open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Greta Garbo

**Greta Garbo** (fødd **Greta Lovisa Gustafsson**, ) var ein svensk skodespelar. Ho vart nominert til Oscar for beste kvinnelege hovudrolle fire gonger og vart løna med ein æres-Oscar i 1955. Garbo er kjend som ein av dei mest myteomspunne personane i filmhistoria. Ho var kjend for sin karisma, klassiske venleik og gåtefullheit. I 1999 vart ho kåra til tidenes femte største kvinnelege filmlegende av Det amerikanske filminstituttet.

## Før gjennombrotet
Greta Gustafsson voks opp i enkle kår i ein av dei fattigaste bydelane i Stockholm. Faren døydde då ho var fjorten år, og ho måtte tidleg tena til livsopphald. Ho byrja å jobba i ein frisørsalong, seinare vart ho ekspeditrise i eit varemagasin. Den store draumen hennar var å bli skodespelar, og mot alle odds kom ho gjennom nålauget under ei opptaksprøve på Dramaten, og mellom 1922 og 1924 studerte ho ved Dramatens elevskola i Stockholm. Her vart dei særeigne talenta hennar snart oppdaga av den svenske stjerneregissøren Mauritz Stiller, som gav henne kunstnarnamnet Greta Garbo. Han sørgde for at ho som 18-åring debuterte i ei filmatisering av *Gösta Berlings Saga*. Deretter fekk ho hovudrolla i to svenske spelefilmar og éin tysk. Stiller overtydde henne likevel om at framtida hennar var i USA, og med han som manager og nær venn drog dei i 1925 saman til Hollywood. Dette vart starten på ein eksepsjonell filmkarriere.

## Hollywoodårene

I USA skaffa Stiller henne kontrakt med filmselskapet Metro-Goldwyn-Mayer. Det internasjonale gjennombrotet kom med *Eros* (1926) som umiddelbart gjorde ho til ein av dei største stjernene innan stumfilm. Det tette tilhøvet til Stiller kjølna likevel i takt med det stigande ryet til Garbo. Han reiste attende til Sverige i 1928, der han døydde kort tid etter. Dette skal ha gått svært hardt inn på Garbo, som likevel valde å halda fram filmkarrieren. I motsetnad til mange stumfilmstjerner, heldt ho på stjernestatusen då lydfilmen overtok. Trass den mørke, monotone stemmen sin og den gebrokne engelsken, fascinerte ho no kan hende i endå sterkare grad publikum heilt frå den første talefilmen sin, *Anna Christie* i 1930. Suksessen vart følgd opp med rollen som spion i *Mata Hari* (1931), og dessutan *Grand Hotel* (1932) der ho spelte ei dansarinne.

Fram til ho døydde i 1990 levde Garbo heilt tilbaketrekt i ei luksusleilegheit i New York. Ho gifta aldri seg og fekk ingen barn. Garbo vart nominert til Oscar for beste kvinnelege hovudrolle fire gonger. Ho mottok ein æres-Oscar i 1955, men var ikkje sjølv tilstades ved utdelinga. Garbo har fått ei stjerne på Hollywood Walk of Fame. I 1999 vart ho kåra til den femte største kvinnelege filmlegenda gjennom tidene av Det amerikanske filminstituttet.

## Filmografi

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Greta Garbo|Greta Garbo]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Berit Bertling

**Berit Bertling** () er ein norsk forfattar. Ho vart fødd og voks opp i Trondheim, og busette seg seinare i  Oslo.

## Bibliografi

;* *Olwyns saga*

* *Forrådt*, Cappelen, 2004
* *Jomfrurov*, Cappelen, 2004
* *Dødskysset*, Cappelen, 2004
* *Skyggespill*, Cappelen, 2005
* *Fortapt*, Cappelen, 2005
* *Maktbegjær*, Cappelen, 2005
* *Flukt*, Cappelen, 2005
* *Fare*, Cappelen, 2005
* *Sverdslag*, Cappelen, 2005
* *Ravnetid*, Cappelen, 2006

; *Solsiden saga*

* *Sort diamant*, Cappelen, 2005
* *Isdronning*, Cappelen, 2005
* *Purpursommerfugl*, Cappelen, 2005
* *Kråkesølv*, Cappelen, 2005
* *Snøroser*, Cappelen, 2006
* *Fløyelsløgner*, Cappelen, 2006
* *Gnistregn*, Cappelen, 2006
* *Blonde dager*, Cappelen, 2006
* *Fremtidsminner*, Cappelen, 2006
* *Stjernestøv*, Cappelen, 2006

; *Milla*

* *Milla og midnattsmysteriet*, ungdomsbok, Aschehoug (2009)
* *Milla og stallkrigen*, ungdomsbok, Aschehoug (2009)
* *Milla og galoppsvindelen*, ungdomsbok, Aschehoug (2010)
* *Milla og ryttermafiaen*, ungdomsbok, Aschehoug (2011)
* *Milla og sirkusbanden*, ungdomsbok, Aschehoug (2012)
* *Milla og sommerfuglgåten*, ungdomsbok, Aschehoug (2013)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Berit Bertling|Berit Bertling]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff

* Presentasjon i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
* Presentasjon på Cappelen Damms nettsider
Grethe Støa Birketvedt

**Grethe Støa Birketvedt** () er ein norsk forskar, lege med doktorgrad, musikar og forfattar. Ho har gjeve ut fleire bøker om slanking.

Birketvedt avla doktorgraden sin ved Universitetet i Tromsø i 1995 og forska ved University of Pennsylvania frå 1995–2000 og ved Mount Sinai School of Medicine frå 2000 til 2006. Ho har sidan arbeidd ved Oslo Universitetssjukehus og Universitetssjukehuset i Tromsø med overvekt og fedme. Ho er enno aktiv som forskar. Birketvedt har publisert over 45 forskingsartiklar, har skrive fleire bøker, både fagbøker, barnebøker, musikalar og diktsamlingar. Den siste fagboka for personar som ynskjer å endra livsstilen sin er *Med Kroppen I Hodet*, ei bok som fortel om regulering mellom hovudet og kroppen når det gjeld mettheit og svolt. Den siste boka ho har gjeve ut kom i 2016 og er ein barnebok med tittelen *Innsjøen som gråt*.

Grethe Støa Birketvedt har fleire patentar innan overvekt og fedme. Ho er brukt som foredragshaldar innanfor sitt fagfelt.

Grethe er også medlem av Editorial panel for 2 av E-Cronicon sine tidsskrift; *Nutricion* og *Neurology*.

Ho vart i 2008 skulda av VG for å vera æresprofessor ved eit falskt universitet og for å ha forfalska akademiske dokument.

## Bibliografi

* *På avstand* (Lyrikk, 1977)
* *Det er dager* (Lyrikk, 1979)
* *Musikklek* (Plate/CD, 1980)
* *Musikklek* (Barnebok, 1980)
* *Hildelin – et symfonisk dikt* (Lyrikk, 1980)
* *Lattergata 3* (Dramatikk, 1986)
* *Cirkus i by’n* (Dramatikk, 1993)
* *I planetens lys* (Lyrikk, 1993)
* *Vriompeisen* (Musikk, Musikkforlag, 1997)
* *Vektreduksjon* (Sakprosa, Tano, 2000)
* *Med kroppen i hodet* (Sakprosa, Versal, 2008)
* *Innsjøen som gråt* (Barnebok, To Streker 2016)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Grethe Støa Birketvedt|Grethe Støa Birketvedt]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff

* Presentasjon av Grethe Støa Birketvedt i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
Aishwarya Rai

**Aishwarya Rai** () er ei indisk filmstjernene i Bollywood, og tidlegare Miss World i 1994. 

Rai har spelt i mange indiske filmar, og dessutan fleire amerikanske filmar og reklamar.

Ho er gift med Abhishek Bachchan, som er sonen til skodespelaren Amitabh Bachchan.

Ho fekk den indiske utmerkinga Padma Shri for det kunstnariske virket sitt i 2009.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Aishwarya Rai|Aishwarya Rai]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Anne Bitsch

**Anne Agnes Kirstine Bitsch** () er ein dansk-norsk forfattar og feminist. Ho er fødd i Danmark, men har budd og arbeidd i Noreg sidan ho var 18 år.

I 2018 tok Bitsch doktorgrad i samfunnsgeografi på Universitetet i Oslo. Ho har særleg skrive om menneskerettar, kjønn og seksuell vald. I 2017 mottok ho Kritikarprisen for boka *Går du nå, er du ikke lenger min datter.* Boka drøftar blant anna omsorgssvikt. I 2021 gav ho ut ei bok om det rasistisk motiverte Holmlia-drapet og den påfølgjande rettssaken.

## Bibliografi

* 2012 – *Bak lukkede dører. En bok om voldtekt (sammen med Anja Emilie Kruse)*
* 2017 – *Går du nå, er du ikke lenger min datter*
* 2021 – *Brorskapet - en historie om drapet på Benjamin Hermansen* Gyldendal ISBN 9788205531147
* 2022 – *Den norske skyld. En beretning fra rettssaken mot Philip Manshaus* Res Publica

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Bitsch|Anne Bitsch]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Julija Tymosjenko

**Julija Volodymyrivna Tymosjenko** () er ein ukrainsk politikar og leiar for partiet Fedrelandsforbundet (Батьківщина). Ho var statsminister i Ukraina frå 18. desember 2007 til 4. mars 2010, då regjeringa vart avsett gjennom mistillitsvotum i nasjonalforsamlinga Verkhovna Rada. Tymosjenko var òg statsminister i landet frå 24. januar til 8. september 2005. Julija Tymosjenko sat fengsla frå 2011 til 22. februar 2014 då ho vart sloppen fri etter eit vedtak i Verkhovna Rada. Vedtaket vart pressa fram etter dei langvarige demonstrasjonane kalla Euromajdan med utgangspunkt i Majdan-plassen i Kiev.

## Biografi
Tymosjenko blir rekna som ein av dei mest vestlegorienterte og liberale politikarane i Ukraina. Ho vart omtalt som dronninga til oransjerevolusjonen. Tymosjenko har tidlegare vore visestatsminister då Viktor Jusjtsjenko var statsminister i landet.

Tymosjenko fekk tilnamnet «gassprinsessa» då ho vart rik gjennom privatiseringar av energisektoren i landet medan ho var energiminister. Det blir anteke at ho har ein formue på rundt 60 milliardar kroner.

Ho var motstandar av det russlandsvennlege Kutsjma-regimet, og opplyste at ho ville rettsforfølgje medlemmer av det gamle regimet for korrupsjon. Den 8. september 2005 vart ho og regjeringa hennar avsett av president Jusjtsjenko etter ei rekkje avgangar sentralt i styringsverket og skuldingar om korrupsjon. Den 18. desember 2007 vart ho igjen vald til statsminister i Ukraina. Valet viste eit knappast mogleg fleirtal for henne, ho fekk 226 av dei 450 stemmene i nasjonalforsamlinga. Medan forholdet mellom president Jusjtsjenko og Tymosjenko har forverra seg, har Tymosjenko forbetra forholdet sitt til Russland og statsminister Vladimir Putin.

Tymosjenko var kandidat til presidentvalet i Ukraina i 2010, der ho stilte for alliansen Julija Tymosjenkos blokk. I første valomgang 17. januar fekk ho med 25,1 % nest flest stemmar og gjekk vidare til andre valomgang 7. februar. I andre valomgang fekk Viktor Janukovytsj 49 % av stemmane, mot 45,5 % for motstandaren Tymosjenko.
Tymosjenko vart i oktober 2011 dømt til sju års fengsel for maktmisbruk. Ifølgje retten «gjekk ho utover fullmaktene sine då ho som statsminister inngjekk gasskontraktar med Russland». Påtalemakta meinte kontraktane skadd Ukraina økonomisk.

2. oktober 2013 kravde Europarådet si parlamentarikerforsamling at Tymosjenko måtte lauslatast.

Tymosjenko vart lauslaten 22. februar 2014 etter fleire månader med uro i Ukraina. Den formelle grunngjevinga var at dei tilhøva ho var dømd for no var avkriminaliserte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julija Tymosjenko|Julija Tymosjenko]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
Sokotraugle

**Sokotraugle** (*Otus socotranus*) er ei lita ugle i den biologiske slekta *[[Otus]]*. Ho er endemisk for øya Socotra utanfor Afrikas horn.

## Skildring

Dette er ei særs lita *Otus*-ugle som er kraftig stripa og tverrstripa på den bleike, sandgrå oversida, lysare underside med mørkare markeringar. Den einsfarga ansiktsskiva har vage marginar og skulderstripa er ikkje så iaugefallande som hos andre *Otus*-ugler og er sandfarga. Øyretafsane er særs små og auga er gule. Kroppslengda er 15–16&nbsp;cm og vekta 64-85 gram.

Songen til sokotraugle er ein gjentatt, lågtone serie «woop woop da-pwoorp».

Sokotraugle er endemisk for øya Socotra i Indiahavet utanfor Afrikas horn, som er innanfor territoriet til Jemen. På Socotra finst ho på over 45 % av øya, mest talrike i område der det er større tre. Det føretrekte habitat til arten er halvørken med steingrunn som har spreidde tre, særleg palmar.

Svært lite er kjent om åtferda til sokotraugle, ho lever sannsynlegvis hovudsakleg av insekt og små virveldyr; mageinnhaldet i eit enkelt eksemplar inneheldt ei grashoppe, eit tusenbein og to øgler.  Det finst lite informasjon om hekkeåtferda, ho brukar sannsynlegvis naturlege holrom til hekking og får eit kull på 1-4 ungar i februar.

Denne *Otus*-ugla på Socotra var tidlegare trudd å vere same arten som akasieugle, *Otus senegalensis*, på fastlandet, men ulikskap i fjørdrakt og vokalisering har ført til at sokotraugle vart klassifisert som sin eigen art. Molekylære prov indikerer at den næraste slektningen er mahéugle, *Otus insularis*, lætet til orientugle, *Otus sunia* liknar lætet til sokotraugle utan å vere identisk.

Storleiken på populasjonen er rekna å vere stabil og ligge på rundt 3000 individ inkludert ungfuglar. Arten er rangert som livskraftig, LC, av IUCN.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Socotra scops owl|Socotra scops owl]]» frå ,  den 11. november 2021.*  
 
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Emilie Bernhoft

**Emilie Bernhoft** () var ein norsk slektsforskar, forfattar og legatstiftar.

Emilie Bernhoft var dotter av sokneprest Jørgen Bernhoft og Barbara Thode Helsing. Ho vart ikkje gift. Faren hennar døydde på Ringebu prestegård i 1855. Då flytta ho saman med mora til Lillehammer.

Emilie Bernhoft var ein ivrig lesar av bøker, aviser og genealogiske nedteikningar. Ho samla omfattande genealogiske opplysningar, noko som i 1885 resulterte i utgjevinga hennar *Stamtavle over Slægten Bernhoft*. Ho gjorde òg eit omfattande kartleggingarbeid med slekta Astrup.

Ho vart bisett 6. januar 1911 i Ringebu. Ho oppretta eit legat på kr. 1800 (Jørgen Bernhofts Legat, namngjeve etter far hennar), som skulle styrast av soknepresten i Ringebu, og som skulle falla til slektningar og Hedningemisjonen.

## Bibliografi

* 1885: *Stamtavle over Slægten Bernhoft*

## Kjelder


*
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Emilie Bernhoft|Emilie Bernhoft]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Marie Bjerknes

**Elen Birgitte** ***Marie*** **Bjerknes** () var ein norsk forfattar.

## Familie
Marie Bjerknes var dotter av matematikaren og fysikaren Carl Anton Bjerknes (1825–1903) og Aletta Vilhelmine Dorothea Koren (1837–1923). Ho var syster av fysikaren Vilhelm Bjerknes og vegingeniøren Ernst Bjerknes.

## Liv og virke
Bjerknes byrja som guvernante i Nordland, men skuffa over at det ikkje vart fullt mørkt der i vintermånadene, oppgav ho denne praksisen og reiste til Amerika. Der underviste ho i tysk, samstundes som ho omsette *Edda* til engelsk. Dette arbeidet kom aldri til å bli publisert.

Etter eit opphald Noreg reiste ho igjen til USA, og på reisa skreiv ho *Kolerafangerne paa Normannia – Et kulturbillede fra 1892*. På veg til Chicago hadde ho hamna på ein sandbanke ved New York «da en hel pestflaade samlede sig paa New Yorks havn og bragte panikk og forvirring». Boka skildrar karentenelivet i samband med kolerautbrotet på d/s «Normannia».  Boka består av ei korrespondansesamling som far hennar stod for utgjevinga av som bok.

Under dette opphaldet var Marie Bjerknes vorte så sterkt sinnslidande at mor hennar reiste over Atlanterhavet for å henta henne attende til fødelandet igjen. Ho døydde hjå den tidlegare barnepassaren sin i Aurskog.

## Bibliografi

* 1893: *Kolerafangerne paa Normannia – Et kulturbillede fra 1892 – Skildret efter oplevelser paa en reise til Chicago*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Marie Bjerknes|Marie Bjerknes]]» frå ,  den 11. november 2021.*  
** oppgav desse kjeldene:*
*
*
Brita Bjørgum

**Brita Josefsdotter Bjørgum** () var ein norsk forfattar, lærar og kvinnesaksforkjempar. Ho var blant dei første kvinnesaksaktivistane som skreiv på nynorsk.

Brita Bjørgum var dotter av gardbrukaren og sjølveigar Josef Tollefson og Brita Larsdotter og syster av målaren Nils Bjørgum. Ho vart verande ugift heile livet.

I 1879 tok Bjørgum den lågare lærarinneprøven ved lærarinneskulen på Ølve i Sunnhordland. Deretter arbeidde ho som lærarvikar på Voss.

Bjørgum skreiv dikt og korte skjønnlitterære tekstar i publikasjonar som *Unge Skud/Unglyden* og *[[Den 17de Mai]]*, ofte berre under namnet *Brita*. I sistnemnde blad publiserte ho òg ein føljetong, som i 1895 vart utgjeven som bok med tittelen *Kari Lidi*. Boka vert rekna som den første lengre forteljinga på landsmål skriven av ei kvinne.

Ho var ein aktiv kvinnesaksdebattant som var oppteken av røysterett for kvinner, og vert rekna som ein føregangsfigur blant kvinnelege nynorskforfattarar. Ho tok òg til orde for republikk som styreform.

På trass av det politiske nybrottsarbeidet var Bjørgum oppteken av tradisjonar og eit kriste livssyn. I 1892 var ho den første som bidrog med pengar til barneheimen på Voss (innvigd 1919).

## Bibliografi

* 1895: *Kari Lidi*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Brita Bjørgum|Brita Bjørgum]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Wenche Bjørnebekk

**Wenche Bjørnebekk** () er ein norsk forlagsredaktør og forfattar, busett i Oslo.

Bjørnebekk er vernepleiar, og har teke ei mastergrad i sosialt arbeid. Frå 2003 har ho arbeidd som forlagsredaktør i Universitetsforlaget.

## Bibliografi
* *Påkledd i dusjen. Om ungdom og kropppress*, sakprosa, Spartacus (2015)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Wenche Bjørnebekk|Wenche Bjørnebekk]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff

* Presentasjon av Wenche Bjørnebekk ved Spartacus forlag
Taran L. Bjørnstad

**Taran Lysna Bjørnstad** () er ein norsk forfattar, oppvaksen i Bærum. Ho har studert medievitskap i London og Oslo, og er cand.polit. frå Universitetet i Oslo. Ho har arbeidd som medieanalytikar og forskar, med spesielt fokus på barn og ungdom. 

I 2017 vart ho vald som leiar av Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere.

## Bibliografi

* *Gjør det vondt når babyen sparker*, barnebok, Cappelen (1994)
* *Nettsvermere* (Statens Filmtilsyn, 2002) om ungdom og internett.
* *Flaut*, ungdomsbok, Cappelen (2004)
* *Salto*, ungdomsbok, Cappelen (2006)
* *Sykehusboka*, Aschehoug (2007)
* *Dby*, ungdomsbok, Cappelen Damm (2009)
* *Nesten som før : 11 historier om å være omtrent 14* - medforfattar -  ungdomsbok, Cappelen Damm (2010)
* *Mot* - medforfattar - ungdomsbok, Cappelen Damm (2011)
* *Picassokvinnen*, ungdomsbok, Cappelen Damm (2012)
* *Krokodilletyven*, barnebok, Cappelen Damm (2014)
* *Sommer i Norge*, ungdomsbok, Aschehoug (2017)

## Prisar og utmerkingar

* 2009: Prisen for beste barne- og ungdomsbok, frå Riksmålsforbundet, for ungdomsromanen *DBY*
* 2009: Nominert til Kulturdepartementets priser for barne- og ungdomslitteratur 2009, Litteraturprisen, for *DBY*

## Kjelder




**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Taran L. Bjørnstad|Taran L. Bjørnstad]]» frå ,  den 11. november 2021.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* Presentasjon av Taran L. Bjørnstad i Forfatterkatalogen på Forfattersentrums nettsider
* Cappelen Damm: Taran L. Bjørnstad
Anna Wisborg Blix

**Anna Wisborg Blix** () er ein norsk biolog, journalist, politikar for Raudt og forfattar.

Blix har ein mastergrad i biologi frå Universitetet i Oslo og vann Masterstipendet 2012 hos Akademika forlag for ei masteroppgåve i økologi.  Ho har fagansvar for «sau og geit» i Store norske leksikon. Ho jobba som politisk rådgjevar i Sabima frå 2013 til 2017, der ho jobba med kulturlandskap. I februar 2018 gav Manifest forlag ut den første boka hennar, *En hyllest til sauen. Fortellinga om det lille dyret som bygde landet*.

Ho vart vald inn som kommunestyrerepresentant for Raud Valallianse i Hammerfest i 2003, og har vore organisasjonssekretær og sentralstyremedlem i Raud Ungdom og førstesekretær for bystyregruppa til Raudt Oslo. Ved stortingsvalet 2009 var Blix førstekandidat for Raudt i Finnmark. Frå og med 2018 var ho politisk rådgjevar i stortingsekretariatet til Raudt.

Blix var redaktør for RadiOrakel frå 2006 til 2007. Ho dreiv i 2021 med forskningsformidling og har blant anna bidrege i radioprogrammet Ekko, og bidrege jamleg til spaltene «Forskningsfronten» i *[[Morgenbladet]]* og «Naturligvis» i *[[Klassekampen]]*.

## Publikasjonar

* *En hyllest til sauen. Fortellinga om det lille dyret som bygde landet*, 2018, ISBN 9788283420524

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anna Wisborg Blix|Anna Wisborg Blix]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Herdis Bjørhovde

**Herdis Bjørhovde** () var ein norsk forfattar. I 1932 gav ho ut ungjenteromanen *Til Lykkeland* på Windju Simonsens Forlag. Boka var illustrert av Karl Dahl.

Herdis Bjørhovde var dotter av skulestyraren Nils Bjørhovde og Inga Bjørhovde. Nils Bjørhovde hadde mange interesser, og gav i 1932 sjølv ut boka *Firkløveret frå Hindøya* under pseudonymet *Nils Weed*. I likskap med boka til dottera var Nils Bjørhovde si bok illustert av Karl Dahl, men boka til faren vart gjeven ut av Lutherstiftelsens forlag.

Herdis hadde ei eldre og ei yngre syster. Ho gifta seg med Robert Kirkerød som vart prost i Svolvær.

## Til Lykkeland
Boka handlar om ungjentene Gun og Beth, som møter kvarandre på lærarskule i Tromsø. Gun er frå ein by i Sør-Noreg, og Beth er prestedotter frå ein finnmarksby. Dei to unge jentene er diametrale motsetnader til kvarandre av både lynne og utsjånad, men vert raskt venninner. Boka er ei romantisk skildring av skulemiljø og hybeltilvere, med svermeri og forelskingar som omdreiingspunkt. Det er ikkje ein roman av høg litterær kvalitet, men i retrospekt får lesarar på 2000-talet eit interessant innblikk i kvardagsliv og haldningar på 1930-talet.

*Til Lykkeland* vart gjeven ut i Sverige i 1933 med tittelen *Till lyckoland*. *En pensionshistoria*.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Herdis Bjørhovde|Herdis Bjørhovde]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff

* Digitalarkivet: Folketeljinga for 1910
Vigdis Bjørkøy

**Vigdis Bjørkøy** () er ein norsk forfattar av barne- og ungdomsbøker.

## Bibliografi
* *Elise og barnevaktene*, barnebok, Bonnier Carlsen (1996)
* *Linn og de andre i revygruppa*, ungdomsbok, Cappelen (1997)
* *Linn og de andre i rampelyset*, ungdomsbok, Cappelen (1999)
* *Haakon og Maud*, Damm (2003)
* *Mikkel og Tønnes 1 : Oslo brenner*, barnebok, Front forlag (2012)
* *Mikkel og Tønnes 2: Røverne i Trondhjem*, barnebok, Front forlag (2012)
* *Mikkel og Tønnes 3: Ravnene i Bergen*, barnebok, Front forlag (2014)
* *Mikkel og Tønnes 4: Skatten i København*, barnebok, Front forlag (2015)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Vigdis Bjørkøy|Vigdis Bjørkøy]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon av Vigdis Bjørkøy i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
Eva Blytt

**Eva Blytt** () var ein norsk forfattar, kvinnesaksforkjemper, teosof og dyrevernsaktivist. 

## Liv og virke
Blytt var fødd i Bergen. Etter middelskoleeksamen var Eva Blytt elev ved Nissens Seminar i Kristiania. Deretter var ho guvernante i Os, før ho flytta til Kristiania og arbeidde som korrekturlesar i Morgenbladet.
Ho gjorde eit studieopphald i Hamburg i 1894–1895, og var samtidig korrespondent for Bergens Tidende. 

Blytt var i ein lengre periode medarbeidar i kvinnesaktidsskriftet *Nylænde*. Der skreiv ho i hovudsak om kvinnesak, hygiene og vegetarisme, tema ho òg tok for seg i i dagspressa.

I åra 1901–1904 oppheldt ho seg i London, der ho arbeidde i slumkvartera. På denne tida var ho vorte engasjert i teosofien, som ho studerte under opphaldet i England. Ho studerte hos mellom andre Annie Besant, som ho òg omsette bøker av. 

Blytt utfolda det teosofiske ideuniverset sitt i bøker som *Golgata-korset i teosofisk lys* (1910) og *Lotus-breve* (1913). Ho var generalsekretær i Teosofisk Samfund i Norge og formann i Kristianialogen.

Seinare reiste ho til Adyar i India for å arbeide der. Dette opphaldet måtte ho likevel avbryta på grunn av veik helse. Under pseudonymet E.B. gav ho i 1920 i *Gamle og nye idealer i opdragelsen* i omsetjing frå C. Jinarajadasa.

Seinare overtok ho stemora Marie Blytt (fødd Schnitler) sitt engasjement for dyrevelferd og anti-viviseksjon.

## Familie
Eva Blytt var dotter av dispasjør Peter Michael Blytt (født 1836) og Salome Gunhilda Christiane Moltzau (født 1833). Ho vart verande ugift.

## Bibliografi

* 1910: *Golgata-korset i teosofisk lys*
* 1913: *Lotus-breve*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Eva Blytt|Eva Blytt]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Litteratur

* Sommerfeldt, W.P. (1939). Avdøde norske forfattere fra tiden efter 1921. s. 21. 
* Skjult visdom - universelt brorskap. Emilia. 1998. s. 44–45. ISBN 8274190424.
Ranja Bojer

**Ranja Ingelaug Berg Bojer** () er ein norsk forfattar, DJ og bloggar, busett i Trondheim.

## Bibliografi
* *Alt annet enn sannheten*, roman, Margbok (2014)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ranja Bojer|Ranja Bojer]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon på rotrock.no
* Presentasjon av Ranja Bojer i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
Asta Graah Bolander

**Asta Graah Bolander** () var ein norsk forfattar og dramatikar som skreiv skodespel, forteljingar og sakprosa.

## Familie
Asta Bolander var dotter av den danskfødde forretningsmannen og industrigründeren Knud Graah (1817-1909) og Helene Marie Conradi (1837-1866, ei dotter av professor Andreas Christian Conradi). Ho gifta seg 21. november 1889 med visekonsul og grosserar i Göteborg Carl Gustaf Bolander i Treeiningskyrkja i Oslo.

## Liv og virke
Asta Bolander debuterte i 1890 med dramaet *Folk*, eit skodespel i tre aktar som vart oppført ti gonger same året på Christiania Theater, der Constance Bruun utmerkte seg i hovudrolla. Her er handlinga lagt til det same finansaristokratiet i Kristiania som ho sjølv tilhøyrde. Delar av forfattarhonoraret gav Bolander til pensjonsfondet til teateret. *Folk* utkom òg i svensk språkdrakt, og fekk premiere ved Stora Teatern i Göteborg i 1891.

I Bolanders siste utgjevingar formidlar ho sin kunnskap om den italienske renessansen. Ho heldt òg foredrag om dei politiske og kunstneriske tilhøva i Firenze. Ho belyste temaet nærare i artikkelen *Lorenzo Ghiberti og bronzeprotene paa batteriet i Florenz*, som vart publisert i *Guldsmedkunst* i 1924.

Forfattarskapen til Asta Bolander strekte seg over førti år, og trass den avgrensa produksjonen, utforska ho fleire sjangrar undervegs.

## Verk
* 1890: *Folk* – skuespill i tre akter, Cammermeyer
* 1912: *De syv eventyr* – med illustrasjoner av Arnold Thornam, Aschehoug
* 1915: *St. Peters nøkkel*, Aschehoug
* 1918: *Som træ om høsten*, Aschehoug
* 1920: *Grungs i Fossegaarden*, Aschehoug
* 1927: *Renæssancens Florens – av Mediciernes krønike*, Aschehoug
* 1930: *Siena – synderes og helgeners by*, Aschehoug

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Asta Graah Bolander|Asta Graah Bolander]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere

**Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere**, forkorta **NBU**, er ei uavhengig foreining for barne- og ungdomsbokforfattarar. Ho skal ivareta norske barne- og ungdomsbokforfattarars faglige og økonomiske interesser, samt verne og fremme norsk barne- og ungdomslitteratur. NBU vert hovudsakleg finansiert  gjennom bibliotekvederlag og kopieringsvederlag som vert fordelt  gjennom Norsk Forfatter- og Oversetterfond (NFOF).    

1. januar 2016 hadde NBU 334 medlemer. Omtrent 100 av medlemene var og med i Den norske Forfatterforening.

## Historikk
Foreininga vart stifta i 1947 som **Ungdomslitteraturens forfatterlag** (**ULF**). Initiativet kom frå Gunvor Fossum (1893–1958), Evi Bøgenæs (1906–85), Anka Borch (1899–1971), Eugenie Winther (1901–1975) , Margit Ravn (1885–1960) og Aimée Sommerfelt (1892–1975), alle forfattarar av såkalla «ungpikebøker». I 1951 ble Margit Ravn utnevnt som æresmedlem.

I 1994 skifta foreninga namn til *Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere*. Talet på medlemer det første året var 14, i 1960 60, i 1970 67, i 1996 189,  og i 2011 er medlemstalet 282.

## Leiarar
*1947&ndash;1956: Gunvor Fossum 
*1956&ndash;1965: Aimée Sommerfelt
*1965&ndash;1971: Ebba Haslund
*1971&ndash;1973: Eva Ramm
*1973&ndash;1977: Else Breen
*1977&ndash;1979: Mette Newth
*1979&ndash;1981: Oskar Stein Bjørlykke
*1981&ndash;1983: Steinar Sørlle og Mette Newth
*1983&ndash;1989: Inger Margrethe Gaarder
*1989&ndash;1991: Tore Tveit
*1991&ndash;1996: Øistein Hølleland
*1996&ndash;1998: Per Olav Kaldestad
*1998&ndash;2004: Dag Larsen
*2004&ndash;2008: Kari Sverdrup
*2008&ndash;2011: Sverre Henmo
*2011&ndash;2017: Bjørn Ingvaldsen
*2017&ndash;Taran L. Bjørnstad

## «NBU-prisen» og «Trollkrittet»
Siden 1988 har NBU delt ut NBU-prisen som er ein årleg pris til «en person eller institusjon som har utført et prisverdig arbeid for barne- og ungdomslitteraturen».

«Trollkrittet», NBUs debutantpris, vart delt ut første gongen i 2011 for bokåret 2010.

## Referansar


## Bakgrunnsstoffr
* Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere
* Digital blakopi av Tone Birkeland, Gunvor Risa og Karin Beate Vold:''Norsk barnelitteraturhistorie'' (Samlaget, 1997)

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere|Norske Barne- og Ungdomsbokforfattere]]» frå ,  den 11. november 2021.*
Dorothea Blom

**Dorothea Kristine Blom** () var ein norsk forfattar.

## Familie
Dorothea Blom var fødd i Horten. Ho var dotter av kommandørkaptein Hans Andreas Blom (av slekta Blom frå Skien) og Julie Sofie Ohlsen.

## Liv og virke
Dorothea Blom vart uteksaminert frå Horten middelskole i 1890. Ho gjekk deretter ved to lærarinneskular og arbeidde ein kort periode som lærar, før ho i 1897 kom inn på Katedralskolen i Kristiansand. Der tok ho Examen Artium i 1899. Ho innleidde studium i Kristiania i 1899. Ho studerte i to år og fullførte annaneksamen, før ho var ei tid ved det kjemiske laboratoriet. Deretter flytta ho attende til Kristiansand.

I 1921 gav Blom ut si fyrste bok, *Soga aat den unge presten*. Seinare gav ho ut ei rekkje hefte med tolkingar av *Edda*. Sannsynlegvis er det òg ho som stod bak pseudonymet *Irelar*, som gav ut *Jehova Elohims søner* i 1940. Ho skreiv både på riksmål og nynorsk.

Blom var sympatisk innstilt overfor politikken til Vidkun Quisling i ein periode. I løpet av krigen utvikla ho seg i ei meir kommunistisk retning, utan at ho dermed var tilhengar av ei sterk tilknyting til Austblokka.

## Bibliografi

#### På norsk

* 1921: *Soga aat den unge presten*
* 1934: *Behandlingen av våre døde – er den betryggende? – med hensyn til skindød*
* 1935: *Svipdagmål: et oldnorsk kvede*
* 1935: *Um landsnamnet vårt sitt upphav og si tyding: Sverrige og Danmark sine namn*
* 1936: *Tyding av Habardljod*
* 1937: *Grimnismål: et eddakvede*
* 1939: *Tåke-hvirvlingen som nøklen eller lykelen til 'Edda's og hedenskapets verdensanskuelse*
* 1940: Irelar: *Jehova Elohims sønner*
* 1956: *Grunntankane i Edda-kvedene som panteistisk emansipasjonsfilosofi*

#### Omsett til engelsk

* 1946: *The whirling og the mist as the fundamental principle of Paganism*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Dorothea Blom|Dorothea Blom]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Litteratur

*
*
Lise Blomquist

**Lise Blomquist** () er ein norsk forfattar. Ho har mellom anna skrive ein serie populære lettlestbøker for born.

## Bibliografi

* *Blåveispiken* 2008 ISBN 978-82-04-14476-8 første gong utgjeven i 1998
* *Hvit heks* 2008 ISBN 978-82-02-28927-0 første gong utgjeven i 1999
* *Rødglødende* 2008 ISBN 978-82-02-28928-7 første gong utgjeven  i 2000
* *Taekwondo er tøffest!* barnebok, Damm 2005
* *Taekwondo hjelper ikke mot spøkelser*, barnebok, Damm 2006
* *Taekwondo er ingen lek*, barnebok, Damm 2007
* *Taekwondo på prøve*, barnebok, Cappelen Damm 2008
* *Taekwondo er ikke for feiginger*, barnebok, Cappelen Damm 2010
* *Svartsyn*, ungdomsbok, Cappelen Damm 2011
* *Taekwondo på kino*, barnebok, Cappelen Damm 2012

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lise Blomquist|Lise Blomquist]]» frå ,  den 11. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon av Lise Blomquist i Forfattarkatalogen på Nettsidene til forfattarsentrum
Lisbeth Broch

**Lisbeth Broch** () var ein norsk pedagog, politikar, kvinnesaksforkjempar og forfattar.

## Familie
Lisbeth Broch var dotter av overrettsassessor, seinare høgsterettsdommar Erling Broch (1875–1941, av slekta Broch) og Anna Cecilie Munch-Petersen (1877–1957). Ho var brordotter av barnebokforfattaren, illustratøren og kvinnesaksforkjemparen Lagertha Broch (1864–1952), språkforskaren Olaf Broch (1867–1961), bustadsinspektør Nanna Broch (1879–1971) og zoolog og professor Hjalmar Broch (1882–1969). I 1938 blei ho gift med Vilhelm Andreas Wexelsen Evang (1909–83), seinare oberst og leiar av den norske militære etterretningstenesta. 

## Liv og virke
Broch vaks opp i Trondheim og Vestre Aker og tok Examen Artium frå reallinja ved Ris gymnas i 1930. I 1937 vart ho cand.philol. med historie som hovudfag frå Universitetet i Oslo. I denne utdanninga inngjekk òg norsk og tysk. Ho var i perioden 1938 til 1960 lærar ved fleire skular i Oslo. Skuleåret 1951-1952 var ho engasjert som mellombels lektor på Valler skule i Bærum, før ho inntil 1960 underviste ved Aars og Voss' skule. I 1960 vende ho attende til Valler, denne gongen som rektor. Ho vart i denne stillinga til ho gjekk av med pensjon i 1979.

I 1930-åra vart Lisbeth Broch som student medlem av Mot Dag, og ho var dessutan lokalpolitikar i Bærum, der ho representerte Arbeidarpartiet i kommunestyret og formannskapet. Ho sat i kommunestyret i periodane 1948–1955 og 1960–1967, og i formannskapet frå 1964. I fleire år var ho dessutan medlem av skulestyret og barnevernsnemnda.

Broch var ein aktiv kvinnesaksforkjemper. Dette uttrykte ho i virket sitt som skribent, kanskje tydelegast i heftet *Kvinnereisning* frå 1940, der ho tok for seg historia til kvinnerørsla i Noreg og i verda elles. Ho var dessutan medforfattar i Arbeidernes Leksikon, og skreiv dessutan eitt bind av Aschehougs verdenshistorie.

## Bibliografi

* 1937: *John Stuart Mill's betydning for Englands kvinnebevegelse*
* 1941: *Sjøfart og kolonier på 1700-tallet*
* 1940: *Kvinnereisning* (Utgitt i bearbeidet form i Cappelens Studiebibliotek i 1946)
* 1952: *The Political Role of Women in Norway*
* 1954: *Aschehougs verdenshistorie bind 3: Fra de store oppdagelser til 1789*

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lisbeth Broch|Lisbeth Broch]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Litteratur
* Norsk kvinnelitteraturhistorie. Pax. 1990. s. 252. ISBN 8253014988. 

## Bakgrunnsstoff
* Norsk biografisk leksikon: Lisbeth Broch
* lokalhistoriewiki.no: Lisbeth Broch
Helena Brodtkorb

**Helena Brodtkorb** () er ein norsk forfattar og skribent. 

Brodtkorb er opphavleg frå Bærum. Ho har master i kulturhistorie og museologi frå Universitetet i Oslo. 

Boka hennar *Mammasjokket* vart utgjeven på Kagge Forlag i 2014. Ho var òg redaktør for den feministiske antologien *Det skjer nå* som vart utgjeven på same forlag i 2018. Boka fekk terningkast fem i VG. Brodtkorb jobbar som kommunikasjonssjef i teknologi-start-upen Folio, er spaltist i Dagens Næringsliv på laurdagar, og har tidlegare skrive for fredagsmagasinet *D2*, magasinet Kunst og Kvinneguiden. I 2015 deltok ho i programmet *Kjære Mamma* på TV 2 Livsstil. 

Brodtkorb er gift med musikaren Sivert Høyem, og dei har tre barn saman. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Helena Brodtkorb|Helena Brodtkorb]]» frå ,  den 12. november 2021.*
Beate Brox

**Beate Brox** () er ein norsk musikar, forfattar og redaktør. Ho er utdanna ved Rogaland Musikkonservatorium og har vidareutdanna seg innan musikkformidling ved Norges musikkhøgskole. Ho har òg studert fonetikk ved NTNU i Trondheim.

Hennar hovudinstrument er klassisk slagverk og ho har i mange år reist som utøvande kunstnar på turnear med Rikskonsertane/Kulturtanken og Den kulturelle skulesekken. Av turnerande produksjonar kan nemnast *Humlens flukt*, *Sirkusdrømmen*, *Dråpen H2O*, *Treet med den rare i* og *Takk for alt, om livets siste mysterium.* Ho har spelt med mange av symfoniorkestera i landet og militærkorps, spelt på CD-utgjevingar med Stavanger Symfoniorkester, Trondheim blåseensemble og to barneplater med Eva Nordli Krøger.

Brox arbeidar som musikkformidlar i Oslo-Filharmonien. 

Brox har gjeve ut bøkene *Min første bok melodisk slagverk*, *Lekerbisken* og *Musikkspillet A-B-C* på Norsk Musikforlag. Ho er i tillegg redaktør i Brox Forlag, og har der gjeve ut bøkene *Sirkusdrømmen* (2007) og *Pennepoesi* (2010).

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Beate Brox|Beate Brox]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kaia Bruland-Nilssen

**Karen Gunhilde Bruland-Nilssen** () var ein norsk forfattar, omsetjar og redaktør kjend som **Kaia Bruland-Nilssen** 

Ho var dotter av skomakermeister Thorsten Michelsen og Hanne Malane, fødd Hansen. Ho fekk namnet Bruland frå stefar sin, gullsmed Nils Bruland. Ho var gift med Henrik Nilssen, som utgav bladet «Skogstjernen» frå 1895. Kaia Bruland-Nilssen skreiv mange tekster som vart trykte i Skogstjernen.

Ho starta den litterære karrieren som bidragsytar til det satiriske vekebladet *Spidskuglen*. Bøkene ho gav ut var for den meste skjønnlitteratur; romanar, noveller og poesi. Dei vart utgjevne dels under namnet Kaia Bruland, og dels som Kaia Bruland-Nilssen.

I 1903 gav ho ut boka *Aagot Vangen - et livsbillede* på B. Omtvedts Forlag. Denne boka frå 1903 var ein biografi i roman-form om den unge bilethoggaren Aagot Vangen.

I 1909 byrja ho som redaktør i bladet «Hjemmets Ven», ei stilling ho hadde til 1917. I perioden 1911-1914 var ho òg redaksjonssekretær i tidsskriftet «Hver 8. Dag».

Bøkene hennar fekk svært gode meldingar, og kom dels til i fleire opplag. Fleire av bøkene vart omsette til engelsk og svensk.

## Bibliografi
* 1895: *Violinspilleren : originalfortælling*. Svensk oversettelse 1910.
* 1896: *Stedmoder og steddatter*
* 1897: *Sjøgutten : original fortælling*
* 1898: *Forstand og hjerte : fortælling*.
* 1899: *Tante Ellen : fortælling.* Denne boka gjekk først som føljetong i *Skogstjernen* i 1897, under tittelen *Straffet stolthed.*
* 1903: *Aagot Vangen : et livsbillede *
* 1905: *Dagmar Norgaards veninde*. Denne boka gjekk først som føljetong i *Skogstjernen* i 1898.
* 1908: *Skjærgaardsliv – fortælling*
* 1910: *Familien Granli*
* 1915: *Gutten som visste at hjelpe sig : vers*
* 1915: *Ungdomskjærlighet – fortælling*
* 1917: *Familiens yngste – fortælling*. Denne boka gjekk først som føljetong i *Skogstjernen* i 1895-1896, under tittelen *Vild som en gut.*
* 1920: *Alfhild Haug : fortælling*
* 1922: *Et ægteskaps historie*
* 1929: *Taushet som dræper*
* 1933: *Liv Bille*
* *Fra Midnatsolens land : digtsamling*. Utgitt på 1900-talet.
* *Glemte melodier: juleskisser*. Utgitt på 1900-talet.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kaia Bruland-Nilssen|Kaia Bruland-Nilssen]]» frå ,  den 12. november 2021.*
Burnley FC

**Burnley Football Club** er ein fotballklubb heimehøyrande i byen Burnley i Lancashire i England. Klubben vart stifta i 1882 og var ein av dei tolv klubbane som i 1888 danna The Football League. Heimebane sidan 1893 har vore Turf Moor, eit stadion med plass til 21&nbsp;944 tilskodarar. Laget spelar i mørkeblå trøyer og lyseblå armar, bukser og strømper.

Burnley FC vann FA-cupen i 1914 og vart ligameister i 1921 og 1960.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Burnley FC|Burnley FC]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Kirsten Brunvoll

**Kirsten Olava Brunvoll**, opphavleg **Kirsten Olava Sørsdal**, () var ein norsk dramatikar, forfattar og motstandskvinne under andre verdskrigen.

## Familie
Kirsten Brunvoll var dotter av Jørgen og Anne Sørsdal frå Lier i Buskerud. Ho var gift med Jonas Brunvoll og mor til Gunnar Brunvoll og Jonas Brunvoll.

## Andre verdskrigen
### Den første arrestasjonen
Under den tyske okkupasjonen av Noreg, vart Kirsten Brunvoll, mannen Jonas og sonen Jonas den 28. oktober 1941 av norsk politi, medan 17 år gamle Gunnar kom seg unna. Den andre sonen og ektemannen til Kirsten vart begge deporterte og sett i konsentrasjonsleir til dei vart frigjevne våren 1945. 

Gunnar Brunvoll klarte å flykta frå landet. Fram til 1944 arbeidde han ved Den norske legasjonen sitt flyktningekontor i Stockholm. Deretter klarte han å koma seg til Canada og utdanna til seg krigsflygar i den norske treningsleiren Little Norway.

Kirsten Brunvoll sat i kvinnefengselet i Åkebergveien ei tid, med brevforbod, besøksforbod og forbod mot å søkja juridisk bistand.

### Deportasjonen til tyske konsentrasjonsleirar
Ho vart arrestert på nytt og internert på Grini, og deretter deportert til Hamburg den 16. februar 1943 med skipet «Lappland». Lisa Segal og mor hennar, Fanny, var på same båt. I Hamburg vart dei sette i Hüttenfengselet. Medan dei var der, vart Hamburg bomba av allierte fly fleire gonger. Frå fengselet i Hamburg vart Brunvoll sendt til konsentrasjonsleiren Ravensbrück, og seinare vidare til Majdanek-leiren ved Lublin. Mot slutten av krigen vart ho evakuert frå Majdanek til Auschwitz og attende til Ravensbrück. Frå Ravensbrück vart ho henta av Bernadotte sine kvite bussar.

## Etter krigen
Kirsten Brunvoll skildra opplevingane i dei tyske konsentrasjonsleirane i boka *Veien til Auschwitz*, som kom ut første gong i 1947. Ho var ei av tre norske kvinner i Majdanek. Under Auschwitz-rettssakene i Warszawa vitna ho saman med Kai Feinberg.

Etter krigen enda ho virket som dramatikar og forfattar.

## Bibliografi

### Dramatikk

* 1932: Brunvoll, Kirsten: *Forviklinger : lystspill i to akter*, Aschehoug forlag
* 1934: Brunvoll, Kirsten *Tre ulykkelige : skuespill i 2 akter*, Aschehoug forlag
* 1936: Brunvoll, Kirsten: *Kamerater : seks sketcher for Framlagene og andre barnelag*, Tiden Norsk Forlag/Arbeiderteatret
* 1938: Brunvoll, Kirsten: *Har De sett min sønn : skuespill i 3 akter*, Tiden Norsk Forlag
* 1938: Brunvoll, Kirsten: *Sjømenn går ombord : lystspill i 6 avd*, Aschehoug forlag
* 1939: Brunvoll, Kirsten: *Enebarn : skuespill i 2 akter*, Aschehoug forlag
* 1948: Brunvoll, Kirsten: *Det spøker : lystspill i 1 akt*, Aschehoug forlag
* 1948: Brunvoll, Kirsten: *På venteværelset : komedie i 2 akter*, Aschehoug forlag
*

### Om opplevingane under krigen

* 1945: Brunvoll, Kirsten: *Helvedet Auschwitz*, forord i den norske oversettelsen av *Tyve måneder i Auschwitz* av polske Pelagia Lewinska
* 1947: Brunvoll, Kirsten: *Veien til Auschwitz*. Oslo: Aschehoug,. 2. opplag 1993 ISBN 8203172369

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kirsten Brunvoll|Kirsten Brunvoll]]» frå ,  den 12. november 2021.*
Anne Margarethe Brodal

**Anne Margarethe Brodal** () var ein norsk salmediktar, journalist og forfattar.

Brodal jobba som sekretær i Det Norske Bibelselskap og ho var òg sekretær for Liturgikommisjonen som var verksam frå 1965 til 1974. Ho var både sekretær for og medlem av Salmebokkomiteen. Brodal er representert med ei rekkje songar i *Speidersangboka* og *Treklang*, og dessutan med to eigne tekster og ni omsette tekster i *[[Norsk Salmebok (1985)|Norsk Salmebok]]* og ei omsett tekst i *[[Salmer 1997]]* i tillegg til sju omsetjingar og ei eiga tekst i *[[Norsk salmebok 2013]]*. Ho har òg gjeve ut diktsamlinga *Vi hører sammen*, og skrive boka *Med KFUK gjennom 100 år*.

Ho var òg kjend under namnet «Pus Brodal». Ho var syster av Jon og Alf Brodal.

## Diskografi

* Rune Larsen: *Barnegospel* (1974)
* Lyderhorn: *Speiderplaten* (1978)
* Snowflake Records: *Speider – Si det med toner* (1978)
* Adventsangerne: *Jubilate deo* (1991)
* Lynordan-Koret: *Mere end ord* (1993)
* Barnekoret Levende lys & Eli Kristine Smebye: *Hosianna! Påskesanger for små og store* (1994)
* Indre Mission: *Han er min sang* (1994)
* Einar, Arvid & Morten Nymoen: *Lovsanger fra bedehusland* (1995)
* Vivi Chronholm: *Gospelsymfonikerne* (1995)
* Kenneth Vennerød: *Jeg vet en deilig have* (1998)
* SKRUK: *SKRUK på nytt* (2002)
* Bjarne Brøndbo: *Salmer på ville veier* (2002)
* Mannskoret Herrer, Solo Cissokho & Terje Baugerød: *Fulanimesse* (2005)
* Warner Music: *Tikkutäkki 3* (2007)
* Lynor: *Rop det ut med hjertets jubel* (2009)
* 3G: *Hele året* (2010)
* Impuls: *Sult* (2010)
* Torkel Selin & Karl-Erik Svensson: *Du är ljus och jag är din* (2013)
* Tidløs: *Ren og rettferdig* (2016)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anne Margarethe Brodal|Anne Margarethe Brodal]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Litteratur

* Anne Kristin Aasmundtveit, *Biografisk leksikon til Norsk Salmebok og Norsk Koralbok*, Verbum forlag, Oslo, 1995. ISBN 82-543-0573-0. Side 133.
Verdscupen i alpine greiner 2001/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2001**-sesongen tok til 29. oktober 2000 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 11. mars 2000 i Åre i Sverige. Turneringa omfatta 32 renn og 33 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 9 storslalåmrenn, 5 super-g-renn, 9 utforrenn og 1 kombinasjonstevling, den siste baserte på allereie avvikla enkeltrenn i slalåm og utfor.

Fjorårsvinnaren Hermann Maier frå Austerrike forsvarte fyrsteplassen i turneringa, hans tredje siger i den årlege verdscupen. Landsmannen Stephan Eberharter kneip andreplassen og norske Lasse Kjus kom tilbake frå skade og vart nummer 3.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

### Kombinasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2000/01|Alpiner Skiweltcup 2000/01]]» frå ,  den 12. november 2021.*
Derby County

**Derby County Football Club** er ein fotballklubb heimehøyrande i byen Derby i Derbyshire i England. Klubben vart stifta i 1884 og var ein av dei tolv klubbane som i 1888 danna The Football League. Heimebane sidan 1997 har vore Pride Park Stadium, eit stadion med plass til 33&nbsp;597 tilskodarar. Laget spelar i kvite trøyer og strømper, svarte bukser.

Derby County vann FA-cupen i 1946. I 1972, så vel som i 1975, vart laget ligameister i England. Spelarar som Roy McFarland, Colin Todd, Archie Gemmill og John McGovern var med på begge ligatriumfane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Derby County F.C.|Derby County F.C.]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Jacobine Buch

**Jacobine «Bina» Buch** () var ein norsk forfattar og velgjerar.

## Familie
Jacobine Buch var dotter av prosten og politikaren Hans Cato Aall (1807–62, av slekta Aall) og Karen Nicoline Harris. Ho vart gift den 2. mai 1864 i Holla med sokneprest Johan Ludvig Frithjof Buch (1831-1892).

## Liv og virke
Jacobine Buch voks opp som prestedotter i Brunlanes. Som 20 år gammal nygift prestefrue kom ho i 1864 til Værøy i Lofoten. Opphaldet her vart av stor tyding for ho, og i 1880-åra skreiv ho to bøker om tilvera som prestefrue – *Livet i Prestegaarden* (1887) og *Erindringer fra et syvaarigt Ophold paa en af Lofotøerne* (1889). Bøkene hennar vart omsette til svensk, finsk og tysk.

Saman med Hedvig Bie og Marie Blegen skreiv ho småskriftet *Nødraab frå Statskirken* (1890).

Ho engasjerte seg i velgjerande arbeid for Frelsesarmeen, Dyrebeskyttelsen og innsette i fengsla i landet.

## Bibliografi

* 1887: *Livet i Prestegaarden – nogle velmente Alvorsord nærmest til Landets Prestefruer*, Malling, Kristiania
* 1889: *Erindringer fra et syvaarigt Ophold paa en af Lofotøerne*, Mittet, Kristiania

#### Omsette utgåver
*Livet i Prestegaarden*:

* 1900: *Lifvet i prästgården* (svensk)
* 1903: *Tärkeä kysymys* (finsk)

*Erindringer fra et syvaarigt Ophold paa en af Lofotøerne:*
* 1891: *Wirken des heiligen Geistes auf den Lofoten-Inseln* (tysk)

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jacobine Buch|Jacobine Buch]]» frå ,  den 12. november 2021.*  
*** oppgav desse kjeldene:*
*
Hanne Henriette Bryn

**Hanne Henriette Bryn** () var ein norsk barnebokforfattar og lærar.
Ho kalla seg òg *Henriette Bryn*.

## Familie
Hanne Henriette Bryn var dotter av overlærar Boye Jacobsen og Sigrid Helgesen. Ho vart gift med seinare major Alf Bryn (1869–1946) i 1903. Dei var foreldre til diplomat og ambassadør Aage Bryn (1905-1950). 

## Liv og virke
Før ho vart gift arbeidde Hanne Henriette Bryn som lærar. Forfattarskapen hennar strekte seg over eit knapt tiår, då ho gav ut bøker nærast årleg. Debuten hennar var *Vesle Gunvor og Per*, som kom ut på Aschehoug forlag i 1923.

Ho var i fleire tiår politisk aktiv i Det frisinnede folkeparti. I 1914 vart ho vald til kyrkjeverje for Holmenkollen kapell av Vestre Aker kommune.

Ho heldt òg *Husmortime* i radiosendingar med ulike kåseri retta mot husmødrer.

## Bibliografi

* 1923: *Lille Gunvor og Per*, Aschehoug
* 1924: *Hjemmefra*, Aschehoug
* 1925: *Wencke*, Aschehoug
* 1926: *På egen hånd*, Aschehoug
* 1927: *Hva en gutt kan opleve*, Aschehoug
* 1928: *Klubben*, Aschehoug
* 1930: *Blandt søsken*, Some & Co.s Forlag
* 1931: *Vi starter – tre gutters oplevelser en sommer*, Some & Co.s Forlag

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hanne Henriette Bryn|Hanne Henriette Bryn]]» frå ,  den 12. november 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Minneside basert på bilete og gravminnedata for Hanne Henriette Bryn, (17. mars 1880 - 05. september 1963), Slekt og Data Gravminnebasen

*
*