Øyremusling

**Øyremuslingen** eller **aurikkelen** (av latin *auricula*) er den synlege delen av øyret som ligg utanfor hovudet. Den blir òg kalla ved det latinske namnet **pinna**, som tydar veng eller finne, men dette er vanlegast i zootomiske skildringar.

## Struktur
* *[[Anthelix]]* eller *antihelix* dannar ein Y-form i den øvre delen av øyret
** *Superior crus*
** *Inferior crus*
* *[[Antitragus]]* ligg under *tragus*
* *Øyregangsopninga* er opninga til øyregangen
* *Sniglehuset* (*concha*) 
* *Cavum concha* er eit holrom ved sida av øyregangen
* *Crus helicis* ligg rett over *tragus*
* *Cymba conchae* er den smalaste delen av *cavum concha*
* Øyregangen
* *Fossa triangularis* er den nedhøgde delen av *anthelix*
* Helix er den ytste bretten på øyret
* *[[Incisura anterior auris]]* er rommet mellom *tragus* og *antitragus*
* Øyreflippen kan vere festa eller laus, i samsvar med eit klassisk døme på dominansforhold mellom enkelt-gen
* *Scapha* er den nehøgde delen eller kløfta mellom *helix* og *anthelix*
* Tragus

### Utvikling
Øyremuslingen blir synleg kring sjette svangerskapsveke hjå menneskefoster, og utviklar seg frå seks små haugar av mesenkym, som kjem frå den fyrste og andre brankialbogen. Desse haugane utviklar seg for å danne foldene i øyremuslingen, og skiftar gradvis oppover og bakover for å rekke den endelege posisjonen på hovudet. I denne utviklinga kan det oppstå **[[Preaurikulær sinus og cyste|preaurikulære cyster og fistlar]]**. Dei fyrste tre haugane kjem frå den fyrste brankialbogen og dannar høvesvis tragus, *crus helicis* og helix. Hudkjensla i desse områda kjem gjennom trillingnerven — fylgjesveinnerven til den fyrste brankialbogen. Dei siste tre haugane kjem frå den andre brankialbogen og dannar høvesvis anthelix, antitragus og øyreflippen. Desse delane av øyret blir forsynt av halsnerveflettverket og delvis av andletsnerven. Dette klårgjer kvifor vesiklar oppstår på øyremuslingen ved herpesinfeksjon i andletsnerven (herpes zoster oticus).

## Funksjon
Øyremuslingen samlar opp lyd og omformar han til retningsbestemt lyd og annan informasjon. Den samlar lyden og verkar som ei trakt som forsterkar og retter han mot øyregangen. Filtreringseffekten i øyremuslingen er spesielt tilpassa for å fange opp frekvensar i menneskeleg tale.

### Forsterking

Øyremuslingen, trommehinna og mellomøyret forsterkar lyden med omkring 10 til 15 dB i frekvensområdet 1,5 kHz til 7 kHz. Dette er ein viktig faktor ved traume i det indre øyret som skuldast auka lydnivå.

### ''Pinna notch''
Bygnaden av øyremuslingen (*pinna*) fører til at mykje av lyden frå ein liten del av frekvensspekteret blir fjerna; dette spekteret blir kalla *pinna notch*. Muslingen verkar ulikt ved låge og høge frekvensar. Ved låge frekvensar verkar han som ein parabolsk spegel som rettar lyden mot øyregangen. Ved høge frekvensar verkar han truleg meir sofistikert. Noko av lyden som går til øyret reiser direkte inn i øyregangen, medan noko av han blir atterspegla i konturane av øyremuslingen. Desse kjem inn i øyret med ei lita forseinking og skapar interferens, slik at storparten av frekvensen der bølgjeperioden er den dobbelte av forseinkingsperioden, blir fjerna. Nærliggande frekvensar blir òg dempa. Øyremuslingen skaper ein bandsperre- og sugefiltereffekt for det påverka frekvensbandet (*pinna notch*).

## Andre dyr

Hjå dyr verkar øyremuslingen (ofte kalla *pinna*) ved å samle opp lyd og omdanne han, slik at dyret kan reagere og fatte forflyttingsavgjerder på lyden. Den samlar lyden og verkar som ei trakt som forsterkar og retter han mot øyregangen. Sjølv om mykje av lyden blir atterspegla i øyremuslingen, så går han samstundes gjennom ein filtreringsprosess og frekvensavhengig amplitudemodulasjon, noko som gjev retningsinformasjon til lyden. I mange artar blir pinna brukt til å signalisere sinnsstemning og for å sleppe ut varme.

## Klinisk relevans
Det finst ulike synlege abnormitetar i øyret:
* traumatisk skade 
* infeksjon
* vorte, føflekk, fødselsmerke
* arr, inkludert keloid
* cyste
* hudflik
* soldbrendheit, frostknute
* trykksår, skuldast ofte dårleg tilpassa høyreapparat
* anoti, fråvêr av øyremuslingen
* mikroti, underutvikla øyremusling
* preaurikulær sinus og cyste
* aksessorisk aurikkel
* Darwins tuberkel, framspring på fremre helix
* hypertrikose, inkludert *hypertrichosis lanuginosa acquisita*, «hårete pinna»
* blomkåløyre, posttraumatisk bruskskade
* tofi, urinsyresalt i form av små revmatiske knutar
* kronisk nodulær kondrodermatitt på øyrerand (*chondrodermatitis nodularis chronica helicis*), ein revmatisk knute som oppstår som følgje av solskade
* godarta og vondarta neoplasmar, inkludert svulstar, keratoakantom og karsinom

## Fleire bilete

Fil:Gray907.png|Det ytre øyret og mellomøyret opna frå høgre framside
Fil:Earcov.JPG|Venstre øyremusling
Fil:Slide2COR.JPG|Høgre øyremusling sett frå den ytre oversida av det høgre øyret
Fil:Slide3COR.JPG|Høgre øyremusling sett frå den ytre oversida av det høgre øyret
Fil:Slide4COR.JPG|Høgre øyremusling sett frå den ytre oversida av det høgre øyret


## Sjå òg

* øyredobb

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Auricle (anatomy)|Auricle (anatomy)]]» frå ,  den 14. februar 2015.*  
 

## Bakgrunnsstoff