open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Provinsar i Argentina

Argentina er delt inn i tjuetre fødererte statar kalla provinsar (spansk: *provincias*, eintal *provincia*) og éin kalla den autonome byen (*ciudad autónoma*) Buenos Aires, som er den føderale hovudstaden til republikken (spansk: *Capital Federal*), bestemt av den argentinske kongressen. Provinsane og hovudstaden har sine eigne grunnlover og eksisterer under eit føderalt system.

## Politisk organisering

Argentina er ein føderasjon sett saman av tjue–tre provinsar og éin autonom by, Buenos Aires. Provinsane er administrativt delt inn i departement og kommunar, bortsett frå Buenos Aires-provinsen, som er delt inn i *partidos* og *localidades*. Sjølve Buenos Aires by er delt inn i kommunar (*comuna*) og uoffisielle nabolag (*barrios*).

Provinsane har all makt dei ikkje har valt å delegere til den føderale regjeringa; dei må vere representative fellesskap og kan ikkje motstride konstitusjonen. Utover dette er dei fullstendig autonome: dei innfører sine eigne grunnlover, organiserer dei lokale styresmaktene sine fritt og eig og forvaltar sine natur- og finansressursar. Dermed har kvar provins sitt eige sett med provinslover og rettssystem, ein høgsterett, ein guvernør, ein autonom politistyrke og ein kongress. I åtte provinsar er den lovgivande forsamlinga tokammersystem, beståande av eit overhus (senat) og eit underhus (deputertkammer), medan i dei andre femten provinsane og i Buenos Aires by, har eit eittkammersystem.

Ved opprør, invasjon, territoriale inntrengingar eller andre trugsmål mot lovene i landet i kva provins som helst eller hovudstaden, har kongressen myndigheit til å erklære føderal intervensjon i det ramma distriktet, sjølv utan formell førespurnad frå den ramma parten. Når kongressen har pause og derfor ikkje kan intervenere, har presidenten rett til å vedta ein slik intervensjon, men denne utøvande ordren kan gjerast om av kongressen når han samlast igjen. Når intervensjonen er erklært, blir oppløyst straks styret i det ramma distriktet, heilt eller delvis etter avgjerda til kongressen, og presidenten utnemner ein representant eller intervenerer, som skal fungere mellombels til situasjonen er løyst. Sidan 1983 har fire provinsar vorte intervenerte, nemleg Catamarca, Corrientes (to gonger), Santiago del Estero (to gonger) og Tucumán.

I løpet av det 20. hundreåret har nokre provinsar hatt regjeringar som tradisjonelt vart kontrollerte av éin familie, til dømes Saadi-familien i Catamarca, eller Sapag-familien i Neuquén; i eitt tilfelle er situasjonen den same fram til 2009: provinsen San Luis har nesten utan opphald vore styrt av Rodríguez Saá-familien sidan desember 1983.

Artikkel 61 i Grunnlova for Buenos Aires by seier at «Stemmegivinga er fri, likeverdig, hemmeleg, universell, obligatorisk og ikkje kumulativ. Utanlandske bebuarar nyt denne retten, med dei korresponderande plikter, på like vilkår med argentinske statsborgarar registrert i dette distriktet, i samsvar med føresegnene i lova».

## Oversyn over provinsane med hovudstad og folketal

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Provinces of Argentina|Provinces of Argentina]]» frå , den 7. november 2024* 
:* 

## Bakgrunnsstoff

*
Skeise-NM 1976 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1976 i sprint-firkamp** vart avvikla i Skien helga 10. og 11. februar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den sjuande i rekka. 20 karar og 12 kvinner deltok.

Kay Stenshjemmet frå Sportsklubben Ceres vart norsk meister, framom Jan Egil Storholt. Storholt vann den fyrste 500-meteren og den siste 1000-meteren, Terje Andersen sigra på den fyrste 1000-meteren, medan noregsmeisteren var best av alle på sundagens 500 meter.

## NM på skeiser 1976/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 76*. Dreyerbok Stavanger. 1976.
Wanzleben-Börde

**Wanzleben-Börde** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 15 kilometer sørvest for Magdeburg. Kommunen, som høyrer til Landkreis Börde, omfattar 54,4 km² og hyser ikring 13&nbsp;500 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wanzleben-Börde|Wanzleben-Börde]]» frå ,  den 8. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Masaiar

**Masaiar** er eit semi-nomadisk folkeslag som held til i området sør for Victoriasjøen i Afrika, i grensetraktene mellom Kenya og  nordlege Tanzania. Folkegruppa held særleg til i Riftdalen, på savanna i Masai Mara og Serengeti-området. Masaiane taler maa, eit språk som høyrer til den nilosahariske språkgruppa.

Tradisjonelt har masaiane drive kvegdrift med zebukveg, men det er også blitt vanleg med saue- og geitehald. Saueslaget deira blir kalla raud masaisau og er av typen tjukkhalesau, ein type sau som lagrar kroppsfeittet i bakparten, omtrent som dromedaren lagrar det i ein pukkel. Dette gjer sauen meir toleg i tørketida, då han kan tæra på den opplagar feittreserven.

## Gallero

Fil:Maasai woman with stretched ears.jpg|Masaikvinne i Serengeti nasjonalpark i Tanzania 
Fil:Masai2013B28.jpg|Masaikvinner i Masai Mara
Fil:Masai2013B24.jpg|Masaidans i Masai Mara
Fil:Masai2013B30.jpg|Hovdingsonen Tonkei Ole Taek frå Talek i Masai Mara.
Fil:Masai2013B25.jpg|Hovdinghatt av løveskinn frå Masai Mara
Fil:Masai2013B23.jpg|Masaismykke
Fil:Masai2013B29.jpg|Masaiane lager gjerde av tornebuskar rundt hyttene for å verna buskapen og seg sjølv mot rovdyr
Fil:Masai2013B26.jpg|Hytter laga av leire, kumøkk og greiner
Fil:Masai2013B27.jpg|Inne i hyttene er det trongt, mørkt og berre eit lite hol i veggen for å sleppa ut røyken frå matlaginga.
Fil:Kuer23B.jpg|Kuflokk og geiter i Masai Mara.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Masaier|Masaier]]» frå ,  den 7. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Roger Strøm

**Roger Strøm **() er ein tidlegare skeiseløpar frå Sandefjord som utmerkte seg på sprintdistansane. Han vart andremann i sprint-VM 1997.

## Aktiv
Strøm deltok internasjonalt frå 1989 til 1999 og var i denne perioden jamnt over Noregs beste i sprinttevlingane. Under Vinter-OL 1994 på Hamar vart han nummer 7 på 1000 meter, etter han fall på 500 m. I 1996 kom han på tredjeplass på 500 meter ved VM i enkeltdistansar, året etter vart han andremann på same distansen i VM enkeltdistansar. Under verdsmeisterskapen i sprint 1997 på Hamar kom han på andreplass samanlagt, drygt 0,2 tidspoeng bakom verdsmeister Sergej Klevtsjenja.

Strøm vann 15 gullmedaljar i norske meisterskap. Åra 1990-98 vart han norsk sprintmeister sju gongar, i tillegg tok han seks gongar gullmedaljen på 500 meter og to gongar på 1000 meter. Han forbetra den norske rekorden på 500 meter ved tre høve og på 1000 m ved to høve.

Strøms livsbeste noteringar på 500 meter og 1000 meter lyder på høvesvis 35,98 sekund og 1.08,41, begge oppnådd i Calgary og i sesongane 1998 og 1999. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Roger Strøm|Roger Strøm]]» frå ,  den 7. november 2024.*
Voerde

**Voerde** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, 
ei 20 kilometer nord for Duisburg. Kommunen, som høyrer til Kreis Wesel, omfattar 53,5 km² og 36&nbsp;000 ibuarar. 

Voerde ligg austbreidda av Rhinen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Voerde (Niederrhein)|Voerde (Niederrhein)]]» frå ,  den 8. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Skeise-NM 1977 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1977 i sprint-firkamp** vart avvikla på Tynset i Hedmark helga 5. og 6. mars. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den åttande i rekka. 21 karar og 14 kvinner deltok.

Kai Arne Engelstad frå Arbeidernes Skøyteklubben vart norsk meister for fyrste gong, med Jan Egil Storholt på andreplassen. Engelstad var bestemann av alle på begge 500-meterane, Storholt det same på 1000-meterane. Sundagen sette Storholt norsk rekord på 1000 meter.

## NM på skeiser 1977/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 77-78*. Dreyerbok Stavanger. 1977.
Friesoythe

**Friesoythe** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, 30 kilometer sørvest for Oldenburg. Kommunen høyrer til Landkreis Cloppenburg. Friesoythe er 247,5 km² stor og hyser 23&nbsp;000 ibuarar.

Elva Soeste renn gjennom kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Friesoythe|Friesoythe]]» frå ,  den 9. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Provinsen Buenos Aires

**Provinsen Buenos Aires** () ligg aust i Argentina, midt i den fruktbare pampassletta. Provinsen er den mest folkerike og største i areal, med meir enn ein tredel av folkesetnaden i Argentina. Hovudstaden Buenos Aires ligg ved Río de la Plata, men inngår ikkje i provinsen. La Plata, som ligg innanfor storbyområdet Buenos Aires, er hovudstaden i provinsen.

## Geografi og klima

Provinsen grensar til Santa Fe og Entre Ríos i nord, Uruguay i aust, Atlanterhavet i søraust, Río Negro i sør, La Pampa i vest og Córdoba i nordvest. Landskapet består hovudsakleg av pampas, med unntak av den sørlegaste biten, som blir rekna til Patagonia. Sierra de la Ventana og Sierra de Tandil er dei mest markante fjellkjedene med høgder på høvesvis opptil 1100 og 600 meter over havnivå.

Klimaet er temperert og oseanisk med varme somrar, milde vintrar og høg luftfukt og dessutan jamn nedbør gjennom året, men det blir tørrare mot vest og sørvest.

## Befolkning og byar

Omtrent ein tredel av folkesetnaden i landet bur i provinsen, hovudsakleg i storbyområdet rundt Buenos Aires. Den største byen i provinsen er La Plata med 768&nbsp;470 innbyggjarar. I forstadene til Buenos Aires er Vicente López, Merlo og Quilmes store byar, medan Bahía Blanca, Pilar, San Nicolás de los Arroyos, Tandil og Zárate er viktige byar i innlandet.

Provinsen Buenos Aires er delt inn i 135 administrative *partidos*. La Matanza er den mest folkerike med 1,8 millionar innbyggjarar.

Fleirtalet av folkesetnaden har europeisk opphav, hovudsakleg spansk, italiensk og britisk, med enkelte urfolk i sør, spesielt mestiserte etterkommarar av tehuelche-folket.

## Historie

Området vart først utforska av europearar i 1516 av Juan Díaz de Solís, men etablering av varige busetjingar mislykkast. Først i 1580 grunnla Juan de Garay Buenos Aires, og rundt byen oppstod små samfunn og estancias. Provinsen vart sjølvstendig territorialt først 2. februar 1820 og omfatta tidlegare område som Patagonias sørlege delar og Andesfjella.

På 1800-talet oppnådde Buenos Aires ei dominerande stilling, og under guvernør Juan Manuel de Rosas (1829–1852) fekk provinsen eit de facto sjølvstende inntil han vart styrta i slaget ved Monte Caseros. Buenos Aires nekta å delta i konstitusjonsforhandlingane i 1853, trekte seg mellombels frå Argentina som «Estado de Buenos Aires», men returnerte i 1861. I 1880 starta regjeringa ei erobring av mapuche- og tehuelche-område i sør, og Buenos Aires by vart den argentinske hovudstaden.

## Økonomi

Store delar av provinsen blir brukt til jordbruk og husdyrhald, og fleire byar har agroindustri. Rundt byane finst også ein mangfaldig industri, med t.d. bilproduksjon i General Pacheco, kjemisk industri i Bahía Blanca og stålindustri i Campana. Omtrent 60 % av industrien i landet er konsentrert her. Turisme er også viktig, særleg langs Atlanterhavskysten med badebyane Mar del Plata, Necochea, Miramar, Villa Gesell og Pinamar. Ved Río de la Plata finn ein ferieområda San Clemente del Tuyú, Santa Teresita og Mar de Ajó.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Provinz Buenos Aires|Provinz Buenos Aires]]» frå , den 9. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*
Idafjellet

**Idafjellet**, «gudinnefjellet», er i gresk mytologi to heilage fjell med same namn: Idafjellet på Kreta som i dag helst blir kalla for Psilorítis, og Idafjellet i oldtidsregionen Troas i nordvestlege Anatolia (i dagens Tyrkia). Sistnemnde var også kjent som «Frygiske Ida» i antikken ved at det låg i Frygia og for å skilja det frå fjellet på Kreta. Dette fjellet er omtalt i *[[Iliaden]]* til Homer og *[[Æneiden]]* av Vergil. Begge fjell er knytte til modergudinna i dei djupaste laga av urgreske mytar. Idafjellet i Anatolia var heilagt for Kybele, som stundom blei kalla for *Mater Idea* («Idaiske mor»), medan Rhea (som ofte vart identifisert med Kybele) gav Zevs som spedbarn til oppfostring hjå Amaltheia ved Idafjellet på Kreta. Deretter var denne staden heilag også for Zevs, som var guden over alle gudar i gresk mytologi.

## Etymologi

Det greske namnet Ida (Ἴδη) er av ukjent opphav. Det finst døme på *i-da* i linear A som ein gjerne går ut frå visert til anten dette fjellet eller det med same namn på Kreta.

## Idafjellet på Kreta

Idafjellet på Kreta, som også blir kalla for Psilorítis, er det høgaste fjellet på øya. Det er heilagt for gudinna Rhea, og det er ei legendarisk grotte der som Zevs etter soga blei halden skjult for far sin Kronos. Det er ein av ei rekkje grotter som er tenkte å ha vore fødestaden eller gøymestaden for Zevs. På sida av fjellet er Amaridalen, staden kvar oldtidsbusetjinga Faistos låg. Det omliggjande området og fjellet var ein gong svært skogrikt.

## Idafjellet i Anatolia

Legenda seier at frå Idafjellet i Anatolia bortførte Zevs ynglingen Ganymedes til Olympos. Den høgaste toppen er Gargaros, som er omtalt i *Iliaden*. Zevs var lokalisert ved Zevsalteret (i nærleiken av dagens Adatepe i Ayvacık, Çanakkale) under Trojakrigen. Det moderne tyrkiske namnet for Idafjellet er Kaz Dağı. I *Æneiden* fell eit stjerneskot på fjellet som svaret på ei bøn til Zevs frå Ankises (far til Aineias).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Idafjellet|Idafjellet]]» frå ,  den 8. november 2024.*
Bluse

**Bluse** er ei nemning som har vore brukt om fleire typar klesplagg i form av tynne, livlange overdelar. Ordet «bluse» er frå fransk *blouse*, der det blir brukt om «bluse, kittel, busserull, arbeidsforkle». På engelsk blir *blouse* elles nytta om korte uniformsjakker.

## Historie
Opphavleg var blusar skjorteliknande klesplagg nytta  som ytterplagg av franske bønder og arbeidarar. Den franske revolusjonen førte til at plagget blei meir utbreidd.

Frå midten av 1800-talet blei blusen ein del av vestleg kvinnemote, og i dag blir ordet «bluse» hovudsakleg nytta om visse typar plagg for kvinner. Ein *skjortebluse* liknar gjerne kneppeskjorte for menn, men skjorteblusar kan også vera meir pynta, til dømes med ein spesiell krage eller draperingar. Ein *jakkebluse* er ei jakke som i mange tilfelle kan minna om dressjakke for menn. Han kan likevel vera laga i mykje friare fargar enn ei dressjakke. Jakkebluse for kvinner blir også brukt i meir utstrekt grad ved daglegdagse høve. 

Ein tynn genser kan også kallast bluse på norsk.

## Sjå òg

* Kjortel
* Skjorte
* Trøye
* Kittel, busserull, arbeidsforkle

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Bluse|Bluse]]» frå ,  den 9. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ramsøya

**Ramsøya** kan visa til:

* Ramsøya på Tustna i Aure kommune i Møre og Romsdal
* Ramsøyna i Askøy kommune i Vestland
* Nørd-Ramsøya i Averøy kommune i Møre og Romsdal
* Sør-Ramsøya i Averøy kommune i Møre og Romsdal
Instefjord-Lavik-Vadheim

**Instefjord-Lavik-Vadheim** var eit ferjesamband over Sognefjorden mellom Instefjord i dåverande Brekke kommune, Lavik i dåverande Lavik kommune og Vadheim i dåverande Kyrkjebø kommune. Sambandet opna den 2. juli 1955 som del av eit sumarleg gjennomgåande veg- og ferjesamband mellom Bergen og Sunnfjord. Frå Bergen var det veg nordover til Hordvik i dåverande Åsane kommune, og fyrste ferjesamband Steinestø-Knarvik over Salhusfjorden. Frå Knarvik i dåverande Hamre kommune gjekk vegen nordover til Lindås i dåverande Lindås kommune, og nordaustover til Fonnebostsjøen og det andre ferjesambandet Fonnebost-Solheim over Fensfjorden og innover Masfjorden. Vidare frå Solheim gjekk vegen til Instefjord og det tredje ferjesambandet **Instefjord-Lavik-Vadheim**.

Fylkesbaatane sette inn MF «Vetlefjord» på det nye sambandet, og turen over Sognefjorden tok om lag ein time. På denne tida hadde korkje Lavik eller Instefjord ferjekai, og bilane måtte køyra om bord på sliskar. Derimot var det høveleg ferjekai i Vadheim, det nordaustlege vendepunktet på ruta med veg vidare mot Førde.

I 1957 vart Fonnebost erstatta av Sævråsvåg som ferjeleie for sambandet over til Solheim. Vegen til Sævråsvågen gjekk austover frå Vågseidet sør for Lindås.

Samanhengande veg mellom Lavik og Vadheim opna i 1960, og Vadheim vart sløyfa frå sambandet.

I 1964 vart Oppedal lagt til som eit mellomstopp, og året etterpå vart Instefjord erstatta av Brekke. Med dette fekk sambandet den nye forma Lavik-Oppedal-Brekke.

## Kjelder

*
*
*

## Bakgrunnsstoff
* Finn Borgen Førsund: «Dampen og kaia : stoppestader for Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane 1858-1998» på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Distriktet Edineț

**Distriktet Edineț** (rumensk *Raionul Edineț*) er eit distrikt i Moldova. I tillegg til byen Edineț, som er ein bykommune og hovudsete i distriktet, omfattar distriktet byen Cupcini og 30 landkommunar.

## Folketal

For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnader. Dette var dei største busetnadene i distriktet Edineț i 2004:

## Kjelder
### Referansar
Fetești (fleirtyding)

**Fetești** kan vise til:
*Fetești, ein by i Ialomița fylke i Romania
*Fetești i Edineț, ein landkommune i distriktet Edineț i Moldova
*Fetești i Scobinți, ein busetnad i kommunen Scobinți i Iași fylke i Romania
Edineț

**Edineț** er ein by og ein mindre bykommune (*oraș*) innanfor distriktet Edineț i Moldova og hovudsete i distriktet. I 2016 fekk Edineț status som *municipiu*, men utan å bli rekna på distriktsnivå.

## Folketal
Kommunen har desse busetnadene. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene.

## Kjelder
### Referansar
Gunta Stölzl

**Gunta Stölzl** () var ein tysk tekstilkunstnar som kom til å ha tyding for utviklinga av verkstaden på Bauhaus som var retta mot veving som kunstform. Ho var den fyrste kvinnelege meisteren og verkstadsleiaren i Bauhaus-rørsla. 

Stölzl byrja å studera ved Bauhaus 1920 etter tidlegare kunststudium i fødebyen sin München. På 1920-talet kom avdelinga som fyrst blei kalla Kvinneverkstaden til å utvikla seg til verkstaden for veving, noko Stölzl var med på å skapa. I rolla som lærar ved verkstaden tok ho inn inn påverknad frå moderne kunst, og det var rom for henne både til å arbeida med eldre teknikkar og høve til å eksperimentera med nytt materiale med kollegaer og studentar. Ho var òg drivkrafta i å innføra matematikk for å støtta læringa til studentane innan teknikk og industriell design i samband med veving. 

I 1925 blei Stölzl meister i avdelinga si, og seinare òg leiar. Verkstaden blei rekna som ein av Bauhaus mest framgangsrike under leiinga hennar. 

Etterkvart som nazistane vann meir makt i Tyskland blei det stadig vanskelegare å driva Bauhaus-skulen ut frå den opphavlege ideologien. Dette førte til at Stölzl, som hadde gifta seg med den jødiske arkitekten Arieh Sharon 1929, til å forlata skulen i 1931.

Frå 1931 budde Stölzl, som hadde tapt det tyske statsborgarskapet sitt gjennom ekteskapet, i Sveits. Har dreiv ho hovudsakleg med tekstildesign for innreiing, som teppe og møbelstoff. I 1936 blei det fyrste ekteskapet hennar oppløyst, og i 1942 gifta ho seg med journalisten Willy Stadler.

Gunta Stölzl er representert ved blant anna Metropolitan Museum of Art og Museum of Modern Art.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Gunta Stölzl|Gunta Stölzl]]» frå ,  den 9. november 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*** 
*** 

## Bakgrunnsstoff

* Podcast om Gunta Stölzl med dottera Monika Stadler og Mirjam Deckers i podcasten ''bauhaus faces'', programleiar dr. Anja Guttenberger, publisert 4. august 2024, varigheit: 1:02:52 minutt, på engelsk
Fetești i Edineț

**Fetești** er ein landsby og ein landkommune (*comuna*) innanfor distriktet Edineț i Moldova.

## Folketal
Kommunen har den eine busetnaden. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Kjelder
### Referansar
Skeise-NM 1978 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1978 i sprint-firkamp** vart avvikla på Frogner stadion i Oslo helga 7. og 8. januar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den niande i rekka. 15 karar og 10 kvinner deltok.

Frode Rønning frå Leinstrand Idrettslag vart noregsmeister for fyrste gong, framom fjorårsmeisteren Kai Arne Engelstad frå Arbeidernes Skøyteklubb. Engelstad var bestemann av alle på den fyrste 1000-meteren. Rønning sigra i dei tre øvrige løpa.

## NM på skeiser 1978/Sprint-firkamp




### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder
**Sportsboken 78-79*. Dreyer Bok Stavanger. 1978.
Werther i Nordrhein-Westfalen

**Werther** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, 10 kilometer nordvest for Bielefeld. I aust grensar kommunen mot Niedersachsen. Kommunen, som høyrer til Kreis Gütersloh, omfattar 35,4 km² og 11&nbsp;000 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Werther (Westf.)|Werther (Westf.)]]» frå ,  den 10. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Santiago del Estero-provinsen

**Santiago del Estero** (spansk uttale []), òg kjend som Santiago, er ein låglandsprovins nord i Argentina med eit subtropisk, varmt klima. Provinsen grensar til Chaco, Santa Fe, Córdoba, Catamarca, Tucumán og Salta.

## Geografi

Provinsen er for det meste flat i nordaust, medan sørvest er kupert med fjellkjedene Sierra de Ambargasta, Sierra de Sumampa og Sierra de Guasayan, som tilhøyrer fjellsystemet Sierras Pampeanas og når opptil 800 meter.  Jorda er salpeterhaldig, og i den sørlige delen av provinsen finnes det saltførekomstar. 

### Klima

Klimaet i Santiago del Estero er subtropisk. I Campo Gallo i nordaust er det målt temperaturar opp til 47,3 °C, ein av dei høgaste i Sør-Amerika. Gjennomsnittstemperaturen varierer mellom 19 °C i sør og 23 °C i nordaust. Nedbøren er høgast i aust (opptil 800 mm årleg), men vintrane er tørre i heile provinsen.

### Flora og fauna

Landskapet er ein del av Gran Chaco, dominert av open skog med tre som t. d. *[[Prosopis]]*, kaktusar og tornebuskar som *Vinal* med lange tornar. Vegetasjonen gir mat til geiter og esel, men jordsmonnet tillèt ikkje storstilt husdyrhald. Området har også eit rikt dyreliv, til dømes beltedyr og pampasviscacha (*Lagostomus maximus*). I fjella i Sierra de Guasayan er vegetasjonen tettare, lik regnskogen i Yungas.

## Historie

Provinsens opphavlege innbyggjarar, diaguita-folket og andre etniske grupper, levde i landsbyar med jordbruk. Dei stod under innverknad frå inkaene, som innførte quechua-språket. I dag snakkar mange framleis quichua santiagueño, men språket er trua. Hovudstaden Santiago del Estero, grunnlagt i 1553, blir rekna som Argentinas eldste kontinuerleg bebudde by.

I 1816 vart Santiago del Estero ein del av dei uavhengige provinsane i Río de la Plata. Seinare fekk provinsen innverknad frå politikaren Carlos Juárez, som var ein dominerande figur i fleire tiår.

## Økonomi

Jordbruket i provinsen er konsentrert om  bomull, soya, mais, kveite og sorghum for den argentinske marknaden. Kveitedyrking har auka kraftig sidan 2000 og er no ei viktig eksportvare.

Santiago del Estero er heimstad for chacarera, ein kjent argentinsk folkemusikksjanger.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Provinz Santiago del Estero|Provinz Santiago del Estero]]» frå , den 10. november 2024* 

## Bakgrunnsstoff

*
*
Geestland

**Geestland** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Niedersachsen i Tyskland, nordaust for Bremerhaven. Kommunen, som høyrer til Landkreis Cuxhaven, er med sine 356,6 km² ein av dei største i Tyskland i flatevidd. I kommunen bur ikring 32&nbsp;000 menneske. Ei lita snippe av kommunen når i vest Nordsjøen.

Kommunen vart skipa i 2015. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Geestland|Geestland]]» frå ,  den 10. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Nårebein

**Nårebeinet** eller **underlivsbeinet** (*os pubis*) er eitt av dei tre beina som saman utgjer mjødmebeinet. Beinet er tidlegare òg kalla *skambeinet*, og særleg på bokmål har det vore ein debatt om å finna eit nytt namn.

## Kjelder

*
Plantefarging

**Plantefarging** er farging av tekstile materiale med fargestoff vunne ut frå plantar. Fram til midten av 1800-talet blei alle tekstilar farga med naturfargar som stamma frå plante-, sopp- eller dyreverda. Sidan då har plantefargestoffa gradvis blitt erstatta av syntetiske fargestoff, og plantefarging blir no mest drive som ein hobbyaktivitet. 

## Historie
Kunsten spreidde seg frå Asia og Nord-Afrika og er funne dokumentert i Norden gjennom bronsealderfunn av farga ulltøy.

Historia om plantefarging byrja truleg med fønikarane, som i tusenåret f.Kr.  utvikla den vanskelege kunsten med å farga med purpur. I det gamle Hellas kjente ein òg til kunsten med å farga tyrkisk raudt, karmosinraud, skarlagenraud og krappraud. Blått blei farga med vaid og gult med safran og fargereseda. I Pompeii har ein funne gamle purpurfargar med glasflaskar som inneheldt fargestoff.

I 1540 kom det ut ei bok om farging i Venezia, *Plictho del arte de tentori* ('Forklaring av kunsten å farga'), som blei viktig i heile Europa. Under den seinare utviklinga av tekstilproduksjonen i Flandern blei det gjeve ut ei viktig handbok i tekstilfarging, *Tbouk va Woudre* ('Boka om under') i Brussel i 1513.

I Europa blei indigo vunne ut frå vaid, men handelen med indigoplanten på 1600- og 1700-talet utkonkurrerte til slutt vaiddyrkinga. Andre plantefargestoff som blei brukt lenge i Sverige er kermeskorn (raudt) og mjølbær (gult).

## Metode
På hobbynivå kan ein farga med plantar på eit vanleg kjøkken, men mange vel å gjera det utandørs med gamle vaskebaljar og rik tilgang til mjukt sjø- eller elvevatn.

Garnet ein skal farga blir vaska med såpeløysing og lagt i vassbad for å bli mottakeleg for farging. Så blir garnet lag i eit kokande eller heitt vassbad med fargestoffet ein vil nytta. I nokre tilfelle blir garnet også etterbehandla. Det same såpebadet og fargebadet kan brukast fleire gonger, med ulike effektar på farginga. Ein kan nytta opptil tre bad av same grunnmateriale.

Metall i visse kar kan påverka det endelige resultatet. Glas, emalje og rustfritt stål har ingen effekt, medan kar av jern, kopar, aluminium og fortinna kopar påverkar fargen. 

## Galleri

Fil:Laine_Teintures_naturelles.jpg|Plantefarga ullgarn på ein fransk mellomaldermarknad.
Fil:Natural_dye.jpg|Interiør i eit färgeri. Korger med plantemateriale, eldstader for fargegryter og farga ull.
Fil:Camomille_des_teinturiers_2.jpg|Plantefargebad med kamomille.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Växtfärgning|Växtfärgning]]» frå ,  den 10. november 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* **Sandberg Göran & Jan Sisefsky**. *Växtfärgning* (PA Norstedt & Söners förlag, 1980).
Cordyla

***Cordyla*** er ei planteslekt i erteblomfamilien. Ho omfattar sju arter som stammar frå Afrika sør for Sahara, i eit område som strekkjer seg over Nord-Afrika frå Senegal til Somalia, og gjennom Aust-Afrika frå Sudan til KwaZulu-Natal, inkludert Madagaskar.

## Artar
I april 2023 rekna ein sju artar til slekta:

* *Cordyla africana* Lour. - Tre frå Aust-Afrika, frå Kenya til KwaZulu-Natal
* *Cordyla densiflora* Milne-Redh. - tre endemisk i Tanzania
* Cordyla haraka Capuron - tre endemisk i det austlege Madagaskar
* *Cordyla madagascariensis* R.Vig - eit tre endemisk for Madagaskar
* Cordyla pinnata (A. Rich) Milne-Redh. - eit tre frå Vest-Afrika, frå Senegal til Tsjad
* *Cordyla richardii* Milne-Redh. - busk eller tre med opphav i Sør-Sudan og Nord-Uganda
* *Cordyla somalensis* J.B. Gillett - busk eller tre med opphav i Etiopia og Somalia

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cordyla|Cordyla]]» frå ,  den 10. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Distriktet Fălești

**Distriktet Fălești** (rumensk *Raionul Fălești*) er eit distrikt i Moldova. I tillegg til byen Fălești, som er ein mindre bykommune og hovudsete i distriktet, omfattar distriktet 30 landkommunar.

## Folketal

For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnader. Dette var dei største busetnadene i distriktet Fălești i 2004:

## Merknadar

## Kjelder
### Referansar
Lilly Reich

**Lilly Reich** () var ein tysk formgjevar innan modernismen. 

## Liv og virke
Reich var fødd i Berlin, og byrja karrieren sin i tekstilindustrien. I 1908 flytta ho til Wien, der ho møtte møbeldesignaren Josef Hoffmann og dei starta eit samarbeid. I 1914 starta ho sitt eige designstudio og i 1920 blei ho, som fyrste kvinne, utnemnd til president i kunsthandverkarsamkipnaden Deutscher Werkbund. I samband med denne oppdraget møtte Reich arkitekten Ludwig Mies van der Rohe. Dei innleidde eit forhold, og byrja samstundes eit samarbeid før verdsutstillinga i Barcelona i 1929. Saman designa dei innreiinga til den tyske paviljongen, og året etter interiøret til Villa Tugendhat (som Mies sjølv hadde teikna). I samband med desse prosjekta blei designklassikarar som Barcelona-stolen, Brnostolen og Tugendhatstolen utvikla. 

I 1938 utvandra Mies til USA, medan Reich valde å bli verande i Tyskland. Der heldt ho fram med å verka fram til ho døydde i 1947.

Lilly Reich er representert i samlingane til Museum of Modern Arts.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Lilly Reich|Lilly Reich]]» frå ,  den 10. november 2024.*
Bjørnaholmen

**Bjørnaholmen** er ei øy i Aure kommune på Nordmøre, mellom Ertvågsøya i vest og fastlandet i aust. Øya har ikkje fast busetjing.

Holmen var busett ved folketeljinga i 1701. Ved folketeljinga i 1900 var det sju innbyggjarar på øya. Dei som budde her var husmannsfolk.

## Kjelder

* Anders Todal, *Gardtales i Aure, Band I,* Aure, Stemshaug og Valsøyfjord kommunar
Jessen (Elster)

**Jessen (Elster)** er ein by og ein kommune i Landkreis Wittenberg i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland. Kommunen har i kring 14&nbsp;000 ibuarar, flatevidda er 352,2 km². Byen Jessen, som har 6200 ibuarar, ligg på austbreidda av elva Elben, 12 km vestom Wittenberg.

Elva Schwarze Elster renn gjennom kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jessen (Elster)|Jessen (Elster)]]» frå ,  den 11. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Gräfenhainichen

**Gräfenhainichen** er ein by og ein kommune i Landkreis Wittenberg i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 20-25 kilometer sørvest for Wittenberg. Kommunen har 11&nbsp;380 ibuarar (2023), flatevidda er 159,4 km².

Utvinning av brunkol var lenge ei hovudnæring i kommunen. Ferropolis er eit stort friluftsmuseum som minner om næringa.

Salmediktaren Paul Gerhardt var fødd i Gräfenhainichen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Gräfenhainichen|Gräfenhainichen]]» frå ,  den 11. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Oer-Erkenschwick

**Oer-Erkenschwick** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Nordrhein-Westfalen i Tyskland, ei 25 kilometer nordvest for Dortmund. Kommunen, som høyrer til Landkreis Recklinghausen, omfattar 38,7 km² og 32&nbsp;000 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Oer-Erkenschwick|Oer-Erkenschwick]]» frå ,  den 11. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kalvøya i Aure

**Kalvøya** er ei øy i Aure kommune, sør for Lesundøya. Øya er veglaus og utan fast busetjing.

Ved folketeljinga i 1900 budde det fem personar på øya, der det var ein husmannsplass.

## Kjelder
Forøya i Aure

**Forøya** er ei øy i Aure kommune på Nordmøre, aust for Grisvågøya. Øya har ikkje fast busetjing.

Forøya er første gong nemnt i skriftlege kjelder som busett i 1611. Ved folketeljinga i 1900 var det seks innbyggjarar på øya. 

## Kjelder

* Anders Todal, *Gardtales i Aure, Band II,* Aure, Stemshaug og Valsøyfjord kommunar
Storøya i Stemshaug

**Storøya** er ei øy i Aure kommune på Nordmøre, aust for sørenden av Skardsøya. Øya har ikkje fast busetjing.

Storøya er første gong nemnt som busett i skriftlege kjelder frå 1600-talet. Ved folketeljinga i 1900 var det tre innbyggjarar på øya. 

Øya var del av Stemshaug kommune frå 1914 til 1965.

## Kjelder

* Anders Todal, *Gardtales i Stemshaug,* Aure, Stemshaug og Valsøyfjord kommunar
Skeise-NM 1979 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1979 i sprint-firkamp** vart avvikla på Jevnaker i Oppland helga 13. og 14. januar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den tiande i rekka. 21 karar og 13 kvinner deltok.

Tittelforsvarar Frode Rønning frå Leinstrand Idrettslag vart noregsmeister for andre gong, framom Kai Arne Engelstad frå Arbeidernes Skøyteklubb. Rønning sigra i dei tre fyrste løpa, på den avsluttande 1000-meteren var Jarle Pedersen best av alle.

## NM på skeiser 1979/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
*Nationen 15. januar 1979
Arøya

**Arøya** er ei øy i Aure kommune, på Nordmøre i Møre og Romsdal fylke. Øya ligg utanfor det søraustre hjørnet av Ertvågsøya. Ho er skild frå denne ved Arøysundet, og staden Rumpa. Høgaste punktet ligg 28 moh. Arøya har mykje skog. Øya har eit areal på 44 dekar. Det bur ikkje folk på øya.
Tjørnøya

**Tjørnøya** kan visa til:

* Alternativ stavemåte av Tjønnøya i Aure kommune i Møre og Romsdal
* Alternativ stavemåte av Tjønnøya i Averøy kommune i Møre og Romsdal
Skeise-NM 1980 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1980 i sprint-firkamp** vart avvikla i Verdal i Nord-Trøndelag helga 26. og 27. januar. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den ellevte i sitt slag. 25 karar og 11 kvinner deltok.

Tittelforsvarar Frode Rønning frå Leinstrand Idrettslag vart noregsmeister for tredje året i rad, framom Kay Stenshjemmet frå Rælingen Skøyteklubb. Rønning vann dei to kortaste løpa, Jan Egil Storholt dei to lengste.

## NM på skeiser 1980/Sprint-firkamp




### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder
*Nationen 28. januar 1980
Halberstadt

**Halberstadt** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 20 kilometer nord for fjellkjeda Harz. Kommunen, som høyrer til Landkreis Harz, omfattar 143 km² med 40&nbsp;000 ibuarar.

Fire femdelar av byen vart øydelagt i eit luftangrep 10. april 1945.

Martin Bormann og Jochen Danneberg var frå Halberstadt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Halberstadt|Halberstadt]]» frå ,  den 12. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Thale

**Thale** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 8 kilometer vest for Quedlinburg. Kommunen, som høyrer til Landkreis Harz, omfattar 137,7 km² og hyser 16&nbsp;721 ibuarar (2023).

Thale er særleg for kjent for det 10 kilometer lange Bode-juvet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Thale|Thale]]» frå ,  den 12. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Quedlinburg

**Quedlinburg** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 50 kilometer sørvest for Magdeburg. Kommunen, som høyrer til Landkreis Harz, omfattar 120,5 km² og med 23&nbsp;000 ibuarar.

Elva Bode renn gjennom kommunen.

Gamlebyen med 2&nbsp;100 bindingsverk-hus har sidan 1994 vore på verdsarvlista til UNESCO.

Diktaren Friedrich Gottlieb Klopstock og friidrettsutøvaren Petra Schersing var frå Quedlinburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Quedlinburg|Quedlinburg]]» frå ,  den 12. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Art Institute of Chicago

**Art Institute of Chicago** er eit av dei eldste og største kunstmusea i USA. Det blei grunnlagt i 1879 og ligg i Grant Park i Chicago i Illinois. Museet har over 1,5 millionar vitjande kvart år. Den omfattande samlinga er delt inn i 11 avdelingar, og rommar blant anna ikoniske verk som *Ein søndag ettermiddag på Île de la Grande Jatte* av Georges Seurat,  *Nighthawks* av Edward Hopper og *American Gothic* av Grant Wood. Den permanente samlinga består av nær 300 000 verk. Det blir halde over 30 spesialutstillingar i året som tek for seg særlege aspekt ved samling og presenterer nyskapande kuratorisk og vitskapleg forsking.

Som forskingsinstitusjon har Art Institute òg ei konserverings- og ei konserveringsforskingsavdeling, fem konserveringslaboratorium og eit av dei største kunsthistorie- og arkitekturbiblioteka i verda, Ryerson & Burnham Libraries.

Med tida er har samlingane til museet vokse seg til, og det har vore nødvendig med fleire utvidingar. Den opphavlege bygningen er frå 1893, og blei oppført i samband med World's Columbian Exposition det året. Det seinaste tilbygget, Modern Wing teikna av Renzo Piano, opna i 2009 og auka museumsområdet til kring 90 000 m². Dette gjorde til det nest største kunstmuseet i USA, berre overgått av Metropolitan Museum of Art i New York. Museet er tett knytt til School of the Art Institute of Chicago, ein leiande kunstskole, og denne kombinasjonen er ein av dei få gjenverande samla kunstinstitusjonane i landet.

## Døme på verk ved museet

Fil:Saint_Martin_and_the_Beggar_(c1597-1600)_by_El_Greco_-_Chicago.jpg|El Greco: *Sankt Martin og tiggaren* (cirka 1597-99)
Fil:Pierre-Auguste_Renoir_007.jpg|Pierre-Auguste Renoir: *To systre* (1881)
Fil:A_Sunday_on_La_Grande_Jatte,_Georges_Seurat,_1884.png|Georges Seurat: *Ein søndag ettermiddag på Île de la Grande Jatte* (1884-86)
Fil:Vincent_Willem_van_Gogh_135.jpg|Vincent van Gogh: *Sovevrommet i Arles* (1888)
Fil:The_Child's_Bath_by_Mary_Cassatt_1893.jpg|Mary Cassatt: *Barnebadet* (1893)
Fil:Grant_Wood_-_American_Gothic_-_Google_Art_Project.jpg|Grant Wood: *American Gothic* (1930)
Fil:Nighthawks_by_Edward_Hopper_1942.jpg|Edward Hopper: *Nighthawks* (1942)


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Art Institute of Chicago|Art Institute of Chicago]]» frå ,  den 10. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Călinești i Fălești

**Călinești** er ein landkommune (*comuna*) innanfor distriktet Fălești i Moldova.

Fram til 2025 omfatta kommunen den eine busetnaden Călinești. Frå 28. juni 2025 blei også busetnadane Chetriș, Chetrișul Nou og Hîncești del av kommunen.

## Folketal

## Kjelder
### Referansar
Călugăr

**Călugăr** er ein landsby og ein landkommune (*comuna*) innanfor distriktet Fălești i Moldova.

## Folketal
Kommunen har desse busetnadene. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Kjelder
### Referansar
Fălești

**Fălești** er ein by og ein mindre bykommune (*oraș*) innanfor distriktet Fălești i Moldova og hovudsete i distriktet.

## Folketal
Kommunen har desse busetnadene. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Merknader

## Kjelder
### Referansar
Izvoare

**Izvoare ** kan vise til:

*Izvoare i Dolj, ein landkommune (*comună*) i Dolj fylke i Romania
*Izvoare i Dumbrava Roșie, ein busetnad innanfor landkommunen (*comună*) Dumbrava Roșie i Neamț fylke i Romania
*Izvoare i Fălești, ein landkommune innanfor distriktet Fălești i Moldova
*Izvoare i Florești, ein landkommune innanfor distriktet Florești i Moldova
*Izvoare i Pohrebeni, ein busetnad i landkommunen Pohrebeni innanfor distriktet Orhei i Moldova
*Izvoare i Sîngerei, ein landkommune innanfor distriktet Sîngerei i Moldova
*Izvoare i Zetea, ein busetnad innanfor landkommunen (*comună*) Zetea i Harghita fylke i Romania
Lavik-Oppedal-Brekke

**Lavik-Oppedal-Brekke** var eit ferjesamband over Sognefjorden som del av Riksveg 14 mellom Lavik i Høyanger kommune, og Oppedal og Brekke i Gulen kommune. Sambandet var eit framhald av Lavik-Oppedal-Instefjord som del av eit sumarleg gjennomgåande veg- og ferjesamband mellom Bergen og Sunnfjord, og vart til i 1965 med opninga av nye *Fylkesveg 2 i Sogn og Fjordane* (dagens Fylkesveg 5436) gjennom Yndesdalen mellom Brekke og Byrkjeland i Masfjorden kommune. Med dette vart det ei større endring i det gjennongåande veg- og ferjesambandet. På denne tida var Riksveg 14 på sørsida av Sognefjorden berre bygd mellom Instefjord og Romarheim, og det var soleis ingen veg frå Romarheim mot Bergen.

Frå Bergen var det veg nordover til Hordvik i Bergen kommune, og fyrste ferjesamband Steinestø-Knarvik over Salhusfjorden til Knarvik i dåverande Lindås kommune. Mellom 1955 og 1965 gjekk vegsambandet til Vågseidet sør for Lindås før ein tok av austover til Sævrås og det andre ferjesambandet Sævråsvåg-Solheim over Fensfjorden og innover Masfjorden. Vidare frå Solheim gjekk vegen til Instefjord og det tredje ferjesambandet Instefjord-Oppedal-Lavik.

Frå hausten 1965 vart gjekk det eit nytt mellombels ferjesamband Sævråsvåg-Risnes til Risnes vest i Masfjorden kommune.gjekk vegen til Steine og ny veg austover til Haugsdal i Masfjorden kommune. Herifrå kunne lette køyretøy køyre den stuttaste vegen nordover om Sleire og Yndesdalen til Brekke, medan tyngre køyretøy måtte køyre vestover om Eidsfjorden og Austgulen til Brekke.

For å korte ned på overfartstida mellom Lindås og Masfjorden vart ferjeleiet i Risnes flytta til Duesund i 1967, og Sævråsvåg-Duesund vart eit riksvegsamband Med dette fekk alle ferjeleie på vegsambandet høvelege ferjekaier, og ferjesambanda var frå no av heilårlege.
I 1968 opna vegen mellom Brekke og Instefjord.

Den 22. juni 1990 opna den nye Riksveg 14 frå Knarvik om Romarheim og Matre til Instefjord, og vidare ny veg til Oppedal. Vegen kjenner me i dag som Europaveg 39. Som fylgje av dette vart Oppedal ferjekai stengt for opprusting frå 1990 til 1991, og sambandet gjekk det siste året som **Lavik-Brekke**. I 1991 vart Brekke sløyfa frå sambandet, som sidan har gått som Lavik-Oppedal.

## Kjelder

*
*
*

## Bakgrunnsstoff
* Finn Borgen Førsund: «Dampen og kaia : stoppestader for Fylkesbaatane i Sogn og Fjordane 1858-1998» på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Distriktet Florești

**Distriktet Florești** (rumensk *Raionul Florești*) er eit distrikt i Moldova. I tillegg til byen Florești, som er ein mindre bykommune og hovudsete i distriktet, omfattar distriktet byane Ghindești og Mărculești og 37 landkommunar.

## Folketal

For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnader. Dette var dei største busetnadene i distriktet Florești i 2004:

## Kjelder
### Referansar
Skeise-NM 1981 i sprint-firkamp

**Noregsmeisterskapen på skeiser 1981 i sprint-firkamp** vart avvikla i Skien i Telemark helga 28. februar og 1. mars. Meisterskapen med to 500-meterar og to 1000-meterar var den tolvte i sitt slag. 24 karar og 11 kvinner deltok.

Tittelforsvarar Frode Rønning frå Leinstrand Idrettslag vart noregsmeister for fjerde året i rad, framom Jan Egil Storholt frå Leangen SK. Rønning vann dei tre fyrste løpa, Storholt den avsluttande 1000-meteren.

## NM på skeiser 1981/Sprint-firkamp





### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder
**Sportsboken 81-82*. Dreyer Bok Stavanger. 1981.
Blankenburg i Harz

**Blankenburg i Harz** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, 19 kilometer sørvest for Halberstadt. Kommunen, som høyrer til Landkreis Harz, omfattar 149 km² og hyser 19&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg på nordskråninga av Harz-fjella, 288 meter over havet.

Joachim Andreas Stukenbrock, som var bergverksmeister i Noreg, Julius Elster, Oswald Spengler og Polykarp Kusch var alle frå Blankenburg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Blankenburg (Harz)|Blankenburg (Harz)]]» frå ,  den 13. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Osterwieck

**Osterwieck** er ein by og ein kommune vest i forbundslandet Sachsen-Anhalt i Tyskland, drygt 60 kilometer sør-søraust for Braunschweig. Kommunen, som høyrer til Landkreis Harz, omfattar 212,9 km² og hyser 10&nbsp;768 ibuarar (2023).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Osterwieck|Osterwieck]]» frå ,  den 13. november 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Ruseni

**Ruseni** kan vise til:

*Ruseni i Anenii Noi, ein busetnad i bykommunen (*oraș*) Anenii Noi innanfor distriktet Anenii Noi i Moldova
*Ruseni i Borlești, ein busetnad i landkommunen (*comună*) Borlești i Neamț fylke i Romania
*Ruseni i Edineț, ein landkommune innanfor distriktet Edineț i Moldova
*Rusenii Noi, ein busetnad i landkommunen (*comună*) Holboca i Iași fylke i Romania
*Rusenii Vechi, ein busetnad i landkommunen (*comună*) Holboca i Iași fylke i Romania
Băhrinești

**Băhrinești** er ein landsby og ein landkommune (*comuna*) innanfor distriktet Florești i Moldova.

## Folketal
Kommunen har den eine busetnaden. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Kjelder
### Referansar
Hîrtop

**Hîrtop** kan vise til:

*Hîrtop i Cimișlia, ein landkommune i distriktet Cimișlia i Moldova
*Hîrtop i Ghindești, ein busetnad i landkommunen Ghindești innanfor distriktet Florești i Moldova
*Hîrtop i Grigoriopol, ein landkommune i distriktet Grigoriopol i Transnistria
*Hîrtop i Scumpia, ein busetnad i landkommunen Scumpia innanfor distriktet Fălești i Moldova
Christoffer Ingo

**Christoffer Carl Gustav Ingo** () er ein finsk politikar for Svenska folkpartiet. Etter at Anna-Maja Henriksson trekte seg frå riksdagen 16. juli 2024 for å verta medlem av Europaparlamentet vart han riksdagsmedlem etter henne for valkrinsen Vasa. Han kjem frå Älvbyarna i Korsholm.

## Kjelder
Ustia (fleirtyding)

**Ustia** kan vere ei av desse elvane i Russland:
* Ustia i Arkhangelsk oblast
* Ustia i Jaroslavl oblast

**Ustia** kan òg vise til:
* Ustia i Dubăsari, ein landkommune i distriktet Dubăsari i Moldova
* Ustia i Glodeni, ein landkommune i distriktet Glodeni i Moldova
Blåsværet

**Blåsværet** er ei øy i Smøla kommune på Nordmøre, sør for øya Smøla. Øya har ikkje fast busetjing.

Blåsværet er første gong nemnt som busett i skriftlege kjelder frå midten av 1600-talet. Ved folketeljinga i 1900 var det fem innbyggjarar på øya. Ho vart fråflytta på 1930-talet.

Blåsværet var del av Edøy kommune fram til 1960.

## Kjelder

* Aashild Berg, *Smøla bygdebok, bind II,* Smøla kulturstyre
Glodeni i Moldova

**Glodeni** er ein by og ein mindre bykommune (*oraș*) innanfor distriktet Glodeni i Moldova og hovudsete i distriktet.

## Folketal
Kommunen har desse busetnadene. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Kjelder
### Referansar
Glodeni

**Glodeni** kan vise til:
*Distriktet Glodeni i Moldova
*Glodeni i Moldova, hovudsetet i distriktet med same namn i Moldova
*Glodeni i Dâmbovița, ein landkommune (*comună*) i Dâmbovița fylke i Romania
*Glodeni i Mureș, ein landkommune (*comună*) i Mureș fylke i Romania
*Glodeni i Negrești, ein busetnad i bykommunen (*oraș*) Negrești i Vaslui fylke i Romania
*Glodeni i Pucioasa, ein busetnad i landkommunen (*comună*) Pucioasa i Dâmbovița fylke i Romania
Svelunn

**Svelunn** er ei øy i Smøla kommune på Nordmøre, like ved Kuli. Øya har ikkje fast busetjing. 

Øya vart busett som husmannsplass under Arnøya rundt 1900. Ved folketeljinga i 1900 budde det fire personar her. Ho vart fråflytta rundt 1940.

Svelunn var del av Edøy kommune fram til 1960.

## Kjelder

* Aashild Berg, *Smøla bygdebok, bind II,* Smøla kulturstyre
Hestøya

**Hestøya** er ei øy i Smøla kommune på Nordmøre, like ved Kuli. Ho har vegsamband til Kuli og Edøya i sør, og til hovudøya Smøla i nord. Øya utgjer ein eigen matrikkelgard.

Det finst ei gravrøys frå bronsealder-jarnalder på øya. Ho er først nemnd som busett i skriftlege kjelder frå midten av 1600-talet. 

**Folketalsutvikling**

Hestøya var del av Edøy kommune fram til 1960.

## Kjelder

* Aashild Berg, *Smøla bygdebok, bind II,* Smøla kulturstyre
* Kulturminnesøk
Remmingen

**Remmingen** er ei øy i Smøla kommune på Nordmøre, søraust for øya Smøla. Øya har ikkje fast busetjing.

Øya er først nemnd som busett som ein husmannsplass midt på 1800-talet. Ved folketeljinga i 1900 budde det 12 personar på øya.

Remmingen var del av Edøy kommune fram til 1960.

## Kjelder

* Aashild Berg, *Smøla bygdebok, bind II,* Smøla kulturstyre
Balatina

**Balatina** er ein landsby og ein landkommune (*comuna*) innanfor distriktet Glodeni i Moldova.

## Folketal
Kommunen har desse busetnadene. For 2014 er det ikkje offentleggjort detaljerte resultat for busetnadene. 

## Kjelder
### Referansar
Glasøya

**Glasøya** er ei øy i Smøla kommune på Nordmøre, søraust for øya Smøla. Øya har ikkje fast busetjing. Ho utgjer ein eigen matrikkelgard.

På Glasøya finst det ei gravrøys frå bronsealder/jarnalder. Dei eldste skriftlege kjeldene som nemner busetning på øya er frå 1559. Etter kvart vart det fleire gardsbruk her. Øya vart fråflytta tidleg på 1980-talet.

**Folketalsutvikling**

Glasøya var del av Edøy kommune fram til 1960.

## Kjelder

* Aashild Berg, *Smøla bygdebok, bind II,* Smøla kulturstyre
* Kulturminnesøk