open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bømlo kulturhus

**Bømlo kulturhus** vart teke i bruk hausten 2005. Kulturhuset har to salar; *Storsalen* med 353 seter og *Litlesalen* med 100 sete. *Storsalen* vert brukt til konsertar, dans, teater, konferansar og kino. *Litlesalen* vert brukt til kurs og kino.

Bygget rommar også Bømlo kulturskule, kulturhuscaféen Gaffel & Vaffel og NAV Bømlo.

Bømlo kulturhus vart frå og med 1. januar 2006 eit kommunalt foretak (KF). Verksemda har 4,7 årsverk. Dagleg leiar er Hanne Jacobsen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Kulturhuscaféen Gaffel & Vaffel
Nils Henrik Asheim

**Nils Henrik Asheim** () er ein norsk komponist og organist som er busett i Stavanger.

Asheim har kyrkjemusikkeksamen frå Noregs Musikkhøgskule (1981), var elev av Olav Anton Thommesen og vidare ved Sweelinck-konservatoriet i Amsterdam. Produksjonen hans omfattar kammermusikk, orkesterverk, kyrkjemusikk, musikkteater og databasert musikk. Han vann konkurransen om fanfare til OL på Lillehammer i 1994, og denne er utgjeven på plate med Gardemusikken. For verket *Chase* fekk han Edvard-prisen 2002 i klassen samtidsmusikk. Han har også samarbeidd med songaren Anne-Lise Berntsen.

Forutan dette var det Nils Henrik Asheim som komponerte fanfare, inngangsmarsj og korstykke til kronprinsbryllaupet i 2001. Til innviinga av Oslo domkyrkje skreiv han *Salmenes Bok for kor og to orgler*. Andre viktige verk er *Genesis* (1982), som er ein strykekvartett, *Salme 90 for 8-stemmig kor og instrumenter* (1983) og *Vannspeil for fiolin, cello og klaver* (1985). Allereie i 1982 fekk han prisen Årets verk i Norsk Komponistforening, for *Vindu*. I 1986 vann han igjen prisen, då for *Vannspeil*.

Han har vore busett i Stavanger sidan 1991, og har engasjert seg i musikklivet der. Mellom anna var han huskomponist ved Rogaland Musikkonservatorium frå 1982 til 1984 og drivkraft bak opprettinga av det alternative kultursenteret Tou Scene. Han har dessutan vore formann i Norsk Komponistforening, i åra 1988–1991.

Under Spellemannprisen 2005 vann Asheim i klassen samtidsmusikk med plata *19 March 2004, Oslo Cathedral*. Under Spellemannprisen 2010 vann han igjen, i klassa *Årets samtidskomponist* for plata *Mazurka - Remaking Chopin*. Han vann Lindemanprisen i 2011.

## Kjelder
* Knut Olav Åmås [red.]: «Asheim, Nils Henrik» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
* «Nils Henrik Asheim» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 3. januar 2010.
* «Om årets prisvinner» [av Arne Nordheims komponistpris], innhenta 3. januar 2010.

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til Nils Henrik Asheim
* Biografi og lenkjer til artiklar på ballade.no
Liv Arnesen

**Liv Ragnheim Arnesen** () er ein norsk pedagog, forfattar og eventyrar.

I 1992 kryssa ho og Julie Maske Grønlandsisen, som dei fyrste kvinnene utan støtte. Dette var 560 km på 23 døgn. To år seinare, i 1994, gjekk ho som fyrste kvinne på ski til Sørpolen åleine og utan hjelp undervegs. Denne turen tok 50 dagar og var over 1200 km lang. I 1996 klatra ho nordsida av Mount Everest til 1&nbsp;900 meter før toppen før ho fekk høydesjuke og måtte snu. I 2000–2001 kryssa Arnesen, saman med amerikanske Ann Bancroft, Antarktis på ski, som dei fyrste kvinnene. Turen deira tok 94 dagar og var 2747 km lang.

Arnesen har også undervist ved Dønski videregående skole i Bærum og jobba med rehabilitering av stoffmisbrukarar. Før ekspedisjonen til Sørpolen i 1994 arbeidde ho også ein periode som marknadskoordinator for Svalbard Polar Travel. Delar av sommaren er ho også turleiar for dette føretaket, som no heiter Spitsbergen Travel. Sidan 1995 har ho vore sjølvstendig næringsdrivande som føredragshaldar, konsulent, forfattar og pedagog.

Liv Arnesen har skrive boka *Snille piker går ikke til Sydpolen* som handlar om ekspedisjonen hennar i 1994. I 2002 skreiv ho boka *Kan du?* saman med Jon Gangdal, og i 2003 skreiv ho saman med Ann Bancroft og Cheryl Dahle *No Horizon is So Far*, ei bok om kryssinga av Antarktiskontinentet. Ho har også skrive *Sydpolen*, som er ei faktabok for ungar (2006).

Ho er cand.mag. med faga norsk, historie og idrettsrettleiing frå Universitetet i Oslo og Noregs idrettshøgskule. I tillegg har ho ein Master of Management. Arnesen er busett på Bekkestua i Bærum.

## Bibliografi
**Snille piker går ikke til Sydpolen* (Damm, 1995)
**No Horizon is so far – Two women and their extraordinary journey across Antarctica* (med Ann Bancroft og Cheryl Dahle, The Perseus Books Group, 2003)
**Kan jeg? – fra drøm til virkelighet* (med Jon Gangdal, Aschehoug, 2002)
**Sydpolen – faktahest for barn* (Aschehoug, 2006)

## Prisar
*1999: Æresdiplom frå Det russiske geografiske samfunnet
*2001: Achievement Award frå Det norsk-amerikanske handelskammeret
*2001: Trailblazer Award frå Det skandinavisk-amerikanske Hall of Fame
*2001: Woman of the Year frå Glamour Magazine
*2008: Woman of Discovery Prize (Prisen vart delt ut av Uma Thurman i New York 5. mars 2008. Den årlege prisen markerer oppdagingar og vitskaplege framsteg gjorde av kvinner)

## Kjelder
*Knut Olav Åmås [red.]: «Arnesen, Liv» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
*«Liv Arnesen» på Polarhistorie.no, innhenta 3. januar 2010.

## Bakgrunnsstoff
*Nettsida til Liv Arnesen
*Bancroft Arnesen Explore
*«Gjest hos Letterman» av Thomas Andreassen på VG.no (14.03.2001)

__INGAINNHALDSLISTE__
Quebec-lova

**Quebec-lova** av 1774 var ei lov vedteken av det britiske parlamentet som omfatta styret av provinsen Quebec. Hovudelementa i lova var: 
*Området i provinsen vart utvida og tok over delar av Indianarreservatet, inkludert mykje av det som er det sørlege Ontario, i tillegg til Illinois, Indiana, Michigan, Ohio, Wisconsin og delar av Minnesota.
*Truskapseiden vart erstatta med ein som ikkje lenger viste til protestantisk tru. 
*Ho garanterte fri utøving av katolsk tru. 
*Ho gjennoppretta bruken av fransk sivilrett for private saker, medan ho opprettheldt den engelske sedvaneretten for offentleg administrasjon, inkludert straffeforfølging. 

Lova hadde omfattande effekt både i Quebec og for Dei tretten koloniane. I Quebec vart dei engelsktalande innflyttarane frå Storbritannia og dei sørlege koloniane påførte forskjellige forskrifter, som dei såg på som fjerning av visse politiske fridomar. Reaksjonen til dei fransktalande kanadiarane var meir variert. Lensherrane og prestestanden var generelt nøgd med den nye lova. 

I Dei tretten koloniane vart lova, som hadde vorte vedteke samstundes med fleire andre lover som straff for Boston Tea Party og andre protestar, ein del av dei utålelege lovene, som førte fram til den amerikanske sjølvstendekrigen. Quebec-lova vart sett på som ein ny modell for det britiske kolonistyret, som ville fjerne makta frå koloniforsamlingane og fremme katolsk tru hos protestantane i koloniane. Lova avgrensa òg mogelegheitene til å utvide koloniane vestover ved å gje det meste av Ohio Country til provinsen Quebec.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Quebec Act|Quebec Act]]» frå ,  den 3. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Cavendish, Henry (1839). *Debates of the House of Commons in the Year 1774 on the Bill for Making More Effectual Provision for the Government of the Province of Quebec: Drawn Up from the Notes of the Henry Cavendish, Member for Lostwithiel*, London: Ridgway, 303 s. (online)
** Langston, Paul. *Tyrant og Oppressor!' Colonial Press Reaction to the Quebec Act.* *Historical Journal of Massachusetts* 2006 34(1): 1-17. Issn: 0276-8313 
** Lawson, Philip. "'Sapped by Corruption': British Governance of Quebec and the Breakdown of Anglo-American Relations on the Eve of Revolution." *Canadian Review of American Studies* 1991 22(3): 301-323. Issn: 0007-7720 Full text: online in Ebsco 
** Miller, John C.; *Origins of the American Revolution* 1943. online version
** 


## Bakgrunnsstoff
*Originalteksten i The Quebec Act
*Artikkel om Quebec-lova i Encyclopedia Britannica (1911)
King of Prussia

**King of Prussia** er ein by i Montgomery County i Pennsylvania i USA med opp under 20&nbsp;000 innbyggjarar. Byen har fått namn etter ei lokal kro som låg her på 1700-talet, kalla «The King of Prussia Inn», som igjen er kalla opp etter Fredrik II av Preussen, som var konge av Preussen. Som resten av Montgomery County har King of Prussia opplevd ei rask utvikling. Det største kjøpesenteret i USA som driv utleige av varer, King of Prussia Mall, ligg her. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:King of Prussia, Pennsylvania|King of Prussia, Pennsylvania]]» frå , den 3. januar 2010.* 


## Bakgrunnsstoff
Status quo

:*For det britiske bandet, sjå [[Status Quo]].*
***Status quo*** er eit latinsk uttrykk for uforandra tilstand. Å halde fram *status quo* er at tilstanden held fram slik han er. Uttrykket kjem frå det diplomatiske omgrepet *[[status quo ante bellum]]*, som tyder «tilstanden som var før krigen», altså tilbaketrekking av fiendtlege styrkar og at den tidlegare herskaren vert sett inn att.

## Sjå òg
* Uttrykk frå latin
Julestjerne

**Julestjerne** (*Euphorbia pulcherrima*) er ein plante som opphavleg kjem frå Mexico. I varme strok veks julestjerna utandørs og kan bli opptil 4-5 meter høg. I Noreg vert ho dyrka som potteplante. Naturleg er blada på toppen raude; men som kulturplante vert det dyrka fram både rosa, lilla, kvite og sjatterte julestjerner.  

Dei eigentlege blomstrane er små og heiter chyatier. 

I Noreg vert det årleg seld om lag 6 millionar julestjerner.  Dei fleste vert kasta etter jul, men overlever ho vinteren, kan ein plante ho ut. Det vil då komme nye grøne blad over dei raude.  Dersom ein tar planten inn om hausten, og sørgjer for at han då får minst 12 timar mørke kvar natt, kan han blomstre på nytt. 

Det engelske namnet *Poinsettia* har planten fått etter botanikaren Joel Roberts Poinsett (d. 12. desember 1851). Han var USA sin ambassadør i Mexico då han oppdaga denne planten i 1820-åra.

## Kjelder
*Bioforsk

## Bakgrunnsstoff
Émile Friant

**Émile Friant** () var ein fransk kunstmålar. Som ung studerte han portrettmåleri under Alexandre Cabanel  i Paris. Frå 1923 hadde han stilling som professor ved École des Beaux-Arts i Paris i måling. I 1931 vart han utnemnd til storoffiser i den franske Æreslegionen. Han var òg medlem av Institut de France. Friant døydde brått i 1932 i Paris.

## Kunstverk i utval

* *Un étudiant*, (1885) musée des Beaux-Arts de Nancy
* **La Toussaint*, (1886) musée des Beaux-Arts de Nancy
* *La douleur*, (1898) musée des Beaux-Arts de Nancy
* *Les amoureux*, musée des Beaux-Arts de Nancy
* *La discussion politique*, privatsamling
* *La lutte*, (1889) Musée Fabre [[Montpellier]]
* *l'expiation*, (1909) privatsamling
* *Portrait de madame Coquelin Mère*, privatsamling
* *Tendresse maternel*, privatsamling
* *Portrait de Madame Petitjean*, privatsamling
* *La visite au studio* (1906), privatsamling
* *L'Expiation*, (1908), privatsamling
* *Autoportrait*, privatsamling
* *Portrait d'Albert Jasson'' (1911), musée des Beaux-Arts de Nancy.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Sivsporv

**Sivsporv** (*Emberiza schoeniclus*) er ein fugl som høyrer til familien busksporvar. 

## Utsjånad og læte
Oversida er svart med breie, brunaktige fjørkantar, stjerten er svartaktig. Hovudet og strupen er svarte på hannen, med kvit halsring. Hoa har ingen kvit halsring. På henne er oversida av hovudet samt øyredekkfjørene småflekkete av svart og brunt. Begge kjønn har kvitt langs undersida, og oppe på sidene er der langsgåande brunaktige flekkar. Fuglen si lengde er 14-16 centimeter. Songen er eit ganske monotont gjenteke *zripp zripp zryy*.

## Utbreiing

Sivsporven finst i heile Europa og delar av Asia. Fuglen held til ved myrer og våtmarker opp til og med bjørkebeltet og så langt nord som der er skog. Han er flyttfugl unnateke sør i utbreiingsområdet, og overvintrar i Sør-Europa.

## Førekomst i Noreg og trekktilhøve
Sivsporven er utbreidd over heile landet, spesielt i fuktige område i bjørkebeltet. Han går iblant opp i vierregionen. I låglandet i Sør-Noreg er han knytt til næringsrike innsjøar samt ved elvar og fjordarmar der det er siv og takrør. Sivsporvane reiser frå landet frå midt i august fram til midten av oktober. Dei kjem attende frå slutten av mars fram til midt i mai. Til bjørkebeltet kjem dei sjeldan før slutten av april. 

## Hekking
Reiret vert lagt på eller nær marka, i ei tue eller under gras. Dei 4-6 egga er brungrå med svartaktige teikningar. Sivsporven får ofte to kull i mai og juni og begge foreldra hjelper til med ruginga som varer 13-14 døgn.  

## Føde
Sivsporven et mest insekt om våren og sommaren, men også ein del edderkoppar. Resten av året et han mykje frø.

## Raudlistevurdering
Nedgang i bestandane i Sverige og Storbritannia blir forklarte med redusert tilgang til føde i overvintringsområdene. Av faktorar i så henseande blir nemnde reduserte areal med stubbåkrar og mindre ugressfrø på grunn av ugressbekjempelse. På hekkeplassane kan drenering av våtmarker, kanalar og liknande bidra til nedgang i bestandane.

**Konklusjon:** Sivsporv blir vurdert som livskraftig LC, på bakgrunn av overvakingsdata. Årsaka til endring av kategori frå Rødlista 2015, der arten vart vurdert som nær trua NT, er stabilisering av bestanden. Gitt bestandsnedgangen i nabolanda våre bør ein følgja nøye med på utviklinga òg i Noreg.

## Galleri

Emberiza schoeniclus MHNT.ZOO.2010.11.218. Bréhal.jpg|Sivsporvegg
Zingend mannetje rietgors in verschillende vegetatie-4961944.webm|Video av sivsporv


## Kjelder
* Norsk Fugleatlas, 1994.

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Sävsparv|Sävsparv]]» frå ,  den 3. januar 2010.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff

* Sävsparv på GlobalTwitcher.com
* Sveriges ornitologiska förening - Sävsparv
* Dansk ornitologisk forening 
* Sveriges radio, P2
Frederick i Maryland

**Frederick** er ein by vest i det sentrale Maryland i USA. Han er hovudbyen i Frederick County, det største fylket i staten ut frå areal. Fredrecik ligg i utkanten av Washington-Arlington-Alexandria storbyområde, som er ein del av det større Baltimore-Washington storbyområdet. Byen har om lag 80&nbsp;000 innbyggjarar og er den tredje største byen i Maryland etter Baltimore og Rockville.

I Frederick ligg Frederick Municipal Airport (FDK) og Fort Detrick, som høyrer til det amerikanske forsvaret og er den største arbeidsplassen i fylket. Frederick er heimbyen til BP Solar som er eit av dei største solcellepanelmakarane i landet. Lokalavisa i Frederick er The Frederick News-Post.

Byen vart grunnlagd i 1745 og er kalla opp etter Fredrik den store av Preussen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Frederick, Maryland|Frederick, Maryland]]» frå ,  den 3. januar 2010.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Alexander von Kotzebue

**Alexander Friedrich Wilhelm Franz von Kotzebue** () var ein tysk-russisk slag- og historiemålar frå romantikken. 

Han var son av forfattaren August von Kotzebue. Etter at faren døydde i 1819 vart han utdanna i kadettkorpset i St. Petersburg og og vart i 1834 løytnant i garden. Etter fire år forlet han derimot militæret og starta som student på kunstakademiet i St. Petersburg. Der var han i seks år før han reiste til Paris i 1846 og i 1848 reisten han på tur til Belgia, Holland, Italia og Tyskland før han til slutt slo seg ned i München.

Kotzebue var russiske professor og æresmedlem av München-akademiet. 

## Verk

Det første måleriet hans, *Erobringen av Warszawa*, vart målt i 1844 i St. Petersburg. Sidan då måla han mange russiske slag i sjuårskrigen og frå felttoga til Suvorov i store måleri for tsaren av Russland. Av dei viktigaste verka hans finn ein *Storminga av Warschaus, Slaget ved Poltava, Storminga av Narva, Kryssinga av Djevelbrua*, og *Grunnlegginga av St. Petersburg*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alexander von Kotzebue|Alexander von Kotzebue]]» frå ,  den 3. januar 2010.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Biletgaleri med verk av Kotzebue (russisk)
Fallen i kamp

**Fallen i kamp** (*killed in action* - *KIA*) er eit uttrykk vanlegvis nytta i militæret for eigne soldatar som er drepne av fienden. Folk som er falne i kamp har ikkje døydd av ulukker som bilulukker eller andre «ikkje-fiendtlege» hendingar eller terrorisme.

I tillegg kan ein person verte omtalt som fallen i kamp om han har døydd på slagmarka, medan *døydd av skade* viser til ein person som har levd lenge nok til å ha fått medisinsk behandling.

## NATO-definisjon

NATO nyttar *KIA* (*killed in action*) for personar falne i kamp, og *DWRIA* (*died of wounds received in action*) for personar som har døydd av skade. For sistnemnte vert òg forkortinga *DOW* ofte nytta av historikarar og militære.

## Sjå òg
* MIA – Sakna i kamp
* WIA – Skadd i kamp
* POW – Krigsfange
* Den ukjente soldats grav

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Killed in action|Killed in action]]» frå , den 3. januar 2010.*
** * oppgav desse kjeldene:*
Overoppheta økonomi

**Overoppheta økonomi** er tilstanden der produksjonskapasiteten ikkje held tritt med etterspurnaden. Typisk for denne tilstanden er ein vekstrate over normal.

## Bakgrunnsstoff
* Asia Times Online - China's Economy Rides the Razor's Edge
Sosialpolitikk

**Sosialpolitikk** er politikk som omhandlar alle tilhøve som er viktige for velferda til menneska, som helse, rettsvesen, familie, utdanning og arbeid, eller i vidaste forstand all politikk som regulerer åtferda til menneska. I den siste tydinga kan sosialpolitikk ta opp tema som

*abort
*eutanasi
*homoseksualitet
*ekteskap, skilsmisse og adopsjon
*fattigdom, velferd og heimløyse
*rusmiddel
*prostitusjon

## Kjelde
* Denne artikkelen er basert på ei omsetjing av Sosialpolitikk frå Wikipedia på bokmål, innhenta søndag 3. januar 2010, klokka 21:43.
Magnus Dyrssen

**Magnus Peder Wilhelm Dyrssen** () var ein svensk oberstløytnant som fall ved Märkäjärvi som frivillig i den finske vinterkrigen.

Magnus Dyrssen var fødd i Karlskrona. Han var med å stifte Finlandskommittén og høyrde til initativtakarane til Svenska frivilligkåren.  Dyrssen var den første som fall av den svenske frivilligkårens medlemer, og slik vart han eit symbol for den folkelege støtten til finnane i vinterkrigen. 

Magnus Dyrssen vart gravlagd på Kungsängens kyrkjegard. I Märkäjärvi er det sett opp ein minnestein med innskrifta *«Här stupade Magnus Dyrssen 1.3.1940 för Nordens frihet och Sveriges ära»*.

## Bakgrunnsstoff
* Marschen till Märkäjärvi
* Öråkers gård

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Magnus Dyrssen|Magnus Dyrssen]]» frå ,  den 3. januar 2010.*
John Manners av Granby

General **John Manners**, marki av **Granby** (), var ein britisk soldat og general og eldste sonen til hertugen av Rutland. Sidan han ikkje levde lenger enn faren var han kjend under tillegstittelen til faren, markien av Granby. 

Han vart tidleg medlem av det britiske parlamentet, første gong i 1741. Fire år seinare vart han oberst i Rutland og deltok i jakobittaropprøret i 1745. Han vart forfremma generalmajor i 1755 og så oberst i den kongelege hestegarden. Same året som det skjedde braut sjuårskrigen ut og han vart send til Tyskland. Han vart forfremma til generalløytnant i februar 1759. Slaget ved Minden var det første store slaget til Granby. Kavaleriet hans vart her stoppa i ein kritisk augneblink av Lord George Sackville, som vart send heim i skam, medan Granby overtok kommandoen over den britiske kontingenten i armeen til Karl Vilhelm Ferdinand av Braunschweig, og hadde 32&nbsp;000 mann under seg i starten av 1760. 

31. juli 1760 storma Granby Warburg fremst i det britiske kavaleriet. Dei fanga 1500 mann og ti kanonar. Granby hadde tidleg mista håret og gjekk derfor alltid med parykk. Under åtaket reid han så raskt at han mista hatten og parykken, noko som er opphavet til det engelske uttrykket «*going at it bald-headed*» («gå skalla til verks»). Eit år seinare, 15. juli 1761, forsvarte britane høgdene i Villinghausen som Ferdinand sjølv skildra som «ubeskriveleg modig». Dagen etter leia han soldatane sine i eit motåtak og dreiv franskmennene frå slagmarka. Motstandaren hans duc de Broglie, vart så imponert at han bestilte eit portrett av Granby av Joshua Reynolds. Fleire felttog følgde til store ære for Granby og mennene hans. 

Han var ikkje noko dyktig politikar, men folk brydde seg lite om det og meir om sigrane hans og omsorga han hadde vist soldatane sine. Under Chatham-regjeringa vart Granby øvstkommanderande. 

Granby døydde i Scarborough i Yorkshire i 1770. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:John Manners, Marquess of Granby|John Manners, Marquess of Granby]]» frå ,  den 3. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*
*Descendants of Sir Robert Manners 
*
Jeffrey Amherst

**Jeffrey Amherst**, *baron Amherst* () var ein britisk feltmarskalk som gjekk i militær teneste i 1731, deltok i den austerrikske arvefølgjekrigen i slaga slaget ved Dettingen, slaget ved Fontenoy og slaget ved Rocoux og vart forfremma til oberstløytnant. I 1758 vart han generalmajor og sjef for ekspedisjonen, som gjekk mot Ny-Frankrike i Nord-Amerika. Amherst tok same året festninga Louisbourg og vart så øvstkommanderande for heile det britiske armeen i Nord-Amerika. Han tok sjølv Fort Ticonderoga i 1759, medan James Wolfe tok Quebec. I 1760 erobra han Montreal, som overgav seg for den samla britiske hæren. Amherst vart utnemnd til generalguvernør i Britisk Nord-Amerika. I åra etter kom Amherst i strid med dei franskvennlege indinanarstammene (pontiackrigen), men han undervurderte fienden og fekk utretta lite. 

Han vart tilbakekalla i 1763, og vart motteke i London, der tilbakeslaga i krigen mot indianarane ikkje var kjend, som ein helt som hadde erobra Canada. I 1772 vart han generalløytnant, fekk i 1776 peer-verde og vart i 1778 general. Lord Amherst vart i 1793 den ordinære øvstkommanderande for den britiske hæren, men som i dei siste åra i Canada, synte han dårleg leiarskap og vart tvungen til å trekke seg i 1795. Året etter vart han likevel feltmarskalk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Jeffrey Amherst|Jeffrey Amherst]]» frå , den 3. januar 2010.*
Fylkeslandbruksstyre

Eit **fylkeslandbruksstyre** var eit statleg organ i kvart fylke. Fylkeslandbruksstyret hadde sju medlemmer valde av fylkestinget, tre av dei etter framlegg frå Norges Bondelag, Norsk Bonde- og Småbrukarlag, Norges Skogeierforbund og Fellesforbundet.  Fylkeslandbruksstyret handsama saker etter jordlova, skogbrukslova, odelslova og konsesjonslova, og det hadde rett til å legge inn motsegn («innsigelse») i saker etter plan- og bygningslova.

Gjennom endring i jordlova 19. juni 2009, vart oppgåvene til fylkeslandbrusstyret overførte til fylkesmennene frå 1. januar 2010.

## Bakgrunnsstoff
*Jordlova: Landbruksmyndigheit i kommune og fylke
*Rundskriv 15.10.2009
Aud Blankholm

**Aud Blankholm** () er ein norsk sjukepleiar og organisasjonskvinne. 

Blankholm er fødd i Ørsta. Ho tok examen artium ved Volda gymnas i 1967 og vart utdanna til offentleg godkjend sjukepleiar ved Diakonissehusets sykepleierskole i 1971. Ho tok seinare mellomfag i pedagogisk utdanning ved Norges Sykepleierhøyskole, grunnfag i statsvitskap og er kandidat i helseadministrasjon ved Universitetet i Oslo. Allereie som 26-åring vart ho konsulent i Norsk Sykepleierforbund (NSF).

Aud Blankholm arbeidde først som sjukepleiar ved Diakonissehusets sykehus Lovisenberg og underviste ved sjukepleiarskulen, der ho også har hatt fleire styreverv. I 1981 vart ho personleg sekretær for sosialminister Leif Arne Heløe i regjeringa Willoch, ei stilling ho hadde fram til 1983. Frå 1983 til 1987 var ho leiar av Norsk Sykepleierforbund.

Blankholm var administrerande direktør ved Aker sjukehus frå 1988 fram til 1990, då ho vart personaldirektør i Administrasjonsdepartementet. Seinare same år vart ho personaldirektør i staten. Ho vart generalsekretær i Norsk Sykepleierforbund i 1995, ei stilling som vart avbroten ei tid då ho var leiar av Akademikernes Fellesorganisasjon (AK) frå 1999 til 2001. I denne perioden var AK i ferd med å løyse seg opp, sidan legar, sivilingeniørar og fleire andre yrke hadde danna Akademikerne i 1997. Etter dette heldt ho fram som generalsekretær i NSF fram til 2008.

I 2004 vart Aud Blankholm utnemnd til æresmedlem i Norsk Sykepleierforbund. I grunngjevinga vert nemnt spesielt innsatsen hennar for å løfte løna til sjukepleiarane, arbeidet for å sikre sjukepleie som sjølvstendig fag under eiga leiing, kampen mot avkorta sjukepleiarutdanning og gjennomføringa av desentralisering i NSF i 1980-åra.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aud Blankholm|Aud Blankholm]]» frå ,  den 27. april 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*«Blankholm, Aud» av Jorunn Mathisen i *[[Norsk biografisk leksikon]]*; bind 1, Abel–Bruusgaard (Oslo: Kunnskapsforlaget, 1999) (www)
*Knut Olav Åmås [red.]: «Blankholm, Aud» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008)
*«Politisk rådgiver 1946–» hjå Arbeids- og inkluderingsdepartementet


## Bakgrunnsstoff
* Aud Blankholm i *Maktbasen*.

__INGAINNHALDSLISTE__
Anna Bache-Wiig

**Anna Bache-Wiig** () er ein norsk forfattar og skodespelar.

Anna Bache-Wiig er dotter av Harald Bache-Wiig, professor i nordisk litteraturvitskap ved Universitetet i Oslo, og Sylvi Penne, førsteamanuensis i norsk ved Høgskulen i Oslo. Anna Bache-Wiig voks opp i Bærum, og var i fleire år medlem av Bærum Barneteater.

## Skodespelar

Bache-Wiig debuterte som skodespelar i NRK-ungdomsserien *Borgen skole* i 1988. Sidan den gongen har ho gått på Romerike Folkehøgskole og Statens Teaterhøgskole i 1998. Etter fullført utdanning arbeidde ho ein periode ved Rogaland Teater, før ho byrja ved Den Nationale Scene i 2003. Der har ho markert seg i mange stykke, mellom anna med tittelrolle i *Antigone* av Alexander Öberg og Mats Kjelbye (2002) og *Ronja Røverdatter* av Astrid Lindgren (2003), og som medverkande i *Kameliadamen* av Alexandre Dumas, *En midtsommernattsdrøm* av William Shakespeare (begge i 2004), *Idioten* av Fjodor Dostojevskij (2005) og *Falne engler* av Gunnar Staalesen (2006). Ho har òg gjesta Trøndelag Teater, der ho mellom anna spelte tittelrolla som Hedda Gabler i 2006 og fekk ein Hedda-nominasjon for tolkinga.

Utanfor teateret har ho mellom anna medverka i NRK-dramaserien *[[Lekestue]]* frå 2002, og i filmane *[[Filmen Buddy (2003)|Buddy]]* (2003), *[[Naboer]]* (2005), *[[Sønner]]* (2006), *[[Blodsbånd]]* (2007) og *[[Varg Veum – Falne engler]]* (2008).

## Forfattar

I 2003 debuterte Bache-Wiig som forfattar med romanen *Det aller fineste*, der ho gjev eit innblikk i det å vere tenåring på slutten av 1980-talet. Romanen fekk gode meldingar og vart òg teken godt imot av publikum. I 2005 gav ho ut den andre romanen sin, *Sommernattsdrømmen*, og i 2009 kom ho ut med romanen *Lasses hus*. I 2010 gav ho ut si fyrste biletbok, *Don Fritjof*, som ho vann Riksmålsforbundets barne- og ungdomsbokpris for.

Dei siste ti åra har Bache-Wiig hovudsakleg jobba som manusforfattar for film og TV, i duo med manusforfattar Siv Rajendram. Dei har mellom anna skrive *Frikjent, Heksejakt, Utvandrerne* og *Quislings siste dager*. 

## Kjelder

*«Anna Bache-Wiig» på Wikipedia på bokmål innhenta måndag 4. januar 2010.
*Knut Olav Åmås [red.]: «Bache-Wiig, Anna» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).

## Bakgrunnsstoff
*.
*Anna Bache-Wiig i NRK Forfatter.
*Anna Bache-Wiig i Dagbladet Forfatter.
Edward Braddock

General **Edward Braddock** () var ein britisk soldat og øvstkommanderande i Nord-Amerika i starten av den franske og indianske krigen (1754–1763). Han vart best hugsa for å ha leia den katastrofale ekspedisjonen mot Fransk Canada i 1755, der han mista livet.

Braddock vart fødd i Perthshire i Skottland i 1695. Han gjekk inn i militæret i 1710. I 1747 var han oberstløytnant under prinsen av Orange i Nederland under omleiringa av Bergen op Zoom. I 1753 vart han oberst og året etter generalmajor.

Han vart kort tid etter utpeikt til å kommandere britane i den franske og indianske krigen mot franskmennene i Nord-Amerika. Han gjekk i land i Virginia den 19. februar 1755 med to britiske regiment. Etter å ha møtt fleire koloniguvernørar i kongressen i Alexandria den 14. april, avgjorde dei å ha fleire slag mot franskmennene. Braddock skulle leie ein ekspedisjon for å ta Fort Duquesne ved forgreininga i Ohioelva.

Etter månader med førebuingar sette ekspedisjonen av stad, der George Washington var frivillig offiser. 9. juli 1755 kryssa dei Monongahelaelva og trefte nesten med ein gong etter på ein styrke av indianarar og franskmenn. Braddock og soldatane hans vart totalt overraska og Braddock fall til slutt etter eit skot gjennom høgrearmen og inn i lunga.

Braddock vart bore av slagmarka av Washington og ein anna offiser og døydde 13. juli 1755. Like før han døydde gav han Washington skulderskjerfet sitt som han hadde som ein del av uniforma. Visstnok skal Washington etter dette aldri ha gått nokon stad utan dette skjerfet.

Braddock vart gravlagd like vest for Great Meadows.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Edward Braddock|Edward Braddock]]» frå ,  den 3. januar 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
** Fort Necessity nasjonale slagmark  
** explorepahistory.com
** Fred Anderson, *Crucible of War: The Seven Years' War og the Fate of Empire in British North America: 1754-1766* (New York: Alfred A. Knopf, 2000).
** Paul Kopperman, *Braddock at the Monongahela* (Pittsburgh, PA: University of Pittsburgh Press, 1977).
** Lee McCardell, *Ill-Starred General: Braddock of the Coldstream Guards* (Pittsburgh, PA: University of Pittsburgh Press, 1958).
** Louis M. Waddell og Bruce D. Bomberger, *The French and Indian War in Pennsylvania: Fortification and Struggle During the War for Empire* (Harrisburg, PA: Pennsylvania Historical og Museum Commission, 1996).
Bjørg Askelund

**Bjørg Askelund** () var ein norsk lektor og barnebokforfattar busett i Sandnes. 

Askelund var cand.philol. i historie frå Universitetet i Oslo 1964. Ho debuterte som forfattar i 1979 med *Gabrielle tretten år*, og fekk Kyrkje- og undervisningsdepartementets debutantpris for den. Askelund skreiv i alt 5 barne- og ungdomsbøker, to av dei med handling frå Zambia. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bjørg Askelund|Bjørg Askelund]]» frå ,  den 3. januar 2010.*
Hallvard Bakke

**Hallvard Bakke** () er ein norsk økonom, journalist, tidlegare politikar for Arbeidarpartiet og sidan 2006 styreleiar i NRK.

Som student gjennomførte han russiskkurset i Forsvaret og utdanna seg til siviløkonom ved Noregs Handelshøgskole (1968).

Bakke arbeider ved Norsk institutt for strategiske studier (Noriss), ei vidareføring av Europa-programmet, som seniorrådgjevar. Han vart vald inn på Stortinget frå Hordaland i fem samanhengande periodar frå 1977 til 1997 etter å ha vore vararepresentant dei to føregåande periodane, 1969–1973 og 1973–1977. Hallvard Bakke var handels- og skipsfartsminister i regjeringa Nordli i 1976–1979, og kultur- og vitskapsminister i regjeringa Brundtland II i perioden 1986–1989. I EU-debatten markerte han seg tydeleg på nei-sida, og var leiar for SME (Sosialdemokratar mot EU).

Han var økonomisjef ved Den Nationale Scene frå 1969 til 1976, og før det var han i eitt år informasjonssjef same stad. Bakke er styreleiar i dansekompaniet Carte Blanche, og er eller har vore spaltist i avisene *[[Dagsavisen]]*, *[[Klassekampen]]* og *[[BA]]*. Han har også arbeidd eitt år som journalist i sistnemnde. I tillegg har han leidd Dagspresseutvalet og Massemedieutvalet, og skrive fleire bøker.

Hallvard Bakke var tidlegare gift med Gunvor Hals, programleiar i NRK.

## Regjering
*15. januar 1976–8. oktober 1979: statsråd i Handels- og skipsfartsdepartementet
*9. mai 1986–16. oktober 1989: statsråd i Kultur- og vitskapsdepartementet

## Presidentskapet på Stortinget
* 8. oktober 1981–30. september 1985: andre varapresident i Odelstinget 
* 5. november 1984–15. desember 1984: mellombels president i Odelstinget
* 9. oktober 1985–9. mai 1986: andre varapresident i Odelstinget

## Stortingskomitéar
*1977–1981: medlem i Kyrkje- og undervisningskomitéen
*1977–1981: varamedlem i Valkomitéen
*1981–1985: nestformann i Fullmaktskomitéen
*1981–1985: varamedlem i Valkomitéen
*1981–1985: medlem i Finanskomitéen
*1981–1985: varamedlem i Kontrollkomitéen
*1981–1985: medlem i Den førebuande fullmaktskomitéen
*1985–1989: medlem i Fullmaktskomitéen
*1985–1989: varamedlem i Valkomitéen
*1985–1989: varamedlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
*1985–1989: medlem i Finanskomitéen
*1985–1989: medlem i Kontrollkomitéen
*1989–1993: medlem i Kommunal- og miljøvernkomitéen
*1989–1993: varamedlem i Valkomitéen
*1989–1993: medlem i Kyrkje- og undervisingskomitéen
*1993–1997: medlem i i Valkomitéen
*1993–1997: medlem i Den utvida utanrikskomitéen
*1993–1997: medlem i Utanrikskomitéen

## Bakgrunnsstoff
*Biografi på Stortinget.no

## Kjelder
* «Hallvard Bakke» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.
* Knut Olav Åmås [red.]: «Bakke, Hallvard» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
Petronella Barker

**Petronella Barker** () er ein norsk skodespelar. Ho har hatt ei rekkje hovudroller ved ulike teater i Oslo og har spelt i filmar og på fjernsyn.

## Personleg bakgrunn
Barker er fødd i Colchester i England og voks opp på Kråkerøy i Fredrikstad. Ho tok dramautdanning ved Statens Teaterhøgskole i Oslo frå 1985 til 1988.

Barker har eitt barn, Billie. I 2006 vart ho sambuar med den tidlegare Bellona-tilsette Viktor Jakobsen.

## Karriere

Petronella Barker filmdebuterte i 1985 i den norsk-russiske filmen *Dragens fange*. Seinare har ho mellom spelt i Lasse Glomm sin framtidsfabel *[[Sweetwater]]* (1988), *[[Havet stig]]* (1990), actionthrilleren *[[Farlig farvann]]* (1995), *[[Thranes metode]]* (1998) og *[[Hawaii, Oslo]]* (2004). 

I 1988 scenedebuterte Barker på Teatret Vårt, der ho mellom anna medverka i *Naku*-prosjektet. I 1990 vart ho tilsett ved Oslo Nye Teater og i 1996 vart ho tilsett ved Nationalteatret. Ho har også spelt ved Det Norske Teatret, Göteborgs Stadsteater og  Svenska Riksteatern. Barker har hatt fleire Shakespeare- og Ibsen-rollar og har også spelt Dostojevskij, Tsjekhov, Eugene O'Neill, Hamsun og Tarjei Vesaas. Ho har også spelt barneteater.

Barker fjernsynsdebuterte på NRK Fjernsynsteatret i 1989 i Ola Bauer sin *Sabeltigerens sønn* med regi av Jørgen Kiønig. Seinare har ho vore med i *[[Fire høytider]]* (2000) og miniserien *[[Kodenavn Hunter]]* (2007).

Barker gav røyst til April Ryan i den norske versjonen av PC- og x-box-spelet *Drømmefall - Den Lengste Reisa* (Dreamfall - The Longest Journey), som vart utgjeve i 2006.

## Verkliste
### Filmar
* *[[Dragens fange]]* (1985)
* *[[Sweetwater]]* (1988)
* *[[Havet stiger]]* (1990)
* *[[De blå ulvene]]* (1993)
* *[[Fatherland]]* (1994)
* *[[Farlig farvann]]* (1995)
* *[[Gåten Knut Hamsun]]* (1996)
* *[[Thranes metode]]* (1998)
* *[[Musikk for bryllup og begravelser]]* (2002)
* *[[Hawaii, Oslo]]* (2004)
* *[[Den brysomme mannen]]* (2006)

### Fjernsyn
* *[[Sabeltigerens sønn]]* (Fjernsynsteatret) (1989)
* *[[Radio 2]]* (1995) (gjesterolle)
* *[[De 7 dødssyndene]]* (i delen «Misunnelse», 2000)
* *[[Fox Grønland]]* (TV-serie, 2001, fleire gjesterollar)
* *[[Kodenavn Hunter]]* (mini-serie), NRK 2007)

### Skodespel

## Anna
* Røysta til April Ryan i *Drømmefall - Den Lengste Reisa* (Dreamfall - The Longest Journey) frå 2006

## Bakgrunnsstoff
* Petronella Barker på IMDb
* Liste over oppsetjingar med Petronella Barker på Nationalteatret

## Kjelder

* Opphavleg omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta måndag 4. januar 2010, klokka 09:56.
*CV ved Hobbart & Hobbart
Hans-Tore Bjerkaas

**Hans-Tore Bjerkaas** () er ein norsk journalist og tidlegare kringkastingsjef i NRK.

Han vart cand.mag. ved Universitetet i Tromsø i 1976. Bjerkaas starta karrieren sin i 1977 i NRK Troms, der han var programleiar i programmet *[[Halvsju]]* og programsekretær. Han vart seinare redaksjonssjef ved same kontor, og arbeidde der fram til 1986. Deretter vart han redaksjonssjef i NRK Hordaland fram til 1992. Frå 1992 var Bjerkaas i ein kort periode programdirektør i TV 2. I perioden 1993–1997 var han distriktssjef i NRK Troms, og frå 1997 til 2000 fjernsynsdirektør i NRK. Deretter vart han direktør for den nyoppretta avdelinga NRK Kringkasting, fram til 2004, då han vart distriktsredaktør for NRK Troms og Finnmark.

24. januar 2007 utpeikte styret i NRK Bjerkaas til ny kringkastingssjef etter John G. Bernander. Han byrja i stillinga 19. mars 2007.

Kringkastingssjefen har spelt 230 A-lagskampar for Tromsø IL, og han hadde verv i same klubb på 1980-talet. Han har den høgaste leiarutdanninga i Noregs Fotballforbund.

## Kjelder
*«Hans-Tore Bjerkaas» på Wikipedia på bokmål, innhenta 4. januar 2010.
*«Hans-Tore Bjerkaas» i Store norske leksikon, innhenta 5. januar 2010 (lisensiert under CC-BY-SA).
*Knut Olav Åmås [red.]: «Bjerkaas, Hans-Tore» av Magne Lerø i Hvem er hvem? (Aschehoug, 2008).

### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Hans-Tore Bjerkaas på profilsidene til NRK
Altar

**Altar** eller **alter** (av latin *altare*, frå *altus*, 'høg') er ei nemning på ulike opphøgde stader brukte i religiøs samanheng. Altaret er som regel ein stad der ein legg offer, og kan også brukast til å ha bilde av gudar eller opphøgde personar.

## Antikke altar
Ein kjenner til altar frå ei rekkje oldtidskulturar. Dei blei ofte brukte til brennoffer, gjerne til himmelgudar.

Fil:Isisaltar philae.jpg|Isisaltar i Philae i Egypt.
Fil:Arte greca da taras, coppia di altari con afrodite e adone, 400-375 ac.JPG|Greske altar til Adonis og Afrodite.
Fil:Ferlach Unterloibl Pfarrkirche Heilige Dreifaltigkeit Roemerstein 19052011 015.jpg|Romersk altar til den lokale gudinna Belestis i dagens Austerrike.
Fil:Tel Be'er Sheva Altar 2007041.JPG|Rekonstruert jødisk altar i Israel.


## Asiatiske altar
Ein finn altar vigde forfedrar, opphøgde personar eller gudar i fleire ulike asiatiske religionar. Altara kan høyra til heimar, der dei kan vera laga til på bord eller hyller, eller tempel, der ein typisk har ei opphøging framfor eit gudebilde der offer kan plasserast.


fil:Idol inside miniature shrine, Shore Temple.jpg|Indisk gammalt altar, truleg til Sjiva, i Mamallapuram.
fil:Mariamman Shrine HCMC.JPG|Hindutempel til Mariamman i Vietnam.
fil:Hindu and Sikh symbols.jpg|Heimealtar til Durga med bilde av guru Nanak.
fil:COLLECTIE TROPENMUSEUM Versierd offeraltaar TMnr 10026895.jpg|Balinesisk offeraltar.
fil:Doan Phu Hiep 4.jpg|Vietnamesisk forfedrealtar.


## Kristne altar
I kristne kyrkjer er altaret eit bord i koret der gudstenesta blir halden og fleire kyrkjelege handlingar utførte. I kyrkjer der det er fleire altar, blir det som står i koret, kalla *høgaltar* medan dei andre blir kalla *sidealtar*. I ortodokse kyrkjer er altaret skjult frå kyrkjelyden av ikonostasen, som berre blir opna til visse tider under gudstenesta.


Fil:Kilmore Quay St Peter's Church Altar 2010 09 27.jpg|Altar i ei irsk katolsk kyrkje.
Fil:St Peter and St Paul, Church Road, Teddington, Mx TW11 8PS - Sanctuary - geograph.org.uk - 722522.jpg|Altar i ei engelsk anglikansk kyrkje.
fil:Elias Kirken Copenhagen altar.jpg|Altar i ei dansk protestantisk kyrkje.
Fil:Chapel of St. James IMG 0490.jpg|Altar i ei israelsk ortodoks kyrkje.
Fil:Список.jpg|Altar med ikon i ein russisk heim.


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Karin Maria Bruzelius

**Karin Maria Bruzelius** () er ein svensk-norsk jurist og tidlegare høgsterettsdommar i Noregs Høgsterett. Ho var høgsterettsdommar frå 6. oktober 1997 til 28. februar 2011. Ho var også medlem av Den faste skilsdomstolen i Haag fram til 2010.

Bruzelius er jur.kand. frå Universitetet i Lund i Sverige (1964) og har Master of Laws frå Columbia University i New York. Ho har tidlegare vore ekspedisjonssjef i Justisdepartementet (1979–1983), etter å ha arbeidd der sidan 1965, og i Samferdselsdepartementet (1987–1988). I tillegg har ho vore advokat i Sjøassurandørenes Centralforening (1983–1987) og departementsråd i Samferdselsdepartementet (1989–1997), og ho har undervist i jus ved Universitetet i Oslo. Ho er sambuar med Inge Lorange Backer, som er professor ved Universitetet i Oslo og tidlegare ekspedisjonssjef i Lovavdelinga i Justisdepartementet.

Karin Maria Bruzelius var leiar for Petroleumsprisrådet frå 1987 til 2004. Ho var leiar i Norsk Kvinnesaksforening frå 1978 til 1984 og igjen frå 2018.

Privatetterforskaren Tore Sandberg melde dei tre høgsterettsdommarane Bruzelius, Magnus Matningsdal og Eilert Stang Lund til Stortinget sin kontroll- og konstitusjonskomité i 2006. Sandberg melde dommarane for å få vurdert om dei tre hadde gjort seg skuldig i grov uforstand i tenesta då dei vurderte gjenopptakingskravet i sakene mot Fritz Moen. Stortingskomitéen bestemte samrøystes den 5. februar 2008 å opne sak for å vurdere om dei tre høgsterettsdommarane skulle stillast for riksrett i etterkant av justismordet. Den 8. mai same år avgjorde eit fleirtal i komiteen at det ikkje var grunnlag for å gå til riksrettssak.

## Kjelder
*«Karin Maria Bruzelius» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta måndag 4. januar 2010.
*Knut Olav Åmås [red.]: «Bruzelius, Karin M.» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
*Karin Maria Bruzelius hos domstol.no, vitja 14. juni 2010

### Referansar
Lars Oftedal Broch

**Lars Oftedal Broch** () var ein norsk høgsterettsdommar. Han tok til i Høgsterett 26. august 1996 og var høgsterettsdommar til han pensjonerte seg i 2008.

Han blei cand.jur. frå Universitetet i Oslo i 1963 og byrja deretter som konsulent i Justisdepartementet, der han var frå 1965 til 1971. I 1971 blei han avdelingsleiar i Forbrukarrådet og året etter blei han ekspedisjonssjef i dåverande Forbrukar- og administrasjonsdepartementet, ei stilling han hadde til 1983. Frå 1983 til 1987 var han direktør i Consumers International. Deretter var han eitt år (1988–1989) assisterande børskommissær ved Oslo Børs. Frå 1. januar 1989 og fram til han vart høgsterettsdommar, var han sjef for Økokrim. 

Broch vert rekna som ein liberal jurist, og var elles med i Sosialistisk Studentlag i studietida. Der var han med på å gjennomføre det såkalla Påskekuppet i 1958 – eit kupp som var meint å vise støtte til tryggingspolitikken til Einar Gerhardsen, men som i staden vart oppfatta som eit forsøk på å omgå leiinga i Arbeidarpartiet. Dermed vart han og ei rekkje andre studentar ekskluderte, og han har sidan vore partilaus.

Lars Oftedal Broch var gift med Kjersti Graver.

## Kjelder

*Knut Olav Åmås [red.]: «Broch, Lars Oftedal» av Gudleiv Forr i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
*«Lars Oftedal Broch» frå Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.  

## Bakgrunnsstoff
*Om slekta Broch
Setswana

**Setswana** er eit bantuspråk. Dei fleste menneska som snakkar setswana, er busett i Botswana, der det er eit offisielt språk. Setswana blir òg snakka i Namibia, Zimbabwe og Sør-Afrika. Sør-Afrika har setswana som eitt av sine elleve offisielle språk. Internasjonalt er det om lag 4 millionar menneske som snakkar setswana.

## Referansar

## Litteratur

* Cole, Desmond (1955), An Introduction to Tswana Grammar
* Janson, Tore; Tsonope, Joseph (1991), Birth of a National Language: The History of Setswana, ISBN 0-435-91620-3
* University of Botswana (2001), The Sound System of Setswana, ISBN 99912-71-21-X

## Kjelde

* Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta måndag 4. januar 2010, klokka 19:06.
Marius Bakken

**Marius Bakken** () er ein norsk lækjar og tidlegare friidrettsutøvar. Han hadde (i 2012) norsk rekord på 3000 og 5000 meter og den norske bestenoteringa på 2000 meter. Bakken deltok i OL i 2000 og 2004. Han hadde dei europeiske bestetidene på 5000 meter i 2004 og 2005.

Han tevla for  IL Runar. 

## Personlege rekordar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marius Bakken|Marius Bakken]]» frå ,  den 26. april 2012.*  
 
; Referansar 

## Bakgrunnsstoff
* Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på sports-reference.com 
*
Trond Bakkevig

**Trond Bakkevig** () er dr.theol. og prest i Den norske kyrkja. Sidan våren 2000 har han vore prost i Vestre Aker prosti i Oslo.

Trond Bakkevig vart fødd i Oslo. Faren, Ludvig Johan Bakkevig, arbeidde som sivilingeniør innan vassdragsutbygging. I barneåra budde Trond Bakkevig derfor fleire stader i Noreg, og flest oppvekstår vart det i Asker. Han var ferdig utdanna teolog i 1974, som 25-åring. Ti år seinare tok han doktorgrad i teologi, med avhandlinga «Ordningsteologi og atomvåpen». Same år flytta han med kona, som han seinare vart fråskild, og dei to borna deira til ein tenestebustad på Røa. Han vart ordinert til prest i Oslo domkyrkje 21. juni 1982.

Sidan 1984 har han budd på Røa og ved Blindern i Oslo. Arbeidet hans har tidvis vore internasjonalt orientert. Blant anna var han generalsekretær i Mellomkyrkjeleg råd i nesten ni år (1984–1983), avbrote av halvtanna års virke (1987–1988) som personleg rådgjevar for utanriksministeren i den dåverande Ap-regjeringa – først for Knut Frydenlund, sidan for Thorvald Stoltenberg. Før det, frå 1979 til 1983, var han forskingsstipendiat under Norges almenvitenskapelige forskningsråd (NAVF).

Han har arbeidd i fleire av konfliktområda i verda. Ved sida av vervet som medlem i sentralkomitéen for Verdskyrkjerådet frå 1997 til 2006, har han òg hatt eit stort internasjonalt engasjement i område som Sør-Afrika, Midtausten og Balkan. Sidan 1996 har han arbeidd for å leggje til rette for samtalar mellom religiøse leiarar i Israel og Palestina. I dei tre åra Verdikommisjonen var aktiv, var Bakkevig medlem av rådet. Trond Bakkevig var leiar av eit utval oppnemnt av Kyrkjerådet som vurderte statskyrkjeordninga og la fram innstilling i mars 2002, det såkalla «Bakkevigutvalet». Tittelen var «Samme kirke – ny ordning». Han har også vore styreleiar for Institutt for menneskerettar ved Universitetet i Oslo.

Bakkevig vart 26. august 1996 utnemnd til «Canon» ved den anglikanske *Cathedral of the Holy Cross* i Gaborone i Botswana. «Canon» blir ofte brukt som ein ærestittel i Den anglikanske kyrkja. I dette tilfellet vart tittelen tildelt for arbeid og engasjement overfor situasjonen i det sørlege Afrika.

## Kjelder
*«Trond Bakkevig» på Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 4. januar 2010.
*Knut Olav Åmås [red.]: «Bakkevig, Trond» i *Hvem er hvem?* (Aschehoug, 2008).
Johan Petter Barlindhaug

**Johan Petter Barlindhaug** () er ein norsk forretningsmann. 

Johan Petter Barlindhaug er fødd og oppvakse i Tromsø. Han er gründer av Barlindhaug-konsernet som er Nord-Noregs største rådgjevings- og utbyggingsselskap. Han er òg sentral i etablering og drift av Perpetuum som er leverandør av avfallstenester i nordområda. Barlindhaug er dessutan sentral i etableringa av det første nordnorsk-eigde oljeselskapet North Energy med hovudbase i Alta. Barlindhaug er ein samfunnsutviklar med eit stort nettverk, lokalt, nasjonalt og internasjonalt, både innan næringsliv og politikk. Han er ein sentral aktør i dei politiske diskusjonane om utvikling av nord-områda.

Det kongelege hoffet kunngjorde 20. november 2009 at kongen har utnemnt Barlindhaug til kommandør av St. Olavs Orden «for samfunnsnyttig virke.» Det vart samstundes sagt at det ved beslutning om tildeling er «lagt vesentlig vekt på Barlindhaugs sentrale betydning for samfunns- og næringsutviklingen i Nord-Norge.»

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Petter Barlindhaug|Johan Petter Barlindhaug]]» frå , den 26. april 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ingrid Bolsø Berdal

**Ingrid Bolsø Berdal** () frå Utøy i Inderøy kommune i Nord-Trøndelag er ein norsk skodespelar. 

Ho har mellomfag i musikk frå NTNU og skodespelarutdanning frå Statens teaterhøgskole i 2001&ndash;2004. Bolsø Berdal vart tilsett ved Det Norske Teatret frå 2004. Ho mottok Heddastipendet som årets debutant i 2005. Ho har ein av hovudrollene i filmen *Søner* (2006). På teateret hadde ho ei av hovudrollene i musicalen *[[Hair]]* som vart spelt hausten 2006. Bolsø Berdal har ei hovudrolle i filmen *[[Fritt vilt]]*. I januar 2008 var Bolsø Berdal med i stykket *Yvonne* på Det Norske Teatret.

Ho har vunne trøndersk meisterskap i rock med bandet Crescent Moon. I 2008 vart Bolsø Berdal kåra til årets mest sexy trønder av Adresseavisen.

## Filmar
**[[Going Postal]]* (2009)
**[[Filmen Svik|Svik]]* (2009)
**[[Wide Blue Yonder]]* (2009)
**[[De gales hus (film)|De gales hus]]* (2008)
**[[Fritt vilt II]]* (2008)
**[[Wide Blue Yonder]]* (2008)
**[[Fritt Vilt]]* (2006)
**[[Søner]]* (2006)
**[[Gymnaslærer Pedersen]]* (2006)

## TV
**[[Hjarte til Hjarte 2]]* (2010)
**[[Kodenavn Hunter 2]]* (2008)
**[[Thomas P]]* (2007)
**[[TV-serien Eva og Adam|Eva og Adam]]* (2007)
**[[Kodenavn Hunter]]* (2006)

## Prisar
*Heddastipendet 2005
*Amandaprisen for beste kvinnelege skodespelar, *Fritt Vilt*, (2007)
*Dialektprisen (2007)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ingrid Bolsø Berdal|Ingrid Bolsø Berdal]]» frå ,  den 26. april 2012.*  
  

## Bakgrunnsstoff
*www.nto.no Årets debutant 2005 Ingrid Bolsø Berdal 
*Offisiell nettstad