open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Programvareprosess

Ein **prosess** i samband med programvare er i grove trekk eit sjølvstendig program, eller programmodul, som køyrer under kontroll av eit operativsystem. Ein prosess femnar om programkoden og tilstanden til programmodulen (variablar). Ein prosess kan innehalda ein eller fleire trådar. Som oftast vert fleire prosessar køyrd samstundes. Det er da operativsystemet som alloker CPU-tid til dei ulik prosessane og trådane dei inneheld.
LADSPA

**LADSPA** står for **Linux Audio Developers Simple Plugin** og er ein plugginnprogrammeringsgrensesnitt for filter og effektprosessorar. LADSPA er open kjeldekode og vart opphavleg utvikla for Linux, men kan no nyttast på mange operativsystem.

LADSPA er eit etter måten enkelt plugginngrensesnitt og utviklarane har lagt meir fokus på stabilitet og kompabilitet enn på å tilby eit stort mangfald av funksjonar. 
DSSI er eit pluginn som utvidar LADSPA med instrumentpluginn.
LV2 er etterfylgjaren til LADSPA.
Arne Hamarsland

**Arne Hamarsland** () er ein norsk, tidlegare friidrettsutøvar frå Fana, som tevla på mellomdistansane og seinare også på langdistansane. Han vart noregsmeister åtte gongar i tida mellom 1955 og 1963, seks gongar på 1500 m og to på 800 m. Hamarsland, som var medlem av IL Gular, hadde 1500 m som sin spesiadistanse og fekk kongepokalen under NM 1963. Han var nummer ni på 1500 m under sommar-OL 1960. Hamarsland representerte Noreg i 50 landskampar i friidrett.

## Aktiv
Hamarsland vann si fyrste NM-medalje i 1953, då han med tida 3.57,4 tok bronsen, 2,2 sekundar bakom noregsmeisteren Terje Lilleseth. Året etter tok han sølv på same distansen, men var sjanselaus på å fylgje noregsmeisteren og kongepokalvinnaren Audun Boysen. Under NM 1955 i Oslo vann Hamarsland sitt fyrste NM-gull då han slo Terje Lilleseth på målstreken.

Frå noregmeisterskapen 1956 i Stavanger fekk Hamarsland med seg to medaljar, gull på 1500 m og bronse på 800 m. På 800-meteren fylgde han både NM-vinnaren Audun Boysen og Ulf Bertil Lundh så å seie til målstreken, kom i mål høvesvis to og ein tidels sekund bakom dei to. Boysen vart dobbeltvinnar på mellomdistansane under NM 1957 i Bergen, Hamarsland fekk sølv på 1500 m. Også i 1958 måtte Hamarsland ta til takke med sølvmedalje på 1500, då han vart slått i innspurten av Lundh.

Hamarsland vann 1500 m under NM både i 1959, -60 og -61, siste gongen fekk han kamp til målstreken av spurtsterke Thor Helland. Både i 1960 og -61 vart han dobbelmeister, då han også vann 800 m.

Han deltok på 1500 m under OL 1960 i Roma. Her hadde han ingen vanskar med å kvalifiserte seg til finalen, med tida 3.44,4 vart han nummer tre i heatet med stor margin. I sjølve finalen imponerte Herbert Elliott frå Australia, som med ny verdsrekord på 3.35,6 var i ei klasse for seg. Hamarsland kom i mål på 3.45,0 og vart nummer ni og sist i finalefeltet.

Under NM 1962 i Drammen vann Thor Helland spurten på 1500 m og viste Hamarsland til sølvplass, medan den seinare landskjende Tormod Hermansen fekk bronsen. Hamarsland kom tilbake året etter, då han i Trondheim vart noregsmeister med tida 3.44,9 og vann med over fem sekundars margin til juniorløparen Einar Førde. For dette løpet vart Hamarsland tildelt konmgepokalen.

Hamarsland tok nye sølvmedaljar under NM 1965 og NM 1966. I 1965 tapte han i innspurten både på 10&nbsp;000 m, mot Thor Helland, og på 3000 m hinder mot Ole Ellefsæter. Året etter vart han på ny slått av Helland i innspurten under eit NM-løp, no på 5000 m.

Hamarsland sette tre norske rekordar på 1500 m, tre på ei engelsk mil og ein på 3000 m. Hans beste resultat på 1500 m, 3.39,8, oppnådd i 1958, stod som norsk rekord i ti år og var også nordisk rekord ei tid. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Arne Hamarsland|Arne Hamarsland]]» frå , den 7. august 2012.* 
 
* *Friidrott 61*. Helsingborg 1961
* *Sportsboken*, aktuelle årgangar
Den amanske porten

**Den amanske porten** (latinsk *Amani Portae*) eller **Bahçepasset** (tyrkisk *Bahçe Geçidi*) er ein fjellovergang i provinsen Osmaniye sør i det sentrale Tyrkia. Overgangen kryssar dei nordlege Amanusfjella mellom Cilicia og det sørlege Anatolia og det nordlege Syria. Det er ein av to fjellovergangar over Amanusfjella i lag med Den syriske porten lenger sør. Den amanske porten vart nemnd i antikken i Nabonidus-krønika.

Passet spelte ei viktig rolle fram mot slaget ved Issus. Etter at ein del av armeen til Aleksander den store okkuperte Den syriske porten, valde Darius III av Persia å føre armeen sin gjennom Den amanske porten og sette armeen sin mellom dei to makedonske armeane ved byen Issus. Dei makedonske styrkane slo seg saman før dei gjekk til åtak mot Darius, og utfallet vart tap for persarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Amanian Gate|Amanian Gate]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Belenpasset

**Belenpasset** (tyrkisk *Belen Geçidi*), òg kjend som **Den syriske porten**, er ein fjellovergang i Belen i provinsen Hatay sør i det sentrale Tyrkia. Det smale passet gjennom Nurfjella er ei av dei viktigaste rutene frå kystregionen Cilicia til det indre av Syria. 

Passet er kanskje mest kjend som staden der Aleksander den store jaga styrkane til Darius III av Persia gjennom etter slaget ved Issus. I vestenden av passet står Jonasøyla, der profeten Jona visstnok ifylgje mytologien vart spytta ut av fisken som svelgde han. 

Den 28. juli 1832 fann det stad eit stort slag stad ved passet mellom Det osmanske riket og Egypt, der styrkane til Ibrahim Pasja av Egypt slo osmanarane. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belen Pass|Belen Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*"Progress of the Baghdad Railway" in The Geographic Journal, Vol. 41, No. 3.
Fløyelsblomslekta

**Fløyelsblomslekta** (*Tagetes*) er ei planteslekt i korgplantefamilien. Slekta har i dag om lag 50-60 artar der dei fleste er utbreidde i tropiske eller subtropiske delar av Amerika. Plantene har sterk lukt og er eitt- eller fleirårige urteatige planter. Nokre få artar er halvbuskar eller buskar.

Blada sit oftast motsett, og dei er lappa eller ulikefinna med meir eller mindre tanna rand. Blomstrane dannar ein endestilt stand (ei korg) med frå 13 til meir enn 100 tungeforma randblomstrar og 6-120 røyrforma skiveblomstrar, der alle er fruktbare. Fruktene er nøtter.

## Etymologi
Namnet kjem frå Tages, opphavleg ein etruskisk gud og seinare gjort til barnebarnet av Jupiter av romarane. Grunnen til at Linné valde dette namnet er truleg på grunn av kor lett frøa til desse artane spirer og planta har lett for å komme att år etter år frå frøa som vart produserte året før.

## Hybridar

Det er kryssa fram ei rekke eittårige hybridar og kultivarar som kan samlast i ulike grupper. Nokre grupper er:
* 'African': Hybridar og kultivarar av *Tagetes erecta*. Kompakte plantar med kvite, fylte opptil 12&nbsp;cm breie blomstrar.
* 'Afro-French': Kryssingar mellom *Tagetes erecta* og *Tagetes patula* med talrike små blomstrar.
* 'French': Hybridar og kultivarar av *Tagetes patula*. Om lag 5&nbsp;cm breie blomsterkorger, der enkeltblomstrane i korga har lysare farge ytst.
* 'Signet': Har *Tagetes tenuifolia* som stamform. Dei mange blomstrane er enkle og opptil 3&nbsp;cm breidd. Blomstringa varar lenge.

## Nokre artar
Eit utval av artar med engelske namn der det eksisterer er lista opp nedanfor. Berre tre av artane har offisielle norske namn, fløyelsblom, sprikefløyelsblom og stankfløyelsblom.

### Tidlegare plassert i tagetes
**[[Tithonia rotundifolia]]* (Mill.) S.F.Blake (som *T. rotundifolia* Mill.)

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Belkahvepasset

**Belkahve** er ein fjellovergang i provinsen İzmir i Tyrkia.

Belkahve ligg 25 km aust for İzmir langs hovudvegen D300 mellom İzmir og det indre av Tyrkia.Fjellovergangen ligg 268 meter over ahvet. Sidan gjennomsnitthøgda i Tyrkia er over 1000 moh, vert Belkahve rekna som ein låg fjellovergang. det er det første punktet ein passerer på veg frå Sentral-Anatolia til İzmir der ein kan sjå İzmir og Egearhavet. Under den tyrkiske sjølvstendkrigen, etter tre år med okkupasjon, observerte nasjonalistane, inkludert Atatürk, İzmir frå dette punktet den 8. og 9. september 1922. Det er reist eit monument her til minne om hendinga. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belkahve Pass|Belkahve Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Çaykavakpasset

**Çaykavak** er ein fjellovergang i provinsen Niğde i Tyrkia.

Çaykavak ligg i nordsida av Taurusfjella langs hovudvegen D805 mellom Niğde og kysten av Middelhavet. Han ligg 48 km frå Niğde og 5 km frå D750, hovudvegen mellom nord og sør i det sentrale Tyrkia.. Overgangen ligg 1584 meter over havet. 

Områda sør for passet er fjellendt, medan ein nord for passet finn høgtliggande sletter. 6 km lenger nord ligg derimot Kolsuzpasset.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Çaykavak Pass|Çaykavak Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dei kilikiske portane

**Dei kilikiske portane** eller **Gülekpasset** er ein fjellovergang gjennom Taurusfjella mellom dei låge slettene i Kilikia og Anatolia-platået, via ei smal kløft som Gökolukelva renn gjennom. Det høgaste punktet er kring 1000 meter over havet.

Dei kilikiske portane har vore viktige transportvegar for handel og militæret i tusenvis av år. Tidleg på 1900-talet vart det bygd ein smalsporsjernbane gjennom passet og i dag går Tarsus-Ankara-egen (E90, O-21) gjennom dei. 

Sørenden av Dei kilikiske portane er om lag 44 km nord for Tarsus og nordenden fører til Kappadokia.

## Historie
Yumuktepe (dagens Mersin), som vaktar Adanasida av passet, er frå 4500 fvt. og er ein av dei eldste festningsbusetnadane i verda. I antikken drog både hittittane, grekarane, Aleksander den store, romarane, mongolane og krossfararane over passet under felttoga sine. Bibelen skriv at heilage Paulus av Tarsus og Silas reiste denne vegen gjennom Syria og Kilikia. 

Då tyske ingeniørar arbeidde på jernbanelinja mellom Haydarpaşaterminalen i Istanbul, ved breidda av Marmarahavet, og Bagdad, klarte dei ikkje å følgje den gamle vegen over passet. I staden måtte dei byggje ei rekkje viaduktar og tunnelar, noko som vert rekna som ein av dei store underverka i jernbanebygging. Ruta opna i 1918 og linja transporterte osmanske tropper og krigsmateriell til fronten i Mesopotamia i dei siste månadane av første verdskrigen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cilician Gates|Cilician Gates]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* Livius.org: Cilician Gate
* Railroad engineering through the Cilician Gates
Kızıldağpasset

**Kızıldağpasset** er den høgastliggande fjellovergangen i Tyrkia.

Han vert kryssa av hovudvegen D-200 mellom Aust-Anatolia og Sentral-Anatolia på grensa mellom provinsane Sivas og Erzincan. Avstanden til Sivas er 140&nbsp;km og til Erzincan 106&nbsp;km. Høgda er 2190 meter over havet. Det er vanskeleg å halde overgangen open om vinteren på grunn av vanskelege vêrtilhøve.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kızıldağ Pass|Kızıldağ Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Kolsuzpasset

**Kolsuz** er ein fjellovergang i provinsen Niğde i Tyrkia

Kolsuz ligg ved ein landsby med same namn langs hovudvegen Riksveg D-805 mellom Niğde og middelhavskysten. Det er 42&nbsp;km til Niğde og 11&nbsp;km til hovudvegen D-750, hovudruta melom det sørlege og nordlege Sentral-Tyrkia. The koordinatar are  Overgangen ligg 1490 meter over havet.

Çaykavakpasset, som er noko høgare, ligg 6&nbsp;km lenger sør og nord for Kolsuzpasset er det hovudsakleg høgtliggande sletter som er typisk for Sentral-Anatolia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kolsuz Pass|Kolsuz Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sertavulpasset

**Sertavulpasset** (tyrkisk *Sertavul Geçidi*) er ein fjellovergang sentralt i Taurusfjella i Tyrkia på grensa mellom provinsen Mersin og provinsen Karaman på vegen frå Konya over Karaman til kysten av Middelhavet ved Anamur og Silifke.

Landskapet kring overgangen er forskjellig frå mange av dei andre overgangane i Taurusfjella sidan han er relativt flat. Karstlandskapet er dekt av kalksteinsklipper og mange slukhol, og terrenget er generelt vegetasjonsfattig. 

Servatulpasset var staden der den tysk-romerske keisar Fredrik I Barbarossa kryssa Taurusfjella under det tredje krosstoget før han drukna i elva Calycadnus (i dag *Göksu*) i 1190.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sertavul Pass|Sertavul Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ziganapasset

**Ziganapasset** (tyrkisk *Zigana Geçidi*) er ein fjellovergang i Dei pontiske fjella i provinsen Gümüşhane nær grensa til provinsen Trabzon nordaust i Tyrkia. Passet ligg 2032 meter over havet langs D-885 og Europaveg 97, 60 km frå Gümüşhane og 120 km frå Trabzon ved kysten av Svartehavet. Passet er dekt av snø fem månader av året.

Ziganatunnelen under passet, 1795 meter over havet, er 1702 meter lang og er ein av dei lengste tunnelane i landet.

Landsbyen Zigana, ligg 3,5 km sørvest for tunnelen og er eit populært skiområde.
 
25. januar 2009 tok eit snøras livet av 11 turgåarar ved Ziganafjellet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zigana Pass|Zigana Pass]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Allahuekber Dağları

**Allahüekber Dağları** (Allahüekberfjella, som tyder «Allahu akbar-fjella»), er ei fjellkjede nordaust i Tyrkia.

I 1914 under starten av første verdskrigen gjekk fjella over grensa til Russland, og det gjekk gale for ein tyrkisk armé som hadde fått ordre om å invadere Karsområdet (som då var ein del av Russland). Tusenvis miste livet i snøen i Allahüekber Dağları, sjå slaget ved Sarikamis.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Allahüekber Dağları|Allahüekber Dağları]]» frå ,  den 7. august 2012.*
Anti-Taurus

**Anti-Taurus** (frå gresk Αντίταυρος, tyrkisk *Aladağlar*) er ei fjellkjede sør og aust i Tyrkia, som svingar nordaustover frå Taurusfjella. Det høgaste fjellet i fjellkjeda er Erciyes på 3917 meter over havet. Den greske geografen frå antikken, Strabon skreiv at i hans tid var toppen alltid snødekt, og at dei få som hadde vore på toppen kunne sjå både Svartehavet og Middelhavet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anti-Taurus Mountains|Anti-Taurus Mountains]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Strabon

**Strabon** (gresk Στράβων, latin *Strabo*, fødd 63/64 fvt., død kring 24 evt.) var ein gresk historikar, geograf og filosof. I dag blir Strabon best hugsa for verket sitt på 17 bind, *Geografika*, som bokstavleg tyder «geografi». Det presenterer ei utfyllande forteljing om folk og stader frå ulike regionar i den kjende verda på den tida.

Strabon var fødd inn i ein rik familie frå Amaseia i Pontos, i dag Amasya i Tyrkia, som på den tida nyleg hadde vorte del av Den romerske republikken. Han studerte under ulike geografar og filosofar, først i Nysa, seinare i Roma. Filosofisk sett var han ein stoikar og politisk var han tilhengjar av romersk imperialisme. Seinare drog han på viktige reiser til blant andre Egypt og Etiopia. Det er ikkje kjent når hans *Geografika* vart skriven, men kommentarar i verket plasserer den endelege versjonen innanfor styret til keisar Tiberius. Nokre meiner han starta å skrive rundt år 7, andre rundt 18. Kong Juba av Maurousia sitt dødsfall i år 23 er derimot nemnd. 

Strabon si *Historie* er nesten heilt tapt. Strabon siterer seg sjølv, og andre klassiske forfattarar nemner at han fanst, men det einaste overlevande dokumentet er eit fragment av papyrus som no tilhøyrer universitetet i Milano.

Fleire ulike tidspunkt har vorte foreslått for kva tid Strabon døydde, men dei fleste meiner det var kort tid etter år 23.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Strabon|Strabon]]» frå , den 7. august 2012.*
Bolkarfjella

**Bolkarfjella** (tyrkisk *Bolkar Dağları*, tidlegare *Bulgar Dagh*) er ei fjellkjede som ligg sentralt i Taurusfjella sør i Tyrkia. Ho grensar til Göksuelva i vest og Pozantıelva i aust. Den nordlege delen av fjella ligg i provinsen Niğde, medan dei sørlege områda ligg i provinsen Mersin.

*[[Vipera bulgardaghica]]* er ein giftig slange som er endemisk for fjellkjeda. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bolkar Mountains|Bolkar Mountains]]» frå ,  den 7. august 2012.*
Tagetes lucida

***Tagetes lucida*** er ein planteart i fløyelsblomslekta i korgplantefamilien. Den kjem opphavleg frå det sørlege Mexiko og Guatemala.

Arten har ikkje noko offisielt norsk namn, men blir kalla glanstagetes, tagetesestragon eller lakrisfløyelsblom.

Det er ein opprett, greina halvbusk som blir 45-75 cm høg. Blada er smalt lansettforma til avlange og skinande mellomgrøne. Kruste blad har ei søt duft av dragon og kan nyttast i salatar. Blomsterkorgene blir ca 1,5 cm breie og har 3-5 gullgule kantblomster. Arten blomstrar om sommaren og hausten. Klipper ein av visne blomster blir det heile tida danna nye.

## Dyrking
Arten blir vanlegvis dyrka som eittårig i Skandinavia og toler ikkje frost. Han kan òg dyrkast i plantekasser og kan overvintre i svalt, men frostfritt miljø. Planta kan sjåast på som heilt frisk og til vanleg får den ingen sjukdommar.
Planta krever ein solrik plass, men kan tolerere halvskugge. Den bør plantast på godt drenert jord og tole tørke godt når den er etablert. Arten kan dyrkast fram frå frø, men òg stamstiklingar og deling fungerer bra om ein har planter som har overvintra.
Haykakan Par

**Haykakan Par** (tyrkisk *Agri daglari*, armensk Հայկական Պար) er ein rygg midt i Det armenske høglandet. Ryggen starta nær kjelda til elva Araxes og strekkjer seg frå sørbreidda og så langt vest som til Ararat. Ryggen er 200&nbsp;km og det høgaste punktet er 3445 moh. Han vart danna av ei rekkje vulkanar som steig opp langs ei stor forkasting. Ryggen er ein del av vasskiljet mellom Kaspihavet og Persiabukta.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haykakan Par|Haykakan Par]]» frå ,  den 7. august 2012.*
Ilgazfjella

**Ilgazfjella** (tyrkisk *Ilgaz Dağları*) er ei fjellkjede nordvest i Anatolia i Tyrkia.

I Svartehavsregionen er det tre fjellkjeder som går parallelt til svartehavskysten. Ilgazfjella er den austlege delen av den andre fjellkjeda frå kystlinja, om lag 100&nbsp;km frå kysten. Nordsida av fjella ligg i provinsen Kastamonu og sørsida ligg i provinsen Çankırı. Frå vest til aust er fjellkjeda 150&nbsp;km lang og ho er 30&nbsp;km brei. Fjelltoppen Hacettepe er 2587 meter over havet og det høgaste punktet i fjellkjeda. Riksvegen D-765, som går frå svartehavskysten til Sentral-Anatolia, går 10&nbsp;km vest for fjelltoppen. Vegen går over ein fjellovergang som er 1850 meter på det høgaste.

**Ilgazfjella nasjonalpark** (tyrkisk *Ilgaz Dağı Milli Parkı*) ligg vest for hovudvegen og opna 2. juni 1976 og er lett tilgjengeleg frå vegen. Det totale arealet er . Det er fleire hotell i området for skigåarar. Det går ein 700 m lang skiheis til skiområdet. Avstanden frå Ankara er 200&nbsp;km og han er det skiområdet som ligg nærast hovudstaden. Om sommaren kjem mange hit for å fiske i Baldırandalen som ligg i nasjonalparken.

Ein kjend tyrkisk popsong, Ilgaz, skriven av Ahmet Samim Bilgen med tekst av Cemil Türkarman handlar om fjella.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ilgaz Mountains|Ilgaz Mountains]]» frå ,  den 7. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
I/O-eining

**I/O-eining** er ei eining som tillet ei datamaskin å kommunisera med brukaren og/eller andre fysiske einingar. Typiske døme er mus og tastatur, skjermar, nettverkskort, skannarar, skrivarar, lydkort og så vidare. I/O-einingar er kopla til hovudkortet i datamaskina via ein intern buss som PCI, PCI-Express, CardBus, eller via eit eksternt grensesnitt som USB, IEEE-1394, Ethernet og så vidare. Nokre I/O-einingar, som skrivarar, har ofte både USB- og Ethernet-grensesnitt.
Skaugumsåsen

**Skaugumsåsen** er ein ås i Asker kommune i Akershus fylke på 351 meter over havet, og med ei skardhøgd (primærfaktor, det vil seie høgda over terrenget ikring) på 140 meter. Åsen har namn etter garden Skaugum (som tyder Skogheim), ein gard som har røter i yngre jarnalder, som var ein sentral storgard i mellomalderen, og nå er mest kjend for å vere heim for det norske kronprinsparet.

Bergartane i åsen er harde permiske lavaartar som ligg over lausare skifer, slik ein kan sjå i dei steile skrentane i åssida. I desse skrentane veks edellauvskog med hassel, ask, lønn, lind, alm, sølvasal og barlind, og dessutan finst misteltein. Store delar av åsen, både areal i åssidene og på åsplatået, er verna som naturreservat.

## Kjelder
* Dons, Johannes A., Johan Fredrik Bockelie. 1996. *Oslo-traktenes geologi med 25 turbeskrivelser*. Nesbru: Vett & Viten. ISBN 82-412-0102-8 (Boka har mellom anna framlegg til turar som gjev døme på geologisk interessante lokalitetar i området Skaugumsåsen – Semsvannet.)
Johnny Cash with His Hot and Blue Guitar

***Johnny Cash with His Hot and Blue Guitar*** er debutalbumet til countryartisten Johnny Cash. Det vart gitt ut 11. oktober 1957 og inneheldt fire hitar: "I Walk the Line," "Cry! Cry! Cry!," "So Doggone Lonesome," and "Folsom Prison Blues." Det vart utgitt på ny i utvida utgåve 23. juli 2002 på plateselskapet Varese Vintage, då med fem bonusspor, der tre av dei var alternative versjonar av låtar som allereie var på plata.

Dette var den fyrste LPen Sam Phillips gav ut på Sun Records.

## Innhald

### Bonusspor

Når Varese gav ut albumet på ny vart "Country Boy", som var spelt inn med full band, erstatta med ein akustisk versjon med berre Cash og gitaren hans.

## Listeplassering
**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Medverkande
*Johnny Cash - Vokal og akustisk gitar
*Luther Perkins - Elgitar
*Marshall Grant - Bass
*Sam Phillips - Produsent
*Cary E. Mansfield - Reissue produsent
*Bill Dahl - Liner notes, Reissue produsent
*Dan Hersch - Digital remastering
*Bill Pitzonka - Art direction

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:With His Hot and Blue Guitar|With His Hot and Blue Guitar]]» frå ,  den 26. april 2012.*
Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous

***Johnny Cash Sings the Songs That Made Him Famous*** er det andre albumet til Johnny Cash. Det vart først sleppt 13. november 1958, og seinare gitt ut på ny i 2003 av selskapet Varèse Sarabande med alternative versjonar av fire av songane på plata som bonusspor.

## Innhald

### Bonusspor

## Listeplassering
**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Medverkande
*Johnny Cash — Hovudartist
*Luther Perkins - Elgitar
*Marshall Grant - Bass
*Sam Phillips - Produsent
*Jack Clement - Produsent
*Cary E. Mansfield — Reissue produsent
*Bill Dahl — Liner notes, Reissue produsent
*Dan Hersch — Digital remastering
*Bill Pitzonka&nbsp;— Reissue art director

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sings the Songs That Made Him Famous]]» frå ,  den 19. desember 2011.*  
 
* LP Discography entry on ''Sings the Songs That Made Him Famous''
The Fabulous Johnny Cash

***The Fabulous Johnny Cash*** er det tredje albumet til countryartisten Johnny Cash. Det kom ut i januar 1959 på Columbia og vart gitt ut på ny i 2002 av Sony Music, då med seks bonusspor. Dette var det første albumet Cash gav ut på Columbia etter brotet med Sun Records.

## Innhald

### Bonusspor

## Listeplassering
**Album** - Billboard (Nordamerika)

**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Medverkande
**Musikarar**

*Johnny Cash - Gitar, hovudartist, vokal, bandleiar
*Luther Perkins - Gitar
*Don Helms - Steelgitar
*Marshall Grant - Bass
*The Jordanaires - Koring
*Marvin Hughes - Piano
*Buddy Harman - Trommer på "Suppertime," "Oh, What a Dream," og "I'll Remember You"
*Morris Palmer - Trommer

**Anna personell**
*Al Quaglieri - Produsent
*Don Law - Produsent
*Billy Altman - Liner notes
*Don Hunstein - Fotograf
*Seth Foster - Mastering
*Mark Wilder - Mastering, Mixing
*Hal Adams - Album foto
*Stacey Boyle - Tape Research
*Kay Smith - Tape Research
*Matt Kelly - Tape Research
*Geoff Gillette - Design
*Steven Berkowitz - A&R
*Darren Salmieri - A&R
*Patti Matheny - A&R
*Howard Fritzson - Art Direction
*Nick Shaffran - Series Consultant

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Fabulous Johnny Cash]]» frå ,  den 25. juli 2012.*
Greatest!

***Greatest!*** er den fjerde plata til countryartisten Johnny Cash. Plata vart sleppt på Sun Records 12. januar 1959 og var den tredje plata hans hjå Sun, som han hadde forlate i 1958 til fordel for Columbia Records. Når plata vart sleppt hadde Cash allereie spelt inn *[[The Fabulous Johnny Cash]]*, hans fyrste album hjå Columbia. Songane på *Greatest!* var spelt inn mellom juli 1955 og juli 1958. Seks av songane vart utgitt som singlar. Av desse steig "Get Rhythm" til topps på countrylistene og vart den mest populære låten. Albumet vart gitt ut på ny av Varèse Sarabande 6. mai 2003 med fire bonusspor, der to av desse var alternative versjonar av songar på plata.

## Innhald

### Bonusspor

## Listeplassering
**Singlar** - Billboard (Nordamerika)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Greatest!]]» frå ,  den 20. desember 2011.*
Stankfløyelsblom

**Stankfløyelsblom** (*Tagetes minuta*) er ei høg, opprett plante i fløyelsblomslekta i korgplantefamilien. Planta har små blomstrar og høyrer naturleg heime i den sørlege halvdelen av Sør-Amerika. Sidan den spanske koloniseringa har han blitt spreidd rundt om i verda derimellom til Europa, Asia og Afrika.  

Planta blir nytta som krydder i Peru, Ecuador, delar av Chile og Bolivia, der ho blir kalla *huacatay* på quechua. Huacatay-pasta er nytta til å lage den populære peruvianske potetretten *ocopa*. Sidan den har både «grøne» og «gul/oransje» duft, er smaken og lukta av fersk *Tagetes minuta* ei blanding av søt basilikum, estragon, grønmynte og sitron. I latin-amerikanske matbutikkar er han seld på flasker.

*T. minuta* kan bli 0,6&ndash;1,3 meter høg. Ein har i lengre tid nytta planta som ein smak- og luktfull helsebringande urtete mot forkjøling, mageproblem eller halsinfeksjonar. Blada kan bli tørka og nytta som smakstilsetting til mat. Safta frå planta kan forårsake irritasjon av huden og kan forårsake Tagetes minuta» frå ,  den 8. august 2012.''  
 

## Bakgrunnsstoff

* Plants for a Future: Tagetes minuta
* Purdue University, NewCROP: Tagetes minuta
Karsten Kobs

**Karsten Kobs** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar som tevla i sleggjekast. Han vart verdsmeister i øvinga i 1999. Kobs vart tysk meister i sleggekast i 1996 og åra 1999-2005. Hans personlege rekord er på 82,78 meter, oppnådd i juni 1999 under eit stemne i heimbyen Dortmund.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1993 i Stuttgart: Utslått i kvalifiseringa (71,82 m)
*EM 1994 i Helsingfors: Nr 10 (74,40 m)
*VM 1995 i Göteborg : Utslått i kvalifiseringa (72,96 m)
*OL 1996 i Atlanta: Utslått i kvalifiseringa (74,20 m)
*VM 1997 i Aten: Nr 9 (76,12 m)
*EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje (80,13 m)
*VM 1999 i Sevilla: Gullmedalje (80,24 m) framom Zsolt Nemeth (79,05 m) frå Ungarn
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (72,29 m)
*EM 2002 i München: Nr 14 (77,40 m)
*VM 2003 i Paris: Utslått i kvalifiseringa (75,55 m)
*OL 2004 i Aten: Nr 8 (76,30 m)
*EM 2006 i Göteborg: Nr 8 (77,93 m)

Kobs la opp i 2008.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Karsten Kobs|Karsten Kobs]]» frå ,  den 8. august 2012.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Karsten Kobs|Karsten Kobs]]» frå ,  den 8. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Karsten Kobs ved IAAF.org
*Leverkusen who's who
Heinz Weis

**Heinz Weis** () er ein tysk tidlegare friidrettsutøvar frå Trier, som tevla i sleggjekast. Fram til 1990 representerte han Vest-Tyskland, sidan det samla Tyskland. Weis vart verdsmeister i sleggekast i 1997 med eit kast på 81,78 meter. Hans personlege rekord er på 83,04 meter, oppnådd i juni 1997 under eit stemne i Frankfurt am Main.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1987 i Roma: Nr 6 (80,18 m)
*OL 1988 i Seoul: Nr 5 (79,16 m)
*EM 1990 i Split: Nr 8 (75,48 m)
*VM 1991 i Tokyo: Bronsemedalje (80,44 m)
*OL 1992 i Barcelona: Nr 6 (76,90 m)
*EM 1994 i Helsingfors: Bronsemedalje (78,48 m)
*OL 1996 i Atlanta: Nr 5 (79,78 m)
*VM 1997 i Aten: Gullmedalje (81,78 m) framom Andrej Skvaruk (81,46 m) frå Ukraina
*EM 1998 i Budapest: Nr 4 (80,04 m)
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (74,71 m)
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (73,51 m)

## Bakgrunnsstoff
*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Heinz Weis|Heinz Weis]]» frå ,  den 8. august 2012.*  
 

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Heinz Weis|Heinz Weis]]» frå ,  den 8. august 2012.*
Tibor Gécsek

**Tibor Gécsek** () er ein ungarsk, tidlegare
friidrettsutøvar frå Szentgotthárd, som tevla i sleggjekast. Han vart europameister i øvinga i 1998 på heimebana Nepstadion i Budapest. Saman med landsmannen Balázs Kiss sikra han dobbeltsiger for Ungarn. Hans personlege rekord på 83,68 meter oppnådde han i Zalaegerszeg nokre veker etter han vart europameister. Gécsek er etnisk slovenar.

### Doping
Gécsek vart i august 1995 utestengt frå konkurranseidrett etter å ha testa positivt på anabole steroidar. Etter to års utestengjing byrja han å tevle att i september 1997.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1987 i Roma: Nr 7 (77,56 m)
*OL 1988 i Seoul: Nr 6 (78,36 m)
*EM 1990 i Split: Sølvmedalje (80,14 m) bakom Igor Astapkovitsj (84,14 m)
*VM 1991 i Tokyo: Nr 4 (78,98 m)
*OL 1992 i Barcelona: Nr 4 (77,78 m)
*VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje (79,54 m)
*EM 1994 i Helsingfors: Nr 5 (77,62 m)
*VM 1995 i Göteborg : Bronsemedalje (80,98 m)
*EM 1998 i Budapest: Gullmedalje (82,87 m) framom Balázs Kiss (81,26 m)
*VM 1999 i Sevilla: Nr 4 (78,95 m)
*OL 2000 i Sydney: Nr 7 (77,70 m)
*EM 2002 i München: Nr 6 (79,25 m)

Gécsek vart i 1998 kåra til «Årets mannlege idrettsutøvar» i Ungarn.

## Notar

## Bakgrunnsstoff
* 
*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tibor Gécsek|Tibor Gécsek]]» frå ,  den 8. august 2012.*
Balázs Kiss

**Balázs Kiss** () er ein ungarsk tidlegare friidrettsutøvar frå Veszprém som tevla i sleggjekast. Han vart olympisk meister i sleggekast i 1996, med eit lengstekast på 81,24 m slo han Lance Deal frå USA med tolv centimeter. Kiss vart ungarsk meister i sleggekast i 1995, 1998 og 2000, i kamp mot internasjonale toppkastarar som Tibor Gécsek, Adrián Annus og Zsolt Németh. Hans personlege rekord er på 83,00 meter, oppnådd i eit stemne i Paris i juni 1998.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1994 i Helsingfors: Nr 12 (73,08 m)
*VM 1995 i Göteborg: Nr 4 (79,02 m)
*OL 1996 i Atlanta: Gullmedalje (81,24 m) framom Lance Deal (81,12 m)
*VM 1997 i Aten: Nr 4 (79,96 m)
*EM 1998 i Budapest: Sølvmedalje (81,26 m) bakom landsmannen Tibor Gecsek (82,87 m)
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (74,61 m)
*VM 2001 i Edmonton: Nr 6
*EM 2002 i München: Nr 4 (80,17 m)

Kiss la opp i 2004.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Balázs Kiss|Balázs Kiss]]» frå ,  den 8. august 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Vasilij Sidorenko

**Vasilij Viktorovitsj Sidorenko**, () er ein russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Volgograd, som tevla i sleggjekast. Han vart europameister i øvinga i 1994, og tok VM-sølv i 1997. Hans personlege rekord er på 82,54 meter, oppnådd i mai 1992 i Krasnodar.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*VM 1993: Nr 5 (78,86 m)
*EM 1994 i Helsingfors: Gullmedalje (81,10 m) framom Igor Astapkovitsj (80,40 m) frå Kviterussland
*VM i Göteborg: Utslått i kvalifiseringa (71,78 m)
*OL 1996 i Atlanta: Nr 12 (74,68 m)
*VM 1997 i Aten: Bronsemedalje (80,76 meter)
*EM 1998 i Budapest: Utslått i kvalifiseringa (nr 13 - 75,56 m)
*VM 1999 i Sevilla: Utslått i kvalifiseringa (74,85 m)
*OL 2000 i Sydney: Utslått i kvalifiseringa (74,72 m)
*VM 2001 i Edmonton: Utslått i kvalifiseringa (74,56 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vasiliy Sidorenko|Vasiliy Sidorenko]]» frå ,  den 8. august 2012.*
 

## Bakgrunnsstoff
Michael Johnson

**Michael Duane Johnson** () er ein sprintar frå USA. Johnson spesialiserte seg på distansane 100 meter, 200 meter og 400 meter. Per august 2012 held han framleis verdsrekorden for 400 meter på 43,18, og han var med på stafettlaget frå USA som sette verdsrekord på 4 x 400 meter med 2.54,29. Johnson har også dei olympiske rekordane for desse øvingane.

## Karriere

Michael Johnson voks opp i Dallas i Texas. Han prøvde å kvalifisera seg allereie til sommar-OL 1988 i Seoul, men greidde det ikkje, m.a. grunna ein skade. Johnson kom sterkare tilbake til sommar-OL 1992, der han var med på det gullvinnande stafettlaget på 4 x 400 meter. Diverre vart Johnson matforgifta under OL og greidde ingen individuelle medaljar. Den ståande verdsrekorden i stafett var han med på å setja året etter under VM i friidrett 1993 i Stuttgart.

Før sommar-OL 1996 i Atlanta fekk Johnson eit par spesiallaga gullsko som gav han kallenamnet «Mannen med gullskoa». Her tok han olympisk gull på både 400 meter og 200 meter. Michael Johnson vart den fyrste atleten som greidde denne prestasjonen i eitt og same OL.

I Sevilla under VM i friidrett 1999 sprang Johnson 400 meter på 43,18; ein verdsrekord som enno ikkje er slått. Johnsons siste OL vart sommar-OL 2000 i Sydney der han vart olympisk meister på 400 meter nok ein gong. Stafettlaget fekk også gullmedalje under turneringa, men resultatet vart seinare annullert.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Michael Johnson (sprinter)|Michael Johnson (sprinter)]]» frå ,  den 8. august 2012.*  
 
* IAAF si liste over verdsrekordar i friidrett for menn
*
Köroğlufjella

**Köroğlufjella** (tyrkisk *Köroğlu Dağları*) er ei fjellkjede nord i  Tyrkia, nord for Ankara. Ho stig opp langs den nordanatoliske forkastninga og Svartehavet.

Denne fjellkjeda kryssar provinsane Bolu, Çankırı og Çorum, og grensar til Sakaryaelva i vest og Kızılırmakelva i aust.

Det høgaste punktet, sør for Bolu, er ein andesittisk formasjon som består av eit platå der det høgaste punktet i fjellkjeda, Köroğlu Tepesi, ligg på 2499 meter over havet. Denne staden har skogar med furu og gran, med store sommarengar og vakre *yaylas* (fjellhytter).

Nyleg er det opna to vintersportstader nær Köroğlu Tepesi: Kartalkaya og Sarialan, i høgder mellom 1900 og 2378 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Köroğlu Mountains|Köroğlu Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Broccolini

**Broccolini** er eit registrert varemerke frå Mann Packing Company, Inc. Det er ei grøn grønsak av arten *[[Brassica oleracea]]* (*Brassica oleracea italica x alboglabra*) ganske lik brokkoli, men der småblomstrane er mindre og stilkane er lengre og tynnare. Broccolini er ein hybrid av brokkoli (Brassica oleracea convar. botrytis var. italica) og gai lan (Brassica oleracea var. alboglabra) (andre namn Chinese broccoli, Chinese kale eller kailaan) i krossblomfamilien. Broccolini blir ofte feilaktig framstilt som ein hybrid mellom brokkoli og asparges.
Grønsaka vart utvikla vidare av Sakata Seed Company i Yokohama i Japan, under namnet *Chinese kale* eller *gai lan*. Smaken av broccolini er søtaktig, med duft av både brokkoli og asparges.

I USA er det generiske namnet *baby broccoli* med product look up number 3277. Grønsaka går òg under namna *asparation*®, *asparations*, *bimi*, *broccoletti*, *broccolette* og *tender stem*. Sanbon Incorporated starta eit kommersielt program for asparation i Mexico i 1994 og tok henne først til marknaden i USA i 1996. Mann Packing Company introduserte den nye grønsaken på marknaden i USA i 1998. Grønsaken blir dyrka året rundt i California og Arizona. I dag kan ein finne broccolini i heile USA, Canada, Australia og Storbritannia. I Storbritannia og Irland er han referert til som *tender stem broccoli*.
I Europa vart broccolini vanleg på marknaden rundt 2010 og i Noreg i 2011.

Heile grønsaka kan etast medrekna dei gule blomstrane som kan vere tilstades. Sjølv om broccolini er ganske ømtolig, er vanlege tillagingsmetodar bruning, damping, koking og steiking.

Ernæringsmessig inneheld broccolini mykje vitamin C, men òg vitamin A, kalsium, folsyre og jern.

## Bakgrunnsstoff
* Broccolini på WSU
* Brokkoli 

## Referansar
Madrafjella

**Madrafjella** er ei fjellkjede vest i Anatolia i Egearregionen i Tyrkia. Dei er ein geologisk horstformasjon. Det høgaste punktet i fjella er Mayaåsen.

## Geografi

Dei ligg nord i Egearregionen vest i Anatolia og dannar grensa mellom provinsane İzmir og Balikesir i Tyrkia. I provinsen Balıkesir dekkjer dei distrikta Ayvalık, Burhaniye, Havran og İvrindi. I Izmir dekkjer dei distrikta Bergama og Dikili.

Dei er omgjeve av 
*Bakırçaydalen i sør
*Balıkesirsletta og Kocadağ i nordaust
*Edremitbukta og Edremit og Havransletta i nordvest
*Ömerfjellet i aust
*Dikilibukta i vest.

Madradammen i vest og Kesteldammen i aust, ligg i fjella. 

## Økonomi og turisme

På Kozakplatået i området Madra Dağları er produksjonen av pinje viktig. Uthenting av fortausstein er òg ei viktig næring. Regionen er òg kjend for druedyrking. 

Nær landsbyen Aşağıbey ligg ruinane av den antikke byen Perperene og nær landsbyen Yukarıbey ligg antikke Trarion.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Madra Mountains|Madra Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.*
Nurfjella

**Nurfjella** (tyrkisk *Nur Dağları*, «Heilag lys-fjella»), òg kalla **Gâvurfjella**, i antikken **Amanus** (gammalgresk Ἁμανός) er ei fjellkjede i provinsen Hatay sør i det sentrale i Tyrkia, som går om lag parallelt til İskenderunbukta.

Det høgaste punktet i fjellkjeda er 2240 meter over havet og deler kystregionen Kilikia frå det indre av Syria. Den høgaste toppen heiter Bozdağ. Den syriske porten, ein stor fjellovergang, kryssar fjella ved byen Belen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nur Mountains|Nur Mountains]]» frå , den 8. august 2012.* 
** * oppgav desse kjeldene:*
* *The Times Atlas of the World*
Kaçkarfjella

**Kaçkarfjella** (tyrkisk *Kaçkar Dağları*) eller berre **Kaçkarlar** er ei fjellkjede som stig opp frå svartehavskysten aust i Tyrkia.

Det høgaste fjellet i kjeda er Kaçkar Dağı med ei høgd på 3937 meter over havet, og fjellplatåa i kjeda ligg kring 3000 meter over havet. Fjellkjeda er den høgaste delen av Dei pontiske fjella. Kaçkarlar er dekt av isbrear og har ein alpin karakter med bratte fjellsider og mange fjellvatn. Området vart gjort til nasjonalpark i 1994. I parken vert det drive fjellturar, camping, fjellklatring og i stadig aukande grad heliskiing.

## Geografi og etymologi

Namnet *Kaçkar* (frå armensk *[[khachkar]]* (Խաչքար) tyder steinkross) og kan vise til fleire ting. Det kan syne til heile fjellkjeda, inkludert dei mange fjellgruppene, eller det kan syne til Kaçkar-Kavron-gruppa med det høgaste fjellet, eller kanskje berre sjølve fjelltopen. Det lokale namnet på det høgaste fjellet er *Kaçkar Dağı* og tyder *Kaçkarfjellet*, og namnet på fjellkjeda *Kaçkar Dağları* tyder *Kaçkarfjella*.

I sør og aust grensar Kaçkarfjella til Çoruhdalen og i nord til kysten av Svartehavet.

### Fjellgrupper

*Altıparmakgruppa
*Kavron (eller Kaçkar-Kavron)
*Verçenikgruppa

## Sjå òg
*Rize

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kaçkar Mountains|Kaçkar Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: 
*Tunç Fındık (2001) *Kaçkar Dağları*, Homer Kitabevi, Istanbul. ISBN 975-8293-18-4 
*
 

## Bakgrunnsstoff
* Bilete av Kaçkarfjella 
* Kaçkar Kültür ve Dayanışma Derneğinden Kaçkar dağlarının fotoğrafları
* Turruter
* Kaçkar Pansiyon
Ambient

**Ambient** er ein sjanger innan elektronisk musikk som vektlegg tone og atmosfæra framfor tradisjonell musikalsk struktur og rytme. Ambient musikk er ein form for instrumentalmusikk som ikkje treng ha ein fast komposisjon, takt eller strukturert melodi. Han nyttar teksturerte lag av lyd som ein kan lytta til både aktivt og passivt, og som kan oppmuntra til ei kjensle av ro og kontemplasjon. Natur-lydlandskap kan vera del av lydbildet, og lydane til akustiske instrument som piano, strykeinstrument og fløyte kan gjenskapast med synthesizer.

Musikksjangeren har opphav frå Storbritannia og stammar frå experimental og synthesizer-orientert musikk frå 1970-talet. I tillegg hadde dance og techno-musikk mykje å seie for sjangeren, og var påverka av Kraftwerk og Klaus Schulze. Basil Kirchin og Brian Eno er rekna som dei viktigaste grunnleggjarane av ambient. Konseptet med bakgrunns- eller interiørmusikk hadde allereie eksistert ei stund før, men både Kirchin og Eno skapte ambient ved å fusjonere delar av environmental-musikk med elektronika. Lydbildet til ambient blei i tillegg påverka delvis av space rock og krautrock.

## Musikarar

## Sjå ogso
* Sjangrar innan elektronisk musikk

## Kjelder

* Ambient Music Guide 
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ambient music|Ambient music]]» frå ,  den 8. august 2012 og 11. juli 2021.*
Dei pontiske fjella

**Dei pontiske fjella** (tyrkisk *Kuzey Anadolu Dağları*) er ei fjellkjede nord i Tyrkia, òg kjend som Parharfjella. Parhar kjem frå det hittitiske ordet som tyder høg eller topp..

Fjellkjeda går om lag frå aust til vest, parallelt og nær sørkysten av Svartehavet og strekkjer seg nordaust til Georgia. Den høgaste toppen i fjellkjeda er Kaçkar Dağı, som har ei høgd på 3937 meter over havet. Den nordanatoliske forkastinga og Den nordaustanatoliske forkastinga, som er horisontalforkastingar, somg år langs heile fjellkjeda. Fjella er generelt dekte av tett skog, hovudsakleg barskog. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Pontic Mountains|Pontic Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sultanfjella

**Sultanfjella** (tyrkisk *Sultandağ*), òg kalla  **Sultan Dagh** eller **Sultan Dag**, er ei kort fjellkjede vest på Anatoliaplatået i Tyrkia. Det høgaste punktet er 1980 meter over havet. 

Fjella er kalla opp etter byen Sultandağı. Dei består av metamorfe bergartar frå kambrium til karbontida.

Vestsida av Sultanfjella er ein del av nedslagsfeltet til Beyşehirsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sultan Mountains|Sultan Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Uwe Beyer

**Uwe Beyer** () var ein vesttysk friidrettsutøvar frå Kiel, som tevla i sleggjekast. Han vart europameister i øvinga i 1971, tidlegare hadde han vunne bronsemedaljane under sommar-OL 1964 og EM i friidrett 1966. 

I 1981 fortalde Beyer til tidsskriftet *P.M.* at han hadde brukt anabole steroidar då han var aktiv.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1964 i Tokyo: Bronsemedalje (68,09 m)
*EM 1966 i Budapest: Bronsemedalje (67,28 m)
*OL 1968 i Mexico by: Utslått i kvalifiseringa (65,44 m)
*EM 1971 i Helsingfors: Gullmedalje (72,36 m) framom Reinhard Theimer (71,80 m) frå DDR
*OL 1972 i München: Nr 4 (71,52 m)
*EM 1974 i Roma: Nr 5 (71,04 m)

Beyer vart råka av eit hjarteåtak og døydde under eit ferieopphald i Belek i Tyrkia.

## Notar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Uwe Beyer|Uwe Beyer]]» frå ,  den 8. august 2012.*
Taurusfjella

**Taurusfjella** (tyrkisk **Toros Dağları**) er ei fjellkjede sør i Tyrkia, som skil kystregionen ved Middelhavet sør i Tyrkia frå det sentrale Anatoliaplatået. Systemet strekkjer seg langs ei kurve frå Eğirdirsjøen i vest til dei øvre områda av Eufrat og Tigris i aust. Dei er ein del av Det alpide beltet i Eurasia.

Fjella har mange toppar over 3&nbsp;000–3700 moh. og kan delast inn i fire mindre fjellkjedar:
*Beydaglarifjella, vest, høgaste fjellet er Kizlarsivrisi på 3086 moh. 
*Aladaglarfjella, sentralt, høgaste fjellet er Demirkazik på 3756 moh. 
*Bolkarfjella, søraust, høgaste fjellet er Medetsiz på 3524 moh. 
*Munzurfjella, nordaust, høgaste fjellet er Akbaba på 3462 moh. 
**Mercanfjella, innanfor  Munzur

Det høgaste punktet i dei sentrale Taurusfjella er Demirkazık på 3756 moh.

## Historie
Ein funnstad frå bronsealderen syner spor etter tinngruver ved Kestel. Passet som i antikken vart kalla Dei kilikiske portane kryssar fjella nord for Tarsus. Under første verdskrigen vart det bygd eit tysk-tyrkisk jernbanesystem gjennom Taurusfjella, og dette vart eit viktig strategisk mål for dei allierte. Denne regionen vart spesifikt nemnd som eit strategisk kontrollert mål som skulle overgjevast til dei allierte i våpenkvilen som enda fiendskapen mot Det osmanske riket.

## Geografi
I Aladaglar- og Bolkarfjella har kalkstein erodert og danna karstiske landskap med fossar, undergrunnselvar og somme av dei større grottene i Asia. Manavgatelva spring ut frå sørsida av Beydaglarifjella.

## Turistmål
I tillegg til turgåing og fjellklatring, er det to vintersportstader i fjella, ein ved Davras kring 25&nbsp;km frå dei næraste to byane Egirdir og Isparta, og ein ved Saklıkent, 40&nbsp;km frå byen Antalya.

Vardaviadukten, langs jernbanelinja mellom Konya og Adana ved landsbyen Hacıkırı i provinsen Adana, er ei 98 meter høg jernbanebru som vart bygd i 1910-åra av tyskarane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Taurus Mountains|Taurus Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* http://www.euratlas.net/geography/europe/mountains/taurus_mountains.html Kart over Eurasia i Taurusfjella
Vasilij Rudenkov

**Vasilij Vasiljevitsj Rudenkov** (russisk: Василий Васильевич Руденков) () var ein sovjetisk/kviterussisk friidrettsutøvar frå Zlobin, som tevla i sleggjekast. Han vart olympiameister i øvinga i 1960.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1960 i Roma: Gullmedalje (67,10 m) framom Gyula Zsivótzky (65,79 m) og Tadeusz Rut (65,64 m)
*EM 1962 i Beograd: Nr 6 (63,94 m)

## Bakgrunnsstoff
* Sports Reference 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Vasily Rudenkov|Vasily Rudenkov]]» frå ,  den 8. august 2012.*
Tektekfjella

**Tektekfjella** (tyrkisk *Tektek Dağlari* og *Tektek Dagh*) er ei fjellkjede aust for Şanlıurfa (Urfa, tidlegare Edessa) søraust i Tyrkia nær grensa til Syria. 

Tektekfjella er kjend for dei mange vardane på kvar fjelltopp i fjella. Det ligg òg minst to stader frå antikken her: Karahan Tepe og Sumatar Harabesi.

Tektekfjella ligg langs nordsida av Urfa-Harran-sletta mellom kjeldene til Tigris og Eufrat. Det høgaste punktet er 801 meter over havet. Şebekefjella i vest dannar ei rekkje i lag med Tektek og Susuzfjella. Viranşehirsletta, som dekkjer eit område på , ligg mellom Tektek og Karacadağfjella.

Fjella består av kalkstein frå eosen og miosen og dalane vart danna i dei fuktige klimatilhøva i mellomistidene. Det finst ikkje noko basalt her. Tektekfjella manglar skog, utanom heilt i nordvest, der det veks pistasjetre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tektek Mountains|Tektek Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yalnızçamfjella

**Yalnızçamfjella** (tyrkisk *Yalnızçam Dağları*) eller **Arsianifjella** (georgisk არსიანის ქედი, *arsianis kedi*) er ei fjellkjede i Aust-Anatolia, nordaust i Tyrkia og den autonome republikken Adsjaria, sørvest i Georgia. Fjella er eit framhald av Vesle Kaukasus til Det armenske høglandet, og dannar vasskiljet mellom elvane Çoruh/Chorokhi og Kura/Mtkvari. Det høgaste fjellet er Yalnızçam eller  Arsiani på 3165 moh. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yalnızçam Mountains|Yalnızçam Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Yuntfjella

**Yuntfjella** er ei fjellkjede vest i Anatolia i Egearregionen i  Tyrkia. Fjella ligg i provinsane İzmir og Manisa nær distrikta Soma, Kınık, Kırkağaç og Bergama.

I følgje den antikke geografen Strabon, vart Yuntfjella i antikken kalla Aspordenon. Aigai, ein av dei tolv byane i det antikke Aeolis, ligg i Yuntfjella i dagens Manisa. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yunt Mountains|Yunt Mountains]]» frå ,  den 8. august 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Strabon, Geografia, (Books: XII,XIII,XIV)
*Esther V.Hansen, The Attalids of Pergamon, Cornell Univercity Press, 1971
*Sefa Taşkın, Pergamon Kadınları,Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2011