nest største av desse sjøane, og den tredje største ferskvatn-innsjøen i verda. Sjøen har eit areal på 59 600 km² og inneheld 3&nbsp;540 km³ vatn. Største lengde og breidde er 332 og 245 kilometer. Gjennomsnittsdjupna er 59 meter og største djup er 229 meter. 

Huronsjøen inneheld den største øya i nokon innsjø i verda. Manitoulinøya skil den nordre kanalen og den georgiske bukta frå resten av sjøen.

Dei fem store sjøane er Øvresjøen, Michigansjøen, Ontariosjøen, Eriesjøen og Huronsjøen. 

## Større byar ved Huronsjøen
* Saginaw i Michigan
* Bay City i Michigan
* Alpena i Michigan
* Cheboygan i Michigan
* St. Ignace i Michigan
* Port Huron i Michigan
* Goderich i Ontario
* Sarnia i Ontario
Ontariosjøen

**Ontariosjøen** (Lake Ontario) er ein av dei fem innsjøene i Nord-Amerika som inngår i Dei store sjøane (Great Lakes).

Ontariosjøen er den minste av dei store sjøane med eit areal på  19 009&nbsp;km² og eit volum på 1 639 km<sup>3</sup>. Ontariosjøen er den 14. største innsjøen i verda. Største djupn er 244 meter.

Dei store innsjøane består av fem innsjøar; Øvresjøen, Michigansjøen, Huronsjøen, Eriesjøen og Ontariosjøen.
Almsee

**Almsee** er ein innsjø i Øvre Austerrike i Almtal, sør for byen Grünau im Almtal. Innsjøen ligg i dei nordlege områda av fjella Totes Gebirge og er om lag 2,3 km lang og 700 m brei. Vatnet frys til kvar vinter, og det er ein populær stad for å stå på skeiser og spele curling. Svømming, bading og dykking er derimot forbode på grunn av det rike fiskelivet. Av fiskeartane i innsjøen finn ein bekkerøye, røye, bekkeaure, regnbogeaure og harr. 

Konrad Lorenz gjorde viktige observasjonar av grågåsa i innsjøen.
Dallas

**Dallas** er ein av dei ti største byane i USA og er hjartet i det største byområdet i Texas. Det er òg fylkessete for Dallas County og ein liten del av byen går inn i nabofylka Collin, Denton, Rockwall og Kaufman County. Dallas er oppkalla etter USAs 11. visepresident George M. Dallas.

Dallas er den største byen i metropolen Dallas/Fort Worth (DFW) i det nordlege Texas. I følgje folketeljinga i 2000 har Dallas 1 188 580 innbyggarar, og DFW hadde 5 222 000 innbyggarar. Dette gjer DFW til den femte største byen i USA, og ein av dei 50 største metropolane i verda.

## Bakgrunnsstoff
*
Emilia Fox

**Emilia Rose Elizabeth Fox** () er ein britisk skodespelar som fekk gjennombrotet sitt med filmen *[[Pianisten]]* i 2002. Emilia Fox er dotter av skodespelarane Edward Fox og Joanna David.

## Filmar

## Bakgrunnsstoff
*
Mondsee

**Mondsee** er ein innsjø i Øvre Austerrike-området av Salzkammergut og ligg i nærleiken av den større Attersee. Den sørvestlege strandlinja markerer grensa mellom delstatane Øvre Austerrike og Salzburg. Innsjøen ligg òg mellom Dei nordlege kalksteinsalpane i sør og sandstein-sona i sør. Fjellet Drachenwand ligg på sørsida av innsjøen, og er eit imponerande syn. 

I 1864 vart det oppdaga restar etter pålelandsbyar frå yngre steinalder ved innsjøen. 

Fisk som held til i innsjøen:
* gjedde
* aure
* bekkeaure
* regnbogeaure
* harr
* europeisk ål
* karpe
* lake
* sik

## Galleri

Mondsee.jpg|Med fjellet Drachenwand i bakgrunnen.
Mondsee_evening.jpg|Mondsee i kveldinga.
Mondsee-Austria-2005.jpg|Panoramabilete
Drachenwand.jpg|Fjellet Drachenwand i kveldslys
Mondsee from above.jpg|Ustyn over innsjøen frå Schafberg. 


## Bakgrunnsstoff
Faaker See

**Faaker See** er ein alpeinnsjø nord for Mittagskogel i delstaten Kärnten i Austerrike. Elvene Wourounitza og Rotschitza gjev vatn til innsjøen. Wourounitza fører med seg fine kalkpartiklar ut i innsjøen, noko som gjev innsjøen den spesielle turkise fargen. Området er populært blant turistar og her finn ein både hotell, gjesthus, pensjonat og campingplassar med restaurantar, caféar og pubar. Her kan ein mellom anne vindsurfe, segle og spele golf, i tillegg til ei rekkje andre sportsaktivitetar. European Bike Week er eit årleg arrangement her første veka i september.


Fil:Faakersee blick auf karawanken.jpg|Faaker See, sett frå Karawanken
Fil:001 Faaker See lake and Karawanks mountains in Carinthia, Austria.jpg|Utsyn over innsjøen mot Karawanken
Fil:Faaker See (winter).jpg|Om vinteren
Fil:Faaker See - Blick nach Norden.jpg|Utsyn over innsjøen mot nord
Fil:Villach Bildstock.JPG|Utsyn over innsjøen frå Egg am See mot Mittagskogel. 


## Bakgrunnsstoff
Dei store sjøane

**Dei store sjøane** er fellesnemninga på dei fem innsjøane Ontariosjøen, Eriesjøen, Øvresjøen (Lake Superior), Huronsjøen og Michigansjøen i grenseområdet mellom USA og Canada.

Sjøane er den største gruppa med ferskvassjøar i verda, er ein del av det største ferskvassystemet i verda. Innsjøane inneheld over 35 000 øyer og er kopla til havet gjennom eit system av sluser, kanalar og elver. Slusene er for smale for mange skip, noko som har avgrensa sjøfarten på sjøane. Trass i storleiken har dei ein tendens til å fryse til om vinteren.

Ein mykje mindre, sjette innsjø, St. Clairesjøen, mellom Huron og Erie er og ein del av det same ferskvassystemet, men blir ikkje rekna mellom dei store innsjøane.

## Elvene i ferskvassystemet
Systemet inkluderer og elvene som bitt sjøane saman:
* St. Mary's River frå Øvresjøen til Huron
* St. Claire River frå Huron til St. Claire
* Detroitelva frå St. Claire til Erie
* Niagaraelva, med Niagarafalla frå Erie til Ontario

Michigansjøen er kopla til Huronsjøen gjennom Mackinacstredet. Desse to sjøane ligg like høgt over havet og er geologisk det same vatnmassivet, men er geografisk skilt og blir derfor rekna for å vere to sjøar. Ei halvøy og store øyer deler Huron i to delar; hovedsjøen og Georgian bay.

## Utløp
Det viktigaste utløpet frå systemet er St. Lawrence-elva, som renn ut frå Ontariosjøen gjennom Quebec til Atlanterhavet. Eit utal elver renn inn i dette systemet, over 200 berre i Øvresjøen.

## Nøkkeltal
Frå vest mot aust, den retninga vatnet generelt flyt, plasserer sjøane seg slik:

## Bakgrunnsstoff
Attersee

**Attersee** (òg kalla *Kammersee*) er den største innsjøen i Salzkammergut-området i Austerrike. Han strekkjer seg om lag 20 km frå nord til sør og 4 km frå aust til vest. Tilsiget er frå elva Seeache, som renn ut av ein annan innsjø, Mondsee. Höllengebirge (som ordrett tyder «Helvetesfjellet»), med ei høgd på opp til 1&nbsp;800 m, ligg søraust for innsjøen. Sørvest for innsjøen ligg fjellet Schafberg («Sauefjellet», 1&nbsp;782 m).

Ved Litzlberg ligg det ei lita øya med ein herregard, som den austerrikske målaren Gustav Klimt ofte vitja om sommaren. 

På grunn av jamn vind og reint vatn trekkjer Attersee til seg mange seglarar og symjarar. Om sommaren er det fleire seglekonkurransar her. 

Ein av vindane ein set mest pris på ved Attersee er den såkalla «Rosenwind» (vinden frå rosene). Det er ein austleg vind som bles over ein rosehage til eit slott i nærleiken og fyller lufta med lukta av roser. 

Sidan innsjøen er stor og djup frys han sjeldan til om vinteren, trass i låge temperaturar. Sist gong innsjøen var tilfrosen var seint på 1940-talet.

## Soge
I august 1870 fann ein restane etter pålelandsbyar ved Seewalchen, nær den nordlege enden av innsjøen. På midten av 1800-talet brukte ein hjuldamparar til å frakte post, gods og passasjerar mellom dei landsbyane ved innsjøen. I dag er området ein viktig avkoplingsstad for folk frå urbane område som Wien og Linz.

## Fiskar
Ein finn følgjande fiskar i innsjøen:
* gjedde
* aure
* regnbogeaure
* røye
* europeisk ål
* karpe
* lake
* åbor
* sik

## Bakgrunnsstoff
* Attersee-skip
Gudmund Vindland

**Gudmund Vindland** () er eit pseudonym for ein norsk forfattar. Forfattaren er mest kjend for debutromanen frå 1979, *Villskudd - Sangen til Jens*. Denne romanen handlar mellom anna om forholdet Gudmund Vindland hadde til forfattaren Jens Bjørneboe. Debuttromanen er selt i over 100 000 eksemplar.

## Bibliografi
* 1979: *Villskudd - Sangen til Jens* (roman)
* 1980: *Tigerpuddelen Tilla Tidtrøyte og hennes bestialske bibeltolkninger* (roman)
* 1989: *Stjerneskudd - Sangen til Arne* (roman)
* 2003: *Lingens legeme* (novelle frå samlinga *Happy ending : 13 skeive historier*)
* 2006: *Korinternes gjerninger* (roman)

## Bakgrunnsstoff
* Gaysir: Vellykket Villskudd-jubileum. Artikkel 
* NRK: Homobok fyller 25 år. Artikkel
* Juritzen Forlag: Vindland om seg selv
Millstätter See

**Millstätter See** er ein innsjø Kärnten i Austerrike nordaust for den vesle byen Spittal an der Drau. Han er om lag 12 kilometer lang og opp til 1,8 kilometer brei. På det djupaste er han 142 meter, og kan nå temperaturar på 25&nbsp;°C om sommaren. Dermed er innsjøen ein av dei varmaste innsjøane i Austerrike, og årsaka er vatn som kjem frå varme kjelder i innsjøen. 

Innsjøen var danna av ein isbre under siste istid, og spora etter isbreen er tydeleg på begge sider av innsjøen. Fjella like nord for innsjøen strekkjer seg opp til 2000 meter over havet, og i sør opp mot 900 m. 

Namnet kjem frå landsbyen Millstatt som ligg like ved innsjøen.
Hallstatt-vatnet

**Hallstätter See** er ein innsjø i Salzkammergut i Austerrike. Overflatearealet er 13,5 km², og på det djupaste er han 125 meter. Innsjøen er eit populært turistområde, særleg for dykkarar. I oktober 2005 skjedde det derimot ei ulykke i ei saltgruve som ligg ovanfor innsjøen, og ca. 11&nbsp;000 m³ saltlake rann ut i innsjøen (tilsvarar 3000-4000 tonn salt). Dette har ført til at heile innsjøen har vorte salt, noko han kan vere i fleire år framover. Dette har igjen gått ut over den naturlege fiskestanden i innsjøen. 

## Bakgrunnsstoff
Heiterwanger See

**Heiterwanger See** er ein liten innsjø i Tyrol i Austerrike. Overflata er om lag 1,37 km² stor og på det djupaste er han 61 meter. Innsjøen er kjend for å vere rik på fisk på og keisar Maximilian I av Austerrike var ofte her og fiska. Det er derimot lite algar i innsjøen, som er svært klår med ein sikt på opp til 15 meter. Eit vasskraftverk er òg knytt til av elvene som renn ut i innsjøen, og derfor er ofte vasstanden lågare om vinteren enn vanleg.
Knarrevik

**Knarrevik**, eller **Knarrvika**, er ei bygd på austsida av Litlesotra i Øygarden kommune i Vestland. Sotrabrua (Riksveg 555) går over sundet mellom fastlandet og Litlesotra ved staden. Busetjinga har vorte så tett i området av Statistisk sentralbyrå reknar Straume og Knarrevik som ein tettstad. Tettstaden Knarrevik/Straume har . Tettstadområdet femner også tilliggjande tettbygde strøk sør på Bildøyna og aust på Sotra (Kolltveit).

Namnet Knarrevik har samband med båtnemninga knarr.

## Kjelder
Neusiedlersjøen

**Neusiedlersjøen** (tysk **Neusiedler See**, ungarsk **Fertő-tó**) er den nest største steppeinnsjøen i Sentral-Europa, og ligg på grensa mellom Austerrike og Ungarn. Innsjøen dekkjer eit 315&nbsp;km² stort område, der 240&nbsp;km² ligg i Austerrike og 75&nbsp;km² i Ungarn. Tilsigsområdet til innsjøen er på om lag 1&nbsp;120&nbsp;km². Frå nord til sør er innsjøen om lag 36&nbsp;km lang, og er mellom 6 og 12&nbsp;km brei frå aust mot vest. Innsjøen ligg 115 meter over havet, og er ikkje meir enn 1,8 m djup på det djupast. Nedbør kan stundom føre til alvorlege flaumar, medan tørke kan få innsjøen til å skrumpe inn. Det har fleire gongar skjedd at innsjøen har forsvunne heilt, sist gong på byrjinga av 1900-talet.

Det meste av innsjøen er omringa av siv. Vasskvaliteten vert styrt av kor mykje salt og gjørme sedimenta på vassbotn gjev frå seg. Om sommaren er det stundom sivbrannar, sidan tørre siv er svært brannfarlege, og brannane spreier seg ofte raskt på grunn av vinden.

Før ein byrja å regulere innsjøen på 1800-talet strakk innsjøen seg søraustover til sumplandet Hanság. Han var derfor nært knytt til elvane Donau og Raab. I dag er det eit slusesystem i det ungarske området Fertőújlak som styrer vassnivået. Saker om innsjøen som angår begge landa vert tatt hand om av den austerriksk-ungarske vasskommisjonen.

Nasjonalparkane Neusiedler See-Seewinkel i Austerrike og Fertő-Hanság i Ungarn vart saman tatt opp på Verdsarv-lista i 2001.

Området rundt Neusiedlersjøen trekkjer til seg mange turistar, og sjøen er kjend som «Wienarane sine sjø», sidan ein både kan segle og vindsurfe her. I tillegg er det ei viss grad av kommersiell fiske.

Dei meir viktig landsbyane langs innsjøen er Illmitz, Podersdorf, Weiden, Neusiedl am See, Jois, Winden, Breitenbrunn, Purbach am Neusiedlersee, Donnerskirchen, Oggau, Rust og Mörbisch i Austerrike, og Fertőrákos, Fertőboz, Fertőd, Balf og Fertőújlak i Ungarn, der landsbyane Illmitz, Apetlon og Podersdorf dannar det såkalla Seewinkel-området (sjøhjørne), som ligg mellom innsjøen og den ungarske grensa.

Dei siste åra har vassnivå i innsjøen minka drastisk, og har minka med 30&nbsp;cm på berre eit år. Dette skapar problem for segling og kommersiell transport, sidan båtane stadig oftare treffer botn.
Lars Monsen

**Lars Thorbjørn Monsen** () i Oslo er ein norsk-samisk journalist, forfattar, villmarks- og ekspedisjonsfarar. Han har eige bokforlag - Lars-forlaget - Lars Monsen Boksenteret AS. Han er utdanna som lærar.

Lars Monsen skreiv tidlegare for bladet Villmarksliv og har sidan 1991 skrive ei rekkje bøker om turane sine i villmarka. I 2005 vart han kjend i samband med naturprogramma *Canada på tvers*, sendt i NRK fjernsynet. Han har laga fleire fjernsynsseriar om turane sine, som *På tur med Lars Monsen* og *[[Nordkalotten 365]]*

## Ekspedisjonar
Lars Monsen har mellom anna gjennomført desse ekspedisjonane: 
* Til fots over Canada (2 år og 7 månader, 8252 km)
* Til fots over Alaska (10 månader, 3000 km)
* Til fots over Noreg (365 dagar, 3000 km)
* Til fots over Kodiak Island, Alaska 
* Til fots over Admiralty Island, Alaska 
* Med kano gjennom Katmai National Park, Alaska, to gonger 
* 900 km til fots gjennom Finland, Sverige og Noreg
* 90 dagar til fots i Børgefjell nasjonalpark
* 3 1-månads turar: Finnmark, Femundsmarka og Saltfjellet, 2004, til tv-serie på NRK1
* 365 dagar på Nordkalotten (Noreg, Sverige og Finland) september 2006 - september 2007, tv-serie på NRK1

## Bibliografi
* 1991: *Norge på langs*, medforfattar Trond Strømdahl (nyutgåve i 2006)
* 1993: *Med fiskestang og svartkjele* (nyutgåve i 2006)
* 1994: *Med kart og kompass i villmarka* (nyutgåve i 2006)
* 1995: *90 dager på loffen i Børgefjell*
* 1996: *Til fots gjennom Alaska*
* 1998: *Villmarksboka* (nyutgåve i 2005)
* 1999: *Ekspedisjoner i bjørneland* 
* 2002: *Canada på tvers* (nyutgåve i 2005)
* 2003: *Kappløp gjennom Alaska - Robert Sørlies gullferd til Nome* (medforfattar Nina Skramstad)
* 2006: *101 villmarkstips*
* 2006: *Turer med trøkk 1* (ulike medforfattar)
* 2007: *Få fisk med Lars og Trond* (fiskebok for nybegynnarar, medforfattar Trond Strømdahl)
* 2007: *Nordkalotten 365* 
* 2007: *Børgefjell* (ny, revidert utgåve, medforfattar Trond Strømdahl)

## Bakgrunnsstoff
* http://www.nrk.no/monsen
* http://www.larsmonsenfacts.com/
Ossiacher See

**Ossiacher See** er ein innsjø nær den austerikske byen Villach, og ein av dei sørlegaste i Austerrike. Han er den tredje største innsjøen i delstaten Kärnten etter Wörthersee og Millstätter See.

Det er fem større byar og landsbyar rundt innsjøen, og alle er avhengig av turisme om sommaren: Annenheim, Sattendorf, Bodensdorf, Steindorf og Ossiach. Ossiach er kjend for ein klassisk musikkfestival som vert halde her kvart år i juli-august. 
					
Fil:OSSIACHER-SEE.JL.jpg|Ossiacher See
Fil:OSSIACHER-SEE2.JL.JPG|Utsyn over innsjøen frå Gerlitzen-fjellet


## Bakgrunnsstoff
ICA

**ICA Norge AS** var eit norsk detaljhandelsselskap som dreiv med sal av daglegvarer. Det blei kjøpt opp av Coop Norge i 2014. 

I oktober 2014 hadde ICA Norge 553 butikkar som blei drivne anten i eigen regi, i form av franchise eller som assosierte butikkar. I 2010 omsette ICA Norge for 17,817 milliardar kroner med eit resultat på minus 497 millionar. ICA Norge var 100&nbsp;% eigd av ICA AB *(Inköpscentralernas aktiebolag)* og hadde 5&nbsp;345 tilsette (ekskl. franchise). ICA Norge hadde ein marknadsdel i den norske daglegvaremarknaden på 14,8 prosent. Administrerande direktør var Thorbjørn Theie. 

I oktober 2014 blei ICA Norge seld til Coop Norge. Det trong godkjenning frå Konkurransetilsynet, noko som blei gjeve i mars 2015. Selskapet blei drive vidare som eit dotterselskap av Coop Norge under namnet Norsk Butikkdrift.

Selskapet opererte med fire ulike butikkonsept: *ICA Nær*, *ICA Supermarked*, *ICA Maxi* og *Rimi*. 

* Rimi: Lågprisbutikkar med daglegvarer.
* ICA Nær: Mindre matbutikkar.
* ICA Supermarked: Større matbutikkar med eit utval ferskvarer.
* ICA Maxi: Daglegvarebutikkar som i tillegg til matvarer tilbyr bøker, klede, kjøkkenreiskapar, sportsartiklar og hageartiklar.

## Kjelder
Traunsee

**Traunsee** er ein innsjø i Salzkammergut i Austerrike. Overflatearealet er om lag 24,5 km² og på det djupaste er han 191 meter. Området er ein populær turiststad. 

Nord om innsjøen ligg Gmunden, og sør om ligg Ebensee. Innsjøen er omkrinsa av fjell, mellom anna Traunstein, og fleire byar og landsbyar, mellom dei Altmünster og Traunkirchen.
Rasen-Antholz

**Rasen-Antholz** (italiensk *Rasun-Anterselva*) er ein kommune i den italienske provinsen Sør-Tirol. Kommunen omfattar den kjente vintersportstaden Antholz.

Kommunen består av Antholzertal, en nordleg sidedal til Pustertal nær hovudvasskiljet i Alpene. I dalen ligg det seks landsbyar, som nedanfrå og oppover heiter Neunhäusern (926&nbsp;moh.), Niederrasen, Oberrasen, Antholz Niedertal, Antholz Mittertal og Antholz Obertal (1532&nbsp;moh.). Dalen fortset nordaustover til Stallerpasset (2052&nbsp;moh.), som bind saman Antholzertal med Defereggental i Aust-Tirol. Mellom Antholz Obertal og Stallerpasset ligg innsjøen Antholzer See, som ligg på 1642&nbsp;meters høgd. Ved sidan av denne ligg det eit skiskyttaranlegg som årleg er arena for verdscupen og har arrangert VM i skiskyting ei rekkje gonger.

Av dei 2780 innbyggjarane i kommunen (2004) er 98&nbsp;% tysktalande. Namna *Rasun* og *Anterselva* blei, som dei fleste andre italienske stadnamn i Sør-Tirol, funne opp av fascistane på 1920-talet ved å oversetje ledd for ledd til italiensk (*Ant* blei forvanska til *Anter* fordi det ikkje betyr noko; *Holz* = *selva* = skog).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rasen-Antholz|Rasen-Antholz]]» frå ,  den 19. februar 2019.*