open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
William Marshall

**William Marshall**, **William Marshal** eller **Bill Marshall** kan visa til:

## Politikarar og adelege
*William Marshal, 1. jarlen av Pembroke (1147–1219), anglo-normannisk adelsmann og krossfarar
*William Marshal, 2. jarlen av Pembroke (1190–1231), engelsk adelsmann, son av den 1. jarlen
*William Marshal, 1. baron Marshal, drepen i slaget ved Bannockburn 24. juni 1314
*William Marshall (1796–1872), britisk politikar

## Kunst og underhaldning
*skodespelaren William Marshall (1924–2003), USA-amerikansk skodespelar i *Blacula*
*bandleiaren William Marshall (1917–1994), USA-amerikansk songar og bandleiar
*cinematografen William Marshall (1885–1943), USA-amerikansk filmteknikar
*illustratøren William Marshall (verka 1617–1649), engelsk gravør og illustratør
*keramikaren William Marshall (1923–2007), engelsk keramikar
*komponisten William Marshall (1748–1833), skotsk spelemann og komponist
*William Calder Marshall (1813–1894), skotsk bilethoggar
*William Leonard Marshall (1944–2003), australsk forfattar
*Produsenten Bill Marshall (1939–2017), skotsk-fødd kanadisk filmskapar og produsent
*William Forbes Marshall (1888–1959), diktar frå Ulster og presbyteriansk prest
Betula glandulosa

***Betula glandulosa*** er ein art frå bjørkeslekta som stammar frå Nord-Amerika. Han er kjend på engelsk som *American dwarf birch, resin birch* og *shrub birch*. 

Treet veks som ein busk med fleire stammar. Det når typisk høgder på 1–3 meter, og dannar ofte tette kratt. Stammane er slanke, sjeldan over 5–10 cm i diameter, med glatt, mørkebrun bork. Lauvet er nesten sirkelrundt eller ovalt, 0,5–3 cm langt og 1-2,5 cm breitt, med taggete kantar. Fruktene er opprette, 1-2,5 cm lange og 5–12 mm breie.

*B. glandulosa* er nært i slekt med dvergbjørk (*Betula nana*), og blir av og til rekna som ein underart av denne, som *B. nana* subsp. *glandulosa*. Planten skil seg frå typiske *B. nana* gjennom kjertelvorter på skota og lengre bladstilkar. Han kan danna hybridar med fleire andre bjørkeartar.

## Utbreiing og habitat

Planten veks i arktiske og kjølige tempererte område frå Alaska austover til Newfoundland og sørlege Grønland, i høgtliggande område i Nord-California, Colorado og Black Hills i Sør-Dakota i vest, og spreidd sør til nordlege New York stat i aust. I Arktis finst han ned til havnivå, medan han sør i utbreiingsområdet veks så høgt som  over havet.

Planten trivst i fuktige område som myr, muskeg og andre vætehaldige og næringsfattige jordsmonn. Ein kan også finna han på ei rekkje andre vekststader, frå steinete subarktiske område til boreale skogar med djupe jordsmonn med mykje organisk innhald. Treet er den vanlegaste buskveksten i det indre Alaska, der det dannar ei nær uavbroten sone mellom trelinja og den alpine tundraen.

## Økologi
Det finst mange artar som nyttar denne arten som næringskjelde, særleg hovdyr som hjort, rein og elg. Bruke av han som matkjelde varierer avhengig av den spesifikke populasjonen. Elg i Alberta er til dømes kjend for å beita mykje på han, medan elg i Alaska er observert å eta han i lågare grad. Bjørnar, små pattedyr, fuglar og insekt nyttar også busken som matkjelde.

Dvergbjørka gjev skjul for ryper, og grizzlybjørn bruker ho mykje til å byggja hia sine.

Arten kan også vera viktig for å kontrollera erosjon, og er blitt brukt til å stabilisera breiddene til vassfar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Betula glandulosa|Betula glandulosa]]» frå ,  den 3. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* Flora of North America: ''Betula glandulosa'', RangeMap
* Hunt, D. (1993). *Betula. Proceedings of the IDS Betula Symposium 2–4 October 1992*. International Dendrology Society.

## Bakgrunnsstoff
* USDA Plants Profile for ''Betula glandulosa'' (resin birch)
* Calflora Database: ''Betula glandulosa'' (Resin birch)
*
Kenaihalvøya

**Kenaihalvøya** (dena'ina *Yaghenen*) er ei stor halvøy som stikk ut frå kysten av sørsentrale Alaska. Namnet «Kenai »(, KEE-ny) er avleidd frå «Kenaitze», eit namn på urfolksstammen kahtnuht’ana dena’ina (‘folk langs Kahtnu (Kenaielva)’), dei historiske innbyggjarane i området. Dei kalla Kenaihalvøya *Yaghanen* (‘det  gode landet’).

## Geografi

Halvøya strekkjer seg rundt  sørvestover frå Chugachfjella, sør for Anchorage. Ho er skild frå fastlandret av Cook Inlet i vest og av Prince William Sound i aust. Mykje av halvøya ligg i Kenai Peninsula Borough. Athabaskatalande og alutiiq-grupper budde på halvøya i tusenvis av år før russaren Gerasim Izmailov blei den fyrste europearen til å utforska og kartleggja området i 1789.

Dei bredekte Kenaifjella, som når , går søraust langs halvøua ved kysten av Alaskabukta. Mykje av fjellkjeda ligg i Kenai Fjords nasjonalpark. Den nordvestlege kysten langs Cook Inlet er flatare og myrlendt, med fleire små vatn. Fleire større innsjøar strekkjer seg gjennom det indre av halvøya, mellom anna Skilaksjøen og Tustumenasjøen. Elvar på halvøya er mellom anna Kenai-elva, som er kjend for laksebestanden sin, og sideelva hennar Russian, Kasilofelva og Anchor-elva. Kachemakbukta, ei lita bukt i den større Cook Inlet, går inn i den sørvestlege enden av halvøya, som i stor grad er del av Kachemak Bay State Park.

Kenaihalvøya har mange isbrear i dei austlege og sørlege delane. Her ligg dei store isfelta Sargent Icefield og Harding Icefields, og talrike isbrear som spring ut frå dei.

## Busetnader
Halvøya omfattar fleire av dei folkerikaste byane i sør-sentrale Alaska, mellom anna Seward ved kysten av Alaskabukta, Soldotna, Kenai, Sterling og Cooper Landing ved Cook Inlet og Kenaielva, og Homer ved Kachemakbukta, i tillegg til fleire mindre landsbyar og andre busetnader.

Homer er kjend som endepunktet for det asfalterte highway-systemet i Nord- Amerika, og er eit populært endemål for reisande som har køyrt til Alaska frå det samanhengjande USA. Seward er det sørlege endepunktet for jernbanen Alaska Railroad. Det finst lufthamner med ruteavgangar i Kenai og Homer, i tillegg til mindre lufthamner i Soldotna og Seward. Seward Highway knyter Seward til Anchorage, medan Sterling Highway er hovudvegen på Kenai Peninsula som bind saman dei større busetnadane med Anchorage.

## Klima
Klimaet på halvøya er relativt mildt, med rikeleg nedbør. Staden er eit av få område i Alaska der ein kan driva jordbruk, med ein vekstsesong som er lang nok til å dyrka høy og fleire andre avlingar.

Halvøya har førekomstar av naturgass, petroleum og kol, i tillegg til rikt fiske for kommersielle og personlege føremål. Turisme er ei viktig næring, i tillegg til utstyring og guiding for jegerar og fiskarar. Kenaihalvøya er blitt kalla «Alaska's Playground». Kenai National Wildlife Refuge dekkjer nær to millionar acre på halvøya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kenai Peninsula|Kenai Peninsula]]» frå ,  den 4. juni 2023.*
Strathspey

**Strathspey** (skotsk-gælisk *Srath Spè*, engelsk *Speyside*) er eit område rundt dalføret som følgjer elva Spey i området Highland i Skottland. Det anglifiserte namnet er «Speyside». Hovudbyen i området er Grantown-on-Spey. Dette er òg eit betydeleg område for produksjon av skotsk whisky med høg konsentrasjon av destilleri, mellom anna Glenfiddich og Balvenie. 

Omgrepet «Strathspey» viser vanlegvis til den øvre delen av dalføret (*strath*) frå kjelda til elva Spey og ned til hovudbyen Grantown-on-Spey, medan den anglifiserte forma, Speyside, viser til området frå Grantown-on-Spey til munningen av elva ved bukta Spey Bay. Det har vore ein del kontroversar om forsøk på å anglifisera namnet til Spey Valley. Turistområdet frå sør startar ved Dalwhinnie og fortset nordover langs vegen A9 mot Newtonmore, Kingussie, Aviemore og vidare mot Grantown-on-Spey. Den kanadiske kjøpmannen Robert Simpson, grunnleggaren av Simpsons varehus, var fødd i Speymouth i Strathspey i 1834.

Speyside er eit av fremste sentera i den skotske whiskyindustrien, med ein høg konsentrasjon av single malt-destilleri i regionen, inkludert Glenfiddich og Balvenie.

Skotske Malt Whisky Trail er eit turismeinitiativ med sju fungerande Speyside-destilleri, eit historisk destilleri og Speyside Cooperage. Konseptet blei oppretta på byrjinga av 1980-talet. Regionen er naturleg for whiskydestillatørar på grunn av tre fordelar: han er nær byggardar, omfattar elva Spey og er nær hamna i Garmouth. Regionen husar òg Spirit of Speyside Whisky Festival.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Strathspey|Strathspey]]» frå ,  den 4. juni 2023.*
Lodnemyrklegg

**Lodnemyrklegg** (*Pedicularis hirsuta*) er ein fleirårig urt i snylterotfamilien. Planten er nokså låg, og blir opptil 20 cm høg. Han er lett kjenneleg på kombinasjonen av nordleg utbreiing, karakteristiske blomster og sagtakka, spisse bladkantar.

Stilken har kvite hår og blada er smale. Lodnemyrklegg blomstrar tidleg, ofte i juni, og dei rosa blomane sit i eit aks på toppen av stilken. Veksestadene er fuktige og kalkhaldige, og planten finst på steinrik tundra, havstrender og elvebreidder. Han er ein halvparasitt som syg næring frå røtene til andre plantar, ofte *[[Salix]]*-artar.

Utbreiinga er sirkumpolar i dei isfrie landområda i Arktis, men med eit gap rundt Beringsundet. Arten finst i det nordaustre Canada, på Grønland, Svalbard, Novaja Semlja, og i nordlege delar av Fennoskandia, europeisk Russland og Sibir. Arten er sjeldan i Alaska.

I Dei skandinaviske fjella opptrer lodnemyrklegg som ein nordleg unisentrisk art, og ein finn planten i fjellet frå polarsirkelen til Vest-Finnmark, inkludert delar av det nordlegaste Sverige og Finland.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Lodnemyrklegg|Lodnemyrklegg]]» frå ,  den 4. juni 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kristian Holst

**Kristian Fredrik Holst** () var ein norsk forretningsmann og politikar i Harstad. Holst var ordførar i Trondenes og stortingsmann 1922-24.

Etter mellomskule-eksamen i 1901 drog han til sjøs. 1904 tok han styrmannseksamen i Kristiania. Sidan arbeidde han i forretning til faren, dreiv sjølv handel frå 1907. Omframt fiskehandel dreiv han handel med både salt og kol. Han var styremedlem/-leiar i Senjens privatbank og i forsikringsselskap, dampskipsselskap, sildeoljefabrikk, med meir.

Valperioden 1922-24 representerte Holst partiet Frisinna Venstre og Troms fylke på Stortinget. Han var då medlem i Post- og telegrafkomiteen. Frå 1919 til 1938 var han medlem av heradsstyret i Trondenes, ordførar i kommunen frå 1926 til 1931.

## Kjelder
*lokalhistoriewiki.no
*Stortinget : 1922-24
*Harstad Tidende 30. oktober 1950
Myrkleggslekta

**Myrkleggslekta** (*Pedicularis*) er ei slekt av eitt-, to- og fleirårige blomsterplantar. Slekta blir no rekna til snylterotfamilien, men før omklassifiseringane i maskeblomfamilien høyrde slekta til der. 

Det vitskaplege namnet *Pedicularis* kjem frå latin *pediculus*, som tyder ‘lus’. På engelsk er fleire av artane i slekta kjende som *lousewort*, ‘luseurt’, fordi ein meinte at dyr som åt desse plantane kunne koma til å plagast med lus.

Plantane i slekta er glatte eller hårete halvparasittiske urter. Stilken er opprett. Blada sit som oftast spreitt, men kan òg sitja motsett eller kransstilt; dei er som regel fjørflikete. Blomane sit i endestilte aks. Blomane er raud-, gul- eller meir sjeldan kvitfarga. Krona har to lepper; den øvste minner om eit nebb eller ei hette, medan den nedste har tre flikar. Det er fire pollenberarar.

Blomane er tilpassa pollinering av bier og har landingsplattform, sterke fargar og mykje nektar. Den viktigaste pollinatoren er humler (*Bombus*), og utbreiinga til myrklegg og humler overlappar nesten heilt.

Slekta har ei vid utbreiing i kjølige område og fjellstrøk på den nordlege halvkula, og det er òg éin art i Andesfjella. Artsrikdommen er størst i fjella i sørvestre Kina, og heile 271 artar er endemiske for Kina.

## Artar i Noreg

* brannmyrklegg (*P. flammea*)
* lodnemyrklegg (*P. hirsuta*)
* ullmyrklegg (*P. dasyantha*), i Noreg berre på Svalbard
* kystmyrklegg (*P. sylvatica*)
** underart irsk myrklegg (*P. s.* subsp. *hibernica*)
* gullmyrklegg (*P. oederi*)
* kongsspir (*P. sceptrum-carolinum*)
* myrklegg (*P. palustris*)
** underart fjellmyrklegg (*P. p.* subsp. *borealis*)
* bleikmyrklegg (*P. lapponica*)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Myrkleggslekta|Myrkleggslekta]]» frå ,  den 4. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* 
* Myrkleggslekta i Artsdatabanken. Besøkt 2. mai 2016.
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
*
Dufttelg

**Dufttelg** (*Dryopteris fragrans*) er ein bregneart innanfor stortelgslekta i stortelgfamilien.

Dufttelg veks i ein relativt tett rosett, og er 10–25 cm høg. Han har svært korte bladstilkar, som er glinsande raudbrune og har skjel. Blada visnar om hausten, men blir sitjande, og tuene består dermed av både friske grøne skot og visna brune blad side om side.

Arten har 2–3 cm slanke, enkelt tagga eller dobbelt heilranda flikete blad. Bladplata er jamnbrei og tett besett med gule kjertelprikkar. Primærflikane har ofte bladkantar som er rulla inn.

Når ein gnir på blada luktar dei tydeleg av fiol. Sporehushopene (sori) er store og sit normalt tett i tett, omtrent dekkande over heile undersida av bladet. Sløret (indusium) over sporehushopen er blankt og gjennomsiktleg.

Dufttelg er ikkje blitt funnen i Noreg, men finst nær grensa i Utsjok i Finland, og kan såleis kanskje opptre i Noreg. Elles finst han sirkumpolart i Nord-Russland, Nord-Asia og Nord-Amerika (òg på Grønland).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Dufttelg|Dufttelg]]» frå ,  den 4. juni 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Brannmyrklegg

**Brannmyrklegg** (*Pedicularis flammea*) er ein fleirårig, halvparasittisk urt i snylterotfamilien.

Planten er låg og blir berre kring 10 cm høg. Stilken er glatt og har smale parflikete blad. Ved basis av stengelen er det ein bladrosett. Blomen er tofarga. Overleppa er mørkeraud, medan resten av blomen er gul. Arten liknar på gullmyrklegg, men han har hårete stilk og annan farge på blomane. Utbreiinga overlappar heller ikkje.

I Dei skandinaviske fjella er brannmyrklegg ein nordleg unisentrisk art. I Noreg finst han i Nordland og Troms, og utbreiinga strekker seg inn i Sverige og til Kilpisjärvi i Finland.

Arten har ei vestleg amfiatlantisk utbreiing, og hovuddelen av utbreiingsområdet er vest for Atlanterhavet. I det nordlege Canada finst brannmyrklegg over eit stort område, og planten veks òg på Grønland og Island.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Brannmyrklegg|Brannmyrklegg]]» frå ,  den 4. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1969

**Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1969** for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo onsdag 25. og torsdag 26. juni. Sverige vann landskampen med 124 poeng mot Noregs 88. Begge landa deltok med tre utøvarar i kvar av enkeltøvingane, berre dei to beste frå landa talde med i poengstriden.

Norske Ole Bernt Skarstein vann både 100 meter og 200 meter. Også landsmennene Arne Risa, Terje Haugland og Martin Jensen gjekk til topps i tevlingane dei deltok i. Hekkeløparane Kjellfred Weum og Håkon Fimland stod for den einaste norske dobbeltsigeren.

## Tysdag 25. juni
### 100 meter




### 400 m




### 1500 m




### 10&nbsp;000 m




### 110 meter hekk




### Høgdehopp




### Lengdehopp




### Kulestøyt




### Diskoskast




### 4 × 100 m stafett




## Onsdag 26. juni
### 200 meter




### 800 m




### 5&nbsp;000 m




### 400 m hekk




### 3&nbsp;000 m hinder




### Stavhopp




### Tresteghopp




### Sleggjekast




### Spjutkast




### 4 × 400 m stafett




## Kjelder
*Arbeiderbladet 26. juni 1969
*Arbeiderbladet 27. juni 1969
Kenneth Halhjem

**Kenneth Halhjem** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Bergen. Han vart norsk meister på 110 meter hekk i 2001 og 2002, etter tidlegare å ha vunne tre sølvmedaljar i øvinga. Halhjem var medlem i TIL Hovding til 1994, sidan representerte han Gular.

24. juni 2001 sette Halhjem personleg rekord på korthekken med 13,90 sekund, då han vart fjerdemann i øvinga under ein europacup-landskamp i friidrett i finske Vaasa. Pr 2023 er det berre tre norske utøvarar som har fått registrert betre elektronisk tid i øvinga.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1997 i Overhalla: Sølvmedalje 
*1998 i Askøy: Sølvmedalje  
*1999 på Byrkjelo: Sølvmedalje  
*2001 i Drammen: Gullmedalje 
*2002 i Sandnes: Gullmedalje

## Kjelder
*friidrett.no
Kantlyng

**Kantlyng** (*Cassiope tetragona*) er ein mørkegrøn, forgreina dvergbusk med ein flatedekkande vekst. Plantane har ein karakteristisk firkanta stengel som forgreiner seg kraftig frå den nedste delen av planten. At blada sit tett og ustilka opp langs stengelen gjer at den firkanta utsjånaden blir ekstra tydeleg. Blomstringa skjer frå juli til august, og består i hengande kvite blomar med klokkeform som sit einskildvis på korte, spinkle stilker ut frå bladhjørna ytst på skotet.

Rotnettet er vidt utbreitt, men særs spinkelt. Arten er avhengig av samliv med ein eller fleire soppartar (mykorrhiza).

Kantlyng når typisk ein storleik på 0,20 x 1,00 m (vekst 5 x 5 cm/år)

## Utbreiing

Kantlyng er vanleg i Nord-Noreg og arktiske område. På Grønland finst han så langt sør som på linje med Godthåbsfjord og Tasiilaq, men då berre i høgfjellet, eller i kjølige skyggeområde. Arten er avhengig av eit ganske langvarig snødekke som vern mot uttørking, og føretrekk sur og fuktig, men veldrenert jordsmonn. Det er sjeldan å finna mykje av denne samansetjinga, men han kan ofte opptre i mosaikk. Ved breidda av Torneträsk finst han typisk saman med blant anna rypebær, dvergbjørk, moselyng, tytebær, lav og mose.

## Bruk
På Grønland har planten hatt tyding som brensel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kantlyng|Kantlyng]]» frå ,  den 4. juni 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kongsspir

**Kongsspir** (*Pedicularis sceptrum-carolinum*) er ein fleirårig, halvparasittisk urt i snylterotfamilien.

Planten har ein rosett av lansettforma og fjørflikete blad ved bakken. Stilken er ganske høg, 40–80 cm, og har nesten ingen blad. Blomane er lysgule med raud kant på underleppa. Eit særmerkt bygningstrekk er at blomane er lukka, slik at berre humledronningar er i stand til å pressa seg inn for å forsyna seg med nektar. Kongsspir veks i fuktig skog og kratt, på rikmyr og strandenger, og langs breiddene av elvar og bekker.

I Noreg er kongsspir ein austleg fjellplante på Austlandet og i Trøndelag og Nordland. I Troms og Finnmark finst han derimot heilt ned til havstrendene.  I Sør-Noreg dukkar han av og til opp på elvebredder i låglandet. Arten er vanleg i Nord-Sverige, Finland, Baltikum, Kviterussland og europeisk Russland. Han har òg spreidde førekomstar i Alpane, Karpatane og Sibir. I Danmark voks han éin stad i Jylland, men arten er ikkje blitt sett sidan 1949, og er rekna som utdøydd.

Artsnamnet blei gjeve av Olof Rudbeck d.y., som fann planten under reisa si i Lappland på slutten av regjeringstida til Karl XI. Boka *Nora Samolad siva Lapponia illustrata* kom ikkje ut før i 1701. Då var Karl XI død, og sonen hans Karl XII var blitt konge av Sverige. Rudbeck hadde tenkt å heidra Karl XI, men dediserte i staden planten til «Carl XII och de bragdstore Carlars minne».

## Litteratur

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Kongsspir|Kongsspir]]» frå ,  den 4. juni 2023.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff

* Nordaflora —  Kongsspir
* NatureGate —  Kongsspir
Per O. Nicolaisen

**Per Olaf Nicolaisen** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Horten som åra mellom 1987 og 1990 vart firfaldig norsk meister på 110 meter hekk og ein gong på 400 meter hekk. Han var medlem av Moss Idrettslag 1983, Borre Idrettsforening 1984–1986 og IK Tjalve 1987–1993. 

## Karriere
Nicolaisen presterte livsbeste på 400 meter hekk under noregsmeisterskapen 1988 på Byrkjelo. Han sprang då i mål til gullmedalje på tida 51,47. To år seinare gjorde han sitt livs beste løp på Bislett stadion i Oslo. Den 19. september 1990, i motvind, fekk han notert 13,85 sekund på 110 meter hekk. Tida var norsk rekord i øvinga til Gaute M. Gundersen sletta rekorden i 1994.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1983 i Trondheim: Bronse på 400 m hekk
*1984 i Øvre Årdal: Bronse på 400 m hekk
*1986 i Sandnes: Sølv på 110 m hekk og 400 m hekk
*1987 i Nesbyen: Gull på 110 m hekk
*1988 på Byrkjelo: Gull på 110 m hekk og 400 m hekk
*1989 i Stjørdal: Gull på 110 m hekk
*1990 i Moss: Gull på 110 m hekk, bronse på 400 m hekk
*1992 i Mosjøen: Sølv på 110 m hekk
*NM-sølv i høgde utan tilløp i 1992 og 1993, bronse i tikamp i 1993

## Kjelder

*Per O. Nicolaisen i friidrett.no
Tania Longe

**Tania Longe** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar som vart norsk meister i fem ulike øvingar: 100 meter hekk (3), lengdehopp, tresteghopp, kulestøyt (3) og sjukamp.

Longe var medlem i Fredrikstad Idrettsforening. 

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1997 i Overhalla: Gull i lengde og tresteg, sølv på 100 m hekk
*1998 i Askøy: Gull på 100 m hekk, sølv i kule og bronse i lengde
*1999 på Byrkjelo: Gull på 100 m hekk, sølv i lengde og kule. Sølv i sjukamp
*2000 på Steinkjer: Sølv i lengde og kule. Gullmedalje i sjukamp
*2001 i Drammen: Gullmedalje i kulestøyt
*2002 i Sandnes: Gull på 100 m hekk og i kule, sølv i lengde
*2003 i Fredrikstad: Gullmedalje i kulestøyt
*2012 i Florø: Sølvmedalje i kulestøyt
*2013 i Fana: Sølvmedalje i kulestøyt

### Personlege rekordar
* 100 meter hekk: 13,90 sekund
* Høgdehopp: 1,77 meter
* Lengdehopp: 6,29 meter
* Tresteghopp: 12,79 meter
* Kulestøyt: 14,91 meter
* Sjukamp: 5&nbsp;518 poeng

Alle desse bestenoteringane nådde ho i tida mellom 1995 og 2000.

## Kjelder

*Tania Longe i friidrett.no
Johannes Berg

**Johannes Berg** () var ein norsk sjømann, fiskar, gardbrukar, postopnar og politikar. Han var stortingsrepresentant for Sør-Trøndelag og partiet Høgre i tida 1922–27, ordførar 1903–19 i Jøssund.

Berg var frå Vallersund i noverande Ørland kommune. Etter mellomskule i Trondheim reiste han i både innanriks- og utanriksfart før han tok styrmannseksamen i 1884. Sidan dreiv han fiske på bankane utom Trøndelags-kysten. I 1897 kjøpte han garden Valsøy i Jøssund og dreiv denne til 1917. Frå 1907 var han postopnar i Vallersund.

Berg var medlem i heradsstyret i Jøssund frå 1898 to 1922, ordførar i 18 år. Ei tid var han også formann fattigstyre i heradet, og formann i Fosen fiskeristyre i fleire år. Han var åstadskommisær i mange år. Hausten 1921 vart Berg vald til stortingsmann for perioden 1922-24, sidan attvald for treårsperioden 1925-27. Alle stortingssesjonane var han medlem i Post- og telegrafkomiteen.

## Kjelder
*Stortinget 1922-24
Tor Olsen

**Tor Olsen** ()  er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Halden som vart norsk meister på 110 meter hekk fem år i rad: 1955-59. Han var norsk rekordhaldar på korthekken frå 1954 til 1965. Olsen var medlem i Halden Idrettslag.

## Aktiv
Tre dagar etter han tangerte den norske rekorden på 110 meter hekk, forbetra Olsen rekorden med to tidels sekund til 14,6 sekund i København den 2. juli 1954. Nøyaktig ein månad etterpå flytta han landsrekorden til 14,5 på Bislett stadion i Oslo, ein rekord han sidan tangerte fem gongar. 23. august 1957 i Sarpsborg senka han noregsrekorden ytterlegare til 14,4. 18. juli 1958 på Bislett stadion presterte Olsen sitt livs beste hekkeløp då han klokka inn på 14,2 sekund. Kjellfred Weum tangerte denne tida i 1964, og forbetra noregsrekorden i 1965.

Olsen kvalifiserte seg til semifinale på 110 m hekk ved EM i friidrett 1954, men starta ikkje (dermed nummer 12). Også fire år seinare tok han seg til semifinalane i europameisterskapen. Olsen vart fjerdemann i semifinaleløpet på tida 14,9 sekund, dømt sist av tre løparar med 14,9 i tid. Dermed enda han på delt sjuandeplass på korthekken.

Olsen tevla også på 100 meter. Hans personbeste på distansen er 10,6 sekund, oppnådd ved eit stemne i Fredrikstad 9. august 1958. 

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1952 i Oslo: Sølvmedalje på 110 m hekk
*1953 i Trondheim: Bronsemedalje på 110 m hekk
*1954 i Sarpsborg: Sølvmedalje på 110 m hekk og på 100 m 
*1955 i Oslo: Gullmedalje på 110 m hekk, sølv på 100 m
*1956 i Stavanger: Gullmedalje på 110 m hekk
*1957 i Bergen: Gullmedalje på 110 m hekk
*1958  Trondheim: Gullmedalje på 110 m hekk
*1959 på Hamar: Gullmedalje på 110 m hekk

## Kjelder
*friidrett.no, norske rekordar
John Skjelvaag

**John Skjelvaag** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Bergen  som vart norsk meister på 400 meter hekk fem år i rad: 1965-69. Skjelvaag var medlem i IL Varegg til 1961, sidan representerte han TIF Viking 1962-67 og IK Tjalve 1968-69.

I spesialøvinga 400 meter hekk stod Skjelvaag nasjonalt i skuggen til Jan Gulbrandsen, så lenge denne tevla. Skjelvaag fekk delta EM i friidrett 1966 i Budapest. Med 52,6 sekund fekk han bestetid av dei som ikkje kvalifiserte seg til semifinalane i 400 meter hekk, 16 mann gjekk vidare. Han var elles ein av dei beste sprintarane i Noreg på 200 meter og særleg 400 meter, vann til saman fem NM-medaljar på desse distansane.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1961 i Bergen: Bronsemedalje på 400 m hekk og på 400 m
*1962 i Drammen: Bronsemedalje på 400 m
*1963 i Trondheim: Sølvmedalje på 400 m hekk og i 1000 m stafett, bronse på 400 m 
*1964 i Gjøvik: Sølvmedalje på 400 m hekk og på 400 m, bronse på 200 m
*1965 i Haugesund: Gullmedalje på 400 m hekk
*1966 i Bærum: Gullmedalje på 400 m hekk, bronse på 200 m
*1967 i Trondheim: Gullmedalje på 400 m hekk
*1968 på Kongsvinger: Gullmedalje på 400 m hekk, sølv i 1000 meter stafett
*1969 i Fana: Gullmedalje på 400 m hekk

### Personlege rekordar
*200 m: 22,0 (1965)
*400 m: 48,4 (1964)
*400 m hekk: 51,8 (1965)

## Kjelder
*friidrett.no
*varegg.no
Hamish Imlach

**Hamish Imlach** () var  ein skotsk folkemusikksongar. Imlach var fødd i Calcutta av skotske foreldre, men dei flytta tilbake til Glasgow då han var liten. Han hadde avgrensa kommersiell suksess, men påverka mange andre artistar, ikkje minst John Martyn, Billy Connolly og Christy Moore. Imlach hadde eit godt omdøme i Sentral- og Nord-Europa som ein fengande liveartist.

## Karriere
Imlach hadde den største hitten sin seint på 1960-talet med «Cod Liver Oil and the Orange Juice», ei humoristisk tolking av gospelstandarden «Virgin Mary Had a Little Baby», skriven av Ron Clark og Carl MacDougall. 
Denne gav tittel til sjølvbiografien hans frå 1992, *Cod Liver Oil and the Orange Juice - Reminiscences of a Fat Folk Singer.*

Imlach blei beden om å bli med i den irske folkegruppa The Dubliners. Han var ein tidleg aktivist mot atomvåpen, og skreiv og framførte mange protestsongar i tillegg til komiske songar. 

## Utgjevingar

* *Hamish Imlach* (XTRA, 1966)
* *Before and After* (XTRA, 1967)
* *Live* (XTRA, 1967)
* *The Two Sides of Hamish Imlach* (XTRA, 1968)
* *Ballads of Booze* (XTRA, 1969)
* *Old Rarity* (XTRA, 1971)
* *Fine Old English Tory Times* (XTRA, 1972)
* *Murdered Ballads* (XTRA, 1973)
* *Scottish Sabbath* (Autogram, 1976)
* *A Man's a Man* (Autogram, 1978) med Iain MacKintosh
* *The Sporting Life* (Musikiste, 1981)
* *Sonny's Dream* (Lismor, 1985)
* *Portrait* (Musikiste, 1989)
* *I Was Born in Glasgow* (Gallus Music, 1991)
* *Two's Company* (Vindaloo Music, 1993) med Muriel Graves
* *More and Merrier* (Lochshore, 1995) med Muriel Graves og Kate Kramer

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hamish Imlach|Hamish Imlach]]» frå ,  den 6. juni 2023.*
Kitty Clive

**Catherine Clive** (fødd **Raftor**; ), kjend som **Kitty Clive**, var ein kjend songar og skodespelar i engelsk underhaldningsliv, aktiv frå 1728 til 1769. Clive leia og skapte nye former for engelsk musikalsk teater. Ho hadde suksess både i opphøga roller – ho song til dømes musikk Handel skreiv for henne i *Messiah*, *Samson* og *The Way of the World* – og i mindre forfina ballade-operaroller. Bilete av henne blei trykka og selde i eineståande mengder. Ho kjempa for rettane til kvinner gjennom heile karrieren. 

Ein imagekrise på slutten av 1740-talet gjorde Clive nøydd til å slutta med seriøs song og i staden gjera seg til latter på scenen. Denne sjølvironien vann tilbake offentleg gunst for henne, og ho var den fremste komikaren i landet til ho forlet scena i 1769. Han leidde likevel også til at ho i stor grad blei gløymd som seriøs musikar.  

Det blei gjeven ut ein definitiv biografi om Clive av Berta Joncus i 2019.

## Roller i utval

*Rosella i *The Village Opera* av Charles Johnson (1729)
*Phillida i *Love in a Riddle* av Colley Cibber (1729)
*Kitty i *The Humours of Oxford* av James Miller (1730)
*Dulceda i *Bayes's Opera* av Gabriel Odingsells (1730)
*Nell i *The Devil to Pay* av Charles Coffey (1731)
*Chlose i *The Lottery* av Henry Fielding (1732)
*Mercury i *Timon in Love* av John Kelly 1733)
*Maria i *The Man of Taste* av James Miller (1735)
*Liberia i *The Universal Passion* av James Miller (1737)
*Violetta i *Art and Nature* av James Miller (1738)
*Miss Kitty i *The Coffee House*  av James Miller (1738)
*Rosamond i Rosamond av Thomas Arne (1740)
*Tag i *Miss in Her Teens* av David Garrick (1747)
*Mrs. Riot i *Lethe* av David Garrick (1749)
*Kitty i *High Life Below Stairs* av James Townley (1759)
*Muslin i *The Way to Keep Him* av Arthur Murphy (1760)
*Lady Freelove i The Jealous Wife av George Coleman the Elder (1761)
*Lady Beverly i *The School for Lovers* av William Whitehead (1762)
*Mrs. Heidelberg i The Clandestine Marriage av George Coleman the Elder (1766)
*Sift i *The Widowed Wife* av William Kenrick (1767)
*Mrs Winifred i *The School for Rakes* av Elizabeth Griffith (1769)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Kitty Clive|Kitty Clive]]» frå ,  den 5. juni 2023.*
Espen Borge

**Espen Borge** () er ein norsk tidlegare friidrettsutøvar frå Drammen som vart norsk meister to gongar på 800 meter og tre gongar på 1500 meter. I 1987 forbetra han den norske rekorden på 3&nbsp;000 meter hinder, ein nasjonal rekord som vart ståande i åtte år. Han var medlem av IF Hellas, frå 1986 representerte han IK Tjalve.

Borge høyrde til noregstoppen på mellomdistansane i ein tiårsperiode frå 1982, særleg utmerkte han seg med sin spurtstyrke på 1500 meter. I 1986 prøvde han seg på 3&nbsp;000 meter hinder. Året etter, under eit stemne i nederlandske Hengelo den 19. juli, sletta han den tretten år gamle noregsrekorden til Knut Kvalheim på 3&nbsp;000 meter hinder. Borge vart femtemann i eit felt med sterke løpar og flytta landsrekorden frå 8.25,2 til 8.23,11. I juni 1995 forbetra Jim Svenøy noregsrekorden i øvinga til 8.21,4.

### Personlege rekordar
*800 meter : 1.47,41 (1984)
*1500 meter: 3.38,74 (1987)
*3&nbsp;000 meter hinder: 8.23,11 (1987)

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1982 i Porsgrunn: Sølvmedalje på 1500 m
*1984 i Øvre Årdal: Gullmedalje på 800 m, sølv på 1500 m
*1986 i Sandnes: Gullmedalje på 800 m, sølv på 1500 m
*1987 i Nesbyen: Gullmedalje på 1500 m
*1988 på Byrkjelo: Gullmedalje på 1500 m, sølv på 3000 m hinder
*1990 i Moss: Bronsemedalje på 3000 m hinder
*1991 i Fana: Gullmedalje på 1500 m
*Gull 1991 og 1992 i 3 km terrengløp, sølv 1989 i 10 km terrengløp 

## Kjelder
*friidrett.no, norske rekordar
*Fremtiden 20. juli 1987
Synne Masdal

**Synne Masdal** (fødd 24. februar 2001) er ein norsk fotballspelar frå Vartdal, som spelar for Røa.

## Referansar
Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1967

**Friidrettslandskampen Noreg–Sverige 1967** for menn vart avvikla på Bislett stadion i Oslo onsdag 20. og torsdag 21. juni. Noreg vann landskampen med 111 poeng mot Sveriges 101. Begge landa deltok med tre utøvarar i kvar av enkeltøvingane, berre dei to beste frå landa talde med i poengstriden.

Richard Simonsen imponerte ved å vinne både 100 meter, 200 m og 400 m. Han deltok også på dei sigerrike norske stafettlaga. Høgdepunkta var hans suverene siger på 400 meter, og den sterke avslutninga som ankermann i 4 x 400 meter stafett. Kjellfred Weum fekk notert 13,8 sekund på korthekken, men for sterk medvind gjorde at tida vart godkjent som norsk rekord.

## Tysdag 20. juni
### 200 meter




### 800 m




### 5&nbsp;000 m




### 110 meter hekk




### 3&nbsp;000 m hinder




### Høgdehopp




### Tresteghopp




### Kulestøyt




### Spjutkast




### 4 × 100 m stafett




## Onsdag 21. juni
### 100 meter




### 400 m




### 1500 m




### 10&nbsp;000 m




### 400 m hekk




### Stavhopp




### Lengdehopp




### Diskoskast




### Sleggjekast




### 4 × 400 m stafett




## Kjelder
*friidrett.no
*Arbeiderbladet 21. juni 1967
*Arbeiderbladet 22. juni 1967
Bjørn Thorkildsen

**Bjørn Thorkildsen** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Drammen som vart norsk meister i høgdehopp i 1955, 1956, 1957 og 1960. I 1955 vart han også tildelt kongepokalen. Thorkildsen var norsk rekordhaldar i høgdehopp frå 1955 til 1963. Han var medlem i IF Hellas.

Thorkildsen var i 1955 den suverent beste høgdehopparen i landet. Den 24. september fekk han fullklaff i landskampen Polen–Noreg i Poznan, der han vann høgde-tevlinga ved å forbetre den norske rekorden med 3 cm til 2,03 meter. Nær eitt år etterpå flytta han i Bergen rekorden til 2,04 m, før han den 8. juli 1957 la på til 2,05 meter i Trondheim. Den siste landsrekorden vart sletta av Stein Sletten i 1963.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1951 i Oslo: Bronsemedalje i høgdehopp
*1953 i Trondheim: Sølvmedalje i tresteghopp, bronse i høgdehopp
*1954 i Sarpsborg: Sølvmedalje i høgdehopp
*1955 i Oslo: Gullmedalje i høgdehopp
*1956 i Stavanger: Gullmedalje i høgdehopp
*1957 i Bergen: Gullmedalje i høgdehopp
*1959 på Hamar: Sølvmedalje i høgdehopp
*1960 i Sarpsborg: Gullmedalje i høgdehopp

### Personlege rekordar
*Høgdehopp: 2,05 m (1957)
*Tresteghopp: 14,12 m (1953)

## Kjelder
*friidrett.no
*Arbeiderbladet 26. september 1955
*Arbeiderbladet 9. juli 1957
Anfin Rosendahl

**Anfin Rosendahl** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Bergen  som i åra 1979-82 vart norsk meister fire gongar på 3&nbsp;000 meter hinder, to gongar på 1500 meter og ein gong på 5&nbsp;000 meter. Han var medlem i Idrottslaget Gular.

Rosendahl innleia under NM i friidrett 1979 ei rad med sigrar på tre ulike løpsdistansar. Han vann då NM-gull på 3&nbsp;000 meter hinder og på 1500 m. Året etter vart han noregsmeister på dei same distansane, i tillegg sprang i mål til gullmedalje på 5&nbsp;000 m. Spurtsterke Rosendahl heldt så fram med å vinne 3&nbsp;000 m hinder ved noregsmeisterskapen i 1981 og i 1982. Ein skade gjorde at han tevla lite frå 1983 av.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1977 i Lillehammer: Sølvmedalje på 1500 m
*1979 i Larvik: Gullmedalje på 1500 m og 3&nbsp;000 m hinder
*1980 i Bodø: Gullmedalje på 1500 m, 5&nbsp;000 m og 3&nbsp;000 m hinder
*1981 i Haugesund: Gullmedalje i 3&nbsp;000 m hinder og sølv på 5000 m
*1982 i Porsgrunn: Gullmedalje i 3&nbsp;000 m hinder

I 1976 og 1977 var Rosendahl med på å vinne NM-gull til Gular i 4 x1500 m stafett, i 1985 og 1987 fekk han NM-sølv i same øvinga.

### Personlege rekordar
*1500 m: 3.40,1 (1980)
*5&nbsp;000 m: 13.44,4 (1980)
*3&nbsp;000 m hinder: 8.33,8 (1979)

## Kjelder
*friidrett.no
Måleri av Halsnøy kloster

**«Halsnöy kloster nära Bergen, Norge»** i oljemåling på lerret er eit landskapsmåleri av Elias Fiigenschoug måla i 1656. Måleriet heng på Skoklosters slott i Sverige og er eigd av Statens historiska museer (SHM) i Sverige.
  
Måleriet er det første kjente landskapsmåleriet frå Noreg. Målaren Elias Fiigenschoug var barokkmålar. Han budde i Bergen og var truleg frå Danmark.

Måleriet viser klosterbygningane på Halsnøy kloster og i framkant to bønder med spader saman med to kvinner.

Det er også ei innskrift på måleriet:

 HALSNÖE KLOSTER A : OSTEN : B : W. OTTE : KRAEG : HANS : BUGNING C : KIRSKEN : TO : HAVEN : LANG : D : BORREST VEN : E : POORTEN : F : SKOGLEN : G. FAEHUSET : H. LADEN I : NÖSTED : K : SÖBOD : L. BRYGEN -- 1656 E.F

Sjølve måleriet er 1600 mm breitt og 1300 mm høgt.

## Kjelder
Odd Fuglem

**Odd Fuglem** () er ein tidlegare friidrettsutøvar frå Selbu i Nord-Trøndelag som vart noregsmeister på 5&nbsp;000 og 10&nbsp;000 meter under NM i friidrett 1968. I 1967 vart han noregsmeister i 8 kilometer terrengløp. Han var medlem i Selbustrand IL.

## Aktiv
Fuglem vart andremann på 5&nbsp;000 m ved Nordisk meisterskap i friidrett 1963, to år seinare kom han tredjeplass på same distansen i den nordisk meisterkapen. 1. juli 1964 vart Fuglem den fyrste nordmannen som sprang 5&nbsp;000 meter på under 14 minutt. Med tida 13.53,4 forbetra han den sju år gamle norske rekorden på distansen med over 10 sekund, ein rekord som hadde tilhøyrt Ernst Larsen. Allereie under Sommar-OL 1964 i Tokyo i oktober forbetra Thor Helland rekorden med eitt sekund.

Men før ein kom så langt, hadde Fuglem forbetra Helland sin ferske noregsrekord på 10&nbsp;000 meter. 2. september i Oslo sprang Fuglem i mål på tida 29.09,4, ei norsk rekordforbetring på vel 18 sekund og samstundes også nordisk rekord med over 11 sekund. Denne norske rekorden flytta Fuglem i 1967 til 29.02,8 ved eit stemne i Stockholm. På Bislett stadion i Oslo sette 11. juli 1968 sin tredje nordiske rekord på mila då han kryssa mållinja etter 28.53,8.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1962 i Drammen: Bronsemedalje på 5&nbsp;000 m
*1963 i Trondheim: Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m 
*1964 i Gjøvik: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m
*1965 i Haugesund:  Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m
*1966 i Bærum: Sølvmedalje på 10&nbsp;000 m
*1967 i Trondheim: Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m og 10&nbsp;000 m
*1968 på Kongsvinger: Gullmedalje på 5&nbsp;000 m og 10&nbsp;000 m

I norske meisterskap i terrengløping vann Fuglem på 8 km sølv i 1963 og 1964, bronse i 1966, gull i 1967 og sølv i 1968, medan det på 3 km vart bronse i 1963 og sølv 1964 og 1968.

### Personlege rekordar
*5&nbsp;000 m: 13.52,2 (1968)
*10&nbsp;000 m: 28.53,8 (1968)

## Kjelder
*friidrett.no
*Arbeiderbladet 2. juli 1964
*Arbeiderbladet 3. september 1964
*Arbeiderbladet 12. juli 1968
Johnny Haugen

**Johnny Svein Haugen** () var ein norsk friidrettsutøvar frå Namsos i Nord-Trøndelag som vart noregsmeister i lengdehopp i 1974 og 1978, og på 200 meter i 1975 og 1977. I tillegg var han med å vinne NM-gull i 1000 m stafett i 1975 og 1977. Haugen var medlem i Namsen til 1973, frå same året representerte han IL i BUL.

Haugen sprang sitt livs beste løp då han i 1975 vann 200-meteren i noregsmeisterskapen på Fana stadion på tida 21,4 sekund. To veker etter fekk han notert 21,67 sekund med elektrisk tidtaking ved ein landskamp mot Sveits og Frankrike i Basel. To år seinare, under landskampen mot Hellas på Bislett stadion i Oslo den 3. august 1977, presterte han eige livsbeste og norsk årsbeste i lengdehopp. Hoppet målte 7,77 meter og sikra norsk triumf i øvinga.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1974 i Hønefoss: Gullmedalje i lengdehopp
*1975 i Fana: Gullmedalje på 200 m, bronsemedalje på 100 m. Gull i 1000 m stafett
*1976 i Askim: Sølvmedalje på 100 m, bronsemedalje i lengdehopp
*1977 i Lillehammer: Gullmedalje på 200 m, sølvmedalje på 100 m og i lengdehopp. Gull i 1000 m stafett
*1978 på Steinkjer: Gullmedalje i lengdehopp

### Personlege rekordar
*100 m: 10,6 (1975)
*200 m: 21,4 og 21,67 (begge i 1975)
*Lengdehopp: 7,77 m (1977)

## Kjelder
*friidrett.no
*Nationen 4. august 1977
Dansen strathspey

**Strathspey** () er ein type dansemusikk i   takt som inneheld ein synkopert rytme (både lang-kort og kort-lang «Scotch snap»), som tradisjonelt ofte blir spelt med nokså overdriven rytme. Nokre døme på strathspeyar er songane «The Bonnie Banks o' Loch Lomond» og «Coming Through the Rye» (som byggjer på ein eldre tone kalla «The Miller's Daughter»).

Strathspeymusikk kan spelast mellom 108 beat per minutt til Highland-dans opp til 160 beat per minutt til steppdans. Tradisjonelt blir ein strathspey følgd av ein reel, som er i  takt med jamne åttandedelsnotar, som ei forløysing av den rytmiske spenninga skapt under strathspeyen.

Dansen har namn etter Strathspey i Skottland, eit område i Moray og Badenoch and Strathspey. «Strathspey» kan visa både til dansen og musikktypen ein vanlegvis dansar han til, sjølv om dansen også ofte kan dansast til ein *pastoral air* med same tempo. Eit døme på dette siste kan vera dansen Autumn in Appin dansa til melodien «The Hills of Lorne». Ifølgje William Lamb var den fyrste bruken av ordet «strathspey» i samband med ein spesifikk dans i det anonyme Menzies-manuskriptet datert til 1749. Strathspey er eit av danseslaga som er del av  Scottish country dance. Eit Scottish country dance-sett er typisk sett saman av eit likt tal strathspeyar, jiggar og reelar. Strathspey-skritta er ein saktare, meir majestetisk versjon av hoppestega nytta til jig- og reeldans. Strathspey er også del av musikkformatet for tevlande sekkepipeband. Moderne sekkepipeband på høgt nivå må spela ein marsj, ein strathspey og ein reel ved ei typisk tevling.

På 1700- og 1800-talet blei det skrive mange strathspeyar av komponistar som William Marshall, James Scott Skinner og Magdalene Stirling, som nytta heile spennet til fela til å laga mange minneverdige verk. Skinner skilde mellom dansetonar, som heldt på staccato-bogebruk (Laird o Drumblair), og airar, som var meint å lytta til (Music of Spey). Angus Cumming stod bak den fyrste strathspeysamlinga av ein person frå Strathspey. Meir nyleg har Muriel Johnstone skrive nokre elegante strathspeyar for piano. I dag finst det minst fire, og somme vil sei sju, variantar av musikkstilen: den hoppande schottische, *strong strathspey*, *song* eller *air* strathspey, som alle tre kan nyttast til dansing, og tevlings-strathspey for stor Highland-sekkepipe, som hovudsakleg er meint for å visa virtuositet. Medan band- og solosekkepipe vanlegvis har ei komplisert, sterkt ornamentert form, kan tradisjonelle sekkepipespelarar ofte spela enklare, meir rytmisk drivne versjonar.

Innan irsk tradisjon er strathspeyar for det meste knytt til dei skotsk-påverka tradisjonane frå Donegal, der dei vanlegvis blir kalla *highlands*. Til skilnad frå dei skotske motparatane sine blir  highlands spelt med mjukare artikulasjon.

I den nye verda skil Cape Breton-strathspey seg frå dei skotske versjonane gjennom at synkoperte «snaps» kan koma inn kva tid som helst i ein takt; musikken er blitt skildra som villare enn skotsk spel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Strathspey (dance)|Strathspey (dance)]]» frå ,  den 9. juni 2023.*
Saxifraga tricuspidata

***Saxifraga tricuspidata*** er ein art i sildreslekta som blei vitskapleg skildra av Christen Friis Rottbøll. 
Han er funnen i USA (Alaska), Canada (Alberta, British Columbia, Labrador, Manitoba, Northern Territories, Nunavut, Ontario, Quebec, Saskatchewan, Yukon) og på Grønland.

## Galleri


File:Saxifraga tricuspidata (7833404378).jpg
File:Saxifraga tricuspidata (3815990081).jpg
File:Saxifraga tricuspidata (3816798668).jpg
File:Saxifraga tricuspidata upernavik 2007-07-15 1 filtered.jpg
File:Saxifraga tricuspidata upernavik 2007-07-15 2 filtered.jpg
File:Saxifraga tricuspidata upernavik 2007-07-15 3 filtered.jpg


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Saxifraga tricuspidata|Saxifraga tricuspidata]]» frå ,  den 8. juni 2023.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Arild Busterud

**Arild Busterud** () er ein tidlegare gardbrukar og friidrettsutøvar frå Løten i Hedmark som vart norsk meister 1975 og 1976 i sleggjekasting. Han er medlem i Løten Idrettslag. Busterud har vore aktiv i veteranklassar til han vart over 70 år gammal.

Busterud deltok i noregsmeisterskapen i friidrett 1967 og var aktiv på toppnivå til 1980. Åra 1971 til -73 vann han NM-medaljar i både kulestøyt og i sleggjekast. Heile tida var likevel sleggjekasting spesialøvinga. Under noregsmeisterskapane 1975 og 1976 lukkast han vinne denne øvinga, i hard konkurranse frå Arne Lothe.

Sommaren 1975 var Busterud i sitt livs beste form. 8. juni på Kongsberg sletta han den elleve år gamle noregsrekorden til Oddvar Krogh. Kastet vart målt til 66,00 meter. I juli månad flytta han rekorden til 67,14 m på Moelv den 6. Same staden tre veker seinare, 27. juli 1975, auka han til 67,84 meter. Busterud si bestenotering var norsk rekord i tre år.

### Medaljar i noregsmeisterskap
*1971 på Hamar: Sølvmedalje i kulestøyt, bronse i sleggjekast
*1972 i Stavanger: Bronsemedalje i kulestøyt og sleggjekast
*1973 i Trondheim: Sølvmedalje i kulestøyt og sleggjekast
*1974 i Hønefoss: Sølvmedalje i sleggjekast
*1975 i Fana: Gullmedalje i sleggjekast
*1976 i Askim: Gullmedalje i sleggjekast
*1977 i Lillehammer: Sølvmedalje i sleggjekast

### Personlege rekordar
*Kulestøyt: 18,07 m (1973)
*Sleggjekast: 67,84 m (1975)

## Kjelder
*friidrett.no
*Hamar Dagblad 28. juli 1975
Olivenkolibri

**Olivenkolibri** (*Talaphorus chlorocercus*) er ein kolibriart av «smaragdar», stammen Trochilini av underfamilien Trochilinae. Arten lever på øyar i og langs breidder av Amazonaselva med sideelver i Brasil, Colombia, Ecuador og Peru.

Olivenkolibrien er den einaste medlemmen av slekta *Talaphorus* og har ingen underartar. Han var tidlegare plassert i slekta *Leucippus* og er ofte funnen under det namnet i bøker.

## Skildring
Olivenkolibrien er 12 cm lang og veg omtrent 6 gram. Kjønna har i hovudsak likeins og nokså lite iaugefallande fjørdrakt. Dei har eit rettpeikande svartaktig nebb, men hoa har litt lengre nebb enn hannen. Vaksne har ei bronsekrone og -hals, og resten av overdelen er grågrønn til bronsegrøn. Strupe og bryst er olivengrøne, nokre gonger med svakt markerte flekker. Resten av undersida er kvitaktig. Halen er bleik grågrønn til olivengrøn med gråaktige spissar på dei indre fjørene og gråaktige ytre nett til dei andre. Dei ytre fjørene har også ei mørk stong nær enden. Ungfuglar er veldig like vaksne, men har meir gråbrun underside.

Olivenkolibrien finst langs den øvre Amazonas-elva og dens viktigaste sideelvar i nordvestlege Brasil, austlege Ecuador, nordaustlege Peru og ekstreme søraustlege Colombia. I Ecuador lever dei på øyar i Napo, og er spreidd sørover i Ucayali i Peru. Arten har sære krav til habitat: Dei finst for det meste på unge elveøyar og nokre gonger på den tilstøytande breidder av «fastlandet». Den held seg til buskar open skog og i skog endra av tidleg økologisk suksesjon. I høgda finst dei berre opp til 400 moh. Generelt er dette stasjonære fuglar, men spreier seg lokalt.

Olivenkolibrien søkjer etter nektar hos blomstrande plantar blant minst 10 plantefamiliar. I tillegg til å suge nektar, plukkar han insekt frå lauvverk.

Songen er ein bestemt, monoton serie på 4-7 fleirstavingstonar, til dømes «cliCHEW cliCHEW cliCHEW...» og ropa inkluderer eit skarpt «sik», eit surt «siui», ei rik skravling og eit hardt «tcht».

## Status

IUCN har vurdert olivenkolibrien til å vere livskraftig, sjølv om ein ikkje kjenner populasjonsstorleiken eller utviklingstrenden. Arten blir rekna som sjeldan til ganske vanleg på ulike punkt langs elvesystemet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olive-spotted hummingbird|Olive-spotted hummingbird]]» frå , den 10. juni 2023*

;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Pimlico

**Pimlico** er ein liten stad innanfor City of Westminster i sentrale London. Han ligg på nordbreidda av elva Themsen, sør for Victoria stasjon. Området ligg like ved Belgravia i nord, og er skilt frå dette ved Victoria-stasjonen. Pimlico er kjent for hagetorga sine og hus i regency-arkitektur. I kjernen av Pimlico er det eit nettverk av bustadgater som blei planlagde av Thomas Cubitt frå byrjinga av 1825. Tate Gallery ligg i Millbank, rett ved grensa til Pimlico.

Nokre kjende personar som har budd her er mellom anna politikaren Winston Churchill, designaren Laura Ashley, filosofen Swami Vivekananda, skodespelaren Laurence Olivier, illustratøren og forfattaren Aubrey Beardsley, den fyrste kenyanske presidenten Jomo Kenyatta og piloten Sheila Scott.

## Namn
Stadnamnet Pimlico er dokumentert for fyrste gong i 1626. Det opptrer i som *Pimplico* i 1630, og igjen som Pimlico på Rocques kart av 1747. Namnet er ganske sikkert frå det velkjente drikkestova i Hoxton som er referert til som *Pimlyco* eller *Pimlico* i 1609, og var kjent for ølet sitt, ale, som også blei kalla for pimlico, og eigaren med same namn, Ben *Pimlico*, omtalt så tidleg som 1598. Dette var ein ynda drikkestad for teaterfol, sidan låg tidlege teater i nærleiken. Eksistensen av drikkestova er minna med ei lita gate som heiter Pimlico Walk i Hoxton.  Staden er òg jamleg referert til i skodespel av Thomas Dekker, Ben Jonson og andre.

## Kollektivtransport
Pimlico undergrunnsstasjon er ein stasjon frå Victoria, og gir dermed enkel tilgang til ulike undergrunns- og jernbanelinjer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Pimlico|Pimlico]]» frå ,  den 10. juni 2023.*