open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wad

**Wad** er ei generell mineralogisk nemning for sekundære manganoksid som opptrer i porøs form (manganoker). Dei er ofte tett knytt til forskjellige jernoksid. 

## Sjå òg
* Psilomelan

## Kjelder
*Wad. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/wad.
Wagneritt

**Wagneritt** er eit relativt sjeldan mineral. Det krystalliserer monoklint og består av eit fluorhaldig magnesiumfosfat, Mg2PO4F. Det er identisk med det norske mineralet *kjerulfin* (oppkalt etter Th. Kjerulf), som finst i gulaktige, feittglinsande massar ved Havredal i Bamble, ofte delvis omdanna til apatitt.

Det er kalla opp etter den tyske gruvelederen F. M von Wagner (1768–1851).

## Kjelder

*
Whitlockitt

**Whitlockitt** er eit trigonalt mineral som er nokså utbreidd i meteorittar og som er kjent frå månebergartar. Strukturundersøkingar viser at samansetjinga er Ca9MgH(PO4)7 og ikkje Ca3(PO4)2 som tidlegare trudd. Mineralet er kjent som eit sjeldant mineral frå apatittførekomstane ved Ødegården i Bamble.

Det er kalla opp etter den amerikanske mineralogen H. P. Whitlock (1868–1948).

## Kjelder
*Whitlockitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/whitlockitt.
Wickmanitt

**Wickmanitt** er eit sjeldan mineral først skildra 1967 frå Långban i Sverige. Mineralet har den kjemiske samanetjinga MnSn(OH)6.

Det er kalla opp etter den svenske mineralogen F.-E. Wickman (f. 1915).

Det er påvist frå nefelinsyenittpegmatitt ved Larvik.

## Kjelder
*Wickmanitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/wickmanitt.
Willemitt

**Willemitt** er eit mineral, eit trigonalt sinksilikat, Zn2SiO4. Det er kvitt eller i ulike nyansar av gult, grønt, raudt eller brunt. På grunn av eit mindre manganinnhald viser det ofte sterk gulgrøn fluorescens under ultrafiolett ljos. Mineralet har tyding som sinkmalm ved Franklin og Sterling Hill i New Jersey i USA. 

Det vart oppdaga i 1830 og kalla opp etter Vilhelm I av Nederland.

Blå willemitt skal vere funne som eit sjeldant mineral på kontaktførekomsten Konnerudkollen ved Drammen.

## Kjelder
*Willemitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/willemitt.

## Bakgrunnsstoff
Willyamitt

**Willyamitt** er eit ertsmineral med samansetjing (Co,Ni)SbS. Det opptrer som inneslutningar i galenitt frå Espelandførekomsten i Vegårshei.

Det er kalla opp etter området Willyama i New South Wales i Australia.

## Kjelder
*Willyamitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/willyamitt.
Witheritt

**Witheritt** er eit kvitt eller gråkvitt mineral som består av bariumkarbonat, BaCO3. Det tilhøyrer aragonitt-gruppa. Det finst på ertsgangar, særleg i England. Det vert nytta til framstilling av andre bariumsambindingar og dessutan i glas- og keramikkindustrien.

Witheritt vart kalla opp etter William Withering (1741-1799), ein engelsk lege og naturforskar som i 1784 publiserte undersøkingane sine om det nye mineralet. Han kunne syne at baritt og det nye mineralet var to forskjellige mineral.

## Kjelder
*Witheritt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/witheritt.

## Bakgrunnsstoff
Wittichenitt

**Wittichenitt** er eit metallisk mineral som finst på einskilde ertsførekomstar i Telemark. Det er eit sulfosalt som består av kopar, vismut og svovel, Cu3BIS3 og tilhøyrer spydglansane.

Det er kalla opp etter Wittichen i Baden-Württemberg i Tyskland.

## Kjelder
*Wittichenitt. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014.
Wolframitt

**Wolframitt** er eit tungt mineral, brunleg til svart med submetallisk glans, krystalliserer monoklint. Det er eit oksid av wolfram, jarn og mangan, (Fe,Mn)WO4, med samansetjing varierande mellom endeledda ferberitt, FeWO4, og hübneritt, MnWO4. Mineralet finst på malmgangar knytt til granittar, og dessutan i alluviale avsetningar, og er ein særs viktig wolframmalm (til dømes i Portugal, Canada, Myanmar, Sør-Korea, Kina og Bolivia). Det finst i Noreg i Ørsdalen i Bjerkreim, der det har vore gruvedrift.

## Kjelder
*Wolframitt. (19. juni 2012). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/wolframitt.

## Bakgrunnsstoff
Wollastonitt

**Wollastonitt** er eit kvitt eller lyst farga, oftast fibrig mineral som krystalliserer triklint og består av kalsiumsilikat CaSiO3. Det høyrer strukturmessig til pyroksenoidane. Det finst i kontaktmetamorfe kalksteinar og er forholdsvis alminneleg i Oslofeltet.

Det er kalla opp etter den engelske kjemikaren og mineralogen William Hyde Wollaston (1766–1828).

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Éinkrystall

**Éinkrystall** er ein krystallinsk lekam der einingscellene overalt er heilt eller nesten parallelle, det vil sei så parallelle at det optisk sett verkar som om atoma til alle krystalla er ordna i same regelmessige gitter. Ein éinkrystall er vanlegvis ikkje nokon perfekt krystall, men kan vise krystallfeil som kjem av forureiningar eller fordi krystallen er danna som ein mosaikkrystall av småkrystallar som ved rekrystallisering har innordna seg i det vesentlegaste etter same mønster.

Ein éinkrystall kan i motsetnad til ein fleirkrystall nyttast for å avgjere krystallstrukturen, for spektroskopiske undersøkingar og for studiet av andre retningsavhengige eigenskapar, men dei mekaniske eigenskapane til krystallen (brotfastleik, kløyv), elektriske og termiske eigenskapar avheng sterkt av krystallfeil og reinleiksgrad.

## Kjelder
*énkrystall. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/%C3%A9nkrystall.
Éinkrystalldiffraktometer

**Éinkrystalldiffraktometer** er eit apparat brukt til opptak av røntgendiffraktogram av éinkrystall med omsyn på å avgjere den gjensidige plasseringa til atoma og bindingsforholdet deira, altså strukturen av krystallinske stoff. 

## Sjå òg
* krystallstruktur

## Kjelder
*Éinkrystalldiffraktometer. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 14. februar 2014 frå http://snl.no/%C3%A9nkrystalldiffraktometer.
Andalusitt

**Andalusitt** er eit grått, raudleg eller grønleg mineral som opptrer i mange hornfelsar og leirskifer, mellom anna i hornfelsar frå Oslofeltet. Andalusitt er eit aluminiumsilikat, Al2SiO5. Hardleiken er 7,5 og tettleiken 3,15 g/cm³. Det finnes to andre mineral som har den same kjemiske samansetjinga (polymorfi), men med heilt forskjellige eigenskapar: kyanitt og sillimanitt. Andalusitt krystalliserer i det rombiske systemet, kyanitt triklint, og sillimanitt igjen rombisk. Andalusitt opptrer i bergarter danna under lågt trykk, kyanitt og sillimanitt krev derimot høgt trykk, og opptrer derfor i bergarter som er danna på store djup, særleg i gneisar.

Mineralet blei kalla *andalousite* av Jean Claude Delamétehrie, som trudde det kom frå Andalusia. Det blei raskt tydeleg at dette var ei feilplassering, og at mineraldøma han studerte eigentleg kom frå El Cardoso de la Sierra i Guadalajara, ikkje Andalusia.
## Kjelder
Bulgaria i Junior Eurovision Song Contest

**Bulgaria** debuterte i Junior Eurovision Song Contest i 2007 i Rotterdam, Nederland, med songen «Bonbolandiya», framført på bulgarsk av gruppa Bon-Bon. Dei enda på sjuande plass. I 2009 trakk Bulgaria seg, og deltok ikkje i Kiev og i 2010-versjonen i Minsk.

I 2011 deltok dei i Jerevan, etter to år vekke i frå tevlinga. I 2012 valde dei å ta ein pause frå tevlinga igjen, og deltok heller ikkje i 2013-versjonen i Kiev.

I 2014 returnerte Bulgaria til tevlinga som vart arrangert på Malta. Bidraget vart valt internt av den bulgarske kringkastaren og valde Krisia Todorova og Hasan & Ibrahim og songen «Planetata Na Detsata» til å representere landet. Dei enda på andre plass med 147 poeng.

I 2015 arrangerte Bulgaria tevlinga i Arena Armeets i Sofia. Det var fyrste gongen Bulgaria arrangerte ei Eurovision-tevling. Proglamleiar for tevlinga var artisten Poli Genova, som har delteke i Eurovision Song Contest to gongar, i 2011 og 2016. 17 land deltok det året. 
## Bidraga i Junior Eurovision Song Contest

## Røystehistorikk

|}

## Galleri

File:Gabriela Yordanova & Ivan Stoyanov at stage of JESC 2015.jpg|Gabriela Jordanova & Ivan Stojanov i Sofia 2015
File:JESC 2016 Lidia Ganeva (Bulgaria) (2).jpg|Lidia Ganeva i Valletta 2016

## Vertskap

## Sjå òg
* Bulgaria i Eurovision Song Contest

## Kjelder

* Bulgaria i Junior Eurovision Song Contest
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bulgaria in the Junior Eurovision Song Contest|Bulgaria in the Junior Eurovision Song Contest]]» frå ,  den 13. august 2014.*
Boothitt

**Boothitt** er eit mineral. Det er eit naturleg eksisterande koparsulfatmed 7 molekyl krystallvatn, CuSO4·7H2O. Det vert danna i gamle gruveanlegg, til dømes på Flåt i Evje i  Aust-Agder.

Mineralet er kalla opp etter amerikaneren E. Booth

## Kjelder
*Boothitt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 12. august 2014 frå http://snl.no/boothitt.
Varietet

**Varietet** syner til noko som har eit konstant, men mindre viktig avvik frå ei hovudform. Det vert særleg nytta om planter og mineral. Varietet vert òg brukt i lingvistikk, sjå varietet i språkvitskap. 

Det blir forkorta *var.* eller i fleirtal *varr.*

## Sjå òg
* Kulturform
* Variabilitet
Efflorescens

**Efflorescens** eller **utblomstring** er danning av hår- eller moseaktige belegg av sekundære mineral, såkalla efflorescensar (forskjellig fra ekshalasjonsbeslag). Efflorescens oppstår ved fordamping av vatn frå overflata av bergartar og mineral, eller ved at krystall som inneheld krystallvatn gjev frå seg ein del av vatnet sitt. 

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
Australitt

**Australitt** er ein type tektitt som er oppdaga i Australia. Dei er for det meste mørke eller svarte, og syner former som ikkje er sett i andre tektittar, mellom anna diskar og boller. Den opphavlege snøggleiken deira var høgare enn hos andre tektittar, og dette fekk dei til å kastast ut av jordatmosfæren, før dei gjekk inn i atmosfæren på nytt og gjennomgikk ei sjeldan form for ny nedsmelting. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Australitt|Australitt]]» frå ,  den 12. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Beudantitt

**Beudantitt** er eit sekundærmineral med samansetjing PbFe3(AsO4)(SO4)(OH)6. Det kalt opp etter den franske mineralogen François Sulpice Beudant (1787–1850).

Beudantitt er påvist som eit sjeldant mineral frå Rælingen i Akershus. 

## Kjelder
* 

## Bakgrunnsstoff
Gasshydrat

**Gasshydrat** er kjemiske sambindingar mellom gassmolekyl og vatn. Hydrat som er av særleg stor interesse er metan, etan, propan og butan fordi dei er aktuelle i utvinninga av naturgass. 

Vanleg is av reint vatn har ein krystallstruktur som er regelmessig og tett, medan dei nærskylde strukturane i gasshydrata har holrom som vert fylte av gassmolekyl. Vanleg is smeltar ved 0 ºC, eller ved lågare temperaturar når trykket stig, medan gasshydrata er stabile over 0 ºC, så lenge trykket er høgt nok. Dette gjer at gasshydrata kan skape problem i olje- og gassutvinning. I borehol er trykket høgt og det kan dermed skje isdanning i borehol og røyr, sjølv om temperaturen er godt over null. 

## Kjelder
*Uggerud, Einar. (18. mars 2009). Gasshydrater: forbindelser mellom gassmolekyler og vann. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/gasshydrater%2Fforbindelser_mellom_gassmolekyler_og_vann.
Geologisk undersøking

**Geologisk undersøking** er undersøkingar i felten for å reie ut om dei geologiske forholda i eit område. 

Dei enklaste metodane er kartlegging av dei ulike bergartstypane og avgjere strøk og fall av lagdeling eller andre planstrukturar, retninga av sprekker og gangar, i tillegg til innsamling av prøvar og fossil. Meir spesielle undersøkingar er magnetiske og radiometriske undersøkingar for påvising av radioaktive mineral. Ved grunnundersøkingar og leiting etter førekomstar av økonomisk tyding, nyttar ein geofysiske metodar, men desse krev eit stort og kostbart utstyr. 

## Sjå òg
* Malmleiting
* Petroleumsleiting

## Kjelder
* Geologiske undersøkelser.: feltundersøkelser. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/geologiske_unders%C3%B8kelser.%2Ffeltunders%C3%B8kelser.
Havbotn

**Havbotnen** er den delen av jordoverflata som er dekt av hav. Havbotnområda dekkjer kring 361 mill. km² eller 70,8 % av det samla arealet til jordoverflata. Gjennomsnittsdjupna til havbotnen er kring 3800 meter. 

## Inndeling

Havbotnen kan delast inn i fleire topografiske provinsar: 
* Kontinentalsokkelen dannar ein brem av grunt hav utanfor kysten av kontinenta. Denne omfattar den svakt skrånande kontinentalhylla og den brattare kontinentalskråningen som fører ned til djuphavet. Gjennomsnittsdjupna ved ytterkanten til kontinentalhylla er 130 meter, medan den nedre grensa for kontinentalskråningen er sett til kring 2000 meter. 
* Kontinentalstiginga utgjer dei særs svakt skrånande flatene som fører ned frå foten av sokkelen til kring 4000 meter. 
* Djuphavsslettene med djupner mellom 4000 og 6000 meter utgjer nesten 30 % av jordoverflata. 
* Midthavsstigninga og midthavsryggane, dekkjer kring 23 % av jordoverflata og er eigne provinsar. 
* Djuphavsgropene har ei største djupne på kring 11&nbsp;000 meter. 
* Undersjøiske fjell, som regel av vulkansk opphav. 

## Geologisk oppbygning

Langs dei vulkanske midthavsryggane vert det stadig danna ny basaltisk havbotnskorpe, som glir utover til begge sider i ein prosess kalla platetektonikk. Havbotnskorpa vert med tida dekt av eit tynt lag med lause sediment. Terrigen sediment er sand, slam og liknande, ført ut i havet frå kystområde med elvar, straumar og is. Biogene sediment er avsett av havorganismar, som for ein stor del er planktoniske og som har skal av kalk eller kiselsyre (silisiumdioksid, SiO2). Kjemisk utfelte sediment er danna av kjemiske reaksjonar i vatnet og mellom vatnet og bergartane i havbotnskorpa. 

## Ressursar

Dei viktigaste økonomiske interessene har hittil lege i førekomstane av petroleum i kontinentalsokkelen.

Mineralressursane i djuphavet har vore kjend i lang tid, og mellom anna vart manganknollar eller nodular funne av den britiske Challenger-ekspedisjonen alt i 1872–1876. Det var derimot først i tida etter 1960 at underøkinga av djuphavet og ressurane her vart intensivert. Ein har funne ut at sedimenta på djuphavet kan innehelde store konsentrasjonar av sambindingar som er rike på fleire grunnstoff, som jern, mangan, sink, kopar og fosfor. Utnyttinga av mineralførekomstane på havbotnen lar seg realisere teknisk, men eigedomsforholda er derimot enno uklåre. 

## Kjelder
*
August Breithaupt

**Johann Friedrich August Breithaupt** () var ein tysk mineralog og professor ved Freiberg bergakademi i Freiberg i Sachsen frå 1826 til 1866.

Han klassifiserte alle dei kjende minerala på den tida, og skildra 47 nye mineralartar. Han innførte omgrepet paragenese. Mineralet breithauptitt er kalla opp etter han. 

## Verk
Av publikasjonane hans finn ein: 
**Ueber die Echtheit der Krystalle* (1815, om pseudomorfar)
**Characteristik des Mineral Systems* (1820; 3. utgåve 1832)
**Vollständiges Handbuch der Mineralogie* (1841)
**Die Bergstadt Freiberg* (1825; 2d ed., 1847)
**Die Paragenesis der Mineralien* (1849)

## Kjelder
* Johann Friedrich August Breithaupt. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014.
Kallskaret

**Kallskaret** er ein verna geologisk førekomst, eit naturreservat, over Tafjord i Fjord kommune (tidlegare Norddal kommune) i Møre og Romsdal. Førekomsten er av granat-pyroksenitt (feilaktig kalla «eklogitt») og granatperidotitt som dannar lag i olivinstein (dunitt). Bergartane her er vakre og av høg vitskapleg verdi. De tener som referanse for tidlegare publiserte arbeid og er utgangspunkt for vidare forsking. Området er karakterisert ved gulbrun forvitringsfarge. Ein har flott utsikt mot ein høg take eller nål (Kallen) utforma i olivinstein og eit parti av kvit anortositt. I skrenten ned mot Tafjord har det gått et stor fjellras i førhistorisk tid.

## Kjelder
*Kallskaret. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/Kallskaret.
Kjerne i geologi

**Kjerne** kan syna til jordkjernen, som er delt i to: 

* Den indre kjernen
* Den ytre kjernen

Det kan òg visa til kjernen til andre planetar.
Kompetanse i geologi

**Kompetanse** er i geologi eit mål for den største steinen eller ein partikkel som kan transporterast med vatnet i ei elv. 

## Kjelder
* Bryhni, Inge. (14. februar 2009). Kompetanse: geologi. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/kompetanse%2Fgeologi.
Konkordans

**Konkordans** kan syne til fleire ting: 

* Konkordans i litteratur, ei alfabetisk samanstilling av ordforrådet i eit litterært verk eller liknande. 
* Konkordans i geologi, ei parallell lagstilling i ein sedimentserie. 
* Konkordans i typografi
Mektigheit i geologi

**Mektigheit** i geologi syner til tjukkleiken av lag, gangar, malmleie eller liknande. 

## Kjelder
*Mektighet: geologi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/mektighet%2Fgeologi.
Mel

Ein **mel** eller **mæl** er ein bratt skrent danna i lausmateriale av leire, sand eller grus langs ei elv eller eit vatn. 

Namnet kjem frå det norrøne *melr* som har samanheng med å «male». 

## Kjelder
*
*
Mammoth-Flint Ridge Cave

**Mammoth-Flint Ridge Cave** er den største karsthola som er oppdaga i verda. Ho har ei kartlagt passasjelengd på 563 km. Grotta ligg i Kentucky i USA og vart ein nasjonalpark i 1926.

## Kjelder
* Mammoth Flint Ridge Cave. (24. november 2011). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014.
Marsmeteoritt

**Marsmeteorittar** er meteorittar ein meiner har kome frå Mars. Av dei over over 61&nbsp;000 meteorittane som er funne på jorda er 132 av dei blitt funne å stamma frå Mars (2014).

Marsmeteorittane kan inndelast i shergottitar, som er mafiske eller ultramafiske steinar, nakhlittar, som er rike på augitt, chassignittar, ei gruppe på to liknande meteorittar, og uklassifiserte meteorittar.

Mange marsmeteorittar er funne i Antarktis. Ein av desse meteorittane, EETA 79001, har fått namnet shergotitt, og inneheld karbonatmineral og uvanleg mykje karbon, som kan tolkast som opphavleg organisk materiale. 

I 1996 fann forskarar frå NASA forsteina, bakterieliknande strukturar i ein 1,9 kg tung marsmeteoritt kalla ALH 84001 (Allan Hills 84001), frå Antarktis. Denne vart opphavleg henta ut av isen i 1984. Meteoritten er kring 3,9 milliardar år gamal. Han styrta ned på isen i Antarktis for kring 13&nbsp;000 år sidan. 

## Kjelder

*
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:en:Maritan meteorite|Maritan meteorite]]» frå ,  den 28. juli 2018.*
Norsk geologisk forening

**Norsk geologisk forening** driv populærvitskapleg formidling av geologi. Det vart skipa 18. februar 1905 i Kristiania. Det har som føremål å medverke til utvikling av geologisk kunnskap i Noreg. Dei gjev ut *Norwegian Journal of Geology* (tidlegare *Norsk Geologisk Tidsskrift*), det populærvitskaplege *GEO (Geonytt)* og nettavisa *GEO Aktuelt*. 

Samskipnaden har kring 1300 medlemmer (2005) fordelt på lokalavdelingar i Bergen, Oslo, Stavanger, Trondheim og Tromsø. Samskipnaden representerer Noreg i internasjonalt geologisk samarbeid og arrangerer landsmøter annakvart år. Generalsekretariat er i Trondheim.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside - geologi.no
Pteropodslam

**Pteropodslam** er ei kalkhaldig leire som finst i djuphavet. Leira har omtrent same utbreiingsforhold som globigerinaslam, men inneheld skal av vengesniglar (Pteropoda).

## Kjelder
*
Variasjonsdiagram

Eit **variasjonsdiagram** er eit diagram som viser den kjemiske variasjonen i ein magmatisk bergartsserie. Diagrammet får ein fram ved til dømes å plotte vektprosent av eit oksid av eit hovedgrunnstoff (til dømes Na2O, CaO, Al2O3) mot vektprosent av silika (SiO2). Slike diagram vert nytta for å vise det genetiske slektskapet mellom bergartene, og klargjere eventuelle prosessar som har påverka bergartsserien. 

## Kjelder
*Variasjonsdiagram. (20. oktober 2011). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/variasjonsdiagram.
Rekurrens

**Rekurrens** er eit omgrep som tyder gjentaking. Det vert mellom anna nytta i geologi. 

## Kjelder
* Rekurrens. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/rekurrens.
Struktur i geologi

**Struktur** i geologi syner til utsjånaden og fysiske særtrekk ved bergartane, slik dei kan observerast makroskopisk, det vil sei i blotningar. Dette er i motsetnad til tekstur som skildrar utsjånad og fysiske eigenskapar ned til mikroskopisk nivå. Det vertog nytta om særskilde makroskopiske fenomen eller danning i bergart eller berggrunn. 

Studiet av geologiske strukturer som har oppstått ved deformasjon kallast strukturgeologi. Om strukturar i større, regional målestokk nyttast omgrepet tektonikk.

## Primære strukturer

Primære strukturar kan til dømes vere flytestruktur og putestruktur hos lavabergartar og rytmisk lagdeling og kulestruktur hos djupbergartar. Døme på primære sedimentære strukturar er gradert lagning og diagonalsjikting.

## Sekundære strukturer

Sekundære strukturer omfattar til dømes banding og skifrigheit i metamorfe bergartar, i tillegg til forskjellige former for oppsprekking, forskyving og folding.

## Kjelder
*Struktur: geologi. (15. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/struktur%2Fgeologi.
William Smith

**William Smith** kan vise til:

* William Smith (1756-1835) (1756&ndash;1835), britisk politikar
* William Smith (1769-1839) (1769&ndash;1839), britisk geolog
* William Smith (f. ca. 1775) (f. ca. 1775), britisk kaptein som oppdaga Sør-Shetlandsøyane i 1819
* William Smith (1813-1893) (1813–1893), britisk leksikograf
* William Robertson Smith (1846&ndash;1894), skotsk filolog, fysikar, arkeolog og bibelkritikar
* William Alexander Smith (1854&ndash;1914), skotsk søndagsskolelærer og grunnleggar av Guttebrigaden
* William Smith (f. 1876) (1876&ndash;?), canadisk skyttar
* William Faulder Smith (1886&ndash;1937), britisk landhockeyspelar
* syklisten William Smith, sørafrikansk syklist som deltok i OL 1920
* William Smith (1904-1955) (1904&ndash;1955), sørafrikansk boksar
* William Smith (f. 1924) (f. 1924), amerikansk symjar
* William Smith (f. 1928) (f. 1928), amerikansk brytar
* William Smith (f. 1933) (f. 1933), amerikansk filmskodespelar
* William «Will» Smith, hovudpersonen i TV-komedien *Fresh Prince i Bel-Air*, spelt av Will Smith
Torfinn Haukås

Torfinn Haukås () var ein norsk forfattar frå Høyanger i Sogn. Han gav i perioden 1958 til 1981 ut til saman ti titlar. *Meg skal dere aldri få tak i*, *Søndag i Andorra* og *Duellen* er kriminalromanar, medan *Døden på fanget* er ei bok om sonen som leid av Krabbes sjukdom.

I 1965 fekk Torfinn Haukås førstepremie for beste novella for film i ein konkurranse skipa til av Den norske bokklubben.

Torfinn Haukås var omsetjar og *De levende døde* av den amerikanske forfattaren Stephen King var ein av titlane han sette om til norsk. 

## Bibliografi
### Bøker
*

*

*

*

*

*

*

*

*

*

### I bøker - eit utval
*

*

*

## Referansar

## Kjelder
* 
* 
* Tidsskrift. Nummer 26. Utgjeve av Historielaget for Sogn. Dikting og diktarar frå Sogn. Ved Andreas Bjørkum og Jarle Bondevik Kaupanger : Historielaget, 1978

## Bakgrunnsstoff
* Om Torfinn Haukås i Fylkesleksikon Sogn og Fjordane
Øystein Elgarøy

**Øystein Elgarøy** () var ein norsk astronom. Han var bror av Jan Elgarøy. 

Elgarøy var dosent i astrofysikk ved Universitetet i Oslo i 1968, og vart professor frå 1983. Sonen Øystein Elgarøy (fødd 1972) er professor på same institutt frå 2005.

Dei viktigaste arbeidsområda hans var solar radioastronomi og solliknande stjerner. Innan desse områda publiserte han fleire avhandlingar og boka *Solar Noise Storms* (Oxford, 1977). Han gav ut saman med Ø. Hauge lærebøker i astronomi: *Det forunderlige univers* (1983) og *Fra strålende objekter til sorte hull* (2 bind, 1989).

## Kjelder

*Øystein Elgarøy (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014.
Austeuropeisk tid

**Austeuropeisk tid**, eller **Eastern European Time** (**EET**), er tidssona som ligger to timer føre GMT/UTC, og vert dermed gjerne skrive GMT+2 eller UTC+2. Denne blir brukt i nokre europeiske og nordafrikanske land og nokre land i Midtausten. Dei fleste bruker ikkje EET som sommartid.

## Bruk
Eit land brukar EET heile året:
* Libya

Desse landa, deler av land og territorium bruker austeuropeisk tid berre på vinteren:

* Bulgaria
* Egypt
* Estland
* Finland
* Hellas
* Israel
* Jordan
* Kviterussland
* Kypros
* Latvia
* Libanon
* Litauen
* Moldova
* Palestina
* Romania
* Syria
* Tyrkia
* Ukraina

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Østeuropeisk tid|Østeuropeisk tid]]» frå ,  den 13. august 2014.*
Morgonpunkt

**Morgonpunkt** eller **austpunkt** er det austlege skjeringspunktet mellom himmelekvator og horisonten. Det diametralt motsette punkt i horisonten vert kalla aftanpunktet. Ved jamdøgn står sentrum av solskjeva i ekvator, og sola står følgeleg (når ein ser bort frå refraksjonen) opp i austpunktet og går ned i vestpunktet.

## Kjelder
*Morgenpunkt. (2009, 14. februar). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/morgenpunkt.
EM i friidrett 2014

**Europameisterskapen i friidrett 2014** vart arrangert i Zürich i Sveits frå 12. til 17. august 2014. 1400 deltakarar frå 50 land var påmeld til meisterskapen, der det vart tevla i 47 øvingar; 24 for menn og 23 for kvinner. Det var den 22. europameisterskapen i friidrett, og den andre som vart avvikla i Sveits. I 1954 fann europameisterskapen stad i Bern.
 
## Menn
### 100 m

Dato: 13. august


### 200 m

Dato: 15. august


### 400 m

Dato: 15. august 


### 800 m

Dato: 15. august 


### 1500 m

Dato: 17. august 


### 5000 m

Dato: 17. august 


### 10&nbsp;000 m

Dato: 13. august 


### Maraton

Dato: 17. august


### 110 meter hekk

Dato: 14. august


### 400 m hekk

Dato: 15. august 


### 3000 m hinder

Dato: 14. august


### 4 × 100 meter stafett

Dato: 17. august 


### 4 × 400 m stafett

Dato: 17. august


### 20 km kappgang

Dato: 13. august 


### 50 km kappgang

Dato: 15. august


### Høgdehopp

Dato: 15. august 


### Stavhopp

Dato: 16. august 


### Lengdehopp

Dato: 17. august 


### Tresteghopp



Dato: 14. august.

Adams sitt resultat vart annullert i 2019.


### Kulestøyt

Dato: 12. august 


### Diskoskast

Dato: 13. august 


### Sleggjekast

Dato: 16. august


### Spydkast

Dato: 17. august


### Tikamp

Dato: 12.-13. august


## Kvinner
### 100 m

Dato: 13. august

### 200 m

Dato: 15. august

### 400 m

Dato: 15. august

### 800 m

Dato: 16. august

### 1500 m

Dato: 15. august 


### 5&nbsp;000 meter

Dato: 16. august

### 10&nbsp;000 m

Dato: 12. august 


### Maraton

Dato: 16. august 

### 100 meter hekk

Dato: 13. august

### 400 meter hekk

Dato: 16. august

### 3000 m hinder

Dato: 17. august

### 4 × 100 meter stafett

Dato: 17. august

### 4 × 400 m stafett

Dato: 17. august 


### 20 km kappgang

Dato: 14. august

### Høgdehopp

Dato: 17. august 


### Stavhopp

Dato: 14. august

### Lengdehopp

Dato: 13. august

### Tresteghopp

Dato: 16. august

### Kulestøyt

Dato: 17. august


### Diskoskast

Dato: 16. august 


### Sleggjekast

Dato: 15. august

### Spydkast

Dato: 14. august

### Sjukamp

Dato: 14.-15. august

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Leichtathletik-Europameisterschaften 2014|Leichtathletik-Europameisterschaften 2014]]» frå ,  den 12. august 2017.*
Valerij Brumel

**Valerij Nikolajevitsj Brumel**, (Валерий Николаевич Брумель) () var ein sovjetisk idrettsutøvar som konkurrerte i høgdehopp. Han vart europameister 1962 og olympisk meister 1964, i tillegg tok han OL-sølv i 1960. Brumel var verdsrekordhaldar i høgdehopp frå 1961 til 1970. Han nytta dykkstilen når han hoppa høgde.

## Aktiv
Brumel sette europarekord med 2,17 meter i eit stemne i Moskva den 13. august 1960. Under sommar-OL i Roma knapt tre veker seinare tok han sylvmedaljen med 2,16 m, same høgda som den olympiske meisteren Robert Sjavlakadze, som klarte høgda i fyrste forsøk. Utover i september og oktober 1960 forbetra Brumel europarekorden tre gongar og stoppa på 2,20 m den 25. oktober i Ujgorod. 

I 1961-sesongen sette Brumel den fyrste av seks verdsrekordar i åra fram til 1963; frå 2,23 m til 2,28 m. Rekordhoppet på 2,28 meter vart utført i Moskva 21. juli 1963, og stod som verdsrekord fram til kinesaren Ni Zhiqin klarde 2,29 m hausten 1970.
 
I 1962 vann Brumel gullmedaljen under EM i Beograd, med sluttresultatet 2,21 m slo han sølvvinnaren Stig Pettersson frå Sverige med åtte centimeter. Brumel vart olympisk meister under sommar-OL 1964, då han svinga seg over 2,18 m, same høgda som sølvvinnaren John Thomas frå USA.

Gjennom 1965-sesongen vann Brumel alle tevlingane han deltok i, men vart stygt skadd i ei ulukke med motorsykkel. Sjølv etter 29 operasjonar vart han aldri sidan stand til å måle seg med dei beste. I 1970 hoppa han 2,06 meter, langt under nivået til verdseliten.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1960 i Roma: Sølvmedalje – 2,16 m, bakom Robert Sjavlakadze (2,16 m)
*EM 1962 i Beograd: Gullmedalje – 2,21 m, framom Stig Pettersson (2,13 m)
*OL 1964 i Tokyo: Gullmedalje – 2,18 m, framom John Thomas (2,18 m)

## Kjelder
* *Friidrott 61*.
* *Friidrott 65*.
Robert Sjavlakadze

**Robert Mikhajlovitsj Sjavlakadze**, ; russisk Роберт Михайлович Шавлакадзе () var ein sovjetisk friidrettsutøvar frå Tbilisi, som konkurrerte i høgdehopp og vart olympisk meister i øvinga i 1960.

## Aktiv
Sjavlakadze sin personlege rekord i høgdehopp var på 2,13 m føre sommarleikane i 1960. I den olympiske finalen i Roma tok han leiinga då han gjekk over 2,14 m i fyrste forsøk. Etter overraskande å ha svinga seg over også neste høgda, 2,16 meter i fyrste forsøk, ny olympisk rekord, tok han den olympiske gullmedaljen. Han vann framom landsmannen Valerij Brumel som også klarte 2,16 m, men fyrst i andre forsøk. Bronsemedaljen gjekk til John Thomas fra USA med 2,14 m.

Under EM 1962 fekk Sjavlakadze bronsemedaljen, etter å ha stoppa på 2,09 m. Sjavlakadzes sin personlege rekord på 2,17 m vart sett i 1964. Under OL 1964 i Tokyo kom han på femte plass. 

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1960 i Roma: Gullmedalje – 2,16 m, framom Valeri Brumel (2,16 m)
*EM 1962 i Beograd: Bronsemedalje – 2,09 m
*OL 1964 i Tokyo: Nr 5 – 2,14 m

## Kjelder
* *Friidrott 61*.
* *Friidrott 65*.
Abu Raihan al-Biruni

**Abu Raihan al-Biruni** () var ein persisk matematikar, astronom og kulturhistorikar. Han hadde kunne om både gresk og indisk astronomi og hadde vid oversikt over ulike kulturar. Boka hans om India byggjer på erfaringar frå eit langvarig opphald og inngåande studiar av den vitskapelege sanskritlitteratur. Han kan kallast den første samanliknande kulturforskaren i verda. 

## Kjelder
*Abu Raihan Al Biruni. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014.
Elvar i Libanon

Dette er ei liste over **elvar i Libanon**. Libanon har 16 elvar. Ingen av dei er farbare. 13 av elvane spring ut på vestsida av Libanonfjella og renn gjennom bratte dalar og ut i Middelhavet. Dei tre andre renn i Beqaadalen.

Kjelder:   

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of Rivers of Lebanon|List of Rivers of Lebanon]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Abrahamelva

**Abrahamelva** (arabisk نهر ابراهيم, *Nahr Ibrahim*) òg kalla **Adoniselva**, er ei lita elv i Libanonfjella guvernement i Libanon. Ho renn gjennom byen Nahr Ibrahim før ho munnar ut i Middelhavet. Byen er kalla opp etter elva (*nahr* tyder elv på arabisk). I dag er ho eit av turistmåla i Libanon. I følgje gresk mytologi var Adonis guden for kjærleik og venleik og vart depen nær elva av eit villsvin sendt av Ares, krigsguden (eller av Ares sjølv forkledd som eit villsvin). I følgje segna flaut blodet til Adonis i elva og farga det raudt i hundrevis av år. 

## Sjå òg
*Apheca
*Adonis

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Abraham River|Abraham River]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*http://www.ikamalebanon.com/eco_tourism/mount_et/mount_cities_et/nahribrahim.htm
Aarseth-Brewington

**Aarseth-Brewington** er ein komet oppdaga den 16. november 1989 klokka 18.29 av den norske amatørastronomen Knut B. Aarseth. Uavhengig av kvarandre vart kometen òg observert av den amerikanske amatørastronomen Howard J. Brewington nokre timar seinare. Dette var den første norske kometoppdaginga sidan amatørastronomen Olaf Hassel den 16. april 1939 oppdaga ein komet. Han fekk namnet Jurlow-Achmarow-Hassels komet.

## Kjelder
*Delphin, Inger Lise A. (12. juli 2014). Aarseth Brewington. I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/Aarseth-Brewington.
Awalielva

**Awali** (arabisk نهر الأولي, *Nahr al-Awalī*) er ei fleirårig elv som flyt i det sørlege Libanon. I antikken vart ho kalla Asclepius. Elva er 48&nbsp;km lang og spring ut i Baroukfjellet i ei høgd på 1492 meter over havet, og Nihafjellet. Awali har to sideelvar, Barouk og Aaray. Awali vert òg kalla Bisri i den øvre delen. Ho flyt nedover vestsida av Libanonfjella og ut i Middelhavet. Awali har ei middelvassføring på 10,1625 kubikkmeter i sekundet og drenerer eit område som dekkjer 294 kvadratkilometer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Awali River|Awali River]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aberrasjon i astronomi

**Aberrasjon** er i astronomi ei tilsynelatande forandring i posisjonen til ei stjerne som skuldast verknaden av den endelege lysfarten og rørsla til jorda. 

Dagleg aberrasjon er ein aberrasjonseffekt som kjem av at ein observatør på grunn av jordrotasjonen vert ført i ein sirkel rundt jordaksen. Snøggleiken minkar frå ekvator, der han er 465 m/s, mot polane, der han er null. Forskyvinga er maksimum for ei stjerne i meridianen (0,32ʹʹ cos φ, der φ = geografisk breidd), og retninga er alltid mot aust.

Årleg aberrasjon, oppdaga av J. Bradley i 1728, skuldast jordrørsla rundt sola. Ei stjerne i polen til ekliptikken skildrar ein tilnærma sirkel med radius 20,47ʹʹ; for alle øvrige stjerner er aberrasjonsfiguren ein ellipse der den store aksen er parallell med ekliptikken.

Sekulær aberrasjon skuldast rørsla til solsystemet i verdsrommet, men fordi denne er rettlinja og jamn innafor historiske tidsrom, og derfor fører til ei konstant forskyving, tar ein ikkje omsyn til han i praktisk astronomi.

## Kjelder
*Aberrasjon: astronomi. (14. februar 2009). I Store norske leksikon. Henta 13. august 2014 frå http://snl.no/aberrasjon%2Fastronomi.
Konkordans i litteratur

**Konkordans** er nytta i litterær samanheng som ei nemning for bøker som gjev ei alfabetisk oppstilling av ord i litterære verk og liknande, der det vert gjort greie for dei stadene i verket som dei aktuelle orda førekjem, ofte òg med sitat av dei samanhengane orda står i. Konkordansar er til dømes laga for slike heilage skrifter som Bibelen. For den latinske Bibelen vart det laga ein konkordans allereie i mellomalderen.
Berit Hellem Giil

**Berit Hellem Giil** () er ein norsk barnebokforfattar frå Høyanger i Sogn.  Giil er utdanna adjunkt, og har vore lærar i grunnskulen i over tjue år.                  

## Bibliografi
*

*

*

*

*

## Kjelder

* 
*  

## Bakgrunnsstoff
*Nettstaden til Berit Hellem Giil
Zahranielva

**Zahranielva** (نهر زهراني) er ei elv sør i  Libanon. Ho ligg sør for Sidon. Elva gjev vatn til det meste av Jabal Rihane og Nabatiyeh. Ho vert rekna som ei av dei viktigaste elvane i Jabal Rihane-området. Elva renn like ovanom Litani.

**Zahranibrua** kryssar elva.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zahrani River|Zahrani River]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Al Shouf-seder naturreservat

**Al Shouf-seder naturreservat** er eit naturreservat i Chouf distrikt i Libanon. Det ligg i fjellsida av Barouk og dekkjer eit område på 550 kvadratkilometer, nesten 5,3% av Libanon.

Reservatet omfattar libanonsederskogane i Barouk, Maaser el Shouf og Ain Zhalta. Det er eit viktig fugleområde og økoturisme-område. Her held 32 ville pattedyrartar, 200 fugleartar og 500 planteartar til. 

## Geomangfald
Barouk består av bergartar frå pliocen som har gjennomgått store tektonske rørsler som har delt fjella i Libanon i to parallelle delar. Den austlege fjellkjeda vert kalla Anti-Libanon og den vestlege Libanonfjella. Dei to fjellkjedene er delte av Beqaadalen. Hovudbergarten er kalkstein. Heile Barouk er grottefylt kalkstein, med mange overflatedetaljar som dolinar, som indikerer grotteformene inne i fjellkjeda. Ei grotte, som er 700 meter lang, ligg nær landsbyen Niha. Grotta er full av stalaktittar og stalagmittar.

Det høgatse fjellet i fjellkjeda er på 1980 meter over havet. 

Vasstilførsla i området kjem hovudsakleg av regn. Det kan ligge snø i kortare periodar på dei høgare toppane, og i samband med regn og snøsmelting kan det oppstå flaum i området. Mykje av vatnet trekk ned i dei porøse bergartane og ned i dei mange store kjeldene som ligg i dei lågareliggande områda. Desse har på grunn av dette vatn gjennom tørketida frå april til november. Det regnar i snitt 1200 mm i året, og årsmiddeltemperaturen er 11,3 ºC. I august når maksimumstemperaturen i snitt 23,4 ºC, medan minimumstemperatureni januar i snitt er -0,6 ºC. Kulderekorden i januar er -10,8 ºC og varmerekorden i august er 32,3 ºC. Det er kring 50 til 55 snødagar i året. 

## Kulturarv
* **Sedertrea:** Sederskogane i Libanon er dei eldste dokumenterte i historia. Dei vart nemnde av sumerarane på 2000-talet fvt., mellom anna i Gilgamesh-diktet. 
* **Historiske kulturstader:**
Somme av landemerkene i området er: 
** **Qalaat Niha:** Grotteborga i Tyr, som er nært knytt til prins Fakhreddin II si episke historie. 
** **El Nabi Ayoub:** Eit kapell bygd på ein ås oppom landsbyen Niha med leivningane etter Job. Ayoub er det arabiske namnet for profeten Job.
** **Qab Elias-borga:** Denne ein gong så mektige drusar-borga tente som utpost og kontrollerte vegen mellom Beirut og Damaskus.
** **Mazar El Sit Cha'wane:** El Sit Cha'wane er ein kjend figur i drusisk religion. Som Job i Gamletestamentet, var ho ein modell for dyd og fromheit. Eit kapell vart reist i hennar namn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Shouf Cedar Nature Reserve|Al Shouf Cedar Nature Reserve]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Guds seder

**Guds seder** (arabisk أرز الربّ, *Horsh Arz el-Rab*) er ein av dei store skogane med libanonseder (*Cedrus libani* ) som voks i Libanonfjella i antikken. Tømmeret frå skogane vart utnytta av assyrarar, babylonarar og persarar, i tillegg til fønikarane. Skogen var lovprisa av egyptarane for skipsbygging; Det osmanske riket nytta òg treverket i jernbanebygginga.

## Historie
Fjella i Libanon var ein gong dekte av tette sederskogar og treet er eit symbol for landet. Etter hundreår med hogst, har desse skogane vorte markant mindre.

Det vart ein gong sagt at det var eit slag mellom halvgudane og menneska over den vakre og guddommelege sederskogen sør i Mesopotamia. Denne skogen, som vart verna av guden Enlil, vart fullstendig hogd ned av menneske for kring 4700 år sidan, etter å ha vunne slaget mot halvgudane som verna skogen. Historia fortel òg at Gilgamesh nytta seder til å bygge byen sin. 

I løpet av hundreåra hogg assyrarane, babylonarane, persarane, fønikarane, egyptarane, romarane, israelittane og tyrkarane i skogane.  Fønikarane nytta seder til handelsflåten sin. Dei trengde tømmer for skipa sine og sederskogen gjorde dei til den første handelsnasjonen i verda. Egyptarane nytta sederharpiks i mumifiseringsprosessen og sedertre for nokre av dei første papyrusrullane med hieroglyfar.  Kong Salomo nytta sedertømmer til å bygge tempelet sitt i Jerusalem. Keisar Hadrian av Romarriket hevda at skogane var romarane sin eigedom, og øydelegginga av skogane stoppa opp for ei stund.

Omtanke for den bibelske «Guds seder» går attende til 1876, då 102 hektar av skogen vart omgjeve av ein høg steinmur, betalt av dronning Victoria av Storbritannia, for å verne unge tre frå å bli etne av geiter. Likevel brukte britiske soldatar sedertre til å bygge jernbanar under fyrste verdskrigen.

Talet på sedertre i Libanon har minka kraftig. Libanon er likevel framleis kjend for desse trea, og har det både på emblemet og flagget til landet.
Trea overlever i fjellområda der dei er den dominerande tretypen. Dette er tilfellet i fjellsida av Makmel som tårnar over Kadishadalen, der Guds seder strekkjer seg opp til 2000 meter. Fire tre har nådd ei høgd på 35 meter, og stamma deira har ein omkrins på 12-14 meter.

## Verdsarv
I 1998 vart Guds seder lagt til verdsarvlista til UNESCO.

## Noverande status
Skogen er i dag strengt verna. Det er mogeleg å vitje skogen med autorisert guide. Etter ein førebuande fase der landområdet vart reinska for avfall, sjuke planter behandla og jordsmonnet gjødsla, starta «Komitteen av vener av sederskogen» eit skogplantingsprosjekt i 1985. Dette vil først vere synleg om eit par tiår, sidan sederen veks langsamt. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Cedars of God|Cedars of God]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Libanon eco-tourism: Guds seder
Rakkfjordmyran naturreservat

**Rakkfjordmyran naturreservat** er eit naturreservat i Tromsø kommune i Troms. Det omfattar eit myrområde i Rakkfjordvassdraget nord på Kvaløya. Området domineras av fattige bakkemyrer oppdelt av bekker, vatn og skogdrag. Reservatet har eit rikt og variert fugleliv, og er eit av fylkets viktigaste hekkeområde for våtmarksfugl. Fleire fugleartar som hekker her er ellers ikkje vanlege i denne del av Troms.

Reservatet blei oppretta i 1983 for å bevare eit godt eksempel på eit myrområde som er typisk for regionen.

## Kjelder
Aleksandr Krupskij

**Aleksandr Konstantinovitsj Krupskij** () er ein russisk tidlegare stavhoppar frå Irkutsk som representerte Sovjetunionen og seinare Russland. Han vart europameister i 1982 under EM i Athen. I tillegg vann han tre medaljar frå ulike innandørs-EM i tidda 1981-85.

Krupskij vart europameister i Athen i 1982, då han hadde færre riv enn landsmannen Vladimir Poljakov og bulgararen Atanass Tarev som til liks med Krupskij klarde 5,60 m.
 
Sin personlege rekord på 5,82 meter sette Krupskij i Budapest den 20. august 1984.
 
### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1982 i Athen: Gullmedalje – 5,60 m, framom Vladimir Poljakov (5,60 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alexander Konstantinowitsch Krupski|Alexander Konstantinowitsch Krupski]]» frå ,  den 14. august 2014.*
Nahr al-Kalb

**Nahr al-Kalb** (arabisk نهر الكلب, namnet tyder 'Hundeelva') er ei elv i Libanon. Ho renn 35&nbsp;km frå ei kjelde i Jeita nær Jeitagrotta til Middelhavet.

## Historie

Nahr al-Kalb heitte i antikken Lycus
eller Lykos, gresk for 'ulv'. Ein avtale frå 1200-talet fvt. konkluderer med at Ramses II sette Nahr al-Kalb som grensa mellom Egypt og områda til hetittane.

Ei rekkje generalar og erobrarar har gjennom tidene reist monument ved munningen til Nahr al-Kalb. Ramses II, Nebudkanesar, Esarhaddon, Caracalla, og sjølv dei armeane til det moderne Frankrike og Storbritannia har gjort dette.

I 1946 vart det reist eit monument her som feira sjølvstendet til Libanon, som kom i 1943. I 2000 prøvde libanesiske demonstrantar, mellom dei den tidlegare generalen og politikaren Michel Aoun, å reise to nye monument, eit som markerte at israelske soldatar forlét Libanon, og det andre for den venta tilbaketrekkinga av syriske styrkar.

I 2005 vart minnesstelene ved elva oppført på UNESCO sitt Memory of the World.

## Sjå òg
*Jeitagrotta

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nahr al-Kalb|Nahr al-Kalb]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hasbanielva

**Hasbanielva** (arabisk الحاصباني,  *al-Ḥāṣbānī*) eller **Snirelva** (hebraisk נחל שניר, *Nahal Snir*) er ei sideelv til Jordanelva.  
Hasbani får hovudsakleg vatn frå to kjelder i Libanon, Wazzani og Haqzbieh, sistnemnte er ei gruppe kjelder øvst i Hasbani. Hasbani renn 40 km i Libanon før ho kryssa grensa til Israelog renn saman med Banias og Danelva ein stad nord i Israel og dannnar Jordanelva. Omkring fire kilometer nedanfor Ghajar, dannar Hasbani grensa mellom Libanon og Golanhøgdene.

I lag har Wazzani og Haqzbieh ei samla årleg vassføring på 138 millionar m³ per. Kring 20% av Hasbani kjem frå Wazzanikjelda ved Ghajar, nær den libanesisk-israelske grensa, kring 3 km vest for foten av Hermon. Bidraget frå Wazzanikjelda er særs viktig, sidan ho er den einaste som flyt året rundt ut i elva, i både Libanon og Israel.

Bruken av vassressursane i området, inkludert Hasbani, har vore kjelde til konflikt og var ein av faktorane som førte til seksdagarskrigen i 1967. Hasbani vart innlemma i Jordandalen sameinte vassplan, som vart lagt fram i 1955 av den amerikanske utsendinga Eric Johnston. I følgje planen kunne Libanon nytte 35 million kubikkmeter i året av vatnet. Planen vart avslått av Den arabiske ligaen. I staden avgjorde det andre arabiske toppmøtet i Kairo i januar 1964 at ligaen let Syria, Libanon og Jordan byrje eit vassavleiingsprosjekt. Syria starta å bygje ein kanal for å leie vatn frå Baniaselva bort frå Israel og langs fjellsida av Golan mot Yarmoukelva. Libanon skule bygge ein kanal frå Hasbani til Banias og fullføre planen Prosjektet skulle avleiie 20 til 30 millionar kubikkmeter med vatn frå sideelvane til Jordanelva til Syria og Jordan for utvikling av desse landa. Dette førte til ein militær inngripen av Israel, først med stridsvogneld ogs å, då syrarane flytta arbeidet lenger aust, med flyåtak.

I 2001 sette dei libanesiske styresmaktene opp ein liten pumpestasjon med eit 10 cm borehol for å trekke opp vatn for landsbyen Ghajar. I mars 2002 avleidde Libanon òg delar av Hasbani for å gje vatn til landsbyen Wazzani. Dette var i følgje Ariel Sharon ein «casus belli» og kunne føre til krig, og under den andre Libanonkrigen vart pumpestasjonen øydelagd av det israelske forsvaret.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hasbani River|Hasbani River]]» frå ,  den 14. august 2014.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
Vladimir Trofimenko

**Vladimir Trofimenko** () er ein  sovjet-russisk tidlegare friidrettsutøvar frå Syzran. Han deltok for Sovjetunionen i stavhopp og vart europameister i øvinga i 1978.

## Aktiv
Trofimenko presterte sterke 5,37 meter innandørs i 1974. To år seinare vann han sin einaste sovjetiske meistertittel i stavhopp, men fekk ikkje plass i OL-troppen. Under europameisterskapen i friidrett 1978 sigra han med eit hopp på 5,55 meter, framom finnane Antti Kalliomäki og Rauli Pudas. Same sesongen gjorde han sitt livs beste stavhopp då han svinga seg over 5,61 meter.

Året etter fekk ein bronsemedalje i den europeisk hallmeisterskapen med 5,45 meter, slått av Władysław Kozakiewicz frå Polen og sin eigen landsmann, Konstantin Volkov. Same sommaren vart han nummer to i sovjet-meisterschapen.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1978 i Praha: Gullmedalje – 5,55 m, framom Antti Kalliomäki (5,50 m)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Wladimir Trofimenko|Wladimir Trofimenko]]» frå ,  den 14. august 2014.*
Lakselvbukt naturreservat

**Lakselvbukt naturreservat** er eit naturreservat i Tromsø kommune i Troms. Det omfattar eit våtmarksområde ved bygda Lakselvbukt i Sørfjorden (indre del av Ullsfjorden), rundt 12 kilometer frå fjordbotnen. Vestre del av området omfattar ytre del av estuaret til Lakselva, medan den mindre Leirelva munnar ut i den austre delen av området. Reservatet består av eit stort strandengkompleks med vegetasjon av nordleg type, med soneringar frå salteng til brakkvannseng. Pølar med trådtjønnaks er godt utvikla, noko som er sjeldan i Troms. Området har regionalt verd i botanisk samanheng.

Reservatet vart oppretta i 1995 for å verne eit stort strandengkompleks i ei bukt med elvemunning.

## Kjelder