open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Darfur

**Darfur** er ein region i den vestre delen av Sudan. Namnet tyder heimen til furfolket. Regionen grensar mot Libya, Tsjad og Den sentralafrikanske republikken. Darfur har cirka 6 millionar innbyggarar. Han er delt i provinsane Shamal Darfur, Gharb Darfur og Janub Darfur. Dei to største byene er Nyala og Al Fasher. 

Den nordlegaste delen av regionen er ein del av Saharaørkenen, medan den sørlege delen klimatisk høyrer til savannebeltet. Sentralt i Darfur finn vi eit høglandsområde. Det høgaste fjellet her er Jebel Marra. Dette er ein daud vulkan på ca. 3000 meter. Høglandsrområdet mottar relativt stabil med nedbør, noko som gjer det eigna for jordbruk. Randsonen mot ørkenen har tradisjonelt blitt utnytta av kamel- og sauenomadar, medan savannebeltet i sør er kjerneområdet for kvegdrift. 

## Folkegrupper og språk
Darfur er ein språkleg og etnisk samansett region. Rundt 40 prosent av innbyggarane har arabisk som morsmål. Dei arabisktalande er dels etterkomarar etter grupper som opphavleg utvandra frå den arabiske halvøya, dels opphavlege afrikanske folkegrupper som har blitt arabiserte. Arabisktalande grupper dominerer den sørlege og austlege delen av regionen, men det finst og ein minoritet av nomadiske arabisktalande grupper i nord og vest.

Furfolket er den største ikkje-arabiske folkegruppa i Darfur. Andre viktige ikkje-arabiske folkegrupper i Darfur er masalittane, zaghawaane, midobane og dajuane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Darfur|Darfur]]» frå , den 25. juni 2009.*
Michael Jackson

**Michael Joseph Jackson** () var ein amerikansk artist, underhaldar og forretningsmann. Han var det sjuande barnet i Jackson-familien og debuterte som profesjonell musikar då han var elleve år, som medlem av The Jackson 5.

## Biografi

I 1971 byrja han solokarrieren sin medan han framleis var med i familiegruppa. Han har vorte referert til som «popkongen», og fem av soloalbuma hans er mellom dei mestseljande platene i verda: *[[Off the Wall av Michael Jackson|Off the Wall]]* (1979), *[[Albumet Thriller|Thriller]]* (1982), *[[Bad av Michael Jackson|Bad]]* (1987), *[[Dangerous av Michael Jackson|Dangerous]]* (1991) og ** (1995).

Tidleg på 1980-talet vart han ein dominerande figur i popmusikken og den fyrste afroamerikanske artisten som samla store tilhengjarskarar frå fleire sjangrar gjennom MTV. Populariteten til musikkvideoane han som vart sende på kanalen, slik som «Beat It», «Billie Jean» og «Thriller», var svært viktig for veksten til den då relativt nystarta kanalen. Det har seinare vorte hevda at Jackson var den som gjorde musikkvideoen om til ei kunstform og eit viktig middel i marknadsføring av musikk generelt. Videoar som «Black or White» og «Scream» gav han popularitet på MTV også vidare utover på 1990-talet. Gjennom sceneopptredenane og musikkvideoane sine, gjorde han fleire fysisk vanskelege danseteknikkar, som til dømes robot og moonwalk, svært populære. Den eigenarta musikk- og songstilen hans har også inspirert seinare hip-hop-, pop- og R&B-artistar.

## Moonwalk
Michael Jackson vart kjend for det spesielle dansetrinnet kalla «moonwalk» på 80-talet. Dansetrinnet gjer ein illusjon av at ein går framover medan ein eigentleg går bakover. Michael Jackson viste trinnet på ei motownsending der han framførte «Billie Jean» den 25. mars 1983.

## Diskografi

Dette er ei liste over studioalbuma til Michael Jackson, og dei respektive salstala deira på verdsbasis.

* *«Got To Be There»* (1972)
* *«Ben»* (1972)
* *«Music & Me»* (1973)
* *«Forever, Michael»* (1975)
* *«Off The Wall»* (1979) –*over 20 millionar selde*
* *«Thriller»* (1982) –*mellom 65 og 110 millionar selde*
* *«Bad»* (1987) –*over 30 millionar selde*
* *«Dangerous»* (1991) –*over 32 millionar selde*
* *«HIStory: Past, Present and Future, Book I»* (1995) –*over 20 millionar selde*
* *«Invincible»* (2001) –*over 13 millionar selde*

## Kjelder

* Diskografien er henta frå Engelsk Wikipedia om *Michael Jackson albums discography (certifications and sales)*, 5. april 2011.

## Fotnotar
Please, Please, Please

«**Please, Please, Please**» er ein R&B-song skriven av James Brown og Johnny Terry og spelt inn av Brown and The Famous Flames. Han vart gjeven ut som singel på det Cincinnati-baserte selskapet Federal Records og var den første professjonelle innspelinga og hitten til Brown. Singelen selde etter kvart over ein million eksemplar. Han vart signaturlåten til Brown og eit fast innslag på konsertane hans.

Brown hadde djupe røter i sørstats gospelmusikk, og «Please, Please, Please» syner den 23 år gamle Brown med knust hjarte som inntrengande ber jenta si om ikkje å gå frå han. The Famous Flames song glatte vokalharmoniar bak den lidenskaplege vokalen til Brown.

«Please, Please, Please» nådde sjetteplassen på R&B-lista i USA, men gjorde det ikkje særleg godt hos pop-publikummet og nådde berre 105. plass på pop-lista. Eit album kalla opp etter songen vart gjeven ut seint i 1958 etter at Brown hadde fått ein ny R&B-hit med «Try Me».

I 1964 vart singelen gjeven ut på ny på King Records med publikum på eit lydspor for å skape kjensla av ei konsertinnspeling. Denne gongen nådde singelen 95. plass på ''Billboard'' Hot 100.

I 2004 vart «Please, Please, Please» rangert på 142. plass på lista til musikkmagasinet *[[Rolling Stone]]* over dei 500 største songane gjennom tidene.

## Medverkande
* James Brown - solovokal

*with The (Famous) Flames:*
* Bobby Byrd - vokal
* Johnny Terry - vokal
* Sylvester Keels - vokal
* Nash Knox - vokal
* Nafloyd Scott - gitar

*samt:*
* Wilbert «Lee Diamond» Smith - tenorsaksofon
* Ray Felder - tenorsaksofon
* Lucas «Fats» Gonder - piano
* Clarence Mack - bass
* Edison Gore - trommer

## Andre utgåver
«Please, Please, Please» er spelt inn av mange andre artistar, mellom andre Tina Turner og den britiske rockegruppa The Who på debutalbumet deira *[[albumet My Generation|My Generation]]* frå 1965.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Please, Please, Please|Please, Please, Please]]» frå , den 26. juni 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** Leeds, Alan M. og Harry Weinger (1991). Star Time: Song by Song. In *Star Time* (s. 46-53) [CD-omslag]. London: Polydor Records.
** White, Cliff (1991). Discography. In *Star Time* (s. 54-59) [CD-omslag]. London: Polydor Records.
The Ox

«**The Ox**» er ein instrumental av The Who. Han vart gjeven ut på debutalbumet deira *[[albumet My Generation|My Generation]]*. Songen er komponert av Pete Townshend, John Entwistle, Keith Moon og den kjende studiopianisten Nicky Hopkins. Sjølv om tittelen på songen var kallenamnet til bassisten John Entwistle, vert det hevda at songen var eit av dei beste nummera Keith Moon utførte på trommer. Songen vart gjeven ut som B-side på den britiske utgåva av singelen «The Kids Are Alright», samt samlealbumet *[[Thirty Years of Maximum R&B]].* 

## Kjelder
A Legal Matter

«**A Legal Matter**» er ein song skriven av Pete Townshend og spelt inn av The Who for debutalbumet deira *[[albumet My Generation|My Generation]]*. Songen vart spelt inn 12. oktober 1965 i IBC Studios og gjeven ut som B-side til «The Kids Are Alright». Singelen vart gjeven ut av produsent Shel Talmy utan løyve frå The Who den 11. mars 1966 (dagen trommeslaga Keith Moon gifta seg med kjærasten Kim) og nådde 32. plass på den britiske singellista. Dette var eit forsøk på å sabotere for singelen bandet sjølv hadde vald ut, «Substitute», som nådde 5. plass. Songen handlar om to tenåringar som skil seg. Han var første gong Townshend song solovokal på ei innspeling i staden for Roger Daltrey, kanskje fordi songen var for nær Daltrey som på denne tida var involvert i ei skilsmisse med kona si.

Som andre Who-songar skrivne i denne perioden vert kvinna i songen skulda for svik og bedrag.

Songen vart spelt inn av Richard Thompson på albumet hans *1000 Years Of Popular Music* i 2003.

## Bakgrunnsstoff
* TheWho.net 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:A Legal Matter|A Legal Matter]]» frå , den 26. juni 2009.*
Allan Borgvardt

**Allan Borgvardt** () er ein dansk fotballspelar som har spelt for Bryne FK. Han var Bryne sin toppskårar i 1. divisjon i 2007-sesongen med 11 seriemål og i 2008-sesongen med 12 seriemål. Han har tidlegare spela på AGF, Esbjerg fB, Bramming B, Fimleikafélag Hafnarfjardar og Viking

## Bakgrunnsstoff
* BryneFK.no – Borgvardt sin spelarprofil hjå Bryne Fotballklubb 
* B-gjengen.com – Borgvardt sin spelarprofil hjå Bryne sin supportarklubb B-gjengen
Substitute

«**Substitute**» er ein song av det engelske rockebandet The Who skriven av Pete Townshend. Han vart gjeven ut som singel i mars 1966 og nådde femteplass i Storbritannia. Ei ny utgåve av singelen nådde sjuandeplassen i 1976. 

I 2006 rangerte ''Pitchfork'' «Substitute» på 91. plassen på lista si over «dei 200 beste songane frå 1960-åra».

## Inspirasjon og låtskriving
«Substitute» var hovudsakleg inspirert av soulsingelen «The Tracks of My Tears» av Smokey Robinson and the Miracles frå 1965. Pete Townshend vart oppslukt av linja «Although she may be cute/She's just a substitute.» Dette fekk så Townshend til «å hylle ordet med ein eigen song.»

Songen er ikkje berre kjend for den skarpsindige teksten, men for den intense bassen til John Entwistle (visstnok skrudde Entwistle volumet på bassen opp så høgt som han kunne utan at resten av bandet visste om det). 

For den amerikanske singelen, som kom i april 1966, vart linja i refrenget «I look all white but my dad was black» endra til «I try walking forward but my feet walk back.» Det komplette andreverset og refrenget vart òg korta ned på den amerikanske utgåva, slik at lengda vart redusert til to minutt og femtini sekund.

## Framføring
Songen har alltid vore ein favoritt hos fansen og er blitt spelt på dei fleste konsertane til The Who, skriv allmusic. «Substitute» har i lag med «I Can't Explain» vore opningslåtane deira sidan 1971. Songen finst på konsertalbuma *[[Live at Leeds]]* og *[[Live at the Isle of Wight Festival 1970]]*.

Keith Moon hadde eit uklårt minne om innspelinga av songen og fortalde i eit intervju at han ikkje hugsa å spele på songen i det heile, fordi han var for neddopa. Då songen kom ut skal han ha skulda dei andre medlemmene i bandet for å ha leigd inn ein annan trommeslagar.

## Salslister
### Vekeslister

## Andre utgåver
Songen har vorte spelt av mellom andre punkrockgruppa The Ramones på albumet deira *[[Acid Eaters]]* og vart gjeven ut som singel av Sex Pistols. Det engelske rockebandet Blur spelte òg songen i 1994 på eit hyllestalbum, *Who Covers Who?*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Substitute|Substitute]]» frå ,  den 12. september 2019.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Bassklarinett

Ein **bassklarinett** er eit treblåseinstrument i klarinettfamilien. Han blir stemt i B♭, og kling akkurat ein oktav under B♭-klarinetten. Bassklarinetten er 1,2 meter lang, og har derfor ein djupare klang enn dei andre klarinettane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bassklarinett|Bassklarinett]]» frå , den 26. juni 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
Tommy Eide Møster

**Tommy Eide Møster** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Bryne FK som forsvarsspelar. Han har tidlegare spela for Eidsvåg, Træff og Molde. 29. mars 2008 gjekk han til Bryne for ein sum på rundt ein halv million kroner. Avtalen band Møster til Bryne Fotballklubb dei neste to sesongane.

## Referansar
Karl Morten Håland

**Karl Morten Håland** () er ein norsk fotballspelar som har spelt for Bryne FK. Han var spiss og hadde draktnummer 19. Håland kom til Bryne i 2009. Han har tidlegare spela for Frøyland IL.

## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofilen på B-gjengen, www.b-gjengen.com
Aleksander Midtsian

**Aleksander Midtsian** () er ein norsk fotballspelar frå Oslo som spelar for Bryne FK . Frå 2003 til 2006 spelte han for Manglerud/Star. I andre halvdel av sesongen i 2007 var han på utlån til Kristiansund Ballklubb, men han kom tilbake før sesongen i 2008.

## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofil på www.b-gjengen.com 
* Jærbladet, 30.12.09: Aleksander Midtsian fortsetter
* Profil på Altomfotball.no
Christian Gauseth

**Christian Gauseth** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Bryne FK. Han spelar midtbane. Gauseth kom til Bryne i 2008. Han har tidlegare spela for Træff, Groruddalen og Molde.

## Bakgrunnsstoff
* Spillerprofilen på Brynefk.no, www.brynefk.no
Ezekiel Bala

**Ezekiel Bala** () er ein nigeriansk fotballspelar som spelar spiss for Randaberg. 

Bala spela tidlegare for FC Lyn Oslo, og debuterte i ein kamp mot Klemetsrud 11. mai 2005. 

21. januar 2008 vart han klar for Bryne FK.

Tidlegare har Bala spela for klubben J.C Raiders Jos.

## Bakgrunnsstoff
* Profil på lynfotball.net
* Bala sin spelarprofil på Brynefk.no, www.brynefk.no
Jenny

**Jenny** er eit kvinnenamn av engelsk opphav. Medan det oppstod som ei kjæleform for Jane i mellomalderen, har namnet frå 1900-talet av meir blitt sett på som ei kortform for Jennifer.

Jenny har namnedag den 26. juni.

Namnet var blant dei mest brukte jentenamna i Noreg frå rundt 1885 til rundt 1920.

## Namneberarar
* Jenny Lind (1820-1887), svensk operasongar
* Jenny Craig (f. 1932), amerikansk slankeekspert
* Jenny Diski (f. 1947), britisk forfattar
* Jenny Holzer (f. 1950), amerikansk kunstnar
* Jenny Agutter (f. 1952), engelsk skodespelar
* Jenny Alnæs (f. 1962), norsk biletkunstnar og skulptør
* Jenny Jenssen (f. 1964), norsk vokalist
* Jenny Saville (f. 1970), engelsk målar

## Annan bruk
* Spinning Jenny er kallenamnet til den første industrielle spinnemaskinen
* *Jenny* er tittelen på ein roman av Sigrid Undset

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jenny (navn)|Jenny (navn)]]» frå , og «[[:en:Jenny (given name)|Jenny (given name)]]» frå  den 26. juni 2009.*
Jonny

**Jonny** er eit personnamn som kan brukast av begge kjønn, ofte opphavleg avleidd av Johannes.

Mannsnamnet Jonny er ei norsk form av **Johnny**, som er ei kjæleform av John, ei engelsk form av Johannes. Namnet kan ha ei rekke skrivemåtar, som Johnny, Johnnie, Jóni, Joni, Johnie, Jonni og Johny.

Kvinnenamnet Jonny er ei form av Jonna, ei kvinneleg form av Jon, som også kan koma frå Johannes. Andre skrivemåtar for dette namnet er Johnny, Johnnie, Joni og Jonni.

Jonny har namnedag den 26. juni.

## Namneberarar

* Johnny Appleseed (1774–1845), legendarisk amerikansk plante- og naturvernar
* Johnny Weissmuller (1904-1984), amerikansk symjar og skodespelar
* Johnny Cash (1932-2003), amerikansk artist
* Johnny Sareussen (f. 1944), norsk musikar
* Johnny Logan (f. 1954), artistnamnet til Seán Patrick Michael Sherrard frå Irland 
* Jonny Halberg (f. 1962), norsk forfattar
* Johnny Depp (f. 1963), amerikansk skodespelar
* Jonny Finstad (f. 1966), ordførar i Vestvågøy
* Johnny Knoxville (f. 1971), amerikansk komikar, frå serien Jackass.
* Johnny Hide (f. 1976), norsk Melodi Grand Prix-deltakar
* Johnny Spillane (f. 1980), amerikansk kombinertløpar
* Jonny Magallón (f. 1981), meksikansk fotballspelar
* Johnny Palacios (f. 1986), honduransk fotballspelar
## I populærkulturen

* Johnny B. Goode er ein kjend rock'n roll song som har vorte spelt av mange artistar.
* Jonny Vang er ein norsk prisvinnande film frå 2003.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jonny|Jonny]]» frå , den 26. juni 2009.*
Sverre Larshus Larsen

**Sverre Larshus Larsen** () er ein norsk fotballspelar.

Larsen gjekk til Bryne FK frå IL Eiger før 2008-sesongen. I sin første sesong spelte han på juniorlaget til Bryne. Han spelte på midtbana til Bryne frå 2009 til 2012. I 2013 melde Larsen overgang til Egersund IK og er i 2017 inne i sin femte sesong med laget.

## Bakgrunnsstoff
* Bryne FK om Sverre Larshus Larsen
Marius Helle

**Marius Helle** () er ein norsk fotballspelar som spelar for Bryne FK der han spelar i angrep. Han kom til Bryne frå Ålgård FK, der var han toppskårar i 2005. Etter den bragda ville fleire klubbar han kontakt med Helle, han prøvespelte for Bodø/Glimt, Brann, Bryne og Viking før han til slutt enda opp i Jærlaget. Han var Bryne sin toppskårar i serien i 2009-sesongen med 14 seriemål. I 2010 vart han toppskårar i 1. divisjon med 17 mål, endå han berre spelte 15 seriekampar. Skåringssuksessen førte til at han vart kjøpt av eliteserieklubben Stabæk i august 2010, der han spelte sju tippeligakampar og skåra to seriemål i resten av sesongen. I januar 2011 var han attende i Bryne i 1. divisjon.

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* BryneFK.no – Helles spelarprofil hjå Bryne
Iransk historie

**Iransk historie** omfattar området frå Eufrat i vest til Indus i aust, og frå Kaukasus i nord til Persiabukta i sør. Ho omfattar dei moderne nasjonane Iran, Aserbajdsjan, Afghanistan, Pakistan, Turkmenistan, Tadsjikistan, Usbekistan, og dei austlege delane av Tyrkia og Irak. Det er ein av dei eldste kontinuerlege sivilisasjonane i verda, han dekkjer tusenvis av år. 

Persia var ei stormakt, men vart sidan invadert fleire gonger og fekk territoriet sitt endra. Arabarar, tyrkarar, mongolar, grekarar, britar og russarar har alle invadert det iranske området, men iranarane heldt alltid oppe den nasjonale identiteten sin og har utvikla seg som ei distinkt politisk og kulturell eining. 

Den iranske sivilisajonen byrja med urbane busetjingar alt 4000 år før Kristus. 

Achaemenid-riket (550–330 f.Kr.) var det første av dei persiske rika som herska over Midt-austen, Hellas og Sentral-asia. Etter dette kom Seleucid-riket, partarane og sassanidane, som styrte Iran i meir enn 1000 år. 

Den muslimske erobringa av Persia (633–656) og slutten på sassanid-riket var eit vendepunkt i iransk soge. Islamiseringa av Iran skjedde frå det 8. til det 10. hundreåret, og førte til nedgangen for Zoroaster-trua. Men mykje av det som var oppnådd i den gamle kulturen gjekk ikkje tapt, men vart i stor grad absorbert av den nye muslimske sivilisasjonen. 
 
Etter fleire hundreår med utanlandsk styre og kortliva dynasti, vart Iran atter sameint som sjølvstendig stat i 1501 av Safavid-dynastiet, som etablerte sjia-islam som offisiell religion i riket sitt, noko som markerer eit av dei viktigaste vendepunkta i islamsk soge. 

Iran hadde vore eit monarki styrt av ein sjah (keisar) nesten utan avbrot frå 1501 til 1979, da landet etter den iranske revolusjonen vart ein islamsk republikk. 

## Kjelde

Den engelskspråklege wikipediaen, art. *History of Iran*, som lesen 26. juni 2009.
Munkeparakitt

**Munkeparakitt** (*Myiopsitta monachus*) er ein fugl i papegøyefamilien, *Psittacidae*. Munkeparakitten stammar frå tempererte til subtropiske område av Argentina og nabolanda i Sør-Amerika. Særleg i Nord-Amerika og Europa finst det mange forvilla populasjonar.

Denne papegøyen er 29 cm lang i gjennomsnitt, og har vengespenn på 48 cm, han veg 100 gram. Hofuglar har ein tendens til å vere 10-20 % mindre. Fuglen er overvegande grøn og har den typiske lange parakitthalen. Panna er blåaktig til grå, resten av hovudet og brystet er grått. Nebbet er oransje eller lyst brunleg. Munkeparakitten har ein grå ring rundt augo og grå føter. Handvengfjørene er blå og svarte, undersida av vengene og lysgrå til blassblåleg. Halefjøra syner ei blå og grøn teikning, undersida er lys grøn til lyseblå. Kjønna er heilt like i fjørdrakta.

Fuglar i fangenskap har andre farger enn den naturlege fjørdrakta. Slike fuglar syner mellom anna kvitt, blått og gult i staden for grønt. Ettersom slike farger gjev dårlegare kamuflasje, liknar forvilla fuglar meir på dei ville fuglane i farger.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Monk Parakeet|Monk Parakeet]]» frå , og «[[:de:Mönchssittich|Mönchssittich]]» frå  den 26. juni 2009.*
Anders Kristiansen (1990- )

**Anders Kristiansen** () er ein norsk 
fotballspelar som spelar for Bryne FK. Han spelar som målvakt.
I april 2008 vart han utlånt frå Viking Fotballklubb til Bryne Fotballklubb. Han vart seinare kjøpt.

Han har spelt fleire kamper for aldersbestemte landslag.

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* Spelarprofilen på Bryne FK, www.brynefk.no
(Love Is Like A) Heat Wave

«**(Love Is Like A) Heat Wave**» er ein hitsong skriven av Holland-Dozier-Holland frå Motown og gjort populær av jentegruppa Martha and the Vandellas i 1963 og seinare av Linda Ronstadt på albumet hennar *[[Prisoner In Disguise]]* frå 1975.

## Oversyn
Songen var ein av fleire songar skrivne og produserte av låtskrivar- og produsenttemaet Holland-Dozier-Holland. «Heat Wave» var den andre hitten som samarbeidet mellom desse og the Vandellas skapte. Den første var «Come and Get These Memories». 

Songen vart produsert av komponert med ein gospel-takt, jazz-overtonar og call-and-response-vokal i doo-wop-stil. «Heat Wave» var med dette ein av dei første songane som vart eit døme på det som seinare vart kjend som «Motown Sound». Singelen var eit gjennombrot og nådde fjerdeplassen på Billboard-lista og førsteplassen på R&B-lista i USA. 

## Andre utgåver og ettermæle
Suksessen til «Heat Wave» populariserte både Martha and the Vandellas og Holland-Dozier-Holland og sementerte Motown som ei musikalsk stormakt. Songen har sidan vorte spelt av fleire andre artistar, mellom anna The Supremes (1967, òg på Motown), The Jam (1979 på *[[Setting Sons]]*), The Who på tidlege konsertar og det andre albumet deira A Quick One frå 1966, Joan Osbourne, Linda Ronstadt (som nådde femteplassen på Billboard-lista med songen) og Bruce Springsteen. 

## Medverkande
* Solovokal: Martha Reeves
* Korvokal: Rosalind Ashford og Annette Sterling
* Produsert av Brian Holland og Lamont Dozier
* Instrumentering av The Funk Brothers:
** Richard «Pistol» Allen: trommer
** James Jamerson: kontrabass
** Joe Hunter: elektrisk piano
** Robert White: gitar
** Eddie Willis: gitar
** Thomas «Beans» Bowles: saksofonsolo

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:(Love Is Like A) Heat Wave|(Love Is Like A) Heat Wave]]» frå , den 26. juni 2009.*
Chris Rodd

**Chris Rodd** () er ein amerikansk fotballspelar frå California som spelar for Bryne FK. Han kom til Bryne frå USF Dons før 2008 sesongen. I Bryne der han spelar i forsvar har han slete mykje med skader. 

## Bakgrunnsstoff
* aftenposten :Amerikaner til Bryne
* Spelarprofilen på Bryne FK, www.brynefk.no
Kenneth Monsen

**Kenneth Monsen** () er ein norsk fotballspelar som spelte for Bryne FK frå 2008 til 2009, då han gjekk på utlån til Ålgård.
Etter at sesongen 2009 var slutt gjekk han til Ålgård. I 2017 gjekk han til Rosseland BK. Han har også tidlegare spelt for Lye. 

## Kjelder
Black or White

**«Black or White»** er ein song skriven av Michael Jackson som vart gjeven ut på albumet *[[albumet Dangerous|Dangerous]]* i 1991. «Black or White» er ei blanding av hard rock, dance og hip hop. Songen handlar om likskap mellom menneske, uavhengig av rase.

## Musikkvideo

Musikkvideoen til Black or White opnar med ei scene der ein gut (Macaulay Culkin) spelar høg musikk på rommet sit, medan foreldra (spela av Tess Harper og George Wendt) er i stova og prøver å lese avisa eller sjå på tv. Faren ber etterkvart sonen om skru av musikken og leggje seg. Istaden for å gjere som faren gav beskjed om, hentar guten fram eit par kjempehøgtalarar og plasserer dei bak lenestolen der faren sit. Deretter koplar han til ein gitar og vrir volumkontrollen frå *Loud* ('høgt\), til *Louder* ('høgare') og til slutt «ARE YOU NUTS!?!» ('Er du galen?'). Så slår han ein akkord som knuser vindauga og sender lenestolen med faren ut taket og halvvegs rundt jorda. Sjokkert seier mora «I am afraid your father is going to be very upset when he gets back» ('Eg er redd faren din vil vera svært opprørt når han kjem tilbake').

Sjølve songen byrjar medan faren reiser skrikande rundt halve jorda og landar i Afrika, der ein flokk knurrande løver vert jakta på av ei gruppe jegerar. Faren, som ikkje heilt trur det han ser, observerer Michael Jackson som dansar saman med jegerane. Komande sceneskift viser så Michael Jackson som opptrer saman med ulike folkegrupper ikledd sine folkedrakter. 

Eit mellomspel byrjar når Michael Jackson dukkar fram frå eit flammehav og blant anna proklamerer: *«I ain't scared of no sheets; I ain't scared of nobody»* som viser til Ku Klux Klan og deira lakenkappar. Macaulay Culkin og nokre andre born framfører så ein rapp som eigentleg Bill Bottrell står bak. Etterpå står Michael Jackson på ei kulisse av den amerikanske fridomsstatuen og syng hovudtemaet igjen. Til slutt ser ein nærbilete av forskjellige personar som morphar saman med kvarandre medan dei syng. I det songen sluttar ser ein fotografane bak kamera og settet der den siste scena blir spela inn. 

Istaden for gå i svart, viser den uklipte utgåva av musikkvideoen ein svart panter som smyg seg ut frå settet og ned på gata. Panteren viser seg etterkvart å vere Michael Jackson sjølv. No går det føre seg ei kontroversiell scene der Michael Jackson utfører nokre av sine spektakulære dansesteg, før han knuser rutene på ein bil, tek seg til skrittet og knuser eit butikkvindauga medan han skrik så eit lysskilt merka "Royal Arms Hotel" etterkvart går i bakken og eksploderer. Michael Jackson morphar så attende til ein panter og forlet området. På slutten kjem ein *[[The Simpsons]]*-parodi av byrjinga, der Homer ber sonen Bart om å slå av musikken. 

På grunn av lengda og undertonane av seksualitet og vandalisme, vert dei siste fire minuttane sjeldan vist på tv. I dagane etter at Jackson døydde i 2009, vart derimot heile musikkvideoen til «Black or White» vist på både MTV og VH1.
Kognitiv lingvistikk

**Kognitiv lingvistikk** er ei samnemning for ei rekkje lingvistiske teoriar som har vakse fram sidan 1980-talet. Ordet *[[kognitiv i kognitiv lingvistikk|kognitiv]]* kan i denne samanhengen definerast som *[[mentalistisk]]* og *[[interaktiv i psykologien|interaktiv]]*:
* At kognitiv lingvistikk er *mentalistisk*, tyder at han der basert på kognitiv psykologi i motsetnad til behavioristisk psykologi. Kognitiv psykologi reknar – i motsetnad til behavioristisk psykologi – med eksistensen av ein eit *sinn* eller ein *hug* (engelsk *mind*), og reknar dette sinnet som det primære studieobjektet sitt. 
* At kognitiv lingvistikk er *[[interaktiv]]*, tyder at han er ikkje-modulær. Ein tek som arbeidshypotese at oppbygnaden av språket kan beskrivast eller forklarast *uttømande* på grunnlag av meir allmenne fenomen, i fyrste rekkje allmenne psykologiske prinsipp.

## Hovudretningar av kognitiv lingvistikk
Mellom dei viktigaste retningane av kognitiv lingvistikk reknar vi desse:
* Kognitiv grammatikk.
* Kognitiv metaforteori.
* Kognitiv semantikk.
* Konstruksjonsgrammatikk.
* Teorien om mentale rom.
Boris the Spider

«**Boris the Spider**» er ein song skriven av bassisten i The Who, John Entwistle. Songen er det andre sporet på albumet deira *[[A Quick One]]* frå 1966. Det vert hevda at dette er den første songen Entwistle skreiv, men «Whiskey Man» vart skriven tidlegare. Pete Townshend fortalte Entwistle at han trong ein song til for albumet. Entwistle gjekk så heim og skriv denne songen om ein edderkopp. Songen vart eit fast innslag på konsertane deira. Sjølv om songen vart populæra vart han aldri gjeve ut på singel i USA eller Storbritannia, men hamna som b-side på singelen «Whiskey Man» i Japan i 1967.

«Boris the Spider» vart skriven etter at Entwistle hadde vore ute og drukke med bassisten i Rolling Stones, Bill Wyman. Dei kom opp med morosame namn på dyr då Entwistle kom på «Boris the Spider». På refrenget syng Entwistle tittelen med ein vokalstil som ligg tett opp til vokalstilen nytta i death metal.

Songen er ein av tre «barnslege» songar av Entwistle. Dei to andre er «Silas Stingy» frå *[[The Who Sell Out]]* og «Dr. Jekyll and Mr. Hyde» (B-side til «Magic Bus» og «Call Me Lightning»).
Modularitet i lingvistikken

**Modularitet** i lingvistikken er ein teori om at oppbygnaden av språket berre delvis kan forklarast ved hjelp av allmenne ikkje-språklege fenomen som mellom anna fysiologi, akustikk, persepsjon, konversasjonelle prinsipp, minne og allmenne lærings- og omgrepsdannings-prinsipp. Når vi har skrella vekk dei delane av oppbygnaden av språket som slike allmenne ikkje-språklege fenomen forklarer eller gjer greie for, står det att ein kjerne av reint språklege fenomen som ikkje kan utleiast av noko utanfor språket. Modularitet er særskilt knytt til chomskyansk lingvistikk, ei hovudretning av generativ lingvistikk. Modularitetsteorien innanfor lingvistikken byggjer i fyrste rekkje på teorien om modularitet i psykologien som blei sett fram av den amerikanske filosofen Jerry Fodor (1935–) i boka *The Modularity of Mind* (1983).

## Fotnotar
Modularitet i psykologien

Teorien om **modularitet** i psykologien går ut på at det i sinnet finst ein del medfødde evner som òg blir kalla *mentale organ*. Desse *organa* eller *[[modul]]ane* er predisponerte til å utføre særskilde oppgåver. Teorien blei sett fram av den amerikanske filosofen Jerry Fodor (1935–) i boka *The Modularity of Mind* (1983), der modulane blir tillagde mellom anna desse eigenskapane:
* Dei er *domene-spesifikke*. Dei reagerer berre på inndata av særskilde typar.
* Dei er *medfødde*, og blir ikkje danna gjennom læring.
* Dei er *usamansette*. Dei er ikkje oppbygde av meir elementære prosessar.
* Dei er *«hardwired»*. Dei assosierte med spesifikke, lokaliserte, komplekse nevrale system. Med ein datamaskin-metafor kan ein seie at modulane er ein del av maskinvaren (engelsk *hardware*), ikkje av programvaren (engelsk *software*).
* Dei er *autonome*. Dei er uavhengige av andre modular.

## Fotnotar
Kitáb-i-Aqdas

Boka ***Kitáb-i-Aqdas*** (eller **Aqdas**) er eit av bahá’ítruas viktigaste verk og blei skriven av Bahá'u'lláh i 1873. Namnet kjem frå arabisk (الكتاب الاقدس, *al-Kitāb al-Aqdas*) og tyder ‘Den heiligaste boka’. Boka inneheld mellom anna lovar, profetiar, prinsipp og retningslinjer for korleis det administrative systemet skal byggjast opp. Boka blei omsett til bokmål i 2008.
Modularitet

**Modularitet** kan visa til:

* Modularitet i lingvistikken
* Modularitet i psykologien

## Sjå òg
* Modul
Disko

**Disko** (grønlandsk *Qeqertarsuaq*, 'den store øya') er ei øy i Grønland. Ho ligg på vestkysten og har ei flatevidd på 8578 km². Øya ligg om kring 60 kilometer vest for Ilulissat (dansk Jakobshavn) i Diskobukta (Qeqertarsuup Tunua) på det grønlandske fastlandet. Ho er skild frå fastlandet av Suvdlorssuaq-sundet, og har ei største lengd på om lag 160 km.

## Geografi
Store delar av Disko består av høge, stupbratte basaltfjell danna etter vulkansk aktivitet for 55-65 millionar år sidan. Øyas snitthøgd er heile 975 meter, medan høgste punktet er 1919 meter over havet. Disko er for ein stor del dekt av ein isbre. Den sørlegaste delen av breen munnar ut i ein botnbre, Lyngmarksbræen. Denne er eit populært turistmål, då det er ein av få stader på Vest-Grønland der ein kan køyre hundeslede om sommaren.

Berre tundratilpassa planter veks i det skrinne jordsmonnet, som er prega av permafrost. Nytteplanter og tre finst ikkje.

Dei geologiske formasjonane på Disko er av interesse for paleontologar, då dei er gjennomtrengde av fossil.

## Samfunn
Disko er tynt kolonisert, berre to stader har fast busetnad. Største buplassen er Qeqertarsuaq (dansk Godhavn) på sørsida med ei kring 1000 innbyggarar. Ei 35 kilometer lenger nord ligg bygda Kangerluk med om lag 50 innbyggarar som lever av jakt og fiskeri. Inntil 1972 var ei kolgruve i drift ved Qullissat på den nordaustlege sida av øya. Bebuarane flytta til Qeqertarsuaq då gruva vart stengd.

På Disko ligg Arktisk Station driven av Københavns Universitet. Frå stasjonen føregår forsking innanfor arktisk flora, fauna og landskapsutvikling.

## Historie
Ved Qeqertarsuaq har ein funne spor etter paleo-eskimoar og Dorsetkulturen (700 f. Kr. til 200 e.Kr.), men det er omstridt om det har vore fast busetnad. Etter som det i nærleiken, ved Ilulissat, er utgrave ein større inuitt-buplass av Saqqaqkulturen (2500-800 f.Kr.), vert det rekna med at inuittiske folk i historisk tid har vitja Disko ofte.

Eirik Raude var den første europear som fekk Disko i sikte, kring 982-985. Dei norrøne kolonistane på Grønland dreiv i sommarmånadene jakt ved Diskobukta. Men dei hadde ingen busetjingar i området, som dei kalla for Norðrsetur.

På leit etter Nordvestpassasjen ankra den 4. juli 1845 skipa *[[HMS «Erebus»]]* og *[[HMS «Terror»]]*, tilhøyrande Franklin-ekspedisjonen, opp i ei bukt på Disko for å bunkre ferskvatn. Bortsett frå ein enkelt observasjon av ei kvalfangarskute i rom sjø få dagar seinare, var det den siste gongen dei 138 ekspedisjonsdeltakarane vart sett i live.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Disko-Insel|Disko-Insel]]» frå , den 27. juni 2009.*

## Bakgrunnsstoff
* not so green
A Quick One, While He’s Away

«**A Quick One, While He’s Away**» er eit musikkstykke skrive av Pete Townshend og spelt inn av The Who for albumet deira *[[A Quick One]]* i 1966. Songen finst òg på albumet *[[BBC Sessions av The Who|BBC Sessions]]*. Før framføringa av songen på *[[Live at Leeds]]* kalla Townshend det ni minuttar lange sporet for ein «miniopera» og introduserer han som forfaderen til *[[Tommy av The Who|Tommy]]*. Songen fortel ei soge om ei jente som har sete aleine i nesten eitt år, medan kjærasten hennar er på reis. Ein ven fortel ho om at dei «finst ein kur», som kjem i form av Ivor the Engine Driver. Når kjærasten hennar kjem tilbake innrømmer jenta utruskapen, men vert til slutt tilgjeven.

Songen har seks forskjellige seksjonar. Ein kort *[[a cappella]]*-intro med harmonivokal heiter «Her Man’s Been Gone». «Crying Town»-seksjonen vert sungen av Roger Daltrey i eit utypisk lågt register. Daltrey syng òg «We Have A Remedy» i det meir vanlege stemmeleiet sitt. John Entwistle spelar «Ivor The Engine Driver». Så kjem «Soon Be Home», som er ein annan harmoniseksjon. Til slutt kjem «You Are Forgiven» sungen av Pete Townshend – den einaste solovokalen han har på albumet, bortsett frå ein liten del på «Heat Wave»).

Songen var den første The Who gav ut innan sjangeren rockeopera, sjølv om songen «I’m a Boy» kom etter det første forsøket til Townshend på ein rockeopera kalla «Quads», ein forgjengar til *[[Tommy]]*. Ei studioutgåve av songen finst på albumet *[[A Quick One]]* og ei konsertutgåve på *[[Live at Leeds]]*. Når songen vart framført på konsertar song Townshend og Daltrey «girl guide» (jentespeidar) i staden for «girl».

Det vart laga ein video av filmen for *[[The Rolling Stones Rock and Roll Circus]]*. Ei anna konsertutgåve frå Monterey Pop Festival finst på konsertalbumet til festivalen og på samlealbumet *[[Thirty Years of Maximum R&B]]*.

## Andre utgåver
Songen har vorte spelt av Graham Coxon, My Morning Jacket og Green Day.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:A Quick One, While He&#39;s Away|A Quick One, While He&#39;s Away]]» frå , den 27. juni 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** A Quick One While Hes Away
Aina

**Aina** er eit kvinnenamn som kan koma frå finsk Aino, 'alltid' eller 'einaste' eller katalansk som ei form av Anna. Aina har namnedag den 27. juni.

## Namneberarar
* Aina Berg (1902–1992), svensk symjar
* Aina Thiis Leirdal (1924–2018), norsk keramikar
* Aina Willumsen (f. 1946), lokalpolitikar frå Træna
* Aina Schiøtz (f. 1947), norsk historikar
* Aina Bartmann (f. 1959), norsk politikar
* Aina Basso (f. 1979), norsk historikar og forfattar
* Aina Stenersen (f. 1983), norsk politikar

## Kjelder
*
SAVAK

**SAVAK** (Farsi: ساواک, kort for سازمان اطلاعات و امنیت کشور *Sazeman-e Ettela'at va Amniyat-e Keshvar*, **Nasjonal etterretnings- og sikkerheitsorganisasjon**) var det innanlandske hemmelege politiet i Iran frå 1957 til 1979.

Det har vorte skildra som den mest frykta og hata institusjonen i Iran fram til den iranske revolusjonen i 1979, på grunn av tortur og drap på motstandarar av sjahen sitt regime. 

På det meste hadde organisasjonen så mange som 60 000 agentar i rekkjene sine. Det har vore anslått at da SAVAK vart oppløyst i 1979, hadde så mange som ein tredel av alle iranske menn eit eller anna samband med organisasjonen, anten som informantar eller agentar. 

Opphavet til SAVAK var den etterretningsorganisasjonen som vart etablert av sjahregimet med amerikansk hjelp straks etter kuppet mot den venstreorienterte statsministeren Mohammad Mossadegh, som hadde planar om å nasjonalisere oljeindustrien i landet. Ein amerikansk oberst som arbeidde for CIA var ein sentral rådgivar ved opprettinga av denne etterretningsorganisasjonen, som vart kjernen i SAVAK. I 1954 rulla dei opp nettverket til Tudehpartiet i dei væpna styrkane. I 1955 vart den nemnde obersten erstatta av fem CIA-offiserar, som skal ha lært opp nesten alle i den første generasjonen av SAVAK-personell. Også instruktørar frå Mossad skal ha kome til frå 1960 til 1965. 

SAVAK sensurerte alle media, sjekka søkjarar til jobbar i det offentlege og hadde lov til å bruke alle middel, inkludert tortur, i jakta på opposisjonelle. Dei kunne arrestere og fengsle folk som dei ville. Dei samarbeidde heile tida med CIA, mellom anna når det gjaldt forhøyrsteknikkar. 

Etter at sjah-regimet var styrta, vart SAVAK oppløyst. Mange av leiarane i organisasjonen vart avretta. 

SAVAK vart erstatta av SAVAMA, somtid også kalla VEVAK, men ifølgje forfattaren Charles Kurzman var det berre leiinga i SAVAK som vart skifta ut, da mange i organisasjonen vart med i den nye òg, med dei same metodane. 

## Kjelde
Den engelskspråklege wikipediaen, art. med same namnet, som lesen 27, juni 2009.
Ine

:*Sjå òg [[Ina (fleirtyding)]]*

**Ina** og **Ine** er namn som kan ha fleire opphav. Som kvinnenamn kan dei stamma frå den kvinnelege namneendinga -ina/-ine, eller vera ei kortform for det spanske namned Ines.

Ina er utbreidd i ei rekkje land, medan Ine er mest brukt i Noreg. Begge formene har namnedag den 27. juni i Noreg.

## Namneberarar

### Kvinner

* Ina Coolbrith (1841–1928), amerikansk diktar
* Ina Lange (1849–1930), finlandssvensk pianist og forfattar
* Ina Claire (1893–1985), amerikansk skodespelar
* Ina Balin (1937–1990), USA-amerikansk skodespelar
* Ina Garten (f. 1948), amerikansk forfattar og TV-kokk
* Ina Eriksen (f. 1970), norsk kunstnar
* Ine Finholt Jansen (f. 1973), norsk skodespelar
* Ine Marie Eriksen Søreide (f. 1976), norsk stortingspolitikar
* Ina Wroldsen (f. 1984), norsk musikar
* Ina Svenningdal (f. 1996), norsk skodespelar

### Menn
*Kong Ina eller Ine av Wessex, konge frå (688-726).

## Annan bruk

*Ina er eit namn på ei polynesisk gudinne som også er kjend som Hina.
*Elva Ina i Polen, ei sideelv til Oder.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ine|Ine]]» frå ,  den 27. juni 2009.*
Konstantin Savitskij

**Konstantin Apollonovitsj Savitskij** () var ein russisk kunstmålar av den realistiske skulen, ein tidleg skildrar av livet til arbeidarklassen. Han var fødd i byen Taganrog sørvest i Russland og blei elev ved St. Petersburgs kunstakademi, der han seinare underviste.

## Oppvekst

Savitskij voks opp i Taganrog og i landsbyen Frankovka, der familien leigde eit sommarhus. Savitskij-familien budde i bygget som hyste Taganrog gymnas. Faren arbeidde som doktor på gutegymnaset. I dag ligg Taganrog jarn- og stålverk (TAGMET) på området der han budde.

Tidleg i barndomen viste Konstantin interesse for måling. Når han var ved stranda mot Azovhavet saman med foreldra, likte han å lage skisser. Teiknetimane på gymnaset var av hans kjæraste stunder.

Livet endra seg uventa for Savitskij då han gjekk i femte klasse på Taganrog gymnas. Begge foreldra døydde brått. Savitskij flytta til ein onkel som budde i dagens Latvia. Han gjekk der på ein privat kostskule til han i 1862 fullførte skulen og reiste til St. Petersburg.

## Kunstnar
I St. Petersburg tok Savitskij til ved St. Petersburgs kunstakademi. Han merka seg tidleg ut som ein av dei beste studentane på akademiet. Hans måleri i studenttida vart belønna med sølvmedaljar, og for biletet *[[Kain]] og [[Abel]]* (1871) mottok han ein gullmedalje. Personlege kontaktar med framståande representantar i den russiske kulturverda, til dømes Ilja Repin, Ivan Sjisjkin, Viktor Vasnetsov, Mark Antokolskij, Vladimir Stasov og Nikolaj Karamzin hadde stor innverknad på utviklinga til den unge kunstnaren.

Etter fullførte kunststudiar i heimlandet oppheldt han seg to år utanlands. Vel heimkomen vart Savitskij medlem av Peredvizjnikij-gruppa, ei samling russiske realist-målarar som i protest mot akademiske restriksjonar danna eit kunstnarkooperativ som dreiv vandreutstillingar frå 1870 av. Kunstverket *Linjearbeid på jarnbanen* var eit av dei første måleria vigd arbeidarklassa sine livskår. Titlane på kunstverka hans, så som *Mista alle eigedelar i brannen*, *Til krig*, *Gjetarar*, *Krutsjnik* og *Gatespråk ved skranken* viser kva retning kunsten hans utvikla seg i.

Målaren Savitskij underviste i over 20 år i målarkunst på kunstskular i Moskva, St. Petersburg og Penza. I 1897 fekk Konstantin Savitskij ei stilling ved Det keisarlege kunstakademiet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Konstantin Savitsky|Konstantin Savitsky]]» frå , den 27. juni 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Den iranske revolusjonen

**Den iranske revolusjonen i 1979** er hendingane som førte til at monarkiet under sjah Muhammed Reza Pahlavi vart styrta og erstatta av ein islamsk republikk under ayatollah Ruhollah Khomeini.

Dei første store demonstrasjonane mot sjahen byrja i januar 1978. Mellom august og desember dette året var det mange store streikar og demonstrasjonar. 

Sjahen forlét Iran midt i januar 1979, og to veker seinare kom Khomeini tilbake frå eksilet sitt. Sjah-regimet braut saman 11. februar, da opprørsstyrkar slo regimetru styrkar i gateslag.

Ei folkeavstemming gjorde landet til islamsk republikk 1. april. Iran vart eit teokrati med Khomeini som øvste leiar i desember 1979. Følgjene av revolusjonen er sterkt omstridde, ikkje minst blant iranarane sjølve. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Iranian Revolution|Iranian Revolution]]» frå ,  den 27. juni 2009.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Islamsk republikk

**Islamsk republikk** er namnet gitt til fleire statar i den muslimske verda, inkludert Pakistan, Iran, Afghanistan og Mauritania. 

Pakistan fekk tittelen i 1956, Mauritania i 1958. Iran tok namnet etter den iranske revolusjonen i 1979, og Afghanistan i 2001, *etter* at Taliban-regimet var styrta. Landa er trass i det felles namnet svært ulike i styresett og lovgiving. 

Termen har kome til å bety fleire ulike ting. Teoretisk betyr det for mange religiøse leiarar ein stat med teokratisk styre, der dei statlege lovene er i samsvar med Sharia (islamsk lov). Men skilnaden på til dømes Iran og Pakistan er stor i praksis.

## Kjelde
Den engelskspråklege wikipediaen, art. *Islamic Republic*, som lesen 27. juni 2009.
Batman Theme

«**Batman Theme**» er kjenningsmelodien til TV-serien Batman frå 1966, komponert av Neal Hefti. Songen er bygd rundt eit gitarriff i same stil som musikken i mange spionfilmar og surfemusikk. Songen har ein 12-taktsbluesprogresjon og det vert berre nytta tre akkordar fram til avsluttinga. Teksten til temaet består berre av ropa «Batman!», til saman ti rop. Etter desse ti repetisjonane kjem avsluttinga med blåsarar som høyrest ut som «Na na na na Na na na na BATMAN!»

Dei ti ropa skulle opphavleg syngast av kvinnelege songarar, men i følgje boka *Back to the Batcave* av Adam West er stemmene faktisk instrument og ikkje vokal. Dette strid i mot ei anna bok, *TV's Biggest Hits* av Jon Burlingame. Denne boka, som kom ut i 1966, fokuserer utelukkande på kjenningsmelodiar frå TV og inneheld eit intervju med Neal Hefti om skapinga av Batman Theme. I følgje Burlingame består songen av «bassgitar, låge blåsarar og perkusjon for å skape ein drivande rytme, medan åtte kvinner syng 'Batman!' i harmoni med trompetane».

Temaet var den mest innspelte songen i 1966. I tillegg til originalutgåva til Neal Hefti og fjernsynsutgåva av Nelson Riddle, vart songen spelt av The Marketts (singelen «Batman Theme» og albumet *The Batman Theme by The Marketts*), The Ventures (*The Ventures Play the «Batman» Theme*, Dolton BST8042, 3/1966), Al Hirt, The Standells og skodespelar/musikar David McCallum. Det var òg utgåver av grupper som såg ut til å eksistere berre for å spele songen, som The Sensational Batboys og Bruce and the Robin Rockers.

Den enkle melodien og songen har vorte parodiert i tiåra etter og er framleis ein viktig del av popkulturen. Temaet har vorte spelt av mange andre artistar, som Link Wray, The Kinks, Snoop Dogg, 50 Cent og Eminem, John Zorn, The Flaming Lips, Voivod, Alien Sex Fiend (som *Dynamic Duo*), Mucky Pup, The Jam og The Who.

I tillegg har artistar som Prince og R.E.M. nytta variantar av temaet i musikken sin, Prince med songen «Batdance» og R.E.M. med «Winged Mammal Theme», b-sida til singelen «Drive». Hovudriffet i songen «Space Truckin'» av Deep Purple er i følgje gitaristen Ritchie Blackmore òg basert på Batman Theme.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Batman Theme|Batman Theme]]» frå , den 27. juni 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sentral-Asia

**Sentral-Asia** er den regionen i Asia som strekkjer seg frå Kaspihavet i vest til det sentrale Kina i aust, og frå Sør-Russland i nord til Nord-India i sør.

Det finst fleire definisjonar og ingen av dei er universelt godtekne. Trass i denne usikkerheita med omsyn til å definere grensene, har området nokre viktige generelle særtrekk. Eitt av dei er at Sentral-Asia historisk har vore nært knytt til dei nomadiske folkeslaga som held til der, og Silkevegen.

I ein moderne kontekst består Sentral-Asia av fem tidlegare sovjetrepublikkar, Kasakhstan, Kirgistan, Tadsjikistan, Turkmenistan og Usbekistan, og vidare kan ein rekne inn Afghanistan, det nordaustlege Iran, vestlege delar av Kina, Mongolia, Jammu og Kashmir i India, dei nordlege områda av Pakistan, og sørlege delar av Sibir.

## Kjelde


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Central Asia|Central Asia]]» frå ,  den 27. juni 2009.*
Barbara Ann

**«Barbara Ann»** er ein song skriven av Fred Fassert og spelt inn (som «Barbara Anne») av The Regents i 1961. Innspelinga nådde 13. plass på Billboardlista.

Den mest kjende utgåva av songen vart gjort av det amerikanske popbandet The Beach Boys. Dei gav songen ut på singel den 20. desember 1965 med B-sida «Girl Don't Tell Me». Songen nådde andreplassen i USA og tredjeplassen i Storbritannia. I Noreg gjekk songen heilt til topps. Han vart òg gjeven ut på albumet deira *[[Beach Boys' Party!]]* i 1965. Brian Wilson og Dean Torrence, som tidlegare hadde spelt songen som eine halvdelen av Jan and Dean, har solovokal på denne utgåva. Dean er ikkje tilskriven vokal på songen på albumomslaget,m en Carl Wilson seier «Thanks, Dean» på slutten av sporet. 

Singelen var den første til The Beach Boys som nådde første plassen på singellista i Noreg der han låg i fire veker. Totalt låg singelen 16 veker på Topp 10 i Noreg. 

## Andre utgåver
Songen har vorte spelt av The Who (1966), sungen av Keith Moon. Andre artistar som har spelt songen er Blind Guardian. Ein parodi på songen vart spelt inn av Vince Vance and the Valiants i 1979, kalla «Bomb Iran». 

## Medverkande på Beach Boys-utgåva
* Brian Wilson: solovokal, bass
* Dean Torrence: solovokal
* Al Jardine: korvokal, gitar
* Bruce Johnston: korvokal
* Mike Love: korvokal
* Carl Wilson: korvokal, gitar
* Dennis Wilson: korvokal

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Barbara Ann|Barbara Ann]]» frå , den 27. juni 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Silkevegen

**Silkevegen** var eit stort nettverk av handelsruter på tvers av det asiatiske kontinentet, eit nettverk som bind saman Aust-Asia, Sør-Asia og Vest-Asia med landa rundt Middelhavet, det vil seie både Nord-Afrika og Europa. 

I seinare år har nemninga Den maritime silkevegen vorte nytta for handelsrutene til sjøs, attåt dei som går over land.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Silk Road|Silk Road]]» frå ,  den 27. juni 2009.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Silkeveien. Store norske leksikon