open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grafisk roman

**Grafisk roman** (engelsk *graphic novel*) er eit lengre teikneserieverk i bokform.

Omgrepet «grafisk roman» blir brukt breitt og omfattar alt frå skjønnlitteratur til sakprosa og biografi. Omgrepet har utspring frå USA og Frankrike, og er meint å markera eit skilje frå vanlege teikneseriar. Det kan til dømes visa til verk som opphavleg er laga for å gjevast ut i lang form, til skilnad frå typiske seriar, som kan ha kome ut i striper eller framhaldsseriar.

## Historie
Ein nøyaktig definisjon av grafiske romanar er diskutabelt og opphavet til kunstforma er ope for tolking. Holemåleri kan ha fortalt historier. Både kunstnarar og handverkarar i mellomalderen formidla historier via bilete i til dømes glasmåleri og biletteppe.

Første bruk av omgrepet skal ha skjedd i 1964. Det kom i vanleg bruk etter utgjevinga av Will Eisner sin *[[En kontrakt med gud]]* i 1978.

## Norske utgjevingar

* *Ankomsten*
* *Drama i Bayern* (1987) av Tor Bomann-Larsen
* *Ivar Aasen: ei historie om kjærleik* (1996) av Erna Osland og Arild Midthun
* *Monster-tetralogien*
* *Fotografen*
* *Rabbinerens katt*
* *Husfred*
* *Bygdegutar*
* *Ser du meg nå*
* *Munch* (2013) av Steffen Kverneland
* *Kjære Rikard*

## Sjå òg

* Manga

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Grafisk roman|Grafisk roman]]» frå ,  den 17. mars 2024.*
Order of Canada

**Order of Canada** eller **Ordre du Canada** (norsk *Canadaordenen*) er den høgaste sivile utmerkinga i Canada etter *Order of Merit*, som den kanadiske monarken delar ut personleg.

Ordenen blei oppretta 1. juli 1967 for å heidra kanadiarar som har bidrege til store endringar for Canada. Ordenen kan også delast ut som anerkjenning av innsatsen til ikkje-kanadiarar som har skapt ei betre verd. Musikarar, politikarar, artistar, TV- og filmstjerner, personar som har gjort ein velgjerande innsats og mange andre har fått medlemskap i ordenen. 

Monarken av Canada er ordensherre, og generalguvernøren av Canada er ordenskanslar og fyrste *Companion*.

Ordenen er delt inn i tre klassar:

* Companion (*Companions of the Order of Canada*, forkorta CC)
* Officer (*Officers of the Order of Canada*, forkorta OC)
* Member (*Members of the Order of Canada*, forkorta CM)

Ordensteikna for Order of Canada er utforma som eit stilisert snøkrystall i kvit emalje. Midtmedaljongen har eit canadisk lønneblad mot kvit bakgrunn, det heile er omgitt av ei raud bord der mottoet til ordenen er innskrive: «DESIDERANTES MELIOREM PATRIAM» (‘dei ønskjer eit betre land’). Medaljongen er krona av St. Edvards krone. For lågaste grad er lønnebladet i sølv emalje, for offiserar i gull og for høgaste grad i raud emalje. Mottoet er skrive i sølvbokstavar for lågaste grad og i gull for dei to andre. Ordensteikna er elles i hovudsak like for dei tre gradene, men blir borne på ulik måte i band av ulik utforming. Ordensbandet er kvitt med breie, raude kantstriper. Fargane er henta frå det kanadiske flagget.

Ordensherren har eit eige embetsteikn besett med diamantar, rubinar, smaragdar og safirar. Ordenskanslaren ber, som embetsteikn, insignia for ein companion. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Order of Canada|Order of Canada]]» frå ,  den 17. mars 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Anna Sethne

**Anna Cathrine Sethne** () var ein norsk lærar og rektor ved Sagene skule.

## Bakgrunn
Då Sethne var tre år, blei foreldra skilt, og faren drog tilbake til Sverige. Sethne gjorde det godt på skulen, og Christoffer Knudsen sørga for at ho fekk fortsette skulegangen sin. I 1891 tok ho «Lærerinneprøven av høyere grad» i Kristiania med svært gode eksamensresultat. I 1911 drog ho på ei to månader lang studiereise til Sverige, Danmark, Tyskland og Austerrike. Her blei ho overtydd om viktigheita av arbeidsskuleprinsippet *learning by doing* heller enn kateterskuleprinsippet.

## Karriere
Sethne dreiv reformpedagogiske eksperiment inspirert av John Dewey og Charlotte Bühler. Ho blir rekna for å vere den som bringa reformpedagogikken til Noreg ved skipinga av Norsk seksjon for ny oppdragelse i 1928, ei norsk forgreining av NEF (*New education fellowship*). Ho meinte kvar enkelt skulereform skulle bygge på vitskaplege forskingsresultat frå blant anna psykologien, og blei etter kvart ein frontfigur for byskulane. 

Sethne var inspirert av Maria Montessori, og introduserte heimstadlære som eit sentralt fag i norsk skule etter pedagogiske idear frå den italienske montessoriskulen. Stilskriving og teikning blei vektlagte, knytta opp mot ei friare tilnærming til fagstoffet i storskulen. Leseundervisinga ved Sagene skule førte til opprettinga av det fyrste folkeskulebiblioteket i landet med lesestue for elevane.

Frå 1919 til 1936 var Sethne leiar av Norges Lærerinneforbund.

## Utmerkingar
I 1932 blei Sethne utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden «for fremragende innsats for den norske folkeskoles utvikling». Ho mottok St. Hallvard-medaljen i 1956. 

Pilestredet 42 ved Oslomet – storbyuniversitetet er namngjeve «Anna Sethnes hus».

Minneplakett er sett opp på Eugenies gate 22A på St. Hanshaugen der ho budde.

Anna Sethne er gravlagd på Vår Frelsers gravlund.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anna Sethne|Anna Sethne]]» frå , den 17. mars 2024.*
Tannstong

**Tannstong** er ei stong med tenner i inngrep med eit tannhjul. Det kan vera tannhjulet som driv tannstonga, eller tannstonga som driv tannhjulet. Ein kombimasjon av eit tannhjul og ei tannstong vert nytta for å omforma ei roterande rørsle til ei lineær rørsle, eller omvendt. Ei tannstong kan sjåast på som ein del av perifierien av eit tannhjul med uendeleg stor diameter. 

Ei eldre form for tannstong er ein skjerding, nytta for å henga ei gryte over elden i ei grue. 

## Referansar
Turn-EM 1987/Kvinner

**Europameisterskapen 1987 i turn for kvinner**, den 16. i sitt slag, vart avvikla i Moskva i dåverande Sovjetunionen helga 23. og 24. mai. Utøvarar frå 25 ulike land deltok i meisterskapen. Mennene sin europameisterskap vart arrangert same stad og samstundes med kvinnene sin meisterskap.

Daniela Silivaș frå Romania vart europameister i mangekamp. Ho vann også gullmedalje i frittståande, bom og skranke. Arrangørlandets Jelena Sjusjunova vart europameister i hopp-øvinga.

Dei norske deltakarane enda som nummer 48 Hanne Østreng, 49 Ragnhild Øien og 68 Hanne Veiby.

### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Turn-Europameisterschaften 1987|Turn-Europameisterschaften 1987]]» frå ,  den 17. mars 2024.*
Frieda Dalen

**Alfrieda «Frieda» Kristine Dalen** () var ein norsk lærar, motstandskvinne og skuleleiar.

## Bakgrunn

Dalen var eigentleg frå Skedsmo, litt nord for Kristiania. Ho var dotter av Ada Emilie Andersson (1872–1957) og Carl Jensen (1869–1954). Faren jobba ved jarnbanen. Etter examen artium 1915 og Oslo lærarskule i 1916 var ho lærar ved Grefsen skule frå 1919 til 1936. Frå 1936 til 1946 jobba ho ved Sagene skule der Anna Sethne var sjef. Ho tok Statens gymnastikkskole 1936 og fekk  delta under Sommar-OL 1936, som medlem i ein oppvisningstropp i turn. Med Cappelens stipend blei det studieopphald ved Universitetet i Wien i 1936, og frå 1938 til 1940 var ho assistent til den tyske skulepsykologen Charlotte Bühler (1893–1974), som dreiv pedagogisk-psykologiske eksperiment fram til den tyske invasjonen då ho rømde til USA.

I 1939 gifta Frieda Dalen seg med Olaf Dalen (1896–1965), som var son av Hans Olsen Dalen (1860–1936), borgarmeister i Notodden.

## Under andre verdskrigen
I 1941 tok Dalen kurs i pedagogisk statistikk. 
Ho var del av den norske motstandsrørsla som medlem av Lærerledelsen, ein hemmeleg organisasjon som mellom anna skipa Lærerfronten mot nazifisering av den norske skolen. Ho var også med i leiinga for Heimefronten, meir spesifikt i Koordinasjonskomitéen som eksisterte frå 1944. Dalen blei fengsla i 1944 og teke til Oslo kretsfengsel i Åkebergveien i Oslo, der ho sat ei kort tid.

## SN-tale og lærarvirke
Dalen var ein av dei norske delegatane sende til den fyrste generalforsamlinga til SN i London. Der heldt ho ein tale og blei dimed den fyrste kvinna som talte i SN. Dalen sat også i UNESCO-råd. I lærargjerninga hadde ho i 1946 meld overgang frå Sagene skule til Rosenhof skule for å tiltre som overlærar. Ho sat som leiar for Norges Lærerinneforbund 1946–1955, der ho hadde sete som sekretær sidan 1937. Ho var nestformann for Norske kvinners nasjonalråd frå 1952 til 1958.

I 1965 blei Dalen tildelt Kongens fortenestemedalje i gull.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frieda Dalen|Frieda Dalen]]» frå , den 17. mars 2024.*
Rose Lokissim

**Rose Lokissim** () var ein av dei fyrste kvinnelege elitesoldatane i det sentralafrikanske landet Tsjad. Ho kjempa mot diktatoren Hissène Habré i 1980-åra.

Lokissim vaks opp i ein liten landsby i Tsjad. Faren var polygam. Ho blir skildra som ein fredeleg og omsorgsfull person.

I slutten av 1970-åra blei Lokissim elitesoldat i den tsjadiske hæren. I 1984 slutta ho seg til den politiske opposisjonen. Saman med fleire andre blei ho arrestert 14. september 1984. Ho sat fyrst fengsla som den einaste kvinna blant seksti menn, og torturert i åtte månader. Deretter blei ho overført til ei kvinneavdeling. Medan ho var i fengsel, dokumenterte ho namn, overgrep og fengselsforholda på papirlappar som ho fekk sendt ut av fengselet. Ho ble fordømd og avhøyrd igjen i 1986 for desse skriftlege vitnesbyrda. Den 15. mai 1986 beordra diktatoren Habré at ho skulle avrettast.

Historia til Lokissim blir fortald i den franske dokumentarfilmen *Parler de Rose* (*Talking about Rose*) frå 2015 av Isabel Coixet. UNESCO har inkludert Rose Lokissim på si oversikt over kvinner som har hatt noko å seia for afrikansk historie.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rose Lokissim|Rose Lokissim]]» frå , den 17. mars 2024.*
Mirjana Marković

**Mirjana «Mira» Marković** () også kjend som fru Milošević, var ein serbisk sosiolog, politikar og enka etter den serbiske politikaren Slobodan Milošević.

## Liv og virke
### Bakgrunn
Mirjana Marković var dotter av Moma Marković og Vera Miletić, som båe var medlem av partisanane. Tanta hennar, Davorjanka Paunović, jobba som privatsektretæren til Josip Broz Tito. Det har blitt påstått at Paunović var elskarinna til Tito. Mora Vera blei tatt til fange av tyskarane under andre verdskrigen og kan ha blitt avretta mistenkt for å ha gjeve opplysningar til den tyske okkupasjonsmakta. Ein annan versjon av historia er at Miletic blei lurt av lokale fascistar. Omstenda rundt døden til mora er uklåre og dokument om saka forsvann då Milošević kom til makta.

Markovic og Slobodan Milošević møtte kvarandre som tenåringar i Požarevac under eit arrangement av dei militante ungkommunistane, og dei to var eit par sidan. Marković var ein svært ambisiøs og dyktig student, mens Milošević var treig. Ho var professor i marxistisk sosiologi ved universitetet i Beograd. Markovic og Milošević gifta seg i 1965.

### Politisk virke
Marković var ein så nær politiske støttespelar og rådgjevar for ektemannen at dei i praksis styrte landet saman. Marković blei også kalla «den raude heksa» på grunn av sin nykommunistiske retorikk eller «Lady Macbeth i Beograd». Ho gav offentleg inntrykk av å vere forsiktig og stillfarande, men var frykta for å være omsynslaus i politikken. Ho var medlem av parlamentet i Den føderale republikken Jugoslavia også etter at Milošević var avsett. 

Marković og dottera blei jaga ut av heimbyen Požarevac av aktivistar i april 2001. Marković var leiar av det lille av nykommunistiske jugoslaviske venstrepartiet.

### Seinare år
Marković og sonen Marko budde seinare i kvar sin villa i Barvikha ved Moskva. Den vesle byen Barvikha husar fleire avsette statsleiarar i eksil. Marković flytta i eksil i 2003. Ho flykta til Russland etter korrupsjonstiltale i heimlandet. EU låste eigedelane hennar som var anteke delvis å ha blitt tileigna på ulovleg vis. EU oppheva restriksjonane i 2014 då dei ikkje lenger frykta at ho var ein trussel mot demokratiet i regionen. Arrestordren blei suspendert slik at ho kunne reise inn i Serbia i samband med gravferda til ektemannen Milošević i Beograd. Marković let vere å reise til gravferda og serbiske myndigheter utferda arrestordren på ny.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Astrid Krag|Astrid Krag]]» frå , den 18. mars 2024.*
Nanna Meyer

**Johanne Marie «Nanna» Meyer** () var ein norsk jurist, og ein av dei fyrste kvinnelege juristane i Noreg. Som saksbehandlar og byråsjef i lovavdelinga i Justisdepartementet mellom 1903 og 1928 var ho sentral i ei rekkje reformer i Noreg. Ho var blant dei fyrste kvinnelege embetsfolka i Noreg.

## Virke
Meyer var syster av Ludvig Meyer som også blei jurist. Ho tok eksamen i 1880 frå «Guvernanteskolen» ved Nissens Pikeskole, den høgaste utdanninga som var open for kvinner på den tida. Frå 1881 arbeidde ho i elleve år som lærar ved Frk. Falsens Pigeskole. I 1892 tok ho examen artium, som ei av dei fyrste kvinnene, og i 1901 blei ho utdanna jurist. Frå 1903 til 1928 arbeidde ho i lovavdelinga i Justisdepartementet. Ho var involvert i ei rekkje lovendringar, som dei Castbergske barnelovene 1915 og Ektefellelova av 1927, og er særleg kjend for si sentrale rolle då kvinner fekk tilgang til embete i staten i 1912. I 1916 blei ho sjølv del av embetsverket då ho blei byråsjef i lovavdelinga. Nanna Meyer sokna politisk til Høgre. Ho var medlem i Norsk Kvinnesaksforening.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nanna Meyer|Nanna Meyer]]» frå , den 17. mars 2024.*
Petrine Sonne

**Johanne Petrine Sonne** () var ein dansk skodespelar.

## Bakgrunn
Sonne var dotter av skodespelaren Julie Amalie Bondesen (1843–1907) og overrettssakføraren Hans Karsten Werchmeister Møller (1831–1891), og storesyster til skodespelaren Valdemar Møller (1885–1947).

## Teater
Sonne debuterte på Folketeatret i København i 1892. Deretter verka ho ved Casino, Frederiksberg Teater, Det Ny Teater og igjen på Folketeatret frå 1927 til ho døydde i 1946.

## Film
I 1907 debuterte Sonne på film som heks i *Fyrtøjet*. Ho var med i fleire Fy og Bi-filmar, og rakk i alt å medverke i fleire enn 50 stumfilmar. Heretter spelte ho i nesten 40 lydfilmar, ofte i mindre roller med komiske islett. Ho var kjend for små lune og elskelege roller som *morlille* eller gammaljomfru med ein hang til sladder.

Petrine Sonne var gift med kunstmålaren Carl Harry William Sonne (1875–1963) og blei mor til kunstmålaren Per Sonne (1906–1996).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Petrine Sonne|Petrine Sonne]]» frå , den 17. mars 2024.*
Konrad av Konstanz

**Konrad av Konstanz** (; ; fødd kring 900, ) var ein tysk biskop og helgen.

## Liv
Konrad var medlem av den mektige Welf-familien, son av grev Heinrich av Altdorf. Etter utdanning ved katedralskulen i Konstanz blei han provost ved domkyrkja i byen. I 934 blei han utnemnd til biskop.

Han klarte unngå å bli innvikla i politikken i samtida, og sparte energien sin til  biskopoppgåva. Han stod likevel nær keisar Otto I, som han følgde med til Italia i 962. Conrad drog på tre pilegrimsreiser til Jerusalem og fleire til Roma. Han grunnla ei rekkje kyrkjer på biskopeigedommane og sjukehuset i Kreuzlingen, med namn etter ein del av den sanne krossen som Konrad hadde teke med frå Jerusalem og presentert til det.

## Venerasjon
Han blir minna som eit døme på mot på grunn av innsatsen til biskop Ulrich I av Dillingen, som var biskop av Konstance 1111-1127). Konrad sin *Vita* blei skriven kring 1120 av Udalschalk, ein munk ved St. Ulrich og St. Afra-klosteret i Augsburg, som han seinare blei abbed ved (1124 eller 1127 til ca. 1150 eller 1151). Konrad blei kanonisert ved Det fyrste laterankonsilet i 1123.

## Ikonografi
Heilage Konrad blir av og til framstilt som ein biskop som held ein altarkalk med ein edderkopp i eller over seg. Dette viser til ei historie om at ein gong medan han heldt messe fall ein edderkopp i kalken. På denne tida trudde ein at edderkoppar var dødeleg giftige, men Konrad drakk likevel Kristi blod, som vinen var blitt til, med edderkoppen i seg, som eit teikn på tru.

Sjå edderkoppar i kulturen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Conrad of Constance|Conrad of Constance]]» frå ,  den 18. mars 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* St. Patrick's Church: Conrad of Constance 

## Bakgrunnsstoff

* 
*
Wu Cheng'en

**Wu Cheng'ein** (kinesisk skrift 吴承恩, pinyin *Wú Chéng'ēn*, Wade-Giles *Wu Ch'êng-ên*, fødd ca. 1500 i Lianshui nær Huai'an i provinsen Jiangsu i Kina, død 1582, stilnamn *Ruzhong* (汝忠) var ein kinesisk forfattar under Ming-dynastiet. Han studerte ved akademiet i Nanjing. 

Hovudverket hans er *[[Reisa mot vest]]*, ei danningsreise. Verket er rekna som ein av dei fire store romanane i klassisk kinesisk litteratur.

## Liv og virke
Wu var fødd i Lianshui, og flytta sidan til Huaian ikkje langt unna.   Faren hans, Wu Rui, var gåverik, men kunne ikkje ta høgare studiar på grunn av dei svake økonomiske tilhøva til familien. Han verka som kunstnar. Interessa hans for boklege syslar smitta over på sonen, som dreiv med klassisk litteratur, folkeeventyr og anekdotar.

Wu Cheng'ein gjekk opp til den kinesiske embetsmanneksamenen fleire gonger i håp om ein karriere som mandarin, men bestod han ikkje. Fyrst i moden alder kom han inn på det keisarlege universitetet i Nanjing. Dermed blei han likevel embetsmann, og blei mellom anna postert til Beijing og til fylket Changxing. Men han treivst ikkje med arbeidet, og sa derfor opp. Resten av livet vigde han seg til forfattarskap på heimstaden.

Han blei ein dyktig forfattar av både poesi og prosa. Han heldt likevel fram med å vera fattig, og fekk heller ingen barn som levde opp. Han var lite tilfreds med det politiske klimaet og korrupsjonen i samtida, og levde som einebuar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Wu Cheng&#39;en|Wu Cheng&#39;en]]» frå ,  den 18. mars 2024.*  

* Zhou Xianshen: "Wu Cheng'ein". *Encyclopedia of China*, 1. utg.
Elaine Paige

**Elaine Paige**, OBE, () er ein engelsk songar og skodespelar, kjend for sitt lange virke innan musikal og teater. Stemma blir skildra som mezzosopran.

## Bakgrunn
Paige vaks opp i Barnet i Hertfordshire i England og gjekk ved Aida Foster Theatre School. Ho hadde si fyrste profesjonelle sceneframsyning som 16-åring i 1964, og fekk sitt store gjennombrot med musikalen *[[Hair]]* på West End i London i 1968.

Etter ei rekke roller utover i 1970-åra, blei Paige vald til å spele Eva Perón i den fyrste oppføringa til Andrew Lloyd Webber  av musikalen *[[Musikalen Evita|Evita]]* i 1978. Dette oppdraget gjorde henne kjend for eit større publikum og ho vann Laurence Olivier-prisen for innsatsen. Ho spelte rolla som Grizabella i *[[Cats]]* og fekk ein topp ti-hit i Storbritannia med songen «Memory» frå musikalen.

I 1984 gav Paige ut «I Know Him So Well» saman med Barbara Dickson frå musikalen *[[Musikalen Chess|Chess]]*, og dette er fortsatt ein av dei mestseljande singlane med ein duo. Ho var seinare med i originalbesetninga på *Chess*, etterfølgd av ei hovudrolle i *[[Anything Goes]]*, som ho også var med på å produsere.

Paige fekk sin Broadway-debut som hovudrolla Norma Desmond i *[[Musikalen Sunset Boulevard|Sunset Boulevard]]* i 1996, til gode kritikkar. Ho spelte i *[[The King and I]]* frå 2000 til 2001, og seks år senere vende ho tilbake til West End med stykket *[[The Drowsy Chaperone]]*. Ho har også hatt jamnlege TV-framsyningar.

I tillegg til fem nominasjonar til Laurence Olivier-prisar, har Paige vunne ei rekke prisar og utmerkingar for sine teaterroller. I 1995 blei ho utnemd til ein officer av den britiske imperieordenen av dronning Elizabeth II for hennar bidrag til musikalteater. Ho har også blitt omtalt som «fyrstedama innan britisk musikalliv» på grunn av sitt talent og lange virke. Ho har gjeve ut 22 soloalbum, der åtte av dei blei sertifiserte til gull eller platina. Paige har i tillegg medverka på ei rekke andre innspelingar og turnert over heile verda. Sidan 2004 har ho også hatt sitt eige radioprogram på BBC Radio 2, kalla *Elaine Paige on Sunday*.

I 2014 feira Paige 50 år i underhaldingsbransjen med ein internasjonal konsertturné og eit samlealbum *The Ultimate Collection.*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elaine Paige|Elaine Paige]]» frå , den 18. mars 2024.*
Turn-EM 1989/Kvinner

**Europameisterskapen 1989 i turn for kvinner**, den 17. i sitt slag, vart avvikla i Brussel i Belgia helga 20. og 21. mai. Utøvarar frå 25 ulike land deltok i meisterskapen. 

Svetlana Boginskaja vart europameister i mangekamp framom tittelforsvarar Daniela Silivaș frå Romania. Dei to delte fyrsteplassen i frittståande, Boginskaja vann ein tredje gullmedalje i hopp. Rumenske Gabriela Potorac og sovjetiske Olesja Dudnik delte fyrsteplassen i bom-øvinga, medan Henrietta Ónodi frå Ungarn vart europameister i skranke 

Dei norske deltakarane enda som nummer 57 Kari Eriksen og 58 Anne Farstad.

### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Turn-Europameisterschaften 1989 (Frauen)|Turn-Europameisterschaften 1989 (Frauen)]]» frå ,  den 18. mars 2024.*
Ragnhild Lied

**Ragnhild Lied** () er ein norsk lærar, sakprosaforfattar og fagforeiningsleiar. Frå 1. januar 2013 til slutten av 2015 var ho leiar av Utdanningsforbundet etter å ha vore tillitsvald på heiltid sidan 2002. Frå 2016 er ho leiar av Unio.

## Utdanning og karriere
Lied tok hovudfag i idrettsfag i 1990 med ei oppgåve om arbeidssituasjonen for kroppsøvingslærarar i videregåande skule og med mellomfag i friluftsliv og grunnfag matematikk. Ho har undervist i realfag og idrettsfag ved Stranda videregåande skule. Ho er medforfattar av eit læreverk i kroppsøving, *Gymnos* som blei gjeve ut fyrste gong i 2003. Ho var frå 2001 til 2003 medlem av det såkalla Søgnenutvalet som forberedde skulereforma Kunnskapsløftet. Lied har hatt verv i Samarbeidsrådet for yrkesopplæring (SRY) og Ungt Entreprenørskap. Ho sit i styringsgruppa for Kunnskap i skolen (KiS) ved Universitetet i Oslo. I perioden 2010–2012 har ho vore styremedlem i organisasjonen European Trade Union Committee For Education (ETUCE) som representerer lærarfagforbund i EU-systemet. Ho blei tillitsvald i 2002, nestleiar i Utdanningsforbundet i 2010 og vald til leiar i november 2012. Ho etterfølgde Mimi Bjerkestrand 1. januar 2013.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Astrid Krag|Astrid Krag]]» frå , den 12. mars 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Beate Hølmebakk

**Beate Marie Hølmebakk** () er ein norsk arkitekt og professor. Gjennom karrieren har Hølmebakk arbeidd med eit breitt spektrum av prosjekt innan arkitektur, landskapsarkitektur, kuratering og kunst.

## Utdanning
Hølmebakk studerte arkitektur ved Arkitektur- og designhøgskolen i Oslo og Cooper Union i New York.

## Virke
Tidleg i karrieren jobba Hølmebakk med *Virginia* (1995-2000), ein serie med papirarkitekturprosjekt. Serien består modellar og teikningar inspirerte av litterære kvinneskikkelser. Nasjonalmuseet kjøpte inn fleire av verka i serien til samlinga si i 2020.

Saman med arkitekt Per Tamsen grunnla Hølmebakk arkitektkontoret Manthey Kula i 2004, som har hovudkontor i Oslo. Manthey Kula har stor anerkjenning internasjonalt og jobbar med prosjekt innanfor arkitektur, landskapsarkitektur og utstillingsdesign. Det fyrste prosjektet til arkitektkontoret, kraftstasjonen på Pålsbu kraftverk, blei nominert til Mies van der Rohe-prisen.   

I 2018 vann Manthey Kula og arkitektkontoret LCLA konkurransen om å utforme den norske gjestelandspaviljongen på bokmessa i Frankfurt 2019 med utkastet *Norge Forteller*. I 2021 designa kontoret fire av dei permanente utstillingane ved det nye Munch-museet.   

I 2007 blei Hølmebakk tilsett som professor ved Arkitektur- og Designhøgskolen i Oslo.

## Arbeid

* Virginia-serien, papirprosjekt. (1995-2000)
* 2007: Overbygg Pålsbu Kraftverk, Buskerud. (Manthey Kula Architects)
* 2009: Toalettanlegg Akkarvikodden. (Manthey Kula Architects)
* 2019: Den norske gjestelandspaviljongen på bokmessa i Frankfurt 2019. (Manthey Kula Architects og LCLA)
* 2018: Skreda Rasteplass, Nasjonal turistveg. (Manthey Kula Architects)
* 2021: House Hamburgö. Bohuslän, Sverige. (Manthey Kula Architects)
* 2022: Utøyakaia, nasjonal minnestad for 22. juli (Manthey Kula Architects og Bureau Bas Smets)

### Utstillingsdesign:
* 2021: Fire permanente utstillingar, Munch-museet. (Manthey Kula Architects) 
* 2022: *Satyricon og Munch*, Munch-museet. (Manthey Kula Architects)

## Prisar og utmerkingar
* 2022:  for fremragande kunstnarisk virke – tildelt Hølmebakk og Per Tamsen (Manthey Kula Architects).
* 2022: Nominert til  for den norske gjestelandspaviljongen på bokmessa i Frankfurt 2019 (Manthey Kula Architects).
* 2019: Nominert til Mies van der Rohe Award for Skreda Rasteplass. (Manthey Kula Architects).
* 2011: Nominert til Mies van der Rohe Award for Toalettanlegg Akkarvikodden. (Manthey Kula Architects).
* 2009: Nominert til Mies van der Rohe Award for overbygget Pålsbu Kraftverk (Manthey Kula Architects).
* 2003: Medalje, Schelling Architecture Award for Architecture.

## Familie
Hølmebakk er dotter av omsetjaren  og forleggaren . Broren hennar  er også arkitekt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Beate Hølmebakk|Beate Hølmebakk]]» frå , den 18. mars 2024.*
Anne Bjertnæs

**Anne Bjertnæs** () er ein norsk lokalpolitikar for Høgre, som i 2023 blei ordførar i Gjøvik kommune. Ho er den fyrste kvinnelege ordføraren i kommunen.

## Karriere
Bjertnæs blei fyrste gong vald inn i Gjøvik kommunestyre og formannskap i 2011. Ved kommunestyrevalet i 2019 blei det borgarleg fleirtall, og 97 år med Arbeidarparti-styre blei brote.  Bjertnæs blei varaordførar, mens Torvild Sveen frå Senterpartiet blei ordførar. I 2023 ble Høgre største parti, og Bjertnæs og Sveen bytta roller.

Bjertnæs var fylkessekretær for Oppland Høgre frå 2004 til 2016 og arbeidde i omsorgssektoren før ho blei varaordførar og seinare ordførar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Bjertnæs|Anne Bjertnæs]]» frå , den 18. mars 2024.*
Victoire Tomegah Dogbé

**Victoire Sidémého Dzidudu Tomegah Dogbé** () er ein togolesisk politikar som har vore statsminister i Togo siden 28. september 2020. Ho er den fyrste kvinnelege statsministeren i Togo.

Før ho blei regjeringssjef var Tomegah Dogbé minister for grasrotutvikling, handverk, ungdom og ungdomssysselsetjing i regjeringa til Komi Sélom Klassou og under president Faure Gnassingbé.

## Karriere
I 2008 arbeidde Tomegah Dogbé ved kontoret til SNs utviklingsprogram i Benin, men blei då henta inn til Togo av dåverande statsminister Gilbert Houngbo for å arbeide ved statsministeren sitt kontor. I 2010, etter at president Faure Gnassingbé var blitt attvald, blei Tomegah Dogbé utnemnd til minister for grasrotutvikling, handverk, ungdom og ungdomssysselsetjing i den andre regjeringa til Gilbert Houngbo. Ho fortsette i same ministerpost i den fyrste regjeringa til Kwesi Ahoomey-Zunu frå 2012 til 2013 og også i hans andre regjering frå 2013 til 2015. Etter presidentvalet i april 2015 blei Komi Sélom Klassou ny statsminister frå 5. juni 2015, og Tomegah Dogbé fortsette i regjeringa med omtrent samme portefølje.

Tobegah Dogbé blei utnemnd til statsminister 28. september 2020 av president Faure Gnassingbe etter at Komi Selom Klassou gjekk av.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Victoire Tomegah Dogbé|Victoire Tomegah Dogbé]]» frå , den 18. mars 2024.*
Skeise-VM 2005 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 2005 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla laurdag 22. og sundag 23. januar i Salt Lake City i USA. Meisterskapen var den 36. i sprint-firkamp. 63 utøvarar, 33 karar og 30 kvinner, deltok i meisterskapen.

Erben Wennemars frå Nederland forsvarte verdsmeister-tittelen etter å ha vunne den siste 1000-meteren. I kvinneklassa vart Jennifer Rodriguez frå USA verdsmeister, også ho etter å ha sigra på den avsluttande 1000-meteren. Kinesaren Yu Fengtong gjekk fortast av alle på den fyrste 500-meteren, kanadiaren Jeremy Wotherspoon på den andre. Nederlendaren Jan Bos fekk beste på laurdagens 1000-meter. Sayuri Yoshii frå Japan vann 500 m og Chiara Simionato frå Italia vann 1000-meter om laurdagen, Sabine Völker frå Tyskland vann 500 m om sundagen.

## Verdsmeisterskapen 2005 i skeise-sprint/Menn



Dato: 22./23. januar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Verdsmeisterskapen 2005 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 22./23. januar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 2005|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 2005]]» frå ,  den 19. mars 2024.*
Mimi Bjerkestrand

**Mimi Bjerkestrand** () er ein norsk lærar og fagforeiningsperson som er rektor på Slettebakken skole i Bergen. Ho var leiar for Utdanningsforbundet frå 2010 til 2012.

## Liv og virke
Bjerkestrand er oppvaksen på Os. Ho blei ferdig utdanna førskulelærer i 1987 og har tatt vidareutdanning i spesialpedagogikk og påbygging til allmennlærar. Seinare har ho arbeidd som pedagogisk leiar, støttepedagog og styrar i Hammerfest, Bergen og Oslo. Ho var tillitsvald i Norsk Lærerlag og i Utdanningsforbundet i Hordaland, og leia seksjon barnehage i Utdanningsforbundet frå januar 2004. 
Frå 1. januar 2010 til 31. desember 2012 var ho leiar for Utdanningsforbundet. 

## Privatliv
I 1995 inngjekk Bjerkestrand partnarskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mimi Bjerkestrand|Mimi Bjerkestrand]]» frå , den 12. mars 2024.*
Skjerding

**Skjerding** er sett saman av to jarnstenger og vert nytta for hengja gryter over elden. Den eine stonga har taggar, slik at den andre stonga kan flyttast opp eller ned og slik endra avstanden mellom endane på skjerdingen. Avstanden mellom gryta og elden kan dermed justerast og ein kan endra temperaturen i gryta.

## Kjelder
Borkplystrarar

**Borkplystrarar** er ei gruppe av tre fugleartar i slekta ***Falcunculus*** som er endemiske til Australia der dei lever i open eukalyptusskog og i anna skogshabitat. Slekta er einaste slekta i borkplystrarfamilien Falcunculidae. Dei tre artane i slekta lever alle i Australia utan overlappande utbreeiing.

## Skildring
Dette er tre artar som skil seg lite i utsjånad og storleik. Kroppslengda er 16–19 cm med meiseliknande draktmønster, men nebbet er særs kraftig. Hannane er større enn hoene i venglengd, vekt og nebbstorleik. Hannane har svart strupe, medan hoene har olivengrøne strupar, og begge kjønn har kontrastfulle svarte og kvite markeringar i ansiktet.

Borkplystrarar er i prinsippet altetarar, men lever hovudsakleg av insekt og andre virvellause dyr. Frø og bær er òg del av dietten. Dei har ein papegøye-liknande nebb, brukt til karakteristisk åtferd med fjerning av bork, som gir dei tilgang til virvellause dyr. Lætet av borkstrimlane som blir rivne av tre gir ein indikasjon på nærværet deira. Songen er karakteristisk langtona, kontaktropa er mjuke.

Dei hekkar høgt i eit eukalyptustre, i ein tregreingaffel, begge kjønna deler ruging og oppfostringa av ungane. Det kan vere to eller tre egg i kullet.

Habitatet består først og fremst av eukalyptskogar, av og til i skogområde dominert av papirbork i tetreslekta *Melaleuca* eller nøtteved (*Terminalia arostrata*). I det nordlege territoriet er det ein liten populasjon i eit område med breiblada papirborkskog (*Melaleuca viridiflora*) som er sesongmessig overfløymd.
Austborkplystrar i søraust kan òg treffast i hagar og parkar, i lågvaksen krattskog, i plantasjar av innført furu og i gjenvekstskogar.

## Artsliste
Borkplystrarar i rekkjefølgje etter IOC World Bird List V14.1. 2024, Norske artsnamn er etter *Norske navn på verdens fugler*. 

* Kvitpanneborkplystrar, *F. whitei*, Northern Shriketit, Campbell, AJ, 1910, (LC)
:to mindre utbreiingsområde i norlegaste Australia
* Kvitbukborkplystrar, *F. leucogaster*, Western Shriketit, Gould, 1838, (LC)
:lever i avgrensa område sørvestlegaste Australia
* Austborkplystrar, *F. frontatus*, Eastern Shriketit, (Latham, 1801), (LC)
:vidt utbreiingsområde i austlege Australia (New South Wales, Victoria, inn i Queensland og South Australia)

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shriketit|Shriketit]]» frå , den 19. mars 2024*
* Winkler, D. W., S. M. Billerman, og I. J. Lovette (2020). *Shrike-tits (Falcunculidae), version 1.0. I Birds of the World* (S. M. Billerman, B. K. Keeney, P. G. Rodewald, og T. S. Schulenberg, red.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.falcun1.01
* Birds of the World: *[https://birdsoftheworld.org/bow/species/falcun1/cur/species#genusFalcunculus Oversyn artar med inngang til artsskildringar]* Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Katarina Barley

**Katarina Barley** () er ein tysk jurist og politikar for SPD, frå 2019 medlem av Europaparlamentet. Barley var justisminister i Tyskland frå 2018 til 2019, og tidlegare frå 2017 til 2018 tysk familieminister. Ein kort periode fungerte ho som arbeids- og sosialminister. Barley blei medlem av Forbundsdagen ved valet i 2013. Ho var generalsekretær i SPD frå 2015 til 2017.
Ho blei fødd som britisk statsborgar og blei tysk statsborgar seinare.   

## Liv og virke
### Bakgrunn
Katarina Barley er dotter av ein engelsk journalist i Deutsche Welle, og ein tysk lege. Etternamnet har ho frå faren sin, som er frå Lincolnshire i England. Ho blei fødd som britisk statsborgar, og fekk fyrst tysk statsborgarskap seinare i livet, slik at ho har dobbelt statsborgarskap. 

Barley var tidlegare gift med advokaten Antonio, som i likskap med ho sjølv er statsborgar i to europeiske land, Spania og Nederland. Dei møtte kvarandre då dei begge studerte i Paris, og har to barn saman. Ho har nemnd at borna hennar har fire besteforeldre frå fire forskjellige europeiske land.

### Yrkeskarriere
Barley studerte juss ved Philipps-Universität Marburg og Université Paris-Sud. Hun tok diplom i fransk rett (Diplôme de Droit Français) i Paris i 1990, tysk juridisk embetseksamen i 1993 og juridisk doktorgrad ved Westfälische Wilhelms-Universität Münster i 1998.

Ho arbeidde fyrst som forretningsadvokat i advokatfirmaet Wessing & Berenberg-Gossler i Hamburg (no Taylor Wessing etter fusjonen med eit britisk advokatfirma) fram til 1999. Deretter var ho vitskapleg tilsett ved landdagen i Rheinland-Pfalz og vitskapleg tilsett ved Bundesverfassungsgericht. Frå 2005 til 2006 var Barley tysk utsending til Maison de la Grande Région/Haus der Großregion i Luxembourg, eit regionalt samarbeidsforum for Luxembourg og tilgrensande tyske, franske og belgiske regionar. Frå 2007 til 2008 arbeidde ho som dommar og frå 2008 til 2013 var ho tilsett som rådgjevar i Justis- og forbrukardepartementet i delstaten Rheinland-Pfalz.

### Politiske verv
Katarina Barley har vore engasjert i lokal- og delstatspolitikk sidan 1994 og blei vald som medlem av Forbundsdagen i 2013. Ho blei utnemnd som familieminister i den føderale regjeringa 2. juni 2017, då føregangaren hennar Manuela Schwesig gjekk av for å bli ministerpresident i Mecklenburg-Vorpommern. Frå 14. mars 2018 til 27. juni 2019 var Barley justisminister i Tyskland. Ho gjekk av som justisminister då ho i 2019 blei vald som medlem av Europaparlamentet, og sa dimed også fra seg medlemskapen i Forbundsdagen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Katarina Barley|Katarina Barley]]» frå , den 19. mars 2024.*
Nanna Melland

**Nanna Melland** () er ein norsk smykkekunstnar. Ho mottok Kunsthåndverkprisen under årsutstillinga til Norske Kunsthåndverkere i 2008. 

## Utdanning
Melland er utdanna gullsmed frå Elvebakken skole i Oslo i 1992–1995. Ho har mastergrad i sosialantropologi, religionshistorie og tibetansk språk frå Universitetet i Oslo (1997). Ho er også utdanna edelmetallformgjevar frå Institut for Ædelmetal i København (2001). Ho studerte smykkekunst ved Akademie der Bildenden Künste München under Otto Künzli frå 2001 til ho gjekk ut med diplom i 2008.

## Utstillingar
### Soloutstillingar
* 2012: *Swarm*, Galerie Spektrum, München
* 2013: *Swarm*, Deichman bibliotek, Oslo

### Gruppeutstillinger (i utvalg)
* 2010: *It's all about love*, Centre for Experimental Studies, Mexico by
* 2014: *Swarm*, Collective 2 Design Fair, representert av Sienna Gallery, New York/USA
* 2017: Årsutstillingen, Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum, Trondheim
* 2019: *Body Control*, Museum voor Moderne Kunst, Arnhem, Nederland
* 2019: *Schmuckismus*, Pinakotek, München
* 2019: *Everyone says hello*, Kunstnerforbundet, Oslo
* 2020: *Site effects*, Bayerisch Arts and Crafts Organization, München

I 2013 blei Melland tildelt Prize of Excellence under utstillinga "Pushing Boundaries & Chasing Challenges" i Beijing.

## Samlingar
Melland er innkjøpt av blant anna Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum i Trondheim, samlinga Marzee i Nijmegen i Nederland, og samlinga Hiko Mizuno i Tokyo i Japan.

## Litteratur
* Melland, Nanna, Witzgall, Susanne og Pontopiddan, Karen. *Nanna Melland*, 2008.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nanna Melland|Nanna Melland]]» frå , den 19. mars 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nanna Melland på Norske Kunsthåndverkeres nettside
Tone Vigeland

**Tone Vigeland** () var ein norsk sølvsmed og smykkekunstnar med internasjonalt renommé.

## Utdanning
Vigeland var utdanna ved Statens Håndverks- og Kunstindustriskole (1955–57), smykkelinja ved Oslo yrkesskole (1957), PLUS brukskunstsenter i Fredrikstad (1959), og tok sveinebrev i 1961 og meisterbrev i 1962.

## Kunstnarisk virke
Vigeland starta eige verksemd i 1961.

Kunsten til Vigeland har gjennomgått fleire fasar: enkel «scandinavian design» på 1960-talet, nye material på 1970-talet, «spiker-smykke» med etniske assosiasjonar på 1980-talet, ei dreiing mot det skulpturelle i løpet av 1980-talet. Etter 1995 arbeidde ho med skulpturar der teknikkane er dei same som i smykkene, men der formata går mot romutsmykkingar.

Smykka hennar har blitt skildra som «formfullendte arbeider [som] kan være utfordrende og faretruende med uttrykk som er vakre og dramatiske, kontrollerte og rå.» Namnet hennar «går stadig igjen i publikasjoner og sentrale utstillinger når det beste og det mest avanserte innen smykkekunsten på verdensbasis skal vises frem og omtales».

## Prisar og utmerkingar
Vigeland blei tidleg heidra med designprisen Jacobprisen i 1965. For utforminga av øyreringar og armband for verksemda Norway Designs A/S mottok ho to gongar Merket for god design i 1966.  Etter kvart mottok ho også Statens arbeidsstipend i 1966, Statens garantiinntekt i 1978, Oslo bys kunstnerpris i 1987, den svenske Prins Eugen-medaljen i 1988 og Anders Jahres kulturpris i 2002. I 1996 blei ho utnemnd til kommandør av St. Olavs Orden. 

Vigeland er kjøpt inn av ei rekkje norske museum, i tillegg til Victoria and Albert Museum i London, Cooper-Hewitt Museum og Museum of Modern Art i New York, National Museum of Modern Design i Tokyo, Musée des Arts Décoratifs i Paris, Pinakothek der Moderne i München. Eit høgdepunkt i karrieren hennar var ei retrospektiv utstilling som blei vist i Noreg, USA og Japan i perioden 1995–1998.

I 2014 var Vigeland festspeliutstillar i Bergen Kunsthall.

## Familie
Tone Vigeland var dotter av målaren Per Vigeland, og med det sonedotter av Emanuel Vigeland og grandniese av Gustav Vigeland.

## Litteratur
* Cecilie Malm Brundtland. *Tone Vigeland, jewellery + sculpture : movements in silver*. Stuttgart: Arnoldsche, 2003. 183 sider. Parallell engelsk og norsk tekst. ISBN 3-89790-185-4. Også utgåve med parallell tysk og engelsk tekst.
* Jorunn Veiteberg. «Tone Vigeland : karrieren, arbeidet, smykkene, skulpturene» I: *Kunsthåndverk*, nr 1/2, 2001
* *[[Jan Groth (1938–2022)|Jan Groth]]: Tegninger, Tone Vigeland: Skulpturer*. Nordjyllands kunstmuseum, 2000. 93 sider. ISBN 87-88307-43-3
* *Tone Vigeland : Norwegian Art Jewelry*. Tokyo: National Museum of Modern Art, 1997. 100 sider. Japansk tekst.
* *The Jewelry of Tone Vigeland 1958-1995*. Editor: Anniken Thue. Kunstindustrimuseet i Oslo, 1995. 109 sider. ISBN 82-7177-412-3

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tone Vigeland|Tone Vigeland]]» frå , den 19. mars 2024.*
Turn-EM 1990/Kvinner

**Europameisterskapen 1990 i turn for kvinner**, den 18. i sitt slag, vart avvikla i Pireus i Hellas helga 5. og 6. mai. Utøvarar frå 26 ulike land deltok i meisterskapen. 

Svetlana Boginskaja frå Sovjetunionen vart europameister i mangekamp for andre året i rad. Ho sigra i samtlege fire apparat-finalar, i skranke-øvinga delte ho fyrsteplassen med landskvinna Natalija Kalinina og Romanias Mirela Pașca.

Dei norske deltakarane enda som nummer 57 Anne Farstad og ? Siri Irgens Larsen.

### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Turn-Europameisterschaften 1990 (Frauen)|Turn-Europameisterschaften 1990 (Frauen)]]» frå ,  den 19. mars 2024.*
Jorunn Veiteberg

**Jorunn Veiteberg** () er ein norsk kunsthistorikar og kurator, som frå 2002 til 2015 var professor II ved Kunsthøgskolen i Bergen.

## Utdanning og karriere
Veiteberg er utdanna med magistergrad i kunsthistorie ved Universitetet i Bergen i 1982, og har ein doktorgrad frå 2000 om norske plakatar. Hun har vore redaktør for *[[Tidsskriftet Kunsthåndverk|Kunsthåndverk]]*, i perioden 1998–2007, har vore kurator for utstillingar, og skrive fleire bøker, blant anna om bilethoggaren Ambrosia Tønnesen, turisten Catharine Hermine Kølle og Marianne Heske.

## Prisar og utmerkingar
I 2010 blei Veiteberg tildelt Norsk Forms Hederspris. I 2013 fekk ho æresprisen til Norske Kunsthåndverkere og i 2015 blei ho kåra til Årets nynorskbrukar. Ho var oppnemnd som medlem av Norsk kulturråd for perioden 2016–2019.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jorunn Veiteberg|Jorunn Veiteberg]]» frå , den 19. mars 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
* khib.no  cv
* Norsk videokunstarkiv, Jorunn Veiteberg intervjua av Marit Paasche
Trine Skymoen

**Trine Skymoen** () er ein norsk diplomat. 
Ho har vore norsk ambassadør til Slovakia, Sør-Afrika og frå 2020 til Ungarn.

## Karriere
Skymoen er utdanna cand.polit. i statsvitskap med hovudfag i administrasjon og organisasjonsvitskap frå Universitetet i Bergen. Etter endt utdanning byrja ho i 1986 som aspirant i Utanriksdepartementet.

Skymoen hadde si fyrste utanlandsstasjonering i Elfenbeinskysten (1988–1991) og var deretter ved den norske delegasjonen til SN i New York (1991–1994). Frå 1994 til 1996 var Skymoen chargé d'affaires ad interim ved den norske ambassaden i Beograd i det som då var Den føderale republikken Jugoslavia. Skymoen var deretter frå 1996 tilbake i Oslo som rådgjevar i departementet før ho i 1998 blei utnemnd til ambassaderåd ved Den norske delegasjonen til OSSE i Wien. Ho blei i 2001 forfremma til ministerråd same stad. Frå 2003 til 2005 var ho seniorrådgjevar ved Statsministerens kontor, frå 2005 til 2008 var ho i leiinga for avdelinga for tryggleiksspolitikk og nordområda i Utanriksdepartementet og 2008 til 2009 var hun seniorrådgjevar i avdelinga for SN og globale spørsmål. I 2008 gjennomgjekk ho Forsvarets høgskole. 

Skymoen blei i 2009 utnemnd til norsk ambassadør i Bratislava i Slovakia. Etter ein periode som fagdirektør, blei Skymoen i juni 2014 utnemnd til ambassadør i Sør-Afrika. I november 2014 følgde sideakkreditering til Botswana. Ho hadde også ansvar for Lesotho, Madagaskar og Namibia.

Etter ein periode som seniorrådgjevar, blei Skymoen i april 2020 utnemnd til ambassadør i Ungarn.

## Utmerkingar
I 2010 utnemnde kong Harald V 2010 Skymoen til riddar av 1. klasse av Den Kongelege Norske Fortenesteordenen «for embetsforteneste».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trine Skymoen|Trine Skymoen]]» frå , den 19. mars 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
* Curriculum Vitae of the Ambassador , Den norske ambassaden i Slovakia.
Turn-EM 1992/Kvinner

**Europameisterskapen 1992 i turn for kvinner**, den 19. i sitt slag, vart avvikla i Nantes i Frankrike helga 5. og 6. mai. Utøvarar frå 30 ulike land deltok i meisterskapen.

Tatjana Gutsu frå Ukraina vart europameister i mangekamp. Ho vann også hopp og skranke. Gina Gogean frå Romania og Svetlana Boginskaja frå Russland tok kvar si gullmedalje, i høvesvis frittståande og bom.

Dei norske deltakarane enda som nummer 29 Anita Tomulevski, 43 Annette Pettersen og 66 Marianne Halvorsen.

### Mangekamp




### Bom




### Frittståande




### Hopp




### Skranke




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Turn-Europameisterschaften 1992 (Frauen)|Turn-Europameisterschaften 1992 (Frauen)]]» frå ,  den 20. mars 2024.*
Tamara Lazakovitsj

**Tamara Vasiljevna Lazakovitsj** () var ein sovjetisk turnar som vann tre gullmedaljar under europameisterskapen 1971, samt gull i lagkamp både ved Turn-VM 1970 og Sommar-OL 1972.

Saman med mellom andre Ljudmila Turisjtsjeva turna ho Sovjetunionen til triumf i lagkampen ved verdsmeisterskapen i Ljubljana hausten 1970. Under Turn-EM 1971 delte dei to fyrsteplassen i mangekampen. I tillegg vann Lazakovitsj både bom og skranke, og ho tok sølv i frittståande og hopp. I dei olympiske sommarleikane i München i 1972 var ho best av alle då Sovjetunionen sigra i lagkampen. Sidan i leikane tok ho sølv i bom-øvinga og bronse i så vel mangekamp som frittståande.

Lazakovitsj budde i Vitebsk, der ho enda opp som alkoholikar og sat fengsla fleire år for tjuveri. 38 år gammal døydde ho av alkoholisme.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tamara Wassiljewna Lasakowitsch|Tamara Wassiljewna Lasakowitsch]]» frå ,  den 20. mars 2024.* 
*
Nina Derwael

**Nina Derwael** () er ein belgisk turnar frå Sint-Truiden som i fleire år var verdas beste i skranke. Ho vart europameister i øvinga i 2017 og -18, verdsmeister 2018 og -19 og olympisk meister under sommarleikane i Tokyo i 2021. Derwael vann elles sølv på bom ved EM 2018 og bronse i skranke ved VM 2017 og VM 2022.

## Kjelder

* 
**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nina Derwael|Nina Derwael]]» frå ,  den 20. mars 2024.*
Dråpen i Havet

**Dråpen i Havet** er ein humanitær hjelpeorganisasjon, som vart starta av Trude Jacobsen i 2015. Utgangspunktet var eit stort behov for hjelp til båtflyktningar som kom sjøvegen til Lesvos og andre greske øyar i Egeerhavet mellom Tyrkia og Hellas. Jacobsen mobiliserte i starten frivillige i Noreg. Ni år seinare er organisasjonen prega av internasjonal deltaking av frivillige frå over 70 land. 

Dei første åra deltok frivillige i stor grad med å ta imot og hjelpe båtflyktningar når dei kom til land. Etterkvart har arbeidet blitt sentrert til flyktningleirar på øyane og fastlandet i Hellas. Dråpen i Havet knyter aktivitetane sine til fire programområde; humanitær hjelp, uformell utdanning, integreringsprosjekt og kapasitetsbygging. Formålet med arbeidet er å yte støtte til menneske på flukt og dele informasjon om flyktningar sin situasjon. Dråpen i havet har eit særskilt søkelys på kvinner og born. 

Sidan 2015 har over 8000 frivillige delteke i arbeidet til Dråpen i Havet. I tillegg til Hellas har Dråpen i havet arbeidd i Bosnia-Herzegovina, og i Polen i samband med krigen i Ukraina. 

## Prisar og utmerkingar

* 2015 - Norske Helter - Årets Initiativ
* Annette Thommessens Minnepris for 2020/2021 frå NOAS

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Sofie Nørsteng

**Sofie Nørsteng** () er ein norsk kunstnar som arbeider med keramikk.

## Utdanning
Nørsteng har utdanning frå Billedskolen København (2002–2006) og Gerrit Rietveld Academy i Amsterdam (2006–2007). Ho har også ein bachelor- (2008–2011) og mastergrad (2012–2014) frå Kunsthøgskolen i Oslo. Etter fullført utdanning i 2015 mottok ho eit treårig arbeidsstipend for yngre nyutdanna kunstnarar.

## Utstillingar
### Soloutstillingar (i utval)
* 2018: *Stedene. oss i mellom*, Galleri Fjordheim
* 2021: *Stille liv*, Det Gule Huset

### Gruppeutstillingar (i utval)
* 2013: *It's a girl!*, Akershus kunstsenter (dagens Nitja kunstsenter), Lillestrøm
* 2017: *Omformulerte forekomster*, Kunstnerforbundet, Oslo
* 2018: *Converging Bodies: Contemporary Norwegian Ceramics*, Patrick Parrish Gallery, New York
* 2019: *Working from the Inside*, med Belinda Blignaut, Oppland Kunstsenter, Lillehammer

## Prisar og utmerkingar
I 2016 fekk Nørsteng Kunsthåndverkprisen under årsutstillinga til Norske Kunsthåndverkere i Fredrikstad.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sofie Nørsteng|Sofie Nørsteng]]» frå , den 19. mars 2024.*