open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kristianstads län

**Kristianstads län** var mellom 1719 og 31. desember 1996 eit svensk len som låg i nordaustre Skåne og delar av det søraustre og nordvestre Skåne. Länet hadde länsbokstav L. Området er sidan 1. januar 1997 ein del av Skåne län, til saman med tidlegare Malmöhus län. Residensstad i länet var Kristianstad. Länet finst til ein viss att i dag som riksdagsvalkretsen Skåne läns norra och östra valkrets.

## Städer
Ved kommunereforma som vart gjennomført den 1. januar 1971 opphøyrde følgjande städer (uoffisiellt blir centralorterna likevel sett som städer) og dei vart omdanna til kommunar:
* Hässleholm
* Kristianstad
* Simrishamn
* Ängelholm

## Härad
* Albo härad
* Bjäre härad
* Gärds härad
* Ingelstads härad
* Järrestads härad
* Norra Åsbo härad
* Södra Åsbo härad
* Villands härad
* Västra Göinge härad
* Östra Göinge härad

## Kommunar

Dei siste kommunesamanslåingane vart gjennomførte den 1. januar 1974. Frå då av hadde länet følgjande kommunar:

### Kommunar frå 1970-talet og framover

* Bromölla kommun
* Båstads kommun
* Hässleholms kommun
* Klippans kommun
* Kristianstads kommun
* Osby kommun
* Perstorps kommun
* Simrishamns kommun
* Tomelilla kommun
* Åstorps kommun
* Ängelholms kommun
* Örkelljunga kommun
* Östra Göinge kommun

### Kommunar 1950-tal till 1970-tal
#### Städer (4 st)

* Hässleholms stad
* Kristianstads stad
* Simrishamns stad
* Ängelholms stad

#### [[Köping]]ar (9 st)

* Bromölla köping
* Båstads köping
* Klippans köping
* Osby köping
* Perstorps köping
* Tomelilla köping
* Vinslövs köping
* Åhus köping
* Åstorps köping

#### Landskommuner (45 st)

* Araslövs landskommun
* Ausås landskommun
* Barkåkra landskommun
* Bjärnums landskommun
* Borrby landskommun
* Broby landskommun
* Brösarps landskommun
* Degeberga landskommun
* Everöds landskommun
* Fjälkinge landskommun
* Förslövsholms landskommun
* Glemmingebro landskommun
* Glimåkra landskommun
* Hammenhögs landskommun
* Hjärnarps landskommun
* Hjärsås landskommun
* Hästveda landskommun
* Ivetofta landskommun
* Kiviks landskommun
* Knislinge landskommun
* Kvidinge landskommun
* Loshults landskommun
* Löderups landskommun
* Munka-Ljungby landskommun
* Nosaby landskommun
* Näsums landskommun
* Onslunda landskommun
* Oppmanna och Vånga landskommun
* Osby landskommun
* Riseberga landskommun
* Skånes-Fagerhults landskommun
* Smedstorps landskommun
* Stoby landskommun
* Sösdala landskommun
* Tollarps landskommun
* Tommarps landskommun
* Träne landskommun
* Tyringe landskommun
* Vinslövs landskommun
* Vittsjö landskommun
* Vä landskommun
* Västra Bjäre landskommun
* Örkelljunga landskommun
* Örkeneds landskommun
* Östra Ljungby landskommun

## Sjå òg
* Landshövdingar i Kristianstads län
* Malmöhus län (-1996)

## Bakgrunnsstoff
International Ornithologists' Union

**International Ornithologists' Union** (IOU) er ein ornitologisk samskipnad. Samskipnaden var tidlegare kjent som **International Ornithological Congress**, IOC.

IOC har vore ansvarleg for den største og lengst varige serien av internasjonale møte for ornitologar. Det første møtet vart halde i 1884, seinare møter har vore haldne uregelmessig fram til 1926. Etter det, kvart fjerde år, med unntak av to under og rett etter andre verdskrigen. Det siste møtet gjekk i Campos do Jordão, Brasil i 2010. WorldBirdNames.org gjev ut *[[IOC World Bird List]]* på vegne av International Ornithologists' Union.

### Bakgrunnsstoff

* Nettstad for samskipnaden
American Ornithological Society

**American Ornithologists' Union** (AOU) er ein ornitologisk organisasjon i USA. Medlemmane er i hovudsak profesjonelle ornitologar snarare enn amatørar. Organisasjonen er eit medlem av Ornitologisk Council.

Han vart grunnlagt av Elliott Coues, Joel Asaf Allen, og William Brewster i september 1883.

Det kvartalsvise tidsskriftet, *[[The Auk]]*, har vore utgjeve sidan januar 1884. Andre betydelege publikasjonar omfattar *[[AOU Checklist of North American Birds]]*, som er eit standardoppslagsverk for feltarbeid, og ein monografiserie, *Ornitologisk Monographs*.

**South American Classification Committee (SACC)**, er eit offentleg utval underlagt AOU, med spesielt oppdrag om å vedlikehalde ein standardklassifikasjon, med engelske namn, for fugleartar i Sør-Amerika.

## Kjelder

* *Første utgåva av denne artikkelen er ei omsetjing av «[[:en:American Ornithologists' Union|American Ornithologists' Union]]» frå , den 3. januar 2011*
Halmstad

**Halmstad** (tidlegare dansk Halmsted) er ein by i Hallands län sørvest i Sverige som ligg ved munningen av elva Nissan, der ho munnar ut i Kattegat. Han er residensstad  for lenet og administrasjonssenter i Halmstads kommun. Halmstad har 55&nbsp;688 innbyggjarar (2005) og er den 19. største tettstaden i Sverige.

## Historie
Sjølve namnet opptrer første gong i forma *Halmstæde* i Valdemar Sejr si jordebok frå 1231, den gong som namnet på eit herad og ein kongsgard. 

Frå eit pavebrev i 1264 kan ein sjå at Halmstad på det tidspunktet hadde eit dominikanarkloster. I andre dokument frå same periode blir innbyggjarane i Halmstad kalla borgarar, og det står at dei dreiv handel og eigde skip.

Dei første kjende kjøpstadsprivilegia er frå 1307, gjevne av kong Erik Menveds bror, den seinare Christoffer II, som var hertug av Halland. 

Halmstad var kongressby i Kalmarunionen. Unionstraktaten inneheldt avgjersler om at kongeval skulle haldast i byen, og borgarane drøymde om at han skulle bli hovudstad i Norden. På 1430-talet blei byen herja og plyndra av svenske troppar under Engelbrekt. Sankt Nikolai kyrkje, er eit av få minnesmerke som står att frå mellomalderen. 

I 1563 blei byen igjen kringsett av svenskane, men innbyggjarane forsvarte seg tappert, noko som fekk Frederik II til å løne dei med store jordeigedomar. 

Christian IV har sett sitt preg på byen. Han var mykje i det danske Halland, og let mellom anna bygge festningsverk, samt Halmstad slott. 

Slottet stod nesten ferdig i 1619, då Christian IV inviterte Gustav II Adolf til Halmstad. Det blei festa på slottet i sju dagar. Same år øydela ein brann byen, og Christian fekk høvet til å gjere Halmstad til ein moderne renessanseby med rette gater og regelmessige bykvarter. 

I følgje den andre freden i Brømsebro fekk Sverige Halland som pant i 30 år, og i Roskildefreden blei avståinga definitiv. I 1676 stod slaget ved Halmstad, der Karl XI sigra over den dansk-norske hæren. 

På 1800-talet blei byen på grunn av sjøfart og industri ein av dei raskast veksande i Sverige. 

## Sjå òg
*Halmstads BK 

## Folk frå Halmstad
*Jonas Altberg (Basshunter)
*Carl Bildt
*Fredrik Ljungberg
*Ernst Wigforss
*Per Gessle (Roxette)
*Peter Wahlbeck
*Rudolf Petersson
*Thomas Petersson
*Bengt Johansson
*Jörgen Persson
*Jan Jönsson

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Halmstad|Halmstad]]» frå ,  den 2. juli 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Halmstads historie
Gävle

**Gävle** (eldre staving *Gefle*) er ein by i Gästrikland og administrasjonssenteret i Gävle kommun. Staden er residensstad for Gävleborgs län. Gävle er den 13. største byen i Sverige med 68&nbsp;700 innbyggarar (2005).

Gävle ligg ved Gävlebukten, der Gavleån munnar ut i Bottenhavet (Austersjøen), cirka 15&nbsp;km nordvest for Skutskär der Dalälven har sin munning. Cirka 20&nbsp;km vest for Gävle og oppstrøms langs Gavleån ligg Sandviken. Mellom Gävle og Skutskär ligg Furuvik, kjend for dyre- og opplevingsparken Furuviksparken.

Gävle er ein gamal industristad som ein i dag mellom anna forbind med kafferosteriet Gevalia, som er stadnamnet på latin. Staden har «Välkommen ombord» som motto og flaggskipet ved havet er den nye stadsdelen Gävle Strand. Gävle har eigen sjøredningsstasjon som høyrer til SSRS - Svenska Sjöräddningssällskapet; RS Gävle. I dei seinare år har Gävle fått særs stor merksemd for sin julebukk, *Gävlebocken*, som vert påtend nesten kvart år.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Narve Bjørgo

**Narve Bjørgo** () er ein norsk mellomlalderhistorikar. 

Narve Bjørgo studerte ved Universitetet i Bergen. 24. november 1972 vart han utnemnd til professor i historie ved (det då nyoppretta) Universitetet i Tromsø. Han var dekan i 1985 til 1985, og rektor ved universitet i to periodar, frå 1985 til 1989. I 1989 vart Bjørgo administrerande direktør i Norges almenvitenskapelige forskningsråd (NAVF), og han var styreleiar for NOKUT. Bjørgo var professor ved Universitetet i Bergen frå 1993 til 2006. Før han gjekk av med pensjon i 2008 fekk han eit æresdoktorat ved Universitetet i Tromsø for innsatsen sin for oppbygginga av universitetet.

## Bjørgo som historikar

Bjørgo skreiv kapitla om tida før 1537 i verket Norsk utenrikspolitikks historie. Han var også sentral i utgjevinga av Regesta Norvegica, ei kronologisk ordna liste over alle dei skriftlege primærkjeldene til norsk mellomalderhistorie.  

## Artiklar
* *Om skriftlege kjelder for Hákonar saga* Historisk tidsskrift 1967 46: 185-229 
* *Samkongedøme kontra einekongedøme. Ein analyse av norsk kjeldemateriale i historiografisk perspektiv* Historisk tidsskrift 1970 49: 1-33 
* Det eldste Stavanger i historisk lys, Stavanger Aftenblad, 22. november 1975.
* *Samkongedøme og einkongedøme* Historisk tidsskrift 1976 55: 204-221 
* *Norges første flyktningar - norsk perspektiv på Troms 1242* Historisk tidsskrift 1982 61: 68-73 
* *Utenrikshandelen fra det vestafjeldske Norge 1100-1600. Opposisjonsinnlegg ved Arnved Nedkvitnes doktordisputas* Historisk tidsskrift 1986 65: 74-84 
* *John H. Ballantyne and Brian Smith (editors): Shetland Documents 1195-1579* Historisk tidsskrift 2002 81: 1

## Bakgrunnsstoff
* Helge Salvesen og Hallvard Tjølmeland 2008: Narve Bjørgo
Kjell Venås

**Kjell Venås** () var dr.philos. i nordisk språkvitskap ved Universitetet i Oslo, med vekt på grammatikk, sosiolingvistikk og språk- og kulturhistorie. I 1972 vart han professor ved Universitetet i Oslo.

Venås gjekk ut frå Volda offentlege lærarskule i 1954, tok artium ved Voss landsgymnas i 1956, og vart cand.philol. ved Universitetet i Oslo i 1960. Han vart dr.philos. i 1967 med avhandling *Sterke verb i norske målføre*. I 1966 vart Venås universitetslektor i nordisk språkvitskap ved Universitetet i Oslo. Han arbeidde som dosent i 1970–72 og som professor i nordisk språkvitskap i 1972–97.

Dei tidlege verka til Venås, om sterke og linne verb i norsk, og om adjektivsuffikset *-ga-*,  fell innanfor historisk språkvitskap, og er framleis standardreferanser om emna dei tek opp. Med boka *Mål og miljø* viste Venås at han også kunne orientere seg innanfor eit nytt fagfelt, og han var dermed med på å gje sosiolingvistikken eit teoretisk fundament innanfor nordiskfaget.

Tekstsamlinga *Den fyrste morgonblånen*, eit oversyn over norske tekstar frå dansketida, har gjeve opphav til ny interesse for norsk språkhistorie.

## Litteratur
* *Sterke verb i norske målføre. Morfologiske studiar*, dr.avh., 1967 
* *Adjektivsuffikset germansk -ga- i norrønt. Med eit tillegg om utviklinga i nyare mål*, 1971 
* *Linne verb i norske målføre. Morfologiske studiar*, 1974 
* *Hallingmålet*, 1977 
* *Mål og miljø. Innføring i sosiolingvistikk eller språksosiologi*, 1982 (3. utg. 1991) 
* *For Noreg og Ivar Aasen. [[Gustav Indrebø]] i arbeid og strid*, 1984 
* *Norske innsjønamn 3: Hedmark fylke*, 1987 
* *Norsk grammatikk. Nynorsk*, 1990 
* *Den fyrste morgonblånen. Tekster på norsk frå dansketida*, 1990 
* *Mål og med. [[Noregs Mållag]] i 1980-åra*, 1991 
* *I Aasens fotefar. [[Marius Hægstad]],* 1992 
* *Då tida var fullkomen. [[Ivar Aasen]]*, 1996 
* *Norske innsjønamn 4: Telemark fylke*, 2002 
* *[[Sigurd Kolsrud]],* 2005

* *Mål og medvit. Heidersskrift til Kjell Venås på 60-årsdagen 30. november 1987*, 1987 
* *Målvitskap og målrøkt. Festskrift på 70-årsdagen 30. november 1997*, 1997 
* Geirr Wiggen: «Skrivaren Kjell Venås – eit publikasjonshistorisk riss» I: *Mål og makt* nr. 4/1997, s. 36–47

## Kjelder

* *Kjell Venås* på Wikipedia på bokmål
* *Kjell Venås* i Norsk biografisk leksikon
Nagapattinam

**Nagapattinam** (tamil நாகப்பட்டினம், *nākappaṭṭiṉam*; tidlegare kalla *Negapatam* og *Nagapatnam*) er ein indisk kystby i delstaten Tamil Nadu. Nagapattinam har rundt 95&nbsp;000 innbyggjarar og dermed rekna som ein etter måten liten by. Han er administrasjonssenter for Nagapattinam distrikt, som ligg sør og nord for Karaikal, eit lite område som høyrer til Puducherry. Nagapattinam ligg nær byar som Tiruvarur, Karaikal, Mayiladuthurai og Velankanni, og ligg om lag 32 mil sør for Chennai. Han har jernbanesamband til linja mellom Chennai og Kozhikode. 

## Soge
Nagapattinam var ein viktig stad for Tsjolariket, og det blei bygd fleire Sjivatempel her. Under buddhismen blei det også bygd buddhistiske heilagstader. Pallavaherskaren Rajasimha tillèt ein kinesisk herskar å bygga eit Buddha-vihara her rundt 700 f.Kr.

Frå 1507 til 1657 var Nagapattinam under portugisisk styre. I 1658 forhandla nederlendarane fram ein avtale med kongen av Thanjavur. På 1700-talet blei det utkjempa to sjøslag mellom britiske og franske skip utanfor byen, eit i 1758 som del av Sjuårskrigen og eit i 1782 som del av Den amerikanske sjølvstendekrigen. Britane tok byen frå Nederlanda i 1781 under Den fjerde engelsk-nederlandske krigen, og han blei formelt overført til britiske hender ved fredsavtalen i 1784. Frå 1799 til 1845 var han hovudkvarter for Thanjore-distriktet.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Negapatam|Negapatam]]» frå , og «[[:sv:|Negapatam]]» frå  den 3. januar 2011.*  
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nagapatnam|Nagapatnam]]» frå ,  den 3. januar 2011.*  
* Nagapattinam ved tamilnadutourism.org
Härnösand

**Härnösand** er ein by i Ångermanland i tillegg til centralort i Härnösands kommun, residensstad for Västernorrlands län og stiftsstad i Härnösands stift. I 2005 hadde byen  innbyggjarar.

Härnösand fekk bystatus i 1585 og blei grunnlagt av Johan III av Sverige.

## Sjå òg
* Härnösands domkyrkoförsamling
* Härnösands domkyrka
* HMS ''Härnösand''
* Härnösands kommun

## Bakgrunnsstoff

* Härnösands kommuns webbplats
*  Bilder från Härnösand
Luleå

**Luleå** (finsk *Luulaja*, nordsamisk *Luleju*, lulesamisk *Julev*) er ein by i det svenske Norrbottens län i landsdelen Norrland. Han er administrasjonssenter for både Luleå kommun og Norrbottens län. Innbyggjartalet er for delen til bykjernen i overkant av 46 000, og for kommunen som heilskap nærare 74 000.
Byen vart grunnlagt i 1621 av Gustav II Adolf og hadde då plasseringa si i det som no heiter Gammelstad. Dei rike førekomstane av jernmalm i traktene rundt Gällivare og Kiruna danna grunnlaget for byveksten til Luleå, sidan byen ligg ved den nordlege enden av Austersjøen. Ved utløpet til Lule älven i Austersjøen vart det etter kvart danna ei god utførselhamn for den malmen som enno brytast ut ved Gällivare og Kiruna.

Etter kvart som skipa vart større og havnivået sokk, tvinga ei større byflytting seg fram, og byrja den forholdsvis raske veksten i det området han ligg i no. Her vart det med tida bygd opp ein større industri, ved sidan av malmutførselen. Særleg var det den metallurgiske industrien som voks, med eit større stålverk og eit koksverk som hjørnesteinar.

Eit av særprega ved Luleå hamn er balansen mellom innførsel og utførsel, det gjensidige tilhøvet mellom desse og dei ringverknadane dette har gjeve, og enno gjev, for byen Luleå. Hamna er elles den største i Sverige nord for Stockholm, der skip med lasteevne inntil 110 000 tonn kan anløpe.

I tillegg til å vere ei viktig hamn, er Luleå ein større skuleby der det finst fleire vidaregåande skular og eit universitet. Studentar frå fleire land er representert her, der dei studerer ulike fag som teknologiske fag, samfunnsfag og helsefag.

År om anna kan nærare 15 000 studentar stadfeste tilknytinga si til Luleå.

Som kulturby er Luleå ein av dei viktigaste i Sverige. Regionteatret Norrbottensteatern er plassert her, det same er Nord-Sveriges største kulturhus, Kulturens hus. Sistnemnde innehar i tillegg til konsertsalar eit større folkebibliotek.

Næringslivet er mangfaldig og variert, Luleå har eit pulserande og aktivt uteliv og turismen er ei stor vekstnæring.

Samferdselstilhøva er gode, her er ein flyplass med internasjonale mål som ligg på Kallax ved sørbreidda av Luleälven, og ein jernbanestasjon gjev samband til blant andre Stockholm og Narvik.

Kystriksvegen E4 passarar Luleå, og mellomriksvegen E10 fører trafikken i retning Kiruna og Noreg. Elles gjev hamna høve for anløp av cruiseskip sommartider. 

## Venskapsbyar
*  Tromsø
*  Murmansk

## Bakgrunnsstoff
* lulea.se – Fakta på Luleås webbplats 
* lulea.se – Luleå

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Luleå|Luleå]]» frå , den 3. januar 2011.*
Svartand

**Svartand** (*Melanitta nigra*) er ei dukkand i andefamilien som hekkar ved ferskvatn mellom austlege Grønland og sentrale Sibir og overvintrar på sjøen langst kystar i Vest-Europa sørover til kysten av Vest-Sahara.

## Skildring
Hannen er svart og har ein gul flekk midt på nebbet og ein liten knøl ved nebbrota. Hoa er brungrå og har ikkje nebbknøl. På begge kjønn er beina svartbrune eller svartgrå. Svartanda vert 43–54 cm lang. I flukt verkar fuglen kompakt. 

### Føde
Svartanda et krepsdyr og blautdyr som t.d. muslingar. Ved ferskvatn utgjer insekt og små fisk ein del av maten.

### Læte
På trekket til hekkeplassane kan det høyrast ein karakteristisk oppatteken ofte tostava pipelyd.

### Utbreiing og taksonomi
Svartanda hekkar frå Aust-Grønland, Island og Dei britiske øyane i vest, vidare gjennom sentrale delar av Fennoskandia, inn i Russland sør for Kvitsjøen og breitt over Sibir til elva Olenjok som har utspring frå Det sentralsibirske platået. Tidlegare var det registrert ein hekkebestand på Bjørnøya.
Svartanda og amerikasvartand (*M. americana*) var rekna som to underartar av same slag fram til ca. 2010 då forsking hadde vist at dei to kan reknast som gode artar.

#### Førekomst i Noreg
I Sør-Noreg hekkar svartanda spreidd ved fjellvatn i bjørke- og vierregionen, ofte også lågare nede og ein sjeldan gong ute ved kysten. I Nord-Noreg er der også ein spreidd bestand gjennom alle fylka. I denne landsdelen var truleg fuglen meir vanleg i tidlegare tider. I 2021 blei arten oppgradert frå *nær truga* til *sårbar* (VU) på den norske raudlista for artar.  

### Hekking

Svartanda kjem til hekkeplassane i april-mai. Dette trekket gjer fuglane helst om kvelden og natta. Reiret vert plassert på turr grunn nær ferskvatn, gjerne i relativt høgt vier- eller einerkratt, ofte inne i bjørkeskog. Dette er lite forseggjort, men etter kvart vert det fylt med dun frå hoa. Hoa legg 6-9 egg i slutten av mai eller i juni. Hannen dreg tidleg frå reirplassen og reiser ut til kysten der han flokkar seg med andre hannar. Hoa ruger i 27-31 døgn. Ungane dreg snart frå reiret og finn tidleg sin eigen mat. Dei vert passa av mora ei tid framover og kan flyge etter 6-7 veker.

## Trekktilhøve
Svartendene dreg ut til kysten for å overvintre i flokkar. Mange av fuglane som held seg på norskekysten om vinteren er komne austfrå. Av den norske hekkebestanden reiser ein del sørover til Danmark.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sjöorre|Sjöorre]]» frå ,  den 3. januar 2011.*  
 
* J. Ingar I. Båtvik, 1994, *[http://birdlife.no/fuglekunnskap/fugleatlas/index.php?taxon_id=3555 Artsomtale: Melanitta nigra – svartand]*, S. 96 i: Gjershaug, J. O., Thingstad, P. G., Eldøy, S. & Byrkjeland, S. (red.): Norsk fugleatlas. Norsk Ornitologisk Forening, Klæbu. Henta 26. desember 2021
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Konstantin Stanislavskij

**Konstantin Sergejevitsj Stanislavskij** () var ein russisk regissør, skodespelar, teaterleiar og teaterpedagog. I dag underviser dei fleste teaterskular i den vestlege verda etter dei prinsippa og teknikkane som Stanislavskij la for skodespelaropplæringa. Han fornya teaterkunsten og har hatt svært stor innverknad på seinare teater- og filmhistorie.

## Liv og gjerning

Stanislavskij vart fødd i Moskva og arbeidde heile livet innanfor teateret. Saman med kollegaen Vladimir Nemirovitsj-Dantsjenko danna han i 1898 Moskva kunstnarteater, som vart kjent gjennom oppsettingar av Anton Tsjekhov sine skodespel. Stanislavskij skapte ein praktisk metode og teori for skodespelarar som ville utvikle ein truverdig rollefigur «innanfrå» i motsetning til gjennom ytre, påtekne gestar.

I 1936 mottok Stanislavskij Leninordenen, Sovjetunionens høgste sivile utmerking.

### Stanislavskijs metode for skodespelaropplæring
For Stanislavskijs var innleving eit særleg viktig prinsipp. Tidlegare hadde skodespelarkunsten vore prega av stive, maskeprega og stereotype framstillingar av kjensler og personlegdomar. Stanislavskij ville at utøvarane skulle finne fram til og uttrykke *ekte* kjensler og opplevingar. Skodespelarane skal gå så opp i rolla at dei kjenner seg som rollefigurane. Grunnlaget for ein slik rolleidentifikasjon er å analysere dramateksten og bestemme rollefiguren sin livssituasjon, bakgrunn og ynskje. I tillegg må skodespelaren klargjere kva og kven som hindrar rollefiguren i å oppnå målet sitt. Det heile må utviklast i samsvar med grunntanken i stykket. Slik vil hovudideen i stykket prege alle detaljar i framføringa. Mot slutten av livet var Stanislavskij særleg oppteken av *fysiske handlingar* som ein inngangsport til truverdig spel, samt improvisasjon. For Bertolt Brecht, den andre store teaterteoretikaren i det 20. hundreåret, var målet å få tilskodaren til å tenke framfor å føle.

Stanislavskij si metode vert ofte forveksla med Lee Strasberg si *method acting*, ein metode som vart utvikla på 1930-talet. Desse to systema har mange fellestrekk, men er også ulike på mange punkt.

Stanislavskij døydde i fødebyen Moskva i 1938.

## Litteratur
* Stanislavskij, Konstantin: *En skuespillers arbejde med sig selv*. Nyt Nordisk forlag Arnold Busck, København 1998. ISBN 87-17-01062-4

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Konstantin Stanislavskij|Konstantin Stanislavskij]]» frå ,  den 3. januar 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Stiftsstad

Ein **stiftsstad** er ein by som er sete for ein biskop. Staden har ei domkyrkje med domkapittel og domkyrkjeforsamling og utgjer dermed hovudsete for eit kyrkjeleg stift. Jamfør omgrepa residensstad og hovudstad.
Omgrepet vart innført etter reformasjonen.

## Folkekyrkjene i dei nordiske landa
### Danmark
Den danske folkekyrkja har stiftsstader i København, Helsingør, Roskilde, Odense, Maribo, Ribe, Haderslev, Viborg, Ålborg, Århus og i Nuuk (Godthåb) på Grønland.
### Finland
Den evangelisk-lutherske kyrkja i Finland har stiftsstadene Åbo, Tammerfors, Uleåborg, S:t Michel, Borgå, Kuopio, Lapua, Helsingfors og Esbo.

Den finske ortodokse kyrkja har stiftsstadene Joensuu, Helsingfors og Uleåborg

### Island
Den islandske kyrkja utgjer eit einaste stift med Reykjavik som stiftsstad.

### Noreg
Den norske kyrkja hadde stiftsstader fram til 1. januar 1919 då omgrepet bispedømme erstatta stift. Fram til 1919 var Trondheim, Bergen, Oslo, Hamar, Kristiansand, Stavanger (fram til 1682 då Kristiansand overtok) og Tromsø (formelt frå 1844). I ein kort periode var Alstahaug (1804−1828) sete for biskopen, men var formelt sett ikkje eige stift og dermed heller ikkje stiftstad.

I dag er desse stadene bispesete med domkyrkje:
Trondheim, Bergen, Oslo, Bodø, Fredrikstad, Hamar, Kristiansand, Molde, Stavanger, Tromsø og Tønsberg.

### Sverige
Den svenske kyrkja har som stiftsstader Uppsala, Linköping, Skara, Strängnäs, Västerås, Växjö, Lund, Göteborg, Karlstad, Härnösand, Luleå, Visby og Stockholm.

## Kjelder
Tommy Fredvang

**Tommy Fredvang** () er ein norsk musikar, songar og låtskrivar. Han spelar gitar og vart kjent då han deltok i *[[X Factor 2009 Noreg|X Factor 2009]]* der han hadde Jan Fredrik Karlsen som mentor. Han klarte seg fint til han fekk problem med røysta. Han deltok i 2010 i TV 2-suksessen *[[Skal vi danse]]* der han dansa med Rakel Kristina Aalmo. 18. oktober 2010 vart debutalbumet hans *From Now On* utgjeve. Han enda på andreplass i den andre delfinalen i Melodi Grand Prix 2012 og gjekk vidare til finalen.

## Diskografi
;Album
* 2010: *From Now On*

;Singlar
* 2010: *Wake Up Call*
* 2010: *Wake Up Call* (Ruben Nyborg remix)
* 2010: *Paralyzed*
* 2010: *Easy Goodbye*
Simen Staalnacke

**Simen Staalnacke** () er ein norsk gründer og designar frå Stryn. Han starta motehuset Moods of Norway i 2005 saman med Peder Børresen, og har hatt suksess i både Noreg og utlandet. 

Staalnacke har Bachelor of Marketing Management frå Hawaiian Pacific University i USA. 

I 2009 sat han i dommarpanelet i TV-serien *Skaparen*, og deltok i *Zebra Grand Prix* på lag med Kathrine Sørland. 

Staalnacke er busett i Oslo.
Umeå

**Umeå** er ein svensk by som ligg i Västerbottens län i Västerbotten. Han ligg ved utløpet av Ume älv i Bottenviken og er administrasjonssenter både for Västerbottens län og Umeå kommun. Bykjernen Umeå har 79 594 innbyggjarar (31. desember 2010), medan kommunen har rundt 110 000 innbyggjarar. 

Umeå er ein viktig industristad med trevare- og treforedlingsindustri, karosserifabrikk og meir. Umeå er eit viktig handelssentrum og kommunikasjonsknutepunkt for jernbane og E4. Hamna i byen ligg i Holmsund, 18 km søraust for sentrum. Frå her er det ferjesamband til Vasa i Finland. Her er ein innanriksflyplass. 

Umeå universitet, det nordlegaste i Sverige, vart grunnlagt 1963. I tillegg ligg her kunsthøgskule og andre skular, Norrlandsoperan, fleire museum, eit regionssjukehus, regionkontor for Sveriges Radio og Sveriges Television.

Det nordlegaste av dei tre statlege arkiva for innsamling av tradisjonsstoff i Sverige ligg i Umeå (Dialekt-, ortnamns- och folkminnesarkivet i Umeå (DAUM)).

## Soge
Umeå fekk bystatus i 1588 av Johan III av Sverige.

Ein brann 25. juni 1888 øydela nesten heile byen. Ingen menneske omkom i brannen, men kring 2&nbsp;300 av 3&nbsp;000 innbyggjarar i byen blei heimlause.

## Venskapsbyar
Harstad er den norske venskapsbyen. Andre venskapsbyer er  Vasa i Finland, Helsingør i Danmark, Würzburg i Tyskland, Petrozavodsk i Russland, Saskatoon i Canada og Oxford i England.

## Galleri

Suecia 2-071 ; Umeå.jpg|Umeå cirka år 1700.
Umeå-Hamrinsberget-20080726.jpg|Sentrale Umeå sett frå Hamrinsberget.
Vanortsparken Umea Sweden.jpg|Vänortsparken.


## Sjå òg
*Umeå Universitet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Mikhail Matjusjin

**Mikhail Vasiljevitsj Matjusjin**, russisk:*Михаил Васильевич Матюшин*, () var ein russisk kunstmålar, musikar og komponist som høyrde til den russiske avantgarden.

Matjusjin var fødd iNizjnij Novgorod. Frå 1876 til 1881 vart han utdanna ved Moskva Konservatorium og arbeidde frå 1882 til 1913 som fiolinist i hofforkesteret i St. Petersburg. Samstundes studerte han og den seinare kona hans, Jelena Guro, kunst på ein privat kunstskule og han måla i dei dagar ein serie landskapsbilete.

Matjusjin høyrde med mellom dei som grunnla futurismen i kunsten. Han og Kasimir Malevitsj danna ein livsvarig vennskap. År 1913 sette dei saman med to andre kunstnarar opp operaen *Siger over sola*. Malevitsj skapte kulissane, noko som inspirert han til å utvikle retninga suprematisme. Matjusjin skreiv musikken til operaen, diktaren Velimir Khlebnikov prologen.

Frå 1921 til 1923 arbeidde Matjusjin i 'Museum for kunstnarisk kultur', der han frå 1923 leia 'Avdelinga for vitskapleg forsking av organisk kunst'. Han beheldt stillinga også då instituttet året etter vart omdanna til 'Statleg institutt for kunstnarisk kultur'. Instituttet, som vart leia av Malevitsj, vart oppløyst i 1927.

Matjusjin døydde i Leningrad i 1934.

## Bakgrunnsstoff
*Informasjon om kunstnaren og verka hans (russisch)


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Michail Wassiljewitsch Matjuschin|Michael Matjuschin]]» frå ,  den 3. januar 2011.*
Forth

**Forth** (skotsk gælisk *Uisge For* eller *Abhainn Dhubh*, 'svart elv') er den største elva aust i *[[Central Belt]]* i Skottland. Ho er 47&nbsp;km lang og munnar ut i estuaret Firth of Forth i Nordsjøen.

Elva har utspring i Loch Ard i Trossachs, ei fjellkjede vest for Stirling. Ho renn austover gjennom Aberfoyle og møter så elvane Duchray Water og Kelty Water. Deretter renn elva gjennom myrlandskapet Flanders Moss før elvane Teith og Allan renn inn i henne.

Forth går gjennom Stirling, der ho blir breiare. Frå Stirling har ho tidvatn. Ho renn så mot aust over Carse of Stirling og forbi byane Alloa og Airth. Ved Kincardine blir elva endå breiare og går over i Firth of Forth.

## Elvetrafikk
Elva er farbar for båtar opp til Stirling, og blir i dag hovudsakleg brukt av fritidsbåtar. Forth & Clyde Canal set elva i samband med Firth of Clyde på vestsida av Skottland.

I mellomalderen var det mykje handelstrafikk på elva til Stirling, tidvis truleg også lenger, men mudder og auka storleik på fartøy gjer at det nå er lite slik trafikk over Kincardine.

## Bruer

Over Stirling er elva smal og har ei rekkje bruer. Tidlegare kunne elvebreidden vera farleg, men moderne drenering av myrene har gjort brukonstruksjon uproblematisk. Det finst og vadestader over elva.

I Stirling har det vore bru over Forth minst sidan 1200-talet. Fram til opninga av ei bru ved Kincardine i 1936 var dette den astlegaste vegbrua over elva. Lenger nede i elva, ved Queensferry, blei den svingbare jernbanebrua Forth Bridge i 1890. 
Hengebrua Forth Road Bridge over sjølve Firth of Forth, for bilar, fotgjengarar og syklistar, opna i 1964. Clackmannanshire Bridge blei opna som ei avlastingsbru i 2008.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:River Forth|River Forth]]» frå , og «[[:nb:|Forth]]» frå  den 4. januar 2011.*  
 
*River Forth ved waterscape.com
*The River Forth  stirling.gov.uk
Byen Djibouti

**Djibouti** (utt. dʒibˈu:ti) er hovudstaden og den største byen i republikken Djibouti i Aust-Afrika. Han ligg på ei halvøy mellom Tadjourabukta og Adenbukta nær innlaupet til Raudehavet. I 2018 hadde byen   innbyggjarar.

## Historie

Byen Djibouti vart grunnlagd i 1888, og vart i 1892 gjort til hovudstad i Fransk Somaliland i staden for Tadjoura. Mellom 1967 og 1977 var byen hovudstad i det franske Afar- og Issar-området før han vart hovudstad i republikken Djibouti i 1977.

## Transport

Djibouti er ein viktig handelsby, og hamna har store anlegg for forsyningar og bunkring. Hamna vert også brukt til fiske og ferjeruter herifrå til Tadjoura og Obock. Det går også jarnbane frå byen til Addis Abeba i Etiopia, noko som er svært viktig for økonomien til byen. Den internasjonale lufthamna Ambouli ligg også i byen. 

## Anna

I Djibouti finst også eit akvarium, ein stor marknadsplass, nasjonalstadionet Stade du Ville, presidentpalasset i landet og Hamoudi-moskéen.

## Galleri

The People's Palace, Djibouti City.jpg|The People's Palace i Djibouti.
Rue de Marseille in Djibouti city (24784057729).jpg|Rue de Marseille i Djibouti.
Djibouti Port.JPG|Djibouti hamn.
Place Rimbaud (210644971).jpeg|Place Rimbaud.
Minaret Closeup (210566663).jpeg|Minaret i Djibouti.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Djibouti (city)|Djibouti (city)]]» frå ,  den 4. januar 2011.*  
* 

## Bakgrunnsstoff
Tiriltungeslekta

**Tiriltungeslekta** er ei planteslekt i ertefamilien. Bladet har endesmåblad, to par om lag jamstore finnar og ørsmå øyreblad. Plantane har halvt liggjande, om lag snau stengel. Gule blomstrar i hovud, og lang skolm. Fire artar veks i Noreg.
I slekta finn ein også aspargesert, som blir brukt som grønsak.

### Norske artar
* Tiriltunge (*Lotus corniculatus*)
* Strandtiriltunge (*Lotus tenuis*)
* Fortiriltunge (*Lotus uliginosus*)
* Småtiriltunge (*Lotus angusstissimus*)

## Kjelder

* Dansk Wikipedia.
* Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.
Bystasjonen haldeplass

**Bystasjonen** er ein haldeplass på linje 1 på Bybanen i Bergenhus bydel, og opna 22. juni 2010 saman med resten av haldeplassane på fyrste byggjesteget av Bybanen. Stasjonen ligg på Bystasjonen med tilkomst mellom anna gjennom Bergen Storsenter, òg kjend som Bergen busstasjon eller Busstasjonen. Jarnbanestasjonen Bergen stasjon ligg ikkje særleg langt frå haldeplassen. Men den næraste haldeplassen på bybanen for dei som skal skifte mellom tog og bybanen, er Nonneseter haldeplass, som ligg rett framfor den vestre inngangen til jarnbanestasjonen.
Suldalsosen

**Suldalsosen** er ein stad i Suldal kommune i Rogaland. Suldalsosen ligg ved den sørvestre delen av Suldalsvatnet, og var tidlegare eit sentralt utgangspunkt for ferdsla på vatnet. På Suldalsosen finn ein òg administrasjonen til Statkraft sitt Ulla-Førre-anlegg, og det er her den, etter kvart landskjente, Ungkarsfestivalen finn stad. Det finst to butikkar, bensinstasjon, skule, barnehagar, aldersheim og kyrkje på staden.

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Suldalsosen|Suldalsosen]]» frå , den 4. januar 2011.*
Falukorv

**Falukorv** er ei svensk pølse som blir brukt i mange matretter. Namnet har vore verna sidan 1973. Falukorv må innehalde minst 40 prosent storfe- og svinekjøtt. Mange falukorver inneheld likevel meir kjøtt enn det.

## Soge
Ved Falu koppargruva nytta ein liner av tvinna oksehud for å heise opp koparmalmen. Oksane kom mellom anna frå bland Småland i store konvoiar og vart slakta då dei kom fram til Falun. Kjøttet vart sidan salta og røykt. På 1500- og 1600-talet lærte tyskarane, som hadde stor innflytelse ved gruva, svenskane å laga god pølse av det røykte oksekjøttet.

På 1870-talet tok Anders Olsson, far til Melker Olsson, opp tradisjonen å røyka kjøtt i sitt enkle slakteri. Den røykte pølsa vart utvikla rundt 1890 til *falukorv*. Melkers er enno i dag aleine om å tilverke falukorv i Falun.

Namnevernet i EU, der falukorv vart godkjent som Garantert tradisjonell spesialitet (GTS), trødde i kraft i 2001 og erstatta det tidlegare svenske vernet.

## Kultur
I samband med det årlege Falukalaset feirar ein «Falukorvens dag» i Falun.
I 1992 blei verdas lengste  falukorv på 82,6 meter stilt ut her.

Den svenske forfattaren Hasse Alfredsson har laga den kjende songen «Jag vill ha blommig falukorv till lunch, mamma!».

## Sjå òg
* Lyoner

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Falukorv|Falukorv]]» frå ,  den 4. januar 2011.*  



## Bakgrunnsstoff
Lyoner

**Lyoner** er ei finmalt pølse av kjøttfarse, som truleg har opphav i den franske byen Lyon. Namneforma *Lyoner* er tysk. Typisk er ringforma på pølsa, som i Tyskland er synonymt med lyoner, som har begge endane samanbunde. I Tyskland knyter ein pølsa til Saarland som ligg på grensa til Frankrike. Ein slaktar i Lyon skal ha vore den første til å farge pølseskinnet raudt, som då er kvifor pølsa kom til å bli kalla lyoner.

Pølsa skal vere  forbilde for falukorv.

I Tyskland vert pølsa altså kalla *Lyoner* og i Austerrike *Extrawurst*.
Servelat er same type pølse.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Lyoner|Lyoner]]» frå ,  den 4. januar 2011.*
Erteknappslekta

**Erteknappslekta** (*Lathyrus*) er ei planteslekt i erteblomfamilien. Plantene er eittårige eller fleirårige. Stengelen er oftast snau, kantete eller med vengkantar. Plantane har få par småblad og ikkje endesmåblad. Femten artar veks i Noreg, fleire av dei avgrensa til avfallsplassar.

### Norske artar
* Knollerteknapp (*Lathyrus montanus*)
* Svarterteknapp (*Lathyrus niger*)
* Vårerteknapp (*Lathyrus vernus*)
* Sveltskolm (*Lathyrus inconspicuus*)
* Blomsterert (*Lathyrus odoratus*)
* Skogskolm (*Lathyrus sylvestris*)
* Jordskolm (*Lathyrus tuberosus*)
* Forskolm (*Lathyrus sativus*)
* Lodneskolm (*Lathyrus hirsutus*)
* Purpurskolm (*Lathyrus cicera*)
* Myrskolm (*Lathyrus palustris*)
* Gulskolm (*Lathyrus pratensis*)
* Strandskolm (*Lathyrus japonicus*)
* Mølleskolm (*Lathyrus aphaca*)
* Bleikskolm (*Lathyrus ochrus*)

## Kjelder

*Dansk wikipedia.
*Johannes Lid: *Norsk-svensk-finsk flora*. Det Norske Samlaget, 1985.

## Bakgrunnsstoff
*
Andrej Belyj

**Andrej Belyj** (), psevdonym for **Boris Bugajev**, var ein russisk poet og romanforfattar, som vert rekna som ein av dei fremste russiske symbolistane. Belyj var son til ein matematikar og studerte sjølv matematikk.

## Liv og gjerning
Gjennom sine tekstar prøvde Belyj å fornye den russiske litteraturen. Han søkte ei tilnærming mot musikken, som for han var den fremste kunstarten. Han arbeidde til dømes med gjentakande motiv og uttrykk, og interesserte seg mykje for klangen i språklyden.

Koplinga til musikken kjem klart fram i titlane til Belyjs tidlege dikt. Han kalla dei for  symfoniar: *Den første symfonien* (også kalla *Den nordiske symfonien*) (1904), *Den andre symfonien* (1902), *Den tredje symfonien* (1905) og *Den fjerde symfonien* (1908).

Som romanforfattar merkar Belyj seg ut med romanen *Sølvdua* (1909), *Petersburg* (skriven 1913-14, utgjeven 1916) og *Kotik Letajev* (1917). I romanane legg Belyj for dagen stor interesse for kristen mystisisme og antroposofi. Dei tek opp spørsmålet om Russlands identitet som kløyvd mellom aust og vest. *Petersburg*, som handlar om ein revolusjonær senatorson som får i oppdrag å sprenge far sin i lufta, kan sjåast som ein allegori over revolusjonshandlingane i Russland anno 1905. Stilistisk har romanen vore jamført med James Joyce sin roman *Ulysses.*

*Andrej Belyj-prisen er ein litterær pris innstifta i 1978.

## Verk på norsk
**Petersburg*. 2001
**Sølvduen*. 2008

## Litteratur
*Lillian Jorunn Helle:*Andrej Belyjs roman "Peterburg": et hovedverk innenfor den russiske symbolismens prosa*. 1981
*Lillian Jorunn Helle:*Estetikk og verdensanskuelse i den russiske symbolismen: en studie av Andrej Belyjs symbolistiske prosjekt*. 1992

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Andrej Belyj|Andrej Belyj]]» frå , den 4. januar 2011.*
Suva

**Suva** er hovudstaden og den største byen i Fiji. Byen ligg på søraust-kysten av øya Viti Levu.

## Historie

Suva var opphavleg ein landsby på Fiji-øyane. Fiji vart ein britisk koloni i 1874, og britane gjorde offisielt Suva til hovudstad i staden for Levuka i 1882. I oktober 1910 fekk Suva bystatus og vart med det den fyrste byen på Fiji. Suva har utvikla seg til å få mange forstader og har vorte eit større metropol-område. Suva er ein av dei største byane i Sør-Stillehavet.

## Innbyggjarar

Suva er den viktigaste hamnebyen på Fiji. Han eksporterer m.a. sukker og frukt. Folket i Suva er for det meste fjianarar og indo-fijianarar, men også europearar, kinesarar m.m.

## Bygningar

I Suva finst University of South Pacific, Fiji Museum, den botaniske hagen Thurston Gardens pluss eit stort shoppingsenter.

## Transport

Transportsystemet i Suva består for det meste av bussar og drosjar. Det går også ferjer herifrå til dei andre Fiji-øyane. På øya Viti Levu ligg også lufthamna Nausori International Airport.

## Galleri

Admiral Jellicoe landing at Suva, Fiji (NYPL Hades-2359161-4043517).jpg|*Admiral Jellicoe landing at Suva, Fiji.* Fotografi frå 1919
Suva postcard.jpg|Postkort frå Suva frå rundt 1950.
Suva.jpg|Utsyn mot Suva hamn.
Suva City 1 February 2015.jpg|Suva sentrum i 2015 med Prouds Triangle (Ivi Tree), Post Office og Ganilau House (TFL).
GPH Suva MatthiasSuessen-7735.jpg|Grand Pacific Hotel
Ritz SuvaMatthiasSuessen-8151.jpg|Ritz
Carnegie Library Suva MatthiasSuessen-8049.jpg|Carnegie Library
My Suva Picnic Park MatthiasSuessen-7841.jpg|Suva Picnic Park 


## Kjelder

* Suva i Store Norske Leksikon 


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Suva|Suva]]» frå ,  den 5. januar 2011.*
Honky Château

***Honky Chateau*** er det femte studioalbumet til Elton John, gjeve ut i 1972. Albumet var det første Elton John-albumet som kom på fyrsteplass på albumlista i USA, og det første i ei rekkje av sju på rad som klarte dette. 

I 2012 kom albumet på 359. plass i musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene. Det selde til gullplate i juli 1972 og platina i oktober 1995. Det vart gjeve ut to singlar frå *Honky Chateau*, «Rocket Man» og «Honky Cat».

Albumet var det første til John sidan debutplata *[[Empty Sky]]* som var utan strykarar på nokon av songane, utanom fiolinisten Jean-Luc Ponty på «Mellow» og «Amy». Albumet markerte byrjinga på overgangen frå songar/låtskrivar-stilen til James Taylor, Leon Russell eller Carole King til ein stil nærare rock 'n roll, noko som kom tydlegare fram på album som *[[Goodbye Yellow Brick Road]]*, *[[Caribou]]* og *[[Rock of the Westies]].*

## Innhald

## Medverkande
*Elton John – vokal, piano (spor 2–6 og spor 8–10), akustisk og elektrisk piano (spor 1), orgel (spor 2, 4), harmonium (spor 6)
*Davey Johnstone – gitar (spor 2–10), banjo (spor 1, 7), steelgitar (spor 7) mandolin (spor 9), korvokal (spor 3, 5, 6, 8, 10)
*Dee Murray – bassgitar, korvokal (spor 3, 5, 6, 8, 10)
*Nigel Olsson – trommer (spor 1–8 and spor 10), congatrommer (spor 7), tamburin, korvokal (spor 3, 5, 6, 8, 10)

### Andre medverkande
*Ivan Jullien – trompet (spor 1)
*Jacques Bolognesi (fr.) – trombone (spor 1)
*Jean-Louis Chautemps, Alain Hatot – saksofonar (spor 1)
*Jean-Luc Ponty – elektrisk fiolin (spor 2, 8)
*«Legs» Larry Smith – stepping (spor 3)
*David Hentschel – ARP synthesizer (spor 5, 10) (omtalt som «David Henschel» på omslaget)
*Ray Cooper – congatrommer (spor 8)
*Gus Dudgeon – rhinofløyte og korvokal (spor 10)
*Madeline Bell, Liza Strike, Larry Steel, Tony Hazzard – korvokal (spor 6)

## Produksjon
*Produsent: Gus Dudgeon
*Lydteknikar: Ken Scott
*Remastering: Tony Cousins
*Blåsearrangement: Gus Dudgeon
*Foto: Ed Caraeff
*Notat i omslaget: John Tobler
*Redigering: Gus Skinas
*Digital overføring: Ricky Graham
*Kringlyd: Greg Penny

## Salslister

### Vekeslister

### Årslister

### Salstrofé

}

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Honky Château|Honky Château]]» frå ,  den 26. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*''Honky Chateau'' på Allmusic
Kim Gu

**Kim Gu**  () var ein koreansk nasjonalist og leiar for sjølvstenderørsla mot Japan. Han var president i Den provisoriske regjeringa i Korea frå 1927 til 1928 og frå 1940 til 1948 den siste, ettersom Sør-Korea blei oppretta etterpå. Han blei snikmyrda av Ahn Doo-hee.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kim Gu|Kim Gu]]» frå ,  den 5. januar 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Rhee Syngman

**Yi/Rhee Syngman** eller **Syngman Rhee** () var ein sørkoreansk politikar. Han var president i Den provisoriske regjeringa i Korea frå 1919 til 1925 og president i Sør-Korea frå 24. juli 1948 til 26. april 1960 og var difor den fyrste presidenten i Sør-Korea etter at landet oppnådde sjølvstende.

Rhee innførte eit konservativt, antikommunistisk, pro-amerikansk diktatur.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* SyngmanRhee Memorial
Chang Myon

**Chang Myon** () var ein sørkoreansk politikar. Han var visepresident i Sør-Korea frå 1956 til 1960, og seinare statsminister i Sør-Korea.

## Bakgrunnsstoff
* Unsuk Changmyon Memorial
St. George's

**St. George's** er hovudstaden på Grenada i det karibiske havet.

## Historie

Byen vart bygd av franskmennene i 1650. Han ligg på sørvest-kysten av øya Grenada, som er den største øya i landet. St. George's er omgjeven av eit vulkansk krater og ligg på ei hesteskoforma hamn. På siste halvdelen av 1700-talet vart byen råka av to store brannar. Midt på 1880-talet vart St. George's gjort til hovudstaden på dei britiske Windward-øyane. Seinare, på 1900-talet vart byen, saman med resten av Grenada, ein del av den vestindiske føderasjonen, som bestod av britiske koloniar i Karibia. I 1974 vart Grenada uavhengig frå Storbritannia, og St. George's vart gjort til hovudstad.

St. George's og Grenada er i dag ofte plaga med orkanar. I 2004 råka orkanen Ivan øya hardt, og skadde eller øydela 90 % av heimane på Grenada. Neste år kom orkanen Emily, som heldigvis ikkje råka øya like hardt.

## Næringsliv

Turisme er ein viktig del av økonomien til Grenada, og mange turistar kjem på vitjing til St. George's kvart år. Byen har også ein del eksport av kakao og muskat. 

## Fasilitetar

I St. George's finst m.a. fleire sjukehus, ein medisinsk skule, ein romersk-katolsk katedral frå 1818, anglikansk kyrkje frå 1825, Fort George som vart bygd av franskmennene i 1705, marknadsplass, Grenada National Museum, badestrand og cricket-stadion Queen's Park som vart brukt under verdsmeisterskapen i cricket i 2007. Lufthamna Maurice Bishop International Airport ligg 8 km sørvest for byen.

## Kjelder

* Innbyggjartalet i byen er henta frå Store Norske Leksikon om Grenada - befolkning.
* Artikkelen er basert på Engelsk Wikipedia om St. George's, henta inn 5. januar 2011.
Hertha Berlin

**Hertha Berliner Sport-Club von 1892**, til vanleg omtala som **Hertha Berlin**, er ein fotballklubb frå Berlin i Tyskland. Klubben er kjent for dei mange lojale tilhengarane sine og for stadionet sitt. Kjælenamnet til laget er *Die Alte Dame* (den gamle dama).

Heimebanen til laget er olympiastadion i Berlin. Stadionet rommar i dag 74&nbsp;500 tilskodarar. Det vart bygt til dei olympiske sommarleikane 1936 i Berlin. Før VM i fotball 2006 i Tyskland vart stadionet totalrenovert. Tribunekapasiteten steig frå 55&nbsp;000 til 74&nbsp;500. 

## Soge
Hertha Berlin vart grunnlagt i 1892 under namnet *BFC Hertha 1892*. Dagens namn kom etter at laget i 1923 vart slått saman med *Berliner Sport-Club*. Namnet Hertha er etter eit dampskip med ein blå og kvit skorstein, som ein av grunnleggarane hadde reist med, og denne turen gav klubben både namn og klubbfargar. 

Hertha vann i 1905 den aller første Berlin-meisterskapen. I seks år på rad, 1926-31, kvalifiserte klubben seg til spelet om den tyske meisterskapen, og vann dei to siste åra. Mot slutten av 1930-åra gjorde klubben det dårlegare, og det var først seint i 1950-åra at klubben oppnådde gode resultat att. 

Hertha fekk plass i Bundesligaen då den kom i gang i 1963. Allereie eit par år seinare måtte klubben ta nedrykk grunna muter. Laget rykte oppatt i 1968. Tre år seinare var klubben, saman med fleire andre klubbar i Bundesligaen, innblanda i ein skandale om avtalt spel. Undersøkingar viste då at Hertha hadde eit kjempestort økonomisk underskot. Klubben kom unna konkurs ved at ein selde heimebanen *Plumpe*.

Klubben hadde bra med sportsleg suksess på 1970-talet med mellom anna sølvmedaljar i Bundesligaen i 1975, semifinaleplass i UEFA-cupen i 1979 og to finaleplassar i den tyske cupmeisterskapen i 1977 og 1979.

I 1980 rykte Hertha ned og dei neste 17 åra spela klubben for det meste på 2. nivå i Tyskland. Frå 1997 til 2000 spela Kjetil Rekdal i klubben. Rekdal var svært populær mellom fansen og var ei tid kaptein. Hertha vart nummer 12 og 18 (nedrykk) i Bundesligaen dei to første sesongane, i siste sesongen hans for Hertha rykte klubben opp etter å ha kome på andreplass på nivå 2.

Frå 2000 til 2010 heldt klubben seg i Bundesligaen med til dels gode plasseringar, to fjerdeplassar som best, og ei rekke deltakingar i UEFA-cupen. I 2010 kom Hertha sist i serien, men rykte oppatt til Bundesligaen allereie etter ein sesong.

Trond Fredrik Ludvigsen er den andre nordmanne som har vore innom Hertha Berlin.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:|da:]]» frå , den 23. februar 2012.*
Romsdalsmarsjen

**Romsdalsmarsjen** var ein turmarsj som vart arrangert med start på Setnesmoa ved Veblungsnes i Rauma kommune. Romsdalsmarsjen vart arrangert 31 gonger kvart år ved jonsoktider frå 1979. Det siste året marsjen vart arrangert var i 2010.
Marsjen vart arrangert over to dagar og ruta gjekk oppover Romsdalen. Lengdene var 5, 12 eller 21 km kvar dag.

På det meste hadde marsjen fleire tusen deltakarar kvart år og var såleis ein av dei store i Noreg.
Rauma Røde Kors hjelpekors var arrangør.

Både Isfjordsmarsjen og Vengjedalsmarsjen gjekk på same tida slik at tilreisande deltakarar kunne delta i alle tre turmarsjane.

## Kjelder
* Åndalsnes Avis, 4. januar 2011
* http://www.andalsnes-avis.no/nyheter/article240281.ece?service=iphone 

## Bakgrunnsstoff
* Norges turmarsjforbund
Vengjedalsmarsjen

**Vengjedalsmarsjen** var ein turmarsj som vart arrangert i Vengjedalen i bygda Isfjorden i Rauma kommune. Vengjedalsmarsjen vart arrangert 18 gonger kvart år ved jonsoktider frå 1992. Det siste året marsjen vart arrangert var i 2010.
Lengdene var 5, 10 og 12 km.

På det meste hadde marsjen over 300 deltakarar kvart år.
Isfjorden Marsjklubb var arrangør.

Både Romsdalsmarsjen og Isfjordsmarsjen gjekk på same tida slik at tilreisande deltakarar kunne delta i alle tre turmarsjane.

## Kjelder
* Åndalsnes Avis, 4. januar 2011
* http://www.andalsnes-avis.no/nyheter/article240281.ece?service=iphone 

## Bakgrunnsstoff
* Norges turmarsjforbund