open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tom Allom

**Thomas James Allom** er ein engelsk plateprodusent og lydteknikar. Han er mest kjend for arbeidet sitt i 1970- og 1980-åra, med artistar som Judas Priest, Black Sabbath, Krokus, Loverboy, Def Leppard, Kix og Rough Cutt. Allom er medlem av The Music Producers Guild.

## Diskografi

### Som lydteknikar
;Siren/Kevin Coyne
* 1969 – *Siren featuring Kevin Coyne*
;Genesis
* 1969 – *[[From Genesis to Revelation]]*
;Black Sabbath
* 1970 – *[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]*
* 1970 – *[[Paranoid av Black Sabbath|Paranoid]]*
* 1971 – *[[Master of Reality]]*

### Som produsent
;Strawbs
* 1973 – *[[Bursting at the Seams]]*
* 1974 – *[[Ghosts av Strawbs|Ghosts]]*
* 1974 – *[[Hero and Heroine]]*
* 1975 – *[[Nomadness]]*

**Magna Carta**
* 1974 – Martin's Cafe

;Jack the Lad
* 1976 – *[[Jackpot av Jack the Lad|Jackpot]]*

;George Hatcher Band
* 1976 – *Dry Run*
* 1977 – *Talkin' Turkey*
* 1977 – *Have Band Will Travel* EP

;Pat Travers
* 1978 – *[[Live! Go for What You Know]]*

;The Tourists
* 1979 – *[[Reality Effect]]*
* 1980 – *[[Luminous Basement]]*

;Judas Priest
* 1979 – *[[Unleashed in the East]]*
* 1980 – *[[British Steel av Judas Priest|British Steel]]*
* 1981 – *[[Point of Entry]]*
* 1982 – *[[Screaming for Vengeance]]*
* 1984 – *[[Defenders of the Faith]]*
* 1986 – *[[Turbo av Judas Priest|Turbo]]*
* 1987 – *[[Priest...Live!]]*
* 1988 – *[[Ram It Down]]*
* 2009 – *[[A Touch of Evil: Live]]*
* 2016 – *[[Battle Cry av Judas Priest|Battle Cry]]*
* 2018 – *[[Firepower av Judas Priest|Firepower]]*

;Nantucket
* 1980 – *[[Long Way to the Top av Nantucket|Long Way to the Top]]*

;Def Leppard
* 1980 – *[[On Through the Night]]*

;Doc Holliday
* 1980 – *[[Doc Holliday av Doc Holliday|Doc Holliday]]*
* 1981 – *Doc Holliday Rides Again*

;Kix
* 1981 – *[[Kix av Kix|Kix]]*

;Whitford/St. Holmes
* 1981 – *[[Whitford/St. Holmes]]*

;Wolf
* 1982 – *Head Contact (Rock 'n' Roll)*

;Cobra
*1983 – *First Strike*

;Krokus
* 1983 – *[[Headhunter av Krokus|Headhunter]]*

;Y & T
* 1984 – *[[In Rock We Trust]]*

;Rough Cutt
* 1985 – *[[Rough Cutt av Rough Cutt|Rough Cutt]]*

;Loverboy
* 1985 – *[[Lovin' Every Minute of It]]*

;Urgent
* 1987 – *Thinking Out Loud*

;Jetboy
* 1988 – *Feel the Shake*

;The Works
* 1989 – *From Out of Nowhere*

;Ashes & Diamonds
* 1993 – *Heart of an Angel*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tom Allom|Tom Allom]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Keith McMillan

**Keith Lionel McMillan** () var ein engelsk fotograf og kunstnar. Han kom frå ein familie med mange kunstnariske talent: Mora var dansar, faren pianist og fotograf og broren kunstnar. Som barn viste McMillan at han var glad i musikk og friidrett, så mora melde han på ballett då han var åtte år gammal.

McMillan hadde ein karriere som ballettdansar, og dansa i mange ballettar. Sidan arbeidde han som fotograf og arbeidde for mange magasin frå 1967 til 1997. I 1968 fotograferte han dronninga av Storbritannia og familien hennar i høve gebursdagen hennar. Han fotograferte mange kjende folk som Tom Jones, Keith Richards, Roy Orbison, Mick Jagger, John Lennon, Yoko Ono, Henry Moore og Man Ray. Han skapte det ikoniske plateomslaget til det sjølvoppkalla debutalbumet til Black Sabbath, gjeve ut i 1970.

I 1980 regisserte han musikkvideoen for Paul McCartney-songen «Coming Up», og var musikkvideoregissør for ei rekkje artistar som Culture Club, Blondie, Pat Benatar, Queen, Bob Marley, Simple Minds, Kiss, Ian Gillan, Paul McCartney, Mike Oldfield, Motörhead, Kate Bush, Bananarama, Billy Squier, Ashford & Simpson, Foreigner, Wings og The Clash.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Keith McMillan|Keith McMillan]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Eppelheim

**Eppelheim** er ein bykommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen grensar i aust til Heidelberg. Eppelheim hyser 15&nbsp;500 ibuarar og omfattar 5,7 km².

Næringsmiddelprodusenten Rudolf Wild er suverent største sysselsetjar i kommunen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eppelheim|Eppelheim]]» frå ,  den 24. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Evangelistane

**Dei fire** **evangelistane** i kristendommen er Matteus, Markus, Lukas og Johannes, som etter tradisjonen skal ha skrive dei fire fyrste bøkene i Det nye testamentet.  Matteus og Johannes blir begge rekna som til følgjesveinane til Jesus. Matteus var tollbetjent og Johannes var fiskar. Markus var medarbeidar av apostelen Peter, og Lukas var ein gresk lege og medarbeidar av Paulus.

## Symbol

Dei fire evangelistane har symbol knytte til seg som er inspirerte av vers i Det gamle testamentet,  Esekiels bok og teke opp att i Johannes' openberring.

* Matteus – menneske med venger, engel. Symboliserer at Gud blir menneske
* Markus – løve med venger. Løva er eit symbol for kongeleg makt.
* Lukas – Okse. Eit symbol for offer og bønn.
* Johanne – Ørn. Symboliserer inspirasjonen av den heilage anden.

Symbola blir nytta i kyrkjekunst saman med avbildingar av evangelistane eller som eigne symbol for evangelistane. Gjennomgåande blir Matteus, Markus og Lukas avbilda som gamle menn som sit innandørs og skriv, medan Johanne blir avbilda som ein ung mann som sit utandørs.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Evangelisterna|Evangelisterna]]» frå ,  den 24. juli 2023.*
Evil Woman av Crow

«**Evil Woman**», stundom kalla «**Evil Woman (Don't Play Your Games with Me)**», er ein song av det Minneapolis–St. Paul-baserte bandet Crow, frå 1969 på albumet deira *Crow Music*. Songen nådde 19. plassen på amerikanske *Billboard* Hot 100-lista og 65. plassen i Australia.

## Salslister

## Black Sabbath-versjonen

Songen vart spelt inn i 1969 av Black Sabbath og gjeven ut i England som debutsingelen deira. Låten dukka òg opp på den europeiske versjonen av debutalbumet til bandet, *[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]*, sjølv om han vart ekskludert frå versjonar gitt ut i andre marknader og vart erstatta av B-sida, «Wicked World», på den amerikanske versjonen av albumet.

Låten vart ikkje offisielt gitt ut i Nord-Amerika før i 2002, då han vart inkludert på samlealbumet *[[Symptom of the Universe: The Original Black Sabbath 1970-1978]]*. Han vart seinare inkludert på eit anna samlealbum, *Black Sabbath: The Ultimate Collection*, gitt ut i 2016.

## Andre innspelingar
* Ein kjønnsendra versjon av songen, med tittelen «Evil Man», vart spelt inn av Ike & Tina Turner og gitt ut på deira album *[[Come Together av Ike & Tina Turner|Come Together]]* frå mai 1970.
* Urge Overkill og Killdozer samarbeidde om ein versjon med tittelen «Evil W♀myn» som Urgeoverkilldozer for samlinga *Mondostereo* på plateselskapet Tinnitus. Produsert av Steve Albini.
* Jazz Sabbath gav ut ein instrumental jazzversjon av denne låten på det sjølvtitulerte debutalbumet sitt frå 2020.
* Det britiske heavy metal-bandet Saxon spelte inn songen i 2021 på eit album med coverversjonar, *[[Inspirations av Saxon|Inspirations]].*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Evil Woman (Crow song)|Evil Woman (Crow song)]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Music Week

***Music Week *** er ein fagpublikasjon for den britiske platebransjen som blir distribuert via ein nettstad og eit månadleg trykt magasin. Det blir gitt ut av Future.

Det vart skipa i 1959 som *[[Record Retailer]]*, og relansert 18. mars 1972 as *Music Week*. 17. januar 1981 vart tittelen igjen endra, denne gongen til *Music & Video Week*. Rivalen *Record Business*, skipa i 1978 av Brian Mulligan og Norman Garrod, vart absorbert inn i Music Week i februar 1983. Seinare det året vart avleggjaren *Video Week* lansert og tittelen på den opphavlege publikasjonen gjekk attende til *Music Week*.

*Music Week* inneheld desse britiske hitlistene:
Official Top 75 Singles of the month, Official Top 75 Albums of the month (til liks med listene som vart brukte av *[[Top of the Pops]]* tidleg på 1990-talet og Absolute 80s på søndagar) og Official Vinyl Charts. Spesialiserte hitlister inkluderer Official Top 20 Americana, Official Top 20 Classical, Official Top 20 Hip-Hop & R&B, Official Top 20 Jazz, Official Top 20 Country, Official Top 20 Dance, Official Top 20 Folk og Official Top 20 Rock & Metal. Music Week inneheld òg hitlister for strøyming og ulike albumsamlingar, medan James Masterton si vekevise spalte Official UK Chart Analysis no berre er tilgjengeleg på nettet for abonnentar.

Då magasinet vart gitt ut kvar veke, inkluderte det topp 75-singlar, topp 75-artistalbum, topp 20-nedlastingar, topp 20-ringjetonar, topp 20-kompilasjonsalbum, topp 50-radioavspeling, topp 40-TV-avspeling og ei rekkje format- og sjangerlister (musikk-DVD, rock, indie osb.). Det inneheldt òg bakgrunnsinformasjon om sal og radiospelingsanalyser frå Alan Jones. Etter ei omlegging i oktober 2008 introduserte magasinet live-lister basert på Tixdaq-data, ei Box Office-liste og prediktive lister basert på informasjon frå Amazon.com, Rakuten.co.uk, Shazam, HMV.com og Last.fm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Music Week|Music Week]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;

## Bakgrunnsstoff
*
Sommer i P2

***Sommer i P2*** er ein portrettserie som vert sendt på radiokanalen NRK P2 og som podkast. Utvalde personar og gjestar deler personlege hendingar som dei har å fortelje. Programmet byrja i 2010.

## Gjestar
Programmet har hatt ein rekke gjestar som Sophie Elise, Else Kåss Furuseth, Erna Solberg og Jonas Gahr Støre.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*Sommer i P2 i nrk radio
The Wizard av Black Sabbath

«**The Wizard**» er ein song av det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath frå albumet *[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]* frå 1970. «The Wizard» vart vald ut som debutsingelen deira i Frankrike, med «Evil Woman» som vart vald ut som A-sida i mange andre land. Han var òg B-sida til singelen «Paranoid» i 1970, som nådde fjerdeplassen på UK Singles Chart og 61. plassen på ''Billboard'' Hot 100.

## Informasjon
«The Wizard» handlar om ein trollmann som bruker magien sin til å oppmuntra folk han møter. I eit intervju med Metal Sludge i 2005 sa Black Sabbath-bassist og tekstforfattar Geezer Butler at songteksten var påverka av trollmannen Gandalf frå *[[Ringenes Herre]]*.

## Medverkande
* Ozzy Osbourne &ndash; vokal, munnspel 
* Tony Iommi &ndash; gitar, slidegitar
* Geezer Butler &ndash; bass
* Bill Ward &ndash; trommar

## Overskrifter og innverknad
Songen vart spelt av Bullring Brummies, eit kortvarig prosjekt med Black Sabbath-grunnleggjarane Geezer Butler og Bill Ward, på hyllestalbumet *[[Nativity in Black]]* frå 1994.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Wizard (Black Sabbath song)|The Wizard (Black Sabbath song)]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
N.I.B.

«**N.I.B.**» er ein song gjeven ut av det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath. Han kom først ut som det fjerde sporet på debutalbumet deira *[[Black Sabbath av Black Sabbath|Black Sabbath]]*. Teksten er skriven i eg-form frå synsvinkelen til Lucifer. Bassisten Geezer Butler, som skreiv songteksten, har sagt at «songen handla om djevelen som forelska seg og forandra seg totalt og vart eit godt menneske.»

## Tittel
Songtittelen har lenge vore ei kjelde til spekulasjonar, og nokre fans har gjennom åra tolka tittelen som «Nativity in Black» eller «Name in Blood». Tidleg på 1990-talet hevda Geezer Butler at tittelen var ein referanse til skjegget til trommeslagaren Bill Ward på den tida, som bandkameratane meinte så ut som ein pennespiss (*nib* på engelsk). Ifølgje Butler: «Opphavleg var (tittelen) *Nib*, som var skjegget til Bill. Då eg skreiv N.I.B., kom eg ikkje på nokon tittel til songen, så eg kalla han berre Nib, etter skjegget. For å gjera den meir spennande sette eg inn teiknsettingteikn for å gjera han til N.I.B. Då han kom til USA, omsette dei han til «Nativity in Black».

Sjølv om «Nativity in Black» er ein omstridd tittel, vart han seinare brukt på eit par hyllestalbum for Black Sabbath gitt ut i høvesvis 1994 og 2000.

## Overversjonar og annan bruk
Ugly Kid Joe spelte inn sin cover av «N.I.B.» til hyllestalbumet *[[Nativity in Black]]*, etterfølgd av Ozzy Osbourne og Primus på *[[Nativity in Black II]]*. Den sistnemnde versjonen nådde andreplassen på ''Billboard'' Hot Mainstream Rock Tracks i oktober 2000.  Denne versjonen finst òg i plateboksen *[[Prince of Darkness av Ozzy Osbourne|Prince of Darkness]]* av Osbourne. Storm Large spelte òg ein cover i 2014 på albumet sitt *[[Le Bonheur av Storm Large|Le Bonheur]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:N.I.B.|N.I.B.]]» frå ,  den 24. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Thorolf Mowinckel

**Thorolf Beyer Mowinckel** () var ein norsk kjøpmann og politikar frå Bergen. Han representerte Bergen og partiet Høgre på Stortinget 1934-36.

Han var son til kjøpmann Johan E. Mowinckel og fekk opplæring til forretningslivet gjennom pensjonsskule i London, handelsskule i Leipzig og handelslære i Hamburg. Frå 1905 arbeidde han i faren sitt firma, i lang tid som medeigar. I 1936 tok han over jobben som administrerande direktør i AS Schee, Aas & Mowinckel-Samas i Oslo. Etter 1952 var han tilsett i næringsmiddelfabrikken Joh. Lærum & Co. 

Mowinckel var medlem av Bergen bystyre 1917–1922 og stortingsrepresentant frå Bergen 1934–1936. På Tinget var han medlem i Justiskomitéen. Perioden 1932-42 var han formann i Norges Colonialgrossisters Forbund.

## Kjelder

*''Stortinget : 1934-36''
*''Hvem er hvem''. 1948

## Bakgrunnsstoff
*A/S J.E. Mowinckel : tre generasjoner - tre epoker. 2000.
Asbjørn B. Syrrist

**Asbjørn Balthazar Syrrist** () var ein norsk jurist, bladmann og politikar frå Horten i Vestfold. Han var stortingsrepresentant 1913-15 for partiet Høgre.

Etter mellomskule i hovudstaden, utdanna Syrrist seg 1891-93 ved Krigsskulen. Åra 1894-97 arbeidde han som lærar i heimbyen. 1898 var han redaktør i Søndmør Folketidende, frå 1899 hadde han tilsvarande stilling i Tønsbergs Blad i over tjue år. Han var så politimeister 1918-24 i Tønsberg og sidan sakførar i same byen.

I tida 1908-13 var Syrrist medlem i bystyret i Tønsberg. Ved stortingsvalet 1912 vart han vald til å representere einmannskrinsen Tønsberg på Stortinget 1913-15. Han var då medlem av Protokollkomiteen og Komiteen etter Grunnlovas § 75.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Andrea Maria Schenkel

**Andrea Maria Schenkel** () er ein tysk forfattar frå Regensburg.

Schenkel debuterte i 2006 med kriminalromanen *Tannöd* (omsett til norsk som *Mordgården*, 2007), som bygde på ei uoppklara mordsak frå Hinterkaifeck. I januar 2008 hadde romanen selt i over 550 000 eksemplar, og blei løna med Deutscher Krimi Preis, Friedrich Glauser-Preis og The Martin Beck Award. Som lydbok blei han tildelt Corine-Weltbild-Leserpreis. Også den andre romanen til Schenkel, *Kalteis* (2007), fekk Deutscher Krimi Preis.

I samband med utgjevinga av *Tannöd* blei Schenkel skulda for plagiat av journalisten Peter Leuschner. Han gjekk til erstatningssøksmål på grunnlag av påstått likskapar med to dokumentarbøker han hadde skrive om Hinterkaifeck-morda, *Hinterkaifeck.* *Deutschlands geheimnisvollster Mordfall* (1978) og *Der Mordfall Hinterkaifeck* (1997). Saka blei avgjort til fordel for Schenkel i Münchner Landgerichts 20. februar 2008.

## Bibliografi

* *Tannöd* (2006)
* *Kalteis* (2007)
* *Bunker* (2009)

### Omsetjingar til norsk

## Prisar og utmerkingar

* Deutscher Krimi Preis 2007, for *Tannöd*
* Friedrich-Glauser-Preis for beste debutroman 2007, for *Tannöd*
* Corine 2007, for *Tannöd*
* Deutscher Krimi Preis 2008, for *Kalteis*
* The Martin Beck Award 2008, for *Mordbyn* (*Tannöd*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Andrea Maria Schenkel|Andrea Maria Schenkel]]» frå ,  den 25. juli 2023.*
Uncut

***Uncut*** er eit månadleg tidsskrift med base i London. Det er tilgjengeleg over heile den engelsktalande verda og fokuserer på musikk, men inneheld òg film- og bokseksjonar. Eit DVD-magasin under varemerket *Uncut* vart gitt ut kvartalsvis frå 2005 til 2006. Magasinet vart i 2019 kjøpt opp av det singaporeanske musikkselskapet BandLab Technologies, og har vorte gitt ut av NME Networks sidan desember 2021.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Uncut (magazine)|Uncut (magazine)]]» frå ,  den 25. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;
Kerrang!

***Kerrang!*** er ei britisk nettside og kvartalsvis tidsskrift som primært dekkjer rock, pønkrock og heavy metal. Sidan 2017 har magasinet vorte gitt ut av Wasted Talent Ltd (det same selskapet som eig den elektroniske musikkpublikasjonen *[[Mixmag]]*'). Bladet fekk namnet onomatopoetisk etter lyden av ein «gitar som blir slått med kraft».

*Kerrang!* vart første gong publisert 6. juni 1981 som ein «Heavy Metal Special» frå den no nedlagde avisa *[[magasinet Sounds|Sounds]]*. På grunn av populariteten til utgivinga vart bladet ein månadleg publikasjon, før det gjekk over til å bli kvar veke i 1987. I byrjinga vart det vigd til den nye bølgja av britisk heavy metal og framveksten av hardrock-band, Det musikalske tyngdepunktet til *Kerrang!* har endra seg fleire gonger, med fokus på grunge, no metal, post-hardcore, emo og andre sjangrar innan alternativ rock og heavy metal i løpet av den førti år lange utgivingshistoria til bladet. I 2001 vart det det mest selde britiske musikkvekebladet, og gjekk forbi *[[NME]]*.

Etter å ha gitt ut totalt 1818 utgåver la *Kerrang!* ned utgivinga av vekemagasinet i mars 2020 i samband med covid-19-pandemien, men heldt fram som ein nettpublikasjon med digitale «cover stories». I desember 2021 vart den trykte utgåva av *Kerrang!* gjenoppteke og vert no gjeve ut kvartalsvis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kerrang!|Kerrang!]]» frå ,  den 25. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* &nbsp;

## Bakgrunnsstoff
*
Cyrus P. Smith

**Cyrus Porter Smith** () var ein amerikansk politikar. Han var borgarmeister iBrooklyn frå 1839 til 1842.

## Bakgrunn
Smith var fødd på ein gard i Hanover i New Hampshire, og arbeidde seg gjennom Dartmouth College. Etter å ha studert juss i Connecticut flytta han til Brooklyn i 1827. Han kom til byen med få kontakter og ressursar, og blei kjend gjennom å ha deltatt aktivt i presidentvalkampen i 1828 og som korleiar i First Presbyterian Church i byen.

## Deltaking i samfunnslivet
Smith hadde stillingar som sekretær for Board of Trustees for Brooklyn og deretter for Corporation Counsel.

I 1839 blei han vald til borgarmeister av Board of Trustees. Han blei den fyrste folkevalde borgarmeisteren i Brooklyn i 1840. Han tapte så for demokraten Henry C. Murphy i 1842.

Smith blei seinare senator i delstaten. Han var òg involvert i andre samfunnsverv, og var medlem av Board of Education i tretti år, og var medgrunnleggar av både Green-Wood Cemetery (der han seinare blei gravlagd) og Brooklyn City Hospital.

## Smith & Bulkley
Etter å ha forlate dei offentlege embeta sin slo Smith seg saman med forretningspartneren William F. Bulkley om å danna føretaket Smith & Bulkley.  Smith var president i selskapet, med mange jernbane- og ferjeføretak i Brooklyn, mellom anna Catherine Ferry og Gouverneur Street Ferry.

## Familie
Eit av barnebarna hans var illustratøren Pamela Colman Smith.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cyrus P. Smith|Cyrus P. Smith]]» frå ,  den 25. juli 2023.*
NM i orientering 2015

**Noregsmeisterskapen i orientering 2015** vart avvikla dagane frå 10. til 13. september i Levanger i Nord-Trøndelag. Menn og kvinner tevla på normal- og mellomdistanse, samt stafett. Kongepokalane gjekk til vinnarane av normaldistansen, Mari Fasting og Olav Lundanes, nett som under noregsmeisterskapen i 2011. 

## Menn
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kvinner
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kjelder
*http://www.orientering.no/media/filer_public/05/0b/050ba8a3-bf72-49a8-8954-6af2f0999f26/nm-2015-lang.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/0b/67/0b675c94-54ba-442a-9343-60d4a94f65cf/nm-2015-mellom.pdf
Måren

**Måren** er ei veglaus grend i Høyanger kommune i Ytre Sogn. I 2023 er det ingen fastbuande i bygda. M/S Tansøy går i rute til Måren ferjekai frå både Ortnevik og Nordeide. Det er eit tjuetals hytter i grenda som blir nytta som fritidsbustader om sommaren.

## Historie
Måren var ein sentral plass i den tida fjorden var den viktigaste ferdselsåra, og difor busette fleire folk seg der. Før industribygginga i Høyanger i 1916 budde det fleire folk i Måren enn det som den gongen heitte Høyangsfjorden som no er kommunesenteret.

I 1808 oppførte den bergenske presen Michael S Tuchsen det praktfulle hovudhuset på kapteinsgarden i Måren.

I 1969 budde det 40 menneske i Måren. Idag er det ingen fastbuande igjen i grenda. Det var skulehus med elevar i Måren fram til 1977.

## Attraksjonar
* Måredalen - Jakt og friluftsområde
* Kapteinsgarden - over 100 år gammalt hovudhus med hage
* Måren Kraftverk oppført i 2010.

## Kjelder
Friedrich von Hagedorn

**Friedrich von Hagedorn** () var ein tysk diktar frå rokokkotida. 

## Liv og virke
Far til Hagedorn var dansk ambassadør i Hamburg. Den yngre broren hans var kunstteoretikaren og -samlaren Christian Ludwig von Hagedorn (1712–1780).

Hagedorn studerte fyrst jus i Jena, og var deretter sekretær for den danske sendemannen til London i 1726–29. Her kunne han bli kjent med engelsk litteratur og språk. Etter å ha vendt tilbake til Hamburg levde han ei tid i tronge kår, men i 1733 blei han tilsett som sekretær av eit gammalt handelsselskap, *English Court*, i Hamburg. Dette gav han ei uavhengig stilling som innverka gunstig på den litterære og økonomiske stillinga hans. 

I 1729 gav han ut *Versuch einiger Gedichte*, men fyrst med sin samlinga *Versuch in poetischen Fablen und Erzählungen* (1738), som minna om La Fontaine i dei lette versa sine, viste han eigentleg diktarisk talent. *Oden und Lieder* og *Moralische Gedichte* er påverka av Horats. Samlinga *Poetische Werke* kom ut i 7 bind i 1756, og seinare ved Eschenburg med levnadsskildring i 1800.

Hagedorn hadde vennleg kontakt med kjende kolleagaer som Friedrich Gottlieb Klopstock, Ludwig Gleim og Johann Jakob Bodmer. Han tok også imot Gotthold Ephraim Lessing nokre gongar.

Mozart tonesette diktet hans *Die Alte* (K. 517) i 1787. Joseph Haydn komponerte to kanonar (a capella-songar) over verka hans (Hob. XXVIIb).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Friedrich von Hagedorn|Friedrich von Hagedorn]]» frå , den 25. juli 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:no:Friedrich von Hagedorn|Friedrich von Hagedorn]]» frå  og «[[:en:Friedrich von Hagedorn|Friedrich von Hagedorn]]» frå , den 25. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*  Hagedorn: Vorbericht  zu: Sammlung Neuer Oden und Lieder, 1742; i Projekt «Lyriktheorie» Arkivert 7. juni 2007 hos Wayback Machine.
*  Kort biografi (tysk)
*  Dikt på zgedichte.de
* OpenLibrary
Douala

**Douala** er ein by i Kamerun og regionshovudstad i Littoral. Byen ligg ved munningen av elva Wouri, rundt to mil frå fra Guineabukta. Namnet Douala stammar frå bantufolket duala/douala, som opphavleg budde på staden. Namnet erstatta det tidlegare **Kamerunstadt** i 1907. Douala hadde 1 884 802 innbyggarar i 2005. Byen har lenge hatt omtrent like stort folketal som den kamerunske hovudstaden Yaoundé. Lenge var Douala den største byen i Kamerun, men no er Yaoundé større. 

Byen har ein stor produksjon av kakao, kaffibønner, palmeolje, bananar og tømmer. Desse varene blir eksporterte via hamna. Douala har også tekstil-, næringsmiddel- og treforedlingsindustri, og det blir drive produksjon av øl, leskedrikkar og aluminiumsprodukt her. 

Douala blei tysk i 1884, med namnet Kamerunstadt, og var hovudstaden i Tysk Kamerun frå 1901 til 1916. Frå 1940 til 1946 var han hovudstaden i Fransk Kamerun. 

## Transport
Det går jernbanelinjer frå Douala til byane Yaoundé, Ngaoundéré, Kumba og Nkongsamba. Byen har ei 1 800 meter lang bru over Wouri. Han har òg ein internasjonal flyplass, Douala internasjonale lufthamn.

## Vennskapsbyar

*  Strasbourg i Frankrike.
*  Akhisar i Tyrkia.
*  Dakar i Senegal.
*  Newark i USA.
*  Philadelphia i USA.
*  Windhoek i Namibia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Douala|Douala]]» frå ,  den 25. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Juli Zeh

**Juli Zeh** () er ein tysk jurist og forfattar av romanar, drama og essay med stort fokus på samfunnsspørsmål. Bøkene hennar er omsette til nær 30 språk. 

Zeh er fødd i Bonn. Ho studerte jus i Passau og Leipzig, og tok doktorgraden  med ei avhandling innan folkeretten.

## Prisar og utmerkingar

* 2000 Caroline-Schlegel-prisen for essayistikk
* 2002 Den tyske bokprisen (Deutscher Bücherpreis)
* 2002 Rauris’ litteraturpris
* 2003 Ernst-Toller-prisen
* 2009 Solothurns litteraturpris
* 2009 Carl-Amery-prisen
* 2015 Hoffmann-von-Fallersleben-prisen
* 2018 Bruno-Kreisky-prisen
* 2019 Heinrich-Böll-prisen
* 2023 Hannelore-Greve-litteraturprisen

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Juli Zeh|Juli Zeh]]» frå ,  den 25. juli 2023.*
Das Gedicht

**Das GEDICHT** ('Diktet') er det største poesimagasinet i den tysktalande verda. Det blei grunnlagt i 1993 av diktaren og forleggjaren Anton G. Leitner saman med Ludwig Steinherr. I periodane 1994–2007 og 2020–2022 var Leitner den einaste redaktøren. Mellom 2008 og 2019 redigerte Leitner det årlege tidsskriftet med ulike medredaktørar.

Frå den fyrste utgåva kom ut i 1993 har *DAS GEDICHT* publisert originale, ofte banebrytande verk frå tyskspråklege diktarar, og kritiske essar frå samtidige skribentar og forskarar. Kvar utgåve har eit tema (som erotika, religion, pop, politisk poesi, dikt om born, dyr, helse eller natur).  Temaa blir berre kunngjorde til abonnentar av magasinet. I tillegg har dei bok-lange utgåvene av bladet meldingar og kommentarar, og ein detaljert bibliografi av nye utgjevingar innan diktsjangeren.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Das Gedicht|Das Gedicht]]» frå ,  den 25. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* ''DAS'' GEDICHT-temavlegnsheiten
* Blogg for magasin
* ''Det er ein fullstendig lista over dei som er med i DAS GEDICHT sidan 1993.''
*
Meginhufr

**Meginhufr** er eit bord i skipsskroget til vikingskip, med særleg styrke og utforming. Ordet finn ein i gammalnorsk med tyding ‘det sterke eller mektige bordet’. I Osebergskipet finn ein det i overgangen mellom botn og skipsside. 

På Osebergskipet, og andre av dei første skipa ein veit hadde segl, sluttar banda i vasslinja. Skroget vart difor forsterka med bjelkar og krumvaksne kne. Knea ver spikra ned i bjelkane, og i det sterke bordet meginhufr, som på Osebergskipet ligg i 10. omfaret.

## Kjelder
* Arne Emil Christensen: *Forfedrenes farkoster Norsk skipsbyggerkunst fra de eldste tider*, PAX FORLAG A/S, OSLO 2022, ISBN 978-82-530-4310-4
Alfred P. Wright

**Alfred Petersen Wright** (), opphavleg **Alfred Petersen**, var ein norsk forretningsmann og skipsreiar frå Porsgrunn. Frå 1910 til 1912 var han stortingsrepresentant for partiet Høgre.

## Karriere
Wright vart cand.jur. i 1873. Etter nokre år utanlands tok han over faren sine forretningar. Han deltok i opprettinga av skipsforsikringsselskapet «Reform», etablerte Porsgrunn Gjærfabrikk og Norrøna Fabrikker, deltok i opprettinga av Porsgrunn Porcelænsfabrik og Porsgruns bryne-og slipestensfabrik. Han var frå 1896 dansk medlem av Tolltariffkommisjonen, 1897 av komiteen om Noregs deltaking i Stockholmsutstillinga og i 1906 av Traktatkomiteen. I tillegg var han frå 1903 medlem av Jarnbanekomiteen. Wright var styreleiar for Skiens kreditbank frå 1891.

Wright var med i Porsgrunn bystyre frå 1893, i mange år medlem av formannskapet og ordførar. Som Alfred Petersen var han vararepresentant til Stortinget i tida 1886 til 1894 for Høgre-partiet. Sidan var han varamann til Stortinget 1903–1906, møtte frå 2. november til 2. desember 1903 i staden for Jørgen Knudsen. I 1910–1912 var Wright fast representant på Stortinget, permittert 1912-sesjonen frå 8. juli. På Stortinget var han visesekretær i Lagtinget og medlem i Tollkomiteen.

Han var far til Carl P. Wright.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Fransk taco

**Fransk taco** ( [takos fʁɑsɛ]), også kjend som **[[Lyon]]-taco** ( [takos ljɔnɛ]), også kalla **matelas** (fransk for «madrass»), er ein snøggmatrett som normalt består av ein kveitetortilla som vert grilla og folda rundt eit fyll av pommes frites, ost og kjøt, blant anna deliingrediensar. 

På fransk bruker ein alltid fleirtallsforma (*tacos*) om denne matretten, sjølv i tilfelle der det berre er snakk om ein («un tacos»). 

Trass i namnet har fransk taco lite å gjere med ein meksikansk- eller ein texmex-taco og kan faktisk være meir lik ein burrito (spesielt californiaburrito); han er også blitt samanlikna med panini og dönerkebabsandwich. 

## Opphav
Fransk taco oppstod i regionen Rhône-Alpes i Frankrike i byrjinga av 2000-åra, før han blei populær blant tenåringar og unge vaksne i heile Frankrike og i utlandet.

Noko av populariteten kom på grunn av den relativt låge prisen og store porsjonsstorleiken samanlikna med andre snøggmatvariantar i landet; i 2019 kosta ein fransk taco omtrent fem euro.

## Utbreiing
Utbreiinga til den franske tacoen har gått hand i hand med veksten til kjeden O'Tacos. I 2019 var denne kjeden vaksen til å ha over 200 utsalsstadar i Frankrike, Belgia og Marokko, og dei hadde ein omsetnad på over to milliardar kroner i året. Opningsfestane til O'Tacos var blitt til store arrangement der kjente rapparar kom for å halde konsert.

Den franske tacoen kom til Noreg med opninga av gatekjøkenet *French Taco and Burgers Avenue* på Nesttun i Bergen i 2021. Året etter utvida dei med ein utsalsstad i Bergen sentrum, før dei også etablerte seg på Frogner i Oslo i 2023.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fransk taco|Fransk taco]]» frå ,  den 26. juli 2023.*

## Bakgrunnsstoff
Ostkaka

**Ostkaka** er ei svensk ostekake som opphavleg kjem frå Hälsingland og Småland. Kaka blir tradisjonelt servert varm saman med syltetøy, krem, fløyte eller is.

## Oppskrift
Ostkaka blir tradisjonelt laga ved å tilsetje løype til mjølk og let kaseinet koagulere. Krem, smør, egg, mandlar blir så tilsette for å lage deigen.

Deretter blir kaka bakt i omnen og servert lun, aldri varm, sidan det vil nøytralisere den særeigne smaken.

Tradisjonelt blir Smålandsvarianten laga i ein romsleg koparkjele. Dette har gitt utslag i ein tradisjon som tillet gjestane å servere seg frå midten av kaka, for å unngå spor av kopar som har kunna blanda seg inn i kakedeigen der ho har vore borti kjelen.

## Feiring
Sidan 2004 feirer man i Sverige kvart år *Ostkakans dag* den 14. november.
Dagen blei lansert av *Ostkakans vänner*, som blei stifta våren 2003.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ostkaka|Ostkaka]]» frå ,  den 26. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
GeoRSS

**GeoRSS** (*Geographically Encoded Objects for RSS feeds*) er ei vidareutvikling av RSS for å leggja til geografiske posisjonsdata i ein webfeed.

Det finst to GeoRSS-format som begge kan leggast til RSS 1.0 og RSS 2.0, som Atom:

* *GeoRSS-Simple*: Den enklastre varianten. Støtter enkle geometrifigurar (*point, line, box,* og *polygon*) og koordinatoppgjevingar etter WGS 84. GeoRSS-objektet kan skildrar i ein einskild såkalla tagg, t.d:


```
<georss:line>55.606 13.001 55.703 13.193 56.046 12.694</georss:line>
```


* *GeoRSS-GML*: Tilbyr fleire funksjonar og støtter fleire system enn WGS 84 for koordinatoppgjevingar. Nyttar Geography Markup Language (GML) og er ein offisiell OGC-standard. Med GeoRSS-GML blir dømet ovanfor skrive slik:


```
<georss:where>
      <gml:LineString>
         <gml:posList>
            55.606 13.001 55.703 13.193 56.046 12.694
         </gml:posList>
      </gml:LineString>
   </georss:where>
```


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:GeoRSS|GeoRSS]]» frå ,  den 27. juli 2023.*
NM i orientering 2017

**Noregsmeisterskapen i orientering 2017** vart avvikla dagane frå 7. til 10. september i Halden i Østfold. Menn og kvinner tevla på normal- og mellomdistanse, samt stafett.

## Menn
### Normaldistanse




### Mellomdistanse




### Stafett




## Kvinner
### Normaldistanse




### Mellomdistanse




### Stafett




## Kjelder
*http://www.orientering.no/media/filer_public/f1/4a/f14a586e-0ca1-4378-b34f-4c1e9c99038c/nm-2017-langdistanse.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/da/ff/daff5910-597e-46cc-bf34-546283fcdac1/nm-2017-mellomdistanse.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/8e/4d/8e4dfa61-b1c3-432e-8576-bbd669756325/nm-2017-stafett.pdf
Keyhole Markup Language

**Keyhole Markup Language** (*KML*) er eit filformat for vising av data på kart.

Som ein nettlesar kan visa innhald skrive i HTML, kan KML brukast til å visa data på kart som Google Maps som virtuelle globus Google Earth.

Dette er ein internasjonal standard som blir halden ved like av Open Geospatial Consortium og tidlegare av Google. 

; 
:

```xml
<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<kml xmlns="http://www.opengis.net/kml/2.2">
<Placemark>
  <name>New York City</name>
  <description>New York City</description>
  <Point>
    <coordinates>-74.006393,40.714172,0</coordinates>
  </Point>
</Placemark>
</kml>
```


## Sjå òg

* XML

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Keyhole Markup Language|Keyhole Markup Language]]» frå ,  den 27. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

* OGC KML 2.2 Standard
* OGC Official KML 2.2 Schema
* Google's KML Documentation
* KML Validator
* KMLToolbox
* KML Developer Support group
Johan Opsahl

**Johan Opsahl** () var ein norsk gardbrukar, skogeigar og næringsdrivar frå Nes i Akershus. Han var stortingsrepresentant for partiet Høgre i tida 1910-12.

Opsahl utdanna seg ved landbrukshøgskulen på Ås. Han tok i 1898 over farsgarden Opsal. I tillegg til gardsdrift med skogbruk, dreiv han også tømmerhandel, sagbruk, mylne, frørenseri og torvstrøfabrikk. Ei tid var han styreformann for Funnefoss tresliperi.

Perioden 1907-10 hadde Opsahl sete i formannskapet i Nes. Hausten 1909 vart han vald til å representere einmannskrinsen Øvre Romerike på Stortinget 1910-12. På Tinget hadde han sete i Lagtinget og han var medlem av Jarnbanekomiteen. Han ivra for å få ein aust/vest-jarnbane mellom Kongsvinger og Gjøvik, men tida var over for dei store jarnbanestrekka på det sentrale Austlandet. Opsahl var i 1910 permittert 8.–20. juni og i 1911 frå 20. juni til 24. juli.

## Kjelder

*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Seher Aydar

**Seher Aydar** () er ein tyrkisk-norsk politikar som sidan 2021 representerer Oslo og partiet Raudt på Stortinget.

Aydar er fødd i Tyrkia og er kurdisk-ætta. Ho kom til Noreg då ho var 11 år gammal og voks opp i Fredrikstad. Der arbeidde ho seinare i barnehage og engasjerte seg i politikken for Raud Ungdom. I 2010 vart ho vald til generalsekretær i Raud Ungdom. Landsmøtet til ungdomspartiet i april 2012 valde henne til leiar av Raud Ungdom, noko ho var i 2 år.

Etter å ha vore vararepresentant til Stortinget 2017–2021, fekk Aydar fast plass på Stortinget 2021–2025. Veljarane i Oslo gav ved stortingsvalet 2021 partiet Raudt to sete i Stortinget, Aydar slo såleis fylgje med partileiaren Bjørnar Moxnes. På Stortinget er Aydar medlem i Helse- og omsorgskomitéen og i Kontroll og konstitusjonskomitéen.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff

* Seher Aydar i roedt.no
Jan Borgersen

**Jan Borgersen** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Fredrikstad. Han vart noregsmeister på 110 meter hekk i 1952 og 1954, i 1954 også på 400 meter hekk. Borgersen, som var medlem i Fredrikstad IF, forbetra i september 1954 to gongar den norske rekorden på langhekken.

### Aktiv
Mot slutten av august 1952 vann Borgersen gullmedaljen på korthekken under NM i Oslo. Ei veke seinare i København tangerte han Konrad Hauges 20 år gamle norske rekord i øvinga. I landskampen mot Danmark overraska og vann han på tida 14,8 sekund.

Under Friidretts-NM 1954 i Sarpsborg vann Borgersen begge hekkeløpa, på 110 m hekk viste han favoritten Tor Olsen til sølvplass. Borgersen forbetra sitt personbeste på 400 meter hekk med 1,3 sekund då han på Bislett stadion den 11. september 1954 sletta den 20 år gamle noregsrekorden til Holger Albrechtsen. Deretter reiste han til Athen og landskamp mot Hellas. Onsdagen 16. september vann han langhekk-øvinga og flytta den blodferske rekorden ytterlegare to tidels sekund, ned til 53,2 sekund. Med eitt tidels sekund betre tid tok Kai Sjøberg i 1956 over som norsk rekordhaldar på 400 m hekk.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1951 i Oslo: Bronsemedalje på 110 m hekk
*1952 i Oslo: Gullmedalje på 110 m hekk
*1954 i Sarpsborg: Gullmedalje på 110 m hekk og 400 m hekk 
*1955 i Oslo: Sølvmedalje på 110 m hekk og 400 m hekk
*1956 i Stavanger: Sølvmedalje på 110 m hekk og 400 m hekk

## Kjelder
*Arbeiderbladet 13. september 1954
*Arbeiderbladet 16. september 1954
Golta

**Golta** er ei øy i Øygarden kommune i Vestland fylke. Folketalet er 42 (2011).

Golta er skilt frå øya Sotra med den tronge kanalen Goltastraumen. Over denne går Golta bru. Øya er nesten delt på midten av kanalen Vogga, og busetjinga er stort sett samla rundt dette delingspunktet. Mens Vogga er berykta for ville brottsjøar, er det ei lun vik på motsett side mot, Goltosen, og det er òg bygd ein molo i Goltasundet. Høgste punktet er Goltaberget (44 moh).

Fisket var rikt i vikene rundt Golta, og det kom stadig silde- og makrellstimar inn i dei tronge buktene som kunne stengast av med garn. Ibuarane på øya var difor velståande på 1700- og 1800-talet. Frå slutten av 1800-tallet vart fisket organisert i eit landnotlag, dette var i drift fram til rundt 1950.

**Folketalsutvikling:**

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Golta|Golta]]» frå ,  den 27. juli 2023.*
NM i orientering 2016

**Noregsmeisterskapen i orientering 2016** vart avvikla dagane frå 8. til 11. september i Fauske og Bodø i Nordland. Menn og kvinner tevla på normal- og mellomdistanse, samt stafett. Kongepokalane gjekk til vinnarane av mellomdistansane, Marianne Andersen og Carl Kaas.

## Menn
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kvinner
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kjelder
*http://www.orientering.no/media/filer_public/22/36/2236cbce-2bbc-410e-a969-b904ea5a72b6/nm-2016-langdistanse.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/4f/4f/4f4f4c9d-85fe-4368-866d-e858d1a7e870/nm-2016-mellom.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/9d/7b/9d7ba0cb-d5bb-4347-932f-e233206b8ba3/nm-2016-stafett.pdf
Stein Sletten

**Stein Kåre Sletten** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Bergen, sist busett på Storebø i Austevoll. Han vart norsk meister i øvinga høgdehopp i 1964, 1965 og 1968. Sletten var medlem i Idrottslaget Gular.

## Aktiv
29. september 1963 hoppa 18 år gamle Sletten over 2,06 meter på Skansemyren i Bergen. Dermed sletta han den seks år gamle noregsrekorden til Bjørn Thorkildsen. Åtte månader seinare, den 28. mai 1964, forbetra Sletten rekorden til 2,07 m på Krohnsminde i Bergen. Nøyaktig tre veker etter flytta han rekorden til 2,08 m, også då på Krohnsminde.

Den 31. juli 1965 vann Sletten høgdekonkurransen då Sverige, Noreg og Finland møttest til juniorlandskamp i svenske Gimo. Han sette norsk rekord då han svinga seg over 2,09 m og slo den lovande svensken Bo Jonsson. Fire dagar seinare, i landskampen mot Sverige på Bislett stadion i Oslo, forbetra Sletten sin norske rekord i høgdehopp til 2,10 meter. Rekorden gjaldt til Leif Roar Falkum sletta den i 1972. Under noregsmeisterskapen i Haugesund siste helga i august 1965, vart Sletten tildelt kongepokalen då han sette meisterskapsrekord ved å gå over 2,07 meter.

Sidan nådde Sletten aldri opp mot sitt tidlegare bestenivå. Han lukkast likevel vinne sitt tredje NM-gull då han i 1968 sigra på Kongsvinger med eit hopp på 1,98 m. Aktiv til 1971.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1963 i Trondheim: Sølvmedalje 
*1964 i Gjøvik: Gullmedalje
*1965 i Haugesund: Gullmedalje
*1967 i Trondheim: Sølvmedalje
*1968 på Kongsvinger: Gullmedalje
*1969 i Fana: Bronsemedalje

## Kjelder

*Bergens Arbeiderblad 30. september 1963
*Bergens Arbeiderblad 29. mai 1964
*Bergens Arbeiderblad 19. juni 1964
*Arbeiderbladet 5. august 1965
*Arbeiderbladet 5. august 1965
*Bergens Arbeiderblad 30. august 1965
Weinheim

**Weinheim** er ein by og ein kommune nordvest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland, om lag 15 km nordaust om storbyen Mannheim. Kommunen omfattar 58,1 km² og har eit folketal på drygt 45&nbsp;000.

Det multinasjonale industriselskapet, slekts-eigde Freudenberg-konsernet, har hovudkontor i Weinheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Weinheim|Weinheim]]» frå ,  den 28. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Joumou-suppe

**Joumou-suppe** (haitisk *soup joumou*, fransk  eller ) er ei tradisjonell haitisk graskarsuppe. Suppa er festmat med djupe røter i haitisk historie. Ho var opphavleg atterhalde dei franske slaveeigarane. Dei hadde slavane til å lage suppa, men det var berre plantasjeeigarane som fekk lov til å ete suppa. Etter revolusjonen i 1804 blei slaveriet avskaffa. Dimed blei det også tillate for alle å lage og ete suppa, og ho har deretter blitt eit symbol for den nyvunne fridommen til folket.

Suppa kan i tillegg til graskar, innehalde grønsaker, kjøt, kokebanan, pasta og krydder. Det er vanlegvis graskartypen som på engelsk blir kalla *turban squash,* på fransk *giraumon,* som vert brukt. Suppa blir laga til 1. januar kvart år, som er minnedagen for revolusjonen i 1804.

Joumou-suppa blei i 2016 skriven inn på UNESCO si liste over immateriell kulturarv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Joumou-suppe|Joumou-suppe]]» frå ,  den 28. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Smetana

**Smetana** er eit mjølkeprodukt frå Sentral- og Aust-Europa som blir framstilt av uhomogenisert syrna fløyte. Det har blitt hevda at smetana er eit produkt av russisk opphav. Smetana minner om crème fraîche (28 % feitt), men sidan det ikkje har blitt homogenisert, skil det seg ikkje når det blir kokt eller brukt i varme rettar. Dei mest anvende smetana-variantane har 15–30 %&nbsp;feittinnhald, og er meir syrlege enn crème fraîche.

## Produktet
Feittinnhaldet i smetana varierar frå 10 til 70 %. Dei mest alminnelege smetana-variantane som er til sals i supermarknadane har 10–40 % feittinnhald. Tilsetjing av fortjukkingsmiddel som gelatin er ikkje forboden, men er ikkje rekna som autentisk. Smetana-produkt tilsett gelatin og liknande blir sett av forbrukarar flest for å vere av lågare kvalitet og ueigna til matlaging, ettersom nokre rettar vil bli mislykka dersom ein nyttar smetana tilsett fortjukkingsmiddel.

## Bruksområde

### Generelt
I mange austeuropeiske kjøken blir smetana brukt i forrettar, hovudrettar, supper og desserter. Til dømes kan det vere blanda i supper, grønsaks- og kjøtrettar, servert med pelmeni eller pirogar, eller bli brukt som fyll i krydra pannekaker. Produktet kan også blandast med hytteost, lauk, paprika og anna krydder til ein pikant smøreost som blir eten på brød. Ettersom smetana i motsetnad til crème fraîche ikkje skil seg ved høge temperaturar, blir det blant anna nytta til kjøt- eller grønsaksgryterettar og andre rettar som krev ei lang tillagingstid i omnen.

### Ungarn
Ungarske kokkar bruker smetana (ungarsk *tejföl* eller *tejfel*) i sausar som *paprikas* og i oppskrifter som skinke-fylte pannekaker (palacsinta). I dei seinaste tiåra har mange forbrukarar i stadig større grad spurt etter meieriprodukt med lågare feittinnhald. Difor har smaken og konsistensen til mange meieriprodukt blitt endra. Nokre ungarske kokebøker anbefaler no å erstatte smetana med crème fraîche blanda med fløyte (38–40 %&nbsp;melkefett).

### Finland
Smetana er mykje utbreidd i det finske kjøken, hovudsakleg i Karelen og Ingermanland. 

### Russland og Ukraina
I ukrainsk og russisk kjøken bruker ein ofte smetana som tilsetjing (garnityr) i borsj og andre supper, også som ingrediens i vareniki og pelmeni.

### Tyskland
*Schmand* er typisk for nokre lokale tyske kjøken, særleg i Hessen og Thüringen. I tillegg til at ein bruker det i krydra rettar, blir det også brukt i kaker som Schmandkuchen og dessertar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Smetana|Smetana]]» frå ,  den 28. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
Sulo

**Sulo** er ei veglaus øy ytst i havgapet lengst nord i Øygarden kommune i Vestland fylke. Dei siste fastbuande flytta frå øya i 1978, men mange hus er i bruk som sommarbustader. Høgste punktet på øya er 34 meter over havet.

### Folketalsutvikling

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Toftarøyna

**Toftarøyna** er ei øy lengst sør i Øygarden kommune i Vestland fylke. Folketalet er 386 (2011).

Øya har eit areal på ca. 7,8 km². Toftarøyna er knytt saman med Sotra ved Tofterøybrua som stod ferdig i 1975. Før dette hadde det vore ferjesamband over Austefjorden sidan 1960. Høgste punktet på øya er Sælsfjellet, 84 meter over havet.

Tofterøy skule var den einaste skulen på øya, men han vart lagt ned i 2012.

### Folketalsutvikling

## Galleri

Fil:Tofterøybrua.JPG|Tofterøybrua
Fil:Toftevika.jpg|Toftavika
Fil:Saele_paa_Tofteroy.JPG|Sæle
Fil:Nordspissen av Tofterøy.JPG|Nordspissen av Toftarøyna


## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Gottfried Keller

**Gottfried Keller** () var ein sveitsisk forfattar. Han er mest kjend for romanen *Der grüne Heinrich*.

Keller var fødd i Zürich. Han gav ut dei første dikta sine i 1846. I 1855 gav han ut den halvt sjølvbiografiske *Der grüne Heinrich*, som skildrar ein ung mann med ein mislykka kunstkarrière. I 1872 kom *Sieben Legenden*.

Keller var ein god forteljar, og skreiv nokre av dei best kjende tyske novellene frå denne perioden. Blant desse kan ein nemna *Romeo und Julia auf dem Dorfe* og *Züricher Novellen*. 

## Verkliste
* 1846: *Gedichte.*
* 1851: *Neuere Gedichte.*
* 1854–55: *Der grüne Heinrich.* Fyrste versjon av romanen.
** Bd. 1. Vieweg, Braunschweig 1854.
** Bd. 2. Vieweg, Braunschweig 1854.
** Bd. 3. Vieweg, Braunschweig 1854.
** Bd. 4. Vieweg, Braunschweig 1855.
* 1856: *Die Leute von Seldwyla.* Del I av novellesyklusen med forteljingane Pankraz, der Schmoller, Romeo und Julia auf dem Dorfe, Frau Regel Amrain und ihr Jüngster, Die drei gerechten Kammmacher, Spiegel, das Kätzchen. Ein Märchen
* 1860: *Das Fähnlein der sieben Aufrechten.*
* 1872: *Sieben Legenden.* Novelleyklus
* 1873–1874: *Die Leute von Seldwyla.* Del I  uforandra, del II med forteljingane *Kleider machen Leute,* *Der Schmied seines Glückes,* *Die mißbrauchten Liebesbriefe,* *Dietegen,* *Das verlorene Lachen*
* 1877: *Züricher Novellen.* Novellesamling med forteljingane *Hadlaub,* *Der Narr auf Manegg,* *Der Landvogt von Greifensee,* *Das Fähnlein der sieben Aufrechten,* *Ursula*
* 1879–1880: *Der grüne Heinrich.* Endeleg versjon av romanen.
* 1881: *Das Sinngedicht.* Novellesamling med foreljingane *Von einer törichten Jungfrau,* *Regine,* *Die arme Baronin,* *Die Geisterseher,* *Don Correa,* *Die Berlocken*.
* 1883: *Gesammelte Gedichte.*
* 1886: *Martin Salander.* Roman.
* 1889: *Gesammelte Werke* i ti band

### Norske omsetjingar
* 
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gottfried Keller|Gottfried Keller]]» frå ,  den 28. juli 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
NM i orientering 2019

**Noregsmeisterskapen i orientering 2019** vart avvikla dagane frå 12. til 15. september i Tønsberg i Vestfold. Menn og kvinner tevla på normal- og mellomdistanse, samt stafett. Kongepokalane vart tildelt Andrine Benjaminsen og Olav Lundanes.

## Menn
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kvinner
### Normaldistanse





### Mellomdistanse





### Stafett





## Kjelder
*http://www.orientering.no/media/filer_public/52/ba/52ba664f-1a67-4773-abb8-39407b9cc3f4/nm-2019-langdistanse.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/b0/5e/b05e8c2c-bef1-4526-be5d-070d5201dd69/nm-2019-mellomdistanse.pdf
*http://www.orientering.no/media/filer_public/c5/94/c594efb4-8b23-46eb-9e4d-9b70d64c7b33/nm-2019-stafett.pdf