open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Synapse

**Synapse** er ein overgang mellom to nerveceller der eit nervesignal kan overførast frå ei nervecelle til ein annan. Ein synapse består av ein aksonende, ei mottakarcelle og spalta mellom dei. Synapsespalten er ca. 20 NM brei, og er fylt med væske.

Ein nerveimpuls går langs ein nervefiber (akson) som ei elektrisk bølgje der eit oppbygga spenningspotensial over cellemembranen vert brote ned. Cellemembranen inneheld spenningsregulerte ionekanaler som vert styrt av membranpotensialet (elektrisk spenningsskilnad mellom cella si indre og ytre). Natrium+ og kalium+ ion vert pumpa gjennom desse ionekanalene. Når nerveimpulsbølgja er passert, vert det pumpa natriumioner, Na+, frå innsida av nervecellemembranen til utsida. Kaliumioner, K+, diffunderer inn i cella. Detta gjer membranpotensialet meir negativt. Denne rørsla av ion er ein kontinuerleg prosess, der resultatet er ein høg konsentrasjon av kaliumioner inne i cellene og høg konsentrasjon av natriumioner utanfor cellene. 

Når nerveimpulsen kjem langs den eine nervefiberen til akson-enden, vert kalsium-kanalane påverka til å opnast. Når mengda av kalsiumioner (Ca+) aukar i akson-enden, vert det frigjort transmittersubstansar som rask diffunderer over synapsespalta til mottakarcella og vert til bundne reseptorregulerte ionekanaler. Dette medfører at ionekanalene i mottakarcella opnast. Ion strøymer inn i cella og endrar membranpotensialet. Dersom terskelverdien (ca. -60 mV) vert nådd, startar ny nerveimpuls i motakercellen. 

Det finst mange kjemiske stoff som fungerer som transmittersubstansar i ulike typar synapser. Døme på desse er

* Acetylkolin
* Serotonin
* Noradrenalin

Mange medikament verkar på enzym som bryt ned eller byggjer opp transmittersubstansar. Enzyma aukar eller hemmar oppbygging eller nedbrytning av transmittorsubstanser. Desse medikamenta aukar eller hemmar synapsens evne til å overføra ein nerveimpuls til den neste nervecella. 

Det er sannsynleg at framtidig forsking vil gje mykje kunnskap om korleis dagens og medikamenta i framtida, rusmiddel, konserveringsmiddel, matvarer og miljøgifte verkar på enzym, transmittorsubstanser og cellevegger i ulike typar synapser.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Synapse|Synapse]]» frå ,  den 6. juli 2018.*
Bernt Bjelke Lund

**Bernt Bjelke Lund** () var ein norsk jurist frå Oslo, son til Jens Michael Lund.

Bernt Bjelke Lund vart cand.jur. i 1922 og var høgsterettsadvokat frå 1929. Under andre verdskrigen var han sjef for den juridiske avdelinga i Nortraship, fyrst stasjonert i London og sidan i New York. Jamsides var han formann 1940-42 i den norske krigsretten i Storbritannia og medlem 1940-43 i representantskapet i Noregs Bank. I 1945-46 redigerte han 'Norsk Retstidende'. Frå 1946 var han direktør i Skibsfartens Arbeidsgiverforening og frå 1948 i Norges Rederiforbund.

Lund gav ut boka *Boikottdomstolens dommer 1933-38*.

## Kjelder
Norsk Allkunnebok. VIII. bandet. 1957
Henrik Mathiesen

**Henrik Mathiesen** () var ein norsk forretningsmann, historikar og illustratør frå Strinda i Sør-Trøndelag.

Mathiesen var son til ein forretningsmann og proprietær. Han dreiv sjølv forretning og gardsbruk ei tid. I godt vaksen alder utdanna han seg i teikning i København og var ei tid vitskapleg teiknar for Oluf Rygh ved Universitetet i Kristiania. Seinare arbeidde han mykje saman med arkeologen Ingvald Undset og han illustrerte på 1890-talet Ole Andreas Øverland si noregssoge i to band.

Frå midten av 1880-åra engasjerte Mathiesen seg sterkt for kulturminnevernet, særleg for Nidarosdomen og andre mellomalder-bygg. Gjennom sitt omfattande arbeid med Trondheim og Trøndelags historie var han på mange vis ein føregangsmann i granskinga av norsk byhistorie. Han formidla den lokale og nasjonale soga både ved tallause foredrag og gav ut eit stort tal tidsskrift- og avisartiklar, sogehefte og bøker.

Politisk var Mathiesen ein radikal Venstre-mann som stridde for at Trøndelag og det trøndske skulle stå sentralt i den norske «nasjonalånden». Både grunnlegginga av Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum i 1893 og gjenopplivinga av olsokfeiringa i 1897 høyrde med i den målsettinga.

## Kjelder
*lokalhistoriewiki
Nervegift

**Nervegift** er gift som angrip hjernen og andre delar av nervesystemet i kroppen. Nervegift produsert av levande organismar vert kalla neurotoksin. Gifta kan verka gjennom å påverka aksjonspotensialet til nervecellene eller gjennom å verka på signaloverføringa i synapsene. Nervegifter kan ha døyeleg verknad fordi hjernen og nervane vert direkte skadde av gifta, eller fordi nervane vert mellombels bedøvde, slik at viktige kroppsfunksjonar som hjarte og anding stoppar.
## Kjelder
Wired av Jeff Beck

***Wired*** er eit soloalbum av den britiske gitaristen Jeff Beck, gjeve ut på Epic Records i 1976. Det er eit instrumentalt album og nådde 16. plassen på ''Billboard'' 200. Albumet har selt til platinaalbum i USA.

## Bakgrunn og innhald
Etter suksessen med det førre albumet, *[[Blow by Blow]]* i 1975, tok Beck med to av dei viktigaste bidragsytarane frå det albumet for oppfølgjaren, klaverspelaren Max Middleton og produsenten George Martin. Beck hadde òg byrja eit musikalsk samarbeid med den tidlegare klaverspelaren i Mahavishnu Orchestra, Jan Hammer og trommeslagaren Narada Michael Walden. Beck turnerte med Jan Hammer Group etter desse innspelingane. Resultatet av samspelet mellom Beck og Hammer vart ein meir «syntetisk» lyd enn den som var på *Blow by Blow*. Dette synte òg albumtittelen til.

Sjølv om bandet frå det førre albumet spelar på somme spor, er fire originale songar av Walden og ein av Hammer. Middleton medverka med ei hyllest til Led Zeppelin, «Led Boots,» og Beck valde å tolke Charles Mingus-oden til saksofonisten Lester Young, «Goodbye Pork Pie Hat». Desse to har lenge blitt spelt på konsertane til Beck.

Den 27. mars 2001 kom ei nymastra CD-utgåve ut på Legacy Records.

*Wired* fekk stort sett positive meldingar då det kom ut. Albumet nådde 16. plassen på ''Billboard'' 200 i august 1976, og låg i alt 25 veker inne på lista. I Storbritannia låg det fem veker på lista og nådde 35. plassen.

## Innhald

## Medverkande
* Jeff Beck – gitar
* Max Middleton – clavinet og Fender Rhodes
* Jan Hammer – synthesizer; trommer på «Blue Wind»
* Wilbur Bascomb – bass
* Narada Michael Walden – trommer på «Led Boots,» «Come Dancing,» «Sophie» og «Play With Me» piano på «Love Is Green»
* Richard Bailey – trommer på «Goodbye Pork Pie Hat» og «Head for Backstage Pass»
* Ed Greene – trommesett nummer to på på «Come Dancing»

### Andre medverkande
* George Martin – plateprodusent
* Chris Bond – assisterande producer
* Jan Hammer – produsent på «Blue Wind»
* Pete Henderson, Dennis McKay, John Mills, John Arias – lydteknikar
* Geoff Emerick – miksing
* Bruce Dickinson – produsent for nyutgjeving

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wired (album)|Wired (album)]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jan Hammer

**Jan Hammer** () er ein tsjekkisk-amerikansk musikar, komponist og plateproduent. Han vart først kjend då han spelte klaverinstrument i Mahavishnu Orchestra tidleg i 1970-åra, og er kjend som filmmusikkomponist for fjernsyn og film, inkludert «Miami Vice Theme» og «Crockett's Theme» frå den populære 80-talsserien *[[Miami Vice]]*. Han har halde fram å arbeide både som utøvande musikar og produsent, og har i den seinare karrieren òg vore filmprodusent. 

Hammer har samarbeidd med somme av dei viktigaste jazz- og rockemusikarane som John McLaughlin, Jeff Beck, Al Di Meola, Mick Jagger, Carlos Santana, Stanley Clarke, Tommy Bolin, Neal Schon, Steve Lukather og Elvin Jones blant fleire. Han har komponert og produsert musikk til minst 14 filmar, musikken for 90 episodar av Miami Vice og 20 episodar av den populære britiske TV-serien *[[Chancer]]*.

For komposisjonane sine har han vunne fleire Grammyprisar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jan Hammer|Jan Hammer]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
* 
*
Goodbye Pork Pie Hat

«**Goodbye Pork Pie Hat**» er ein jazzstandard komponert av Charles Mingus, og opphavleg spelt inn av sekstetten hans i 1959. Stykket kom ut på albumet *[[Mingus Ah Um]]*. Mingus skreiv stykket som til minne om saksofonisten Lester Young, som døydde to månader før innspelinga, og var kjend for å gå med ein vid pork pie-hatt. Det er ein av dei mest kjende komposisjonane til Mingus og har blitt spelt inn av mange jazz- og jazzfusionartistar. Joni Mitchell skreiv tekst til songen i 1979 på albumet hennar *[[Mingus av Joni Mitchell|Mingus]]*, spelt inn i samarbeid med Mingus i månadane før han døydde. Rahsaan Roland Kirk skreiv òg tekst til songen, som han gav ut i 1976 på albumet *[[The Return of the 5000 Lb. Man]]*.

## Medverkande
* John Handy – tenorsaksofon
* Booker Ervin – tenorsaksofon
* Horace Parlan – piano
* Charles Mingus – bass
* Dannie Richmond – trommer

## Utgåver

### By Charles Mingus
**[[Mingus Ah Um]]* (1959)
**[[Mingus Mingus Mingus Mingus Mingus]]* (1963) (som «Theme for Lester Young»)
**[[Three or Four Shades of Blues]]* (1977)

### Av andre

* John McLaughlin – *[[My Goal's Beyond]]* (1970)
* Ralph Towner og Gary Burton – *[[Matchbook av Ralph Towner & Gary Burton|Matchbook]]* (1974)
* Rahsaan Roland Kirk – *[[The Return of the 5000 Lb. Man]]* (1976)
* Jeff Beck – *[[Wired av Jeff Beck|Wired]]* (1976)
* Joni Mitchell – *[[Mingus av Joni Mitchell|Mingus]]* (1979) og *[[Shadows and Light av Joni Mitchell|Shadows and Light]]* (1980)
* Steve Lacy og Gil Evans – *[[Paris Blues]]* (1987)
* Oliver Lake – *Kinda Up* (1999)
* Paul Motian – *[[Garden of Eden av Paul Motian|Garden of Eden]]* (2004)

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Goodbye Pork Pie Hat|Goodbye Pork Pie Hat]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Blow by Blow

***Blow by Blow*** er det første soloalbumet til den britiske gitaristen Jeff Beck, gjeve ut på Epic Records i 1975, og spelt inn i oktober 1974. Det var eit instrumentalt album som nådde fjerdeplassen på ''Billboard'' 200 og selde til platinaalbum.

## Bakgrunn og innhald
Etter oppløysinga av powertrioen Beck, Bogert & Appice (BBA) våren 1974, brukte Beck tid som studiomusikar for andre artistar. I desember gjorde han ei halvhjarta prøvespeling for The Rolling Stones, der han jamma på bluessongar med bandet ein heil dag, før dei forstod at dei musikalske stilane deira ikkje passa i lag.

På denne tida bestemte Beck seg for å spele inn eit heilt instrumentalt album, og henta inn att klaverspelaren Max Middleton som han hadde spelt med i Jeff Beck Group. Han leigde George Martin til å produsere albumet etter å ha høyrt kva han gjorde med Mahavishnu Orchestra. I følgje Carmine Appice, som spelte med Beck i BBA, var han involvert i å skrive og spele inn *Blow By Blow*, men at partia hans vart redigert bort etter ein krangel med manageren til Beck. Den fjerde viktige bidragsytaren til *Blow by Blow* etter Beck, Middleton og Martin, var Stevie Wonder, som gav Beck songane «Cause We've Ended As Lovers» og «Thelonius», med Wonder på clavinet på sistnemnde utan å vere nemnt på plateomslaget. Den førstnemnde songen kom ut på Wonder-albumet *[[Stevie Wonder Presents: Syreeta]]*, skriven for den dåverande kona Syreeta Wright, medan Wonder sjølv aldri spelte inn «Thelonius». Ein coverversjon av Beatles-songen «She's a Woman» vart vald ut i tillegg til ein komposisjon av Bernie Holland frå gruppa Hummingbird, som bestod av musikarar som hadde spelt i Jeff Beck Group. Dei andre fem spora var originale innspelingar med Beck og Middleton som dei fremste låtskrivarane. Det siste sporet på kvar side inneheldt strykearrangement av Martin. Beck dediserte «Cause We've Ended As Lovers» til gitaristen Roy Buchanan.

## Utgjeving
Albumet kom ut 29. mars 1975. Det vart ein hit i USA og nådde fjerdeplassen på *[[magasinet Billboard|Billboard]]*-lista, og selde til slutt over ein million eksemplar. Det var den høgaste plasseringa Beck klarte på albumlista.

Den 27. mars 2001 kom det ut ei nymastra CD-utgåve på Legacy Records.

## Innhald

### Side ein

### Side to

## Medverkande
* Jeff Beck – elektriske gitarar, bass
* Max Middleton – klaverinstrument
* Phil Chen – bass
* Richard Bailey – trommer, perkusjon

### Andre medverkande
* Stevie Wonder – clavinet på «Thelonius» (ikkje oppført i omslaget)
* George Martin – produsent; strykearrangement på «Scatterbrain» og «Diamond Dust»
* Vic Anesini – mastering
* Denim Bridges, Steven Saper – lydteknikar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Blow by Blow|Blow by Blow]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Jeff Beck with the Jan Hammer Group Live

***Jeff Beck with the Jan Hammer Group Live*** er eit konsertalbum av Jeff Beck, gjeve ut i 1977 på Epic Records. Albumet vart spelt inn sommaren og hausten 1976 i USA då Beck turnerte med gruppa til klaverspelaren Jan Hammer. 

## Innhald

## Medverkande
* Jeff Beck - gitar, bassgitar, spesialeffektar.

### The Jan Hammer Group

* Jan Hammer - Moog, Oberheim og Freeman string symphonizer synthesizer, elektrisk piano, timbales og solovokal på «Earth (Still Our Only Home)».
* Tony «Thunder» Smith - trommer, solovokal på «Full Moon Boogie».
* Fernando Saunders - bass, rytmegitar på «She's A Woman» og vokalharmoni.
* Steve Kindler - fiolin, strykarsynthesizer på «Darkness» og rytmegitar på «Blue Wind».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jeff Beck with the Jan Hammer Group Live|Jeff Beck with the Jan Hammer Group Live]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
There & Back av Jeff Beck

***There & Back*** er eit studioalbum av gitaristen Jeff Beck, gjeve ut i juni 1980 på Epic Records. Albumet nådde 10. plassen på den amerikanske ''Billboard'' Jazz Albums-lista og 21. plassen på ''Billboard'' 200, og 36. plassen på Sverigetopplistan.

Albumet er instrumentalt og går meir i retning av instrumental rock, samstundes som det har nokre av jazzfusion-elementa frå dei to førre utgjevingane, *[[Blow by Blow]]* (1975) og *[[Wired av Jeff Beck|Wired]]* (1976). «Star Cycle» vart nytta som kjenneningsmelodi i mange år for både *[[Universal Wrestling Federation (Bill Watts)|Mid-South Wrestling]]* i USA og det britiske musikkprogrammet *[[TV-serien The Tube|The Tube]]*. «The Pump» vart nytta i filmen *[[Risky Business]]* i 1983. «Too Much to Lose» er ein instrumental coverversjon av ein song skriven av klaverspelaren Jan Hammer.

## Innhald

## Medverkande
*Jeff Beck – gitar, produsent
*Jan Hammer – klaverinstrument (spor 1–3), trommer (spor 1)
*Tony Hymas – klaverinstrument (spor 4–8)
*Simon Phillips – trommer (spor 2–7)
*Mo Foster – bass
*Ken Scott – produksjon

## Salslister

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:There & Back (Jeff Beck album)|There & Back (Jeff Beck album)]]» frå ,  den 6. juli 2018.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Mattis Mathiesen

**Mattis Leonid Rakov Aleksewitch Mathiesen** () var ein norsk fotograf og filmprodusent frå Ålesund, busett i Bærum i Akershus.

17 år gammal flykta Mathiesen frå heimbyen til Storbritannia med ei fiskeskøyte. Etter utdanning ved ein militær filmskule gjorde han under resten av andre verdenskrigen teneste som krigsfotograf i den norske marinen.

Saman med Knut Andersen og Knut Bohwim starta han i 1962 selskapet Teamfilm, som produserte mange av Olsenbanden-filmane. Han fotograferte mellom anna filmane *Elskere* og *Vildanden*, begge frå 1963. Han var produsent for *Viva Villaveien!* (1989) og filmutgåva av *Fredrikssons fabrikk* (1994).

Mathiesen vart tildelt Aamot-statuetten i 1970.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Mattis Mathiesen|Mattis Mathiesen]]» frå ,  den 6. juli 2018.*
Post-rock

**Post-rock** er ein musikksjanger innan eksperimentell rock, karakterisert av bruken av rockeinstrument til å utforska tekstur og klangfarge heller enn tradisjonelle songstrukturar, akkordar eller riff.
Musikken er ofte laga ved hjelp av rockeinstrument i lag med elektronikk,  og er ofte instrumental.

Sjølv om musikkstilen stammar frå indie og underground-scena frå 1980- og tidleg 1990-tal har post-rock-stilen ofte lite til felles musikalsk med samtidig indie-rock, ettersom han skil seg kraftig frå rockekonvensjonane. Silen kan låna inn element frå sjangrar som ambient, krautrock, IDM, jazz, minimalistisk musikk og dub-musikk.

Nokre kjende post-rockgrupper er Sigur Rós, Explosions in the Sky, Mono, Godspeed You! Black Emperor, Stereolab, Maybeshewill, Mogwai, Disco Inferno og Tortoise, med individuelle stilar som kan variera mykje sjølv om dei fleste nytter electrisk gitar og trommer. Derfor har omgrepet vore omdiskutert både blant utøvarar og lyttarar.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Post-rock|Post-rock]]» frå ,  den 6. juli 2018.*
Bernard Lacombe

**Bernard Lacombe** () var ein fransk fotballspelar frå Villefranche-sur-Saône som vart europameister med Frankrike i 1984. Angrepsspelaren var elles med å vinne tre ligapokalar med Girondins Bordeaux i perioden 1984-87.

### Klubbspel
Lacombe var Olympique Lyon-spelar i tida frå 1969 til 1978. Han skåra det andre målet då laget frå Lyon i 1973 vann den franske cupfinalen med 2-1 over FC Nantes. Etter ein sesong i AS Saint-Étienne vart han i 1979 overført til Girondins Bordeaux. Saman med spelarar som Alain Giresse, Jean Tigana og Patrick Battiston bidrog han sterkt til at Bordeaux-laget i 1980-åra låg i toppen i fransk klubbfotball. Over ein periode på fire sesongar sanka klubben tre ligapokalar og to cuppokalar. Etter han fekk mindre speletid, la ha opp våren 1987.

### Landslagsspel
Lacombe var fransk landslagsspelar frå 1973 til 1984. Han spelte to kampar i Fotball-VM 1978 og skåra då Frankrike tapte 1-2 mot Italia. Under verdsmeisterskapen 1982 i Spania var han med i dei tre kampane i gruppespelet, resten av meisterskapen sat han på reservebenken, også då Frankrike tapte bronsefinalen mot Polen. Ved EM i fotball 1984 på fransk heimebane spelte Lacombe i fire av dei fem kampane, mellom dei EM-finalen mot Spania. Finaleoppgjeret, som enda med 2-0-siger til Frankrike, var hans 38. og siste landskamp. Totalt stod han for 12 landslagsmål.

### Merittar
*Europameister: 1984 for Frankrike
*Fransk seriemeister: 1984, 1985 og 1987 med Girondins Bordeaux
*Fransk cupmeister: 1973 med Olympique Lyon og 1986 med Girondins Bordeaux

Utan større suksess var Lacombe i perioden 1996-2000 trenar i Olympique Lyon.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bernard Lacombe|Bernard Lacombe]]» frå ,  den 6. juli 2018.*  
 
*eu-football
Marouane Fellaini

**Marouane Fellaini-Bakkioui** () er ein belgisk fotballspelar frå Etterbeek med foreldre innvandra frå Marokko. Han er sidan januar 2019 aktiv i den kinesiske klubben Shandong Luneng. Perioden 2008-19 spelte han i Premier League i England, fyrst for Everton og deretter Manchester United. Tida 2007-18 har Fellaini delteke i 86 landskampar for Belgia. Storvaksne Fellaini er kjend som ein hardttaklande midtbanespelar og dyktig hovudspelar.

### Klubbspel
Fellaini debuterte på Standard Liège i 2006 og var i 2008 med å vinne fyrstedivisjon i Belgia. I september same året vart han overført til Everton FC i England, der han våren 2009 var med då laget frå Liverpool tapte 1-2 mot Chelsea FC i finalen FA-cupen. Etter fem år i Everton gjekk turen i september 2013 vidare til Manchester United, mot eit vederlag 27,5 millionar engelske pund. Med Manchester United vann pokalar både i FA-cupen, ligacupen og europaligaen. Vinteren 2019 fekk han kontrakt med Shandong Luneng.

### Landslagsspel
Fellaini var landslagsspelar for Belgia frå 2007 til-18. Han representerte landet både under Sommar-OL 2008 i Beijing, verdsmeisterskapane i fotball 2014 og  2018, samt i det mellomgåande EM 2016.

### Merittar
*Vinnar av europaligaen: 2017 med Manchester United
*Belgisk seriemeister: 2008 med Standard Liège
*Engelsk FA-cupvinnar: 2016 med Manchester United
*Engelsk ligacupvinnar: 2017 med Manchester United

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marouane Fellaini|Marouane Fellaini]]» frå ,  den 7. juli 2018.*  
 
*eu-football
Dvergmåse

**Dvergmåse** (*Hydrocoloeus minutus*) er ein liten måse som hekkar i Nord-Europa og Asia. Slektsnamnet *Hydrocoloeus* er frå gammalgresk hudro, «vatn» og *koloios*, ein slags symjefotfugl. Den spesifikke namnedelen *minutus* er latinsk for «liten».

## Skildring
Dette er den minste måsearten, med ei kroppslengd på 25-30 centimeter, eit vengespenn på 70-78 cm, og ein masse på 88-162 gram. Akkurat som hos fiskemåsen får dvergmåsen hekkedrakt først tredje sommaren (har tre årsklassar).  Typisk for hekkedrakta er den svarte hetta, mørk underside av vengene og ofte eit rosa fargeskjær på brystet. I vinterdrakt blir hovudet kvitt bortsett frå ein mørkare heitte og augeflate. Nebbet er tynnt og mørkt raudbrunt, og beina mørk raude, bleikare om vinteren. Flukta er noko terneaktig med snøgge vengeslag.
Ungfuglar har svarte markeringar på hovudet og på oversida, svart stjertband og eit «W»-mønster over vengene. 

Desse måsane plukkar mat frå vassoverflata, og vil òg fange insekt i lufta slik som svartternene gjer.

Hekkeutbreiinga er frå nordlege Sverige, Finland og austover gjennom Russland og Nord-Kasakhstan, og usamanhengande omtrent til Lena-bassenget. Der er hekkande fuglar i Nordaust-Europa, i Noreg er arten ein sjeldan hekkefugl. Fuglar i Eurasia overvintrar langs kystar av Vest-Europa, Middelhavet, Svartehavet og Kaspihavet og langs austkysten av Gulehavet. Det skal òg vere ein liten hekkande bestand i søraustlege Canada  som overvintrar på austkysten av USA. 

Dei vanlege habitata for hekking er prega av våtmark eller sumpar ved ferskvatn, her hekkar dvergmåsar i små koloniar. Her byggjer dei fôra reir på bakken blant vegetasjon. Normalt er kullet på to eller tre egg.

Som tilfellet er med mange måsar, har han tradisjonelt vore plassert i slekta *[[Larus]]*. Han er no den einaste medlemmen i slekta *Hydrocoloeus*.

Den globale populasjonen er estimert til 97-270 tusen individ og er trudd å vere aukande. Arten er klassifisert som globalt livskraftig.

## Raudlistevurdering
Dvergmåke (Hydrocoloeus minutus) blir i Norge vurdert til rødlistekategori sterkt trua EN, på bakgrunn av bestandsestimater og basert på kriteriet D1 (50–250 reproduserande individ).

Arten blir nedgradert til kategori sårbar VU° sidan den har ein relativt nyetablert marginal bestand som ser ut til å vera i auke via spreiing nordover og vestover i Fennoskandia. Bestanden i Noreg er sterkt påverka av forholda i Sverige og Finland, som har solide bestandar. At nedgradering blir avgrensa til eitt steg skylder at bestanden er i tilbakegang i delar av utbreiingsområdet sitt i Europa. Bestandsstorleiken i Noreg er etter bestandsaukar i grenseland til å kvalifisera til rødlistekategori sårbar VU basert på kriteriet D1 (250-1000 reproduserande individ).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Little gull|Little gull]]» frå ,  den 7. juli 2018.*  
 
;Referansar

## Bakgrunnsstoff
Georg Løkkeberg

**Georg Løkkeberg** () var ein norsk skodespelar og teatersjef frå Fredrikstad. Han var bror til Tore Segelcke, som også var skodespelar.

Løkkeberg debuterte i 1930 på Den Nationale Scene i Bergen. Han var tilsett ved Det Nye Teater 1931–35, Nationaltheatret 1935–36 og frå 1966, spelte også ved Centralteatret og Det Norske Teatret. Periodane 1945–48 og 1948–52 var han sjef for høvesvis Trøndelag Teater og Den Nationale Scene. I tida 1952-66 arbeidde han frilans i Noreg og Sverige.

I teateret hadde Løkkeberg tittelroller i *Hamlet* og *Kong Lear* av William Shakespeare, og som Løvborg, Rosmer, Solness og grosserer Werle i Ibsen-stykke. I 1966 fekk han kritikarprisen for si framsyning som de Sade i *Mordet på Marat* av Peter Weiss.

Mellom 1934 og 1978 spelte Løkkeberg i bortimot 30 norske og svenske spelefilmar, sist i *Höstsonaten* av Ingmar Bergman.

## Kjelder
*
São Caetano do Sul

**São Caetano do Sul** er ein by og kommune i Brasil som ligg i delstaten São Paulo. Byen inngår i storbyområdet til São Paulo  og har rundt 160&nbsp;000 innbyggjarar. 
Fotballspelaren Mário Figueira Fernandes er fødd i denne bydelen.

## Referansar


## Bakgrunnsstoff

*
Andy Cole

**Andrew Alexander Cole**, kjend som **Andy Cole**, () er ein engelsk tidlegare fotballspelar fødd i Nottingham. Tida 1990-2008 var han aktiv i 12 ulike engelske fotballklubbar på nivå ein eller to i seriesystemet. Cole er særleg kjend for dei sju åra, 1995-2001, i Manchester United-drakt, der han mellom anna var med å vinne Meisterligaen 1999.

## Aktiv
Cole slo gjennom i Newcastle United, ein klubb han spelte på frå februar 1993 til januar 1995. På 70 kampar skåra han heile 55 mål for Newcastle og var toppskårar i Premier League 1993/94. 10. januar 1995 vart Cole overført til Manchester United, mot 7 millionar engelske pund, ein då rekordhøg sum for ein engelsk fotballspelar. Med Manchester United vann han ligaen fem gongar, FA-cupen to gongar og Meisterligaen 1999.

Cole spelte 15 landskampar på Englands landslag, ofte som innbytar. Hans einaste landslagsmål kom i sluttsekunda då England i mars 2001 vann 3-1 over Albania i ein VM-kvalifiseringskamp i Tirana.

Heilt på tampen av året 2001 gjekk turen frå Manchester United til Blackburn Rovers, mot eit vederlag på 8 millionar pund. Allereie 24. februar 2002 opplevde Cole høgdepunktet med Blackburn, i ligacupfinalen mot Tottenham Hotspur vart han matchvinnar med si 2-1-skåring. Frå sommaren 2004 spelte han ein sesong i kvar av klubbane Fulham FC, Manchester City og Portsmouth FC. Cole la opp i november 2008, han spelte til dess for Nottingham Forest.

### Merittar
*Vinnar av meisterligaen: 1999 med Manchester United
*Vinnar av Premier League: 1996, 1997, 1999, 2000 og 2001 (5) med Manchester United
*Vinnar av FA-cupen: 1996 og 1999 med Manchester United
*Vinnar av ligacupen: 2002 med Blackburn Rovers

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Andy Cole|Andy Cole]]» frå ,  den 8. juli 2018.*  
 
*eu-football
Kremsmünster

**Kremsmünster** er ein by og ein kommune i Distriktet Kirchdorf an der Krems i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 42,1 km² og om lag 6&nbsp;600 ibuarar. Byen Kremsmïnster ligg 384 meter over havet og er bygd opp kring benediktnarklosteret ved same namn, eit kloster som vart grunnlagt i 777.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kremsmünster|Kremsmünster]]» frå ,  den 7. juli 2018.*
Kirchdorf an der Krems

**Kirchdorf an der Krems** er ein kommune i distriktet med same namn i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 2,78 km² og i kring 4&nbsp;400 ibuarar. Småbyen Kirchdorf ligg 450 meter over havet, ved elva Krems.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kirchdorf an der Krems|Kirchdorf an der Krems]]» frå ,  den 7. juli 2018.*
Flatøsters

**Flatøsters**, vanleg østers eller europeisk østers (*Ostrea edulis*) er ein østers som førekjem naturlig i austre Atlanterhavet, utanfor kysten av Vest-Europa, omkring Storbritannia og nordover til Noreg og vestkysten av Sverige og i Middelhavet.  Gjennom dyrking er flatøsters inført til andre delar av verda, mellom anna USA.

Fram til midten av 1800-talet var østersen vanleg langs heile norskekysten. Han var i 2010 rekna som sterkt truga, i 2015 somnær truga og no i 2021 som livskraftig i Noreg.

## Raudlistevurdering
Flatøsters er ein varmekjær art som reproduserer i varme område om sommaren. Bestandane varierer ein heil del over tid, men arten er funnen langs kysten i nesten heile Noreg, særleg sør. Det er mangel på data når det gjeld populasjonsstorleik og evt. nedgang eller auke, men direkte observasjonar viser at det sannsynlegvis har vore ein auke i bestandane dei siste åra. Populasjonane blir antatte å vera kraftig fragmentert nord i landet grunna få lokalitetar der det er varmt nok til gyting. Mange av observasjonane her er einskildindivid funne på stader der dei ikkje reproduserer. Larva rører seg nordover med straumen, botnslår og veks opp, men gyter aldri. Varmare klima vil auka reproduksjonen og potensielt bidra til at flatøstersen òg kan trivast i nord.

Fleire truslar er antatt å påverka flatøstersen i Noreg. Påverknad på habitat kan henda, men då lokalt. I tillegg kjem påverknad frå både framande og stedegne artar (eks. predasjon frå sjøstjerner). Den største trusselen når det kjem til framande artar er konkurranse med stillehavsøstersen, *Magallana gigas*. Effekten av dette er endå ikkje kjent. Det finst ingen data på høsting av østers, men det blir antatt at det er ein pågåande trussel som kan få store konsekvensar dersom det ikkje blir regulert.

Sjukdommane bonamiose og marteiliose blir sedde på som den største trusselen mot flatøsters. I det meste av utbreiingsområdet til arten har dette ført til ein kraftig reduksjon i bestandane, men bestandane i både Noreg og Sverige er førebels fri for desse sjukdommane. Import, gjenutsetting og evt. passiv transport av dyr kan innføra bonamiose til norske bestandar. Dette vil medføra høg døying/bestandsreduksjon på nærast permanent basis.

**Konklusjon:** Flatøsters blir vurdert til kategori livskraftig LC grunna mangel på data om eventuell bestandsnedgang og pågåande reelle truslar. Det blir likevel påpeika at dette kunnskapsgrunnlaget raskt kan endrast og at dette mogleg kan medføra ei endring i rødlistekategori.

## Fotnotar
Davor Šuker

**Davor Šuker** () er ein kroatisk tidlegare fotballspelar frå Osijek som vann VM-bronse med Kroatia under VM i fotball 1998, ein meisterskap der han vart toppskårar med sine seks nettkjenningar. Midtspissen vann same året meisterligaen med Real Madrid.

### Klubbspel
Šuker spelte til 1991 seks sesongar i den jugoslaviske toppserien, frå 1985 på heimlege Osijek og frå 1989 på Dinamo Zagreb. Hausten 1991 flytta han til Spania og var Sevilla-spelar til sommaren 1996. Šuker vart då overført til Real Madrid. I sin fyrste sesong på Real var han med om å vinne den spanske ligaen, og med 24 ligamål enda han også som laget flittigaste målskårar. I mai 1998 fekk han som innbytar spele nokre av sluttminutta då Real Madrid vann meisterligafinalen 1-0 mot italienske Juventus. Sommaren 1999 gjekk Šuker over til engelske Arsenal FC, ein klubb som våren etter tok seg til finalen i UEFA-cupen 2000. Finaleoppgjeret mot tyrkiske Galatasaray enda mållaust. Šuker, som kom på bana i andre ekstraomgang, bomma då han som fyrste Arsenal-eksekutør fekk sjansen i straffetevlinga. Galatasaray vann UEFA-pokalen etter 4-1 i straffeskytinga. Der etter avslutta Šuker si tid som aktiv med ein sesong i West Ham United og to i 1860 München. Våren 2003 la han opp.

### Landslagsspel
Šuker debuterte på Kroatia sitt ferske landslag i desember 1990, då Romania gjesta Rijeka til vennskapskamp. I 1991 spelte han to landskampar for Jugoslavia og skåra sitt fyrste landslagsmål då Færøyane måtte tole 0-7 i ein EM-kvalifiseringskamp. Frå oktober 1992 spelte Šuker landskampar for Kroatia og skåra dei neste åra jamt og trutt for landet sitt. Under Fotball-EM 1996 putta han tre mål i dei fire kampane til Kroatia, som rauk ut i kvartfinalane mot den blivande europameisteren Tyskland. To år seinare vart Šuker toppskårar under Fotball-VM i Frankrike, der Kroatia sikra seg tredjeplassen då han vart matchvinnar i bronsefinalen mot Nederland med si 2-1-skåring. Šuker deltok i sin 71. landskamp då Kroatia tapte sin opningskamp i VM i fotball 2002. Midtvegs i den andre omgangen av kampen vart han teken av bana, etter 45 landslagsmål for Kroatia og eitt for Jugoslavia fekk han ikkje fleire landkampar.

### Merittar
*VM-bronse: 1998 for Kroatia
*Vinnar av meisterligaen: 1998 med Real Madrid
*Spansk seriemeister:  1998 med Real Madrid
*Tapande finalist i UEFA-cupen: 2000 med Arsenal FC

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Davor Šuker|Davor Šuker]]» frå ,  den 8. juli 2018.*  
 
*eu-football
Europaligaen 2016

**Europaligaen 2016** var ei internasjonal fotballturnering for klubblag som av ulike grunnar ikkje var kvalifisert til å delta i Meisterligaen. I finalen i Europaligaen 2016 på St. Jakob Park i Basel vann tittelforsvarar Sevilla FC 3-1 over Liverpool FC.

Turneringa med dei 48 kvalifiserte deltakarlaga byrja med seriespel i grupper à fire lag. Dei to beste laga i kvar av gruppene gjekk så vidare til cupspel, eit cupspel som etter fire cuprundar vart avslutta med finale. Vinnarlaget Sevilla FC slo i cuprundane etter tur ut Molde Fotballklubb med samanlagt 3-1, FC Basel, Athletic Bilbao etter ekstraomgangar, og i semifinalane Sjakhtar Donetsk. Finalist Liverpool FC eliminerte FC Augsburg, Manchester United, Borussia Dortmund og FC Villareal frå turneringa.

### Finalen

34&nbsp;429 tilskodarar var benka på tribunane i Basel då Sevilla og Liverpool møttest til finaledyst 18. mai 2016. Dei såg Daniel Sturridgesende Liverpool framom i det 35. minutt. Omgåande etter pausen utlikna Kevin Gameiro til 1-1, før Sevilla-kapteinen Coke Andújar syrgde for Sevilla-triumf ved sine to nettkjenningar etter 63 og 69 minutts spel.

**Sevilla FC** sitt vinnarlag bestod av: David Soria, Mariano Ferreira Filho, Adil Rami, Daniel Carriço, Sergio Escudero, Grzegorz Krychowiak, Steven Nzonzi, Coke Andújar (kaptein), Éver Banega, Vitolo Machín, Kevin Gameiro. Timothée Kolodziejczak spelte siste kvarteret i staden for Rami, medan Vicente Iborra og Sebastián Cristóforo entra bana i sluttminuttane, ut gjekk Gameiro og Banega.

**Liverpool FC** mønstra: Simon Mignolet, Nathaniel Clyne, Kolo Touré, Dejan Lovren, Alberto Moreno, James Milner (kaptein), Emre Can, Adam Lallana, Roberto Firmino, Philippe Coutinho og Daniel Sturridge. I den andre omgangen vart Firmino, Lallana og Touré bytta ut etter høvesvis 68, 72 og 81 minutts spel. Inn kom etter tur Divock Origi, Joe Allen og Christian Benteke.

Jonas Eriksson frå Sverige var kampleiar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:2015–16 UEFA Europa League|2015–16 UEFA Europa League]]» frå ,  den 8. juli 2018.*
Stillehavsøsters

**Stillehavsøsters** (*Crassostrea gigas*) er ein østersart som finst naturleg  i Stillehavet, men òg finst spreidd til Atlanterhavet, utanfor kysten av Vest-Europa, omkring Storbritannia og nordover til Noreg. Medan den europeiske flatøsteresen er freda, vert ein oppfordra til å ete stillehavsøstersen. 

Stillehavsøsters blir også kalla *japansk østers*, *gigasøsters* og *djuphavsøsters*. Den opphavlege levestaden deira er den nordlege delen av Stillehavet frå Japan til Beringstredet. Arten er blitt flytta til andre havområde for å bli dyrka der, og har mange stader etablert seg utanfor anlegga. Produksjonen av stillehavsøsters i verden har auka kraftig, og dreier seg om fleire millionar tonn.

I den sørlege delen av Nordsjøen og i det danske Vadehavet har det oppstått skjellbankar av stillehavsøsters som endrar det naturlige økosystemet. Arten blei funnen for første gong i Noreg i 1980 utanfor Kragerø. Frå 2007 er arten blitt observert fleire steder i Oslofjorden og langs kysten av Sørlandet og nordover til Hordaland. Iføljge Artsdatabanken er stillehavsøsters ein invaderande art som er svartelista i Noreg, det vil seia uønska i norske farvatn.

Stillehavsøsters kan bli frå 8 til opptil 40 cm. Han skil seg frå vanleg østers (*Ostrea edulis*) ved forma og strukturen på skalet. Østersen lever fastvaksen til underlaget, vanlegvis på stein eller muslingskal, frå like under fjøremålet til eit par meters djupne.

## Tiltak
I 2018 var det sett i gang eit pilotprosjekt rundt Oslofjorden der friviljuge skulle plukka med seg så mange stillehavsøsters dei kunne.

## Helseåtvaringar
Østers kan gje sjukdomssmitte. Årsaka er at norovirus, som fører til omgangssjuke, kan renna ut i sjøen via kloakken og blir akkumulert i østersen. Folk som vil sanka stillehavsøsters og eta dei kan bruka blåskjelvarsel råd om skjel som finst på matportalen.

## Referansar

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Stillehavsøsters|Stillehavsøsters]]» frå ,  den 31. mai 2019.*
2. ABC-vernregiment

**2. ABC-vernregiment** (russisk: 2-oй отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 2. kombinerte armé i den russiske hæren. 
Regimentet er forlagt til Samara i Samara oblast.

## Referansar
35. ABC-vernregiment

**35. ABC-vernregiment** (russisk: 35-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 35. kombinerte armé. 
Regimentet er forlagt til Belogorsk i Amur oblast.
## Referansar
26. ABC-vernbrigade

**26. verneregiment mot masseøydeleggingsvåpen**, eller **26. ABC-vernregiment** (russisk: 26-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 36. armé. 
Regimentet er forlagt til Onokhoj i Burjatia.

## Sjå òg
*Vern mot CBRNE
*masseøydeleggingsvåpen

## Referansar
25. ABC-vernregiment

**25. ABC-vernregiment** (russisk: 25-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 5. kombinerte armé. 
Regimentet er forlagt til Sergejevka i Primorskij kraj.

## Kjelder
10. ABC-vernregiment

**10. ABC-vernregiment** (russisk 10-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 41. kombinerte armé i den russiske hæren. 
Regimentet er forlagt til Toptsjikha i Altaj kraj.

## Referansar
20. verneregiment mot masseøydeleggingsvåpen

**20. verneregiment mot masseøydeleggingsvåpen**, eller **20. ABC-vernregiment**eller **20. radiokjemisk og bakteriologisk vern-regiment** (russisk 20-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 1. stridsvognarmé i det russiske forsvaret. 
Regimentet er forlagt til Tsentralnyj i Nizjegorod oblast.

## Sjå òg
*masseøydeleggingsvåpen

## Referansar
39. ABC-vernregiment

**39. ABC-vernregiment** (russisk: 39-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 49. kombinerte armé. 
Regimentet er forlagt til Oktjabrskij i Kalatsjovskij rajon i Volgograd oblast.

## Referansar
40. ABC-vernregiment

**40. ABC-vernregiment** (russisk: 40-й отдельный полк РХБЗ) er eit ABC-vernregiment i 58. kombinerte armé. 
Regimentet er forlagt til Troitskaja i Ingusjetia.

## Referansar
NM i alpine greiner 1956

**Noregsmeisterskapen i alpine greiner 1956** fann stad på Norefjell i Buskerud dagane 16.-18. mars 1956. Guttorm Berge vart tildelt kongepokal.

## Menn
### Slalåm



Dato: 16. mars


### Storslalåm



Dato: 18. mars


### Utfor



Dato: 17. mars


## Kvinner
### Slalåm



Dato: 16. mars


### Storslalåm



Dato: 18. mars


### Utfor



Dato: 17. mars


## Kjelder
*Arbeiderbladet 17. mars 1956
*Arbeiderbladet 19. mars 1956
Pettenbach

**Pettenbach** er ein kommune nordvest i Distriktet Kirchdorf an der Krems i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 54,7 km² og i kring 5&nbsp;200 ibuarar, fordelt på 10 mindre landsbyar og grender. Landsbyen Pettenbach ligg 486 meter over havet.

Industriselskapet Fronius, spesialist på sveiseteknologi, har hovudkontoret sitt i Pettenbch. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Pettenbach (Oberösterreich)|Pettenbach (Oberösterreich)]]» frå ,  den 9. juli 2018.*
Micheldorf in Oberösterreich

**Micheldorf in Oberösterreich** er ein småby og ein kommune i Distriktet Kirchdorf an der Krems i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 50,3 km² og i kring 5&nbsp;800 ibuarar, fordelt på byen Micheldorf og 19 mindre og små grender og bondegardar. Byen Micheldorf med sin 3&nbsp;300 ibuarar ligg på ei dalslette, 465 meter over havet.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Micheldorf in Oberösterreich|Micheldorf in Oberösterreich]]» frå ,  den 9. juli 2018.*
NM i turn 1956 for menn

**Noregsmeisterskapen i turn 1956** for menn vart avvikla i Stavanger helga 10- 11. mars 1956, med Stavanger Turnforening som arrangør. Deltakarane tevla i tolvkamp, dobbelt program i alle seks øvingane med både obligatoriske og sjølvvalde program i øvingane.

### Tolvkamp




Arvid Håkonsen var bestemann i fire av dei seks øvingane. Odd Lie var best i ringar og Arne Rød i bøylehest.

## Kjelder
Arbeiderbladet 12. mars 1956
Mathias Indrebø

**Mathias Indrebø** () var ein norsk forfattar. Han voks opp i Angedalen i Førde. 

Då Indrebø var 11 år vart han angripen av poliomyelitt og han vart lam i hender og føter. Han var sterkt funksjonshemma heile livet, sjølv om han etterkvart kunne bruka høgrehanda. 17 år gamal kom han til Sophies Minde i Oslo og der lærde han teikning og treskjering. Då han flytta tilbake til Førde livnærde han seg delvis på treskjerararbeid. Den siste delen av livet budde Indrebø på Vestlandske Vanføreheim i Bergen.

Indrebø skreiv ein del småstubbar og dikt i m.a. Solglimt, Vanførelaget sitt blad.

## Bibliografi
### Bøker
*
*
### I tidsskrift - eit utval
* Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane

## Kjelder
* Sogeblad frå Førde kommune, hefte 12, 1994, s. 25
## Bakgrunnsstoff
*Om Mathias Indrebø i Lokalhistoriske artiklar Sogn og Fjordane
Magnus Ladulås

**Magnus Ladulås**, eigenleg Magnus Birgersson (fødd ca. 1240, død 18. desember 1290 på Visingsö) var først hertug og deretter konge av Sverige 1275–1290. Han var son av Birger jarl og Ingeborg Eriksdotter av Sverige. Dei svenske kjerneområda – Svealand og Götaland – vart samla under denne kongen med namnet Sverige ca. år 1280.

## Tilnamnet Ladulås
I likskap med far sin opprettheldt Magnus den strengaste freden i landet og fekk difor det heidrande tilnamnet ‘Ladulås’ i tydinga at «han sat lås for bonden sin *lada»* (ladd = *låve*).

## Modernisering av riket
Gjennom Alsnö-forordninga, utskrive ein gong i 1279–1280, forbaud han valdshandlingar, og gjennom Skänninge-forordninga i 1284 søkte han å fjerna blodhemnen, særleg med forordninga om kongefreden. Den første forordninga inneheldt blant anna skattefridom for den som gjorde krigsteneste til hest, og med det oppstod ein av dei første grunnene til danninga av den nye adelen.

## Ekteskap og barn
Magnus Ladulås gifta seg i Kalmar den 11. november 1276 med Helvig av Holstein (død 1324/1326), dotter av greiv Gerhard I av Holstein. Paret fekk følgjande barn:

* Erik Magnusson (omkring 1277–1279)
* Ingeborg Magnusdatter av Sverige (1277/1279–1319), gift med den danske kongen Erik Menved (1274–1319)
* Birger Magnusson av Sverige (1280/1281–1321), konge av Sverige
* Erik Magnusson av Södermanland (omkring 1282–1318), hertug av Södermanland. Daude av svolt i 1318 Nyköpingshus' festning etter å ha vorte sett i fengsel av sin bror, kong Birger. Gift med norsk Ingebjørg Håkonsdatter av Noreg.
* Valdemar Magnusson (omkring 1285–1318), hertug av Finland og (1310) av Öland. Daude av svolt i 1318 i Nyköpingshus' festning etter å ha vorte sett i fengsel av sin bror, kong Birger.
* Rikissa Magnusdatter av Sverige (1285/1287–1348), abbedisse i St. Klart kloster i Stockholm

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Magnus Ladulås|Magnus Ladulås]]» frå ,  den 9. juli 2018.*
Ove Andersen

**Ove Andersen** () var ein norsk høgsterettsadvokat frå Arendal. Han var stortingsrepresentant 1924-28 for partiet Høgre.

Andersen var son til ein sorenskrivar og utdanna seg til cand.jur. i 1901. Frå 1903 til -10 var han overrettssakførar i Arendal, sidan høgsterettsadvokat. I november 1926 vart han utnemnd til sorenskrivar i Nedenes, men døydde før han tiltrædde embetet.

Andersen var medlem av bystyret i Arendal frå 1910 til han døydde, åra 1919-24 var han ordførar for byen. Hausten 1924 vart han vald til stortingsmann frå dei åtte kjøpstadene i Telemark og Aust-Agder, attvald tre år seinare. Den fyrste tingperioden var han ein av Høgre sine representantar i Utanriks- og konstitusjonskomiteen, medan han i 1928 var medlem i Justiskomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi
Thorleif Høilund

**Thorleif Høilund** () var ein norsk jarnarbeidar og politikar frå Oslo som representerte Arbeidarpartiet på Stortinget frå 1928 til 1933.

Høilund var son til ein blekkslagarmeister. Sjølv var han sjømann frå han var 15 til 17 år gammal. Sidan gjekk han tre år på den kommunale middelskolen, før han var elev på Den tekniske aftenskolen. Der etter arbeidde han 1909-19 på kjelavdelinga til Thunes mekaniske Verksted og i kranavdelinga hos Chr. Wisbech A.S. Ei tid dreiv han den mekanisk verkstaden og smia som firma Sandberg & Høilund.

Høilund busette seg i Bærum og var heradsstyremedlem i Bærum i tida 1922-33. Dei to valperiodane 1928-30 og 1931-33 var han stortingsmann for Arbeidarpartiet, i den fyrste perioden hadde han sete i Tollkomiteen og i den andre i Helsekomiteen.

Etter han gjekk ut av Stortinget var Høilund frå 1934 smed og mekanikarlærar på Falstad skolehjem på Ekne i Nord-Trøndelag til 1939.

Under andre verdskrigen vart han arrestert 2. oktober 1943 og sat på Grini frå 2. november 1943 til 8. mai 1945.

## Kjelder
Stortingsbiografi
28. ABC-vernbrigade

**28. ABC-vernbrigade** (russisk 28-я отдельная бригада РХБ защиты) er ein ABC-vern-brigade i Søre militærdistrikt i Russland. Brigaden er forlagt til Kamysjin i Volgograd oblast.

## Kjelder
29. ABC-vernbrigade

**29. ABC-vernbrigade** (russisk:29-я отдельная бригада РХБ защиты) er ein ABC-vernbrigade i Sentrale militærdistrikt. 
Brigaden er forlagt til Jekaterinburg i Sverdlovsk oblast.

## Referansar
Alkoven

**Alkoven** er ein kommune i Distriktet Eferding i forbundslandet Oberösterreich i Austerrike. Kommunen har ei flatevidd på 42,5 km² og i kring 5&nbsp;800 ibuarar, fordelt på tre landsbyar og 17 grender. Landsbyen Alkoven ligg 268 meter over havet.

65% av arealet i kommunen vert nytta til landbruk.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alkoven (Oberösterreich)|Alkoven (Oberösterreich)]]» frå ,  den 9. juli 2018.*
Erik Vangberg

**Johan Erik Vangberg** () var ein norsk tømmermann og stortingsmann frå Vadsø, busett i Tromsø. Han representerte byane i Nord-Noreg og Arbeidarpartiet på Stortinget i tida 1923-30.

Vangberg var son til ein bygnings- og arbeidsformann. Han gjekk i lære hos far sin og utdannaseg i hus- og skipsbygging, samt snikkar- og modellarbeid. Frå 1898 arbeidde han som tømmermann på Tromsø Skibsverft. Etter 1934 var han styrar for dei kommunale leigegardane i Trromsø kommune.

Vangberg engasjerte seg i fagrørsla og var frå 1923 til -26 formann i Norsk Trearbeiderforbund. Allereie frå 1910 var han medlem i bystyret i Tromsø, hadde gjennom åra mange verv i kommunen. Stortingsbolken 1922-24 var han varamann og møtte på Tinget 29.11.-5.12.1923 og 21.3.-1.8.1924 i staden for Harald Langhelle. Dei to neste tingperiodane, 1925-27 og 1928-30, hadde Vangberg fast sete på Stortinget, der han var medlem i Næringskomite nr.2

## Kjelder
*
Kjøtetar

**Kjøtetarar** (karnivorar) er både sekundærkonsumentar og tertiærkonsumentar i næringskjeda. Omgrepet viser til dyr som i all hovudsak ernærer seg på kjøt, i motsetnad til såkalla altetarar og planteetarar. Nokre døme på kjøteterar er dyr som ulv, røyskatt, krokodille, hoggorm, gribb og falk.

## Jegerar og åtseleterar
Ein kjøtetar vil i dei fleste tilfella fanga og drepa dyret det får kjøt frå, og vil såleis òg vera ein predator. Dette er ikkje alltid tilfelle. Ein del dyr livnærer seg nesten berre på åtsel (slik som mange gribbearter). Slike åtseleterar vil vera kjøteterar, utan å vera predatorar. I nokre tilfelle vil grensa mellom dei to vera vanskeleg å trekkja, slik som med komodovaran. Komodovaranen vil bita og gje eit infisert sår som kan ta livet av bytet seinare, der han så sporar opp kadaveret og et det.

## Parasittar som kjøteterar
Ein del parasittar vil òg kunna vurderast som kjøteterar, i den graden dei lever av å eta vevet til landlevende virveldyr, slik som Guinea-orm, loa loa og trikinar, som alle lever i muskelvev hjå menneske.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Kjøtteter|Kjøtteter]]» frå ,  den 9. juli 2018.*
Johannes Johnsen Grue

**Johannes Johnsen Grue** () var ein norsk gardbrukar og politikar frå Dalsbygda i Os i Østerdalen som representerte Venstre på Stortinget 1919-24.

Grue var son til ein gardbrukar. Etter to vintrar, 1891 og 1892, på folkehøgskular, byrja han sjølv drive gard i heimbygda frå han var 18 år gammal. I 1901 kjøpte han garden Ulset i Kvikne herad og flytta dit. Sidan dreiv han Ulset-garden, i tillegg var han postopnar i bygda frå 1916.

Frå 1910 var Grue medlem i heradsstyret i Kvikne, ordførar 1913-19. Han var elles formann i skogutvalet i heradet og i soknerådet, medlem i fattigstyret og i skulestyret. I mange år var han styreleier («direktør») i Kvikne Sparebank.

Perioden 1919-21 representerte Grue einmannskrinsen Nordre Østerdal på Stortinget, vald på eit Venstre-program. Etter attval hausten 1921 representerte han valkrinsen Hedmark på Stortinget til 1924. Den fyrste treårsbolken var han medlem i Protokollkomiteen, i den andre i Justiskomiteen.

## Kjelder
*Stortingsbiografi