Entropi

**Entropi** er ein tilstandsfunksjon innan termodynamikken. Entropi er eit mål på graden av uorden i eit termodynamisk system. Aukande entropi tyder *aukande  uorden*, noko som medfører at mengda energi som er av ei slik form at han kan utnyttast til nyttig arbeid, minkar. 

Entropi vart først nytta av den tyske fysikaren Rudolph Clausius i 1865 for å gi ei systematisk skildring av fleire generasjonar forsking omkring dampmaskinar og 2. lova i termodynamikken. Ifølgje denne lova er spontane prosessar som minkar entropien i eit isolert system umogelege. Det vil seie at for isolerte system – og i universet som heilskap – vil entropien anten vere konstant eller auke for kvar energiomsetning som skjer i systemet. I vidareføringa av dette resonnementet verkar det som om universet uunngåeleg nærmar seg ein sluttilstand med maksimal entropi og ingen mogelege termodynamiske prosessar. Dette scenariet vert omtalt som varmedauden.

## Definisjon

*Entropi* er definert som forholdet mellom overført varme og absolutt temperatur.

Entropendringa til eit system \Delta S  er innan termodynamikk definert i SI-einingar som 

: \Delta S = \frac{\delta Q}{T} 

der \delta Q er overført varme målt i joule og *T* er den absolutte temperaturen til systemet, målt i kelvin. Entropien får då den fysiske eininga *joule per kelvin*. 

Ein statistisk definisjon finn vi i den statistiske fysikken, der entropien vert definert som

: S=k \cdot \ln(\Omega) 

der *k* er Boltzmannkonstanten og Ω er mengda mikrotilstandar som svarar til den makroskopiske tilstanden med entropien S.
Denne grunnleggande oppdaginga, at ein kan forstå entropi som ein *statistisk storleik*, vart gjord av Ludwig Boltzmann.

## Eit døme på aukande entropi

Is som smelter er eit klassisk døme der entropien aukar i eit lite «univers», eit termodynamisk system, som består av *omgivnadane* (eit rom – her 25 °C, 298 K) og *systemet*, her definert som eit glas med is og kaldt vatn som har nådd termodynamisk likevekt ved smeltetemperaturen til is. I dette universet, vil noko varmeenergi, *δQ*, frå dei varme omgivnadane (25 °C), spreie seg til det *kaldare* systemet av is og vatn med sin konstante temperatur, 0 °C (273 K), smeltetemperaturen til is. Det vil si at entropien til systemet, som er *δQ/T*, aukar med *δQ/273* K. Temperaturen til systemet vil i dette tilfellet ikkje auke, men ein større del av det som er i glaset vil gå frå is til vatn. Varmeoverføring ved faseovergangar som her vert kalla latent varme. 

Entropien i omgivnadane minkar mindre enn entropien i systemet – isen og vatnet – aukar. Romtemperaturen på 298 K er høgare enn temperaturen til isen 273 K, og endringa i entropi til omgivnadane, *δQ/298* K, er dermed mindre enn endringa i entropi til systemet: *δQ/273* K. Slik er det alltid i spontane reaksjonar – både endoterme og eksoterme – i eit termodynamisk system. *Den totale entropien for alle endringar og reaksjonar som er spontane – anten dei er kjemiske eller fysiske – er alltid større enn den opphavlege entropien.*

Sidan temperaturen til det kalde vatnet aukar og nærmar seg romtemperaturen (omgivnadane) vert romme samstundes kjølt ned. Denne endringar er derimot umerkeleg om rommet er stort. 

## Sjå òg
* Kuldedauden
* Varmedauden

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Entropi|Entropi]]» frå ,  den 18. juni 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Chapter 22: The Entropy of the Universe and the Maximum Entropy Production Principle av Charles H. Lineweaver ved Australian National University.