open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kongsvinger Kunstforening

**Kongsvinger Kunstforening** er ei kunstforeining i Kongsvinger, skipa i 1978 av kunstnaren Rolf Grude. Foreininga har mellom fem og sju utstillingar i året med verk av  kunstnarar som har vorte inviterte, eller som har søkt om å få stille ut, vandreutstillingar og andre utstillingar organisert av ymse institusjonar, og dessutan ei årleg utstilling av medlemane sin eigen produksjon.

Kunstforeininga hadde sine fyrste lokale i Jonas Lies gate i Kongsvinger. Frå 1982 fekk foreininga leige godt høvelege lokale til kontor og utstillingar i  Aamodtgården i Øvrebyen i Kongsvinger, eit hus i empirestil frå 1798 i høgda oppunder Kongsvinger festning. Huset er eigd av ei stifting under Kongsvinger museum (som no er eit konsolidert museum under driftsselskapet Anno museum). I Aamodtgården fekk foreininga til rådvelde totalt 110 rutemeter. Utstillingslokala er delt inn i eit hovudrom, eit mindre rom og ein gang, til saman 90 rutemeter. Her er tilhøva gode både når det gjeld kunstig og naturleg ljos. Lokala vart sett i stand med økonomisk stønad til oppussing frå Norsk kulturråd i kombinasjon med ein stor dugnadsinnsats frå medlemane og styret i kunstforeininga.

## Bakgrunnsstoff
*
Ottar Gravås

**Ottar Gravås** () var ein norsk offiser, næringsdrivar og politikar frå Leksvik i Nord-Trøndelag. Han representerte Kristeleg Folkeparti på Stortinget 1973-77 og 1983-85. 

Gravås var son til ein gardbrukar. Frå 1939 til-46 var han i periodar bilmekanikar, tok eksamen ved Trondheim Tekniske Skole i 1942 og gjekk folkehøgskule 1942/43. I 1944 sat han ei tid i tysk fangenskap. Frå 1946 var han knytt til Forsvaret, som sersjant og bilkontrollør 1947-52 og løytnant og teknisk kvartermeister ved 3. dragonregiment på Rinnleiret 1952–67. I 1967 starta han opp eigen bilverkstad med bensinstasjon og dreiv desse sidan.

Gravås var medlem av Frol kommunestyre 1956–61 og etter kommunesamanslåing av Levanger kommunestyre 1962–67 og 1972–74. Hausten 1973 vart han vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag på ei fellesliste for Kristeleg Folkeparti og partiet Høgre. Der etter var han 1. vararepresentant 1977–81, då Høgre hadde fyrstekandidaten på felleslista og fekk representanten. Samstundes var han 1977-83 fylkessekretær i Nord-Trøndelag Kristeleg  Folkeparti. 

Gravås var også 1. vararepresentant til Stortinget 1981–85, då vald på ei fellesliste for Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet. Han møtte fast 1983-85 då Johan J. Jakobsen var statsråd i Willoch-regjeringa. All si tid på Stortinget var Gravås medlem i Forsvarskomitéen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Kingscote

**Kingscote** er ein by på Kenguruøya i delstaten South Australia i Australia, i kring 119 kilometer sørvest om Adelaide, hovudstaden i delstaten. Byen er den einaste på øya og har den eldste europeiske busetjinga i South Australia. Folketeljinga 2011 registrerte 1763 ibuarar.

Kingscote er eit velkjent turistmål og er det administrative og trafikale senteret på øya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kingscote, South Australia|Kingscote, South Australia]]» frå ,  den 28. august 2017.*
Hallein

**Hallein** er ein by og ein kommune i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Byen Hallein ligg i kring 15 kilometer sør for Salzburg by, 447 meter over havet. Hallein  er den nest største byen i forbundslandet, administrasjonsby i Hallein-distriktet og ein viktig industriby. Byen er særleg kjend for den historiske saltutvinninga. Hallein kommune har ei flatevidd på 27,0 km² og i kring 20&nbsp;800 ibuarar. 

## Historie
Grunna geologiske tilhøve når salthaldig stein på Dürrnberg ved Hallein nesten opp til jordoverflata. Utvinning av saltet kan sporast 4000 år tilbake i tid og regulær gruvedrift tok til for om lag 2600 år sidan.

Etter 1000 års stillstand vart saltproduksjonen teken oppatt med hjelp frå ny teknologi. Gruvene vart då fylte med vatn som løyste opp den salthaldige steinen, før så vatnet vart pumpa opp og gruvesjaktene. Erkebiskopen i Salzburg rådde over saltutvinninga og kom der i gjennom til enorm rikdom og makt. Salthandelen, som  hovudsak gjekk føre seg med elva Salzach som transportåre, spelte ei avgjerande rolle då den i hundrevis av år stod for halvparten av inntektene til erkebiskopen.

Bøhmen var ein viktig avtakar av Hallein-salt, då landet var eit  handelssentrum for salt i Europa. Då Bøhmen i 1627 vart austerriksk provins mista Salzburg eit viktig marknad. Samstundes tapte Salzburg ein saltkrig mot Bayern. Omsetninga av salt stagnerte og gjekk tilbake. Ein lokal motreformasjon i Salzburg berre forsterka nedgangen då mange  protestantiske kristne vart utvist frå riket.

Erkebispedømmet Salzburg mista sjølvstendet under Napoleonskrigane og var frå 1816 under Habsburg-krona i Austerrike. For å skape eit breiare næringsgrunnlag etablerte Hallein fleire industriar i andre halvdelen av 1800-talet. Både sement-, sigar- og papirfabrikk vart sett i gang.

Saltutvinninga på Dürrnberg i Hallein tok slutt i 1989 og gruveanlegget vert i dag nytta til turist- og kulturføremål. Saltanlegget på Pernerinsel i Hallein vert mellom anna nytta i samband med Salzburger Festspiele.

Ni vidaregåande skular, samt høgskular og universitet høyrer heime i Hallein av i dag.

## Ymse
Komponisten Franz Gruber, som laga musikken til julesalmen «Glade jul»  (eller «Stille natt»), budde mange år i Hallein og er gravlagd ved kyrkja i bysentrum. Dei alpine skirennarane Thomas Stangassinger og Anna Fenninger er begge frå Hallein.
NM i alpine greiner 1967

**Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1967** fann stad på Voss i Hordaland 25. og 26. februar 1967. Det vart ikkje arrangert noregsmeisterskap i utforrenn i 1967.

## Menn
### Slalåm





### Storslalåm





### Kombinasjon





## Kvinner
### Slalåm





### Storslalåm





### Kombinasjon





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Idrettslaget Vestar

**Idrettslaget Vestar** var 1953-2010 eit idrettslag heimehøyrande i Oslo. Laget var aktivt med i friidrett og handball.

Laget fekk namnet «Vestlendingenes Idrettslag» då det vart stifta 22. februar 1953 som eit tilbod til innflyttarungdom frå Vestlandet. I 1960 bytta laget namn til Idrettslaget Vestar. IL Vestar vert særleg hugsa for sitt suverene kvinnelag i handball som frå 1972 til 1978 vann samtlege norske seriemeisterskap. I 1977 nådde laget semifinalane i europacupen der det vart tap mot austtyske SC Leipzig. Karen Fladset var den sentrale spelaren på Vestar i desse gull-åra. I 1980-åra spelte landslagsprofilar som Kristin Midthun, Linn Siri Jensen, Ingrid Steen og Cathrine Svendsen på Vestar. Elitesatsinga tok slutt i 1993 og i 2001 melde laget seg ut av handbalforbundet.

Sprintaren Richard Simonsen markerte Vestar på friidrettsbanen i 1960-åra og vann fleire NM-gull. Seinare vart også ein annan sprintar, Kåre Magne Åmot, norsk meister i Vestar-drakt. Også Karen Fladset i diskoskast, Astrid Skei i spjutkast, Leif Rise i kulestøyt og diskoskast og tresteghopparane John Kristian Johnsen og Oddvin Moland sanka seg og laget NM-medaljar i friidrett.

IL Vestar vart nedlagt i 2010.
Tidsskriftet Janus

***Janus*** var eit norsk politisk og kulturkonservativt tidsskrift skipa i 1933 og nedlagt i 1941. Det blei redigert av forfattaren Alf Larsen, og hadde som føremål å «snu tidens strøm» og gje antroposofien eit ansikt.  

Larsen skreiv mykje av innhaldet i bladet, som  var sterkt prega av motstanden hans mot nazisme, marxisme og kommunisme. Andre bidragsytarar var Johannes Hohlenberg, som også var med på å redigera bladet, essayistene Ernst Sørensen og Aasmund Brynildsen, og kona til Alf, Astrid.

Etter å ha lagt ned bladet i 1941 («Det er blitt for mørkt til å skrive!») skipa Alf Larsen Dreyer forlag.

## Sjå òg
*Tidsskriftet Vidar (1926–1940)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tidsskriftet Janus|Tidsskriftet Janus]]» frå ,  den 29. august 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Terje G. Simonsen, *Janus, et tidsskrift og en tid* (Solum forlag, 2001)
*
TIF Viking

**Turn og Idrettsforeningen Viking** (TIF Viking) er eit idrettslag heimehøyrande i Bergen, stifta 17. mai 1892. Laget er aktivt med i friidrett, handball, kappgang, langrenn, orientering, turn og volleyball. Elles har laget ei hytte- og fjellgruppe. 

TIF Viking har vore medlem i Norges Idrettsforbund sidan 1895. Frå 1935 har laget hatt fast tilhaldsstad i Vikinghallen i Øvre Dreggsalmenningen 7, ei bygning med tre større hallar, styrkerom, garderober, badstove, møtelokale og klubbrom. Skansemyren idrettsplass er laget si utandørsarena.

Kappgjengaren Trond Nymark, heidersmedlem frå 2009, og friidrettsutøvarane Harald Stenerud, Odd Rasdal, Arne Lothe, Thor Solberg og John Skjelvaag er alle mellom dei Viking-medlemene som har markert laget mest i nasjonale tevlingar.

Turn- og Idrettsforeningen Viking eig Vikinghytten på Vareggen i Bergen og skihytta Sagatun på Mjølfjell.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Turn og Idrettsforeningen Viking|Turn og Idrettsforeningen Viking]]» frå ,  den 29. august 2017.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Anno museum

**Anno museum AS**, som marknadsførar seg som **ANNO Museene i Hedmark**, vart skipa i 2009 ved at fleire store og små museum kringom i heile Hedmark vart slegne saman som Hedmark fylkesmuseum AS, som i 2014 endra namnet til Anno museum AS. Museet er organisert som eit aksjeselskap der Hedmark fylkeskommune er største aksjonæren  med 35 % av aksjane, medan dei ulike stiftingane som eig dei einskilde musea som no har vorte avdelingar av Anno museum, har aksjepostar av ulike storleikar i selskapet. Administrasjonen har tilhald i Elverum.

## Einingar under Anno museum
Norsk skogmuseum, Glomdalsmuseet, Domkirkeodden, Kirsten Flagstad Museum i Hamar, Kongsvinger museum, Kvinnemuseet, Migrasjonsmuseet, Trysil Engerdal museum og Musea i Nord-Østerdalen (på Ramsmoen), Blokkodden villmarksmuseum, Dølmotunet, Eidskog museum, Husantunet, Klevfos industrimuseum, Odalstunet, Oddentunet, Rendalen bygdemuseum, Sagstua skolemuseum, Skinnarbøl skolemuseum, Skålbergsætra, Sørlistøa Fløtermuseum, Trysil bygdetun, Tylldalen bygdetun, Tynset bygdemuseum, Uppigard Streitlien og Aamodtgården.

## Bakgrunnsstoff
*Internettsidene til museet
NM i symjing 1967

**Noregsmeisterskapen i symjing 1967** vart avvikla i Frognerbadet i Oslo i dagane frå 19. til 21. juli 1967. Meisterskapen omfatta 18 individuelle tevlingar, likt fordelt mellom kvinner og menn, og dessutan tre stafettar, to for menn og ein med kvinner. 

Kongepokalane vart tildelt Berit Hafstad og Jan Erik Korsvold, begge medlemer i Bergens Svømme Club.

## Menn
### 100 meter fri



20. juli 


### 400 m fri



19. juli 


### 1500 m fri



21. juli 


### 200 meter rygg



19. juli 


### 200 meter bryst



20. juli 


### 200 meter butterfly



21. juli 


### 400 meter medley



20. juli 


### Sviktstup



20. juli 


### Kunststup



21. juli 


## Kvinner
### 100 m fri



21. juli 


### 400 m fri



20. juli 


### 800 m fri



19. juli 


### 100 m rygg



19. juli 


### 200 m bryst



19. juli 


### 100 m butterfly



20. juli 


### 400 m medley



21. juli 


### Sviktstup



21. juli 


### Kunststup



20. juli 


## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Aslak Versto

**Aslak Versto** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Vinje i Telemark. Han representerte Telemark og Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1969 til -77. Versto var son til Olav Versto og far til journalistane Olav og Astrid Versto og forfattaren Stein Versto.

Aslak Versto gjekk skuleåret 1939/40 eittårig mellomskule og sidan handelsskule. Frå 1943 var han med i Milorg, samstundes var han òg i arbeid på heimegarden. Tildelt Deltakarmedaljen i 1945. Frå 1948 dreiv han eiga transportverksemd til 1958. Han dreiv sidan garden Tveito i Vinje til han døydde. 

Perioden 1947–51 var Versto medlem i formannskapet i Vinje. Seinare var han ordførar i til saman 20 år, fyrst frå 1960 til -71 og sidan 1980-87. Hausten 1969 var han Arbeidarpartiet sin fyrstekandidat i Telemark og var dermed sikra plass på Stortinget 1969-73, attvald til valperioden 1973-77. Dei fire fyrste stortingssesjonane var han medlem i Industrikomiteen, dei fire siste i Kommunal- og miljøvernkomiteen.

Versto var i si tid formann i Telemark Mållag, medlem 1972-88 i Norsk språkråd og frå 1965 aktiv motstandar av USA si krigføring i Vietnam.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Sørlistøa Fløtermuseum

**Sørlistøa Fløtermuseum** på vestsida av Osensjøen  i Åmot kommune  i Østerdalen er eit tømmerfløytingsmuseum som utgjer ein part av stiftinga Norsk Skogmuseum og inngår i Anno museum. Sørlistøa Fløtermuseum er berre opent om sommaren.

Norsk Skogmuseum overtok i 1985 fløytingsanlegget Sørlistøa, som var base for tømmerfløytinga i Osensjøen og områda ikring då tømmerfløyting tok slutt i 1984, og gjorde det om til museum. Her vert det synt både tverrelvfløyting (tømmerfløyting i elv) og sjøfløyting (fløyting av tømmer over innsjø), og båtar, bygningar, anlegg og gjenstandar som har vore nytta i tømmerfløytinga. Slepebåten MS «Trysilknut», som hadde vore nytta til å slepe tømmeret over Osensjøen, høyrer òg med til museet. Båten er restaurert og vorte sertifisert for passasjertrafikk, og ligg til kai på museet for å kunne verte nytta til turar på Osensjøen om sommaren. 

## Tømmerslepebåten MS «Trysilknut»
Museets slepebåt MS «Trysilknut» vart sjøsett på Osensjøen 2. mai 1914, og står på lista til Riksantikvaren over verna skip. Slepebåten vart bygd for Christiania Tømmerdireksjon av Glommens Mek. Verksted i Fredrikstad vinteren 1913-1914, og frakta i høveleg store delar med jarnbanetog til Rena og derfrå med hest og slede til Osensjøen. Her vart arbeidet med å klinke skroget saman og sette båten i stand, gjort ferdig. Båten hadde då ei vedfyrt dampmaskin på 70 hestekrefter, og namnet var  D/S «Trysilknut». I 1958 vart dampmaskina bytta ut med ein dieselmotor på 135 hestekrefter, og namnet måtte difor endrast til MS «Trysilknut».  Båten vart nytta til tømmersleping på den tre mil lange Osensjøen fram til tømmerfløytinga i denne delen av Glommavassdraget vart avslutta for godt i 1984.

## Bakgrunnsstoff
*
Puch bei Hallein

**Puch bei Hallein** er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 21,0 km² og i kring 4700 ibuarar. 

Byen Puch med sine om lag 3900 ibuarar ligg 444 meter over havet, ei fire kilometer nord for bykjernen i distriktsenteret Hallein. Elles omfattar kommunen landsbyen Sankt Jakob am Thurn og grenda Hinterwiesental.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Puch bei Hallein|Puch bei Hallein]]» frå ,  den 29. august 2017.*
Idrettslaget Tyrving

**Idrettslaget Tyrving** er eit idrettslag heimehøyrande i Sandvika i Bærum kommune. Laget vart stifta 18. juni 1922 og er aktivt i friidrett og orientering.

Friidrettsutøvarane Godtfred Holmvang, europameister i tikamp 1946, og Berit Berthelsen, bronsevinnar i lengdehopp under EM i friidrett 1969, er Tyrvings mest suksessrike medlemmer.

Tyrving vann stafettgull i klassa for menn under orienterings-NM både i 1989, 2007, 2008, 2012, 2013, 2014.
Oberalm

**Oberalm** er ein kommune i distriktet Hallein i forbundslandet Salzburg i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 6,4 km² og i kring 4&nbsp;300 ibuarar.

Byen Oberalm har 4&nbsp;000 ibuarar og ligg 452 meter over havet, eit par kilometer nord om bykjernen i distriktsenteret Hallein. Også grenda Vorderwiesental høyrer til kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oberalm|Oberalm]]» frå ,  den 29. august 2017.*
Ranheim Idrettslag

**Ranheim Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i Ranheim i dagens Trondheim kommune, stifta 17. februar 1901. Idrettslaget er aktivt med i fotball, friidrett, handball og skiidrett.

På 2010-talet er Ranheim IL mest synleg med sitt fotballag på nivå to i norsk seriefoball for menn. Historisk er Ranheim særleg knytt til friidrett og lagets mest kjende medlem, langdistanseløparen Ernst Larsen som vann bronsemedaljen på 3000 meter hinder under Sommar-OL 1956 i Melbourne. Også Øistein Saksvik hevda seg nasjonalt på langdistansane i friidrett, og var elles aktiv på høgt nivå i langrenn.
NM i friidrett 1968

**Noregsmeisterskapen i friidrett 1968**, hovudmeisterskapen, vart avvikla på Gjemselund stadion i Kongsvinger dagane 16.-18. august 1968. Meisterskapen omfatta 19 tevlingar for menn og 11 for kvinner.

Kristen Fløgstad og Berit Berthelsen vart tildelt kvar sin kongepokal, begge for sine prestasjonar i lengdehopp.

## Menn
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 1500 m





### 5&nbsp;000 m





### 10&nbsp;000 m





### 110 m hekk





### 400 m hekk





### 3&nbsp;000 m hinder





### 1000 meter stafett





### Høgdehopp





### Stavhopp





### Lengdehopp





### Tresteghopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Sleggjekast





### Spjutkast





## Kvinner
### 100 m





### 200 m





### 400 m





### 800 m





### 80 meter hekk





### Høgdehopp





### Lengdehopp





### Kulestøyt





### Diskoskast





### Spjutkast





## Kjelder
*Sportsboken 1968*. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
Gjerpen Idrettsforening

**Gjerpen Idrettsforening** er eit idrettslag heimehøyrande i Skien, stifta 30.januar 1918. Laget er aktivt med i fotball, friidrett, handball, ski/langrenn og volleyball. Gjerpen IF har om lag 700 medlemer.

Idrettslaget har fotball-/friidrettsanlegg på Gjerpen stadion frå tidleg 1950-tal og lagshuset Gjerpenhuset frå 2000. 

Gjerpen IF er særleg kjend for sitt handballag for kvinner. Laget vart norsk meister i 1985, 1986, 1990, 1992 og 1993, dessutan seriemeister i 1991 og 1993. I desse åra markerte spelarar som Hanne Hegh, Kjerstin Andersen, Anne Migliosi, Siri Eftedal, Ingrunn Strøm og polske Mirella Mierzejewska seg både på nasjonalt og internasjonalt toppnivå.

## Kjelder
* Gjerpenbok 

## Bakgrunnsstoff
*
Idrottslaget Gular

**Idrottslaget Gular** (IL Gular) er eit idrettslag heimehøyrande i Bergen. Laget vart stifta av bygde-og bondeungdomslaga i byen den 25. september 1946. Gular er aktivt med i friidrett og orientering, og medlemer i laget har sanka ei lang rekke NM-titlar i begge desse idrettsgreinene.

IL Gular eig Gularhuset i Sandviken i Bergen. Bygninga vart kjøpt i 1974 for å skaffe husvære til lagsmedlemer innflytta frå andre stader.

Friidrettsutøvarane Arne Hamarsland, Thor Solberg, Arne Risa, Stein Sletten, Knut Hjeltnes, Anfin Rosendahl, Atle Douglas, Quincy Douglas, Ingvill Måkestad og orienteringsløparen Jon Tvedt har alle vore landskjende Gular-medlemer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gular|Gular]]» frå ,  den 30. august 2017.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Kirsten Flagstad Museum

**Kirsten Flagstad Museum** er eit norsk museum vigd operasongaren Kirsten Flagstad (12. juli 1895–7. desember 1962). Det ligg i Kirkegata 11 på Hamar, og opna for publikum i 1985. Museet er ei minnesamling og eit dokumentasjons- og kompetansesenter til heider for Flagstad. Det er ei avdeling av Anno museum, og har tilhald i huset der ho vart fødd i 1895, rett i nærleiken av kyrkja der ho vart døypt.

Kirsten Flagstads familie, mange nære vener, og ikkje minst Flagstadselskapet som vart skipa i 1975 for å gjere hennar namn og kunstneriske innsats kjend for framtida, har ved gåver og depositum bidrege til eit museum rikt på gjenstandar, fotografi og arkivalia. Samlingane femnar om meir enn 1000 fotografi, om lag 900 lydopptak, 300 einskildgjenstandar, dagbøker, utklippsbøker, brev, kontraktar, program og anna, i tillegg til samlingar av bøker og artiklar i aviser, tidsskrift og liknande. Samlingane vert digitaliserte i stendig større omfang for å gjerast tilgjengeleg for ålmenta. Noko kan søkjast opp på internett gjennom  DigitaltMuseum, og mykje er gjort tilgjengeleg på internettsidene til museet, som fotografi, Flagstads eigne utklippsbøker, museets lydopptak og om lag 50 konsertprogram.

Plassen framfor museet har fått namnet Kirsten Flagstads Plass. Ein byste av Kirsten Flagstad som skulptøren Joseph Grimeland har laga, er sett opp framfor inngangsdøra til museet, og vart avduka under opninga av museet i 1985.  Statuen vart opphavleg sett opp i 1982 utanfor den dåverande bygningen til Norges musikkhøgskole i Wergelandsveien i Oslo.

## Bakgrunnsstoff
*
*Om Kirsten Flagstad Museum på DigitaltMuseum
Kvinnemuseet

**Kvinnemuseet** er eit norsk museum som har tilhald i sveitservillaen Rolighed i Løkkegata i Øvrebyen på Kongsvinger og har som føremål å dokumentere, forske på og formidle soga om kvinners liv og virke frå gamal tid og fram til notida. Innanfor arbeidsfeltet ligg spørsmål som er knytt til kjønn, kjønnsroller og kjønnsidentitet. Museet er ei avdeling i Anno museum, og den vesle staben som driv Kvinnemuseet, er òg engasjert i større eller mindre grad i andre einingar under Anno museum, som Kongsvinger museum, Odalstunet og Eidskog museum.

Samlingane på Kvinnemuseet femner om både gjenstandar, bøker, fotografi og arkivmateriale. Mykje av dette er registrert og tilgjengeleg på DigitaltMuseum. Museets store samling av gjenstandar finst for det meste i magasina, men eit utval er å sjå i dei faste utstillingane Lek for livet, I all offentlighet og Din Dagny. Kvinnemuseet har dessutan  arkivmateriale som vert registrert i arkivregistreringsprogrammet Asta.

Museet er opent for ålmenta i i sommarsesongen, men ved tinging på førehand får skuleklasser og grupper tilgang året rundt. Forskarar kan få tilgang til materialet på museet heile året.

## Museumssoga
Ei gruppe ikring det nyskipa Kongsvinger museum avgjorde på 1980-talet å arbeide for å realisere tanken om å etablere eit Kvinnemuseum etter å ha arrangert fleire utstillingar med kvinnehistoriske tema på bymuseet. Inspirert av Kvindemuseet i Danmark og Kvinnemuseet i Vietnam, tok dei til å å sjå seg om etter eit eigna lokale i byen til eit slik museum, og huset Roligheden, barndomsheimen til forfattaren og bohemkvinna Dagny Juel (Dagny Juel Przybyszewska), synte seg etter nokre år å verte eit alternativ. Kommunen ynskte då å rive huset for å byggje moderne bustader tomta. Hovudsakleg på grunn av planane om å skipe det fyrste og einaste kvinnemuseet i Noreg,  vart Rolighed berga etter ein langvarig kamp, og Kvinnemuseet kunne verte offisielt opna av HKH Dronning Sonja 31. mai 1995 etter seks år med arbeid for å setje huset i stand . 

Det vart lagt ned store ressursar i produksjon av utstillingar, og etablert som praksis å lage ei ny stor hovudutstilling til kvar sommarsesong med tema som husmorsoge, kvinner i det offentlege helsevesenet, strikking og fredskvinner, homofilisoge. I tillegg vart det òg laga ei fast utstilling om Dagny Juel, om soga til huset Rolighed, og med tida dessutan ei utstilling om norsk abortsoge og ei kvinnesakutstilling. Etter 8. mars-arrangementet (Den internasjonale kvinnedagen) i 2016 vart museet stengt for publikum fram til 1. juni 2017 for omfattande renovering av fleire av romma og oppbygging av tre nye basisutstillingar.

## Bakgrunnsstoff
*
200. artilleribrigade

**200. artilleribrigade** (russisk 200-я отдельная артиллерийская бригада)  er ein artilleribrigade i det russiske forsvaret. Han er forlagt til Gornyj.

## Våpen
8 x 9P140 URAGAN
18 x 2A65 MSTA-B
6 x MT-12 RAPIRA
18 x 9P149 Sjturm

### Utstyr
3 x PRP-4M
2 x AZK-7

## Kjelder
AZK-7

**AZK-7** (tsjekkisk *automatizovaný zvukomerný prieskumný komplex*, automatisk lydpeilekompleks), GRAU-indeks 1V33, er eit lydpeilekompleks som kan lokalisera fienden sine kanonar når dei skyt. Dessutan kan det finna ut kvar granatane frå eige artilleri landar, slik at ein justera eigne siktemiddel.

## Sjå òg
*Artillerilydpeiling
## Kjelder

## Referansar
Idrettsforeningen Urædd

**Idrettsforeningen Urædd** er eit idrettslag heimehøyrande i Porsgrunn, stifta 25. april 1894 som Porsgrunds Fotball Klubb. Namnet Urædd er frå 1905. Idrettslaget er aktivt med i bryting, fotball, friidrett, handball, ski og turn.

Urædd har særleg markert seg i friidrett og handball. Kjende friidrettsutøvarar er hekkeløparen Ragnar Moland og sprintaren Odd Evensen frå 1960-/70-åra, seinare kom diskoskastarane Olav Jenssen og Svein Inge Valvik og kulestøytarane Lars Arvid Nilsen og Georg Andersen, som begge vart dømde for doping.

Urædds handballag for menn var eit av landets fremste lag gjennom store delar av 1980-talet.

Kvinnelaget til Urædd i fotball spelte i toppserien i 2016-sesongen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Urædd|Urædd]]» frå ,  den 30. august 2017.*
Ottar Landfald

**Ottar Ingebrigt Landfald** () var ein norsk politikar, fødd i Verdal i Nord-Trøndelag. Han representerte Hedmark fylke og Senterpartiet på Stortinget frå 1973 til 1981. 

## Karriere
Landfald var son til ein gardbrukar og gjekk sjølv på ein norskdriven jordbruksskule i Sverige i 1943/44. Etter eit førebuande kurs ved Hamar Katedralskole 1945/46 utdanna han seg til sivilagronom ved Norges Landbrukshøgskole 1946–1949. Frå 1950 til 1980 var han gardbrukar på garden Kåterud i Stange, også overlærar ved Jønsberg landbruksskole 1951–1953.

Frå 1956 til 1968 var Landfald medlem i Stange formannskap. Han var formann mellom 1959 og 1970 i kornutvalet til Norges Bondelag, 1961–1965 i Hedmark Bondelag og 1969–1977 i fylkeslandbruksstyret i Hedmark. Seinare var han mellom 1983 og 1989 nestformann i styret i Statens kornforretning.

Valperiodane 1973–1977 og 1977–1981 var Landfald stortingsrepresentant for Senterpartiet og Hedmark. Han var i begge periodane medlem i Forsvarskomiteen.

Landfald vart tildelt Deltakarmedaljen med diplom i 1998.

## Kjelder
*
NM i sykling 1967 i tempo

**Noregsmeisterskapen i sykling 1967** i temporitt vart avvikla i Trondheim 10. og 11. juni 1967.

### 50 km temporitt




### 100 km lagtempo




## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Villach

**Villach** (slovensk Beljak, italiensk Villaco) er den sjuande mest folkerike byen i Austerrike og etter Klagenfurt den nest største i forbundslandet Kärnten. Byen er med sine 61&nbsp;662 ibuarar (2017) den mest folkerike i Austerrike som ikkje også er hovudstad i eit forbundsland. Landarealet er 134,9 km².

### Geografi
Villach ligg i den vestlege delen av Klagenfurtsletta, der elvane Drava og Gail renn saman 11 kilometer nord om grensa til Slovenia. Sør om Villach går Karawankentunnelen, ei hovudferdselsåre mellom Austerrike og Slovenia. Byen er omkrinsa av ganske låge fjell (under 800 moh), med unnatak for Dobratsch (2&nbsp;166 moh) i Villach-alpane 13 km vest om Villach.

### Styring
Villach er ein av dei femten byane i Austerrike som har eigne statuttar, det vil seie eit lokalt basert regelverk utanom kommuneordningane. Byen sine statuttar er frå 1932.

### Folk
Om lag 63% av ibuarane er registrert som romersk-katolske. Knapt 16% er protestantiske, ein andel som av historiske grunnar er langt høgare enn elles i Austerrike. Elleve prosent av dei bufaste er utanlandske statsborgarar, meir enn halvparten av desse er frå land utanaom EU.

Skihopparen Martin Koch er frå Villach.

### Soge
Namnet Villach er nemnd fyrste gongen i eit dokument frå 878. Frå 1007 til 1759 høyrde Villach til erkebispedømmet Bamberg. Etter Villach i 1060 fekk marknadsrettar voks staden til by, og har hatt bystatus sidan seinast 1240. Byen vart mykje skadd i jordskjelv både 25. januar 1348 og 4. desember 1690. Etter reformasjonen kom i gang omkring 1526, vart Villach sentrum for protestantismen i Kärnten. Under motreformasjonen i kring 1600 utvandra mange protestantar, noko som førte til økonomisk tilbakegang for byen. 

År 1759 kjøpte keisarinna Maria Teresia både Villach og resten av Bamberg-eigedomane i Kärnten. Byen kom dermed under keisarstyret i Austerrike. Under Napoleonskrigane var Villach 1809-13 krinsby i den franske provinsen Illyria, til han vart tilbakeerobra av Austerrike. Under andre verdskrigen stod alliansemaktene for 37 luftangrep mot Villach. Vel 42&nbsp;000 bomber skadde 85% av bygningane i byen. Etter Wiener Neustadt var Villach den mest bombeskadde byen i Austerrike.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Villach|Villach]]» frå ,  den 31. august 2017.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Villach|Villach]]» frå ,  den 31. august 2017.*
NM i turn 1966 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1966** for menn vart avvikla i Oslo helga 26.-27. november 1966. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane. 

### Tolvkamp





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Ovis

***Ovis*** er ei dyreslekt som omfattar tamsau og ulike villsauar. 

Slekta er ein type sosiale kvegdyr som tygg drøv. Dei har tett bygnad og har ofte horn som veks frå kvarandre og krøller seg til ein spiral. Dei har luktkjertlar på fjesa og føtene. Korleis desse verker er ikkje heilt utforska, men verar kan lukta om søyer er klare til å para seg, og markerer territorium ved å leggja lukt på steinar.

Tamsauen høyrer til slekta. Ein trur at han opphavleg stammar frå vill muflon frå Sentral- og Sørvest-Asia.

## Artar
Taksonomar reknar i dag med at det finst seks artar og talrike underartar. Nokre av desse underartane er også blitt rekna som eigne artar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ovis|Ovis]]» frå ,  den 2. september 2017.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
***Bulanskey, S. 1992. *The Covenant of the Wild*. New York: William Morrow and Company, Inc. 
***Parker, D. 2001. *The Sheep Book*. Athens, Ohio, USA : Swallow Press / Ohio University Press 
*
 
## Bakgrunnsstoff
*Miller, S. 1998. "Sheep and Goats". United States Department of Agriculture, Foreign Agricultural Service
*Oklahoma State University (OSU). 2003 Breeds of Livestock: Sheep 
*Huffman, B. 2006. ''The Ultimate Ungulate Page'' Website
NM i sykling 1967 på landeveg

**Noregsmeisterskapen i landevegssykling 1967** fann stad ved Kongsberg den 13. august 1967.

### 170 km fellesstart





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
NM i turn 1967 for kvinner

**Noregsmeisterskapen i turn 1967** for kvinner vart arrangert i Bergen helga 20.-21. mai 1967. Deltakarane tevla i firkamp etter sjølvvalde program i dei fire ordinære øvingane; bom, frittståande, hopp og skranke.

### Firkamp





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Sørskogbygda Idrettslag

**Sørskogbygda Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i 2412 Sørskogbygda i Elverum kommune, stifta i 1915. Laget har vore aktivt i fotball, handball, ski og skiskyting.

Idrettslaget vart skipa som Kynnberget skilag. Sørskogbygda IL har særleg markert seg i handball for kvinner. I åra frå 1964 til 1970 var kvinnelaget eit av dei aller beste laga i Noreg og vann cupfinalen både i 1967 og 1969, med Jorunn Tvedt som det største namnet. Skiskyttaren Rolf Storsveen deltok internasjonalt i 1980-åra.

## Kjelder
*heimeside
*Artikkel i Østlendigen 24.11.2014
Kvinneuniversitetet

**Kvinneuniversitetet** er eller har vore namn på tre ulike institusjonar i Noreg:
***Kvinneuniversitetet**, som vart skipa som ei stifting i 1983 av Berit Ås og Ragnhild Queseth Haarstad på Løten og flytta til Hamar i 2006, har no namnet Likestillingssenteret. Det er eit tverrfagleg kompetansesenter med likestilling som fagområde,og arbeider på grunnlag av eit breitt likestillingsomgrep som inkluderer diskriminering på grunnlag av kjønn, etnisitet, livssyn, alder, seksuell orientering og nedsett funksjonsevne. Likestillingssenteret driv informasjon og er ein aktiv pådrivar og drivkraft for auka likestilling lokalt, regionalt, nasjonalt og internasjonalt.
***Kvinneuniversitetet i Norden** vart skipa som ei stifting i 2011 med med stønad frå Kunnskapsdepartementet, og med Høgskolen i Nesna som vertsinstitusjon, no  Nord universitet, studiestad Nesna. Kvinneuniversitetet i Norden er den eigenlege vidareføringa av det Kvinneuniversitetet som vart skipa av Berit Ås på Løten i 1983, og driv med forsking og forskingsformidling i eit nordisk og internasjonalt perspektiv på slike spørsmål, tilhøve og rettar som er relatert til kvinner spesielt.
***KUN**, som vart skipa som stiftinga Kvinneuniversitetet Nord i 1991, er eit kompetansesenter for kjønnslikestillingsspørsmål med tilhald i Steigen i Nordland og Steinkjer i Trøndelag. Institusjonen brukar no berre namnet KUN. Vedtektene for stiftinga og oppdragsbrev frå Barne-, ungdoms- og familiedirektoratet (Bufdir) legg rammene for verksemda. Arbeidet ved senteret gjeld likestilling og inkludering både i Noreg og internasjonalt, med rettferd og likeverd som kjerneverdiar. Viktig er å gjere synleg slik diskriminering som har grunnlag i seksuell orientering, alder, nedsett funksjonsevne, etnisitet og religion. Målsettinga er å få til samfunn der alle har like rettar og moglegheiter på alle samfunnsområde, som i politikk, familieliv, arbeidsliv og på fritida. 

## Bakgrunnsstoff
*Internettsidene til Likestillingssenteret
*Internettsidene til Kvinneuniversitetet i Norden
*Internettsidene til KUN
NM i orientering 1967

**Noregsmeisterskapen i orientering 1967** vart arrangert 15. oktober 1967 i Frogn i Akershus fylke, med Hauketo Idrettsforening som arrangør. Menn og kvinner tevla i det som kunne kallast normalprogram, langdistanse-NM, einast for menn, gjekk av stabelen tre veker tidlegare. Stafettane, kalla NM i budstikke, fann stad i juni månad. 

## Menn
### 14,5 km/15 postar





## Kvinner
### 7,7 km/10 postar





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
NM i orientering 1967/langdistanse

**Noregsmeisterskapen i orientering 1967** i langdistanse vart arrangert 24. september 1967 i Ådalen i Ringerike kommune, med Idrettsforeningen Vestheim frå Oslo. Tevlinga var einast for menn.

### Langdistanse-NM 23 km





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
NM i orientering 1967/bodstikke

**Noregsmeisterskapen i orientering 1967** i bodstikke, seinare kalla stafett, vart arrangert av Elverum Idrettslag i Elverum den 18. juni 1967.

### Menn





### Kvinner





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
Norsk Komponistforening

**Norsk Komponistforening**, **Komponistforeningen**, skipa i Kristiania (Oslo) 24. oktober 1917, er fag- og interesseorganisasjonen for profesjonelle, yrkesaktive komponistar i Noreg.  Foreininga er medlem av den europeiske komponistorganisasjonen ECSA, European Composer and Songwriter Alliance. 

Norsk Komponistforening arbeider for å tryggje dei kunstfaglege rammevilkåra for komponistane og tryggje eit forsvarleg økonomisk utbytta av åndsverka som vert skapt og framført, styrke stillinga for kunstmusikken i samfunnet, og å tilby ålmenta tilgang til nyskapte verk og kunnskap om verka.

## Verksemda
Både nasjonalt og regionalt har foreininga og medlemane spela ei viktig kulturpolitisk rolle. Mellom anna har foreininga medverka til at Bern-konvensjonen frå 9. september 1886 om vern av litterære og kunstneriske verk vart implementert i norsk åndsverklovgjeving, og at TONO, som er ein organisasjon som forvaltar og vernar om rettar av opphavsrettsleg art på vegner av rettshavarane til musikkverk, vart oppretta i 1928. I 1938 var foreininga med på å skipe Ny Musikk,  interesseorganisasjonen for samtidsmusikk og den norske seksjon av ISCM, International Society for Contemporary Music. I 1945 var foreininga med på å skipe Nordisk Komponistråd, og er medarrangør av Nordiske Musikkdager annankvart år.

Foreininga har òg vore pådrivar for at ordningane med garanti-inntekt og kunstnarstipend vart innført, og har bidrege til skipinga i 1980 av Kopinor, som inngår avtaler på vegner av opphavsmenn og utgivarar om kopiering og anna bruk av åndsverk, og skipinga av Norwaco, som forvaltar rettar til åndsverk, prestasjonar og produksjonar som norske og utanlandske rettshavarar står bak når det gjeld fjernsyn, spelefilm og musikk. Ordninga med bibliotekvederlag, som går ut på at offentlege bibliotek skal yte pengar til stipendfond som kollektivt vederlag for å låne ut åndsverk, har òg foreininga medverka til å få i gang.

Norsk Komponistforening var òg aktiv for å få skipa Norges musikkhøgskole, som vart oppretta i 1973, og var avgjerande for at det vart eit fullverdig komposisjonsstudium ved skulen.

Foreininga tok initiativet til å få etablert Ultimafestivalen i 1991, ein årleg musikkfestival i Oslo for samtidsmusikk og kunstarter med relasjon til samtidsmusikk, som til dømes danseframsyningar, kunstinstallasjonar, film og anna.

## Bakgrunnsstoff
*Norsk Komponistforening: Soga om foreininga 
*Internettsida til  Norsk Komponistforening
Frithjof Klemsdal

**Ole Frithjof Klemsdal** () var ein norsk industrimann og politikar frå Mandal. Han representerte Vest-Agder og partiet Høgre på Stortinget frå 1981 til 1989.

Klemsdal var son til eigaren av Mandals Motorfabrikk og arbeidde på fabrikken frå sine unge år. Inn i mellom gjekk han yrkesskule, handelsskule og tok i 1947 eksamen ved Oslo tekniske skole. Etter eit års tid som konstruktør på John Deere Tractor i USA, arbeidde han på Mandals Motorfabrikk frå 1948, bortsett frå 1952-53 då han var arbeidsstudie-ingeniør ved NEBB i Oslo. Klemsdal var disponent for Mandals Motorfabrikk frå 1967 til 1981.

Klemsdal engasjerte seg i lokalstyringa av Mandal og var medlem i Mandal bystyre 1953–63, varaordførar 1957–58. Han var elles styreformann 1956-59 i elektrisitetsverket i Mandal, formann 1961-81 i hamnestyret og 1972-79 i teknisk utval i kommunen. I tida 1970-82 var han styreformann i Mandal Sparebank.
 
Klemsdal var stortingsrepresentant frå Vest-Agder og for Høgre frå 1981 til -89. I den fyrste fireårsperioden var han medlem i Forsvarskomiteen, i den andre i Energi- og industrikomiteen.

Mandals Motorfabrikk gjekk konkurs i 1984, og Klemsdal starta sidan opp Marna Motor. Han dreiv det firmaet i mange år.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
NM i bryting 1967

**Noregsmeisterskapen i [[bryting]] 1967** vart arrangert helga 10.-11. mars 1967. Meisterskapen var delt mellom byane Ålesund og Oslo, med tevlingar i tre ulike vektklassar i kvar av arrangørbyane.

Kongepokalen vart tildelt lettvektaren Frank Solberg.

### Bantamvekt





### Fjørvekt





### Lettvekt





### Weltervekt





### Mellomvekt





### Tungvekt





## Kjelder
**Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
NM i roing 1967

**Noregsmeisterskapen i roing 1967** fann stad i Horten helga 5. og 6. august 1967. Mennene tevla i ni ulike båtklassar og kvinnene i tre. 
 
## Menn
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Toar utan styrmann





### Toar med styrmann





### Firar lettvekt





### Firar utan styrmann





### Firar med styrmann





### Firar innriggar





### Åttar





## Kvinner
### Singlesculler





### Dobbeltsculler





### Firar med styrmann





## Kjelder
*Sportsboken 1967*. Norsk kunstforlag. Oslo 1967.
NM i skiskyting 1968

**Noregsmeisterskapen i skiskyting 1968**, den tiande i rekka, vart avvikla i helga 24.-25. februar 1968 i Kongsvinger i Hedmark med to øvingar på programmet.

### 20 km



Dato: 24. februar 1968


### 4 x 7,5 km stafett



Dato: 25. februar 1968


## Kjelder
**Sportsboken 1968*. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
**Hvam Hva Hvor 1969*. Chr. Schibsteds Forlag. Oslo 1968.
Johnny Stenberg

**Johnny Stenberg** () var ein norsk jarnbanemann og politikar for Arbeidarpartiet som var stortingsrepresentant frå Nord-Trøndelag i tida 1973-81.

Stenberg var son til ein jarnbanemann og voks opp på Moi i Dalane. Etter Orkdal landsgymnas fekk han stilling som stasjonsbetjent i Norges Statsbaner i Trondheim-distriktet i 1944. Frå 1949 arbeidde han som konduktør i NSB både i Drammen-, Egersund- og Trondheim-distrikta. I 1962 vart Stenberg tilsett som overkonduktør i Trondheim-distriktet.

Stenberg budde i Gudå i Nord-Trøndelag og var medlem i Meråker kommunestyre og formannskap 1960–75, varaordførar 1964–66,ordførar 1967–73 og varaordførar 1974–75. Frå 1. april 1965 fungerte han som ordførar då den valde ordføraren var sjuk.

Hausten 1973 vart Stenberg vald inn på Stortinget frå Nord-Trøndelag, attvald  1977. Alle åtte åra på Tinget var han ein av Arbeidarpartiet sine medlemer i Kommunal- og miljøvernkomitéen.

## Kjelder
*
Spittal an der Drau

**Spittal an der Drau** er ein by og ein kommune i forbundslandet Kärnten i Austerrike som òg er forvaltningssete for Distriktet Spittal an der Drau. Kommunen har ei flatevidd på 48,6 km² og i kring 15&nbsp;500 ibuarar. Spittal er den tredje mest folkerike byen i Kärnten. Han ligg 560 meter over havet der elva Lieser renn ut i Drau.

Byen har namn etter eit hospital som vart grunnlagd her i 1191. Hospitalet skulle sørgje om pilegrimane som kom over fjellovergangane Katschberg og Radstädter Tauern på reise til eller fra Salzburg. 

Skihopparen Thomas Morgenstern er frå Spittal.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Spittal an der Drau|Spittal an der Drau]]» frå ,  den 1. september 2017.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Distriktet Spittal an der Drau

**Distriktet Spittal an der Drau** er eit administrativt distrikt (Bezirk) i forbundslandet Kärnten i Austerrike. Distriktet dekker ei flatevidd på 2&nbsp;764 km² og har 76&nbsp;000 ibuarar (2017). Byen Spittal er administrasjonssenter for distriktet.

## Kommuneskipnaden
Distriktet består av 33 kommunar. Tre av desse er bykommunar og ni såkalla markandskommunar (Marktgemeide). Distriktssenteret Spittal har over 15&nbsp;000 ibuarar, medan eit fleirtal av kommunane har færre enn 2&nbsp;000 ibuarar. 

### Bykommunar
*Gmünd
*Radenthein
*Spittal an der Drau

### Marktgemeinde
*Greifenburg
*Lurnfeld
*Millstatt
*Oberdrauburg
*Obervellach
*Sachsenburg
*Seeboden
*Steinfeld
*Winklern

### Kommunar
*Bad Kleinkirchheim
*Baldramsdorf
*Berg im Drautal
*Dellach im Drautal
*Flattach
*Großkirchheim
*Heiligenblut
*Irschen
*Kleblach-Lind
*Krems i Kärnten
*Lendorf
*Mallnitz
*Malta
*Mörtschach
*Mühldorf
*Rangersdorf
*Reißeck
*Rennweg am Katschberg
*Stall
*Trebesing
*Weißensee

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bezirk Spittal an der Drau|Bezirk Spittal an der Drau]]» frå ,  den 1. september 2017.*
Steingard

**Steingard** (norrønt *steingarðr*) eller **steingjerde** er eit tørrstabla gjerde av stein. Det er kjend frå fleire stader, mellom anna i Noreg, der ein kjenner til steingardar frå eldre jernalder.

## Bruk

Steingardar kan brukast som gjerde for dyr og som grensemarkering for menneske. Fleire stader i Noreg er det blitt bygt steingardar for å markere grensene for større område, som fylkes- eller heradsgrenser. 

## Konstruksjon
Ein norsk steingard er alltid bygt av tørrlødd stein. Ein reknar med at dei i hovudsak kan definerast som tre typer:
*Kistemur – to likeverdige mursider med fyllmasse i mellom og oftast nytta til meir forseggjorte steingardar av ei viss høgd. 
*Dobbelmur - ein litt enklare steingard enn kistemuren, men likevel med rette veggar på begge sider.  
*Ordna røys - enklare konstruksjonar og den mest vanlege steingarden for avgrensing av jordteigar i landbruket, eller større landområde.

## Sjå òg
*Steingardar i Noreg
Ski-NM 1968

**Noregsmeisterskapen på ski 1968** i nordiske greiner vart avvikla innom to vekeslange tidsrom i høvesvis januar og mars månad. Alle langrennstevlingane fann stad i dagane 14.-21. januar 1968, medan kombinertrennet og hopprenna vart avvikla 23.-31. mars. Femmila vart arrangert ved Hønefoss, resten av langrennsøvingane og hopprennet i stor bakke gjekk føre seg i Bærum kommune. Kombinertrennet og hopprenn i normal bakke gjekk av stabelen i og ved Løklibakken i Ørskog kommune på Sunnmøre.

Mennene tevla i fire langrennsøvingar, to hopprenn og eitt kombinertrenn, medan kvinnene tevla i tre langrennsøvingar.

## Langrenn menn
### 15 km



Dato: 20. januar 1968
Stad: Bærum

### 30 km



Dato: 18. januar 1968
Stad: Bærum

### 50 km



Dato: 14. januar 1968
Stad: Hønefoss

### 3 x 10 km stafett



Dato: 21. januar
Stad: Bærum

## Langrenn kvinner
### 5 km



Dato: 20. januar 1968
Stad: Bærum

### 10 km



Dato: 18. januar 1968
Stad: Bærum

## Kombinert



Dato: 23.-24. mars 1968
Stad: Ørskog

## Hopprenn
### Normalbakke



Dato: 24. mars 1968
Stad: Løklibakken, Ørskog

### Storbakke



Dato: 31. mars 1968
Stad: Skuibakken, Bærum

## Kjelder
**Sportsboken 1968*. Norsk kunstforlag. Oslo 1968.
**Hvem Hva Hvor 1969*. Chr. Schibsteds Forlag. Oslo 1968. 
*Arbeiderbladet 19. januar 1968
*Nationen 22. januar 1968
Røa Idrettslag

**Røa Idrettslag** er eit idrettslag heimehøyrande i bydelen Røa i Oslo kommune, stifta 11. november 1900. Idrettslaget er aktivt med i bandy, fotball, skiidrett og turn.

Laget vart stifta som Røed Sportsforening og var dei fyrste åra eit lag med skiidrett og skyting på programmet, seinare også fotball. I 1929 melde laget seg inn i Arbeidernes Idrettsforbund (AIF) og var med i AIF til Norges Idrettsforbund vart danna i 1945. Same året skifta sportsforeininga namn til Røa Idrettslag. 

Bandylaget til Røa deltok i toppserien frå 1975 til 2001.

I fotball har kvinnelaget til Røa spelt (per 2017) i toppserien i samtlege sesongar sidan 2001 og vann i tida 2004-11 fem seriemeistertitlar og like mange cupmeisterskap. Desse toppåra mønstra laget, som av ein eller annan tåpeleg grunn marknadsfører seg som Røa Dynamite Girls, mellom andre spelarar som Siri Nordby, Kristine Edner, Marit Fiane Christensen, Guro Knutsen, Marie Knutsen, Lene Mykjåland og Elise Thorsnes. Fotballaga til Røa IL spelar i heilraude drakter.

Av skisportsutøvarane er det særleg stilhopparen Olav Hansson og langrennaren Martin Sundby som har utmerkt seg både nasjonalt og internasjonalt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Røa IL|Røa IL]]» frå ,  den 2. september 2017.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Røa IL|Røa IL]]» frå ,  den 2. september 2017.*
Priklepinne

**Priklepinne** er ein reiskap ein kan bruka til prikling, det vil seia omplanting av små plantar. Priklepinnar kan også brukast til å laga så- eller plantehol for frø,  laukar eller rotknollar. Ein bruker pinnen til å laga små hol i jorda slik at plantane lett kan setjast nedi, utan å forstyrra røtene for mykje. Priklepinnar gjer det lettare å laga hol med jamn storleik.

## Skildring

Ein priklepinne er gjerne på storleik med ein tømmermannsblyant.
Det finst også lengre pinnar som ein kan bruka frå ståande stilling. Større reiskapar kan brukast til å laga større plantehol, til dømes ved treplanting eller potetsetting.

Tradisjonelt var dei laga av tre, seinare også av metall og no finst det også priklepinnar av plast. Priklepinnar kan ha ulike utformingar: Dei kan vera ein rett pinne, ein pinne med bøygd handtak som ein L, ein pinne med dobbelt handtak som ein T, eller ha meir forseggjort spadehandtak. Enden kan smalna til ein spiss eller svulma til ei kule eller laukform ytst. Andre endar kan vera kileforma og kan til dømes brukast i sandete jord eller til å laga plass for to plantar samtidig. Det finst også priklepinnar utforma med fleire spissar slik at dei kan laga fleire hol på ein gong. 

Spesiallaga laukplantarar er hole og henter ut eit stykke jord slik at ein har eit større hol klart til lauken.


## Biletdøme

Dibbles in Russia XIX.jpg|Ulike priklepinnar frå Russland.

DibberWithTwine.JPG|Priklepinne med hyssing.
Plantoe.JPG|Priklepinne med spadehandtak i bakken.
Plastic dibber.JPG|Priklepinne av plast med lengdar markerte.

Bollenpoter.jpg|Laukplantar
Bollenpoter 2.jpg|Laukplantar


## Kjelder
Prikling

**Prikling** er omplanting av småplantar til ein ny vekseplass.

Teknikken blir gjerne brukt for grønsak- og blomsterplantar med lang veksetid. Ein sår då først tett for å spara kostbar veksthusplass. Når frøplantane har nådd ein viss storleik prikler ein dei til ein ny vekseplass der dei står mindre tett.
Etter prikling blir plantane meir lubne og får kraftigare rotsystem, slik at dei betre toler utplantinga på den endelege veksestaden.

Til prikling kan ein bruka ein priklepinne til å laga veksehol for plantane, og priklebrett for å fastsetja avstanden mellom dei.
Ein har også utvikla mekaniserte reiskapar til dette, til dømes prikleplog
og utplantingsmaskin.

## Sjå òg
*Tynning

## Kjelder
Tynning

**Tynning** i hagebruk og skogbruk er fjerning av plantar eller plantedelar for å gje betre vekst for dei som er att. Ein kan til dømes tynna frøplantar som er sådd tettare enn avstanden dei krever for å få god vekst, eller kart av fruktplantar for å sikra kvaliteten og storleiken til frukta. 

Ein kan så tett og deretter tynna dersom spireforholda er vanskelege, til dømes om det er fare for åtak frå sjukdom eller insekt i den første veksttida. 
Metoden er arbeidskrevjande og kostbar og blir stort sett utført manuelt, sjølv om det er utvikla tynnemaskinar. Betre eittfrøsåmaskinar og plantevernmiddel har sammen med overgang til utsetting av oppala plantar redusert behovet for tynning.

Innan fruktdyrking kan ein tynna kjemisk eller manuelt. Tynning er aktuelt i år der trea set for mange kart til å produsera kvalitetsfrukt.

## Sjå òg
*Beskjering
*Prikling

## Kjelder
*