open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pottemakeri

**Pottemakeri** er det å tilverkna leire til ulike gjenstandar, kalla keramikk. Ein som lagar slike gjenstandar blir kalla pottemakar eller keramikar. Eit pottemakeri kan også vera verkstaden til ein pottemakar.

Pottemakeri er ein av dei eldste teknologiane og kunstformene me kjenner til. Det er kjend frå store delar av verda, og er framleis ein viktig industri i dag.

## Metodar
Innan pottemakeri er hendene viktigaste reiskapene til å arbeida med og forma leira. Det er også utvikla ulike hjelpemiddel, der dreieskiva er særleg viktig. Ei slik skive er eit rørleg underlag for leira som skal formast, og gjer det mogleg å laga jamn og symmetrisk keramikk.

## Soge
Det har vore laga keramikk sidan eldre steinalder, og teknikken er truleg funne opp fleire ulike stader. Den eldste keramikkgjenstanden som er funne er «Venus frå Dolní Věstonice», ein rundt 26&nbsp;000 år gammal gravettien-kvinnefigur funne i Tsjekkia. Dei eldste krukkene er 17&nbsp;500-18&nbsp;300 år gamle og er funne i Yuchanyan-hòla i Kina. Under ubaidperioden, for 8&nbsp;000-6&nbsp;000 år sidan, blei dreieskiva funne opp i Mesopotamia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Krukmakeri|Krukmakeri]]» frå , og «[[:en:Pottery|Pottery]]» frå  den 15. november 2009.*  
 
* No. 359: The Dolni Vestonice Ceramics
* 'Oldest pottery' found in China

## Bakgrunnsstoff
Steintøy

:*Steintøy kan også visa til keramiske [[koppestell]].*

**Steintøy** er keramikkprodukt av eldfast leire. Det blir brend to gonger, første gongen ved temperaturar ved undt 1000 til 1100 °C. Terrakotta, fajanse, majolika og flintgods er døme på keramikktypar kalla steintøy. Steingods er keramikk brend ved høgare temperaturar som er mindre porøst.

Steintøy inneheld meir kalk og er dermed meir porøst enn keramikktypar som steingods og porselen. Utan glasur vil det sleppa gjennom vatn. 

## Kjelder

*
*
Täschhorn

**Täschhorn** er eit 4&nbsp;491 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, ovanom Saas-Fee i kantonen Valais. Täschhorn ligg i fjellrekka Mischabel. Av fjelltoppane i Wallis-Alpane over 4000 m er Täschhorn eit av dei som er vanskelege å nå til topps på. Grunna den krevjande normalruta (Mischabelgrat) vert fjelltoppen klatra relativt sjeldan.

30. juli 1862 var fyrste gongen nokon kleiv til topps på Täschhorn. Stefan og Johann Zumtaugwald, John Llewelyn Davies, J.W. Hayward og Peter-Josef Summermatter steig opp nordvestsida (Kinflanke), rett frå landsbyen Randa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Täschhorn|Täschhorn]]» frå ,  den 15. november 2009.*
Mæland II

**Mæland II** er det andre byrådet i Bergen kommune leia av Monica Mæland, og er samansett av Høgre og KrF. Fram til 28. april 2009 var også Frp ein del av byrådet. Byrådet vart vald i bystyret i Bergen 29. oktober 2007.

Monica II-byrådet er det tredje byrådet i Bergen etter at parlamentarismen vart innført i 2000. Byrådet overtok etter Mæland I-byrådet.

## Endringar i byrådet
Mæland II vart danna som eit fleirtalsbyråd samansett av Høgre, Frp og KrF. Etter usemje i byrådet om ein bompengesøknad for vidare finansiering av samferdsleprosjektet Bergensprogrammet, valde dei to Frp-representantane i byrådet, Liv Røssland og Øistein Christoffersen, å trekkje seg 28. april 2009. Bergen bystyre gjorde endringar i byrådet 25. mai 2009. Det vart også gjort endringar i byrådet etter at Henning Warloe og Tomas Moltu trekte seg frå byrådet 28. september 2009. Desse vart erstatta av Harald V. Hove og Filip Rygg.

## Byrådane
Mæland I-byrådet er samansett av byrådsleiar, med eiga fagavdeling, og fire byrådar.
* Monica Mæland, Høgre, byrådsleiar og byråd for kultur, kyrkje og idrett
* Lisbeth Iversen, KrF, byråd for byutvikling, næring og klima; nestleiar i byrådet
* Christine B. Meyer, Høgre, byråd for helse og inkludering
* Harald V. Hove, Høgre, byråd for finans, konkurranse og eigarskap
* Filip Rygg, KrF, byråd for barnehage og skule

### Tidlegare byrådar
* Henning Warloe, Høgre, byråd for kultur, næring og idrett
* Tomas Moltu, KrF, byråd for barnehage og skule
* Liv Røssland, Frp, byråd for helse og inkludering
* Øistein Christoffersen, Frp, byråd for byutvikling og bydelar

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Nettsida til byrådet i Bergen kommune
* Politikarregisteret til Bergen kommune
Pioneer 0

**Pioneer 0** (dessutan kjend som **Thor-Able 1**) var ein amerikansk romsonde som var meint å skulle krinsa rundt månen. Han vart freista skoten opp 17. august 1958 av United States Air Force. Dette var einaste sonden i Pioneer-programmet som vart skoten opp av det amerikanske luftforsvaret sidan romfartsorganisasjonen NASA etter kvart vart danna. Sonden var den fyrste freistnaden av noko land på å få ein sonde utanfor jordbane.

77 sekund etter oppskytinga ved ei høgd på 16 kilometer vart sonden øydelagd ved at fyrstetrinnet eksploderte.

Etter planen skulle Pioneer 0 ha nytta 2,6 dagar på ei ferd til månen der sonden ville ha sett seg inn i ein bane som skulle ha vart rundt 2 veker.

Mellom instrumenta Pioneer 0 hadde med seg var eit infraraudt TV-kamera. Sonden vog 38,1 kilogram.

## Kjelder
* ''Pioneer 0'' - NSSDC
Alphubel

**Alphubel** er eit 4&nbsp;206 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet høyrer til i fjellrekka Mischabel.

Dei fyrste som kleiv til topps på den flate fjelltoppen var Leslie Stephen, T. W. Hinchliff og fjellførarane Melchior Anderegg og Peter Perren. 9. august 1860 starta dei frå Täsch og via søraust-egga og skaret Alphubeljoch nådde dei toppen.

Normalruta i dag går opp austsida av fjellet. Ein lettare, men lengre tur går langs ruta som fyrstebestigarane nytta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alphubel|Alphubel]]» frå , den 15. november 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Alphubel på SummitPost
* wiki/view/Alphubel Alphubel på Mount Wiki
Olav Gjærevoll

**Olav Gjærevoll** (), fødd i Tynset, død i Trondheim, var ein norsk botanikar og politikar for Arbeidarpartiet.

Han var utdanna cand.real frå Universitetet i Oslo i 1947. Ved Uppsala universitet tok han graden fil.lic i 1955, og doktorgrad i 1956. Han var tilsett som konservator ved Vitskapsmuseet i Trondheim frå 1947 til 1979. I tillegg hadde han ei professorstilling ved Noregs lærarhøgskole frå 1958 til 1986. Som botanikar arbeidde han mest med planter til fjells, og i arktiske strok. Utanom dei meir faglege publikasjonane, skreiv han også populærvitskaplege bøker, og dreiv opplysingsarbeid om botanikk. Hans *Fjellflora* (skrive saman med Reidar Jørgensen, illustrert av Dagny Tande Lid) har fast plass i lomma hos mange fjellvandrarar.

Gjærevoll var ordførar i Trondheim frå 1958 til 1963, og frå 1979 til 1981. Han var sosialminister frå 1963 til 1965, med kort avbrot av John Lyng si regjering. Frå 1965 til 1969 møtte Gjærevoll på Stortinget som fast representant for Sør-Trøndelag. I Trygve Bratteli si første regjering var han statsråd i Løns- og prisdepartementet frå 1971 til 1972, til han 8. mai 1972 blei utnemnd til den første miljøvernministeren i Noreg og i verda. Han hadde denne posten i fem månader, til regjeringa Bratteli gjekk av i oktober 1972 etter Folkeavstemminga i 1972 om Noreg sitt medlemskap i EF.

## Bakgrunnsstoff
*Stortinget.no - Biografi
*Olav Gjærevoll sitt private arkiv finst ved Universitetsbiblioteket i Trondheim
Grevskap i England

**Grevskapa i England** (*county*) er område nytta som administrative, geografiske og politiske einingar. Heile England er delt inn i 48 seremonielle grevskap, som òg vert kalla geografiske grevskap. Mange av desse grevskapa har opphav langt tilbake i historia, heilt til antikken, medan andre vart oppretta så nyleg som i 1974. Bortsett frå Greater London og Isles of Scilly er England delt inn i 83 metropolitanske og ikkje-metropolitanske grevskap. Desse samsvarar med område nytta for lokalt styresett og kan bestå av eitt enkelt distrikt eller vere delt inn i fleire. I april 2009 er 27 slike grevskap inndelt i distrikt og har eit grevskapstyre. Dei fleste seremonielle grevskapa samsvarar med eit metropolitansk eller ikkje-metropoliansk grevskap med same namn, men ofte med reduserte grenser. Den noverande ordninga er eit resultat av ei vaksande reform. Frå 1974 til 1996 samsvara dei metropolitanske og ikkje-metropolitanske grevskapa heilt med dei seremonielle grevskapa. Frå 1889 til 1974 vart område med grevskapstyre kalla administrative grevskap og seremonielle grevskap vart definert utanom. Som ein del av postvesenet vart det oppretta 48 postgrevskap frå 1974 til 1996, men desse har sidan vorte avskaffa av Royal Mail. Grevskapa vert nytta som geografiske område for mange institusjonar som politi og brannvesen. 

## Sjå òg
* Grevskap i Storbritannia, inkludert liste over alle grevskapa i England. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Counties of England|Counties of England]]» frå ,  den 15. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Berkshire

**Berkshire** er eit grevskap søraust i England. Det vert ofte kalla **Royal County of Berkshire** sidan kongebustaden Windsor Castle ligg i grevskapet. Dette namnet, som går tilbake til 1800-talet, vart anerkjend av dronninga i 1958 og stadfesta i 1974.

Berkshire grensar til grevskapa Oxfordshire, Buckinghamshire, Surrey, Wiltshire og Hampshire og vert vanlegvis rekna som eit av «home counties». Under grensendringane i 1995 fekk grevskapet òg grense til Greater London. 

Historisk var hovudbyen Abingdon, men i 1867 vart byen Reading - som då var mykje større - den nye hovudbyen. I 1974 vart Abingdon og fleire andre byar i nordvest av grevskapet flytta til Oxfordshire. I 1998 vart grevskapstyret avskaffa i Berkshire, og det vart eit seremonielt grevskap. Det øvste lokalstyret i Berkshire er no styra i dei seks distrikta i området, Bracknell Forest, Reading, Slough, West Berkshire, Windsor and Maidenhead og Wokingham.

## Historie
Grevskapet er eit av dei eldste i England. Det kan ha oppstått i 840-åra, då «Sunningum» (Aust-Berkshire) og «Ashdown» (the Berkshire Downs, truleg medrekna Kennet Valley) vart slått saman. Grevskapet vart først nemnd i 860. I følgje Asser har det namn frå ein stor skog kalla *Bearroc* (som ein meiner kjem av det keltiske ordet for «åslendt»).

Berkshire har vore åstad for mange slag gjennom historia, mellom anna under felttoget til Alfred den store mot danskane, med slaget ved Englefield, slaget ved Ashdown og slaget ved Reading. Under den engelske borgarkrigen vart det to slag i Newbury. Under den ærerike revolusjonen i 1688 fann eit nytt slag ved Reading stad.

Reading vart ny hovudby i 1867 og tok over for Abingdon som vart verande i grevskapet. Etter grensendringar i 1974 vart den nordlege delen av grevskapet ein del av Oxfordshire. Berkshire fekk byane Slough og Eton og delar av tidlegare Eton Rural District frå Buckinghamshire.

## Utdanning
I Berkshire ligg universiteta University of Reading (med Henley Business School), Imperial College (og universitetsområdet Silwood Park) og University of West London.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Berkshire|Berkshire]]» frå ,  den 15. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Historia til Berkshire
* Bilete frå Berkshire
Harald V. Hove

**Harald Victor Hove** () er ein norsk politikar frå Høgre, og byråd i Bergen kommune for finans, konkurranse og eigarskap frå 2. oktober 2009.

Han var femtekandidat for Hordaland Høgre ved stortingsvalet i 2005. Hove har tidlegare vore nestleiar i Unge Høgres Landsforbund og leiar i Hordaland Unge Høgre.

## Bakgrunnsstoff
* 
* Bilete og kort biografi på Ambisjoner for Bergen sine nettsider. 
* Artikkel på nrk.no: Nynorsk-Hove vs. Bokmål-Hove. Johannes Morland.
* Bilete og biografi på Hordaland Høgre sine nettsider.
Christine B. Meyer

**Christine Benedicte Meyer** ()  er ein norsk økonom, leiar og tidlegare politikar for Høgre.

Frå 2011 til 2015 var ho konkurransedirektør; øverste leiar av Konkurransetilsynet, og frå 1. september 2015 leiar av 
Statistisk sentralbyrå. Ho gjekk frå stillinga den 13. november 2017 etter ein konflikt med Finansdepartementet.

Meyer var statssekretær i regjeringa Bondevik II frå 2001 til 2003. Ho var byråd for finans, konkurranse og omstilling i Bergen kommune frå november 2007 til april 2009. Frå april 2009 til 2011 var ho byråd for helse og inkludering i Bergen kommmune. I 2008 vart ho professor i økonomi ved Norges Handelshøyskole, og har hatt permisjon frå denne stillinga når ho var oppteke med andre stillingar og verv.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Bergens Tidende: Meyer blir professor. 
* snl.no:Christine B. Meyer
Trude Drevland

**Trude Harriet Larsen Drevland** () er ein norsk politikar frå Høgre, og ordførar i Bergen kommune i perioden 2011-2015. Ho var i valperioden 2003-2007 byråd for helse og omsorg i Bergen i Mæland I-byrådet.

Drevland er utdanna sjukepleiar, men har hatt ei rekkje politiske og private stillingar. Ho sat tidlegare mellom anna i fylkesutvalet i Hordaland og har jobba som næringspolitisk leiar i Bergen Næringsråd før ho gjekk inn i byrådet i Bergen som byråd frå 2003 til 2007. Tidlegare har ho òg jobba som generalsekretær i Norges Musikkorps Forbund og vore leiar ved Fyllingsdalen sjukeheim.

Drevland er elles syster til skodespelaren Lars Andreas Larssen.

## Bakgrunnsstoff

* Drevland hjå Ambisjoner for Bergen. 
* Drevland si side på Høgre.no
Flåmselvi

**Flåmselvi** er ei elv i kommunane Aurland og Ulvik i Vestland. Ho drenerer eit nedbørfelt på 277&nbsp;km², og har ved munningen ei middelvassføring på 15&nbsp;m³/s.

Elva har utspring ved Omnsbreen nordom Hardangerjøkulen. I den øvre delen renn elva mot vest og deretter nordvest gjennom ein brei dal med mange vatn. Her heiter ho Molda eller Moldåni og Bergensbanen går langs denne delen av elva. Ved Myrdal stuper elva gjennom Kjosfossen ned i den eigentlege Flåmsdalen, og snur mot nord. Flåmsdalen er trong, og elva renn gjennom ei rekkje fall med strykparti i mellom. Nedover dalen renn mange større og mindre elver ut i Flåmselvi frå begge sider. Fleire av desse dannar høge fossar på veg ned dalsidene. Nokre av dei mest kjende er Myrdalsfossen, Tunshellefossen og Rjoandefossen. Elva munnar ut ved Fretheim (Flåm) inst i Aurlandsfjorden. Flåmsbana går langs elva frå Myrdal til fjorden. Vassdraget vart verna mot kraftutbygging gjennom Verneplan III for vassdrag i 1986. Det er likevel to eldre, mindre vasskraftverk i Flåmselvi. Det er Kjosfoss kraftverk som vart bygd i samband med bygginga av Bergensbanen og som gjev straum til jarnbanen, og Leinafoss kraftverk i nedre del av Flåmsdalen.

I nedste delen er Flåmselvi ei god lakselv. 

## Kjelder

----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Flåmselvi|Flåmselvi]]» henta frå Wikipedia på bokmål  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

* Norges vassdrags- og energidirektorat: «072/2 Flåmselvi»
Capsien

**Capsien** er namnet på ein mellomsteinaldersk kultur som fanst i innlandet av Nord-Afrika om lag 8000–2700 f.Kr.

Arkeologiske funn etter capsien er mikrolittar og flintknivar. Kulturen minner mykje om den tidlegare iberomaurusiske i nærleiken, men hadde eit vidare verktøysett som omfatta store einegga blad, flintstikker og seinare geometriske mikroflekker.

Capsien har etterlate seg kjøkkenmøddingar som tyder på at folk nytta ressursane etter sesong. Nokre holemåleri er også tilskrivne capsienfolka.

Kulturen har namn etter den tunisiske byen Gafsa, som under romersk tid heitte *Capsa*.

## Kjelder
* Encyclopædia Britannica (2009), «Capsian industry», November 16, 2009, Encyclopædia Britannica Online
*
Regionar i England

Ein **region** i England er det høgaste nivået for dei lokale styresmaktene. Landet er delt inn i ni regionar, kvar med eit regjeringskontor og nokre fastsette institusjonar. Stor-London er eit særtilfelle, då byen har ein borgarmeister og vert styrt av ei folkevald forsamling, men likevel reknast som eigen region. Regionane fungerer som valkretsar for val til Europaparlamentet.

## Folkevalde regionsforsamlingar

Som ein del av den same prosessen som førte til opprettinga av eigne nasjonalforsamlingar i Skottland, Wales og Nord-Irland vart det bestemt at det skulle haldast folkeavstemmingar i regionane om dei ønskte å opprette folkevalde regionsforsamlingar. Slik avstemming vart halde i Nordaust-England 4. november 2004, med ein klar majoritet mot opprettinga av eit slikt organ. Andre avstemmingar vart utsett for å vurdere høvet for å ta imot alle stemmer via post.

Motstanden mot slike forsamlingar har først og fremst kome frå Det konservative partiet, men òg mange i Arbeiderpartiet har vore særs skeptiske. Hovudargumentet mot ordninga er at i staden for å flytte makt frå sentralregjering nedover vil ein heller flytte makt oppover frå organa i grevskapa.

## Kritikk mot inndelinga

Det er retta kritikk frå mange hald mot inndelinga, som i stor grad er basert på ei inndeling som vart gjort under den andre verdskrigen i samband med organisering av sivilforsvaret. Nokre konkrete ankepunkt er:

* Nordvest-England er strekt for langt; Cumbria høyrer meir naturleg heime i Nordaust-England,
* Aust-England er for lite homogen i forhold til geografi, frå myrlandskapa i East Anglia til Londonforstadane i Hertfordshire,
* Søraust-England er for stor, både i areal og folketal, 
* Sørvest-England burde ikkje omfatte Gloucestershire, men burde omfatte Hampshire og Berkshire.

Dei nordlege grensene ser ut til å vere fastlåst, men det er mogeleg at grensene til dei sørlege regionane vil verte revurdert.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Englands regioner|Englands regioner]]» frå ,  den 16. november 2009.*
Iberomaurusisk kultur

**Iberomaurusisk kultur** er ei arkeologisk nemning for ein steinalderkultur som fanst i Nord-Afrika under den siste istida, for rundt 16&nbsp;000 år sidan (eller vidare, for mellom 20&nbsp;000 og 10&nbsp;000 år sidan). Klimaet i Nord-Afrika på denne tida var kaldare enn no, det voks mellom anna eik og furu der. 

Av iberomaurusiske reiskapar er det særleg funne mange einegga blad. Leivningar funne med iberomaurusiske reiskapar tyder på at menneska høyrde til ei nordafrikansk grein av Cro Magnon-menneska. Dei jakta særleg på mankesau. 

Namnedelen «ibero» viser til eit tenkt samband med den spanske magdalénienkulturen, som var på om lag same tid og hadde mange like trekk. Seinare undersøkingar peiker meir mot at kulturen stammar frå Nildalen.

## Kjelder
* Encyclopædia Britannica (2009), «Ibero-Maurusian industry», November 16, 2009, Encyclopædia Britannica Online
* Late Stone Age blade technology  ved worldtimelines.org.uk

## Bakgrunnsstoff
* Ibero-Maurusian industry i Encyclopaedia Britannica
* The Iberomaurusian enigma: north African progenitor or dead end? Irish J.D.
* Diversité mitochondriale de la population de Taforalt(12.000 ans BP – Maroc), Kéfi at al 2005
Steinsetjing

**Steinsetjingar** er i vid forstand stein som er planmessig plassert av menneske. Omgrepet kan særleg visa til landskapsforming der ein kler ein flate med stein, eller innan arkeologi til fortidsminne laga med fleire store steinar, særleg steinringar, skipssetjingar og liknande.

## Typar
Steinsetjingar det er vanleg å studera innan arkeologi er dolmen eller dysser, gravrøyser og bautastein, kampestein eller liknande sett opp i sirklar eller andre formasjonar. Noko nyare steinsetjingar kan vera grenserøyser.

## Teknikk
Ved steinsetjing der ein kler ein flate bruker ein i dag gjerne sprengt, rund eller tilhogd stein i eit filterlag av grus. På ein trafikkert flate er det vanleg å bruka brustein av sams storleik. Denne forma for steinsetjing blir kalla brulegging.

## Sjå og
*Bergkunst
*Skipssetjing

## Kjelder
*
*
*
Kjosfossen

**Kjosfossen** er ein foss i Flåmselvi i Aurland kommune i Vestland. Fossen, som er ein av Norges mest vitja turistattraksjonar, ligg like nedom Reinungavatnet, øvst i Flåmsdalen. Fossen har ei total fallhøgd på 225&nbsp;meter, fordelt på fleire fall med ei horisontal lengd på rundt 700&nbsp;meter. 

Flåmsbana passerer rett framom og over den nedre delen av fossen, og fossen er ein av hovudattraksjonane for turistane som tek Flåmsbana. Her ligg Kjosfossen haldeplass, som vart opna i 1951 for at dei som reiser med banen skal kunne gå av toget og oppleve fossen på nært hald. Fossen og haldeplassen ligg rundt fire kilometer frå Myrdal stasjon. Under hovudturistsesongen om sommaren vert det halde ei stutt huldreframsyning med musikk og dans oppe ved fossen når toget kjem inn på haldeplassen. 

Det er bygd eit mindre kraftverk i fossen, Kjosfoss kraftverk, for å gje straum til baneanlegget.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjosfossen|Kjosfossen]]» frå Wikipedia på bokmål, den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

* Eldre fotografi av Kjosfossen på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Nordvest-England

**Nordvest-England** (*North West England*) er ein av dei ni regionane i England. Han grensar til Irskehavet i vest og til fjellkjeda Penninane i aust. Regionen strekkjer seg frå grensa til Skottland i nord til dei walisiske fjella i sør. Det høgste punktet i North West England (og den høgste fjelltoppen i England) er Scafell Pike i Cumbria, med ei høgd på 978 m.

To store konurbasjonar kring byane Liverpool og Manchester dominerer den sørlege delen av regionen og er der det bur mest folk. I den nordlege delen, medrekna nordlege Lancashire og Cumbria, finn ein område med mindre folkesetnad.  

## Einingar
Han er delt inn i følgjande grevskap og einskaplege styresmakter:

### Grevskap
* Cheshire
* Cumbria
* Stor-Manchester
* Lancashire
* Merseyside

### Einskaplege styresmakter
* Blackburn med Darwen
* Blackpool
* Halton
* Warrington

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordvest-England|Nordvest-England]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nordaust-England

**Nordaust-England** er ein av regionan i England. Det vert ofte kalla Northumbria. 

Regionen hadde 4. november 2004 ei folkeavstemming om innføring av ei folkevald regionsforsamling. Dette vart avvist med stort fleirtal, noko som førte til at tilsvarnde avstemmingar i andre regionar vart utsett. 

Regionen vart opphavleg definert som Northumberland, Tyne og Wear, Durham og Cleveland. Seinare har grevskapsforsamlinga i Tyne og Wear vorte avskaffa, Darlington har gått ut av grevskapet Durham og Cleveland har vorte delt i fire. Nordaust-England vert etter dette delt inn i fire uformelle underregionar: Durham, Northumberland, Tyne og Wear og Tees Valley.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nordøst-England|Nordøst-England]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Sørvest-England

**Sørvest-England** (*South West England*) er ein region i England. Han dekkjer området kalla *the West Country* og store delar av det historiske Wessex, men ikkje Hampshire. 

Då regionen vart oppretta bestod han av Avon, Cornwall, Devon, Dorset, Gloucestershire, Somerset og Wiltshire. Grevskapet Avon har sidan vorte oppløyst og fleire distrikt er overført frå eit grevskap til eit anna. 

Sørvest-England utgjer ein valkrins for vala til Europaparlamentet. Frå og med valet i 2004 vart Gibraltar rekna med i regionen i denne samanhengen.

Statusen til Cornwall i regionen er noko omstridd. Sjølv om dei fleste reknar grevskapet som ein del av England, er det ein større minoritet som meiner at det bør reknast som ein eigen nasjon. Dei fleste av desse går ikkje inn for sjølvstende, men ønskjer å stå utanfor Sørvest-England og utgjere ein eigen region med ein grad av sjølvstyre. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sørvest-England|Sørvest-England]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Søraust-England

**Søraust-England** (*South East England*) er ein administrativ region i England.

Han består av ni grevskap og fem einskaplege styresmakter:

## Grevskap
* Berkshire
* Buckinghamshire
* East Sussex
* Hampshire
* Isle of Wight
* Kent
* Oxfordshire
* Surrey
* West Sussex

## Einskaplege styresmakter
* Brighton and Hove (tidlegare ein del av East Sussex)
* Medway (tidlegare ein del av Kent)
* Milton Keynes (tidlegare ein del av Buckinghamshire)
* Portsmouth (tidlegare ein del av Hampshire)
* Southampton (tidlegare ein del av Hampshire)

## Anna
Namnet kan òg nyttast om berre dei fire grevskapa som ligg lengst søraust i i England: Kent, East Sussex, West Sussex og Surrey.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sørøst-England|Sørøst-England]]» frå ,  den 16. november 2009.*

## Bakgrunnsstoff

*
Vest-Midlands

**Vest-Midlands** (*West Midlands*) er ein region vest i sentrale område av England. Det same namnet vert nytta om eit av grevskapa i regionen.

Regionen består av følgjande grevskap og einskaplete styresmakter:

* Herefordshire
* Shropshire, med
** Telford og Wrekin
* Staffordshire, med
** Stoke-on-Trent
* Warwickshire
* West Midlands, med
** Birmingham
** Coventry
** Dudley
** Sandwell
** Solihull
** Walsall
** Wolverhampton
* Worcestershire.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vest-Midlands|Vest-Midlands]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
West Midlands

:*For regionen med same namn, sjå [[Vest-Midlands]].*

**West Midlands** er eit metropolitansk grevskap i vest i sentrale område av England med kring 2,5 millionar innbyggjarar. Det vart oppretta i 1975 frå delar av Staffordshire, Worcestershire og Warwickshire. Grevskapet består av sju bykommunar, City of Birmingham, City of Coventry og City of Wolverhampton, samt Dudley, Sandwell, Solihull og Walsall. 

Grevskapsrådet i West Midlands vart avskaffa i 1986, så distrikta eller bykommunane er i røynda sameinte styresmakter. Grevskapet vert stundom kalla «West Midlands storbyområde». Dei sju bykommunane og den nærliggande sameinte styresmakta Telford and Wrekin har starta samarbeid som ein ikkje-lovfesta byregion kalla «Birmingham, Coventry og the Black Country». 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:West Midlands (county)|West Midlands (county)]]» frå ,  den 29. november 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Bilete av Birmingham og West Midlands
Yorkshire og Humber

**Yorkshire og Humber** (*Yorkshire and the Humber*) er ein av regionane i England. Han dekkjer det meste av det tradisjonelle  grevskapet Yorkshire og den nordlege delen av Lincolnshire som tidlegare høyrte til Humberside. 

Regionen heitte opphavleg Yorkshire og Humberside, men etter at Humberside vart oppløyst vart namnet endra. Namnet kjem frå det tradisjonelle grevskapet som dekkjer det meste av regionen og elva Humber som renn gjennom han. 

Regionen består av følgjande grevskap og einskaplege styresmakter:

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Husavik

**Husavik** (lokal uttale *Husavikjo*) er ei bygd og ferjehamn søraust på Huftarøy i Austevoll kommune. Husavik er knytt saman med Sandvikvåg i Fitjar kommune med ferjesambandet Husavik-Sandvikvåg. Bygda har også bussamband med resten av Austevoll kommune.

Ein kan lesa om garden Husavik fyrste gongen i eit skriv frå 1563. 

Husavik var ein av dei fyrste stadene i kommunen som hadde industriarbeidsplassar. Her vart det så tidleg som rundt 1910 etablert slepp og fabrikk for produksjon av båtmotorar av Aksel Olai Haukanes. Han utnytte fossekrafta frå elva som renn ned frå Husavikvatnet til å driva utstyret i fabrikken. Enno i dag finst det motorar som er produserte i Husavik.
Aust-England

**Aust-England** er ein av regionane i England. I 2012 hadde han kring 5,9 millionar innbyggjarar.

Regionen har ti administrative grevskap og einskaplege styresmakter. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Øst-England|Øst-England]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Aust-Midlands

**Aust-Midlands** (*East Midlands*) er ein av regionane i England. Han består av det meste av den austlege delen av den tradisjonelle regionen Midlands. Dei viktigaste byane er administrasjonsbyen Nottingham, Leicester og Derby.

Regionane består av følgjande grevskap og einskaplege styresmakter:

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Øst-Midlands|Øst-Midlands]]» frå ,  den 16. november 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Administrativt grevskap

Eit **administrativt grevskap** (engelsk *administrative county*) er ei administrativ eining, tilsvarande eit fylke. Denne typen einingar finst i England og Wales; i Wales vart ordninga noko endra i 1994. 

Omgrepet vart innført i Storbritannia i 1888, då ei ny lov om lokalforvaltning vart vedteken. Det vart oppretta grevskapsråd for forskjellige område, i stor grad basert på dei tradisjonelle inndelingane i grevskap. Dei tradisjonelle einingane vart i dei fleste tilfelle tekne vare på i form av seremonielle grevskap.

I England og Wales vart lovgjevinga endra i 1974, slik at dei gamle grevskapsråda vart erstatta med dei administrative grevskapa.

I Skottland vart ordninga fjerna i 1975 og erstatta med regionar.

I Nord-Irland vart ordninga aldri formelt avskaffa, men har likevel vorte erstatta av eit system med 26 distrikt.

Republikken Irland halde på den gamle ordninga fram til 2001, då grevskapsråda vart erstatta av fylke (også i Irland kalla *counties*, men utan den same historiske bakgrunnen som eigentlege grevskap, som i England).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Administrativt grevskap|Administrativt grevskap]]» frå ,  den 16. november 2009.*
Austevollshella

**Austevollshella** er ei bygd på øya Hundvåkøy i Austevoll kommune. Bygda har gjeve namnet til kommunen.
Austevollshella har eit ferjeleie som hadde samband til Huftarøy og Krokeide. Etter at Austevollsbrua vart opna i 2007, vart ferja utskift.

## Kjelder
* Store Norske Leksikon om Austevollshella
Hufthamar

**Hufthamar** er den største ferjestaden i Austevoll kommune, og ligg nord på Huftarøy. Kaia vert brukt av ferja MF «Stord» samt dei lokale hurtigbåtane og Flaggruten. Før Austevollsbrua vart bygt, gjekk det òg ferjesamband mellom Hufthamar og Austevollshella. I da har kaia fem rader som vert brukte i sambandet Hufthamar-Krokeide. 

Ved ferjeanløp har det vore svært vanskelege trafikkforhold ved ferjekaia, då det ikkje har vore skilje mellom biltrafikk og mjuke trafikantar. Men ved tildeling av «krisepakkemiddel» frå regjeringa i januar 2009 vart det tildelt 6 millionar kroner til eit prosjekt for å byggja gang- og sykkelsti på strekninga Hufthamar - Haugland på Riksveg 546. Dette gjev samanhengande sykkelsti frå Lagunen i Fana til Eidsbø i Austevoll.
Sameint styresmakt

Ei **sameint styresmakt** (engelsk *unitary authority*) er eit omgrep som vert nytta om administrative område som har lokalt sjølvstyre på eitt nivå, der område elles har fleire nivå. Slike ordningar gjeld gjerne byar som er store nok til å kunne dekka regional eller fylkesadministrasjon i tillegg til byadministrasjon, men kan også visa til administrative område som av ulike grunnar ikkje har lågare administrasjonsnivå slik andre område i same landet har.

## New Zealand
Ei sameint styresmakt i New Zealand er eit territorielt område som òg utøver funksjonane til eit regionalt råd. New Zealand har fire sameinte styresmakter: Gisborne District, Nelson City, Tasman District og Marlborough District.

## Canada
Ei sameint styresmakt i Canada er ein kommune som fungerer som eitt nivå, i ein provins med lokalt sjølvstyre på to nivå. Dei fleste slike einskaplege kommunar er skildra som *by*, utan noko overliggjande styresmakt som grevskap eller fylke. Innimellom kan dei derimot vere grevskap eller «regionale byer» utan underliggande einingar. Dei fleste sameinte styresmaktene i Canada ligg i provinsen Ontario.

## Storbritannia
Ei sameint styresmakt i Storbritannia er eit urbant område som har ein egen administrasjon i staden for å verte administrert som del av eit grevskap. Dei består normalt av ein by med omegn. Som administrative einingar er dei sjølvstendige, men dei inngår likevel i dei seremonielle grevskapa. Det er òg vanleg at dei har visse felles tenester med det administrative grevskapet dei høyrte til før dei fekk status som sjølvstyrte einingar, til dømes brannvesen og politi. 

Konseptet oppstod på 1960-talet, men det vart ikkje innført då. Først på 1990-talet starta britiske styresmakter å opprette dei sameinte styresmaktene.

Dei enkelte bydelane i Stor-London er sameinte styresmakter; Stor-London er derfor ikkje klassifisert som administrativt grevskap, men som region og seremonielt grevskap. 

## Tilsvarande ordning i Noreg
Den næraste parallellen i Noreg er Oslo, som er omkransa av Akershus fylke og deler enkelte fylkeskommunale funksjoner med dette fylket, men som likevel er ei sjølvstendig eining. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Enhetlig myndighet|Enhetlig myndighet]]» frå , den 16. november 2009.*
Ben Nevis

**Ben Nevis** (skotsk-gælisk Beinn Nibheis) er det høgste fjellet i Storbritannia og Skottland. Det ligg i den vestlege enden av Grampianfjella i Lochaber-området i Skottland, nær byen Fort William.

Som mange andre fjell i Skottland, er det for den lokale folkesetnaden og turistar best kjent som berre *The Ben*. Det har om lag 100&nbsp;000 besøkjande kvart år, og rundt tre fjerdedelar av dei nyttar den velhaldne hestestigen frå Glen Nevis på sørsida av fjellet. For fjell- og alpinklatrarar er det dei 700 m høge klippene på nordsida som er tiltrekkjande. Desse er elles nokre av dei høgste klippene i Storbritannia, og har vore mykje brukt til klatring både med og utan tau i ulike vanskegradar, og er ein av dei viktigaste stadene i Storbritannia for isklatring. Denne sida av fjellet er dekt av snø til langt på året.

På toppen (1&nbsp;344 meter over havet) finn ein ruinane av eit observatorium, som var permanent bemanna frå 1883 til 1904. Dei meteorologiske dataa som vart samla inn i denne perioden er framleis viktige for å forstå vêret i dei skotske fjella. C.T.R. Wilson vart inspirert til å finne opp skykammeret etter å ha arbeidd i observatioriet ein periode.

## Etymologi
Namnet Ben Nevis er ei anglifisering av det skotsk-gæliske *Beinn Nibheis*. *Beinn* er det vanlegaste gæliske ord for «fjell». *Nibheis* er gjeve fleire tydingar, men vert vanlegvis omsett til «trugande». Ei alternativ tolking er at *Beinn Nibheis* er avleidd frå *beinn-neamh-bhathais*, der *neamh* tyder «himmel»/«skyer» og *bathais* «toppen av eit mannshovud». Ei litterær tolking vert difor «fjellet med hovudet i skyene», eller «Himmelfjellet»

## Historikk

Toppen av Ben Nevis vart fyrst nådd 17. august 1771 av James Robertson, ein botanikar frå Edinburgh som var i området for å samle botaniske prøvar. Ein annan som var tidleg ute, var John Williams, som gav den fyrste oppteikninga av den geologiske strukturen til fjellet, i 1774. John Keats klatra fjellet i 1818 og samanlikna det med å klatre ti St. Paul-katedralar, men utan tilgjengelege trapper. Det var ikkje før i 1847 at Ben Nevis vart stadfesta av styresmaktene som det høgste fjellet i Storbritannia (1344 moh.) og dermed høgre enn det konkurrerande Ben Macdui.

Ben Nevis er eitt av dei tre britiske fjella som er brukt i samband med den nasjonale konkurransen «The Three Peaks Challenge» (*Tretoppsutfordringa*). Det vert kvart år halde ein konkurranse i å leggje bak seg strekninga frå Fort William til toppen og tilbake igjen. Rekorden er på 1 time og 25 minutt for menn og 1 time og 43 minutt for kvinner.

## Kjelder
### Referansar
Tassili n'Ajjer

**Tassili n'Ajjer** er eit platå i Saharaørkenen, søraust i Algerie. Området er kjent for førhistoriske holemåleri og helleristingar, og for fleire iaugefallande landskapsformer. Det er rekna som både kulturell og naturleg verdsarv, og verna som biosfærereservat og nasjonalpark. Parken ligg nær bergkunstområdet Tadrart Acacus i Libya, som også er eit verdsarvområde. 

Platået strekker seg rundt 500 km frå  aust-søraustover til . Det høgaste punktet er Adrar Afao, 2158 moh. Den næraste byen er Djanet, om lag 10 km sørvest for fjella. Nasjonalparken dekker 23º05'N-26º50'N.

## Geologi

Berget er hovudsakleg av sandstein som er blitt danna til iaugefallande landskapsformer gjennom erosjon. Det har høge klipper, «steinskogar» og rundt 300 naturlege steinbogar.

## Økologi
Tassili n'Ajjer har eit rikare planteliv enn den kringliggande ørkenen, ettersom det er høgare og sandsteinen kan lagra vatn. Her veks endemiske, truga artar som saharasypress (*[[Cupressus dupreziana]]*) og saharamyrt (*[[Myrtus nivellei]]*).

## Førhistorisk kunst

I Tassili n'Ajjer finn ein fleire bilete og byggverk frå førhistoriske tid. Området har vore folkesett samanhengande i rundt 8&nbsp;000 år, fram til notida. Det er kjent for rundt 15&nbsp;000 godt bevarte stykke bergkunst, både hellerissingar og holemåleri, dei fleste frå mellom 6000 og 2000 f.Kr. Dei ulike måleria viser kulturelle endringar i takt med forørkning i området. Ein finn mellom anna bilde av bøflar, elefantar, flodhestar, gasellar, nashorn, sjiraffar og struts, nokre av dei i naturleg storleik.

Tidlege bilete (8000-4000-talet f.Kr.) viser naturtru hellerissingar av dyr, som bøflar. Seinare måleri (5000 til ca. 1500-talet f.Kr.) viser kvegdrivande menneske kjenneteikna av runde hovud. Deretter viser dei mindre og meir stiliserte menneske som rir på hestar og jaktar på geiter. Frå rundt 700 f.Kr. ser ein skjematiske bilde av menneske og nolevande dyr, som kamelar, med innskrifter i tuarag-skrifta tiffinagh.

Tassili n'Ajjer har mellom anna vore studert av Henri Lhote (1903–1991), som oppdaga kunsta der i høve til vestleg vitskap i 1933.

## Kjelder
* 
* 
* Encyclopædia Britannica (2009), «Capsian industry», Encyclopædia Britannica Online

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* The natural arches of the Tassili n'Ajjer
* Tassili n'Ajjer - fjexpeditions.com
Odd Arvid Strømstad

**Odd Arvid Strømstad** () er direktør i TV-produksjonsselskapet Warner Bros. Norge. Han starta selskapet Dinamo Live (i 1999) som seinare vart kjøpt opp av Dinamo Story AS, og deretter Warner Bros. International. Strømstad jobba i NRK i over 20 år, dei siste åra som prosjektleiar og prosjektsjef. Strømstad utvikla og produserte ei lang rekkje TV-program for NRK. Han er utdanna i NRK og har kjernekompetansen sin som TV-produsent av store hendingar.

## Karriere

Strømstad har m.a. vore ansvarleg for Nobels Fredspriskonsert (20 år), Spellemannprisen (8 år i NRK og 6 år for TV2), revitaliseringa av Melodi Grand Prix, Landeplage og *[[Football for Africa]]*.  Han produserte dagleg det 3 timar lange *[[Vindu mot Lillehammer]]* under Vinter-OL 1994 og Eurosong (Eurovision Song Contest) til heile Europa i 1996. 

Han kom i Guinness rekordbok med konserten til Katie Melua på Trollfeltet – 303 m under havet - den djupastliggjande konserten nokonsinne. Han er ansvarleg for over 200 musikkprogram for NRK, t.d. spesialprogram med Paul McCartney, Elton John, David Bowie, Pink Floyd, Whitney Houston, A-ha og Ole Paus. Han produserte konserten til A-ha i Frognerparken og webcasten / dvd-en deira, *Homecoming*. Denne var, saman med Madonna, den mest vellukka webcasten målt i nett-treff til då. 

Strømstad har motteke 3 Amandaprisar og 2 Gullruter.

Han er gift med NRK-journalisten Nina Owing og har tre born.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Odd Arvid Strømstad|Odd Arvid Strømstad]]» frå , den 17. november 2009.*
Càrn Eige

**Càrn Eige**, nokre gonger skrive **Càrn Eighe**, er det høgste fjellet i Nord-Skottland (dvs. nord for Great Glen). Det ligg i regionen Highland, på grensa mellom distrikta Inverness og Ross and Cromarty, på dei tidlegare landområda til Chisholm-klanen.

Fjellet ligg svært aude til, meir enn 10&nbsp;km frå næraste større veg, sjølv om det ligg eit ungdomsherberge i Glen Affric som er nærare. I høve til primærfaktor, er det det nest høgste fjellet i Storbritannia og Skottland, etter Ben Nevis.
Buckinghamshire

**Buckinghamshire** er eit seremonielt og ikkje-metropolitansk grevskap i Søraust-England. Hovudbyen er Aylesbury og den største byen i det seremonielle grevskapet er Milton Keynes.

Området er underlagt Buckinghamshire grevskapsråd og er delt inn i fire distrikt - Aylesbury Vale, Chiltern, South Bucks og Wycombe. Milton Keynes er ei einskapleg styresmakt og er ein del av grevskapet for forskjellige funksjonar som statthaldar, men er ikkje underlagt grevskapsrådet. Det seremonielle grevskapet, inkludert Milton Keynes, grensar til Stor-London, Berkshire, Oxfordshire, Northamptonshire, Bedfordshire og Hertfordshire.

## Historie
Namnet Buckinghamshire er av anglosaksisk opphav og tyder «Distriktet (scire) til heimen til Bucca» *Bucca's home* syner til Buckingham nord i grevskapet og er kalla opp etter ein anglosaksisk landeigar. Grevskapet har hatt dette namnet sidan om lag 1100-talet, men sjølve grevskapet har eksistert sidan kongedømet Mercia (585–919).

Historia til området går tilbake til tida før anglosaksarane og har ei rik soge som startar i dei keltiske og romerske periodane. Det er derimot anglosaksarane som har sett mest preg på Buckinghamshire. Geografien på landsbygda i grevskapet er omtrent som det var under anglosaksarane. Seinare vart Buckinghamshire eit viktig politisk område og Kong Henrik VIII blanda seg inn i den lokale politikken på 1500-talet, og hundreår seinare vart visstnok den engelske borgarkrigen starta av John Hampden sentralt i Buckinghamshire.

Historisk skjedde dei største endringane i grevskapet på 1800-talet då landsbygda her vart råka av både kolera og svolt. Dette tvinga bøndene inn i større byar for å finne arbeid. Dette endra ikkje berre den lokale økonomien, men gjorde at landområda gjekk på billigsal i ein periode då dei rike i England vart meir mobile. Buckinghamshire vart dermed ein populær landleg idyll, ei førestilling som framleis finst i dag. Mange innbyggjarar i Buckinghamshire jobbar i London og dette har medverka til velstand i grevskapet, men det finst òg mindre velståande område.

## Bakgrunnsstoff
* Buckinghamshire grevskapsråd
* Buckinghamshire turistguide
* Reiseinformasjon
* Bilete frå Buckinghamshire 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Buckinghamshire|Buckinghamshire]]» frå ,  den 16. november 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
Snowdon

**Snowdon** er det høgste fjellet i Wales og det høgste i Storbritannia sør for det skotske høglandet. Sjølve toppen, som når 1085 moh., er også kjend under det walisiske namnet *Yr Wyddfa*, som tyder «gravhaugen». Det engelske namnet på fjellet kjem frå angelsaksisk *snow dun*, som tyder «snøås». 

Fjellet ligg i nasjonalparken og fjellkjeda Snowdonia i Gwynedd. Parken er eit svært populært turistmål, og Snowdon er ein av dei største attraksjonane han har å by på. Som det høgste fjellet i Wales inngår det i National Three Peaks Challenge (*Tretoppsutfordringa*).

Frå toppen har ein god utsikt over dei britiske øyane. På ein klar dag kan ein sjå Irland, Skottland, England og Wales, inkludert 24 grevskap, 29 innsjøar og 17 øyar. Sikta mellom Snowdon og Merrick i det sørlege Skottland er med 232 km den lengste teoretiske siktelinja på dei britiske øyane. 

## Historikk
Toppen av Snowdon vart ifølgje registreringane fyrst nådd av botanikaren Thomas Johnson i 1639. Likevel nemner den walisiske historikaren Thomas Pennant på 1700-talet ei «feiring i triumf på dette, fjellet over alle våre fjell» etter at Edvard I hadde erobra Wales i 1284, noko som, viss det stemmer, vil seie at toppen vart nådd mykje tidlegare.

## Kjelder
### Referansar
Grand Combin

**Grand Combin** er eit 4&nbsp;314 m høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet har den nest høgste primærfaktoren av fjelltoppane i denne delen av Alpane. Grand Combin er attåt eit stort bredekt massiv beståande av fleire fjelltoppar, tre av dei er over 4000 meter høge.

Normalruta startar frå Panossière-hytta, som ligg på nordsida av dalen Corbassière. Ruta er fri for større vanskar, men ei særleg farleg passering må traverserast på nordsida, den såkalla *Le Corridor*. Det er eit gjel svært utsett for rausande isblokker.

## Geografi
*Grand Combin de Grafeneire*, eller einast Grand Combin, ligg mellom to lågare toppar, Grand Combin de Valsorey (4&nbsp;184 m) i vest og Combin de la Tsessette (4&nbsp;135 m) i aust. Til saman dannar dei tre eit stort einsarta massiv.

Nordvestsida av Grand Combin er i sin heilskap dekt av evig snø. Ho har ei skråningsgrad som gjer at ein god grann is- og snøblokker losnar og rausar ned. Sør- og austsida er brattare og dermed isfri.

Nordsida av Grand Combin ligg ved botnen av ein 10 km lang bredal, ovan om isbreen Glacier de Corbassière. Fjellet er omringa av tindane Petit Combin, Combin de Corbassière og Combin de Boveire i vest, Grand Tavé og Tournelon Blanc i aust. Mindre isbrear ligg på fjellsidene lengst frå toppane i massivet, så som Glacier du Boveire og Glacier du Mont Durand.

Massivet ligg mellom *Val d'Entremont* og *Val de Bagnes*, tvers overfor turiststaden Verbier i nord. Fjelltoppen Grande Tête de By i hovudfjellkjeda i Alpane ligg få kilometer i sørleg retning.

Regionen høyrer til elva Dranse sitt nedslagsfelt og dermed også den store elva Rhone. Etter Dom og Weisshorn er Grand Combin det høgste massivet i Alpane som ligg utanfor hovudfjellkjeda.

## Klatresoge

Dei fire fyrste turlaga på Grand Combin nådde berre ein lågare topp aust for Grand Combin de Grafeneire, kalla *Aiguille du Croissant* (4&nbsp;260 m). Dei fyrste som nådde denne toppen var dei lokale fjellførarane Maurice Fellay og Jouvence Bruchez, den 20. juli 1857. Fyrste gongen folk kleiv heilt til topps på Grand Combin var den 30. juli 1859. Taulaget bestod av Charles  de Ville, Basile Dorsaz, og Daniel, Emmanuel og Gaspard Balley.

Grand Combin de Valsoray i vest vart nådd fyrste gongen den 16. september 1872 av J. H. Isler og J. Gillioz. Dei klatra sørveggen ovan om *Plateau du Couloir*. Turen opp søraustegga vart opplevd fyrste gongen 10. september 1891 av O. Glynne Jones, A. Bovier og P. Gaspoz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Combin|Grand Combin]]» frå ,  den 16. november 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* peaks.html?pk=97 Grand Combin på Peakware
Grand Combin de Valsorey

**Grand Combin de Valsorey** er ein 4&nbsp;184 meter høg fjelltopp i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjelltoppen er den nest høgste i Grand Combin-massivet og ligg vest for hovudtoppen.

Toppen av Grand Combin de Valsoray vart fyrste gongen nådd 16. september 1872 av J. H. Isler og J. Gillioz. Dei klatra sørveggen ovan om Plateau du Couloir.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Grand Combin de Valsorey|Grand Combin de Valsorey]]» frå , den 16. november 2009.*
Combin de Corbassière

**Combin de Corbassière** er eit 3&nbsp;716 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjellet ligg nord for Grand Combin, ved foten av fjellet flyt isbreen Glacier du Corbassière forbi.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Combin de Corbassière|Combin de Corbassière]]» frå ,  den 16. november 2009.*
Combin de la Tsessette

**Combin de la Tsessette** er eit 4&nbsp;141 meter høgt fjell i Wallis-Alpane i Sveits, i kantonen Valais. Fjelltoppen er den tredje høgste toppen i Grand Combin-massivet. Han ligg aust for hovudtoppen Grand Combin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Combin de la Tsessette|Combin de la Tsessette]]» frå ,  den 16. november 2009.*
Kyrkjestad

Ein **kyrkjestad** er ein stad der det ligg eller har lege ei kyrkje. Kyrkjestadane vart gjerne valde slik at det var enklast mogleg for folk å kome seg til kyrkje. Dei vart difor gjerne plassert i midten av soknet, og slik at tilkomsten var enklast råd. Langs kysten var landingstilhøva for båtar ein viktig faktor i valet av plassering. 

Desse faktorane medførte at kyrkjestadane til dels vart plasserte på stadar der det ikkje var særleg mange fastbuande. Eit eksempel er Bakka i Sogn.

I mange tilfelle har folketal, ressursar og samferdsletilhøve medført at kyrkjestadane også vore stad for andre funksjonar, som kaupang eller sete for sorenskrivarembete. Eksempel på det første kan vere Veøya, og på det andre Solvorn

I somme tilfelle har det vore usemje om plassering av kyrkja, som med Husøy kyrkje.

Ein del kyrkjestadar har hatt kyrkje sidan kristendommen vart innført i Noreg på 1000-talet. Den eldste er Mosterhamn med mellom anna Moster gamle kyrkje.

I ein del tilfelle ligg kyrkjestadane der det før var gudehov. Det skal vere tilfelle i Mosterhamn, der Olav Tryggvason skal ha brent gudehovet og sett opp kyrkje i staden.