open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hardangervidda Natursenter

**Hardangervidda Natursenter** er eit museum i Øvre Eidfjord i Eidfjord kommune i Vestland. Senteret har som føremål «å samla og spreia kunnskap om samspelet i naturen, og relasjonane mellom natur og menneskeleg verksemd.»

Natursenteret vart opna den 28. mai 1995 av Dronning Sonja. 

Hovudtemaet for senteret er, som namnet tilseier, Hardangervidda. Utstillingane i senteret er spreidde over tre etasjar, og dei handsamar ei rekkje vitskapsgreiner: Geologi, botanikk, glasiologi, zoologi, arkeologi og ornitologi. Museet er svært interaktivt, og har mange stasjonar der ein kan få bruka fleire av sansane. Ein finn m.a. utstoppa dyr som til vanleg lever på Hardangervidda, gjenskapingar av naturen der oppe, og akvarium med fisk frå vidda. Senteret har òg ei eiga "tidsmaskin" der ein kan sjå isbreane veksa, og snakka med ein mann frå mellomalderen som fortel om ulike tidsepokar.

Ein av dei største attraksjonane i museet er ein film om fossar, fjell og fjordar i Hardanger/ Hardangervidda laga med Ivo Caprino sitt supervideograf-system. Ein får sjå filmen på 6 ulike lerret samtidig, og mange av scenene er filma med helikopter. Musikken til filmen er komponert av Kjetil Bjerkestrand.

Hardangervidda Natursenter har òg sin eigen restaurant, kalla *Hardangerviddahallen*. Her vert det servert tradisjonsmat frå Hardangervidda, t.d. reinsdyrsteik og fjellaure.

Museet er ope frå april til oktober.

## Kjelder
* Heimesidene til natursenteret.
* Heimesidene til supervideografen.

## Bakgrunnsstoff

*
Delområde

**Delområde** er namnet på ei inndeling av kommunane i Noreg, til bruk for statistikk over innbyggarar og bustadar. Kommunane blir delt inn i delområde, som vidare blir delt inn i grunnkrinsar.

Grunnkrinsar er den minste geografiske eininga Statistisk sentralbyrå fører statistikk over, til bruk for kommunal og regional analyse, forvalting og planlegging. 

Ein eller fleire grunnkrinsar utgjer delområde, som altså er ei geografisk eining som ligg mellom kommune og grunnkrins. Dette slik at data som blir for detaljert på grunnkrinsnivå kan løftast opp eit nivå. Det er lagt vekt på at delområda høyrer naturleg saman kommunikasjonsmessig, og gjerne er ei naturleg eining.

Kvar grunnkrins har ei åttesifra talkode, der dei fire første siffera er kommunenummeret, og dei to neste siffera er nummeret for delområde.

Kommunane i Noreg er delt inn i om lag 1543 delområde, og var i 2008 delt inn i 13965 grunnkrinsar.

## Kjelder
Aker Engineering & Technology

**Aker Engineering & Technology** er eit heileigd dotterselskap av Aker Solutions som leverer prosjektstyrings- og ingeniørtenester til olje- og gassindustrien. Dei har mellom anna designa skroget til Petrobras si P-51 plattform, og Aker Drilling sine H6e boreriggar.
## Soge
BMV Engineering vart kjøpt i 1987. Aker Engineering var dels ansvarleg for kostnadssprekken ved Mongstad-utbygginga, då tilbodsprisen på 135 millionar for prosjekttenester etterkvart vart dobla til 270 millionar. Aker Engineering vart i byrjinga av 2002 slått saman med Kværner Engineering.
## Eit utval av større prosjekt

## Kjelder
### Fotnotar
Mike Love

**Michael Edward «Mike» Love** () er ein amerikansk songar og låtskrivar i The Beach Boys. Han var med å starte opp bandet i lag med syskenborna sine Brian, Carl og Dennis Wilson, og venen deira Al Jardine. 

## The Beach Boys
Sjølv om han spelte noko saksofon dei første åra, var Mike Love hovudsakleg solosongaren og frontmann i lag med Brian Wilson. Love song solovokal på mange av dei største hittane til The Beach Boys, som «Surfin' Safari», «Surfin' USA», «Little Deuce Coupe», «Be True to Your School», «Fun, Fun, Fun», «Little Saint Nick», «I Get Around», «When I Grow Up (To Be a Man)» og «California Girls». Rolla hans som vokalist var etter kvart mindre då stemmene til dei andre medlemmene vart meir tydlege, men han var likevel ein av dei lettast gjenkjennelege vokalistane i bandet med den noko nasale stemma si. 

Love skreiv eller var med å på skrive mange av tekstane til dei tidlege Beach Boys-songane, hovudsakleg om tema som surfing eller kjærleik. Gjennom karrieren heldt han fram som låtskrivar og skreiv òg nokre songar heilt på eiga hand. 

Etter kvart som Brian Wilson slutta å turnere i lag med resten av bandet tok Carl Wilson først over leiinga i bandet. Utover 70-åra tok derimot Mike Love meir og meir over bandet. 
Seint i 1990-åra gjekk Brian Wilson til rettssak for å få retten til namnet The Beach Boys og opphavsrettane til songane deira. Wilson tapte retten han ønskte, men fekk $25 millionar i erstatning.

## Solokarriere
Fleire gonger har Love òg prøvd å starte ei karriere utanfor the Beacy Boys. Han spelte inn to soloalbum i 1970-åra, men ingen av desse kom ut. I 1981 kom soloalbumet *Looking Back With Love*. Det bestod hovudsakleg av coverversjonar og albumet slo ikkje an verken kommersielt eller hos kritikarane. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mike Love|Mike Love]]» frå , den 25. juli 2009.* 
 

## Bakgrunnsstoff
* Mike Love Fan Club 
* Beach Boys Band - den noverande utgåva
Maywood i Illinois

**Maywood** er ein by i det nordaustre Illinois, USA. Den er òg ein forstad omkring 16,9 km frå Chicago. Ved folketeljinga i 2000 hadde Maywood eit totalt innbyggjartal på 26 987.

## Historie

Maywood vart grunnlagd i 1869.

## Kjende folk frå Maywood

### Biletkunstnarar og arkitektar

* Walter Burley Griffin

### Idrett

* Jim Brewer
* Shannon Brown

### Kultur og vitskap

* Eugene Cernan

### Skodespelarar

* Dennis Franz

### Musikarar

* John Prine

### Andre

* Fred Hampton

## Bakgrunnsstoff
* Village of Maywood
Hjølmadalen

**Hjølmadalen** er eit dalføre i Eidfjord kommune, Vestland. Dalen startar i Øvre Eidfjord og går opp til Hjølmo-gardane på vestdelen av Hardangervidda. Elva Veig renn gjennom dalen. Ovanfor Hjølmo-gardane vert dalen kalla Valursdalen. 

Før det vart bygd bilveg gjennom Måbødalen, var Hjølmadalen den mest brukte vegen frå Vestlandet mot aust over Hardangervidda. Òg i dag er Hjølmadalen eitt av dei beste utgangspunkta for å gå tur på vidda. Det går bilveg frå Øvre Eidfjord gjennom dalen og heilt opp på Hjølmaberget. Herifrå kan ein gå innover vidda. Dei næraste turisthyttene er Vivelid, Hedlo og Hadlaskard.

I Hjølmadalen finn ein òg Valursfossen.

## Kjelder
* Store Norske Leksikon om Hjølmadalen.
* Eidfjords stier og veier av Per Rønneberg Bremnes.
Ola Geilo

**Ola Tolleivsson Geilo** () var ein bonde og turistutviklar i Ustedalen øvst i Hol kommune. 

Ola vart fødd på garden Geilo i Ustedalen, men reiste tidleg ut, og dreiv som handelskar i om lag tolv år. Han handla mellom anna i Hardanger. Han var rekna som ein god forretningsmann. Han kjøpte farsgarden Nødre Geilo i 1880, og dreiv bruket frå då av. Han var gift med Jørand Ringøyo frå Hardanger. Då Jørand døydde, vart han gift oppatt med Birgit Uthus frå Ustedalen.

Ola var framsynt med tanke på den veksande turismen i dalen. Han såg det økonomiske potensialet i dei farande, og oppretta snart hotell på eigen grunn. Geilo Hotell er framleis i drift. Denne drifta gav Ola Geilo ein solid inntekt. 

Då Bergensbanen vart påbyrja om lag 1895, gjekk Ola og andre bønder i Ustedalen saman om å få lagt banen gjennom Ustedalen. Ola sytte og for at jernbanestasjonen i Ustedalen vart lagt nær hans eige hotell, og på hans eigen grunn. Soleis vart Geilo stasjon tufta på jorda til garden med same namn.

Ola Geilo sat i mange år i heradsstyret i Hol, og slik fekk han gjennom fleire av sakene sine. Han selte hotellet i 1911 og gjekk med pensjon som ein halden mann.
Yucatán

**Yucatán** er ein av 31 delstatar i Mexico og ligg i den austlege delen av landet på Yucatán-halvøya. Hovudstaden og største byen er Mérida. Delstaten har eit areal på 39 612 km². 

Yucatán grensar til Mexicobukta i nord og vest, Quintana Roo i sør-aust, og Campeche i sør-vest.

Yucatán er heimen til fleire prekolumbiske pyramidar, som Kukulkanpyramiden i Chichén Itzá.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Al Jardine

**Alan Charles «Al» Jardine** () er eit av medlemmane som starta det amerikanske bandet The Beach Boys. Han var ein av gitaristane deira og song stundom solovokal. I lag med resten av bandet vart han innlemma i Rock and Roll Hall of Fame i 1988.

Jardine trefte og vart ven med Brian Wilson på vidaregåande skule. I lag med brørne til Brian Wilson, Dennis og Carl, og syskenbornet deira Mike Love var han med på å starte bandet i 1961. Han spelte bass på den første innspelinga til Beach Boys, «Surfin'» i 1961. Han slutta like etter for å studere på tannlækjarstudiet. Han kom tilbake til bandet i 1963. 

Jardine syng solovokal på songar som «Help Me Rhonda», «Then I Kissed Her» og «Transcendental Meditation», og har òg vore medlåtskrivar på fleire av songane deira. 

I 2008 kom det første albumet hans, *A Postcard from California*, der han har med gjesteartistar som Neil Young, Steve Miller, Brian Wilson, David Marks, Glen Campbell, Gerry Beckley, Stephen Stills og David Crosby. 

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Al Jardine|Al Jardine]]» frå , den 26. juli 2009.* 
 
## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad
Reidun

**Reidun** og **Reidunn** er kvinnenamn av norrønt opphav. Reidun har namnedag den 9. mai i Sverige og den 28. juli i Noreg.

Det norrøne *Hreiðunn* er sett saman av *hreiðr*, 'reir' eller 'heim', og -unn avleidd av *unna*, 'elska'.

## Bruk
Reidun var mykje brukt i Noreg i første halvdelen av 1900-talet. Rundt 1935 kunne over 1,6 % av nyfødde jenter få namnet. I 2009 var det 11&nbsp;735 norske kvinner som heitte Reidun og 576 som heitte Reidunn.

## Namneberarar
* Reidun Tordhol (f. 1931), norsk kunstnar
* Reidun Brusletten (f. 1936), norsk politikar
* Reidun Buer (f. 1938), norsk friidrettsutøvar, gift Skogvold
* Reidun Bull-Hansen (f. 1954), norsk keramikar
* Reidun Elise Foldøy (f. 1971), norsk forfattar

## Kjelder
Ola

**Ola** er eit manns- eller kvinnenamn som også kan brukast som slektsnamn. I nordisk tradisjon er det best kjend som mannsnamn med norrønt opphav. Ola har namnedag den 29. juli (olsok).

## Opphav og tydingar
Det nordiske namnet Ola er ei yngre form av Olav, som kjem frå det norrøne *Óláfr*, ei samantrekking av orda for 'stamfar' og 'etterkomar'. Olai, Ole og Oli er nærskylde namn. Olaug og Oline er kvinnelege former.

Joruba-namnet Ola tyder 'rikdom'. Medan det er eit mannsnamn i Nigeria, er det mykje brukt som eit kvinnenamn i USA.

Ola kan vera eit kvinnenamn i arabisk tradisjon, der *ula* kan tyda 'ære' eller 'høg rang', og i polsk tradisjon, der det er ei kortform av Aleksandra.

Etter indisk skikk kan namnet vera eit mannsnamn eller eit kastenamn. Det er også namnet på ei bengalsk gudinne, Ola devi.

## Bruk

Namnet har vore mykje brukt i Noreg frå gammalt av. Det er kjend frå namneparet Kari og Ola og nemningane Ola Nordmann og Ola Dunk, ulike nemningar på den «typiske» nordmannen. Namnet blei brukt av størst del ungar, nær 1,2 %, på 1880-talet, då statistikk første blei ført. Dei siste hundre åra har bruken halde seg nokså jamnt mellom 0,6 % og 0,3 %. I 2011 var det  norske menn som heitte Ola.

## Namneberarar
* Ola Hansson (ca. 1750-1820), norsk målar (også Olav Hansson)
* Ola Mosafinn (1828-1912), norsk spelemann
* Ola Anton Thommessen (1851-1942), norsk journalist og politikar ((også Olav eller Olaf) 
* Ola Asleson Strand (1859–1945), norsk spelemann
* Ola Hansson (1860-1925), svensk forfattar
* Ola Mathias Abrahamsson (1883-1980), norsk kunstnar
* Ola Setrom (1895-1946), norsk forfattar
* Ola Viker (1897-1972), norsk forfattar
* Ola Grini (1898-1975), norsk veterinær
* Ola Isene (1898-1973), norsk skodespelar
* Ola Skjåk Bræk (1912-1999), norsk statsråd
* Ola Børset (1913-2007), norsk skogforskar
* Ola Knutrud (1919-1996), norsk lege
* Ola Calmeyer (1929-2003), norsk jazzpianist
* Ola Heide (f. 1931), norsk botanikar
* Ola Ullsten, (f. 1931), svensk politikar og statsminister
* Ola Jonsmoen (f. 1932), norsk forfattar
* Ola Steinholt (1934-2009), norsk biskop og teolog
* Ola Rotimi (1938-2000), nigeriansk forfattar og litteraturhistorikar
* Ola Billgren (1940-2001), svensk kunstnar
* Ola Enstad (f. 1942), norsk kunstnar
* Ola Steen (f. 1942), norsk arkitekt. 
* Ola Bauer (1943-1999), norsk forfattar 
* Ola Solum (1943-1996), norsk filmregissør
* Ola Bratteli (f. 1946), norsk matematikar
* Ola Torgeir Lånke (f. 1948), norsk politikar (KrF)
* Ola Grøvdal (f. 1953), norsk forfattar
* Ola Lilloe-Olsen (f. 1953), norsk båtkonstruktør
* Ola Bremnes (f. 1955), norsk musikar
* Ola Otnes (f. 1951), norsk skodespelar
* Ola Fjellvikaas (f. 1970), norsk artist
* Ola Rapace (f. 1971), svensk skodespelar, opphavleg Pär Ola Norell
* Ola Borten Moe (f. 1976), norsk politikar (Sp)
* Ola Kvernberg (f. 1981), norsk fiolinist og komponist
* Ola Vigen Hattestad (f. 1982), norsk langrennar

## Sjå òg
* Olabukse

## Kjelder
* 

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ola|Ola]]» frå , den 27. juli 2009.* 
*
Terebutinets

**Terebutinets** (russisk: Теребутинец) er ein landsby i Novgorod oblast i Russland. Han vart grunnlagd i 1930-åra, og ligg om lag 215&nbsp;km aust-søraust for St. Petersburg, 430&nbsp;km nordvest for Moskva og rundt 20&nbsp;km søraust for Neboltsji. Landsbyen har eit innbyggjartal på rundt 70.

## Natur
Terebutinets ligg nordaust for Valdajhøgdene, med både lauvskog og barskog ikring. Nær landsbyen, innanfor ein radius på 5–10&nbsp;km, finn ein mange innsjøar, som Mikhailinskoe, Siverik og Dolgoe. Jakt og fiske er populære fritidsaktivitetar i Terebutinets-området.

## Klima
Gjennomsnittstemperaturen i juni er 18&nbsp;°C, og i januar er han -12&nbsp;°C.

## Kjelder
* «Terebutinets» på Wikipedia på engelsk, innhenta 11. mai 2010.
* The weather in Terebutinets
Måbødalsulukka

**Måbødalsulukka** var ei bussulukke som fann stad på Riksveg 7 i Måbødalen i Eidfjord kommune i Hordaland den 15. august 1988.

Ein buss med 34 skuleborn og foreldre frå Kista i Sverige var på veg mot Bergen som del av ein skuletur til Shetland. Då dei skulle køyra ned Måbødalen og var på veg inn i Måbøtunnelen, svikta bremsene. For at bussen ikkje skulle køyra utfor eit stup, styrte sjåføren bussen inn i veggen på tunnelen. Bussen kolliderte med den betongkledde veggen på høgre sida av tunnelmunninga og ein kraftig eksplosjon fylgde. 16 menneske omkom av skadane; 12 av desse var born. Bussjåføren og sonen hans var òg blant dei omkomne. 

I ettertid har ein funne ut at bussen hadde alvorlege bremsemanglar, og at hjelpebremsen ikkje fungerte.

Dei skadde vart frakta til Haukeland Sjukehus i Bergen, der dei fekk lækjarhjelp. Dagen etter, den 16. august, kom det 56 pårørande frå Kista til Bergen i lag med eit kriseteam frå Kista. Ifylgje sjef-psykolog ved Haukeland, Dagfinn Winje, var det lurt å samla alle på ein stad. Det gav alle ei kjensle av å vera sette og ivaretekne. Kriseteamet arrangerte dessutan eit høve for å sjå dei omkomne i kyrkjer i Bergen, og tur til Måbøtunnelen for å sjå staden der ulukka hende.

## Ringverknader

Psykolog Dagfinn Winje har forska på dei psykososiale konsekvensane av Måbødalsulukka i over 20 år i ettertid. I etterkant av ulukka har dei pårørande frå Kista danna organisasjonen Febe, ei foreining for foreldre som har mist born. Organisasjonen er oppkalla etter den fyrste diakonen som er nemnd i Bibelen. Dette er ein honnør til diakonen i kyrkjelyden i Kista, Ylva Edholm Johansson, som var til stor hjelp for dei pårørande. I Kista kyrkje finst det i dag ein kubeforma minnestein etter Måbødalsulukka.

I Måbødalen har det skjedd fleire gonger at bremsene anten har gått varme og teke fyr, eller slutta å fungera. I 1998 miste både ein trailersjåfør frå Bergen livet på veg ned Måbødalen, og ein semitrailersjåfør frå Polen omkom då han køyrde omtrent same strekninga. Det har difor vorte sett opp åtvaringsskilt på toppen av Måbødalen med bilete av ein lastebil der det går flammer ut av hjula. Det er det einaste skiltet av denne typen i Noreg.

## Kjelder
* Bergens Tidende: Måbødal-ulykken 20 år etter
* Dagbladet: Bremser til det brenner
* Heimesidene til Febe
* Brandkatastrofen i Göteborg - samanlikning med Måbødalsulukka
* Snorre Sklet: Storulykker i Norge de siste 20 årene 

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Måbødal-ulykken|Måbødal-ulykken]]» frå ,  den 27. juli 2009.*
Ole

**Ole** er eit opphavleg dansk mannsnamn avleidd av Olav/Oluf, som har norrønt opphav. Olav kjem frå det norrøne *Óláfr*, ei samantrekking av orda for 'stamfar' og 'etterkomar'. Namnedagen for Olav, Ole og nærskylde Ola er den 29. juli (olsok).

## Bruk
Ole var det mest brukte (nedskrivne) førstenamnet på menn i Noreg på heile 1700-talet. I mange delar av landet har det heilt opp mot vår tid vore slik at om namnet vart skrive «Ole», vart namneberaren likevel kalla «Ola». Namnet har vore mykje brukt saman med eit andrenamn, og ein har fortsett å bruka det mykje også seinare. I 2005 var det rundt 33 000 nordmenn som hadde Ole som førstenamnet, og Ole var dermed det fjerde mest brukte mannsnamnet i Noreg, etter Jan, Per og Bjørn.

I Danmark var Ole særs mykje brukt midt på 1900-talet. I 1940-åra var Ole det tredje mest gjevne namnet, i 1950-åra det sjette og i 1960-åra det tiande mest gjevne.

## I kulturen
Ole er namnet på barnefigurane Ole Lukkøye og Ole Brumm.

Ole Ivars er namnet på eit norsk danseband.

## Namneberarar
* Ole Christensen Rømer (1644-1710), dansk astronom, ingeniør og politidirektør
* Ole Gabriel Ueland (1799-1870), norsk stortingsmann
* Ole Bornemann Bull (1810-1880), norsk fiolinist og komponist
* Ole Jørgensen Richter (1829–1888), norsk politikar og minister
* Ole Olsen (1850-1927), norsk komponist
* Ole Juul (1852-1927), norsk målar
* Ole Hallesby (1879-1961), norsk teologiprofessor
* Ole Singstad (1882-1969), norsk-amerikansk sivilingeniør
* Ole Berg (1890-1968) norsk oberstløytnant 
* Ole Kirk Christiansen (1891-1958), dansk oppfinnar og industrigrunnlegjar (LEGO)
* Ole Otto Paus (1910-2003), norsk generalmajor
* Ole Vig Jensen (f. 1936), dansk politikar og minister
* Ole Kopreitan (1937-2011), norsk freds- og miljøaktivist
* Ole Martin Ellefsæter (f. 1939), norsk idrettsutøvar
* Ole Danbolt Mjøs (f. 1939), norsk medisinprofessor
* Ole Ernst (f. 1940), dansk skodespelar
* Ole Lund Kirkegaard (1940-1979), dansk forfattar
* Ole D. Hagesæther (f. 1941), norsk biskop
* Ole Christian Paus (f. 1947), norsk forfattar og musikar
* Ole Christian Kvarme (f. 1948), norsk biskop
* Ole Edvard Antonsen (f. 1962), norsk musikar
* Ole Evenrud  (f. 1962), norsk musikar og musikkprodusent
* Ole Klemetsen (f. 1971), norsk proffboksar
* Ole Gunnar Solskjær (f. 1973), norsk fotballspelar
* Ole Einar Bjørndalen (f. 1974), norsk skiskyttar

## Kjelder

*
*
*
----
**Delar av denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ole|Ole]]» frå ,  den 27. juli 2009.*
Reidar

**Reidar** er eit nordisk mannsnamn av norrønt opphav. Reidar har namnedag den 9. mai i Sverige og den 28. juli i Noreg.

Det norrøne namnet *Hreiðarr* er danna av det norrøne *hreiðr*, 'reir' eller 'heim', og det urnordiske *[[-ar|*hariaR]]*, 'krigar'.

Namnet var blant dei mest brukte gutenamna i Noreg frå rundt 1900 til rundt 1935.

## Namneberarar
* Reidar Øksnevad (1884-1958), norsk litteraturhistorikar og bibliotekar
* Reidar Omang (1897-1964), norsk arkivar
* Reidar Jørgensen (1904-1985), norsk idrettsmann
* Reidar Carlsen (1908-1987), norsk politikar (Ap)
* Reidar Liaklev (1917-2006), norsk skøyteløpar
* Reidar Morset (1918–?), norsk programleiar
* Reidar Djupedal (1921–1989), norsk språkforskar
* Reidar Tveit (f. 1921), norsk tannlækjar og ordførar i Førde
* Reidar Andreas Hirsti (1925–2001), norsk redaktør, forfattar og politikar
* Reidar Andreassen (f. 1932), norsk idrettsutøvar
* Reidar Hjermstad (f. 1937), norsk idrettsutøvar
* Reidar Johnsen (f. 1948), norsk politikar og ordførar
* Reidar Sandal (f. 1949), norsk politikar
* Reidar Brendeland (f. 1951), norsk musikar, frå Vestlandsfanden
* Reidar Lindseth (f. 1953), ordførar i Flatanger
* Reidar Larsen (f. 1955), norsk bluespianist
* Reidar Sørensen (f. 1956), norsk skodespelar
* Reidar Kjelsen (f. 1970), norsk illustratør og barnebokforfattar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Reidar|Reidar]]» frå , den 27. juli 2009.*
Bruce Johnston

**Bruce Arthur Johnston** () er ein medlem av The Beach Boys som har fått Grammypris for låtskrivinga si. Johnston var ikkje med i bandet frå starten av, men kom inn den 9. april 1965 etter at Glen Campbell valde å starte ei solokarriere. Den første innspelinga Johnston gjorde med the Beach Boys var «California Girls».

Johnston starta karrieren sin med å arbeide i lag med unge musikarar som Sandy Nelson, Kim Fowley og Phil Spector, og litt seinare som støttemusikar for Ritchie Valens, the Everly Brothers og Eddie Cochran. Han gav ut den første singelen sin i 1959, «Take This Pearl» som ein del av duoen Bruce & Terry. I 1960 fekk han jobb som plateprodusent i Del-Fi Records og produserte fem singlar og eit album — *Love You So* — for Ron Holden. I 1962-1963 heldt han fram solokarrieren sin med albumet *Surfin Around The World* og eit konsertalbum, *Surfer's Pajama Party*. I lag med Terry Melcher spelte han inn eit album tilskriven The Hot Doggers. I lag arbeidde dei som studiopersonell i Columbia Records og spelte inn singelen «Hey Little Cobra», som selde over ein million. Denne songen var ein kopi av stilen til the Beach Boys. Terry Melcher gjekk så vidare med sin eigen karriere som produsent (The Byrds, Paul Revere and The Raiders). 9. april 1965 gjekk Johnston inn i the Beach Boys, og det var først då han starta å spele bass. I The Beach Boys skreiv han etter kvart fleire songar, som «Disney Girls»

I 1977 gav han ut soloalbumet *Going Public* og han var ofte gjesteartist hos andre artistar, mellom anna på «Don't Let the Sun Go Down on Me» av Elton John og *[[The Wall]]* av Pink Floyd. Han skreiv songen «I Write the Songs» for Barry Manilow, som gjekk til topps på den amerikanske singellista og som har vorte spelt av fleire hundre andre artistar, mellom andre Frank Sinatra. For denne songen vann han ein Grammy-pris.

I dag er Johnston i lag med Mike Love dei to einaste medlemmene i The Beach Boys som har vore med sidan 60-åra. 

## Bakgrunnsstoff
* Beach Boys Band — det noverande Beach Boys

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bruce Johnston|Bruce Johnston]]» frå , den 26. juli 2009.*
Krit

**Krit** eller **skrivekrit** er ein sedimentær bergart, ein kvit eller lys grå, jordaktig kalkstein som hovudsakleg består av kokkolittar og foraminiferskal.
Krit er massiv, ofte med lag av flintknollar. Det er kjent frå den seinare delen av perioden krit i Storbritannia, Frankrike, Nord-Tyskland, Danmark ogRussland. Den noko fastare krit-kalksteinen opptrer mellom anna i Ekofiskområdet i Nordsjøen, der han er ein viktig reservoarbergart for olje og gass.

Namnet kjem av det latinske uttrykket som tyder «jord frå Kreta».

Krit blir brukt som skrivekrit, farge, pussemiddel, fyllstoff i industriprodukt, og som vanleg kalkstein.

Uttrykt «å ta på krita» kjem av ein skikk i eldre tider med å avmerke med krit på ei tavle når ein kjøpte utan å betale kontant i forretningar.

## Kjelder

*

## Bakgrunnsstoff
Ministerhotellet

**Ministerhotellet**, eller **Pechlinska palatset** (Pechlinske palasset), var eit bygg i Stockholm i Sverige. Bygget fungerte som arbeidsplass og bustad for norske statsrådar i Sverige frå 1814 til 1905, under unionen mellom Noreg og Sverige. Ministerhotellet vart rive i 1911.

Ole Richter, som var norsk statsminister i Stockholm frå 1884, tok sitt eige liv på statsministerkontoret her den 15. juni 1888.

## Litteratur
* Odd Inge Skjævesland: *Ministerhotellet : Unionens bortglemte maktarena* (2005). ISBN 978-91-1-301492-0.
Runddans

**Runddans** eller **gamaldans** er samlande nemningar på ei særskild grein av folkemusikken og folkedansen i Noreg. Runddansane skil seg frå det gamle bygdespelet ved klårare oppdeling i attkjennelege vek, mindre former, og på dansesida meir samdans. Ulike runddanstypar er vals, reinlendar, polka, masurka, hoppvals og galopp. Dei vart for det meste vanlege på 1800-talet.

Nemninga «gamaldans» skriv seg frå det at desse danseslaga vart utdaterte i møte med ei ny bølgje dansar som kom til etter 1920, slike som foxtrot, quickstep og swing. I røynda er dette omgrepet noko misvisande, sidan bygdedansane gangar og springar er endå eldre. Til vanleg er nemninga runddans difor nytta som faguttrykk.

## Historie
Danseslekta runddansar vaks fram sør i det tyske språkområdet sist på 1700-talet, med vals som den første viktige dansen. Slekta fekk etterkvart fleire dansar utover på 1800-talet, inspirert frå mellom anna Bøhmen og Polen. Slekta spreidde seg over det meste av Europa og til Amerika og Australia. Til Noreg kom ulike runddansar like frå sist på 1700-talet og opp mot 1900.

Dei fleste runddansane skriv seg frå motebølgjer ute i Europa tidleg på 1800-talet, og vart først vanleg i den urbane overklassa. Dansane vart så tekne opp av farande spelemenn, og tradisjonen slo rot på bygdene opp gjennom hundreåret. Taterfolket var tidleg ute med denne tradisjonsomplantinga, og spelemenn av taterslekt førte dansane frå bygd til bygd, mellom desse Karl Fant, som kom frå Røros, og vandra med spelet sitt så langt som til Valdres. Denne typen dansar var vanlege her etter 1850.

Den tidlege valsen vart dansa til både tredelt og todelt musikk, men dansen til todelt hadde gjerne tilleggsnamn, til dømes hoppvals, skotsk vals og hamburgervals. På 1840-talet vart ein variant av valsen i todelt takt lansert som motedans frå Tsjekkia under namnet polka. Etter inspirasjon frå ein stor polsk formasjonsdans, masur, kom så den vesle pardansen polkamasurka. Den kom til Noreg etter 1850, og seinare kom reinlendar, wienerkryss og pariserpolka, og variantar av svensk hambo under namn som springpolka.

Runddansane har mykje til felles i Norden, og dei kom hit delvis med danselærarane og delvis med folkeleg motestraumar. Danselærarane held seg unna variantar med snøgge snuingar, slik som hambo, reinlendar og pariserpolka. I Sverige tok dei til å kalla runddansane for gammaldans på 1920-talet, og denne termen erstatta også ordet runddans ein periode i Noreg.

Rundansane er pardansar og para flytter seg etter kvarandre rundt i rommet mot sola. Samtidig er det eit viktig element i dei fleste av desse dansane at paret snur rundt sin felles akse. Desse to måtane å dansa rundt på, gav truleg namnet runddans, som var brukt på tysk frå først på 1800-talet.

Runddansane skil seg frå bygdedansane med større vekt på samdanstak, slik at para held rundt kvarandre og sviv kring same akse. Dette tydde større nærkontakt i dansen, og dette vart tidvis rekna som usømeleg. Snuinga gjekk og noko snøggare enn dei tradisjonelle springarsnuene.

## Kjelder
Fossli Hotel

**Fossli Hotel** er eit hotell som ligg på Fossli ved Vøringsfossen ved toppen av Måbødalen i Eidfjord kommune.

Hotellet har vore i eige av familien Garen i fire generasjonar, og vert i dag drive av oldebarnet til Ola, Erik Garen. Det har per i dag 21 soverom, restaurant, kafe, bar og souvenirbutikk. Det er òg mogleg å nytta hotellet som konferanselokale.

Elles har hotellet, saman med dei andre som bur på den delen av Eidfjord som ligg i dette området, postadresse *5785 VØRINGSFOSS*.

Fossli Hotel må ikkje forvekslast med Vøringsfoss Hotel, som ligg to mils køyring unna, i Eidfjord sentrum.

## Historie

Ola L. Garen (1857-1915) frå Sysendalen var den som fekk idéen til hotellet i 1880-åra. På den tida fanst det berre ein fotsti til toppen av Vøringsfossen. Engelske turistar hadde tidlegare skjemta om at eit hotell her kunne bli ein verdsattraksjon, og Ola tok dei på ordet. Men for å kunna realisera planane sine, måtte han ha ein betre veg for hest og kløv opp Måbødalen. Alle materialar til hotellet måtte fraktast opp på hesteryggen, og med Ola L. Garen i spissen, vart det sett i stand ein ny veg. Vegen fekk namnet *Tømmerløypet*, og vart etter dette hovudvegen opp Måbødalen.

Hotellet fekk namnet Fossli Hotel, og vart designa av arkitekten Frederik Konow Lund i jugendstil. Det tok imot sine fyrste gjester i 1887 og stod ferdig i 1891.

Fossli Hotel trekkjer naturleg nok mange gjester grunna den storslåtte Vøringsfossen. Opp gjennom åra har det vore vitja av både forfattarar, musikarar og kongelege. Edvard Grieg budde på hotellet sommaren 1896, og komponerte *Norske folkeviser - Opus 66* her. Det står framleis eit piano på hotellet laga i 1896 av fabrikken Zimmerman i Leipzig, som Edvard Grieg ein gong har spelt på.

## Kjelder

* Heimesidene til Fossli Hotel
* Historikken bak Trolltoget i Måbødalen. 
* Pianoet på Fossli Hotel 

## Bakgrunnsstoff
*

* Eldre fotografi av hotellet på nettstaden til Nasjonalbiblioteket
Tetrakord

Ein **tetrakord** er ein diatonisk serie på fire tonar, der den fyrste og den siste tonen har eit intervall på ein rein kvart.
Oddmund Raudberget

**Oddmund Raudberget** () er ein norsk teiknar, målar og bilethoggar frå Rissa. I vaksen alder har han butt i Oslo, Asker og Drammen.

I 1951–54 gjekk Raudberget på Kunstakademiet i Trondheim. Åra 1953–54 gjekk han òg i steinhoggarlære ved Trondheim Domkyrkje. I 1954–57 gjekk han på Statens kunstakademi under Per Palle Storm, i fresko-klassen i 1957–58, og ved Kunstakademiet i København i 1959. Raudberget er representert m.a. på Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design og i ei lang rekkje offentlege og private samlingar.

Han debuterte som bilethoggar i 1955 med *"Guttehode"* i brend leire. Dei tidlege arbeida hans, som t.d. portrettet av Nils Kærup Bjørneboe, syner god karakteriseringsevne og kraftig overflatehandsaming. Etter kvart vert ei forenkling i overflatebehandlinga synleg. Halvfiguren *"Martine"* høyrer også med blant Raudberget sine beste arbeid.
Som bilethoggar arbeider Raudberget i eit figurativt formspråk og vert rekna som ein representant for den klassiske linja i skulpturen i etterkrigstida. Han har arbeidt mykje med portrett og medaljar.

Raudberget har heilt frå barndommen vore oppteken av å teikna dyr, og har bevart interessa som skulptør. Han har laga mange dyreskulpturar, ofte i hamra og drive metall. Frå midten av 1970-åra utgjer hestehovud og hestefigurar ein stadig større del av verka hans. Han har m.a. ein hesteskulptur ståande i heimbygda Rissa, på Bjerkebanen, og ein hest er snart på plass ved Hå museum på Jæren. "Hest og mann" av Raudberget ved houedvegen i Horgen i Nedre Eiker er for øvrig eit kjent syn for mange.

Raudberget har òg laga mange vakre teikningar og måleri.

## Kjelder

* Store Norske Leksikon om Oddmund Raudberget.
* Presentasjon av Raudberget som målar.
* Presentasjon av Raudberget på ei utstilling på Beitostølen.
Oktatonisk skala

Ein **oktatonisk skala** er eit samleomgrep på skalaer med åtte tonar. Blant dei best kjende er skalaen der tonane stig vekslande med heiltonar og halvtonar, noko som gir ein symmetrisk skala. Innan den klassiske musikken er denne skalaen berre kjend som oktatonisk skala, sjølv om det òg finst 42 andre skalaer som per definisjon kan kallast oktatoniske. Innan jazzteori blir han derimot gitt namnet *dim-skala* (diminished scale).

At dim-skalaen er symmetrisk gjer at skalaen blir lik som utgangspunktet om ein går opp eller ned ein liten ters, eller ein forminska kvint opp eller ned. Det gjer at det eigentleg berre finst tre dim-skalaer, som illustrert nedanfor:

* E♭-dim (som òg er F♯/G♭-, A- og C-dim): E♭, F, F♯, G♯, A, H, C, D, E♭
* D-dim (som òg er F-, A♭- og H-dim): D, E, F, G, A♭, B♭, H, C♯, D
* D♭-dim (som òg er E-, G- og B♭-dim): D♭, E♭, E, F♯, G, A, B♭, C, D♭

## Kjelde

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oktatonisk skala|Oktatonisk skala]]» frå ,  den 28. juli 2009.*
Audhild

**Audhild** er eit kvinnenamn av norrønt opphav.
Det norrøne *Auðhildr* er sett saman av dei norrøne namnedelane *[[Aud|auðr]]*, 'rikdom', og *[[hild]]r*, 'strid'.

Audhild har namnedag i Noreg den 30. juli. 

## Namneberarar
* Audhild Viken (1915–2000), norsk handverksfremjar
* Audhild Sandnes (f. 1947), norsk salmediktar og omsetjar
* Audhild Skoglund (f. 1970), norsk folklorist
* Audhild Gregoriusdotter Rotevatn (f. 1975), norsk mediakvinne

## Kjelder
*
Korps

**Korps** kan visa til ei gruppe personar med sams arbeidsoppgåver og blir brukt innan militærvesen, musikk og i ei rekkje andre samanhengar. Ordet er innlånt frå fransk og stammar frå latin *corpus*, 'lekam', der meininga er at korpset skal fungera som éi eining.

*Korps er namnet på eit militært forband, ei stor samansett militær avdeling.
*Ein kan finna frittståande korps som musikkorps, til dømes janitsjarkorps og skolekorps, og buekorps.

Mange organisasjonar bruker «korps» om mindre einingar:

*Grupper som utfører samfunnstenester kan kallast «korps», til dømes politikorps, brannkorps, teljekorps ved val.
*Også heile yrkesgrupper kan kallast «korps», til dømes ambassadørkorps, offiserskorps, eller prestekorps. «Det diplomatiske korps» viser til utanlandske diplomatar i eit land som ei gruppe.
*Frelsesarmeen bruker «korps» om det mange andre kristne samfunn kallar kyrkjelyd eller menigheit.
Gotska Sandön

**Gotska Sandøn** er ei svensk øy i Austersjøen, om lag 40 km nord for Gotland. Øya høyrer inn under Gotland kommune. Gotska Sandön har eit areal på 36,5 km. I 1909 vart nasjonalparken Gotska Sandön oppretta. Han omfatta då mesteparten av øya. Nasjonalparken har etter kvart vorte utvida til å omfatte heile øya og vatnet rundt omkring; i alt 44,9 kvadratkilometer.

Ei sandås dekkjer mesteparten av Gotska Sandön. Det høgaste punktet, Höga åsen, ligg 42 moh. Øya sine indre delar er skogkledde. Bartre, mest furu, veks der. Barlind er òg vanleg, lauvtre sjeldne. På Gotska Sandön veks òg orkidear, vaid, pimpernell og strandtorn. Rundt 50 fugleartar hekkar på øya. Der finst 910 kjende billeartar. Åtte av dei finst i Norden berre på Gotska Sandön.

Sommarstid trafikkerer rutebåtar sambandet Nynäshamn - Gotska Sandön og Fårö - Gotska Sandön. 

## Kjelder
* Nationalencyklopedin sin artikel om Gotska Sandön
Jens Amundsen

**Jens Amundsen** () var ein kjend norsk spelemann på hardingfele frå Bø i Telemark. Han vann mellom anna landskappleiken i 1961 og 1963.

## Kjelder
Bjarne Herrefoss

**Bjarne Herrefoss** () var ein kjend norsk hardingfelespelmann. Han var fødd på Seljordshei, men flytte seinare via Bø til Tokke. Han vann ei rekke kappleikar mellom anna landskappleiken fire gonger i 1967, 1975, 1979 og 1991. Saman med Hallvard T. Bjørgum og Knut Hamre vann han spellemannsprisen i klasse folkemusikk for plata *toneflaum* i 1998. Han var æresemedlem av landslaget for spellemenn frå 2000.
Snart 17

**Snart 17** er ein norsk film frå 1984, instruert av Laila Mikkelsen, med manus av Karin Sveen. Filmen er ein typisk tenåringsfilm.

### Handling

Filmen handlar om Marianne, som møter ein brevvenn frå Hamar. Desse to har ei natt saman, og Marianne blir gravid. Filmen handlar mykje om korleis ho slit med tanken på svangerskapet, og korleis ho løyser problemet gjennom abort. 

Filmen er inspirert av ei novelle Ingeborg Refling Hagen skreiv i 1923, Loke sår havre. I denne novella får ei ung jente eit uønskt barn, tek skulda sjølv, og kastar seg i eit tjern med ungen heller enn å la barnet koma på legd. Handlinga i "Snart 17" er sett til moderne tid, og abort blir løysinga for Marianne.
Eline

**Eline** er ei nordeuropeisk form av det greske kvinnenamnet Helene, som tyder 'lysande' eller 'strålande'. Eline har namnedag den 31. juli. Elin, Elena og Elaine er nærskylde former.

Namnet er særleg kjent frå Norden og Benelux-landa. Det var mykje brukt for norske jentebarn sist på 1800-talet og igjen ved byrjinga av 2000-åra. I 2000 fekk rundt 0,5 % av nyfødde jenter namnet. I 2009 var det 3&nbsp;237 norske kvinner som heitte Eline.

## Namneberarar
* Eline Heger (1774-1842), dansk dansar og skodespelar, opphavleg Ellen Marie Schmidt
* Eline Mugaas (f. 1969), norsk kunstnar
* Eline Simonsen Haga (f. 1972), norsk journalist
* Eline Jurg (f. 1973), nederlandsk bobsledekøyrar
* Eline Medbøe (f. 1974), norsk kunstnar
* Eline Berings (f. 1986), belgisk hekkløpar
* Eline Johansen (f. 1989), norsk fotballspelar

### Etternamn
* Grace Eline (1898-?) og Marie Eline (1902-1981), amerikanske barneskodespelarar

## Kjelder
Keppel Offshore & Marine

**Keppel Offshore & Marine** er eit heileigd dotterføretak av Keppel Corporation som driv verksemd innan maritim- og offshore-industrien. Føretaket svarar til 72% av omsetninga til Keppel Corporation, og er ei av dei største maritime/offshore-gruppene i verda med 20 verft rundt om på kloden.
Musikalen Trolldom

**Trolldom** er ein familiemusikal med originalmusikk og tekst skriven av Lars Sveinung Lid. Urpremieren var i 2006 og stykket har sidan vore spelt årleg på tunet til Osterøy museum.

## Handling
Hovudpersonen med familie og naboar lurar frå tid til anna bergensarar. Men denne dagen vert dei sjølve lurt av Ole Kleiven, ein omreisande lurendreiar.

## Historisk bakgrunn
Trolldom byggjer på ei sann historie frå Osterøy, der Ole Kleiven til slutt blei tiltalt. Men da bygdefolket ikkje torde vitne mot han gjekk han fri.

## Bakgrunnsstoff
* Osterøy museum
* Nettstaden til Lid lyd, Lars Sveinung Lid 
* Bilete frå førestillinga i 2008
Gordon Bajnai

**György Gordon Bajnai** () er ein ungarsk politikar og var statsminister i Ungarn frå 14. april 2009 til 29. mai 2010. Han vart fødd i Szeged. Bajnai studerte internasjonal politikk i Budapest.

Gordon Bajnai vart statsminister i Ungarn 14. april 2009 etter at den sitjande statsministeren, Ferenc Gyurcsany gjekk av. Bajnai kjem frå det same partiet som Gyurcsany, Det ungarske sosialistpartiet (*Magyar Szocialista Párt*) og førte vidare den same partikoalisjonen som Gyurcsany leia. Etter sosialistpartiet sitt massive valnederlag i 2010 gjekk han av som statsminister.
Á

**Á** (a-akutt, liten bokstav: **á**) er ein bokstav i nordsamisk, tsjekkisk, færøysk, ungarsk, islandsk og slovakisk. Denne bokstaven finst òg i irsk, oksitansk, portugisisk, spansk og vietnamesisk som eit avbrigde av bokstaven *[[a]]*.

## I ymse mål
### Færøysk
Á er den andre boksaven i det færøyske alfabetet og vert uttala  eller . Den er dessutan, som i gamalnorsk og islandsk, styreordet *på*.

### Islandsk
Á er den andre bokstaven i det islandske alfabetet og vert uttala  (som i «ow»). Som i færøysk og gamalnorsk er han ogso styreordet *på*.

### Nordsamisk
Á er den andre bokstaven i det nordsamiske alfabetet, og vert i Karasjok uttala ganske likt som norsk æ og i Kautokeino som lang a.
Endå *á* vert nytta i nordsamisk, er han ikkje tillaten i namn i folkeregisteret.

### Kinesisk
I kinesisk pīnyīn er *á* *yángping*-tonen (*阳平*, «høg tone») av *a*.

### Tsjekkisk, ungarsk og slovakisk
Á er den andre bokstaven i ungarske, tsjekkiske og slovakiske alfabetet og vert uttala .

### Vietnamesisk
I det vietnamesiske alfabetet er á *sắc*-tonen (høg tone) av *a*.

## Koding i skriftsystem

## Sjå òg
* Akutt aksent
* A

## Kjeldetilvisingar

## Lenkjer
*Omniglot - skriftsystem og språk over heile verda
**Tsjekkisk
**Færøysk
**Ungarsk
**Islandsk
**Slovakisk
Landscapes

***Landscapes*** er eit studioalbum av og med den norske trompetisten Ole Edvard Antonsen som kom ut i 2007. Albumet er spela inn i Grieghallen i Bergen saman med Bergen Filharmoniske Orkester i samband med to konsertar i 2006.

## Innhald
Flyg avsted

***Flyg avsted*** er eit studioalbum med den norske artisten Åge Aleksandersen som kom ut i 1999. 

## Innhald
Simon Beckett

**Simon Beckett** () er ein britisk journalist og forfattar.

## Bibliografi
* *Fine Lines* (1994)
* *Animals* (1995)
* *Where There's Smoke* (1997)
* *Owning Jacob* (1998)
* *Stone Bruises *(2014)

:**David Hunter-serien**
* *The Chemistry of Death* (2006)
* *Written in Bone* (2007)
* *Whispers of the Dead* (2009)
**The Calling of the Grave* (2010)
**Cat and Mouse* (2013) - ebok
**Snowfall and a Normal Day* (2016) - ebok
**The Restless Dead* (2017)
**The Scent of Death* (2019)

:**Jonah Colley-serien**
**The Lost* (2021)

## Kjelder


## Bakgrunnsstoff
*
James Lee Burke

**James Lee Burke** () er ein amerikansk forfattar frå Houston i Texas.
Han skriv hovudsakleg krim og er kjend for serien om Dave Robicheaux.

## Bibliografi
* *Half of Paradise* (1965)
* *To The Bright and Shining Sun* (1970)
* *Lay Down My Sword and Shield* (1971)
* *Two for Texas* (1982)
* *The Convict* (1985)
* *The Lost Get-Back Boogie* (1986)
* *The Neon Rain* (1987)
* *Heaven's Prisoners* (1988)
* *Black Cherry Blues* (1989)
* *A Morning for Flamingos* (1990)
* *A Stained White Radiance* (1992)
* *In the Electric Mist with Confederate Dead* (1993)
* *Dixie City Jam* (1994)
* *Burning Angel* (1995)
* *Cadillac Jukebox* (1996)
* *Cimarron Rose* (1997)
* *Sunset Limited* (1998)
* *Heartwood* (1999)
* *Purple Cane Road* (2000)
* *Bitterroot* (2001)
* *Jolie Blon's Bounce* (2002)
* *White Doves at Morning* (2002)
* *Last Car to Elysian Fields* (2003)
* *In the Moon of Red Ponies* (2004)
* *Crusader's Cross* (2005)
* *Pegasus Descending* (2006)
* *The Tin Roof Blowdown* (2007)
* *Jesus Out to Sea* &ndash; noveller (2007)
* *Swan Peak* (2008)
* *The Glass Rainbow* (2010)
* *Creole Belle* (2012)
* *Light of the World* (2013)
* *Robicheaux* (2018)
* *The New Iberia Blues* (2019)
* *A Private Cathedral* (2020)

### Omsetjingar til norsk

## Prisar og utmerkingar

* The Edgar Award for Best Novel 1990, for *Black Cherry Blues*
* Grand prix de littérature policière 1992, for *Black Cherry Blues*
* Hammett-prisen (for årets beste roman) 1994, for*Dixie City Jam*
* The Edgar Award for Best Novel 1998, for *Cimarron Rose*
* The Gold Dagger 1998, for *Sunset Limited*
* Mystery Writers of America Grand Master Award 2009

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad for James Lee Burke 
* James Lee Burke-biografi
* University of Montana: James Lee Burke-biografi 
* Anthony Rainone: Intervju med James Lee Burke
* Offisiell nettstad for Alafair Burke
Mary Higgins Clark

**Mary Higgins Clark** () var ein amerikansk forfattar frå Bronx i New York. Ho skreiv ei rekkje spenningsromanar. Mange av bøkene hennar var på bestseljarlistene, og fleire av dei er blitt filmatiserte.

## Bibliografi
* 1968 *Aspire To The Heavens* (Nyutgjeve i 2000 som *Mount Vernon Love Story*)
* 1975 *Where Are The Children?*
* 1977 *A Stranger is Watching*
* 1980 *The Cradle Will Fall*
* 1982 *A Cry in the Night*
* 1984 *Stillwatch*
* 1987 *Weep No More, My Lady* 
* 1989 *While My Pretty One Sleeps*
* 1989 *The Anastasia Syndrome and Other Stories*
* 1990 *Voices in the Coal Bin* (short story, only available as an audio book with Carol Higgins Clark's *That's the Ticket*)
* 1991 *Loves Music, Loves to Dance*
* 1992 *All Around the Town*
* 1993 *I'll Be Seeing You*
* 1993 *Death on the Cape and Other Stories*
* 1993 *Mother*
* 1993 *Milk Run and Stowaway* (Two stories. Like *Voices in the Coal Bin*, never officially published out of anthologies)
* 1994 *Remember Me*
* 1994 *The Lottery Winner and Other Stories*
* 1995 *Let Me Call You Sweetheart*
* 1995 *Silent Night*
* 1996 *Moonlight Becomes You*
* 1996 *My Gal Sunday: Harry and Sunday Stories*
* 1997 *Pretend You Don't See Her*
* 1998 *You Belong to Me*
* 1998 *All Through The Night*
* 1999 *We'll Meet Again*
* 2000 *Before I Say Good-Bye*
* 2000 *Deck the Halls* 
* 2001 *Kitchen Privileges, A Memoir*
* 2001 *On The Street Where You Live*
* 2001 *He Sees You When You're Sleeping*
* 2002 *Daddy's Little Girl*
* 2003 *The Second Time Around*
* 2004 *Nighttime Is My Time*
* 2004 *The Christmas Thief* (with daughter Carol Higgins Clark)
* 2004 *You Belong to Me*
* 2005 *No Place Like Home*
* 2006 *Two Little Girls in Blue*
* 2006 *Santa Cruise*
* 2007 *Ghost Ship: A Cape Cod Story*
* 2007 *I Heard That Song Before*
* 2008 *Where Are You Now?*
* 2008 *Dashing Through the Snow*
* 2009 *Just Take My Heart*
* 2010 *The Shadow of Your Smile*
* 2011 *I'll Walk Alone*
* 2011 *The Magical Christmas Horse* (illustrated by Wendell Minor)
* 2012 *The Lost Years*
* 2013 *Daddy's Gone A Hunting*
* 2014 *I've Got You Under My Skin*
* 2014 *The Cinderella Murder* (co-authored with bestselling author Alafair Burke)
* 2015 *The Melody Lingers On*
* 2015 *All Dressed in White* (co-authored with Alafair Burke)
* 2016 *As Time Goes By*

## Bakgrunnsstoff
* Official Mary Higgins Clark Website from Simon and Shuster
* The Mary Higgins Clark Award
Harlan Coben

**Harlan Coben** () er ein amerikansk krimforfattar frå New Jersey.

## Oversetjingar til norsk
* *Den siste du møter* 2009
* *I den skogen* 2009
* *På grunn av et løfte* 2008 
* *Den uskyldige* 2007 
* *Når noen bare forsvinner* 2006
* *Ingen ny sjanse* 2005
* *Borte for alltid* 2004
* *Ikke ett Ord* 2003
Craig Thomas

**Craig Thomas** () var ein walisisk forfattar av spaningsbøker som var mest kjend for bøkene sine om den fiktive personen Mitchell Gant. Boka *Firefox* frå 1977 vart seinare til film, med Clint Eastwood som regissør, produsent og hovudrolleinnehavar.

## Bibliografi
* *Rat Trap*, (1976)
* *[[romanen Firefox|Firefox]]* ,(1977)
* *Wolfsbane*, (1978)
* *Moscow 5000* (1979) 
* *Snow Falcon* (1980)
* *Emerald Decision*)
* *Sea Leopard*(1981)
* *Jade Tiger* (1982)
* *[[Firefox Down]]* (1983)
* *The Bear's Tears* (1985)
* *[[Winter Hawk]]* (1987)
* *All the Grey Cats* (1988)
* *The Last Raven* (1990)
* *A Hooded Crow* (1992)
* *Playing with Cobras* London (1993)
* *A Wild Justice* London (1995)
* *A Different War* (1997)
* *Slipping into Shadow* (1998)
Hilmar Reksten

**Hilmar August Reksten** () var ein av Noregs største skipsreiarar gjennom tidene. Med to tomme hender som utgangspunkt etablerte han si eiga reiarverksemd i 1929. I løpet av dei neste etterkrigsåra bygde han seg opp til å bli ein av Bergens mellomstore skipsreiar. Då krigen kom til Noreg flykta han utanlands og vart tidleg ein av Nortraships markante personlegdomar.

Hilmar Reksten vart i 1956 utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden for innsatsen sin for Festspela i Bergen.

## Kjelder