open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Geolog

Ein **geolog** er ein person som har geologi som arbeidsfelt eller fag. Geologar vert utdanna ved universiteta, ofte med høgare grads eksamen, eller som sivilingeniør. 

Geologar jobbar med geologisk kartlegging, malmleiting, petroleumsundersørkingar, grunnundersøkingar eller rein forsking. 

I Noreg er geologane knytte til institusjonar som Noregs geologiske undersøkingar (NGU), Norsk Polarinstitutt, vegstyresmaktene, stats- og fylkesadministrasjon, vidaregåande skule, universiteta og høgskular, oljeselskap og private konsulentfirma.

## Kjelder
*
Geologisk museum

**Geologisk og paleontologisk museum** vart oppretta i 1917 og er ein del av Naturhistorisk museum ved Universitetet i Oslo. Museet vart til på initiativ frå geologiprofessor Waldemar Christopher Brøgger, og publikum fekk tilgang til utstillingane frå 1920. Då bygginga av nybygget til museet på Tøyen vart starta i 1911, var det 100 år etter at mineralsamlinga ved Bergseminaret på Kongsberg vart overført til det nye universitetet.

Bygninga er teikna av Holger Sinding-Larsen.

Museet har ansvar for den vitskapelege samlinga til universitetet av bergartar, mineral og paleontologiske materiale. Museet husar òg eit forskingsbibliotek innanfor geologi. 

Museet er opent for publikum parallelt med Zoologisk museum i nabobygget. Dei to musea ligg i monumentale, nasjonalromantiske steinbygningar i Botanisk hage på Tøyen i Oslo.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Geologisk museum|Geologisk museum]]» frå ,  den 14. mai 2010.*  

## Bakgrunnsstoff
*Geologisk museum ved Naturhistorisk museum - Universitetet i Oslo.
Geologisk profil

Eit **geologisk profil** er eit vertikalsnitt av den geologiske oppbygginga i eit område. Eit slikt profil seier noko meir om den geologiske strukturen enn eit geologisk kart, som hovudsakleg viser den horisontale utbreiinga. 

Ein kan kombinere eit geologisk profil og eit geologisk kart til eit blokkdiagram.

## Kjelder
*
Geomatematikk

**Geomatematikk** eller **matematisk geovitskap** er matematikk nytta innan petroleumsgeologi. 

Til dømes kan geomatematikk nyttast til å modellere prosessar som fører til samling av olje og gass i berggrunnen. 

## Kjelder
*
Geopark

Ein **geopark** er eit geologisk viktig område med ein strategi for berekraftig utvikling. Eit område med status som geopark må kunne syne korleis dei geologiske føresetnadane har påverka biologisk mangfald, landbruk, busetnad, industriutvikling, samferdsel og kultur. 

Ein europeisk geopark er med i UNESCO sitt Global Network of Geoparks.

European Geoparks Network, EGN, vart skipa i 2000 med utgangspunkt i område i Frankrike, Tyskland, Hellas og Spania. UNESCO har vetorett innan EGN. Parkane vert i hovudsak finansiert frå ulike finansieringsprogram i regi av EU.

Den første geoparken i Skandinavia var Gea Norvegica Geopark, oppretta i 2006. 

## Kjelder
Gea Norvegica Geopark

**Gea Norvegica Geopark** er ein geopark i Noreg. Han er eigd av kommunane Bamble, Kragerø, Larvik, Nome, Porsgrunn, Silje og Skien, samt av fylkeskommunane Telemark og Vestfold. 

Parken vart offisielt opna 16. juni 2008 av næringsminister Dag Terje Andersen, men vart den første UNESCO-godkjende geoparken i Skandinavia då han vart teken opp i European Geoparks Network (EGN) i 2006. Området dekkjer om lag 3000 km². 

Gea Norvegica Geopark har eit stort geologisk mangfald og omfattar mange landskap, geologiske område, geologiske aldrar og er forma av mange ulike geologiske prosessar. Geoparken skal stimulere til formidling av naturvitskap og teknologi og gje auka forskingsinnsats i området. Parken har som mål å samarbeide med universitet i Noreg og i utlandet, samt at han skal medverke til å gjere området meir attraktivt som turistmål. 

## Kjelder
Kingston på Jamaica

**Kingston** er hovudstaden på Jamaica, og med om lag 940&nbsp;000 innbyggjarar også den største byen i landet. Byen ligg søraust i landet, og har ei naturleg hamn som er beskytta av Palisadoes, ein lang sandbanke. Denne bind saman Port Royal og den internasjonale lufthamna med resten av øya. 

Byen blei grunnlagd i 1693 av engelskmennene, etter at den tidlegare hovudstaden Port Royal blei sterkt skada av eit jordskjelv. Kingston har også blitt ramma av eit kraftig jordskjelv; 14. januar 1907 var eit skjelv årsal til store øydeleggingar og meir enn 1000 menneske omkom. I 1872 blei byen offisielt administrasjonssete for det britiske kolonistyret, og heldt på hovudstadsstatusen då Jamaica blei sjølvstendig i 1962. 

I tillegg til å vere sete for Jamaica si regjering ligg også University of the West Indies, opna i 1948, i Kingston. Byen har også ein teknisk høgskule og ein botanisk hage.

Kingston består av to hovuddelar: Sentrum, med den historiske byen, og New Kingston. I sistnemnde bydel finst ein av dei største turistattraksjonane i byen, Bob Marley-museet, som ligg i reggaelegenda sin heim. Andre attraksjonar er blant anna strendene Hellshire og Lime Cay, National Gallery of Jamaica og Devon House, ein staseleg heim med parkanlegg som ein gong var eigd av den første svarte millionæren på Jamaica. 

Byen er det viktigaste handels- og industristenteret i landet. Det blir eksportert bananar, kaffi, sukker, tobakk og aluminium herfrå. Kingston tek også imot mange cruiseskip. 
Kingston har to flyplassar, Norman Manley internasjonale lufthamn og ei mindre innanrikslufthamn ved Tinson Pen. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kingston på Jamaica|Kingston på Jamaica]]» frå , den 14. mai 2010.* 

## Bakgrunnsstoff

*
Kingston

:*For den amerikanske krimserien frå 1970-talet, sjå [[TV-serien Kingston]]*
**Kingston** kan vise til følgjande stadar:
__NOTOC__
## I [[USA]]

* Kingston i Georgia
* Kingston i Massachusetts
* Kingston i Michigan
* Kingston i New Hampshire
* Kingston i New York
* Kingston i Ohio
* Kingston i Oklahoma
* Kingston i Pennsylvania
* Kingston i Rhode Island
* Kingston i Tennessee
* Kingston i Washington

## I [[Australia]]

* Kingston på Tasmania
* Kingston i Victoria
* Kingston on Murray, Sør-Australia
* Kingston SE, Sør-Australia (namnet inneheld bokstavane SE for å skilje den frå Kingston on Murray)
* Kingston i Australian Capital Territory
* Kingston på Norfolk Island

## I [[Canada]]

* Kingston i New Brunswick
* Kingston i Nova Scotia
* Kingston i Ontario

## I [[Det forente kongerike Storbritannia og Nord-Irland]]

* Kingston, Cambridgeshire, England
* Kingston, Devon, England
* Kingston, Dorset, England
* Kingston, East Lothian, Skottland
* Kingston, Hampshire, England
* Kingston, Wight, England
* Kingston, Kent, England
* Kingston, Moray, Skottland
* Kingston Bagpuize, Oxfordshire, England
* Kingston Blount, Oxfordshire, England
* Kingston by Ferring, West Sussex, England
* Kingston by Sea, West Sussex, England
* Kingston Deverill, Somerset, England
* Kingston near Lewes, East Sussex, England
* Kingston on Soar, Nottinghamshire, England
* Kingston on Spey, Moray, Scotland
* Kingston upon Hull, East Riding of Yorkshire, England
* Kingston upon Thames, Stor-London, England

## På [[Jamaica]]

* Kingston på Jamaica

## Liknande stadnamn

* Kinston, Alabama
* Kinston, Nord-Carolina (Kingston til 1784)
* Kingstone
* Kington
* Kingtown
* Kingstown
Mathias Rye

**Mathias Andreas Rye** () var ein norsk sakførar, embetsmann og stortingsmann.

Rye var fødd i København i Danmark, der faren Johan Henrik Rye, då oppheldt seg. Han vart student i 1831, cand. jur. i 1836. Frå 1832 arbeidde han som kopist i finansdepartementet, som fullmektig frå 1841. År 1843 vart han stiftsoverrettsprokurator, tre år seinare høgsterettsadvokat. I 1860 vart han sorenskrivar i Ringerike og byskrivar i Hønefoss. Dette embetet hadde han til han i april 1878 tok avskjed.

Rye var 4. representant for Buskeruds amt på Stortinget 1868-69. På tinget var han medlem av protokollkomiteen.
 
Rye døydde hausten 1878 i Hønefoss. Olaf Rye var ein onkel, Niels Rye eit syskjenbarn.

## Kjelder
* Lindstøl, Tallak:*Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*
Undarheim gard

**Undarheim gard** på Husnes i Kvinnherad var opphavleg bygt som offisersbustad og stod ferdig i 1824. I ein periode var det sorenskrivarbustad og barndomsheimen til forfattaren Jonas Lie. Seinare kjøpte Christoffer Hoelfeldt Lund og kona Marie huset og sorenskrivargarden og dreiv fram eit mønsterbruk. Dei hadde også jenteskule i eit par tiår. Undarheim gard er i dag eigd av Sør-Norge Aluminium AS, som har restaurert huset. Det blir mellom anna nytta til kunstutstillingar, konsertar, litteraturseminar og andre kulturtilskipingar.

Undarheim gard er eit særmerkt innslag i den moderne industritettstaden Husnes.

## Bakgrunnsstoff
*
Christiania Fusel & Blaagress

**Christiania Fusel & Blaagress** er ei norsk musikkgruppe som speler bluegrassinspirert folkrock med eit komisk tilsnitt. Gruppa blei starta i februar 1968 av ei gruppe som kjende kvarandre frå Dolphins viseklubb i Oslo. Ho gav berre ut éin singel og eitt album, men har halde fleire konsertar.

Dei første medlemmene, som spelte inn singelen  «Det kjem nok betre tider» / «Mamma vi’kke ha», var:

* Kari Svendsen (banjo, tuba/baryton)
* Gerd Gudding (fele)
* Anne Elisenberg (fele, vaskebrett)
* Fredrik Wibe (bass, vaskebaljebass)
* Kåre Schanche (gitar)
* Øystein Sunde (gitar, mandolin)

Musikarane som var med på albumet *Som varmt hvetebrød i tørt gress* var:

*Anne Elisenberg - banjo
*Einar Mjølsnes - fele, hardingfele
*Fredrik Wibe - bass, vaskebaljebass
*Wiggo Elisenberg - gitar, klarinett, vaskebrett
*Øystein Sunde - akustisk og el-gitar, dobro, steel guitar og mandolin

Albumet var det første der ein brukte hardingfele saman med elektrisk gitar. Gruppa si tolking av «Fanitullen» blei særleg godt kjend.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Christiania Fusel &amp; Blaagress|Christiania Fusel &amp; Blaagress]]» frå ,  den 15. mai 2010.*  
 
*Historie ved spinner.no
*Christiania Fusel & Blaagress ved myspace.no

## Bakgrunnsstoff
*Historie ved spinner.no
*Christiania Fusel & Blaagress ved myspace.no
RS «J.M.Johansen»

**RS 53 «J.M.Johansen»** var den første redningskryssaren som vart bygd for Redningsselskapet. Redningskryssaren var resultatet av ein konkurranse Redningsselskapet lyste ut i 1945. Målet med konkurransen var å kome fram til eit redningsfartøy som skulle drivast av motorkraft. Ein av førstepremievinnarane var Richard G. Furuholmen. Han fekk i oppdrag å teikne den nye redningskryssaren. Fartøyet vart kontrahert ved Standard Båtbyggeri i Drammen i januar 1946. Problem, med mellom anna å skaffe materialar, gjorde at «J.M.Johansen» først vart sjøsett 14. oktober 1948. Han vart overlevert til Redningsselskapet 27. mars 1949. «J.M.Johansen», som var 23,77 meter lang, er det lengste trefartøyet som har vore i Redningsselskapet sin flåte. Huda var av eik. Dekket var av pitchpine. Det meste av dei andre trematerialane var eik.

Dette nykonstruerte fartøyet som fekk ein betydeleg høgre byggepris enn tidlegare redningsfartøy, var ei gåve frå væreigar 	Julius Marencius Heiberg Johansen. Som så mange andre redningsfartøy fekk «J.M.Johansen» namn etter gjevaren.

Seglføringa på «J.M.Johansen» var mesan og ei mindre fokke. Desse vart mest brukte som støttesegl. Hovudframdrifta kom frå to Wichmann dieselmotorar på 100/120 hk. Ein 8 tonns dieseltank gav ein aksjonsradius på 10 døger. Farten var 10,5 knop, og besetninga var på 6 mann. 

«J.M.Johansen» vart bygd for å kunne hjelpe fiskeflåten i fjerne farvatn. I 1949 var kryssaren sikringsfartøy under overfart og fiske for fleire fartøy som deltok i torskefiske på Vest-Grønland. Ved Nord-Island fekk eit av fiskefartøya, MK «Teistevoll», motortrøbbel. I nærmare to døger freista «J.M.Johansen» å berge kuttaren. Til slutt måtte dei gi opp fartøyet. Mannskapet på 17 vart redda.

Mannskapet på «J.M.Johansen» fekk Emile Robins belønning for denne redninga. 

På tilbaketuren frå Grønland slepte redningskryssaren ei fiskefartøy til Tórshavn på Færøyane, ein distanse på 
630 nautiske mil.

Under teneste for Redningsselskapet redda «J.M.Johansen» 70 menneske frå ein sikker daude. 84 fartøy fekk assistanse.

## Kjelder
* Bjørn Foss: *Fra seil til vannjet. Historien om redningsskøytene* Norsk Maritimt Forlag 2002

## Bakgrunnsstoff
*
Kalkunar

**Kalkunar** (*Meleagris*) er ei biologisk slekt av to store  artar av nolevande hønsefuglar. Ein art, kalkun, *Meleagris gallopavo*, òg kjent som villkalkun, har naturleg leveområde i skog i Nord-Amerika og Mellom-Amerika. *M. gallopavo* er same arten som tamkalkun, opphavleg domestisert frå ein underart i sørlege Mexico. Den andre arten, *M. ocellata*, kjent som flekkalkun, lever i skogshabitat på Yucatán-halvøya.

Kalkunar er klassifisert i fasanfamilien og taksonomisk orden Galliformes, hønsefuglar. 
* Arten kalkun, *M. gallopavo*, har vengespenn på 1,5 til 1,8 meter og er dei klårt største fuglane i opne skogar i leveområdet. Som hos andre hønsefuglar er hofuglen mindre av vekst og er mykje mindre fargerik enn hannfuglen. Hannen har stort, fjørlaust, raudleg hovud og raud hals, kjøttfulle lappar som heng frå undersida av nebbet, og ein kjøttfull utvekst som heng frå oversida av nebbet.
* Flekkalkun, *M. ocellata*, er mykje mindre fuglar enn arten kalkun. Kroppsfjøra av begge kjønn har ei blanding av bronse og grønt iriserande farger. Begge kjønna hos flekkalkun har blått hovud med noko oransje eller raude knutar, som er mest tydeleg på hannar. Hannane har òg ei kjøttfull blå krone dekt med knutar, nodular.


Male wild turkey (Meleagris gallopavo) strutting.jpg|Hannkalkun
Ocellated Turkey.jpg|Hannflekkalkun


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Turkey (bird)|Turkey (bird)]]» og «[[:en:Wild Turkey|Wild Turkey]]» frå , den 16. mai 2010, og på «[[:en:Ocellated Turkey|Ocellated_Turkey]]» den 30. mai 2010.*


## Bakgrunnsstoff
*
Mauricio Sabillón

**Mauricio Alberto Sabillón Peña** () er ein honduransk fotballspelar som har spela for Hangzhou Greentown i den kinesiske fotballigaen, og for det honduranske landslaget. Han spelte i ti år, frå 1999 til 2009, for Marathón i Honduras, før han drog til Kina i 2010.
Geotermisk gradient

Ein **geotermisk gradient** er temperaturgradienten til jorda nedover i djupna, altså korleis temperaturane aukar med djupna. Denne indikerer at varme strøymer bort frå den varme, indre kjernen. Bortsett frå i grenseområda mellom jordskorpeplater stig temperaturen vanlegvis 25-30 °C per km nedover i grunnen dei fleste stader på jorda.. Globalt reknar ein den gjennomsnittlege geotermiske gradienten til å vere på 24 °C/km.
Strengt tatt syner forstavinga *geo* til jorda, men omgrepet vert òg nytta på andre planetar. Den indre varmen til jorda kjem frå ein kombinasjon av overskotsvarme etter planeten vart skapt (om lag 20 %) og varme produsert av radioaktiv nedbryting (80 %). Dei største varmeproduserande isotopane i jorda er kalium-40, uran-238, uran-235 og thorium-232. I midten av planeten er temperaturen opp mot 7000&nbsp;K og trykket kan nå 360&nbsp;GPa. Sidan mykje av varmen kjem frå radioaktiv nedbryting, trur forskarar at tidleg i historia til jorda, før isotopane med korte halveringstider vart uttømt, så var varmeproduksjonen frå jorda langt høgare. Denne ekstra varmeproduksjonen var to gonger dagens nivå for om lag 3 milliardar år sidan., og ville ha auka temperaturgradientane inne i jorda. Dette førte igjen til at mantelkonveksjonen og platetektonikken vart langt meir aktiv slik at det vart skapt vulkanske bergartar som komatiittar, som ikkje vert danna i dag.

## Sjå òg
* Geotermisk energi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Geothermal gradient|Geothermal gradient]]» frå ,  den 16. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

### Andre kjelder
Valerio Adami

**Valerio Adami** () er ein italiensk målar. Han er inspirert av engelsk popkunst. Han nyttar mellom anna biletspråket frå massemedia. Bileta hans er gjerne inspirert av teikneseriar, med tydelege fargeflater og svarte konturar.

## Kjelder
*
Geotermometri

**Geotermometri** er å avgjere temperaturane som geologiske prosessar skjer ved, anten ved direkte eller indirekte metodar. 

Ein kan til dømes avgjere kva for nokre temperaturvilkår mineral og bergartar har krystallisert, ved hjelp av såkalla geologiske termometer. Ein kan nytte samansettinga og strukturtilstanden hos enkelte mineral eller mineralpar og karakteristiske assosiasjonar av mineral, der ein kjenner forholdet mellom temperatur og trykk hos desse. 

Homogeniseringstemperaturen for væske- eller gass-innesluttingar i mineral kan nyttast som geologisk termometer. 

## Geobarometri
Geobarometri tyder på same måte å avgjere trykktilhøva som eit mineral eller ein bergart er danna ved, på bakgrunn av studiar over trykkfølsomme reaksjonar. 

## Kjelder
Geotravers

Ein **geotravers** er ei brei undersøking av eit utvalt område der ein samarbeider mellom ulike geologiske og geofysiske fagområde. 

I 1969 byrja eit norsk geotraversprosjekt som varte fram til 1975. Det omfatta ei 150 km brei sone frå svenskegrensa i søraust over Oslofeltet, Molde, Norskehavet og Jan Mayen til Grønland, Lofoten–Vesterålen og det sentrale Trondheimsfeltet.

## Kjelder
Gerard Jakob De Geer

**Gerard Jacob De Geer af Finspång** () var ein svensk geolog og professor ved Stockholms högskola. Han var òg liberal politikar, representant i Riksdagen og friherre.

Frå 1897 til 1925 var De Geer professor i geologi og frå 1902 til 1910 var han òg rektor ved Stockholms högskola. Etter han gjekk av leia han det geokronologiske instituttet ved høgskulen, som var grunnlagt av han sjølv. De Geer forska innan kvartærgeologi og den fysiske geografien. På fleire ekspedisjonar til Svalbard gjorde han ein stor innsats i utforskinga av denne øygruppa, mellom anna ved å innføre ein fotogrammetrisk kartleggingsmetode.

De Geer studerte strandlinjene i Skandinavia og på Svalbard og kom fram til at skråninga til strandlinjene utover mot kysten kom av at landet hadde vorte pressa ned av innlandsisen under den siste istida og seinare heva seg. I verket *Om Skandinaviens geografiska utveckling efter istiden* (1896) gav han i populær form ei klår og detaljrik framstilling av korleis landisen smelta og nivåendringane i samband med dette. 

De Geer er opphavsmann til den geokronologiske metoden, som går ut på teljing og oppteikning av årslag (varv) i leire. Ved hjelp av metoden hans har ein kome fram til ei eksakt tisrekning for dei siste ca. 15&nbsp;000 åra. Hovudverket hans er *Geochronologia Suecica* (1940) og gjev ei framstilling av metoden og resultata han kom fram til ved hjelp av metoden. Mange av tidsmålingane til De Geer har etter han døydde vorte stadfesta med hjelp av C-14-datering

## Sjå òg
*Daniglasial
*Gotiglasial
*Finiglasial

## Kjelder
Arthur Adamov

**Arthur Adamov** () var ein russisk-fransk forfattar. Han var inspirert av forfattarar som August Strindberg og Bertolt Brecht. I bøkene sine gjekk han til åtak på kapitalismen og forbrukarsamfunnet. 

Adamov har forfatta mellom anna Ping Pong og Paolo-Paoli

## Kjelder
*
Geysir

Ein **geysir** er ei naturleg varm kjelde som periodisk har utbrot der varmt vatn og damp vert kasta høgt opp i lufta. Fenomenet er kalla opp etter geysiren Geysir på Island. Ordet tyder «gøyse», «strøyme» eller «sprute» på islandsk.

Utbrota skuldast at grunnvatnet i underjordiske kanalar vert varma opp så mykje at det byrjar å koke. Dette skjer gjerne nær ei størkna smelte nede i djupna. Når dampen utviklar seg skjer det ei brå trykkavlasting i djupna, der vatnet vert støyta eksplosjonsaktig gjennom kanalane. Neste utbrot kjem først når grunnvatnet strøymer til i djupna og vert varma opp igjen.

Tida mellom utbrota kan variere frå nokre minutt til over ein månad, og sjølve utbrotet var gjerne berre nokre få minutt. Korleis utbrota utartar seg kan endre seg raskt, ofte i løpet av få år eller tiår. Dette kjem truleg av små endringar i temperaturtilhøve i dei djupare delane av geysiren.

## Geysirar
Geysirar er sjeldne og eksisterer berre nokre få stader på jorda. Det er seks store geysirområde i verda: Island, Yellowstone nasjonalpark i USA, Taupo Volcanic Zone på New Zealand, Kamtsjatka i Russland, El Tatio i Chile og Umnak Island i Alaska.

Tidlegare fanst det varme kjelder ytterlegare to stader i Nevada, kalla Beowawe og Steamboat Springs, men desse tok slutt i 1980-åra då eit nærliggende geotermisk kraftverk reduserte temperaturen og senka grunnvasspegelen.

Det finst fleire enkeltståande geysirar rundt om i verda, både i California, Peru, Bolivia, Mexico, Dominica, Asorane, Kenya og Japan, men ingen andre større klynger av geysirar.

### Kjende geysirar

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder
*
Permeabilitet i geologi

**Permeabiliteten** eller **gjennomtrengingsevna** til eit porøst materiale er eit mål for evna materialet har til å transportere væske eller gass.

Permeabiliteten er ein materialeigenskap som måler konnektiviteten til porene i materialet. Eigenskapen er uavhengig av kva væske som strøymer i materialet, så lenge dette er ei newtonsk væske med laminær straum. Material med gode transporteigenskapar vert sagt å vere *(høg)permeable*, medan eit materiale som ikkje transporterer væske vert kalla *impermeabelt*.

Dimensjonen til permeabilitet er lengde&sup2; eller areal, og SI-eininga er m&sup2;. Mykje nytta er òg eininga darcy.

Vanleg brukt symbol for permeabiliteten er K eller k.

## Bakgrunn
Permeabiliteten er definert frå Darcylova for væskestraum gjennom eit porøst materiale:

:q= - \frac{K}{\mu}\nabla p

Her er K permeabiliteten, q er volumfluksen, \mu er væskeviskositeten og \nabla p  er gradienten til væsketrykket.  

I eit anisotropt materiale vil permeabiliteten kunne vere ulik i ulike retningar, og K slik han inngår i Darcylova vil vere ein tensor. Arbeidet til Lars Onsager viser at tensoren er symmetrisk.

## Eigenskapar
Generelt er det ingen samanheng mellom porøsitet og permeabilitet i eit materiale. Store porer med liten konnektivitet kan gje opphav til høg porøsitet, men låg permeabilitet. Romleg variasjon i eitt og same materiale vil likevel ofte vere korrelert, slik at høgare porøsitet svarar til høgare permeabilitet.   

I sedimentære bergarter er permeabilitet i vertikal retning som oftast vesentleg lågare enn i den horisontale retninga.

## Måling
Eit mini-permeameter kan nyttast til å gje hurtige estimat av permeabiliteten til eit materiale.  Dette er basert på å måle trykkfall over ein gasstraum gjennom materialet, basert på bruk av luft, nitrogen eller helium. Ei måling kan utførast i løpet av få sekund.

Meir nøyaktige målingar må utførast ved hjelp av strøymningseksperiment i eit laboratorium.  Dette kan gjennomførast både med gass eller væske. Ved bruk av gass må ein korrigere for Klinkenbergeffekten.

I oljereservoar vert det utført storskala brønntestar for å estimere permeabiliteten i eit større område rundt brønnen. Ein slik test krev vanlegvis ei til to veker å få gjennomført. 

Permeabiliteten kan òg estimerast indirekte ved korrelasjonar mot andre materialeigenskapar. I oljereservoar kan ulike brønnloggar nyttast som utgangspunkt for å estimere permeabiliteten.

## Modell for permeabilitet

Ein enkel modell for samanhengen mellom permeabiliteten K og mikroskopiske poreparametrar er gjeven ved

: K=C \cdot d^2
hvor
:C er ein dimensjonslaus konstant relatert til konfigurasjon av strøymingsvegar
:d er ein gjennomsnittleg effektiv porediameter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Permeabilitet (geologi)|Permeabilitet (geologi)]]» frå ,  den 16. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Bear, Jacob, 1972. Dynamics of Fluids in Porous Media, Dover. &mdash; ISBN 0-486-65675-6


## Bakgrunnsstoff
*http://techalive.mtu.edu/meec/module06/Permeability.htm
David Suazo

**Óscar David Suazo Velásquez** () er ein honduransk fotballspelar som i 2010 spela som spiss for Catania i italiensk Serie A, og for det honduranske landslaget.

Suazo drog til Europa og Cagliari i 1999. Han var med på å vinna Serie B med Cagliari i 2004. I 2006 delte han tittelen som beste utanlandske spelar i Serie A med Kaká. I 2007 gjekk han vidare til toppklubben Inter. Han var med å vinna Serie A med Inter i 2008, men spelte ikkje fast på laget. Etter dette har han vore lånt ut til Benfica og Genoa. Han spelte for Honduras i sommar-OL i 2000.

David Suazo er søskenbarnet til fotballspelaren Maynor Suazo, som har spelt i Noreg for Brann. Eit anna søskenbarn, Hendry Thomas, er også honduransk landslagsspelar.
Adolf Bredo Stabell

**Adolf Bredo Stabell** () var ein journalist, redaktør, bankmann og politikar.

Stabell var fødd i Trondheim, der faren hans var klokkar og gravar ved domkyrkja. Han gjekk på realskulen i byen, før han frå 16-årsalderen arbeidde ved futekontoret for Senja og Tromsø. Etter tre år i Troms flytta han tilbake til Trondheim for å verte student. Han gjekk så på katedralskulen i byen, før han reiste til Kristiania. Etter eit år der vart han student i 1827. Ei tid var han huslærar, vart så cand. jur. i 1830. Same året fekk han stilling som kopist i revisjonsdepartementet, fullmektig i same frå 1834.

Stabell var redaktør for Morgenbladet frå 1832, fyrste åra anonymt. År 1841 vart han medeigar i avisa, og slutta då i departementet. Perioden mellom 1841 og 1857 var han sysselsett som bladmann og kommunemann. I eigenskap av redaktør gjorde han avisa om til organ for politiske krefter i opposisjon til regjeringa. Slik dreiv han fram eit ordskifte om regjeringas politikk, ukjent i Noreg fram til dess.
 
Stabell var ordførar i Aker 1839-43 og 1847-59. Samstundes var han, 1846-65, styreformann i Aker Sparebank 1846-65. Frå 1859 til 1863 var han medlem av Kristiania bystyre, etter som hovudstaden då vart utvida til også å omfatte delar av Aker.

Stortingsrepresentant frå Akershus var Stabell ved alle val frå 1845 til 1857, samt på det overordentlege storting 1858. Han var odelstingspresident frå 1848 til 1857, og formann i budsjettkomiteen 1851, 1854, 1857. I 1858 var han formann både i finanskomiteen (om statslån) og i valkomiteen, samt visepresident i Stortinget. På Stortinget vart han allereie i 1845 ein leiar av opposisjonen. Gjennom såkalla adresser la opposisjonen press på regjeringa. Adressene var eit forsøk på å gjere regjeringa parlamentarisk ansvarleg. Denne politiske linja, som Stabell var arkitekten bak, vart forlaten tidleg i 1850-åra. Opposisjonen fylgde sidan ei meir varsam linje.

Saman med Ole Jacob Broch stifta Stabell Den norske Creditbank i 1857, og frå 1858 var han den fyrste sjefen i banken. Ei økonomisk krise i 1863-64 råka hardt både Creditbanken og Stabell sjølv. Etter eit års psykisk sjukdom døydde han i Kristiania hausten 1865.

### Store norske leksikon om Stabell
«Adolf Bredo Stabell satte tydelige spor etter seg på tre felter i norsk samfunnsliv: Som redaktør av Morgenbladet bidrog han mer enn noen annen til å skape en moderne politisk presse; som stortingsmann søkte han å reformere statsstyret gjennom den såkalte adressepolitikken; som bankmann lanserte han en ny kredittpolitikk overfor næringslivet.»

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
*Norsk biografisk leksikon
*
Al-Khwarizmi

**Mohamed Ibn Musa al-Khwarizmî** () var ein persisk matematikar og astronom. Han skreiv bøker om aritmetikk, algebra og astronomi. Al-Khwarizmi var den viktigaste matematikaren i verda i sin tidsperiode, og vert rekna som ein av dei fremste gjennom tidene. Han var den første som handsama rasjonale tal, irrasjonale tal og geometrisk definerte storleikar ved hjelp av likningar, og vert rekna som grunnleggjar av moderne algebra. Ordet algoritme kjem av den latinske forma av namnet hans, *Algoritmi*. Dei spanske og portugisiske orda for «tal», *guarismo* og *algarismo*, er også avleidde frå al-Khwarizmi.

Al-Khwarizmi skal ha blitt fødd i Khwarezm, eit område sør for Aralsjøen i noverande Usbekistan og Turkmenistan. Namnet al-Khwarizmi er avleidd av dette. Han var ein av dei lærde i Visdomens hus i Bagdad. Visdomens hus vart oppretta av kalif Al-Ma'mun, som òg støtta arbeidet til Al-Khwarizmi. Matematikaren dediserte to av bøkene sine til kalifen.

Det viktigaste verket til Al-Khwarizmi var *Hisab al-jabr w'al-muqabala*. Det er dette verket som har gjeve namn til ordet «algebra». *Al-jabr* tyder å «gjera fullstendig». Han brukte uttrykket om operasjonen der ein flyttar tal over til andre sida av likskapsteiknet i ei likning. I første delen av dette verket analyserer han første- og andregradslikningar og forklarer nøye korleis dei skal løysast. Dette var før ein byrja å bruka symbol for variablane i matematikken, så alt vart forklart med ord. Den andre delen av verket viser døme på problemstillingar ein kan bruka algebra til å løysa, som til dømes å finna arealet og volumet av geometriske figurar.

## Kjelder

*P Gulbrandsen, Er universet poetisk? Bokmelding av *Universets poesi* av Osserman R i *Tidsskrift for Den norske legeforening*, Nr. 17 – 30. juni 2001
* 
* 
* Biografi på Matematikk.org.
* Elna Svege og Steinar Thorvaldsen: *[http://www.afl.hitos.no/mahist/algebra/ Algebraens historie] *
Askers härad

**Askers härad** var eit tidlegare herad søraust i landskapet Närke i Sverige, i det som no er den søraustlege luten av Örebro kommune i Örebro län. Namnet er omtalt i eit gåvebrev frå 1500-talet som «Askerherat», og er til liks med namnet for kommunen og gardane Asker i Akershus i Noreg, danna på grunnlag av nemninga for tresorten ask. 

Den største tettstaden i det tidlegare Askers härad er Odensbacken, om lag 28 km søraust for Örebro. Ved Odensbacken, som ein reknar med har namnet etter den nordiske, heidne guden Odin, ligg det eit førkristent gravfelt og ei kjelde. Dei Askergardane som har gjeve namn til den norske Asker kommune, ligg på liknande vis i nærleiken av store, gamle gravhaugar. Ettersom asketreet var viktig i norrøn mytologi og kult ved at det mytiske treet Yggdrasil var eit asketre, og Ask dessutan var namnet på den fyrste mannen, som var ei trestamme som mellom anna guden Odin gav menneskelege eigenskapar (strofene 17 – 19 i eddadiktet Voluspå), er det grunn til å rekne med at namna *Asker* i Noreg og Sverige ikkje berre har med asketreet som botanisk fenomen å gjere, men òg refererer seg til asketreet som eit førkristent mytologisk og kultisk fenomen. 

Namnet *Asker* syner soleis til ei gamal og viktig kultplass for distriktet i heiden tid, der ein heilag lund av asketre har vore nytta i seremoniar av ulike slag. Adam av Bremen fortel i sitt verk om Hamburg stift frå 1075, med seinare tilføyingar, at ein heilag offerlund ved det store hovet i Uppsala i Sverige var viktig i den blodige kulten som gjekk føre seg der.
Ángel Di María

**Ángel Fabián di María Hernández** () er ein argentinsk fotballspelar som i 2018 spela for Paris Saint-Germain i fransk Ligue 1, og for Argentina sitt landslag. Han var med på å vinna fotballturneringa under sommar-OL i 2008. Han var òg med på å vinna den portugisiske ligaen med Benfica i 2010. Med Real Madrid har han vorte seriemeister i Spania i 2012 og vunne den europeiske Meisterligaen i 2014. I 2016 vart han seriemeister i Frankrike med PSG.
Gonzalo Higuaín

**Gonzalo Gerardo Higuaín** () er ein argentinsk fotballspelar som i 2014 spela for Napoli i italiensk Serie A, og for Argentina sitt landslag. 

Higuaín vart fødd i Frankrike, då faren var profesjonell fotballspelar der, men allereie då han var 10 månader gammal flytta familien attende til Argentina. Han kunne velja om han ville spela for det franske eller argentinske landslaget, men valde Argentina.

Higauín vart seriemeister i Spania med Real Madrid i 2007, 2008 og 2012. I 2014 vart han cupmeister i Italia med Napoli. Han vart klubben sin toppskårar i serien same sesongen.
Loch an Eilein

**Loch an Eilein** er ein liten innsjø ved Rothiemurchus om lag 5&nbsp;km sør for Aviemore i Skottland. Namnet Loch an Eilein kjem frå det gæliske «øy-innsjøen».

Seint på 1700-talet og tidleg på 1800-talet vart innsjøen hovudsakleg nytta til to ting. Ved breidda av innsjøen låg det ein kalksteinsomn der kalkstein vart henta frå ei fjellside oppfor innsjøen. I tillegg nytta tømmerhoggarar elva ved innsjøen til å fløyte tømmer til sagbruk lenger nede i elva. Rob Roy og andre kvegtjuvar nytta innsjøen, og eine sida av innsjøen heiter 'Robbers Way'. Det ligg berre tre hus ved breidda av vatnet i dag og desse vert no nytta av skogsvesenet.

Midt i innsjøen står ruinane av ei borg. Borga høyrte ein gong til Wolf of Badenoch som døydde kring starten på 1400-talet. Jakobittane, som trekte seg attende frå Cromdale i 1690, omleira borga. På denne tida var borga knytt til land via ei vegfylling. Vegfyllinga forsvann då vassnivået i innsjøen vart heva på 1700-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loch an Eilein|Loch an Eilein]]» frå ,  den 17. mai 2010.*
Loch Earn

**Loch Earn** (skotsk-gælisk, *Loch Eire/Loch Éireann*) er ein innsjø sentralt i Det skotske høglandet, i distrikta Perth and Kinross og Stirling. Namnet tyder «Loch Irland» og ein trur det har opphav frå tida då gælarane utvida Kongedømet Dalriada austover til piktarane sitt land.

Han er ein lang og smal innsjø, 17&nbsp;km vest for Crieff og er om lag 10,5&nbsp;km lang, og på det breiaste 1,2&nbsp;km. Den største djupna er om lag 87 meter. Lochearnhead er ein landsby som ligg i vestenden av innsjøen, medan St. Fillans ligg i aust. Frå her renn elva River Earn austover frå innsjøen, gjennom Strathearn og til slutt ut i Firth of Tay 75&nbsp;km unna. Lochearnhead er eit senter for vassport i innsjøen, som vasski, kanopadling og segling. Innsjøen har òg ein del aure og med løyve kan ein fiske langs heile breidda av innsjøen, eller med båt.

Sør for innsjøen ligg Ben Vorlich, ein bratt fjelltopp på 985 meter over havet. Like aust for Lochearnhead, på sørsida av innsjøen, ligg Edinample Castle, bygt av 'Black' Duncan Campbell frå Glenorchy i 1584. Lenger aust ligg Ardvorlich House, heimstaden til Stewarts of Ardvorlich frå 1580 (ombygd i 1790).

Loch Earn er uvanleg på den måten at det ser ut til at han har eit eige tidvatn, eller seiche, som er skapt av den framherskande vinden som bles langs innsjøen. Vinden stuvar opp vatnet i eine enden av innsjøen og i takt med vinden skapar dette ei langsam svinging i vassnivået i kvar ende av innsjøen. Perioden på denne bølgja er 16 meter og effekten er målbar, men vanskeleg å observere.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loch Earn|Loch Earn]]» frå ,  den 17. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Loch Errochty

**Loch Errochty** er ein kunstig innsjø i Dei skotske høglanda i Perth and Kinross.

Errochty-dammen ligg ved enden av Glen Errochty, to kilometer nordvest for grenda Trinafour. Innsjøen har eit areal på kring 3 km² og er 5 km lang og om lag 1 km på det breiaste. Innsjøen er heilt menneskeskapt og oppstod då det vart bygd ei demning over Errochty Water, elva som renn gjennom dalen. Demninga vart bygt i 1957 av A. & M. Carmichael Ltd som ein del av eit vasskraftanlegg. Innsjøen ligg 330 meter over havet. Sjølve demninga er ein diamantforma lamelldam, og er 49 meter høg og 354 meter lang. Demninga er bygt særleg kraftig for å motstå jordskjelv i samband med ei forkasting som går i området. Vatnet frå Loch Errochty vert ført gjennom ein 10 km lang tunnel til Errochty vasskraftverk ved vestenden av Loch Tummel. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loch Errochty|Loch Errochty]]» frå ,  den 17. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Loch Ericht

**Loch Ericht** (skotsk-gælisk *Loch Eireachd*) er ein innsjø på grensa mellom Perth and Kinross og Highland i Skottland. Han ligg 351 meter over havet og er orientert frå nordaust til sørvest. Landsbyen Dalwhinnie ligg nordaust for innsjøen. Innsjøen er 23&nbsp;km lang og har eit areal på kring 18&nbsp;km². Loch Ericht er den tiande største innsjøen i Skottland og har rykte som eit godt aurevatn.

Innsjøen er ein del av eit vasskraftvassdrag og er demd opp i begge endar. Vatnet renn inn i nord via Cuaich Aqueduct. I sør går vatnet til vasskraftverket ved Loch Rannoch via den 6&nbsp;km lange River Ericht. Den nordlege demninga vernar landsbyen Dalwhinnie frå flaum.

Loch Ericht er omgjeve av fleire høgre fjell, mellom anna Ben Alder (1148 moh) og Geal Charn (1132 moh) Det ligg tradisjonelle jaktområde kring innsjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loch Ericht|Loch Ericht]]» frå ,  den 17. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Loch Enoch

**Loch Enoch** er ein innsjø i Galloway aust for Merrick og slr for Mullwharchar i Skottland. Innsjøen ligg i eit granittbasseng og har fleire mindre øyar og nokre strender langs breidda. Den skarpe granittsanden på desse strendene vart tidlegare samla og seld for å kvesse knivar og ljåar. I tilsigsområde rundt innsjøen finn ein hovudsakleg blåtopp og lyng.

Innsjøen høyrer til vassdraget til Loch Doon og River Doon, begge i Ayrshire.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Loch Enoch|Loch Enoch]]» frå ,  den 17. mai 2010.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Baard Næss

**Baard Næss** () er ein norsk fotograf fødd i Drøbak. 

Næss har hatt fleire separatutstillingar og har gitt ut ei rekkje fotobøker. I 2005 vann han noregsmeisterskapen i naturfoto, arrangert av bladet *[[Villmarksliv]]*. Han er medlem av Norske Naturfotografer og er tilknytt biletbyrået Samfoto. Næss er også medlem av BioFoto og var i ein periode redaktør av Biofoto sitt medlemsblad, Naturfotografen.

I 2010 blei han (saman med Tom Schandy) redaktør av det nystarta norske tidsskriftet *[[Natur & Foto]]*.

## Bibliografi
**Fanget mellom to permer* (2003), ISBN 82-92527-00-1 
**Utsøkt* (2004)
**Himmelsk hav* (2004)
**Våre mest kjente fuglearter* (2005)

## Bakgrunnsstoff
*Baard Næss si heimeside
Spydeberg

**Spydeberg** er ein tettstad i Indre Østfold kommune i Østfold.

Staden låg var administrasjonssenter i Spydeberg kommune i Østfold med .

## Sjå òg
* Tettstader i Østfold

## Kjelder

### Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
*Vêrvarsel for Spydeberg , yr.no
Meieribyen

**Meieribyen** er ein tettstad og administrasjonssenter i Skiptvet kommune i Østfold med .

## Sjå òg
* Tettstader i Østfold

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Vêrvarsel for Spydeberg , yr.no
Askim

**Askim** (), også kalla Askimbyen, er ein by i Indre Østfold kommune i Østfold fylke. Byen var administrasjonssenteret i tidlegare Askim kommune med . Frå 2020 er han kommunesenter i Indre Østfold kommune.

Byen har eit aktivt nyrenovert kulturhus bygd i funkisstil og to kinosalar, der den eine er ein sertifisert THX-kino. Badelandet Østfoldbadet ligg sentralt på Askim, og inngangspartiet er kopla saman med Kulturhuset i eit stiltilpassa nybygg. 

Kulturfestivalen Kraftfestivalen blir arrangert kvar augustmånad og ein tradisjon i det høvet er opningskonserten i den gamle turbinhallen i Kraftverket ved Kykkelsrud. Viking-Askim var inntil nedlegginga i 1992 hjørnesteinsbedrifta i det vesle samfunnet. Sidan da har Askim i stor grad utvikla servicenæringane. Glava er nå hjørnesteinsbedrifta på Askim.

Lokalavisa er *[[Smaalenenes Avis]]*. Askim fekk bystatus i 1996.

## Samferdsel
Gjennom Askimbyen går den austre linja av Østfoldbanen (lokaltog til Oslo). Her går også E 18 til Sverige. Det går vegar vidare nordover, fylkesveg 115 til Trøgstad og riksveg 22 til Lillestrøm. Sørover fører fylkesveg 115 til Skiptvet og fylkesveg 124 til Rakkestad, begge med samband vidare til Sarpsborg.

## Sjå òg
* Askim kommune
* Tettstader i Østfold

## Kjelder

*
*

## Bakgrunnsstoff
* Askim Kulturhus
Vestby

**Vestby** er ein tettstad og administrasjonssenter i Vestby kommune i Akershus med .

I dei seinare tiåra er staden bygd ut med fleire bustadfelt.

## Sjå òg
* Tettstader i Akershus
* Vestby kommune

## Kjelder
Nesodden

**Nesodden** eller **Nesoddlandet** er ei kileforma halvøy frå fastlandet i sør mot nord, avgrensa av Indre Oslofjord på vestsida, og på austsida av Bunnefjorden, den sørgåande armen ut frå Indre Oslofjord i nord. Øyane Steilene og Ildjernet ligg på vestsida av halvøya, og Langøyene og Skjærholmene ligg i Bunnefjorden nordaust for halvøya. Så godt som heile halvøya og øyane Steilene, Ildjernet, Langøyene og Skjærholmen høyrer til Nesodden kommune.

Halvøya stig bratt opp frå sjøen på både sidene. Særleg bratt er det på vestsida, langs forkastinga mot Indre Oslofjord. Berggrunnen er gneis som inngår i det søraustnorske grunnfjellområdet. Men øyane Steilene, Ildjernet, Langøyene og Skjærholmene er delar av eit innsynkingsområde med kambrosilurisk kalkstein og skifer som høyrer til Oslofeltet.

Inne på halvøya er terrenget småkupert. Her er jordbruksland, myrlendte søkk og åsar med skog, med Toåsen på 220 meter over havet som den høgaste. Det er eit stort innslag av lauvtre på Nesodden, særleg eik, og på Eikheim er eiketre freda som botanisk naturminne.

## Namnet
Namnet Nesodden kjem av norrønt *Nesoddi*, som er samansett av dei to orda *nes* og *oddi*, der *oddi* tyder «landtunge, smalt nes». Kan hende denne samansetninga av to synonym med litt ulike valørar, *nes* og *smalt nes*, sikter til at Nesodden smalnar gradvis mot nord, der spissen har fått namnet Nesoddtangen, som er ei rad av tre synonym med litt ulike valørar?

## Kjelder
*snl.no:Nesodden

## Bakgrunnsstoff
*Ekebo/Eikheim naturminne i Miljødirektoratets naturdatabase
Nilmar

**Nilmar Honorato da Silva** () er ein brasiliansk fotballspelar som har spela som spiss for Villarreal i spansk Primera Division, og for landslaget til Brasil.
Elano

**Elano Ralph Blumer** () er ein brasiliansk fotballspelar som spelar på midtbanen for Galatasaray i den tyrkiske fotballigaen, og for landslaget til Brasil.

Elano spelte i tre år i storklubben Santos og vann den brasilianske serien med dei i 2004. Same året drog han til Europa og Sjakhtar Donetsk i Ukraina. Etter tre år i Ukraina, der han var med på å vinna serien i 2005 og 2006, vart han kjøpt for 8 millionar britiske pund av Manchester City, 2. august 2007. Etter ein vellukka første sesong, der han vart klubben sin toppskårar i Premier League med 8 seriemål, fekk han problem med å halda ein fast plass på laget i 2008/09-sesongen. 30. juli 2009 skreiv han under for den tyrkiske toppklubben Galatasaray.

Elano debuterte for Brasil sitt A-landslag i oktober 2004. Då han spelte for Brasil mot Noreg 16. august 2006, vart han den første spelaren frå den ukrainske fotballigaen til å spela på Brasil sitt landslag. Han var med på Brasil sitt lag som vann Copa América i 2007.
Sagstadvegen

**Sagstadvegen ** er ein veg like nord for Lysekloster på Sagstad i Fana i Bergen kommune. Vegen er ein blindveg nordaustover frå Fanafjellsvegen og er om lag 500 meter lang. 

Vegen er kalla opp etter garden Sagstad, som vegen går over, og namnet vart vedteke i 1982. 

## Knutepunkt
* Fv163 Fanafjellsvegen
* Avkjørsel Austre Sagstadvegen
* Sideveg mot vest (60 m)
* Sideveg mot nord (50 m)
*  endepunkt

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Sagstad

**Sagstad** er ein gard i Fana i Bergen kommune lengst søraust i kommunen ved grensa mot Os kommune. 

Det er framleis gardsdrift på garden. 

## Namn
Namnet har anten samanheng med eit sagbruk eller med mannsnamnet Saxi. 

## Historie
Garden høyrte til Lyseklostergodset fram til eigarane sjølv overtok garden i 1873. 

## Geografi
Garden grensar til Nordvik i nord og Lysekloster i Os kommune i sør. Nordvika i Lysefjorden ligg i vest. Sagstadelva markerer grensa mellom Sagstad og Nordvik.

## Kjelder
* 
* Bergenskart - stednavnskart 

## Bakgrunnsstoff
Nordvik skole

**Nordvik skole** er ein barneskule for 1. til 7. klasse i Fana i Bergen kommune. Skulen ligg i Nordvik nær kommunegrensa til Os kommune. 

Skulen vart bygt i 1984 og var teikna av arkitekt Steinar Enehaug. 

Skulen er ein grendaskule og er fådelt, som regel i tre delar med 1. og 2. trinn, 3. og 4. trinn og 5.-7. trinn i saman. Skulen har kring 50 elevar. 

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
* Nordvik skole på bergensskolen.no
Nordvikvegen

**Nordvikvegen** er ein blindveg sørvestover frå Fanafjellsvegen på Nordvik nord for Lysekloster i Fana i Bergen kommune. Vegen er om lag 800 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1974. 

## Knutepunkt
* Fv163 Fanafjellsvegen
* Sideveg mot nordvest (120 m)
* Sideveg mot sør (110 m)
* Avkjørsel Høljarvegen
* Sideveg mot vest (220 m)
*  endepunkt ved Nordvika. 

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Høljarvegen

**Høljarvegen** er ein blindveg sørvestover frå Nordvikvegen på Nordvik nord for Lysekloster i Fana i Bergen kommune. Vegen er om lag 1,2 km lang og går langs vestsida av Nordvika i Lysefjorden. 

## Knutepunkt
* Nordvikvegen
* Sideveg mot nord (160 m)
* Sideveg mot nordvest (230 m)
* Avkjørsel Smogabakkane
* Sideveg mot sør (350 m)
* Sideveg mot sør (150 m)
*  endepunkt. 

## Kjelder
* Nasjonal vegdatabank
Holmen kyrkje i Sigdal

**Holmen kyrkje** er ei krosskyrkje frå 1853 på Prestfoss i Sigdal kommune i Buskerud.

Til grunn for oppføringa har ein nytta teikningane til Bamble kyrkje, som vart teikna av Gustav Adolph Lammers. Kyrkja avløyste ei ombygd stavkyrkje som stod om lag 500 meter unna, aust for prestegarden. Stavkyrkja vart riven i 1855, men den gamle kyrkjegarden vart nytta heilt fram til 1890, då ny kyrkjegard vart teken i bruk. Gravkapellet er frå 1935.

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* Sigrid Marie og Håkon Christie: Sigdal kirke i «Norges kirker»
* Sigdal kyrkjelege fellesråd 
*  
*
Smogabakkane

**Smogabakkane** er ein blindveg vestover frå Høljarvegen på Nordvik nord for Lysekloster i Fana i Bergen kommune. Vegen er om lag 900 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1990. Ordet *smog* svarar til det bergenske smau og viser her til den tronge dalen vegen går gjennom. 

## Knutepunkt
* Høljarvegen
* Sideveg mot vest (80 m)
* Sideveg mot sør (170 m)
*  endepunkt. 

## Kjelder

* Nasjonal vegdatabank
Sagstadvika

**Sagstadvika** er ein blindveg like nord for Lysekloster på Sagstad i Fana i Bergen kommune. Vegen går vestover frå Fanafjellsvegen mot Lysefjorden og er om lag 200 meter lang. 

Namnet vart vedteke i 1987. 

## Knutepunkt
* Fv163 Fanafjellsvegen
* Sideveg mot nordvest (180 m)
*  endepunkt

## Kjelder
* 
* Nasjonal vegdatabank
Holmen kyrkje i Asker

**Holmen kyrkje** er ei av kyrkjene i Asker prosti under Oslo bispedøme, og ligg på Vestre Nes, mellom Nesbru og Slependen, i Asker kommune i Akershus fylke.

Holmen kyrkje er mellom dei fyrste sokalla «moderne arbeidskyrkjene» som vart bygt i Noreg. Kyrkja er teikna av arkitekt Knut Knutsen, som vann den tilskipa arkitektkonkurransen, og vart vigsla 28. november 1965. Ho har kvadratisk grunnplan, er bygd i betong og mur med høgt saltak i trekonstruksjon, og med to kyrkjeklokker plassert i ein takryttar (ein konstruksjon på mønet) med liknande saltak. Talet på sitjeplassar er 340, som kan aukast med 200 ved å opne opp til ein tilliggjande kyrkjelydssal. Dessutan er det 70 sitjeplassar i ei kyrkjestove.

Altertavla er måla av Karl Høgberg, orgelet (2011) er frå Marcussen & Søn, og dei to kyrkjeklokkene er støypte av Olsen Nauen Klokkestøperi i Tønsberg i 1965.

Det er ikkje gravlund ved kyrkja.

Holmen kyrkje har namnet etter den dåverande Holmen skulekrins, som femna om eit stort geografisk område, frå kommunegrensa mot Bærum og sørover, med Holmen skule på Nesbru som sentrum. Holmen skule hadde namnet etter Holmen ved Holmenbukta i Holmenfjorden, der skulebygningane låg før skulen flytta inn i eit nybygg på Nesbru i januar 1932.

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
* Holmen kirke
* Holmen kirke, Asker på Kyrkjesøk
* Sigrid og Håkon Christie: Holmen kirke i «Norges kirker»
* Budstikkas store Asker og Bærum-leksikon
*