Oslo Pride

**Oslo Pride** er ein festival og eit kulturarrangement i Oslo som blir arrangert i siste halvdel av juni kvart år. Festivalen er for alle menneske som støttar eller kjenner tilknyting til LHBTI+-rørsla, det vil seie lesbiske, homofile, bifile, transpersonar og intersex-personar.

Festivalen blir arrangert av FRI Oslo og Viken, og er den største pridefestivalen i Noreg, med om lag 450 000 besøkande og deltakarar i løpet av dei ti dagane han varer. Programmet omfattar seminar, filmfestivalar, konsertar, kunstutstillingar, show, politiske debattar og eit festivalområde på Kontraskjæret ved Akershus festning.

Det største og mest synlege enkeltarrangementet er Pride-paraden, som går av stabelen siste dagen av festivalen. Dei siste åra har paraden samla om lag 50&nbsp;000 deltakarar.

## Om festivalen
Festivalen har røter tilbake til 27. juni 1974, då ei gruppe skeive arrangerte den første offentlege markeringa av Stonewall-opprøret. Markeringa samla 250 personar på Universitetsplassen i Oslo. Det første offisielle arrangementet med parade fann stad i 1982, og sidan då har festivalen vokse i omfang. I løpet av 1990-åra vart festivalen utvida til ti dagar – med seminar, foredrag, debattar, konsertar og festar rundt om i Oslo.

Oslo Pride består av Pride Park, Pride House, Mini Pride, Pride-paraden og Oslo Pride Business Forum. Pride Park er hovudarenaen til festivalen og blir bygd opp på Kontraskjæret. Parken har fire scener (Hovudscena, Bamsescena, Kulturscena og Studio 72), barar, serveringsstader og stands frå ulike interesseorganisasjonar og samarbeidspartnarar. I 2023 vart Pride Park flytta til Kontraskjæret for å auke kapasiteten og innhaldet. I 2024 vart parken mellombels flytta til Sofienbergparken grunna Fotballfesten, men er tilbake på Kontraskjæret frå 2025. Tidlegare har Pride Park vore på Rådhusplassen (2013–2014) og Spikersuppa (2015–2022).

I 2023 vart Mini Pride arrangert i bakgarden til Myntgata 2, Pride House i Legenes Hus og Oslo Pride Business Forum på Clarion Hotel Bjørvika.

Ifølgje arrangørane samla Oslo Pride 450 000 deltakarar og besøkande i løpet av festivalen i 2019.

Heile festivalen blir planlagd og driven av frivillige, med rundt 100 heilårsfrivillige og 450 frivillige under sjølve festivalen. Dagleg leiar i 2023 var Dan Bjørke. Festivalen er eigd av FRI Oslo og Viken.

I 2020 blei den fysiske festivalen avlyst og halden digitalt grunna koronapandemien. I 2021 blei festivalen gjennomført med kohortinndelingar og eit avgrensa tal på gjester i Pride Park.

### Pride-paraden
Det største enkeltarrangementet under festivalen er paraden som går av stabelen den siste laurdagen. Paraden startar i Grønlandsleiret og går gjennom Grønland, rundt Oslo City, via Kirkeristen, Stortorvet, Grensen og Rosenkrantz’ gate, før han endar på Karl Johans gate og festivalområdet i Spikersuppa.

Paraden samlar deltakarar – både skeive og heterofile – frå ei rekkje bedrifter, organisasjonar, politiske parti og offentlege etatar. Ifølgje arrangørane samlar paraden om lag 50 000 deltakarar og opp mot 300 000 tilskodarar i Oslo sentrum.

I 2020 måtte paraden avlysast for første gong på grunn av koronapandemien. Som erstatning blei det arrangert eit fleire timar langt digitalt paradeshow, som var del av det digitale festivalprogrammet. Adam Schjølberg, Else Kåss Furuseth og Frida Marida leia den digitale direktesendinga.

I 2022 vart paraden avlyst for andre gong, som følgje av ei terrorhandling mot skeive i Oslo den 25. juni 2022. Året etter, i 2023, deltok mellom 85 000 og 90 000 personar i paraden – noko som sette ny norsk rekord i antal deltakarar i ein Pride-parade.

I 2024, då Pride Park var mellombels flytta til Sofienbergparken, fekk paraden ein alternativ rute. Ho starta i Grønlandsleiret, gjekk gjennom Grønland]] til Kirkeristen, via Storgata og Thorvald Meyers gate, og enda i Sofienbergparken. Arrangørane anslo om lag 70 000 deltakarar det året.

## Historie
Arrangementet blei oppretta som ein gay pride-festival arrangert av dåverande LLH Oslo og Akershus i 1982. Festivalen heitte først «Homodagene», seinare «Skeive dager», før han fekk namnet «Oslo Pride» i 2014.

Oslo har vore vertskap for det internasjonale pridearrangementet Europride to gongar: i 2005 og 2014.

### Frydprisen og æresprisen
Frydprisen, tidlegare kalla Homofrydprisen, er ein årleg pris som blir gitt til ein eller fleire personar, bedrifter eller organisasjonar som det siste året har gjort ein særleg innsats i kampen for rettane til homofile, lesbiske, bifile og transpersonar. Prisen har vorte delt ut sidan byrjinga av 1980-åra.

Æresprisen, tidlegare kalla «Årets æreshomo», blir tildelt ein person, aktør, organisasjon eller gruppe som «på ein framifrå måte har gjort ein særskilt innsats for skeive personar sin posisjon i det norske samfunnet». Prisen har blitt delt ut sidan 1992.

Frydprisen og Æresprisen er dei to mest prestisjefylte heidersprisane i den norske homorørsla, og dei blir begge delte ut under Oslo Pride.

### Frydprisen

### Æresprisen

### Homofobprisen
Fram til 2009 blei det også delt ut ein såkalla homofobpris, *Årets homofob*, til ein person eller organisasjon som hadde jobba mot rettane til homofile og skeive. I 2009 avvikla FRI Oslo og Viken (då LLH Oslo og Akershus) prisen, for i staden å rette merksemda mot dei positive prisene Frydprisen og Æresprisen.

## Galleri
 
Fil:Oslo Pride 2015 Høie Horne (130632).jpg|Solveig Horne og Bent Høie er blant dei som går først i Oslo Pride 2015-paraden.
File:Oslo Pride Parade 2015 (133149).jpg|Deltakar med Jesus-påskrift på regnbogeflagget i Pride Parade 2015. 
Fil:Oslo Pride 26 June along Oslo Spektrum.jpg|Frå prideparaden i 2016, ved Oslo Spektrum.
Fil:Sykepleiere i Oslo pride 2016.jpg|Sjukepleiarar med gamle uniformer og trommer i paraden 2016. 
Fil:Fra Oslo Pride Parade 26 juni 2016.jpg|Marsjdeltakarar utkledde i rosa og kvite matrosdressar i paraden 2016.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Oslo Pride|Oslo Pride]]» frå ,  den 5. juni 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*