open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rock and Roll Heart

***Rock and Roll Heart*** er det sjuande studioalbumet til den amerikanske musikaren Lou Reed, gjeve ut i 1976. Det vart det første albumet hans for Arista Records (no ein etikett under RCA Records, via Sony BMG) etter at platemogulen Clive Davis visstnok redda han frå konkurs. 

«A Sheltered Life» er ein song skriven i 1967, då The Velvet Underground spelte inn ein demo av songen. Demoen vart gjeven ut på *[[Peel Slowly and See]]*.  The Velvet Underground spelte òg «Follow the Leader» og eit konsertopptak av dette finst på *[[Bootleg Series Volume 1: The Quine Tapes|The Quine Tapes]]*.

Plateomslaget er laga av Mick Rock.

## Innhald

## Medverkande
*Lou Reed - vokal, gitar, piano
*Marty Fogel - saksofon
*Michael Fonfara - piano, Hammondorgel, clavinet, ARP, synthesiser
*Bruce Yaw - bassgitar
*Michael Suchorsky - trommer
*Garland Jeffreys - korvokal på «You Wear It So Well»
;Teknisk
*Corky Stasiak - lydteknikar, miksing
*Julie Harris, Steve Ridgeway - kunstnarisk leiar
*Mick Rock - design, fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rock and Roll Heart|Rock and Roll Heart]]» frå ,  den 5. april 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Walk on the Wild Side: The Best of Lou Reed

***Walk on the Wild Side: The Best of Lou Reed*** er den første samleplata med Lou Reed, tidlegare frå The Velvet Underground. Det vart gjeve ut av RCA etter at den første kontrakten med dei enda i 1976. Albumet vart gjeve ut på CD den 25. oktober 1990.

## Innhald

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Walk on the Wild Side: The Best of Lou Reed|Walk on the Wild Side: The Best of Lou Reed]]» frå ,  den 5. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Weinfelden

**Weinfelden** er ein kommune i kantonen Thurgau i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 432 meter over havet. Weinfelden er hovudstad i eit distrikt med same namnet.

Etter som Weinfelden ligg i midten av kantonen, har ein del av kantonsadministrasjonen tilhald i byen. Også Thurgauer Kantonalbank har hovudsete i byen. I vinterhalvåret held kantonsrådet møta sine i Weinfelden.

### Historie
Allereie i år 124 e.Kr. var det ei romersk bru over elva Thur ved Weinfelden. I romartida vart staden kalla Quivelda. Namnet Weinfelden er først dokumentert i 838.

Weinfelden var lenge den klart største byen i Thurgau. År 1798 leia Paul Reinhart frigjeringa av området, som til dess hadde vore underlagt det sveitsiske eidsforbundet. I 1803, etter oppløysinga av republikken Helvetia, vart Thurgau erklært ein sjølvstendig kanton i nettopp Weinfelden. Småbyen Frauenfeld vart hovudstad i kantonen.

Hausten 1830 tala Thomas Bornhauser til ei stor folkemengd i Weinfelden, der han kravde ei liberal grunnlov for kantonen. Den liberale grunnlova vart proklamert året etter, som ei av dei tidlegaste, demokratiske grunnlovene i Europa.

Portrett av både Paul Reinhart og Thomas Bornhauser heng i dag i rådhuset i Weinfelden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weinfelden|Weinfelden]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Weinfelden

**Distriktet Weinfelden** er eitt av fem distrikt (tysk; *bezirk*) i kantonen Thurgau i det nordlege Sveits. Distriktet har eit areal på 227 km² og hadde 49&nbsp;657 innbyggarar i 2009. Byen Weinfelden er hovudstad i distriktet. Distriktet grensar i sør mot kantonen St. Gallen.

Distriktet Weinfelden omfattar 18 kommunar. Weinfelden og Bischofszell er dei to med meir enn 5000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Affeltrangen, Amlikon-Bissegg, Berg, Birwinken, Bürglen, Bussnang, Erlen, Hauptwil-Gottshaus, Hohentannen, Kradolf-Schönenberg, Märstetten, Schönholzerswilen, Sulgen, Wigoltingen, Wuppenau og Zihlschlacht-Sitterdorf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weinfelden (Bezirk)|Weinfelden (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Münchwilen

**Distriktet Münchwilen** er eitt av fem distrikt (tysk; *bezirk*) i kantonen Thurgau i det nordlege Sveits. Distriktet har eit areal på 156 km² og hadde 41&nbsp;496 innbyggarar i 2009. Byen Münchwilen, som ligg nær midten av av distriktet, er hovudstad. Distriktet grensar i søraust mot kantonen St. Gallen og i vest mot kantonen Zürich.

Distriktet Münchwilen omfattar 13 kommunar. Dei tretten kommunane er Aadorf, Bettwiesen, Bichelsee-Balterswil, Braunau, Eschlikon, Fischingen, Lommis, Münchwilen, Rickenbach, Sirnach, Tobel-Tägerschen, Wängi og Wilen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Münchwilen (Bezirk)|Münchwilen (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Luzern

**Distriktet Luzern** er eitt av fem distrikt i kantonen Luzern i Sveits. Distriktet har eit areal på 217 km² og hadde 172&nbsp;929 innbyggarar i 2010. Byen Luzern er hovudstad i distriktet, som ligg aust i kantonen ved Vierwaldstättersjøen.

Distriktet Luzern omfattar 18 kommunar. Omframt Luzern har òg Kriens, Horw og Ebikon meir enn 10&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Adligenswil, Buchrain, Dierikon, Gisikon, Greppen, Honau, Malters, Meggen, Meierskappel, Root, Schwarzenberg, Udligenswil, Vitznau og Weggis. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Luzern (Amt)|Luzern (Amt)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*
Glarus Nord

**Glarus Nord** er ein av tre kommunar i kantonen Glarus, Sveits (dei andre er Glarus og Glarus Süd). Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret Näfels ligg 437 meter over havet. Glarus Nord grensar til kantonen Schwyz i vest, og til Walensjøen og kantonen St. Gallen i nord og i aust.

Kommunen Glarus Nord vart danna 1. januar 2011. Den består av dei tidlegare kommunane Bilten, Filzbach, Mollis, Mühlehorn, Näfels, Niederurnen, Oberurnen og Obstalden.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Glarus Nord|Glarus Nord]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Distriktet Dietikon

**Dietikon** er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg vest i kantonen, der det grensar mot kantonen Aargau. Dietikon hadde 80&nbsp;381 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 60 km². Byen Dietikon, som ligg i nordvest i distriktet, er hovudstad.

Distriktet omfattar elleve kommunar. Dei er Aesch, Birmensdorf, Dietikon, Geroldswil, Oberengstringen, Oetwil an der Limmat, Schlieren, Uitikon, Unterengstringen, Urdorf og Weiningen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Dietikon (Bezirk)|Dietikon (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Horgen

**Horgen** er eitt av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg på sørvestbreidda av Zürichsjøen. Horgen ligg sør i kantonen, og grensar mot kantonane Zug og Schwyz. Horgen hadde 115&nbsp;106 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 104 km2. Byen Horgen, som ligg i sentralt i distriktet, er hovudstad.

Distriktet omfattar tolv kommunar. Dei er Adliswil, Hirzel, Horgen, Hütten, Kilchberg, Langnau am Albis, Oberrieden, Richterswil, Rüschlikon, Schönenberg, Thalwil og Wädenswil.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Horgen (Bezirk)|Horgen (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Meilen

**Meilen** er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg på nordbreidda av Zürichsjøen. Meilen ligg sør i kantonen, og har ei kort grense mot kantonen St. Gallen. Distriktet hadde 96&nbsp;925 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 85 km2. Byen Meilen, som ligg i sentralt i distriktet, er hovudstad.

Distriktet omfattar elleve kommunar. Dei er Erlenbach, Herrliberg, Hombrechtikon, Küsnacht, Männedorf, Meilen, Oetwil am See, Stäfa, Uetikon am See, Zollikon og Zumikon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Meilen (Bezirk)|Meilen (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Winterthur

**Winterthur** er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg aust i kantonen, der det grensar mot kantonen Thurgau. Distriktet Winterthur hadde 153&nbsp;386 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 251 km2. Nokså nøyaktig 2/3 av folket i distriktet bur i byen Winterthur, som er hovudstad.

Distriktet omfattar 21 kommunar. Einast Winterthur har meir enn 10&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Altikon, Bertschikon, Brütten, Dägerlen, Dättlikon, Dinhard, Elgg, Ellikon an der Thur, Elsau, Hagenbuch, Hettlingen, Hofstetten, Neftenbach, Pfungen, Rickenbach, Schlatt, Seuzach, Turbenthal, Wiesendangen og Zell. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Winterthur (Bezirk)|Winterthur (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Distriktet Uster

**Uster** er eit av dei tolv distrikta i den tysk-talande kantonen Zürich i Sveits. Distriktet ligg kringom vatnet Greifensee. Distriktet Uster hadde 120&nbsp;589 innbyggarar per 31. desember 2010, og dekker eit areal på 112 km². Bykommunen Uster, som er den mest folkerike kommunen i distriktet, er hovudstad.

Distriktet omfattar ti kommunar. Dei er Dübendorf, Egg, Fällanden, Greifensee, Maur, Mönchaltorf, Schwerzenbach, Uster, Volketswil og Wangen-Brüttisellen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Uster (Bezirk)|Uster (Bezirk)]]» frå ,  den 5. oktober 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Tour of Beijing

**Tour of Beijing** (kinesisk: *游北京*) var eit sykkelritt over fem etappar. Rittet var ein del av UCI WorldTour, og vart arrangert av Global Cycling Promotions SA som er ein del av Det internasjonale sykkelforbundet. Rittet vart arrangert i perioden 2011 til 2014.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tour of Beijing|Tour of Beijing]]» frå , den 6. oktober 2011.*
Schlieren

**Schlieren** er ein kommune i distriktet Dietikon i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 394 meter over havet.

Schlieren ligg sør for elva Limmat i Limmattal og vest for Zürich. Kommunen høyrer til storbyområdet kring Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Schlieren|Schlieren]]» frå ,  den 19. mars 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
Küsnacht

**Küsnacht** er ein kommune i distriktet Meilen i kantonen Zürich i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 413 meter over havet, ved nordbreidda av Zürichsjøen, om lag sju kilometer søraust for bysentrum i Zürich.

Thomas Mann busette seg i Küsnacht etter han i 1933 hadde emigrert frå Hitler-Tyskland. I dag er kommunen ein av dei kommunane i distriktet som på folkemunne ber kallenamnet Gullkysten, grunna høge bustadprisar og rikfolk som har eigedomar der.

Kommunen må ikkje forvekslast med kommunen Küssnacht i kantonen Schwyz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Küsnacht ZH|Küsnacht ZH]]» frå ,  den 6. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad (tysk)
Bassersdorf

**Bassersdorf** er ein kommune i den sveitsiske kantonen Zürich, i distriktet Bülach, og høyrer til Glattal.
Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 460 meter over havet, 10-11 kilometer nordaust for bysentrum i Zürich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Bassersdorf|Bassersdorf]]» frå ,  den 6. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (tysk)
*
Affoltern am Albis

**Affoltern am Albis** er ein kommune i distriktet Affoltern i kantonen Zürich i Sveits, kommunen er hovudstad i distriktet. Kommunen har eit areal på 10,6 km2 og hadde 11&nbsp;063 innbyggarar i 2010. Kommunesenteret ligg 494 meter over havet. I luftlinje er det om lag 15 km til bysentrum i Zürich, over veg er det ein god grann lengre. Kommunen har ei kort grense mot kantonen Aargau i vest. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Affoltern am Albis|Affoltern am Albis]]» frå ,  den 6. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
*
Haugatun

**Haugatun** er eit ungdomshus på Bru i Strandebarm i Hardanger som vart freda som kulturminne i 1993 som det einaste ungdomshuset i dette distriktet.

Eigar av ungdomshuset er *Strandebarm Ungdomslag*, stifta i 1895 av vaksne og ungdomar frå Strandebarm og dei nærmaste bygdene ikring. I byrjinga hadde ungdomslaget møta sine i skulehuset på Bru i Strandebarm. Men det tok ikkje lang tid før trongen til å ha eit eige hus melde seg. Etter time på time med dugnadsarbeid og pengegåver fra folk i bygda, stod «Haugatun» ferdig på Bru i 1929. Huset hadde då kosta 45.000 kroner, medrekna kostnadene til innbu og kjøken.

Føremålet med fredinga av «Haugatun» i 1993 var å ta vare på bygningen som eit «arkitektonisk og kulturhistorisk verdifullt eksempel på denne type forsamlingshus». Arkitekt for huset var Torgeir Alvsaker, som hadde teikna fleire liknande ungdomshus i mellomkrigstida. Bygget liknar på ei lita kyrkje utan tårn, men med våpenhus. Det kan karakteriserast som eit nyklassisistisk trebygg.

I nyare tid har huset blitt brukt til ulike aktivitetar, som til dømes kino, bingo, basar, dans, teater, kurs og til utleige.

Ungdomslaget har hatt ein periode med liten aktivitet i laget, slik som mange andre tilsvarande lag, men opplever eit oppsving i aktivitetsnivået att, mykje på grunn av nye impulsar både i styret og utanfrå.

## Bakgrunnsstoff
*
Brugg

**Brugg** er ein by og ein kommune i distriktet Brugg i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg meter over havet.  Elvane Aare, Reuss og Limmat renn saman i ei elv i Brugg. Til kantonshovudstaden Aarau er det 16 kilometer, til Zürich 27 km.

Namnet Brugg tyder bru på sveitsartysk. Det viser til at byen vart grunnlagd av habsburgarane ved ei bru over elva Aare. Frå 1415 till 1798 var Brugg underlagt byen Bern, og høyrde deretter til kantonen Aargau.

I Brugg er det om lag 7&nbsp;300 arbeidsplassar. 73% av arbeidsstokken er tilsett i servicesektoren, 26% i industrien og mindre enn 1% i landbruket. Det sveitsiske bondelaget har hovudkontoret sitt i Brugg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Brugg|Brugg]]» frå ,  den 6. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Brugg si offisielle webside
*
Lyftestein

**Lyftesteinar** er store, tunge steinar som har vorte brukte av sterke menneske til å vise styrken sin. Slike steinar ligg gjerne der folk ferdast. Den som klarte å lyfte steinen, fekk ofte namnet sitt knytt til han.

Kjende lyftesteinar i Noreg:
* **Sterke-Nils-steinen** ved Seljord kyrkje. Etter tradisjonen vart denne steinen lyft av Nils Olsen Langedal (Sterke-Nils), som levde i tidsrommet 1722 - 1800. Steinen veg om lag 570 kg.
* **Haddemohadden**, på Haddemo i Grungedal i Telemark, veg vel 360 kg. Steinen er rund, og vanskeleg å få tak på. 

På Færøyane kan lyftesteinar vere merkte med eit lite flagg.

## Kjelder
* Olav Bø og Ørnulf Hodne:*Norsk natur i folketru og segn*. Det Norske Samlaget 1974.
Uer

**Uer** er ein fiskeart i uerfamilien. Ueren kan verte opp til ein meter lang og vege opp til 15 kg. Han vert rekna som ein god matfisk, og lever på djupt vatn mellom 100 og 1000 meters djupn. Hoa legg ikkje egg, slik som dei fleste andre fiskar, men føder i staden levande ungar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Uer|Uer]]» frå ,  den 25. oktober 2011.*  

*
*
*

## Bakgrunnsstoff
* ''Sebastes marinus'' (Linnaeus, 1758) Golden redfish  i fishbase.org
Leymah Gbowee

**Leymah Roberta Gbowee** () er ein liberisk fredsaktivist som var ansvarleg for å organisere ei fredsrørsle som var med på å få slutt på den andre liberiske borgarkrigen i 2003. Dette førte til valet av Ellen Johnson Sirleaf i Liberia, den første demokratisk valde kvinnelege presidenten i Afrika. Saman med Sirleaf og Tawakkul Karman blei Gbowee tildelt Nobels fredspris i 2011 «for sin ikkje-valdelege kamp for tryggleiken til kvinner og for rettane til kvinner til full deltaking i fredsbyggande arbeid».

Leymah Gbowee var 17 år då borgarkrigen braut ut, og ho kunne ikkje ta høgare utdanning. Ho blei etterkvart traumeterapeut og arbeidde med tidlegare barnesoldatar. 
I 2002 var Leymah Gbowee med på å organisera «Women of Liberia Mass Action for Peace». Fredsrørsla starta med at lokale kvinner bad og song for fred på den lokale fiskemarknaden. Ho organiserte både kristne og muslimske kvinner i Monrovia for å be og halde ikkje-valdelege protestar, kledd i kvite t-skjorter. Folkerørsla har fått mykje av æra for at den liberiske borgarkrigen tok slutt.

Etter krigen har Gbowee vore leiar av sannings- og forsoningskommissjonen i Liberia.

Leymah Gbowee har seks born.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leymah Gbowee|Leymah Gbowee]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*  
*Anders Haraldsson, «”Hon lyckades försona ett sönderslaget Liberia”», svd.se
*«Gbowee samlet kvinnene til kamp i Liberia», NTB/Dagbladet (07.10.2011).

## Bakgrunnsstoff
*Fjernsynsprogram med referat om Leymah Gbowee i *Bill Moyers Journal* ved PBS
Tawakkul Karman

**Tawakel Karman** () er ein jemenittisk politikar som blei tildelt Nobels fredspris i 2011. Karman er menneskerettsaktivist og eit medlem av opposisjonspartiet Al-Islah. Ho er leiar av gruppa «Kvinnelege journalister utan lenker» som ho oppretta i 2005.

## Arbeid for demokrati og menneskerettar

Tawakul Karman starta menneskerettsgruppa «Kvinnelege journalistar utan lenker» (WJWC) i 2005 for å fremje menneskerettar, «særleg fridom til meinings-og ytringsfridom og demokratiske rettar». Karman sa at ho har fått «truslar og freistingar» frå styresmakter ved telefon og brev på grunn av at ho nekta å godta Informasjonsdepartementet si avvisning av WJWC sin søknad om å lovleg skape ein avis og en radiostasjon. Frå 2007 til 2010 har Karman regelmessig leia demonstrasjonar og sitt ned-aksjonar på Fridomsplassen i Sana.

I 2011, under «den arabiske våren», organiserte Karman studentdemonstrasjonar mot styret i landet. Ho blei arrestert i januar og mars det året, men sleppt fri att og fortsette å halda protestar.

Karman har også engasjert seg mot barneekteskap og for å heva den seksuelle lågalderen i Jemen.

## Bakgrunn
Karman vart fødd i byen Taiz sør i Jemen som dotter av Abdel Salam Karman, ein politikar og juridisk ekspert. Ho er gift med Mohammed og har tre born.

## Bakgrunnsstoff
*Program om Tawakkul Karman ved aljazeera.net
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tawakel Karman|Tawakel Karman]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*  
*PROFILE: Tawakuul Karman: The female voice of Yemen's uprising
*Tom Finn, Tawakul Karman, Yemeni activist, and thorn in the side of Saleh, guardian.co.uk
Growing Up in Public

***Growing Up in Public*** er det tiande studioalbumet til den amerikanske musikaren Lou Reed, gjeve ut i 1980 på Arista Records.

*Growing Up in Public* nådde 158. plassen på *[[Billboard 200]]*. Det vart gjeve ut ein singel frå albumet, «The Power of Positive Drinking», som ikkje gjekk inn på singellista. 

## Produksjon
Michael Fonfara og Reed produserte albumet. Det vart skrive og spelt inn i løpet av ein periode på seks veker i studioet til George Martin, AIR Studios på Montserrat.

## Mottaking
*[[Rolling Stone]]* kalla albumet «ein polert pakke med bombastisk rock and roll - faktisk truleg det beste kommersielle forsøket til Reed sidan topp 10-anomalien hans frå 1974, *Sally Can’t Dance*.» *[[Trouser Press]]* skreiv at Reed nytta «drivande rock og delikate melodiar til å akkompagnere tankefulle tekstar og lidenskapeleg synging.»

## Innhald

## Medverkande
Henta frå plateomslaget til *Growing Up in Public*.
*Lou Reed&nbsp;– vokal, gitar
*Michael Fonfara&nbsp;– klaverinstrument, gitar
*Chuck Hammer&nbsp;– gitar, gitarsynthesizer
*Michael Suchorsky&nbsp;– trommer
*Ellard «Moose» Boles&nbsp;– bassgitar, korvokal
*Stuart Heinrich&nbsp;– gitar, korvokal

**Produksjon**
*Lou Reed&nbsp;– plateprodusent
*Michael Fonfara&nbsp;– produsent
*Corky Stasiak&nbsp;– lydteknikar
*Tony George&nbsp;– assisterande lydteknikar
*Howard Fritzson&nbsp;– design
*Mick Rock&nbsp;– fotografi

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Growing Up in Public (Lou Reed album)|Growing Up in Public (Lou Reed album)]]» frå ,  den 7. april 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Rock and Roll Diary: 1967-1980

***Rock and Roll Diary: 1967–1980*** var eit dobbelt samlealbum med songar av The Velvet Underground og Lou Reed frå 1980. Albumet var eit forsøk på syne låtskrivinga til Lou Reed over dei første femten åra av karrieren hans. Versjonane av «Heroin» og «Femme Fatale» er henta frå konsertalbumet til Velvet Underground frå 1974, *[[1969: The Velvet Underground Live]]*. «Coney Island Baby» er henta frå **.

## Innhald

Ei forkorta utgåve av dette albumet vart gjeven ut på CD i september 1994. 

Kjelder== 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rock and Roll Diary: 1967-1980|Rock and Roll Diary: 1967-1980]]» frå ,  den 7. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
God damn the war

**«God damn the war»** er ein anti-krigssong skriven og innspelt av Christoforos Schuff. Songen vart utgjeve på Internett av Cellar Records Scandinavia i september 2011 Han vart sungen live for fyrste gong 21. juli 2011 på Korsvei festivalen på Dyrskuplassen i Seljord.

## References
Möhlin

**Möhlin** er ein kommune i distriktet Rheinfelden i kantonen Aargau i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 310 meter over havet, i kring 20 km aust for bysentrum i Basel

Möhlin grensar i nord til Tyskland, og i sør til kantonen Basel-Landschaft. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Möhlin|Möhlin]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Val-de-Travers

**Val-de-Travers** er ein kommune i distriktet Val-de-Travers i kantonen Neuchâtel i Sveits. Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 737 meter over havet. Val-de-Travers er hovudstad i distriktet som har namn etter kommunen. 

Det meste av kommunen Val-de-Travers ligg i ein dal som kommunen har namn etter. I søraust har kommunen ei lang grense mot kantonen Vaud, medan kommunen har ei kort grense mot Frankrike i vest.

Han vart skapt 1. januar 2009 då dei tidlegare kommunane Boveresse, Buttes, Couvet, Fleurier, Les Bayards, Môtiers, Noiraigue, Saint-Sulpice og Travers slått saman til Val-de-Travers.

Regionen er kjend for produksjon av absint.

Kommunen ligg i Jurafjella. Dalen gev eit samband mellom Det sveitsiske platået og Franche-Comte. Elva L'Areuse (tidlegare kalla La Reuse) renn gjennom dalen. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Val-de-Travers|Val-de-Travers]]» frå ,  den 31. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Distriktet Val-de-Travers

**Val-de-Travers** er eitt av seks distrikt i kantonen Neuchâtel i Sveits. Distriktet, som ligg lengst sørvest i kantonen, hadde 11&nbsp;932 innbyggarar i 2010 og dekte eit areal på 166,5 km².

Val-de-Travers omfattar tre kommunar. Omframt hovudsetet Val-de-Travers, er det La Côte-aux-Fées og Les Verrières.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Val-de-Travers District|Val-de-Travers District]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*
Villars-sur-Glâne

**Villars-sur-Glâne** er ein kommune i distriktet Sarine i kantonen Fribourg i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 659 meter over havet. 

Villars-sur-Glâne ligg fire kilometer vest for kantonshovudstaden Fribourg og er ein forstadskommune til denne.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Villars-sur-Glâne|Villars-sur-Glâne]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad (fransk)
Distriktet Schwyz

**Distriktet Schwyz** er eitt av seks distrikt i kantonen Schwyz i Sveits. Distriktet hadde 51&nbsp;708 innbyggarar i 2010, og dekkjer eit areal på 506 km². Distriktet Schwyz er både det vidaste og mest folkerike i kantonen Schwyz, med nesten halvparten av flatevidda og i kring 40% av folkesetnaden.

Distriktet Schwyz omfattar 15 kommunar. Omframt byen Schwyz, som er hovudstad i distriktet, har kommunen Arth over 10&nbsp;000 innbyggarar. Andre kommunar er Alpthal, Illgau, Ingenbohl, Lauerz, Morschach, Muotathal, Oberiberg, Riemenstalden, Rothenthurm, Sattel, Steinen, Steinerberg og Unteriberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Schwyz District|Schwyz District]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*
March

**March** er eitt av seks distrikt i kantonen Schwyz i Sveits. Distriktet hadde 38&nbsp;983 innbyggarar i 2010, og dekte eit areal på 177km². March ligg nordaust i kantonen, på sørsida av Zürichsjøen. Den mest folkerike kommunen, Lachen, er hovudstad i distriktet.

March omfattar ni kommunar. Dei er Altendorf, Galgenen, Innerthal, Lachen, Reichenburg, Schübelbach, Tuggen, Vorderthal og Wangen.

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell net tstide
Mendrisio

**Mendrisio** er ein kommune i distriktet Mendrisio i kantonen Ticino i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 354 meter over havet, om lag fem kilometer til den italienske grensa. Mendrisio ligg 18 km sør for Lugano.

Kommunen ligg i fjellsida til Monte Generoso. 

Verdsmeisterskapen i landevegssykling har vore avvikla i Mendrisio to gongar, fyrste gongen i 1971 og sist i 2009.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mendrisio|Mendrisio]]» frå ,  den 7. oktober 2011.*
Grøtet

**Grøtet** er eit fjell i Fjord kommune på Sunnmøre. Det ligg på sørsida av Norddalsfjorden, på austsida av Sunnylvsfjorden, og har Eidsdalen i aust. Turen til fjellet går helst frå Eidsdalen. Toppen er lett å nå frå fleire kantar, mellom anna frå nordsida. Namnet på fjellet kjem av gammalnorsk *grjot*, som tyder grov stein. På Stranda vert fjellet kalla «Skrenakkhornet».

## Kjelder
*http://www.westcoastpeaks.com/
Tretindanibba

**Tretindanibba** er eit fjell som ligg mellom Stranda og Fjord på Sunnmøre. Det reiser seg bratt opp på austsida av Sunnylvsfjorden.Oaldsbygda ligg på sørvestsida av fjellet, Eidsdalen på nordaustsida. Fjellet kan greit nåast frå Oaldsbygda om ein kjem med båt. Ei kortare rute går opp frå Eidsvatnet i Eidsdalen.

## Kjelder
•	www.westcoastpeaks.com
Kong Olav Vs Kreftforskningspris

**Kong Olav Vs Kreftforskningspris** er ein forskingspris som Kreftforeningen delar ut årleg, til ein forskar, eller forskargruppe, som særleg har utmerkt seg gjennom sitt vitskaplege engasjement. Prisen vart stifta i 1992, og er den høgste utmerkinga Kreftforeningen gir.

## Prisvinnarar
* 2022 - Håvard E. Danielsen, norsk professor i genetikk ved Universitetet i Oslo.
* 2021 – Bjørn Tore Gjertsen, overlege ved Haukeland universitetssykehus og professor ved Universitetet i Bergen
* 2020 – Bjarne Bogen, professor i immunologi ved Universitetet i Oslo og overlege ved Oslo Universitetssykehus.
* 2019 – Anne Simonsen, Universitetet i Oslo
* 2018 – Vessela Kristensen,  Universitetet i Oslo.
* 2017 – Per Ottar Seglen, Universitetet i Oslo
* 2016 – Kjetil Taskén, Universitetet i Oslo
* 2015 – Rolf Bjerkvig, Universitetet i Bergen
* 2014 – Harald Stenmark, Oslo universitetssykehus
* 2013 - Olav Dahl , Haukeland universitetssjukehus
* 2012 - Claes Göran Tropé , Avdeling for gynekologisk kreft, Oslo universitetssykehus, Radiumhospitalet
* 2011 - Sverre Heim, Seksjon for kreftcytogenetikk, Radiumhospitalet
* 2010 - Lars J. Vatten , Norges teknisk-naturvitenskapelige universitet 
* 2009 - Lars A. Akslen , Gades Institutt ved Universitetet i Bergen og Haukeland Universitetssjukehus 
* 2008 - Hans E. Krokan , Institutt for kreftforskning og molekylær medisin ved Norges teknisk-naturvitenskaplige universitet. 
* 2007 - Ragnhild A. Lothe, Avdeling for kreftforebygging ved Institutt for kreftforskning, Rikshospitalet-Radiumhospitalet
* 2006 - Øystein Fodstad, Avdeling for tumorbiologi ved Radiumhospitalet-Rikshospitalet
* 2005 - Stein Kaasa, Institutt for kreftforskning og molekylærmedisin, NTNU og Seksjon for lindrende behandling, Kreftavdelingen, St. Olavs Hospital 
* 2004 - Erlend B. Smeland, Avdeling for biokjemi ved Institutt for kreftforskning ved Radiumhospitalet.
* 2003 - Sjur Olsnes, Avdeling for biokjemi ved Institutt for kreftforskning ved Radiumhospitalet.
* 2002  -Eiliv Lund, Institutt for samfunnsmedisin ved Universitetet i Tromsø.
* 2001 - Erling Seeberg, (1946-2004) Mikrobiologisk institutt ved Rikshospitalet.
* 2000 - Anders Waage, Institutt for kreftforskning og molekylær medisin ved NTNU.
* 1999 - Per Eystein Lønning, Kreftavdelingen ved Haukeland Universitetssjukehus.
* 1998 - Kirsten Sandvig, Avdeling for biokjemi ved Radiumhospitalet.
* 1997 - Sophie D. Fosså,   Onkologisk avdeling, Rikshospitalet.
* 1996 - Rune Blomhoff, institutt for biomedisin ved Universitetet i Bergen.
* 1995 - Stein-Ove Døskeland, Institutt for biomedisin ved Universitetet i Bergen.
* 1994 - Anne Lise Børresen-Dale, Avdeling for genetikk ved Radiumhospitalet.
* 1993 - Terje Espevik, Institutt for kreftforskning og molekylærmedisin ved NTNU.
* 1992 - Per Magne Ueland, Institutt for farmakologi ved Universitetet i Bergen.

## Bakgrunnsstoff
* Prisvinnarliste på kreftforeningen.no
Sverre Heim

**Sverre Heim** () er ein norsk lege og kreftforskar, vinnar av Kong Olav Vs Kreftforskingspris for 2011. Han er også ein sterk sjakkspelar, Noregsmeister i sjakk i 1980.

## Medisinsk forskarkarriere
Sverre Heim er utdanna lege. Han var stipendiat i Kreftforeningen. Frå 1983 var han i Lund i Sverige for å spesialisere seg i medisinsk genetikk, deretter professor i Odense. I 1994 kom han tilbake til Noreg, og er no overlege ved Radiumhospitalet og leiar for Seksjon for kreftcytogenetikk ved Oslo Universitetssykehus. Han fekk Kong Olav Vs Kreftforskningspris for 2011 med mellom anna følgjande grunngjeving: «Sverre Heim ble tildelt prisen på bakgrunn av sin snart 30 år lange forskning på kromosommønstre i kreftceller. Ved å studere avvik i kromosomer får man ny kunnskap om hvordan ulike kreftformer oppstår. Det gir grunnlag som gjør at medisiner som virker direkte inn i mekanismene for hvordan sykdommene oppstår kan utvikles.»

## Sjakkarriere
Sverre Heim lærte sjakk av morfaren i Balsfjord. Han vart med i Tromsø sjakklubb som 13-åring, og hadde deretter rask framgang: Nokre år etterpå ein andreplass i juniorklassa i sjakk-NM, og deretter som 18-åring vinnar av den nordnorske meisterskapen i 1969. I 1973 vann han nest øvste klasse i sjakk-NM, og rykte opp i eliteklassa, der det vart ein fjerdeplass allereie i første forsøk i 1974. I 1980 vann han ein suveren siger i sjakk-NM i Oslo, med 7,5 poeng av 9 moglege, 2 poeng framom nummer 2. Han har delteke 4 gonger på det norske landslaget i sjakk-OL (lag-VM i sjakk), med gode resultat i 1980, 1982 og 1984: 6,5 poeng av 12 moglege, 7 av 12 og 7 av 11. Han har i seinare år i stor grad prioritert anna enn sjakkspeling, men når han har delteke, har resulta ofte vore svært gode, til dømes ein fjerdeplass i sjakk-NM 1996. Han er internasjonal FIDE-meister i sjakk. 

## Kjelder
* Omtale av Sverre Heim hos Kreftforeningen, vitja 7. oktober 2011 
* Norsk Sjakkblad nr. 4 - 2011, side 4-5
* Øystein Brekke: *Norges sjakkforbund 75 år 1914-1989*, Norges Sjakkforbund 1989, ISBN 82-991916-0-2

## Bakgrunnsstoff
* Sverre Heim sine parti hos www.chessgames.com
* Sverre Heim sine parti hos NorBase
* Sverre Heim sin rating hos verdssjakkforbundet FIDE

## Fotnotar
Haukar

**Haukar** er ei samling av rovfuglartar frå underfamiliane Melieraxinae og Accipitrinae  i haukefamilien med fellesnamnet «hauk». Haukane i slekta *[[Accipiter]]* i Accipitrinae, samlar dei fleste artane, til dømes sporvehauk og hønsehauk.

Dette er små til mellomstore rovfuglar med lange bein, lange halar med fleire tverrstriper. Hofuglane er markert større enn hannane.

## Artslista
Kongoslangehauk, *Dryotriorchis spectabilis*, tanalaslangehauk, *Eutriorchis astur*, kjerrhaukar i *[[Circus]]* og klatrehaukar i *[[Polyboroides]]* er ikkje rekna som haukar. 
Øglehauk, *Kaupifalco monogrammicus* er ofte rekna som våk.

Typiske haukar i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.

Underfamilie **Melieraxinae:**

Slekta *[[Melierax]]*
*Mørksonghauk, *Melierax metabates*, Dark Chanting-Goshawk
*Austsonghauk, *Melierax poliopterus*, Eastern Chanting-Goshawk
*Bleiksonghauk, *Melierax canorus*, Pale Chanting-Goshawk

Slekta *[[Micronisus]]*
*Gabarhauk, *Micronisus gabar*, Gabar Goshawk

Underfamilie **Accipitrinae:**

Slekta *[[Accipiter]]*, 47 artar.

Slekta *[[Erythrotriorchis]]*  
*Raudvenghauk, *Erythrotriorchis buergersi*, Chestnut-shouldered Goshawk
*Revehauk, *Erythrotriorchis radiatus*, Red Goshawk

Slekta *[[Megatriorchis]]*  
*Tigerhauk, *Megatriorchis doriae*, Doria's Goshawk

Slekta *[[Urotriorchis]]*
*Langhalehauk, *Urotriorchis macrourus*, Long-tailed Hawk

## Kjelder
### Referansar
Glentar

**Glentar** er ei samling av rovfuglartar frå 15 slekter  i haukefamilien med fellesnamnet 'glente'. Slektene er ikkje nært relaterte og glentar er ikkje ei taksonomisk gruppe. Som våkar kan dei sveve og glideflyge på oppstigande luft, men glentar er meir elegante i lufta med lange venger og lang, ofte kløfta stjert. Mange artar et åtsel, men somme jaktar ulike byttedyr.

## Artslista
Glentar  i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. 

Frå underfamilie **Perninae**
**[[Leptodon]]*:
**Gråhovudglente, *Leptodon cayanensis*
**Kvitkrageglente, *Leptodon forbesi*
**Chondrohierax*, kroknebbglente, *Chondrohierax uncinatus* 
**Lophoictinia*, langvengglente, *Lophoictinia isura* 
**Hamirostra*, kongeglente, *Hamirostra melanosternon*
**Elanoides*, svaleglente, *Elanoides forficatus*
**Macheiramphus*, flaggermusglente, *Macheiramphus alcinus*

Underfamilien **Elaninae**, 6 glentar 
**Gampsonyx*, perleglente, *Gampsonyx swainsonii*
**[[Elanus]]*:
**Svartvengglente, *Elanus caeruleus*
**Australglente, *Elanus axillaris*
**Kvithaleglente, *Elanus leucurus*
**Skriftglente, *Elanus scriptus*
**Chelictinia*, sakseglente, *Chelictinia riocourii*

Underfamilien **Milvinae**, 10 glentar 
**Rostrhamus*, snigelglente, *Rostrhamus sociabilis*
**Helicolestes*, smalnebbglente, *Helicolestes hamatus*
**[[Harpagus]]*:
**Tannglente, *Harpagus bidentatus*
**Rustlegglente, *Harpagus diodon*
**[[Ictinia]]*:
**Mississippiglente, *Ictinia mississippiensis*
**Blyglente, *Ictinia plumbea*
**[[Milvus]]*:
**Raudglente, *Milvus milvus*
**Svartglente, *Milvus migrans*
**[[Haliastur]]*:
**Plystreglente, *Haliastur sphenurus*
**Braminglente, *Haliastur indus*

## Kjelder
### Referansar
Distriktet Delémont

**Delémont** er eitt av tre distrikt i kantonen Jura i Sveits. Distriktet hadde 36&nbsp;031 innbyggarar i 2010, og dekker eit areal på 303 km². Distriktet har namn etter hovudstaden Delémont. Delémont grensar til Frankrike og kantonane Basel-Landschaft og Solothurn i nord, og til kantonen Bern i sør.

Distriktet Delémont omfattar 19 kommunar. Omframt hovudstaden er kommunen Bassecourt den einaste som har meir enn 3&nbsp;000 innbyggarar. 
Dei andre kommunane er Boécourt, Bourrignon, Châtillon, Courchapoix, Courrendlin, Courroux, Courtételle, Delémont, Develier, Ederswiler, Haute-Sorne, Mervelier, Mettembert, Montsevelier, Movelier, Pleigne, Rossemaison, Saulcy, Soyhières og Val Terbi.

Heile distriktet er franskspråkleg, med unnatak for den vesle kommunen Ederswil, der tysk er talemål.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Delémont District|Delémont District]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Franches-Montagnes

**Franches-Montagnes** er eitt av tre distrikt i kantonen Jura i Sveits. Distriktet hadde 9&nbsp;945 innbyggarar i 2010, og dekker eit areal på 200 km². Franches-Montagnes, som ligg lengst sørvest i kantonen, grensar i nordvest mot Frankrike og i søraust mot kantonen Bern.

Franches-Montagnes omfattar 13 kommunar. Saignelégier, den mest folkerike kommunen og midt i distriktet, er hovudstad. Dei andre kommunane er La Chaux-des-Breuleux, Lajoux, Le Bémont, Le Noirmont, Les Bois, Les Breuleux, Les Enfers, Les Genevez, Montfaucon, Muriaux, Saint-Brais og Soubey.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Franches-Montagnes District|Franches-Montagnes District]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Distriktet Porrentruy

**Porrentruy** er eitt av tre distrikt i kantonen Jura i Sveits. Distriktet hadde 24&nbsp;193 innbyggarar i 2010, og dekker eit areal på 335 km². Porrentruy er omkransa av Frankrike både i vest og i nord, og dels både i sør og i aust òg. Distriktet har namn etter den mest folkerike kommunen, Porrentruy, som ligg midt i distriktet. Alle dei andre 22 kommunane i distriktet har mindre enn 3&nbsp;000 innbyggarar. Desse kommunane er Alle, Basse-Allaine, Beurnevésin, Boncourt, Bonfol, Bressaucourt, Bure, Clos du Doubs, Coeuve, Cornol, Courchavon, Courgenay, Courtedoux, Damphreux, Fahy, Fontenais, Grandfontaine, Haute-Ajoie, La Baroche, Lugnez, Rocourt og Vendlincourt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Porrentruy District|Porrentruy District]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Vepsevåkar

**Vepsevåkar** er ei samling av fem rovfuglar i slektene *[[Pernis]]* og *[[Henicopernis]]*. Saman med 5 bazaer og 7 glentar utgjer dei underfamilien Perninae i haukefamilien. Vepsevåkar er ikkje ei taksonomisk gruppe. Dei har utbreiing i «den gamle verda». 

## Artslista
Slektene *Pernis* og *Henicopernis* i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*. 

**[[Henicopernis]]**
* Langhalevepsevåk, *Henicopernis longicauda*, Long-tailed Honey-buzzard
* Svartvepsevåk, *Henicopernis infuscatus*, Black Honey-buzzard

**[[Pernis]]**
* Vepsevåk, *Pernis apivorus*, European Honey-bu|zzard
* Haukvepsevåk, *Pernis celebensis*, Barred Honey-buzzard
* Orientvepsevåk, *Pernis ptilorhynchus*, Oriental Honey-buzzard

## Kjelder
### Referansar
Gruyère

**Gruyère** er eitt av sju distrikt i kantonen Fribourg i Sveits. Distriktet har eit areal på 489 km² og hadde 46&nbsp;415 innbyggarar i 2010. Gruyère grensar i sør til kantonen Vaud og i aust til kantonen Bern. Distriktet har namn etter ein innsjø som ligg i distriktet, Lac de la Gruyère. Hovudstad er Gruyères, ein kommune som ligg sentralt i distriktet.

Gruyère omfattar 28 kommunar. Einast bykommunen Bulle har meir enn 3&nbsp;000 innbyggarar. Dei andre kommunane er Bas-Intyamon, Botterens-Villarbeney, Broc, Bulle, Cerniat, Charmey, Châtel-sur-Montsalvens, Corbières, Crésuz, Echarlens, Grandvillard, Hauteville, Haut-Intyamon, Jaun, La Roche, Le Pâquier, Marsens, Morlon, Pont-en-Ogoz, Pont-la-Ville, Riaz, Sâles, Sorens, Vaulruz og Vuadens.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:fr:District de la Gruyère|District de la Gruyère]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*
Lauterbrunnen

**Lauterbrunnen** er ein kommune i distriktet Interlaken-Oberhasli i kantonen Bern i Sveits.  Kommunen har  innbyggjarar () og eit areal på . Kommunesenteret ligg 795 meter over havet.

Kommunen består av ein trong dal, Lauterbrunnental, der landsbyane Lauterbrunnen og Stechelberg ligg. Landsbyane Mürren, Gimmelwald og Isenfluh ligg i hengedalar aust for Lauterbrunnental, medan den kjende skisportstaden Wengen ligg vest for hovuddalen. Korkje til Gimmelwald, Mürren eller Wengen går det bilveg, til desse stadene går det jarnbane eller togbane. Namnet Lauterbrunnen kjem av dei 72 fossane som finst i Lauterbrunnental. Den mest kjende av desse er Staubbachfall mindre enn ein kilometer frå Lauterbrunnen. Elva Lütschine renn gjennom Lauterbrunnen. 

Allereie i dei første tiåra av 1800-talet byrja det kome turistar til kommunen, særleg dei som var inspirert av kunstretninga romantikken. Sidan det første hotellet kom opp i Wengen i 1859, har kommunen vakse fram til eit stort turistmål.

## Galleri

Fil:Tal Lauterbrunnen.jpg‎ |Lauterbrunnental
Fil:Lauterbrunnen Staubbach.jpg|Staubbachfall
Fil:Lauterbrunnen2.JPG|Blick auf Lauterbrunnen mit der weissen Lütschine
Fil:Image-WAB&BOB Lauterbrunnen Station.jpg|Bahnhof Lauterbrunnen


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Lauterbrunnen|Lauterbrunnen]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*www.lauterbrunnen.ch Offisiell nettstad
*
* Truemmelbachfaelle
Palmefamilien

**Palmefamilien** (latin *Arecaceae*) er ein familie av einfrøblada plantar og er kjenneteikna av ein stamme utan greiner med ei krone av lange blad i ei vifte. Palmar veks overalt i tropane og i ei viss mon også i subtropane. Dei kan ha ulike frukter, som bær, nøtt eller steinfrukt, og mange blir nytta av menneske, som daddelpalme, kokospalme og oljepalme. Trevirket og blada kan også brukast til utstyr og byggjemateriale.

## Systematikk

Palmefamilien er den einaste familien i palmeordenen Arecales. Han inneheld om lag 2&nbsp;500 kjende artar fordelt på rundt 190 slekter.

Ei slekt har vore registrert i naturen i Noreg:
* daddelpalmeslekta (*Phoenix*)

Nokre andre av slektene i palmefamilien er:
* *[[Areca]]*
* *[[Butia]]*
* *[[Chamaedorea]]*
* *[[Europeisk viftepalme|Chamaerops]]*
* *[[Kokospalme|Cocos]]*
* *[[Oljepalmeslekta|Elaeis]]*
* *[[Chilensk vinpalme|Jubaea]]*
* *[[Sabal]]*
* *[[Salacca]]*
* *[[Trachycarpus]]*
* *[[Washingtonia]]*

## Symbolsk bruk av palmar
Sidan oldtida har palmeblad vore nytta som eit teikn på rikdom, siger, ære og triumf.

I jødedommen står palma for fred og rikdom, og kan symbolisera livsens tre i Kabbala. Ei uutsprungen daddelpalmegrein er eit av dei fire slaga under sukkothøgtida.

Innan kristendommen er palmesundag ei viktig påskehøgtid der ein ofte bruker palmeblad eller noko som liknar til gudstenesta. Høgtida er til minne om Jesus sitt inntog i Jerusalem der folk la palmeblad framfor han. Palmeblad er elles blitt nytta av pilegrimar til Jerusalem (sjå etternamnet Palmer) og som helgenattributt (sjå t.d. heilage Agnes).

Elles er palmar rekna som eit symbol på tropane, særleg tropiske øyar og strender. Fleire land og område der det veks palmar har bilde av dei på flagg, segl og liknande, til dømes Guam, Haiti, Saudi-Arabia, Florida og Sør-Carolina.

## Kjelder




----
*«palmefamilien», *[[Store norske leksikon]]*, henta 2011-10-08.
*
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Palmer|Palmer]]» frå ,  den 8. oktober 2011.* 

## Bakgrunnsstoff

* Palmenorge  - Palmedyrking i Noreg
* Scanpalm - Palmer i Skandinavia
----
Namnet Palme

**Palme** er eit svensk slektsnamn. Slekta Palme stamma truleg frå Nederlanda, og kom til Sverige rundt 1600 då  Palme Lyder (død 1630) slo seg ned som kjøpmann og skipsreiar i Ystad. Sønene hans tok etternamnet Palme. Dette blei ii nokre generasjonar skrive «Palm», men blei til Palme att ved slutten av 1700-talet.

## Kjende namneberarar

*August Palme, skodespelar
*Birgitta Palme, skodespelar og teatersjef
*Carl Palme, kunstnar og forfattar
*Einar Palme, kunstnar
*Jacob Palme, datavitar og professor
*Joakim Palme, statsvitar og professor
*Mårten Palme, nasjnaløkonom, professor
*Olof Palme (1884-1918), historikar
*Olof Palme (1927-1986), svensk statsminister
*Sven Palme, svensk politikar 
*Sven Ulric Palme, historikar og professor
*Ulf Palme, skodespelar og forfattar
*Agneta Uddenberg fødd Palme, journalist og forfattar

## Bakgrunnsstoff
**Litteratur**
* Johan von Sydow,  (1996), *Christian Fredrik von Sydows Ättlingar*, ISBN 91-630-4777-2
*Olof och Gunnar Palme, , *Släkten Palme intill år 1815*, 2 band (1916)
* W. Gordon Stiernstedt, *Henrik Palme: en biografi* (2003)
* *Svensk Släktkalender* (1989)

**Nettstader**
*Släkten Palme

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Namnet Palme|Namnet Palme]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*
Fernando Saunders

**Fernando Saunders** er ein amerikansk musikar og bassist frå Detroit i Michigan.

Fernando Saunders har spelt med mange artistar som Marianne Faithfull, Joan Baez, Slash, Tori Amos, Jimmy Page, Luciano Pavarotti og Jeff Beck. Han har samarbeidd i lang tid med Lou Reed og Kip Hanrahan. 

## Utvald diskografi
### Med [[Jan Hammer]]
**[[Oh Yeah?]]* (1976)

### Med [[John McLaughlin]]
**[[Electric Dreams av John McLaughlin|Electric Dreams]]* (1978).

### Med [[Kip Hanrahan]]
**[[Beautiful Scars]]* (2007)
**[[Piñero|Piñero Soundtrack]]* (2002)
**[[Tenderness]]* (1990)

### Med [[Lou Reed]]
*** (2008)
**[[Animal Serenade]]* (2004)
**[[The Raven av Lou Reed|The Raven]]* (2003)
**[[Ecstasy av Lou Reed|Ecstasy]]* (2000)
**[[Perfect Night: Live in London]]* (1998)
**[[Set the Twilight Reeling]]* (1996)
**[[Mistrial]]* (1986)
**[[New Sensations]]* (1984)
**[[Live in Italy av Lou Reed|Live in Italy]]* (1984)
**[[Legendary Hearts]]* (1983)
**[[The Blue Mask]]* (1982)

### Med [[Pat Benatar]]
**[[Wide Awake in Dreamland]]* (1988)

### Solo
**Cashmere Dreams* (Grudge/BMG)
**The Spin* (A&M)
**I Will Break Your Fall* (Summit/Sony Red) (2007)
**Plant a Seed* (EMI) (2010)

## Film
* *Spanish Fly: Lou Reed Live in Spain* (2005)
* *CZizinci* (2011)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fernando Saunders|Fernando Saunders]]» frå ,  den 8. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*www.fernandosaunders.com
Doane Perry

**Doane Ethredge Perry** () er ein amerikansk musikar og forfattar. Han har sidan 1984 arbeidd som trommeslagar i Jethro Tull.

Han har spelt på over 100 album innan mange forskjellige musikkstilar med artistar som Lou Reed, Pat Benatar, Bette Midler, Todd Rundgren, Teo Macero Big Band, Stan Getz, Michael Brecker, Anoushka Shankar, Pandit Hari Prasad Chaurasia, Peter Cetera, Dweezil Zappa, David Foster, Michael Omartian, Marc Shaiman, Snuffy Walden, Diane Warren, Bernie Taupin, Kitaro, Jon Anderson, Greg Lake, Dionne Warwick, Phyllis Hyman, Michel Colombier, Liza Minnelli, Peter Allen, Laura Branigan, Dragon (a.k.a. Hunter), Tommy Emmanuel, Vince DiCola, Thread, Maxus, Jess Roden, Bobby Kimball, Gary Brooker, Fairport Convention, The Chieftains, Dave Mason, Bill Champlin, Brenda Russell, Jim Messina, Katey Sagal, Barry Mann & Cynthia Weil, Charles Aznavour, Jimmy Giuffre Big Band, Baird Hersey and the Year of the Ear, Spencer Davis, Martha and The Vandellas og mange fleire. Han har òg arbeidd mykje med musikk til film og fjernsyn, TV-reklamar og Broadway-show. 

I 1984 erstatta Perry Gerry Conway som trommeslagar i Jethro Tull og er i dag ein av medlemmane i bandet som har vore der lengst. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Doane Perry|Doane Perry]]» frå ,  den 8. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Biografi på den offisielle Jethro Tull-sida
Fred Maher

**Fred Maher** () er ein amerikansk trommeslagar, programmerar og plateprodusent. 

Han var medlem av Massacre (1980-81), Material, Scritti Politti, Lou Reed, og er mest kjend som produsent av I'm Talking-albumet *Bear Witness* (1989), Lou Reed-albumet ''New York'' (1989), Matthew Sweet-album ''Girlfriend'' (1991) og Information Society-albumet frå 1988 med same namn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Fred Maher|Fred Maher]]» frå ,  den 8. oktober 2011.*
Live in Italy av Lou Reed

***Live In Italy*** er eit konsertalbum av Lou Reed spelt inn i Verona og Roma den 7. og 10. september 1983 med Rolling Stones Mobile Unit. Han vart berre gjeven ut på vinyl i Tyskland og Japan. På denne tida var Reed og badnet hans på ein verdsturne for å promotere albumet *[[Legendary Hearts]]*. Ein konsertvideo, *[[A Night with Lou Reed]]*, filma under ein konsert i New York, vart òg gjeven ut i samband med dette albumet. Videoen hadde ikkje med songane «Betrayed», «Sally Can't Dance», «Average Guy» og «Some Kinda Love/Sister Ray», men hadde i tillegg songane «Don't Talk to Me About Work», «Women», «Turn Out the Light» og «New Age». 

I 1996 vart albumet gjeven ut på ny som *Live in Concert*. 

## Innhald

## Medverkande
*Lou Reed - Gitar, vokal
*Fred Maher - Trommer
*Robert Quine - Gitar
*Fernando Saunders - Bass

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Live in Italy (Lou Reed album)|Live in Italy (Lou Reed album)]]» frå ,  den 8. oktober 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
City Lights av Lou Reed

***City Lights - Classic Performances by Lou Reed*** er eit samlealbum av Lou Reed frå 1985. 

## Innhald
#«Coney Island Baby» (live)
#«Berlin» (live)
#«Satellite Of Love» (live)
#«Senselessly Cruel»
#«Temporary Thing»
#«Gimmie Some Good Times»
#«City Lights»
#«Looking For Love»
#«Think It Over»