open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Delegasjonen frå Noreg til Den europeiske unionen

**Delegasjonen frå Noreg til Den europeiske unionen** (EU) er den største utanriksstasjonen til Noreg, med ca. 60 tilsette. Delegasjonen vert leidd av ambassadør Rolf Einar Fife. Blant dei ca. 40 diplomatane som er sent ut til stasjonen er omtrent ein tredel frå Utanriksdepartementet, medan resten er utsende fagrådar frå andre departement.

## Historie
EF-delegasjonen vart sett opp i 1988 med Eivinn Berg som den fyrste ambassadøren.

## Hovudoppgåver

* Fylgja utviklinga i EU-samarbeidet på område som er viktige for Noreg.
* Fremja norske bidrag, synspunkt og innspel overfor EU-institusjonane, EFTA og overvakingsorganet til EFTA, ESA.
* Bidra til å identifisera og i størst mogeleg grad nøyta det norske handlingsrommet i EØS, Schengen-traktaten og det utanriks- og forsvarspolitiske samarbeidet med EU
* Bidra til auka kunnskap og kompetanse om EU/EØS-spørsmål i Noreg, gjennom openheit overfor ting som media, vitjande på delegasjonen og nettsidene til delegasjonen.

I den indre marknaden er det særleg viktig å fylgja tett på utviklinga i EU og bidra med norske synspunkt så tidleg som mogeleg. Meir enn 70 % av norsk eksport går til EU-marknaden. Gjennom EØS vert EU-regelverket på dei områda EØS-avtalen dekkjer, òg ein del av norske lover og forskrifter.

Eit anna viktig område er Schengen-traktaten, der Noreg saman med Island og Sveits er ein del av EU-samarbeidet om ting som yttergrensekontroll, visum, og deler av retur- og politisamarbeidet. EU har òg vorte ein stor utanrikspolitisk aktør, og ein viktig samarbeidspartner for Noreg i internasjonale operasjonar.

## Sjå òg

* Den europeiske unionen
* EØS
* Utanriksdepartementet
* EFTA
* Europalov

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Norges delegasjon til Den europeiske union|Norges delegasjon til Den europeiske union]]» frå ,  den 7. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

* Norges delegasjon til EU
* Europapolitikk
* Nyhetsbrev om Norges samarbeid med EU
Saltdalen

**Saltdalen** er eit om lag 40 kilometer langt dalføre i Saltdal kommune i Nordland. Dalføret strekker seg frå Rognan ved Saltdalsfjorden og sørover til Storjord, der Lønsdalen held fram mot sør og Junkerdalen mot aust. Dalbotnen er flat og brei med store sand- og grusavsetningar og ei god grann furuskog.

## Kjelder
Skeise-VM 1982 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 1982 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla i Alkmaar i Nederland laurdag 6. og sundag 7. februar. Meisterskapen var den 13. i sprint-firkamp. 65 utøvarar, 34 karar og 31 kvinner, deltok i meisterskapen.

Sovjetiske Sergej Khlebnikov vart verdsmeister, han vann begge distansane om laurdagen. På sundag sigra landsmannen Vladimir Kozlov på 500-meteren og kanadiske Gaétan Boucher på den 1000-meteren. Sovjetiske Natalja Petrusjova vart nummer 1 i alle fire løpa for kvinner og viste tittelforsvarar Karin Enke til andreplass.

## Verdsmeisterskapen 1982 i skeise-sprint/Menn



Dato: 6./7. februar


### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Verdsmeisterskapen 1982 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 6./7. februar


### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1982|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1982]]» frå ,  den 7. februar 2024.*
Patsy Seddon

**Patsy Seddon** () er ein skotsk harpist, fiolinist og tradisjonell songar på skotsk og gælisk.

## Liv
Seddon er fødd i Edinburgh i Skottland. Ho har ein BA frå Universitetet i Edinburgh.

Ho var medlem av folkemusikkgruppa The Poozies frå 1990 til 2012, og harpeduoen Sileas med Mary Macmaster. Sileas blei teken inn i Scottish Traditional Music Hall of Fame under Scots Trad Music Awards 2013.

Seddon var medlem av gruppa Clan Alba, som var aktiv 1995-1996, og har samarbeidd med Dougie MacLean, Dick Gaughan, Gerda Stevenson og Karine Polwart. Ho er musikkpedagog innan Kodály-metoden, og er lærar i harpespel og song ved skular i Edinburgh. I 2022  blei ho kunstnarisk rådgjevar for Edinburgh International Harp Festival.

## Privatliv
Seddon var gift med den avdøde Davy Steele, som var medlem av Battlefield Band. Dei fekk ein son saman.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Patsy Seddon|Patsy Seddon]]» frå ,  den 7. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Mary Macmaster

**Mary Macmaster** () er ein skotsk harpist og songar. Ho spelar keltisk harpe og Camac elektroharpe, og syng på engelsk og gælisk. Ho har arbeidd i lag med Sting, Kathryn Tickell, Norma Waterson, Donald Hay, Poozies, og i duoen Sìleas med Patsy Seddon. I 2013 blei ho og Seddon innførte i Scottish Traditional Music Hall of Fame.

Som tenåring kjøpte Macmaster ei billig harpe som viste seg å ha metallstrengar,  slik som den tradisjonelle keltiske harpa. Utan opplæring i denne eldre harpetypen var ho mest sjølvlært i å spela på henne. I 1977 studerte ho på ein sommerskole halden av Clàrsach Society, og tre år seinare blei ho student i keltologi ved Universitetet i Edinburgh. Ho spelte inn eit album som medlem av bandet Sprangeen. I 1985 var ho ferdig med utdanninga, og saman med Patsy Seddon, ein medstudent som òg var medlem av Sprangeen, danna ho harpduoen Sileas. Same året byrja ho å spela på ein av dei fyrste modellane av elektrisk harpe laga av Joël Garnier. Macmaster har vore medlem av folkemusikkgruppa The Poozies sidan 1990, og er den einaste gjenverande grunnleggjaren.

Sidan 2022 har ho vore sceneansvarleg ved Edinburgh International Harp Festival.

## Diskografi

* *Sprangeen* - (Springthyme SPR 1013 - 1984)
* *Clan Alba* - 1995
* *Sugar Cane* - med Shine - 2001
* *Bright Shiny Morning* - med Norma Waterson - 2000
* *La Boum! Marionette* (samlealbum) - 2005
* *Cold Blow These Winter Winds* - (samlealbum) - 2006
* Kathryn Tickell & Ensemble Mystical
* *Songs of Separation* - med Songs of Separation - (2016)

**Med Sileas**

* *Delighted with Harps* (Lapwing, 1986)
* *Beating Harps* (Green Linnet Records SIF 1089 - 1987)
* *Harpbreakers* (Lapwing Records LAP 127 - 1990)
* *Play on Light* (1996)

**Med The Poozies**

* *Dansoozies* (1993)
* *Chantoozies* (1995)
* *Come Raise Your Head* (1997)
* *Infinite Blue* (1998)
* *Raise Your Head: A Retrospective* (2000)
* *Changed Days Same Roots* (2003)
* *Yellow Like Sunshine* (2009)
* *Into the Well* (2015)
* *Punch* (2018)

**Med [[Donald Hay (musician)|Donald Hay]]**

* *Love and Reason* (2009)
* *Hook* (2012)

**Som gjest**

* *[[If on a Winter's Night...]]*, Sting (2009)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mary Macmaster|Mary Macmaster]]» frå ,  den 7. februar 2024.*
Mongomo

**Mongomo** er ein by i provinsen Wele-Nzas på fastlandsdelen av Ekvatorial-Guinea, nær den austlege grensa til landet. Byen ligg omtrent 1 km vest for Woleu-Ntem-provinsen i Gabon.

I byen ligg ei domkyrkje som er bispesete for det katolske bispedømet Mongomo.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mongomo|Mongomo]]» frå ,  den 8. februar 2024.*
Delphian Records

**Delphian Records** er eit uavhengig klassisk plateselskap frå Edinburgh i Skottland. Det blei grunnlagt i 2000 av to studentar ved University of Edinburgh, Paul Baxter og Kevin Findlan, med kapital frå to privatpersonar og støtte frå Princes Scottish Youth Business Trust. 

I 2014 vann Delphian Records Gramophone Magazine sin pris 'Label of the Year'.

Plateselskapet legg særleg vekt på kammer- og instrumentalmusikk, og er særleg involvert i opptak og promotering av ny musikk. Etter eit betydeleg løyve frå den skotske regjeringa, gav det ut ut sitt fyrste delvis orkestrale album i 2008 med Scottish Chamber Orchestra og Garry Walker.  2018 gav det ut *Out of the Silence: Orchestral Music by [[Komponisten John McLeod|John McLeod]]* med Royal Scottish National Orchestra og dame Evelyn Glennie.

Delphian Records er kjent for ei rekkje samarbeidsprosjekt, og får regelmessig støtte frå Creative Scotland og AHRC. I 2012 stod Delphian for ein stor produksjon av Alexander McCall Smith og Tom Cunningham sin opera *The Okavango Macbeth*, utført av den skotske gruppa Mr McFall's Chamber.

## Artistar
Nokre kjende artistar som har gjeve ut på Delphian er Evelyn Glennie, The Marian Consort, The Illyria Consort and Bojan Cicic, Michael Bonaventure, Sean Shibe, Gordon Ferries, Mr McFall's Chamber, The Choir of Merton College, Oxford, Robert Irvine, John Kitchen, Simon Smith, David Wilde, The Choir of Gonville and Caius College/Geoffrey Webber, National Youth Choir of Great Britain og Laudibus, Oxana Shevchenko og Peter Hill.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Delphian Records|Delphian Records]]» frå ,  den 7. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Okoumé

**Okoumé** (*Aucoumea klaineana*), òg kalla **gabon**, er eit vestafrikansk høgt skogstre i familien Burseraceae. Arten er den einaste i slekta ***Aucoumea***. Okoumétre blir typisk 30–40 meter høge, sjeldan høgare, og stammen får ein diameter på 1,0–2,5 meter.

Treet har ein mjuk, lys ved. Kjerneveden er brunraud til bleikrosa på farge. Han kan minna om mahogni. Okoumétre er blitt eksportert til Europa for å brukast til sigarkassar, finér og anna. Treet er òg blitt nytta til å utvinna ein slags harpiks.

Okoumétreet er det viktigaste tømmertreet i Gabon. Det er avbilda på det gabonske riksvåpenet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Okumeträd|Okumeträd]]» frå ,  den 7. februar 2024.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
*** 

## Bakgrunnsstoff
*
Drammen og Lier prosti

**Drammen og Lier prosti** er eit tenestedistrikt i Tunsberg bispedømme i Den norske kyrkja. Det femner kommunane Drammen og Lier. Prosten har sete i Drammen der Bragernes kyrkje er prostikyrkje.
						
Prostiet er inndelt i sokn. Soknet er grunneininga i Den norske kyrkja.
Dei som arbeider i kyrkja er anten tilsette av soknet gjennom kyrkjeleg fellesråd, eller dei er tilsette i prostiet. Dei fleste prestane er tilsette i prostiet, og har tenesta si knytt til eitt eller fleire sokn. Fram til 2004 var prestetenesta lokalt organisert i prestegjeld.

## Sokn i Drammen og Lier prosti

* Bragernes
* Fjell
* Frogner
* Konnerud
* Mjøndalen
* Nedre Eiker
* Sjåstad
* Skoger
* Strømsgodset
* Svelvik
* Sylling
* Tangen og Strømsø
* Tranby og Lierskogen
* Åssiden

## Tidlegare prestegjeld og sokn i Drammen prosti
* Bragernes prestegjeld med				
** Bragernes sokn				
			
* Tangen prestegjeld med
** Tangen sokn

* Strømsø prestegjeld med
** Strømsø sokn
** Fjell sokn

* Strømsgodset prestegjeld med
** Strømsgodset sokn

* Åssiden prestegjeld med
** Åssiden sokn

* Skoger prestegjeld med
** Skoger sokn
** Konnerud sokn

## Sjå òg
* Kyrkjer i Noreg etter prosti	
* Kyrkjer i Noreg etter kommune
	
## Kjelder
Skeise-VM 1984 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 1984 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla på Leangen kunstisbane i Trondheim laurdag 3. og sundag 4. mars. Meisterskapen var den 15. i sprint-firkamp. 53 utøvarar, 28 karar og 25 kvinner, deltok i meisterskapen.

Karin Enke frå Aust-Tyskland vart verdsmeister for fjerde gong, ho vann samtlege fire løp. Gaétan Boucher frå Canada vart også verdsmeister, han hårfint framom Sergej Khlebnikov frå Sovjetunionen. Boucher sigra på den avsluttande 1000-meteren, på laurdag vann Khlebnikov den same distansen. Sovjetiske Sergej Fokitsjev var bestemann på begge 500-meterane.

## Verdsmeisterskapen 1984 i skeise-sprint/Menn



Dato: 3./4. mars

### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Verdsmeisterskapen 1984 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 3./4. mars

### 500 meter





### 1000 meter





### 500 meter





### 1000 meter





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1984|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1984]]» frå ,  den 9. februar 2024.*
Skeise-VM 1985 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 1985 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla på laurdag 23. og sundag 24. februar i Sarajevo. Meisterskapen var den 16. i sprint-firkamp. 66 utøvarar, 34 karar og 32 kvinner, deltok i meisterskapen.

Christa Rothenburger frå Aust-Tyskland og Igor Zjelesovskij frå Sovjetunionen vart verdsmeistrar, begge for fyrste gong. Begge sigra i tre av fire distanseløp. Fjorårsmeister Gaétan Boucher frå Canada var bestemann på laurdagens 1000 meter. Austtyske Angela Stahnke vann sundagens 500 meter, då Christa Rothenburger fall i sitt løp.

## Verdsmeisterskapen 1985 i skeise-sprint/Menn



Dato: 23./24. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Verdsmeisterskapen 1985 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 23./24. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1985|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1985]]» frå ,  den 9. februar 2024.*
Schlüchtern

**Schlüchtern** er ein by og ein kommune aust i den sentrale delen av forbundslandet Hessen i Tyskland. Kommunen, som omfattar 113,3 km² og 16&nbsp;000 ibuarar, ligg om lag 30 kilometer sørvest for Fulda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schlüchtern|Schlüchtern]]» frå , den 9. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Satansopp

**Satansopp** (*Rubroboletus satanas*) er ein art i slekta *[[Rubroboletus]]*. Soppen er giftig, og kan gje kraftige sjukdomssymptom. Unge soppar som ikkje har den karakteristiske raude stilken kan forvekslast med etande soppar av slekta *Boletus*, som denne soppen tidlegare var rekna for å tilhøyra.

Det finst ikkje dokumenterte funn av soppen i Noreg, men ein har funne han i Sverige, sørvest i Finland og i Danmark.

## Kjenneteikn
Satansopp har halvkuleforma hatt som blir inntil 25 cm i diameter. Hatten er lysegrå til gulgrå, seinare lysebrun. Overflata på hatten er matt og tørr. Røyra er gule, med oransje til karminraude porer som blånar ved trykk. Stilken er gulaktig, seinare karminraud i midten og har gult årenett øvst. Kjøtet er gulkvitt og blånar sakte ved overskjering. Soppen luktar av urin som ung og seinare av rote.

Soppen dannar sopprot i lag med varmekjære lauvtre, som eik og bøk. Han er særleg å finna på kalkrikt jordsmonn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Satansopp|Satansopp]]» frå ,  den 9. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Rubroboletus

***Rubroboletus*** er ei soppslekt i røyrsoppordenen. Ho blei avgrensa av kinesiske mykologar i 2014 med *[[Rubroboletus sinicus]]* som typeart. Soppar i slekta er kjenneteikna av ei raudleg overflate på hatten med gule røyr på undersida, og oransjeraud til blodraude røyr. Stilkane har rosa til raude prikkar på overflata, og kjøtet i fruktlekamen får ein blåleg farge når det blir skadd. *Rubroboletus*-soppar har  olivebrune sporeavtrykk, og dannar glatte sporar. Den opphavlege skildringa av slekta omfatta åtte artar; i 2015 blei det lagt til 5, og i 2017 blei det lagt til ein til.

Fleire soppar i denne slekta er giftige. *R. sinicus* blir av og til selt på marknader i Yunnan i Kina, men ein trur han kan vera giftig. *R. esculentus* er derimot velsett som matsopp i vekseområdet sitt.

## Artar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rubroboletus|Rubroboletus]]» frå ,  den 9. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Saltomortale

**Saltomortale** eller **salto** (av italiensk *salto*, ‘hopp’, og *mortale*, ‘dødeleg’) er eit hopp der kroppen snurrar rundt sin eigen akse i lufta, med minst 270 grader rotasjon anten framover, bakover eller sidelengs. I løpet av utføringa vil alltid føtene peika oppover. Som regel er satsen frå ståande til ståande, men det finst variasjonar av sats og landing innanfor fleire idrettar. 

* I stuping landar ein som regel med hendene fyrst i vatnet
* På trampoline har ein i tillegg til sats og landing frå ståande også sats og landing frå mage og rygg
* Innanfor turn kan enkelte saltoar landa i ei rulle

Omgrepet salto blir brukt i mellom anna stuping, trampoline, turn og fristil. I nokre nyare idrettar som snøbrettkjøring, jibbing, freerunning, parkour og tricking bruker ein gjerne omgrepa «frontflip» og «backflip» som synonym for framlengs salto og baklengs salto.

## Utføring
Same kva slags idrett ein utfører ein salto innan, er dei biomekaniske prinsippa dei same. Rotasjonen må bli skapt før føtene har forlate underlaget. Den rotasjonen ein har når ein har forlate bakken vil vera den same heilt til ein landar igjen. Ein kan auka og senka rotasjonsfarten ved å gjera kroppen høvesvis kortare eller lengre.

### Sats
For å skapa rotasjon i satsen må ein påverka kroppen med eit dreiemoment, ei kraft som verkar på sida av omdreiingsaksen. For framlengs og baklengs salto er aksen tverraksen, for sidelengs salto sagitalaksen. 

Innanfor idrettar der klassisk stil er ein viktig del av utføringa, som stup, trampoline, turn og aerials, er kroppen som regel heilt strak i satsen, og rotasjon blir skapt anten ved lening, spark med ristene, kraftig armbruk eller ein kombinasjon. For idrettar der klassisk stil har lite å seia, som snøbrett, freerunning, parkour, rullebrett o.l., er hofta og knea som regel bøygde i satsen, og ein kombinasjon av lening, skrått spark med knea og gjerne også armbruk blir brukt for å skapa rotasjon.

### Svev
Ved å auka tregleiksmomentet kan ein senka rotasjonsfarten, og motsett. For stilidrettar blir dette gjort ved å nytta seg av dei fire kroppstillingane kroppert, pikert, puck og strak, og ein har ei tidleg utstrekking, gjerne når saltoen er halvvegs ferdig. For andre idrettar er det ingen definerte reglar for korleis kroppstillinga skal vera, men ho blir som regel endra ved å bøya hofta og knea meir eller mindre.

### Landing
For å landa til full stopp er det viktig at ein sviktar i hofta og knea ved landinga både for å dempa kreftene frå underlaget, og å stansa rotasjonen. For stilidrettar er det også viktig at ein blir ståande, og ikkje mistar balansen eller landinga. For saltoar der hoppet går framover eller bakover, og ein ikkje skal stoppa, kan det vera ein fordel å landa med ein fot framfor den andre. Denne utføringa ser ein innanfor tumbling, parkour, freerunning og andre. For tumbling spesielt når det gjeld baklengs så sviktar ein som regel ikkje i landinga, for å overføra mest mogleg av kreftene til neste hopp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Saltomortale|Saltomortale]]» frå ,  den 10. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Mbini

**Mbini** er ein by i Río Muni i Ekvatorial-Guinea, som ligg ved munningen av Benito-elva. «Mbini» er ndowenamnet på Río Muni. I 1994 hadde folket rundt 14 000 innbyggjarar. Byen ligg 44 km sørvest for Bata. Han har ferjesamband til Bolondo. 

Mbine er kjend for sjømat og for strendene i nærleiken.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mbini|Mbini]]» frå ,  den 10. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Río Muni

**Río Muni** (kjend som *Mbini* på fang) er fastlandsdelen av Ekvatorial-Guinea. Han har eit samla areal på 26 017 km² og eit folketal på rundt 300 000. 

## Historie
Río Muni blei avstått av Portugal til Spania under El Pardo-traktaten frå 1778. Spania håpa å henta ut slavar i området til arbeid i andre spanske koloniar. Kolonialiseringsforsøket mislykkast då dei spanske nybyggjarane døydde av gulfeber. Området vart seinare kolonisert på nytt av spanjolane og nytta til kakaoplantasjar. 

## Provinsar
Río Muni består av fire provinsar:

* Centro Sur
* Kié-Ntem
* Litoral
* Wele-Nzás

## Sjå òg
*Byen Mbini

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Río Muni|Río Muni]]» frå ,  den 10. februar 2024.*
Guben

**Guben** er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Brandenburg i Tyskland. Guben ligg langs elva Neisse, som her er grense mot staten Polen i aust. Kommunen omfattar 44 km² og hyser 16&nbsp;000 ibuarar.

Byen vart i 1945 delt i to gjennom opprettinga av Oder–Neisse-linja, som sidan 1990 har vore statsgrense mellom Tyskland og Polen. Byen Gubin i Polen er så godt som jamstor i folketal med tyske Guben.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Guben|Guben]]» frå ,  den 10. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Rembarrngafolk

**Rembarrngafolk** er ei australsk urfolksgruppe frå Nordterritoriet, frå området sør og vest for Ramingining i Arnhem Land.

## Språk
Språket rembarrnga er eit ikkje-pama-nyungansk språk som høyrer til gunwinyguan-språkfamilien. Ifølgje AustLang har språket 11-50 talarar. Ved folketeljinga i 2021 hadde det 51 talarar.

## Land
Rembarrnga-landet dekker rundt  km², og strekkar seg frå kjeldene til elvene Mann, Cadell, Wilton og Blyth, til det tørre platået i sør.

## Andre namn

* *Rembarrnga, Rembaranga, Rembarnga, Rembranga.*
* *Ranjbarngo, Rainbarngo, Reinbaranga.*
* *Rembarrna.*
* *Maiadi.*
* *Maieli, Majali, Maiali, Maielli.*

## Kjelder

*
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rembarrnga|Rembarrnga]]» frå ,  den 10. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
* Rembarrnga people ved National Gallery Australia
Skeise-VM 1986 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 1986 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla laurdag 22. og sundag 23. februar i Karuizawa i Japan. Meisterskapen var den 17. i sprint-firkamp. 62 utøvarar, 33 karar og 29 kvinner, deltok i meisterskapen.

Fjorårsvinnar Igor Zjelesovskij frå Sovjetunionen vart verdsmeister for andre gong. Han sigra på begge 1000-meterane. Akira Kuroiwa frå Japan var bestemann på den fyrste 500-meteren, Dan Jansen frå USA på andre. Karin Enke frå Aust-Tyskland vann dei tre fyrste distanseløpa og vart verdsmeister i sprint for femte gong. Landskvinna Angela Stahnke vann den avsluttande 1000-meteren.

## Verdsmeisterskapen 1986 i skeise-sprint/Menn



Dato: 22./23. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Verdsmeisterskapen 1986 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 22./23. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1986|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1986]]» frå ,  den 11. februar 2024.*
Schwarzenberg/Erzgebirge

**Schwarzenberg/Erzgebirge** er ein i by og ein kommune i Erzgebirge, sørvest i delstaten Sachsen i Tyskland. Kommunen har ikring 16&nbsp;000 ibuarar og er 46,3 km² vid. Byen ligg 468 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Schwarzenberg/Erzgeb.|Schwarzenberg/Erzgeb.]]» frå ,  den 11. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Gary Gygax

**Ernest Gary Gygax** () var ein amerikansk forfattar og speledesignar som er best kjend som skaparen av det velkjende rollespelet *[[Dungeons & Dragons]]*. Han er blitt omtalt som «far til rollespelet».

Gary Gygax skapte *Dungeons & Dragons* saman med Dave Arneson i 1973 og gav det ut saman med Don Kaye i 1974 gjennom selskapet Tactical Studies Rules (TSR, Inc.). 

Gygax forlét seinare TSR, og produserte og publiserte rollespel på eiga hand. Han skapte til dømes *[[Dangerous Journeys]]* og *[[Lejendary Adventure]]*.

Han gifta seg med Gail Carpenter 15 august 1987 som var same dag som foreldra til Gygax hadde 50-årsjubileet sitt. Han har også hatt eit tidlegare ekteskap med Mary Jo Gygax. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gary Gygax|Gary Gygax]]» frå ,  den 10. februar 2024.*
Spremberg

**Spremberg** er ein by og ein kommune søraust i forbundslandet Brandenburg i Tyskland, 20 kilometer sør for Cottbus og ved elva Spree. Kommunen omfattar 202,3 km² og kringom 20&nbsp;500 ibuarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Spremberg|Spremberg]]» frå ,  den 10. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Dørstokkart

Ein **dørstokkart** er ein framand art som med stort sannsyn vil etablere seg i norsk natur på sikt.

## Kjelder




----
Odd Emil Ingebrigtsen

**Odd Emil Ingebrigtsen** () er ein norsk næringsdrivar og politikar frå Bodø. Han er frå 2023 ordførar i Bodø, vald for partiet Høgre.

Ingebrigtsen var fiskeri- og sjømatminister i Solberg-regjeringa frå 13. mars 2020 til regjeringa gjekk av i oktober 2021.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Odd Emil Ingebrigtsen|Odd Emil Ingebrigtsen]]» frå ,  den 11. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Sisyrinchium californicum

***Sisyrinchium californicum*** er ei plante i sivliljeslekta i sverdliljefamilien.

I Noreg er arten i sal som prydplante. Han er ikkje registrert i norsk natur, men ser ut til å kunne trivast med dei klimatiske forholda slik dei er no. I&nbsp;Framandartslista 2023 er han registrert med låg risiko (LO). Arten er rekna som ein dørstokkart.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Dadar

**Dadar** ([d̪aːd̪əɾ], marathi for ‘stige’) er eit tett folkesett bustad- og handleområde i Mumbai. Det er òg eit viktig jernbane- og bussknutepunkt for lokal og nasjonale ruter. Det var det fyrste planlagde området i Mumbai, og er eit knutepunkt for marathi-kulturen i byen.

## Historie
På 1500-talet vart området kjent som nedre Mahim fordi det låg på øya Mahim, ei av dei sju øyane i Mumbai som etter Bombay-øya var den viktigaste under heile den portugisiske perioden. Dei portugisiske fransiskanarane bygde ei kyrkje her i 1596, Nossa Senhora de Salvação, som i dag er kjend som Portuguese Church og er eit kjent landemerke for Dadar.

Dadar-Matunga-Wadala-Sion-prosjektet frå 1899 til 1900 var den fyrste planlagte utbygginga av forstader for byen. Bombay Improvement Trust utforma planen for å utbetra trengselen i sentrum av byen etter pestepidemiane der på 1890-talet. Etter planen skulle 60 000 menneske få husvere i Dadar-Matunga og like mange i Sion-Matunga. 85 000 menneske skulle husast i Sewri-Wadala.

I 1937 var Shivaji Park og områda rundt blitt bygde ut. Parken skulle bli ein viktig scene i det politiske dramaet som førte til indisk sjølvstande. Seinare har parken òg vore viktig for politisk historie i Mumbai.

## Transport

### Jernbane

Dadar er ein viktig endestasjon på både Wester og Central-linjene til Mumbai Suburban Railway-nettverket. Som den einaste felles jernbanestasjonen for både sentrale og vestlege linjer, er han eit transittpunkt for mange passasjerar som nyttar Suburban Railway.

## Parkar og strand

Dadar Chowpatty (strand) er ein valfartsstad for lokale familiar med hav, sand og snacksutsal. Andre parkar på staden er Five Gardens ved Parsi Colony, Veer Kotwal Udyan og Vaidya Udyan langs Lakhamsi Nappu-vegen.

## Mat
Matretten *vada pav* blei oppfunnen utanfor Dadar-stasjonen i 1971, av Ashok Vaidya. Retten består av ei potetkake (*vada*) servert mellom to stykke brød (*pav*). I tillegg til vada pav er Dadar òg populær for tradisjonell maharashtrisk mat som batata vada, thalipith, sabudana vada, misal pav, usal pav, puri bhaji, pithla bhakri, piyush (ein søt drikk) og lassi. Det finst òg restauranter som serverer mat frå udupi-, panjabi-, nordindiske, kinesiske, thailandske og andre tradisjonar her.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dadar|Dadar]]» frå ,  den 11. februar 2024.*
Sadyr Zjaparov

**Sadyr Nurgozjojevitsj Zjaparov** () er ein kirgisisk politikar som har vore president i Kirgisistan sidan 28. januar 2021. Han var også fungerande statsminister frå 6. oktober 2020 og fungerande president frå 16. oktober etter at Sooronbaj Jeenbekov gjekk av 15. oktober 2020 på grunn av store demonstrasjonar. Zjaparov trekte seg frå verva sine 14. november same året for å stille som kandidat til presidentvalet.

10. januar 2021 blei Zjaparov erklært som vinnar av presidentvalet etter å ha fått 79,83 % av røystene. Han blei innsett som president 28. januar 2021.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sadyr Japarov|Sadyr Japarov]]» frå , den 12. februar 2024.*
Paul Gerhardt

**Paul Gerhardt** () var ein tysk prest og salmediktar. Han skreiv ikring 120 salmar. I tysk samanheng vert han rekna som den største salmediktaren etter Martin Luther. Salmespråket til Gerhardt er inderleg og grunnleggjande luthersk. Fleire av salmane hans er omsette til norsk. 

Gerhardt verka som prest ved Nikolaikyrkja i Berlin frå 1657 til 1666, då han blei avsett fordi han tilkjende seg  lutheranismen. Seinare var han frå 1668 til han døydde prest i Lübben i Brandenburg. 

## Kjelder
Fatalisme

**Fatalisme** er ein filosofisk tanke eller haldning som føreset at alle handlingar er bestemde på førehand for all tid og at menneske er makteslause til å endra kva som skal skje. Det motsette av fatalisme er anomi.

Fatalisme er ein måte å sjå på verda der fri vilje er ein illusjon og der lagnaden bestemmer. Fatalisme er ei form for determinisme, men der determinisme tyder at alt er fastlagt i eit årsak-verknad-forhold ned til minste detalj ser fatalismen berre for seg dei store linjene som fastlagde, og gjev såleis spelerom for endringar, om enn små.

## Sjå òg

* Determinisme
* Predestinasjon
* Kausalitet
* Lagnad

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Fatalisme|Fatalisme]]» frå ,  den 12. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

* ''Fatalism'', frå Stanford Encyclopedia of Philosophy (engelsk)
Snøklokkelauk

**Snøklokkelauk** (*Allium paradoxum*) er ei plante i laukslekta i påskeliljefamilien. Arten er kjend frå Kaukasus og Irak.

Arten er ein framandart som blir dyrka som prydplante, men det er uvisst om han har vore dyrka i Noreg. Han er etablert i Danmark og Sverige og vil kunne klare seg i vintermilde strøk i Noreg. Arten blir rekna som ein dørstokkart, og i Framandartslista 2023 er han registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
António Costa

**António Luís Santos da Costa** () er ein portugisisk jurist og politikar for Partido Socialista. I november 2015 vart han utnemnd til den 119. statsministeren i Portugal. Costa trekte seg som statsminister den 7. november 2023, etter at hans eigen stabssjef og fire andre statstenestemenn, vart pågripne etter mistanke om korrupsjon. Ei eiga sak vart oppretta mot Costa.

Costa vart sitjande som leiar for eit forretningsministerium etter å ha levert inn ein søknad om få gå av. Presidenten i landet fremja forslag til nyval i Portugal den 10. mars 2024.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Bestefaren til Costa vart fødd i Goa i India, og faren hans budde  store delar av livet sitt der. Faren var ein ivrig sosialist. Costa er utdanna jurist.

### Politisk karriere
Costa har vore minister i fleire portugisiske regjeringar, sist gong i regjeringa til José Sócrates. Han var innanriksminister frå 2005 til 2007. Han vart vald til leiaren for sosialistpartiet i november 2014 etter at den dåverande leiaren vart pågripen etter mistanke om korrupsjon.

#### Ordførar
Frå 2007 til 2015 var Costa ordførar i Lisboa, og vart i 2013 attvald til ein ny periode. Som ordførar i Lisboa tok han i 2010 til orde for ei eiga avgift for turistar; alle tilreisande skulle ifylgje planen betala éin euro ved framkomst og 1,90 euro for kvar natt i byen. Etter valet i 2010 flytta han ordførarkontoret frå det storslåtte rådhuset til den fattige, innvandrardominerte bydelen Mouraria. I april 2015 gjekk Costa av som ordførar for å arbeida med det komande valet og ambisjonen om å verta statsminister.

#### Statsminister
I 2015 vart Costa statsminister etter at alliansen hans med miljøpartiet og ytre venstreparti felte den konservative regjeringa til Pedro Passos Coelho berre 11 dagar etter parlamentsvalet. Alliansen til Costa ville stansa dei stramme budsjetta og privatiseringa av den offentlege verksemda etter statsgjeldskrisa frå 2010. Costa klandra den avgådde regjeringa for å vanskjøtta offentlege tenester og for å tvinga portugisarar til å søkja arbeid utanlands.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:António Costa|António Costa]]» frå ,  den 12. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff
Qazym-Zjomart Toqajev

**Qasym-Zjomart Kemeluly Toqajev** () er ein kasakhstansk politikar som frå 20. mars 2019 er president i Kasakhstan. Han overtok presidentembetet etter Nursultan Nazarbajev, som trekte seg frå stillinga etter å ha vore president sidan Kasakhstan blei sjølvstendig. Toqajev har ein karriere som diplomat og har vore kasakhisk utanriksminister og statsminister, i tillegg til senatspresident.

## Liv og virke

### Bakgrunn
Toqajev er son av ein forfattar og blei fødd inn i det som er skildra som ein sovjetisk elitefamilie.

Han er utdanna ved Det statlege instituttet for internasjonal politikk i Moskva (MGIMO).

### Sovjetisk og russisk diplomat
Etter å ha avlagd slutteksamen ved MGIMO i 1975, byrja Toqajev på ein karriere i den sovjetiske utanrikstenesta og ved utanriksdepartementet i Moskva. Han har vore stasjonert i Singapore og Kina. I 1991, året då Kasakhstan blei sjølvstendig, arbeidde han ved den sovjetiske ambassaden i Beijing. Han fullførte diplomatakademiet i Russland i 1992.

### Kasakhstansk diplomat

Toqajev blei i 1992 viseutanriksminister i heimlandet Kasakhstan, for så å bli fyrste viseutanriksminister året etter og utanriksminister i 1994.

Han blei visestatsminister i mars 1999 og statsminister frå oktober same år. Han gjekk av som statsminister i 2002 og gjekk etter dette tilbake til utanriksdepartementet. Toqajev blei på nytt utanriksminister, ei stilling han hadde fram til 2007.

I 2007 blei Toqajev president i det kasakhstanske senatet. Same året blei han med i Nur Otan-partiet, der han også sit i partileiinga.

Generalsekretæren i SN utnemnde i mars 2011 Toqajev til generaldirektør for Genève-kontoret til SN. Samstundes blei han visegeneralsekretær og personleg representant for SNs generalsekretær ved Nedrustingskonferansen, der han også var generalsekretær for konferansen.

### President

Då Nursultan Nazarbajev, som hadde vore president sidan Kasakhstan blei sjølvstendig, trekte seg i mars 2019, blei Toqajev etterfølgjaren hans  i kraft av stillinga som senatspresident. Toqajev blei innsett i presidentembetet 20. mars 2019.

Partiet Nur Otan nominerte så Toqajev til presidentkandidat i valet som blei lyst ut til 9. juni 2019. Det skjedde ved ein partikongress leia av Nursultan Nazarbajev, partileiar i Nur Otan.

I samband med presidentvalet, som Toqajev var venta å vinne, fann det stad demonstrasjonar og politiet pågreip både demonstrantar og journalistar. Ifølgje valkommisjonen i landet vann Toqajev presidentvalet med 70,96 % av røystene. Den næraste rivalen, Amirzjan Kosanov, fekk 16,23 % av røystene. Internasjonale valobservatørar meinte valet var fiksa. Valobservasjonenen til OSSE rapporterte om mangel på respekt for grunnleggjande rettar og demokratiske standardar og fann omfattande avvik ved avviklinga av valet.

## Merknader

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Qasym-Zjomart Toqajev|Qasym-Zjomart Toqajev]]» frå , den 12. februar 2024.*

## Bakgrunnsstoff
Gå framover

**Gå framover** (thai พรรคก้าวไกล, *Phak Kao Klai*) er eit sosialdemokratisk og progressivt politisk parti i Thailand som overtok dei fleste medlemmene av partiet Framtid framover etter at det vart oppløyst i 2020. Partiet vann parlamentsvalet i 2023 med støtte frå over 14 millionar veljarar, men vart forhindra frå å sitje i regjering på grunn av den militærstøtta grunnlova, og partiet Pheu Thais ønske om å stille med sin eigen statsministerkandidat.

Partiet vart registrert 1. mai 2014 under namnet Ruam Pattana Chart Thai (thai พรรคร่วมพัฒนาชาติไทย). Det bytte seinare namn til til Phung Luang (thai: พรรคผึ้งหลวง), men etter parlamentsvalet i 2019 bytte det tilbake til det opphavlege namnet. Partiet tok namnet Gå framover i 2020 etter å ha vorte etterfølgjaren til det oppløyste Framtid framover. Partiet valde Pita Limjaroenrat som leier den 14. mars 2020. Pita uttalte at partiet vil følgja ideologien til Framtid framover, og «representera dei fattige og vanskelegstilte, setje ein stoppar for diktaturstyret, og rette opp att demokratiet».

Ifølgje nokre observatørar har partiet ein strategi der dei tek politiske aktivistar inn i formell politikk og gjer dei til parlamentsmedlemmer.

## Politisk program
I 2023 hadde Gå framover ei plattform basert på «dei tre D-ane» — demilitarisering, demonopolisering og desentralisering. Ifølgje partileiar, statsministerkandidat i 2023, og forhindra valvinnar, Pita Limjaroenrat, meiner partiet at det er måten å demokratisera Thailand på. Partiet ønskjer å ta militæret ut av politikken så det ikkje blir statskupp gjennomsnittleg kvart sjuande år.

## Forhindra i 2023 og prosess med å forby partiet
Partiet vann flest stemmer i parlamentsvalet i 2023 og hadde fleirtal i underhuset saman med dei andre demokratiske partia, men på grunn av den militærstøtta grunnlova vart dei hindra frå regjeringsmakta av støttespelarar for monarkiet og militæret i senatet under avstemmingane i parlamentet. Pheu Thai avviste deretter å ta med Gå framover i den nye regjeringa for å kunne gjere vegen lettare for Srettha Thavisin, Pheu Thais eigen statsministerkandidat. Den 31. januar 2024 fann den thailandske grunnlovsdomstolen at partiet hadde brote grunnlova ved å lova å jobbe for å forandra lovgivinga om majestetsfornærming, og åtte politikarar og aktivistar frå partiet vart dømt til fire månaders fengsel på vilkår. Blant desse var partileiar Pita Limjaroenrat, grunnlegg av Framtid framover, Thanathorn Juangroongruangkit, og kjernemedlem i den thailandske progressive rørsla, Pannika Wanich.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gå fremover|Gå fremover]]» frå ,  den 13. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
* 
* 
* 
*
Delitzsch

**Delitzsch** er ein by og ein kommune nordvest i delstaten Sachsen i Tyskland, om lag 20 kilometer nord om storbyen Leipzig. Kommunen omfattar 25&nbsp;000 ibuarar og har eit flatemål på 84,9 km². Delitzsch grensar i nord mot forbundslandet Sachsen-Anhalt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Delitzsch|Delitzsch]]» frå ,  den 13. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Torgau

**Torgau** er ein by og ein kommune nord i delstaten Sachsen i Tyskland, ei 50 kilometer nordaust om storbyen Leipzig. Kommunen omfattar 102,8 km² og nær 20&nbsp;000 ibuarar. Torgau ligg på vestbreidda av Elben.

3. november 1760 utkjempa Preussen og Austerrike Slaget ved Torgau. 25. april 1945 møttest Den raude hæren og USA si hær i Torgau.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Torgau|Torgau]]» frå ,  den 13. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Gissur Þorvaldsson

**Gissur Þorvaldsson** () var ein islandsk hovding, leiar av stormannsætta haukdølane. Han var norskekongen Håkon Håkonsson sin hirdmann og jarl og såleis ein av dei mektigaste i den politiske striden på Island gjennom sturlungetida, 1220 til 1262.

Gissur fekk i 1241 drept Snorre Sturluson på oppdrag frå Håkon Håkonsson.

## Kjelder
Phan Fa Lilat-brua

**Phan Fa Lilat-brua** (thai สะพานผ่านฟ้าลีลาศ) er ei historisk bru over kanalen Khlong Bang Lamphu på avenyen Thanon Ratchadamnoen i Bangkok, nær Mahakan Fort, Dronning Sirikit-galleriet og Kong Prajadhipok-museet. Ho deler avenyen i to delar: Ratchadamnoen Klang (ราชดำเนินกลาง; Sentrale Ratchadamnoen) og Ratchadamnoen Nok (ราชดำเนินนอก; Ytre Ratchadamnoen). Brua blir rekna for å vera systerbrua til Phan Phiphop Lila-brua (สะพานผ่านพิภพลีลา), som er på Ratchadamnoen Nai (ราชดำเนินใน; Indre Ratchadamnoen) nær Royal Rattanakosin Hotel ved sida av Sanam Luang.

Det er ukjent kva tid brua er bygd. Det er grunn til å tru at ho vart bygd saman med Thanon Ratchadamnoen under kong Chulalongkorn (Rama V). Ho er ei ornamentert stålbru.

Sidan ho er på Thanon Ratchadamnoen mellom Demokratimonumentet og Den kongelege plassen ved Dusit-palasset, har ho i løpet av Thailands historie ofte vorte brukt som stad for politiske samlingar, slik som den 14. oktober 1973, mai 1992, PAD-opprøra både i 2006 og 2008 (to udemokratiske opprør for diktatur av gulskjortene), UDD-opprøret i 2009 (eit pro-demokratisk opprør av raudskjortene), opprøret i Thailand i 2010 (eit pro-demokratisk opprør av raudskjortene som vart slått ned av militæret), Folkets demokratiske reformkomité-opprøret i 2013-2014 og fleire.

## Kjelder
Skeise-VM 1987 i sprint-firkamp

**Verdsmeisterskapen 1987 i sprint-firkamp på skeiser** vart avvikla laurdag 31 januar og sundag 1. februar i Sainte-Foy i Canada. Meisterskapen var den 18. i sprint-firkamp. 64 utøvarar, 34 karar og 30 kvinner, deltok i meisterskapen.

Karin Enke frå Aust-Tyskland sigra på dei to 1000-meterløpa og vart verdsmeister i sprint for sjette gong. Landskvinna Christa Rothenburger vann den fyrste 500-meteren, Bonnie Blair frå USA den andre. Akira Kuroiwa frå Japan vart verdsmeister for andre gong. Sergej Fokitsjev frå Sovjetunionen var bestemann på begge 500-meterane, medan Nick Thometz frå USA var sterkast på den laurdagens 1000-meter, Yukihiro Mitani på sundagens 1000-meter.

## Verdsmeisterskapen 1987 i skeise-sprint/Menn



Dato: 31. januar/1. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Verdsmeisterskapen 1987 i skeise-sprint/Kvinner



Dato: 31. januar/1. februar

### 500 meter




### 1000 meter




### 500 meter




### 1000 meter




## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nl:Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1987|Wereldkampioenschappen schaatsen sprint 1987]]» frå ,  den 13. februar 2024.*
Acqui Terme

**Acqui Terme** er ein by og ein kommune i provinsen Alessandria i regionen Piemonte i Italia. Kommunen har 19&nbsp;000 ibuarar og eit flatemål på 33,4 km². Byen ligg 34 kilometer sørvest for provinshovudstaden Alessandria.

Byen er kjent for sine varme svovelkjelder, som var kjende allereie i romersk tid. Ei av dei ligg i sentrum av byen.
I 1870 utforma Giovanni Ceruti ein liten paviljong, kjend som La Bollente, for staden i byen der vatnet når temperaturar opptil 75 °C. 

Framstilling av vin er ei viktig næring i kommunen. Han er ein av dei viktigaste kommunane innan DOCG-området Brachetto d'Acqui.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Acqui Terme|Acqui Terme]]» frå ,  den 14. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Woleu-Ntem

**Woleu-Ntem** er ein provins i Gabon og ligg nord i landet. Han har namn etter elvene Woleu og Ntem, som renn gjennom provinsen. Han har eit areal på &nbsp;km², og provinshovudstaden er Oyem. Størstedelen av innbyggjarane i provinsen bur her eller i byane Bitam, Minvoul, Mitzic og Médouneu. I 2013 var folketalet i provinsen . Det meste av provinsen er dekt av skog, noko som forklarer den tynne folkesetnaden hans.

Som den nordlegaste provinsen i Gabon er Woleu-Ntem den einaste som grensar til Kamerun. Provinsen grensar også til Ekvatorial-Guinea i vest og Republikken Kongo i aust. 

Inne i Gabon grensar provinsen til følgjande andre provinsar:
* Estuaire – sørvest
* Moyen-Ogooué – sør
* Ogooué-Ivindo – sørust

## Departement
Woleu-Ntem er delt inn i fem departement:
* Haut-Komo (Ndindi)
* Haut-Ntem (Medouneu)
* Ntem (Bitam)
* Okano (Mitzic)
* Woleu (Oyem)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Woleu-Ntem|Woleu-Ntem]]» frå ,  den 14. februar 2024.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Punu

**Punu** (også kalla ipounou, ipunu, pouno, puno, yipounou, yipunu og yisira) er eit bantuspråk som blir tala av rundt  punu- og shirafolk i Gabon og Republikken Kongo. 

I Gabon er det utbreidd i provinsane Nyanga og Ngounié i området rundt Ndende og Tchibanga med rundt  talarar, og i Republikken Kongo har det rundt  i Niari-regionen på grensa til Gabon.

Det er klassifisert som B.43 i Guthrie-klassifikasjonen.

## Fonologi

### Konsonantar

### Vokalar

## Leksikon
Under er ei ordliste frå *Parlons Yipunu*, samla av Mabik-ma-Kombil.


A = han/ho

Agunyi = kva?

Agunenyi = kven er det?

Agon = der borte

Agunu = her (hit) 

Amumu = der inne

Amune = der borte

Ani = kven, kva for ein?

Avene = der

Avave = her

Ba = dei

Bali = dag

Bibeji = 2

Bine = 4

Biranu = 5

Birieri/Bitatu = 3

Bisiamunu = 6

Boti = god

Budilu = jern

Buji = honning

Bwali = vond, sjukdom

Bwatu = kano

Digumbi = skip

Dikunde = due

Dimbu = landsby

Disu = auge

Idumbitsi = skugge

Ifu = 9

Igumi/Digumi = 10

Imosi = 1

Inane = 8

Isambwali = 7

Itsubi = regntid

Ji = å eta

Kangi = eld

Kwé/Kwényi = kor mykje?

Mfule = regn

Mubu = sjø, hav

Musiru = skog

Nesi = nei

Ngo = panter, leopard

Vare = å planta

Vege = gje

Vose = tal, sei

Wanzemwanzu = landsbyhovding

Wimbile = å synga

Yotsi = kulde

Yusile = varme

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Punu|Punu]]» frå , og «[[:en:Punu language|Punu language]]» frå  den 14. februar 2024.*
Keisarkrone

**Keisarkrone** (*Fritillaria imperialis*) er ei plante i ruteliljeslekta i liljefamilien. Arten kjem frå vestlege Asia.

I Noreg er arten ein framandart som er innført som prydplante. Han er så langt ikkje registrert i norsk natur, men blir vurdert til å vere ein dørstokkart som vil kunne etablere seg her. I Framandartslista 2023 er arten registrert med låg risiko (LO).

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Lundgullstjerne

**Lundgullstjerne** (*Gagea spathacea*) er ei plante i gullstjerneslekta i liljefamilien. Arten veks i Europa nord til sørlege Danmark og Sverige.

I Noreg er arten ein framandart som berre er registrert ein gong, i Botanisk hage i Oslo i 1915. Det er uvisst korleis han kom inn. I&nbsp;Framandartslista 2018 er arten ikkje risikovurdert.

## Kjelder





## Bakgrunnsstoff
Dimasj Qudajbergen

**Dinmukhammed Qanatuly Qudajbergen** (), kjend under artistnamnet **Dimasj Qudajbergen** (kasakhisk kyrillisk: Димаш Құдайберген), er ein kasakhstansk songar, som blei kjend etter at han vann Slavianski bazaar i Vitsiebsk i 2015. I 2017 kom Qudajbergen på andreplass i Hunan TV sin fyrste sesong av songtevlinga **. Same år blei han tildelt prisen «beste internasjonale artist» under Top Chinese Music Awards.

## Biografi
Foreldra til Qudajbergen, Qanat Ajtbajev og Svetlana Ajtbajeva, er båe utnemnde til æra artistar i Kasakhstan. Qudajbergen byrja å syngje i femårsalderen. I 2010 vann han fyrstepremien i den internasjonale festivalen Zvonkie golosa Bajkonura og i 2012 vann han Grand Prix i Zjas qanat, i tillegg til ein pris i Oriental bazar. I 2013 vann han *Making Asia*, ein internasjonal festival for unge utøvarar.

Etter framføringane av dei to melodiane «Opjat metel» og «SOS d'un terrien en détresse» på Slavianski bazaar i 2015 vann Qudajbergen Grand Prix med ein samla poengsum på 175 av 180 moglege. Seinare same år blei han den første kasakhstanske representanten i , der han framførte songen «Daididau».

### ''Singer'' på Hunan TV
Frå 21. januar til 15. april 2017 deltok Qudajbergen i *Singer* (tidlegare *I am Singer*), ei kinesisk tevling for profesjonelle songarar. 
Fyrste tevlingsdag song han «SOS d'un terrien en détresse» og blei umiddelbart omtalt som ein verdssensasjon på grunn av sin stemme og falsett. 
«SOS d'un terrien en détresse» blir rekna som ein av dei fem mest krevende franske songane i verda. Seinare i tevlinga gjorde han det som blei omtalt som ei eksepsjonell framføring av Vitas sin song «Opera №2». *Singer* blei avslutta med ein finale 15. april der Qudajbergen kom på andreplass. 

Som følgje av sine framføringar i *Singer* vann Qudajbergen prisen «beste internasjonale artist» i Top Chinese Music Awards, som er den viktigste musikkprisutdelinga i Kina, i mars 2017.

## Prisar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dimaş Qūdaibergen|Dimaş Qūdaibergen]]» frå , den 15. februar 2024.*
Dei sju øyane i Bombay

**Dei sju øyane i Bombay** er sju mindre øyar som den indiske byen Bombay (Mumbai) blei bygd på. Dei er seinare blitt samanføygde til ein landmasse, men har gjeve namn til bydelar i byen.

Øyane var:
# Bombay
# Colaba
# *Old Woman's Island* eller Vesle Colaba
# Mahim
# Mazagaon
# Parel
# Worli

Samanføyinga av øyane byrja med oppdemming på ordre frå den britiske guvernøren William Hornby, som hadde stillilnga frå 1782 til 1784. Tidleg på 1900-talet blei kanalane mot Salsetteøya fylte att, slik at Bombay og Trombay blei samanføygde med Salsetteøya. Trombay og Salsette utgjer i dag forstadar til byen.

Dei fem øyane som er att ved Mumbai i dag er: 
# Gharapuri eller Elephanta Island (med Elephantagrottene)
# Jawahar Dweep eller Butcher Island
# Middle Ground Coastal Battery
# Oyster Rock
# East Ground

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Bombays sju öar|Bombays sju öar]]» frå ,  den 14. februar 2024.*