open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kjellfred Weum

**Kjellfred Weum** () frå Hafslo i Luster var ein norsk friidrettsutøvar som spesialiserte seg på hekkeløp. Han vart noregsmeister i 110 meter hekk åtte år på rad, 1963-70, og nummer sju i øvinga under europameisterskapen 1969. Weum, som deltok i 43 landskampar, var medlem av Drammensklubben IF Hellas til 1964, og seinare av IL i BUL frå Oslo.

Weum arbeidde som politimann og var lensmann i Leikanger i 1979 og i Sogndal 1989-97. Han var politisk aktiv i Senterpartiet og var varaordførar i Luster frå 2003 til -07.

## Friidrett
Weum vann i Trondheim i 1963 det fyrste av åtte strake norske meisterskap i 110 m hekk. Same året vart han nordisk meister i øvinga. Han tangerte den norske rekorden på 14,2 sekundar i 1964-sesongen og forbetra den med eit tidels sekund på Bislett stadion sommaren 1965.

Etter ei rekke løp der han hadde tangert den norske rekorden, sprang Weum den 9. august 1967 i mål på ny norsk rekord under noregsmeisterskapen på Nadderud stadion. Tida 14,0 gav han også kongepokalen. Tretten dagar seinare forbetra han rekorden til 13,7 sekundar under eit stemne på Bislett stadion og vart tildelt Bislett-medaljen.

Under Sommar-OL 1968 vart Weum nr tre på tida 14,08 i det fjerde av fem heat i forsøket og gjekk til semifinalane. I den andre semifinalen kom han i mål på 14,04 sekundar, men vart nummer seks i feltet og utslått. Tida var norsk rekord til Robert Ekpete i 1984 vart den fyrste nordmann under 14 sekundar med elektronisk tidtaking. Elektronisk tidtaking var svært sjeldan før 1970.

Weum deltok i EM i friidrett 1969 i Athen. Her kjempa han seg fram til finalen, der han var ein av fire løparar som kom i mål på tida 14,1 og vart dømt som nummer sju. Italienaren Eddy Ottoz forsvarte EM-tittelen frå 1966 med den sterke tida 13,5.

Under NM 1970 i Kristiansand sprang Weum inn til sin åttande og siste NM-tittel og la deretter opp.

### Plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1968 i Mexico-byen: Utslått i semifinalane (14,04 =nr 12)
*EM 1969 i Athen: Nr 7 – 14,1

### Medaljar i norske meisterskap
*1963: Gull 14,6 framom Jan Gulbrandsen 15,0
*1964: Gull 14,5 framom Jan Gulbrandsen 14,6
*1965: Gull 14,4 framom Tor Christiansen 15,1
*1966: Gull 14,6 framom Ragnar Moland 14,8
*1967: Gull 14,0 framom Håkon Fimland 14,2
*1968: Gull 14,2 framom Ragnar Moland 14,6
*1969: Gull 14,1 framom Håkon Fimland 14,3
*1970: Gull 14,3 framom Arvid Dahm 14,9

## Bakgrunnsstoff
*Om Weum på nrk Sogn og Fjordane
*Foto av Weum i Drammens Tidende

## Kjelder
**Sportsboken*, aktuelle årgangar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kjellfred Weum|Kjellfred Weum]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Svitjaz

**Svitjaz** (ukrainsk Сві́тязь) er den djupaste innsjøen i Ukraina med ei djupne på 58,4 meter på det meste. Han er den nest største innsjøen i landet og høyrer til Sjatskyjsjøane som ligg i Polissja (Volyn oblast) heilt nordvest i Ukraina, nær grensa til Polen og Kviterussland. Innsjøen er ein del av Sjatsk nasjonalpark (Sjatsk rajon, Volyn oblast). Midt i innsjøen ligg ei øy på sju hektar.  Innsjøen dekkjer eit areal på 25,2 km², og har ei middeldjupne på 6,9 m. Sikta i vatnet er 8 meter. Innsjøen er 9,3 km lang og 8 km på det breiaste. Volumet er 180 millionar m³.

Innsjøen vert varm om sommaren og det reine vatnet og den sandete botnen gjer at han er ein særs populær badeplass. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Svitiaz|Svitiaz]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Synevir

**Synevyr** (ukrainsk: о́зеро Синеви́р) er den største innsjøen i Karpatane i Ukraina. Han ligg i  Mizjhiria rajon i Zakarpattja oblast ikkje langt unna landsbyen Synevyr Poliana og han er ein del av Synevyr nasjonale naturreservat, som vart oppretta i 1989. I 2008 vart innsjøen rekna som eit av dei sju naturlege underverka i Ukraina.

Innsjøen ligg 989 meter over havet og vart skapt etter den siste istida for kring ti tusen år sidan. 

## Bakgrunnsstoff
*Oversyn
Jalpuh

**Jalpuh** (ukrainsk Озеро Ялпуг) er ein innsjøn Odessa oblast i Ukraina. Han er den største naturlege innsjøen i Ukraina og dekkjer 149 km². Han har ei middeldjupne på berre kring 2 meter og på det djupaste er han 5,5 meter. Heilt i sør har han samband med innsjøen Kugurluj.

Nordsida av innsjøen ligg i Bolhrad rajon, i sørvest ligg Reni rajon og i søraust Izmail rajon.

Den største byen ved breidda av Jalpuh er Bolhrad heilt i nord. Større landsbyar ved breidda er Vynohradivka i nord, Kotlovyna i vest og Ozerne ved søraustbreidda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yalpug Lake|Yalpug Lake]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Cuciurgan-reservoaret

**Cuciurgani** (*Kutsjurhan* på ukrainsk; *Kutsjurgan* på russisk) er eit stort reservoar i Transnistria i Moldova.

Innsjøen ligg heilt sør i regionen på grensa til Odessa oblast i Ukraina og vassressursane vert delt mellom dei to landa. Han vart demd opp av Kutsjurhan like nord for der ho munnar ut i Dnestr. Reservoaret er 29 km lang og er 3 km brei ved sida av demninga. Det totale vassarealet er 27,2 kvadratkilometer. Før demninga vart bygd var det alt ein liman her i den sørlege delen av Kutshurhandalen. 

Cuciurgani er i dag eit populært fritidsområde for innbyggjarane nær Tiraspol, hovudstaden i Transnistria.  Kutsjurgan kraftverk nyttar vatn frå reservoaret til avkjøling, og reservoaret vert ikkje nytta til vasskraft. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cuciurgan Reservoir|Cuciurgan Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Kart ove rTransnistria 
* ''Our Waters: Joining Hands Across Borders - First Assessment of Transboundary Rivers, Lakes and Groundwaters'' , UNECE (2007)
Dnepr-reservoaret

**Dneprreservoaret** (ukrainsk Дніпровське водосховище, *Dniprovs'ke vodoskhovysjtsje*) er eit reservoar i elva Dnepr i Ukraina. Det ligg i  Dnipropetrovsk og Zaporizjia oblast. Det vart skapt i 1932 i samband med Dnepr vasskraftverk.

Reservoaret er 129 km lang og har ei gjennomsnittleg breidd på 3,2 km (7 km på det breiaste) og har ei middeldjupne på 8 meter. På det djupaste er reservoaret 53 meter. I alt inneheld reservoaret 3,3 km³.

Leninsjøen, som strekkjer seg ti kilometer frå munningen av Samaraelva, renn inn i nordenden av reservoaret. Då reservoaret vart bygd vart dei historiske Dneprstryka lagt under vatn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dnieper Reservoir|Dnieper Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Kamjanske-reservoaret

**Kamjanske-reservoaret** (ukrainsk Кам'янське водосховище, *Kamjans'ke vodoskhovysjtsje*) er eit reservoar i nedre del av Dnepr i Ukraina. Han er kalla opp etter byen Kamjanske og dekkjer 567 kvadratkilometer i Dnipropetrovsk oblast. Det vart danna i 1963-1965. Reservoaret vert hovudsakleg nytta til vassenergi, transport og fiske. 

Reservoaret er 114&nbsp;km langt, 5 km breitt (maks 8 km) og er 15 meter djupt. Det inneheld 2,45&nbsp;km³ vatn. Om vinteren frys reservoaret til.

Byane Krementsjuk og Dnepr mineralanrikingskompleks i Horisjni Plavni ligg ved reservoaret. Dniprodzerzjynsk vasskraftverk vart bygd i 1956–1965 ved reservoaret. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kamianske Reservoir|Kamianske Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Kakhovka-reservoaret

**Kakhovkareservoaret** (ukrainsk Каховське водосховище, *Kakhovs’ke vodoskhovysjtsje*) er eit reservoar i Dnepr. Det dekkjer i alt  av Kherson, Zaporizjia og Dnipropetrovsk oblast i Ukraina. Reservoaret vart skapt i 1956 då Kakhovka vasskraftverk vart bygd.

Reservoaret er 240&nbsp;km langt, opp mot 23&nbsp;km breitt og har ei middeldjupne på 8,4 meter. På det djupaste er reservoaret 26 meter. Vassvolumet er 18,22&nbsp;km³. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kakhovka Reservoir|Kakhovka Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Kiev-reservoaret

**Kievreservoaret** (ukrainsk Київське водосховище, *Kyyivs’ke vodoskhovysjtsje*), lokalt **Kievsjøen**, er eit stort reservoar i Dnepr i Ukraina. Det er kalla opp etter byen Kiev, som ligg i sør, og dekkjer totalt 922 kvadratkilometer i Kiev oblast. Reservoaret vart skapt i 1960-1966, då demninga til Kiev vasskraftverk vart bygd ved Vysjhorod. 

Reservoaret er 110 km langt, 12 km breitt og har ei djupne på 4 til 8 meter. Vassvolumet er 3,7 km³ og av dette kan 1,2 km³ nyttast. Reservoaret er i lag med  Kakhovkareservoaret,  Dneprreservoaret, Dniprodzerzjynskreservoaret, Krementsjukreservoaret og Kanivreservoaret ein vassveg på elva. 

## Bilete

Kiev Reservoir Girl Sails Optimist Dinghy.jpg
Kiewer Meer.JPG
Узбережжя Київського моря у села Ясногородка.JPG

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kiev Reservoir|Kiev Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Informasjon om reservoaret
Oskol-reservoaret

**Oskol-reservoaret** (ukrainsk Оскільське водосховище; russisk Оскольское водохранилище) er ein kunstig innsjø i Oskol-elva i Kharkiv oblast i Ukraina.
Det blei tidlegare kalla Krasno-Oskol-reservoaret.

Reservoaret stod ferdig i 1958. Det har eit areal på 125 km², er 125 km lang og opp mot 4 km brei. Middeldjupna er 4 m og har kring 474 mill. kubikkmeter vatn. Føremålet med reservoaret er flaumvern, vatn til vasskraftverk og fiske. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oskol Reservoir|Krasno-Oskol Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Krementsjuk-reservoaret

**Krementsjukreservoaret** (ukrainsk Кременчуцьке водосховище, *Kremenchuts’ke Vodoskhovysjtsje*) er det største  reservoaret i Dnepr. Det er kalla opp etter byen Krementsjuk, og dekkjer i alt  i Poltava, Tsjerkasy og Kirovohrad oblast i det sentrale Ukraina. Reservoaret vart skapt i 1959 då Krementsjuk vasskraftverk vart bygd.

Reservoaret er 149 km langt, 28 km breitt og hare i middeldjupne på seks meter. I alt inneheld reservoaret 13,5 km³ vatn.
Dei største byane ved reservoaret er Tsjerkasy og Svitlovodsk. Sula-elva munnar ut i reservoaret og dannar eit delta med mange øyar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kremenchuk Reservoir|Kremenchuk Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Ternopil-dammen

**Ternopildammen** (ukrainsk: Тернопільський став, kjend som **Komsomolsjøen** før 1992) er eit reservoar i Ternopil i Ukraina. Det vart skapt i 1548 av Jan Amor Tarnowski som eit ledd i ei rekkje festningsverk kring busetaden hans, Tarnopolborga. På 1500-talet strekte vatnet seg 7 km til den høge demninga som i dag ber Lviv-vegen.

Vatnetn, som var kjend for det gode fiske sitt, hadde mudra til på midten av 1900-talet og vart ytterlegare øydelagd under andre verdskrigen. Han vart ombygd og utvida i 1952 for å omfatte ein del av myrområda som grensa til Seret-elva. Det går framleis ein gammal sovjetisk motorbåt på vatnet. 

## Galleri

File:Ternopil Lake3.jpg|*Ternopildammen*
File:Ternopil Lake6.jpg|
File:База стоянки...JPG|
File:Ternopil Lake8.jpg|Hamna
File:Остров Любви Тернополь.jpg|Øy i Ternopildammen
File:Ternopil lake77.jpg|Båten Heroi Tanzorow
File:Ternopil Lake11.jpg|
File:Stav Ternopil center.jpg|Borga


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ternopil Pond|Ternopil Pond]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Elvar i Ukraina

Dette er ei liste over **store elvar** som renn gjennom **[[Ukraina]]**. Dei mest kjende elvane i Ukraina er Donau, Dnepr og Dnestr.

## Store elvar i Ukraina
**Merk:** Følgjande elvar er oppførte frå vest til aust. Elvar i utheva skrift er anten store elvar, eller nær eller kring 1000&nbsp;km lange. 
* San-elva (*433&nbsp;km; 16 861&nbsp;km²; [[Vistula|Vistula-sideelv]]*)
* Uzj (*127&nbsp;km; 2750&nbsp;km²; [[Laborec|Laborec-sideelv]]*)
* **[[Vestre Bug]]** (*772&nbsp;km; 39 420&nbsp;km²*)
** Poltva-elva
* **[[Donau]]** (*2 888&nbsp;km; 817 000&nbsp;km²*)
** **[[Prut]]** (*953&nbsp;km; 27 500&nbsp;km²*)
** Tsjeremosj (*167&nbsp;km; 2,560&nbsp;km²*)
** Latoritsia (*188&nbsp;km,130&nbsp;km²; [[Bodrog|Bodrog-sideelv]]*)
* **[[Dnestr]]** (*1 362&nbsp;km; 72 100&nbsp;km²*)
** Stryj (*231&nbsp;km; 3 055&nbsp;km²*)
** Zbrutsj (*247&nbsp;km; 3 300&nbsp;km²*)
** Tysmenytsia
*** Seret
** Bystrytsia (*183&nbsp;km; 	2 375&nbsp;km²*)
* **[[Sørlege Bug]]** (*806&nbsp;km; 63 700&nbsp;km²*)
** Inhul (*300&nbsp;km*)
** Vovk
* Molotsjna (*197&nbsp;km; 3450&nbsp;km²*)
* **[[Dnepr]]** (*2 290&nbsp;km; 516 300&nbsp;km²*)
** Inhulets (*549&nbsp;km; 14 870&nbsp;km²*)
** Bazavluk
** Bilozerka
** Konka (*146&nbsp;km; 2 580&nbsp;km²*)
** Samara (*320&nbsp;km; 22 600&nbsp;km²*)
*** Byk
** Vorskla (*464&nbsp;km; 14 700&nbsp;km²*)
** Psel (*717&nbsp;km; 22 800&nbsp;km²*)
** Sula (*365&nbsp;km; 19 600&nbsp;km²*)
*** Romen (*111&nbsp;km; 1 645&nbsp;km²*)
** Supiy
** Tiasmyn (*164&nbsp;km; 4 570&nbsp;km²*)
** Ros (*346&nbsp;km; 12 575&nbsp;km²*)
** Trubizj (*113&nbsp;km; 4 700&nbsp;km²*)
** Stuhna (*68&nbsp;km*)
** **[[Desnaelva|Desna]]** (*1,130&nbsp;km; 88 900&nbsp;km²*)
*** Oster (*199&nbsp;km; 2 950&nbsp;km²*)
*** Seim (*748&nbsp;km; 27 500&nbsp;km²*)
*** Sudost (*208&nbsp;km; 5 850&nbsp;km²*)
** Irpin (162&nbsp;km;)
** Teteriv (*365&nbsp;km; 15 100&nbsp;km²*)
** **[[Pripjatelva|Pripjat]]** (*710&nbsp;km*)
*** Horyn (*659&nbsp;km; 22 700&nbsp;km²*)
**** Slutsj (*451&nbsp;km; 13 800&nbsp;km²*)
*** Uzj (*256&nbsp;km; 8,080&nbsp;km²*)
** Styr (*494&nbsp;km; 13,100&nbsp;km²*)
* Mius (*258&nbsp;km; 1190&nbsp;km²*)
* Kalmius (*209&nbsp;km; 5,070&nbsp;km²*)
** Kaltsjik
* Alma (*83&nbsp;km*)
* Salhir (*204&nbsp;km; 3,750&nbsp;km²*)
* Tsjorna
* Utsjan-su
* **[[Severskyj Donets]]** (*1 053&nbsp;km; 98 900&nbsp;km²; [[Don i Russland|Don-sideelv]]*)
** Udy
*** Lopan
**** Kharkivelva

## Alfabetisk liste
### A-I

Alma • Bazavluk • Bilozerka • Bug • Byk • Bystrytsia • Donau • Desna • Dnepr • Dnestr • Horyn • Inhul • Inhulets • Irpin

### K-R

Kaltsjik • Kalmius • Kharkiv • Konka • Latoritsia • Lybid • Mius • Molotsjna • Oster • Poltva • Prut • Psel • Romen • Ros'

### S

Salhir • Samara • San • Seret • Siverskyj Donets • Seym • Slutsj • Snov • Sørlege Bug • Stryj • Stuhna • Styr • Sudost • Sula • Supiy

### T-Z

Teteriv • Tiasmyn • Trubizj • Tsjeremosj • Tsjorna • Tysmenytsia • Utsjan-su • Uzj (Ukraina, Slovakia) • Uzj i Nord-Ukraina • Vorskla • Vovk  • Zolota Lypa • Zbrutsj

## Sjå òg
* Fossar i Ukraina

## Bakgrunnsstoff
Altaelva i Ukraina

**Alta** eller **Iltytsja** er ei lita elv i Ukraina og ei sideelv til Trubizj frå høgre. Den gamle byen Perejaslav ligg mellom Trubiz og Alta.

Elva vert rekna som staden der mordarane sende av Svjatopolk I av Kiev tok livet av helgenane Boris og Gleb i 1015. I 1019 var elva åstad for eit slag mellom Svjatopolk og bror hans Jaroslav I den vise som Jaroslav vann.

I 1068 var elva staden der Iziaslav I av Kiev vart slått av Polovtsy i slaget ved Altaelva

Den 25. mai 1630, nær Perejaslav, vart den polske hetmanen Stanisław Koniecpolski slått av zaporozje-kosakkar leia av Taras Triasylo. Slaget er kjent som Tarasnatta og vert skildra i Taras Sjevtsjenko sitt dikt *Taras Nich*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Alta River|Alta River]]» frå ,  den 2. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Stamfugl

**Stamfugl** er ei nemning for fuglar som reproduserer og representerer grunnstammen i populasjonen. Det er særleg nytta om hønsefuglar.

Stamfugl er nytta i tydinga standfugl i delar av landet.

## Sjå òg
* Standfugl
* Trekkfugl
* Streiffugl
Kaniv-reservoaret

**Kanivreservoaret** er eit reservoar i Dnepr i Ukraina. Det er kalla opp etter byen Kaniv, og dekkjer 674 kvadratkilometer i Tsjerkasy og Kiev oblast. Det vart skapt i 1972 då demningane ved Kaniv vasskraftverk vart bygd i Dnepr.

Reservoaret er 162 km langt, opp mot 5 km breitt, og har ei middeldjupne på 5,5 meter. Vassvolumet er 2,6 km³.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaniv Reservoir|Kaniv Reservoir]]» frå ,  den 2. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bătarci-elva

**Bătarcielva** er ei sideelv til Batarelva i Romania.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bătarci River|Bătarci River]]» frå ,  den 2. september 2012.*
Bazavluk

**Bazavluk** er ei elv i Ukraina og ei sideelv til Dnepr frå høgre. Ho er 157 km lang og nedslagsfeltet hennar er 4200 km². Ho er grunn og tørkar ofte inn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bazavluk River|Bazavluk River]]» frå ,  den 2. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sideelv

Ei **sideelv** er ei elv eller ein bekk som ikkje renn direkte ut i havet, men munnar ut i hovudelva i eit vassdrag. I større vassdrag kan ei sideelv òg ha eigne sideelver, og ho vert dermed hovudelva i eit *sidevassdrag*. 

Saman med hovudelva drenerer sideelvene det omkringliggande nedslagsfeltet for overflatevatn ved å føre vatnet ut til havet. Staden der to elver renn saman vert kalla eit «samløp». 

Uttrykka «høgre sideelv» og «venstre sideelv» skildrar den relative posisjonen til sideelva i forhold til hovudelva, sett i den retninga elva renn.
Samløp

Eit **samløp** er i geografi ein stad der to eller fleire elvar renn saman. Det kan vere der ei sideelv munnar ut i hovudelva i eit vassdrag, eller der to tilløpselvar renn saman og dannar ei ny og større elv med eit nytt namn. Samløp dannar ofte knutepunkt for båttrafikken på elvane, og det har derfor vokse fram hamnestader der, som då òg har blitt knutepunkt for transport på land til og frå hamnene. Mange større byer er grunnlagd på denne måten. 

Uttrykket samløp vert òg nytta om stader der kanalar, isbrear, fjordar og sund møter kvarandre
__NOTOC__
## Kjende samløp
### I Noreg
*Vormsund, der Glomma og Vorma møtes.
*Elva Tana vert danna ved samløpet mellom Anarjokka og Karasjokka.
*Fleire stader i Noreg og Sverige heiter Åmot, «som tyder stad der to elvar møtes». Namnet vert hovudsakleg nytta om området mellom dei to elvane.

### I Europa
*Lyon i Frankrike ligg ved samløpet mellom Saône og Rhone.
*Praha, hovudstaden i Tsjekkia, ligg ved samløpet av Elben og Vltava (Moldau).
*Beograd, hovudstaden i Serbia, ligg ved samløpet av Sava og Donau.
*Nizjnij Novgorod, den fjerde største byen i Russland, ligg ved samløpet mellom Volga og Oka.

### Andre verdsdelar
*Allahabad i India, der dei heilage elvane Ganges, Yamuna og Saraswati møtes. Det er ein av dei heilagaste stadane i hinduismen. Sjølve samløpet vert kalla*Triveni Sangam*.
*Nilen byrjar ved samløpet mellom den Kvite Nilen og den Blå Nilen i Khartoum, hovudstaden i Sudan.
*Byen Manaus i Brasil ligg ved samløpet av elvene Rio Negro og Amazonas.
*Ohioelva vert danna ved samløpet av elvene Monongahela og Allegheny i Pittsburgh, Pennsylvania.
*St. Louis i Missouri ligg like ved samløpet mellom elvane Mississippi og Missouri.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Samløp|Samløp]]» frå ,  den 2. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Sjå òg
*Elveos

## Bakgrunnsstoff
Bilca Mare

**Bilca Mare** er ei sideelv av Suceavaelva. Ho har kjelda si i Ukraina. Elva kryssar så grensa til Romania, der ho munnar ut i Suceavaelva nær landsbyen Bilca.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bilca Mare River|Bilca Mare River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Kenenisa Bekele

**Kenenisa Bekele** () er ein etiopisk langdistanseløpar som spesialiserer seg på 5000 meter og 10 000 meter. Han held både verdsrekorden og den olympiske rekorden på begge distansane.

Under sommar-OL 2004 i Athen tok Bekele sølv på 5000 meter, berre slått av legenden Hicham El Guerrouj. Bekele vann gull på 10 000 meter same året. Under sommar-OL 2008 i Beijing var Bekele uslåeleg og tok gull på begge distansane. I tillegg har han VM-gull i langdistanseløp frå Paris i 2003, Helsingfors i 2005, Osaka i 2007 og Berlin i 2009.

Kenenisa Bekele deltok under sommar-OL 2012 i London i 2012. Same året fekk han Bislett-medaljen for store idrettsbragder på Bislett stadion. Han deltok under sommar-OL 2024 i Paris. 

## Kjelder

* 
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kenenisa Bekele|Kenenisa Bekele]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Hicham El Guerrouj

**Hicham El Guerrouj** (arabisk: * هشام الݣروج*) () er ein marokkansk tidlegare langdistanse- og mellomdistanseløpar. Han held verdsrekorden på både 1500 meter, éi engelsk mil og utandørs 2000 meter. I tillegg har han VM-gull frå 1997, 1999, 2001 og 2003.

Hans fyrste medalje i OL-samanheng var eitt sølv på 1500 meter frå sommar-OL 2000 i Sydney, då han blei slått av kenyanaren Noah Ngeny. Dei største olympiske leikane for El Guerrouj var sommar-OL 2004 i Athen. Her sprang han inn til gull på både 1500 meter og 5000 meter. Hicham El Guerrouj trekte seg tilbake frå toppidretten etter Athen-leikane.

Guerrouj fekk Bislett-medaljen i 2000.

## Kjelder

 
* 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hicham El Guerrouj|Hicham El Guerrouj]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Tirunesh Dibaba

**Tirunesh Dibaba Kenene** () er ein etiopisk langdistanseløpar. Ho spesialiserer seg på 5000 meter og 10000 meter og er regjerande olympisk meister på den sistnemnde distansen. I tillegg held ho verdsrekorden på 15 kilometer og på 5000 meter (frå Bislett Games, 2008). Ho fekk Bislett-medaljen for denne prestasjonen. I tillegg har ho VM-gull frå 2003, 2005 og 2007.

Tirunesh Dibaba fekk sin fyrste OL-medalje under sommar-OL 2004 i Athen då ho sprang inn til bronse på 5000 meter, bak gullvinnaren Meseret Defar frå Etiopia og Isabella Ochichi frå Kenya. Under sommar-OL 2008 i Beijing vann ho olympisk gull på både 5000 meter og 10 000 meter, og ho forsvarte gullet på 10 000 meter under sommar-OL 2012 i London. På 5000-meteren sprang ho inn til bronsemedalje, igjen med Meseret Defar på fyrsteplass og kenyanske Vivian Cheruiyot på andre.

## Kjelder

* 
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tirunesh Dibaba|Tirunesh Dibaba]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Climăuţi-elva

**Climăuţielva** eller **Pârâul Rusului** er ei sideelv i Suceavaelva. Kjelda hennar er i Ukraina, før ho kryssar grensa til Romania, og renn gjennom landsbyen Climăuţi. Ho munnar ut i Suceavaelva nær landsbyen Costişa.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Climăuţi River|Climăuţi River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Vangen

**Vangen** kan visa til:

* Vangen hytte
* Vangen kraftverk
* Vangen kyrkje
* Vangen kyrkjesokn
* Reidar Vangen
Caraula-elva

**Caraula-elva** er ei sideelv til Suceava-elva. Ho spring ut i Ukraina. Elva kryssar grensa til Romania, og munnar ut i Suceava nedanfor landsbyen Falcău.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Caraula River|Caraula River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Cimirnariu

**Cimirnariu** er ei sideelv til Falcăuelva. Ho spring ut i Ukraina og kryssar så grensa til Romania, før ho munnar ut i Falcăuelva nær  landsbyen Falcău.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cimirnariu River|Cimirnariu River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Herţaelva

**Herţaelva** er ei sideelv til Prut i Romania. Ho er berre 6 km lang, men renn over grensa frå Ukraina til Romania. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Herţa River|Herţa River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Kastetre

**Kastetre** er ein reiskap som gjer at ein kan kasta spyd og harpunar raskare og med meir kraft enn om ein berre bruker armen. 
Kastetreet ligg under spydet ved kast, og har ofte ei hake ved bakenden av spydet.

Reiskapar av denne typen er mellom anna kjende frå inuittisk kultur, australsk aboriginarkultur og amerikanske urfolk. Det aztekiske namnet på kastestikke er *atlatl*.
Det er er også funne døme på kastetre frå eldre steinalder i Europa.

## Galleri

Poised to launch a dart from an atlatl.jpg|Demonstrasjon av kasting med atlatl.
A spear-thrower (atlatl) in slow motion.webm|Video med bruk av kastetre.
Spear Thrower with Feline MET 1978.412.197 b.jpg|Kastetre med katt frå mochekulturen.
Silver Atlatl Spear Thrower MET VS1987 394 244.jpeg|Kastetre av sølv frå chimúkulturen.
Atlatl spear-thrower (DSC07976a).jpg|Utskoren atlatl.
Male human effigy jar, warrior holding spears & spear thrower, Nasca, Peru, Ica region, ceramic - Meso-American collection - Peabody Museum, Harvard University - DSC05934.jpg|Figurin av ein mann med spyd og kastetre frå Nazcakulturen.


## Bakgrunnsstoff
Egher-elva i Batár

**Egher** er ei sideelv til elva Batar i Romania. Ho spring ut i Ukraina, og kryssar grensa til Romania i Satu Mare fylke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egher River (Batár)|Egher River (Batár)]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Falcău-elva ved Suceava

**Falcăuelva** er ei sideelv til Suceavaelva. Kjelda hennar ligg i Ukraina og elva kryssar så grensa til Romania, før ho munnar ut i Suceavaelva nær landsbyen Falcău.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Falcău River (Suceava)|Falcău River (Suceava)]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Irpin-elva

**Irpin** eller **Irpen** (ukrainsk Ірпі́нь; russisk Ирпе́нь) er ei elv i Ukraina og ei høgre sideelv til Dnepr.

Ho er 162&nbsp;km lang og renn gjennom byen Irpin. Elva munnar ut i Dnepr i Kievreservoaret. Vassnivået i Dnepr på denne staden er derfor opp mot sju meter over det naturlege nivået, så vatnet frå Irpin vert pumpa opp i Kievreservoaret av kraftige elektriske pumper, slik at Irpin i røynda renn *oppover*.

Området kring Irpen var hjarte i Kievriket og historia nemner elva i samband med fleire viktige hendingar, som slaget ved Irpen i 1321 der storhertugen av Litauen Gediminas (Gedemin) fekk kontroll over landområdet som i dag er det sentrale Ukraina. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Irpin River|Irpin River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Inhul

**Inhul** (ukrainsk Інгул) er ei venstre sideelv til Søndre Buh i Ukraina. Ho spring ut nord for Kropyvnytskyj, og renn sørover til Søndre Bug ved Mykolayiv, 65 km frå der Søndre Bug munnar ut i Svartehavet. Ingul er kring 300&nbsp;km lang.

Den greske historikaren Herodotos nemner elva som *Pantikapes* i hans *Historier* (4.54), då han skildra Skythia.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inhul|Inhul]]» frå , den 3. september 2012.*
Inhulets

**Inhulets** (ukrainsk Інгулець) eller **Ingulets** (russisk Ингуле́ц) er ei høgre sideelv til Dnepr, som renn gjennom Ukraina. Ho er 549&nbsp;km lang og har eit nedslagsfelt på 14&nbsp;870&nbsp;km².

Inhulets spring ut i Dneprhøglandet nær byen Kropyvnytskyj i Kirovohrad oblast, kring  30&nbsp;km frå sjølve Dnepr. Dei to renn parallelt det meste av leia hennar. Inhulets renn sørover gjennom Dnipropetrovsk, Kherson og Mykolaiv oblast, før ho kring 30&nbsp;km aust for byen Kherson munnar ut i Dnepr. 

Nær byen Kryvyj Rih ligg det nokre småøyar i elva. 

Nokre av sideelvane til Inhulets er Saksahan og Vysun. Byar langs elva er mellom anna Kryvyj Rih, Inhulets og Snihurivka.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Inhulets River|Inhulets River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Haile Gebrselassie

**Haile Gebrselassie** () er ein etiopisk mellomdistanse- og langdistanseløpar. Gebrselassie er ein allsidig løpar som har delteke i både 1500 meter, 3000 meter, 5000 meter, 10 000 meter, halvmaraton og maraton. Gebrselassie har sett 27 verdsrekordar i løpet av karrieren, og held framleis verdsrekordane på 20 000 meter og på éin times løp.

Haile Gebrselassie har dobbelt olympisk gull på 10 000 meter. Desse tok han under sommar-OL 1996 i Atlanta og sommar-OL 2000 i Sydney. I tillegg er han fire gonger verdsmeister på denne distansen og har ei lang rekkje fleire medaljar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haile Gebrselassie|Haile Gebrselassie]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Meseret Defar

**Meseret Defar Tola** () er ein etiopisk langdistanseløpar som spesialiserer seg på 3000 og 5000 meter for kvinner. Ho hadde verdsrekorden på 5000 meter frå 2006 til 2008, då han blei slått av landsmannen Tirunesh Dibaba. 

Den fyrste OL-medaljen for Meseret Defar var ein gullmedalje på nettopp 5000 meter under sommar-OL 2004 i Athen. I sommar-OL 2008 i Beijing enda ho på tredjeplass på den same distansen, slått av gullvinnaren Tirunesh Dibaba og tyrkiske Elvan Abeylegesse. Under sommar-OL 2012 var Defar igjen i toppform og sprang seg til ein ny gullmedalje på 5000 meter.

Meseret Defar vart også verdsmeister på 5000 meter under VM i friidrett 2007 i Osaka og har ei lang rekkje andre medaljar frå internasjonale meisterskap. 

Ho fekk Bislett-medaljen i 2007.

## Kjelder

* 
 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Meseret Defar|Meseret Defar]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Nicolae Berechet

**Nicolae Berechet** () var ein rumensk boksar.

## Sommar-OL 1936
11. august 1936 vart han eliminert i den fyrste runden av fjørvektklassen etter ein kamp mot Evald Seeberg. Nokre få dagar etter kampen døydde han av blodforgiftning og vart gravlagd i Berlin.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nicolae Berechet|Nicolae Berechet]]» frå ,  den 3. september 2012.*  
 

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Boxing tournament 1936 
*Nicolae Berechet's profile at Sports Reference.com
Klangfarge

**Klangfarge** er eit omgrep nytta innan psykoakustikk og musikk for å skildra den subjektive opplevinga av lyden til individuelle instrument, eller eit orkester. Klangfarge er eit noko diffust omgrep som ikkje kan skildrast like presist som tone og lydtrykk. Klangfarga til eit instrument kan skildrast som mjuk, hard, rik, ullen, open, keisam, lys, mørk, skingrande, gjennomsiktig, dyster, fargelaus og så vidare. 

Klangfarga vert bestemt av fleire ting, som kor mange overtonar lyden frå eit instrument inneheld, det relative tilhøvet mellom lydtrykket til grunntonen og dei ulike overtonane, kor snøgt lydtrykket til grunntonen og overtonane byggjer seg opp og døyr ut og så vidare. Grunntonen og dei ulike overtonane tek ikkje til heilt på same tid og den innbyrdes forseinkinga mellom dei har mykje å seia for klangfarga til dei ulike instrumenta. Talet på overtonar og korleis dei bygger seg opp og døyr ut kan variera både med instrumenttype og korleis det vert spela. Nokre instrument, som trompet og saksofon har svært mange overtonar, medan andre, som valthorn, tuba og trombone har færre. Fiolinar har òg mange overtonar og i tillegg er det små variasjonar i frekvensane til dei.

## Referansar
Asker sentrum

**Asker sentrum** er eit meir eller mindre offisielt namn på det småbyliknande handels- og administrasjonssenteret i Asker kommune. På dei offisielle karta er namnet berre Asker. For å skilje Asker sentrum frå Asker kommune i dagleg tale, vert det lokalt nytta formuleringa «på Asker» når ein meiner Asker sentrum og «i Asker» når ein meiner heile kommunen.

I Asker sentrum ligg mellom anna Asker rådhus, det gamle forsamlingslokalet og tidlegare kontorhuset Venskaben, Asker kulturhus med Asker bibliotek, kunstgalleri, kino og forsamlingslokale, kunstgalleriet Galleri Trafo i ein ombygd transformatorstasjon, Asker jarnbanestasjon (som er sams stasjon for Drammensbanen, Spikkestadbanen og Askerbanen), og Asker Skiklubbs idrettsanlegg Føyka.

Både namnet på staden og namnet på kommunen skriv seg frå dei tidlegare Asker-gardane, som no er utparsellerte og har vorte ein part av Asker sentrum. I si tid var desse gardane av dei viktigaste i Askerbygda, og har difor òg gjeve namn til Asker kyrkje i nærleiken, og til jarnbanestasjonen, Asker stasjon, som har vore ein viktig faktor i utviklinga av Asker sentrum. Stasjonen, som er ein av fleire jarnbanestasjonar i kommunen, vart bygd då Drammensbanen vart bygd i 1872, men er ombygd og til dels flytta litt på fleire gongar.

Asker sentrum var i si tid dominert av forretnings- og bustadhus i tre, som for det meste er borte i dag og erstatta med moderne bygningar i teglstein, betong og glas. For den rivande utviklinga som sentrumsområdet har vore gjennom, fekk Asker kommune i 2007 Miljøverndepartementets bymiljøpris for å ha gjennomført ei «bærekraftig by- og tettstedsutvikling».

## Galleri

Asker raadhus west side 20100531.JPG|Asker rådhus.
Asker Bakerløkka 2010 05.jpg|Asker kulturhus og Bakerløkka.
Asker stasjon TRS 070412 003.jpg|Torget i Asker sentrum med Asker stasjon i bakgrunnen 
Galleri trafo Asker 2011 09 23.JPG|Galleri Trafo attmed Asker stasjon, september 2011.


## Sjå òg
*Askerbygda

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
*Internettside frå Asker bibliotek med opplysningar om Asker-gardane.
*Internettside frå Asker bibliotek med opplysningar om kva jarnbanen hadde å seie for utbygginga av Asker sentrum
Vivekananda

**Swami Vivekananda** (), var ein hinduistisk munk frå Calcutta i Britisk India. 

Vivekananda var ein nykelperson i å innføra indisk filosofi, særleg yoga og vedanta, til Vesten, og han fekk mykje ære for å verka til forståing mellom ulike trussystem. Han var ei viktig drivkraft i gjenopplivinga av hinduismen i Britisk India som førte til nasjonalismen i kolonistaten. Vivekananda var den største læresveinen av den heilage Ramakrishna og vart grunnleggjaren av *Ramakrishna Math* og *Ramakrishna-misjonen* Han er gjerne mest kjend for at han alltid starta dei inspirerande talane sine med orda "Systrer og brør av Amerika." Desse talane vart ein innfallsport for hinduismen i Parlamentet for verdsreligionane i Chicago i 1893.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swami Vivekananda|Swami Vivekananda]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Laura-elva

**Laura** eller **Sicova** er ei sideelv til Suceavaelva. Kjelda hennar ligg i Ukraina og elva kryssar så grensa til Romania, før ho munnar ut i Suceavaelva nær landsbyen Vicovu de Jos.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Laura River|Laura River]]» frå ,  den 3. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: *
*** Administraţia Naţională Apelor Române - Cadastrul Apelor - Bucureşti
*** Institutul de Meteorologie şi Hidrologie - Rîurile României - Bucureşti 1971 
*** ICPA - Comune vulnerabile - judeţul Suceava
Lubaczówka

**Lubaczówka** er ei elv i Ukraina og Polen, og ei venstre sideelv til San. Lengda hennar er 88,2&nbsp;km.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lubaczówka|Lubaczówka]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Lybidelva

**Lybid** (ukrainsk Либідь) er ei lita elv i Kiev i Ukraina, ei høgre sideelv til Dnepr, og renn like vest for det historiske senteret av Kiev. Lybid har spelt ei viktig rolle i forminga av det urbane landskapet i Kiev og vorte nytta i dreneringssystemet til byen. 

Det meste av elva renn i dag gjennom kulvertar. Lybid har òg fleire mindre sideelvar, mellom anna Khrestsjatykelva, som renn parallelt til den moderne hovudgata i Kiev, Khrestsjatyk, og renn ut i Lybid frå venstre. 

Namnet på elva tyder svane og er eit vanleg austslavisk uttrykk for ei elegant kvinne som bevegar seg grasiøst. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lybid River|Lybid River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Prypjat

**Prypjat ** (ukrainsk При́пять; russisk При́пять, *Pripjat’*) er ein spøkelsesby nær Tsjernobyl atomkraftverk innanfor Tsjernobylsona i Kiev oblast (provins) nord i Ukraina, nær grensa til Kviterussland.

Byen har ein spesiell status i Kiev oblast og er direkte underlagt oblastet, sjølv om han ligg innanfor grensa til Ivankiv rajon. Byen vert òg styrt av Beredskapsdeparementet i Ukraina som ein del av styret av den lukka Tsjernobylsonen. 

Pripjat vart grunnlagd i 1970 for å huse arbeidarane i Tsjernobyl atomkraftverk. Han fekk offisielt bystatus i 1979, men vart fråflytta i 1986 etter Tsjernobylulukka. Han var den niande atombyen (russisk атомоград, *atomograd*) i Sovjetunionen på den tida og hadde kring 50 000 innbyggjarar før ulukka. 

Janov jernbanestasjon låg mindre enn 1 km frå byen og den farbare elva Pripjat flyt i nærleiken. 

Tilkomsten til Pripjat var ikkje lukka, som så mange andre byar i Sovjetunionen, sidan atomkraftverket her vart rekna som tryggare enn andre typar kraftverk. Opphavleg var planen å byggje atomkraftverket berre 25 km frå Kiev, men Det ukrainske vitskapsakademiet var uroa over nærleiken til byen. Atomkraftverket og Pripjat vart derfor bygd der dei no ligg, kring 100 km frå Kiev. Etter katastrofen vart Pripjat evakuert i løpet av to dagar.

I 1986 vart byen Slavutytsj bygd opp for å erstatte Pripjat. Mange av bygningane i Pripjat har blitt vandaliserte og plyndra gjennom åra og bygningane har ikkje blitt vedlikehaldne sidan 1986. Det veks tre på somme tak og sjølv inne i somme bygningar. 

## Tryggleik
Det er relativt trygt å vitje Tsjernobylsona i dag, og fleire ukrainske selskap tilbyr guida turar til området. Strålingsnivået er kraftig redusert, samanalikna med dei dødelege nivåa i april 1986. Dei fleste stadane i byen er strålingsnivåa ikkje over ein ekvivalent dose på 1 μSv (1 mikrosievert) per time. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prypiat|Prypiat]]» frå ,  den 7. oktober 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* Bilete frå Tsjernobyl 1986 av Tom Bossi med bilete av Pripyat 
* Guida tur til Tsjernobyl
Samara ved Dnepr

**Samara** (ukrainsk Самара) er ei elv i Ukraina, ei venstre sideelv til Dnepr. Byen Dnipropetrovsk ligg ved samløpet mellom Dnepr og Samara. 

Elva er 320&nbsp;km lang og drenerer eit område på 22&nbsp;600&nbsp;km². Vassføringa varierer og elva får hovudsakleg vatn under vårtininga. Breidda på elva varierer mellom 40 og 60 meter og er 300 meter brei på det breiaste. 

Dei viktigaste sideelvane hennar er Vovotstsjaelva og Byk. 

Dei største byane ved elva er Ternivka og Novomoskovsk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Samara River (Dnieper)|Samara River (Dnieper)]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Seretelva

**Seret** (ukrainsk: Серет) er ei venstre sideelv til Dnestr som renn gjennom Ternopil oblast i Ukraina. Ho er 242&nbsp;km lang og drenerer eit område på 3&nbsp;900&nbsp;km². Byane Ternopil, Terebovlja og Tsjortkiv ligg langs breidda. Nokre av dei blodigaste kampane under første verdskrigen fann stad langs breidda av Seret. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Seret River|Seret River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Noah Ngeny

**Noah Kiprono Ngeny** () er ein kenyansk tidlegare mellomdistanseløpar.

## Karriere

Noah Ngeny tok ikkje til å springa aktivt før i 1996, men verda fekk auga opp for han allereie i 1997, då han sette to junior-verdsrekordar på respektive 1500 meter og ei engelsk mil. Ngeny heldt fram med å trena og betra forma si dei fylgjande åra. 

Den 7. juli 1999, då Hicham El Guerrouj sette ny verdsrekord på ei engelsk mil i Roma, kom Ngeny på andreplass, og sprang også raskare enn den førre verdsrekorden. Hicham El Guerrouj sin rekord er framleis gjeldande, og resultatet til Ngeny er framleis verdas nest-raskaste engelske mil. Seinare same sesongen var det VM i friidrett i Sevilla. Her tok Noah Ngeny sølvmedalje på 1500 meter, berre slått av El Guerrouj. 5. september 1999 i Rieti i Italia sette Noah Ngeny ny verdsrekord på 1000 meter på 2,11.96. Denne rekorden står framleis i dag.

Noah Ngeny OL-debuterte under sommar-OL 2000 i Sydney. Her vann han olympisk gull på 1500 meter rett framfor Hicham El Guerrouj, og sette samtidig ny og gjeldande olympisk rekord på distansen. Etter Sydney-OL gjekk karrieren til Ngeny nedover, m.a. fordi han vart utsett for ei bilulukke i november 2001. I 2006 kunngjorde Noah Ngeny at han offisielt la toppidretten på hylla. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Noah Ngeny|Noah Ngeny]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Sørlege Bug

**Sørlege Bug**, òg kalla **Sørlege Buh**, (ukrainsk Південний Буг, *Pivdennyj Buh*: russisk *Juzjnij Bug*, polsk *Boh*), er ei elv i Ukraina. Kjelda hennar ligg vest i Ukraina, i Volyn-Podillia-høglandet, kring 145&nbsp;km frå den polske grensa. Frå her renn ho søraustover til Bugestuaret ved Svartehavet gjennom dei sørlege slettene. Ho er 806 km lang og drenerer eit område på 63&nbsp;700&nbsp;km².

Av store byar langs Sørlege Bug finn ein Khmelnytskyj, Vinnytsija, Pervomaisk og Mykolaiv.

Herodotos nemnde elva som Hypanis. Under folkevandringstida var Sørlege Buh ei viktig hindring for alle vandrande folk. 

Elva er farbar mange kilometer oppover frå munningen og det ligg fleire elvenamner ved elva, som Voznesensk.

## Galleri

File:Southern Bug under ice.JPG|Isdekt Sørlege Bug i Mykolaiv.
Image:Rika Ploska vpadaye v Pivdenny Bug, Khmelnitsky, 2005 07 28.jpg|Ploska munnar ut i Sørlege Bug.
Image:South_Bug_Vinnitsa_2006_G1.JPG|Sørlege Bug i Vinnytsia.
File:Ship M I Pirogov Vinnitsa 2006 G2.jpg|Ein elvebåt på elva i Vinnytsia (2006).
File:Yujni bug 2.jpg|Søndre Buh i nærleiken av Granittstppene i Buh landskapspark.


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Søndre Buh rafting
Elvan Abeylegesse

**Elvan Abeylegesse** () er ein tyrkisk mellom- og langdistanseløpar. Ho er fødd i Etiopia, men flytte til Tyrkia og fekk tyrkisk statsborgarskap om lag ved tusenårsskiftet. Ho har tevla på distansane 1500 meter, 3000 meter, 5000 meter, 10 000 meter, to engelske mil og terrengløp.

## Karriere

Ein av Abeylegesse sine største prestasjonar er då ho sette ny verdsrekord på 5000 meter under Bislett Games i Fana den 11. juni 2004. Rekorden vart på 14.24,68 og var nesten tre og eit halvt sekund betre enn den førre rekorden. For denne prestasjonen fekk ho Bislett-medaljen.

Frå friidretts-EM har Abeyelegesse ein bronse på 5000 meter frå Göteborg i 2006, sølv på 5000 meter frå Barcelona i 2010 og gull på 10 000 meter under same EM. Hennar einaste VM-medalje er sølv på 10 000 meter frå VM i friidrett 2007 i Osaka, då Tirunesh Dibaba vann.

I OL-samanheng har Abeylegesse to sølv; på 5000 meter og 10 000 meter frå sommar-OL 2008 i Beijing. Begge gongene gjekk gullet til etiopiske Tirunesh Dibaba. Det er også Dibaba som har den gjeldande verdsrekorden i 5000 meter for kvinner. Abeylegesse har likevel framleis europarekorden på 10 000 meter, som ho sette under OL i Beijing.

## Kjelder

* 
 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Elvan Abeylegesse|Elvan Abeylegesse]]» frå ,  den 3. september 2012.*  

### Fotnotar
Roselva

**Ros** (ukrainsk og russisk Рось, *Ros’*) er ei elv i Ukraina som er 346&nbsp;km lang. Ho er ei høgre sideelv til Dnepr. Ros spring ut nær landsbyen Ordyntsi i Pohrebystsjenskyj rajon i Vinnytsia oblast.

Somme historikarar har foreslått at kanskje namnet på Kiev-Rus, den gamle austslaviske staten, kan ha fått namn etter denne elva. 

## Byar ved Ros
*Pohrebystsje
*Volodarka
*Bila Tserkva
*Rokytne
*Bohuslav
*Korsun-Sjevtsjenkivskyj
Stuhna

**Stuhna** (ukrainsk Стугна) er ei lita elv i Ukraina, ei høgre sideelv til Dnepr. Ho er 68&nbsp;km lang.

Elva var åstad for slaget ved Stugna.

Av byar langs elva finn ein Vasylkiv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Stuhna River|Stuhna River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Sulaelva

**Sula** (ukrakinsk og russisk Сула́) er ei venstre sideelv til Dnepr med ei lengd på 365&nbsp;km og eit nedslagsfelt på 19&nbsp;600&nbsp;km².

Elva munnar ut i Dnepr via Krementsjukreservoaret, og dannar her eit delta med mange øyar. Her finn ein mellom anna sjeldne fugleartar. Ei viktig sideelv er Uday, medan mindre sideelvar er Orstsjyzja, Sliporid, Romen og Tern.

Dei største byane langs elva er Romny, Lokhvytsia, Tsjervonozavodske og Lubny.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sula River|Sula River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Târnauca-elva

**Târnauca** er ei sideelv til Suceavaelva. Kjelda hennar ligg i Ukraina og ho kryssar over grensa til Romania, der ho munnar ut i Suceava nær landsbyen Frătăuţii Vechi.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Târnauca River|Târnauca River]]» frå ,  den 3. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* Administraţia Naţională Apelor Române - Cadastrul Apelor - Bucureşti
* Institutul de Meteorologie şi Hidrologie - Rîurile României - Bucureşti 1971
* ICPA - Comune vulnerabile - judeţul Suceava http://www.icpa.ro/comune_vulnerabile/Suceava/Raport%20suceava.pdf 
* Trasee turistice - Judeţul Suceava http://www.e-calauza.ro/index.php?afiseaza=trasee-turistice-suceava
Teteriv

**Teteriv** (ukrainsk Тетерiв) er ei høgre sideelv til Dnepr i Ukraina. Ho har ei lengd på 365&nbsp;km og drenerer eit område på 15&nbsp;100&nbsp;km². 

Elva frys vanlegvis til frå desember til mars. 

Dei viktigaste sideelvane hennar er: Hnylopjat, Huyva, Zdvyzj og Irsja.

Dei største byane langs elva er Zjytomyr, det administrative senteret i Zjytomyr oblast, Korostysjiv og Radomysjl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Teteriv River|Teteriv River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Trubizj

**Trubizj** (ukrainsk Трубіж) er ei elv i Ukraina og ei venstre sideelv til Dnepr. Ho munnar ut i Dneper via Kanivreservoaret (kalla opp etter Kaniv).

Ho må ikkje forvekslast med Trubezj i Russland (begge heiter Трубеж på russisk).

Den største byen ved elva er Pereiaslav.
Vovtsja

**Vovtsja** (ukrainsk Вовча) er ei elv i Ukraina. Elva er 323 km lang, og har eit nedslagsfelt som dekkjer 13&nbsp;300 km².

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vovcha River|Vovcha River]]» frå ,  den 3. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Vysun

**Vysun**, **Vulsun** eller **Isun** (ukrainsk Висунь) er ei elv i Ukraina, som renn gjennom regionen Mykolaiv. Ho er ei høgre sideelv til Inhulets. Ho er 195&nbsp;km lang og byrjar ved Dneprhøglandet og renn sørover gjennom låglandet Prytsjornomorskoyj, gjennom distriktssenteret Kazanka. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vysun River|Vysun River]]» frå ,  den 3. september 2012.*
Gail Devers

**Yolanda Gail Devers** () er ein tidlegare sprintar og hekkeløpar frå USA. Som aktiv idrettsutøvar var ho kjend for å ha svært lange, lakkerte negler.

## Karriere

Gail Devers synte tidleg talent for friidrett, og kvalifiserte seg til sommar-OL 1988 i Seoul. Devers sleit med stadige migrenar og synstap, og vart undersøkt for dette. I 1990 fekk ho diagnosen Graves' sjukdom og måtte få intensiv behandling for dette. Ho kom seg forbausande raskt og fekk delta i VM i friidrett 1991 i Tokyo, der ho tok sølv på 100 meter hekk. Ho kvalifiserte seg også til neste OL, sommar-OL 1992 i Barcelona. Her vann ho olympisk gull på 100 meter sprint for kvinner. Ho var også på god veg til å vinna finalen i hundre meter hekk, men snubla over siste hekken og enda på femteplass.

Under VM i friidrett 1993 i Stuttgart tok ho gull på både 100 meter hekk og 100 meter sprint. Merlene Ottey fullførte heilt likt med henne i sprintfinalen, men utifrå målfotoet vart det bestemt at Devers fekk gullet. To år seinare forsvarte ho VM-gullet sitt på 100 meter hekk i Göteborg.

Sommar-OL 1996 i Atlanta vart eit godt OL for Gail Devers, som forsvarte OL-gullet på 100 meter sprint. I tillegg var ho med på å vinna OL-gull for USA i 4 x 100 meter stafett for kvinner. Her sprang ho saman med  Chryste Gaines, Inger Miller og Gwen Torrence.
På stafettlaget vart Torrence bytt ut med Marion Jones til VM i friidrett 1997 i Athen, då Devers var med på å vinna eit nytt stafettgull til USA. I friidretts-VM 1999 vart Devers endå ein gong verdsmeister på 100 meter.

Gail Devers heldt fram med å ta medaljar i større, internasjonale tevlingar så seint som til 2004. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gail Devers|Gail Devers]]» frå ,  den 3. september 2012.*  
 
*
Uzj i Nord-Ukraina

**Uzj** (ukrainsk Уж) er ei elv, ei høgre sideelv til Pripjat, som munnar ut i Kievreservoaret sentralt i Ukraina. Ho spring ut i Zjytomyr oblast i det nordlege Ukraina og renn like ved deltaet til Berezina. Uzj renn så nær byen Tsjernobyl i Kiev oblast før ho munnar ut i Pripjat.

Elva er 256 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 8080 km². Elva frys til om vinteren og tinar først i mai. Mykje av vassføringa i elva kjem frå smeltevatn om våren. 

Byen Korosten ligg ved elva Uzj.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uzh River (Northern Ukraine)|Uzh River (Northern Ukraine)]]» frå ,  den 3. september 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Wiar

**Wiar** er ei venstre sideelv til elva San i det søraustlege Polen og Ukraina. Elva har ei lengd på 70,4 kilometer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wiar|Wiar]]» frå ,  den 3. september 2012.*