open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Odd Abrahamsen

**Odd Abrahamsen** ()var ein norsk forfattar, litteraturkritikar og omsetjar. Han debuterte i 1962 med diktsamlinga *Om det finnes en stillhet*. I 1983 fekk han Riksmålsforbundets litteraturpris. I 1992 mottok han prisen Fritt Ords honnør for den diktariske innsatsen sin for landa i Baltikum. 

## Bibliografi
**Om det finnes en stillhet*, 1962
**Åpen mot lyset*, 1965
**Stemmer*, 1969 
**Nedslag*, 1971
**Til Franz av Assisi*, 1973
**Ord fra en grend*, 1975
**Ord mot avmakt*, 1977
**Sinn og sprog*, 1977
**Belysninger*, 1978
**Dikt om samhørighet*, 1979
**Innlevelser*, 1980
**Til de lyse rommene*, 1981
**Maktsproget*, 1983
**Libanon*, 1985
**Og samler ro fra et annet liv*, 1987
**St. Birgitta kapell*, 1988
**Vilnius*, 1990
**Kaunas*, 1991
**Franciscus i det tyvende århundre*, 1992 
**Riga*, 1993
**Makten skal tie*, 1994
**Å føre samtaler*, 1995
**Kains hånd*, 1996
**Bare dette*, 1998

## Kjelder
*caplex.no
*Store Norske Leksikon om Abrahamsen.

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Odd Abrahamsen hjå Nasjonalbiblioteket
Elva Zeta

**Piva** (serbisk kyrillisk Зета) er ei elv i Montenegro. Ho spring ut nær Nikšić, nedanfor høgda Planinica og renn austover i 86 km før ho munnar ut i Morača like nord for Podgorica.

Namnet Zeta kjem frå ei tidleg rot og tyder «innhausting». 

Zeta er den viktigaste sideelva til Morača. Perućica vasskraftverk nær Nikšić (307 MW, 970 GWh) nyttar Zeta til å generere elektrisitet. Etter dette svingar elva seg gjennom Bjelopavlićidalen før ho munnar ut i Morača eit par kilometer nord for Podgorica.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zeta River|Zeta River]]» frå , den 6. februar 2008.*
Šavnik

**Šavnik** er ei elv i Montenegro. Ho spring ut nedanfor fjellet Pogledina nord i landet. Ho er berre 1,5&nbsp;km lang og det er bygd eit lite vasskraftverk ved elva. Ho renn gjennom byen Šavnik og er ei av sideelvane til Bukovica og høyrer til Svartehavet sitt nedslagsfelt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Šavnik River|Šavnik River]]» frå , den 6. februar 2008.*
Mikrobiologi

**Mikrobiologi** er det fagfeltet innanfor biologien som tek for seg studiet av mikroorganismar. Dette omfattar mellom anna bakteriar, arkar, mikroalgar, sopp og eincella dyr, for det meste organismar som er for små til å kunne observerast utan spesialutstyr som mikroskop. Ein reknar òg virologi, studiet av virus, som ein grein innanfor mikrobiologien, sjølv om virus vanlegvis ikkje vert definert som levande. Studium av mikroskopiske fleircella dyr som hjuldyr, rundmakk og bjørnedyr vert vanlegvis ikkje rekna som mikrobiologi.

Mikrobiologi og mikrobiologiske arbeidsmetodar er viktig innanfor ei rekkje samfunnsområde, mellom dei medisin, landbruk, industri og genteknologi.

## Historie
Historia til mikrobiologien er om lag like gamal som den til mikroskopet. Den første viktige mikrobiologen var nederlendaren Antoni van Leeuwenhoek, som tok til å snikra mikroskop allereie i 1673. Han grunnla mange av dei basale arbeidsmetodane i faget og gjorde observasjonar av ei rekkje ulike substrat. Det går framleis an å kjenna att sopp, protozoar og bakteriar på dei grundige teikningane han lagde av observasjonane sine.

Dei tidlegaste kontroversane i mikrobiologien dreidde seg om kvar mikroorganismane kom frå. Den rådande haldninga var lenge at dei oppstod spontant under dei rette miljøtilhøva, eit standpunkt som ikkje gjekk av moten før Louis Pasteur demonstrerte at sjølv ikkje ideelle veksttilhøve gav resultat når substratet var sterilt i 1861. Pasteur sitt arbeid førte òg til utviklinga av ein teori om at mikroorganismar kunne forårsaka sjukdom i høgare organismar.

Det første provet på at bakteriar kunne føra til sjukdom kom i 1876, då Robert Koch viste samanhengen mellom miltbrann og bakterien me i dag kjenner som *[[Bacillus anthracis]]*. I åra som følgde kom det til stadig nye avsløringar av mikrobielle årsaker til ei rekkje ulike sjukdommar, mellom anna gonore, malaria, tuberkolose og kolera. Med kjennskap til dei sjukdomsframkallande organismane vart det òg lettare å finna måtar å handsama sjukdom på - først og fremst med generell forbetring av hygiene, seinare òg med antibiotika. Denne tida vert ofte rekna som mikrobiologien sin gullalder.

I etterkrigsåra voks molekylærbiologien fram på grunnlag av forsøk med bakteriar og virus. Desse vitskapsgreinene har òg seinare vorte forbundne med kvarandre i stor grad.

## Arbeidsmetodar og teknikkar

## Kjelder
* Hogg, Stuart: *Essential Microbiology* Wiley 2005
Fjodor Abramov

**Fjodor Aleksandrovitsj Abramov** () var ein russisk forfattar.

Abramov melde seg som friviljug til forsvaret av Leningrad under andre verdskrigen. Han var alvorleg såra og sendt heim att. I 1956 vart han dosent i sovjetisk litteratur, men etter 1960 konsentrerte han seg om å skriva sjølv. I bøkene skildrar han den vanskelege situasjonen til nordrussiske bønder under og etter krigen. Tre av bøkene hans er omsette til norsk; *Morshjertet*, *Pelageja* og *Aljka*. Han vart straffa fleire gonger for å bryta Sovjetunionen sine retningsliner for litteratur.

Småplaneten 3409 Abramov er kalla opp etter Fjodor Abramov.

## Bibliografi
* *Bratja i siostry*, 1958
* *Vokrug da okolo*, 1963
* *Dve zimy i tri leta*, 1969
* *Puti-pereputja*, 1973
* *Dom*, 1980

## Kjelder
* caplex.no
* Wikipedia på engelsk og svensk
Regionen Bihor

**Bihor** er ein region nordaust i Montenegro. Region ligg innanfor to kommunar, Berane og Bijelo Polje. Han er kalla opp etter Bihor, ein tidlegare mellomalderby som låg nær Bijelo Polje. Region består hovudsakleg av etniske mainly consists of ethnic bosnjakarar.

## Bakgrunnsstoff
* Om Bihor 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bihor (region)|Bihor (region)]]» frå , den 6. februar 2008.*
Crmnica

**Crmnica** er ein region sør i Montenegro som ligg innanfor kommunen Bar. Hovudbyen i regionen er Virpazar. Regionen består av følgjande 27 landsbyar: Boljevići, Braćeni, Brijege, Bukovik, Donji Brčeli, Dupilo, Gluhi Do, Godinje, Gornji Brčeli, Komarno, Krnjice, Limljani, Mačuge, Mikovići, Orahovo, Ovtočići, Popratnica, Seoca, Sotonići, Tomići, Trnovo, Utrg, Virpazar og Zabes.

Regionen er fyrst omtalt på 1200-talet under to ulike namn, Crmnica og Kučevo, som er slaviske versjonar av eit albansk stanamn som tydde ‘raud stad’ (*kuq*). Begge namna viser til at regionen var kjend for steinbrot med raud stein.

Crmnica er kjend for den gode vinen som vert produsert her, særleg den opphavlege vranac.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Crmnica|Crmnica]]» frå , den 6. februar 2008.*
Krajina i Montenegro

**Krajina** (serbisk Крајина/*Krajina*) eller **Kraja** (albansk: *Krajë* eller *Kraja*) er eit område søraust i Montenegro som strekkjer seg frå kysten av Shkodërsjøen til fjellet Rumija. Området er stort sett busett av albanarar, som utgjer 98 % av folkesetnaden. Området er delt mellom kommunane Bar/Tivar og Ulcinj/Ulqin.

Regionen ligg nær grensa til Albania og kysten av Adriahavet. Det ligg mellom Crmnica og Ana e Malit og strekkjer seg frå Skje til Shestan, grenselandsbyane.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krajina, Montenegro|Krajina, Montenegro]]» frå , den 6. februar 2008.*
Malesija i Montenegro

**Malesija** (kyrillisk Малесија) er ein region i Montenegro. Han strekkjer seg søraustover frå Podgorica mot grensa av Albania. Det har gjeve namn til det større området Malësia som strekkjer seg inn i Albania. Regionen er hovudsakleg busett av etniske albanarar og har eit folketal på om lag 10&nbsp;000 innbyggjarar. 

Den største busetnaden er Tuzi. Regionen er ein del av Podgorica kommune. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malesija, Montenegro|Malesija, Montenegro]]» frå , den 6. februar 2008.*
Malësia

**Malësia** (eller meir formelt  **Malësia e Madhe**, serbisk Малесија, *Malesija*) er ein region nord i Albania og aust i Montenegro. Han består av eit stort landområde som strekkjer seg frå området søraust for Podgorica til nordsida av Shkodërsjøen og inkluderer ein god del av Malësi e Madhe distrikt i Albania.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malësia|Malësia]]» frå ,  den 6. februar 2008.*
Malesia

**Malesia** er ein biogeografisk region som dekkjer delar av ekvator og grensene til den orientalske og den australske regionen. Han er også ein fytogeografisk floraregion i Paleotropis. Regionen er blitt gjeven ulike definisjonar. World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions skilte ut Papuasia i sin versjon i 2001.

## Floraregion
Malesia blei fyrst identifisert som ein floraregion som omfatta Malayahalvøya, Malayarkipelet, Ny-Guinea og Bismarckøyane. Dette bygde på ein felles tropisk flora som for det meste stamma frå Asia, men som også hadde mange element frå antarktisk flora, som fleire artar frå dei sørlege bartrefamiliane Podocarpaceae og Araucariaceae. Floaregion dekker fire ulike faunaregionar for pattedyr.

Fyrste utgåva av World Geographical Scheme for Recording Plant Distributions (WGSRPD) nytta denne definisjonen, men i den andre utgåva frå 2001 var Ny-Guinea og Bismarck-arkipelet flytta frå Malesia og plassert saman med Salomonøyane i ein ny region, Papuasia.

### Sundaland
Vestdelen av Malesia, som omfattar Malayahalvøya og øyane Sumatra, Java, Bali og Borneo, har same store pattedyrfauna som Asia og er kjend som Sundaland. Øyane ligg den relativt grunne kontinentalsokkelen til Asia, og var forbunde med fastlandet under istidene, då havnivået var lågare. Austkanten av Sundaland er Wallace- linja, med namn etter Alfred Russel Wallace, ein britisk naturforskar som merka seg skilnaden mellom faunaslaga på øyar på ulike sider av linja.

Dipterocarpaceae er den viktigaste plantefamilien for tre i låglandsskogane i  Sundaland. Sundaland har det største artsmangfaldet innan familien, med 10 til 14 innfldde slekter og kring  450 innfødde artar, rundt 267 av dei på Borneo, 155 på Malayahalvøya og 106 på Sumatra.

### Filippinane
Mesteparten av Filippinane har aldri vore tilknytta det asiatiske fastlandet, og har ein fauna som hovudsakleg stammar frå Asia, men ein særeigen pattedyrfauna.

Filippinane har rundt 50 artar i 11 slekter frå Dipterocarpaceae.

### Wallacea
Øyane mellom Sundaland og Ny-Guinea, kalla Wallacea, var aldri tilknytte nabokontinenta. Dei har ein flora og fauna med både indomalayiske og australasiske element.

Dipterocarpaceae, som er utbreidde i Sundaland, er mindre vanlege i Wallacea, med berre 13 artar i 4 slekter.

### Ny-Guinea og Bismarckarkipelet (Sahulland)
Saman med Salomonøyane er Ny-Guinea og Bismarckarkipelet plasserte i Papuasia i staden for Malesia i den andre versjonen  av WGSRPD. I den tidlegare definisjonen av Malesia utgjorde Ny-Guinea og Aru-øyane aust i Indonesia austenden. Dei er knytte til Australia gjennom ein grunn kontinentalsokkel, og har mange pungdyr- og fugletakson til felles med Australia. New Guinea har også mange ekstra element frå antarktisk flora, mellom anna sørbøk (*[[Nothofagus]]*) og eukalyptus. Ny-Guinea har dei høghaeste fjella i Malesia og Papuasia, og vegetasjonstypane går frå tropisk låglandsskog til tundra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Malesia|Malesia]]» frå ,  den 3. mars 2023.*
Gamle Hercegovina

**Gamle Hercegovina** eller **Aust-Hercegovina** er ein historisk region i Montenegro. Den største byen i regionen er Nikšić og den neststørste er Herceg Novi. 

## Sjå òg
* Hercegovina

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Old Herzegovina|Old Herzegovina]]» frå , den 6. februar 2008.*
Sandžak

**Sandžak** (serbisk *Sandžak* eller *Raška*, bosnisk *Sandžak*, albansk *Sanxhak* eller *Sanxhaku*, tyrkisk *Sancak*) er ein region sentralt på Balkan. Området er politisk delt mellom Serbia og Montenegro. Det har fått namnet sitt etter Novi Pazar sanjak, eit tidlegare osmansk administrativt distrikt som eksisterte fram til balkankrigane i 1912. 

Regionen strekkjer seg frå grensa til Bosnia-Hercegovina til Kosovo og dekkjer eit areal på 8&nbsp;403 km². I Serbia består Sandžak av dei seks kommunane Novi Pazar, Sjenica, Tutin, Prijepolje, Nova Varoš og Priboj og i Montenegro av dei fem kommunane Pljevlja, Bijelo Polje, Berane, Rožaje og Plav.

Den største byen i regionen er Novi Pazar (55&nbsp;000) og av andre store byar finn ein Pljevlja (23&nbsp;800) og Priboj (19&nbsp;600). Mange muslimar bur i området (om lag 45 % er bosnjakar og om lag 27 % er muslimar av annan nasjonalitet). 

## Galleri

Fil:Novi Pazar02.JPG|Novi Pazar
Fil:BedemNP.jpg|Ein mur bygd av osmanarane i Novi Pazar
Fil:Nova Varos 30's.jpg|Nova Varoš i 1930-åra
Fil:Nova Varos Center 2004.JPG|Sentrum av Nova Varoš i 2004
Fil:Manastir pv.JPG|Klosteret Den heilage treeininga i Pljevlja
Fil:Pljevlja_Mosque_1.JPG|Husein-pasa-moskeen i Pljevlja
Fil:Đurđevi stupovi, November 2005.jpg|Đurđevi Stupovi kloster nær Novi Pazar
Fil:Mileševa monastery (by Pudelek) 2.JPG|Mileševa kloster nær Prijepolje


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sandžak|Sandžak]]» frå , den 7. februar 2008.* 


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad 
* Informasjonssenter 
* sandzak.com
Raška

**Raška** (serbisk Рашка) er ei elv sørvest i Serbia og ei 60&nbsp;km lang sideelv til Ibar frå venstre.

Raška spring ut frå fleire slukelvar som kjem ut av grotter sør for klosteret Sopoćani i regionen Pešter. Elva renn forbi byen Novi Pazar. Ved byen Raška munnar elva ut i Ibar.

Raška drenerer eit område på 1193&nbsp;km², som høyrer til nedslagsfeltet til Svartehavet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Raška River|Raška River]]» frå , den 17. mars 2009.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
** *Mala Prosvetina Enciklopedija*, 3. utg. (1985); Prosveta; ISBN 86-07-00001-2 
** Jovan Đ. Marković (1990): *Enciklopedijski geografski leksikon Jugoslavije*; Svjetlost-Sarajevo; ISBN 86-01-02651-6
Virologi

**Virologi** er vitskapen som studerer virus og korleis dei oppfører seg. Fagfeltet vert ofte rekna som ein del av mikrobiologien, sjølv om virus oftast ikkje vert rekna som levande.
Petriskål

Ei **petriskål** er ei standardbehaldar innanfor mikrobiologien. Dei vert laga av glas eller plast, og består av to runde skiver med kantar rundt som passar i kvarandre som eit laust lokk. Når petriskåla er lukka, er ho såleis ein effektiv måte å hindra ureining av prøva som er i ho.

Namnet sitt har skåla fått frå mikrobiologen Julius Richard Petri, som utvikla ho i 1887 då han arbeidde som assistenten til Robert Koch.

Petriskåler vert hovudsakleg brukt til å dyrka bakterie- eller andre cellekulturar, ofte i agar.

## Kjelder
*Hogg, Stuart: *Essential Microbiology* Wiley 2005
* Engelsk wikipedia
Julius Richard Petri

**Julius Richard Petri** () var ein tysk bakteriolog og kirurg som hovudsakleg er kjend for å ha funne opp petriskåla. Dette skjedde i 1887, medan han arbeidde som assistenten til Robert Koch.

## Liv og karriere
Pertri studera fyrst medisin ved Kaiser-Wilhelm-Academy for militære legar (1871-1875) og fikk sin medisinske grad i 1876. Han fortsette studia på Charitè Hospital i Berlin og var i aktiv teneste som militærlege fram til 1882. Etter det fortsette han som ein reservist.
Randabygda

**Randabygda** er ei bygd i midtre Nordfjord på nordsida av Nordfjorden. Bygda er ein del av Stryn kommune. Innbyggjartalet er kring 180 (2007). Randabygda er tradisjonelt ei jordbruksbygd, men jordbruket har i seinare tid gått attende her som i bygdene elles på Vestlandet. Inntil midten av 1960-åra hadde ikkje bygda bilvegsamband med grannebygdene. No er det bra veg både austover til Stryn og vestover til Nordfjordeid. Postkontoret er nedlagt, men bygda har butikk og grendahus/skule, og Randabygd kyrkje ligg her.
Per Knut Aaland

**Per Knut Aaland** () frå Randabygda i Stryn i Nordfjord er kjend som elitelangrennsløpar frå 1970-åra og framover. Han var femmilsspesialist og stafettløpar med uvanleg stor kapasitet. Etter karrieren som langrennsløpar, vart han spesialist på skismørjing og var i fleire år nytta av det norske landslaget i langrenn. 

Aaland var med på det norske laget som tok sølv på stafetten under OL 1980 i Lake Placid. Fire år tidlegare, under vinterleikane 1976 i Innsbruck, kom han på sjetteplass på femmila.

Aaland tevla for *Hardbagg idrettslag*, Øyer Idrettslag og Lillehammer Skiklub.

## Bakgrunnsstoff
* Jon Tvinnereim: *Ski-idrett i Sogn og Fjordane : Sogn og Fjordane skikrins 75 år*. Volda 1998. ISBN 82-994804-1-8
* FIS-profil for Per Knut Aaland
Bjelopavlićisletta

**Bjelopavlićisletta** (òg kalla Zetadalen) er ei stripe med dyrkbar lågland i Montenegro. Ho strekkjer seg langs elva Zeta og nedover mot elva Morača nær Podgorica. Bjelopavlići-klanen er opphavleg frå denne dalen. 

Zetadalen har gjennom historia vore tett folkesett sidan det er få frodige lågland i det fjellkledde Montenegro. 

Ei anna viktig slette i Montenegro heiter Zetasletta, men forvirrande nok renn ikkje elva Zeta over denne. 

Bjelopavlićisletta er ein korridor for veg og jernbane mellom dei to største montenegrinske byane, Podgorica og Nikšić. Den største busetnaden på sletta er byen Danilovgrad, som er kalla opp etter knjaz Danilo Petrović.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bjelopavlići plain|Bjelopavlići plain]]» frå , den 7. februar 2008.*
Krivošije

**Krivošije** er eit høgt platå aust i fjellet Orjen (1&nbsp;894 moh.) i Montenegro, nær Kotorbukta. Over heile platået er det avleiringar frå isbrear etter den siste istida. Krivošije er eit av dei våtaste områda i heile Europa. 

Krivošije har historisk lege på møtestaden mellom tre land - Fyrstedømet Montenegro, Austerrike-Ungarn (tidlegare Republikken Venezia) og Det osmanske riket.

Krivošije hadde vore under Austerrike-Ungarn som ein del av Dei illyriske provinsane sidan Wienerkongressen i 1814, oppstod det i 1869 eit lokalt opprør i den ortodokse folkesetnaden som slo ein styrke frå den mektige austerriksk-ungarske hæren. Austerrike-Ungarn gav opp forsøket på å roe opprøret, men vende tilbake i 1881 og tok tilbake området. 

## Kjelder

;Bibliografi
*
----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Krivošije|Krivošije]]» frå , den 7. februar 2008.*
Luštica

**Luštica** er ei halvøy sør i Adriahavet i kommunen Herceg Novi i Montenegro. Han ligg ved inngangen til Kotorbukta. Halvøya har eit areal på 47&nbsp;km² og er 13&nbsp;km lang. Det høgaste punktet på halvøya er Obosnik på 582 meter over havet. Kystlinja er 35&nbsp;km lang.

Området har ei særs rik kulturarv med 20 kyrkjer, der 18 er ortodokse og to er katolske. Halvøya er ein populær turistattraksjon i Herceg Novi med flotte strender.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Luštica|Luštica]]» frå ,  den 7. februar 2008.*
Zetasletta

**Zetasletta** er eit frodig lågland i Montenegro. Det strekkjer seg frå Podgorica i nord til Shkodërsjøen i sør og er den største sletta i landet. Den gjennomsnittlege høgda er 40 meter over havet. 

Namnet Zeta kjem frå ei tidleg rot som tyder «innhausting». Det kan virke noko forvirrande at elva Zeta ikkje renn over Zetasletta, men over ei anna viktig sletta i Montenegro, Bjelopavlićisletta.

Sidan det er få sletter og dyrkbare område i Montenegro er Zetsletta eit av dei tettast folkesette områda i Montenegro. Det store vinområdet Plantaže ligg på Zetasletta. Det vert òg dyrka ein del middelhavsfrukt og grønsaker her. 

Podgorica lufthamn ligg på Zetasletta og det same gjer eit aluminiumsverk som vert rekna som den verste forureiningskjelda på sletta. 

Golubovci er den største busetnaden på Zetasletta som er senter i kommunen Golubovci som utgjer store delar av sletta. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zeta Plain|Zeta Plain]]» frå , den 7. februar 2008.*
Tarakløfta

**Tarakløfta** (serbisk *Kanjon Tare*) er den lengste kløfta eller ravinen i Montenegro og heile Europa og den nest lengste i verda etter Gran Canyon i Arizona. Ho er 82&nbsp;km lang og 1&nbsp;300 meter på det djupaste. Kløfta er innskriven på UNESCO si verdsarvliste og er ein del av Durmitor nasjonalpark. Elva Tara renn gjennom kløfta.

Det er steinete terrassar, sandstrender, høge klipper og meir enn 80 store grotter langs kløfta.

Det er populært å rafte nedover Tara gjennom Tarakløfta, hovudsakleg frå Brstnovica til Sćepan Polje, ei 18&nbsp;km lang rute som tar 2-3 timar. Dette er òg den brattaste delen av elva og 21 av 50 stryk i elva ligg langs dette stykket.

Bosniske og montenegrinske styresmakter hadde planar om å byggje ei demning i elva Drina, som Tara munnar ut i, og slik fylle kløfta med vatn. Desse planane vart derimot skrinlagd i april 2005 etter massive protestar. I september 2006 vart det derimot signert ein avtale mellom det slovenske selskapet Petrol og det montenegrinske selskapet Montenegro-bonus om å byggje eit vasskraftverk som vil øydeleggje kløfta.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tara River Canyon|Tara River Canyon]]» frå , den 7. februar 2008.*
Byar og tettstader i Montenegro

Dette er ei liste over **byar i [[Montenegro]].**

Alle innbyggjartala er frå ei folketeljing i 2003. 

## Referansar
Ithaca Chasma

**Ithaca Chasma** er ei kløft på saturnmånen Tethys. Han er 100 kilometer brei, 3-5 kilometer djup og 2000 kilometer lang. Han strekkjer seg over omtrent tre fjerdedelar av omkrinsen til Tethys. Namnet kjem frå øya Itháki i Hellas.

Éin teori for korleis kløfta vart danna går ut på at vatnet som utgjer mesteparten av det indre til Tethys fraus til is. Sidan frosen is har større volum enn flytande vatn, utvida overflata til Tethys seg og sprakk opp.

Ein annan teori går ut på at kløfta vart danna same tid som det gigantiske Odysseus-krateret som ligg på motsett side av månen. Nedslaget danna sjokkbølgjer som kan han fått overflata på den andre sida av månen til å bresta.
Tofte i båt

Ei **tofte** er ein sitjeplass i ein mindre båt. Tofta ligg oftast på tvers av båten.

I gamle trebåtar finn vi toftene konstruerte på tre ulike måtar.
* Tofta kan vere ein del av konstruksjonen i trebåten. Ho er festa til ripa på båe sider med eit *toftekne*. Tofta forsterkar då båten tverrskips. Dette finn vi ofte i austnorske båtar.

* Under tofta kan det vere betar som bind saman båten og forsterkar han tverrskips.

* Tofta kan ligge laus i båten og ikkje ha noko oppgåve i styrking av båten.

## Kjelder
* Arne. R. Hole: *Båter og Kystfolk*. 2007. ISBN 978-82-03-23405-7
Tanum

**Tanum** kan visa til:

* Tanum i Bærum, medrekna Tanum prestegjeld i Oslo bispedømme.
* Tanum i Larvik, ein stad sørvest i Larvik kommune, mellom Larvik sentrum og Helgeroa (i tidlegare Brunlanes kommune). Også eit prestegjeld i Tunsberg bispedømme.
* slekta Tanum, ein norsk familie.
* Tanum bokhandel på Karl Johans gate og fleire andre stader i Oslo.
* Tanums kommun i Sverige.
* Helleristingsområdet i Tanum i Sverige.
Tanum i Bærum

**Tanum** ligg vest i Bærum, på grensa til Asker. Området ligg på eit platå om lag 150 meter over havet og har rikt jordbruksland. Det ligg fleire store gardar her: Staver, Bjerke, Aas, Ringi gård og Tanum. Det er funne fleire graver frå jernalderen i området.

Området er mest kjent for Tanum kirke. Ved Bjerketun ligg Tanum asylmottak. Tanum barneskole ligg ved den sørlege utkanten av Tanum-platået og har god utsikt sørover mot Oslofjorden.

## Bakgrunnsstoff
* Tanum skole
Nikšić

**Nikšić** (kyrillisk Никшић) er ein by og ein kommune i Montenegro. Han ligg på Nikšićsletta ved foten av Trebjesa i Sentralregionen. Byen er den nest største i landet etter Podgorica og er eit viktig senter for industri, kultur og utdanning. Han er senteret i Nikšić kommune, som er den største kommunen i landet ut frå areal. Ved folketeljinga i 2023 hadde kommunen 65&nbsp;705&nbsp;innbyggjarar.

Byen vart grunnlagd på 300-talet under namnet *Onogost* eller *Anagastum* då romarane bygde ei festning på staden. Byen vart øydelagd og gjenoppbygd fleire gonger gjennom tidene. Etter kvart voks byen utanfor festningsmurane, men utviklinga av byen var lenge knytt til festninga. Det osmanske riket erobra heile området på 1400-talet og vart først frigjeve i 1877. Byen vart hardt råka av den andre verdskrigen, men vart raskt bygd opp att. 

## Busetnader
Dei største busetnadene i kommunen:

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nikšić|Nikšić]]» frå , og «[[:da:Nikšić|Nikšić]]» frå  den 7. februar 2008.* 

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side 
* Visit-Montenegro.com 
* Photo-Montenegro.com
Kjærast

**Kjærast(e)** viser til ein person ein har eit kjærleikstilhøve til, og blir gjerne sett i samband med forelsking. Eit par som er kjærastar kan etterkvart bli sambuarar, trulova og gifte. Ei anna utvikling er at kjærastane kan «bryta» eller «slå opp» med kvarandre, slik at kjærastetilhøvet blir avslutta.

## Andre ord
Ein kan også nytta ord som «gut», «jente», «dame» eller «type» sett saman med eit eigedomspronomen for å visa til ein kjærast.
Pljevlja

**Pljevlja** (kyrillisk Пљевља ) er ein by og kommune nord i Montenegro. Kommunen grensar til kommunane Žabljak, Bijelo Polje og Mojkovac i tillegg til Serbia og Bosnia-Hercegovina.

Kommunen har eit areal på 1&nbsp;346 km² og er den tredje største i Montenegro ut frå areal. Byen ligg i ei høgd på 770 meter over havet og det høgaste punktet i kommunen er Ljubišnja på 2&nbsp;238 moh, medan den lågaste delen av kommunen ligg ved Tarakløfta i 520 meter over havet. Ved folketeljinga i 2023 hadde kommunen 24&nbsp;134&nbsp;innbyggjarar etter dei førebels resultata.

## Busetnader
Dei største busetnadene i kommunen:

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pljevlja|Pljevlja]]» frå , den 7. februar 2008.* 

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side 
* Visit-Montenegro.com
Bijelo Polje

**Bijelo Polje** (kyrillisk Бијело Поље) er ein by og ein kommune nord i Montenegro. Han ligg i den geografiske regionen Sandžak i Nordregionen og grensar mot Serbia. Ved folketeljinga i 2023 hadde kommunen 38&nbsp;662&nbsp;innbyggjarar.

Bijelo Polje er det uoffisielle senteret i nordaustlege delar av Montenegro. Bijelo Polje tyder bokstavleg «Den kvite sletta» på serbisk. Elva Lim renn gjennom byen. 

Bijelo Polje var ein del av Det osmanske riket fram til han vart frigjort under balkankrigane i 1912. Under det osmanske styret vart byen kalla Akova.

## Busetnader
Dei største busetnadene i kommunen:

Dei største bydelane i byen Bijelo Polje:

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bijelo Polje|Bijelo Polje]]» frå , den 7. februar 2008.* 

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side 
* Visit-Montenegro.com
Cetinje

**Cetinje** (kyrillisk Никшић, italiensk *Cettigne*, gresk Κετίγνη, *Ketígni*, tyrkisk *Çetine*) er ein by og ein kommune i Montenegro. Ved folketeljinga i 2023 hadde kommunen 14&nbsp;494&nbsp;innbyggjarar.

Cetinje var tidlegare hovudstad i Montenegro og offisiell residens for presidenten av Montenegro. Kommunen har ein særleg status som historisk hovudstad og blir offisielt omtala som «den gamle kongelege hovudstaden Cetinje» (*Prijestonica Cetinje* / Пријестоница Цетиње).

Byen ligg sør i kommunen med same namn på ei lita karstslette omgjeve av kalksteinsfjell, inkludert Lovćen, «det svarte fjellet» som Montenegro har fått namnet sitt etter.

Cetinje er ein by med stor historisk arv og vart grunnlagd i 1482. Han var eit senter for montenegrinsk liv og er krubba til både montenegrinsk og serbisk kultur og eit religiøst senter for den ortodokse kyrkja. Dette og den lange tida byen klarte å stå imot invasjonen til Det osmanske riket gjorde at han vart kalla «Serbisk Sparta» (Српска Спарта).

## Busetnader
Dei største busetnadene i kommunen:

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cetinje|Cetinje]]» frå , den 7. februar 2008.* 

## Referansar





## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side 
* Visit-Montenegro.com 
* Photo-Montenegro.com
Arguineguín

**Arguineguín** er ein spansk landsby i Mogán på sørkysten av Gran Canaria (ei av Kanariøyane). Folketalet her var 2&nbsp;517 i 2015.

Byen er i motsetnad til Playa del Ingles og Puerto Rico ein levande fiskarlandsby der lokalbefolkninga lever side om side med turistar og bufaste nordeuropearar. Nordmenn utgjer ein stor del av bebuarane om vinteren.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Info om Arguineguin og Kanariøyane generelt
* Google Maps for Arguineguín
* Informasjon for skandinavar på Gran Canaria 
* Den norske skolen i Arguineguín
* Den norske sjømannskirken Gran Canaria 
* Det norske helsesenter Valle Marina
Tethyskrateret Odyssesus

**Odysseus** er det største nedslagskrateret på saturnmånen Tethys. Det er 400 kilometer i diameter, 2/5 av månens totale størrelse. Det har fått namn etter den greske helten Odyssevs.

Odysseus er eit veldig grunt krater. Krateret må opphavleg ha vore djupt, med ein høg fjelliknande kraterkant. Over tid har kraterbotnen blitt sliten ned av tyngdekreftene til Tethys (liknande har skjedd på jupitermånane Callisto og Ganymede). Dette indikerer at Tethys var varm og formeleg nok til at topografien kollapsa; månens indre var kanskje flytande. Om Tethys hadde vore kaldare og meir skjør under nedslaget kunne månen ha blitt øydelagd av nedslaget og blitt splitta opp i mindre bitar. Skulle likevel Tethys ha overlevd eit slikt nedslag, ville krateret halde på forma si, likt Herschel-krateret på Mimas.

På den motsette sida av Tethys finn ein den gigantiske kløfta Ithaca Chasma, som kan ha blitt danna som eit resultat av Odysseus-nedslaget.

## Bakgrunnsstoff

* Astronomy Picture of the Day (APOD) 9. september 2007

## Kjelde


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Odysseus (crater)|Odysseus (crater)]]» frå , den 7. februar 2008.*
118 Peitho

**118 Peitho** er ein hovudbelteasteroide. Han er sannsynlegvis ein S-type-asteroide. Han vart oppdaga av R. Luther den 15. mars 1872, og namnsett etter Peitho, ei gresk gudinne. To gongar har Peitho okkultert ei svak stjerne; èin gong i 2000 og èin gong i 2003.
119 Althaea

**119 Althaea** er ein relatvt stor hovudbelteasteroide. Han er av S-typen. Han vart oppdaga av J. C. Watson den 3. april 1872, og namnsett etter Althaia i gresk mytologi. To okkultasjonar av Althaea blei observerte i 2002 berre ein månad i frå kvarandre.
Mogán

**Mogán** er ein kommune sørvest på Gran Canaria i Spania. Nabokommunane er La Aldea de San Nicolás, Tejeda og San Bartolomé de Tirajana.

## Geografi

Mogán er den andre største kommunen på øya i utstrekking. Området har ein gjennomsnittstemperatur på 25 grader celsius. 

Dette gjer at mellom anna mange nordmenn av helsemessige grunnar har flytta hit for godt eller er store delar av året her. Spesielt for revmatikarar og astmatikarar er sørsida av Gran Canaria ein gunstig stad å vere. Dette har òg medført at det har oppstått eit eige lite norsk samfunn her, med butikkar, kaféar, skule, legesenter, kyrkje og eit songkor. Den Norske Skole Gran Canaria ligg her.

Kommunen omfattar fiskarbyane  Puerto de Mogán og Arguineguín. Mange av innbygjarane byr langs kysten, som har ei rekkje turistsenter på rekkje og rad. Byen Mogán ligg rundt 8 km unna kysten, 11&nbsp;km nord for Puerto Rico de Gran Canaria og 40&nbsp;km sørvest for Las Palmas. 

Motorvegen Autopista GC-1 går gjennom sørdelen av kommunen. 

Dei største busetnadane er:
* Arguineguín
* Cornisa del Suroeste
* Mogán
* Playa de Mogán 
* Puerto de Mogán
* Puerto Rico

## Kulturminne

Tre område i kommunen er rekna som arkeologiske kulturminne:

*Cañada de los Gatos eller Lomo los Gatos ('Kattegjelet') ved opninga av Mogán-gjelet som munnar ut ved Mogán-stranda.

* Cañada de la Mar ('Havdalen') blei erklært som arkeologisk interessant stad i 2005.

* La Cogolla de Veneguera i den øvre delen av Veneguera-gjelet nordvest i kommunen.

Vindmølla i Mogan (**) har hatt status som kulturminne sidan 2002.

## Galleri


Arguineguin Playa1.jpg|Arguineguin. Bygningen til venstre nærast vasskanten hyser no Sjømannskirken.
Puerto Rico Panorama.jpg|Puerto Rico
PuertoDeMoganGC.jpg|Puerto de Mogan. 
Puerto de mogan.jpg|Puerto de Mogan, turistsenter og fiskarlandsby
Fil:Barr de Mogan Pie de la Cuesta kz1.JPG|Gjel i Mogan
Fil:SP-GC-mogan-casas-de-veneguera.jpg|Veneguera
Fil:SP-GC-mogan-windmuehle.jpg|'Den brende mølla' *(Molino quemado)*


## Kjelder

* ''Gran Canarias «Lille Venezia»'' på dagbladet.no 
* ''Det beste av Gran Canaria'' på dagbladet.no 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mogán|Mogán]]» frå ,  den 7. februar 2008.*

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mogán|Mogán]]» frå ,  den 28. juli 2020.*
Den Norske Skole Gran Canaria

**Den Norske Skole Gran Canaria** er ein privatskule i dalen Barranco de la Verga i Mogán kommune på Gran Canaria. Skulen, som òg går under namnet *Colegio Noruego*, har omkring 200 elevar, samt 40 tilsette og eige internat for elevar. Den vart stifta i 1974 og har sidan hatt ein sterk vekst og har i dag kring 260 elevar.

Skulen kan tilby både barnehage, barneskule, ungdomsskule og vidaregåande skule (allmennline og allmenn påbygging).

## Bakgrunnsstoff
* Colegio Noruego - Skolens hjemmesider
* Los Teques - Skolens Internat 
* Ayuntamiento de Mogán (Foreligger på engelsk, spansk og tysk)
* Arguineguin på Google Maps
* Lokalnyheter for skandinavere
120 Lachesis

**120 Lachesis** er ein veldig stor og veldig mørk hovudbelteasteroide. Som ein primitiv C-type-asteroide er han sannsynlegvis samansett karbonhaldig materiale. Han blei oppdaga av Alphonse Borrelly den 10. april 1872, og namnsett etter ei skjebne i gresk mytologi. Den einaste observerte okkultasjonen av Lachesis er i frå 1999, og blei sett i frå det sørvestlege USA.
Extended play

**Extended play**, **EP** eller **EP-plate** er ei nemning for musikalske utgjevingar som er for korte til å verte kalla musikkalbum (LP og CD), og for lange til vere ein single (SP). Normalt har eit album åtte til tolv spor eller er på rundt førti minuttar speletid (ofte noko lengre for klassisk musikk, som kan graverast tettare), ein single har berre eitt spor på kvar side, medan ein EP har fire.

Omgrepet (og utgjevingsforma) var mykje brukt i 50- og 60-åra. Den amerikanske marknaden for EP-ar fall saman på 60-talet (som er grunnen til at The Beatles si *[[Magical Mystery Tour]]* frå 1967 kom som EP i Storbritannia, men utvida til LP i USA), medan alle plater på sju tommar og 45 o/min i Frankrike var EP-ar med fire spor. 

Omgrepa *single*, *EP* og *LP* var lette å skilje frå kvarandre fram til maxisingelen vart oppfunnen; ein maxisingel vert normalt spela på 45 rpm (som ein singel eller EP), men er i 12"-format (som ein LP). Då CD-en tok over mot slutten av 80-talet, var brått alle utgjevingar like store (CD-singlar i 3"-format vart forsøkt lanserte, og hadde ei tid suksess i Japan) og vart spela på same fart, og i dag er ein singel rett og slett ein CD med eitt hovudspor først på plata og ein lågare salspris, uavhengig av speletid, medan eit album er ei samling av marknadsføringsmessig likeverdige songar. Dei lengste singlane (gjerne innan techno-musikken) kan ha lengre speletid enn dei kortaste albuma, og omgrepet EP har derfor liten funksjon i platebransjen i dag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Extended play|Extended play]]» frå ,  den 7. februar 2008.*
Riksteatret

**Riksteatret** er eit statleg finansiert turneteater som vart grunnlagt ved stortingsvedtak i 1948. Det hadde si første framsyning i Kirkenes 16. juli 1949, *En reise i natten*, av Sigurd Christiansen. Riksteatret turnerer over heile Noreg med eigne produksjonar, innkjøpte produksjonar eller samproduksjonar med andre teater og frie profesjonelle grupper. 

I 2004 hadde Riksteatret i alt 664 framsyningar av 12 forskjellige produksjonar. Alle fylka i landet får besøk av Riksteatret, og dei har eit årleg publikumstal på 100&nbsp;000–135&nbsp;000. Teateret har administrasjon, scener og prøvelokale i Nydalen i Oslo og 67 faste spelestader spreidd over heile landet.

Riksteatret tilbyr òg teknisk konsulentverksemd i samband med bygging av nye scener og renovering av teater og kulturhus.

## Teatersjefar
* 1949–1968: Frits von der Lippe
* 1968–1975: Eivind Hjelmtveit
* 1975–1987: Gudrun Waadeland
* 1988–1994: Anne Gullestad
* 1994–1996: Terje Hartviksen
* 1997–2005: Bente Erichsen
* 2005– : Ellen Horn

## Litteratur
* *I storm og stille*, jubileumsboka til Riksteatret sin 40-årsdag i 1988.

## Bakgrunnsstoff

*
Odd-Bjørn Fure

**Odd-Bjørn Fure** () var ein norsk historikar og statsvitar frå Stadtlandet. Hovudfag hadde han i samanliknande politikk, men gjekk over til historiefaget med doktorgradsavhandling i 1984 om den norske arbeidarrørsla 1918–1920. Tidlegare hadde han ikkje studert historie.

Etter å ha hatt ei rekkje stillingar, vart Fure professor i moderne historie ved Universitetet i Bergen frå 1998 og fram til 2002 då han starta som forskingsdirektør ved Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteters stilling («Holocaust-senteret»/«HL-senteret») i Noreg. Fure var spesialist på forsking på folkemord, samt moderne tysk og europeisk historie.

Fure var fram til 2004 redaktør av *[[Historisk Tidsskrift]]*, det tidsskriftet innan forsking på historievitenskap som har mest betydning i Noreg.

I 1997 var Fure med i Irving-debatten mot Hans Fredrik Dahl om kor vidt Holocaust-revisjonisten og nazisympatisøren David Irving sine bøker kunne nyttast som etterrettelege og faglege framstillingar av historia om den andre verdskrig. 

## Bibliografi
### Bøker
* 
* 

### Artiklar - eit utval
* (Oria)

## Kjelder

* 

## Bakgrunnsstoff
* Søk etter publikasjonar av Odd-Bjørn Fure i biblioteksdatabasen BIBSYS 
* Søk etter publikasjonar av Odd-Bjørn Fure i forskningsdokumentasjonssystemet FRIDA
* Portrettintervju i UiOs forskningsmagasin Apollon
* Intervju med Fure ifm. åpningen av Holocaust-senteret, Forskerforum 2003
* Om Odd-Bjørn Fure i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Oosterschelde

**Oosterschelde** («Aust-Schelde») er eit estuar i Zeeland i Nederland mellom Schouwen-Duiveland og Tholen i nord og Noord-Beveland og Zuid-Beveland i sør.

I romartida var dette den store munningen til elva Schelde. Før St. Felix-flaumen i 1530 rann ho nordover som ei elv frå austenden av Westerschelde, snudde vestover litt vest for Bergen op Zoom, og så vestover langs nordenden av det som i dag er Verdronken Land van Reimerswaal, og etter dette ut i eit breitt estuar. Seinare vart delar av desse tapte landområda tatt tilbake , slik at samanbindinga til Schelde berre var ein smal kanal kalla Kreekrak. Denne kanalen mudra derimot til og vart uframkommeleg. I 1903 vart Kreekak stengd på grunn av ei jernbanefylling over kanalen mellom øya Zuid-Beveland og fastlandet ved Noord-Brabant. Frå den tid har ikkje Oosterschelde lenger vore samanbunde til Schelde og fungerer ikkje lenger som eit estuar. 

Mellom Schouwen-Duiveland og Noord-Beveland er det to vegsamband, Oosterscheldedam i vest og Zeeland-brua i aust.

## Stormflodbarrière og demning

Etter Nordsjøflaumen i 1953 vart det avgjort at ein skulle stengje Oosterschelde med ei demning og ein barriere. Oosterscheldekering (Oosterscheldebarrièren), mellom Schouwen-Duiveland og Noord-Beveland, er den største av 13 barrièrar i Deltaprosjektet, og vart bygd for å verne store område av Nederland frå flaum. Ein fire kilometer lang seksjon har store sluser som normalt er open, men som kan lukkast under ugunstige vêrtilhøve. 

Då barrièren stod ferdig i 1986 har vasstraumen minka og skilnaden i tidvatnet er redusert frå 3,40 meter til 3,25 meter. Som følgje av dette vert det ikkje tilført ny sand til sandbankane utanfor og desse forsvinn sakte slik at kysten vert endra. 

## Oosterschelde nasjonalpark
Sidan 8. mai 2002 har heile Oosterschelde vorte ein nasjonalpark. Grensene er ved dika i Schouwen-Duiveland, Tholen og Sint-Philipsland, Noord-Beveland og Zuid-Beveland, og demninga i Deltaprosjektet. Med eit areal på 370 km² er han den største nasjonalparken i Nederland. Den totale kystlengda er 125 km.

Parken består hovudsakleg av saltvatn i Oosterschelde, men inneheld nokre slamflater, enger og grunner. På grunn av det varierte dyrelivet, inkludert unike artar for regionen, er parken populær hos dykkarar. Andre aktivitetar er segling, fiske, sykling og kikking på fuglar. 

## Sjå òg
* Deltaprosjektet

## Bakgrunnsstoff
* Oosterschelde nasjonalpark

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oosterschelde|Oosterschelde]]» frå , den 7. februar 2008.*
Perigeum

**Perigeum**, **perigé** eller **jordnære** er det punktet i ei satellittbane som er nærast jorda. Det motsette av perigeum er apogeum.

## Kjelder

*
Apogeum

**Apogeum**, **apogé**, **jordfjerre** eller **jordfjerne** er det punktet i banen til ein satellitt eller månen som er lengst vekke frå jorda. Det motsette av apogeum er perigeum.

Innan ballistikk syner omgrepet til det høgaste punktet i ein ballistisk bane. 

## Kjelder

*
*
Westerschelde

**Westerschelde** er estuaret til elva Schelde sørvest i Nederland. Elva hadde ein gong fleire estuar, men desse heng ikkje lenger saman med Schelde slik at Westerschelde i dag er den einaste direkte vegen til sjøen. Westerschelde er ei viktig transportåre til hamna i Antwerpen derfor er elva, i motsetnad til fleire av dei andre greinene ikkje lukka av ei demning som ein del av Deltaprosjektet. I staden for er dika rundt elva gjort høgare og sterkare. 

Mange skip har forlist i Westerschelde. I samband med ein avtale mellom Nederland og Flandern i 1995 vart mange av desse vraka fjerna for å betre tilgangen til Antwerpen. Dei siste 38 vraka vart fjerna i løpet av 2003. Det største vraket var den 131 meter lange «Alan A. Dale» som vart fjerna i juni 2003. 

## Westerschelde-tunnelen
I midten av mars 2003 vart det opna ein 6,6 km lang tunnel under Westerschelde frå Ellewoutsdijk (Borsele kommune) i Zuid-Beveland til Terneuzen i Zeeuws-Vlaanderen. Det er den lengste tunnelen i Nederland og kostar 4,50 euro (2007) i bompengar for bilar og motorsyklar. 

## Ferje
Det går ferjer mellom Flushing og Breskens. Tidlegare var dette bilferjer, men etter tunnelen opna er desse berre tilgjengeleg for passasjerar og syklistar. 

## Bakgrunnsstoff
* Ferje 
* Tunnel 
* Ferje og tunnel  

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Western Scheldt|Western Scheldt]]» frå , den 7. februar 2008.*
Den norske Forfatterforening

**Den norske Forfatterforening** (**DnF**) er ei foreining for norske skjønnlitterære forfattarar. DnF vart stifta i 1893. Foreininga har til formål å verne og fremje norsk litteratur og å take vare på dei faglege og økonomiske interessene til forfattarane. DnF driv òg internasjonalt solidaritetsarbeid for forfølgde forfattarar. I 2004 hadde foreininga 513 medlemer. Leiaren er frå mars 2012 forfattaren Sigmund Løvåsen.

## Stipend og «Det litterære råd»
Den norske Forfatterforening forvaltar ei rad stipend, finansierte av eigne eller statlege middel, for utdeling til medlemer og ikkje-medlemer. *Det litterære råd* har av ni medlemer og gjev innstilling i alle saker av litterær art og ved utdeling av stipend. Blant andre har Paal-Helge Haugen, Svein Jarvoll og Ann Kavli vore leiarar i rådet.

I 1952 meldte 29 forfattarar seg ut av Den norske Forfatterforening og danna Forfatterforeningen av 1952. Denne foreininga gjekk attende til DnF i 1966. 

## Formenn
(Lista er ikkje fullstendig)
* 1894– Arne Garborg
* 1900–1903 Jacob Breda Bull
* 1910–1913 Hans Aanrud
* 1913–1916 Peter Egge
* 1919 Johan Bojer
* 1928–1933 Ronald Fangen
* 1934 Johan Bojer
* 1935 Peter Egge
* 1923-1928 Arnulf Øverland
* 1936-1940 Sigrid Undset
* 1940–1945 Alex Brinchmann
* 1946–1965 Hans Heiberg
* 1965–1971 Odd Bang-Hansen
* 1971–1975 Ebba Haslund
* 1975–1977 Bjørn Nilsen
* 1977–1981 Camilla Carlson
* 1982–1985 Johannes Heggland
* 1985–1987 Karsten Alnæs
* 1987–1991 Toril Brekke
* 1991–1997 Thorvald Steen
* 1997–1999 Inger Elisabeth Hansen
* 1999–2001 Karsten Alnæs
* 2001–2005 Geir Pollen
* 2005–2012 Anne Oterholm
* 2012-2017 Sigmund Løvåsen
* 2017&ndash; Heidi Marie Kriznik

## Sjå òg
* Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening
* Forfatterforeningen av 1952
* Nordnorsk Forfatterlag
* Den norske Forleggerforening

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* DnF si heimeside
Powerpop

**Powerpop** er ein musikksjanger som er inspirert av 1960-talets britiske og amerikanske popmusikk. kjenneteikn ved sjangeren er sterke melodiar, sterke songharmoniar, tydlege gitarriff, og ofte inneheld musikken ein synth. Ein av verdas mest kjente poplåter er The Knacks si låt *My Sharona* frå 1979. Powerpop blir ofte rekna som ein underkategori av punk.

## Døme på powerpopband og -artistar
* Buzzcocks
* The Kinks
* The Knack
* Nena

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Powerpop|Powerpop]]» frå , den 7. februar 2008.* 
 
.
Dike

**Dike** er eit ord med fleire tydingar på norsk: 

*Eit *dike* er ein voll eller eit langstrekt byggverk av jord, morenemasser og stein som skal halde vassmassar vekk frå landareal og hindre flaum. Då ordet *flaumverk* er vanleg å nytte om flaumsikre vollar i Noreg, til dømes nytta av Noregs vassdrags- og energidirektorat, er ordet dike vanlegvis nytta om flaumverk og kystsikring som ligg i utlandet, særleg dei store flaumverka og kystsikringane i Nederland. Her ligg store areal særs lågt, jamvel fleire meter lågare enn havoverflata, og må såleis sikrast permanent mot havet og langsmed dei store elvane med dike i kombinasjon med store pumpeverk. Mange lange og høge dike av sand og grus, plastra med steinfyllingar, hindrar vatn frå havet eller frå elvar å flaume inn over byar og jordbruksareal.
 
Til å lage mellombels dike, eller til å reparere skadar på dika i flaumsituasjonar, vert det ofte nytta sekkar fylte med sand og langt i rad og rekkje, eventuelt fleire i høgda. Mellombels dike kan òg lagast av anna høveleg materiale som kan leggjast snøgt på plass i tilstrekkeleg lengd, til dømes lange strengar med grus pakka inn i plast.

**Dike* er dessutan eit ofte nytta ord for gjørme eller gjørmehol, *eit blautdike*.

**Dike* er òg eit vanleg ord for ei oppgraven *grøft*, som til dømes ei *dreneringsgrøft* langsmed eit jorde eller ei *veggrøft* langsmed ein veg.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger til dels på «[[:nb:Dike|Dike]]» frå , den 7. februar 2008.*
Forfatterforeningen av 1952

**Forfatterforeningen av 1952** vart stifta 28. april 1952 av 32 forfattarar som melde seg ut av Den norske Forfatterforening i protest mot at foreinga let seg representere i Norsk språknemnd, som hadde til formål å arbeide for samnorsk. Arnulf Øverland, som hadde vore formann i Den norske Forfatterforening, vart den fyrste formannen i foreinga, som òg hadde eit littererært råd, leia av Sigurd Hoel .

Andre forfattarar i Forfatterforeningen av 1952 var André Bjerke, Agnar Mykle, Claes Gill, Terje Stigen og Carl Keilhau. Dei fleste medlemene var riksmålsforfattarar, men ikkje alle; nynorskforfattaren Aslaug Vaa var òg medlem. Forfatterforeningen av 1952 gjekk attende til Den norske Forfatterforening i 1966 etter at Vogt-komiteen var oppretta.

## Sjå òg
* Den norske Forfatterforening
Mark i Nederland

**Mark** er ei elv i Belgia og Nederland. Ho spring ut nord for Turnhout i Belgia og renn gjennom Hoogstraten før ho kryssar grensa til Nederland. I sentrum av Breda mottar ho Aa/Weerijs. Nedanfor Oudenbosch vert Mark kalla Dintel. Dintel munnar ut i Volkerak (del av Rhinen-Maas-Schelde-deltaet) ved Dintelsas. Dintel og Mark er framkommelege for lasteskip med ei lengd opp til 86 meter frå Dintelsas til Breda. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mark (Dintel)|Mark (Dintel)]]» frå , den 7. februar 2008.*
Hollandsch Diep

**Hollandsch Diep** eller **Hollands Diep** er ei brei elv i Nederland og ein del av estuaret til Rhinen og Maas. Via Schelde-Rhinen-kanalen er ho tilslutta Schelde og Antwerpen.

Elvane Bergse Maas og Nieuwe Merwede renn saman nær Lage Zwaluwe og dannar Hollands Diep. Dordtsche Kil er tilslutta elva nær Moerdijk. Nær Numansdorp delar ho seg i Haringvliet og Volkerak. Ved dette punktet ligg Hellegatsplein i vatnet, eit vegkryss som går til øya Hoeksche Waard i nord via Haringvliet-brua, til Goeree-Overflakkee i vest via Hellegatsdam, og til fastlandet i sørvest via Volkerak-slusene.

På austsida av Hollands Diep går Moerdijk-bruene til øya Dordrecht i nord og til fastlandet i sør. Dette er ei bru for både bil og jernbane. Nyleg har det vorte bygd ein ny jernbanebru for HSL-Zuid.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hollands Diep|Hollands Diep]]» frå , den 7. februar 2008.*
Haringvliet

**Haringvliet** er ei stor bukt i Nordsjøen i provinsen Zuid-Holland i Nederland. Ho er eit viktig estuar i Rhinen-Maas-deltaet. 

Nær Cromstrijen deler Hollands Diep seg i estuara Haringvliet og Volkerak. Haringvlietslusene ligg mellom estuaret og Nordsjøen ved Goedereede, noko som har danna eit vegsamband til øya Voorne i nord og til øya Goeree-Overflakkee i sør. Slusene vart bygd som ein del av Deltaprosjektet og har danna eit økologisk miljø med brakkvatn. 

Haringvliet-estuaret inneheld øya Tiengemeten, som er skild frå elveøya Hoeksche Waard av Vuile Gat-sundet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haringvliet|Haringvliet]]» frå , den 7. februar 2008.*