open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Mira i Portugal

**Mira** er ei elv sørvest i Alentejo i Portugal med ei lengd på 145 km. 

Ho har kjelda si i nordsida av Serra do Caldeirão og renn nordvestover mot Atlanterhavet, der ho renn gjennom eit lite delta nær byen Vila Nova de Milfontes, 115 km sør for Lisboa. Ho er ein av berre to elva som hovudsakleg renn frå sør til nord. Den andre elva er Sado, som ligg litt lenger nord og Guadiana ligg i aust. 

Av sideelvar til høgre finn ein Torgal, Luzianes og Perna Secar og frå venstre Macheira, Guilherme og Telhares. 

Sidan namnet på elva eksisterte før romarane kom til området, meiner ein at det kan kome frå den keltisk eller før-keltiske byen Miróbriga (som i dag er Santiago do Cacém). Ein veit at i panteonet for dei lokale stammene var det ein gud som verna vatnet og som dei lokale innbyggjarane kalla *Mirobieus*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mira River (Portugal)|Mira River (Portugal)]]» frå , den 24. juni 2008.*
Nabão

**Nabão** er ei elv i Portugal. Ho har kjelda si i Ansião og renn gjennom byen Tomar før ho munnar ut i Zêzere etter om lag 66 km. Romarane kalla ho *Nabanus*. 

Elva er knytt til segna om Santa Iria.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nabão|Nabão]]» frå , den 24. juni 2008.*
Rio Alto

**Rio Alto** er ei lita elv i Portugal og kommunen Póvoa de Varzim. Ho har kjelda si ved fotne av åsen São Félix og munnar ut i Atlanterhavet ved Estela. Kysten langs Estele vert òg kalla Rio Alto. 

Det vesle estuaret til Rio Alto er kjend for den vide sanddynene og har vorte ein turistdestinasjon. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rio Alto|Rio Alto]]» frå ,  den 24. juni 2008.*
Alstadhaug

**Alstadhaug** er er eit sokn i Levanger kommune. Det er hovudsokn i Skogn prestegjeld som ligg i Sør-Innherad prosti i Nidaros bispedøme. Skogn prestegjeld femner Alstadhaug, Markabygd og Ekne sokn. 

Alstadhaug kyrkje er ei steinkyrkje frå kring 1180.
Dong Hoi lufthamn

**Dong Hoi lufthamn** (IATA: **VDH**, ICAO: **?**) er ein flyplass Loc Ninh i Quang Binh, 6 km nord for byen Dong Hoi. Han er ein av tre kommersielle flyplassar i Den nordlege kystregionen i Vietnam.

Flystripa blei bygd på 1930-talet under fransk kolonistyre for å brukast under Den første krigen i Indokina. Under Vietnamkrigen blei han forbetra av nordvietnamesiske styrestmakter. I 2004 byrja ein ei gjenbygging av flyplassen, som opna på nytt 18. mai 2008. Den første kommersielle flyruta var frå Noi Bai lufthamn i Hanoi.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dong Hoi Airport|Dong Hoi Airport]]» frå , den 27. august 2010.*
Sado

**Sado** er ei elv i Sør-Portugal og ei av dei store elvane i landet. Ho renn frå sør til nord og har ei lengd på 175 km frå kjelda i Caldeirãoåsane til munningen i Atlanterhavet i eit estuar i byen Setúbal. 

I Setúbal er estuaret kjend som habitat for ein sjeldan art av delfin, som ein berre finn i dette området. I 2007 var det 31 medlemmer av arten, som alle har fått sitt eige namn. 

Ein annan by langs elva er Alcácer do Sal.

Elva er demd opp fleire stader for å nytte vatnet til jordbruk, som dyrking av ris, mais og andre grønsaker. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sado River|Sado River]]» frå , den 25. juni 2008.*
Ekstrasolar planet

**Ekstrasolare planetar** eller **eksoplanetar** er planetar som ikkje går i bane rundt sola og soleis ikkje er ein del av solsystemet. Per juni 2016 var det oppdaga 3437 ekstrasolare planetar fordelte på 2571 stjerner. Den første sikre oppdaginga av ein ekstrasolar planet blei gjord i 1994 av den polske astronomen Aleksander Wolszczan då han oppdaga to planetar i bane rundt nøytronstjerna PSR B1257+12.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* NASA sin Planet Quest-nettstad  - med interaktivt tal på ekstrasolare planetar
Mondego

**Rio Mondego** er den lengste elva som berre renn innanfor grensene til Portugal. Ho har kjelda si i Serra da Estrela, den høgaste fjellkjeda i fastlands-Portugal og renn 234 km frå kommunen Gouveia (1425 moh.) i Serra da Estrela til munningen i Atlanterhavet ved byen Figueira da Foz. Ho renn gjennom byane Penacova, Coimbra og Montemor-o-Velho. 

## Galleri

Fil:Parque do Mondego - Coimbra.jpg|Breidda av Mondego i Coimbra.
Fil:Ponte nova coimbra2.jpg|Rainha Santa-brua over Mondego.
Fil:Coimbra à noite.jpg|Mondego i Coimbra om kvelden


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mondego|Mondego]]» frå , den 24. juni 2008.*
Ole Magne Omdal

**Ole Magne Omdal** () var ordførar i Iveland kommune frå 1995 til 2011. Han representerte Senterpartiet.
Sunzi

**Sun Wu**, betre kjend som **Sunzi** 'Meister Sun' var ein kinesisk militær som levde rundt år 500 f.Kr. Sunzi blir rekna for å vere forfattaren av boka *[[Kunsten å krige]]* (*Sunzi Bingfa*), ei innverknadsrik bok om militærstrategi (men for det meste ikkje direkte om taktikk). Han er også ein av dei første realistane innan den internasjonale relasjonsteori. Det er omstridd om Sunzi faktisk er ein historisk person eller ikkje.

Sun Zi skal ha vore frå staten Qi i Nord-Kina, men levde periodar av livet i staten Wu i Sentral-Kina. Det var her han fekk moglegheita til å prøve ut teoriane sine.

## Kjelder
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wikipedia|Wikipedia]]» frå , den 25. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene: Harald Bøckman (1999) Kunsten å krige, etter Sun Zi – Gyldendal Norsk Forlag ASA, Gjøvik – Bøckman, Harald (oversetter)*
 

## Bakgrunnsstoff
* *[http://www.gutenberg.net/etext/132 The Art of War]* omsett til engelsk av Lionel Giles (1910), Project Gutenberg utgåve med mykje (men utdatert) informasjon om Sun Tzu 
* The Art of War, Av Sun Tzu - engelsk
Tua i Portugal

**Tua** er ei elv nordaust i Portugal som renn langs grensa mellom distrikta Vila Real og Bragança. Ho er ei av sideelvane til Douro. Den største og viktigaste byen langs elva er Mirandela.
Tâmega

**Tâmega** er ei elv i Spania og Portugal. Elva har utspring nær Verín i Galicia og renn sørover til Portugal i den historiske provinsen Trás-os-Montes og Douro Litoral. 

Tâmega er ei sideelv til Douro. Frå Verín renn ho sørover til den portugisiske byen Chaves, og så gjennom ein frodig dal kalla Veiga. Etter Chaves vert elva smalar og renn gjennom fjell og dalar. Elva ikkje er framkommeleg på grunn av låg vassføring og mange demningar. Før ho munnar ut i Douro nær Entre-os-Rios renn ho gjennom Amarante og Marco de Canaveses. 

Tâmega er meir historisk enn økonomisk viktig. Ho har gjennom alle tider vore ei invasjonsrute for fiendar på veg inn i dei rikare sørlege områda av Portugal. Dalen rundt Chaves har særleg vore utsett for slag og invaderande hærar. 

Tâmega er forureina og fører stundom til flaum i områda ho renn gjennom. Etter at Torrão-demninga vart bygd i 1988 har forureiningsproblema kome seg noko. Ei ny demning er på trappene mellom Amarante og Mondim de Basto i tillegg til å skape vasskraft vil dette regulere elva og i større grad hindre flaum. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tâmega|Tâmega]]» frå , den 25. juni 2008.*
Tajo

**Tajo** (spansk) eller **Tejo** (portugisisk, latinsk *Tagus*, gresk *Tàghos*) er den lengste elva på Den iberiske halvøya. Ho har ei lengd på 1038&nbsp;km, der 716 er i Spania, 47&nbsp;km dannar grensa mellom Spania og Portugal og dei gjenverande 275&nbsp;km er i Portugal, der ho munnar ut i Atlanterhavet ved Lisboa. Ho drenerer eit område på 80&nbsp;100&nbsp;km² (det nest største nedslagsfeltet på Den iberiske halvøya etter Douro). Ho renn gjennom tronge dalar det meste av lengda si, men etter Almourol renn ho ut i ein langt breiare dal som er utsett for flaum. I dag regulerer Alcantarademningen store delar av elva.

Kjelda til Tajo ligg i Fuente de García i Albarracínfjella. Alle dei store sideelvane hennar kjem frå høgre (nord). Dei største byane langs Tajo er Aranjuez, Toledo og Talavera de la Reina i Spania, og Abrantes, Santarém, Almada og Lisboa i Portugal.

## Elvefaret
Den første viktigare landsbyen langs Tajo er Sacedón. Nedanfor Aranjuez mottar ho dei to elvane Henares og Tajuña. Nedanfor Toledo tar ho imot Gundarram. Før Talavera de la Reina renn Alberche ut i Tajo. Ved Valdeverdeja ligg starten av det lange øvre reservoaret, kalla *[[Alcantara-dammen|Embalse de Valdecañas]]*, og lenger nede det nedre reservoaret *[[Alcantara-dammen|Embalse de Alcántara]]*. Her munnar Tiétar ut i det øvre reservoaret og Alagón ut i det nedre.

Etter at Tajo renn i Portugal renn ho forbi Vila Velha de Ródão, Abrantes, Constância, Entroncamento, Santarém og Vila Franca de Xira ved starten på eit langt og smalt estuar. Her finn ein den største brua over elva, Vasco da Gama-brua (i Lisboa) med ei lengd på totalt 17,2&nbsp;km. Dette er òg den lengste brua i Europa. Peppervraket er namnet på eit skipsvrak som låg ved og vart grave ut ved munningen av Tajo mellom 1996 og 2001.

Dei portugisiske regionane Alentejo og Ribatejo har fått namna sine frå elva. Alentejo kjem av *Além-Tejo* («bortanfor Tejo») og Ribatejo kjem frå *Arriba-Tejo* («ved breidda av Tejo»).

## Galleri

Fil:Alcantara bridge in the night.jpg|Alcantara-brua (lyst opp i natta)
Fil:Tagus River Panorama - Toledo, Spain - Dec 2006.jpg|Tajo i Toledo i Spania
Fil:Puente san Martin.jpg|Puente de San Martín i Toledo i Spnaia
Fil:Porto de Lisboa (3).jpg|Hamna i Lisboa ved Tejo


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tagus|Tagus]]» frå , den 25. juni 2008.*
Vouga

**Vouga** er ei elv i sentrale område av Portugal. Ho har kkjelda si i Chafariz da Lapa i ei høgd 864 meter over havet. Det ligg i soknet Quintela i kommunen Sernancelhe i Viseu. Elva munnar ut i Atlanterhavet som ein ria, Ria de Aveiro.

## Miljø
Avløpsvatn frå ein papirfabikk er ein av dei store forrureiningskjeldene til Vouga og Aveirolagunen. På grunn av dette har elva ei vond lukt. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vouga|Vouga]]» frå , den 25. juni 2008.*
Zêzere

**Zêzere** er ei elv i Portugal og ei av sideelvane til Tajo. Ho har kjelda si i Serra da Estrela, nær *Torre*, det høgaste punktet på det portugisiske fastlandet. Zêzere renn gjennom byen Manteigas, og renn sør for Covilhã og aust for Pedrogão Grande. Ho munnar ut i Tajo i Constância. Elva er den nest lengste som berre renn innanfor grensene til Portugal (Mondego er den lengste). Det er bygd ut vasskraftverk ved Bouçã, Cabril og Castelo de Bode.

## Galleri

Zezereflickr.jpg
Tejo em Constancia.JPG


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zêzere|Zêzere]]» frå , den 25. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff
Elvar i Portugal

Dette er ei liste over **elvar i [[Portugal]]**. 
* Alcoa
* Antuã
* Coa
* Douro
* Guadiana
* Minho
* Mira i Portugal
* Mondego
* Nabão
* Rio Alto
* Sado
* Tagus
* Tâmega
* Zêzere
Dollabarat

**Dollabarat** er ei gruppe småøyar om lag 5 km søraust for Formigasøyane i Asorane. Namnet kjem frå eit lite skip med same namn som stranda her på slutten av 1800-talet. Dollabarat er ein del av Formigasøyane naturreservat som dekkjer 35,42 km².

Det høgaste punktet er berre 3 meter over havet. Dollabarat er likevel ein av dei høgaste delane av Formigasøyane. Øyane vart danna av vulkansk aktivitet. Området mellom øyane er stort sett grunt og området er derfor ein farleg stad for skipsfart. 

Øyane har eit rikt og mangfaldig dyreliv, inkludert skjelpadder, mange fiskar og sverdliljer. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dollabarat|Dollabarat]]» frå , den 25. juni 2008.*
Dom João de Castro Bank

**Dom João de Castro Bank** er ein stor undersjøisk vulkan i Asorane sentralt i Atlanterhavet. Vulkan ligg midt mellom øyane Terceira og São Miguel og stig til 14 meter under havoverflata. Vulkan har danna eit stort fumarolefelt og er seismisk aktivt. 

Det siste utbrotet kom i desember 1720 og danna ei øy som var 1,5 km lang og om lag 250 meter brei. Øya vart berre verande over sjøen i to år før erosjon tok ho tilbake til havet. 

To sidekrater, begge om lag 90 x 45 m store, ligg på nordvestsida. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dom João de Castro Bank|Dom João de Castro Bank]]» frå , den 25. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* 
*
Gruta das Torres

**Gruta das Torres** er ei grotte utanfor Criação Velha ved Madalena på vestsida Ponta do Pico i Asorane. Grotta er ein del av ein type lavastraum kalla pahoehoe, som oppstod frå Cabeço Bravo for om lag 500 til 1500 år sidan. Det er den lengste grotta i Asorane med 5150 meter og med høgder opp til 15 meter. 

Styresmaktene på Asorane har erklært grotta eit regionalt naturmonument og har vore open for ålmenta sidan 2005. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gruta das Torres|Gruta das Torres]]» frå , den 25. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* Áreas Ambientais dos Açores, Livro da Secretaria Regional do Ambiente e do Mar., 2005
Rio Águeda

**Rio Águeda** er ei elv i Spania og Portugal. Ho spring ut i Spania i Castile og Leon, og renn 130 km til ho munnar ut i Douro ved Barca de Alva i Portugal. Det meste av Águeda dannar ei naturleg grense mellom dei to landa. Ho renn òg gjennom ein portugisisk stad med same namn som elva.
Capelinhos

**Capelinhos** er ein vulkan vest på øya Faial i Asorane.

Eit vulkansk utbrot som varte meir enn eitt år frå 27. september 1957 til 24. oktober 1958 gjorde øya 2,4 km² større. Det nye området vart kalla Ponta dos Capelinhos og under utbrotet oppstod om lag 300 jordskjelv. Utbrotet starta 1 km utanfor det gamle neset Ponta dos Capelinhos. Oska vart kasta 1 km bort frå vulkanen, som skapte enorme eksplosjonar og mange jordskjelv. 300 hus vart øydelagd i Capelo og Praia do Norte og 2000 vart evakuert. Dei fleste emigrerte til USA og andre stader i Nord-Amerika. Capelinhos er enden av ei rekkje vulkanar. Innanfor det nye neset står eit fyr.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Capelinhos|Capelinhos]]» frå , den 25. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** Machado, F; Parsons, Willard H.; Richards, Adrian F.; Mulford, John W. (1962): Capelinhos Eruption of Fayal Volcano, Azores, 1957-1958. Journal of Geophysical Research, Vol. 67, p.3519
*** Mitchell-Thorme, R.C.; (1981): Vulcanicity of Historic Times in the Middle Atlantic Islands: Bulletin of Volcanology, v. 44, s. 57-70.
*** Cole, P.; Duncan, A.; Guest, J; (1996): Capelinhos: The disappearing volcano. Geology Today 12 (2), 68-72.


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell side 
* Vulkanar i verda: Faial, Capelinhos.
Octave Mirbeau

** Octave Mirbeau** () var ein fransk forfattar frå Normandie, journalist , dramatikar, satirikar, essayist, kunstkritikar og anarkistar.

## Biografi

Mirbeau starta utdanninga i Vannes. I 1873 han å arbeide som journalist (* L’Ordre de Paris*). Han skreiv så avisartiklar, spesielt kritikk av kunst og litteratur i *Le Figaro*, *Le Gaulois*, *Le Matin*, *Gil Blas*, *L'Écho de Paris*, *Le Journal*, *L'Aurore* og *L'Humanité*.

Mirbeau første stor bidrag til litteraturen var den impresjonistisk roman *Le Calvaire* (1886). Han har òg forfatta *L'Abbé Jules* (1888), *Sébastien Roch* (1890, *Le Jardin des supplices* (1899) og *Le Journal d'une femme de chambre* (1900).

Mirbeau begynte også å skrive komediar og farsar : han skreiv ein tragedie (*Les Mauvais bergers*) og 8 komediar  (*[[Les affaires sont les affaires]]*, 1903, og *Farces et moralités*, 1904).

Mirbeau var også ein engasjert intellektuell og politisk aktivist, anarkist og pasifist.

Han blei gravlagd i Cimetière de Passy i Paris.

## Verk
### Romanar

* *Le Calvaire* (1886)
* *L'Abbé Jules* (1888).
* *Sébastien Roch* (1890).
* *Dans le ciel* (1892-1893).
* *Le Jardin des supplices* (1899).
* *Le Journal d'une femme de chambre* (* En kammerpikes dagbok*)  (1900).
* *[[Les affaires sont les affaires]]* (1903).
* *Farces et moralités*  (1904).
* *La 628-E8* (1907).
* *Le Foyer* (1908).
* *Dingo* (1913).
* * Un gentilhomme* (1920).

### Novellsamlingar

* *Mémoire pour un avocat* (1894).
* *Les Mémoires de mon ami* (1898).
* * Contes cruels* (1990).

### Drama
* *Les Mauvais bergers*, drama (1897).
* *[[Les affaires sont les affaires]]* (*Forretning er forretning*), komedia (1903).
* *Farces et moralités*, farsar  (1904).
* *Le Foyer*, komedia (1908).

### Sakbøker
* *Lettres de l’Inde* (1991)
* *L'Affaire Dreyfus* (1991)
* *Combats esthétiques* (1993)
* *Combats littéraires* (2006)

## Referansar

## Litteratur

*  Pierre Michel - Jean-François Nivet, *Octave Mirbeau, l’imprécateur au cœur fidèle*, Librairie Séguier, Paris, 1990.
*  Pierre Michel, ''Les Combats d’Octave Mirbeau'', Annales littéraires de l’Université de Besançon, 1995.
*  *Cahiers Octave Mirbeau*, n° 1-21, 1994—2014.

## Bakgrunnsstoff
*  Société Octave Mirbeau.
*  ''Dictionnaire Octave Mirbeau''.
*  Pierre Michel, ''Bibliographie d’Octave Mirbeau''.
Paul Cézanne

**Paul Cézanne** () var ein fransk kunstmålar. Cézanne kan karakteriserast som ein brubyggjar mellom impresjonismen og kubismen. Han måla hovudsakleg stilleben, figurkomposisjonar og landskap. Han var dyktig både innan komposisjon, teknikk, design og fargar. Karakteristisk for arbeida er delikate og ofte repeterande penselstrøk. Han brukte fargeflater og små, repeterte penselstrøk til å byggje opp flatene i måleriet. 

Han var fødd i sør-Frankrike, i Aix-en-Provence, og landskapet i Provence blei eitt av hans hovudtema.

I 1861 hadde Cézanne bestemt seg for å bli kunstnar, og han reiste til Paris med vennen Émile Zola. Her møtte han Pissarro og andre impresjonistiske kunstnarar. Pissarro hadde ein stor påverknad på Cézanne, og dei måla også ofte saman. 

Cézanne døydde i Aix-en-Provence.

## Galleri


Fil:Le Grand Baigneur, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|«Den badende» (1985-87)
Fil:Le Meurtre, par Paul Cézanne, Yorck.jpg|«Mordet»
Fil:Paul Cézanne - La Maison du pendu.jpg|«La maison du pendu» (1873), ved Musée d'Orsay i Paris


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Paul Cézanne|Paul Cézanne]]» frå , den 26. juni 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff

* Cézanne - webmuseum, Paris
* Art Gallery - Paul Cezanne
* Olga's Gallery Paul Cezanne
* Paul Cézanne: A Virtual Art Gallery
Lisboa-regionen

**Lisboa-regionen** (portugisisk *Região de Lisboa*) er ein av sju regionar i Portugal. Før 2002 vart regionen kalla *Lisboa e Vale do Tejo*. Han består av to underregionar: Grande Lisboa og Península de Setúbal. Regionen dekkjer eit areal på  og er den minste regionen i landet. I 2023 hadde han 2 899 670 innbyggjarar.

I praksis er regionen storbyområdet Lisboa og er ein region med mykje industri, tenester og jordbruk. 

## Administrativ inndeling
Regionen består av 18 kommunar: 

* Alcochete
* Almada
* Amadora
* Barreiro
* Cascais
* Lisboa
* Loures
* Mafra
* Moita
* Montijo
* Odivelas
* Oeiras
* Palmela
* Seixal
* Sesimbra
* Setúbal
* Sintra
* Vila Franca de Xira

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Lisboa Region|Lisboa Region]]» frå , den 26. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Alentejo

**Alentejo** er ein region sør i sentrale delar av Portugal. Namnet kjem av *Além-Tejo*, som betyr «bortanfor Tejo» eller «på andre sida av Tejo». Regionen grensar til elva Tejo i nord og til Algarve i sør. Han er delt inn i fem underregionar, Alto Alentejo, Baixo Alentejo, Alentejo Central, Alentejo Litoral og Lezíria do Tejo. Dei største byane er Évora (regionshovudstad), Santarém (som tidlegare høyrte til Ribatejo), Portalegre, Beja og Sines. Han hadde 705 478 innbyggjarar i 2018 og eit areal på .

Han er ein av sju regionar i Portugal.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
ÅmliAvisa

***ÅmliAvisa*** er ei lokalavis for Åmli kommune i Agder og nabogrendene. Ansvarleg redaktør er Camilla Glad. Papiravisa blir gjeven ut éin gong i veka, på torsdagar.

Avisa kom ut med første nummer i mars 2008. Selskapet som står bak avisa er ÅmliAvisa AS, som er eigd av 107 aksjonærar: enkeltpersonar, lag, organisasjonar, bedrifter og Åmli kommune.

*ÅmliAvisa* fekk i juni 2008 prisen Årets nynorskbrukar, då ved redaktør Inger Stavelin. Opplagstala i 2016 var 1215 for papiravisa.

## Redaktørar
* Inger Stavelin (2008–2010)
* Peter Svalheim (2010–2013)
* Esben Holm Eskelund (januar til september 2014)
* Baard Larsen (oktober 2014 til mai 2015)
* Camilla Glad (mai 2015)

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
* ÅmliAvisa på Facebook
Norte i Portugal

**Região Norte** er ein region nord i Portugal. Området er dekt av tett vegetasjon og har ei rik historie og ein rik kultur. Administrasjonssenteret er Porto. Regionen har 4 196 354 innbyggjarar og eit areal på 21&nbsp;278 km². Det er ein av fem regionar i Portugal. Norte er ein kulturelt variert region og rivalisering mellom nabobyar er vanleg. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Centro i Portugal

**Região Centro** er ein region sentralt i Portugal med Coimbra som administrasjonssenter. Andre viktige byar i regionen er Aveiro, Viseu, Leiria, Covilhã, Castelo Branco, Figueira da Foz, Guarda og Caldas da Rainha. Han er ein av sju regionar i Porgual. Regionen omfattar om lag det same området som den eldre regionen Beiras og *Oeste* i det tidlegare Estremadura.

I 2005 hadde regionen 2&nbsp;376&nbsp;609 innbyggjarar og eit areal på . 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Amadora

**Amadora** er ein by og ein kommune i Portugal, nordvest i storbyområdet Lisboa. Byen og kommunen har 175&nbsp;000 inbyggjarar og med eit areal på 23,77 km² er han den mest folkesette kommunen i landet. 

Kommunen vart oppretta 11. september 1979 då han vart skild ut frå kommunen Oeiras. Sidan den gong har han vore rekna som eigen by. Han dannar eit storbyområde i lag med Lisboa og begge byar deler den same undergrunnen, samt buss- og tognettverk. Han er òg ein stor bustadsforstad til hovudstaden og landskapet er dominert av store leilegheitsblokker og noko industri. Amadora har eit stort samfunn av afrikanske innvandrarar, hovudsakleg frå Angola og Kapp Verde. 

Sjølv om det er startar store rehabiliteringsplanar vert Amadora framleis rekna som ein by med mykje kriminalitet og trafikkorkar. 

Kvart år er det ein internasjonal teikneseriefestival i Amadora. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amadora|Amadora]]» frå , den 26. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Setúbal

**Setúbal** er ein by og ein kommune i Portugal med om lag 120&nbsp;000 innbyggjarar. Sjølve byen har om lag 90&nbsp;000 innbyggjarar.

Han ligg på nordsida av estuaret til Sado, om lag 40 km sør for hovudstaden i landet, Lisboa, og er ein del av storbyområdet til Lisboa. 

Setubal fekk bystatus i 1860 av kong Pedro V av Portugal.

## Galleri

Forte S Filipe.JPG|Festninga St. Felipe frå 1500-talet.
Church in Praca do Bocage.JPG|São Julião-kyrkja i sentrum av Setúbal.
Setubal.Igreja de Jesus01.jpg|Kloseteret Jesus av Setúbal.
Jesus Convent 5.JPG|Cruzeiro og fasaden til klosteret.
Setubal.Igreja de Jesus02.jpg|Hovudinngangen til klosteret.
Porto de Setubal I.jpg|Hamna i Setúbal
Jardim Bonfim Setubal 2.JPG|Jardim Bonfim-parken.


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Setúbal|Setúbal]]» frå , den 26. juni 2008.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

*
Hustad kyrkje

**Hustad kyrkje** har fleire tydingar:

* Hustad kyrkje i Fræna &ndash; i Møre og Romsdal fylke
* Hustad kyrkje i Inderøy &ndash; i Nord-Trøndelag fylke
Yitzhak Wittenberg

**Yitzhak Wittenberg** (Leo Itzig) () var den første leiaren for den jødiske motstandsgruppa Fareynigte Partizaner Organizatsye (FPO) i ghettoen i Vilne. I denne ghettoen hadde tyskarane samla alle jødane i byen sommaren 1941, etter åtaket på Sovjetunionen.

Wittenberg vart medlem av kommunistpartiet i ung alder. Da FPO vart skipa i ghettoen i Vilne i januar 1942, vart han vald til leiar mellom anna fordi han alt hadde erfaring med undergrunnsarbeid. Dessutan hadde han kontaktar utanfor ghettoen. Han var godt lika som leiar.

Men Wittenberg vart sviken av ein kontakt som hadde vorte tilfangeteken av tyskarane. Nazistane kravde at *Judenrat* i ghettoen utleverte Wittenberg. Leiaren i Judenrat, Jacob Gens, meinte FPO og motstandsarbeidet deira berre gjorde ting verre for jødane i ghettoen, og ville utlevere Wittenberg.

Wittenberg vart arrestert av litauisk politi, men væpna FPO-medlemer sette han fri att og gøymde han i ghettoen. Tyskarane truga med å utslette heile ghettoen om ikkje Wittenberg vart utlevert. Gens og mange innbyggjarar vende seg no mot FPO. Samtidig visste Wittenberg at tida ikkje var inne for ein større væpna oppstand. Dette presset førte til at Wittenberg melde seg for det jødiske ghettopolitiet, som utleverte han. Denne dagen, 16. juli 1943, vart sidan kalla «Wittenbergdagen». Wittenberg vart fengsla, og drap seg sjølv med gift i fengelset.

Ghettoen vart sidan utsletta likevel.

## Kjelde:
yadvashem.org

## Bakgrunnsstoff
Ein song om Yitzhak Wittenberg, frå Vilne-ghettoen
Byar i Portugal

Dette er ei liste over byar i Portugal. I Portugal får ein stad bystatus når han oppfyller visse krav, som eit visst innbyggjartal, god infrastruktur (skular, legehjelp, kultur og idrett) eller er ein historisk viktig stad. I dag har 151 stader i Portugal bystatus. 

I Portugal er ikkje ein by ein administrativ inndeling så ein by ligg som oftast i ein kommune med eit anna namn. Enkelte kommunar inneheld òg meir enn ein by. 

Åtte byar har vorte rekna som byar heilt sidan Portugal vart eit sjølvstendig kongedøme (*de facto* i 1128): Braga, Coimbra, Lamego, Porto og Viseu, i tillegg til Évora, Lisboa og Silves, som vart annektert seinare. 

## Liste

## Kjelder

----
* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of cities in Portugal|List of cities in Portugal]]» frå , den 26. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
# 
# 

## Bakgrunnsstoff
* National Association of Portuguese Municipalities
Melody Amber-turneringa i sjakk

**Melody Amber**-turneringa i blindsjakk og hurtigsjakk har frå 1992 blitt arrangert kvart år i Monte Carlo i Monaco, fram til den i 2008 vart arrangert i Nice i Frankrike. Arrangør og sponsor kunngjorde før turneringa i 2011 at dette vart den siste. 

Turneringa blir arrangert med 12 deltakarar, som alle spelar eit parti blindsjakk og eit parti hurtigsjakk mot kvarandre. Det blir premiert separat både for beste samanlagt resultat i blindsjakk og i hurtigsjakk, og for beste resultat totalt i begge disiplinar. (Den første turneringa i 1992 hadde ikkje blindsjakk og var i staden ei dobbeltrundig hurtigsjakkturnering.)

På grunn av dei høge pengepremiane og den uvanlege turneringsforma stiller alle dei beste spelarane i verda opp i turneringa - viss dei er blant dei 12 heldige som blir invitert. Turneringa blir sponsa av den nederlandske milliardæren og verdsmeisteren i fjernsjakk, Joop van Oosterom. Turneringa er kalla opp etter namnet til dottera til van Oosterom. Turneringa blir vanlegvis arrangert i mars.

Magnus Carlsen har deltatt i 2007, 2008, 2009, 2010 og 2011. I 2008 med ein delt andreplass totalt som resultat, i 2009 vart det delt førsteplass i blindsjakken og fjerdeplass totalt,, i 2010 vann han turneringa saman med Vassilij Ivantsjuk, og desse to vann også hurtigsjakken,  og i 2011 vart det andreplass totalt, og suveren siger i hurtigsjakken med 9,5 poeng av 11 moglege. 

Vladimir Kramnik har flest turneringssigrar med 6, medan Viswanathan Anand har 5.

## Vinnarar av turneringa (samanlagt for blind- og hurtigsjakk)

* 1992 Vassilij Ivantsjuk
* 1993 Ljubomir Ljubojevic
* 1994 Viswanathan Anand
* 1995 Anatolij Karpov
* 1996 Vladimir Kramnik
* 1997 Viswanathan Anand
* 1998 Alexei Shirov og Vladimir Kramnik
* 1999 Vladimir Kramnik
* 2000 Alexei Shirov
* 2001 Vladimir Kramnik
* 2002 Aleksander Morozevitsj
* 2003 Viswanathan Anand
* 2004 Aleksander Morozevitsj og Vladimir Kramnik
* 2005 Viswanathan Anand
* 2006 Viswanathan Anand og Aleksander Morozevitsj
* 2007 Vladimir Kramnik
* 2008 Levon Aronian
* 2009 Levon Aronian
* 2010 Magnus Carlsen og Vassilij Ivantsjuk
* 2011 Levon Aronian

## Bakgrunnsstoff
* Melody Amber-turneringa i 2006
* Melody Amber-turneringa i 2007
* Melody Amber-turneringa i 2008
* Melody Amber-turneringa i 2009
* Melody Amber-turneringa i 2010

## Fotnotar


* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Melody Amber chess tournament|Melody Amber-turneringa i sjakk]]» frå , den 28. juni 2008.*
Francisco Goya

**Francisco José de Goya y Lucientes** () var ein spansk kunstmålar og grafikar. Han var knytt til hoffet i Madrid, og arbeida for kongane Karl IV og Ferdinand VII. Han er kalla *far til den moderne kunsten*.

Goya var ein evnerik portrettmålar i tradisjonen frå Velázquez og Rembrandt, og han hadde stor påverknad på seinare kunstnarar som Édouard Manet. Goyas arbeid er prega av ein personleg stil og eit sterk sosialt samvit. Han produserte historiske og samfunnsdokumentariske komposisjonar, og karikaturar av kvardagsliv og eventyrscener. Mellom hans sterkaste og mest kjende arbeid er ein serie bilete som framstiller krigens gru og lidingar.

Goya vart gradvis døv frå 1792. Mot slutten av livet levde han eit inneslutta og produserte skremmande og gåtefulle bilete av galskap og livets skuggesider. Hans måleri frå denne perioden vert kalla *Pinturas negras* og enkelte menar at dette er eit varsel om den seinare ekspresjonistiske kunsten.

Goya levde sine siste år i sjølvpålagt politisk eksil i Bordeaux i Frankrike.

## Galleri

Self-portrait_at_69_Years_by_Francisco_de_Goya.jpg|Francisco de Goya, sjølvportrett 1815.
Goya Maja naga2.jpg|*Den nakne Maja* 1799–1800
Goya Maja ubrana2.jpg|*Den påkledde Maja* 1800–1803
La familia de Carlos IV, Francisco de Goya.jpg|Goya sitt gruppeportrett av den spanske kongefamilien frå 1801 braut med tidlegare idealiserande tradisjonar.
El_Tres_de_Mayo,_by_Francisco_de_Goya,_from_Prado_in_Google_Earth.jpg|*Den [[3. mai]] [[1808]]: Avretting i [[Madrid]]*.


## Bakgrunnsstoff

* Triumph of the will. Artikkel om dei seine arbeida til Goya.
Luftfartøy

**Luftfartøy** er ei samnemning på konstruksjonar som kan halde seg oppe i atmosfæren ved hjelp av luftas statiske eller dynamiske oppdrift. Ein definisjon på luftfartøy er *ei kvar maskin laga for å fly i atmosfæren*.

Luftfartøy vert ofte delte inn i to grupper:
* Luftfartøy som lettare enn luft, som varmluftsballongar og luftskip.
* Luftfartøy som tyngre enn luft, som fly og helikopter.
Levon Aronian

**Levon Aronian** () er ein armensk sjakkspelar. På Verdssjakkforbundet FIDE si ratingliste per 1. april 2008 hadde han ein FIDE-rating på 2763, og var dermed rangert som verdas sjette beste sjakkspelar.

I mars 2006 vann Aronian overraskande superturneringa i Linares.

Han deltok også i 2006 for første gong i blindsjakk og hurtigsjakkturneringa Melody Amber som vart arrangert for 15. gang i tida 18.-30. mars 2006.

I 1994 vart han verdsmeister for spelarar under 12 år, og i 2002 vann han verdsmeisterskapen for juniorar.

I desember 2005 vann Aronian over Ruslan Ponomarjov frå Ukraina i siste runde, og vann dermed Verdscupen i sjakk i Khanty-Mansijsk i Russland. Dette kvalifiserte han til kandidatturneringa for verdsmeisterskapen i sjakk i mai/juni 2007. Her møtte han i kvartfinalen Magnus Carlsen, som mot alle odds kapra den siste kvalifiseringsplassen i den same verdenscupen. Aronian vann kvartfinalen med 7-5 etter eit jamnt og spennande oppgjer.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Aronian sine parti hos chessgames.com
* Aronian sitt ratingkort hos FIDE
* 20 kritiske stillingar frå Aronian sine parti
Hokusai

**Katsushika Hokusai** () japansk 葛飾北斎 *Katsushika Hokusai*, var ein japansk biletkunstnar og ein av dei viktigaste utøvarane av den japanske kunstforma ukiyo-e. Det best kjende verket hans er fargetresnitt frå serien *Dei 36 Fuji-prospekta*.

## Biografi
Hokusai var fødd i Honjo rett aust for Edo (dagens Tokyo) i den niande månaden i det tiande året av Horeki-perioden (oktober-november 1760). Det biologiske opphavet er ukjent, men han blei adoptert av ein handverkarfamilie. Far hans, Nakajima Issai, laga speglar for hoffet til shogunen. 

Hokusai si interesse for teikning blei vakt i femårsalderen. Som attenåring hadde han noko erfaring med treskjæring og begynte i studioet til ukiyo-e-meisteren Katsugawa Shunsho. I 1779 viste han fram han sine første arbeid, nokre portrett av skodespelarar som han gav ut under namnet Shunro. På grunn av manglande respekt for prinsippa til meisteren måtte han forlata lærlingeplassen i 1785.

Hohusai reiste så rundt og bytta hyppig lærarar og skular. Han nytta meir enn 30 ulike namn og budde på om lag 90 ulike stader. Heile tida utvikla han sin kunst, og i 1782 gav han ut ei bok med eigne illustrasjonar.

Mellom 1796 og 1802 produserte Hokusai kanskje så mange som 30&nbsp;000 bokillustrasjonar og andre fargetrykk. Han let seg inspirera av dagleglivet i Japan og av ulike legender.

*Den store bølgja ved Kanagawa* er truleg det best kjende verket hans. Biletet viser ei stor bølgje i ferd med å omfatta båtar og mannskap, med fjellet Fuji i bakgrunnen.

## Innverknad
Ved midten av 1800-talet hadde japanske trykk stor innverknad på vestleg kunst, og impresjonistar som Claude Monet, Edgar Degas, og Henri de Toulouse-Lautrec fann inspirasjon i japanske trykk. Kopiar av tresnitta til Hokusai hadde stor innverknad på vestleg kunst, mellom anna Vincent van Gogh og Paul Gauguin. Kunsta hans er høgare verdsett i vestleg kunst enn i Japan. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hokusai|Hokusai]]» frå , den 28. juni 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
Aotea Harbour

**Aotea Harbour** er eit av tre større innløp frå Tasmanhavet som dannar naturlege hamner på kysten til regionen Waikato på Nordøya på New Zealand. Hamna ligg mellom Raglan Harbour i nord og Kawhia Harbour i sør, 30 km sørvest for Hamilton. 

## Bakgrunnsstoff
* Turistside for Aotea Harbour
Joop van Oosterom

**Joop van Oosterom** () var ein nederlandsk forretningsmann og sjakkspelar. Han var internasjonal fjernsjakkstormeister,og han vann den 18. og den 21. verdsmeisterskapen i fjernsjakk.

Joop van Oosterom var fødd i Hilversum. I 1955 vart han nederlandsk juniormeister, og kom på 7. plass i junior-VM. Etter avslutta utdanning satsa han likevel ikkje på sjakk, men grunnla IT-firmaet *Volmac*. I 1988 selde han sin lut i selskapet for om lag 1 milliard euro, og blei rekna som ein av dei ti rikaste nederlenderane.

Frå 1992 sponsa han ei sjakkturnering i sitt nye heimland Monaco, og kalla henbe opp etter dottera *[[Melody Amber-turneringa i sjakk|Melody Amber]]*. 12 av dei sterkaste sjakkspelarane i verda blir kvart år invitert til å delta i ei turnering i blindsjakk og hurtigsjakk.

Van Oosterom var ein sterk fjernsjakkspelar. Allereie i 1980 vann han den nederlandske meisterskapen. Etter at han i 2002 kom på 2. plass i det 15. fjernsjakk-VM, lukkast han i 2005 å vinne den 18. verdensmeisterskapen, og deretter den 21. verdsmeisterskapen. Det er kjent at han i stort omfang bruka sjakkprogram og tar mot hjelp frå stormeistrar i sjakk. Dette er likevel ikkje forbode i noverande reglar for fjernsjakk, og motstandarane hadde høve til å gjere det same.

## Kjelder

* Krysstabell for den 15. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* Krysstabell for den 18. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* Krysstabell for den 21. verdsmeisterskapen i fjernsjakk
* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Joop van Oosterom|Joop van Oosterom]]» frå , den 28. juni 2008.*
Queluz i Portugal

**Queluz** er ein by i Portugal og ein *[[freguesia]]*, som ligg i kommunen Sintra i distriktet Lisboa. Byen Queluz inkluderat freguesiaene Queluz, Massama og Monte Abraao og har totalt like over 110&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg i Sintra og høyrer til Storbyområdet Lisboa. 

I Queluz freguesia var det i 2001 27&nbsp;913 innbyggjarar fordelt på 2,93 km².

Queluz er kjend for palasset ein kongeleg residens på 1700-talet og ein av dei viktigaste rococobyggverka i Portugal.

Den 24. juli 1997 fekk Queluz bystatus. Samstundes vart freguesiaene Massamá og Monte Abraão skild ut frå Queluz, men vart verande ein del av byen Queluz.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Queluz (Sintra)|Queluz (Sintra)]]» frå ,  den 29. juni 2008.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Agualva-Cacém

**Agualva-Cacém** er ein by i Portugal i kommunen Sintra. Han består av freguesaene *[[Agualva i Sintra|Agualva]]*, *[[Cacém i Sintra|Cacém]]*, *[[Mira-Sintra]]* og *[[São Marcos i Sintra|São Marcos]]*. Byen har om lag 120&nbsp;000 innbyggjarar.

Sjølv om byen offisielt heiter Agualva-Cacém, vert han som oftast berre kalla Cacém. Byen ligg innanfor storbyområdet Lisboa. 

## Historie
Agualva-Cacém fekk bystatus den 12. juli 2001 og høyrte tidlegare til eit *freguesia* med same namn. Då han fekk bystatus vart han offisielt delt inn i dei fire tidlegare nemnde *freguesias*.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
William Hogarth

**William Hogarth** () var ein engelsk biletkunstnar, kjend for satiriske verk som kritiserte skikkar og moral i det engelske samfunnet.

## Liv

William Hogarth var fødd i Bartholomew Close i London som son av ein fattig lærar og lærebokforfattar. I ungdommen blei han sett i lære hjå gravøren Ellis Gamble i Leicester Fields, der han lærte å gravera visittkort og liknande. Unge William hadde også sterk interesse for gatelivet og marknadar i storbyen London, og laga skisser av folk han såg der. Faren, som hadde opna ei kaffistove i St John's Gate, kom i gjeldsfengsel i Fleet Prison i fem år, noko William Hogarth aldri snakka om. Han blei utlært gravør, men utdanna seg også som målar ved St. Martin's Lane-akademiet, som han sjølv dreiv i perioden 1735&ndash;55.

Den 23. mars 1729 gifta Hogarth seg med Jane Thornhill, dotter av kunstnaren James Thornhill.

Hogarth døyde i London i 1764, og blei gravlagd i St. Nicholas-kyrkjegarden ved Chiswick Mall i Chiswick. Vennen hans, skodespelaren David Garrick, stod for innskrifta på gravsteinen hans.

## Virke

I 1731 begynte han med satiriske framstillingar han kalla «moderne moralske emne», som parodierte samtida. Den første av desse, *Ei hore sitt liv (1731&ndash;32)*, var ein umiddelbar suksess, og framstillingane, som først blei målte, blei seinare utgjevne som trykk.

I traktaten *Analyse av venleiken (Analysis of Beauty*) frå 1753 gjorde han greie for sine kunstteoretiske idear. Etter Hogarths syn var venleiken til eit bilete gjeve ut frå evna det hadde til å gje att mangfaldet i naturen.

## Verk

* *Ei hore sitt liv (A Harlot's Progress), 1731&ndash;32*
* *Ein libertinar sitt liv (A Rake's Progress), 1735, Soane Museum, London*
* *Ekteskap på moten (Marriage à la Mode), 1743&ndash;45, National Gallery, London*
* *Sjølvportrett med hund, [[1745]], Tate Gallery, London*
* *Hogarths tjenarskap, [[1757]], Tate Gallery, London*

## Bakgrunnsstoff

* 130 bilete frå Wales' Universitet 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:William Hogarth|William Hogarth]]» frå , den 29. juni 2008.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
*** *Dreyers kunstleksikon*, Dreyers forlag, 1990, 5. bind, p. 144f.
Bremanger kyrkje

**Bremanger kyrkje**, er ei langkyrkje frå 1914 i Bremanger i Bremanger kommune i Vestland fylke. Kyrkja heitte *Bremangerpollen kyrkje* fram til 1952.

Kyrkja er bygd i tre og har om lag 350 sitjeplassar. 
Kyrkjeklokka har ei innskrift frå juleevangeliet: «Ære være Gud i det høyeste».

Utanfor kyrkja er det reist minnestøtte over dei som fall under andre verdskrigen. 
Fiskarkvinnelaget har også reist eit minnesmerke over fiskarar omkomne på sjøen.

## Sjå òg
* Kyrkjebygga til Den norske kyrkja i Sogn og Fjordane

## Kjelder
* 
* Nettstaden til Bremanger kyrkjelege fellesråd
* NRK
* Redaktør: Alf Henry Rasmussen &ndash; *Våre kirker : norsk kirkeleksikon*. Vanebo Forlag, Kirkenær 1993. ISBN 82-7527-022-7 - «Bremanger kyrkje, Hauge», s. 333

## Bakgrunnsstoff
* Om Bremanger sokn på nettstaden til Den norske kyrkja
* Kart frå 1979 som viser soknegrenser og kyrkjestader, på nettstaden til Universitetet i Bergen
* «Kirkebøker, Sogn og Fjordane» på nettstaden til Arkivverket
* Skanna kyrkjebøker frå Sogn og Fjordane på nettstaden til Arkivverket
* Oversyn over gravminne i Bremanger kommune på nettstaden disnorge.no

*
Algueirão-Mem Martins

**Algueirão-Mem Martins** er ein by og ein freguesia i kommunen Sintra i Portugal. Byen har om lag 100&nbsp;000 innbyggjarar og med ein folketettleik på 3821 innbyggjarar per kvadratkilometer er han ein av dei tettast folkesette byane i Portugal. 

Han fekk bystatus 1. februar 1988. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Rio de Mouro

**Rio de Mouro** er ein by i Portugal. Han ligg like sør for Algueirão-Mem Martins og har status som *[[freguesia]]* i kommunen Sintra i distriktet Lisboa. Han ligg 15 km nordvest for Lisboa og har om lag 55&nbsp;000 innbyggjarar. Byen fekk bystatus den 2. juli 1993.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rio de Mouro|Rio de Mouro]]» frå , den 29. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Leni Riefenstahl

**Leni Riefenstahl** () var ein tysk filmregissør og fotograf. Ho var nyskapande innan sjangrane, og utvikla fleire av dagens standarteknikkar innan filming. Riefenstahl er best kjend for å ha laga propagandafilmar for Nazi-Tyskland, særleg filmen  *[[filmen Olympia|Olympia]]*, laga til Sommar-OL 1936.

Helene Bertha Amalie Riefenstahl var fødd i Berlin og voks opp i bydelen Wedding. Ho starta karrieren som dansar, men ein kneskade gjorde at ho måtte gje seg. Interessa for filmmediet førte først til skodespelarrollar i fleire stumfilmar før ho tok til som regissør.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leni Riefenstahl|Leni Riefenstahl]]» frå , den 29. juni 2008.* 
 

## Bakgrunnsstoff
*Diesen, Jan Anders & Emilsen, Ann-Sofi S. Leni Riefenstahl. I Store norske leksikon.
Aveiro

**Aveiro** er ein by og ein kommune i Portugal. Sjølve byen har om lag 57&nbsp;000 innbyggjarar, medan kommunen har nesten 75&nbsp;000. 

Kommunen er delt inn i 14 freguesiaer og ligg i distriktet med same namn. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aveiro|Aveiro]]» frå , den 29. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Odivelas

**Odivelas** er ein by og ein kommune i Portugal med eit areal på 26,4 km² og om lag 145&nbsp;000 innbyggjarar. I sjølve byen bur det om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Kommunen består av sju fraguesias og ligg i Lisboa-regionen.

I byen ligg kvinneklosteret St. Denis som vart grunlagd av kong Dinis I rundt 1295. Kong Dinis ligg gravlagd her saman med dottera prinsesse Maria Afonso. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Corroios

**Corroios** er ein by i Portugal som høyrer til kommunen Seixal. I 2001 hadde byen 46&nbsp;475 innbyggjarar. 

Corroios har seks grunnskular, to ungdomsskular og to vidaregåande skular. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Amora i Portugal

**Amora** er ein by i kommunen Seixal i Portugal. Han har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Byen ligg ved elva Rio Judeu, ei sideelv til Tejo, og er kjend for skipsindustrien. 

Staden vart først nemnd i 1384 i soga om Johan I.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amora|Amora]]» frå , den 29. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Vila Nova de Gaia

**Vila Nova de Gaia** eller berre **Gaia** er ein by i Portugal. Han ligg i distriktet Porto, sør for byen Porto som ligg på andre sida av elva Douro. Sjølve byen har om lag 180&nbsp;000 innbyggjarar, medan heile kommunen har om lag 300&nbsp;000 innbyggjarar, og er den folkerikaste kommunen i regionen Norte. Gaia dannar i lag med Porto og tolv andre kommunar storbyområdet Porto. 

Han er kjend for oppbevaringsplassane (lokalt kallar «grotter») der den kjende portvinen vert lagra. Desse grottene er i dag ein stor turistattraksjon. 

## Historie
Vila Nova de Gaia eksisterte alt under Romarriket som byen Cale. Han utvikla seg truleg frå ein keltisk landsby (castro) eller ein stad frå steinalderen. Opphavet til namnet Cale (eller Gale) kjem truleg frå den keltiske rota «Gall-» som keltarane sjølv kalla seg og som går igjen i namn som Galicia, Gallia eller Galway. I romartida levde truleg mesteparten av innbyggjarane på sørsida av Douro, og på nordsida var det ein mindre busetnad rundt djuphavshamna som i dag er bydelen Ribeira i Porto. Namnet Porto, i høgmellomalderen Portus Cale, stod for hamna (*portus* på latinsk) i byen Cale. Etter kvart som handelen tok seg opp langs Douro, som er framkommeleg opp til Régua i innlandet, voks etter kvart Porto seg større enn Cale og vart den viktigaste byen, der bispesete vart lagt og handelsmennene slo seg ned. 

Då maurarane invaderte Den iberiske halvøya på 700-talet gjekk den eigentlege grensa mellom den islamske staten og den kristne staten ein lang periode langs elva Douro rundt år 1000. Med konstante plyndringstokt og hemntokt vart Cale, eller Gaia, forlaten og dei fleste innbyggjarane søkte tilflukt i Porto. 

Etter at området sør for Douro vart gjenerobra etter 1035 slo kolonistar frå områda lenger nord seg ned ved Gaia på grunn av betre føydale avtalar med dei nye landeigarane. Desse innflyttarane grunnla den gamle byen Cale eller Gaia på nytt som Vila Nova de Gaia («den nye byen Gaia») rundt den gamle borga og ruinane av «gamle Gaia». 

Namnet på den doble byen Oporto og Gaia vart ofte i dokument frå denne tida kalla Villa de Portucale, og grevskapet Kongedømet Leon og området rundt vart kalla Portucalense. Etter kvart utvida grevskapet seg og fekk sjølvstende. Dette fekk då namnet Kongedømet Portugal.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vila Nova de Gaia|Vila Nova de Gaia]]» frå , den 29. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Loures

**Loures** er ein by og ein kommune nord for Lisboa i Portugal. Han fekk bystatus 26. juli 1886 av kongen og har i dag om lag 200&nbsp;000 innbyggjarar. Sjølve byen har berre om lag 16&nbsp;000 innbyggjarar. Han grensar til kommunane Odivelas, Sintra, Mafra, Arruda dos Vinhos, Vila Franca de Xira og Lisboa.

Kommunen er hovudsakleg delt inn i tre område, eit landleg i nord, eit urbant i sør og eit industrielt og urbant i aust. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loures|Loures]]» frå , den 29. juni 2008.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Asbjørn Haugstvedt

**Asbjørn Haugstvedt** () var ein norsk politikar for Kristeleg Folkeparti. Han vart innvald på Stortinget frå Bergen i 1969 og frå Hordaland frå 1973 til 1985, og sat i regjeringa som handelsminister frå 1983 til 1986.

Haugstvedt var fødd i Bergen. Han var andre viseformann i Kristeleg Folkeparti i perioden 1971&ndash;1975 og nestformann 1977&ndash;1983.

Han døydde på Domkirkehjemmet i Bergen den 26. juni 2008.

## Regjering
* 8. juni&nbsp;1983&ndash;9. mai&nbsp;1986: Statsråd Handels- og skipsfartsdepartementet

## Stortingets presidentskap
* 1973&ndash;1977: Varapresident i Odelstinget 
* 1977&ndash;1981: President i Odelstinget

## Stortingskomitéar
* 1981 &ndash; 1985 medlem i Energi- og industrikomitéen
* 1981 &ndash; 1985 varamedlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1981 &ndash; 1985 sekretær i Valkomitéen
* 1977 &ndash; 1981 medlem i Industrikomitéen
* 1977 &ndash; 1981 medlem i Forsvarskomitéen
* 1977 &ndash; 1981 medlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1977 &ndash; 1981 medlem i Valkomitéen
* 1973 &ndash; 1977 medlem i Utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1973 &ndash; 1977 medlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1969 &ndash; 1973 medlem i Utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1969 &ndash; 1973 medlem i Den utvida utanriks- og konstitusjonskomitéen
* 1969 &ndash; 1973 medlem i Justiskomitéen
* 1969 &ndash; 1973 medlem i Valkomitéen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Asbjørn Haugstvedt|Asbjørn Haugstvedt]]» frå , den 29. juni 2008.* 
 .

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Stortinget.no - Biografi
Rio Tinto i Portugal

**Rio Tinto** er ein by i kommunen Gondomar i Portugal. Han har om lag 50&nbsp;000 innbyggjarar. Byen fekk bystatus i 1994 og inkluderer freguesias Baguim do Monte og Rio Tinto. Rio Tinto ligg like utanfor byen Porto.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Rio Tinto

**Rio Tinto** er namnet på fleire elvar og stader på Den iberiske halvøya: 

* Rio Tinto i Portugal
* Rio Tinto i Spania
São Domingos de Rana

**São Domingos de Rana** er ein by og ein freguesia i kommunen Cascais i Portugal. Han har om lag 45&nbsp;000 innbyggjarar. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*