open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Paul Buckmaster

**Paul John Buckmaster** () er ein Grammy-prisvinnande engelsk musikar, arrangør og låtskrivar. 

Han lærte å spele cello 4 år gammal og tok eksamen ved Royal College of Music då han var 16.
 
Han er kanskje mest kjend for orkestersamarbeida med Elton John. Han har spelt mykje som cellist, men òg arbeida som arrangør på fleire hitsongar, mellom anna David Bowie sin «Space Oddity» (1969), og spelt med Miles Davis på *[[On the Corner]]*, der han òg gjorde arrangement. 

På film har Buckmaster komponert musikken til Terry Gilliam-filmen *[[12 Monkeys]]* (Universal, 1995), med Bruce Willis, Madeleine Stowe og Brad Pitt. 

Buckmaster vann i 2002 Grammy-prisen for beste instrumentale arrangement med vokalist for «Drops of Jupiter (Tell Me)».

## Utvald diskografi
*Blood, Sweat and Tears
***No Sweat*

*Bee Gees
***[[Odessa av Bee Gees|Odessa]]* («Plays cello in *Odessa (City on the Black Sea)*»)

*Ben Folds og Nick Hornby
***[[Lonely Avenue]]*

*David Bowie
***[[Space Oddity]]*

*Angelo Branduardi
***[[Angelo Branduardi '74]]* (produksjon og arrangement, samt låtskrivar på «Eppure chiedilo agli uccelli»)
***[[Branduardi '81]]* (strykearranement på «La collina del sonno»)

*Chitinous Ensemble
***[[Chitinous]]* (Komposisjon og arrangement)

*Leonard Cohen
***[[Songs of Love and Hate]]*

*Lloyd Cole
***Don't Get Weird on Me Babe*

*Elton John
***[[Elton John av Elton John|Elton John]]*
***[[Tumbleweed Connection]]*
***[[Friends av Elton John|Friends]]* (filmmusikk)
***[[Madman Across the Water]]*
***[[Don't Shoot Me I'm Only the Piano Player]]*
***[[Blue Moves]]*
***[[Made in England]]*
***[[Songs from the West Coast]]*

*Alexz Johnson
***[[Weight av Alexz Johnson|Weight]]*
***[[Voodoo av Alexz Johnson|Voodoo]]*

*Mika
***[[Life in Cartoon Motion]]*

*Harry Nilsson
***[[Nilsson Schmilsson]]*
***[[Son of Schmilsson]]*

*Amanda Palmer
***[[Who Killed Amanda Palmer]]*

*Shawn Phillips
***Contribution*
***Collaboration*
***Second Contribution*
***Faces*

*Quatermass
***Quatermass*

*Rolling Stones
***[[Sticky Fingers]]* («Sway» og «Moonlight Mile»)

*Carly Simon
***[[No Secrets av Carly Simon|No Secrets]]* (tre songar)
***[[Hotcakes]]*

*Guns N' Roses
***[[Chinese Democracy]]*

*10,000 Maniacs
***[[Our Time in Eden]]*

*Third Ear Band
***[[Music from Macbeth]]*

*Train
**Drops of Jupiter

*Taylor Swift
***[[Speak Now]]*

*Rodney Franklin
***You'll Never Know*

*Tears For Fears
***[[Secret World]]*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Paul Buckmaster|Paul Buckmaster]]» frå ,  den 28. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nepotisme

**Nepotisme** vil seia at ein verdset og lønar kjennskap og venskap framføre kompetanse, til dømes ved å gje slekt og vener fordelar ved tilsetjingar og liknande. Ordet kjem frå det latinske ordet *nepos*, som tyder 'barnebarn' eller 'nevø'. Nepotisme vert sett på som ei form for korrupsjon.

Opphavet til ordet var då pavane i mellomalderen ofte sette inn slektningane sine i geistlege stillingar.

## Kjelder
*
*
Bybuss

**Bybuss** er ein buss som er bygd for bytrafikk. Dei har som oftast hekkmotor, for at golvet, og difor innstigingshøgda, skal verta så lågt som råd. Dette gjer det lettare for folk som er skrøpelege til beins, eller sit i rullestol. Det gjer det òg lettare å lasta inn barnevogner. Hekkmotoren fører òg til god framkomlegheit på vinterføre. Ei anna eigenskap med bybussar er at akselavstanden er etter måten kort, noko som fører til at dei er smidige i trafikken. Moderne bybussar har automatkasse og luftfjøring.
Ekspressbuss

**Ekspressbuss** er ein buss som går i rute mellom to stader, med ingen eller få stopp mellom endestasjonane. Typiske døme er *flybussar* som går i rute mellom ein flyplass og næraste by eller tettstad. Ekspressbussar har ofte komfortable sete, med setebelte. Dei er meir høgbygde enn bybussar, med bagasjeplass under golvet.
Langdistansebuss

**Langdistansebuss** er ein buss bygd for å nyttast på lange distansar, som mellom ulike byar. Slike bussar er vanlegvis høgbygde, med bagasjeplass under golvet. Ekspressbussar er som oftast av denne typen. 

I norsk lovverk kan bussar nytta som langdistansebuss vera av klasse 2 eller 3. Bussar av klasse 2 kan ha ståplassar i tillegg til sitjeplassar, og har ei øvre fartsgrense på 80 km/h. Bussar av klasse 3 har berre sitjeplassar, og ei fartsgrense på 100 km/h. Begge typane skal ha setebelte.

## Galleri

### Moderne langdistansebussar

File:Cropped 1500 series.jpg|Prevost for 56 passasjerar i Canada
File:Mercedes-Benz Tourismo, Berlin (20180910 131322).jpg|Mercedes-Benz Tourismo i Berlin i Tyskland
File:Cropped jumbo.jpg|Toetasjes Neoplan Jumbocruiser
File:KIA Granbird Silkroad 2015.jpg|Kia Granbird Silkroad frå 2015 ved Seoul Motor Show
File:Stagecoach Neoplans on Oxford Tube.JPG|Toetasjes Neoplan-bussar på bussruta mellom Oxford og London.
File:LAZ-699 (Lviv Medical University) - 1.jpg|LAZ-699 i Lviv i Ukraina
File:MAZ-251 MinskOblautotrans No. 152.jpg|MAZ-251 i Minsk i Belarus
File:Jrbuskanto-chitaseagull-20070907.jpg|Hino S'elega i Tokyo i Japan
File:Savonlinja Volvo B7R 9700S.jpg|ExpressBus Savonlinja Volvo B7R/9700S (no. 792, AAI-840, 2006) ved Jyväskylä busstasjon
File:Plaxton Elite YN10 FKM Selwyns National Express.jpg|Volvo B9R med Plaxton-kropp driven av National Express
File:MAN coach, Wilms-bus-touristik in Saarburg, bild 4.JPG|MAN Lion's coach L
File:Alinsabus(6507-HLF) - Flickr - antoniovera1.jpg|Irizar i6 på MAN-chassis
File:Greyhound-Bus.jpg|Greyhound Lines MCI 102DL3
File:Irisbus Magelys Busworld 2007.JPG|Iveco Bus (Irisbus) Magelys ved Busworld 2007
File:Setra S 417 HDH in Mannheim 100 9272.jpg|Setra S 417 HDH i Mannheim
File:Shuttle Bus RMUTT 40-0785.jpg|Hino Coach Bus ved RMUTT i Pathumthani i Thailand.


### Eldre køyretøy coaches

File:Southdown 649.JPG|A Leyland Tiger nytta av Southdown Motor Services i England
File:1961_Restored_Bedford.jpg|Bedford SB buss frå 1961 eigd av MacBraynes Bus
File:Bedford VAL Duple Viceroy.jpg|Bedford VAL
File:King_Alfred_1931_Short_bodied_Dennis_30cwt.jpg|Dennis 1931 King Alfred
File:MCI MC 6 MH.jpg|Greyhound Lines MCI MC 6 bygd av Motor Coach Industries
File:ZiS 127 in Tallinn.JPG|ZIS-127 i Tallinn 
File:Royal Air Force in the Middle East, 1944-1945. CM5691.jpg|Pullman-buss frå Nairn Transport Company til bruk på ruta mellom Damaskus og Bagdad.


## Kjelder
Liza Jane

«**Liza Jane**» var den første innspelinga som vart gjeven ut som singel av David Bowie, men då under namnet Davie Jones with the King Bees. Dette skjedde i 1964 då Bowie berre var 17 år gammal. B-sida til singelen var Paul Revere and the Raiders-songen «Louie, Louie Go Home». Begge songane på singelen vart spelte inn i løpet av sju timar i Decca Studios i Broadhurst Gardens i West Hampstead.

Bowie kom i kontakt med Leslie Conn, som dreiv musikkdistribusjonsselskapet til Doris Day og som var talentspeidar for Dick James Organisation. Conn hyrte inn The King Bees for å spele på ein bryllaupsfest, men med høglydt RnB på setlista, stoppa Conn konserten etter berre 10 minuttar. Conn vart likevel manager for The King Bees nokre månader i 1964, og dei spelte inn og gav ut «Liza Jane» som singel for Decca Records-etiketten Vokalion Pop. Trass i at singelen vart spelt på fjernsynsshowa *[[Juke Box Jury]]*, *[[Ready Steady Go!]]* og *The Beat Room*, og vart ein god del spelt på radio, selde singelen dårleg og bandet vart etter kvart droppa frå etiketten.

Songen var eit arrangement av den gamle standardlåten «Li'l Liza Jane», men Conn vart tilskriven som låtskrivar, som var vanleg på denne tida for å få høgare honorar for singelen. Conn fortalte i 1997 om korleis the King Bees hadde kome opp med ein 6-taktsblues, som alle nytta på denne tida. Conn nytta eit par av sine eigne idear på songen, dei improviserte og songen kom saman som han vart. 

Etter at Conn og Bowie gjekk kvar sin veg i 1964 reiste Conn til Mallorca nokre år, og ein dag fekk han ein telefon frå mora som ønskte å kvitte seg med nokre hundre eksemplar av «Liza Jane» som låg i garasjen hennar. Dei vart samde om å kaste dei.

## Medverkande
* **[[Musikar]]ar**:
** David Jones: Vokal, saksofon
** George Underwood: Gitar
** Roger Black: Gitar
** Francis Howard: Bass
** Robert Allen: Trommer

## Konsertversjonar

* Ein dag etter 40-årsjubileet for utgjevinga, spelte Bowie første verset og refrenget av «Liza Jane» på PNC Bank Arts Center i New Jersey i USA, 6. juni 2004. Bowie omtalte då songen som «heilt forferdeleg» og «uuthaldeleg».

## Andre utgjevingar

* Singelen vart gjeven ut att på ny av Decca i Storbritannia i november 1978.
* Ein acetat-versjon med ein noko lengre uttoning finst òg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Liza Jane (David Bowie song)|Liza Jane (David Bowie song)]]» frå ,  den 27. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Rutebuss

**Rutebuss** er ein buss som går i fast rute mellom faste haldeplassar og etter fastlagde ruteplanar. Det kan vera bussar drivne av eit rutebilselskap som fraktar passasjerar over korte avstandar i opplandet til ein by eller tettstad, bybussar nytta i ei bykjerne, flybussar, men òg bussar som går i rute over lengre distansar, som til dømes ekspressbussar mellom byar. 

## Historie

Medan det finst teikn på eksperiment med kollektivtransport i Paris så tidleg som i 1662, finst det prov på ei «bussrute» frå Market Street i Manchester til Pendleton i Salford, skipa av John Greenwood i 1824.

I 1826 starta den franske forretningsmannen Stanislas Baudry ei offentleg transportrute frå sentrum i Nantes til eit offentleg bad han hadde bygd. Han merka raskt at folk var like interesserte i å gå av på stader undervervegs på ruta, og endra henne til ein *voiture omnibus*, eller ‘vogn for alle’, som frakta passasjerar og post frå stad til stad. Hans omnibus hadde trebenkar langs kvar side av køyretøyet, og passasjerar gjekk på bak.

I 1828 skipa Baudry selskapet Entreprise générale des omnibus de Paris, medan sonen hans Edmond Baudry grunnla to liknande selskap i Bordeaux og Lyon. I juli 1829 blei det rapportert om eit nytt køyretøy, ein «omnibus», som gjekk frå Paddington til City of London, drive av George Shillibeer. Dette året blei det også starta ei omnibusteneste i New York av Abraham Brower, som gjekk langs Broadway frå Bowling Green.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Public transport bus service|Public transport bus service]]» frå ,  den 11. november 2023.*
Symre

**Symre** (av sommar, tyder eigenleg 'blom som varslar om sommar') kan visa til:

* Symreslekta (*Anemone*), ei planteslekt
Ulike symrer:
* Alpesymre (*A. narcissiflora*) 
* Blåsymre (*(Hepatica nobilis*), blåveis
* Geitsymre (*A. nemorosa*), også kalla kvitsymre eller kvitveis 
* Gulsymre (*A. ranunculoides*)
* Haustanemone (*A. hupehensis*) 
* Kronsymre (*A. coronaria*) 
* Filtsymre (*A. sylvestris*) 
* Kvitsymre eller kvitveis (*A. nemorosa*)
* Kusymre (*Primula vulgaris*)
* Vårsymre (*A. blanda*) 

;Andre tydingar
* Symra, ei diktsamling av Ivar Aasen
* Symra kino i Oslo
* Leikarringen Symra
* Tidsskriftet Symra, eit norsk-amerikansk tidsskrift

;Personar med namnet
*Agnes Symra, norsk skodespelar

## Kjelder
Mick Woodmansey

**Mick «Woody» Woodmansey** () er ein engelsk trommeslagar frå Driffield i Yorkshire, mest kjend for arbeidet sitt med David Bowie og The Spiders from Mars. Han spelte på Bowie-albuma *[[The Man Who Sold the World]]* (1970), *[[Hunky Dory]]* (1971), *[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]* (1972) and *[[Aladdin Sane]]* (1973).

Woodmansey vart erstatta i The Spiders from Mars av Aynsley Dunbar, som spelte på det neste albumet til Bowie i 1973, *[[Pin Ups]]*. Woodmansey danna The Spiders from Mars for eitt album, i lag med bassisten Trevor Bolder. Dei måtte nytte Dave Black på sologitar fordi Mick Ronson var utilgjengeleg og Pete McDonald song solovokal. Dei hadde med seg klaverspelaren Mike Garson, som hadde vore ein viktig del av bandet til Bowie i Ziggy Stardust-tida. Bowie medverka ikkje i det heile til albumet kalla *The Spiders From Mars*.

Etter at the Spiders var endeleg oppløyst, danna han bandet Woody Woodmansey's U Boat, med Phil Murray, Frankie Marshall, Phil Plant og etter kvart Martin Smith, og dei gav ut debutalbumet *U Boat* i 1977. 

Woodmansey har òg spelt med Art Garfunkel.

Han spelte i bandet Cybernauts, og er i dag trommeslagar i 3-D.

## Diskografi
### Med David Bowie
**[[The Man Who Sold the World]]* (1970)
**[[Hunky Dory]]* (1971)
**[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]* (1972)
**[[Aladdin Sane]]* (1973)
**[[Ziggy Stardust - The Motion Picture]]* (konsertopptak frå 1973, gjeven ut i 1983)
**[[Santa Monica '72]]* (konsertopptak frå 1972, gjeven ut i 1994)

### Med Dana Gillespie
**[[Weren't Born a Man]]* (1974)

### Med The Spiders From Mars
**[[Spiders from Mars]]* (1976)

### Med  Woody Woodmansey's U-Boat
**[[Woody Woodmansey's U-Boat]]* (1977)

### Med Cybernauts
**[[Cybernauts Live]]* (2001)

### Med 3-D
**[[Future Primitive]]* (2008)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Mick Woodmansey|Mick Woodmansey]]» frå ,  den 28. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*Den offisielle heimesida
Slavofil

**Slavofil** er ei nemning brukt om medlemer av ei intellektuell rørsle som frå 1820-talet var aktiv i den offentlege meiningsutvekslinga i fleire land i den austlege delen av Europa. Dei tsjekkiske og russiske tidlege representantane for posisjonen danna gjennom panslavisme ein opposisjon til dei som arbeidde for at Russland og andre land i Aust-Europa skulle ta etter Vest-Europa. Den mest aktive fasen for rørsla varte frå den slaviske kongressen i Praha i 1848 og fram til 1860, då ungtsjekkarane oppstod, medan den leiande slavofile i Russland døydde.

## Historie
Omgrepet «slavofil» vart teke i bruk i Tyskland, av Georg Wilhelm Friedrich Hegel og Friedrich Schelling, om eit heroisk ideal hevda av entusiastiske slavarar som hadde studert i nettopp Tyskland. Diskusjonen mellom dei vestlegsinna og dei slavofile starta då Pjotr Tsjadajev i 1836 kom med sitt «første filosofiske brev». Han fordømte der Russlands negative sider og karakteriserte landet som tilbakeståande.

Pionerar innan den reint litterære og historiske erindringskulturen hos slavarane var tsjekkarane Josef Dobrovský, Frantisek Palacky og den tsjekkofile slovaken Ján Kollár. Hos russarane dominerte teologen Aleksej Khomjakov og framfor alt brørne Ivan og Konstantin Aksakov og brørne Peter og Ivan Kirejevskij. Tsjekkarane bringa etter 1848 fram dei første austroslavistane, russarane utvikla etter 1860 både panslavisme og panrussisme.

## Klassifisering
I motsetning til dei vestlegsinna som stridde for ei europeisering av Russland, prisa dei slavofile det «originale russiske», som folketonen *Igors song*. Dei framheva, takk vere August von Haxthausen og hans verk frå 1847, *Studiar av indre tilhøve i Russland ...*, det russiske landsbysamfunnet mir, som dei såg som ein utvida familie.

Med sine tenkemåtar fremja dei slavofile opplysningstidas idear, dei kravde liveigenskapen avskaffa og opplysning av folket.

## Liste over andre russiske slavofile
Desse karane var meir eller mindre vedkjennande slavofile. Dei seinare er rekna som representantar for panslavisme og panrussisme.
*Vladimir Dal 
*Nikolai Danilevskij
*Fjodor Dostojevskij 
*Nikolaj Gogol 
*Ivan Iljin 
*Aleksandr Solsjenitsyn 
*Fjodor Tjuttsjev

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Slawophile|Slawophile]]» frå ,  den 28. april 2011.*
Vassborne sjukdommar

**Vassborne sjukdommar** er sjukdommar som kjem av patogene mikroorganismar som vert overførte direkte når ein drikk vatn med smitte i. Dessutan kan inntak av dei same bakteriane vere kjelde til matforgifting dersom ein brukar vatnet i matlaging. Ifølgje Verdshelseorganisasjonen (WHO) utgjer diarésjukdommar omtrent 4,1&nbsp;% av sjukdommane i verda – gjennom målet «Global burden of disease» (GBD) – og dei er årsak til 1,8 millionar dødsfall kvart år. Eit overslag viser at 88&nbsp;% av dette igjen skuldast dårleg vassforsyning, hygiene og sanitære forhold, og at ein finn det mest hyppig hjå born i utviklingsland. Vassborne sjukdommar kan kome av protozoar, virus eller bakteriar, og mange av dei er tarmparasittar.

Til og med før ein hadde oppdaga bakterieteorien var det vanleg praksis å sverje til øl, vin og te i staden for vatne. Om karavanane som kryssa Sentral-Asia langs silkevegen, skriv oppdagaren Owen Lattimore at: «Grunnen til at vi drakk så mykje te, var det dårlege vatnet. Reint vatn, ukokt, drikk ein aldri. Det finst ei overtru om at det fører til blemmer på føtene.»

## Kjelder
*«Waterborne diseases» på Wikipedia på engelsk, innhenta 28. april 2011.

### Referansar
Limbé

**Limbé** (haitisk: *Lenbe*) er ein by med 32&nbsp;645 innbyggjarar (2005) i departementet Nord i Haiti. Kommunen med same namn har 69&nbsp;256 innbyggjarar. Byen ligg 25 km frå departementshovudstaden Cap-Haïtien. 

Byen ligg ved Limbéelva. Sjølv om avskoginga i resten av landet er høg, er dalen langs denne elva framleis svært grøn. 

I byen ligg sjukehuset *Bon Samaritaine* («Den miskunnsame samaritanen»), der det er gjort mykje forsking på malaria. Vidare finn ein museet *Musée de Guahaba*, som er kjent for tainokunst, i byen.

## Kjelder
*«Limbé» frå Wikipedia på bokmål og riksmål, innhenta 28. april 2011.


Fil:Limbe_river_from_Camp_coq_-_Haiti.JPG|Limbéelva
Fil:Limbe Jan 1997 (2).jpg|Le Musée de Guahaba
Edvard-prisen

**Edvard-prisen** er ei utmerking innan norsk musikk som vert utdelt årleg av TONO, opphavsrettsorganisasjonen for musikarar og komponistar. Prisen er ei vidareføring av prisen Årets verk, som vart delt ut frå 1965 til 1996. Edvard-prisen, som vart utdelt for fyrste gong i 1998, kan berre gjevast til medlemer i organisasjonen. Målet er å styrkja musikklivet og auka merksemda rundt norske komponistar og tekstforfattarar og verka deira.  

Talet på prisklassar har variert sidan byrjinga. Frå og med utdelinga for 2007 har det vorte delt delt ut pris i 4 klassar:
* Samtidsmusikk
* Populærmusikk
* Open klasse
* Tekstpris

Vinnaren i ein kategori mottek 50 000 kroner, *EDVARD-trofeet* (design: Bruno Oldani) og ein diplom. Trofeet førestiller Edvard Grieg, som har gjeve namn til prisen.
Prisane for 2007 og 2008 vart delt ut samla under TONO sin jubileumskonsert 27. november 2008.

## Vinnarar
### 1998

### 1999

### 2000

### 2001

### 2002

### 2003

### 2004

### 2005

### 2006

### 2007

### 2008

(Prisen blei ikkje utdelt i 2009.)

### 2010

### 2011

### 2012

### 2013

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Edvard-prisen|Edvard-prisen]]» frå ,  den 29. april 2011, og oppdatert frå same kjelda 27. november 2013.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Heimeside hos TONO
Télévision Nationale d'Haïti

**Télévision Nationale d'Haïti** (TNH) er den statlege fjernsynskringkastaren i Haiti. Han vart stifta 23. desember 1979 under Informasjons- og koordineringsdepartementet, og var den andre fjernsynsstasjonen i Haiti etter Télé Haïti som hadde kanal 2 og 4, der den sistnemnde var på engelsk. TNH sender både på fransk og haitisk.

I 1987 vart han slått saman med den statlege Radio Nationale til eit nettverk som vart kalla RTNH (*Radio Télévision Nationale d’Haïti*) og i 1995 tok Kulturdepartementet i Haiti over nettverket.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Télévision Nationale d&#39;Haïti|Télévision Nationale d&#39;Haïti]]» frå ,  den 29. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
* Nettstaden til TNH
Årets verk

**Årets verk** var ein musikkpris som vart skipa av TONO og utdelt av NOPA. Prisen vart delt ut for fyrste gong i 1965 og sidan årleg fram til og med 1996. Det varierte kor mange prisar som vart utdelt kvart år. Fram til 1986 vart det berre utdelt prisar innan musikk, men frå og med 1987 vart det også delt ut prisar innan tekst. Frå og med 1998 vart Årets verk erstatta av opphavsmannsprisen Edvard-prisen som er eit samarbeid mellom Norsk Komponistforening, NOPA og TONO. 

## Vinnarar

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Årets verk|Årets verk]]» frå ,  den 29. april 2011.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Oversikt over vinnere hos TONO
Lagtinget på Færøyane

**Lagtinget** (færøysk *Løgtingið* , eller *Føroya løgting* ) er den færøyske nasjonalforsamlinga. Som med Alltinget på Island og Tynwald på Man kan denne tingtradisjonen sporast tusen år tilbake i tid, og forsamlinga er dermed blant dei eldste i verda.

## Soge
Fram til 1557 blei tinget halde utandørs på Tinganes, om lag to gonger i året. Ingen av lovene var skrivne ned, så desse måtte hugsast av lovseiemannen (*løgsøgumaðurin*), som leidde tinget. Det noverande Lagtingshuset (*Løgtingshúsið*), eit trehus frå 1856, ligg sentralt i sentrum av Tórshavn ved sidan av det moderne kontorbygget til Lagtinget med dagens møtesal. Møta blir i dag leidde av lagtingsformannen.

Sidan Heimestyreloven av 31. mars 1948 blei verksam har færøyingane vald si eiga nasjonalforsamling og regjering. Lagtinget har 33 medlemmer frå seks parti, alle direktevalde i éin valkrins. Røysteføre er alle over 18 år. Riksombodsmannen representerer Danmark på Færøyane og deltek i møte på Lagtinget utan røysterett.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Lagtinget (Færøyene)|Lagtinget (Færøyene)]]» frå ,  den 29. april 2011.*  


## Bakgrunnsstoff

*
* Soga om Lagtinget hjå Løgtingið.
Kalifeltspat

**Kalifeltspat** er ei feltspatgruppe som omfattar sanidin, ortoklas, mikroklin og adular. Ho har kjemisk formel KAlSi3O8.

Når kalifeltspat vert omtala som handelsvare, er det oftast snakk om mikroklinperthitt.

## Kjelder
*«Kalifeltspat» hjå Store norske leksikon, innhenta 29. april 2011 (lisensiert under CC-BY-SA).
Aksling

Ein **aksling** er ein maskindel som vert nytta for å festa/bera roterande delar som hjul, reimskiver, og så vidare. Akslingar kan vera fast monterte eller rotera. Fast monterte akslingar kan vera direkte festa, eller opphengt i fjører. Roterande akslingar er opplagra i ei eller anna form for lager, som til dømes glidelager eller kulelager. 

## Akslingar på køyretøy

Akslingar vert nytta for å festa hjula på køyretøy. Vogner for hest har ofte akslar festa direkte til ei ramme, eller ved hjelp av fjører. På traktorar, skogsmaskinar, anleggsmaskinar og liknande er akslingane sjeldan avfjøra, men den eine akselen er pendlande opphengt. Lastebilar og terrengbilar har avfjøra stive akslingar, der fjørene kan vera bladfjører eller luftfjører. Personbilar har uavhengig fjøring på kvart hjul, med stutte akslingar som kvart hjul er festa til. 

## Akslingar nytta i motorar

Veivakselen i stempelmotorar vert utsett for store bøyekrefter og er opplagra på fleire stader, som oftast er det eit lager på kvar ende og mellom kvar råde. Veivakslar må lagast med høg presisjon er og eit døme på kompliserte akslingar. Firetaktsmotorar, og nokre totaktsmotorar, har ein kamaksel som syter for å opna og stenga ventilane i topplokket til rett tid.
Mellomaksel

**Mellomaksel** er ein aksling som overfører effekten frå girkassen til drivakselen på motorkøyretøy. Ettersom drivakselen ofte er avfjøra har mellomakselen kardanledd i begge endar. 

## Bruk av mellomakslingar
Lastebilar som er bakhjulsdrivne har ein lang mellomaksel frå girkassen til bakakselen. Lastebilar med firehjulsdrift har to mellomakslar, ein frå girkassen til bakakselen og ein frå girkassen til framakselen. På bilar med tandemdrift er det i tillegg ein stutt mellomaksel mellom dei to boggiakslane. 

Personbilar med bakhjulsdrift eller firehjulsdrift har òg mellomaksel, men dei fleste moderne personbilar har framhjulsdrift og treng ikkje mellomaksel.

Anleggsmaskinar og skogsmaskinar har ofte fire- eller sekshjulsdrift. Mange av desse har fleire mellomakslar, med det er òg mange som har hydrostatisk drift og difor ikkje har mellomakslingar.
Luftfjør

**Luftfjør**, eller **pneumatisk fjør**, er ein belg eller sylinder fylt med luft, eller annan gass. Dei vert ofte nytta på lastebilar og tilhengarar som påhengsvogner, slepvogner og semitrailerar. Luftfjører har mange føremonener over bladfjører. Ved å endra lufttrykket kan stivheita tilpassast lasta, eller høgda på køyretøyet kan meir endrast. At høgda kan endrast er svært nytting ved til/frå-kopling av semitrailerar og vekselplattar. 

## Sjå òg
* Bladfjør
* Støytdempar
Aktuator

**Aktuator** er ein komponent som omset ein elektrisk straum (straumstyrt) eller ei elektrisk spenning (spenningsstyrt)  til ei mekanisk rørsle. Den mekaniske rørsla kan nyttast direkte, eller til å styra hydrauliske eller pneumastiske ventilar. 

Aktuatorar av ulike slag har stor utbreiing i mekatroniske system, innan skipsautomatisering, på anleggsmaskinar, lastebilar osb.
Tandemboggi

**Tandemboggi** er ein boggi med drift på begge akslane. Lastebilar som vert nytta innan bygg- og anleggsarbeid eller som tømmerbilar er ofte utstyrte med tandemboggi. Slike bilar kan òg ha drift på framhjula. Skogsmaskinar og anleggsmaskinar, som dumperar, har òg ofte tandemboggi. 

Ein av dei fyrste lastebilprodusentane til å nytta tandemdrift tykkjest ha vore Scania-Vabis, som i 1924 inførte tandemdrift på ein lastebil med ei nyttelast på 6 tonn.

## Kjelder
Radiator

**Radiator** er ein varmevekslar som overfører terminsk energi frå eit medium til eit anna, som til dømes frå vatn til luft, eller omvendt. Termisk energi vert alltid overført frå mediet med den høgste temperaturen til mediet med lågaste temperaturen. 

## Verkemåte
For å få så effektiv overføring av termisk energi som mogeleg må ein syta for at det er liten termisk motstand mellom dei to media ein ynskjer å utveksla termisk energi mellom. Det oppnår ein gjennom å nytta materialar med god termisk leiingsevne (som metall) og ved å gje radiatoren eit stort areal. Ved å auka differensen mellom væske og luft oppnår ein òg å få overført meir termisk energi. Dette krev ofte at ein aukar væske og luftstraumen forbi veggane i radiatoren ved hjelp av pumper og vifter.

## Bruk av radiatorar
### Kjøling av forbrenningsmotorar
I forbrenningsmotorar med veskekjøling til dømes vert det nytta radiatorar for å overføra termisk energi frå kjølevatnet til luft. Dette er naudsynt på grunn av at forbrenningsmotorar har liten verkningsgrad, så ein stor del av energien i drivstoffet går over til termisk energi og aukar temperaturen på kjølevæska. Når ein plasserer ein radiator i eit køyretøy ynskjer ein at radiatoren skal ta så liten plass som mogeleg. Ein let difor temperaturen på kjølevæska i motoren ligga rett under kokepunktet, slik at temperaturdifferansen mellom kjølevæska og lufta rundt køyretøyet vert så stor som mogeleg. Ved å lata kjølevæska ha litt overtrykk kan kokepunktet, og difor kjølevæsketemperaturen, aukast litt. For at kjølevæska skal sirkulera snøgt nok gjennom motoren og radiatoren vert det nytta kjølevatnpumper. Likeeins vert det nytta kjølevifter for å auka luftsirkulasjonen gjennom radiatoren.

### Oppvarming og avkjøling av bygningar
I samband med sentralfyring i bygningar vert det nytta radiatorar for å overføra termisk energi frå vatn til luft. Varmepumper nyttar òg radiatorar for å overføra termisk energi frå væske til luft, eller omvendt. I sentralfyringsanlegg og varmepumper vert det nytta pumper for å auka sirkulasjonen av væska i systemet. Varmepumper nyttar òg ofte vifter for å auka luftsirkulasjonen gjennom varmevekslarane, medan radiatorar i sentralvarmeanlegg vanlegvis har så stort areal at det ikkje er naudsynt med vifter. Når ein ikkje nyttar vifter unngår ein problemet med viftestøy.  

### Elektronikk
Dei fleste effektforsterkarar nyttar kjøleribber, men det finst døme på bruk av væske-til-luft-radiatorar. Dei fleste datamaskinar nyttar og kjøleribber med viftekjøling, men væske-til-luft-radiatorar har vore nytta både i store vektordatamaskinar (superdatamaskinar) og i personlege datamaskinar. 

## Sjå òg
* Oljekjølar
* Varmevekslar
Bryllaupet mellom prins William og Kate Middleton

**Bryllaupet mellom prins William og Kate Middleton** fann stad 29. april 2011 i Westminster Abbey i London. William, som er nummer to i arvefylgja til den britiske trona og til det britiske samveldet, møtte Kate Middleton for fyrste gong i 2001, då han og Kate studerte ved University of St Andrews. Trulovinga vart inngått 20. oktober 2010 og kunngjort 16. november same år.

## Deltakarar
Brura var Catherine, hertuginne av Cambridge, tidlegare kjend som Kate Middleton, og brudgommen var prins William, hertug av Cambridge, tidlegare kjend som prins William av Wales. Trulovaren til brura var den yngre systera hennar, Philippa Middleton, kjend som Pippa. Trulovaren til brudgommen var hans yngre bror prins Henry, kjend som Harry. Det var heile tre prestar som heldt vigsla; Domprosten i Westminster, biskopen av London og erkebiskopen av Canterbury, Rowan Williams. Sistnemnte stod for sjølve vigsla.

### Gjestelista
Rundt 1900 gjestar var inviterte til bryllaupet. Mellom dei var sjølvsagt den britiske kongefamilien og Kate Middleton sin familie, og saman med vener av brura og brudgommen utgjorde dei over halvparten av gjestelista. Elles var ei rekkje kongelege frå andre land, fleire militære tenestemenn, statsoverhovud, sentrale politikarar, representantar for Williams veldedige organisasjonar og nokre utvalde kjendisar inviterte. Også postmannen, pubeigaren, slaktaren og fleire andre frå Buckleberry, heimbyen til Catherine, skal ha fått invitasjon.

#### Kjendisar
Nokre av kjendisane som deltok var David og Victoria Beckham, Guy Ritchie, Elton John og komikaren Rowan Atkinson.

## Titlar
Etter bryllaupet fekk Catherine Elizabeth Middleton, kjend som Kate Middleton tittelen *Hertuginne av Cambridge*. Prins William Arthur Philip Louis av Wales fekk i tillegg til tittelen *Prins av Wales*, titlane *Hertug av Cambridge*, *Greve av Strathearn* og *Baron av Carrickfergus*.

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Bryllaupet mellom prins William og Kate Middleton|Bryllaupet mellom prins William og Kate Middleton]]» frå ,  den 30. april 2011.*
Asahikawa

er ein by i Kamikawa subprefektur på Hokkaido i Japan. Han er den nest største byen på Hokkaido, etter Sapporo, og den største på Nord-Hokkaido. Han har status som hovudbyen i subprefekturet og som japansk «kjerneby» (chūkakushi). Asahikawa har ei flatevidd 747,6 km². I 2008 hadde han eit folketal rekna til 356&nbsp;000 og ein folketettleik på 476 menneske per km². Byen er mellom anna kjend for Asahiyama dyrehage, den nordlegaste dyrehagen i Japan, brua Asahi-bashi, og ein lokal type nudlar, Asahikawa-ramen. 

Asahikawa vart grunnlagd i 1922 og folkesett av etniske japanarar. Ordet «asahi» tyder 'solstrålar' på japansk og «kawa» tyder 'elv'. Namnet byggjer på ei feilomsetjing av ainu-elvenamnet  *Chiu Pet* ('bølgjeelv) som vart oppfatta som *Chu Pe* ('solelv'). 

Asahikawa ligg midt i Kamikawa-dalen med fjellkjeda Taisetsuzan rundtom. Det renn over hundre elvar og bekker gjennom  byen, og over 740 bruer kryssar dei. Den sentrale brua Asahi-bashi over Ishikarielva vart fullført i 1932 og er vorten eit av symbola på byen. Byen ligg i eit rikt jordbruksdistrikt. Han er òg ein viktig industriby med bryggjeri og produksjon av tremasse, papir, kjemikalie og bomullsstoff.

Asahikawa lufthamn er ein regional flyplass som hovudsakleg har innanriksruter. Fleire av dei er berre i drift visse delar av året.

## Kjelder

*«Asahikawa City Trivia» ved asahikawa-tourism.com

----
**Denne artikkelen inneheld stoff frå [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Asahikawa,_Hokkaid%C5%8D&oldid=425402815  «Asahikawa, Hokkaidō]» frå ,  den 30. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff
Tandem

**Tandem** kan syna til:

* Tandemboggi
* Tandemdampmaskin
* Tandemhelikopter (helikopter med to rotorar)
* Tandemspann (to hestar etter kvarandre)
* Tandemsykkel
* Tandemtraktor
Langtransport

**Langtransport** er transport over langa avstandar. Ofte forbind ein langtransport med transport etter vegen på vogntog, men transport på jarnbane, båt og fly er òg langtransport. I dag vert meir og meir varer transporterte over lange avstandar. Til dømes vert laks frå norske oppdrettsanlegg transportert til kundar i ulike europeiske land i frysebil.
Presenning

**Presenning** er ein kraftig duk som vert nytta for å dekka over og verna ulike ting mot ver og vind. Presenningar er laga av vasstett materiale, som til dømes kanvas eller polyester dekt med ei eller anna form for plastmateriale. 

Ordet «presenning» kjem via lågtysk *presenning, persenni(n)g* frå fransk *préceinte* for 'kleding, vern'. Dette igjen er avleidd frå latin *praecinctus*, 'omgjeve'.

Presenningar vert nytta til å dekka og halda på plass stykkgods under transport og lagring, til å verna båtar i opplag mot regn og snø osb. På byggjeplassar nyttar ein ofte presenningar for å verna materialstablar og andre byggmaterialar. 

## Kjelder
Philips Records

**Philips Records** er eit plateselskap som vart stifta i 1950 som Philips Phonografische Industries (PPI) av det nederlandske elektronikkforetakett Philips. I 1962 stifta Philips Records og Deutsche Grammophon eit fellesforetak med namnet Phonogram.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

*
Ragazzo Solo, Ragazza Sola

«**Ragazzo Solo, Ragazza Sola**» er ein versjon av den første hitsingelen til David Bowie, «Space Oddity» med italiensk tekst skriven av Mogol. 

Denne spesielle versjonen av «Space Oddity» vart laga for den italienske marknaden i november 1969. To italienske band, Equipe 84 og The Computers hadde alt spelt inn sine eigne italienske versjonar av «Space Oddity» og plateselskapet til Bowie følte truleg dette som ein trugsel for sjansane til Bowie sin eigen versjon i Italia. I staden for å omsetje den originale versjonen, skreiv Mogolo ein ny tekst, ei kjærleikssoge om eit ungt par som møtes på toppen av eit fjell, «Ragazzo Solo, Ragazza Sola» tyder «Einsam gut, einsam jente».

Denne versjonen vart seinare gjeven ut på albumet *[[Rare av David Bowie|Rare]]* å deluxe utgåva av albumet *[[Space Oddity]]* i 2009. 

## Innhald
# «Ragazzo Solo, Ragazza Sola» (Bowie, Mogol) – 5:15
# «Wild Eyed Boy from Freecloud» (Bowie) – 4:59

## Medverkande
* Produsent: Gus Dudgeon

* Musikarar:
** David Bowie – Vokal, gitar, stylophone
** Herbie Flowers – Bass
** Terry Cox – Trommer
** Rick Wakeman – Mellotron
** ukjend strykeseksjon
Rykodisc

**Rykodisc Records** er eit amerikansk plateselskap. Det er eigd av Warner Music Group, opererer som ei eining under WMG sitt Independent Label Group og vert distribuert via Alternative Distribution Alliance.

Platselskapet hevda å vere det første sjølvstendige selskapet i USA som berre gav ut plater på CD, og vart stifta i 1983. Seint i 1980-åra byrja selskapet òg å gje ut kassettar med høg kvalitet og vinylar under namnet Ryko Analogue.

Rykodisc hadde suksess med nyutgjevingar på CD av artistar som Elvis Costello, David Bowie, Yoko Ono, Frank Zappa, Nine Inch Nails, Robert Wyatt, og Mission of Burma. Rykodisc har framleis rettane til katalogane til Zappa og Mission of Burma.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Rykodisc|Rykodisc]]» frå ,  den 30. april 2011.*  


## Bakgrunnsstoff
*
Holy Holy

«**Holy Holy**» er ein song av David Bowie gjeven ut som singel i januar 1971. Han vart spelt inn i november 1970, etter *[[The Man Who Sold the World]]* var ferdig, sidan det ikkje var nokre klåre singlar på dette albumet. Som dei førre singlane til Bowie selde han dårleg og nådde ikkje salslistene.

På denne tida var Marc Bolan i T.Rex ei stor inspirasjonskjelde for Bowie. På denne songen, i følgje *[[NME]]*-redaktørane Roy Carr og Charles Shaar Murray, «påverka Bolan Bowie så mykje at det nesten var snakk om å vere besett av ein demon». B-sida til singelen var ein annan Tyrannosaurus Rex-aktig song kalla «Black Country Rock». Bowie spelte «Holy Holy» på britiske Granada Television ikledd ein kjole, som han òg hadde på seg på omslaget til den britiske utgåva av *The Man Who Sold the World*, som snart kom ut.

Ein meir oppjaga versjon av songen vart spelt inn i 1971 for *[[The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars]]*. Han kom derimot ikkje med på albumet, men vart sidan gjeven ut som B-sida til «Diamond Dogs» i 1974. Denne versjonen vart òg gjeven ut som bonusspor på Rykodisc-utgåva av *[[The Man Who Sold the World]]* i 1990 (trass i at omslaget omtalar songen som den originale innspelinga), samt på bonusplata til *Ziggy Stardust - 30th Anniversary Reissue* i 2002. Bowie sjølv la ned veto mot å ta med den originale innspelinga, seint i stadiet, og singelutgjevinga frå 1970 var derfor den einaste offisielle utgjevinga av originalen, fram til han kom med på *Re:Call 1*, ein del av samlinga *[[Five Years (1969–1973)]]* som kom i 2015.

Teksten hintar om at Bowie har lese Aleister Crowley. Linja om «just the righteous brother» er ein referanse til Order of the Golden Dawn, som Crowley hadde høyrt til. Heile songen er ein hymne for sexmagi, medan teksten flyttar seg frå grunnleggjande forføring (verset) til ein orgie i refrenget.

## Innhald

## Medverkande
* **Produsentar**:
** Herbie Flowers på «Holy Holy»
** Tony Visconti på «Black Country Rock»
* **Musikarar**:
** David Bowie: vokal, gitar
** Mick Ronson: gitar
** Alan Parker: gitar på «Holy Holy»
** Herbie Flowers: bass på «Holy Holy»
** Tony Visconti: bass på «Black Country Rock»
** Barry Morgan: trommer på «Holy Holy»
** Mick Woodmansey: Trommer

## Andre versjonar
«Holy Holy» vart innspelt av Rozz Williams sitt deathrock-band, Shadow Project, for debutalbumet deira.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Holy Holy|Holy Holy]]» frå ,  den 30. april 2011.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
**Pegg, Nicholas, *The Complete David Bowie*, Reynolds & Hearn Ltd, 2000, ISBN 1-903111-14-5

## Bakgrunnsstoff
*
Hakodate

**Hakodate** er ein by i Japan, den tredje største på Hokkaido med 287&nbsp;691 innbyggjarar (2008). Han ligg  i ei naturleg hamn på sørspissen av øya, ved Tsugarusundet, med Aomori på den andre sida av sundet. Hakodate er hovudby i Oshima prefektur.

## Historie

Området var opphavleg folkesett av ainuar, som hadde ein fiskelandsby kalla Usukeshi (ainu for 'bukt') her. I 1454 bygde japanaren Kono Kaganokami Masamichi eit herskapshus her, og dette blir rekna for grunnlegginga av byen. Forma på huset gav namn til Hakodate, som tyder 'boksehus'. Etter at Masamichi døydde blei sonen og familien drivne frå området av ainuar, og slo seg ned i Kameda i nærleiken.  Det var ei pågåande ulmande konflikt mellom ainuar og væpna japanske kjøpmenn som byrja slå seg ned på Oshima-halvøya i dette tidsrommet. Frå 1669 til 1672 reiste ainuane seg i opprør under leiing av Shakushain, før dei blei endeleg slått av japanarane.

I 1741 flytta Matsumae-familien administrasjonen av halvøya frå Kameda til Hakodate. I 1779 tok Tokugawa-shogunatet direkte kontrollen over byen. Hakodate fekk stor tyding som hamneby frå 1700-talet av, særleg frå 1854, då byen vart opna for handel med utlandet som ein av dei første i Japan. Fleire vestlege land oppretta konsulat her, og frå kapellet i det russiske konsulatet skal Nikolai av Japan ha introdusert ortodoks kristendom til landet. Like ved blei det også bygd andre misjonærkyrkjer.

Hakodate var sentral under Boshinkrigen mellom Tokugawa-shogunatet og Meiji-keisaren etter opninga av Japan. Vinteren 1856 flykta opprørsleiaren frå shogunatet, Enomoto Takeaki, til Hakodate med restane av marinestyrkene sine og ein handfull franske rådgjevarar. Dei 
slo seg ned i borga Goryōkaku og grunnla republikken Ezo den 25. desember. Opprørarane blei nedkjempa under slaget ved Hakodate i  1869.
 
Etter den russisk-japanske krigen (1904–05) vart Hakodate ei viktig heimehamn for fiskeflåten i det nordlege Stillehavet. I 1922 fekk byen storbystatus.

Under andre verdskrigen blei det oppretta eit tital fangeleirar her for krigsfangar. Hakodate blei ikkje så hardt råka av bombing som mange andre japanske byar, men 14. og 15. juli 1945 blei 400 hus øydelagde og ei ferje med 400 passasjerar søkkt. 

I 1976 flaug ein sovjetisk avhopparpilot, Viktor Belenko, til flyplassen i Hakodate.

1. desember 2004 blei byen nesten dobbelt så stor som før då byane Minamikayabe, Esan, Toi og landsbyen Todohokke blei slått saman med han.

## Næringsliv og transport
Hakodate er den viktigaste hamnebyen og fiskerihamna på Hokkaido, og har mykje fiskeforedlingsindustri, skipsbygging i tillegg til ein del petrokjemisk industri. 

Hakodate har jernbanesamband med Asahikawa og Aomori og ein flyplass med lokale flyruter og utanriksflygingar til Hong Kong, Taipei og Seoul. Seikantunnelen under Tsugarusundet bind saman Hokkaido med Honshu og gjer at Hakodate har både veg- og togsamband med sørøya. 

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

*Overview  ved city.hakodate.hokkaido.jp

**Denne artikkelen inneheld stoff frå [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Hakodate,_Hokkaid%C5%8D&oldid=426562522  «Hakodate, Hokkaidō]» frå ,  den 30. april 2011.*
Tohokuregionen

er ein tradisjonell japansk region som ligg nordaust på Honshu, den største av dei øyane som utgjer Japan. Regionen omfattar seks prefektur: Akita, Aomori, Fukushima, Iwate, Miyagi og Yamagata. Den største byen her er Sendai.

Urfolket emishi heldt til i dette området og gjorde motstand mot det japanske keisardømet frå 600- til 900-talet, då dei blei erobra.

Tohoku har lenge vore eit viktig jordbruksområde, og står for rundt 20 % av den japanske rishausten, sjølv om klimaet gjer at ein berre kan haust ei avling om året. Ris herfrå har gått til viktige område som Tokyo og Yokohama. I 1960-åra byrja ein utvikla jern-, stål-, sement-, papir-, petroleums- og kjemisk industri i området. Regionen har også mykje turisme.

Det kraftige jordskjelvet i mars 2011 fann stad like utanfor Tohokuregionen, og førte saman med den påfølgjande tsunamien til enorme skader.

## Kjelder

* *Denne artikkelen inneheld stoff frå [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=T%C5%8Dhoku_region&oldid=425718485  «Tōhoku region]» frå ,  den 30. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Kantoregionen

er ein tradisjonell japansk region som ligg aust på Honshu, den største av dei japanske øyane. Han omfattar området rundt Tokyo, som er den tettast folkesette delen av Japan. I 2017 budde det 43 284 547 menneske, rundt ein tredjedel av alle japanarar, her.

Kanto omfattar sju prefektur: Gunma, Tochigi, Ibaraki, Saitama, Tokyo, Chiba og Kanagawa. Dei største byane her er Tokyo og Yokohama; andre større byar er Kawasaki, Saitama og Chiba.

## Geografi
Kantosletta ligg i regionen og utgjer om lag 40 % av arealet. Resten av området består av ås- og fjellandskap som dannar grenser mot Chubu og Tohoku. Fjella Kantosanchi i vest er utbygde til vasskraftproduksjon.

## Historie
Kanto blei geografisk viktig under Kamakura- og seinare Edo-tida.

Området blei hardt råka av Kanto-jordskjelvet i 1923, som tok over  liv og la mykje av Tokyo og Yokohama i ruinar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen inneheld stoff frå [http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Kant%C5%8D_region&oldid=422078051  «Kantō region]» frå ,  den 30. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Greenwich (fleirtyding)

**Greenwich** kan visa til:

## I England
* Greenwich, eit område søraust i London
* Bydelen Greenwich i London

## Utanfor Storbritannia
;Antarktis
*Greenwich Island, ei av Sør-Shetland-øyane

;Australia
*Greenwich i New South Wales, ein forstad til Sydney

;Canada
*Greenwich Parish i New Brunswick
*Greenwich i Nova Scotia
*Greenwich i Prince Edward Island

;USA
*Greenwich Village på Manhattan i New York
Kanto

**Kanto** (eller Kantō) kan visa til:

*Kantoregionen i Japan
*Kantosletta i Kantoregionen
*Jiandao eller *Gando*, ein region i Mandsjuria i Kina

*Kantomusikk, ei italienski-inspirert form for tyrkisk musikk

## Sjå òg
**[[Canto]]*, latinsk og italiensk for 'song'
Kokardeblom

**Gaillardia** eller **kokardeblom** er ei planteslekt i korgplantefamilien. Plantane er fleirårige og ein finn dei naturleg i Nord- og Sør-Amerika.
Chuburegionen

er ein japansk region som dekkjer den midtre og breiaste delen av Honshu, hovudøya i Japan. Chuburegionen ligg vest for Kanto og aust for Kansairegionen. Han har kyst mot Japan- og Stillehavet. Fleire fjell, som dei japanske Alpanae og nasjonalfjellet Fuji, ligg her. Den største byen er Nagoya.

Ni prefektur ligg i Chubu: Aichi, Fukui, Gifu, Ishikawa, Nagano, Niigata, Shozuoka, Toyama og Yamanashi. 

Chubu blir tidvis også delt inn i tre mindre regionar: Hokuriku i nordvest, Kōshin'etsu i nordaust og Tōkai i sør.

«Chūbu-chihō» tyder 'den sentrale regionen'. Den sentrale flyplassen Chubu Centrair internasjonale lufthamn ligg på ei kunstig øy 35 km sør for Nagoya.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Chūbu region|Chūbu region]]» frå ,  den 30. april 2011.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Aase Nordmo Løvberg

**Aase Nordmo Løvberg** ()  var ein norsk operasongar. I ei årrekke song ho med Jussi Björling ved Kungliga Operan i Stockholm. Ho song under namngjetne dirigentar som Herbert von Karajan og sir Georg Solti.

Nordmo Løvberg debuterte i Oslo i 1948. I perioden 1952 til 1970 budde ho i Stockholm, avbrote av nokre opphald ved Wiens Statsopera og Metropolitan Opera i New York.

Av utdrag frå den norske yrkeskarrieren, kan ein nemne at ho vart lektor ved Musikkonservatoriet i Oslo 1970. Ho vart vidare professor ved Norges musikkhøgskole i perioden 1973–90 og var sjef ved Den Norske Opera frå 1978–81.

Ho var gift med Børt-Erik Thoresen (død 2011) og budde på Lillehammer siste delen av livet.

## Utmerkingar

* Løvberg vart tildelt Petter Dass-medaljen i 1978 «for å vera nordnorsk songstjerne.»
* Aase Nordmo Løvberg vart utnemnd til riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden 1957 og til kommandør i 1981. 
* Løvberg vann Lindemanprisen i 1990.
* Etter å ha avslutta yrkeskarrieren, fekk ho Gammleng-prisen i klassa veteran i 2000.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Biografi (NRK Klassisk)
Kungliga Operan

**Kungliga Operan** (som tidlegare heitte *Kungliga Teatern*) eller *Operan* i Stockholm er Sveriges nasjonalscene for opera og ballett. Av førestillingane på Kungliga Operans scene er 60 prosent opera og 40 prosent ballett. Operabygninga er blir òg omtalt som Kungliga Baletten og Kungliga Hovkapellet. Noverande sjef for Operan er Birgitta Svendén. Kungliga Operan ligg i kvartalet Norrström, mellom Gustav Adolfs torg og Kungsträdgården på Norrmalm i sentrale Stockholm.

## Bakgrunnsstoff

*
* Statens fastighetsverk om Operahuset Kungliga Operan 
* Eit gjennomarbeidd forslag för eit nytt operahus i Stockholm
* Maskeradeliv i mellomkrigstida  Essä om operamaskerader vid Kungliga Operan
Hestevogn

**Hestevogn** er ei vogn som vert dregen av ein eller fleire hestar. Ein kan nytta alt frå ein hest til eit spann på fire, seks, eller fleire hestar. Det finst eit utal ulike vogner for hest, både for transport av gods og folk. Tidlegare var dette ein vanleg transportmetode over heile verda, men i dag er dei for det meste erstatta av motorisert transport.
Bortsett frå i visse samfunn vert hestevogner no stort sett berre nytta i samband med spesielle høve, som bryllaup og paradar, hesteløp og turisme. 

## Nokre vogntypar
*Bikkvogn, einaksla vogn som kan tippast
*Diligence, lukka, firhjula vogn dregen av minst to hestar
*Gigg, tohjult einspent hestevogn
* Kalesjevogn, lett firehjuls vogn med kalesje
* Karét, stor, lukka vogn eller gallavogn
*Karjol, lett tohjulsvogn for éin person og skysskar
* Landauer, firehjult kalesjevogn trekt av to hestar
*Prærievogn, overdekt vogn brukt av nybyggjarar i Nord-Amerika
*Sledevogn, vogn som også kan brukast som slede
*Sulky, lett tohjult vogn brukt til travkøyring
* Teltvogn, vogn med tak av lerret eller liknande til lengre reiser
*Trille, lett firhjula vogn
*Troika, russisk vogn trekt av tre hestar

## Sjå òg
*Kusk

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Akeleieslekta

**Akeleieslekta** er ei planteslekt med om lag 60 til 70 fleirårige artar i soleiefamilien. Han er kjenneteikna av poseforma kronblad som ender i lange honningsporar som stikk opp mellom begerblada. 

Plantane er rekna som giftige. Akeleie har lenge vore dyrka som kulturplante, og var tradisjonelt brukt i urtemedisin.

Den vanlegaste akeleiearten i Noreg, akeleie (*Aquilegia vulgaris*),  finst forvilla frå klosterhagar og naturalisert i berg og urer i Sør-Noreg. Blomane er ofte blå, men finst også i mange andre fargar frå kvitt til blått eller raudt.

Avkok av akeleie har vore brukt som augedropar og mot øyreverk. Ein har nytta akeleievatn som middel mot epilepsi, medan eit avkok med vin blei drukke ved beinbrot.

*Colorado Blue Columbine* (*[[Aquilegia caerulea]]*) er delstatsblom for den amerikanske delstaten Colorado.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Aklejor i *Den virtuella floran*