open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Peter Bonetti

**Peter Philip Bonetti** () var ein engelsk fotballspelar frå London. Han var målvakt for Chelsea FC i tida 1960 til 1979 og spelte 600 ligakampar for klubben, bortsett frå tre sesongar i andre divisjon deltok han på høgste nivå i ligaen.

## Karriere
### Klubbspel
Bonetti var med om å vinne ligacupen 1965 og tape FA-cupfinalen 1967. Høgdepunkta i karrieren kom då Chelsea vann FA-cupfinalen 1970 over Leeds United med 2-1, og då han og lagkameratane den 21. mai 1971 vann med dei same siffera over Real Madrid i finalen i Cupvinnarcupen. Begge desse finalesigrane kom gjennom omkampar.

### Landslagsspel
Bonetti spelte 7 landskampar for England i tida 1966-1970. Både under VM 1966 og VM 1970 var han med i den engelske troppa, men deltok berre i kvartfinalen mot Vest-Tyskland under Mexico-VM, ein kamp England tapte med 2-3.

### Merittar
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1971 med Chelsea FC
*Vinnar av FA-cupen: 1970 med Chelsea FC
*Vinnar av den engelske ligacupen: 1965 med Chelsea FC
*Finalist i FA-cupen: 1967 med Chelsea FC
*Finlist i den engelske ligacupen: 1972 med Chelsea FC

Han var son til innvandrarar frå Sveits.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Bonetti|Peter Bonetti]]» frå ,  den 11. mai 2021.*  
*eu-football
Sannsyn

**Sannsyn** er ei vurdering av kor sannsynleg det er at ei viss hending vil skje. Ein kan oppgje sannsyn numerisk som eit tal mellom 0 og 1, der 0 angjev at noko *nesten aldri* vil skje, medan 1 angjev at det *nesten alltid* vil skje. Til dømes vil ein ha 1/6 sjanse for å få talet 6 viss ein trillar ein vanleg terning.

Sannsyn er utvikla ved hjelp av sannsyntsteori, og blir gjerne nytta saman med kombinatorikk og/eller statistikk for å rekna på moglege utfall.

## Vurdering av sannsyn
Sannsyn kan vera viktig mellom anna i samband med:

* odds på travbanen.og liknande
* vinnarsjanseutrekningar til sjansespel som Lotto og liknande
* vêrmelding
* militær strategi 
* sjakkstrategi
* nærings- og forretningsdrift

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sannsynlighet|Sannsynlighet]]» frå ,  den 11. mai 2021.*
Lov og rett

**Lov og rett** er eit system av reglar skapte og handheva gjennom samfunnsinstitusjonar for å regulera åtferd. Rettsreglar som lovar og forskrifter, domstolar og dommarar som fortolkar reglane og ordensmakter som handhevar dei er gjerne del av systemet. Rettsvitskap er studiet av lov og rett.

## Galleri

Frankfurt Am Main-Gerechtigkeitsbrunnen-Detail-Justitia von Westen-20110408.jpg|Statue av Justitia ved Gerechtigkeitsbrunnen i Frankfurt am Main
Yale-Law-School-Judge-Ornament.jpg|Dommar med ei vektskål. Relieff ved Yale Law School.
Ethel Benjamin at Dunedin Law Courts.jpg|Medlemmar av Dunedin Law Courts i 1902.
Multiple law enforcement explorers stand at attention at the National Law Enforcement Officers Memorial.jpg|Medlemmar av ordensmakta ved National Law Enforcement Officers Memorial i Washington, DC.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Law|Law]]» frå ,  den 11. mai 2021.*
Rettar

**Rettar** er rettslege, sosiale eller etiske prinsipp knytte til fridom og privilegium innan eit system av lov og rett. Dei omfattar normative reglar om kva folk har lov til eller forbod mot å gjera innan eit visst rettssystem, samfunnsordning eller etisk teori.

## Viktige dokument

* Magna Carta (England, 1215)
** Kravde at kongen av England skulle gje frå seg visse rettar og respektera visse juridiske prosedyrar, og dessutan akseptera at sjølv viljen til kongen kunne vera bunden av lov.
* Bill of Rights (England, 1689)
** Erklærte at engelskmenn, gjennom Parlamentet, har visse sivile og politiske rettar som ein ikkje kan ta frå dei.
* Erklæringa om rettane til mennesket og borgarane (1789; Frankrike)
** Eit av dei fundamentale dokumenta frå den franske revolusjonen, som definerte eit sett av individuelle rettar og kollektive rettar for folket.
* Bill of Rights (USA, 1789/1791)
** Dei fyrste ti tilføyingane til den amerikanske grunnloven
* Menneskerettsfråsegna (SN, 1948)
** Ei lang rekke standardar der regjeringar, organisasjonar og individ kunne samanlikna oppførselen sin i høve til kvarandre.
* Den europeiske menneskerettskonvensjonen (1950)
** Teken i bruk med stønad frå Europarådet for å verna menneskerettar og grunnleggjande fridommar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rights|Rights]]» frå , og «[[:da:Rettighed|Rettighed]]» frå  den 11. mai 2021.*

## Bakgrunnsstoff

* Stanford Encyclopedia of Philosophy, artikkel av Leif Wenar.
* Human Rights Watch
* Amnesty International
* International Freedom of Expression Exchange
* Samanlikning av menneskerettar
Matrett

**Matrett** eller berre **rett**, er ein særskild måte å tilreia mat på slik at han klar til å etast eller serverast.
Eit måltid kan omfatta ein eller fleire rettar. Ved eit større måltid kan ein til dømes servera forrett, ein eller fleire hovudrettar, eventuelle kvilerettar og dessert.

Ein kan finna framgangsmåtar for å laga ulike matrettar gjennom oppskrifter, som ofte blir samla i kokebøker. Nokre rettar kan ha enkle, skildrande namn som viser til viktige ingrediensar eller tilreiingsmåtar, som pannekaker eller steikt flesk. Andre kan ha namn etter eit visst opphav, til dømes staden dei skal ha kome frå, kokken som skal ha kome på dei eller personen dei blei laga til ære for, som biff à la Lindström eller dronning Maud-fromasj/haugesunddessert.

## Sjå òg
*Nasjonalrett
## Kjelder
Jolán Kleiber-Kontsek

**Jolán Kleiber-Kontsek** () var ein ungarsk friidrettsutøvar frå Budapest som særleg utmerkte seg i diskokasting.

### Aktiv
Jolán Kontsek kom på tredjeplass i diskostevlinga ved universiaden 1961 i Sofia. Året etter vann ho bronsen i øvinga under europameisterskapen i Beograd, slått av gullvinnar Tamara Press frå Sovjetunionen og Doris Müller frå Aust-Tyskland. Under universiaden 1963 i Pôrto Alegre vart Kontsek nummer to i diskoskasting og nummer tre i kulestøyt.

Også under Sommar-OL 1964 deltok Kleiber-Kontsek i både diskos- og kuletevlinga. Her enda ho sjetteplass i diskoskast, i kulestøyt rauk ho ut i kvalifiseringa. I 1965 vann ho diskosøvinga då universiaden fann stad i heimbyen Budapest, landskvinna Judit Stugner og olympiameisteren Tamara Press kom på plassane bak.

I europameisterskapen 1966, også den meisterskapen avvikla i Budapest, enda Kleiber-Kontsek på fjerdeplass i diskoskast. Under Sommar-OL 1968 i Mexico-byen tok ho bronsemedaljen i øvinga, langt bak vinnaren Lia Manoliu frå Romania og vesttyske Liesel Westermann. Sidan enda ho niandeplassen under EM i friidrett 1971, same sesongen presterte ho sitt livs lengste diskoskast på 60,18 meter.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jolán Kleiber-Kontsek|Jolán Kleiber-Kontsek]]» frå ,  den 12. mai 2021.*
Jiří Holík

**Jiří Holík** () er ein tsjekkoslovakisk ishockeyspelar frå Havlíčkův som vart verdsmeister 1972, 1976 og 1977.

### Klubbspel
I 1963 byrja Holík på militærtenesta. Han tok då til å spele på Dukla Jihlava, hæren sitt idrettslag. Dei neste 15 år tente han laget. Med Jihlava vann han sju ligapokalar, seks samanhangande åra 1967-72 og den siste i 1974. I 1978 flytta han til Tyskland og var aktiv to sesongar i SB Rosenheim, før han flytta til Wien i Austerrike, der han etter tur spelte for WAT Stadlau og Wiener EV fram til han la opp i 1985.

### Landslagsspel
Holík deltok i samtlege fire OL-turneringar i tida 1964-76 og vann medalje i alle. I 1964 og 1972 fekk han bronse, i 1968 og 1976 tok han og lagkameratane sølv. Frå 1965 til 1977 spelte han kvart år på VM-laget til Tsjekkoslovakia og vart verdsmeister i 1972 i Praha, 1976 i Katowice og 1977 i Wien.

Gjennom 319 landskampar skåra Holík 132 mål for Tsjekkoslovakia, einast to spelarar har spelt fleire internasjonale kampar. Han er eller den spelaren som har flest kampar i verdsmeisterskap.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jiří Holík|Jiří Holík]]» frå ,  den 12. mai 2021.*
NM i turn 1961 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1961** for menn vart avvikla i Sandnes helga 18.–19.  november, med Sandnes Turnforening som arrangør. Deltakarane tevla i sekskamp.

### Sekskamp




Åge Storhaug vart bestemann i alle seks øvingane.

## Kjelder
*Rogalands Avis 20. november 1961
NM i turn 1963 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1963** for menn vart avvikla i Stavanger helga 30. november og 1. desember, med Stavanger Turnforening som arrangør. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.

### Tolvkamp




## Kjelder
*Rogalands Avis 2. desember 1963
Juice

**Jus** eller **juice** er drikkeklar råsaft vunnen ut frå frukt eller grønsaker. Vanlege råvarer kan vera sitrusfrukter som appelsin, grapefrukt og sitron eller rotfrukter som gulrot, bete og kålrot. Dersom jusen er laga av berre ein type råvara skal han etter regelverket omtalast med namnet til råvara og endinga *-jus* eller *-juice*, til dømes ananasjus, appelsinjus, eplejus og tomatjus eller ananasjuice, appelsinjuice, eplejuice og tomatjuice.

I utgangspunktet er det ingen skilnad omgrepa saft, jus og most, anna enn opphavet til orda. Eplemost, eplejus og eplesaft er i prinsippet det same, men omgrepa kan også ha i ei snevrare tyding. 

«Juice» er eit engelsk framandord som er registrert for første gong på norsk i 1961. Det kjem frå indoeuropeisk, via fransk til engelsk og deretter til norsk. Felles tyding av dei ulike orda er 'krafta av noko'. Ordet «saft» femnar vidt, og omfattar væska i planter, frukt og bær, men òg i si vidaste forstand væska i andre organismar, slik som i uttrykket «kjøtsaft». Det er nærskyldt med *ost*, *sjy* og sevje. Ordet «jus» på norsk blir ganske enkelt brukt i tydinga 'fruktsaft'. Uttrykket *most* er lågtysk, men stammar frå latin slik jus gjer. Det blir gjerne brukt om det uferdige pressproduktet. Det er likevel òg tradisjon for å kalla nokre sortar fruktsaft for jus og andre for most. Most blir særleg brukt om ferskpressa, ugjæra råsaft frå eple, pærer, druer og bær, og som kan brukast i produksjonen av vin, brennevin eller sider. Annan type råsaft blir gjerne kalla jus.

Både jus og most kan lagast frå konsentrat på visse vilkår. I Noreg er dette regulert i *Forskrift om fruktjuice og lignende produkter*, òg kalla Juiceforskriften. Denne inneheld definisjonar og nemningar på kommersielle produkt framstilt av råsaft. Forskrifta skil mellom fruktjuice, fruktjuice frå konsentrat, konsentrert fruktjuice, vatnekstrahert fruktjuice, dehydrert fruktjuice, fruktnektar og eplemost. Det blir dessutan stilt krav til kvaliteten til råvarene, handsaming av dei og kva for tilsetjingsstoff ein kan leggja til.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Jus (drikk)|Jus (drikk)]]» frå ,  den 12. mai 2021.*
Dronning Maud-fromasj

**Dronning Maud-fromasj, dronning Mauds pudding** eller **haugesunddessert** er ein norsk fromasj-dessert. Han er laga av krem, gelatin, eggedosis og sjokolade, som blir lagt lagvis. Desserten blei skapt i Haugesund då dronning Maud og kong Haakon vitja byen under kroningsreisa si i 1906.

## Kjelder
Førsteraden

***Førsteraden*** er eit norsk sjakktidsskrift, medlemsbladet til Ungdommens Sjakkforbund. Bladet kom ut frå tidleg i 1977, som medlemsblad i det som då heitte Norges Sjakkforbunds Ungdom. Bladet kjem no ut med vanlegvis 4 nummer i året.

*Førsteraden* rettar seg mot sjakkspelande barn og unge, og inneheld mellom anna artiklar om sjakkturneringar for barn og unge i Noreg, og også i utlandet, som turneringsserien Barnas Grand Prix, NM for skolelag, NM for ungdom, NM for jenter og dei yngste aldersklassane i Noregsmeisterskapen i sjakk. Vidare terminlister over komande sjakkturneringar, teikneseriar, reportasjar frå barnesjakk-klubbar, mv.

Norges Sjakkforbund utgir eit eige medlemsblad, *[[Norsk Sjakkblad]]*.

## Kjelder
* Øystein Brekke: Norske sjakktrekk. Norges Sjakkforbund 100 år 1914-2014. Norges Sjakkforbund 2014, ISBN 978-82-991916-2-3

## Fotnotar
Wallace Spearmon

**Wallace Spearmon** () er ein USA-amerikansk tidlegare friidrettsutøvar frå Chicago. Han vann VM-gull i stafett i 2007 og tok medalje på 200 meter under VM 2005, VM 2007 og 2009.

## Aktiv
Spearmon vart nordamerikansk studentmeister (NCAA) på 200 meter i 2004 og i 2005. Under verdsmeisterskapen 2005 sprang han inn til sølv på distansen, 0,16 sekund bak landsmannen Justin Gatlin. Spearmon sette personbeste på 200 m med 19,65 sekund i Daegu den 28. september 2006, berre to mann hadde sprunge fortare. I verdsmeisterskapen 2007 i Osaka tok han bronsemedaljen på spesialdistansen, eit løp landsmannen Tyson Gay vann føre Usain Bolt frå Jamaica. Dessutan vart han verdsmeister med di han sprang andreetappen for USA sitt vinnarlag i 4 x 100 m stafett. Også i Sommar-OL 2008 kom han i mål som tredjemann på 200 m, men vart diskvalifisert for å ha stega utom løpebana si. Ved verdsmeisterskapen 2009 fekk han bronsen på distansen, men kom heilt i skuggen av Usain Bolt som sette ein fabelaktig verdsrekord på 19,19 sekund. Spearmon tok seg til finalen på 200-meteren under Sommar-OL 2012 i London, med tida 19,90 enda han på fjerdeplass, slått av tre mann frå Jamaica.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wallace Spearmon|Wallace Spearmon]]» frå ,  den 13. mai 2021.*
Anlegg

**Anlegg** (av tysk *Anlage* 'det å legge på') kan visa til:

*anleggsarbeid, utbygging i større omfang, til dømes vegar, demningar, industriområde og liknande
**bygg og anlegg
*noko som er bygd opp eller tillaga med eit visst formål, som alpinanlegg, høgtalaranlegg, parkanlegg, kjemisk anlegg
*evne, eigenskap eller talent
FA-cupfinalen i fotball 1970

**FA-cupturneringa i fotball 1970** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London laurdag 11. april. 100&nbsp;000 tilskodarar såg kampen mellom London-laget Chelsea FC og Leeds United ende 2 – 2 etter 120 minutts spel. Onsdag 29. april møttest laga til omkamp på Old Trafford i Manchester med 62&nbsp;078 til stades på tribunane. Chelsea sikra seg FA-pokalen gjennom å vinne med 2 – 1, også i den kampen måtte det ekstraomgangar til. Det var Chelseas aller fyrste triumf i FA-cupen, etter finaletap i 1915 og 1967.

### Finalekampane
På Wembley skåra Jackie Charlton for Leeds i det 20. minutt, Peter Houseman utlikna fire minutt før pause. I det 84. minutt sende Mick Jones Leeds i føringa att, berre to minutt seinare utlikna Chelsea ved Ian Huthinson. Etter mållause ekstraomgangar på Wembley, møttest laga til ny finalekamp 18 dagar seinare. I Manchester skåra Leeds fyrst nok ein gong, ti minutt før pause sette nemnde Jones inn sitt andre finalemål. Peter Osgood utlikna i det 78. minutt og kampen gjekk til ekstraomgangar. 14 minutt ut i fyrste ekstraomgang vart midtstopparen David Webb matchvinnar for Chelsea då han frå kort hald nikka ei mislukka klarering i mål.

**Chelsea** sitt vinnarlag: Peter Bonetti, Ron Harris (kaptein), John Dempsey, David Webb, Eddie McCreadie, John Hollins, Tommy Baldwin, Charlie Cooke, Peter Osgood, Ian Hutchinson, Peter Houseman. Marvin Hinton var innbytar i begge kampane. I den fyrste kampen spelte han ekstraomgangane i staden for Harris, i det avgjerande oppgjeret kom han inn i det 112. minutt, Peter Osgood gjekk ut.

I den avgjerande kampen bestod **Leeds United**-mannskapet av David Harvey, Paul Madeley, Jack Charlton, Norman Hunter, Terry Cooper, Billy Bremner (kaptein), Johnny Giles, Peter Lorimer, Allan Clarke, Mick Jones og Eddie Gray. I det fyrste finaleoppgjeret stod Gary Sprake mellom målstengene, og ikkje David Harvey.

Eric Jennings dømde begge kampane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1970 FA Cup Final|1970 FA Cup Final]]» frå ,  den 11. mai 2021.*
Seløy

**Seløy**, **Seløyo** eller **Seløya** er ei øy i Tysnes kommune i Vestland fylke. Ho er ei av dei større øyane i kommunen og har eit areal på 1,3 kvadratkilometer. Øya er langvoren og kring 3,1 kilometer lang. Ho har namnet sitt frå det at det har funnest mykje sel i området.

Etter svartedauden vart øya busett frå kring 1600. I 1865 budde det 25 menneske på øya. I 1980 var det ingen fastbuande att. Frå 2014 er øya del av Ånuglo, Midtøya, Seløya og Flornes naturreservat.

**Folketalsutvikling:**

## Kjelder
Vilcabambatistelstjert

**Vilcabambatistelstjert** (*Asthenes vilcabambae*) er ein fugleart i omnfuglfamilien (Furnariidae). Arten lever på eit svært avgrensa område i Andes i Cuzco-regionen, Peru.

## Skildring
Dette er ein typisk tistelstjert, kompakt kropp med stutte venger og fliste og kløfta hale som er minst like lang som resten av kroppen. Kroppslengda er tilsaman 18-20 centimeter og kroppsvekta er rundt 20 gram. Undersida er relativt lys grå med svakt skjelmønster. Oversida, venger og hale har ei lite iaugafallande brun farge. 

Vilcabambatistelstjerten lever i den nordlege delen av Cordillera Vilcabamba, om lag 100 kilometer vest for byen Cuzco, mellom elvene Apurimac og Urubamba. Habitatet er i eit páramo-økosystem med dvergskog, ca. 2800-3600 moh.

Han har ein song som startar med 3–5 lengre *pii*-tonar som stig i styrke og går over i ei snøgg trille først med aukande og så synkande frekvens. Kontaktropa er lange med synkande styrke.

Det er elles sparsamt med dokumentasjon på levevis og hekkebiologi for denne arten.

Trass i at utbreiingsområdet er lite, blir arten i følgje Birdlife International rekna som globalt livskraftig, LC.

## Kjelder
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
Haspel

**Haspel** er ein roterande trommel utstyrt med lister som tek tak i aksa og legg dei i same retning inn på skjerebordet på sjølvbindarar og skurtreskjarar, slik at aksa blir liggande i same retning. Forutan posisjonen til haspelen er rotasjonsfarten, i høve til køyrefarten, med på å avgjera om stråa vert mata inn med aksenden eller rotenden fyrst. I ståande åker er høgda på haspelen stilt slik at listene tek tak i stråa under aksa og periferifarten til haspelen er så stor at loa vert lagd med aksenden fyrst innover. Det er ikkje kjend kven som fyrst tok i bruk haspel, men på ei kornhausarmaskin konstruert av Patrick Bell i 1828 var det haspel.
FA-cupfinalen i fotball 1975

**FA-cupturneringa i fotball 1975** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 3. mai 1975, med om lag 100&nbsp;000 tilskodarar til stades. West Ham United frå London vann FA-pokalen etter siger 2 – 0 over byrival Fulham FC, eit lag frå Andre-divisjon. Det var andre gongen West Ham sigra i FA-cupen, førre triumfen kom i 1964. Fulham har, korkje før eller seinare, spelt ein FA-cupfinale.

### Kampen
I det 60. minutt sette Alan Taylor ballen mellom beina på Fulham-målvakta, på ein retur etter eit langskot. Fire minutt seinare skåra Taylor frå kort hald, på ny sleppte målvakta eit skot, ved det høvet frå skrått hald.

**West Ham** sitt vinnarlag bestod av: Mervyn Day, John McDowell, Tommy Taylor, Kevin Lock, Frank Lampard sr, Billy Bonds (kaptein), Graham Paddon, Trevor Brooking, Billy Jennings, Alan Taylor og Pat Holland.

**Fulham** mønstra: Peter Mellor, John Cutbush, John Lacy, Bobby Moore, John Fraser, Alan Mullery (kaptein), Jim Conway, Alan Slough, John Mitchell, Viv Busby, Les Barrett.

Pat Partridge var dommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1975 FA Cup Final|1975 FA Cup Final]]» frå ,  den 14. mai 2021.*
Rive

**Rive** (norrønt *hrífa*), eller **rake** – mest i bymål og engelsk, er ein jordbruksreiskap som blir bruka til mange forskjellige arbeidsoperasjonar. Ho kan mellom anna brukast til å breia nyslege gras for at det skal tørka snøggare, raka saman halvtørt gras i såter for at det skal trekkja til seg mindre dogg om natta, raka saman tørrhøy i vålar når det skal køyrast inn, osb. River blir òg bruka for å raka unna gras som ligg på marka attmed hesjene, slik at det ikkje rotnar eller myglar.
 
River har eit langt skaft på opp mot 2 m, med eit ca. 75 cm langt tverrtre, kalla «hovudet», på ender. Hovudet er litt krumt og det sit ei rad med 10 til 15 tindar i det. Tidlegare var alle delane av river laga av tre. Det er viktig at tindane er laga av ein tresort som er seig og hadde høg brotstyrke. Fleire tresortar, som tindved, ask, bjørk, einer, hassel har vorte nytta. Furuset har målt og samanlikna bøyefastheita til tindved, hegg, bjørk og einer. Han fann at tindved skilde seg ut som det sterkaste av tresortane han samanlikna med, men hegg og bjørk kom òg bra ut. Under bruk hendte det at ein braut av ein eller fleire tindar. Ein laut då sett i nye; det kalla ein å «tinda» riva. På alle gardar laut ein ha eit høveleg laget av tindeemne og/eller ferdige tindar. Ein nytta ofte mørke vinterkveldar til å laga tindar og vøle river og anna reiskap. På moderne river er som oftast hovudet og tindane laga av plast, medan skaftet er av tre. Plasttindar er meir robuste enn tretindar, men dei kan ikkje byttast ut om dei vert brotne av.

På sokalla «jarnriver» er hovudet og tindane laga av stål, medan skaftet kan vera av tre eller aluminium. Slike river blir nytta for å spreia grus på mindre vegar, jamna ut jord i hagar og parkar, osb.
 
Som namnet røpar blir «lauvriver» nytta for å raka sama lauv med. Dei har ofte eit vifteforma hovud av plast.
 
## Galleri

Fil:Grabljenje,_Primorska_1959.jpg|Kone som set såte med rive i Primorska i Slovenia i 1959.
Fil:Riisumine.jpg|Bruk av river for å snu flathøy i Estland.
Fil:Bundesarchiv_Bild_183-23966-0002,_LPG_Peritz,_Feldpflege.jpg|Bruk av river for å snu flathøy i Tyskland.
Fil:16175-Meißen-1913-Pioniere_Ernte-Brück_&_Sohn_Kunstverlag.jpg|Kvinne med rive.
Fil:Küster_Bauernmädchen_mit_Heurechen_und_Sichel_1857.jpg|Kvinne med rive og sigd.
Fil:Rake_from_Kerala.jpg|Jarnrive.
Fil:Working_with_a_leaf_rake.jpg|Lauvrive.
Fil:091008_ATRGC_Aerifikace_greenu_0038.JPG|Lauvriver i bruk.


## Sjå òg
*Høygaffel
*Eldrake

## Kjelder
Ingrediens

**Ingrediens** (av latin *ingredi*, ‘inngå’) er ein del av ei blanding til å laga noko, og viser særleg til dei ulike fødevarene i matlaging og matoppskrifter.
Ingrediensar kan ha ulike funksjonar, som å gjera måltidet meittande, påverka smak, tekstur eller utsjånad.
Nokre ingrediensar kan vera vanlege og reknast som basismatvarer, andre kan vera eksklusive delikatesser.

Ein analyse av ingrediensbruk i 56&nbsp;000 matoppskrifter frå ulike kulturar viste at ein ofte kombinerer ingrediensar som har ulike eigenskapar, til dømes med ulike smaksstoff.

Mat som er til sals skal etter fleire lovverk merkast med kva ingrediensar dei inneheld. Ofte, som i Noreg, skal ein føra dei opp i fallande vektrekkjefølgje, slik at den tyngste står fyrst. Det er også kome til krav om å merka stoff som kan framkalle allergi eller intoleranse spesielt.

## Ingrediensar

* Frukt
* Grønsak
* Krydder
* Urter
* Sukker, fruktsukker
* Vatn
* Enkle matstellkjemikaliar, som bakepulver o.l.

* Feitt er hovudbestanddel i desse fødevarene, i tillegg til ev. vatn:
** Animalsk feitt; smør, fløyte, spekk
** Vegetabilsk feitt; solsikkeolje, palmin

* Inneheld bl.a. energirike fordøyelege karbohydrat:
** Kornprodukt og korn; mjøl, gryn, ris, pasta, kveite, havre, bygg, humle, bokkveite
** Rotfrukter, røter
** Banan

* Inneheld bl.a. protein og supplerer dermed med viktige aminosyrer:
** Fisk
** Belgfrukter, mais, quinoa og soya
** Kjøt
** Fjørfe, fuglar, fasan, kylling, and
** Mjølkeprodukt, ost, yoghurt, surmjølk
** Nøtter
*** Kokosnøtt
** Egg

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ingrediens (mad)|Ingrediens (mad)]]» frå ,  den 14. mai 2021.*
Vladimír Dzurilla

**Vladimír Dzurilla** () var ein ishockeyspelar frå Bratislava som vart verdsmeister 1972, 1976 og 1977 for Tsjekkoslovakia. Han var målvakt.

### Klubbspel
Dzurilla var aktiv i Slovan Bratislava frå 1957 til 1973. Sidan spelte han 1973-75 for Škoda Plzeň og 1975-78 Zetor Brno. Etter 571 seriekampar, rekord for målvakter i den tsjekkoslovakiske ishockeyserien, flytta han 1978 til Tyskland og spelte ein sesong for EV Augsburg. Han avslutta med spel for SC Riessersee i tida 1979-82, vart vesttysk seriemeister 1981.

### Landslagsspel
Dzurilla fekk sin landslagsdebut for Tsjekkoslovakia i 1960. Han representerte landet under dei olympiske vinterleikane 1964, 1968 og 1972, vann medalje i alle. I 1964 og 1972 fekk han bronse, i 1968 sølv. Frå 1965 til 1977 spelte han kvart år på VM-laget til Tsjekkoslovakia og vart verdsmeister i 1972 i Praha, 1976 i Katowice og 1977 i Wien. Elles sanka med seg tre VM-sølv og fire VM-bronsar. Både under VM 1965 og VM 1969 kom han med på All-Star Team. Dzurilla deltok i 139 internasjonale kampar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Vladimír Dzurilla|Vladimír Dzurilla]]» frå ,  den 13. mai 2021.*
Władysław Nikiciuk

**Władysław Nikiciuk** () er ein polsk tidlegare spjutkastar, fødd i Dsjevjatkovitsji i Kviterussland. Han vann bronsemedaljen i øvinga ved europameisterskapen 1962 og sølvmedaljen ved europameisterskapen 1966.

## Aktiv
I 1962 tok Nikiciuk bronsen ved europameisterskapen i Beograd med eit kast på 77,66 m, bakom Jānis Lūsis og Viktor Tsybulenko, som begge representerte Sovjetunionen. I 1964-sesongen sette Nikiciuk personleg rekord i Warszawa med eit kast på 84,89 m, men lukkast ikkje å hevde seg i medaljestriden under Sommar-OL i Tokyo. Ved Friidretts-EM 1966 sikra han seg sølvmedaljen, atter slått av verdseinaren Jānis Lūsis. Den 23. juni 1968 i finske Saarijärvi presterte begge kastarane sitt livs beste kast. Lūsis sette verdsrekord med sine 91,98 meter, medan Nikiciuk sletta den polske rekorden til Janusz Sidło då spjutet landa på 86,10 m. Under dei olympiske leikane i Mexico-byen fire månader seinare enda Nikiciuk på fjerdeplassen. Ved Europacupen i friidrett 1970 i Stockholm sigra Nikiciuk med eit kast på 82,46 m, framom Jānis Lūsis, den regjerande olympiameisteren, og Klaus Wolfermann, den neste olympiske meisteren i spjutkast.

Nikiciuk vart sjufaldig polsk meister i spjutkasting; 1962, 1964, 1967, 1968, 1970, 1971, 1973.

### Besteplasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1962 i Beograd: Bronsemedalje – 77,66 m
*OL 1964 i Tokyo: Nr 9 – 73,11 m
*EM 1966 i Budapest: Sølvmedalje – 81,76 m, bakom Jānis Lūsis (84,48 m)
*OL 1968 i Mexico-byen: Nr 4 – 85,70 m
*EM 1969 i Aten: Nr 8 – 77,48 m
*EM 1971 i Helsinki: Nr 7 – 80,56 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Władysław Nikiciuk|Władysław Nikiciuk]]» frå ,  den 13. mai 2021.*
Milvus

***Milvus*** er ei biologisk slekt av rovfuglar i haukefamilien, Accipitridae, som lever i «den gamle verda». 

Slekta inneheld tre artar, desse er arten glente (*Milvus milvus*), som lever nesten utelukkande i Europa, svartglente (*Milvus migrans*), som har utbreiing over store delar av Europa, Asia og Australia, og gulnebbglente (*Milvus aegyptius*), som høyrer heime i Afrika. Ein populasjon på Kapp Verde (*Milvus fasciicauda* eller *Milvus milvus fasciicauda*), har ein uklår status i taksonomien.

*Milvus*-glentar er mellomstore rovfuglar med lange, djupt fingra venger, vinkla i karpalfugen når dei er i flukt. Den merkbart lange halen er litt kileforma hos svartglente og sterkt kileforma hos arten glente. Glenteartane syner sterke flygeeigenskapar under jakt og sveveflyging. Dei er brunvorne i farga, hovudet er lyst, nokon gangar nesten kvitt. Glentar et både levande byttedyr og åtsel. Nominatforma av svartglenten viser ei særskild interesse for fisk. Migrasjonsstrategiane til både svartglentar og glentar er varierande, dei kan gjere langdistansetrekk, vere kortdistansetrekkfuglar så vel som standfuglar. Gulnebbglentar er for det meste kortdistansetrekkfuglar, eller lever som streiffuglar utanfor hekkesesongen.


Fil:Friday is coming (15518567337).jpg|Raudglente, *Milvus milvus*
Fil:DSC 4505 Milan noir Milvus migrans (50079858158).jpg|Svartglente, *Milvus migrans*
Fil:Yellow-billed Kite, Harar, Ethiopia (2190929224).jpg|Gulnebbglente, *Milvus aegyptius*


### Artsliste
* Raudglente, *Milvus milvus*, Red Kite, (Linnaeus, 1758), (LC)
:Utbreiing i Europa
* Svartglente, *Milvus migrans*, Black Kite, (Boddaert, 1783), (LC)
:Utbreiing i Nordvest-Afrika, i Europa sør og aust for Storbritannia og Fennoskandia, Asia nordaust til Okhotskhavet, og sør via Ny-Guinea til store delar av det australske kontinentet.
* Gulnebbglente, *Milvus aegyptius*, Yellow-billed Kite, (Gmelin, JF, 1788), (LC)
:Utbreiing i Afrika sør for Sahara, raudehavskysten, delar av Sudan og Egypt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Milane|Milane]]» frå ,  den 15. mai 2021.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
FA-cupfinalen i fotball 1993

**FA-cupturneringa i fotball 1993** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 15. mai og omkamp 20. mai. 79&nbsp;347 tilskodarar var til stades om laurdagen, 62&nbsp;267 den etterfylgjande torsdagen. Etter 1–1 i det fyrste oppgjeret mellom Arsenal FC og Sheffield Wednesday, sikra London-laget Arsenal seg FA-pokalen med siger 2–1, etter ekstraomgangar også i omkampen.

## Kampane
I laurdagskampen skåra Ian Wright for Arsenal i 20. minutt. Kvarteret ut i andre omgang utlikna David Hirst utlikna til sluttresultatet 1–1. Også i omkampen skåra Ian Wright fyrst, han gav Arsenal leiinga i 34. minutt. Midtvegs i andre ordinære omgang utikna Chris Waddle for Sheffield Wednesday. Ekstraomgangane var mållause heilt det stod att 90 sekund. Arsenal-stopparen Andy Linighan vart matchvinnar då han etter hjørnespark, frå 7-8 meters hald, stanga ballen i mål via fingrane til Wednesday-målvakta.

Mannskapa til **Arsenal** bestod av: David Seaman, Lee Dixon, Andy Linighan, Tony Adams (kaptein), Nigel Winterburn, Paul Davis, John Jensen, Paul Merson, Kevin Campbell, Ian Wright, Alan M. Smith, Ray Parlour og David O'Leary.

**Sheffield Wednesday** mønstra: Chris Woods, Roland Nilsson, Viv Anderson (kaptein), Carlton Palmer (kaptein), Paul Warhurst, Nigel Worthington, Chris Waddle, Danny Wilson, John Sheridan, John Harkes, David Hirst, Mark Bright, Graham Hyde, Chris Bart-Williams.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1993 FA Cup Final|1993 FA Cup Final]]» frå ,  den 15. mai 2021.*
Ian Wright

**Ian Edward Wright** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar frå London. Han var angrepsspelar 1985-91 på Crystal Palace og 1991-98 for Arsenal FC. Med Arsenal vann FA-cupen to gongar, den engelske ligacupen 1993, den europeiske Cupvinnarcupen 1994, og, til sist, vart han ligameister i 1998. Wright deltok i 33 landskampar for England.

### Merittar
*Vinnar av Cupvinnarcupen: 1994 med Arsenal FC
*Engelsk ligameister: 1998 med Arsenal FC
*Vinnar av FA-cupen: 1993 og 1998 med Arsenal FC
*Engelsk ligacupvinnar: 1993 med Arsenal
*Vinnar av Intertotocupen: 1999 med West Ham United
*Finalist i FA-cupen: 1990 med Crystal Palace FC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ian Wright|Ian Wright]]» frå ,  den 15. mai 2021.*  

*eu-football
Turn under Sommar-OL 1964

**Turnøvingane under Sommar-OL 1964** i Tokyo vart avvikla i tida 18. til 23. oktober 1964 i Tōkyō Taiikukan, ein arena i den sentrale bydelen Shibuya i Tokyo. Øvingane omfatta 14 tevlingar, 8 for menn og 6 for kvinner. Frå 34 ulike land var påmeldt 213 utøvarar; 130 menn og 83 kvinner.

## Menn
 
### Mangekamp

### Bøylehest





### Frittståande





### Hopp





### Ringar





### Skranke





### Svingstang





### Lagkamp





## Kvinner
### Mangekamp





### Bom





### Frittståande





### Hopp





### Skranke





### Lagkamp





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gymnastics at the 1964 Summer Olympics|Gymnastics at the 1964 Summer Olympics]]» frå ,  den 14. mai 2021.*
Yukio Endō

**Yukio Endō** () var ein japansk turnar frå Akita som vart olympisk meister i mangekamp under Sommar-OL 1964 i Tokyo. Han vann elles OL-gull i skranke i dei same leikane og han var med i dei japanske mannskapa som sikra gull i lagkampen både i Roma-OL 1960, Tokyo-OL 1964 og Mexico-OL 1968. Dessutan vann han VM-gull i frittståande i 1962 og VM-gull lagkamp i 1962 og 1966.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Yukio Endō|Yukio Endō]]» frå ,  den 14. mai 2021.*  

*
NM i turn 1965 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1965** for menn vart avvikla i Larvik helga 27.–28. november med Larvik Turn som arrangør. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane. 

### Tolvkamp





## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad 29. november 1965
Stjerneeple

**Stjerneeple** er frukta frå treet *Chrysophyllum cainito* i sapodillefamilien.

Treet er eviggrønt og kan bli 15–20 m høgt. Frukta er kulerund, 5–10 cm i diameter og grøn til purpurfarga. Ho inneheld 3–8 frø som ligg i kvitt, søtt fruktkjøt. Frukta er delt inn i 8 segment som dannar eit stjerneforma mønster når ho blir delt på tvers.

Arten veks naturleg i Karibia og Mellom-Amerika. Han er avhengig av eit fuktig, tropisk klima og er vanleg dyrka i Søraust-Asia.

## Galleri

03018jfPandi, Bulacan Roads Schools Landmarksfvf 04.jpg|Tre på Filippinane
Chrysophyllum cainito 20zz.jpg|Stamme
Starr 070906-8589 Chrysophyllum cainito.jpg|Blad
Starr-110310-3039-Chrysophyllum cainito-fruit-Olinda-Maui (25079189515).jpg|Frukt skoren i to


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stjerneeple|Stjerneeple]]» frå ,  den 15. mai 2021.*  

## Litteratur

* 
* Navn på frukt, bær og nøtter. Ås: Statens fagtjeneste for landbruket. 1993. s. 24. ISSN 0803-2173.
Ian Callaghan

**Ian Robert Callaghan** () er ein engelsk tidlegare fotballspelar som frå 1960 til 1978 spelte for Liverpool FC. Han var med om å vinne fem ligameisterskap i tida 1964-77, FA-cupen 1965 og 1974, UEFA-cupen 1973 og 1976 og Europacupen 1977. Callaghan spelte 640 ligakampar for Liverpool, meir enn nokon annan. Han skåra 49 ligamål.
## Karriere
### Klubbspel
Callaghan var i mange sesongar vengspelar på Liverpool, siste åra spelte han i ei offensiv midtbanerolle. Han fekk sin debut vinteren 1960 då Liverpool tevla i andredivisjon. Våren 1964 vann Liverpool ligameisterskapen, i ein sesong der Callaghan spelte alle ligakampane. To år seinare gjentok Callaghan og Liverpool prestasjonane og sikra ein ny ligatriumf. I mellomtida sigra Liverpool med 2–1 over Leeds United i FA-cupfinalen 1. mai 1965. Frå 1972 hevda Liverpool seg heilt i toppen av engelsk og europeisk fotball. Callaghan var med då klubben i 1973 vann både ligameisterskapen og UEFA-cupen, FA-cupen 1974, i 1976 så vel ligameisterskapen som UEFA-cupen, samt våren 1977 då laget vann både ligaen og europacupfinalen, den siste etter siger 3–1 over Borussia Mönchengladbach på Stadio Olimpico i Roma.

Frå 1978 til -80 var Callaghan Swansea-spelar, var med å rykke opp frå tredjedivisjon i 1979.

### Landslagsspel
Callaghan spelte 4 landskampar for England, 2 sommaren 1966 og 2 hausten 1977. Han var med i VM-troppa 1996 og spelte mot Frankrike i gruppespelet. Ingen landslagsmål.

### Merittar
*Vinnar av europacupen: 1977 og 1978 med Liverpool FC
*Vinnar av UEFA-cupen: 1973 og 1976 med Liverpool FC
*Engelsk ligameister; 1964, 1966, 1973, 1976 og 1977 med Liverpool FC
*Vinnar av FA-cupen:1965 og 1974 med Liverpool FC
*Finalist i cupvinnarcupen: 1966 med Liverpool FC
*Finalist i FA-cupen: 1971 og 1977 med Liverpool FC 
*Finalist i den engelske ligacupen: 1978 med Liverpool FC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ian Callaghan|Ian Callaghan]]» frå ,  den 15. mai 2021.*  
*eu-football
Sarah Vaughan

**Sarah Lois «Sassy» Vaughan** () var ein amerikansk jazzvokalist frå Newark i New Jersey, omtalt som «Sassy» eller «Divine Sarah» på grunn av sin uvanleg allsidige og fleksible stemme. 

Etter Vaughans utdanning innan piano såvel som organist-oppdrag i lokale kyrkjer (1931–39), vann ho første pris på 10 dollar i ei songtevling ved Apollo Theater i Harlem i 1942, der forresten Ella Fitzgerald var samstundes husartist. Fremføringen av *Body and soul* vart bivåna av jazzvokalisten Billy Eckstine som blei ein livslang kunstnarisk partnar. Vaughan blei strakt teken inn i Earl Hines sitt orkester med mellom anna Charlie Parker og Dizzy Gillespie (42-45), før solokarrieren tok over med debut (*East of the side*, 1945).

## Grammy Hall of Fame
Innspelingar av Sarah Vaughan blei innlemma i Grammy Hall of Fame, ein spesiell Grammy-pris skipa i 1973 for å æra innspelingar som var minst 25 år gamle og dessutan hadde «kvantitativ eller historisk viktigheit».

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Sarah Vaughan|Sarah Vaughan]]» frå ,  den 15. mai 2021.*
Harald Norpoth

**Harald Norpoth** () er ein tysk tidlegare mellom- og langdistanseløpar frå Münster som representerte Vest-Tyskland. Han var ein spurtsterk utøvar som vann sølvmedaljen på 5&nbsp;000 meter både under Sommar-OL 1964 og Friidretts-EM 1966, og bronsemedaljen på 1500 meter i nemnde europameisterskap, så vel som på 5&nbsp;000 m ved Friidretts-EM 1971.

## Aktiv
Norpoth stega inn i verdseliten på 1500 m i 1962-sesongen. Fire dagar etter han fall i 1500-meterfinalen under EM i friidrett, vann han distansen i eit løp i Warszawa og sette vesttysk rekord med tida 3.41,2. Frå 1963 byrja han også å tevle på 5&nbsp;000 m. Sommaren 1964 sette han vesttysk rekord med eit løp på 13.48,4. Nokre veker seinare kneip han sølvmedaljen på 5&nbsp;000 meter ved Sommar-OL 1964 i Tokyo, 0,2 sekund framom Bill Dellinger frå USA og franske Michel Jazy.

I juli 1965 flytta Nordpoth den vesttyske 5&nbsp;000-meterrekorden til 13.42,8. Nøyaktig 11 månader seinare sette han europarekord på distansen då han fekk notert 13.24,8 i Köln. Under europameisterskapen 1966 i Budapest fekk han bronsemedaljen på 1500 m, slått i spurten av landsmannen Bodo Tümmler og Jazy. Tre dagar seinare sprang Norpoth inn til sølv på 5&nbsp;000 m, også då vart Michel Jazy for sterk på oppløpssida. Ei veke etter EM presterte Norpoth verdsbestenotering på 2&nbsp;000 meter då han i Hagen vart klokka i mål på 4.57,8. Sju dagar seinare presterte han 3.39,7 og livsbeste på 1500 m.

Under Sommar-OL 1968 enda Norpoth på fjerdeplass på 1500 m, langt bakom medaljevinnarane. Han deltok ikkje i Athen-EM 1969. I Friidretts-EM-1971 tok han derimot bronsen på 5&nbsp;000 m, 1,3 sekund bak vinnaren Juha Väätäinen, og to tidels sekund attom franskmannen Jean Wadoux. Ved dei olympiske sommarleikane i München enda Norpoth på sjetteplass, over 6 sekund etter Lasse Virén, den olympiske meisteren. Den 12. juli 1973, under ein landskamp mot Sveits og USA i München, forbetra Norpoth den tyske 5&nbsp;000-meterrekorden til 13.20,5. Han la opp same året.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1962 i Beograd: Nr 9 på 1500 m (braut løpet etter fall)
*OL 1964 i Tokyo: Sølvmedalje på 5&nbsp;000 m – 13.49,6, bakom Bob Schul (13.48,8)
*EM 1966 i Budapest: Sølv på 5&nbsp;000 m – 13.44,0. Bronse på 1500 m – 3.42,4
*OL 1968 i Mexico-byen: Nr 4 på 1500 m  3.42,5. Nr 13 på 5&nbsp;000 m (braut løpet)
*EM 1971 i Helsinki: Bronsemedalje på 5&nbsp;000 m – 13.33,7
*OL 1972 i München: Nr 6 på 5&nbsp;000 m – 13.32,6

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Harald Norpoth|Harald Norpoth]]» frå ,  den 16. mai 2021.*
NM i turn 1964 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1964** for menn vart avvikla på Stord helga 5. og 6. desember, med Stord Turn- og Idrettslag som arrangør. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.

### Sekskamp




## Kjelder
*Bergens Arbeiderblad
DFB-pokalfinalen i fotball 2021

**DFB-pokalfinalen 2021**, den nasjonale utslagsturneringa i tysk fotball, vart avslutta med finale på Olympiastadion i Berlin torsdag 13. mai. Borussia Dortmund vann sin femte DFB-pokal ved å sigre med 4 mot 1 over RB Leipzig. Grunna Covid-19-tiltak vart kampen spelt utan tilskodarar.

## Kampen
Briten Jadon Sancho gav Dortmund leiinga 1 – 0 då han frå 15 meters hald skaut ballen i lengste hjørnet av målet. Nordmannen Erling Håland la på til 2 – 0 etter eit framspel, han utmanøvrerte ein Leipzig-stoppar og frå 8-10 meter sende ballen tilbake i motsett hjørne. Straks før pause vart Sancho frispelt av kaptein Marco Reus, og frå 3-4 meter roleg putta han ballen i det opne målet. Spanske Dani Olmo reduserte til 1 – 3 på eit susande langskot i det 71. minutt. Fem minuttar før sluttsignalet lydde sette Håland ein stoppar for spenninga då han skliande fekk avgarde eit lumpe-skot som førte til siger 4 – 1.

**Borussia Dortmund** sitt vinnarlag bestod frå start av: Roman Bürki, Raphaël Guerreiro, Mats Hummels, Manuel Akanji, Łukasz Piszczek, Emre Can, Mahmoud Dahoud, Jude Bellingham, Jadon Sancho, Erling Håland, Marco Reus (kaptein). Thorgan Hazard tok Bellinghams plass i andre omgang, sidan vart Dahoud erstatta med Thomas Delaney i det 74. minutt. I sluttminutta og sluttsekunda kom fyrst Thomas Meunier, deretter Julian Brandt og Giovanni Reyna på bana i staden for Sancho, Håland og Reus.

**RB Leipzig** mønstra: Péter Gulácsi, Lukas Klostermann, Dayot Upamecano, Marcel Halstenberg, Kevin Kampl, Nordi Mukiele, Dani Olmo, Marcel Sabitzer (kaptein), Amadou Haidara, Alexander Sørloth, Hwang Hee-chan. Etter pausen kom etter tur Yussuf Poulsen, Christopher Nkunku, Emil Forsberg, Konrad Laimer og Benjamin Henricks i spel, ut gjekk Sørloth, Hwang, Kampl, Mukiele og Haidara.

Felix Brych dømde kampen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:DFB-Pokal 2020/21|DFB-Pokal 2020/21]]» frå ,  den 16. mai 2021.*
Gaston Taument

**Gaston Taument** () er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar frå Haag. Han spelte på høgrekanten hjå fleire europeiske klubbar, og for det nederlandske landslaget. Av klubbane hans kan ein blant anna nemna Feyenoord i heimlandet, portugisiske Benfica og Rapid Wien i Austerrike.

## Landslagsspel
Mellom 1992 og 1996 spelte Taument 15 kampar for det nederlandske landslaget og skåra 2 mål. Han var ein del av det nederlandske landslaget i VM 1994 og i EM 1996.
## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:da:Gaston Taument|Gaston Taument]]» frå , den 16. mai 2021.*
Johnny Rep

**John Nicolaas Rep** () er ein tidlegare nederlandsk fotballspelar (høgrekant) og -trenar. 

Rep spelte for ei rekkje europeiske klubbar gjennom sin 16 år lange karriere, mellom anna Ajax og Feyenoord i heimlandet, Valencia i Spania og franske AS Saint-Étienne. Hjå Ajax var han med om å vinne ei lang rekke titlar, mellom anna to nederlandske seriemeisterskap og to utgåver av Europacupen. Han vart òg fransk seriemeister med AS Saint-Étienne.

Rep spelte dessutan 42 kampar og skåra 12 mål for det nederlandske landslaget. Han var med om å vinne sølv med det nederlandske landslaget i VM 1974 i Vest-Tyskland og VM 1978 i Argentina. Han skåra 4 mål i 1974 og tre mål i 1978. Dei sju skåringane gjer han til den mestskårande nederlandske spelaren i VM nokon sinne.

## Merittar
*Nederlandsk seriemeister: 1972 og 1973 med Ajax
*Vinnar av Europacupen: 1972 og 1973 med Ajax
*VM-sølv: med Nederland i 1974 og 1978
*Fransk seriemeister: 1981 med Saint-Étienne
*Tapande finalist i UEFA-cupen: 1978 med Bastia

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:da:Johnny Rep|Johnny Rep]]» frå  den 16. mai 2021.*
Valse

**Valse** eller **vals** (av tysk *Walze*, frå *walzen*, 'snu seg rundt'; same opphav som danseforma vals) er ein sylinderforma maskindel som kan vera av tre, metall eller keramisk materiale. Dei blir mellom anna brukt til maling av korn og i plast-, gummi-, maling- og papirindustrien, i blandemøller og kalanderar.

## Sjå òg
*Vegvals

## Kjelder
1. serierunde i Tippeligaen 2000

**1. runde i Tippeligaen 2000** starta laurdag 8. april med ein kamp mellom Stabæk og Rosenborg. Resten av runden vart spelt søndag 9. april. Både Brann og Vålerenga vann 4&mdash;1 i sine kampar mot høvesvis Vålerenga og Tromsø. 

## Kampfakta
Filovirus

**Filovirus** (*Filoviridae*) er ein familie av virus i ordenen *[[Mononegavirales]]*. Virusa i familien har membranar og er ofte trådforma. Genoma deira har negativ polaritet og ein storleik på 15-19 kilobasar.

Typearten for familien er marburgviruset. Eit anna døme på eit filovirus er ebolaviruset. Båe virusa kan valda sjukdom hjå menneske, og vert rekna for å krevja det høgste nivået av biologisk tryggleik av amerikanske styresmakter.

## Kjelder
2. serierunde i Tippeligaen 2000

**2. runde i Tippeligaen 2000** vart spelt 15. og 16. april 2000, med ein kamp på laurdagen og resten av runden på søndagen. Tromsø slo Bryne 3&mdash;0, medan den mest målrike kampen var mellom Rosenborg og Brann og enda 4&mdash;4. 

## Kampfakta
Ernst Rojahn

**Ernst Andreas Rojahn** () var ein norsk sjakkspelar frå Tønsberg, noregsmeister i sjakk i 1945 og 1958.

Rojahn representerte Noreg ved fire sjakk-OL mellom 1939 og 1958. 

Dei best kjende partia til Rojahn er ein remis mot den tidlegare verdsmeistaren Capablanca i sjakk-OL i Buenos Aires 1939 og eit flott parti med dobbelt tårnoffer som gav han siger i eit parti mot Aleksandros Aggos frå Hellas under sjakk-OL i München i 1958.

## Kjelder
* Øystein Brekke: Norske sjakktrekk. Norges Sjakkforbund 100 år 1914-2014. Norges Sjakkforbund 2014, ISBN 978-82-991916-2-3

## Fotnotar


## Bakgrunnsstoff
* Ernst Rojahn sine sjakkparti hos chessgames.com
* Ernst Rojahn sitt sjakkparti mot tidlegare verdsmeister Capablanca i 1939
* Ernst Rojahn sitt sjakkparti mot Alexandros Aggos, 1958
3. serierunde i Tippeligaen 2000

**3. runde i Tippeligaen 2000** vart utført 19. april 2000, då alle kampane vart spelte same dagen. Den største sigeren kom til Moss, som slo Tromsø på heimebane. Den mest målrike kampen var 4&mdash;2 kampen mellom Haugesund og Vålerenga. 

## Kampfakta
4. serierunde i Tippeligaen 2000

**Den 4. runden i Tippeligaen 2000** vart utført med to kampar laurdag 29. april og fem kampar 30. april. Både Bodø/Glimt og Viking vann sine kampar 4-1 mot høvesvis Moss og Haugesund. Etter denne runden låg fire lag i teten av tabellen med åtte poeng kvar og Brann på førsteplassen med best målskilnad. 

## Kampfakta
5. serierunde i Tippeligaen 2000

**Den 5. runden i Tippeligaen 2000** vart utført med seks kampar onsdag 3. mai og ein kamp torsdag 4. mai. Stabæk stod for den største sigeren denne runden, og denne sesongen så langt, med 6-1 over Bodø/Glimt. Både Brann og Molde vann sine kampar og hadde berre 11 poeng i toppen av tabellen, med Brann heilt øvst med betre målskilnad. 

## Kampfakta
FA-cupfinalen i fotball 1998

**FA-cupturneringa i fotball 1998** vart avslutta med finale på Wembley stadion i London 16. mai framom 79&nbsp;183 tilskodarar. London-laget Arsenal FC sikra seg FA-trofeet gjennom å vinne 2–0 over Newcastle United.

## Kampen
Midtvegs i fyrste omgang skåra nederlendaren Marc Overmars for Arsenal då han frå 10-12 meters hald tuppa ballen mellom beina på den utrusande målvakta. Midtvegs i den andre omgangen la franskmannen Nicolas Anelka på til 2–0 med eit skot frå 15 m.

Vinnarlaget til **Arsenal** bestod av: David Seaman, Lee Dixon, Martin Keown, Tony Adams (kaptein), Nigel Winterburn, Ray Parlour, Patrick Vieira, Emmanuel Petit, Marc Overmars, Nicolas Anelka, Christopher Wreh. Wreh vart bytta ut etter ein times spel, inn kom David Platt.

**Newcastle** mønstra Shay Given, Alessandro Pistone, Nikos Dabizas, Steve Howey, Stuart Pearce, Warren Barton, Robert Lee, David Batty, Gary Speed, Alan Shearer og Temuri Ketsbaia. Gjennom dei siste 20 minutta av kampen måtte, etter tur, Pearce, Barton og Ketsbaia stige av bana, inn kom Andreas Andersson, Steve Watson, John Barnes.

Paul Durkin var dommar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:1998 FA Cup Final|1998 FA Cup Final]]» frå ,  den 16. mai 2021.*
Per Ofstad

**Per Ofstad** () er ein norsk sjakkspelar, fødd i Bergen, noregsmeister i sjakk i 1961.

Per Ofstad vann junior-noregsmeisterskapen i sjakk to gongar, både den første gongen det var junior-NM i 1951, og i 1953. I 1952 vart han nummer 2.

Per Ofstad spelte for Noreg i student-VM:
* I 1954, andre bord i det første (offiselle) student-VM i Oslo (+1, =4, -4),
* I 1955, tredje bord i det andre student-VM i Lyon (+5, =3, -3).

Per Ofstad spelte for Noreg i sjakk-OL i München i 1958, på tredje bord, med resultatet + 6, = 5, - 4.

Per Ofstad representerte Noreg saman med Svein Johannessen i soneturneringa i sjakk i Halle i 1963. Han spelte der sitt "udødelege parti", med ein vinst etter berre 19 trekk mot stormeister Wolfgang Uhlmann frå DDR.

I 1998 vart Per Ofstad senior-noregsmeister (aldersklassa over 60 år).

Frå 1996 til 2009 deltok Per Ofstad regelmessig i EM og VM for seniorar, og la også ned ein betydeleg organiatorisk innsats for seniorsjakken.

Frå 1998 til 2001 var Per Ofstad president i Norges Sjakkforbund. Per Ofstad blei utnemnd til æresmedlem i Norges Sjakkforbund på Norges Sjakkforbund sin kongress 7. juli 2009.

## Kjelder
* Øystein Brekke: Norske sjakktrekk. Norges Sjakkforbund 100 år 1914-2014. Norges Sjakkforbund 2014, ISBN 978-82-991916-2-3

## Fotnotar

## Bakgrunnsstoff
* Per Ofstad si spelarside hos FIDE
* Per Ofstad sine parti hos chessgames.com
* Per Ofstad chess games at 365chess.com