open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rangitikei District

**Rangitikei District** er eit distrikt der den største delen ligg i regionen Manawatu-Wanganui på Nordøya på New Zealand. Ein mindre del, byen Ngamatea (13,63 % av arealet), ligg i regionen Hawke's Bay. Distriktet ligg sørvest på øya, og omfattar nedslagsfeltet til Rangitikei River.

## Geografi
Distriktet ligg nord for Wellington og strekkjer seg frå South Taranaki Bight mot North Island Volcanic Plateau. Det dannar eit trapesforma område som omfattar byane Taihape, Bulls, Marton, Hunterville og Mangaweka. Flatevidda til distriktet er 4 538 km².
Topografisk varierer landskapet frå sandsletter langs kysten til karakteristiske åsryggar i innlandet.

## Folketal
Ved folketeljinga i 2006 var det 14 712 innbyggjarar i distriktet. Den største byen, og setet for distriktsstyret, er Marton, der folketalet var 4 680 ved teljinga. 

## Togulukka
Ein del av Whangaehu-elva renn gjennom den nordlege delen av distriktet. I den øvre delen av elva fann *Tangiwai-katastrofen* stad julaftan i 1953, den største jarnvegsulukka på New Zealand, der 151 menneske mista livet.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rangitikei District|Rangitikei District]]» frå , den 28. april 2009.* 

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside til Rangitikei District Council
* Rangitikei.com
* Reckreasjon
* Litt historisk informasjon om Rangitikei District  på www.movetothecountry.co.nz
Småbåtregisteret

**Småbåtregisteret** samlar inn, samordnar og systematiserer data om fritidsbåtar, herunder opplysingar om båt, motor og eigartilhøve.

Registeret vert nytta ved identifisering av båtar og båteigarar i saker som gjeld tjuveri, skadeverk og ulykkar på sjøen. Det vert òg nytta til å legitimere eigedomsrett ved sal av fritidsbåt.

Registeret vart innført som ei obligatorisk ordning ved lov som trådde i kraft desember 1997. Registreringsplikten vart oppheva desember 2002, slik at registrering i småbåtregisteret no er ei frivillig ordning. Likevel kan registrering likevel vere eit krav som forsikringsselskapet set som vilkår for å forsikre fritidsbåtar.

Småbåtregisteret vert no ført av Redningsselskapet. Dei som vil stå registrerte, må betale eit årleg gebyr.

## Kjelde
* Om småbåtregisteret på NSSR sine heimesider 

### Referansar
Stolt-Nielsen

**Stolt-Nielsen** () er eit norsk-luxemburgsk konsern som i hovudsak driv med sjøtransport av flytande kjemikaliar og andre flytande substansar som bulklast over store delar av verda. Ein nyttar om lag 150 havgåande farkostar, der om lag halvparten er eigd eller drifta/bemanna av Stolt-Nielsen. Stolt-Nielsen er i dag eit av verdas største shippingselskap. Stolt-Nielsen driv i tillegg tankterminalar i USA, Europa, Sør-Amerika og Asia. Andre delar av konsernet er Stolt Tank Containers, samt Stolt Sea Farm som driv med oppdrett og foredling av fisk.

Selskapet vart grunnlagt i 1959 av Jacob Stolt-Nielsen, som rekna seg sjølv som oppfinnaren av parceltankskipa, ein type fartøy som skil seg frå andre tankskip ved at kvar tank har si eiga pumpe og røyrsystem.
¨
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
* Stolt-Nielsen Transportation Group 
* Stolt Sea Farms
Tabernasørkenen

**Tabernasørkenen** er ein ørken i Spania. Han ligg i provinsen Almería, om lag 30 km nord for hovudstaden Almería i Tabernas kommune. Ørkenen er eit verna område som dekkjer 280 km². 

## Klima
Tabernasørkenen ligg mellom Sierra de los Filabres i nord og Sierra de Alhamilla i sør-søraust og er slik isolert frå dei fuktige vindane frå Middelhavet i eit område med lite nedbør kalla Levante. Ørkenen får om lag 240 mm nedbør årleg. Høge temperaturar året rundt (normaltemperatur på 18&nbsp;°C) og mange soltimar (3000 timar) har gjeve ein verkeleg ørken. Desse eigenskapane vert òg forsterka av fønvindeffekten. 

## Geologi og biologi

Det vesle regnet området får kjem vanlegvis i kraftige regnbyer, slik at overfalta, som består av mergel og sandstein er tørr og har særs lite vegetasjon. I staden fører regnet til erosjon som har forma badlandlandskapet. Arroyo er ei elv som oppstår i periodar med kraftig regn og nærer opp om den spreidde vegetasjonen og dyrelivet som finst her, som firfisler, piggsvin, kaier, kvitbuksandhøner, blåtrast, triel, trompeterfink og topplerke.

## Populærkultur

Sidan Tabernasørkenen liknar dei nordamerikanske ørkenane vart han mykje nytta i spaghetti westernfilmar frå 1950- til 1980-åra, som *[[For a Few Dollars More]]* og *[[A Fistful of Dollars]]* av Sergio Leone, med musikk av Ennio Morricone og skodespelarar som Clint Eastwood. Han vart òg nyttar til ørkenscenar i *[[Indiana Jones and the Last Crusade]]*.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Tabernas Desert|Tabernas Desert]]» frå , den 28. april 2009.*
Elvar i Spania

Dette er ei liste over nokre av elvane som finst i Spania. Elvane er gruppert etter kva hav dei renn ut i. Vidare er elvane sortert langs kysten. Sideelvar er sortert etter kva elv dei munnar ut i. Elvar som munnar ut i Portugal er markert i kursiv. 

Lista starta i Catalonia ved grensa til Frankrike og går med klokka rundt Den iberiske halvøya. 

## [[Middelhavet]]
### Catalonia

* el Ripoll
* la Muga
* el Fluvià
* el Ter
* La Tordera
* el Besòs
** el Congost
* el Llobregat
** Riu Anoia
** el Cardener
** la Gavarresa
* el Rio Foix
* el Gaià
* el Francolí
* la Sénia

### [[Ebro]]

* el Ebro
** Cidacos
** Ega
** Rio Aragón
*** Arga
** Jalòn
*** Jiloca
** Gàllego
** Guadalope
** Segre
*** Noguera Ribagorzana
*** Noguera Pallaresa
*** Cinca
** Queiles

### El Levante ([[provinsen Valencia|Valencia]])

* Mijares
* Turia
* Júcar
** Cabriel
** Albaida
** Huécar
** Valdemembra
** Magro
* Vinalopó
* Segura
** Mundo
** Mula
** Guadalentín

### Andalusia
* Rio Guadalfeo
** Trevélez
*** Poqueira
* Guadalhorce
* Guadalmedina
* Guadiaro
** Guadalevín

## [[Atlanterhavet]]
### [[Costa de la Luz]]

* Guadalete
** Majaceite
* Guadalquivir
** Guadiana Menor
** Guadalbullòn
** Genil
*** Darro
** Corbones
** Guadaíra
** Guadiamar
* Rio Tinto
** Odiel
* Guadiana
** Guadalupe
** Záncara
** Jabalón
** Matachel

### Portugal

* *[[Tajo]]*
** Rio Alagón
** Jarama
*** Lozoya
*** Manzanares
*** Henares
** Guadarrama
** Alberche
** Tiétar
* *[[Douro|Duero]]*
** Tâmega
** Pisuerga
*** Carrión
*** Odra
** Esla
** Trabancos
** Valderaduey
** Huebra
** Águeda

### Spania

* Minho
** Avia
** Sil
* Rio Ulla
** Sar
* Lérez
* Anllóns
* Eo
* Nalón
** Narcea
* Sella
* Deva
** Cares
* Saja
* Asón
** Gándara
* Pas
** Pisueña
* Nervión
** Cadagua
** Ibaizabal
* Oria
* Urola
* Urumea
* Bidasoa

## Frankrike
* Garonne, ei sideelv til Girondeestuaret i Val d'Aran, er den einaste elva i Spania som renn nordover i Pyreneane og ut i Atlanterhavet.
Riu Ripoll

**Ripoll** er ei elv i *[[comarca]]* Vallès Occidental i Catalonia i Spania. Ho dekkjer det meste av fylket og kryssar det frå nord til sør, før ho munnar ut i Besòs, nær Barcelona.

## Geografi

Elva spring ut i Serra de Granera 640 meter over havet, og munnar ut i Besòs i Montcada i Reixac, 35,5 meter over havet. Ho er 39,5 km lang. Ho renn gjennom kommunane Sant Llorenç Savall, Castellar del Vallès, Sabadell, Barberà del Vallès, Ripollet og Montcada i Reixac. Det meste av elva renn over leire som lett vert erodert, så elva har grove seg djup ned i jordsmonnet. 

## Historie

Gjennom historia har elva vorte nytta av innbyggjarane i det omliggande området til vatning sidan minst midten av 900-talet, då prestar frå Sant Llorenç bygde eit vatningssystem som framleis er i bruk i dag. Dette gjev vatn til frukthagar og kornmøller langs elva. 

Etter kvart som området vart modernisert vart dei fleste møllene bygd om for å produsere papir, men denne industrien har ikkje vore ei dominerande næring langs elva sidan 1700-talet. 

På 1800-talet vart dei fleste møllene bygd om igjen for å nyttast innan tekstilproduksjon. Dette varte til seint på 1900-talet. På grunn av fargestoff og kjemikaliar nytta i tekstilindustrien, vart vatnet i elva kraftig forureina. 

I nyare tid er dei fleste tekstilfabrikkane nedlagde og vasskvaliteten har betra seg. 

## Flaum

I 1962 vart Vallès Occidental råka av kraftig flaum etter ein lengre periode med nedbør. Fattige emigrantar frå Sør-Spania hadde slått seg ned ved elva og vart særleg hardt råka.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ripoll River|Ripoll River]]» frå , den 28. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Muga

**Muga** er ei elv i Catalonia i Spania. Ho spring ut i Alberesfjella aust i Pyreneane og munnar ut i havet i Rosesbukta.

Elva er 58 km lang og spring ut nedanfor toppen på Montnegre (1186 moh). Elva renn gjennom landsbyen Pont de Molins og Bodelego der elva er demd opp. 

Mugadalen vart gjeven til grevskapet Empúries av Ramon Berenguer III etter å ha høyrt til grevskapet Besalú. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Muga|Muga]]» frå , den 28. april 2009.*
Havila Shipping

**Havila Shipping ASA** () er eit norsk selskap stifta i 2003 med hovudkontor i Fosnavåg i Møre og Romsdal. Selskapet vart børsnotert på Oslo børs i 2005. Havila Shipping hadde i 2013 ein flåte på 27 skip.

Sidan etableringa har selskapet sakte posisjonert seg bort frå redningsflåten, mot plattform- og ankerhandteringstenester og seinast undervannsmarknaden. Største eigar i Havila Shipping ASA er Havila AS, som er deleigd av styreleiar Per Rolf Sævik.

## Bakgrunnsstoff
*
Fluvià

**Fluvià** er ei elv i Catalonia i Spania. Ho spring ut i Serralada Transversal, renn gjennom Olot og ut i Middelhavet nær Sant Pere Pescador.

Ho er 70 km lang, har eit nedslagsfelt på 973,8 km² og ei middelvassføring på 10,67 m³/s.
Ter

**Ter** er ei elv i Catalonia, nordaust i Spania. Ho spring ut frå Pyreneane nær Ull de Ter, og renn gjennom byen Girona før ho munnar ut i Middelhavet nær l'Estartit ved La Gola. Ho er 208 km lang og drenerer eit område på 3010 km², som er det største nedslagsfeltet som ligg heilt innanfor Catalonia. 

Før ho når Girona mottar ho elva La Maçana. Nedanfor Girona er to av sideelvane Güell og Onyar.

## Demningar
* Sau (84 meter høg, 5,70 km² og kapasitet på 169 hm³)
* Susqueda (135 meter høg, 4,66 km² og kapasitet på 233 hm³)
* Pasteral (33 meter høg, 0,35 km² og kapasitet på 2 hm³)
* Colomers (15 metre høg, 0,70 km² kapasitet på 1 hm³)
Amerikabåt

**Amerikabåt** er skip som går til og frå USA. Omgrepet oppstod under dei store utvandringane frå Noreg og Sverige til Amerika. Omgrepet «amerikabåt» kan òg vise spesifikt til fartøya som høyrde til Den Norske Amerikalinje A/S (NAL), då reiarlaget vart oppretta i 1910.

I norske byar der «Amerikabåten» hadde anløp, var framkomst og ikkje minst avgangar hendingsrike, i ei tid før fly gjorde reiser frå kontinent til kontinent raskt og enkelt. Mange møtte opp for å sjå avgangen, både dei som hadde kjende om bord blant dei reisande, men også mange skodelystne.

## Litteratur
* Yngvar Holm: *Den store boken om amerikabåtene. Nasjonens maritime stolthet*. Edvard'en forlag Bergen 2004.

## Bakgrunnsstoff

* «Utvandring frå Leikanger til Amerika», artikkel om utvandring og «Amerikabåter» frå ''NRK''
* Oppslag på svensk nettstad om «Amerikabåt» som mogleg hotell (svensk)
Viking Supply Ships

**Viking Supply Ships** er eit norsk shippingselskap som har hovudkontor i Kristiansand. Selskapet er eigd av Kistefos AS i Oslo. Viking Supply Ships hadde per 2009 ein flåte på 4 ankerhandteringsskip, 6 Platform supply vessel og ei rekkje lektarar.

## Bakgrunnsstoff
* www.vikingsupply.com
Forsyningsskip

**Forsyningsskip** (òg kalla *supplyskip* eller *Platform Supply Vessel*, *PSV*) er eit skip utforma med det føremålet å frakte ut proviant og utstyr til oljeplattformar. Slike båtar varierer frå mellom 65 til 350 fots lengde.
Toralf

**Toralf** og **Toralv** er mannsnamn av norrønt opphav, sett saman av gudenamnet Tor (norr. *Þórr*) og alv (norr. *alfr*).

Toralf har norsk namnedag den 29. april, saman med Torolf.

## Namneberarar

* Toralv Øksnevad (1891–1975), norsk mediemann og politikar
* Thoralv Klaveness (1866–1937), norsk journalist og forfattar
* Toralf Tollefsen (1914–1994), norsk trekkspelar
* Thoralf Gilbrant (1919–2006), norsk predikant 
* Toralv Maurstad (f. 1926), norsk skodespelar
* Toralf Engan (f. 1936), norsk skihoppar
* Toralf Bølgen (f. 1956), norsk vinekspert
* Thoralf Berg, norsk teaterhistorikar
* Thoralv Lund, norsk journalist

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Toralf|Toralf]]» frå , den 29. april 2009.*
Torolf

**Torolf** og **Torolv** er mannsnamn av norrønt opphav, sett saman av gudenamnet Tor (norr. *Þórr*) og ulv (norr. *[[ulf]]r*).

Torolf har norsk namnedag den 29. april, saman med Toralf.

## Namneberarar
* Torolv Kveldulvsson, person i *Egilssoga*
* Torolv Kandahl (1899–1982), norsk stortingspolitikar
* Torolv Solheim (1907–1995), norsk politikar og forfattar
* Torolf Fossland (1907-1995), norsk kunstnar
* Torolf Elster (1911–2006), norsk journalist og forfattar
* Torolv Hesthamar (f. 1924), norsk målmann og lokalpolitikar i Ullensvang
* Torolf Rein (f. 1934), norsk admiral og forsvarssjef
Den israelske sjølvstendedagen

**Den israelske sjølvstendedagen**, hebraisk *jom ha‘aṣmaút*, er den israelske nasjonaldagen til minne om den israelske sjølvstendeerklæringa. Han blir feira den andre ijjár i den jødiske kalenderen. Dagen før sjølvstendedagen feirar ein *[[jom hazikaron]]* til minne om falne israelske soldatar.

David Ben-Gurion erklærte sjølvstende den 5. ijjár 5708 etter jødisk tidsrekning, 14. mai 1948 i den gregorianske kalenderen. Palestinamandatet tok dermed slutt og den moderne staten Israel blei oppretta.
15. mai kan markerast av palestinarar som nakbadagen, men sjølvstendedagen blir også feira av mange israelske ikkje-jødar.

Dagen blir markert offisielt markert gjennom ein seremoni på Herzl-fjellet i Jerusalem om kvelden då høgtida tek til (jødiske dagar tek til ved solnedgang). Leiaren for den israelske nasjonalforsamlinga Knesset held tale, soldatar ber det israelske flagget og former mønster av viktige symbol, som davidsstjerne, menora, tal som viser alderen til Israel og liknande. Det blir tent tolv faklar, som står for dei tolv israelsstammane, av israelarar som har gjort noko viktig. Israel-prisen blir også delt ut her.

Folk flest pyntar gjerne hus og bilar med israelske flagg, som nokre let henga til jerusalemdagen. Elles er det vanleg å feira dagen med grillfestar og andre utandørs måltid svært utbreidde. Det blir halde samlingar, dans, musikk og sendt opp fyrverkeri. Dagen blir også markert med ei rekke samlingar i utlandet, mellom anna i Oslo.

Mange jødar reknar nasjonaldagen som ei religiøs høgtid. Dei seier fram bøna hallél denne dagen. Ultra-ortodokse jødar (hasidim og haredim) gjer sjeldan dette. 

Jødar som er imot sionismen og meiner det var feil å oppretta staten Israel, kan markera dagen ved å kle seg i sekk og oske og setja opp svarte flagg. Nokre grupper fastar for det dei ser som synda med opprettinga av staten.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yom Ha'atzmaut|Yom Ha'atzmaut]]» frå , og «[[:en:Yom Ha'atzmaut|Yom Ha'atzmaut]]» frå  den 29. april 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
La Tordera

**Tordera** er ei elv i Catalonia i Spania med ei lengd på 55 km. Ho spring ut i Montseny og munnar ut i Middelhavet mellom Malgrat de Mar og Blanes. 

Elva har eit nedslagsfelt på 894 km² og ei middelvassføring på 5,01 m³/s. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:es:La Tordera|La Tordera]]» frå , den 29. april 2009.*
Besòs

**Besòs** er ei elv i Catalonia i Spania. Ho oppstår der elvane Mogent og Congost renn saman, og munnar ut i Middelhavet. Ho er nesten 18 km lang, men med sideelvane dekkjer nedslagsfeltet hennar likevel så mykje som 1038 km².

I nedslagsfeltet hennar ligg byane Aiguafreda, La Garriga, Les Franqueses, Canovelles, Granollers, Montmeló, Mollet del Vallès, Montcada i Reixac, Santa Coloma de Gramenet, Barcelona og Sant Adrià de Besòs. På grunn av middelhavsklimaet i området varierer vassføringa i elva sterkt. 

## Sideelvar
Besòs har fem store sideelvar: 
* Mogent
* Congost
* Tenes
* Riera de Caldes
* Ripoll

## Historie
Elva kan ikkje nyttast til skipsfart, men har likevel vorte nyta som ei lenkje mellom kysten og dei indre områda i Catalonia. På 900-talet vart Rec Comtal bygd for å nytte elva til vatning. 

Elva renn gjennom eit sterkt industrialisert område nær Barcelona, og hadde den tvilsame æra å verte kalla den mest forureina elva i Europa i 1970- og 1980-åra. Sidan midten av 1990-åra har derimot elva vorte langt reinare. 

## Biletgalleri

Fil:Rbesos02.jpg| Sant Adrià de Besos mot sjøen
Fil:Rbesos03.jpg| Munningen


## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Besòs|Besòs]]» frå , den 29. april 2009.*
Llobregat

**Llobregat** er den nest lengste elva i Catalonia i Spania. Ho spring ut i Castellar de n'Hug (comarca Berguedà) i ei høgd på 1259 meter over havet i Serra del Cadí og munnar ut i Middelhavet i kommunen El Prat de Llobregat, nær Barcelona. Elva er om lag 170 km lang. 

Ved Martorell kryssar den gamle romerske Via Augusta elva over den imponerande *[[Puente del Diablo i Martorell|Djevelbrua]]*, som daterer seg frå høgmellomalderen i si noverande form. 

## Sideelvar
Dei største sideelvane hennar er
* Frå høgre: 
** Bastareny
** Cardener
** Anoia
* Frå venstre. 
** Riera de Merlès
** Riera Gavarresa
** Riera de Rubí
** Riera de Vallvidrera eller la Rierada

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Llobregat|Llobregat]]» frå , den 29. april 2009.*
Rio Foix

**Foix** er ei elv i Catalonia, nordaust i Spania. Ho munnar ut i Middelhavet ved Cubelles (Camarca Garraf) der ho dannar eit lite delta. 

Elva har låg vassføring, berre 0,28 m³/s, men til somme tider av året kan ho likevel verte vassrik. I Castellet i la Gornal renn elva gjennom eit reservoar. Reservoaret vert berre nytta til å lagre vatn, ikkje produsere straum. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:es:Río Foix|Río Foix]]» frå , den 29. april 2009.*
Francolí

**Francolí** er ei elv i Catalonia, nordaust i Spania. Ho munnar ut i Middelhavet ved Tarragona.

Elva har særs varierande vassføring, og stundom kan ho føre til flaum, som i 1917 då det vart store øydeleggingar i Tarragona. I Romarriket var elva kjend som *Tulcis*.
Aud Søyland

**Aud Søyland** () er ein norsk forfattar, omsetjar, folkemusikar og kommunepolitikar (SV). Ho er cand. philol. frå Universitetet i Oslo med hovudfag i nordisk språk og litteratur. Ho har vore nestleiar i Noregs Mållag. Ho har tidlegare arbeidd ved skrivarstova til same organisasjon, og var leiar i Norsk Målungdom i 1981-1982. Ho har også vore språkkonsulent i Norsk språkråd. Som forfattar har ho skrive bøker om mellom anna stølsliv, språkføring, nynorsk, dialektar og jernbane. Ho vart utnemnd til heidersmedlem i Litteraturselskapet Det Norske Samlaget i 2012.

## Utvalde verk
* 1981 – *Eg gjekk meg opp til seterli* (Oslo: Ekstrabokklubben) [red. Anne-Kari Skardhamar og Aud Søyland]
*1983 – *La hundre blomar bløma. Ei gransking av amatørdikting i Hallingdal i dag* (Oslo: Institutt for nordisk språk og litteratur) [Hovudoppgåve V-1983]
*1985 – *Nynorsk av hjartans lyst* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Turid Kleiva, Bjørn Karsrud, Aud Søyland og Inger Helene Arnestad]
* 1995 – *Praktisk nynorsk* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Olaf Almenningen og Aud Søyland]
* 1998 – *Den beste boka i praktisk nynorsk for lærarstudentar* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Olaf Almenningen og Aud Søyland]
* 2000 – *Nynorsk ordliste* 9. utg. hefta (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Kåre Skadberg og Aud Søyland]
* 2000 – *Nynorsk ordliste* 9. utg. plastinnbunden (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Kåre Skadberg og Aud Søyland]
*2004 – *Full rulle på norske spor* (Ål: Boksmia) [av Bjørn Karsrud og Aud Søyland]
* 2012 – *Nynorsk ordliste* 11. utg. hefta (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Margunn Rauset og Aud Søyland]
* 2012 – *Nynorsk ordliste* 11. utg. plastinnbunden (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Margunn Rauset og Aud Søyland]
*2012 – *Praktisk nynorsk for lærarstudentar* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Olaf Almenningen og Aud Søyland]
* 2008 – *Dikt frå dalen* (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Eldgrim Springgard og Aud Søyland]
* 2013 – *Rett og godt. Handbok i nynorskundervisning* (Oslo: Det Norske Samlaget ) [av Aud Søyland og Jan Olav Fretland]
*2015 – *Norske skrivereglar. Reglane du treng for å skrive på papir og skjerm* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Aud Søyland og Jan Olav Fretland]
*2015 – *Norske skriveregler. Reglene du trenger for å skrive på papir og skjerm* (Oslo: Det Norske Samlaget) [av Aud Søyland og Jan Olav Fretland]
*2017 – Enkel nynorsk ordliste for offentleg og privat sektor (Oslo: Det Norske Samlaget) [red. Karl Arne Utgård, Aud Søyland og Margunn Rauset]

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Nytt styre i Noregs Mållag . Noregs Mållag. (26.04.2009).
* Aud Søyland. Det Norske Samlaget.
Cidacos

**Cidacos** er ei sideelv til Ebro i Spania. Ho spring ut ved Los Campos i Soria og har ei lengd på 83 km. Ho munnar ut i Ebro ved Calahorra (La Rioja).

Elva renn gjennom byane Villar del Río, Yanguas, Enciso, Peroblasco, Arnedillo, Santa Eulalia Somera, Bajera, Herce, Arnedo, Quel, Autol og Calahorra. Elva vert nytta til kunstig vatning og tørkar ofte opp nær Calahorra. 


Fil:Autol cidacos.jpg|Cidacos nær Autol
Fil:Puente sobre el río Cidacos en Arnedillo.jpg|Bru over Cidacos nær Arnedillo
Ega

**Ega** er ei elv nord i Spania. Ho er ei av sideelvane til Ebro og renn gjennom Navarre. Elva spring ut ved Álava, nær Lagrán og renn gjennom byen Estella - Lizarra.
Rio Aragón

**Aragón** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Ebro frå venstre. Ho spring ut ved Astún (provinsen Huesca), renn gjennom Jaca og Sangüesa (Navarra) og munnar ut i Ebro ved Milagro (Navarra), near Tudela.

Elva er 195 km lang og har eit nedslagsfelt som dekkjer 8524 km².
Cardener

**Cardener** er ei elv i Catalonia i Spania. Ho spring ut frå *Les Fonts del Cardener* i kommunen La Coma i la Pedra (Solsonès) i ei høgd på 1050 meter over havet. Ho renn gjennom reservoar Sant Ponç (25&nbsp;hm³) mellom Olius og Clariana de Cardener (Solsonès), Cardona, Súria og Manresa (Bages) før ho munnar ut i Llobregat 
frå venstre ved Castellgalí (Bages).
Riu Anoia

**Anoia** (spansk *Noya*) er ei elv i Catalonia i Spania, og det meste av elva renn innanfor ''comarcaen'' med same namn. Elva spring ut i kommunen Argençola (Anoia) i ei høgd på 800 meter over havet. Ho renn gjennom Igualada og kryssar kystfjella i Capellades. Ho renn så gjennom Sant Sadurní d'Anoia (Alt Penedès) før ho munnar ut i Llobregat frå høgre i Martorell (Baix Llobregat).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Anoia River|Anoia River]]» frå , den 29. april 2009.*
Bogeskyting

**Bogeskyting** er skyting med pil og boge. Opp gjennom tidende er bogeskyting nytta både til jakt og krigføring, og ein har hatt ulike bogar og piler til kvart sitt bruk. I moderne tid er bogeskyting framfor alt ein presisjonsidrett. Ein person som praktiserer bogeskyting kallast ein bogeskyttar.

## Historikk
Bogen ser ut til å ha vorte oppfunnen i slutten av perioden paleolitikum eller tidleg i perioden mesolitikum - i alle høve rundt 10 000 år før vår tidsrekning. Dei tidlegaste teikna på bruk i Europa er frå eit område nord for Hamburg (Tyskland).

## Bogeskyting som idrett
Bogeskyting er delt inn i fleire *greiner*, som er dei ulike formene for konkurranse. Det internasjonale bogeskytterforbundet har fastsett reglar for mange greiner, mellom anna:
* Innandørs (skive)skyting
* Utandørs skiveskyting
* Feltskyting
* Jaktskyting
* 3D-jakt
* Skibogeskyting
* Terrengløp med skyting

I bogeskyting som idrett blir det skilt mellom tre bogetypar, og det er typen boge som avgjer kva for ein *divisjon* ein skyt i. I 2015 skjøt Per Ivar Pahlm fra Hordaland seg inn som verdensmester under mesterskapet i Italia. Han er dermed nåværende Verdensmester i 3D bogeskyting. 

## Sjå også
* Norsk Langbuelag
* Norges Bueskytterforbund
* Norges Buejegerforbund

## Bakgrunnsstoff

* Norges Bueskytterforbund
Fresno i California

**Fresno** er ein by i delstaten California. Byen er òg administrasjonssenter for fylket Fresno. Fresno ligg i sentral-California mellom Los Angeles og San Francisco.

I 2007 var folketalet 500,017. Fresno er den femte største byen i California.

Ordet Fresno er spansk og betyr ask.

## Bakgrunnsstoff
*Offisiell nettstad
Gitte

**Gitte** og **Gitta** er kvinnenamn som opphavleg var kortformer av Birgitte eller Brigitte og liknande namn. Gitte har namnedag den 30. april.

Namna er tradisjonelt utbreidd i Danmark og Tyskland. Det finst fleire skrivemåtar, som Gita, Githa, Ghita og Githe.

I 2009 var det 568 norske kvinner som heitte Gitte og 14 som heitte Gitta.

## Namneberarar

* Gitta Alpár (1903-1991), ungarsk-amerikansk songar
* Gitta Sereny (f. 1921), austerriks-britisk journalist og forfattar
* Ghita Nørby (f. 1935), dansk skodespelar
* Gitte Hænning (f. 1946), dansk songar
* Gitte Naur (f. 1960), dansk songar
* Gitte Lillelund Bech (f. 1969), dansk politikar
* Gitte Seeberg (f. 1960), dansk politikar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:da:Gitte|Gitte]]» frå , den 30. april 2009.*
Introspeksjon

**Introspeksjon** (frå latin, av *introspectare 'sjå inn i') viser til det å sjå eigne opplevingar og tankar, sjølvransaking. Introspeksjon er ofte sett på som det motsette av ekstern observasjon. Introspeksjon var ein sentral metode i medvitspsykologien, men blei avvist som påliteleg metode av behavioristane tidleg på 1900-talet.

## Kjelder
Gina

**Gina** og **Gine** er kvinnenamn danna som ei kortform av namn som sluttar på *-gina*, *-gine* og liknande. Gina har namnedag den 30. april.

Gina er vanleg som italiensk kjælenamn. Gino er det tilsvarande mannsnamnet.

Namnet blei utbreidd på 1950-talet gjennom den italienske skodespelaren Gina Lollobrigida (f. 1927), som var døypt Luigina. Andre opphav til Gina kan vera Eugenia, Georgina, Jørgine, Regina og Virginia.

Det var 1&nbsp;587 kvinner som heitte Gina og 200 som heitte Gine i Noreg i 2009.

## Namneberarar

*Gina Cigna (1900–2001), franskfødd sopran av italiensk opphav
*Gina Krog (1847–1916), norsk politikar og kvinnesaksforkjempar
*Gina Roma (1914–2005), italiensk målar
*Gina Lollobrigida (f. 1927), italiensk skodespelar
*Gina Gershon (f. 1962), USAS-amerikansk skodespelar
*Gina Prince-Bythewood (f. 1969), USA-amerikansk filmskapar
*Gina Gogean (f. 1978), rumensk idrettsutøvar
*Gina Barstad (f. 1986), norsk politikar (SV)

## Annan bruk av namnet
*Gina Tricot, svensk kleskjede

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gina|Gina]]» frå ,  den 30. april 2009.*  
*baby-navne.dk
*behindthename.com
Hauso

**Hauso** er ei bygd på vestsida av Sørfjorden i Ullensvang kommune i Vestland. Staden ligg like sørom Grimo og er dominert av gardsbruk der det vert drive frukt- og bærdyrking. 

På Hauso ligg Hauso skule som er barneskule for bygdene frå Trones til Velure og ungdomsskule for heile vestre delen av heradet, det vil seie den delen av heradet som ligg på Folgefonnhalvøya. Ved skulen ligg Hauso samfunnshus.
Arga

**Arga** er ei elv i Navarra i Spania og ei av sideelvane til Aragón. Arga vart kalla *Runa* i antikken. Ho ligg nordaust i Spania og har ei lengd på 145 km. Nedslagsfeltet hennar er 2759&nbsp;km². Elva spring ut nord i Errodalen og munnar ut i Rio Aragón nær Funes.

Elva er demd opp ved Euguireservoaret nær Esteríbar, ein liten landsby i Navarra. Dammen er hovudsakleg til for å tene området i og rundt Pamplona.

## Vegetasjon
I den øvre delen av elva er ho hovudsakleg omgjeve av bøkeskog og i skogen veks blåbær, cornwall-lyng, halvgras og frytle. I tillegg finn ein andre tre som or, ask, lønn, hasseltre og trollhegg. Etter demninga veks det hovudsakleg eik og furu ved elva. 

I den nedste delen finst òg skjørpil, og nedanfor Belascoáin går plantelivet over frå å vere typisk kantabrisk til å verte middelhavsk med svartpoppel og kvitpil.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arga River|Arga River]]» frå ,  den 30. april 2009.*
Jalòn

**Jalòn** er ei elv i provinsen Soria i Spania og ei av sideelvane til Ebro. Elva er 224 km lang og spring ut i Sierra Ministra og munnar ut i Ebro ved Torres de Berrellén.
Gállego

**Gállego** er ei elv i Spania med ei lengd på 215 km. Ho er ei av sideelvane til Ebro frå venstre. Elva har eit nedslagsfelt på 8903 km² og munnar ut i Ebro ved Zaragoza. 

## Bakgrunnsstoff
Cinca

**Cinca** er ei elv nordaust i Spania med ei lengd på 170 km. Elva spring ut i Aragon i Pyreneane og munnar ut i Segre like før ho igjen munnar ut i Ebro.
Rio Guadalope

**Guadalope** er ei elv i Spania og ei sideelv til Ebro. Ho er 160 km lang og spring ut i Sierra de Gúdar, nær Villarroya de los Pinares og Miravete de la Sierra. Ei av sideelvane til Guadalope er Guadalopillo.
Segre

**Segre** er ei sideelv til Ebro med nedslagsfelt som dekkjer delar av Frankrike, Andorra og Spania.

Segre, som dei gamle romarane og grekarane kalla *Sicoris*, spring ut på nordsida av Puigmal de Segre i det franske departementet Pyrénées-Orientales i dei katalanske Pyreneane. Ho renn så vestover til Cerdanyadalen (*Cerdagne*) og gjennom byen Saillagouse, den spanske eksklaven Llívia og Bourg-Madame. 

Ho renn inn i Spania ved Puigcerdà og held fram vestover til La Seu d'Urgell, der ho møter Valira frå Andorra. Frå her snur ho sørvestover gjennom lågberga ved Pyrenane (med fleire dammar) og dei vestlege slettene i Catalonia. Ho renn gjennom Balaguer, Lleida og munnar ut i Ebro ved Mequinenza.

Av sideelvar finn ein Valira (frå Andorra), Noguera Pallaresa, Noguera Ribagorçana og Cinca.

## Bakgrunnsstoff

* Miljøtiltak for Segre -«La Mitjana», Lleida (Spania) 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Segre River|Segre River]]» frå , den 30. april 2009.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Noguera Ribagorzana

**Noguera Ribagorzana** (spansk) eller **Noguera Ribagorçana** (katalansk) er ei elv nord i Spania. Ho er 133 km lang og det meste av elva dannar grensa mellom Catalonia og Aragon. Ho spring ut i kommunen Vielha e Mijaran (Arandalen) i om lag 2400 meter over havet, og den øvre dalen er ein del av hovudvegen til Arandalen og Vielhatunnelen. Ho renn gjennom det historiske Ribagorça og byen Pont de Suert (Alta Ribagorça). To demningar har danna to store reservoar, Escales nedanfor Pont de Suert og Canelles ovanfor Ivars de Noguera (Noguera). Noguera Ribagorçana munnar ut i Segre frå høgre i Vilanova de la Barca (Segrià). 

Elva har eit nedslagsfelt på 2036&nbsp;km².

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Noguera Ribagorzana|Noguera Ribagorzana]]» frå , den 30. april 2009.*
Noguera Pallaresa

**Noguera Pallaresa** er ei elv i Catalonia i Spania. Ho har utspring ved *Era Font d'era Noguereta* i kommunen Naut Aran (Arandalen) om lag 1860 meter over havet, og berre nokre hundre meter frå kjelda til Garonne. Medan Garonne renn mot Atlanterhavet, renn Noguera Pallaresa mot Segre og munnar ut i denne elva frå høgre like før Camarasareservoaret (Noguera), og hamnar til slutt i Middelhavet. Noguera Pallaresa er demd opp fleire plassar, mellom anna Talarndammen og dei største reservoara er La Torassa (mellom Esterri d'Àneu og La Guingueta d'Àneu i Pallars Sobirà), Sant Antoni (oppfor Talarn i Pallars Jussà), Terradets (i kommunen Àger i Noguera) og Camarasa (like før samløpet med Segre).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Noguera Pallaresa|Noguera Pallaresa]]» frå , den 30. april 2009.*
Queiles

**Queiles** er ei elv i Spania og ei av sideelvane til Ebro. Ho spring ut i Vozmediano (Soria). Ho renn gjennom Tarazona og munnar ut i Ebro nær Tudela i Navarra.
Brother's Keeper

**Brother's Keeper** (**BK**) er eit slektsforskingsprogram for Windows gjeve ut av John Steed frå Michigan i USA. Programmet er omsett til norsk (bokmål og nynorsk) og fleire andre språk. Det kan ta inn og eksporterta innføringar i GEDCOM-formatet.

BK er eitt av programma som DIS-Norge tilrår. 
Nordiske representantar arbeider aktivt saman og utvekslar erfaringar knytte til Norden og Skandinavia. Dette tek dei opp med produsenten. Det finst dessutan ei nordisk e-postliste der brukarane kan ta opp tilhøve som ein lurer på. I tillegg brukar ein e-postlista til informasjon om nye oppdateringar og liknande. Det finst ei fadderordning for programmet i nesten alle norske fylke. I tillegg blir det halde kurs i bruken. 

Utanom den engelske manualen som følgjer programmet finst det også ein dansk manual. 
Det er også gjeve ut fleire bøker, mellom anna *Slektsgransking med dataveiledning*, der bruken av Brother's Keeper er gjort greie for. 

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*
Ingvill Tandstad

**Ingvill Tandstad** () er ein norsk journalist fødd i Sykkylven. 

Tandstad vart tilsett i NRK Østlandssendingen i 2001, der ho har arbeidd i radio og fjernsyn. I 2009 vann ho Alf Helleviks mediemålpris.

## Fotnotar
Breistein-Valestrandsfossen

**Breistein-Valestrandsfossen** er eit ferjesamband på riksveg 567 mellom Valestrandsfossen på Osterøy og Breistein i Åsane i Bergen kommune. Ruta vart starta opp i 1932, og har vore i kontinuerleg drift sidan då. Ferjesambandet vert i dag drive av Osterøy Ferjeselskap med M/F «Ole Bull».

Ruta vart starta opp av av brørne Leif og Karl Håland og vart bilførande i 1934. I dei første 30 åra gjekk enkelte ruteturar innom Ytre Arna, men desse turane fall ut ved årsskiftet 1964-1965. Karl Håland, som dreiv ruta åleine etter at broren døydde i 1963, fekk tidleg på 1970-talet stadig sterkare press frå vegmyndigheitene om å gje frå seg ferjerutekonsesjonen. Det var det nye ferjeselskapet Bergen Nordhordland Rutelag som i staden var tiltenkt konsesjonen. Det selskapet var ei samanslåing av Bergen Nordhordland Trafikklag og Indre Nordhordland Dampbåtlag. BNR tok over drifta av ferjesambandet i 1975.

Sidan 3. oktober 1997 er sambandet vorte drive i konkurranse med Osterøybrua lenger inne i Sørfjorden. BNR fortsette å drive ruta utan statlege subside. Som følgje av manglande inntening, varsla HSD Sjø kort tid etter at de tok over ruta i 2002, at dei ønskte å innstille sambandet. Gjennom aksjeselskapet Osterøy Ferjeselskap, tok ostringane sjølv over drifta av sambandet 1. mai 2004.

## Referansar
Bruravik-Brimnes

**Bruravik-Brimnes** var eit ferjesamband mellom Brimnes i Eidfjord og Bruravik i Ulvik herad. Strekninga inngjekk i fylkesveg 7 og vart betent av Tide med ferja MF «Melderskin» i opptil tre avgangar i timen. Om sommaren vart hovudferja supplert med ei noko mindre ferje. Overfarten tok om lag ti minutt og gjekk over Eidfjorden. 

Ferjesambandet vart avløyst av Hardangerbrua då ho opna 17. august 2013.

## Bakgrunnsstoff
* Ein siste ferjereis på Bruravik – Brimnes
Hufthamar-Krokeide

**Hufthamar-Krokeide** er eit ferjesamband mellom Austevoll og Bergen. Strekninga er betjent av Fosen Namsos Sjø med ferjene M/F «Trondheim» og M/F «Marstein». Ferjene tener riksveg 546.

Ruta starta opp i 1968 og gjekk då òg til Austevollshella. 17. november 2007 opna Austevollsbrua frå Austevollshella/Hundvåkøy til Huftarøy (Hufthamar). Før den tida var sambandet trafikkert av to ferjer.

## Ferjer i sambandet
* MF «Ølen»: 2001 - 2007
* MF «Stord»: januar-november 2007
* MF «Os»: august 2003 til ?
* MF «Rennesøy»: 2010
* MF «Trondheim»: 2011
* MF «Marstein»: reserveferje 2011
* MF «Tysfjord»: reserveferje 2014
* MF «Møkstrafjord» 2018–
* MF «Horgefjord» – 2018–

## Kjelder

* Fjordfähren

## Bakgrunnsstoff
* Hufthamar-Krokeide ved Fjord1
Våge-Halhjem

**Våge-Halhjem** er eit ferjesamband mellom kommunane Tysnes og Os i Vestland fylke. Ferjesambandet er ein del av riksveg 49 og Fjord1 har ferja MF «Kommandøren» i sambandet. Overfarten frå Haljem til Våge tek om lag 35 minutt.

## Kjelder
Fedje-Sævrøy

**Fedje-Sævrøy** er eit ferjesamband på riksveg 568 til Fedje kommune i Vestland fylke.  Ruta går mellom Fedje og Sævrøy i Austrheim. Strekninga vert betjent av Fjord1  med ferja MF «Fedjebjørn», som har 8–12 avgangar dagleg, om lag kvar 1 1/2 time. Overfarten tar om lag 30 minuttar.

Fram til 1989 gjekk ferjesambandet Fedje-Rossnes-Hoplandsjøen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Ferjeruter på nettstaden til Tide
Fjelberg-Sydnes-Utbjoa

**Fjelberg–Sydnes–Utbjoa**, òg kalla Fjelbergruta, er eit ferjesamband i Sunnhordland. Strekninga er betjent av Norled med med ferja MF «Ytterøyningen». Ferja har anløp ved ferjekaiane på Borgundøy, Fjelbergøy, Sydnes og Utbjoa i varierande frekvens. Det går om lag 5 turar kvar dag.

Ruta starta opp i 1964 frå Leirvik til Utbjoa, medan ruta Fjelberg - Sydnes (Halsnøy) - Utbjoa - Leirvik starta i 1973. I mai 1983 vart ruta flytta frå Leirvik til Skjersholmane. Frå 2020 går ikkje ferja til Skjersholmane lenger. 

## Ferjer i ruta
* MF «Skånevik»: ?
* MF «Ølen»: ?-?
* MF «Sveio»: 1994 – 1995
* MF «Fusa»: 2001 – 2010
* MF «Sveio»: 2011 – 2019
* MF «Ytterøyningen­»: 2019 –

## Bakgrunnsstoff
* http://www.tide.no/uploads/documents/ruter/ferje/Fjelberg-Skjersholmane.pdf
Rosenflamingo

**Rosenflamingo** (*Phoenicopterus roseus*) er den mest utbreidde flamingoarten. Han finst i delar av Afrika, i kystregionar av Pakistan og India, og i Sør-Europa, inkludert Spania, Sardinia, Albania, Tyrkia, Hellas, Kypros, Portugal og Camargue i Frankrike. Det finst observasjonar av rosenflamingoar langt utanfor det normale utbreiingsområdet i nordlege område, slike som Sverige og Bajkalsjøen i Sibir.
## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Phoenicopterus

__NOTOC__
***Phoenicopterus*** er ei biologisk slekt av vassfuglar og medlem av flamingofamilien, Phoenicopteridae.

### Artslista
***Phoenicopterus*** i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.8 frå august 2013 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.    
* Raudflamingo, *Phoenicopterus ruber*
* Rosenflamingo, *Phoenicopterus roseus*
* Chileflamingo, *Phoenicopterus chilensis*
* Dvergflamingo, *Phoenicopterus minor*
## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Amy Macdonald

**Amy Macdonald** () er ein skotsk songar og låtskrivar.

Ho debuterte med albumet *[[This Is the Life]]*, som blei lansert den 30. juli 2007, og det har selt over 2,5 millionar eksemplar til no. Den fyrste singelen hennar, «Poison Prince», vart gjeven ut den 7. mai 2007.

## Diskografi

**Album**
* 2007: *[[This Is the Life]]*
* 2010: *Love Love UK & European Arena Tour LIVE 2010*
* 2010: *A Curious Thing*
* 2012: *Life in a Beautiful Light*

**Singlar**
* 2007: «Poison Prince»
* 2007: «Mr. Rock and Roll»
* 2007: «L.A.»
* 2007: «This Is the Life»
* 2008: «Run»
* 2010: «Spark»
* 2010: «This Pretty Face»
* 2010: «Don't Tell Me That It's Over»
* 2010: «Love Love»
* 2012: «Slow It Down»
* 2012: «Pride»

## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Filip

**Filip** og **Philip** er mannsnamn av gresk opphav.

Det greske namnet *Phílippos* er danna av *phílos*, 'venn', og *hippos*, 'hest'.

## Namneberarar
* Apostelen Filip
* Filip IV av Frankrike (1268–1314), konge av Frankrike
* Filip II av Spania (1527–1598), konge av Spania og Portugal
* Filip av Parma (1720 - 1765), spansk hertug
* Philip Newth (f. 1939), britisk-norsk forfattar og illustratør
* Philip Pullman (f. 1946), britisk forfattar
* Filip Vujanović (f. 1954), president i Montenegro
* Filip Šovagović (f. 1966), kroatisk skodespelar
* Philip Seymour Hoffman (f. 1967), amerikansk skodespelar
* Prins Felipe av Asturias (f. 1968), spansk kronprins
* Filippo Inzaghi (f. 1973), italiensk fotballspelar
* Felipe Massa (f. 1981), brasiliansk Formel 1-førar
* Filip Rygg (f. 1983), norsk politikar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Filip|Filip]]» frå , den 1. mai 2009.*
Valborg

**Valborg** er eit nordisk kvinnenamn danna av norrønt *val(r)*, 'val', brukt om dei falne på valplassen som etter åsatrua skulle koma til Valhall, og *bjǫrg*, 'hjelp, berging, vern'. **Valbjørg** er ei anna form av namnet.

Valborg har namnedag den 1. mai.

## Namneberarar
* Heilage Valborg (d. 775)

## Sjå og
* Valborgsmesse
* Valborgsmesseaftan

## Kjelder
Beltane

**Bealtaine** (irsk gælisk) **bealltainn** (skotsk gælisk) eller **beltane** (engelsk) er ei keltisk vårhøgtid tradisjonelt feira rundt første mai i Irland og Skottland. Dagen er teke opp att i moderne wiccatru.

Dette var dagen ein leidde husdyra ut på ope beite, ofte etter å ha blitt ført mellom to vernande bål. Eld høyrer saman med feiringa alle plassar, ofte blei all eld sløkt, og så starta på nytt denne dagen. Tradisjonelle feiringar har vore dans rundt maistong og pynting med grøne greiner og blomar. Bealtaine var saman med hausthøgtida samhain ei av dei støre årsmarkeringane i keltisk tru. Begge desse dagane blei grensene mellom menneskeverda og hulderverda viska ut, og ein kunne oppleva overnaturlege hendingar.

Den eldste skildringa av dagen er gjort av den irske biskopen og kongen Cormac mac Cuilennáin. Han forklarte at høgtida hadde namnet sitt frå ein gud kalla Bel eller Bil og *teine*, 'eld'. Guden er i seinare tid sett i samanheng med Belenus, best kjend som Belenos. Stavinga *bel-* kan òg tyde skinande eller strålande. I irsk mytologi fann fleire viktige hendingar stad på bealtaine.

Bealtaineskikkar heldt seg på Irland, Cornwall, øya Man og Skottland fram til moderne tid. I dei P-keltiske språka har dagen ikkje namn som spelar på eld, men som tyder «starten på sumaren» eller «første Mai»: walisisk *Cyntefin* eller *Dydd Calan Mai*, bretonsk *Kala Hañv*.

## Kjelder
* Beltane. (2009) i *[[Encyclopædia Britannica]]*. Lesen 1. mai 2009.
*
Samhain

**Samhain**, eldre irsk gælisk **samain**, skotsk gælisk **samhuinn**, mansk **sauin**, er ei tradisjonell keltisk høgtid som markerer slutten på sommaren. Ordet tyder nettopp det, *sam* er sommar, *fuin* slutt. Dagen er typisk blitt markert den 1. november og var den viktigaste merkedagen i det eldre Irland. 

Dette var ein dag då ein meinte gudeverda blei synleg for menneska. Dei kunne finna på å gjera overnaturlege peik, og markeringa av dagen gjekk ofte ut på å utføra ritual for å stagga gudane. Ikkje berre gudane, men også dei daude kunne nå fram til menneska denne dagen. Frå den eldste tida finst det kjelder som fortel om menneskeofring. Mange av skikkane rundt samhain er vidareførte til halloween. Den gamle høgtida er også gjenoppliva i nyheidenske religionar som wicca.

Dei P-keltiske språka har den same fest-dagen, men andre namn. På walisisk er han *Calan Gaeaf* (første vinterdag) eller *Hollantide*, på bretonsk *Kala Goañv* (byrjinga på november).

## Kjelder
* Samhain. (2009) i *[[Encyclopædia Britannica]]*. Lesen 1. mai 2009.
*
Bigbang

**Bigbang** er eit norsk rockeband som starta i 1992. I førstninga omfatta gruppa medlemane Øystein Greni på gitar og vokal, Christer Engen på trommer og Erik Tresselt på bass. Sidan byrjinga har det vore fleire skifte av medlemar, og det har totalt vore 4 bassistar og 5 trommeslagarar som har vore i bandet i kortare eller lengre tid. I dag utgjer bandet medlemane Greni, Olaf Olsen på trommer og Nikolai Hængsle på bass.

## Bandmedlemar

### Medlemar i dag
* Øystein Greni – gitar, bass, trommer, perkusjon og vokal (1992-)
* Olaf Olsen – trommer, perkusjon og backing-vokal (1999-2000, 2001-)
* Nikolai Hængsle – bass/keyboard (1999-2004, 2009-)

### Tidlegare medlemar
* Christer Engen &ndash; trommer (1992-1997)
* Martin Horntveth &ndash; trommer (1997-1999)
* Kristian Syvertsen &ndash; trommer (1999)
* Karim Sayed &ndash; trommer (2000-2001)
* Erik Tresselt &ndash; bass (1992-1999, 2004-2005)
* Øyvind Storli Hoel &ndash; bass og backing-vokal  (2007-2008)
* Lasse Weeden &ndash; bass (2007)

## Diskografi

**Album**
* 1995: *[[Waxed]]*
* 1999: *[[Electric Psalmbook]]*
* 2000: *[[Clouds Rolling By]]*
* 2002: *[[Frontside Rock'n'Roll]]*
* 2003: *[[Radio Radio TV Sleep]]*
* 2005: *[[Poetic Terrorism]]*
* 2007: *[[Too Much Yang]]*
* 2007: *[[Something Special - The Best of Bigbang]]*
* 2008: *[[From Acid to Zen]]*
* 2009: *[[Edendale]]*

**EP-ar**
* 2000: *Girl in Oslo*
* 2000: *New Glow*
* 2001: *Girl in Oslo* (Europa)
* 2001: *Smiling for*
* 2005: *Not A Rolling Stone*

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
Rio Mijares

**Rio Mijares** er ei elv i Spania, som spring ut i Sierra de Gúdar i kommunen El Castellar (provinsen Teruel). Ho oppstår der fleire elvar renn saman om lag 1600 meter over havet, og har ei lengd på 156&nbsp;km.

Elva munnar ut i Middelhavet og dannar ein slags lagune ved munningen som er om lag 90 meter brei. Elva har eit nedslagsfelt på 4028&nbsp;km² og ei middelvassføring på 14,72 m³/s.

Mijares vert både nytta til vatning og til straumproduksjon. Fleire reservoar, med Arenosodammen (136,9 hm³) og Sichardammen (49,3 hm³) som dei største, er bygd for desse føremåla.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:es:Río Mijares|Río Mijares]]» frå ,  den 1. mai 2009.*
Hatvik-Venjaneset

**Hatvik-Venjaneset** (fram til 1979 **Hatvik-Fusa**) er eit ferjesamband over Bjørnafjorden på fylkesveg 552 mellom Os og Fusa. FosenNamsos Sjø driv i dag sambandet med ferja MF «Fosen», med opptil to avgangar i timen. Overfarten tar om lag 13-15 minuttar.

## Historie
Då vegen sørover frå Fusa til Mundheim stod ferdig i 1937, vart det aktuelt å opne ei ferjerute mellom Hatvik i Os og Eikelandsosen i Fusa. Det Midthordlandske Dampskipsselskap leigde inn kutteren «Gå På I», som kunne ta 2-3 bilar, og som starta i ruta sommaren 1937. Behovet for ein større båt var stort og alt i oktober 1937 vart motorkuttaren «Svindland» sett inn i ruta. Denne var større enn «Gå På I» og kunne ta to bussar på tvers på framdekket. Truleg gjekk «Svindland» i ruta fram til andre verdskrigen braut ut i 1940. Tyskarane nytta Hatvik som marinebase under krigen og det var derfor ingen ferjetrafikk her i desse åra. 

Sommaren 1949 tok MF «Fusa» over ruta og gjekk her fram til 1956, då MF «Rosendal» gjekk inn i ruta. I 1962, då HSD tok over ruta, og fram til 1969 tok derimot MF «Fusa» over sambandet att. Ei ny ferje, MF «Fusa», vart bygt i 1969 og sett inn i ruta. Denne ferja gjekk i ruta i 18 år, fram til 1987, men i 1979 vart det bygt nytt ferjeleie ved Venjaneset. Ruta vart då langt kortare. 

I 1987 fekk den gamle ferja MF «Stord» nytt namn og vart den tredje ferja med namnet MF «Fusa». Ferja vart sett inn i sambandet og gjekk her med korte avbrekk fram til 1997. Det same vart ferja MF «Eidfjord» (tidlegare MF «Bjørgvin»), som gjekk i sambandet frå 1986 til 1998. I 1998 vart ei nybygd ferje sett inn sambandet, MF «Folgefonn». Denne ferja gjekk meir eller mindre fast fram til FosenNamsos tok over sambandet i 2011. 

## Ferjer i sambandet
* MK «Gå På I» - 1937
* MK «Svindland» - 1937 - ?
* MF «Fusa» (I)  - 1949-1956 og 1962-1969. 
* MF «Rosendal» - 1956-1962
* MF «Vøringen» - 1966-1969 og 1983 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Fusa» (II): 1969 - 1987
* MF «Kinsarvik»: April-juli 1972, 1973-1974
* MF «Kvarven»: 1974 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Folgefonn»: 1975-1978 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Huglo»: 1975, 1976, 1978 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Osterøy»: 1977 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Valestrand»: 1977 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Ølen»: 1977 - 
* MF «Solfrid» - 1978 (ekstraferje om sommaren)
* MF «Fusa» (III): 1987-1997 med avbrekk
* MF «Eidfjord»: 1986-1998, 2002 (kort)
* MF «Folgefonn»: 1998 - august 2010
* MF «Høgsfjord»: August - desember 2010
* MF «Fosen»: 2011 til i dag

## Kjelder
* FosenNamsos Sjø
* Fjordfähren om ferjer i sambandet

## Bakgrunnsstoff
* Bilete og informasjon om sambandet
Husavik-Sandvikvåg

**Husavik-Sandvikvåg** er eit ferjesamband i Hordaland fylke. Strekninga vert dekka av  Fjord1 med daglege avgangar med ferja M/F «Husavik».
Overfarten tar om lag 20 minutt.
Sambandet bind saman europaveg 39 og riksveg 546.

Fram til 2011 vart strekninga dekka av Tide Sjø. Fram til 2018 var FosenNamsos Sjø operatør. Fjord1 tok over drifta i 2018.

Frå 1. januar 2019 tok ein i bruk den nasjonale AutoPASS for ferje-ordninga driven av Skyttel AS til betaling for ferja.

## Ferjer

## Kjelder

**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Husavik-Sandvikvåg|Husavik-Sandvikvåg]]» frå ,  den 18. juli 2022.*