open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ordspel

**Ordspel** er eit språkleg humoristisk eller retorisk verkemiddel som gjev bruk av ord med lik eller liknande utforming og ulike tydingar. Innan retorikk har ordspel nemninga **paronomasia**.
Ordspel kan byggja på homofonar, homografar, metonym eller biletleg språk.

Ordspel går langt tilbake i tid. Den romerske dramatikaren Plautus var kjend for sine mange ordspel. William Shakespeare nytta flittig ordspel, med rundt 3000 av dei i verka sine. Dei blir også mykje nytta i slang.

Nokre kjende ordspel er frå pave Gregor I, som på 500-talet skal ha sagt *Non Angli, sed angeli* (‘ikkje anglarar, men englar’), eller meldinga sir Charles Napier skal ha sendt etter at han erobra Sind: *Peccavi*, latin for 'eg har synda' eller på engelsk *I have sinned*.

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Pun|Pun]]» frå ,  den 7. oktober 2021.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*Vil du vite hvordan hjernen forstår et ordspill? Ja, gjerne. Ved forskning.no
Mariinskijballetten

**Mariinskijballetten** er eit klassisk ballettensemble med hovudscene i Mariinskij-teateret i St. Petersburg i Russland. Balletten blei grunnlagd på 1700-talet.

Mariinskijballetten har røter tilbake til den keisarlege ballettskulen i St. Petersburg, som blei grunnlagd i 1738.
I tsartida hadde ensemblet namnet *Den keisarlege balletten til Mariinskij-teateret*, men i 1935 blei han omdøypt til *Kirovballetten* etter den sovjetiske politikaren Sergej Kirov som var blitt drepen året før. Under turnear utanfor Russland blir ensemblet ofte marknadsført som *Kirovballetten*, sjølv om det det offisielle namnet har vore *Sankt Petersburgs Mariinskij-ballett* sidan 1991. Mariinskijballetten driv Vaganova ballettakademi, ein leiande internasjonal ballettskule.

Mange av dei fremste ballettdansarane i Russland var knytte til Mariinskijballetten, blant andre Olga Preobrajenskaja, Matilda Ksjesinskaja, Anna Pavlova, Tamara Karsavina, Vatslav Nizjinskij, George Balanchine, Lydia Lopokova, Galina Ulanova, ‎Marina Semjonova, Rudolf Nurejev, Mikhail Barysjnikov og Svetlana Zakharova.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mariinskijballetten|Mariinskijballetten]]» frå , den 8. oktober 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Bolsjojteateret

**Bolsjojteateret** (russisk Большой театр, *Bolsjoj teatr*, norsk omsetjing 'store teater') er eit teater i Moskva i Russland som hovudsakleg syner opera, operettar og ballett.

Teateret blei grunnlagt i 1776 av prins Peter Urussov og Michael Maddox. I byrjinga gav teateret førestillingar i private heimar, men i 1780 kjøpte det Petrovkateatret og byrja å produsera skodespel og operaer.

Den noverande bygningen blei bygd på Teatralnajaplassen i 1825 for å erstatta Petrovkateatret, som var blitt øydelagt av brann i 1805. Det nye teateret var utforma av arkitekten Osip (Joseph) Bove, som òg hadde bygd det nærliggande Malyjteatret i 1824.

På denne tida tilhøyrde alle russiske teater tsaren. I Moskva og St. Petersburg var det to teater, eit til opera og ballett og eit anna til tragediar og komediar. Opera og ballett blei sett på som finare enn drama, og operaen blei kalla «det store teateret» (*bolsjoj* er det russiske ordet for «stor» eller «storslegen»), medan dramateateret blei kalla «mindre teater» (*malyj* er det russiske ordet for «liten»).

Teateret blei innvigd 18. januar 1825. I byrjinga presenterte det berre russiske stykke, men i 1840 utvida det òg til utanlandske verk. Ein brann i 1853 gav omfattande skadar og gjenoppbygginga fann stad under leiing av Albert Kavos, sonen operakomponist til Caterino Kavos. Teateret opna igjen i 1856. Under andre verdskrigen blei teateret skadd av bomber, men blei raskt reparert. 

Teateret er i dag mest kjent for ballettensemblet sitt, Bolsjojballetten.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bolsjojteateret|Bolsjojteateret]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Dmitrij Muratov

**Dmitrij Andrejevitsj Muratov** () er ein russisk journalist som vann Nobels fredspris 2021 saman med den filippinske journalisten Maria Ressa.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Dmitrij Muratov|Dmitrij Muratov]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*
Vjasna

**Vjasna** (belarusisk Вясна, 'vår') er ein menneskerettsorganisasjon frå Belarus med sete i Minsk. Organisasjonen vart grunnlagt i 1996 av Aljes Bjaljatski for å yta politiske fangar og familiane deira økonomisk og juridisk hjelp.

Organisasjonen vart seinare forboden, og Aljes Bjaljatski vart den 24. november 2011 dømt for skatteunndraging til fire og eit halvt år i straffeleir. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Vjasna|Vjasna]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*  

## Litteratur
* 

## Bakgrunnsstoff
* The Human Rights Center ''Viasna''
GUBOPiK

**Innanriksministeriets hovuddirektorat for bekjemping av organisert kriminalitet og korrupsjon i Republikken Belarus** (**GUBOPiK**) er ein belarusisk spesialstyrke. Han er vorte skulda for ei rekke overgrep mot borgarrettane, mellom dei bruk av vald og tortur mot menneske som tilhøyrer opposisjonen mot presidenten i landet, Aleksander Lukasjenko.
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:GUBOPiK|GUBOPiK]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*
Yang Wei

**Yang Wei** () er ein kinesisk tidlegare turnar frå Xiantao som vart verdsmeister i 2006 og 2007 og olympisk meister i 2008.

## Aktiv
Wei deltok i dei olympiske leikane i 2000, 2004 og 2008. Under Sommar-OL 2000 i Sydney vart han andremann i mangekampen, russaren Aleksej Nemov vart olympiameister. Fire år seinare enda Yang på sjuandeplassen i mangekampen, før han i 2008 på kinesisk heimegrunn vart olympisk meister. Både i Sydney i 2000 og i Beijing i 2008 var Wei med om å vinne gull for Kina i lagkampen. Ved leikane i Beijing sikra han seg også ein sølvmedalje i ringar.

Wei vart verdsmeister i turning i Århus i 2006 og i Stuttgart året etter. Med Kinas landslag fekk han VM-gull i 1999, 2003, 2006 og 2007. Dessutan har han vunne VM-gull i skranke i 2006. I 2003 kom Wei på andreplass i mangekamp under verdsmeisterskapen i Anaheim. Til medaljesamlinga høyrer to VM-bronsar i enkeltapparat, den eine frå 1999 i svingstang og den andre frå 2003 i hopp.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Yang Wei (gymnast)|Yang Wei (gymnast)]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*  

*
Bolsjojballetten

**Bolsjojballetten** er eit ballettensemble som dansar klassisk russisk ballett på Bolsjojteateret i Moskva.

Ensmeblet blei grunnlagd som ein danseskule for ein barneheim i Moskva i 1733. Han er seinare blitt kjend som den fremste balettruppen i Russland, og var den fyrste som framførte verket Svanesjøen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Bolsjojbaletten|Bolsjojbaletten]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*
International Society for Human Rights

**International Society for Human Rights** (**ISHR**) (engelsk; tysk  (**IGFM**)) er ein internasjonal menneskerettsorganisasjon med konsultativ status i Europarådet. Han har sete i Frankfurt am Main.

Organisasjonen vart grunnlagd i Vest-Tyskland i 1972 som *Gesellschaft für Menschenrechte* (GFM) med formålet å fremma internasjonal forståing og toleranse innan alle aspekt ved kultur og samfunn. I 1982 endra organisasjonen namn til det noverande, i samband med at det vart grunnlagt avdelingar i Austerrike, Sveits, Storbritannia og Frankrike. Organisasjonen er i dag aktiv i 35 land.

International Society for Human Rights/Internationale Gesellschaft für Menschenrechte har særleg lagt vekt på menneskerettsbrot i austblokklanda i Europa, særleg under den kalde krigen, og overvaka religionsfridom i land som Vietnam og Kina.

Organisasjonen gjev ut tidsskrifta *Human Rights Worldwide* (engelsk) og *MenschenRechte* (tysk).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:International Society for Human Rights|International Society for Human Rights]]» frå ,  den 8. oktober 2021.*  

## Litteratur
* Jürgen Wüst: *Menschenrechtsarbeit im Zwielicht. Zwischen Staatssicherheit und Antifaschismus*, (Schriftenreihe Extremismus und Demokratie, 13), Bouvier, Bonn 1999, ISBN 3-416-02861-9
* Jürgen Wüst: *«Imperialistisches Menschenrechtsgeschrei». Der Kampf des MfS gegen die Internationale Gesellschaft für Menschenrechte (IGFM) und Amnesty International (AI)*, i: *Deutschland Archiv*, Nr. 3/1998, S. 418—427
* Günter Platzdasch unter Mitwirkung von Rainer Fromm: ''Die sogenannte Internationale Gesellschaft für Menschenrechte Eine rechte Grauzonenorganisation'' Wiesbaden (Hrsg. Büro der Stadtverordnetenversammlung), 1990. Mit einem aktuellen Vorwort 2009

## Bakgrunnsstoff

*
Shape of Things to Come

«**Shape of Things to Come**» er ein song skriven av Barry Mann og Cynthia Weil for filmen *[[Wild in the Streets]]*, framført av det oppdikta bandetMax Frost and the Troopers i 1968 på albumet deira *[[Shape of Things to Come av Max Frost and the Troopers|Shape of Things to Come]]*, med solovokal av Harley Hatcher. Songen kom òg ut utan vokal av Davie Allan and the Arrows. Songen var berre like under to minuttar lang. Songenkom kring 35 år etter H.G. Wells sin *[[The Shape of Things to Come]]*.

## Suksess
Songen vart produsert av Mike Curb for exploitationfilmen *[[Wild in the Streets]]*, der skodespelaren Christopher Jones mimer til vokalen til Hatcher. Ein ung Richard Pryor speler trommeslagaren i bandet til Jones. Filen hadde premiere 29. mai 1968.

Samstundes med at filmen kom, vart songen gjeven ut på ein singel i lag med ein annan song frå filmen, «Free Lovin'» (skriven av Guy Hemric og Paul Wibier). Singelen nådde 22. plassen på ''Billboard'' Hot 100 i september 1968 og nådde andreplassen på den kanadiske singellista tidleg i oktober 1968. Songen låg i lag ni veker inne på den amerikanske Billboard-lista. 

Songen kom ut som det første sporet på albumet *[[Shape of Things to Come av Max Frost and the Troopers|Shape of Things to Come]]* etter at singelen vart blitt ein suksess. 

## Andre versjonar
Andre artistar som spelte inn songen var: 
*George Benson
*Slade 
*Rich Kids
*Aorta
*The Graduates
*Third Rail
*Paul Revere and the Raiders
*Glad
*The Pointed Sticks
*Nazareth
*Gary Moore
*The Ramones
*The Fuzztones
*The Urinals
*The Diodes
*Mod Fun
*Roslyn Kind
*The Vice Barons
*Vivian Reed
*Davie Allan and the Arrows
*Marshmallow Overcoat
*Thee Dirtybeats, 
*Toxic Reasons
*Hammer and the Nails
*Janelle Monáe.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Shape of Things to Come|Shape of Things to Come]]» frå ,  den 8. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Albumet Coz I Luv You

***Coz I Luv You*** er eit samlealbum av det britiske rockeband Slade. Det kom ut i 1972 i somme land i Europa, Australia og Argentina. Det var det første samlealbumet deira og nådde tiandeplassen i Nederland.

Det utnytta suksessen bandet hadde med gjennombrotet sitt med singlane «Get Down and Get with It», «Coz I Luv You» og «Look Wot You Dun» i 1971. Samlealbumet vart raskt sett saman og gjeve ut av Polydor. Utaom A-sidene inneheld samlinga miksar av B-sidene og albumspor frå albumet *[[Play It Loud]]* frå 1970.

## Utgjeving
«Coz I Luv You» vart gjeve ut av Polydor i Tyskland, Nederland, Noreg, Sverige, Argentina og Australia. I Argentina kom det ut under namnet *Mira Lo Que Has Hecho*, som tyder «Look What You Have Done». I Nederland hadde samleplata eit anna innhald enn dei andre utgåvene. Her vart «Angelina», «Candidate», «Look Wot You Dun» og «Could I» erstatta med «One Way Hotel», «Do You Want Me», «See Us Here» og «Know Who You Are».

I 1973 vart albumet gjeve ut på ny i Tyskland på Luxor Gold. Dette hadde òg eit anna innhald med «See Us Here», «One Way Hotel», «I Remember», «Pouk Hill» og «Dirty Joker» i staden for «My Life is Natural», «Candidate», «Could I», «Gospel According to Rasputin» og «Get Down and Get with It». Ei anna tysk nyutgåve kom i 1974, på Karussell, men med den originale sporlista frå 1972. Samleplata er ikkje lenger i trykk og har aldri vore utgjeven på CD. 

## Mottaking

I ei seinare melding av albumet skreiv Dave Thompson i AllMusic: «...sant nok var det lite her for samlarar å arbeide med utanom A- og B-side frå dei siste tre singlane deira sidan eit halvt dusin av songane kom frå *Play It Loud*. Men det er likevel eit strålande samlealbum der albuma står godt ved sidan av hittane. I myriaden av samleplater av Slade som har kome i tiåra sidan dette - det første av dei alle - kjennest dette nærare eit 'verkeleg' album enn nokre av dei andre.»

## Innhald

### Nederlandsk utgåve

### Tysk utgåve frå 1973

## Salslister

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder – solovokal, rytmegitar
*Dave Hill – sologitar, korvokal
*Jim Lea – bass, piano, fiolin, korvokal
*Don Powell – trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Coz I Luv You (album)|Coz I Luv You (album)]]» frå ,  den 8. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

}}
Get Down and Get with It

«**Get Down and Get with It**» er ein song av de amerikanske R&B-songaren og  låtskrivaren Bobby Marchan, først gjeven ut som «**Get Down with It**» på B-sida til singelen hans «Half a Mind» i 1964. I 1967 spelte den amerikanske songaren Little Richard inn sin eigen versjon, som han gav ut på singel. I 1971 spelte det britiske rockebandet Slade inn ein versjon av songen som «Get Down and Get with It», basert på utgåva til Little Richard, og dette gav bandet den første britiske hitten deira.

## Slade-versjonen

«Get Down and Get with It» vart gjeven ut av Slade i 1971. Det var den første singelen deira som gjekk inn på den britiske singellista då han nådde 16. plassen der og låg på lista i 14 veker. Versjonen til Slade vart produsert av Chas Chandler og kom seinare ut på samlealbumet *[[Sladest]]* i 1973.

### Innhald
;7"-singel (berre Storbritannia)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Do You Want Me» - 4:30
#«Gospel According to Rasputin» - 4:23

;7"-singel (Europa/Argentina)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Gospel According to Rasputin» - 4:23

;7"-singel (USA)
#«Get Down and Get with It» - 3:25
#«Do You Want Me» - 4:30

;7"-singel (Amerikansk promo)
#«Get Down and Get with It» - 3:25
#«Get Down and Get with It» - 3:25

;7"-singel (Frankrike)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Know Who You Are» - 2:50

;7"-singel (Mexico)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Know Who You Are» - 2:50
#«I Remember» - 2:55

;7"-singel (Australsk EP 1972)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Look Wot You Dun» - 2:54
#«Coz I Luv You» - 3:24
#«Take Me Bak 'Ome» - 3:13

;7"-singel (Brasiliansk EP 1972)
#«Get Down and Get with It» - 4:12
#«Mama Weer All Crazee Now» - 3:45
#«Cum On Feel the Noize» - 4:24
#«Gudbuy T'Jane» - 3:33

### Salslister

### Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, rytmegitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent
*Zoot Money - piano

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Get Down and Get with It|Get Down and Get with It]]» frå ,  den 9. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Tøffe, det lille lokomotivet

***Tøffe, det lille lokomotivet*** (originaltittel *Ivor the Engine*) er ein britisk animert TV-serie for barn. Serien blei opphavleg  sendt på ITV i 1959, men gjenoppstod i 1970-åra i fornya versjon med fargar på BBC. Her blei han send frå 1975 til 1977. Serien blei laga av Oliver Postgate og Peter Firmin sitt produksjonsselskap Smallfilms. Teikningane var ved Peter Firmin, musikken var komponert av Vernon Elliott og framført av The Vernon Elliott Ensemble, og historiene var skrivne av Oliver Postgate, som også var produsent.

Serien blei vist i NRK på 1960-, 1970- og 1980-talet. Dei norske stemmene blei lesne av Ragne Tangen og Rolf Just Nilsen.

*Tøffe, det lille lokomotivet* utgjorde hovuddelen av episodane i NRK sin barnetv-serie *[[Tertitten på barne-tv|Tertitten]]*, som blei sendt i 1969 og 1970, med Jon Skolmen som programleiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tøffe, det lille lokomotivet|Tøffe, det lille lokomotivet]]» frå ,  den 9. oktober 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Svart-hvitt-episoder fra 1960-tallet gjenfunnet i Kent, England BBC, 26. oktober 2010
Verdsmeisterskapen i symjing 2011

**Verdsmeisterskapen i symjing 2011**, den fjortande i rekka, vart avvikla i Shanghai i Kina i tida 24. til 31. juli.

Alexander Dale Oen vart verdsmeister på 100 meter bryst. Han tok dermed Noregs fyrste gullmedalje i ein verdsmeisterskap i symjing.  

## Menn
### 50 meter fri




### 100 meter fri





### 200 m fri





### 400 m fri





### 1500 m fri





### 100 meter rygg





### 200 m rygg





### 100 meter bryst





### 200 m bryst





### 100 meter butterfly





### 200 m butterfly





### 200 meter medley





### 400 m medley





### 4 x 100 m fri





### 4 x 200 m fri





### 4 x 100 m medley





## Kvinner
### 100 meter fri





### 200 meter fri





### 400 meter fri





### 800 meter fri





### 100 meter rygg





### 200 meter rygg





### 100 meter bryst





### 200 meter bryst





### 100 meter butterfly





### 200 meter butterfly





### 200 meter medley





### 400 meter medley





### 4 x 100 m fri





### 4 x 200 meter fri




### 4 x 100 meter medley





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swimming at the 2011 World Aquatics Championships|Swimming at the 2011 World Aquatics Championships]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*
Eurasianisme

**Eurasianisme** (russisk евразийство, evraziistvo) er ei politisk og intellektuell rørsle med opphav i den russisk émigré-gruppa som hevdar at den russiske sivilisasjonen ikkje tilhøyrer Europa eller Asia kulturelt sett, men utgjer sin eigen entitet. Rørsla dykka opp 1921 då brosjyren *Turn to the East* blei gjeven ut av ei gruppe russiske emigrantar. Ved slutten av andre verdskrigen var rørsla blitt kjend i Sovjetunionen. Ein av dei fremste representantane var Lev Gumiljov.

Rørsla fremjar stordommen til Russland og har spreidd seg, ut frå Russland til land som Kasakhstan og Tyrkia. Rørsla ønskjer å få fram kva som ligg i denne stordommen og kvifor dette berre kan målførast gjennom eit imperium. Geopolitisk og dessutan kulturell unikheit er begge viktige delar av denne stordommen. Sjølv om rørsla er oppdelt har dei ulike retningane same ideologiske grunnide som er at Russland er ein separat kultur, skild frå både europeisk og asiatisk kultur.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Eurasianism|Eurasianism]]» frå ,  den 9. oktober 2021.*
Gudbuy T'Jane

«**Gudbuy T'Jane**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1972 som den andre singelen frå det tredje studioalbumet deira, *[[Slayed?]]*. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Songen nådde andreplassen på den britiske singellista og låg inne på lista i 13 veker. Singelen selde til sølvplate i Storbritannia i 1973. I USA nådde songen 68. plassen. Han vart òg gjeven ut på samlealbumet *[[Sladest]]* i 1973.

Songen gjekk til topps på lista til *[[New Musical Express]]* og var den mest suksessrike singelen til Slade i USA i 1970-åra, då han nådde 68. plassen der. B-sida til singelen «I Won't Let It 'Appen Agen», som òg kom ut på *Slayed?* som eit albumspor.

Det vart filma to musikkvideoar til filmen, begge av Caravelle. Den første viste bandet som vitskapsfolk i eit observatorium med kvite frakkar og utklyppstavle. Den andre videoen vart filma i The Rainbow Theatre i London ein ettermiddag før bandet skulle halde konsert der. Dei framførte songen på scenen og seinare vart det lagt til filmklipp frå publikum.

I Storbritannia spelte bandet songen på musikkshowet *[[Top of the Pops]]*. Dei spelte òg songen på det tyske TV-showet *Musikladen* og det nederlandske showet *[[TopPop]]*.

## Innhald
;7"-singel
# «Gudbuy T'Jane» – 3:31
# «I Won't Let It 'Appen Agen» – 3:15

;7"-singel (Amerikansk promo)
# «Gudbuy T'Jane» – 3:31
# «Gudbuy T'Jane» – 3:31

;7"-singel (Singapore EP)
# «Gudbuy T'Jane» – 3:31
# «Look At Last Nite» – 3:06
# «Mama Weer All Crazee Now» – 3:45
# «I Won't Let It 'Appen Agen» – 3:15

## Salslister

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder – solovokal, rytmegitar
*Dave Hill – sologitar, korvokal
*Jim Lea – bass, korvokal
*Don Powell – trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler – produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gudbuy T&#39;Jane|Gudbuy T&#39;Jane]]» frå ,  den 9. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Wim Suurbier

**Wilhelmus Lourens Johannes Suurbier**, kjend som **Wim Suurbier**, () var ein nederlandsk fotballspelar frå Eindhoven. Han var med om å vinne europacupen tre gongar og vart seriemeister sju gongar med Ajax Amsterdam. Med Nederland sitt landslag vann hann to VM-sølv og ein EM-bronse. Høgrebacken Suurbier var både kjapp og uthaldande.

## Karriere
### Klubbspel
Suurbier debuterte på Ajax sitt fyrstelag då han var 19 år og spelte for klubben i 13 år til 1977. Han spelte fast på det historiske Ajax-laget som stod for den epokegjerande total-fotballen frå kring 1970. Sentralt i dette mannskapet, som vann europacupen for serievinnarar tre år i rad, stod Johan Cruijff. Etter 1977 vandra Suurbier frå klubb til klubb utanlands; Vest-Tyskland, Frankrike, USA og heimlandet.

### Landslagsspel
Frå 1966 til 1978 deltok Suurbier i 60 landskampar og skåra 3 landslagsmål for Nederland. Han spelte heile VM-finalen 1974 mot Vest-Tyskland, i 1978 kom han på bana som innbytar i VM-finalen mot Argentina. Begge finalane enda med tap for Nederland. I EM i fotball 1976 vann Suurbier og Nederland med 3-2 over Jugoslavia i bronsefinalen.

### Merittar
*VM-sølv: 1974 og 1978 med Nederland
*EM-bronse: 1976 med Nederland
*Vinnar av Europacupen: 1971, 1972, 1973 for Ajax Amsterdam
*Seriemeister: 1966, 1967, 1968, 1970, 1972, 1973, 1977 for Ajax Amsterdam (7)
*Nasjonal cupmeister: 1967, 1970, 1971, 1972 for Ajax Amsterdam

## Kjelder

**Denne artikkelenbygger på «[[:de:Wim Suurbier|Wim Suurbier]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*  
*eu-football
Leopoldo Luque

**Leopoldo Jacinto Luque** ( var ein argentinsk fotballspelar frå Santa Fe som vart verdsmeister i 1978 med Argentinas landslag. Han var angrepsspelar.

Luque var innom ti ulike fotballklubbar i heimlandet og Brasil. Han var framom alt knytt til River Plate, ein klubb han spelte for i tida 1975-80. Han vart nasjonal serimeister med klubben i 1975 og 1980.

Frå landslagsdebuten i 1975 deltok i 44 landskampar fram til 1981. I alt skåra han 22 landslagsmål. Fire av måla kom under verdsmeisterskapen på heimebane i 1978. Argentina sigra i finalen mot Nederland med 3 mot 1.

Han døydde i Mendoza av Covid-19.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Leopoldo Luque|Leopoldo Luque]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*
Einar Brun

**Einar Brun** () var ein norsk biolog som arbeidde med emne innan marinbiologi og med studiar av sjøfuglkoloniar. Han var mellom anna leiar ved Marinbiologisk Stasjon ved Universitetet i Tromsø og arbeidde med realisering av anlegg for lakseoppdrett.

Einar Brun voks opp i Sandefjord der han tidleg fekk interesse for ornitologi og tok til å merke fuglar for Stavanger Museum. Frå 1965 var han busett i Tromsø, knytt til Tromsø Museum og universitetet. Han var gift med kunstnaren Diana Mary (Dido) Berry. 

## Karriere
Frå 1955 arbeidde han med ringmerking i Sverige og Danmark og frå 1957 på øya Skokholm i Wales der han blei tilsett på fuglestasjonen frå 1958. 

Brun tok hovudfag ved Zoologisk museum i Oslo i 1963, og doktorgraden på pigghudar ved universitetet i Liverpool i 1969.

Frå 1964 blei Brun tilsett ved Tromsø Museum. I 1972 blei han utnemnd til professor i akvatisk biologi ved Universitet i Tromsø, men returnerte til Tromsø Museum i 1975.

Brun dokumenterte funn av kvikksølv i sjøfuglegg i 1974, observerte nedgang i alkefuglpopulasjonar og dokumenterte dette ved eit symposium i Seattle i USA i mai 1975.

Blant publikasjonane til Einar Brun finst ei bok i programmering for problem i statistisk analyse på Noregs første datamaskin med integrerte kretsar, Simulator for Automatisk Maskineri, SAM 2.

## Publikasjonar, utval
* *Ornithological Features of Nord-Fugløy and Sør-Fugløy*, i Astarte nr. 1(22), 1963, s. 1–13
* 
* *Utbredelse og hekkebestand av lomvi (Uria aalge) i Norge*, i Sterna nr. 8, 1969, s. 209–224
* *Utbredelse og hekkebestand av alke (Alca torda) i Norge*, i Sterna nr. 8, 1969, s. 345–359
* *Biology of Manx Echinoderms*, Ph.D. thesis, University of Liverpool, 1969
* 
* 
* *Populasjonsendringer hos noe sjøfugler i Sør-Norge*, i Sterna nr. 10, 1971, s. 35–56
* *Establishment and Population Increase of the Gannet Sula bassana in Norway*, i Ornis scandinavica nr. 2, 1972, s. 27–38
* *Mercury in Eggs of Norwegian Seabirds* (sm.m. N. Fimreite m.fl.), i Astarte nr. 7, 1974, s. 71–75
* *Breeding Success of Gannets Sula bassana at Nordmjele*, Andøya, i Astarte nr. 7, 1974, s. 77–82
* *Barentshavets sjøfuglressurser* (sm.m. M. Norderhaug og G. U. Møllen), i Meddelelser fra Norsk Polarinstituttnr. 104, 1977, s. 1–119
* *Present Status and Trends in Populations of Seabirds in Norway*, i US Department of the Interior, Fish and Wildlife Service, Wildlife Research Report 11, 1979, s. 289–301

## Kjelder

;Referansar
Take Me Bak 'Ome

**«Take Me Bak 'Ome»** er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeve ut i 1972 som ein singel utan album. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Songen gjekk til topps på den britiske singellista som den andre singelen deira som klarte dette. Han låg inne på lista i 13 veker. Songen selde til sølvplate i Storbritannia i 1972. I USA nådde songen 97. plassen og det vart den første songen deira som nådde *Billboard* Hot 100. Songen kom sidan ut på samlealbumet *[[Sladest]]* i 1973.

B-sida til singelen var «Wonderin' Y"» og var eksklusiv for singelen, fram til han kom ut på samleplata *[[B-Sides av Slade|B-Sides]]*.

## Innhald
;7"-singel
# «Take Me Bak 'Ome» - 3:13
# «Wonderin' Y» - 2:48

;7"-singel (Singapore E.P.)
# «Take Me Bak 'Ome» - 3:13
# «Wonderin' Y» - 2:48
# «Darlin' Be Home Soon» - 5:43
# «Know Who You Are» - 3:37

## Salslister

## Andre versjonar
* I 1973 spelte Vandyke Brown, Unicorn Express og Indigo Blue inn songen i lag med Slade-songane «Cum On Feel the Noize» og «Coz I Luv You» for albumet *Million Copy Hit Songs Made Famous by Slade, T. Rex, Sweet*.

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, rytmegitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Take Me Bak &#39;Ome|Take Me Bak &#39;Ome]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*
My Friend Stan

«**My Friend Stan**» (skrive «**MY FRIEИD STAИ**») er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeve ut i 1973 som den første singelen frå det fjerde studioalbumet deira, *[[Old New Borrowed and Blue]]*. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Songen nådde andreplassen på den britiske singellista og låg åtte veker inne på lista. Singelen selde til sølvplate i Storbritannia i oktober 1973.

«My Friend Stan» var i lag med samleplata *Sladest* den første utgjevinga til Slade etter den nesten dødelege bilulykka til trommeslagaren Don Powell i juli 1973.

B-sida til songen var «My Town», som seinare kom ut som eit albumspor på *Old New Borrowed and Blue*.

Det vart filma ein musikkvideo for å marknadsføre singelen, som vart spelt inn i Olympic Studios i Barnes. Videoen syner bandet som speler inn songen. I Storbritannia framførte bandet songen på musikkshowet *Top of the Pops*. I Frankrike framførte dei songen på TV-showet *Dimanche Salvador* og i Amerika framførte dei han på TV-showet *Midnight Special* i 1974.

## Innhald
;7"-singel
# «My Friend Stan» - 2:38
# «My Town» - 3:02

## Salslister

## Andre versjonar
*In 1973, Finnish singer Muska spelte inn ein versjon av songen for her self-titled album. The song is titled «Ystävättäret».
*In 1993, Belgian band The Romans spelte inn ein versjon av songen for albumet deira *Major Panic*.

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, guitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - piano, bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:My Friend Stan|My Friend Stan]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Everyday av Slade

«**Everyday**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1974 som den andre singelen frå det fjerde studioalbumet deira *[[Old New Borrowed and Blue]]*. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder, bassisten Jim Lea og kona hans Louise Lea (ikkje oppført), og produsert av Chas Chandler. Songen nådde tredjeplassen på den britiske singellista og låg sju veker inne på singellista. Singelen selde til sølvplate i Storbritannia i april 1974 berre tre dagar etter han kom ut.

I 2013 vart songen ytta i ein britisk reklamefilm for nettbrettet Nexus 7. Som følgje av dette gjekk songen inn att på den britiske singellista seint i november og nådde 69. plassen som følgje av digital nedlasting.

Songen var piano-dominert, noko som var ein uvanleg stil for Slade, og bandet visste at dei tok ein risiko. 

B-sida til singelen var «Good Time Gals», som òg kom ut på albumet *Old New Borrowed and Blue*. Bandet framførte songen to gonger på musikkshowet *[[Top of The Pops]]* og på *Clunk Click*. Bandet framførte òg songen på det nederlandske TV-showet *[[TopPop]]*.

## Innhald
;7"-singel
# «Everyday» - 3:05
# «Good Time Gals» - 3:28

## Salslister

## Andre versjonar
* I 1992 spelte den finske skodespelaren og songaren Samuli Edelmann inn songen for albumet *Yön valot* under tittelen «Enkeli». Den finske musikaren Kari Kuivalainen skreiv den finske teksten. 
* I 2005 gav det engelske hardrockbandet The Quireboys ut ein versjon av songen som B-side til singelen «Tears in Heaven».

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, gitar
*Jim Lea - piano, sologitar, bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Everyday (Slade song)|Everyday (Slade song)]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
The Bangin' Man

«**The Bangin' Man**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1974 som ein singel utan album. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Singelen nådde tredjeplassen på den britiske singellista og låg inne på lista i sju veker. Songen selde til sølvplate i Storbritannia for eit sal på over 250&nbsp;000 same året.

Etter at bandet hadde gjeve ut «Everyday» på singel i mars 1974 med ein pianodominert stil, gjekk bandet attende til ein meir rockedominert stil på «The Bangin' Man» som kom ut i juni 1974. B-sida til singelen var «She Did It to Me» og var eksklusiv for singelen og kom sidan ut på samleplata *[[B-Sides av Slade|B-Sides]]*. 

Bandet framførte songen på det britiske TV-showet *Supersonic* og det tyske TV-showet *Disco*. Bandet framførte òg songen på det nederlandske TV-showet *[[TopPop]]*. Songen vart ikkje framført på det britiske TV-showet *[[Top of the Pops]]* på grunn av ein streik i BBC.

## Innhald
;7"-singel
#«The Bangin' Man» - 4:10
#«She Did it to Me» - 3:16

## Salslister

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, rytmegitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Bangin&#39; Man|The Bangin&#39; Man]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
How Does It Feel av Slade

«**How Does It Feel**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1975 som den andre singelen frå filmmusikkalbumet og det femte studioalbumet deira *[[Slade in Flame]]*. Songen vart spelt inn for filmen med same namn. Han vart skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Han nådde 15. plassen på den britiske singellista og låg inne på lista i sju veker.

Melodien til «How Does It Feel» var den første Lea hadde skrive nokon gong, då han framleis gjekk på skulen. 

I 1999 sa Noel Gallagher frå Oasis at songen var «ein av dei beste songane skrivne nokon gong i pophistoria». 

B-sida til singelen var «So Far So Good», som òg kom ut på albumet. I USA vart «O.K. Yesterday Was Yesterday» gjeven ut som B-side. Denne var òg frå *Slade in Flame*. 

## Format
;7"-singel
#«How Does It Feel» - 4:46
#«So Far So Good» - 2:59

;7"-singel (Amerikansk utgåve)
#«How Does It Feel» - 3:15
#«O.K. Yesterday Was Yesterday» - 3:58

;7"-singel (Amerikansk promo)
#«How Does It Feel» - 3:15
#«How Does It Feel» - 3:15

## Salslister

## Andre versjonar
*I 2001 spelte den engelske rockevokalisten Chris Farlowe inn ein versjon av sporet til hyllestalbumet *Slade Remade*.
*I 2006 gav den engelske rockegruppa Def Leppard ut sin eigen versjon av songen som eit eksklusivt bonusspor frå iTunes for albumet *[[Yeah! av Def Leppard|Yeah!]]*.
*I 2016 framførte den engelske songar-låtskrivaren James Blunt ein versjon av songen som ein del av settet hans ved opningsseremonien for Invictus Games 2016 i Orlando i Florida.
*I 2017 gav den britiske songaren Joanna Forest ut sin eigen versjon av songen på debutalbumet *Stars Are Rising*. Han vart utgjeven som den første singelen til albumet.

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, gitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - bass, piano, orgel, fløyte, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Medlemmar av Gonzalez - blåserekkje
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:How Does It Feel (song)|How Does It Feel (song)]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Far Far Away

«**Far Far Away**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1974 som den første singelen frå filmmusikkalbumet og det femte studioalbumet deira *[[Slade in Flame]]*, for å marknadsføre den komande filmen med same namn. Songen var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Singelen nådde andreplassen på den britiske singellista og låg inne på lista i seks veker. Songen selde til sølvplate i Storbritannia i november 1974.

B-sida til singelen var «O.K. Yesterday Was Yesterday», som kom ut som eit albumspor på *Slade in Flame*. 

## Format
;7"-singel
#«Far Far Away» - 3:33
#«O.K. Yesterday Was Yesterday» - 3:51

;7"-singel (1975 Smiths Chart Busters-utgåve)
#«Far Far Away» - 3:33
#«Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)» - 4:33

;7"-singel (Nederlandsk utgåve 1989)
#«Far Far Away» - 3:33
#«How Does It Feel» - 5:55

;7"-singel (Tysk utgåve 1993)
#«Far Far Away» - 3:33
#«Skweeze Me Pleeze Me» - 4:26

;CD-singel (Tysk utgåve 1993)
#«Far Far Away» - 3:34
#«Mama Weer All Crazee Now» - 3:41
#«Skweeze Me Pleeze Me» - 4:26

;CD-singel (Tysk-utgåve 1993, papp-versjon)
#«Far Far Away» - 3:34
#«Skweeze Me Pleeze Me» - 4:26

## Salslister

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, gitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - bass, orgel, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Andre versjonar
*I 1993 spelte det elektroniske bandet Red 2 inn ein versjon av songen og gav han ut som singel i Tyskland og Belgia.
*I 1995 spelte det tsjekkiske metalbandet Arakain inn ein versjon («Dal Dal Se Ptej») for albumet *Legendy*
*I 1996 framførte den reformerte versjonen av glamrockbandet Mud sporet live.
*I 1999 spelte det danske bandet Pretty Maids inn ein versjon for albumet *First Cuts ... and Then Some*.
*I 2006 spelte det danske bandet Fenders inn ein versjon av songen på albumet *It's Magic - hits frå 70'erne*.
*I 2012 vart songen speltinn og omsett til ukrainsk av visesongaren Yurij Veres for albumet *60/70*.
*I 2012 spelte The Wonder Stuff inn songen på ei plate med coverversjonar kalla *From the Midlands with Love* som følgde med plata *Oh No It's ... The Wonder Stuff*.
	 
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Far Far Away (song)|Far Far Away (song)]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
*
Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)

**«Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)»** er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeven ut i 1975 som ein singel utan album. Han var skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler. Songen nådde sjuandeplassen på den britiske singellista og låg inne på lista i sju veker.

Singelen var den første nye singelen deira etter filmen *[[Slade in Flame]]*. I dei to første vekene etter singelen kom ut, selde han 200&nbsp;000 eksemplar.

B-sida til singelen var «Raining in My Champagne», som var eksklusiv til singelen og kom seinare ut på samleplata *[[B-Sides av Slade|B-Sides]]* i 2007. Sjølv om songen i utgangspunktet var ein singel utan album andre stader, kom han ut på den amerikanske Warner Bros. Records-utgåva av albumet *[[Slade in Flame]]* i 1975.

Det vart filma ein musikkvideo for singelen, som var regissert av anten Gavrik Lasey eller Richard Loncraine. Videoen syner bandet som framfører songen medan Holder går kledd i ei raud- og gulprikka jakke eit stort kipper-slips, medan gitaristen Dave Hill går kledd i svart cowboy-kostyme. I Storbritannia framførte bandet songen på musikkshowet *[[Top of the Pops]]* og barneshowet *[[Shang-a-Lang]]*.

## Innhald
;7"-singel
#«Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)» - 4:30
#«Raining In My Champagne» - 4:12

## Salslister

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - solovokal, gitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - keyboard, bass, korvokal
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)|Thanks for the Memory (Wham Bam Thank You Mam)]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
When the Lights Are Out

«**When the Lights Are Out**» er ein song av det britiske rockebandet Slade, gjeve ut i 1974 som den fjerde og siste singelen frå det fjerde studioalbumet deira, *[[Old New Borrowed and Blue]]* (kjend som *Stomp Your Hands, Clap Your Feet* i Amerika). Singelen kom ut i Amerika og Belgia. Songen vart skriven av solovokalisten Noddy Holder og bassisten Jim Lea, og produsert av Chas Chandler.

Singelen selde ikkje godt nok til å gå inn på noko singelliste. 

«When the Lights Are Out» var den første Slade-songen med Jim Lea på solovokal og Noddy Holder song berre på refrenget. B-sida til singelen var «How Can It Be», som òg kom ut på *Old New Borrowed and Blue*. 

## Innhald
;7"-singel
#«When the Lights Are Out» - 3:05
#«How Can It Be» - 3:01

;7"-singel (Amerikansk promo)
#«When the Lights Are Out» - 3:05
#«When the Lights Are Out» - 3:05

## Andre versjonar
*I 1978 spelte den amerikanske songaren Bob Segarini inn ein versjon av songen for albumet hans *Gotta Have Pop*. Han vart òg utgjeven som singel i Canada i november same år.
*I 1979 spelte Jim Lea inn sin eigen versjon av songen med broren Frank som ein del av sideprosjektet The Dummies. Han vart utgjeven på singel av Cheapskate Records i desember 1979, lagt til spelelista til Radio One og vart Paul Burnett si «singel for veka». Likevel lei singelen av distribusjonsproblem, og då han hadde vorte gjeven ut på nytt på Pye Records i januar 1980, var han ikkje lenger på radio og songen nådde ikkje singellista. Pye gav òg ut singelen i Tyskland i april 1980. Versjonen vart inkludert på albumet *[[A Day in the Life of the Dummies]]* frå 1992, som samla innspelingane til The Dummies.
*I 2009 inkluderte det amerikanske rockebandet Cheap Trick ein versjon på det sekstande studioalbuma deira *[[The Latest]]*, der han var hovudsingelen. Han hadde vorte spelt inn i 1976, men vart ikkje utgjeven då. Medan han spelte inn nytt materiale, insisterte produsenten Julian Raymond på at songen skulle bli inkludert på albumet. I eit intervju den gongen sa han: «Eg kunne ikkje tru at han ikkje vart utgjeven i 76 då bandet gjorde han. Eg insisterte på at dei sette han på plata akkurat som han var.»

## Medverkande
;Slade
*Noddy Holder - korvokal, gitar
*Dave Hill - sologitar, korvokal
*Jim Lea - solovokal, bass
*Don Powell - trommer

;Andre medverkande
*Chas Chandler - produsent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:When the Lights Are Out|When the Lights Are Out]]» frå ,  den 10. oktober 2021.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mage

**Mage** kan vise til:
* Abdomen, kroppsdelen som ligg mellom underlivet og brystet
* Magesekk, eit fordøyelsesorgan
* Magen i Israel, ein kibbutz sør i Israel
* Magen Shaul, ein moshav nord i Israel
Bokrull

**Bokrull** eller **skriftrull** er ein rull av papyrus, pergament eller papir som ein har skrive eller teikna på. Han blei brukt til å oppbevara skrifter i før ein fann opp kodeksar og innbundne bøker, og er framleis ein del i bruk i religiøs samanheng. Mediet ein skriv på er festa mellom to rullar, og blir rulla frå den eine av dei til den andre etterkvart som ein les. Det er berre skrift på ei av sidene.

Rotulus er ein type rull som ikkje er festa på begge sider, men rulla opp på ein enkelt pinne. 

Skriftrullar er i dag særleg brukte til religiøse skrifter, som torárullar, og viktige historiske dokument.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Skriftrull|Skriftrull]]» frå ,  den 10. oktober 2021.*
Slavisk eggdekorasjon

**Slavisk eggdekorasjon** er ulike tradisjonar for å pynta egg i den slaviske verda og tilstøytande område. Tradisjonen med å pynta egg i slaviske kulturar oppstod i heidensk tid, og blei omforma gjennom religiøs synkretisme til kristne påskeegg. Dei pynta egga har likevel att mykje heidensk symbolisme.

Dekorerte påskeegg er kjende under ulike namn frå mange slaviske folkegrupper, som kviterussarar (пісанка, *pisanka*), bulgararar (писано яйце, *pisano yaytse*), kroatar (*pisanica*), tsjekkarar (*kraslice*), makedonarar (вапцано јајце, *vapcano jajce*),  polakkar (*pisanka*), russarar (крашанки, *krashanki*, eller писанки, *pisanki*), serbarar (*писаница / pisanica*), slovakar (*kraslica*), slovenarar (*pisanica,* *pirhi* eller *remenke*), sorbarar (*jejka pisać*) og ukrainarar (*писанка*, *pysanka*) . Mange av namna er avleidde frå den slaviske rota *pisa*, som er knytt til måling (og kognat til latinsk *pictura*). Tradisjonen er også utbreidd i andre sentral- og austeruopeisk kulturar som ikkje er slavarar: Blant ungararar (*hímestojás*),  litauarar (*margutis*) og rumenarar (*ouă vopsite*, *incondeiate* eller *impistrite*).

Som med religiøse ikon snakkar ein gjerne om å «skriva» egg i staden for å måla eller farga dei. Ein lagar ofte dekorasjonen på eit egg ved hjelp av ein voksresistent prosess som liknar på batikk. Ein bruker stylus til å påføra varm voks på skalet til eit egg, som så blir lagt i ei rekkje fargebad. Voksen forseglar fargestoffet i egget; fargane og mønsteret kjem fram når voksen blir fjerna (ved å smelta han av) til slutt.

Andre teknikkar inkluderer dropedraging, ein variant av batikk der ein bruker eit nålehovud for å påføra ein drope voks og dra han; ein ripeteknikk der ein påfører fargestoff på eit egg og deretter ripar inn mønster; måla egg, der skalet blir måla med pensel; og forskjellige versjonar av appliké, der ulike gjenstandar (halm, papir, perler, paljettar) blir limte til eggeskalet.

## Galleri

Easter egg - Kroton 021.JPG|Rissa polsk påskeegg
Kroszonka Opolska - Easter Egg (Opole Silezia).png|To polske egg
Czechy pisanka etap dekorowania 2.jpg|Tsjekkisk egg pynta med dropedraging
Czechy pisanka wzór woskiem1.jpg|Tsjekkisk egg ein kan henga opp
Писанка Гуцульщини.jpg|Ukrainsk egg måla med geometriske mønster
Sorbische Ostereiermalerei Schleife 7.JPG|Sorbiske egg



Lipek, pisanka.jpg|Pisanka-skulptur i Polen
Huevos de Pascua frente a la Catedral de Zagreb, Croacia, 2014-04-13, DD 01.JPG|Pisanica-skulpturar i Zagreb i Kroatia
04 Pysanka in Vegreville AB.jpg|Kjempepysanka i Vegreville i Canada


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Egg decorating in Slavic culture|Egg decorating in Slavic culture]]» frå ,  den 12. oktober 2021.*  

## Bakgrunnsstoff
* Pysanka: Icon of the Universe (arkivert nettside)
* Polish Traditions and Customs (arkivert nettside)
* Making Sorbian Easter Eggs
* Ukrainian Easter Traditions and Customs
Repvåg

**Repvåg** (nordsamisk *Reiffváhki*) er eit fiskevær og ei bygd i Nordkapp kommune i Finnmark. Staden ligg på fastlandssida i kommunen på vestsida av Porsangerfjorden.

Repvåg spela ei viktig rolle som hamn og handelsstad under pomorhandelen med Russland fram til 1917.

Repvåg kyrkje og Repvåg kraftverk ligg i bygda.

## Kjelder




## Bakgrunnsstoff
Internasjonal stil

**Internasjonal stil** (engelsk *International Style*) er ein arkitekturstil som, med føregangarar under mellomkrigstida, dominerte arkitekturen internasjonalt frå byrjinga av 1950-talet til midten av 1970-talet.

Omgrepet blei opphavleg laga før utstillinga som Philip Johnson arrangerte på Museum of Modern Art i New York i 1932. Utstillingskatalogen som Johnson skreiv til utstillinga saman med Henry Russel Hitchcock fekk nettopp tittelen *The International Style*. Katalogen skildra bygningar frå perioden 1922-1932 som ikkje berre nytta det som blei sagt vera det viktigaste strukturelle og konstruktive elementet i moderne arkitektur – det indre rammeverket av stål eller betong – men som også aksentuerte denne berande strukturen gjennom å fjerna berande vegger og behandla heile bygningsvolumet som meir eller mindre sammanvovne abstrakte volum. Viktige førebilete var Frank Lloyd Wright, Deutscher Werkbund, Bauhaus og De Stijl. Av enno større tyding blei Le Corbusier sin Villa Savoye der veggene var tydeleg viste fram som tynne membranar gjennombrotne av horisontale vindaugeband og heile husvolumet var definert av dei (abstrakta) flaumane som skulle strøyma gjennom det.

Utstillingskatalogen kom gjennom den strategisk valde tittelen sin, den detaljerte analysen og store påverknaden til å bli definerande for stilretninga som følgde og som kom til å totalt dominera arkitekturen internasjonalt i fleire tiår etter andre verdskrigen. Fleire av dei viktigaste representantane hans hadde flykta frå Nazi-Tyskland og Sovjetunionen under Stalin, (til dømes Mies van der Rohe), noko som gjorde at heile stilen, saman med modernismen generelt, kom til å assosierast med dei liberale demokratia i vest. På så måte fekk stilen eit eineståande gjennombrot etter krigen, på begge sidene av Atlanteren. På denne tida hadde stilen gått over frå å vera ei diversifisert, eksperimentell rørsle til ein meir konform og formalistisk stil som kombinerte prefab-teknologi med repetitive fasadeelement.

Le Corbusier fekk i oppdrag til å utvikla ein ny type av bustad basert på dei nye ideane – Unité d'habitation blei bygt som ein prototyp i Marseille 1946-1952 – og gjennomførte fleire storskalaprosjekt i India. I USA og øvrige verda vart stilen normskapande og nokre av dei best kjende bygningar er SN-bygningen og Seagram Building i New York. I Noreg er Kalmarhuset i Bergen, Villa Stenersen i Oslo og Ingierstrand bad i Nordre Follo døme. Svenske døme er Folksamhuset og Hötorgshusen.

Allereie då internasjonal stil slo gjennom møtte han motstand, og innan kort tid hadde ei motrørsle teke form: strukturalismen som blei ein føregangar for postmodernismen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Internationell stil|Internationell stil]]» frå ,  den 12. oktober 2021.*