open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kadra Yusuf

**Kadra Yusuf** () er ein norsk-somalisk journalist som blei kjend gjennom dokumentarserien ** på TV 2, hausten 2000, der ho brukte skjult kamera og mikrofon for å avsløre at imamar i Noreg oppfordra til omskjering av kvinner. Ho har jobba som journalist, researchar og spaltist for blant anna Dagbladet og Dagsavisen.

Yusuf har fått fleire prisar for engasjementet sitt, blant anna Fritt Ords honnør,  og LOs likestillingspris. Avisa *[[VG]]* kåra ho i anledning grunnlovsjubileet i 2014 til ein av dei 100 viktigaste nordmennene som har levd i perioden 1814–2014. I 2020 byrja Yusuf å jobbe som researchar og journalist i NRK.

I april 2007 blei Yusuf fysisk angripen etter ei fråsegn om at toneførande fortolkarar av Koranen måtte revidere tolkingane sine med omsyn til rettane til kvinner. Fem personar, tre menn og to kvinner, blei tiltalte for valden, men berre ein 24 år gammal mann blei dømd.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kadra Yusuf|Kadra Yusuf]]» frå , den 7. mars 2025.*
Arne E. Grønningsæter

**Arne Eliasson Grønningsæter** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar og lensmann frå Grønningsæter i dåverande Norddal kommune. 
Han var ordførar i Hjørundfjord i 1899.

Grønningsæter var son til Elias Arnesson Grønningsæter og bror til Nils E. Grønningsæter. Han var utdanna lærar, og skulte ei tid i Sykkylven. Frå 1876 hadde han stilling som lærar og kyrkjesongar i Hjørundfjord. Han kjøpte jord og bygde hus på Rise, hadde såleis kort avstand til kyrkja på Sæbø. Også postopnar. Frå 1882 var han medlem i heradsstyret for Hjørundfjord. Han var varaordførar 1884-98, og var vald til ordførar for 1899. Hausten 1899 fekk han jobben som lensmann i Dale og flytta dit. Han busette seg på Sylte i Norddal. Han var lensmann til 1923.

Grønningsæter var gift med Nikoline Madssdotter Blindheim (1853-1899). Dei var foreldre til sju born, mellom dei Anton Grønningsæter. Arne Grønningsæter var «ein heidersmann i all si ferd.... hyggjeleg og omgjengeleg». Han hadde «eit ope sinn og stilte opp når folk hadde bruk for hans gode arbeidsevner.»

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 54f. 2024.
*Folketeljing 1900
Eliteserien i handball 2014/15-Kvinner

**Eliteserien i handball 2014/15 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 3. september 2014 til 28. mars 2015.

Tittelforsvarar Larvik HK vart seriemeister for 17. gong.

Storhamar IL fekk ikkje godkjent økonomien og rykte ned til nivå 2 i lag med Fredrikstad HK og Stabæk IF.

## Poengtabell

## Kjelder
*Eliteserien i håndball for kvinner 2014/15
The Waterboys

**The Waterboys** er ei musikkgruppe danna i 1983 av den skotske musikaren og toneskaparen  Mike Scott. Rocke-gruppa har i hovudsak vore samansett av musikarar frå Skottland, Irland, Wales og England. Mike Scott er den einaste som heile tid har vore med i gruppa. The Waterboys har utforska ulike stilar, men musikken har gjennomgåande vore ei blanding av folkemusikk og rock and roll. Gruppa vart oppløyst i 1993 då Scott satse på ei solokarriere. I 2000 vart gruppa danna på ny, og har halde fram med å gje ut album og turnere i heile verda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:The Waterboys|The Waterboys]]» frå ,  den 8. mars 2025.*
Strahoninec

**Strahoninec** (ungarsk *Drávanagyfalu*) er ein tettstad og ein landkommune i fylket Međimurje i Kroatia.

## Folketal
Den einaste busetnaden i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Sveti Juraj na Bregu

**Sveti Juraj na Bregu** (ungarsk *Víziszentgyörgy*, tysk *St. Georg im Gebirge*) er ein landkommune i fylket Međimurje i Kroatia. Lopatinec er hovudsete i kommunen.

## Folketal
Dei største busetnadene i kommunen ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Lopatinec

**Lopatinec** (ungarsk *Lapáthegy*) er ein tettstad i landkommunen Sveti Juraj na Bregu i fylket Međimurje i Kroatia og hovudsete i kommunen.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Overland Park

**Overland Park** er ein by i Johnson County i delstaten Kansas i USA. Byen, som er den nest mest folkerike i Kansans, hadde 197&nbsp;238 innbyggjarar i 2020. Kommunen omfattar 195,2 kvadratkilometer.

Overland Park vart grunnlagt i 1905 og hadde ikring 28&nbsp;000 innbyggjarar i 1960.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Overland Park, Kansas|Overland Park, Kansas]]» frå ,  den 8. mars 2025.*
Riksheim kraftverk

**Riksheim kraftverk** er eit vasskraftverk på Riksheim og har gardsnummer 36, i Sykkylven kommune på Sunnmøre.

Kraftverket utnyttar eit fall på 259 meter i Riksemelva frå inntaksmagasin i  til sjønivå. Dammen er vidare fora av Trollvatnet, Storevatnet (første-), andre-, tredje- og fjerde-vatnet.

Kraftverket starta produksjonen i 22. januar 1918, og vart oppgradert fleire gonger. Frå 1958 var effekten 3,3 MW og produksjonen 16 GWh.

I 2013 vart det bygd nytt kraftverk ved sida av det gamle. Den gamle røyrgata er fjerna, nye røyr er grave ned.

Installert effekt er 5,3 MW frå ein peltonturbin. Gjennomsnittleg årsproduksjon er 26 GWh.

Kraftverket er eigd av Sykkylven energi, som igjen er heileigd av Sykkylven kommune.

## Vilkårsrevisjonen

I 2017 starta vilkårsrevisjon der mellom anna Riksheim grunneigerlag, Sykkylven Energi og Fylkeskommunen kom med inspel til NVE.  Av saksdokument ser det blant anne ut til at det sidan «Kgl. Res.. Av 1938: Regulering av Storevatnet» har vore nokre utfordringar med at Sykkylven kommune har hevda å eiga «heile vassdraget, like til sjøen». Grunneigarane hevdar at det ikkje er rett, og at dei eig alt frå sjøen til kraftstasjonen, også kalla andronom grense. Andronom grense tyder at det ikkje er mogleg for fisk å symja høgare på grunn av kraftstasjonen. 

Det har også sidan 1938 vorte mindre laks. Sidan det har vore naturleg lekkasje frå dammen fram til han vart godt tetta på 1980-talet, har fisk klart seg. I tida etter det har det vorte mindre og mindre fisk. Det kan sjå ut til at bestanden har vore så å seie heilt utrydda og at det i samband med dette er ønskjeleg å auka bevisstheita om moglegheiter for å styrkja det biologiske mangfaldet, og fiskebestanden spesielt, hevdar dei vidare.

## Kjelder

* 
* NVE vannkraftdatabase
* Sykkylven energi 
* Christie Partner om nybygget (arkiv)
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Riksheim kraftverk|Riksheim kraftverk]]» frå ,  den 9. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
*Sykkylven kommunale kraftverk ved lokalhistoriewiki.no
Ragna Thiis

**Ragna Marina Thiis** () er ein norsk biletkunstnar og kunstpedagog.

Ragna Thiis er utdanna ved SHKS 1959–1961, ved målarlinja, med glasmåleri og grafikk; og ved måleravdelinga til Statens kunstakademi hos Aage Storstein og Alf-Jørgen Aas 1964–1967. Ho tok seinare utdanning ved , Oslo 1980–1982, og har frå 1983 lektorkompetanse i forming. Ho er dotter av domkyrkjearkitekten Helge Thiis og biletkunstnaren Greta Thiis, og syster av Aina Thiis Leirdal og Tone Thiis Schjetne.

## Arbeid

Ragna Thiis har vore formingslærar ved , 1968–1969, Brundalen yrkesskole og Elen Ofstads skole, 1983–1986, og , 1993–1994, og i grafisk design ved Merkantilt institutt, 1989–1999. Ho var  i Adresseavisen 1970–1974, Arbeider-Avisa 1974–1976 og i «» 1978–1981. Ho har også arbeidd med rekvisittar og stilhistorie ved Trøndelag teater.

Utsmykkingar ho har utført er i fyrste rekkje glasmåleri i Vadsø kyrkje i 1972. Ragna Thiis er kjøpt inn av blant andre Norsk kulturråd, Sør- og Nord-Trøndelag fylke, Statoil og ei rekkje kunstforeiningar. Hennar førebels siste utstilling i  (2005) blei av *[[Adresseavisen]]* skildra som «hjemlige betraktninger av Munkholmen, akvareller og kollasjer».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragna Thiis|Ragna Thiis]]» frå , den 4. februar 2025.*
Greta Thiis

**Greta Thiis** () var ein svenskfødd norsk kunstmålar og kunstadministrator, med fleire separatutstillingar og inntakingar til Haustutstillinga.

## Liv og virke
Eigentleg heitte ho Greta Wilhelmina Swenborg. Foreldra hennar var postmannen Jöns Swenborg (1853–1936) og Kerstin Lundquist (1858–1930). I Stockholm, den 28. oktober 1923, gifta ho seg med nordmannen Helge Thiis (1897–1972) som hadde studert arkitektur i byen nokre år. Etter eit års ferie og jobb i Italia budde dei i Kristiania fram til 1930, då Helge måtte til Trondheim for å jobbe med Nidarosdomen. Dei hadde då barna Aina Thiis Leirdal (fødd 1924), som blei keramikar, og Tone Thiis Schjetne (1928–2015), som blei bilethoggar. I Trondheim fekk dei glaskunstnaren Ragna Thiis (fødd 1940). Under den andre verdskrigen hadde mannen spionert på tyskarane og måtte flykte med Greta og barna til Sverige. Dei var fyrst eit par år i Stockholm og så eit år i Dalarna. Dottera Aina byrja på skolan i 1943.

Sjølv byrja Greta å måle i 1934 og blei med ein gong teken inn på Haustutstillinga, der ho også hadde eit titals oppheng i åra etter. Ifølgje  var *Filosofen* av 1935 «i en realistisk stil med et naivistisk anstrøk», sjølv om kunstnaren «kom sent i gang med å male».
Også  meinte ho hadde «naivistisk detaljerte bilder».
Etter å ha hatt to separatutstillingar i Trondheim og ei i Stockholm, debuterte ho 1951 i  i Oslo med 35 måleri og liknande i ei separatutstilling. Eit av dei var «Fra Søder i Stockholm». I 1948 var ho ein av 29 trøndermålarar i Oslo Kunstforening, og sat også i komiteen som førebudde utstillinga.

I 1959 stal ein 12-åring eit av bileta hennar frå Trondheim katedralskole og forsøkte fånyttes å selje det for 4 kroner til ein mann.
I 1963 hadde ho ei utstilling på  i Bergen av måleria sine frå Hellas, mellom anna *Kvell, Mykonos* og *Muren og blomsten*, som  meinte «bærer preg av for liten tid til innlevelse» og på grensa til å vere «turistmaleri». Ho bidrog såvel til utsmykkinga av Dombås kyrkje (innvigd 1939) og Vadsø kyrkje (innvigd 1959).

Greta Thiis omsette ein del, som i 1933 då ho tok for seg Marie Hamsun si *Bygdebørn*, som på svensk blei *Barnen på Fäbodvallen*. Ho skreiv også kronikkar, som i 1930 då ho i Aftenposten skreiv om *Arkitektstudiets nye veier* (10.11.1930).
Den siste separatutstillinga hennar gjekk av i 1981, eit år før ho døydde.
Ho er æresmedlem i Trøndelag Bildende Kunstnere som ho leia i perioden 1951–67. Elles tok ho i 1949 initiativ til Trondheim kunstskole (som blei til ), og som ho leia i tjuefem år. Mannen hennar Helge Thiis døydde i 1972 etter å ha vore domkyrkjearkitekt og leiar av restaureringsarbeida av Nidarosdomen frå 1930.

## Verk
* *Filosofen*, 1935
* *Vårstigen, Dovre*, 1938
* Altartavle, Dombås kyrkje
* *Fra Kvikne*
* *Stilleben med terrakottahode*
* *Ragnas dukker*
* *Fra Søder i Stockholm*
* *Sødermalm*
* *Oliventrær*, 1952
* *Kvell, Mykonos*
* *Muren og blomsten*

## Omsetjingar
* 
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Greta Thiis|Greta Thiis]]» frå , den 8. mars 2025.*
Tone Thiis Schjetne

**Tone Thiis Schjetne** () var ein norsk bilethoggar som var busett i Trondheim.

## Familie
Tone Thiis var dotter av domkyrkjearkitekt Helge Thiis og målaren Greta Thiis. Ho var gift med Per Schjetne, lege i Trondheim. Ho hadde fire systrer, og veslesystera Ragna Thiis blei biletkunstnar.

## Kunstnarisk virke
Thiis Schjetne var utdanna frå  (1946–1947) og Statens kunstakademi (1947–1949) under Per Palle Storm. Thiis Schjetne debuterte på Høstutstillingen i 1956 og hadde separatutstilling i  same år.

Thiis Schjetne tilhøyrde ein generasjon kunstnarar som var svært synlege i det offentlege rom. I mange år var ho bilethoggar ved Nidarosdomen, og har utført fleire små og store skulpturar der, blant anna framstillinga av Esekiel på .

Av skulpturane hennar er trulig verket *[[Go’dagen]]* (1980) mest kjend. Skulpturen syner ei eldre kvinne i frakk og hatt. Førelegget for dette arbeidet var ei kokke i gamle Trondheim som helsa «Go'dagen» til alle, og som også var modell for mora til Thiis Schjetne, målaren Greta Thiis. Bronseavstøypingar av dette verket er reiste på torget i Trondheim og i Stavanger; på folkemunne blir verket kalla *Torgkona* i båe byane, eller berre *Kånå* i Stavanger. Bronsestatuetten *Go'dagen* blir årleg delt ut i samband med Trondheim kommunes kulturpris.

Andre av hennar arbeid er ein portrettbyste av Tarjei Vesaas i Vinje (1986), *Klovn* og *To klovner* på  i Oslo (1992), *Jentene i vinden* i Narvik (1992), *Budeia* i Øvre Rendal og figurgruppa *Fuglene flyr over* ved  i Kirkenes.

I arbeida til Thiis Schjetne ser ein ein syntese mellom det figurative og det abstrakte. Skulpturen har ein hovudidé, ei rørsle, ein rytme og ein form, som er skissert, mens unødvendige detaljar er utelatne.

I 2020 blei det halde ei retrospektiv utstilling over verka hennar i Trondheim.

## Prisar og utmerkingar
* 1979: 
* 2001: , delt med Nils Aas
* 2004: Riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden

## Biletgalleri

Fil:Lille Sølvbergtorget Stavanger.jpg|*Go'dagen* på Lille Sølvbergtorget i Stavanger. 


## Litteratur
* *Billedhuggeren Tone Thiis Schjetne*. Av Kristofer Leirdal og Arne Gunnarsjaa (red.). Tapir forlag, 2003 ISBN 82-519-1917-7
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tone Thiis Schjetne|Tone Thiis Schjetne]]» frå , den 8. mars 2025.*
Charlotte Thiis-Evensen

**Charlotte Thiis-Evensen** () er ein norsk kulturjournalist, litteraturvitar, programleiar og fleirmedial kunstnar (lyd, film, biletkunst).
## Liv og virke
Thiis-Evensen er fødd i Nyköping i Sverige og vaks opp i Porsgrunn.

Etter vidaregåande skule gjekk Thiis-Evensen teaterlinja ved Romerike Folkehøgskole. I 1993 arbeidde ho med radio for NRK Telemark, og deretter blei ho den tiande redaktøren i den idealistiske nærradioen  i Oslo, der ho hadde vore med sidan 1989. Frå 1990 til 1996 studerte ho til cand.philol. (litteraturvitskap) ved Universitetet i Oslo. Ho studerte ved Statens kunstakademi i Oslo studieåret 2000–2001. 

### Kunstnarvirke
Som kunstnar jobbar Thiis-Evensen blant anna med dokumentarisme innanfor foto, video og installasjonar. Fleire av verka hennar handlar om korleis uuttala maktforhold verkar inn på moglegheita til individet til å handle fritt. Thiis-Evensen har hatt fleire separatutstillingar, blant anna ved Kunstnernes Hus, Sørlandets Kunstmuseum og OSL contemporary. Arbeida hennar har blitt viste i ei rekkje gruppeutstillingar og filmfestivalar.

#### Produksjonar
*2005: «noen var der og har sett meg» (kortfilm og utstilling) – i samarbeid med biletkunstnar Lisa Karlsson; om å vere svaksynt
*2015: *Arven* (animasjonsfilm), produsert av Indie Film
*2024: «Memory» – ei utstilling om Alzheimers sjukdom og demens

### Journalistikk
I tillegg til kunstproduksjon har Thiis-Evensen også jobba som journalist i NRK i fleire år, både med dokumentar og feature-journalistikk. Ho leia tv-programmet ** frå 2015 til 2022.

## Familie
I 2011 gifta Thiis-Evensen seg med komponisten  (fødd 1973). Ho er niesa til professor .

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Charlotte Thiis-Evensen|Charlotte Thiis-Evensen]]» frå , den 4. februar 2025.*
Eliteserien i handball 2016/17-Kvinner

**Eliteserien i handball 2016/17 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta i utgangspunktet 12 lag og vart avvikla i tida frå 7. september 2016 til 2. april 2017. Halden Håndballklubb gjekk konkurs etter 16 serieomgangar, alle laget sin kampar vart annullert.

Tittelforsvarar Larvik HK vart seriemeister for 19. gong, den 13. i rad.

Stabæk IF vart fråtrekt 3-tre poeng.

## Poengtabell

## Kjelder
*Eliteserien i håndball for kvinner 2016/17
Rune E. Kristiansen

**Rune Egil Kristiansen** () er ein norsk typograf og politikar frå Oslo. Han møtte på Stortinget i tida frå 1990 til 2001 som representant for heimbyen og Arbeidarpartiet.

Kristiansen gjekk yrkesskule og utdanna seg til typograf. Han var tilsett 1969-79 i Arbeiderbladet og deretter i Verdens Gang.  Tingbolken 1989-93 var han 1. vararepresentant til stortinget for Oslo Arbeiderparti, møtte fast då Gro Harlem Brundtland var statsminister 1990-93. Også i perioden 1993-97 møtte han på Tinget som varamann, til 1996 i staden for Brundtland, 1996-97 som vara for statsråd Thorbjørn Berntsen. Vaperioden 1997-2001 hadde Kristiansen fast plass i Stortinget.  Etter å ha vore medlem 1990-93 i Energi- og industrikomitéen, var han 1993-97 medlem i Kommunalkomiteen. Siste fireårsperioden var han sekretær i Kyrkje-, utdannings- og forskningskomitéen.

## Kjelder
*stortinget.no
Samuel Halvorsen Fane

**Samuel Halvorsen Fane** () var ein norsk treskjerar frå Ski i Akershus.

Samuel var son til Halvor Tordsen Fane. På bestilling laga han drikkebeger til kongen av Danmark. Til liks med faren Halvor Tordsen Fane frå Skjeggerud og brorsonen Halvor Andersen Fane laga han verk som er bevart.

Samuel budde på den forsvunne garden Glopperud, nær noverande Halstad i Ski i Akershus, I slutten av 1660-åra flytta han til Kristiania og døydde der, kring 50 år gammal.

## Kjelder
*lokalhistoriewiki
Elias Chr. Fanneløb

**Elias Christoffer Fanneløb** () var ein norsk lærar frå garden Fanneløp i Vatne på Sunnmøre. Han var ordførar 1935-41 i dåverande Hjørundfjord kommune.

Fanneløb tok eksamen ved Volda Lærarskule i 1912. Året etter reiste han til Nordland, og arbeidde i to år ved Skotnes skule i Buksnes. Her vart han kjend med Marie Haug, den komande kona hans. Dei fekk 4 born.  1915-18 underviste han ved Kjelvik skule på Magerøya i Finnmark. Han fekk så lærarjobb i Hjørundfjord, busette seg på Aklestad/Holen.

Fanneløb kom med i bygdestyringa av Hjørundfjord, fyrst som formann 1929-34 i skulestyret, der etter var han frå 1935 ordførar i kommunen. I februar 1941 vart han avsett frå ombodet, i samband med at Nasjonal Samling innførte førarprinsippet i den kommunale styringa. Nær samstundes slutta han som lærar, dei resterande krigsåra livnærte han seg som snikkar og gardsarbeidar. Etter 1945 var han nokre år møbelsnikkar i Ålesund. 1948-50 var han lærar på internatskulen på øya Skogsholm i Vega i Nordland. Frå 1950 til-58 underviste han ved Brusdal skule i Skodje. Pensjoniståra budde han og kona i  Ålesund.

## Kjelder
**Frå Hjørundfjord. Årsskrift nr. 46*, s. 67ff. 2024.
*Folketeljing 1920
Ragna Thiis Stang

**Ragna Thiis Stang** (fødd 15. september 1909 i Kristiania, død 29. mars 1978 i Kenya) var ein norsk kunsthistorikar, forfattar og museumsdirektør. Ho var mest kjend som Gustav Vigeland-kjennar og for sitt bidrag til utviklinga av kunstsamlingane til Oslo kommune.

## Familie
Ragna Thiis Stang var dotter av museumsdirektør  og hustru Vilhelmine Dons (sjå slekta ), syster av arkitekt Helge Thiis, og ven av Edvard Munch. Ho var gift med kulturskribent . Dottera hennar  (1938–93) var jusprofessor og gift med historikar Hans Fredrik Dahl.

## Utdanning og karriere
Etter examen artium i 1929 studerte Thiis Stang kunsthistorie, og foretok fleire studiereiser rundt omkring i Europa. I 1937 tok ho en i kunsthistorie. I 1938–1944 var ho museumslektor ved Norsk Folkemuseum. Hun blei den fyrste direktøren for Vigelandmuseet, og leia museet frå 1947 til 1966. I åra 1940–1966 skreiv ho ei rekkje bøker, mange av dei til bruk som pensumlitteratur. Ei bok ho gav ut i 1949 om ** blei kritisert av  for manglande dekning av  og dansken Christoffer Wilhelm Eckersberg.

Saman med ektemannen Nic. Stang vitja ho Italia i 1951–52, 1953 og 1957–58 for å studere renessansen. Boka til Nic. frå 1956 blei godt motteken, medan boka til Ragna tre år senere blei karaktererisert som eit mesterverk innan sitt område. Arbeidet gav ho ein doktorgrad i 1960 med  og  som opponentar.

Thiis Stang blei direktør for kunstsamlingane til Oslo kommune (herunder Munchmuseet og Vigelandmuseet) i 1966. Den andre søkjaren på stillinga, , var fyrstekonservator ved Munchmuseet. Våren 1968 tilstod Revold å ha stole tre Munch-litografiar som  oppdaga i ein kunsthandel den 22. januar. Ordførar Brynjulf Bull fekk sjokk over somlinga, etter at Thiis Stang var arg på NRK fjernsyn fordi VG laga sensasjon av saka. I eit brev av 27. januar bad ho om at Revold ikkje skulle anmeldast, fordi han hadde sagt opp, var sjukemeld, og i det heile hadde jobba for henne i ni samfulle år, men så viste det seg at besøket til museet i etterkant auka med godt over ti prosent. Revold døydde i 1971. Ragna Stang Thiis hadde då vore sjukemeld ein periode, og søkte avskjed som direktør i 1971. Pål Hougen etterfølgde henne i direktørstolen. Thiis Stang gjekk over i ei forskarstilling ved museet, og gav ut ei bok om Munch i 1977.

På veg frå Nairobi til Mombasa omkom Thiis Stang i ein bilkollisjon, der også dottera Nina Thiis Stang (1944–78), som hadde jobba for NORAD og Fredskorpset sidan 1967, omkom.

## Forfattarskap
* 
* 
* 
** 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Ragna Stang (1956). *[http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2008070104002Kunstens vilkår i borgerrepublikken]*. Tanum [336 sider. Bind 1 i *Livet og kunsten i ungrenessansens Firenze* utgitt av Ragna Stang og Nic. Stang 1956-59]
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ragna Thiis Stang|Ragna Thiis Stang]]» frå , den 4. februar 2025.*
Eldhovudtanagar

**Eldhovudtanagar** (*Tangara parzudakii*) er ein mellomstor fugleart i tanagarfamilien (Thraupidae). Han er ein av 28 artar i den biologiske slekta *[[Tangara]]*. Arten er endemisk for Sør-Amerika og finst i dei austlege Andesfjella i Colombia, Ecuador, Peru og Venezuela. Det naturlege habitatet er subtropisk eller tropisk fuktig fjellskog 1000 til 2600 meter over havnivå.  

## Skildring
Eldhovudtanagaren har ei karakteristisk fjørdrakt med svarte og opalgrøne oversider, opalgrøne og gulbrune undersider, og eit djupraudt og gult andlet. Ein underart, *T. p. lunigera*, manglar det djupraude i andletet, som i staden er oransjeraudt.  

Eldhovudtanagaren er ein mellomstor og særprega fugl, med ei lengd på 14–15 cm og ei vekt på om lag 28 gram. Hannen og hoa ser like ut. 

Fuglen er altetande og lever av frukt og leddyr. Han finn maten sin nesten utelukkande på mosekledde greiner. Hekkesesongen fell saman med regntida. Hoa legg to egg i kvart kull, og egga er kvite med lysebrune flekker som er konsentrerte i den mest butte enden. Ungane vert mata av begge foreldra.  

## Status

Eldhovudtanagaren er klassifisert som «livskraftig» (LC) på Verdas naturvernunion (IUCN) si raudliste. Storleiken på populasjonen er trudd å vere minkande.  Underarten *lunigera*, som blir rekna som ein eigen art av IUCN, er òg klassifisert som «livskraftig». 

## Kjelder

**Første versjon av denne artikkelen var baset på «[[:en:Flame-faced tanager|Flame-faced tanager]]» frå , den 9. mars 2025*
* O'Malley, R. og K. J. Burns (2020). *Flame-faced Tanager (Tangara parzudakii)*, version 1.0. I Birds of the World (T. S. Schulenberg, red.) Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. https://doi.org/10.2173/bow.flftan1.01

## Bakgrunnsstoff
Gemma Grainger

**Gemma Grainger** () er ein engelsk fotballtrenar som er hovudtrenar for det norske kvinnelandslaget i fotball.

## Trenarkarriere
### Tidleg karriere
Grainger blei tilsett som manager for  i  før sesongen 2010–11. Ho fekk sparken i januar 2011, etter ein svak start på sesongen. I sesongen 2012–13 var ho manager for , men forlet jobben i 2013 for å jobbe i det engelske fotballforbundet som trenar for aldersbestemte landslag.

Grainger var trenar for ulike aldersbestemte engelske landslag i fleire år. Ho var også ein del av støtteapparatet til det engelske kvinnelandslaget under EM 2017. Ho tok det engelske U17-landslaget gjennom kvalifiseringa til  utan å tape, men laget rauk ut i gruppespelet på målskilnad. Totalt leia ho ulike engelske landslag i over 90 internasjonale kampar.

I 2016 tok Grainger UEFA Pro trenarlisens.

### Wales
Grainger blei tilsett som landslagssjef for  i mars 2021 på ein fireårskontrakt.

### Noreg
Den 10. januar 2024 blei det kunngjort at Grainger var tilsett som ny hovudtrenar for det norske kvinnelandslaget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Gemma Grainger|Gemma Grainger]]» frå , den 9. mars 2025.*
Sosialantropologen Tone Danielsen

**Tone Danielsen** () er ein norsk sosialantropolog som har spesialisert seg i militære studium, leiing, krisehandtering og organisatorisk kultur. 

## Virke
Danielsen er førsteamanuensis ved Høyskolen Kristiania og har ein doktorgrad i sosialantropologi frå Universitetet i Oslo (2015). Forskinga hennar har ofte fokusert på sosiale dynamikkar, spesielt i kontekstar som involverer militære operasjonar og .

I karrieren sin har Danielsen arbeidd med Forsvaret i over 20 år, blant anna ved Forsvarsdepartementet, Krigsskolen,  og Forsvarets Forskningsinstitutt. Ho har også forska på , særleg i ein periode med Marinejegerkommandoen. Studiane hennar rek ofte for seg tverrkulturell kommunikasjon og samarbeid i militære operasjonar, der ho bidreg til å forbetre kommunikasjon mellom ulike militære avdelingar.

### Feltarbeid med Marinejegerkommandoen
Våren 2010 blei Danielsen invitert av den då nyutnemnde sjefen for Marinejegerkommandoen, Tom Robertson, til å gjennomføre feltarbeid i eininga.

Dette var før ei føreståande omorganisering av dei norske spesialstyrkane og etableringa av deira felles strategiske kommando; . Før omorganiseringa av dei norske spesialstyrkane ønskte Robertson ei ekstern vurdering av kulturen deira. Han mangla detaljar om strukturen og dei potensielle konsekvensane, og ønskte å vere førebudd på endringane.

Danielsen blei møtt med skepsis som forskar frå ein sivil bakgrunn, spesielt som kvinne i ein lukka og mannsdominert spesialstyrke. Gjennom 18 månader i avdelinga klarte ho likevel å bygge tillit gjennom open kommunikasjon og deltaking i rutinane og øvingane til marinejegerane. Dette minska avstanden mellom henne og soldatane, og resulterte i innsikt om samhald, kultur og leiing i eininga, som blei en viktig del av forskinga hennar på militær organisasjonsdynamikk.  

Feltarbeidet Danielsen gjennomførte i Marinejegerkommandoen danna grunnlaget for doktorgradsavhandlinga hennar *Making Warriors in a Global Era*, som er ein etnografisk studie av kulturen og praksisen i avdelinga. Denne avhandlinga blei seinare utvida og utvikla til boka med same tittel, som blei gjeven ut i 2020.

### Feltarbeid med Oljefondet
Frå hausten 2022 gjennomførte Danielsen halvtanna år med feltarbeid i Oljefondet i på førespurnad frå Nicolai Tangen. Ho studerte organisasjonskulturen, med fokus på leiing og medarbeidarinteraksjon, og avdekka interne utfordringar. Ho framheva også fondet si evne til å handtere kriser.

## Bibliografi
* 2020: *Making Warriors in a Global Era,* Lexington Books. ISBN 9781498561839

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tone Danielsen (sosialantropolog)|Tone Danielsen (sosialantropolog)]]» frå , den 9. mars 2025.*
Donja Dubrava

**Donja Dubrava** kan vise til:
* Donja Dubrava i Međimurje, ein landkommune i fylket Međimurje i Kroatia
* Donja Dubrava i Zagreb, eit distrikt i byen Zagreb
Donji grad

**Donji grad** («Nedre by») er eit distrikt i hovudstaden Zagreb i Kroatia. Det ligg heilt innanfor sjølve byområdet.

## Folketal
Folketalet i distriktet ved dei siste folketeljingane var:

## Busetnader
Heile Donji grad ligg i byområdet til sjølve Zagreb og hadde 31&nbsp;209 innbyggjarar i 2021.

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Ragnhild Evang Reinton

**Ragnhild Evang Reinton** () er professor emerita i allmenn litteraturvitskap ved Institutt for litteratur, områdestudier og europeiske språk ved Universitetet i Oslo og forfattar av fleire bøker. Ho har skrive og undervist om fransk litteratur, til dømes verka til Charles Baudelaire, Marcel Proust og Marguerite Duras. Modernitet og litteratur i endring har vore sentrale tema, ofte sett i lys av Walter Benjamin sine skrifter. Doktorgradsavhandlinga til Reinton vart gitt ut i bokform i 1993 med tittelen *På sporet av Marcel Proust: en litterær studie* (på norsk bokmål), og som e-bok i 2012.

## Kjelder


* *Denne artikkelen bygger på «[[:no:Ragnhild_Evang_Reinton|Ragnhild Evang Reinton]]» frå [https://no.wikipedia.org Wikipedia på bokmål] den 9. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff

* Reinton, Ragnhild Evang (1993). ''På sporet av Marcel Proust: en litterær studie'' (på norsk bokmål). Oslo: Gyldendal. ISBN 8205217254. Tilgjengeleg for norske IP-adresser via Nasjonalbiblioteket.
Shanti

**Shanti**, **shanthi** eller **sjanti** kan visa til:

## Åndelege omgrep

* Indre fred, ein tilstand av å ha sinns- og åndeleg fred, med nok kunnskap og forstoing til å halde seg sterk i møte med strid eller stress
* Kshanti, ein av paramitaene i buddhismen
* Shanti-mantra eller fredsmantra, hindubøner eller heilage uttalingar
* Shanti Parva, ei bok i *Mahabharata*

## Folk

* Shanthi (1937–2020), indisk skodespelar
* Shanthi (f. 1980), indisk koreograf og skodespelar
* Shanti Devi (fødd 1937), indisk politikar.
* Shanti Roney (fødd 1970), svensk skodespelar
* Shanti Snyder (fødd 1981), japansk-engelsk tekstforfattar, låtskrivar og programleiar
* Oliver Shanti (fødd 1948), new age-musikar
* Shanthi Krishna (fødd 1960), indisk filmskodespelar (tamil- og malayalamfilm)
* Shanthi Lekha eller Rita Irene Quyn (1929-2009), srilankisk skodespelar
* Santhi Soundarajan (fødd 1981), indisk friidrettsutøvar
* Prinsesse Shanti Singh av Nepal (1940-2001), prinsesse av Nepal og dronning av Bajhang
* Shanti Pereira (fødd 1996), singaporsk sprintar
* Shantipriya, indisk skodespelar

## Annan bruk
* «Shanti Devi», båten til forfattaren Alex Jensen
* Shantinatha, den 16. djain-tirthankaraen
* Shanti-stupaen i Ladakh i Jammu og Kashmir i India
Veliko Polje

**Veliko Polje** er ein busetnad i distriktet Novi Zagreb – istok i hovudstaden Zagreb i Kroatia.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
Elise Dethloff

**Elise Dethloff** (fødd **Stoltz**; ) var ein norsk lege, folkehelsepionér og kvinnesaksforkjempar. Ho var ein av dei fyrste kvinnelege legene i Noreg. Ho arbeidde særleg med kampen mot tuberkulose – på den tida den mest dødelege sykdommen i Noreg – og er kjend for si tidlege interesse for  og engasjement for ulike velferdstiltak for fattige og for einslege kvinner. Ho spelte ei viktig rolle i etableringa av det som blei .

## Bakgrunn
Elise Stoltz blei fødd i Bergen som dotter av kjøpmannen Gerhard Stoltz (1833–1907) og Emma Wesenberg (1837–1919). Familien hadde tyske og nederlandske aner. Ho var syster av  og halvsyster av botanikaren og politikaren Jørgen Brunchorst. I mai 1898 gifta ho seg med augelegen Hans Gottfried Dethloff (1871–1948).

## Karriere
Dethloff tok examen artium i 1891 og blei cand.med. ved Det Kongelige Frederiks Universitet i 1897. Etter at ho året etter gifta seg med studiekameraten  opna dei legepraksis saman i Bergen. Ved sida av eigen legepraksis var ho tilsynslege og medlem av ane for  og for .

Gjennom Bergens Museum byrja Dethloff å samarbeide med legen og tuberkulosepioneren Klaus Hanssen. Gjennom dette blei ho sentral i etableringa av Nationalforeningen mot Tuberkulosen, seinare med namnet . På denne tida var tuberkulose det største folkehelseproblemet i Noreg. Hun var sekretær i Nasjonalforeningen den fyrste tida frå etableringa. Ho heldt ei rekkje føredrag om arbeidet mot tuberkulose. Ho var leiar i Bergen Sanitetsforening (som ho i 1898 medvirka til å skipe) og medlem av Bergen Kvinnesaksforening.

Dethloff mottok Kongens fortenestemedalje i gull i 1913 for sitt arbeid for tuberkulosesaka.

## Bibliografi
* «Ensligstillede, selverhvervende kvinders boligspørsmaal», i *Boligsak i by og bygd*, nr. 4, 1919, s. 184–194
* *Det frivillige tuberkulosearbeid i Bergen*, Bergen 1924

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Elise Dethloff|Elise Dethloff]]» frå , den 9. mars 2025.*
Tess Asplund

**Maria-Teresa «Tess» Asplund** () er ein svensk aktivist som fekk stor merksemd etter ein protest mot ein nynazistisk demonstrasjon under første mai i Borlänge i 2016. Under demonstrasjonen blei ho fotografert av David Lagerlof medan ho med heva hovud og knyttneven i vêret stod vendt mot uniformerte medlemmar av den svenske delen av Den nordiske motstandsrørsla. Biletet gjekk  og gjorde Asplund til eit globalt symbol for kampen mot rasisme. Asplund kommenterte hendinga og skal ha sagt: «Om dette biletet av meg kan få fleire til å våge å vise motstand, så er alt bra&nbsp;... folket må sameine seg og vise at det ikkje er greit at rasismen blir normalisert og at fascistar spring rundt i gatene våre.»

## Bakgrunn
Asplund er fødd i Cali i Colombia. Ho blei adoptert då ho var eit par månader gammal og vaks opp på den svenske landsbygda. Som 16-åring flytta ho til Stockholm og budde hos besteforeldra på . I 2017 var Asplund busett i Stockholm og hadde to døtrer. Ho arbeidde på ein heim for einslege flyktningbarn og hadde tidlegare jobba som støttelærar i grunnskulen. Ho skildra seg sjølv som afro-svensk. Asplund var i 2017 også medlem i Afrophobia Focus.

## «Årets bilete» i Sverige
Biletet av Asplund blei kåra til årets bilete i Sverige i 2017. I grunngjevinga til juryen stod det: «Ein dramatisk augeblink under ein demonstrasjon som i sin enkelheit fangar samtidas pågåande konfrontasjon mellom mangfald og det ekstreme høgre. Kvinna på biletet blir ein representant for det personlege ansvaret – motet til å stå opp for det ein trur på sjølv når handlinga kan ha ein høg pris. Biletet er direkte og samtidig ikonisk. Eit minneverdig bilete, ei viktig soge om Sverige i 2016.»

## Hyllest
I 2016 hamna Asplund på britiske BBC si liste «100 Women» som lister dei mest inspirerande kvinnene i verda, saman med blant andre Alicia Keys,  og . Temaet for 2016-lista var «defiance» (trass). Forfattaren J.K. Rowling hylla Asplund og : «Sjå på denne kvinna. Tess Asplund, du er fantastisk.»

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Tess Asplund|Tess Asplund]]» frå , den 9. mars 2025.*
Finansiell undertrykking

**Finansiell undertrykking** er politikk som fører til at langsiktige spararar får ei lægre avkasting enn inflasjonen. Dette verkar som ei tvungen overføring av inntekter frå spararane til staten og slik som ei form for skattlegging. Finansiell undertrykk kan på denne måten minska statsgjelda til eit land.

Teorien kring finansiell undertrykking vart fyrst lansert i 1973 av økonomane Ronald McKinnon og Edward Shaw ved Stanford University.

## Kjelder
Valerie Louhibi

**Valerie Louiza Louhibi** () er ein norsk-algerisk tidlegare debattant, skribent og mottakar av Fritt Ords honnør. Ho har også vore baksidespaltist for *[[Morgenbladet]]* og kulturredaktør i *[[Ny Tid]]*.

Louhibi er fødd i Algerie. Foreldra hennar er frå Frankrike og Algerie. 

I 2011 stod Louhibi fram i riksdekkjande medium og fortalde at ho hadde blitt utsett for ei overfallsvaldtekt i Oslo i 2008, då ho var 17 år gammal. Etter oppslaget deltok ho i debatten rundt relaterte spørsmål. I 2012 blei ho tildelt Fritt Ords honnør for å vise mot i debatten om  mot kvinner, og for aktivt å ha imøtegått ekstreme haldningar som har religiøs og politisk forankring.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Valerie Louhibi|Valerie Louhibi]]» frå , den 9. mars 2025.*
Else Michelet

**Else Michelet** () var ein norsk , forfattar, satirikar og kvinnesaksforkjempar. 

## Liv og virke
Else Michelet studerte litteraturvitskap, fransk og engelsk ved Universitetet i Oslo. I 1967 byrja ho i NRK radio, fyrst med eigne viser og anna, frå 1973 som fast  i underhaldingsavdelinga. Med sitt satiriske radioprogram *[[Hallo i uken]]* sette Else Michelet sitt preg på fleire generasjonars radiolyttarar. I 1970- og 1980-åra var ho sentral i Norsk Kvinnesaksforening, der ho var landsstyremedlem 1974–1988. Ho var redaktør for tidsskriftet **' frå 1980 og i minst ti år framover.

Michelet blei blant anna kjend for dei [[feminisme|feministiske]] bøkene ''Sin egen herre: eventyr og annet ugress'' fra 1979, bestseljaren ''En annen historie'' frå 1981 som også blei dramatisert for TV i 1983, romanen ''Ariadnes tråd: et reiseliv'' frå 1988 og ''Og det som verre var : eventyr på avveie'' frå 2000. Ho blei også ein kjend radiostemme i underhaldningsprogram som **', **, *Nat-ta-ta*, *Nattergal*, *Med rot i virkeligheten*, *Bare barnemat* og satiremagasinet *[[Hallo i uken]]*.

På 1970-talet sette Michelet opp sin eigen  med tittelen *Skapningens herre*. Det var ei musikalsk og humoristisk framsyning der ho stod åleine på scena. Temaet for framsyninga var . I 1978 spelte ho denne framsyninga på Oslo Nye. Seinare framførte ho leilegheitsvis showet rundt i Noreg, frå 1970-talet, opp gjennom 1980-talet og eit stykke ut på 1990-talet.

Else Michelet arbeidde også som oversetjar, blant anna av teikneserien *[[Asterix]]* og av fleire skodespel. 

## Utmerkingar
Michelet fekk årets fagpris under . I 2009 blei ho tildelt Fritt Ords honnør.

## Bibliografi
* 1979: 
* 1981: 
* 1988: 
* 2000: 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Else Michelet|Else Michelet]]» frå , den 6. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* Presentasjon hos Frifant forlag
* Utdrag fra den kvinnepolitiske  ''En annen historie'' fra 1981
Trešnjevka – sjever

**Trešnjevka – sjever** («Trešnjevka – nord») er eit distrikt i hovudstaden Zagreb i Kroatia. Det ligg heilt innanfor sjølve byområdet.

## Folketal
Folketalet i distriktet ved dei siste folketeljingane var:

## Busetnader
Heile Trešnjevka – sjever ligg i byområdet til sjølve Zagreb og hadde 52&nbsp;974 innbyggjarar i 2021.

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Gullbuskslekta

**Gullbuskslekta** (*Forsythia*) er ei slekt i oljetrefamilien. 

Artane i slekta er lauvfellande buskar. Blada er motsette og som regel enkle. Dei har gule blomar som kjem tidleg om våren før lauvet sprett. Krona har fire flikar som ligg over kvarandre og som er lengre enn kronrøyret. Frukta er ein kapsel med mange frø. Dei fleste artane kjem frå Aust-Asia, men det finst også ein europeisk art frå Balkan. *Flora of China* seier at det er 11 artar i slekta, medan *Kew World Check List* oppgjev 13 artar.

Gullbuskar er populære som hageplantar. Dette gjeld særleg praktgullbusk (*Forsythia × intermedia*), som er ei kryssing av *Forsythia suspensa* og *F. viridissima*. Andre artar som ofte blir dyrka er den hardføre marsgullbusken (F. ovata) og hengegullbusk (F. suspensa).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Gullbuskslekta|Gullbuskslekta]]» frå ,  den 10. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
*
Sesvete

**Sesvete** er eit distrikt i hovudstaden Zagreb i Kroatia. Det ligg utanfor sjølve byområdet til Zagreb. Distriktet omfattar tettstaden Sesvete (55&nbsp;313 innbyggjarar i 2021) og 34 mindre busetnader.

## Folketal
Folketalet i distriktet ved dei siste folketeljingane var:

## Busetnader
Heile Sesvete ligg utanfor byområdet til sjølve Zagreb. Dei største busetnadene i distriktet er:

## Kjelder
### Referansar





## Bakgrunnsstoff

*
Brezovica

**Brezovica** kan vise til:
* Brezovica i Gradina, ein busetnad i landkommunen Gradina i fylket Virovitica-Podravina i Kroatia
* Brezovica i Kosovo, ein turiststad i Kosovo
* Brezovica i Serbia, eit fjell i Serbia
* Brezovica i Slovenia, ein kommune i Slovenia
* Brezovica i Šmarješke Toplice, ein busetnad i kommunen Šmarješke Toplice i Slovenia
* Brezovica i Velika Polana, ein busetnad i kommunen Velika Polana i Slovenia
* Brezovica i Zagreb, eit distrikt i hovudstaden Zagreb i Kroatia
* Brezovica pri Ljubljani, hovudsete i kommunen Brezovica i Slovenia
Eliteserien i handball 2017/18-Kvinner

**Eliteserien i handball 2017/18 for kvinner** var den øvste avdelinga i seriesystemet for kvinner, arrangert av Norges Håndballforbund. Seriemeisterskapen omfatta 12 lag og vart avvikla i tida frå 30. august 2017 til 18. april 2018.

Idrettsklubben Våg frå Kristiansand, kommersielt kjent som Vipers, vart seriemeister for fyrste gong av sju i rad.

## Poengtabell

## Kjelder
*Eliteserien i håndball for kvinner 2017/18
Kupinečki Kraljevec

**Kupinečki Kraljevec** er ein busetnad i distriktet Brezovica i hovudstaden Zagreb i Kroatia.

## Folketal
Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder
### Referansar
VM i alpine greiner 2025

Den **48. verdsmeisterskapen i alpine greiner** vart avvikla i tida 4.-16. februar 2025 i Saalbach-Hinterglemm i Forbundslandet Salzburg i Austerrike. Det var tevla i 11 øvingar; fem for menn og like mange for kvinner, samt ei lagøving med to menn og to kvinner på kvart av laga. Saalbach-Hinterglemm arrangerte den alpine verdsmeisterskapen også i 1991.

## Menn
### Slalåm



Dato: 16. februar
Høgdeskilnad: 218 m


### Storslalåm



Dato: 14. februar
Høgdeskilnad: 450 m


### Super-G



Dato: 11. februar 
Løypelengd: 2341 m, høgdeskilnad: 719 m


### Utfor



Dato: 12. februar
Løypelengd: 2918 m, høgdeskilnad: 912 m


### Par-kombinasjon



Torsdag 12. februar


## Kvinner
### Slalåm



Dato: 15. februar
Høgdeskilnad: 218 m


### Storslalåm



Dato: 13. februar
Høgdeskilnad: 398 m


### Super-G



Dato: 6. februar
Løypelengd: 2100 m, høgdeskilnad: 584 m


### Utfor



Dato: 8. februar
Løypelengd: 2940 m, høgdeskilnad: 761 m


### Par-kombinasjon



Torsdag 11. februar


## Mannskapsrenn mixlag

 

Dato: 4. februar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpine Skiweltmeisterschaften 2025|Alpine Skiweltmeisterschaften 2025]]» frå ,  den 10. mars 2025.*
Jacques Offenbach

**Jacques Offenbach** (fødd **Jacob Eberst**, ) var ein tyskfødd fransk komponist. Som komponist heldt han til i Paris, og fekk etter kvart suksess med operettar, mellom anna *Orfeus i underverdenen* (*Orphée aux enfers*) med songen «Galop infernal» kjend i samband med dansen can-can. Hovudverket hans er den ufullendte operaen *[[Hoffmanns eventyr]]*, som særleg er kjend for sin «Barcarolle». 

## Liv og virke

### Bakgrunn

Jacques Offenbach var fødd i Köln i dåverande Preussen som den nest eldste sonen i ein barneflokk på ti. Foreldra hans var Isaac Juda Offenbach, fødd Eberst (1779–1850), som var kantor i synagogen i Köln, og kona hans Marianne, fødd Rindskopf (ca. 1783–1840).

Jacob, eller Jacques, spelte tidleg cello i familietrioen, som opptredde på kafear. I 1833 tok faren han til Paris, der han byrja studera ved Musikkonservatoriet. Jacques var student der fram til 1837

### Karriere
I 1837 blei han tilsett som cellist ved Opéra-Comique. Etter nokre år som fri musikar blei han kapellmeister ved Théàtre Français, og hadde stillinga frå 1849 til 1855 

Offenbach starta eit eige teater, Bouffes-Parisiens, i 1855 som han leidde fram til 1866. Deretter verka han hovudsakleg som komponist. Etter at han hadde skrive ei rekkje einaktarar kom gjennombrotet med *[[Orfeus i underverdenen]]* i 1858. Han var dermed etablert som den kvikkaste musikaren i Paris, og premierane hans var store hendingar.

*Orfeus i underverdenen* blei innleiinga på ein serie store «offenbachiadar», blant dei *[[Den skjønne Helene]]* (1864) og *[[Ridder Blåskjegg]]* (1866), i som i grunnen var dei fyrste operettane i den moderne tydinga av ordet. Kuplett, korrefreng og dans er viktige innslag. Parodi og satire speler også ei stor rolle. 

Offenbach samarbeidde mellom anna med tekstforfattarane Henri Meilhac og Ludovic Halévy, som også skreiv tekstar til operetter som *Storhertuginnen av Gérolstein* (1867) og *Frihetsbrødrene* (1869). 

Til saman skreiv Offenbach meir enn hundre verk for scena. I dei siste åra sine arbeidde han på ein opera med ein libretto som byggjer på forteljingar av E.T.A. Hoffmann. Dette operaverket låg føre ved hans død i ein heller uordna skikk. Det er blitt fullført og arrangert på ulike vis av andre, og stadig sett opp på operascener over heile verda: *Contes d'Hoffmann* (eigentleg *Hoffmanns forteljingar*, gjennom omsetjing via dansk i Noreg kalla *[[Hoffmanns eventyr]]*). 

Offenbach blei gravlagd på kyrkjegarden Cimetière de Montmartre i Paris.

## Operettar (utval)

* 1858: *Orfevs i underverdenen*
* 1864: *Den skjønne Helene*
* 1866: *Pariserliv*
* 1866: *Ridder Blåskjegg*
* 1867: *Storhertuginnen av Gérolstein*
* 1869: *Frihetsbrødrene*
* 1880: *Hoffmanns eventyr*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Jacques Offenbach|Jacques Offenbach]]» frå ,  den 10. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Jhumar

**Jhumar** eller **jhoomar** (også kalla **ghumbar** i Sandalbar-området) er ein folkedans frå Punjab som oppstod i regionane Sandal Bar og Chaj Doab. Ordet «jhumar» kjem frå *jhum/jhoom*, som tyder å svinga på multani-, jhangochi og jangli-dialektane av pandjabi. Jhumar blir vanlegvis framført ved bryllaupseremoniar i Punjab. Dansen blir  òg utført i sirkel, til kjenslevare songar.

## Sjå òg
*Bhangra
*Jhumair

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jhumar|Jhumar]]» frå ,  den 10. mars 2025.*
Jhumair

**Jhumair** eller **jhumar** er ein indisk folkedans frå dei nordaustlege statane Jharkhand, Odisha, Chhattisgarh, Assam, Bihar og Vest-Bengal. Det er ein dans som stammar frå  sadanfolka, ei indo-ariske folkegruppe frå Chotanagpur. Dansen blir òg utført av adivasi-folk, og blir hovudsakleg framført i innhaustingstida. Musikkinstrument ein nyttar til å akkompagnera dansen er mandar, dhol, nagara og bansuri. Denne dansestilen består av utøvarar som står på rad og held kvarandre i hendene. Dei syng vers, svinger kroppane sine, klapper i hendene og hoppar til tider i takt.

## Variantar
Jhumair eller jhumar frå ulike område har ulike stilar. I Chotanagpur finst det stilar som:

* Kudmali-jhumar
** Mardani-jhumar
** Janani-jhumar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jhumair|Jhumair]]» frå ,  den 10. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Carmen Pereira

**Carmen Maria de Araújo Pereira** () var ein bissauguineansk politikar. Ho var  i tre dagar i 1984, og blei med det den fyrste kvinnelege presidenten i eit afrikansk land. Ho døydde i Bissau 4. juni 2016.

## Bakgrunn
Carmen Pereira var dotter av ein av få afrikanske advokatar i den dåverande portugisiske kolonien. Ho gifta seg i ung alder, og både ho og ektemannen hennar blei involverte i  mot Portugal etter  1958–61 som frigjorde nabolanda til Guinea-Bissau frå europeisk styre.

## Karriere
### Sjølvstendekamp
Engasjementet til Pereira byrja i 1962 då ho melde seg inn i  (PAIGC), ei revolusjonær rørsle som søkte sjølvstende for dei to portugisiske koloniane Guinea-Bissau og Kapp Verde. Ho og ektemannen var båe aktive i partiet. I 1966 byrja sentralkomiteen i PAIGC å mobilisere kvinner på lik linje med menn, og Pereira blei ein revolusjonær leiar, ein politisk offiser og ein kommandør. 

Medan svært få kvinner kjempa i frontlinja, var PAIGC eksepsjonell og pressa på for større likestilling i eit samfunn med sterkt definerte kjønnsroller. Andre slike kvinnelege leiarar som dukka opp frå denne innsatsen til PAIGC var blant andre  og . Pereira blei ein høgtståande politisk leiar og delegat til den panafrikanske kvinneorganisasjonen i Algerie. Ho blei tvungen til å forlate landet, og budde i Senegal før ho reiste til Sovjetunionen for å studere medisin.

### Politisk karriere
Seinare, då Pereira kom tilbake til Guinea-Bissau, var ho aktiv både i helse og politiske spørsmål. Ho blei vald inn i den bissauguineanske nasjonalforsamlinga. Ho var visepresident for nasjonalforsamlinga i perioden 1973–84. 

Mellom 1975 og 1980 fungerte Pereira som leiar for nasjonalforsamlinga under regjeringa til João Bernardo Vieira. Frå 1981 til 1983 var Pereira helse- og sosialminister i Guinea-Bissau. Igjen vald til president for nasjonalforsamlinga frå 1984, forlet ho denne stillinga i 1989 for å bli medlem av statsrådet.

Som president for nasjonalforsamlinga var Pereira fungerande president i Guinea-Bissau frå 14. til 16. mai 1984 då ei ny grunnlov blei innført.

Pereira fungerte som statsrådsmedlem frå 1989 til 1990, og var sosialminister i 1990 og 1991. Dette gjorde ho også til visestatsminister i Guinea-Bissau i meir enn eit år. I 1992 blei ho avsett av Vieira.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Carmen Pereira|Carmen Pereira]]» frå , den 6. mars 2025.*

## Litteratur
*Ly, Aliou. "Revisiting the Guinea-Bissau liberation war: PAIGC, UDEMU and the question of women’s emancipation, 1963–74 ." *[[Portuguese Journal of Social Science]]* 14, no. 3 (2015): 361-377.
* 
* 

## Bakgrunnsstoff
* WOMEN IN POWER 1940-1970, Worldwide Guide to Women in Leadership, guide2womenleaders.com; hentet 11. oktober 2024.