open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sølen

**Sølen** (1 755&nbsp;moh.), òg kalla **Søln**, **Rendalssølen** og **Rendalssøln**, er eit fjellmassiv i Rendalen kommune i Innlandet, sørvest for Sølensjøen.

Det mest spesielle med fjellet er eit stort *V*-forma skard tvers gjennom fjellmassivet. Ein kan tydeleg sjå skardet på mange mils avstand og frå fly. Det høgaste punktet i skardet ligg på 1250&nbsp;moh. medan toppen nord og sør for skardet ligg på 1755&nbsp;moh. og 1688&nbsp;moh. Skardet gjev fjellet form som ein sadel, noko som òg er opphav til namnet på fjellet. *Sølen* kjem av norrønt *s&#x1eb;ðull*, som tyder *sadel*. Frå toppen skal ein med godt vêr visstnok kunne *sjå sju kyrkjesokn inn i [[Sverige]]*.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Storsølnkletten

**Storsølnkletten** (òg kalla **Store Sølnkletten** og **Sølnkletten**) er eit fjell i Alvdal kommune i Innlandet, drygt 20&nbsp;km sørvest for Alvdal sentrum. Toppen er 1827 moh. og er det høgaste punktet i Alvdal. Fjellet har ei lett gjenkjenneleg sadelform, og ein kan sjå fjellet frå store delar av Nord-Austerdalen. Den lågare toppen, nordvest for hovudtoppen, ligg 1690 moh.

Fjellet er omgjeve av lett turterreng, men det tar ein heil dag å nå begge toppane. Ruta er godt merkt. Det er parti der ein må klyve litt, men det er lite og krev ikkje noko utstyr.

Fjellet ligg sør-søraust for Veslsølnkletten (1454 moh.).

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Jequetepeque

**Jequetepeque** er ei 158 kilometer lang elv som startar ved Agopiti-åsane, 3800 moh. i Cajamarca-regionen i Peru og tømmer seg i Stillehavet åtte kilometer nord for byen Pacasmayo i La Libertad-regionen. Jequetepeque har tre hovud nedslagsfelt med sideelvane Pallac, San Miguel (òg kjent som Puclush) og Magdalena. Det finst ein kunstig dam, Gallito Ciego Reservoir, for regulering av vatntilførselen i dei nedre områda i La Libertad-regionen. Demninga ligg om lag 35 kiometer inn frå kysten. 

Klimaet i nedslagsfeltet er påverka av Stillehavet, i øvre del også av Amazonas som sjølv er påverka av Atlanterhavet. I dei øvre områda har ein nedbør gjennom heile året med ein topp i perioden frå januar til mars. Gjennomsnittsnedbøren der er frå 500 til 1000 mm og gjennomsnittstemperaturen i 4000 moh. er ca. 3°C. I ørkenområdet mot kysten har ein under 200 mm i året og alt kjem i dei varmaste månadane frå januar til mars. Gjennonsnittstemperaturen er her ca 23&nbsp;°C. Dei nedre områda er kraftig påverka av El Niño og kan oppleve stort skadeverk på infrastruktur i slike år. 

## Kjelder
* Nettside hos 'The CGIAR Challenge Program on Water and Food'
Forollhogna

**Forollhogna** er eit fjell på 1332 moh., som ligg på grensa mellom Os kommune i Innlandet og Midtre Gauldal kommune og Holtålen kommune i Trøndelag fylke.  Fjellet ligg vest for Forollsjøen, og utgjer den sentrale og høgastliggande delen av Forollhogna nasjonalpark.

Sjølv om hogna ikkje er høgare enn 1359 meter, er den spisst kjegleforma toppen særs godt synleg der han stikk opp over fjellvidda, og vart for ein pilegrim sjølve merket på siste rast fram mot Nidaros. I dag er fjellet vegvisar til nasjonalparken av same namn.

## Bakgrunnsstoff
*Hogna sett frå sør
Vettafjellet

**Vettafjellet** (372 m.o.h.) er det høgaste fjellet på Aspøya i Tingvoll kommune. Fjellet er eit populært turmål for mange turgåarar både sommar og vinter. Frå toppen, 372 moh. kan ein sjå store delar av Nordmøre på klårvêrsdager.

Fjellet har bratt oppstigning frå sør (Boksaspa) men oppstiginga frå vest (Einset) og nord (Skaret) er lengre og slakare.
Vestnesfjella

**Vestnesfjella** er eit fjellmassiv som hovudsakleg ligg i Vestnes kommune i Møre og Romsdal. Dei ligg nord for Sunnmørsalpane og vest for Romsdalsalpane. Dei er primært viktige for friluftsliv og delvis for fjellklatring.

## Fjelltoppar i Vestnes over 1000 [[moh]]

* Sandfjellet (ved Lauparen), 1470
* Lauparen, 1434
* Gjeitmjølktinden, 1361
* Brudefølgjet, 1345
* Rollsbotnskorka, 1333
* Svartevasstinden, 1259
* Sunnmørslauparen, 1253
* Kvitnyken, 1244
* Trolltinden, 1241
* Øspetinden, 1228
* Midttinden, 1220
* Storknubben, 1208
* Sessknubben, 1200
* Nonsfjellet, 1200
* Sprovstind, 1194
* Trolltind (Brustind), 1170
* Blåtinden, 1166
* Næremstindane, 1164
* Litleskorkja, 1164
* Høgsvora, 1163
* Ystetind, 1162
* Breidskallen, 1104
* Remmemstind, 1090
* Øspefonna, 1084
* Trolltind/Sandtind, 1065
* Blåskjerdingen, 1062
* Blåfjellet, 1043
* Sandfjellet, 1041
* Brustindene (mellom Varfjellet og Remmemstind), 1001
Venjetindan

**Venjetindan** eller **Vengetindene** er eit fjellmassiv i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Det er det høgaste fjellmassivet i området, og ligg omkransa av andre kjente fjell, som Romsdalshorn, Kvanndalstind og Trolltindane.

Venjetindan strekkjer seg i nord-sørleg retning, med den høgaste toppen, Store Venjetinden (1852 moh.), lengst nord. Litle Venjetinden (1820 moh.) ligg rett sør for Store Venjetinden. Desse to markante toppane er skild frå kvarandre av eit bratt skar (Vestgjelet), og begge toppene har bratte sørveggar med fleire alternative klatreruter opp. Vidare held tinderekka fram med tindar og mindre veggar langs ryggen mot Søndre Venjetinden, og vidare ryggen over mot Kvanndalstindan. Vestsida av Venjetindan er dominert av store ryggar og renner, samt den bratte vestveggen på Store Venjetinden. På austsida ligg Mjølnerbreen.

Saman med Kvanndalstindan kan Venjetindan by på det mest alpine terrenget i Romsdalen. Her finn ein òg noko av det fastaste fjellet i området, og fjellet er derfor eit populært mål for fjellklatrarar. Vegen til dei fleste klatrerutene går frå Venjesdalen, via bomveg frå Isfjorden.
Ytre Sula i Surnadal

**Ytre Sula** (1318 moh) er eit fjell i Surnadal i Møre og Romsdal og ligg rett oppfor Todalsfjorden, ein del av Stangvikfjorden.

Ytre Sula ligg ved sida av Indre Sula
Vinnufjellet

**Vinnufjellet** er eit fjell i Sunndal kommune i Møre og Romsdal som består av dei to toppane Dronningkrona (1816 moh) og Kongskrona (1818 m).
Vassnebba

**Vassnebba** eller **Grånebba** er eit fjell i Surnadal i Møre og Romsdal. Det ligg vest i fjellkjeda Trollheimen ved sida av Todalsfjorden.

Innbyggjarane frå Todalen, dalen på austsida av fjellet, nyttar namnet Vassnebba, medan innbyggjarane på vestsida, Ålvundeid, nyttar Grånebba.
Tussan

**Tussan** er nokre fjelltoppar på Nordmøre. Dei ligg sør for Eide i Hustadvika, på kommunegrensa til Gjemnes. Dei består av to fjell, men fleire toppar. Tussvatnet (452 moh.) ligg i mellom.

## Stortussen
Stortussen (1027 moh.) ligg lengst aust. Nordtussen (869 moh.) er ein topp i same fjellmassiv, mot nord. På Gjemnessida vert fjellet kalla Snøtinden. 

Frå Gjemnessida er det sti opp til toppen frå Ulleland i Åndalen. Stien følgjer Kvernsteinelva til Ullalandsvatnet, vidare mot vest til toppen.

Frå Eidesida startar stien i Herskedalen eller frå Ugelstadmyra. Begge stiane går i hop og går over Tverrliknausen, Gongøra (835 moh.), og Kaka. 

## Sørtussen
Sørtussen (902 moh).

Sti til toppen går frå Gjemnessida, frå parkeringsplassen ved enden av bomvegen til Åndalssetra (262 moh.). Han går først opp til Trolldalsvatnet (354 moh.), vidare til Fagerdalsvatnet (482 moh.) og til toppen.
Trolltindan

**Trolltindan** (òg kalla **Trolltindene** og **Trolltindane**) i Rauma kommune i Møre og Romsdal fylke er eit fjellmassiv som består av ei rekkje spisse og bratte tindar mellom Romsdalen i aust og sidedalen Isterdalen i vest. 

Mot Romsdalen er fjellmassivet dominert av store vegger og pilarar, der nordveggen på Trollryggen (1740 moh.), Trollveggen er den mest kjende. Den tusen meter høge og loddrette fjellveggen er eit kjent mål for klatrarar og BASE-hopparar frå heile verda. Men BASE-hopping frå Trollveggen er særs farleg på grunn av naturtilhøva, og vart forbode ved ein særskild lov etter fleire ulukker og vågelege bergingsaksjonar.

Den høgaste toppen i Trolltindan er Breitind (1797 moh.), sør i massivet. Store Trolltind (1788 moh.) ligg lengre nord, og nord for Trollryggen.

## Sjå òg
* Trollveggen
Trollhetta

**Trollhetta**, eller **Trollhøtta**, (1616 moh.) ligg sentralt i Trollheimen, på grensa mellom kommunane Surnadal og Rindal. Fjelltoppen kan ein nå frå Jøldalshytta (om lag 800 moh.) eller Trollheimshytta (om lag 500 moh.). Fjellet består av tre toppar, aust, vest og nord. Austtoppen er stort sett tilgjengeleg heile året, medan ein berre kan nå nord- og vesttoppen om sommaren på grunn av ein bratt egg mellom nordtoppen og austtoppen. Stien frå Jøldalshytta til Trollheimshytta via Trollhetta er godt merkt.
Tordsnose

**Tordsnose** eller **Torsnos** er eit fjell i Skjåk kommune i Innlandet og Fjord kommune i Møre og Romsdal. Den høgaste toppen er Store Torsnos med ei høgd på 1975 meter over havet og er det 212. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

Ein annan topp er Søre Torsnos på 1850 meter over havet. I lag med fleire andre fjell er dette det 363. høgaste fjellet i landet. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg
Strandafjellet

**Strandafjellet** er eit fjell aust i Sunnmørsalpane, om lag halvannan time med bil frå Ålesund. Her ligg Strandafjellet skisenter som har sju heisar, og som er kjend for gode tilhøve for såkalla offpiste-køyring. På Strandafjellet vert det årlege «Alperittet», som går frå øvste trekk på Strandafjellet (Roaldshornet 1230 moh.) og heilt ned til Stranda sentrum (3 moh.) halde kvart år. 

## Bakgrunnsstoff
* http://www.strandafjellet.no
Store Trolltind

**Store Trolltind** er det høgaste punktet langs Trollryggen og har den vertikale Trollveggen mellom seg og Romsdalen, eit stup på 1700 m.

Toppen kan ein nå ved å gå frå parkeringsplassen ved toppen av Trollstigen. Like under toppen kan det vere lurt med eit tau for å vere trygg det siste stykket.
Store Venjetinden

**Store Venjetinden** eller **Store Vengetind** er den høgaste toppen i Vengetindmassivet, 1852 moh.. Fjellet ligg i Rauma kommune i Romsdal.

Venjetindan er det høgaste fjellmassivet i Romsdalen, og kan by på det mest alpine terrenget i området. Her finn ein òg noko av det fastaste fjellet i Romsdalen, og fjellet er derfor eit populært mål for fjellklatring. Oppstiging går frå Venjesdalen, med tilkomst via bomveg frå Isfjorden.

Store Venjetind vart første gong klatra 18. august 1881 av den britiske fjellklatraren William Cecil Slingsby og Johannes Vigdal, via nordaustsida. Året etter kom dansken Carl Hall og lokale fjellførarane Erik Norahagen og Mattias Soggemoen til topps. Dei tre klatra fjellet via Nordryggen, og etablerte det som no vert rekna som normalvegen til toppen. Store Vengetind kan by på fleire alternative ruter av ulik vanskegrad, mellom anna klassikarane «Vesteggen», gått av Erik Heen og Karl Oshaug i 1930, og «Drømmediederet», gått av Hans Christian Doseth og Børge Austigård i 1984.
Skårasalen

**Skårasalen** (1&nbsp;542&nbsp;moh.) er eit fjell i Ørsta kommune på Sunnmøre. Fjellet ligg ved Hjørundfjorden og er lettast tilgjengeleg frå Kvistaddalen. Sørover frå toppen går ei taggete egg som vert kalla Skåratindane eller Kvistadkjerringane. Toppen er rimeleg enkel å nå.

Briten Gerald Arbuthnot og sogningen Johannes Vigdal var på toppen den 29. juli 1897. Dei stod då for den fyrste tidfesta bestigninga. 
 
Fjellet har ein primærfaktor på 1390 meter over havet, som er det sjuande høgaste i landet. 

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor

## Bakgrunnsstoff

* Iriss Forlag sin bileteserie om Skårasalen 
* Fjellinordvest.net - turguide for Skårasalen
Skåkleiva

**Skåkleiva** (ca 780 moh.) ligg i Rindal kommune på indre Nordmøre, nord for Trollheimen. Toppen har god utsikt trass i forholdsvis låg høgd. Ein kan sjå kjente topper som Snota og Trollhetta i sør, medan kysten kan skimtast i nord.
Skjorta

: *For klesplagget sjå [[skjorte]]*

**Skjorta** er eit fjell ved Eresfjord i Molde kommune i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1711 meter over havet og er det 704. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.
90482 Orcus

**90482 Orcus** (overgangsnamn **2004 DW**) er eit kuiperbelte-objekt (KBO) med ein diameter på rundt 1000&nbsp;km. Det blei oppdaga av Michael Brown ifrå Caltech, av Chad Trujillo ifrå Gemini Observatory og av David Rabinowitz ifrå Yale-universitet. Oppdagingsbileta av objektet blei tekne 17. februar 2004. Etter oppdaginga blei bilete tekne av objektet funne ifrå so tidleg som 8. november 1951.

Orcus har éin kjend måne, nemleg Vanth, som er relativt stor samanlikna med Orcus.

## Banen
Orcus er ein typisk plutino (objekt i 2:3 baneresonans med Neptun). Orcus brukar 247 år på eitt krinsløp rundt sola og har ein bane mykje lik den til Pluto, bortsett ifrå at han er orientert forskjellig. Sjølv om Orcus på eitt punkt i banen nærmar seg banen til Neptun, syter baneresonansen mellom dei to objekta at dei alltid er stor avstand mellom dei (i tillegg kjem ein vinkelseperasjon på 60°).

## Fysiske eigenskapar

Image:EightTNOs-nn.png|thumb|left|Quaoar samanlikna med Eris, Pluto, Makemake, Haumea, Sedna, Orcus, Varuna, og jorda.
# Earth
rect 646 1714 2142 1994 Jorda
# Eris og Dysnomia
circle 226 412 16 Dysnomia
circle 350 626 197 (136199) Eris
# Pluto og Charon
circle 1252 684 86 Charon
circle 1038 632 188 (134340) Pluto
# Makemake
circle 1786 614 142 (136472) Makemake
# Haumea
circle 2438 616 155 136108 Haumea
# Sedna
circle 342 1305 137 (90377) Sedna
# Orcus
circle 1088 1305 114 (90482) Orcus
# Quaoar
circle 1784 1305 97 (50000) Quaoar
# Varuna
circle 2420 1305 58 (20000) Varuna

desc none



Den absolutte storleiksklassen til Orcus er på 2,3 (til samanlikning har ein annan KBO, 50000 Quaoar, ein absolutt storleiksklasse på 2,6). I første kvartal av 2007 vart det gjort kjent at romteleskopet Spitzer hadde fått auga på Orcus i det fjerninfraraude. Observasjonane kunne avgrensa den estimerte diameter til objektet til 946,3+74,1-72,3 km. Orcus ser ut til å ha ein høg albedo på ~20%.

### Farge og spekter
Observasjonar i det infraraude av European Southern Observatory gir resultat som stemmer med blandingar av vassis og karbonhaldige sambindingar. Vidare kan spektera tekne av Gemini-observatoriet stadfesta ein middels vassissignatur; omtrent 15-30%, men ikkje meir enn 50%, av overflata er dekt av vassis. Dette tyder at det på Orcus finst mindre is en det ein finn på plutomånen Charon, men liknandes det ein finn på neptunmånen Triton. Avgrensingar for kor mykje metanis kom ein òg fram til; mindre enn 30 % av overflata er dekt av metan i fast form.

KBOar viser eit breitt utval av fargar og spektrum; til og med blant objekt med like baneparameter. Orcus har ein nøytral farge samanlikna med andre raude objekt, som 28978 Ixion.

## Satellitt
Oppdaginga av ein satellitt i bane rundt Orcus vart annonsert i IAUC 8812 22. februar 2007. Banen til månen er enno ikkje kjend. Han vart funne 0,25 bogesekund ifrå Orcus med ein storleiksklasseforskjell på 2,5. Med ein albedo lik Orcus vil han ha ein diameter på ~220&nbsp;km, noko som er stort samanlikna med Orcus.

## Fotnotar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:90482 Orcus|90482 Orcus]]» frå , den 25. april 2008.*
Elva Santa

**Santa** er ei 347 kilometer lang elv i Ancash-regionen i Peru med utspring i Laguna Conococha, 4&nbsp;050 moh. i Andesfjella og utlaup i Stillehavet.

Laguna Conococha sjølv samlar vatn frå Cordillera Negra i vest og dei snøkledde Cordillera Blanca i aust. Men største vasstilførsel får Laguna Conococha frå elva Tuco som har kjelde i Laguna Tuco () ca. 5&nbsp;000&nbsp;moh.ved kanten av ein brearm frå Nevado de Tuco.

Øvste delen av Santa renn 200 kilometer mot nord-nordvest mellom Cordillera Negra og Cordillera Blanca i gjennom den frodige dalen Callejón de Huaylas. I ei høgd på omkring 2&nbsp;000 moh. dreier ho ca. 90 grader mot vest-sørvest i retning Stillehavet, pressar seg gjennom juvet Cañon del Pato før ho bryt seg gjennom høgdedraga mot kysten og endar 10&nbsp;km nord for hamnebyen Chimbote. 

Opphavleg var det stor fluktuasjon i vassføringa i Santa. I dag er det konstruert og bygd kunstige reservoar for å regulere fluktuasjonen. I den tørre årstida frå juni til november gjev elva berre mindre mengder vatn til irrigasjon, drikkevatn og til vasskraftverk. Ovanfor kraftverket ved Huallanca er arealet på nedslagsfeltet på ca. 4&nbsp;900&nbsp;km², nedanfor kjem 7&nbsp;300&nbsp;km² i tillegg. 

Dalen Santa har opplevd alvorlege naturkatastrofar gjennom alle tider. Frå 1702 av vart det første gong gjort nedteikningar og då skjedde det ein glasiologisk flaum. Dalen har hatt gjentatte hendingar med døydde og øydeleggingar etter det. I 1941var ein flaum årsak til tap av 5&nbsp;000-7&nbsp;000 menneskeliv og ein tredel av Huaraz vart øydelagt. I 1962 dundra eit massivt skred av is og stein ned i elvedalen slik at elva Santa steig åtte meter og 3&nbsp;000-4&nbsp;000 menneske vart drepne i katastrofen. Jordskred som desse vil alltid truge regionen. Det skjer når fallande is løyser ut plutselege uttømmingar av isdemningar som fører til at flytande jordsøle, isblokker og store steinar brakar ned dei tronge dalføra. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Santa River|Santa River]]» frå ,  den 25. april 2008.*  

## Bakgrunnsstoff
Skarfjellet i Sunndal

**Skarfjellet** er eit fjell i Sunndal kommune i Møre og Romsdal. Det ligg like oppfor Innerdalen og er den nordlegaste toppen på Trolla, der Store Trolla (1850 moh) er det høgaste fjellet. Fjellet er eit populært klatrefjell.
Saudehornet

**Saudehornet** er eit fjell som ligg rett ved tettstaden Ørsta i Møre og Romsdal. Det er eit populært skifjell, men bratt. Toppen er lett å nå på sommarstid.
Fjellet har og vorte kalla *Vikshetta*. På Vartdal der fjellet vert sett frå nord, brukar ein namnet *Tryhornet* eller *Tryhorna*, fordi det ser ut som fjellet har tre like høge toppar.
Frå 2003 har Saudehornet vore mål i det årlege 5,7 km lange motbakkeløpet Saudehornet rett opp som startar ved sjøen i tettstaden Ørsta.
 
Briten Geoffrey Hastings var på toppen av Saudehornet den 7. august 1889. Det er den fyrste tidfesta bestigninga, men toppen må ha vore vitja av bygdefolk før den tid.


Fil:Saudehornet2.jpg|Saudehornet med tettstaden Ørsta
Fil:SaudehornetFromHelgehornet.jpg|Saudehornet (til venstre) sett frå Helgehornet. Ørsta til høgre og Ørstafjorden nedanfor.
Fil:Saudehornet572.jpg|Saudehornet sett frå «Pølsa»


## Bakgrunnsstoff
* Løp frå Ørsta til toppen
* Rundskue frå Saudehornet  ved Leif Roar Strand sin nettstad
En passant

**En passant** (uttalt *en passan*, frå fransk «i forbifarten») er eit sjakktrekk der en bonde under visse høve kan slå ein annan utan å plassere seg på same feltet på bonden som vert slått. *En passant*, uttalt *angpassan*, vert òg bruka i daglegspråket om noko som skjer 'i forbifarten' eller 'med det same'.

## En passant i sjakk
Ein sjakkspelar **A** kan slå *en passant* straks etter at den andre spelaren, **B**, har flytta ein av bøndene sine to felt fram og hamna rett ved sida av ein av **A** sine bønder. Om **B** berre hadde gått eitt felt framover, ville **A** kunne slått bonden på vanleg måte. En passant-regelen tillet spelaren å gjere dette mottrekket likevel, som om B berre hadde gått eitt felt fram. **A** må utføre en passant-trekket umiddelbart etter at **B** har flytta bonden to felt fram – dersom han gjer eit anna trekk, mistar han dette høvet.

En passant-regelen kom som ein følgje av at to-stegsregelen, som gjer at bonden kan opne med to steg, var meint for å få bøndene fortare i kamp, ikkje for at dei skulle kunne unngå kamp. 

## Kjelder
* Verdssjakkforbundet FIDE sine reglar for sjakk i offisiell norsk omsetting, sjå punkt 3.7.4 
* Verdssjakkforbundet FIDE sine Laws of chess, sjå punkt 3.7.4
* Nynorskordboka
Ryssdalsnebba

**Ryssdalsnebba** er eit fjell i Jordalsgrenda i Sunndal kommune i Møre og Romsdal. Fjellet er 1618 m høgt.
Roaldshornet

**Roaldshornet** er ein fjelltopp (1230 moh) i Stranda kommune. Toppen ligg aust i Sunnmørsalpane. 

Roaldshorn (lokalt kalla Roalden) er på sørsida utbygd med skitrekk og nedfartstrasear.
Gud frede om vårt fedreland

**«Gud frede om vårt fedreland»** er ein nasjonalsalme forfatta av den finske diktaren Johan Ludvig Runeberg (med tittelen «Fosterlandet» eller «Bevara, Gud, vårt fosterland»). Hymna er omsett til norsk av Rasmus Flo.

Rasmus Flo si omsetjing er trykt i Bernt Støylen si *Songbok for sundagskule og oppbyggjingsmøte* (1906). Salmen vart sidan trykt med sju vers som nr 618 i *[[Nynorsk salmebok]]* (1925). Av desse er vers 1-2 og 5-7 tekne med i ei omarbeidd attdikting i *[[Norsk Salmebok]]*, der salmen står på nr 736. I framlegget til ny salmebok for Den norske kyrkja er det foreslått å gjere «Gud frede om vårt fedreland» til dublett ved at bokmålsversjonen «Du Herre, som er sterk og stor» vert teken inn. Bokmålsteksten er omsett av Nordahl Rolfsen og vart brukt i Landstads reviderte salmebok.
  
I *Nynorsk salmebok* er meloditilvisinga ein «eigen tone» eller «Gud haldt oss oppe ved ditt ord». Melodien som er nytta i Norsk Salmebok nr. 736, er komponert av Edvard Grieg i 1894/95.
## Tekst
**Gud frede om vårt Fedreland:**

Etter *Nynorsk salmebok* (1925)



## Kjelder
* *Nynorsk salmebok for kyrkja og heim og møte * (1925)
* P.E. Rynning (1954): *Salmediktingi i Noreg* Det norske Samlaget

## Bakgrunnsstoff
Reinsfjellet

**Reinsfjellet** er eit 994 meter høgt fjell i Gjemnes kommune i Møre og Romsdal.

Det er bilveg opp til toppen der det er ei radio- og fjernsynsmast.

Frå toppen kan ein sjå sju kyrkjer.

## Biletegalleri

Fil:Reinsfjellet-gjemnes-norway.JPG|Reinsfjellet, sett frå Bergsøya
Fil:Bergsoya-gjemnes.jpg|Utsikt mot nordvest Bergsøya, med Averøy og Frei i bakgrunnen
Fil:Gjemnes-Reinsfjellet-norway.jpg|I vinterdrakt, frå Gjemnes


## Bakgrunnsstoff
* Vinterbilete frå Reinsfjellet
Oppstadhornet

**Oppstadhornet** (òg kjent som **Opstadhornet**) er eit fjell (737 moh.) på Otrøya i Molde kommune i Møre og Romsdal. Det ligg i eit fjellmassiv som òg inkluderer Klausethornet (660 moh.) i sørvest, Rørsethornet (659 moh.) og Ræstadhornet (759 moh.) i vest, og Heggdalshornet i nordaust.

Fjellet er brukt til rekreasjon, men er kanskje mest kjent for sprekkene ved toppen av fjellet og faren for fjellras. Kartleggingar gjennomført av NGU, NGI og fylkesgeologen i Møre og Romsdal har dei siste tiåra påvist eit flak med 20 millionar m&sup3; stein i vertikal kryprørsle. Gjennom 5000&ndash;10000 år, i perioden etter siste istid, har flaket sokke 30&ndash;40 meter. Det vert rekna som relativt truleg (0,1 promille i året) at flaket vil losne og rase ut i Moldefjorden på søraustsida av øya, ved garden Opstad. Verknadane vil i så fall kraftig overgå dei ein fekk ved Tjelle-raset, lengre inn i fjorden. Ein meiner at jordskjelv vil kunne framprovosere raset. 

## Bakgrunnsstoff
*Fjellskredprosjektet ved Fylkesmannen i Møre og Romsdal 
*Nye Molde sykehus, Vurdering av oppskyllingshøgdr, 18.5.2005
Olaskarstinden

**Olaskarstinden** (1536 moh.) er eit fjell i Rauma kommune i Romsdal. Toppen ligg 1,1&nbsp;km søraust for toppen av Romsdalshornet.
STS-119

**STS-119** var ei ferd med romferja Discovery. Ferda gjekk til Den internasjonale romstasjonen.

## Mannskap
Den 19. oktober 2007 annonserte NASA det ofisielle mannskapet for STS-119 

* Lee J. Archambault (2) - Kommandør
* Dominic A. Antonelli (1) - Pilot
* John L. Phillips (3) - Ferdsspesialist
* Steven R. Swanson (2) - Ferdsspesialist
* Joseph M. Acaba (1) - Mission Specialist Educator
* Richard R. Arnold (1) - Mission Specialist Educator

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Sider om STS-119 hjå NASA
Sojuz-programmet

**Sojuz-programmet** vart starta tidleg på 1960-talet som ein del av eit bemanna romprogram der målet var å plassere en sovjetrussisk kosmonaut på Månen. Sojuz-programmet består av består av både romfartøyet Sojuz og bereraketten Sojuz og er det bemanna romprogrammet som har vart lengst. 

Sjølv om Sojuz-programmet aldri kom til månen, har romfartøya reist til dei mange russiske romstasjonane, kopla saman med eit Apollo fartøy, samtidig som dei nyttast til ferder til Den internasjonale romstasjonen

Namnet Sojuz tyder "union" på russisk.
Ica (fleirtyding)

**Ica** er eit namn på elvar i Sør-Amerika:
* Ica &ndash; ei 220 kilometer lang elv i Peru.
* Içá &ndash; er det portugisiske namnet på Putumayo, grenseelv både mellom Colombia og Peru, og Colombia og Ecuador og ei sideelv til Amazonaselva.

**Ica** er politiske einingar i Peru:
* Ica-regionen &ndash; ei ein av 25 regionar (Departamentos) i Peru.
* Ica-provinsen &ndash; ei ein provins (Provincias) i Ica-regionen.
* Byen Ica &ndash; ei regionhovudstad i Ica-regionen og samtidig provinshovudstad.

**ICA** er eit svensk konsern:
* ICA AB (Inköpscentralernas aktiebolag) &ndash; morselskapet i Sverige
:med følgjande dåtterselskap:
:* ICA Norge AS &ndash; er eit av dei største selskapa innan daglegvarer i Noreg
:* ICA Sverige AB &ndash; eit selskap innan daglegvarer i Sverige
Elva Ica

:*Sjå òg [[Ica (fleirtyding)]]*

**Ica** er ei 220 kilometer lang elv i Peru som renn sørover frå høglandet i Huancavelica-regionen til Stillehavet gjennom Ica-regionen og passerer regionhovudstaden Ica.

Elva er til vanleg tørr gjennom store delar av året, men kan flaume opp og gjere store skadeverk som ved katastrofeflaumen i byen Ica i 1998. Ica-dalen har ein gjennomsnittleg nedbørsmengd på 3 mm i året og ein nokso uniform temperatur gjennom året med maksimalt månadsgjennomsnitt på 25°C i februar og eit minimum på 17&nbsp;°C i juli. 

Det naturlege nedslagsfeltet for Ica er 7&nbsp;711 km&sup2;, men eit prosjekt som freista å auke og regulere vasstilførsla, Choclococha, har lagt til 392 km&sup2;.

### Kjelder
Camaná

**Camaná** er nedre del av eit elvesystem i Arequipa-regionen i Peru med utlaup i Stillehavet. 

Elvane Colca, Molloco og andre mindre elvar går saman til Majes. Majes endrar namn til Camaná få titals kilometer frå utlaupet.
Rímac

**Rímac** (quechua ‘pratsam’, tilnamn på spansk *el Río Hablador*, ‘elva som snakkar’) er ei elv so renn vestover frå Andes til Stillehavet gjennom Lima-regionen og hovudstaden Lima i Peru og er den mest vektige drikkevasskjelda for Lima-metropolen med Callao.  

Rímac dekkjer eit nedslagsfelt på 3&nbsp;312 km&sup2; og har ei lengd på 160 kilometer. Bassenget har 191 innsjøar. Ho startar 5&nbsp;508 moh. i Nevado Paca i Andesfjella. Øvste delen av elva renn gjennom Huarochirí-provinsen, deretter Lima-provinsen. Utlaupet er i Callao, like ved Jorge Chávez internasjonale lufthamn. Dei største sideelvane er elvane Santa Eulalia, San Mateo o Alto Rímac, Blanco og Surco. I 1962 bygde styresmakta ein 10 kilometer lang tunell forma som ein hevert for å auke drikkevasstilførselen til Rímac med ekstra vatn frå laguna Marcapomacocha. Før tunellen kom var Marcapomacocha ei kjelde til Mantaro og Amazonaselva. 

I 1998 vart det oppretta eit reservat i Lima-provinsen, *Zona Reservada del Valle del Río Rímac*, der miljøet skal vernast og reinskast etter mykje forsøpling og tømming av avlaupsvatn. Elveleiet er habitat for artar som sporvefalk (*Falco sparverius*), grønisfugl (*Chloroceryle americana*) og kvitkinnand (*Anas bahamensis*) samt hegrar som snøhegre (*Egretta thula*), kvitibis (*Eudocimus albus*) og natthegre (*Nycticorax nycticorax*). 

I Lima by finst det mange bruer over Rímac, den mest vidkjente er Puente de Piedra frå 1610, òg kalla Puente Trujillo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rímac River|Rímac River]]» frå , og «[[:es:Río Rímac|Río Rímac]]» frå  den 26. april 2008.*
Kvanndalstinden

**Kvanndalstinden** er eit fjell på 1744 moh. i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Kvanndalstinden er ein spiss og relativt utilgjengeleg topp, omkransa av brear. Toppen vart først klatra av den britiske tindeklatraren William Cecil Slingsby, Charles Hopkins og Lars Jansen i 1885. Etterpå skal Slingsby ha karakterisert Kvanndalstinden som «det brattaste fjellet i Europa».

Fjellet har fleire alternative ruter til toppen. Den mest populære av desse er Vestryggen, som ofte vert klatra i samband med traversen over Venjetindan. På vestryggen finn ein òg den spektakulære pinakkelen Torshammeren. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kvanndalstinden|Kvanndalstinden]]» frå ,  den 26. april 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Bø, Bjarte og Anne Grete Nebell: *Klatring i Romsdal* (1994)
Neådalssnota

**Neådalssnota** er eit fjell midt i Trollheimen. Det ligg i Surnadal kommune i Møre og Romsdal, nær fjellet Snota.

Neådalssnota har ei langt søraustside og er derfor eit av dei lettast gjenkjennelege fjella i Trollheimen.
Kyrkjetaket

**Kyrkjetaket** i Isfjorden i Romsdal er eit fjell som strekkjer seg 1439 meter over havet. Det vart kåra til eit av dei 10 beste toppturfjella i Noreg av skimagasinet *[[Fri Flyt]]*.

## Bakgrunnsstoff
* Kirketaket.com
Kongskrona

**Kongskrona** er den høgaste av dei to toppane på Vinnufjellet. Den andre toppen er Dronningkrona. Toppane ligg like oppfor Sunndalsøra, som ligg i sørvest. I nord ligg Innerdalen. Med ei høgd på 1818 moh over havet er fjellet den 435. høgaste toppen i Noreg av fjella med ein primærfaktor på minst 50 meter.

Toppen av fjellet er eigentleg ein isbre kalla Vinnufonna eller Vinnubreen.
Gjuratinden

**Gjuratinden** (eller **Juratinden**, **Juratind**) er eit fjell på grensa mellom kommunane Molde og Rauma i Møre og Romsdal. Det har ei høgd på 1712 meter over havet og er det 701. høgaste fjellet i landet av fjella med primærfaktor på minst 50 meter.

## Fotnotar
Honnstadknyken

**Honnstadknyken**, kalla «Knykjen» på folkemunne, er eit fjell som ligg heilt nord i Trollheimen. Fjellet er 1071 m høgt, og er det høgaste fjellet som ligg rundt dalen Surnadalen. Fjellet er eit populært fjell for friluftsliv både sommar og vinter.
Hellandshornet

**Hellandshornet** er eit fjell som ligg i Ålesund kommune i Møre og Romsdal. Det er 882 moh. Ved foten av fjellet ligg på den bygda Hellandshamn på den eine sida og på den andre Fannedalen.
Harstadfjellet

**Harstadfjellet** er eit 1004 meter høgt fjell i kommunane Gjemnes, og Hustadvika i Møre og Romsdal. Fjellet heiter det same som fleire gardar ved foten av fjellet.
Fløtatinden

**Fløtatinden** òg kalla **Trondskjortetinden**, er eit fjell i Molde kommune i Møre og Romsdal. Toppen er ein populær skidestinasjon. 

Fjellet ligg oppfor Eikesdalsvatnet og ein har utsyn mot Mardalsfossen i sør og Skjorta i nord.

## Fotnotar
John W. Young

**John W. Young** () var ein amerikansk astronaut. Young deltok i to måneferder, fyrst med Apollo 10 i 1969 og sidan Apollo 16 i 1972. Tidlegare var han med på to romferder i Gemini-programmet, etter måneferdene deltok han på to romferder i det amerikanske romferjeprogrammet. Han er den einaste som har reist ut i verdsrommet med seks ulike romfartøy.

## Romferder
*  Gemini 3 – den første bemanna Gemini-ferda 23. mars 1965. Young brukte den første datamaskina om bord i eit bemanna romskip.
*  Gemini 10, 18. juli–21. juli 1966, møte med to Agena-romfartøy i rommet.
*  Apollo 10 – Lunar Module flyr rundt Månen.
*  Apollo 16 – Første landing i eit fjellområde på månen.
*  STS-1 – Den første bemanna ferda med ei romferje (romferja Columbia).
*  STS-9 – Første romferjeferd med Spacelab.

Young var dessutan reserve for Gemini 6A.

### Romvandringar
*  Apollo 16 – månevandringar
** 21. apr 1972: 7 timer, 11 minutt, 02 sekund
** 22. apr 1972: 7 timer, 23 minutt, 09 sekund
** 23. apr 1972: 5 timer, 40 minutt, 03 sekund

## Bilete

fil:Gemini 6 - Backup Crew (Young and Grissom).jpg|Young og Grissom. Gemini 3-mannskapet
fil:Gemini_10_prime_crew_(Young_and_Collins).jpg|Young og Collins. Gemini 10-mannskapet
fil:The Apollo 10 Prime Crew - GPN-2000-001163.jpg|Cernan, Stafford og Young. Apollo 10-mannskapet
fil:John W. Young on the Moon.jpg|Young på Månen med Apollo 16
fil:Apollo 16 LM Orion.jpg|Young arbeider ved sida av Orion, under Apollo 16-ferda
fil:Sts-1 crew.jpg|Young og Crippen. STS-1-mannskapet
fil:Columbia STS-1 training.jpg|Young og Crippen, under trening til STS-1
fil:Sts-9 crew.jpg|STS-9-mannskapet

## Bakgrunnsstoff
* johnwyoung.com  
* Biografi hjå NASA
Eidskyrkja

**Eidskyrkja**, òg kalla **Kyrkjefjellet** er eit fjell i Volda kommune i Møre og Romsdal. Fjellet ligg sør for inste Austefjorden. Det er lettast å nå toppen frå Grøndalen ved Fylkesveg 42 i Møre og Romsdal, men ein kan også nå toppen frå Sunndalen og frå Høydalen og Rinddalen.

Eidskyrkja er det 58. høgaste fjellet i Noreg etter primærfaktor.

## Sjå òg
* Høgaste fjell i Noreg etter primærfaktor
Døntfjellet

**Døntfjellet** (1173 moh) ligg nordvest for Verma i Romsdalen i Rauma kommune. 

Frå Romsdalen reiser nord- og austveggen seg stupbratt frå omtrent 130 moh. På vestsida av toppen ligg Døntebotn (om lag 1000 moh) ein U-forma dal med mange små fjellvatn. Herfrå renn Døntelva med Døntefossen utfor kanten av fjellplatået og ned i Romsdalen.
Dalsnibba

**Dalsnibba** er eit fjell i Møre og Romsdal, 1495 moh., like ovanfor Geiranger, sju km frå Geirangerfjorden. Frå her er det god utsikt, og det er derfor eit populært turistmål. Frå fylkesveg 63 ved Djupvasshytta er det bomveg til toppen av Dalsnibba. Vegen er vinterstengt. Vegen vart bygd 1937-39 av omsyn til turisttrafikken som då var gått over frå hest til bil - med motorkjøretøy vart den lange og bratte vegen opp frå fjorden heilt til toppen av Dalsnibba overkommeleg.

Nibbevegen vart bygd i perioden 1937-39, men ikkje offisielt opna før i 1948. Geiranger Skysslag hadde initiativet medan arbeidet vart leia av vegvesenet. Det var vegdirektør Hans Hagerup Krag som lanserte ideen 50 år tidlegare då han sjølv stakk ut Geirangervegen. Nibbevegen vart lagt med ei stigning på 1:8, ti svingar (minste radius 6 m) og vegbreidde 3,5 m. Trollstigen vart opna året før arbeidet på Nibbevegen tok til slik at mange av arbeidsstyrken på 50 mann hadde erfaring fra Trollstigen. Tiltaket kosta den gongen 145.000 kr og bompengetaksten var 4 kr for personbilar og 12 kr for bussar (anleggsarbeidarane fekk til samanlikning opp mot 1 kr og 50 øre timen). Vegen vart offisielt opna av samferdselsminister Nils Langhelle 18.juli 1948 i samband med at «Stella Polaris» som første turistskip etter krigen gjekk inn til Geiranger.

## Kjelder
Dronningkrona

**Dronningkrona** er ein av to toppar over 1800 meter på Vinnufjellet i Sunndal kommune i Møre og Romsdal. Den andre toppen er Kongskrona, som er to meter høgare (inkludert breen på toppen). 
Dronningkrona er med ei høgd på 1816 meter over havet den 438. høgaste fjelltoppen i Noreg av fjella med ein primærfaktor på minst 50 meter. 

Fjellet ligg ved Sunndalsfjorden og Sunndalsøra.
Storsylen

**Storsylen** (1762 moh.) er den høgaste toppen i Sylmassivet. Han ligg i Sylan i Tydal kommune like ved grensa til Sverige.
Storskarven

**Storskarven**, eller *Skarven*, (1171 m.o.h) er ein fjelltopp som ligg i Skarvan og Roltdalen nasjonalpark. Høgste toppen i fjellmassivet Skarvan. Han er òg eit felles grensepunkt mellom Selbu kommune, Stjørdal og Meråker i Trøndelag fylke.
Toppen ligg over ei mils gange frå veg, gjennom skog, myr og snaufjell, enten ein startar i Sondalen i Stjørdal eller i Torsbjørkdalen i Meråker.
Vassfjellet

**Vassfjellet** er eit fjell som ligg i Melhus og Trondheim kommune i Trøndelag. Vassfjellet er 710 moh. Den gamle pilegrimsvegen til Nidaros passerte på austsida av fjellet. På toppen er det ei tv-mast som er 220 m høg.

## Vassfjellet Skisenter
Vassfjellet skisenter ligg på austsida (Klæbusid) av Vassfjellet.

## Vassfjellkapellet
Vassfjellkapellet ligg nordaust for Vassfjellet i Klæbu kommune. Trondheim kristelige studentlag (TKS) er eigar og drivar av kapellet. Det er bygd på dugnad av TKS og vart vigsla av biskop Tord Godal i 1974.
Sylmassivet

**Sylmassivet** vert ofte nytta som namn på det sentrale fjellmassivet i Sylan. Den høgaste toppen er Storsylen. Andre toppar er Storsola, Bandaklumpen og Nordsylen på norsk side og Slottet, Tempelet og Lillsylen på svensk side.
Storheia

**Storheia** er eit fjell i Bymarka i Trondheim. Storheia er med sine 565 meter over havet det høgaste punkt i Trondheim kommune. 

Frå Storheia er det utsikt over store delar av Trondheimsfjorden. På klåre dagar er det mogeleg å sjå Snøhetta, som ligg 130 km unna. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Storheia|Storheia]]» frå ,  den 26. april 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
20000 Varuna

**20000 Varuna** (overgangsnamn ****; symbol: ) er eit stort klassisk kuiperbelte-objekt. Objektet har ein estimert diameter på 800–1000&nbsp;km og blei oppdaga 28. november 2000 av Spacewatch-prosjektet. Dersom det viser seg at Varuna er sfærisk forma vil objektet få dvergplanetstatus.

## Namn
Varuna er kalla opp etter den vediske guden Varuna. Han herska over havet og vatna i himmelen, og er blitt likna med Poseidon og Neptun.

## Fysiske karakteristikkar


Image:EightTNOs-nn.png|thumb|left|Quaoar samanlikna med Eris, Pluto, Makemake, Haumea, Sedna, Orcus, Varuna, og jorda.
# Earth
rect 646 1714 2142 1994 Jorda
# Eris og Dysnomia
circle 226 412 16 Dysnomia
circle 350 626 197 (136199) Eris
# Pluto og Charon
circle 1252 684 86 Charon
circle 1038 632 188 (134340) Pluto
# Makemake
circle 1786 614 142 (136472) Makemake
# Haumea
circle 2438 616 155 136108 Haumea
# Sedna
circle 342 1305 137 (90377) Sedna
# Orcus
circle 1088 1305 114 (90482) Orcus
# Quaoar
circle 1784 1305 97 (50000) Quaoar
# Varuna
circle 2420 1305 58 (20000) Varuna

desc none



Varuna har ein rotasjonsperiod på omtrent 3,17 timar (6,34 timar dersom lyskurva har dobbelt maksimum). Gitt den hurtige rotasjonen, som er sjeldsynt for så store objekt, er Varuna kanskje noko avlang i forma. Seinare har eit endå større og avlangt objekt, 136108 Haumea, blitt funne; dette òg i kuiperbeltet.

Overflata til Varuna er moderat raudleg (lik 50000 Quaoar si), men er uvanleg mørk samanlikna med andre klassiske kuiperbelte-objekt (albedoen er mindre enn 0,04). Dette tyder på at det finst lite is på overflata. Likevel har ein identifisert små mengder vassis der.

## Bane

Varuna er klassifisert som eit klassisk kuiperbelte-objekt og følgjer ein nestensirkulær bane med ein store halvakse på omtrent 43 AE; lik Quaoar, men med ei større banehelling. Omløpstida er òg lik Quaoar si og er på 283 jordår.

Ved 43 AE og med ein nær sirkulær bane blir ikkje Varuna påverka i noko særleg grad av Neptun; i motsetnad til Pluto som har ein 2:3 baneresonans med planeten.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:20000 Varuna|20000 Varuna]]» frå , den 26. april 2008.* 
## Fotnotar
Skarvan

**Skarvan** (sørsamisk *Tjohkeleh*) er ei fjellgruppe i Skarvan og Roltdalen nasjonalpark. Området er delt mellom kommunane Stjørdal, Meråker og Selbu i Trøndelag. Den høgaste toppen, Storskarven ragar 1171 meter over havet. Frå utkikkspunktet kan ein sjå store delar av Trøndelag, inn i Sverige i aust, og Dovrefjell i sørvest.

Det høgaste fjellet, Storskarven, har markert seg i norsk flyhistorie. Fjellet ligg om lag 3 mil sør for Værnes. I 1941, under den andre verdskrigen styrta eit tysk bombefly i fjellet, og i juli 2000 styrta eit småfly i fjellet etter avgang frå Værnes.
Resfjellet

**Resfjellet** er eit fjell på 1162 moh. som ligg på grensa mellom Orkland kommune i Trøndelag fylke, og Rindal kommune i Møre og Romsdal fylke. 
Det er den høgaste toppen i Orkland.

Fjellet er det nordaustlegaste i Trollheimen, og er eit ynda turmål for lokale innbyggjarar og hyttefolk. På finvêrsdagar kan ein sjå mellom anna Trondheimsfjorden, Vassfjellet og Sylan.

## Kjelder
Rensfjellet

**Rensfjellet** er eit fjell på 933 moh. som ligg i grenseområdet mellom kommunane Selbu, Trondheim, Melhus og Midtre Gauldal. Det kjende turrennet Rensfjellrennet har fått sitt namn frå Rensfjellet og kryssar Rensfjellet på sørenden, på løypa sitt høgaste punkt på Grøvelskardet.
Osplikammen

**Osplikammen** (285 moh) er det høgaste punkt i Rusasetfjellet i Ørland kommune i Trøndelag.

Området er merkt med turstiar, og toppen er eit overkommeleg mål sjølv for små barn. Avstand frå bilvegen er 3-4 km, ei stiging på om lag 200 m.
Mørkdalstua

**Mørkdalstua** (også **Mørkdalstuva**) (345 moh) er det høgaste punkt i Hitra kommune i Trøndelag og ligg vest på øya.
## Kjelder
Melanakken

**Melanakken**, 345 moh., er eit fjell rett ved Årnes, sentrum i Åfjord kommune i Trøndelag. Mælanakken er eit utsiktspunkt der ein kan sjå store delar av kommunen. Frå toppen, *Stortoppen*, har ein særleg god utsikt utover mot kysten.

Namnet Melanakken kjem av Melangardane som ligg rett under, som har fått namnet av sandmælene i området.

Under dei årlege *Åfjordsdagan* vert terrengløpet *Nakkasprinten*, som går frå banken på Årnes til toppen av Mælanakken, arrangert. 

## Kjelder
Mjuken

**Mjuken** (også **Mjukin** og **Mjukinn**, avslege namneformar) (761 moh) ved foten av Resfjellet i Orkland kommune, Trøndelag fylke. Fjellet eit ynd turmål for hyttefolk i området. Ein kan nå toppen frå vest (Vålåskaret eller aust frå Storhaugen.

## Kjelder
Kråkfjellet

**Kråkfjellet** ligg på grensa mellom Melhus kommune og Trondheim kommune i Trøndelag, og er det høgaste fjell i Klæbu med ei høgd på 816,7 moh.

## Kjelder
Ilfjellet

**Ilfjellet** er eit fjell i Rennebu kommune i Trøndelag.

Ein eldre skrivemåte er Igelfjellet. Namnet er ikkje fullt ut forklart, men det første leddet kan vere *igl* (eller *igel*) med tydinga «kratt, krattskog» eller «noget vantrevent og forkrøblet overhodet».

## Kjelder
Gråkallen

**Gråkallen** er eit fjell i Bymarka i Trondheim. Gråkallen er med sine 552 meter over havet det nest høgaste punkt i Bymarka. 

Gråkallen har to karakteristiske radarkuplar som er ein del av Luftforsvaret sin kontroll- og varsling som tidlegare vart utført frå *Luftforsvarets stasjon Gråkallen*. Denne stasjonen vart nedlagt i 2002, og radarhovudet er no underlagt Luftforsvarets stasjon Måkerø. 

*Gråkallen skisenter* vert drive av Trondhjems Skiklub i *Vintervannskleiva* ved Gråkallen. Trondhjems Skiklub driv òg skileikanlegget *Gråkallen Skileik*.

Ved Gråkallen låg hoppbakken *Gråkallbakken* der *Gråkallrennet* vart arrangert av Trondhjems Skiklub frå 1899.

Serveringsstaden Skistua ligg ved Gråkallen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gråkallen|Gråkallen]]» frå , den 26. april 2008.*
Gimshøgda

**Gimshøgda** (635 moh.) er eit fjell i Orkland kommune i Trøndelag fylke. Fjellet ligg i Hoston, like ved Hostovatnet. På toppen ligg det ei hytte og ganske mange antenner.

## Kjelder
Fongen

**Fongen** (samisk: *Lopmesvaerie*) (1441 m.o.h) er ein fjelltopp som ligg i Skarvan og Roltdalen nasjonalpark. Han er òg eit felles grensepunkt mellom kommunane Meråker, Selbu og Tydal i Trøndelag fylke.
Finnvollheia

**Finnvollheia** (samisk *Raassje*) (675 moh.) er det høgaste fjellet på Fosen. Toppunktet ligg på grensa mellom kommunane Åfjord og Namsos i Trøndelag.

## Kjelder
Blåhøa

:*Sjå òg [[Blåhøe]] i [[Skjåk]] og [[Blåhøi]] i [[Lesja]].*

**Blåhøa** er eit fjell i Oppdal kommune i Trøndelag. Det er det høgaste fjellet i den nordaustlege enden av Trollheimen.

## Kjelder
Junge

Ein **junge** er ein faldekniv med messingskaft. Han har vorte brukt under måltidet, særleg ved finare samankomstar. 
Jungane vart laga av gjørtlarar. Det var nemninga på massingstøyparar på 1700-talet, og først på 1800-talet.

Dei viktigaste områda for produksjon av jungar i Noreg var Fåberg, Sør-Trøndelag og Nordvestlandet.

Jungane hadde ulik utsjånad etter kvar dei var laga. I Gudbrandsdalen vart dei gjerne sandstøypte med akantusmønster. I Trøndelag vart dei graverte. Vestlandjungane var store og grove. Blada var fjørbelasta slik at jungen heldt seg oppslegen. Det vart laga slike knivar både for menn og kvinner.

Blada er tynne og breie og utan spiss. 

Nemninga «junge» har vorte brukt om bordknivar etter at det vart slutt på faldeknivar ved bordet.

## Kjelder
* Harald Kolstad: *Gamle redskaper Små antikviteter*. N.W.Damm & SØN AS. 2002. ISBN 82-496-0445-8
Våttån

**Våttån** (også **Våttåhaugen**) er eit utsiktspunkt og ein attraksjon i Indre Fosen kommune i Trøndelag. Det går ein tursti frå parkeringsplassen opp til utsiktspunktet som ligg 332,09 moh. Frå utsiktspunktet har ein utsikt over hele tettstaden Leksvik, samt store delar av Trondheimsfjorden inkludert Trondheim. 

Namnet Våttåhaugen, eller Vottahaugen som var namnet tidlegare, har namn frå Votta og Haug. Votta er eit gammalt namn for varde, som vart nytta til og varsle ufred.

I følgje segner skulle Våttå-trollet bu på toppen av Våttåhaugen. Den vart ein gong så sint på kyrkjeklokkene frå Leksvik kyrkje at han kasta ein stor stein mot kyrkja, men bomma så steinen vart liggande igjen på stranda. Seinare vart Våttåhaugen kjend gjennom reiseskildringar av Gerhard Schøning i 1774. Under den andre verdskrigen vart Våttåhaugen bygd om til ein tysk militær base med tårn, skyttergraver og bomberom i ei hole. Både hola og skyttergravene er framleis der i dag.

## Kjelder
Torfjellet

**Torfjellet** (142 moh) er eit fjell i Nærøysund kommune. Torfjellet ligg ved Oppløyfjorden om lag 4 km vest for Salsbruket. Ikkje langt frå det høgaste punktet på fjellet står Norkring si radiosendar, SALSBRUKET 1 som sender analoge TV- og radiosignal i bakkenettet.

Ved foten av Torfjellet, ligg garden Setran og Setran Hyttegrend

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torfjellet|Torfjellet]]» frå , den 26. april 2008.* 

* Norkring 

## Bakgrunnsstoff
* Setran Hyttegrend
Jetnamsklumpen

**Jetnamsklumpen** (sørsamisk *Jitnemensnuhkie*) er eit fjell på 1513&nbsp;moh. som ligg i Børgefjell nasjonalpark. Det er det høgaste fjellet i Nord-Trøndelag fylke. Sjølve toppen ligg på grensa mellom dei to kommunane Røyrvik i Trøndelag og Hattfjelldal i Nordland.

Namnet Jitneme tyder 'snødekt område'.

## Fotnotar
Bremnestuva

**Bremnestuva** (også **Bremnestua**) (74 moh.) er eit av dei høgaste punkta på Frøya i Trøndelag og ligg nordvest på øya.

Det går veg til toppen det det ligg ein vasstank med eit utkikkspunkt på toppen. På toppen finst òg sendemast for mobiltelefoni.

Det høgaste punktet på Frøya er Besselvassheia (76 moh.).

## Kjelder
Bandaklumpen

**Bandaklumpen** er ein fjelltopp i Sylmassivet, det sentrale fjellmassivet i Sylan i grensestrøka av Trøndelag over mot Jämtlandsfjella. Toppen ligg i Tydal kommune.

Bandaklumpen ligg nær Nedalshytta. Med bil kjem ein til Nedalshytta via Brekken som ligg langs vegen frå Funäsdalen eller Røros. 

## Bakgrunnsstoff
* DNT-kart over området 
* Svensk fjelldagbok
Hagafjellet

**Hagafjellet** (383 moh) er eit fjell i Nærøysund kommune og ligg inst i Opløfjorden i Trøndelag. Ved foten av fjellet, ligg garden Hagen. Vis-à-vis Hagafjellet, på den andre sida av Opløfjorden, ligg tettstaden Salsbruket

Ved foten av fjellet, like ved garden Hagen står Norkring sin radiosender, Salsbruket 2 som sender analoge TV-signal i bakkenettet.
Forbordsfjellet

**Forbordsfjellet** (590 moh.) er eit av dei høgaste punkta i Stjørdal kommune i Trøndelag. Det er bilveg opp til toppen, og denne vert vedlikehalde ved hjelp av bompengar.

## Historie
Namnet kjem frå grenda Forbord som ligg vest for fjellet, og namnet *Forbord* tyder visstnok «ved foten av fjellet». Dermed kan namnet *Forbordsfjellet* pussig nok omsetjast til «ved foten av fjellet-fjellet». *Tusenårsmarkeringa* i 2000 vart markert med eit gedigent fyrverkeri på toppen. 

## Bruk
Ved toppen er det òg plassert TV-antenner og radiosendarar, og alle signal til Stjørdal går innom Forbordsfjellet. Forbordsfjellet er òg godkjent for paragliding, noko det egnar seg fint til då det ikkje er nokre større fjell nedom sjølve Forbordsfjellet i sørleg retning. Mange turistar såvel som fastbuande kjem opp til toppen for å sjå på utsikten over Nedre Stjørdalen, Åsenfjorden og mot Trondheim.
Andorfjellet

**Andorfjellet** (samisk *Aantesvaerie*) (847&nbsp;moh.) er eit fjell i Snåsa kommune i Nord-Trøndelag. Fjellet ligg nær tettstaden Agle og er omgjeve av lågland på alle kantar. Det har ei karakteristisk halvkuleform. Over Andorfjellet går ein tursti frå Agle til Gressåmoen nasjonalpark.
Ånstadblåheia

**Ånstadblåheia** er eit fjell på Langøya i Sortland kommune i Nordland. Fjellet er 503 moh.

På vestsida av Ånstadblåheia ligg Vesterålen sitt einaste alpinanlegg, opna i 1979. Alpinanlegget fekk snøkanon i 2007. På toppen av heia står fleire radiomaster. Mastene har sendarar for mellom anna lokal radiokommunikasjon, nærradio, mobiltelefoni og internet.

Toppen av Ånstadblåheia er flat og steinete. Frå toppen er det god utsikt til Vik, Jennestad og mot Andøya i nord, Hognfjorden i aust, Sortland og mot Sigerfjord i søraust, Holmstaddalen i vest og Frøskeland og Vikeidet i nordvest. Fjellet er eit landemerke for innbyggjarane i store delar av den nordre delen av Sortland kommune.

Delar av vestsida av Ånstadblåheia er dekt av Sortland Orienteringslags o-kart «Sortlandsmarka». Toppen og delar av nord- og nordvestsida er dekt av kartet «Hornet».