open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Warren Smith

**Warren Smith** () var ein USA-amerikansk jazztrombonist.

Smith spelte piano frå han var sju år gammal og lærte seg kornett og saksofon før han slo seg til med trombone. Han byrja i bandet Harrison's Texans i 1920-åra, og var så lenge i bandet til Abe Lyman i 1930-åra. Han arbeidde mde Bob Crosby seint i 1940-åra, før han kom attende ei kort stund til Lyman. Han flytta til Chicago, der han arbeidde med Bud Jacobson og Bob Scobey, og arbeidde så på Vestkysten med Jess Stacy og Lu Watters. I 1955 turnerte han med Duke Ellington, og såelte så med Joe Darensbourg frå 1957 til 1960. I 1960-åra arbeidde han med Wild Bill Davison og Red Nichols.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Warren Smith|Warren Smith]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*[ Warren Smith] på Allmusic
Girolamo Savonarola

**Girolamo Savonarola** () var ein italiensk botspredikant og reformator frå Ferrara. Han vart brent som kjettar i Firenze.

Savonarola var i 1490 lærar for munkane i dominikanarklosteret San Marco i Firenze, frå 1491 prior ved klosteret. Etter å ha studert Bibelen og Thomas Aquinas grundig, fekk han stort gjennomslag som botspredikant. Han snakka høgt om religiøst og moralsk forfall, og kom med profetiar om ein frykteleg straffedom mot folket.

I 1494 tolka bybuarane i Firenze som om profetiane skulle slå til, og Savonarola vart den øvste leiaren i byen. Fram til 1497 gjennomførte han eit teokratisk styre på demokratisk grunnlag.

Savonarola fekk mange fiendar, og vart lyst i bann av paven. Pest og økonomiske nedgangtider førte til at han mista tiltru. Han vart fengsla, dømd til døden, og brend på bålet etter førutgåande tortur.

## Kjelder
Per Lønning

**Per Lønning** () var ein norsk teolog og politikar frå Bergen. Inge Lønning var ein yngre bror.

Per Lønning var stortingsrepresentant for Oslo og partiet Høgre i tida 1958–65, på Stortinget var han medlem i Kyrkje- og undervisningskomiteen. Deretter var han domprost i Bergen til 1969, då han vart utnemnd til biskop i den nyopretta Borg bispedømme. I 1975 tok han avskjed i protest mot Stortinget vedtok ei ny abortlov. Frå 1977 var underviste i ti år om idehistoria til kristendommen ved Universitetet i Oslo. Åra 1987-94 var Lønning biskop i Bjørgvin.

Lønning gav frå 1950-talet ut ei rekke bokverk; både preike- og salmesamlingar, debattbøker, og bøker om truslære.

## Kjelder
* Store norske leksikon.
*
Songen King Creole

**King Creole** er ein song skriven av Jerry Leiber og Mike Stoller. Songen vart framført av Elvis Presley og spelt inn i 1958, og la grunnlaget for den musikalske dramafilmen *[[filmen King Creole|King Creole]]*. Songen er basert på King Creole, ein cajun-gitarist frå New Orleans som har spelt mange former for rock and roll.

Songen vart gjeven ut på singel i Storbritannia i 1958. Han nådde andreplassen på UK Singles Chart. I 2007 vart singelen gjeve ut på ny og låg ei veke 15.

## Viva Elvis-versjonen
I 2010 vart songen miksa å nytt for albumet *[[Viva Elvis]]*, eit album for Elvis-showet til Cirque De Soleil. Songen har ei reggae-rock-kjensle og ein drivande rytme. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:King Creole (song)|King Creole (song)]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Hard Headed Woman

«**Hard Headed Woman**» er ein rock and roll-song av Elvis Presley og publisert av Gladys Music, songforlaget til Presley, i 1958. Det er ein amerikansk 12-taktsblues skriven av den afroamerikanske låtskrivaren Claude Demetrius. Han vart spelt inn av rock and roll-songen av Presley som ein del av filmmusikken for filmen *[[filmen King Creole|King Creole]]* i 1958, og sidan på albumet med same namn. Songen vart òg gjeven ut på singel og i 1958 gjekk han til topps på *[[magasinet Billboard|Billboard]]*-lista og nådde andreplaslsen på R&B-lista.  Songen vart den første rock and roll-singelen som selde til gullplate hos RIAA.

## Andre versjonar

Cat Stevens spelte inn ein annan song med same namnet på albumet *[[Tea for the Tillerman]]*.

## Lister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hard Headed Woman|Hard Headed Woman]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
Al Samha

**Al Samha** er ein by i regionen Abū Zabī i Dei sameinte arabiske emirata.  Folketalet er under 1000. Ein emiratarabisk oljetankar er kalla opp etter byen. Det ligg eit sjukehus i Al Samha som tener området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Samha|Al Samha]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Ghayathi

**Ghayathi** er ein by i Al Gharbia-området i emiratet Abu Dhabi. Han var opphavleg ein beduinbusetnad. I dag er mange tilsette i jordbruket.

Ghayathi ligg kring 250&nbsp;km frå byen Abu Dhabi og 20&nbsp;km frå kysten. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ghayathi|Ghayathi]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Khalifa by

**Khalifa by** er eit bustadområde og ein forstad til byen Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata. Det er delt inn i tre område: Khalifa City A, Khalifa City B og New Khalifa City. Khalifa City A ligg langs hovudvegen til Dubai, kring 30 kilometer frå Abu Dhabi, og er nær Abu Dhabi internasjonale lufthamn. Khalifa City B ligg lenger inn i landet nær Bani Yas og Al Shawamikh. Den nye Khalifa by er planlagt mellom A og B. Heile Khalifa by er under utvikling og vil bli eit nytt bysenter i Abu Dhabi.

Etihad Airways har hovudkontoret sitt i Khalifa City A.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Khalifa by|Khalifa by]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Sila i Abu Dhabi

**Sila** er ein by i Vestregionen i emiratet Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata, 350 kilometer vest for Abu Dhabi, og består hovudsakleg emiratiske byhus.

Området Sila strekkjer seg vestover til grensa med Saudi-Arabia og omfattar grensa ned til Ghuwaifat. Området dekkjer 408&nbsp;km².
I folketeljinga i 2005 hadde Sila 7&nbsp;900 innbyggjarar.

Det finst 7000 år gamle arkeologiske funn ved Sila.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Sila, Abu Dhabi|Sila, Abu Dhabi]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Zayed hamn

**Zayed hamn** (arabisk ميناء زايد) òg kalla **Mina Zayed**, er ei kommersiell djupvasshamn eigd av Abu Dhabi Ports i Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata. Ho vart grunnlagd i 1968 og ligg nordaust i Abu Dhabi by. Hamna vart offisielt opna og kom i full drift i 1972, og er kalla opp etter sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan, den tidlegare presidenten i Dei sameinte arabiske emirata. I desember 2012 vart container-trafikken til Zayed-hamna flytta til den nye Khalifa hamn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Zayed Port|Zayed Port]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
* Abu Dhabi Terminals 
* Abu Dhabi Ports
Swaihan

**Swaihan**, òg skrive **Sweihan** eller **Suwayḩān** (arabisk سويحان), er ein by i regionen Al Ain, 70&nbsp;km nordvest for byen Al Ain i emiratetet Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata. Han er en av stadane i emiratet som er kjende for dei kringliggande gardane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Swaihan|Swaihan]]» frå ,  den 8. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Aslak Nestestog

**Aslak Åsmundsson Nestestog** () var ein norsk gardbrukar og målar frå Lårdal, busett i Vinje, som er kjend for sine figurmåleri i kyrkjer og bondestover. Han var ein av dei fyrste bygdemålarane som nytta element frå rokokkostilen i rosemålinga i Telemark. Mot slutten av livet er det truleg han rosemåla både kister, skåp og ølbollar. Også eldste sonen, Aasmund Nestestog, var ein kjend målar.

### Liv og gjerning
Nestestog voks opp på Gøytil i Lårdal. Han kjøpte i 1790 garden Nestestog i Vinje og busette seg der. Nestestog var fyrst og fremst gardbrukar, dessutan fekk han kongeleg løyve til å setje opp sag på eigedomen sin.

I 1787 dekorerte han veggene i ei stove på Norigard-Hylland med bibelske motiv, mest frå Kristi lidingssoge. Dessutan finst portrett av gardkona Aasne Hylland, klassisk forma villmenn, og løve og sjøhest i rokokkostil. Prydmålinga hans i ei stove i Vinje vart i si tid overmåla, då eigaren mislikte eit motiv som synte eit kortspelande djevel.

Nestestog måla i minst to kyrkjer. Ein gong i 1790-åra måla han ei altartavle til Nesland stavkyrkje i Vinje, der motivet er frå ei eldre katekisme. Etter stavkyrkja vart riven 1847, har altartavla no plass i Nesland kyrkje. I 1794 dekorerte han kvelven i Brunkeberg kyrkje i Kviteseid, der «Dommedag med rædsomme Skikkelser staar Præsten for Øie hver Gang han træder op paa Prækestolen», skriv Magnus Brostrup Landstad.

Arbeida til Nestestog hentar impulsar frå mange ulike kjelder, både frå bøker, omnar, myntar med meir. «Han hadde sans for det kristelege og ei stor evne til dramatisk komposisjon», skriv Dag Aanderaa i Norsk biografisk leksikon.

## Kjelder

*Norsk biografisk leksikon
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Billy Konchellah

**Billy Konchellah** () er ein kenyansk tidlegare friidrettsutøvar som spesialiserte seg 800-meteren. Han vann gullmedaljen på 800 m både under VM 1987 og under VM 1991. I 1993 fekk han bronsemedaljen på distansen meter under VM i Stuttgart.

## Aktiv
Til skilnad frå dei fleste storløparane i Kenya var Konchellah ikkje av nandi-folket, men ein masai. Før 1984 stod han i skuggen av landsmannen Mike Boit og særleg britane Sebastian Coe, Steve Ovett og Steve Cram. Fyrst i 1984 kom Konchellah fram i rampelyset. Då Joaquim Cruz vart olympisk meister på 800 m i Los Angeles sprang Konchellah inn til fjerdeplass på tida 1.44,03.

Dei neste åra sleit Konchellah med sjukdom, det vart påvist tuberkulose og han leid av astma. Han var tilbake i 1987-sesongen og noterte årsbeste i verda på 800-meter då han vart verdsmeister med personleg rekord 1.43,03, klart føre favoritten Peter Elliott frå Storbritannia. Deretter var han sett utanfor friidretten med sine astmaplagar, til dess spesialistar i USA fann at allergi var årsak til astamaen. Han busette seg så i Albuquerque i USA og la samstundes om kosthaldet.

Ved dei kenyanske uttaka til verdsmeisterskapen 1991 i Tokyo, måtte Konchellah sjå den regjerande olympiameisteren Paul Ereng framfor seg. Under tevlingane i Tokyo var Konchellah derimot i absolutt toppform. I 800-meterfinalen låg han langt tilbake i feltet, til det stod att 150 meter av løpet. På oppløpssida passerte han både Ereng og den andre favoritten, brasilianaren José Luiz Barbosa, og forsvarte VM-tittelen med tida 1.43,99.

År 1993 viste Konchellah strålande form då han vann sin semifinale under VM i Stuttgart. I finalen fylgde han sin vanlege taktikk og låg ved 600-metersmerket sist i feltet. Dei siste 200 meterane sprang han fortare enn nokon av dei andre finalistane, men forspranget til hans eigen landsmann Paul Ruto og italienaren Giuseppe D’Urso var så stort at Konchellah enda på tredjeplass.

I 1997 hadde han ambisjonar om å ta ei ny VM-medalje, men vart slått ut or semifinalane 
ved uttakstevlingane i Kenya.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1984 i Los Angeles: Nr 4 – 1.44,03
*VM 1987 i Roma: Gullmedalje – 1,43,06, framom Peter Elliott (1.43,41)
*VM 1991 i Tokyo: Gullmedalje – 1.43,99, framom José Luíz Barbosa (1.44,24)
*VM 1993 i Stuttgart: Bronsemedalje – 1.44,89, bakom Giuseppe D'Urso (1.44,86)

### Ymse
Konchellah vart i mars 2005 dømd til eitt-og-eit-halvt år i fengsel av ein finsk domstol. Til grunn for dommen låg seksuelt misbruk av mindreårige og narkotikahandel.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Billy Konchellah|Billy Konchellah]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Fermín Cacho

**Fermín Cacho Ruiz** () er ein spansk tidlegare friidrettsutøvar frå Ágreda som spesialiserte seg på 1500-meterløp. Han vart olympisk meister på 1500 meter under OL 1992 på spansk heimebane og vart europameister på distansen i 1994. I 1997 sette Cacho europarekord på 1500 meter med 3.28,9, ein rekord som stod i 16 år.

## Aktiv
Cacho markerte seg i toppen på 1500 m med andreplassar ved innandørs-EM 1990 i Glasgow, like bak tyske Jens-Peter Herold og ved innandørs-VM 1991 i Sevilla, der Noureddine Morceli frå Algerie vart for sterk. Sommaren 1991 var han nær ved å take bronsemedaljen under verdsmeisterskapen, men enda som femtemann.

Cacho vart ikkje rekna mellom dei fremste gullkandidatane i OL-finalen 1992, på spanske heiembane i Barcelona. Men løpet gjekk unna i labert tempo, og i spurten kunne ingen stå mot den temposterke Cacho som vann gull på den moderate vinnartida 3.40,12. Året etter sikra han seg sølvmedaljen på yndlingdistansen då friidretts-VM 1993 fann stad i tyske Stuttgart, mot verdsrekordhalden Noureddine Morceli var han sjanselaus. I 1994 tok Cacho gull på 1500 meter under EM i Helsinki.

Under Sommar-OL 1996 i Atlanta var Hicham El Guerrouj frå Marokko den største favoritten. Han ramla i den tredje runden. Cacho måtte då bykse over Guerrouj for ikkje å falle, og tapte verdifulle meter til Noureddine Morceli. Dermed nådde han ikkje att Morceli, men lukkast knipe OL-sølvet. Året etter vann Cacho endå ein sølvmedalje på 1500 m, løpet i VM 1997 i Athen vart vunne av Hicham El Guerrouj. Ei veke etter verdsmeisterskapen sette Cacho under eit stemne i Zürich ny europarekord med tida 3.28,95.

Cacho var involvert i medaljekampen på 1500 m både under EM 1998 i Budapest og VM i Sevilla året etter. I europameisterskapen tok han bronsen, bak landsmannen Reyes Estevez og Rui Silva frå Portugal. Under friidretts-VM på spansk heimebane i 1999 måtte han gje tapt for same Estevez i kampen om bronsemedaljen, og enda på fjerdeplass.

Ein aklilles-skade førte til at han lopp i 2000.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*EM 1990 i Split: Nr 11 – 3.42,2
*VM 1991 i Tokyo: Nr 5 – 3,35,6
*OL 1992 i Barcelona: Gullmedalje – 3.40,1, framom Rachid El Basir (3.40,6)
*VM 1993 i Stuttgart: Sølvmedalje – 3.35,5, bakom Morceli (3.34,2)
*EM 1994 i Helsinki: Gullmedalje – 3.35,2, framom Isaac Viciosa (3.36,0)
*VM 1995 i Göteborg: Nr 8 – 3,37,0
*OL 1996 i Atlanta: Sølvmedalje – 3.36,4, bakom Morceli (3.35,7)
*VM 1997 i Aten: Sølvmedalje – 3.36,6, bakom Guerrouj (3.35,8)
*EM 1998 i Budapest: Bronsemedalje – 3.42,1
*VM 1999 i Sevilla: Nr 4 – 3.31,3

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Fermín Cacho|Fermín Cacho]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*  
 
*
Ruwais

**Al Ruwais** er ein by som ligg kring 240 kilometer vest for Abu Dhabi by i Vestregionen i emiratet Abu Dhabi. Staden var ein gong ein liten fiskelandsby der folk berre budde til tider av året, men er i dag ein av dei mest moderne industriområda i Midtausten.

I 1970-åra vart det lagt planar om å omforme den fjerntliggande ørkenstaden til ein sjølvforsynt industriby og vart utstyrt for å fylle behova for den blømande gass- og oljeindustrien i Abu Dhabi. Ruwais raffineri opna i 1982 av sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan, den tidlegare presidenten i Dei sameinte arabiske emirata og herskar i Abu Dhabi. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ruwais|Ruwais]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Busetnader i Ajman

Dette er ei **liste over busetnader i Ajman**.

*Ajman by
*Al Hamidiyah i Ajman
*Hadhf
*Ma'ali
*Manama i Ajman
*Masfut
*Shariyah
*Sinadil
*Sufayri
*Suhaylah

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:List of settlements in Ajman|List of settlements in Ajman]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Madinat Zayed

**Madinat Zayed** er den største byen og det administrative senteret i Al Gharbia, den vestlegaste og største regionen i emiratet Abu Dhabi. Byen vart grunnlagd i 1968 av sjeik Zayed bin Sultan Al Nahyan. Det nærliggande Habshan gassfelt er ein viktig naturressurs. Han har kring 30&nbsp;000 innbyggjarar. 

Madinat Zayed ligg kring 170&nbsp;km søraust for byen Abu Dhabi og 50&nbsp;km frå kysten. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Madinat Zayed|Madinat Zayed]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Emirates City

**Emirates City** er eit bustad- og handelsdistrikt under utvikling i emiratet Ajman i Dei sameinte arabiske emirata. Denne utviklinga ligg langs Emirates-vegen tvers ovanfor Humaid City. Her finst 72 høge bustadblokker med 20 til 60 etasjar.
  
## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Emirates City|Emirates City]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*Emirates City
Ma'ali

**Ma'ali** er ein by i Ajman i Dei sameinte arabiske emirata.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ma&#39;ali|Ma&#39;ali]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Hadhf

**Hadhf** er ein busetnad i Ajman i Dei sameinte arabiske emirata.

## Kjelder

**Gazeteer of the United Arab Emirates*. Washington, D.C. : Defense Mapping Agency, 1987.
Manama i Ajman

**Manama** er ein liten by i Dei sameinte arabiske emirata, ein eksklave i emiratet Ajman. Området er hovudsakleg nytta til jordbruk. 

## Historie
Etter perleindustrien forsvann seint i 1920-åra, utpeikte herskaren i Ajman, sjeik Rashid Al Nuaimi, Manama som eit område som kunne utviklast til å bli «brødkorga» i Ajman og investerte i mange avlingar, mellom anna papaya og sitrontre. Det vart òg dyrka to særleg fine variantar av villhonning frå *sidr*- og *simr*-tre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Manama, Ajman|Manama, Ajman]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Musaffah

**Musaffah** er ein industriby sørvest for Abu Dhabi i Dei sameinte arabiske emirata. Han vert òg kalla **Musaffah Sanaiya** og er eit av dei viktigaste økonomiske områda i emirata og har status som ein økonomisk spesialsone med fleire fabrikkar og ei hamn. 

## Historie
Mussafah var eit lite industriområde i 1970-åra. I 1980 vart han skildra som «eit virvar av vegar og halvferdige bygningar». Mussafahbrua mellom øya Abu Dhabi og fastlandet er ei bru med seks filer som vart bygd mellom 1976 og 1978. I 1990-åra vart brua restaurert og dette skapte fornya interesse for utvikling i Mussafah som industrisenter. Regjeringa gav insentivar til bedrifter som ønskte å slå seg ned i Mussafah, og gav dei soner der dei slapp å betale toll på importerte varer. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Musaffah|Musaffah]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Masfut

**Masfut** er ein landsby som dannar ein eksklave i Ajman, eit av dei sju emirata i Dei sameinte arabiske emirata. Det er omgjeve av Hatta, ein del av Dubai og er berre tilgjengeleg frå sjølve Ajman ved å krysse området til Sharjah, Oman (via Wilayat Mahdah) og Dubai. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masfut|Masfut]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Humaid by

**Humaid by** er eit bustad- og handelsområde som vert utvikla i emiratet Ajman i Dei sameinte arabiske emirata. Utbygginga går føre seg langs Emriatvegen og ligg ovanfor Emirates City. Det er bygd 69 bustadblokker med høgder på 25 til 35 etasjar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Humaid City|Humaid City]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Al Humaid City
Al Badiyah

**Al Badiyah** er ein busetnad i Fujairah. Al Badiyah-moskeen ligg på staden og er den eldste moskéen i Dei sameinte arabiske emirata, datert attende til 1400-talet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Al Badiyah|Al Badiyah]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dadna

**Dadna** (arabisk ضدنا) er ein landsby i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata, 45&nbsp;km nord for bysentrum. Hovudnæringa i området har sidan antikken vore jordbruk og fiske, og er det i stor grad framleis i dag. Landsbyen er kjend for dei gode vassforsyningane og kongefamiliane i Emirata har hatt mange gardar i området. 

Det ligg nokre moderne luksushotell, som Le Meridien og Rotana, ved stranda i Al Aqah i nærleiken.

Dadna er eit fjellområde som ligg nær havet og vert ofte vitja av turistar, hovudsakleg emiratarabarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dadna|Dadna]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Dahir i Fujairah

**Dahir** er ein busetnad i Fujairah i Dei sameinte arabiske emirata.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dahir, Fujairah|Dahir, Fujairah]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Dibba Al-Fujairah

**Dibba Al-Fujairah**  (دبا الفجيرة) er ein busetnad i emiratet Fujairah nordaust i Dei sameinte arabiske emirata. Han ligg geografisk i Dibba-området.  Dibba Al-Fujairah vert rekna som den nest største byen i emiratet Fujairah. Med eit areal på 600 kvadratkilometer har Dibba Al-Fujairah 30&nbsp;000 innbyggjarar.

Somme av busetnadane i Dibba Al-Fujairah er:

* Akamiya (العكامية)
* Al-Doob (الدوب)
* Wasit (واسط)
* Al-Ghurfah (الغرفة)
* Sumbraid (صمبريد)
* Rul Dadna (رول ضدنة)
* Dadna (ضدنة)
* Al-'Aqqah (العقة)
* Sharm (شرم)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dibba Al-Fujairah|Dibba Al-Fujairah]]» frå ,  den 9. oktober 2016.*
Masafi

**Masafi** er ein landsby langs foten av Hajarfjella i Dei sameinte arabiske emirata. Fram til nyare tid, før Sharja/Kalba-vegen og vegen mellom Dibba og vegen 311 vart bygd, var vegen gjennom Masafi den einaste vegen frå det indre av landet til austkysten av Emirata. Vegen frå innlandsbyen Dhaid deler seg ved Masafi og fører til Dibba i nord og Fujeirah i sør. 

Det er gjort fleire utgravingar med funn attende til bronsealderen i Masafi, mellom anna eit nyleg restaurert stein- og adobefort, som er mindre men i same stil som det nærliggande fortet i Al Bithnah. Nær fortet ligg eit flott døme på ein *falaj*, ein underjordisk vassveg som vart bygd for å føre vatn frå fjella til oasebyane i det indre av landet.

Det låg ei ujamn flystripe ved Masafi som vart nytta av omanske speidarar under Traktattida.

## Klima



## Vasstapping
Masafi er ei produsent av vatn på flaske, juice og andre varer. Det ligg ein vasstappingsfabrikk nord i byen, i Ras Al Khaimah. Her vert det produsert opp mot 90&nbsp;000 flasker i timen, og er det einaste nasjonale mineralvatnet i Emirata.

## Fredagsmarknaden i Masafi
Kring fem kilometer vest for Masafi (ved Dhaidvegen), ligg Fredagsmarknaden i Masafi (*Souk Al Juma'a*) som i røynda er open alle dagar i veka og har blitt eit populært turistmål, med mange bodar som sel leiketøy, suvenirar, planter, teppe, keramikk og frukt og grønsaker. Ein stor del av marknaden vart øydelagd i ein brann den 30. mai 2015.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Masafi|Masafi]]» frå ,  den 9. oktober 2016.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
DFA

**DFA** eller **Dfa** kan visa til:

* Den første norske avholdsforening
* Fuktig kontinentalklima med kjølige somrar, denotert som *Dfa* i klimaklassifisering
Torpedo

**Torpedo** er eit sjølvdrive undervassvåpen som kan brukast mot ulike fartøy. Dei er vanlegvis sylinderforma, og kan sendast ut av undervassbåtar, overflatefartøy, luftfartøy eller stasjonære basar. Våpenet består av ei sprenglading, motor, drivstoff/trykklufttank og propell. Det blei utvikla frå slutten av 1860-åra. 

Dei første torpedoane hadde ein aksjonsradius på nokre hundre meter og ein fart på 6–7 knop. Før dette hadde ein hatt slepetorpedoar og stangtorpedoar. Teknologien er blitt kontinuerleg forbetra og torpedoen utvikla seg over tid til eit frykta våpen, til dømes under andre verdskrigen. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Torpedo|Torpedo]]» frå ,  den 10. oktober 2016.*
Blåsehòl

**Blåsehòl** er ei opning på hovudet hjå kvalar som svarer til nasen hjå andre dyr. Kvalane andar gjennom blåsehòlet. Når dei kjem til vassyta, støyter dei ut komprimert luft gjennom blåsehòlet.

Bardekvalar har to blåsehòl og tannkvalar har eitt.

## Kjelder
Flokk

**Flokk** kan visa til:

* Ei samling av individ, sjå òg flokkdyr
* Ei gruppe av ein samlande idé eller liknande
* Eit norrønt kvad utan stev

## Kjelder
*
Kvalolje

**Kvalolje** er ei animalsk olje som kan vinnast ut av spekk frå kval. Opphavleg kom kvalolja frå spermkval og vart brukt som lampeolje, men etter kvart laga ein også kvalolje av andre kvalartar og til anna bruk, ikkje minst til bruk i såper. Kvalolja vart også brukt som komponent i målefarger og ved skinnbearbeiding.

Kvalolje vart tidlegare vunne ut i store mengder frå kval fanga i Antarktis, hovudsakleg artar av bardekval.

## Kjelder
Johan Ludvig Losting

**Johan Ludvig Losting** () var ein norsk målar, teiknar og litograf frå Bergen.

Losting var elev ved Tegneskolen i Christiania frå 1824 til -26. Han begynte som portretteiknar, men utdanna seg til litograf i Tyskland og laga ei rekke prospekt, portrett og anna for Georg Prahl sitt offisin i Bergen.

Til Carl Wilhelm Boeck og Daniel Cornelius Danielssen sitt store verk om leprasykja som kom i 1847, laga Losting 24 kolorerte litografiske plansjar etter akvarellar han sjølv hadde måla. År 1850 budde han ei tid i Paris. Med inntrykk derifrå illustrerte han *Hudens sygdomme*, eit verk av dei førnemnde to legane og som kom ut i tida 1855-62.

Losting arbeidde i tillegg som teiknelærar, ornamentteiknar, forgyllar, teater-, dekorasjons-, fane- og altertavlemålar. Han teikna dessutan ei mengd landskapsskisser under sine mange reiser i inn- og utland. Gjennom fleire ulike typar tillitsverv arbeidde han iherdig for kulturlivet i Bergen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Johan Ludvig Losting|Johan Ludvig Losting]]» frå ,  den 10. oktober 2016.*
Sumpterner

**Sumpterner** (*Chlidonias*) er ei biologisk slekt av terner og medlem av måsefamilien, Laridae. Gruppa er representert på alle kontinent unntatt Antarktis. Svartterne er einaste representanten i Sør-Amerika, der ho er trekkfugl frå Peru til Guianaregionen, elles er ikkje denne gruppa utbreidd på kontinentet. Maoriterna er endemisk for New Zealand.
__NOTOC__
## Skildring
Dette er små terner med relativt korte, breie venger og mindre kløfta haler enn til dømes *[[Sterna]]*-terner. Dei flyg med meir flakkande fluktretning enn andre terner og snappar byttedyr som insekt frå vassoverflata heller enn å stupdukke. Dei fangar òg småfisk. Kvitkinnsvartterner kan snappe insekt i lufta.

Hekkehabitat ligg ved ferskvatn i innlandet.

;Artslista
*Chlidonias* i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2016 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:     
* Svartterne, *Chlidonias niger*, Black Tern
* Kvitvengsvartterne, *Chlidonias leucopterus*, White-winged Tern
* Kvitkinnsvartterne, *Chlidonias hybrida*, Whiskered Tern
* Maoriterne, *Chlidonias albostriatus*, Black-fronted Tern
## Kjelder
* Svensson, Lars et al (2011). *Gyldendals store fugleguide.* Gyldendal norsk forlag. ISBN 9788205418820
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
Kristian Nordlid

**Kristian Magnus Olsen Nordlid** () var ein norsk lærar, bladmann og prest frå Østre Aker. Gjennom fleire ulike avisutgjevingar gjorde han mykje til å spreie bruken av landsmål i 1880-90-åra, og ved å nytte landsmålet i kyrkja og i religiøse tekstar. Olaf Norli var ein yngre bror.

## Liv og gjerning
Nordlid var son til ein fiskar på Sjursøya ved Oslo. Han vart student i 1864, etter skulegang på Schreiners/Gjertsens skole i Kristiania, og tok teologisk embetseksamen i 1870. I studietida var han huslærar i Sauland og Mandal.

Han var så folkehøgskulelærar 1871/72 hos Viggo Ullmann i Seljord og 1873 i Skodje under Einar Skavlan. Åra 1874-77 var Nordlid folkeskulelærar i Drangedal. Sidan var han ei tid huslærar hos Olaus Arvesen på Sagatun folkehøyskole ved Hamar. Deretter var Nordlid lærar 1879/80 på Alvheim folkehøgskule i Enningdalen i Østfold.

Frå 1880 gav Nordlid ut Østlandsk Tidende i Fredrikstad og Nordmanden i Kristiania til 1883. Samstundes deltok han i arbeidet med å få ut målavisa Fedraheimen. Åra 1883-86 redigerte han Dagsposten i Trondheim.

I 1886 fekk han stilling som stiftskapellan i Kristiania bispedøme. Kring den tid endra han etternamnet sitt frå Olsen til Nordlid, og vart samstundes redaktør i målavisa Nordmannen, eit avistiltak som stoppa opp i 1889. I tida 1895-98 vikarierte Nordlid som redaktør av Norsk Barneblad.

Nordlid vart i 1898 tilsett sokneprest i Seljord. Den 17. mai 1899 vart det for fyrste gong halde heile gudstenester på nynorsk i tre kyrkjer i Telemark, mellom dei i Seljord ved sokneprest Nordlid. Sviktande helse gjorde at han søkte avskil i 1903. Siste leveåra heldt han til i Kristiania. Olav Midttun skriv om Nordlid at «han aldri [var] nokon stiv teolog, han vilde helst vera folkelærar». Nordlid gav ut ein del religiøse skrifter, mellom anna eit utval tekstar han hadde omsett frå Martin Luther, og ei bok av den skotske evangelisten og naturvitaren Henry Drummond.

## Kjelder

*lokalhistoriewiki
*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Norsk senter for forskningsdata

**NSD – Norsk senter for forskingsdata** var eit nasjonalt dataarkiv. NSD hadde som føremål å sikra fri og ope tilgang til forskigsdata, og å betra høva for empirisk forsking. Den 1. januar 2022 vart NSD lagt ned og oppgåvene overført til Sikt – Kunnskapssektorens tenesteleverandør.

## Historie
Organisasjonen vart oppretta i 1971 som eit organ underlagt Noregs forskingsråd. Fram til 1. mars 2016 var namnet **Norsk samfunnsvitskapleg datateneste** (derav forkortinga NSD). Etter vedtak i Stortinget vart NSD frå 1. januar 2003 organisert som eit aksjeselskap eigd av Kyrkje- og undervisningsdepartementet, no Kunnskapsdepartementet. NSD har hovudkontor i Bergen, med representantar i Oslo, Trondheim og Tromsø. NSD hadde eit nyhendebrev, *NSDnytt*, som dei gav ut fire gongar i året.

## Føremål og samarbeidspartnarar
NSD vart oppretta med føremål om å vere eit arkiv for forskingsdata (i første rekkje kvantitative data), og dessutan for å leggje til rette for at desse dataa skal vere lettare tilgjengeleg for forskarar og studentar. NSD var òg tenesteleverandør på ei rekkje område, hovudsakleg for offentleg sektor. Mellom anna hadde NSD vore sentral i gjennomføringa av skulevala. Viktige samarbeidspartnarar nasjonalt inkluderte Statistisk sentralbyrå (SSB), Noregs forskingsråd, Datatilsynet, Kunnskapsdepartementet, og dessutan heile universitet- og høgskulesektoren. Internasjonalt samarbeidde NSD med dataarkiv over heile Europa på felles europeiske prosjekt, mellom anna European Social Survey.

## Leiing
Med unntak av eit kort opphald var Bjørn Henrichsen direktør/administrerande direktør for NSD sidan starten i 1971. Siste styreleiar for NSD var Petter Aasen.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Norsk senter for forskningsdata|Norsk senter for forskningsdata]]» frå ,  den 11. oktober 2016.*  


## Bakgrunnsstoff
* Offisiell nettstad 
* NSD Årsmelding 
* NSDnytt  – nyhendebrev frå NSD som kjem ut fire gonger i året

; Sentrale produkt og tenester 
* NSDdata: tilgjengelege datasett frå dataarkivet.
* Personvernsombod for forsking: handsamar saker som gjeld personvern innan forskingsprosjekt hos knytte til seg institusjonar.
* NSDStat: programvare for enkel analyse av kvantitative data.
* Nesstar : programvare for dokumentasjon av og direkte webbasert analyse av data via verdensveven.
* Database for forsking og høgre utdanning  (DBH): samlar inn ei rekkje indikatorar frå alle høgare utdanningsinstitusjonar i Noreg som får stønad frå staten.
* Samfunnsveven : læringsressurs for bruk i vidaregåande skule. Inkluderer òg administrasjons- og informasjonssystemet knytt til skulevala, og dessutan resultat frå skulevala.
Anous

***Anous*** er ei biologisk slekt av terner (noddyar) og medlem av måsefamilien, Laridae. Gruppa er representert ved kystar over alle tropiske hav, spesielt ved øyar.  

Dette er fuglar med mørk brunleg fjørdrakt, bleik hette, langt, slankt nebb; kileforma hale med flisete tupp. Kroppstorleiken varierer mellom 30 og 45 centimeter. I kroppsform minnar dei om andre terner. To artar har til forskjell frå terner heilt mørk fjørdrakt. 

Dei har eit langt meir pelagisk levevis enn terner og hekkar typisk på tropiske eller subtropiske øyar til havs. Kullet er på eit egg og rugetida er relativt lang. Dietten er fisk og blekksput.

## Artslista
***Anous*** i rekkjefølgje etter EBird/Clements Checklist v2018 med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*:       
* Brunnoddy, *Anous stolidus*, Brown Noddy, Linné, 1758, (LC)
* Svartnoddy, *Anous minutus*, Black Noddy, Boie, 1844, (LC)
* Smånoddy, *Anous tenuirostris*, Lesser Noddy, Temminck, 1823, (LC)
* Grånoddy, *Anous albivitta*, Gray Noddy, Bonaparte, 1856, (LC)
* Blånoddy, *Anous ceruleus*, Blue-gray Noddy, Bennett, 1840, (LC)
## Kjelder
*Burger, J., Gochfeld, M. & Bonan, A. (2016). *[http://www.hbw.com/node/52249 Gulls, Terns, Skimmers (Laridae).]* In: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive. Lynx Edicions, Barcelona. (Henta 11. oktober 2016). 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Maricica Puică

**Maricica Puică** (), opphavleg **Maricica Luca**, er ein rumensk tidlegare friidrettsutøvar frå Iaşi. Ho var ein av dei aller beste kvinnelege mellomdistansløparane på 1980-talet, og vart olympisk meister på 3&nbsp;000 meter under Sommar-OL 1984. Elles sikra ho seg to EM-sølv og VM-sølv på same distansen, og ein OL-bronse på 1500 m. Både i 1982 og 1984 vann ho gullmedaljar i verdsmeisterskapen i terrengløp.

## Aktiv
Puicǎ kom på fjerdeplass på 3&nbsp;000 m ved europameisterskapen 1978. I mars 1982 vann ho terrengløps-VM. I august same året tok ho sølvmedaljen på 3&nbsp;000 m under friidretts-EM, slått med tre sekundar av Svetlana Ulmasova frå Sovjetunionen, og ho enda på fjerdeplassen i 1500-meterfinalen, tre tidels sekund bakom bronsemedaljøren. Ein månad seinare, i september 1982, sette ho i Rieti ny verdsrekord på ei engelsk mil med tida 4.17,44.

Grunna skade deltok Puicǎ ikkje i den fyrste verdsmeisterskapen i friidrett i 1983. Tidleg i OL-året 1984 var ho tilbake i tevlingar, og forsvarte VM-tittelen i terrengløp. Den 1. juli sette ho personleg rekord på 1500 m med 3.57,2 under eit stemne i Bucuresti. Nokre veker seinare vart ho under sommarleikane i Los Angeles den fyrste olympiske meister i 3&nbsp;000 meter for kvinner, med meir enn tre sekundars margin til nummer to. I dei same leikane tok ho bronsemedaljen på 1500 m, bakom Gabriella Dorio frå Italia og sin eigen landsmann Doina Melinte. Den 7. september 1985 gjorde Puicǎ unna sin beste 3&nbsp;000 m nokon gong, då ho vann ei tevling i Roma på tida 8.27,8.

Under EM i friidrett 1986 i Stuttgart, vann Puicǎ som i førre EM sølvmedaljen på 3&nbsp;000 m, og som i førre EM bak ein sovjetrepresentant, då Olga Bondarenko. I finalen på 1500 meter kom ho inn til femteplass. Året 1987 byrja med at ho vann bronsen på 3&nbsp;000 m i innandørs-VM i Indianapolis, bak sovjet-løparane Tatjana Samolenko og Bondarenko. Seinare i 1987, 37 år gammal, vann ho sølvmedaljen på 3&nbsp;000 m at ved friidretts-VM i Roma, på ny bakom Samolenko.

Puicǎ deltok hausten 1988 i sine fjerde sommarleikar i Seoul 1988. Få hundre meter før mål braut ho kvalifiseringsløpet på 3&nbsp;000 m.

### Medaljar og plasseringar i internasjonale meisterskap
*OL 1976 i Montreal: Utslått i kvalifiseringa på 1500 m (4.12,6 =nr 22)
*EM 1978 i Praha: Nr 4 på 3&nbsp;000 m – 8.40,9, og nr 11 på 1500 m – 4.09,3
*OL 1980 i Moskva: Nr 7 på 1500 m – 4.01,2
*EM 1982 i Aten: Sølv på 3&nbsp;000 m – 8,33,3, nr 4 på 1500 m – 3.59,3
*OL 1984 i Los Angeles: Gull på 3&nbsp;000 m – 8.35,9 og bronse på 1500 m – 4.04,1
*EM 1986 i Stuttgart: Sølv på 3&nbsp;000 m – 8.35,9, nr 5 på 1500 m – 4.03,9
*VM 1987 i Roma: Sølv på 3&nbsp;000 m – 8.39,4
*OL 1988 i Seoul: Utslått i kvalifiseringa på 3&nbsp;000 m

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Maricica Puică|Maricica Puică]]» frå ,  den 11. oktober 2016.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Maricica Puică|Maricica Puică]]» frå ,  den 11. oktober 2016.*
Jordforbetringsmiddel

**Jordforbetringsmiddel** er stoff ein tilfører jordsmonn for å endra dei kjemiske, fysiske eller mikrobiologiske eigenskapane til jorda. Midla skal gjera jorda betre eigna som veksestad for plantar, til forskjell frå gjødsel som ein tilfører jorda for å gje plantane næring.

Det viktigaste jordforbetringsmiddelet er kalk, som gjer jorda mindre sur. På skarp sandjord kan ein tilføra leire. På myrjord, særleg mosemyr, er alle typar mineraljord gunstig. Kompost er bra ved moldfattig jord. Faste stoffe som blir skilde frå kloakk gjennom reinsing er også anerkjende som jordforbetringsmiddel.

## Ulike jordforbetringsmiddel
* Mekaniske jordforbedringsmiddel (forbetring av [drenering]], oksidasjon og jordstruktur)
** Grus
** Kalk 
** Kompost
** Flis 
** Torvmosar (Sphagnum)

* Kjemiske jordforbetringsmiddel (endring av pH, større innhald afv næringsstoff)
** Kalk (med baseverknad)
** Svovel (med syreverknad)
** Torvmosar (med syreinnhald)
** Mergel (tidlegare nytta kalkhaldig leier som frigav bundne næringsstoff)

* Biologiske jordforbetringsmiddel (auka biodiversitet og betra balanse mellem planteskadelege og hjelpsame organismar)
** Kompost 
** Naturgjødsel
** Grøntgjødsel
** Brakklegging

## Kjelder
*

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Jordforbedringsmiddel|Jordforbedringsmiddel]]» frå ,  den 12. oktober 2016.*
Villvin

**Villvin** (*Parthenocissus vitacea*) er ein lauvfellande lian i villvinslekta som har ei krypande og seinare klatrande vekstform. Planten stammar frå Nord-Amerika, men blir dyrka som hageplante fleire stader i verda.

## Beskrivelse
Borken er først glatt og lysegrøn med raude bladfeste. Seinare blir han gråbrun, og gamle greiner kan ha grå, oppsprekkande bark. Knoppane er lysegrå og kjegleforma. Ovanfor bladet sit ein lysegrøn slyngtråd som er spalta ut i to spissar.

Blada er sammensette og femfingra. Bladranden er grovtakka, og oversida til bladet er mørkegrøn og blank, men rynkete. Undersida er lysegrøn og hårlaus. Blomstringa finn stad i juli-august, med lysegrøne blomar i små, uregelmessige klasar. Fruktene er mørkeblå og kulerunde med 
ein diameter på  5–7 mm. Dei har fleire kjerner.

Planten kan klatra opptil 20–30 m i vill tilstand. I Norden er høgda og breidda typisk 15 x 3 m, med ein årleg tilvekst på 75 x 15 cm.

## Opphav
Arten er utbreidd frå søraustlege Canada og over det meste av USA, bortsett frå på vestkysten og søraustlege delar. Han finst som botndekke eller klatreplant både i skuggefulle og opne område.

Villvin er nært i slekt med og minnar om klatrevillvin (*Parthenocissus quinquefolia*), men dei to artane skil seg gjennom klatremåten. Villvin slyngar seg rundt andre plantar som buskar og tre, medan klatrevillvin bruker hefteskiver som kan setja seg fast på glatte overflatar som berg og mur.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Almindelig Vildvin|Almindelig Vildvin]]» frå , og «[[:en:Parthenocissus vitacea|Parthenocissus vitacea]]» frå  den 12. oktober 2016.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Silketerne

**Silketerne** (*Gygis alba*) er ei lita terne i måsefamilien, òg rekna som ein noddy. Ho lever på tropiske og subtropiske hav og hekkar på øyar i Stillehavet, Atlanterhavet og Indiahavet.

## Skildring
Denne terna har kroppslengd på 25 til 30 centimeter og veg rundt 120 gram. Fjørdrakta er heilt kvit. Augeringen og det relativt lange nebbet er kontrastrikt svart. Halen er kort og lite kløfta. Dei flyg med djupe, langsame vengeslag.

Silketerna har eit mykje pelagisk levevis i Oseania, frå Hawaii til New Zealand; øyar i Indonesia og øyane i Indiahavet. Dessutan finst ho ved øyar som Fernando de Noronha-arkipelet, Trindade og Martim Vaz, Ascension og St. Helena i Atlanterhavet.

Føda er først og fremst småfisk som ho fangar med stupdukking. Av og til tar dei noko blekksprut og krepsdyr, og jamvel marine insekt.

Ho hekkar på koralløyar oftast med vegetasjon. Dei eine egget blir  helst lagt på nakne, tynne greiner i ein liten gaffel i tre eller i buskar med smågreiner, alternativt på palmeblad, bananblad eller berghyller, eller på menneskeskapte strukturar. Denne åtferda er uvanleg for terner, som vanlegvis hekkar på bakken, og til og med den nærskylde trehekkande svartnoddy konstruerer eit reir. Egg og ungar er sårbare for å bli blåst ned av kraftig vind. Dei nyklekka ungane har godt utvikla føter for å feste seg på hekkeplassen. Silketerna har lang livslengd, opp til 36 år er registrert.

Den globale populasjonen er estimert til å vere meir enn 100&nbsp;000 par, og er trudd å vere stabil. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:White Tern|White Tern]]» frå ,  den 12. oktober 2016.*  
;Referansar 

## Bakgrunnsstoff

*BirdLife International (2016) Species factsheet: *[http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22694821 Gygis alba]*. Henta frå http://www.birdlife.org den 12. oktober 2016
*Houston, D.C. (1978) «Why do fairy terns *Gygis alba* not build nests?» *Ibis* **121** (1): 102 - 104
Konrad Nerheim

**Konrad Nerheim** () var ein norsk skulemann frå Tresfjord i Romsdal.

Nerheim var son til ein plassemann og hestehandlar. Han tok handelsutdanning og arbeidde åra 1919-23 i Vestlandske Mållag. I 1923 slo han seg ned i Bergen, der han starta opp K. Nerheims Handelsskule. Skulen var den fyrste handelsskulen som nytta nynorsk i opplæringa. I 1939 skipa han Norsk kommunal- og tenesteskule. Under 2. verdskrigen måtte han leggje ned skulen, men då krigen var over kom han i gang att i Oslo som offentleg skule under namnet Norges Kommunal- og Sosialskule.

Nerheim vart arrestert i 1941 for illegalt arbeid. Han lest som å vere sinnsjuk og vart sett fri, og rømde då frå Noreg. Etter krigen var han med på å få i gang att drifta av Gula Tidend. Dessutan var han skipar og styreformann i Boktrykk L/L, og aktiv medlem i Norsk Måldyrkingslag.

Nerheim gav ut fleire lærebøker i handelsfaga.

## Kjelder

*Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1958
Trafikklys

**Trafikklys** er eit signalsystem innan trafikk som nytter lys i ulike fargar, symbol og i nokre høve tekst. Dei regulerer oppførselen til trafikantar ved å oppmoda ulike grupper av dei til å stoppa, gå eller køyra. Trafikklys over heile verda nytter grøn farge for å signalisera at ein kan passera det og raudt for at ein skal stoppa. Gult lys tyder som regel at lyset er i ferd med å endra seg, og kan ha ulike reglar knytt til seg i ulike land.

## Ulike trafikklyssystem
;Ordinære trafikklys for bilistar og syklistar i Noreg

# Radt lys: Den køyrande skal stoppa og venta på grønt lys.
# Raudt og gult lys: Lyset vil straks skifta til grønt.
# Grønt lys: Den kjørende kan fortsetja over krysset.
# Gult lys: Lyset vil straks skifta til raudt. Den køyrande skal stoppa, men viss køyretøyet er så nært krysset at ein stopp ikkje kan skje utan fare, kan han likevel køyra gjennom krysset.

;Trafikklys for syklande

Ein del stader finst eigne trafikklys for syklar som viser ein raud eller grøn sykkel, gjerne i lag med eigne sykkelfelt. Syklistar følgjer elles trafikklysa for bilar. Dei blir rekna som fotgjengarar berre dersom dei leier sykkelen.. 

;Trafikklys for fotgjengarar

Lyssignal for fotgjengarar kan ha ulik utforming, men viser ofte ein raud person som står stille og ein grøn person som går. Grønt lysande fotgjengarsymbol indikerer at annan trafikk venter på fotgjengarar som skal over vegen. Raudt lysende fotgjengarsymbol indikerer at fotgjengarar skal venta til lysindikatoren skifter til grønt.  
I Noreg er det lovleg å gå på raudt lys så lenge ein ikkje er til hinder for køyrande, og dette ikkje inneber fare. I mange andre land som Australia, Danmark, Tyskland og USA er det forbod mot å gå på raudt lys. 


Fil:Sinal.JPG|Typisk fotgjengarlyssignal
Fil:Semaforopedonale.jpg|Fotgjengarlyssignal med høgtaler for blinde
Fil:Semáforo regressivo poá.JPG|Fotgjengarlyssignal i Poá i Brasil
Fil:Walklight phases anim.gif|Fotgjengarlyssignal med tre fasar


;For kollektivtrafikk
Kollektivfelt har eigne trafikklys. I Noreg består desse av kvite signal der «S» betyr stopp, «–» representerer fargen gult på eit vanleg trafikklys og «|» eller ei pil mot høgre eller venstre representerer fargen grøn. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Trafikklys|Trafikklys]]» frå ,  den 11. oktober 2016.*
Kolgrim litle

**Kolgrim litle** (norrønt: *Kolgrímr litli*) var ein islandsk skald som levde på 1000-talet og er omtala i islendingesogene.

## Liv og skaldskap
Det som er kjend om livet til Kolgrim, finst i «Tåtten om Torgrim Hallbjørnsson og Bjarne Gullbråskald». Han kom til Noreg om bord på skipet til islendingen Torgrim Hallesson. Det var fleire namngjevne menn med på ferda, to islandske menn, Bjarne Gullbråskald og Tord, som begge var sønene til Hallbjørn frå Laxárdalu, Illuge som var son til Torgrim, og ein stor og sterk kar som vart kalla Galte. Kolmgrim blir omtala som liten (*litli*) men kvikk (*fráligr*).

Slik det blir fortalt i soga, kom dei til Noreg då kong Magnus den gode var i Danmark og det var Kalv Arnesson som hadde mest å seie i Trondheimen. Han baud islendingane til seg og dei var hjå han den vinteren. Så hende det at Bjarne Gullbråskald sa fram eit dikt til Kalv, der han tala rosande om han fordi han hadde kjempa *mot* kong Olav den heilage. Torgrim Hallesson likte dette ille og han drap Bjarne. På eit tingmøte skal Kalv Arnesson ha lyst Torgrim fredlaus for ugjerninga, og Tord Hallbjørnsson tok då straks hemn og drap Torgrim. Straks tok Kolgrim litle hemn for dét drapet, han treiv ei øks og gav Tord banehogg i ryggen.

Kalv Arnesson lét då Kolgrim legge i lekkjer og ville at han skulle drepast, dersom Tord ikkje overlevde. Ikkje lenge etter kom kong Magnus attende frå Danmark, og samstundes døydde Tord av såret. 

Det gjekk då slik til at Kolgrim baud seg til å gjere eit kvad om Olav den heilage, om han fekk leve, og kong Magnus let han dermed behalde livet. Seinare gjorde Torgrim ei pilgrimsreise, og etter han var heimkomen «reiste han mellom landa» og vart kjent som ein god kjøpmann.

Det einaste diktet som er kjent etter Kolgrim litle, er litt av dette kvadet som han gjorde om kong Olav den Heilage:

## Feil kronologi
Strofene ovanfor skulle tyde på at det er ein kjerne av sanning i det som blir fortalt i «Tåtten om Torgrim Hallbjørnsson og Bjarne Gullbråskald». Hendinga kan likevel ikkje ha skjedd på den tida då Magnus den gode var konge, for Bjarne Gullbråskald må ha vore i live på eit langt seinare tidspunkt og døydde truleg ikkje før omkring 1050. 

Kalv Arnesson kom tidleg i usemje med kong Magnus den gode og rømde til Orknøyane, der han var lenge hos Torfinn Sigurdsson jarl. Bjarne Gullbråskald gjorde diktet «Kalvsflokk» til Kalv Arnesson, der han mellom anna skildrar korleis Kalv i året 1045 var med Torfinn jarl i striden mot brorsonen Ragnvald Brusesson jarl. Etter den tida, etter at kong Mangus døydde i 1047, kom Kalv Arnesson attende til Noreg, og då var Harald Hardråde blitt einekonge. 

Alt talar for at sogeforfattaren tok feil, både av tida og kven som var konge i Noreg, då drapa skjedde, og at det i røynda var kong Harald Hardråde som gav grid til Kolgrim litle. Ein konsekvens blir då at «fyrsten» i strofa ovanfor, må ha vore kong Harald.       

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Den Norsk-Islandske Skjaldedigtning av Finnur Jónsson (side 305).
* Den oldnorske og oldislandske litteraturs histore av Finnur Jónsson (1.bind side 606)
Korditt

**Korditt** kan ha fleire tydingar:
* Korditt, ein type røyksvakt krut
* Korditt, ein betennelse i røystbanda