open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Roald Larsen

**Roald Morel Larsen** () var ein norsk skøyteløpar og glasmakar frå Oslo. Han vart i 1924 europameister og verdsmeister i lengdeløp.

Larsen vart andremann i Skeise-VM 1922 på heimebana Frogner stadion. Året etter vart han nummer 3 i europameisterskapen på Hamar og nummer 4 i verdsmeisterskapen i Stockholm. I slutten av januar 1924 vann han sølvmedaljar på 1500 m og i firkamp under vinterleikane i Chamonix, der han også fekk med seg bronsemedaljar i dei tre andre distanseløpa: 500 m, 5&nbsp;000 m og 10&nbsp;000 m. Tre veker seinare lukkast han vise den finske storløparen Clas Thunberg til andreplassen då EM 1924 vart avvikla på Frogner stadion. Fyrste helga i mars sigra Larsen også i VM 1924 i Helsinki.

I 1925 tok Larsen sølv i EM og bronse i VM. Februar 1926 vart han andremann i skeise-VM i Trondheim, ei tevling som Ivar Ballangrud vann og der 14 av dei 16 deltakarane var norske. Vinteren 1928 kom Larsen på bronseplassen ved europameisterskapen på Frogner i Oslo, før han under Vinter-OL 1928 i St. Moritz kom på delt tredjeplass på 500 meter. I januar 1929 vann han ein ny EM-bronse, då han i Davos atter måtte sjå Ballangrud og Thunberg føre seg på samanlagtlista.

Larsen var aktiv internasjonalt til 1930. Han var medlem i Oslo Skøiteklubb.
 
Roald Larsen var son til ein glasmakar. Han byrja sjølv i dette faget, grunnla 1937 glasmakarfirmaet Roald Larsen AS i Oslo og dreiv dette til han døydde.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Roald Larsen|Roald Larsen]]» frå ,  den 17. mars 2026.*
Sabine Völker

**Sabine Völker** () er ein tysk tidlegare skeiserennar frå Erfurt.

Völker vart nummer 5 i sprint-VM 1993, nummer 4 i sprint-VM 1995 og nummer 3 i VM enkeltdistansar 1997 på 500 meter. Vinteren 1998 vann ho sølvmedaljen ved Skeise-VM 1998 i sprint-firkamp, medan ho i dei olympiske leikane i Nagano som best vart nummer 4 på 1000 meter. I 1999 vart ho bronsemedaljør ved sprint-VM i Calgary.
 
Ved VM enkeltdistansar 2001 tok Völker bronsen på 1000 m. 2002-sesongen sette ho verdsrekord på 1000 meter og ho vann verdscupen for 500/1000 m. Frå Vinter-OL 2002 i Salt Lake City reiste ho med tre olympiske medaljar: sølv på 1000 og 1500 meter og bronse på 500 meter. Tre år etter sikra ho seg bronsemedaljen i Skeise-VM 2005 i sprint-firkamp. Seinare i same sesongen vann ho VM-gull i lagtempo saman med Daniela Anschütz og Anni Friesinger ved VM enkeltdistansar i Inzell. Under Vinter-OL 2006 i Torino bidrog Völker til at Tyskland fekk gull i lagtempo, men fekk sjølv ikkje gå finaleløpet. Ho la opp ved sesongslutt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sabine Völker|Sabine Völker]]» frå ,  den 17. mars 2026.*
Fyrålåmi

Fyrålåmi er ein tradisjonsrik tur som blir arrangert på palmesundag kvart år. Låmi eller løypa er på ca. 20 kilometer og går i fint høgfjellsterreng. Starten er ved Fyrå parkering på Skafsåheia i nærleiken av Hallbjønnsekken med målgang ved Åmdals Verk samfunnshus. Det er ikkje tidtaking og ein kan starte når ein vil, men det går buss frå Åmdals Verk til start. Ein må vere inne på samfunnshuset på Åmdals Verk før trekninga på basaren, som er klokka 17:00.

Fyrålåmi blir ofte kalla for "Årets koselegaste skitur".

## Historia
Fyrålåmi blei truleg arrangert allereie i 1974. Men den fyrste offisielle Fyrålåmi ein kan lese om er i 1976. Det var fyrst i 1985 ein byrja med å registrere kven som gjekk løypa. Det etter ein ide av Inger Synnøve Fles.

Namnet Fyrålåmi kom som følge av ein namnekonkurranse. Fleire forslag kom inn. Til slutt var det Fyrålåmi som blei valt ut, tre personar hadde kome med dette namnet, Astrid Aarstad, Anne Fles og Stein Otto Byggstøyl, som blei trekt ut og fekk tre lodd i premie.

## Avlysningar
Det har stort sett vore mogleg å gjennomføre Fyrålåmi, men det har blitt nokre avlysingar dei seinare åra. Totalt har låmi blitt avlyst fem gonger.

I 2011 blei Fyrålåmi for fyrste gong avlyst. Det var det lite snø i terrenget og isane hadde gått opp fleire stader. Då var palmesundag 17. april. Som om ikkje ei avlysing var nok, så blei Fyrålåmi avlyst året etter også i 2012. Då var det endå mindre snø enn i 2011. Då var palmesundag 1. april.

I 2020 blei det meste av landet stengt ned på grunn av koronapandemien. Det gjorde også sitt til at Fyrålåmi ikkje kunne arrangerast. Det blei istaden oppfordra til å sende inn bilete og video av alternative Fyrålåmi.

I 2021 var det framleis koronapandemien og Fyrålåmi blei avlyst dette året også.

I 2025 slo mildvêret nok ein gong til. For lite snø gjorde at Fyrålåmi blei avlyst for 5. gong i historia. Då var palmesundag 13. april.

## Deltakarar
Totalt er det *(per. 2024)* ulike 2385 personar som har gått Fyrålåmi ein eller fleire gonger. Tre personar har gått alle gonger sidan 1985, Geir Fles, Stein Ringnes og Knut Andre Aarstad har alle gått 36 gonger.

Fyrste året var det 108 som gjekk Fyrålåmi og registrerte seg etterpå. 200 deltakarar blei fyrst passert i 2001 med 214 deltakarar. Over 300 deltakarar skjedde fyrste gong i 2005 med 306 deltakarar. I 2009 passer Fyrålåmi for fyrste gong 400 registrerte med 445 deltakarar. Over 500 skjedde i 2018 med 585 deltakarar. Noko som også er deltakarrekorden.

## Premiering
Alle som registrerer seg på Fyrålåmi får flotte premiar frå Magnor glassverk. Det er premie kvart 5. år.

1. år - Diplom

2. år - Merke

5. år - Fat

10. år - Vase

15. år - "Elgen"

20. år - Krystallskål

25. år - Karaffel

30. år - Geilo bolle

35. år - Godteriskål designa av Kristine Bjaadal
Fotballsong

**Fotballsong** er ein type synging eller messing som blir utført av tilskodarar til fotball, vanlegvis under fotballkampar. Fotballsongar er eit uttrykk for kollektiv identitet, som oftast blir nytta av fotballtilhengjarar for å uttrykke stoltheit over laget dei støttar, eller å oppmuntra det, og å feira ein viss spelar eller manager. Fansen kan òg nytta  fotballsongar til å rakka ned på motstandaren, Mange fans syng songar om erkerivalane sine sjølv når dei ikkje spelar mot dei. Nokre gonger er songane spontane reaksjonar på hendingar på banen.

Fotballsongar kan vera enkle, med nokre få høge rop eller tala ord, men er oftare korte linjer av tekstar og til tider lengre songar. Dei blir vanlegvis utført repeterande, til tider i lag med klapping, men til tider kan dei vera meir utarbeidde og involvera bruk  av musikkinstrument, rekvisittar eller koreograferte rutinar. Dei er ofte tilpassingar av populære songar der dei brukar melodiane som grunnlag for songane, men nokre er heilt originale.

Ein kjenner til fotballsongar frå slutten av 1800-talet og framover, men dei utvikla seg til dei populære formene ein kjenner i dag på 1960-talet. Songane kan vera historiske, til dømes ved å gå tilbake til grunnlegginga av ein klubb og sunge gjennom mange år slik at dei blei sett på som viktige songar for desse klubbane. Dei kan òg vera populære i berre ei relativt kort tid, sidan nye songar konstant blir laga og forkasta. Tradisjonar med fotballsongar er ulike frå land til land og lag til lag, men nokre songar er felles for mange klubbar og er populære internasjonalt. Fotballsongar kan reknast som ein gjenverande type munnleg folkesongtradisjon.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Football chant|Football chant]]» frå ,  den 18. mars 2026.*
Xi Mingze

**Xi Mingze** (), med kallenamnet **Xiao Muzi**, er dottera og det einaste barnet til Xi Jinping og songaren Peng Liyuan.
## Bakgrunn
Xi Mingze vart fødd 25. juni 1992 på Fuzhou Maternal and Child Health Care Hospital i Fuzhou. Ho er einaste barnet til foreldra sine. Ho har halde ein låg profil, og lite personleg informasjon om henne er offentleg kjend. Frå 2006 til 2008 studerte ho fransk ved Hangzhou Foreign Language School.

I 2010 vart ho teken opp ved Harvard University i USA, etter eitt år med bachelorstudium ved Zhejiang University. Ho brukte eit pseudonym under studiane og heldt ein låg profil. I 2014 tok ho bachelorgrad i psykologi frå Harvard og returnerte til Beijing.
## Offentleg liv
Etter jordskjelvet i Sichuan i 2008 arbeidde Xi Mingze som frivillig i ei veke i Hanwang, Mianzhu, med katastrofehjelp. I 2013 gjorde ho si første offentlege opptreden saman med foreldra i landsbyen Liangjiahe i Yan’an, Shaanxi, der dei gav nyttårshelsingar til lokalsamfunnet. She has been described as interested in reading and fashion. Ho skal ha interesse for lesing og mote. I juni 2025 deltok Xi Mingze på ein familiemiddag for den belarusiske presidenten , arrangert av far hennar i Chunyi Garden innanfor Zhongnanhai.
## Informasjonslekkasje
I 2019 vart ein mann, Niu Tengyu, arrestert for påstått lekkasje av bilete av Xi Mingze sitt ID-kort på nettsida esu.wiki. Radio Free Asia melde at 30. desember 2020 dømde Maonan District People’s Court Niu til 14 år i fengsel og 130 000 RMB i bot for «plaging og oppvigling», «inngrep i borgarars personlege informasjon», og «oppvigling til statsmaktomvelting», medan 23 andre fekk mildare straffer. Saka tiltrakk seg merksemd frå United States Congressional-Executive Commission on China, som i 2022 uttalte at dei ville granske påstandar om tortur av dei som vart heldne.

## Merknadar

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Xi Mingze|Xi Mingze]]» frå , den 18. mars 2026.*
Paul Takle

**Paul Johan Hansson Takle** () var ein fiskar, gardbrukar, landhandlar og politikar frå Solund i Sogn. Han representerte Sogn og Fjordane og partiet Høgre i stortinget perioden 1931-33.

Takle dreiv fleire tiår fiske, gardsbruk og ein liten landhandel på Harbakke i Solund. Frå 1919 var han kasserar i den lokale sparebanken. I 30 år var medlem i heradsstyret, ordførar 6 av dei. Han var elles med i forliksrådet i 28 år, lengste tida som formann. I 1927 møtte han ei tid i stortinget som varamann. Valbolken 1931-33 hadde han fast sete i stortinget, medlem i Post-, telegraf- og kystfartkomiteen. 

## Kjelder
*Vilhelm Haffner: ''Stortinget: 1931-33''.
Hans Hafslund

**Hans Peder Johansen Hafslund** () var ein bakarmeister frå Sarpsborg. 

Han var son til ein mylnar. Sjølv starta han ei bakarforretning i Sarpsborg. Han var handelsborgar i byen til verksemda gjekk overende i 1859. Hausten 1858 vart han vald til å representere Sarpsborg i stortinget 1859-60, men kunne ikkje møte då buet hans var under skifte-handsaming.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914.
Bergens Aftenblad

***Bergens Aftenblad*** var ein norsk dagsavis som blei gitt ut frå 1880 til 1942. Avisa var knytt til Høgre.

## Sjefredaktørar
* 1880–1888: Rudolph Sauerzapff
* 1888–1890: Robert Hirsch
* 1890–1898: Thorstein Diesen
* 1898–1913: Christian Michelet
* 1913–1914: Øvre Richter Frich (nyhetsredaktør) og Adolph Helwig (politisk redaktør)
* 1914–1917: Adolph Helwig
* 1917–1919: Lorentz Vogt
* 1919–1923: Peder Wilhelm Schmidt
* 1924–1925: Birger Gotaas
* 1925–1932: Johan Nordahl-Olsen
* 1932–1936: Jon Dugstad
* 1936–1938: Doery Smith
* 1938–1942: Erling Lauhn

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Lærebok

Ei **lærebok** er ei bok laga for å nyttast som læremiddel. Fordelar med å bruka lærebøker er at lesaren kan ta dei fram når han vil og har høve, og kan bruka så lang tid han treng med stoffet. Ei ulempe er at det ikkje finst nokon lærar som kan svara på spørsmål som boka ikkje dekkjer.
Nokre ulike typar lærebok er **skulebok**, til bruk i skulen, **lesebok** ller **tekstbok**, som inneheld tekstar som er relevante for den som lærar, og **oppgåvebok**, der den som lærer kan prøva seg på oppgåver knytte til faget.

## Historie i Noreg
Den fyrste norske skuleboka på morsmålet var ei reknebok som kom ut i Trondheim i 1645. Tittelen var *Arithmetica Danica* (‘dansk aritmetikk’). Store delar av boka var skriven på vers, og ho framstår som både morosam og pedagogisk tilrettelagd. Boka blei omtalt av forfattaren Tyge Hansøn som «Arithmetica Danica - en liden simpel og enfoldig Dansk Regne Bog, affdeelt i fiire Parter eller Bøger».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Lærebog|Lærebog]]» frå ,  den 19. mars 2026.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skolebøker|Skolebøker]]» frå ,  den 19. mars 2026.*
Catherine Connolly

**Catherine Martina Ann Connolly** () er en irsk politiker som vart president av Irland i 2025.

## Bakgrunn
Connolly voks opp i Shantalla i Galway.

Ho tok ein mastergrad i klinisk psykologi ved University of Leeds i 1981. Deretter praktiserte ho som klinisk psykolog i fleire år. Etter det tok ho juridisk embetseksamen ved University of Galway i 1989 før ho studerte ved King’s Inns og vart advokat i 1991.

## Politisk karriere

### Lokalpolitikar
Connolly melde seg inn som medlem i Labour Party etter parlamentsvalet i 1997. Ho vart vald inn i Galway bystyre i 1999, og var ordførar i Galway frå 2004 til 2005.

### Underhuset
Frå 2016 var Connolly folkevald representant i underhuset til Teachta Dála (den irske nasjonalforsamlinga) for valkrinsen Galway West.

### Presidenten i Irland
I 2025 stilte Connolly som presidentkandidat i Irland. Ved presidentvalet 25. oktober 2025 vann Connolly med 63 %; motkandidat var Heather Humphreys frå Fine Gael. Connolly vart dermed vald til å bli den neste presidenten av Irland, som etterfølgjer etter Michael D. Higgins. Ho vart innsett i embetet den 11. november 2025.

## Politisk linje
Connolly blir karakterisert som ein venstreorientert uavhengig person. Ho er pasifist.

### Innanrikssaker
I ei folkerøysting i Irland i 2015 støtta ho kravet om å tillata likekjønna ekteskap.

### Utanrikspolitikk
Connolly har uttrykt uro for at irsk nøytralitet kan bli utfordra. Ho har meint at Irlands fred kunne bli trua av det ho kalla «det krigshetsande militærindustrielle komplekset» i Europa.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Catherine Connolly|Catherine Connolly]]» frå ,  den 20. mars 2026.*
John Solberg

**John August Solberg** () var ein norsk gardbrukar og takstmann frå Idd i Østfold. Han var stortingsrepresentant for Østfold og Høgre perioden 1937 til 1945.

Solberg var odelsgut og dreiv fyrst slektsgarden. I 1918 kjøpte han garden Øberg og flytta dit. Gjennom åra hadde han mange verv i organisasjonar og bedrifter knytt til landbruket, mellom anna som styremedlem i Felleskjøpet i Oslo.

I Idd var Solberg medlem av heradsstyret og soknerådet, og var også kyrkjeverje. Ved stortingsvalet i 1936 vart han vald inn på Stortinget frå Østfold. På Tinget var han sekretær i Helsekomiteen. Etter andre verdskrigen var Solberg på deltid fylkessekretær i Østfold Høgre.

Solberg var kulturinteressert, samla inn gamle slåttar frå Idd.

Han døydde brått av hjerneslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:John Solberg|John Solberg]]» frå ,  den 20. mars 2026.*
Dane Scarlett

**Dane Scarlett** () er ein engelsk fotballspelar som speler for Hibernian (2026), på utlån frå Tottenham.

## Referansar
Jesper Johanson Nondal

**Jesper Johanson Nondal** () er ein norsk journalist og programleiar. Han har vore tilsett i NRK sidan 2020. Nondal er programleiar for podkasten *[[Kjapt oppdatert]]* og *NRK Nyheter* på NRK P3 og NRK mP3.

## Liv og virke
Nondal er frå Sogndal kommune i Sogn i Vestland fylke. I heimbygda jobba han i Posten Norge AS i fleire år. Etter å ha fullført studiespesialisering ved Sogndal vidaregåande skule flytta han til Bergen for å studere ved Universitetet i Bergen i 2011. Ved sidan av studiane jobba han på Det Akademiske Kvarter.

I 2014 flytta Nondal tilbake til Sogndal for å studere historie. Han jobba også på Studentsamfunnet Meieriet i kommunen. Her hadde han blant anna ansvaret for å hyre inn artistar til ulike arrangement.

Nondal flytta til Sunnmøre i 2017 for å ta ein bachelorgrad i journalistikk ved Høgskulen i Volda, innanfor radio- og lydjournalistikk. Under utdanninga var sogndølen involvert i fleire radioprogram på Volda studentradio.

Sogndølen starta sin journalistiske karriere i NRK P3nyheter i Trondheim i januar 2020. Han har vorte ei kjend stemme på NRK Nyheter på NRK P3 og NRK mP3, og i 2024 var han gjesteprogramleiar under maratonsendinga P3aksjonen.

I 2024 blei Nondal ein av programleiarane i podkasten «Spør for en venn», saman med Lydia Torsvik Gieselmann og Tamanna Agnihotri. I 2025 gjekk han inn som programleiar i nyheitspodkasten «Kjapt oppdatert». Han er også ein del av teamet som publiserer innhald på NRK Nyheter på Instagram.

### Priser og nominasjoner
Nondal og NRK P3nyheter har vore nominert i kategorien «Årets beste nyhetsbulletin» fleire gonger. I 2025 var redaksjonen også nominert i kategorien «Årets beste nyhet- og aktualitet» med podkasten *Kjapt oppdatert*.

## Referansar
Cupfinalen i fotball 1963/Menn

**Cupfinalen i fotball 1963** var den 58. finalen i rekka av norske meisterskap i fotball for menn. Finalekampen vart spelt sundag 27. oktober på Ullevaal stadion i Oslo framfor 31&nbsp;444 tilskodarar. IK Skeid vart norsk meister etter å ha slått Fredrikstad Fotballklubb med 2–1 i ein kamp som varte i 120 minutt. Det var sjette gongen Skeid vann Norges Fotballforbund sin kongepokal.

Eigenleg var dette den aller fyrste finalen i ein noregsmeisterskap i fotball, ettersom alle tidlegare NM i fotball ikkje opna for deltaking frå fotballag frå dei nordnorske fylka Nordland, Troms og Finnmark.

### Kampen
Fredrikstad opna best og tok leiinga i det 19. minutt. Terje Høili snappa opp ein retur frå Skeid-målvakta. Fredrikstad var det dominerande laget resten av den 1. omgangen. Skeid tok initiativet i den 2. omgangen og utlikna då Pål Sæthrang i det 50. minutt la inn framom FFK-målet og Kai Sjøberg stupte fram og stanga ballen i målburet. Trass i mange målsjansar makta ingen av laga å få ballen over målstreken i resten av ordinær tid. I ekstraomgangane pressa Fredrikstad på for skåring, men det vart Skeid som fekk mål eit par minutt før 120 minutt var omme. Sjøberg nikka eit innlegg frå Sæthrang i tverrliggaren, før Sæthrang sjølv var påpasseleg og med eiga panne stussa ballen i mål frå svært kort hald.

### Laga
**Skeid** sitt vinnarlag: Kjell Kaspersen, Kjell Wangen, Frank Olafsen, Finn Thorsen, Finn Tøraasen, Erik Mejlo, Terje Gulbrandsen, Bjørn Elvenes, Kai Sjøberg, Pål Sæthrang og Terje Kristoffersen. 

**Fredrikstad FK** mønstra målvakta Kai Henriksen, backane Kjell Andreassen og Per Martinsen, halfane Roar Johansen, Hans Jakob Mathisen, Rolf Olsen og løparrekka Bjørn Borgen, Per Kristoffersen, Terje Høili,Arne Pedersen (kaptein) og Jan Aas.

Kåre Furulund frå Løren Sportsklubb dømde kampen.

## Kjelder
*Arbeiderbladet, 28. oktober 1963
Simona Aebersold

**Simona Aebersold** () er ein sveitsisk orienteringsutøvar frå Bern. Ho vart verdsmeister på normaldistansen i 2023 og 2025.

## Aktiv
I 2018 sprang Aebersold inn til bronsemedalje på mellomdistansen i europameisterskapen, bak svenske Tove Alexandersson og finske Marika Teini. Året etter tok Aebersold sølvmedaljar på mellomdistansen og stafetten, samt bronsemedaljen på normaldistansen i verdsmeisterskapen i Østfold. I mai 2021 vann ho gull, sølv og bronse i dei tre tevlingane ved europameisterskapen i Neuchâtel. Frå verdsmeisterskapen i tsjekkiske Doksy i byrjinga av juli reiste ho heim med tre bronsemedaljar og ein sølvmedalje. Sommaren 2022 sprang ho inn til sølv på kort-distansen ved VM i danske Vejle.

Under verdsmeisterskapen 2023 i Flims/Laax lukkast Aebersold vinne normaldistansen og vise Tove Alexandersson til sølvplassen. Deretter vann ho sølv med det sveitsiske laget. I 2024 vann Aebersold gull i sprint-stafetten ved verdsmeisterskapen i Edinburgh og sølv og bronse i dei to individuelle tevlingane. Juli 2025 lukkast ho forsvare meistertittelen på normaldistansen under VM i Kuopio, ni sekund føre Tove Alexandersson.

Åra 2024 og 2025 steig Aebersold heilt til topps i verdscupen i orientering.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Simona Aebersold|Simona Aebersold]]» frå ,  den 20. mars 2026.*
Campocolinus

***Campocolinus*** er ei biologisk slekt i fasanfamilien. Slekta samlar tre artar i Afrika sør for Sahara.

Ho vart etablert først i 2020 og omfattar artar som tidlegare vart plasserte i slekta *[[Francolinus]]* (frankolinar). Artane i *Campocolinus* skil seg genetisk med om lag 5–16 % frå andre frankolinar. Dei lever i skog og savannar med høgt gras i tropisk Afrika. Slektsnamnet *Campocolinus* er sett saman av *campo* «savanne» og *colinus* «vaktel».

## Skildring

Artane i *Campocolinus* er små, vaktelliknande fuglar med kroppslengd på 20-25 cm. Stjerten hos alle artane er oransje eller gulbrun. Ryggfjørdrakta er stripa eller melert, med tydeleg lyse fjørskaft. Nebbet er mørkt, stundom med gul basis. Beina og føtene er gule. Kjønna skil seg i fargedrakt. Hannane har ein einskild, spiss spore bak på tarsen.

Rop og song hos *Campocolinus*-artane er høge, harde og noko metalliske. Dei byrjar med ein innleiande tone, etterfølgd av ein pause og deretter fem til sju tonar som gradvis minkar i styrke, med både tonale og trillande element. Den viktigaste skilnaden mellom strofer ligg i lengda på dei.

Artane er altetande og lever av mellom anna insekt og vegetabilsk føde som frø.

## Galleri

Coqui francolin, Peliperdix coqui at Polokwani Nature Reserve (14490902269).jpg|Kokifrankolin, *Campocolinus coqui*, to hoer og ein hannfugl
Coqui francolin, Peliperdix coqui at Polokwani Nature Reserve (14675202124).jpg|Hofugl av kokifrankolin
Peliperdix albogularis (cropped).jpg|Kvitstrupefrankolin, *Campocolinus albogularis*


## Artsoversyn

Medlemmar av *Campocolinus* i rekkjefølgje etter AviList v2025: med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:

;Slekt *[[Campocolinus]]*
* Kokifrankolin, *Campocolinus coqui*, Coqui Francolin, (Smith, A, 1836), (LC)
: Lever spreitt i Afrika sør for Sahara med vidaste utbreiing frå Tanzania til nordaustlege Sør-Afrika

* Kvitstrupefrankolin, *Campocolinus albogularis*, White-throated Francolin, (Hartlaub, KJG, 1854), (LC)
: Frå Elfenbeinskysten til Kamerun. Fragmentert i DR Kongo og Angola

* Isoberliniafrankolin, *Campocolinus schlegelii*, Schlegel's Francolin, (Heuglin, MT, 1863), (LC)
: Avgrensa i sentrale Afrika rundt Den sentralafrikanske republikken og Chad.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:de:Campocolinus|Campocolinus]]» frå , den 21. mars 2026*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Ortygornis

***Ortygornis*** er ei biologisk slekt i fasanfamilien. Slekta samlar tre artar, éin funne i Afrika sør for Sahara og to lever i Sør-Asia.

Slekta *Ortygornis* vart introdusert i 1852 av den tyske naturforskaren Ludwig Kaiser for å komme éin enkelt art i møte, gråfrankolin, *Ortygornis pondicerianus*, som derfor er typearten. Namnet kombinerer det gammalgreske ordet *ortux* som betyr «vaktel» med *ornis* som betyr «fugl». Slekta omfattar artar som tidlegare vart plasserte i slekta *[[Francolinus]]* (frankolinar).

## Skildring
*Ortygornis* er mellomstore medlemmar av fasanfamilien. Kroppslengda er rundt 37 cm for sumpfrankolin, *O. gularis*, dei to andre artane er rundt 33 cm. Hannfuglar er noko større enn hoer, ein finn ca. 10-15 % skilnad i kroppsmasse. 

Artane er altetande og lever av mellom anna insekt og vegetabilsk føde som frø, gras og bær.

## Galleri

Crested Francolin RWD.jpg|Krattfrankolin, *Ortygornis sephaena*
Swamp Francolin AMSM6611.jpg|Sumpfrankolin, *Ortygornis gularis*
Grey Francolin Tal Chappar Churu Rajasthan India 14.02.2013.jpg|Gråfrankolin, *Ortygornis pondicerianus*


## Artsoversyn

Medlemmar av *Ortygornis* i rekkjefølgje etter AviList v2025: med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:

;Slekt *[[Ortygornis]]*
* Krattfrankolin, *Ortygornis sephaena*, Crested francolin, (Smith, A, 1836), (LC)
:Lever i austre Afrika frå Sør-Sudan og Etiopia til Sør-Afrika.

* Sumpfrankolin, *Ortygornis gularis*, Swamp francolin, (Temminck, CJ, 1815), (NT)
:Fragmentert i sørlege Nepal og nordlege India.

* Gråfrankolin, *Ortygornis pondicerianus*, Grey francolin, (Gmelin, JF, 1789), (LC)
:Det indiske subkontinent og sørlegaste Iran.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ortygornis|Ortygornis]]» frå , den 21. mars 2026*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Frank Olafsen

**Frank Willy Olafsen** () er ein norsk tidlegare bandy-, fotball- og ishockeyspelar frå Oslo. Han var heile tida aktiv i Idrettsklubben Skeid.

Olafsen spelte på Skeid sitt fotballag frå 1961 til 1974. Han var med å vinne den norske cupfinalen i 1963, 1965 og 1974. 1966-sesongen gjekk laget heilt til topps i 1. divisjon og vart norsk seriemeister. Meste tida var han midtstoppar. I tida 5. november 1967 til 2. august 1973 deltok i 18 av Noregs landskampar i fotball.

Som ishockeyspelar spelte han 11 offisielle landskampar i 1963-64 og var med i mannskapet som representerte Noreg under Vinter-OL 1964 i Innsbruck.

Olafsen var med i landslaget som deltok i Bandy-VM 1973 i Moskva. Han spelte 12 landskamper i bandy. Olafsen spelte på Skeid sitt bandy-lag til 1985.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Frank Olafsen|Frank Olafsen]]» frå ,  den 21. mars 2026.*
Steinsirkel

Ein **steinsirkel** er ein ring av megalittiske bautasteinar. Dei fleste slike finst i Nordvest-Europa, særleg på Dei britiske øyane og i Bretagne. Dei stammar typisk frå yngre bondesteinalder og tidleg bronsealder der dei fleste blei oppførte mellom 3300 og 2500 fvt. Dei mest kjende døma omfattar henge-monumentet ved Avebury, Rollright Stones, Castlerigg og delar av ringen av ståande steinar ved Stonehenge. Det finst òg spreidde eksempel i andre delar av Europa. Seinare, under den europeiske jernalderen, blei det oppført steinsirklar i det sørlege Skandinavia.

Den arketypiske steinsirkelen er ei open innhegning som er stor nok til at folk kan samla seg inni, og oppført av megalittiske steinar. Ofte blir nemninga «steinsirkel» nytta om liknande strukturar, men desse nemningane er anten historiske eller feilaktige. Døme på alminneleg misforståtte steinsirklar er ringvardar og gravhaugar. Sjølv om det ofte blir anteke at det finst tusenvis av steinsirklar på Dei britiske øyane og i Europa, er sånne anlegg faktisk veldig sjeldne og utgjer ein regional variant av henge-typen. Døme på ekte steinsirklar inkluderer Long Meg and Her Daughters i Cumbria, henge med indre steinar som Avebury i Wiltshire og The Merry Maidens i Cornwall.

Steinsirklar blir normalt klassifiserte ut frå forma og storleiken til steinane, radiusen til sirkelen og talet på liknande strukturar i området. Sjølv om det er lagt frammange teoriar for å forklara formålet deira – typisk relatert til seremoniar eller ritual – er det ingen arkeologisk konsensus om den opphavlege funksjonen deira. Bygginge kravde ofte ein betydeleg dugnadsinnsats, inkludert spesialiserte oppgåver som planlegning, steinbrot, transport, utgraving av fundamentgrøfter og den endelege konstruksjonen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Stencirkel|Stencirkel]]» frå ,  den 21. mars 2026.*  

## Bakgrunnsstoff
Easter Ross

**Easter Ross** (skotsk-gælisk *Ros an Ear*) er eit område i den austlege delen av statthaldarskapet Ross and Cromarty i regionen Highland i nordlege Skottland. Det har ikkje klart definerte grenser, men blir laust definert ut frå tradisjonar. 

## Busetnader
Stadar i Easter Ross er mellom anna:

* Alness
* Dingwall (inkludert i Easter Ross i nokre kontekstar, men i andre kontekstar blir området rekna som del av Mid Ross) 
* Evanton
* Invergordon
* Kildary
* Milntown of Tarbat (Milton) 
* Portmahomack
* Kystlandsbyane (*Seaboard Villages*):
** Balintore
** Hilton of Cadboll
** Shandwick
* Tain

## Piktiske steinar
Området har gjort mykje for å tiltrekkja seg vitjarar og turistar, blant anna for dei  historiske sjåverdigheitene sine. Easter Ross var eit kjerneområde for dei skotske urfolka som heldt til her før Skottland blei eit kongerike og ein nasjon, og som snakka piktisk. Dei har etterlae seg fleire handverksmessig forsegjorte steinar. Desse monumenta kan ein mellom anna sjå ved å følgja *The Pictish Trail*, ‘Den piktiske ruta. Nokre av monumenta er:

* Shandwick-steinen (skotsk-gælisk Clach a’ Charridh) nær Shandwick er eit høgreist piktisk steinmonument med ulike biletmotiv.
* Den piktiske Nigg-steinen er frå 700-talet og er i Nigg. Han er ein av dei mest forseggjorde utskorne steinane som har overlevd i Europa frå tidleg mellomalder.
* Clach Biorach, gælisk for ‘den spisse steinen’. Dette er ein piktisk stein i nærleiken av landsbyen med same namn. Den ståande steinen går opp i ein spiss og har fleire detaljerte biletscener på sidene.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Easter Ross|Easter Ross]]» frå ,  den 21. mars 2026.*
Carlos Menem

**Carlos Saúl Menem Akil** () var ein argentinsk politikar og statsleiar. Han var president i Argentina frå 8. juli 1989 til 10. desember 1999. 1990-2003 leia han Partido Justicialista, også kjent som peronistpartiet. Menem var mykje av ein overdådig person og posør, populær i vide krinsar i heimlandet.

## Liv og gjerning
Menem var utdanna jurist. Frå 1973 var han guvernør i heimprovinsen La Rioja til 1976, då han vart avsett etter militærkuppet. Sju år seinare fekk han vende tilbake til denne stillinga.

Ved presidentvalet i 1989 vart Menem vald til president i fyrste runde med 47,5 % av røystene. Han kom til makta i ei tid prega av hyperinflasjon. Menem sette i verk ein næringspolitikk kjend som «føderal peronisme», ei retning som i mangt braut med det peronismen tidlegare hadde bygt på. I stor grad baserte han i staden den økonomiske politikken på den såkalla Washington-konsensusen, dominert av idear om ein marknadsstyrt, kapitalistisk økonomi. Gjennom ein konvertibilitetsplan i 1991, støtta av ikkje-peronistiske regjeringsmedlemer, søkte han å bekjempe inflasjonen og lukkast stabilisere økonomien for ei tid. I tillegg kom privatisering, auka frihandel og svekka vilkår for fagforeiningar. Ei tid framover opplevde Argentina økonomisk vekst, men politikken la samstundes mykje av grunnen den djupe økonomiske krisa som sidan råka Argentina.

Olivos-pakta, ein avtale mellom president Menem og det opposisjonelle kongresspartiet, endra grunnlova frå 1853. Dermed kunne Menem stille til val ved presidentvalet i 1995. Med 49,9 % av røystene i fyrste runde fekk han forlenga mandatet. Menems andre periode var prega av strid og korrupsjon internt i peronistpartiet. Ein ny økonomisk krise segla opp, med stendig stigande arbeidsløyse.  Opposisjonspartia samla seg og vann mellomvalet i 1997 og ved presidentvalet i desember 1999 sigra opposisjonskandidaten Ferndando de la Rúa frå Unión Cívica Radical.

Utanrikspolitisk nærma Menem seg USA. I hans andre periode søkte han å forbetre tilhøvet til Storbritannia, eit diplomatisk samband Argentina braut under Falklandskrigen, og i 1998 besøkte Storbritannia.

I 2001 sat Menem fleire månader i husarrest, og sidan dømt til sju års fengsel for å ha teke del i handel av våren til Ecuador og Kroatia. Menem stilte i 2003 som presidentkandidat på ny. Han fekk flest røyster i fyrste runde, men trekte seg då han forstod han ville tape mot Néstor Kirchner. Frå 2005 til han døydde var Menem senator for La Rioja. I 2015 vart han dømt til fire og eit halvt år i fengsel for underslag av offentleg midlar. Hans parlamentariske immunitet sparte han for fengsel både i denne saka og i saka om ulovleg våpenhandel.

## Kjelder
*Britannica
*Store norske lekiskon
Bandar Ganaveh

**Bandar Ganaveh** er ein by sørvest i Iran ved Persiabukta. Han ligg nordvest for Bushehr og nordaust for Kharg-øya.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
Robert Rafn

**Robert Rafn** () var ein norsk kjemikar, industrimann og politikar. Perioden 1937–45 representerte han kjøpstadene i fylka Østfold og Akershus i stortinget.

Rafn voks opp i Porsgrunn og var elev ved Skiensfjordens tekniske fagskole, før han reiste til Tyskland og studerte ved den polytekniske skulen i Mittweida og sidan den tekniske høgskulen i Darmstadt. Frå 1899 til 1905 arbeidde han ved Thomas Edison sitt laboratorium i West Orange i New Jersey. Mellom anna sysla Rafn med eit oppladbart batteri (nikkel-jarnakkumulatoren). Då Deutsche Edison-Akkumulatoren i Berlin tok til med å produsere batteri, byrja han å arbeide der.

Rafn etablerte så eige firma i Nürnberg, men fyrste verdskrigen førte til at han avvikla verksemda. I 1916 tok han til som disponent for ein fabrikk i Levanger som kondenserte mjølk, eit firma han grunnla saman med andre. Morselskapet Værne Klosters Melkefabriker, som hadde hovudkontor i Moss, dreiv etter kvart seks fabrikkar i Noreg, Sverige og Danmark med Rafn som teknisk direktør. Etter fleire år i økonomiske vanskar enda drifta med konkurs i 1926. Frå 1925 var Rafn teknisk leiar ved Moss Aktiemøller. Krigsåra 1940-45 kom kjennskapen hans til tysk forretningskultur til nytte, då Tyskland prøvde å kontrollere drifta åt verksemda.

Perioden 1926–31 var Rafn medlem av Moss bystyre og formannskap. Han var elles styreformann i Moss lysverker frå 1924 til 1938. Hausten 1936 vart han vald til stortingsmann for dei fire kjøpstadene i Østfold fylke og Drøbak i Akershus fylke. På Tinget var Rafn medlem i Universitets- og fagskolekomitéen. Han var permittert i 1938 og 1939.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Robert Rafn|Robert Rafn]]» frå ,  den 22. mars 2026.*
Cupfinalen i fotball 2002/Menn

**Cupfinalen i fotball 2002** var den 95. finalen i rekka av norske meisterskap i fotball for menn. Finalekampen vart spelt sundag 3. november på Ullevaal stadion i Oslo framfor 25&nbsp;481 tilskodarar. Vålerenga Idrettsforening frå Oslo vann med 1 mål mot 0 over Odds Ballklubb frå Skien, forbigåande kalla Odd Grenland. Tommy Skjerven frå Kaupanger IL dømde finalen.

### Kampen
Bjørn Arild Levernes kom åleine med Odd-målvakta i kampens 5. minutt og styrte ballen inn i Odd-buret. Etter 37. minutt nikka Morten Fevang hardt mot hjørnet av VIF-buret, men Bolthof gjorde ei framifrå redning då han «lå strak ut og slo ballen ut». I det 84. minutt skaut og ballen sneia utsida av stanga. Kampen var prega av defensivt spel og lite kreativt angrepsspel, dermed sjansefattig og heller keisam. 

**Vålerenga** sitt meisterlag bestod av Øyvind Bolthof, Freddy dos Santos, Erik Hagen, Knut Henry Haraldsen, Tom Henning Hovi, Pa-Modou Kah, Kjetil Rekdal, Johan Arneng, David Hanssen, Bjørn Arild Levernes og Tobias Grahn. Til ulike tider i andre omgang fekk Ronny Døhli, Thomas Holm og Kristen Viikmäe entre bana, ut gjekk Kah, Levernes og Grahn. 

**Odd Grenland** stilte med Erik Holtan, Alexander Aas, Ronny Deila, Jan Frode Nornes, Anders Rambekk, Morten Fevang, Bent Inge Johnsen, Christian Flindt-Bjerg, Edwin van Ankersen, Martin Wiig, Jan Gunnar Solli. Vel midtvegs i andre omgangen vart Wiig, Flindt-Bjerg og Johnsen etter tur bytta ut, til fordel for Sveinung Fjeldstad, Brede Bomhoff og Espen Hoff. 

## Kjelder
*Dagsavisen, 4. november 2002
Myriam Spiteri Debono

**Myriam Spiteri Debono** () er ein maltesisk politikar som er den 11. og noverande presidenten på Malta. Ho er den første kvinna frå Gozo som er vald til dette embetet. Ho var òg president i Representanthuset på Malta frå 1996 til 1998, som den første kvinna i denne rolla.
## Tidleg liv og karriere
Spiteri Debono vart fødd som Miriam Zammit i Victoria på Gozo, dotter av Pawlu Zammit og kona hans. Ho fekk si grunnleggjande utdanning på Gozo og studerte seinare ved Universitetet på Malta, der ho tok fag i engelsk litteratur og lingvistikk og vart uteksaminert i 1973. Ho grunnla òg Socialist Students Union. Ho studerte vidare jus og vart uteksaminert som notarius publicus i 1980.
Dei første offentlege verva hennar omfatta stillinga som leiar for Kooperativrådet og som grunnleggjande medlem av Kommisjonen for likestilling.

Ho var kandidat for Malta Labour Party ved fem parlamentsval (1981, 1987, 1992, 1996 og 2003), men vart aldri vald inn i parlamentet. Ho vart likevel vald inn i partiet sitt nasjonale styre i 1982 og tente som partiet sin propagandasekretær.
Spiteri Debono var leiar for kvinneavdelinga i Malta Labour Party frå 1993 til 1996.

I september 1996 vart ho utnemnd til president i Representanthuset på Malta av statsminister Alfred Sant. Ho var den første kvinna i denne rolla på Malta og vart avløyst av Anton Tabone i oktober 1998.

I januar 2023 vart ho føreslått av Nasjonalistpartiet til rolla som standardkommissær, men ho takka nei til å verte formelt vurdert, med grunngjeving om at ho ikkje meinte seg eigna og heller ikkje var interessert i stillinga.
### Presidentperioden
Den 21. mars 2024 vart det meldt at ho var favoritt til å verte utnemnd til president på Malta. Veka etter vart dette stadfesta i ei felles fråsegn frå kontora til statsministeren og leiaren for opposisjonen. Representanthuset på Malta røysta samrøystes for å velje Spiteri Debono til den 11. presidenten på Malta 27. mars 2024. Ho vart den første presidenten som vart vald etter dei nye grunnlovsreformene frå 2020, som mellom anna kravde to tredels fleirtal i parlamentet for å godkjenne presidentkandidaten. 

Spiteri Debono er den tredje kvinna som har vore president på Malta, etter Agatha Barbara og Marie-Louise Coleiro Preca. Ho er òg den tredje personen frå Gozo som har hatt dette embetet, etter Anton Buttigieg og Ċensu Tabone.
Ho vart innsett 4. april 2024.

Då ho vart utnemnd, vedgjekk ho at ho var teknologisk lite kyndig; ho eigde ein enkel mobiltelefon med tastar og føretrekte å diktere brev og annan korrespondanse til ein assistent, medan e-post vart send til ei e-postadresse registrert i namnet til ektemannen hennar.
## Privatliv
Spiteri Debono budde det meste av vaksenlivet sitt i Birkirkara på Malta. Ho var gift med notaren dr. Anthony Spiteri Debono, som døydde 24. juli 2025, 78 år gammal. Dei hadde tre born og fire barneborn.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Myriam Spiteri Debono|Myriam Spiteri Debono]]» frå , den 23. februar 2026.*
Kjetil Flatnev

**Kjetil Flatnev** var ein norsk herse på 800-talet som herska over Sudrøyane (Hebridane). Gjennom søner og døtrer som dro til Island ble han stamfar til store slekter der. Far hans var Bjørn Buna, son til hersen or Sogn, Vêra-Grim, og Landnåmaboka nemner at nesten alle stormennene på Island kom frå Bjørn. Kona til Bjørn heitte Velaug og dei fekk to søner attmed Kjetil: Rapp og Helge.

Kona til Kjetil var Yngvild Kjetilsdotter, dotter til Kjetil Vêr, ein herse på Romerike, og dei fekk sønene Bjørn den austrøne og Helge Bjola, og døtrene Aud den djuptenkte, Torunn Hyrna og i tillegg dottera Jorunn Mannvitsbrekka. Harald Hårfagre sende Kjetil med ein hær for å vinna att Sudrøyane frå skottane og irane, som hadde fått attende vald over øyane då Harald fór heim til Noreg etter ei frøkleg hærferd. Kjetil sette son sin Bjørn til å råda riket sitt i Noreg og fór sidan og la under seg alle Sudrøyane. Han gjorde seg hovding over øyane, men gav ingen skatt til Kong Harald. Kongen vart vreid, tok under seg eignene Kjetil hadde i Noreg og dreiv son hans Bjørn ut på lovbrot. 

Bjørn fór då til Sudrøyane og sidan til Island, tok land på Snøfjellsnes og budde i Bjørnshamn. Han var det einaste barnet til Kjetil som ikkje kristna seg. Helge Bjola tok land på Kjølnes og budde på Hov. Torunn Hyrna gifte seg med Helge den magre, ein landnåmsmann i Øyafjorden, og Aud flytte til Island etter at son hennar Torstein fall og far hennar andast, og tok land i Kvamsfjorden. Son til Jorunn, Kjetil Fivlske, fór òg til Island, tok land på Sida og budde i Kyrkjebø.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:is:Ketill flatnefur|Ketill flatnefur]]» frå ,  den 22. mars 2026.*
Aaja Chemnitz

**Aaja Chemnitz Arnatsiaq Larsen** () er ein grønlandsk politikar som er medlem av det danske Folketinget for Inuit Ataqatigiit, og representerer eitt av dei to parlamentsmandata for Grønland.
## Utdanning og sivil karriere
Aaja Chemnitz Larsen har ein mastergrad (MSc) i bedriftsøkonomi og revisjon frå Grønlands universitet, og ei leiarutdanning (Executive Management) frå INSEAD. Sidan valet til Inatsisartut (det grønlandske parlamentet) i november 2014 har Chemnitz Larsen vore medlem av Inatsisartut, eit verv ho tok permisjon frå på grunn av arbeidet i Folketinget.

I perioden 2012–2015 var Chemnitz Larsen Grønlands barneombod for MIO, ein nasjonal interesseorganisasjon for barn sine rettar på Grønland. Frå 2009 til 2012 var ho direktør for velferdsavdelinga i Sermersooq kommune, og ho var leiar for sosialavdelinga i åra 2007–2009. Fram til 2009 var ho tilsett som assosiert ekspert i SN i New York, i avdelinga for sosiale og økonomiske saker, der ho arbeidde med rettane til urfolk.
## Politisk karriere
Chemnitz Larsen vart vald inn i Inatsisartut ved det grønlandske parlamentsvalet i 2014, men valde å ikkje stille til attval i valet i 2018, etter at ho vart vald inn i Folketinget ved folketingsvalet i 2015. Ho vart attvald til Folketinget i 2019.

I 2019 presenterte Chemnitz Larsen ein plan med fokus på tidleg førebygging av seksuelle overgrep mot barn, eit aukande problem på Grønland. Planen bad om finansiering og støtte frå Danmark til tiltaka. Planen vart godkjend, og Danmark forplikta seg til å bidra med 80 millionar danske kroner, medan Grønland bidrog med 20 millionar danske kroner til finansieringa.
### Grønlandsk sjølvstende
Chemnitz Larsen støttar grønlandsk sjølvstende, men meiner at sjølvstende ikkje er lett å oppnå, og at det heller ikkje vil skje i nær framtid.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aaja Chemnitz Larsen|Aaja Chemnitz Larsen]]» frå , den 14. januar 2026.*
Naaja Nathanielsen

**Naaja Hjelholt Nathanielsen** () er ein grønlandsk politikar for partiet Inuit Ataqatigiit. Ho har vore minister sidan april 2021 og er sidan 2025 minister for næring, råstoff, energi, justisområdet og likestilling i regjeringa til Jens-Frederik Nielsen. Nathanielsen er utdanna psykolog og var direktør for Kriminalomsorga på Grønland frå 2016 til 2021.

## Bakgrunn
Nathanielsen vart fødd i Tasiilaq i 1975. Ho er utdanna psykolog (cand.psych.) frå Københavns Universitet i 2001.

Nathanielsen arbeidde ved pedagogisk-psykologisk rådgjeving (PPR) på Bornholm frå 2001 til 2002 og ved barne- og ungdomsrådgjevinga i Jyllinge frå 2002 til 2003. Frå 2003 til 2009 var ho fagdirektør i Sermersooq kommune, med eit avbrot i 2008–2009 då ho var undervisar og konsulent. Frå 2009 til 2016 var ho medlem av Inatsisartut, før ho forlét politikken og vart direktør for Kriminalomsorga på Grønland frå 1. august 2016. Ho gjekk av frå direktørstillinga ved utgangen av april 2021 etter at ho igjen vart medlem av Inatsisartut og Naalakkersuisut.
## Politisk karriere
Nathanielsen vart vald inn i Inatsisartut for Inuit Ataqatigiit ved valet i 2009 med 196 røyster, og attvald i 2013 med 155 røyster og i 2014 med 470 røyster. I mars 2016 melde ho seg ut av Inuit Ataqatigiit. Ho heldt fram som uavhengig representant i Inatsisartut resten av vårsesjonen i 2016, før ho deretter forlét politikken.

Nathanielsen gjorde comeback som politikar då ho stilte til val for Inuit Ataqatigiit ved valet til Inatsisartut i 2021 og vart vald med 422 røyster.

Frå 23. april 2021 vart Nathanielsen minister for bustader, infrastruktur, råstoff og likestilling i regjeringa Múte Bourup Egede I etter valet. Den 18. juni 2021 tok ho òg mellombels over ansvaret for justisområdet frå Eqaluk Høegh, som var ramma av stress. Overføringa vart gjort permanent frå og med 7. august 2021. Etter ei regjeringsrokade 27. september 2021, forårsaka av at Asii Chemnitz Narup trekte seg, vart Nathanielsen minister for næring, råstoff, justisområdet og likestilling. Desse ansvarsområda har ho, med tillegg av ansvaret for energiområdet, halde fram med i regjeringa Jens-Frederik Nielsen.

## Privatliv
Nathanielsen er sambuar med Pilo Samuelsen. Ho har to barn og to bonusbarn.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Naaja Nathanielsen|Naaja Nathanielsen]]» frå , den 27. januar 2026.*
Hans Holst

**Hans Holst** () var ein fut og stortingsmann, fødd i Alstahaug. Sorenskrivar Alexander Holst var far hans.

Hans Holst tok norsk juridisk eksamen i 1818. Frå 1822 arbeidde han hos far sin som var sorenskrivar på Helgeland. Etter nokre år, 1837-42, som underrettsprokurator i Nordlands amt, var han sidan fut  i Salten fram til 1869.

Holst representerte Nordlands amt  i Stortinget 1848–50, der han var medlem av Lagtinget og sekretær i Budsjettkomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914.
Jens Christian Bertelson

**Jens Christian Bertelson** () var ein norsk kjøpmann og politikar frå Fredrikshald. Han eigde og dreiv teglverk, tobakkspinneri, brennevinsbrenneri og bakeri. I 1849 byrja han som meklar.

Bertelson var frå 1838 medlem i det fyrste formannskapet i Fredrikshald, perioden 1842–49 som ordførar. Også forlikskommissær. Hausten 1850 vart han vald til stortingsmann for Fredrikshald. I stortinget var han medlem i Justiskomite nr 1, Lovkomiteen og ko i komiteen om sukkerfabrikken i Fredrikshald.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914.
Peter Henrich Koss

**Peter Henrich Koss** () var ein jurist og byråkrat frå Drammen, stortingsmann i 1845.

Koss var son til ein major. Sjølv tok han norsk juridisk eksamen i 1819. Frå 1825 underrettsprokurator og frå 1838 overrettsprokurator i Buskerud. I 1841 fekk han stillinga som fut i Tønsberg, eit embete han hadde til han døydde.

År 1845 representerte han Tønsberg i stortinget, der han var medlem i Gasje- og pensjonskomiteen.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914.
Jakob Just

**Jakob Just** () var ein garvarmeister og stortingsmann frå Kristiansand.

Just var son til ein garvar, og var sjølv garvarmeister i heimbyen frå 1829. I tillegg var han frå 1838 til -76. År 1847 var han med å stifte ei handverkarforeining.

Just var i mange år medlem i formannskapet i Kristiansand. I 1845 møtte han i stortinget, der han var medlem i Næringskomite nr 2.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914.
Terje Gulbrandsen

**Svein Terje Gulbrandsen** () var ein  fotballspelar frå Oslo som vart noregsmeister 1963 og 1965, og seriemeister i 1966 med IK Skeid. Gulbrandsen var offensiv midtbanespelar, far til Solveig Gulbrandsen.

## Karriere
### Klubbspel
Terje Gulbrandsen spelte frå 1963 på Skeid sitt lag 1. divisjon. I oktober same året var han mellom dei 11 Skeid-spelarane som vann 2–1 over Fredrikstad Fotballklubb i cupfinalen på Ullevål stadion. To år seinare måtte det tre møte til mellom Skeid og SK Frigg før det kunne kårast ein noregsmeister. 7. november 1965 skåra Gulbrandsen det fyrste målet då Skeid vann finalekampen med 2–1 over Frigg. I 1966 gjekk Skeid til topps i 1. divisjon, eitt poeng føre Fredrikstad FK. Gulbrandsen skåra då eitt av Skeid-måla. Fram til og med 1970 deltok han i 99 seriekampar for Skeid og skåra i alt 8 mål. Sidan spelte Gulbrandsen to sesongar på Drafn i 2. og 3. divisjon, før han avslutta med spel for Vålerengen i 1973 og 1974.

### Landslagsspel
Hausten 1969 deltok Gulbrandsen i 2 landskampar. 21. september 1969 spelte han heile kampen då skåringar av Ola Dybwad-Olsen og Pål Sæthrang syrgde for siger 2–0 over Danmark. Drygt sju veker seinare kom han i 2. omgang innpå Estadio Azteca i Mexico-byen då heimelaget vann heile 4–0 over dei norske gjestene.

### Trenar
1997-sesongen trente Gulbrandsen kvinnelaget til Kolbotn Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Terje Gulbrandsen|Terje Gulbrandsen]]» frå , den 24. mars 2026.*
Jan Aas

**Jan Aas** () var ein norsk fotballspelar frå Fredrikstad. Han vart seriemeister 1961 og noregsmeister 1961 og 1966 med Fredrikstad Fotballklubb. Aas spelte oftast på venstrevengen.

## Karriere
### Klubbspel
Aas debuterte for FFK i 1961, og spelte seks seriekampar før klubben sigra i Hovudserien 1960/61 ved å vinne med 2–0 over Eik i seriefinalen på Ullevål stadion fredag 16. juni, der Aas gjorde ein god kamp. Same året den 15. oktober var han med å slå Haugar med historiske 7–0 i NM-finalen. Fem år seinare bidrog han til at FFK på ny vart noregsmeister då Lyn vart slått med 3 mot 2 i cupfinalen.

Åra 1969-70 gjorde Aas teneste i det svenske andredivisjonslaget Bengtsfors IF. Deretter spelte han i tre sesongar for Sarpsborg FK. Frå 1974 til 1978 var Aas atter FFK-spelar. Til saman spelte han 203 kampar i norsk toppfotball, 170 for Fredrikstad og 33 for Sarpsborg, og skåra 37 mål.

### Landslagsspel
26. august 1962 var Aas med på å vinne 2–1 over Finland på Brann stadion i Bergen. Fyrst over ti år seinare spelte han landskamp nummer 2 og 3. I september og oktober 1972 tapte Aas og Noregs landslag mot Sverige og deretter Belgia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jan Aas|Jan Aas]]» frå , den 24. mars 2026.*