open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Oceanodroma

***Oceanodroma*** er ei biologisk slekt i stormsvalefamilien. Desse små stormsvalene held seg stort sett på den nordlege halvkula, unntaka er ringstormsvala og perustormsvala som lever utanfor vestkysten av Sør-Amerika. Dette er den største slekta i familien med i alt 14 nolevande artar som er godkjente etter versjon 6.6 av Clementslista. I tillegg høyrer den utdøydde guadalupestormsvala inn i denne slekta.

Artane i denne slekta har diversitet i utsjånad og varierer i fjørdrakta frå heilt sotbrun som kaliforniastormsvala, til passatstormsvala som har kvit overgump og gråstormsvala med gjennomgåande lyse parti i fjørdrakta. 

Dei har få artsspesifikke eigenskapar som er til nytte for identifikasjon, men måten dei flyg på er ofte særeigen for arten.

## Artar
*Oceanodroma* i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:


* Gråstormsvale, *Oceanodroma furcata*, Fork-tailed Storm-Petrel, Gmelin, JF, 1789, (LC)
* Ringstormsvale, *Oceanodroma hornbyi*, Ringed Storm-Petrel, Gray, GR, 1854, (DD)
* Stormsvale, *Oceanodroma leucorhoa*, Leach's Storm-Petrel, Vieillot, 1818, (VU)
* Somarstormsvale, *Oceanodroma socorroensis*, Townsend's Storm-Petrel, Townsend, CH, 1890, (EN)
* Vinterstormsvale, *Oceanodroma cheimomnestes*, Ainley's Storm-Petrel, Ainley, 1980, (VU)
* Japanstormsvale, *Oceanodroma monorhis*, Swinhoe's Storm-Petrel, Swinhoe, 1867, (NT)
* Kaliforniastormsvale, *Oceanodroma homochroa*, Ashy Storm-Petrel, Coues, 1864, (EN)
* Passatstormsvale, *Oceanodroma castro*, Band-rumped Storm-Petrel, Harcourt, 1851, (LC)
* Asorstormsvale, *Oceanodroma monteiroi*, Monteiro's Storm-Petrel, Bolton et al, 2008, (VU)
* Kappverdestormsvale, *Oceanodroma jabejabe*, Cape Verde Storm-Petrel, Barboza du Bocage, 1875
* Dagstormsvale, *Oceanodroma tethys*, Wedge-rumped Storm-Petrel, Bonaparte, 1852, (LC)
* Bajastormsvale, *Oceanodroma melania*, Black Storm-Petrel, Bonaparte, 1854, (LC)
* Perustormsvale, *Oceanodroma markhami*, Markham's Storm-Petrel, Salvin, 1883, (DD)
* Iwostormsvale, *Oceanodroma matsudairae*, Matsudaira's Storm-Petrel, Kuroda, Nagamichi, 1922, (VU)
* Hawaiistormsvale, *Oceanodroma tristrami*, Tristram's Storm-Petrel, Salvin, 1896, (NT)
* Dvergstormsvale, *Oceanodroma microsoma*, Least Storm-Petrel, Coues, 1864, (LC)


## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Oceanodroma|Oceanodroma]]» frå , den 19. mai 2012.*
 
### Referansar
Fregetta

***Fregetta*** er ei biologisk slekt i oseansvalefamilien. Desse små stormfuglane lever sirkumpolart på den sørlege halvkula. Dette er to nokså like artar, ca. 20 centimeter lange, mørk overside og hovud, kvit overgump, underside og underside av vengene. Svartbukstormsvala skil seg frå systerartane ved at beina ikkje stikk ut bak halen i flukt og ved ei svart stripe langs buken.

Ein art i slekta, maoristormsvale, har tidlegare vore rekna som utrydda og har truleg berre ein svært liten populasjon. Ho var tradisjonelt klassifisert i slekta *[[Oceanites]]*, men i Clementslista blei ho sett inn i *Fregetta* frå 2012. 

### Artar
*Fregetta* i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.7 frå september 2012 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.
* Kvitbukstormsvale, *Fregetta grallaria*
* Maoristormsvale, *Fregetta maorianus*
* Svartbukstormsvale, *Fregetta tropica*

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Fregetta|Fregetta]]» frå , den 19. mai 2012.*
 
### Referansar
Oceanites

***Oceanites*** er ei biologisk slekt i oseansvalefamilien. Desse små stormfuglane er avgrensa til den sørlege halvkula, der ein av artane, oseanstormsvale, òg er den vanlegaste av alle stormsvaler. Dette er stormsvaler med relativt lange føter, slik at dei stikk ut bak halen under flyging.

## Artsliste
*Oceanites* i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:
* Oseanstormsvale, *Oceanites oceanicus*, Wilson's Storm-Petrel, Kuhl, 1820, (LC)
* Pincoyastormsvale, *Oceanites pincoyae*, Pincoya Storm-Petrel, Harrison, P et al, 2013, (DD)
* Dansestormsvale, *Oceanites gracilis*, Elliot's Storm-Petrel, Elliot, DG, 1859, (DD)

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Oceanites|Oceanites]]» frå , den 19. mai 2012.*
 
### Referansar
Christen Andreas Fonnesbech

**Christen Andreas Fonnesbech** ()var ein dansk jurist, politikar og dansk statsminister frå 1874 til 1875.

Fonnesbech var innehavar av Dannebrogordenen og fortjenstmedaljen i gull.

## Referansar
Guadalupestormsvale

**Guadalupestormsvale**, *Hydrobates macrodactyla*, var ein liten sjøfugl i stormsvalefamilien som i dag tilsynelatande er utrydda. Denne arten var nesten umogleg å skilje frå slektningen sin, arten stormsvale (*Hydrobates leucorhoa*). I feltet kunne ein ikkje skilje dei frå kvarandre. I handa kunne guadalupestormsvala vere prega av litt større storleik og bleikare dekkfjører på undervengen.

Guadalupestormsvala hekka utelukkande på Guadalupeøya utanfor Baja California i Mexico, og spreidde seg truleg i heile regionen utanom hekketida. Hekkesesongen låg mellom sesongane til dei lokale underartene av arten stormsvale, om vinteren *Hydrobates leucorhoa cheimomnestes* og sommaren *H. l. socorroensis*, i samsvar med prinsippet til Gause.

Hekkinga føregjekk i tåkeskog på toppen av Mount Augusta. I midten av juni hadde nesten alle ungar forlate reirhòlene. Ein fann tre lusartar som parasittar på guadalupestormsvala. Ein av dei tre lusartane har til no ikkje blitt funnen på andre fuglar og synest å vere eit tilfelle av at parasitten blei utrydda saman med verten.

## Forsvinninga
Innføringa av kattar til øya desimerte bestanden på slutten av 1800-talet. Ved utgangen av hekkesesongen 1906, vart populasjonen likevel rekna som talrik. Trass dette vart det notert at

:«Dødsrata blant desse fuglane frå herjingane til kattar som har overfalle øya er forferdelege - venger og fjører ligg spreidd i alle retningar rundt reirhòlene langs toppen av Pine Ridge.»

Det vert sagt at dei to siste prøvene vart samla inn mellom 2. mai og 5. mai 1911 og siste registreringa av ei guadalupestormsvale skjedde i 1912. Før år 2000 var utryddinga ikkje definitivt stadfesta på grunn av forvekslingsfaren med *H. leucorhoa* i feltet.

Frå juni 4 til 10 juni 2000, vart hekkeområda til guadalupestormsvala endeleg kartlagt på rett tidspunkt. Hadde arten overlevd ville nyleg flygeferdige ungfuglar vore til stades, attåt andre teikn på ein nyleg avslutta hekkesesong, som eggeskal og ferske brukte reirhòl med lukta av desse fuglane. Leiaren for ekspedisjonen, Exequiel Ezcurra ved San Diego Natural History Museum, sa fylgjande:

:«Vi søkte grundig etter guadalupestormsvala, men klarte ikkje å finne ho. Diverre er vi no meir klår til å innrømme at arten faktisk er utrydda. Aldri sidan 1920-talet har så mykje leiteinnsats vore vigd til denne arten. På ulike tider såg meir enn 10 forskarar etter den unnvikande skapningen. Han var rett og slett ikkje der.»

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Guadalupe Storm Petrel|Guadalupe Storm Petrel]]» frå , den 19. mai 2012*
* BirdLife International (2012) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3982 Oceanodroma macrodactyla] *. Henta frå http://www.birdlife.org den 19. mai 2012. 
### Referansar
Danmarks kulturkanon

**Danmarks kulturkanon** (eller berre **Kulturkanonen**) er ei liste over 108 kunstverk som blei utvikla frå 2005–6 som eit statleg initiert forsøk på ei kanondanning av essensielle verk i Danmarks kunst- og kulturarv. Idéen om kulturkanonen blei lansert hausten 2004 av dåverande kulturminister Brian Mikkelsen.  Kulturkanonen blei laga av ulike komitear med professor Jørn Lund som formann for alle. Den endelege versjonen av kanonen kom ut 24. januar 2006.

## Arkitektur

## Biletkunst

## Design og kunsthandverk

## Film

## Litteratur

## Musikk
### Kunstmusikk

### Populærmusikk

## Scenekunst

## Barnekanon

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Danmarks kulturkanon|Danmarks kulturkanon]]» frå ,  den 19. mai 2012.*  


## Bakgrunnsstoff
* Den offisielle hjemmeside for Kulturkanonen med bl.a. filmklipp
* Kulturministeriets hjemmeside
** Kulturkanon (fil i PDF-format)
* Berlingske Tidendes Kulturkanon 
** Berlingske Kulturkanon (fil i PDF-format)
* DR's folkelige kanonprosjekt
* Kulturministeriet om eliteidrettens kanon 
* Kulturkanon.dk 
* Kulturkanon på Det Kongelige Bibliotek: Litteratur, musikk, scenekunst
Engelsk i Eurovision Song Contest

**Engelsk i Eurovision Song Contest** gjev oversyn over bruken av det engelske språket i Eurovision Song Contest. Den fyrste gongen ein song med engelsk språk vart framført i Eurovision Song Contest var i 1957 då Storbritannia debuterte med «All» av Patricia Bredin. Sidan den gong har 47 land delteke med til saman 534 ulike bidrag som har vorte framført heilt eller delvis på engelsk. 28 bidrag med engelsk tekst har vunne tevlinga. Berre seks av landa som har delteke i tevlinga har ikkje brukt engelsk språk i eitt eller fleire av sine bidrag. Desse landa er Jugoslavia, Serbia, Serbia og Montenegro og Marokko. Av landa som kan delta er engelsk offentleg språk i Storbritannia, Irland og på Malta.

## Bidrag

**Merknadar**:

## Sjå òg
* Engelsk i Junior Eurovision Song Contest

## Kjelder
* Informasjon om dei ulike bidraga er henta frå Engelsk Wikipedia.

## Fotnotar
Jacob Brønnum Scavenius Estrup

**Jacob Brønnum Scavenius Estrup** ()var ein dansk godseigar, politikar og statsminister frå 1875 til 1894.

Estrup var innehavar av Dannebrogordenen og Elefantordenen.

## Referansar
Museum Jorn

**Museum Jorn** (som fram til 2010 hadde namnet *Silkeborg Kunstmuseum - Asger Jorns samlinger*) er eit dansk kunstmuseum som ligg ved Remstrup å (Gudenåen) i Silkeborg. Museet rommar samlingar som kunstnaren Asger Jorn skaffa museet frå byrjinga av 1950-talet og fram til han døydde i 1973, både hans eigne verk og verk av andre kunstnarar. Innhaldet i samlinga er sidan blitt dobla.

I tillegg til eit stort tal verk av Jorn, inneheld museet tusenvis av kunstverk av andre kunstnarar, både frå COBRA-gruppa som Jorn tilhøyrde, og av andre kunstnarar som hadde inspirert han og kunstnarisk stod for det same, som Max Ernst, Francis Picabia, Fernand Léger og Man Ray.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Museum Jorn, Silkeborg|Museum Jorn, Silkeborg]]» frå ,  den 19. mai 2012.*  


## Bakgrunnsstoff

*
Daniel Radcliffe

**Daniel Jacob Radcliffe** () er ein britisk skodespelar, mest kjend for å spele Harry Potter i filmatiseringa av Harry Potter-serien. 

Daniel Radcliffe er einebarn og oppvaksen vest i London. Allereie før han fylte ti, hadde han debutert som filmskodespelar i rolla som den unge David Copperfield i filmatiseringa frå 1999. Året etter vart han spurt av filmprodusenten David Heyman om han ville spele Harry Potter i *[[Filmen Harry Potter og de vises stein|Filmen Harry Potter og De vises stein]]*. Radcliffe svara ja, og enda opp med å spele hovudrolla i alle åtte filmane om Harry Potter frå 2001 til 2011 saman med Rupert Grint som Ronny Wiltersen og Emma Watson som Hermine Grang. Det året den siste av filmane kom ut, fylte Radcliffe 22 år.

Radcliffe har også spelt i eit par andre spelefilmar utanom Harry Potter-serien.

## Filmografi
* 1999: *[[David Copperfield]]*
* 2001: *[[Skredderen i Panama]]*
* 2001: *[[Filmen Harry Potter og de vises stein|Harry Potter og de vises stein]]*
* 2002: *[[Filmen Harry Potter og Mysteriekammeret|Harry Potter og Mysteriekammeret]]*
* 2004: *[[Filmen Harry Potter og fangen fra Azkaban|Harry Potter og fangen fra Azkaban]]*
* 2005: *[[Filmen Harry Potter og ildbegeret|Harry Potter og ildbegeret]]*
* 2007: *[[Filmen Harry Potter og Føniksordenen|Harry Potter og Føniksordenen]]*
* 2007: *[[December Boys]]*
* 2009: *[[Filmen Harry Potter og Halvblodsprinsen|Harry Potter og Halvblodsprinsen]]*
* 2010: *[[Filmane om Harry Potter og Dødstalismanene|Harry Potter og Dødstalismanene del 1]]*
* 2011: *[[Filmane om Harry Potter og Dødstalismanene|Harry Potter og Dødstalismanene del 2]]*
* 2012: *[[Woman in black]]*
* 2013: *[[Kill Your Darlings]]*
* 2013: *[[The F Word]]*	
* 2013: *[[Filmen Horns|Horns]]*

## Kjelder

 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Daniel Radcliffe|Daniel Radcliffe]]» frå , den 20. mai 2012.* 
* Filmografien er henta frå Imdb.com om Radcliffe
Rupert Grint

**Rupert Alexander Grint** () er ein britisk skodespelar, mest kjend for å spele Ronny Wiltersen i Harry Potter-serien.

Rupert Grint voks opp i Hertfordshire i England, som den eldste av fem sysken. Han hadde ikkje noka erfaring som skodespelar før han vart utvald til å vere med i filmen Harry Potter og De vises stein i 2001. Sidan har han spelt i rolla som Ronny Wiltersen i alle åtte Harry Potter-filmane frå 2001 - 2011 saman med Daniel Radcliffe som Harry Potter og Emma Watson som Hermine Grang.

Ved sida av *Harry Potter*-filmane har Grint spelt i fleire andre spelefilmar, m.a. krigsdramaet *Into the White* frå 2012.

## Filmografi

## Kjelder

 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Rupert Grint|Rupert Grint]]» frå , den 20. mai 2012.* 
* Filmografien er henta frå Imdb.com om Grint
Draco Malfang

**Draco Malfang** (engelsk *Draco Malfoy*) er ein viktig karakter i J.K. Rowlings serie om *[[Harry Potter]]*. Han er ein Smygard-elev som byrjar same år på Galtvort som Harry Potter og er ofte å sjå med bestevenene Vincent Crabbe og Gregory Goyle. Han blir framstilt som ein bortskjemt, feig bølle som brukear magi for å få det han vil, ofte med makt, men i seinare år vil ein skjøne at han eigentleg ville ha eit normalt liv.

## Barndom
Draco vaks opp i ein rik familie, veldig stolt av å vere fullblods. Dracos far, Lucius Malfang, ville sende han til Durmstrang, men mora Narcissa Malfang syntest det var for langt vekke og sendte han til Galtvort. Draco går i same kullet som Harry Potter, men blei plassert i Smygard. Harry og Draco er fiendar frå fyrste stund dei møtes.

## Familie
Draco er son av Narissa Malfang og Lucius Malfang. Her er familietreet hans.
        Finius Persillius Svaart                  
                   :
             Herr og Fru Svaart
               ____|_______________________
              |                            | 
  Herr Svaart + Fru Svaart     Herr Svaart + Fru Svaart      
        ______|_________                  _|_______________________________________
       |                |                |                  |                      | 
 Sirius Svaart   Regulus Svaart    Bellatrix + Rodolfus  Narsissa + Lucius   Andromeda + Petter
                                     Svaart     DeMons     Svaart | Malfang     Svaart | Dult
                                                                  |                    |
                                                           Draco Malfang         Nymfadora Dult

## Utsjånad

Draco har grå auge, bleik hud, kvittblondt hår og kvast ansikt.

## "Draco Malfang" på andre språk
**Engelsk: *Draco Malfoy*
**Bulgarsk: *Драко Малфой* (Drako Malfoy)
**Dansk: *Draco Malfoy*
**Nederlandsk: *Draco Malfidus*
**Fransk: *Drago Malefoy*
**Tysk: *Draco Malfoy*
**Gammelgresk: *&#924;&#940;&#955;&#945;&#954;&#959;&#962;*
**Moderne gresk: *&#925;&#964;&#961;&#940;&#954;&#959; &#924;&#945;&#955;&#966;&#972;&#953;*
**Japansk: *Draco Malfoy* ドラコ・マルフォイ
**LatI: *Draco Malfoy* (gen. *Draconis Malfonis*)
**Latvisk: *Drako Malfojs*
**Russisk: *&#1044;&#1088;&#1072;&#1082;&#1086; &#1052;&#1072;&#1083;&#1092;&#1086;&#1081;* (Drako Malfoy)
**Walisisk: *Dreigo Mallwyd*

## Populærkulturen
Trollmannsrock bandet Draco and the Malfoys sine tekstar er inspirert av *Harry Potter*-bøkene, men frå Draco Malfang sitt synspunkt.

## Kjelder
Rokokko

**Rokokko** er ein kunsthistorisk stilart som opphavleg oppstod i Frankrike tidleg på 1700-talet. Perioden kom etter barokken og blei avløyst av nyklassisismen. Han er kjenneteikna av lette, elegante former inspirerte av naturen, og bruker gjerne leikande, usymmetriske former som står i kontrast både til den regelbundne barokken og den strenge nyklassisismen.

Namnet «rokokko» er avleidd av det franske *rocaille*, eit namn på skjellpynt ein nytta på kunstige grotter. Stilen oppstod under kong Ludvig XV av Frankrike, og på fransk har han ofte namnet *Louis-quinze*. I England har den tilsvarande stilen namn etter dei fire kongane kalla Georg, og er kjend som *Georgian*. Omgrepet rokokko blei særleg brukt i Norden og Tyskland.

Rokokkostilen voks fram i  Paris i 1720- og 1730-åra. Han spreidde seg i Europa gjennom dei neste tiåra, og fekk ei stordomstid på 1760-talet. I Noreg blei stilen gjeldande frå 1750-talet, og blei halden ved like i lang tid deretter i bondesamfunnet, til dømes gjennom rosemåling.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
Tom Felton

**Tom Felton** () er ein britisk skodespelar, mest kjend for å spele Draco Malfang i Harry Potter-serien. 
Han kan også synge og har vore medlem i fire band. 

## Filmar
*2011 Rise of the Planet of the Apes
*2011 Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 2, Draco Malfang
*2010 Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 1, Draco Malfang
*2009 Filmen Harry Potter og Halvblodsprinsen, «Draco Malfang»
*2007 Filmen Harry Potter og Føniksordenen, «Draco Malfang»
*2005 Filmen Harry Potter og Ildbegeret, «Draco Malfang»
*2004 Filmen Harry Potter og Fangen fra Azkaban, «Draco Malfang»
*2002 Filmen Harry Potter og Mysteriekammeret, «Draco Malfang»
*2001 Filmen Harry Potter og De vises stein, «Draco Malfang»
*1999 Anna og Kongen (orig. Anna and the King), «Louis»
*1998 Lånerne (orig. The Borrowers), «Peagreen Clock»
*1995 Bugs (TV serie)

## Kjelder
* Bokmålswikipedia: Artikkelen Tom Felton
Jason Isaacs

**Jason Isaacas** () er ein britisk skodespelar med jødisk bakgrunn. Han budde i Liverpool til han var elleve, men flytte deretter til London. 

Jason Isaacs har spelt i ei lang rekkje filmar, m.a. Peter Pan og Patrioten, men har dei siste åra også vorte kjend frå Harry Potter-filmane i rolla som Lucius Malfang. Isaacs spelar denne rolla i fem av dei åtte Harry Potter-filmane.

## Utvalde filmroller

* 1994: *Shopping*
* 1995: *Solitaire for 2*
* 1996: *Guardians*
* 1996: *DragonHeart*
* 1997: *Event Horizon*
* 1998: Armageddon
* 1998: *Divorcing Jack*
* 1998: *St. Ives*
* 1998: *Soldier*
* 1999: *The End of the Affair*
* 2000: Patrioten
* 2001: *Sweet November*
* 2001: *The Last Minute*
* 2001: *Hotel*
* 2001: Black Hawk Down
* 2002: Resident Evil
* 2002: *Windtalkers*
* 2002: *Passionada*
* 2002: *High Times Potluck*
* 2002: *The Tuxedo*
* 2002: Filmen Harry Potter og Mysteriekammeret
* 2003: Peter Pan
* 2004: *Nouvelle-France*
* 2005: *Elektra*
* 2005: *Nine Lives*
* 2005: *The Chumscrubber*
* 2005: *Tennis, Anyone...?*
* 2005: Filmen Harry Potter og Ildbegeret
* 2006: *Friends with Money*
* 2007: Filmen Harry Potter og Føniksordenen
* 2007: *Grindhouse*
* 2008: *La conjura de El Escorial*
* 2008: *Good*
* 2010: *Skeletons*
* 2010: *Green Zone*
* 2010: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 1
* 2011: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 2
* 2011: Biler 2
* 2011: *Abduction*
* 2011: *The Great Ghost Rescue*
* 2012: *Resident Evil: Retribution*

## Kjelder

 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Jason Isaacs|Jason Isaacs]]» frå , den 21. mai 2012.* 
* Filmografien er henta frå Imdb.com om Isaacs
Maggie Smith

**Margaret Natalie «Maggie» Smith** () var ein engelsk skodespelar frå Ilford i London.

## Biografi
Maggie Smith starta skodespelarkarrieren sin i 1950-åra. Opp gjennom åra har ho spelt i ei lang rekkje teaterstykke, spelefilmar og fjernsynsseriar. Ho var særleg kjend for å spela rolla som Minerva McSnurp i Harry Potter-filmane.

## Filmografi i utval
* 1958: *Nowhere To Go*
* 1965: Othello
* 1967: Stor ståhei for ingenting
* 1967: Honningkrukken
* 1969: Miss Jean Brodies beste år
* 1969: *Oh! What a Lovely War*
* 1972: Min lettsindige tante
* 1976: Mord med døden til følge
* 1978: Døden på Nilen
* 1978: California Suite
* 1981: *Clash of the Titans*
* 1982: Solen var vitne
* 1984: A Private Function
* 1985: Et rom med utsikt
* 1992: Sister Act
* 1993: Den hemmelige hagen
* 1993: Sister Act 2: Back in the Habit
* 1995: *Richard III*
* 1996: Førstekoneklubben
* 1999: Te med Mussolini
* 2001: Filmen Harry Potter og De vises stein
* 2002: Filmen Harry Potter og Mysteriekammeret
* 2004: Filmen Harry Potter og Fangen fra Azkaban
* 2005: Filmen Harry Potter og Ildbegeret
* 2005: En hushjelp til besvær
* 2007: Filmen Harry Potter og Føniksordenen
* 2007: Becoming Jane
* 2009: Filmen Harry Potter og Halvblodsprinsen
* 2010: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 1
* 2010: Nanny McPhee og det store smellet
* 2011: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 2

## Nokre prisar og utmerkingar
* 1969: Oscar-prisen for beste skodespelarinne i *Miss Jean Brodies beste år*.
* 1969: BAFTA-prisen for same filmrolla.
* 1978: Oscar-prisen for beste bi-skodespelarinne i *California Suite*.
* 1978: Golden Globe-prisen for same rolla.
* 1984: BAFTA-prisen for beste skodespelarinne i *A Private Function*.
* 1986: BAFTA-prisen for beste skodespelarinne i *Et rom med utsikt*.
* 1986: Golden Globe-prisen for same rolla.
* 1988: BAFTA-prisen for beste skodespelarinne i *The Lonely Passion of Judith Hearne*.
* 1990: Tony-prisen
* 1999: BAFTA-prisen for beste bi-skodespelarinne i *Te med Mussolini*.
* 2003: Emmy-prisen for framståande hovudskodespelarinne i *My House in Umbria*.
* 2010: Laurence Olivier-prisen, spesialpris.
* 2011: Emmy-prisen for framståande hovudskodespelarinne i *Downton Abbey*.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Maggie Smith|Maggie Smith]]» frå , den 21. mai 2012.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Edward Burne-Jones

**Edward Coley Burne-Jones** () var ein britisk målar og formgjevar som var tett knytt til prerafaelittane, på mange måtar ein føregangsmann for desse. Han arbeidde tett med William Morris på felt som tekstildesign, glasmåling og med utforming og illustrering av bøker. Kona hans var tante til både den seinare statsministeren Stanley Baldwin og til forfattaren Rudyard Kipling.

## Liv og gjerning
Burne-Jones var fødd i Birmingham, der faren var rammemakar. Medan han gjekk gymnaset, vekte Burne-Jones merksemd med sine karikaturar av lærarane på skulen. Som 15-åring gjekk han i tillegg på kveldskurs på statleg design-skule.

Frå 1853 studerte Burne-Jones teologi ved Exeter College i Oxford, der han innleia venskapen med William Morris. Her såg han for fyrste gongen eit verk av av prerafaelittane, John Everett Millais sitt *Dua vender tilbake til arka*. Saman med Morris besøkte han kunstmuseet Louvre i Paris. Han bestemte seg då for å verte kunstnar, og fullførte ikkje teologistudiane.

I 1856 vart Burne-Jones kjend med John Ruskin og Dante Gabriel Rossetti, som kvar på sitt vis påverka han. Året etter prøvde han seg som oljemålar, men konsentrerte seg om glasmåling og skapte sine fyrste framifrå teikningar utførte blystift og tusj. Frå 1860 gjekk han over til akvarellfargar. Med denne måletypen laga han bileta *Sidonia von Bork* og *Clara von Bork*, inspirert etter ein roman av den tyske forfattaren Wilhelm Meinhold.

År 1867 slo Burne-Jones seg ned i bydelen Fulham i London. I mange år stilte han ikkje ut arbeida sine. Sitt store gjennombrot opplevde han i 1877, då fleire av oljemåleria hans vart stilt ut i Grosvenor Gallery i London. Frå 1885 var han formann i kunstforeininga i Birmingham.

Ved sidan av måling sysla Burne-Jones med kunsthandverk, glasmåling, keramikk, gobelin og bokillustrajsonar. Måleria og illustrasjonane hans påverka den franske symbolistiske kunsten og stilretninga art nouveau.

1894 vart Burne-Jones utnemnd til baron.

## Ettertida
Kort tid etter han døydde, hamna Burne-Jones sine verk i gløymeboka. Hans vekt på objektivitet og det ornamentale braut med prinsippa til den framveksande modernismen. Dermed vart kunsten hans opplevd som forelda. I dag vert Burne-Jones rekna som ein av dei fremste britiske kunstnarane i det 19. hundreåret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Edward Burne-Jones|Edward Burne-Jones]]» frå ,  den 20. mai 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
Matthew Lewis

**Matthew Lewis** () er ein britisk skodespelar frå Leeds. Han er mest kjend for å spele Nilus Langballe i Harry Potter-filmatiseringa. 

## Filmografi

* 1995: *Some Kind of Life*
* 2001: Filmen Harry Potter og De vises stein
* 2002: Filmen Harry Potter og Mysteriekammeret
* 2004: Filmen Harry Potter og Fangen fra Azkaban
* 2005: Filmen Harry Potter og Ildbegeret
* 2007: Filmen Harry Potter og Føniksordenen
* 2009: Filmen Harry Potter og Halvblodsprinsen
* 2010: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 1
* 2010: *The Sweet Shop*
* 2011: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene del 2

## Kjelder

 
**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Matthew Lewis|Matthew Lewis]]» frå , den 21. mai 2012.* 
* Filmografien er henta frå Imdb.com om Lewis
Tom Hill

**Tom Hill** er eit pseudonym for den danske forfattaren Karen Brunés.
På 1950-talet gav ho ut ei rekke gutebøker om Davy Crockett.

## Davy Crockett-bøkene
Gyldendal norsk forlag gav ut desse bøkene:
1. Davy Crockett
2. Davy Crockett flykter
3. Davy Crockett i Baltimore
4. Davy Crockett og Wata
5. Davy Crockett og nybyggertoget
6. Davy Crockett på nye eventyr
7. Davy Crockett og Creek-indianerne, 1957
8. Davy Crockett og Røde Ulv
9. Davy Crockett, den store bjørnejeger
10. Davy Crockett og elvepiratene
11. Davy Crocketts eventyr ved Obion
12. Davy Crockett som flodskipper
13. Davy Crockett, indianernes beskytter
14. Davy Crockett, folkehelten, 1959
15. Davy Crockett hos rødhudene
16. Davy Crockett forsvarer Alamo

## Kjelde
* SNL om Davy Crockett
Gjertrudsfuglen

**Gjertrudsfuglen**, òg kalla **Gjertrudfuglen**, er eit katolsk legendeeventyr og eit gammalt norsk namn på hakkespettarten svartspett. Eventyret er med i Asbjørnsen og Moe si samling av *[[Norske Folkeeventyr]]* som første gong kom ut i perioden 1841-1844. Av ialt 22 kjente legendeeventyr i Noreg er *Gjertrudsfuglen* det mest utbreidde. Eventyret skal vere kjent i 39 variantar.

Det korte eventyret fortel om då Vårherre og St. Peder, som vandrar på jorda, ber ei bakstekone om å få smake på ei lefse. Kona, som heIter Gjertrud, klarer på tre forsøk ikkje å lage ei lita nok lefse til tiggarane, og dei får derfor ingenting. Fordi Gjertrud er så gjerrig og ikkje unnar dei noko, straffar Vårherre henne ved å omskape henne til gjertrudsfuglen som straks flyg opp gjennom pipa. Fuglen kan ein etter dette sjå med sotsvart kropp og raud lue der den hakkar etter mat mellom bark og ved og piper tørst mot regnvêret.

Det religiøse eventyret har ein moralsk bodskap om korleis det kan gå med den som er egoistisk, og forklarer samstundes kvifor svartspetten er som den er. Ifølge folketrua kunne gjertrudsfuglen varsle regn og lokke folk så langt inn i skogen at dei gjekk seg vill.

I 1984 laga Anna Tystad Aronsen ein liten teiknefilm (animasjonsfilm) for barn for norsk fjernsyn, NRK om Gjertrudsfuglen.

## Sjå òg
* Gjertrudsmesse, gammal merkedag 17. mars til minne om Gjertrud av Nivelles

## Bakgrunnsstoff

* Teiknefilmen ''Gjertrudsfuglen'' frå 1984
* Paul Renee Gaugauin sitt bilde av Gjertrudsfuglen 1968, (GREV WEDELS PLASS AUKSJONER) 
* ''Gertrude's Bird'' (eventyret på engelsk) 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gjertrudsfuglen|Gjertrudsfuglen]]» frå ,  den 20. mai 2012.*
Evanna Lynch

**Evanna Lynch** () er ein irsk skodespelar som spesielt er kjend for å ha spelt Lulla Lunekjær i Harry Potter-filmane. Ho er sjølv fan av Harry Potter-bøkene til J.K. Rowling.

## Filmar

* 2007: Filmen Harry Potter og Føniksordenen
* 2009: Filmen Harry Potter og halvblodsprinsen
* 2010: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene - del 1
* 2011: Filmen Harry Potter og Dødstalismanene - del 2

## Kjelder

* Evanna Lynch på imdb.com
Anna Tystad Aronsen

**Anna Tystad Aronsen** () er ein norsk animatør som saman med ektemannen Bjørn Aronsen blir rekna som ein av veteranane i norsk animasjonsfilm.

Karrieren til Anna Aronsen starta på 1960-talet i studioet ABC-tegnefilm (seinare TT-film) som vart skipa av mannen hennar. Frå slutten av 1960-talet lagde ho ei rekkje teiknefilmar for barn for NRK. Den første, *Tubaen Toby* (1963), laga ho medan ho arbeidde for TT-film. Fram til 1978 produserte ho ei rekkje kortfilmar, mellom dei *Bukkene Bruse*, *Tyrihans*, *Legenden om julerosen* og den 45 minutt lange *[[Det hendte i Taremareby]]* etter Ingebrigt Davik sine forteljingar. *Sommerfuglen* (1984) og *Gjertrudsfuglen* (1984) har fått brei internasjonal TV-distribusjon. Merksemd vekte òg *Trøbbel* (1987), som handla om seksuelt misbruk av barn, laga i samarbeid med Else Myklebust og med dottera Nille Tystad.

Anna Aronsen var gift med animatøren Bjørn Aronsen (død 1994). Saman hadde dei mellom anna dottera Nille Tystad.
Rachel Ruysch

**Rachel Ruysch** () var ein nederlandsk målar av stilleben og blomsterstykke. Ho var ein av dei aller fremste blomstermålarane, som i verka sine kombinerte eleganse i rokokkostil med presis naturgjengjeving.

Stilen hennar påverka blomstermålarar i fleire generasjonar, også utanfor Nederlanda. Ruysch var ein av tre kvinnelege målarar i Nederlanda på 1600- og 1700-talet som nådde eit høgt nivå på verka sine.

### Liv og gjerning
Rachel Ruysch var fødd i Haag og var dotter til Frederick Ruysch. Han var ein respektert professor i anatomi og botanikk i Amsterdam frå 1667. Sin fyrste kunnskap om botanikk og måling fekk ho av faren. 15 år gammal byrja i lære hos blomemålaren Willem van Aelst i Delft. Fyrste tida måla ho blomar og frukt, og dessutan reptilar og insekt.

Ruysch gifta seg med portrettmålaren Juriaen Pool i 1695, og vart mor til ti barn. Som fyrste kvinna vart ho i 1701, saman med ektemannen, medlem av målarlauget i Haag. Tida 1708-16 var ho hoffmålar hos kurfyrst Johann Wilhelm i Pfalz og aktiv i Düsseldorf. 

I dag finst kring 100 verk etter Ruysch. Måleria er prega av ein mørk palett, til liks med hennar nære forgjengarar. Grunna populariteten og den store kunstnariske kvaliteten oppnådde ho eksepsjonelt høge prisar for måleria ho laga. Ho måla svært nøyaktig og grundig. Trass stor etterspurnad arbeidde ho lenge med bileta sine då ho stilte høge krav til kvalitet. Ho var aktiv målar i meir enn 65 år, det tidlegaste daterte biletet er frå 1681, det siste frå 1747.

Ruysch døydde i Amsterdam, 86 år gammal.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Rachel Ruysch|Rachel Ruysch]]» frå ,  den 20. mai 2012.*  
 
**Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*

## Bakgrunnsstoff
Sølvvengpetrell

**Sølvvengpetrell** (*Aphrodroma brevirostris*) er ein liten, skifergrå sjøfugl i stormfuglfamilien Procellariidae. Kroppslengda er 36 centimeter. Arten har vorte skildra som ein «taksonomisk kasteball», han blei lenge plassert i *[[Pterodroma]]*, «eigentlege» petrellar, før han blei splitta ut i 1942 og inn i si eiga slekt *Lugensa*, seinare *Aphrodroma*. Slekta vart ikkje allment akseptert før i 1985, jamvel om seinare forsking har støtta splitten. Stillinga innanfor familien er enno under debatt, då han vart delt frå *[[Pterodroma]]*-petrellar det vart antyda at dette kan vere medlem av gruppa havhestar, medan ein studie i 1998 plasserte arten nærare lirer og slekta *[[Bulweria]]*.

Sølvvengpetrellar hekkar i koloniar på avsidesliggande øyar, som Gough Island i Tristan da Cunha i Atlanterhavet, Marion Island, Prince Edward-øyane, Crozet-øyane og Kerguelen-øyane  i Indiahavet. Arten er nattaktiv i  koloniane der dei hekkar i hòler i våt jord. Vanlegvis vender inngangen bort frå den rådande vindretninga på staden. Dei legg eitt einskild egg per hekkesesong, egget er uvanleg rundt for familien. Begge foreldra tar del i ruginga i ca. 49 dagar, og etter klekking tar det nye 60 dagar til ungen er flygedyktig.

## Kjelder

* *Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Kerguelen Petrel|Kerguelen Petrel]]» frå , den 21. mai 2012*
*BirdLife International (2012) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=3877 Lugensa brevirostris]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 21. mai 2012. 
 
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Videoar, bilete og lydopptak av sølvvengpetrellar hos Internet Bird Collection
Salvator Rosa

**Salvator Rosa** () var ein italiensk målar, poet og gravør under barokken. Han arbeidde i Napoli, Roma og Firenze.

### Liv og gjerning
Rosa var fødd i Aranella ved Napoli. Han studerte fyrst hos morbroren Domenico Antonio Greco og sidan hos svogeren Francesco Fracanzano. Men det var fyrst då han var elev av den spanske meistermålaren José de Ribera han mogna som målar. Midt på 1630-talet gjekk Rosa i lære hos den napolitanske målaren Aniello Falcone, som i hovudsak laga slagscener. Målaren Giovanni Lanfranco såg Rosas talent og rådde han å reise til Roma, der Rosa så budde frå 1634 til 1636. Deretter vende han tilbake til Napoli for å lage måleri med ulike slags jaktscener.

Frå 1641 til 1649 arbeidde Rosa i Firenze på oppdrag frå Medici-familien. Han laga mest måleri, men han sysla også med poesi i krinsen Accademia dei Percossi. Rosa forfatta fleire satiriske verk med skarp samfunnskritikk, og opptredde som skodespelar og songar. Lorenzo Lippi oppmuntra Rosa til å hjelpe seg med å komponere det burleske poemet *Il Malmantile Racquistato*.

Frå 1649 budde Rosa i Roma livet ut. I Roma sysselsette han seg med radering, dikting og måling. Han laga måleri med landskaps- og slagscener, men også portrett og bilete med religiøse og allegoriske motiv.

## Kjelder
*Svensk wikipedia som gav opp; 
*Wittkower, Rudolf, *Art and Architecture in Italy 1600-1750*. Harmondsworth: Penguin Books 1986. ISBN 0-14-056116-1 som si hovudkjelde.

### Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
Johs. Rian

**Johannes Rian** (), kjend som **Johs. Rian**, var ein norsk målar frå Overhalla.

Rian studerte ved Statens Håndverks- og Kunstindustriskole i 1927 og ved Statens Kunstakademi under Axel Revold frå 1928 til 1930. Fleire gongar var han utanlands på studieturar, mellom anna i Sør-Europa. Han hadde ei rekke separatutstillingar og er representert med måleri i Nasjonalgalleriet og Museet for Samtidskunst i Oslo, Bergen Billedgalleri, Riksgalleriet, Statens Museum for kunst i København og Nationalmuseum Stockholm.

Rian vart tidleg påverka av franske kunstnarar som Paul Cézanne og Henri Matisse. Bileta hans har oftast forenkla figurar og flater i kraftige fargar. På 1960- og 70-talet måla Rian mest nonfigurativ kunst.

Han var busett i Oslo og døydde der.

## Bakgrunnsstoff
*Johs. Rian i Norsk biografisk leksikon
*Bildeeksempler og CV hos Galleri Haaken
*Haaken A. Christensen om Johs. Rian 2001
*Johs Rian på Samtidskunstmuseet 2002 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johs. Rian|Johs. Rian]]» frå ,  den 21. mai 2012.*
Kjøbenhavns Porcellains Maleri

**Kjøbenhavns Porcellains Maleri** (forkorta **KPM**) var ei dansk porselensmåleriverksemd skipa i 1883. I 1924 vart KPM kjøpt opp av grossistfirmaet Holst & Knudsen i Århus, som stod bak Porcelænsfabriken Danmark i Kongens Lyngby.

Holst & Knudsen hadde sidan 1904 forsynt isenkramarar i Danmark med glas og porselen frå nokre av dei store fabrikkane i Sentral-Europa, men etterkvart importerte firmaet porselensvarene udekorerte og lét dei bli måla i Danmark, bl.a. hos KPM.

Fabrikken vart lagt ned saman med Porcelænsfabriken Danmark i 1969.

## Kjelder

* Lise Skjøt-Pedersen, *Porcelænsfabriken "Danmark" 1936-1969 - Kjøbenhavns Porcellains Maleri*, Lyngby-Bogen 2006.
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Kjøbenhavns Porcellains Maleri|Kjøbenhavns Porcellains Maleri]]» frå ,  den 27. mai 2013.*


## Bakgrunnsstoff
* Servise frå KPM
KPM

**KPM** eller **kpm** kan vise til: 

* Kjøbenhavns Porcellains Maleri
* Kilopondmeter
* Königliche Porzellan-Manufaktur
Porcelænsfabrikken Désirée

**Porcelænsfabrikken Désirée** er ein dansk porselensfabrikk skipa i 1964 av sivilingeniøren H.C. Torbøl som var tidlegare direktør ved Bing & Grøndahl.

Fokus var i starten produksjon av steintøy som middags- og kaffeserviser, vaser og lamper. Det mest kjente serviset er Selandia.

Fabrikken produserte juleplatter frå 1970 til og med 2002. Plattene var designa av Svend Otto S.
Alle motiv var inspirert av verka til H.C. Andersen.
Lunde bru

**Lunde bru** er ei tørrmurt steinkvelvingsbru på riksveg 251 i Etnedal kommune i Innlandet. Brua kryssar elva Etna ved Lunde. Lunde bru er 132 meter lang og vart bygd mellom 1827 og 1829. Ho er den eldste tørrmurte steinkvelvingsbrua som framleis er i bruk på riksvegnettet (vegen vart i 2010 omklassifisert til fylkesveg). Brua vart freda i 1984. Tidlegare var det trebru på Lunde (oppført i 1795) då hovudvegen mellom Christiania og Bergen vart lagt om Etnedal.

Brua har til saman tre kvelv, og er 7 meter høg på midten. Hovudkvelvets lysvidde er 21,2 meter. Delar av brua vart sprengt av norske soldatar i 1940, men ho vart restaurert året etter. Brua er brukt i Etnedal kommune sitt kommunevåpen. 

## Galleri

Fil:Lund bru Etnedal.JPG|Oversikt
Fil:Lunde bru detalj.JPG|Detalj av tørrmur
Fil:Lunde bru underside.JPG|Underside av bruspennet med tørrmur
Fil:Lundebru01.JPG|På avstand


## Sjå og
* Bruer i Noreg

## Kjelder
* Nasjonal verneplan for veger, bruer og vegrelaterte kulturminner (avsnitt om Lunde bru s.239)

## Bakgrunnsstoff
* 

__NOTOC__
Duccio

**Duccio di Buoninsegna** () var ein italiensk målar som arbeidde i fødebyen Siena, der han også døydde. Til liks med sine samtidige måla han over religiøse tema. Han påverka målinga til Simone Martini og brørne Pietro og Ambrogio Lorenzetti.

## Liv og gjerning

Duccio var den første og kanskje den fremste av dei religiøse målarane frå bystaten Siena. Han vert rekna som ein av dei viktigaste tolkarane av den bysantinske tradisjonen, men vidareutvikla denne mykje formelle tradisjonen med å legge til naturalistiske og realistiske element. Kunstverka innan den bysantinske tradisjonen uttrykte religiøsitet gjennom todimensjonelle figurar, utan ambisjon om å avbilde personane realistisk. Duccio, derimot, måla personar som verka levande og som syntest vere i rørsle. Sjølv om dei tidlege verka hans frå omkring 1270 er forma i samsvar med den bysantinske tradisjonen med gullfarga bakgrunn, inneheld særskilt dei seinare verka hans dei første teikna på den naturalismen som kom til å prege ungrenessansen. Denne realismen fekk stor innverknad på andre samtidige målarar frå Siena, som fylgde opp Duccios måte å måle på.

Duccio er særleg kjend for verket *Madonna Rucellai* frå 1285. Biletet vart laga til basilikaen Santa Maria Novella i Firenze, men er no i Uffizigalleriet i same byen. Han er også kjent for *Maestà*, eit  veldig altarbilete som han byrja på i 1308 og fullførte tre år seinare. Dette måleriet er i domkyrkja i Siena.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Duccio|Duccio]]» frå ,  den 22. mai 2012.*
Buranovskije Babusjki

**Buranovskije Babusjki**, «Bestemødrene frå Buranovo», er ei russisk song- og dansegruppe frå Buranovo i Udmurtia. Gruppa representerte Russland i Eurovision Song Contest 2012 med songen «Party for Everybody». Bestemødrene er udmurtar, og syng dei fleste songane sine på udmurtisk.

Tidlegare har gruppa sunge coverlåtar, mellom anna «Yesterday» og «Let It Be» av The Beatles og «Smoke on the Water» av Deep Purple. Dei har også delteke i den russiske finalen av Eurovision tidlegare, i 2010. Den gongen deltok dei med songen «Dlinnaja-Dlinnaja Beresta I Kak Sdelat Iz Nee Aishon» ('Svært lang bjørkenever, og korleis ein kan laga turban av han'). Songen enda på tredjeplass.

Då «Party for Everybody» vann den russiske finalen i 2012, danka han mellom anna ut eit bidrag av den tidlegare Eurovision-vinnaren Dima Bilan. Songen blei framført på både udmurtisk og engelsk. Gruppa uttalte i 2012 at dei ville bruka pengane dei tente til å byggja ei kyrkje i Buranovo. 

## Eurovision Song Contest 2012

Bestemødrene deltok i den fyrste semifinalen i Baku den 22. mai 2012, og gjekk vidare til finalen. Eigentleg er det åtte medlemmer i gruppa, men berre seks av dei fekk opptre på Eurovision-scena. I finalen enda bestemødrene på ein god andreplass med 259 poeng, berre slått av vinnaren Loreen med 372 poeng.

## Kjelder


**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Buranovskiye Babushki|Buranovskiye Babushki]]» frå , den 22. mai 2012.* 
**Poengsum er henta frå eurovision.tv, 27. mai 2012.*
Fredrik Olsson Romhus

**Fredrik Olsson Romhus** () var ein norsk bondeklokkemakar frå Aurskog på Romerike. 

Han var fødd på plassen Randum under garden Tonsberg i Aurskog 15.12.1753, foreldra var husmannsfolka Ola Torsteinsson (1718-1795) og Anne Hansdotter (1726-1790). Han gifta seg 26.9.1776 i Aurskog med Anne Maria Jensdotter (1756-1803). Far hennar var Jens Askjellsson Bokstad (1726-1784), skulehaldar i bygda og elles ein særs gåverik mann, og det var frå han Fredrik lærde å laga klokker. Fredrik og huslyden hans flytte mykje frå stad til stad. Romhus-namnet tok Fredrik frå ein plass dei budde på som låg under prestegarden i Aurskog. Dei budde til sist på garden Vestre Auli i Nes på Romerike. Han lét etter seg sju søner, og den gjævaste klokkemakaren av dei var Mats Fredriksson Romhus. 

## Kjelder

* Fortegnelse over ældre norske Urmagere især Bondeurmagere af Dr. A. Chr. Bang. Kristiania 1910. Tilgjengeleg på Digitalarkivet
* Aurskog og Blaker b. 3. Bygdenes historie av Eyvind Lillevold. Hamar 1968. 
* Kyrkjebøkene I 2 og I 3 for Aurskog prestegjeld
François Lemoyne

**François Lemoyne** eller **François Le Moyne/Moine** () var ein fransk målar under tidleg rokokko. Som kunstnar verka Lemoyne i Paris og Versailles. Han er kjend for elegante, lysfulle verk som takmåleriet i festsalen i Versailles-slottet, 'Apoteosen til Herakles' (1733–36) og kuppelfresken i Mariakapellet i Saint-Sulpicekyrkja i Paris (1731–32).

## Liv og virke
Lemoyne var fødd i Paris. I 1701, som trettenåring, byrja han ved det kongelege kunstakademiet der. Lemoyne blei verande fram til 1713 og studerte under Louis Galloche. I 1718 blei han vald til medlem av akademiet, og i 1733 blei han professor. Ein av elevane hans var François Boucher.

I 1711 vann Lemoyne den høgthengjande Prix de Rome. Prisen medførte eit studieopphald i Italia, som først fann stad i 1723 og varte nokre månader. Han blei særleg påverka av Rubens og venetiansk måleri.
Barokkunstnaren Antoine Watteau var ein annan påverknad.

I 1727 deltok han i ei tevling for historiske måleri for akademimålarar halden av Louis-Antoine de Pardaillan de Grondin, greven av Antin og styraren for dei kongelege bygga. Han delte førsteprisen med konkurrenten Jean-François de Troy.

Rundt 1728 fekk Lemoyne i oppdrag av kong Ludvig XV å utsmykka taket i Herakles-salongen i Versailles. Då det «episke» måleriet av Herakles som blir gjort til gud stod ferdig  i 1736 blei Lemoyne utnmend til *premier peintre*, 'førstemålar', ved hoffet. 

Året etter tok målaren uventa livet av seg. Han skal ha blitt utmatta av kona sin død, intriger ved hoffet og overarbeid.

## Biletdøme

Fil:François Lemoyne 001.jpg|'Narcissus' (1728)
Fil:Image-Pygmalion (Moyne) 2.jpg|'Pygmalion ser statuen sin koma til live' (1729)
Fil:François Lemoyne - L'Apothéose d'Hercule - Google Art Project.jpg|'Apoteosen til Herakles' (1733–36)
Fil:P1000726 Paris VI Eglise Saint-Sulpice Chapelle de la Vierge coupole reductwk.JPG|Kuppelfresken i Mariakapellet i Saint-Sulpicekyrkja (1731–32) 


## Kjelder

*François Le Moyne i *Store norske leksikon*
*François Le Moyne, The J. Paul Getty Trust

## Bakgrunnsstoff
Skandinavisk Institut for Sammenlignende Vandalisme

**Skandinavisk Institut for Sammenlignende Vandalisme** er namnet på eit senter som den danske kunstnaren Asger Jorn ynskte å skipe i åra 1961-1963 for å presentere og gje høve til forsking i den nordiske kunsten frå tidlegaste førhistorisk tid fram til og med mellomalderen. Arbeidet skulle resultere i ein rikt illustrert bokserie i mange band, *10000 års nordisk folkekunst*, som skulle redigerast kunstnerisk av Jorn sjølv når det galdt grafisk utforming og utvalet og plasseringa av fotografia (komposisjon), medan teksten til kvart band skulle skrivast av fagfolk som var ekspertar på dei emna som kvart av banda skulle femne om. For eigne pengar engasjerte Jorn den franske meisterfotografen Gérard Franceschi (1915-2001), ein av dei mest framståande spesialistane i verda på fotografering av kunstverk, og saman oppsøkte dei i åra 1963-1964 bygningar og musé over heile Norden for å fotografere dei objekta som var aktuelle for bokserien, og for å skape eit fotoarkiv som skulle verte fyrste steget i etableringa av senteret. Denne førebuande aktiviteten resulterte i 25 000 fotografi, som vart arkivert på Silkeborg Kunstmuseum.

Men av fleire årsaker vart ikkje planen realisert, og Jorn gav opp bokprosjektet i 1965. Då han døydde, hadde han berre fått valt ut og redigert fotografia til eit fåtal av banda. Dei banda som han hadde fått redigert meir eller mindre ferdig, er utgjevne langt seinare med tekst av forfattarar som vart engasjert av Silkeborg Kunstmuseum i samarbeid med Borgens Forlag i Valby i København:

* *Mennesker, guder og masker - i nordisk jernalderkunst*, band 1 om nordisk jarnalderkunst; Tove Nyholm har samordna Asger Jorns to versjonar av biletredigeringa; norsk tekst: Bente Magnus; Copenhagen Valby 2005. ISBN 87-21-02600-9
* *Fuglen, dyret og mennesket - i nordisk jernalderkunst*, band 2 om nordisk jarnalderkunst; Tove Nyholm har samordna Asger Jorns to versjonar av biletredigeringa; norsk tekst: Bente Magnus; Copenhagen Valby 2005. ISBN 87-21-02601-7
* *Samisk folkekunst*, dansk tekst: Tinna Møbjerg og Jens Rosing; Copenhagen Valby 2005. ISBN 978-87-21-02512-0
* *Stavkirkene - og det norske middelaldersamfunnet*, norsk tekst: Oddgeir Hoftun; Copenhagen Valby 2002. ISBN 87-21-01977-0
* *Folkekunst i Grønland gennem 1000 år*, dansk tekst: Tinna Møbjerg og Jens Rosing; teikningar: Jens Rosing; foto: Gérard Franceschi, assistert av Ulrik Ross. Copenhagen Valby 2001. ISBN 87-21-01483-3
* *Nordens gyldne billeder fra ældre middelalder*, dansk tekst: Poul Grinder-Hansen; Copenhagen Valby 1999. ISBN 87-21-00389-0
* *Skånes stenskulptur under 1100-talet*, svensk tekst: Erik Cinthio; Copenhagen Valby 1995 [fyrste utgåve i lite opplag 1965]. ISBN 87-21-00098-0

## Bakgrunnsstoff
*Tekst av Asger Jorn om samanliknande vandalisme
Henging, trekking og kvartering

**Henging, trekking og kvartering** var ein metode for avretting som vart nytta i England og seinare i Storbritannia. Den var meint for dei som var dømd for landssvik og reknast som ein av dei mest grufulle metodar for avretting som har vore nytta i Vest-Europa.

## Bakgrunnsstoff
Valdemar Atterdag

**Valdemar Atterdag** eller **Valdemar IV Atterdag** () var konge av Danmark frå 1340 til 1375. Han var den yngste sonen av Kristoffer II av Danmark og Eufemia av Pommern.

Valdemar gifta seg med Helvig av Slesvig, dotter av hertug Erik II av Slesvig. Dei fekk seks born saman, men berre tre vart vaksne: Junker Kristoffer som døydde i tenåra, Ingeborg Valdemarsdotter som gifta seg med hertug Henrik III av Mecklenburg og Margrete Valdemarsdotter som gifta seg med den norske kongen Håkon VI Magnusson.

Valdemar er gravlagd i Sorø klosterkyrkje.

## Kjelder
Indre Hafslo

**Indre Hafslo** er ei bygd ved Hafslo i Luster kommune i Vestland.

Folk frå Indre Hafslo vert kalla «indrebøgdingar».

I Indre Haflso ligg Fet kyrkje, som vart bygd i 1894, og Joranger kyrkje, som er ei 1600-talskyrkje. 

Indre Hafslo skule er skulen på Indre Hafslo og hadde 39 elevar i skuleåret 2016/2017.

## Referansar
Soluna Samay

**Soluna Samay Kettel-Ziegler** () er ein dansk songar og gitarist. Ho representerte Danmark i Eurovision Song Contest 2012 med songen «Should've Known Better».

Soluna Samay har tysk far og sveitsisk mor, men er fødd og oppvaksen i Guatemala by. Ho flytte til Bornholm i Danmark i år 2000. Faren hennar er også musikar, kjend i Danmark under artistnamnet *Gee Gee Kettel*. Dei to har tidlegare opptrådt saman som *Gee Gee & Soluna*, og gjeve ut ei rekkje plater saman frå 2001 til i dag.

Soluna Samay gav ut si fyrste soloplate, *Sing Out Loud* på Baltic Records hausten 2011. 21. januar 2012 deltok ho i Dansk Melodi Grand Prix med «Should've Known Better», og vann. Dermed gjekk ho vidare til å representera Danmark i Eurovision Song Contest i Baku.

## Eurovision Song Contest 2012

Soluna Samay opptredde i den fyrste semifinalen i Baku den 22. mai 2012 og gjekk vidare til finalen. Her enda ho på ein 23. plass.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Soluna Samay|Soluna Samay]]» frå ,  den 23. mai 2012.*  
**Poengsum er henta frå eurovision.tv den 27. mai 2012.*
 

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettside