open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Epanomí

**Epanomí** (gresk Επανομή) er ein tidlegare kommune i forstadane til Thessaloníki i Sentral-Makedonía i Hellas. Epanomí inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Thermaikós.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunaleininga Epanomí 9&nbsp;910&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 8&nbsp;377&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Strykekvartett nr. 1 av Mozart

**Strykekvartett nr. 1 i G-dur**, K. 80/73f, av Wolfgang Amadeus Mozart vart komponert ferdig i mars 1770 medan han var på reis til Lodi i Italia. Mozart var 14 år gammal på den tida. 

## Satsar
I motsetnad til Milanokvartettane, er denne kvartetten i fire satsar: 
#Adagio, 3/4
#Allegro, lik takt
#Menuetto, trio in C-dur, 3/4
#Rondeau: Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 1 (Mozart)|String Quartet No. 1 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Milanokvartettane av Mozart

**Milanokvartettane** var seks strykekvartettar, K. 155-160, komponerte av Wolfgang Amadeus Mozart seint i 1772 og tidleg i 1773. Fordi dei vart komponerte i Milano medan han arbeidde på operaen *[[Lucio Silla]]*, har dei fått namnet Milanokvartettane. Før dette settet vart komponert, hadde Mozart bere skrive ein strykekvartett tidlegare (K. 80 i 1770), så desse seks kvartettane fekk nummera 2 til 7. Kvartettane vart skrivne i nøklane D-G-C-F-B-E.

Alle dei seks kvartettane har berre tre satsar kvar. Fire av desse kvartettane (K. 156-159) har langsame satsar i moll. Finalane er generelt lette, og vanlegvis menuettar eller rondoar.

## Milanokvartettane
### Kvartett nr. 2 i D-dur, K. 155
Skriven hausten 1772 i Bolzano.
#*Allegro*
#*Andante*
#*Molto allegretto*

### Kvartett nr. 3 i G-dur, K. 156
Skriven mot slutten av 1772 i Milano.

#*Presto*
#*Adagio*
#*Tempo di minuetto*

### Kvartett nr. 4 i C-dur, K. 157
Skriven mot slutten av 1772 i Milano og premiert tidleg i 1773.

#*Allegro*
#*Andante*
#*Presto*

### Kvartett nr. 5 i F-dur, K. 158
Skriven tidleg i 1773 i Milano.

#*Allegro*
#*Andante un poco allegretto*
#*Tempo di minuetto*

### Kvartett nr. 6 i H-dur, K. 159
Skriven tidleg i 1773 i Milano.

#*Andante*
#*Allegro*
#*Rondo*

### Kvartett nr. 7 i Ess-dur, K. 160
Skriven tidleg i 1773. Den andre satsen er kjend for den opninga utan grunntonehttp://www.musictheoryresources.com/members/MTA_2_1b.htm.

#*Allegro*
#*Un poco adagio*
#*Presto*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Milanese Quartets (Mozart)|Milanese Quartets (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*


## Bakgrunnsstoff
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Néa Mikhanióna

**Néa Mikhanióna** (gresk Νέα Μηχανιώνα) er ein distriktsby i storbyområdet til Thessaloníki i Sentral-Makedonía i Hellas. Néa Mikhanióna var hovudsete i den tidlegare kommunen Mikhanióna, som no er ei kommunaleining i kommunen Thermaikós.

## Referansar
Trio for fiolin, bratsj & cello i Ess-dur, K. 563 av Mozart

**Divertimento i Ess**, K. 563, er ein stryketrio skriven av Wolfgang Amadeus Mozart. Han vart skriven i 1788, året Mozart skreiv ferdig dei tre siste symfoniane sine og «Koralnation» Pianokonsert. 

Verket vart gjort ferdig i Wien den 27. september 1788, og var dedisert til Michael Puchberg, ein frimurar som hadde lånt Mozart pengar. Premieren var i Dresden den 13. april 1789 med Anton Teyber på fiolin, Mozart på bratsj og Antonín Kraft på cello. På denne tida turnerte Mozart tyske byar på veg til Berlin. 

## Satsar
#*[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Allegro]]* – sonateform
#*[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Adagio]]* – sonateform
#*[[Menuett]]* – A–B–A
#*[[Tempo#Italienske tempomarkeringar|Andante]]* – tema og 4 variasjonar
#*Menuett* – med to forskjellige trioar (*t.d.* A–B–A–C–A)
#*Allegro* – Sonate-rondoform

Alfred Einstein skriv i *Mozart: His Character, His Work* at verket var eit av dei største Mozart skreiv. 

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Trio for Violin, Viola & Cello in E flat major, K. 563 (Mozart)|Trio for Violin, Viola & Cello in E flat major, K. 563 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Notes to a concert containing the Divertimento at the Kennedy Center written by Richard Freed
*Notes to a concert of the Emerson Quartet written by Peter Laki


## Bakgrunnsstoff
*
Alan Howard

**Alan Mackenzie Howard** () var ein britisk skodespelar, oppvaksen vest i Sussex.

## Biografi

Alan Howard var einebarn og kom frå ein skodespelarfamilie. Onkelen hans, Leslie Howard var ein kjend skodespelar i 1930-åra, m.a. frå filmatiseringa av Tatt av vinden. Alan Howard gjorde sin fyrste sceneopptreden på teater i Coventry i 1958, og fekk mange teaterroller utover 1950- og 1960-åra. Frå 1966 til 1983 var han medlem i teaterselskapet Royal Shakespeare Company, noko som gjorde at han spelte i mange teaterstykke av Shakespeare, men også andre kjende dramatikarar, fram til i dag. Frå 1992 til 2000 spelte han mange hovudroller ved Royal National Theatre i London.

Alan Howard har også hatt roller i spelefilm sidan 1961, då han spelte i filmen *Victim*. I seinare år har han vorte kjend for å spela inn den nifse røysta til Ringen i storfilmane Ringenes herre: Ringens brorskap (2001) og Ringenes herre: Atter en konge (2003), begge av Peter Jackson. Replikkane hans er både på engelsk og på Mordor-språket, som vart laga av J.R.R. Tolkien.

Alan Howard vart utnemnd til kommandør av den britiske imperieordenen 1998.

## Filmar

* *Victim* (1961)
* Helter i Telemark (1965)
* *Work Is a 4 Letter Word* (1968)
* *Oxford Blues* (1984)
* *The Return of the Musketeers* (1989)
* *Strapless* (1989)
* *The Cook the Thief His Wife & Her Lover* (1989)
* *Antigone/ Rites of Passion*
* *Dakota Road* (1992)
* *The Secret Rapture* (1993)
* Ringenes herre: Ringens brorskap (2001)
* Ringenes herre: Atter en konge (2003)

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:en:Alan Howard|Alan Howard]]» frå , den 29. februar 2012.* 
**[http://www.imdb.com/name/nm0397102/ Filmografien er henta frå imdb.com, den 29. februar 2012.]* 
 

## Fotnotar
Hygerta Sako

**Hygerta Sako** () er ei albansk venleiksdronning som vann Miss Albania 1995 og representerte Albania i Miss Europe 1996. Saman med Enkeleida Zeko og Nik Xhelilaj var ho programleiar for Festivali i 50-të i Këngës në RTSH.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hygerta Sako|Hygerta Sako]]» frå ,  den 29. februar 2012.*
Koufália

**Koufália** (gresk Κουφάλια) er ein distriktsby og ein tidlegare kommune i periferieininga Thessaloníki i Sentral-Makedonía i Hellas. Koufália inngår frå 2011 som ei kommunaleining i kommunen Khalkidóna, der han er hovudsete.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunaleininga Koufália 9&nbsp;462&nbsp;innbyggjarar, medan tettstaden med same namn hadde 7&nbsp;257&nbsp;innbyggjarar.

## Referansar
Ödeshögs kommun

**Ödeshög** (*Ödeshögs kommun*) er ein kommune i Östergötland län i Sverige. Folketalet er  5 330. Administrasjonssenteret i kommunen er Ödeshög.

## Tettstader

## Bakgrunnsstoff
*  www.odeshog.se
Admiral P

**Philip Boardman** (), kjend under artistnamnet **Admiral P**, er ein norsk-zambisk reggae-artist. 

## Biografi

Boardman voks opp i Zambia med norsk far og zambisk mor, og har nyanja som morsmål. 13 år gamal flytte han til Noreg.

I 2008 debuterte han med albumet *Muzikal Bullit - The Admiral Story*. Her samarbeider han med Nico D, Mira Craig, El Axel, Ka Simba og Onkl P. Året etter gav han og den norske reggaemusikaren Nico D ut albumet *To the World* som duo.

I 2011 vart Admiral P kjend for alvor då han gav ut EP-en *Jobber overtid*, der han for fyrste gong song berre norskspråklege tekstar. Singlane «Spinnvill», «Gjør så godt du kan» og «Snakke litt» vart spelt mykje på radio. Særleg «Snakke litt» fekk mykje speletid, og vart nominert til *Årets hit* i Spellemannprisen 2011.

## Diskografi

* *Muzikal Bullit - The Admiral Story* (2008)
* *To The World* med Nico D, (2009)
* *Jobbe overtid EP* (2011)
* *Summer Drop EP* (2013)
* *Selvtillit & Tro* (2014)

## Kjelder

* *Bokmålswikipedia om Admiral P og Muzikal Bullit - The Admiral Story, henta inn 29. februar 2012.*

### Fotnotar
Louise Catherine Breslau

**Marie Louise Catherine Breslau** () var ein tysk-sveitsisk litograf, teiknar og pastellmålar.

## Liv og gjerning

Breslau var fødd i München, som dotter til ein lege og ei adelskvinne. I 1858 flytta foreldra til Zürich då faren fekk stilling som overlege i obstetrikk og gynekologi ved Universitetet i Zürich. Etter faren døydde i desember 1866, smitta av ein infeksjon han arbeidde med, vart dottera utdanna i eit kloster nær Bodensjøen.

Sine første teiknetimar fekk Breslau av målaren Eduard Pfyffer, som rådde henne til å halde fram studiane i Paris. Saman med mora reiste ho i 1876 til Frankrike for å gå i lære hos Tony Robert-Fleury ved det prestisjetunge Academie Julian i Paris. På akademiet fekk ho merksemd for sitt store talent for teikning. Nokre medstudentar skal ha vore avundsjuke, særleg den russiske målaren Marija Basjkirtseva. Breslau stilte ut på salongen i Paris første gongen i 1879, og deltok så der regelmessig fram til 1891. Både i 1889 og 1900 fekk ho gullmedalje for måleri ho stilte ut på verdsutstillingane.

Fram mot slutten av hundreåret var Paris det kunstnariske referansepunkt for Breslau. Der utveksla ho synspunkt og vennskap med Edgar Degas, Henri Fantin-Latour, Jules Bastien-Lepage og Jean-Louis Forain. På ein studietur til Bretagne vart ho kjend med den svenske målaren Ernst Josephson, seinare hadde ho eit nært forhold til bilethoggaren Emile-Antoine Bourdelle. Frå 1890-åra byrja Breslau vende seg meir mot Sveits, fram til 1929 deltok ho ofte på den nasjonale kunstutstillinga.

I 1900 flytta Breslau og den mangeårige kollegaen, handverkaren Madeleine Zillhardt, til eit atelier i Neuilly-sur-Seine. Zillhardt var både hennar muse, modell og fortrulege støttespelar. Etter utbrotet av første verdskrigen mista dei to den tette kontakten til Paris og dermed publisiteten omkring kunsten sin. Einast i 1921 med eit portrett av filosofen Anatole France fekk ho atter større, offentleg interesse.

Louise Catherine Breslau døydde i mai 1927 i Neuilly-sur-Seine, etter lengre tids sjukdom.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Louise-Catherine Breslau|Louise-Catherine Breslau]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  

## Bakgrunnsstoff
Khalkidóna

**Khalkidóna** (gresk Χαλκηδόνα) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Khalkidóna ligg nordvest for Thessaloníki og grensar i vest mot periferieiningane Imathía og Pélla, i nord mot Kilkís.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Ájos Athanásios
* Koufália
* Khalkidóna
Dei tre tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2021 hadde kommunen 30&nbsp;030&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Khalkidóna hadde 7&nbsp;542 og tettstaden med same namn 2&nbsp;905&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Prokopios

**Prokopios** (gresk Προκόπιος, latin *Procopius*, ca. 500–ca. 565) var ein bysantinsk historieskrivar frå Cæsarea i Palestina. Han er særleg kjend for det samtidshistoriske verket *Polemon* (latin *De bellis*, 'Krigar'). Prokopios er hovudkjelda til tida rundt keisar Justinianus I, ei tid då Austromarriket utvida seg kraftig med vest. Prokopios var eit førebilete for bysantinsk historieskriving. 

Prokopios var utdanna *rhetor* eller advokat. Han var rettsleg rådgjevar for Belisarius, som var hærførar for Justinian i fleire krigar, både i aust i Persarriket og i vest. Han var med å Belisarius nedkjempa vandalkongedømet i Nord-Afrika og då han erobra Kartago. Då Belisarius blei kalla tilbake til Konstantinopel i 533, fortsette Prokopios som rådgjevar for etterfølgjaren Solomon.

Då Belisarius blei send for å nedkjempa ostrogotarriket i Italia i 535 følgde Prokopios han dit. Historikaren opplevde den gotiske kringsetjinga av Roma som varte i eitt år og ni dagar, fram til mars 538, og Belisarius si erobring av gotarhovudstaden Ravenna i 540. Då Belisarius blei send på eit nytt oppdrag i 544 ser ikkje Prokopios ut til å ha vore med. Tekstane hans tyder på at tilhøvet mellom dei hadde kjølna.

Det er uvisst kva tid Prokopios døydde. Han er omtalt i det bysantinske oppslagsverket *[[Suda]]*.

## Verk
I verka sine skildrar Prokopios dei austromerske kampane mot persarane, vandalane og ostrogotane i åra 529–553. I *Peri Ktismaton* (latin *De aedificiis*, 'Om byggverk') prisa han keisar Justinian som byggherre. I *Anekdota* (latin *Anecdota*, 'Uutgjevne skrifter' eller *Historia arcana*, 'Hemmeleg historie') gjekk han til derimot til åtak mot keisaren og kona hans, Theodora, mot Belisarius og hans kone, og mot andre høgare tenestemenn.

Prokopios skildra klimaendringa i 535-536. Han skildra også herulane sine vandringar mot Nord-Europa, og er blant dei første som skriftleg omtalte danane.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
*Verk av Prokopios i engelsk omsetjing ved Project Gutenberg
*Procopius i *Suda*
* [«Procopius of Caesarea»](http://en.wikisource.org/wiki/Catholic_Encyclopedia_(1913)/Procopius_of_Caesarea) i *Catholic Encyclopedia* frå 1913
Ernst Josephson

**Ernst Josephson** () var ein svensk kunstmålar og poet.

### Liv og gjerning
Josephson var fødd i Stockholm i ein borgarheim. Faren var jurist. Seksten år gammal byrja sonen på kunstakademiet, der han studerte i tida 1869-76. Deretter fylgde studiar i mellom anna Paris og Nederlanda. Allereie som tjueåring erklærte han i ein berømt uttale: «Jag ska bli Sveriges Rembrandt eller dö». År 1876 vart Josephson tildelt ein kongeleg medalje for måleriet *[[Sten Sture]] den äldre befriar drottning Kristina av Danmark ur [[Vadstena]] klosterfängelse*.

Josephson pådrog seg syfilis allereie i unge år. Kjærleikslivet var lite lykkeleg og meisterverket *Strömkarlen*, som han gjennom 1880-talet måla fleire versjonar av, vart refusert av Nationalmuseum. Prins Eugen, *målarprinsen*, som sjølv var kunstnar, kjøpte biletet. Han hjelpte mange samtidige kunstnarar økonomisk, gjennom å kjøpe inn verka deira til heimen sin på Waldemarsudde. Prinsen let *Strömkarlen* (1884) få ei fast plassering og sidan har det aldri forlate Waldemarsudde.

Sommaren 1888 var Josephson på øya Bréhat i Bretagne. Der vart han oppteken av spiritisme og fekk religiøse vrangforestillingar så som at han trudde han var Gud og Kristus. Nokre månader seinare vart han lagt inn på sjukhus i Uppsala. Diagnosen var paranoia, som i dag motsvarar schizofreni. Etter nokre månader vart han utskriven, og  flytta så småningom til Stockholm der to damer stelte han til han døydde i 1906.

Under spirituell transe laga Josephson visjonære dikt og måleri, underteikna med døde målarar sine namn. Mellom verka finst lyriske og inderlege linjeteikningar og måleri. Nokre av Josephson sine viktigaste verk, til dømes *Gåslisa* (omkring 1890), diktsamlingane *Svarta rosor* (1888) og *Gula rosor* (1896), kom medan han var sjuk.

På 1890-talet fekk Ernst Josephson oppreising som kunstnar. Eit par tiår seinare kom gjennombrotet for det modernistiske synet på Josephson sin sjukdomskonst, ein kunst som til liks med Carl Fredrik Hill sin kunst inspirerte mange svenske målarar i den ekspresjonistiske stilen. Frisk var Josephson kjend for sine oljemåla portrett. Sjukdomskunsten var dominert av historiske motiv og bilete frå segner og mytar.

## Bakgrunnsstoff


**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Ernst Josephson|Ernst Josephson]]» frå ,  den 29. februar 2012.*
Wienkvartettane av Mozart

**Wienkvartettane** er seks strykekvartettar, K. 168-173, komponerte av Wolfgang Amadeus Mozart seint i 1773 i Wien. 

Desse kvartettane vert rekna som eit langt steg fram frå Milanokvartettane, som vart laga mindre enn eit år tidlegare. Kvar kvartett består av fire satsar, inkludert menuettar og trioar. Mozart hadde høyrt nylege kvartettar av Joseph Haydn og nytta mange av elementa deira.

## Wienkvartettane
### Kvartett nr. 8 i F-dur, K. 168

#*Allegro*
#*Andante*
#*Menuetto*
#*Allegro*

Den langsame satsen i F-moll er ein kanon på det kjende temaet som vart nytta i finalen til Haydn sin Op. 20-kvartett i same toneart. Finalen er ein fuge som liknar ein av finalane i Op. 20, denne gongen A-dur-kvartetten.

### Kvartett nr. 9 i A-dur, K. 169

#*Molto allegro*
#*Andante*
#*Menuetto*
#*Rondeau (allegro)*

### Kvartett nr. 10 i C-dur, K. 170
  
#*Andante*
#*Menuetto*
#*Un poco adagio*
#*Rondo - Allegro*

Opningssatsen er eit tema og ein variasjon med eit tema som liknar variasjonstemaet nytta i Haydn sin Kvartett Op. 9, nr. 5 i B.  Den andre frasen i den langsame satsen inneheld opningsteamet frå Haydn sin Op. 9 nr. 4 i D-moll.

### Kvartett nr. 11 i Ess-dur, K. 171
 
#*Adagio - Allegro - Adagio*
#*Menuetto*
#*Andante*
#*Allegro assai*

### Kvartett nr. 12 i H-dur, K. 172
   
#*Allegro spiritoso*
#*Adagio*
#*Menuetto*
#*Allegro assai*

### Kvartett nr. 13 i D-moll, K. 173

#*Allegro moderato*
#*Andante Grazioso*
#*Menuetto*
#*Allegro moderato*

Starten på menuetten er den same som menuetten til Haydn i hans Op. 9 nr. 4 i D-moll.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Viennese Quartets (Mozart)|Viennese Quartets (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
Jan Davidsz. de Heem

**Jan Davidsz. de Heem** () var ein nederlandsk kunstmålar, kanskje den fremste av alle stilleben-målarar av den nederlandske skulen.

### Liv og gjerning
Heem var fødd i Utrecht i april 1606, i ein familie med målarar der han er den mest kjende. Både faren og alle sønene hans var målarar. I heimbyen gjekk han i lære hos Balthasar van der Ast og tok etter hans måte å måle blomar og frukt. På slutten av 1620-talet var Heem i Leiden, der han måla små stilleben i ein stil som minner om Pieter Claesz og Willem Claeszoon Heda.

År 1635 vart Heem teken opp i Sint-Lucasgildet i Antwerpen og frå 1636 arbeidde han i hovudsak der i byen. Her vart han påverka av den meir overdådige flamske målartradisjonen. Han måla stilleben med frukt, fivreld, blomar med meir i ein fargerik stil. Attåt måla han store bilete av bord bognande av matrettar, gjerne omkransa av kostbart draperi. I ein del av bileta hans kan ein merke ein tydlege moralsk peikepinn.

Heem fekk eit varig ry som ein av dei aller største målarane av stilleben. Måleria hans kombinerer noggrann attgjeving av objekta, harmonisk og glansfull bruk av fargar og utsøkt komposisjon. Han hadde rikeleg med oppdrag og sønene hans gjekk inn i verksemda. Sonen Cornelis de Heem var ein av mange som imiterte verka hans. Han var den fremste målaren av dei tre målarsønene til Jan Davidsz. de Heem, i ei slekt som talde endå fleire målarar.

Frå 1667 til -71 budde Heem i fødebyen Utrecht, men då franske hærstyrkar angreip staden, flykta han tilbake til Antwerpen, der han vart gravlagd 26. april 1684.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jan Davidsz. de Heem|Jan Davidsz. de Heem]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  

**Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*
Yasunari Kawabata

**Yasunari Kawabata** () var ein japansk forfattar. I 1968 vann han nobelprisen i litteratur for *«hans berättarkonst, som med fin känsla uttrycker japanskt väsen i dess egenart.»*

## Liv
Kawabata vart fødd 11. juni 1899 i Osaka. Han blei foreldrelaus som toåring og snart mista han besteforeldra òg. Som student ved Universitetet i Tokio grunnla han i lag med Yokomitsu Riichi den neo-impresjonistiske journalen Bungei Jidai («Den kunstnarlege tidsalderen»).

## Verk
Det første verket til Kawabata var  *Izu no Odoriko* (1926, «Dansarinna frå Izu»). Novella *Yukiguni* («Snøland») kom i 1937; den er ei historie om kjærleiken mellom ein forretningsmann frå Tokyo og ei geisha frå ei avsidesliggande landsby. *Yukiguni* blei snart ein klassikar og Kawabata var med eitt etablert som ein av dei leiande forfattarane i Japan. I *Senbazuru* («Tusen traner») heldt han fram nokre av motiva frå dette verket. I *Meijin* (i engelsk omsetjing *The Master of Go*) frå 1954 der han skildrar den siste kampen mellom den gamle meisteren Hon’inbō Shūsai og den yngre Minoru Kitani. Same året vann han Nomaprisen i litteratur for *Yama no Oto* («Eit kirsebær om vinteren»).

Det er vanleg å gå ut frå at Kawabata døydde for eiga hand ved å gasse seg sjølv til døde, men mange av hans nære, medrekna enkja, såg det som ei ulukke. Han kan ha opna gasshanen ved ein feil medan han førebudde eit bad, men på den andre sida hadde han fått diagnosen Parkinson og sleit med å komme over at venen Yukio Mishima hadde begått rituelt sjølvmord i 1970.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* 
* Nobeltildelinga 1968 på nobelprize.org
* Hanami Web – Kawabata Yasunari
* Yasunari Kawabata
Boxholms kommun

**Boxholm** (*Boxholms kommun*) er ein kommune i Östergötland län i Sverige. Folketalet er  5 198. Administrasjonssenteret i kommunen er Boxholm.

## Tettstader

## Bakgrunnsstoff
*  www.boxholm.se
Fugleslekta Aquila

***Aquila***, òg kalla **kongeørnslekta**, er ei biologisk slekt av ekte ørner. Ørner er ikkje ei naturleg gruppe, men nemner eigentleg rovfuglar store nok til å jakte større byttedyr. Lerner og Mindell har samla *Aquila* i ein underfamilie Aquilinae, saman med følgjande andre slekter av ørner: *[[Ictinaetus]]*, *[[Hieraaetus]]*, *[[Lophotriorchis]]*, *[[Polemaetus]]*, *[[Lophaetus]]*, *[[Nisaetus]]*, *[[Spizaetus]]* og *[[Stephanoaetus]]*.

## Artslista
Kongeørnslekta i rekkjefølgje etter Clementslista versjon 6.6 frå august 2011  med norske namn etter *Norske navn på verdens fugler*.
* Småskrikørn, *Aquila pomarina*
* Indiaskrikørn, *Aquila hastata*
* Storskrikørn, *Aquila clanga*
* Savanneørn, *Aquila rapax*
* Steppeørn, *Aquila nipalensis*
* Iberiaørn, *Aquila adalberti*
* Keisarørn, *Aquila heliaca*
* Jungelørn, *Aquila gurneyi*
* Kongeørn, *Aquila chrysaetos*
* Kilehaleørn, *Aquila audax*
* Kongoskogørn, *Aquila africana*
* Klippeørn, *Aquila verreauxii*
* Haukørn, *Aquila fasciata*
* Afrikahaukørn, *Aquila spilogaster*

## Kjelder
### Referansar

## Bakgrunnsstoff
*
Rakituma / Preservation Inlet

**Rakituma / Preservation Inlet** er den sørlegaste fjorden i Fiordland National Park, og ligg ved det sørvestlege hjørnet til Sørøya på New Zealand, i regionen Southland.

## Geografi
Preservation Inlet er ein lang og trong fjord som strekkjer seg i nordaustleg retning mellom Gulches Head i nord og Puysegur Point i sør. Coal Island ligg ved innløpet. Den inste armen vert kalla Long Sound, som er utløpet til elva Long Burn.

Ein større del av det indre Preservation Inlet er eit verna område innanfor Te Tapuwae o Hua (Long Sound) Marine Reserve.

## Historie
Staden var kjend av tidlege sel-s og kvalfangarar, og fekk namnet sitt av kaptein Eber Bunker i 1809. Den første landbaserte kvalfangststasjonen på New Zealand vart etablert her i 1828 eller 1829, og dreiv fangst av sørkaper (engelsk *Southern Right Whale*) *((Eubalaena australis)* i dette området. I 1900 vart ein busetnad med namnet Cromarty etablert i Kisbee Bay. Det var meininga å dra nytta av både gullfunn i 1890-åra og fiske, men dette vara ikkje så lenge, og i dag er det få leivningar att av busetnaden.

Det offisielle namnet på staden blei endra frå Preservation Inlet til Rakituma / Preservation Inlet i 2019.

## Økologi
Etter ein massiv fangst gjennom mange år, er sørkaperkval/sørleg rettkval (rettkvalfamilien) endeleg starta å koma attende til staden. Der er uverifiserte observasjonar av hektordelfinar i området.

## Tilkomst
Der er ingen vegar langs kysten på denne staden. Men ei turrute hit går frå Tuatapere. Der er også åtkome til fjorden sjøvegen og med fly.

## Kjelder


**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Preservation Inlet|Preservation Inlet]]» frå ,  den 29. februar 2012.*
Langadás

**Langadás** (gresk Λαγκαδάς) er ein distriktsby og ein kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Langadás ligg aust for Thessaloníki og grensar i nordvest mot periferieininga Kilkís, i nordaust mot Sérres.

## Administrativ inndeling

Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Sokhós
* Ássiros
* Kallíndia
* Korónia
* Vertískos
* Langadás
* Lakhanás
Dei sju tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

Ved folketeljinga i 2011 hadde kommunen 37&nbsp;022&nbsp;innbyggjarar, medan kommunaleininga Langadás hadde 19&nbsp;339 og tettstaden med same namn 8&nbsp;447&nbsp;innbyggjarar.

## Byar og tettstader
Heile kommunen ligg innanfor storbyområdet til Thessaloníki. Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Vólvi

**Vólvi** (gresk Βόλβη) er ein kommune i periferieininga Thessaloníki i periferien Sentral-Makedonía i Hellas. Vólvi ligg aust for Thessaloníki og grensar i nord mot periferieininga Sérres, i nordaust mot Khalkidikí. I aust har kommunen ei kystlinje mot Strymónasbukta.

## Administrativ inndeling
Kommunen vart danna i 2011 ved at ein slo saman dei tidlegare kommunane
* Ájos Jeórjos
* Apollonía
* Aréthousa
* Egnatía
* Mádytos
* Rendína
Dei seks tidlegare kommunane er no kommunaleiningar.

## Byar og tettstader
Dei største byane og tettstadene i kommunen er:

## Referansar
Haydnkvartettane av Mozart

**Haydnkvartettane** av Wolfgang Amadeus Mozart er ei samling på seks strykekvartettar publiserte i 1785 i Wien og desdiserte til komponisten Joseph Haydn. Dei vert rekna som eit høgdepunkt blant dei klassiske strykekvartettane, og inneheld nokre av dei mest minneverdige melodiane til Mozart.

## Dei seks kvartettane

*Strykekvartett nr. 14 i G-dur,  K. 387 (1782)
*Strykekvartett nr. 15 i D-moll, K. 421 (1783)
*Strykekvartett nr. 16 i Ess-dur, K. 428 (1783)
*Strykekvartett nr. 17 i H-dur («Jakt»), K. 458 (1784)
*Strykekvartett nr. 18 i A-dur, K. 464 (1785)
*Strykekvartett nr. 19 i C-dur («Dissonans»), K. 465 (1785)

Kvartettane vart publiserte i eit sett i Wien i 1785. Året dei vart komponerte står i parantes over.

## Historisk bakgrunn
Wolfgang Amadeus Mozart komponerte 23 strykekvartettar medan han levde. Dei seks Haydnkvartettane vart skrivne i Wien frå 1782 til 1785. Dei er dediserte komponeisten Joseph Haydn, som vert rekna som skaparaen av den moderne strykekvartetten. Haydn hadde nyleg vorte ferdig med dei viktige «Opus 33», ei samling kvartettar, i 1781, same året som Mozart kom til Wien. Mozart studerte strykekvartettane til Haydn og starta å komponere seks stykk, som vart publiserte i 1785. I løpet av denne tida vart Mozart og Haydn vener, og spelte stundom kvartettar i lag heime hos Mozart, med Mozart på bratsj og Haydn på fiolin.

Haydn høyrde først desse kvartettane heime hos Mozart, 15. januar og 12. februar 1785. Etter å ha høyrt dei alle sa Haydn til far til Mozart, Leopold, som var på besøk frå Salzburg: «Føre Gud og som ein ærleg mann, seier eg deg at sonen din er den største komponisten som eg har høyrt om. Han har smak og i tillegg ein enorm kunnskap om komposisjon» Kommentaren vart sitert  i eit brev Leopold skreiv 16. februar til dottera Nannerl.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Haydn Quartets (Mozart)|Haydn Quartets (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Deutsch, Otto Erich (1965) *Mozart:  A Documentary Biography*.   Stanford, CA:  Stanford University Press.
*Irving, John. "The Haydn Quartets: K. 387, 421, 428, 458, 464, 465." *The Cambridge Mozart Encyclopedia*. Ed. Cliff Eisen and Simon P. Keefe. 1 volume. New York: Cambridge University Press, 2006. 
*Irving, John. *Mozart: The "Haydn" Quartets*. Cambridge: Cambridge University Press, 1998. 
*Wright, Craig and Simms, Bryan. *Music in Western Civilizations*. Belmont, CA: Thomson and Schirmer, 2006. 
*Holmes, Edward. *The Life of Mozart Including His Correspondence*. New York: Da Capo Press, 1979.
Peter Lely

**Peter Lely**, opphavleg **Pieter van der Faes** () var ein nederlandsk-engelsk kunstmålar.

## Liv og gjerning

Han var frå Utrecht, namnet Lely tok han tidleg etter ei lilje utanfor barndomsheimen i Haag. Lely studerte i Haarlem og reiste til England omkring 1641. Her måla han landskapsbilete og historiemåleri.

Etter nokre få år i England byrja han å konsentrere seg om portrettkunst. Verka hans vart med tida påverka av målestilen til Anthonis van Dyck, ein annan utvandra nederlendar. Samanlikna med denne nyttar han seg av kraftigare penselføring, sterkare fargar og sinnsstemning. Lely måla portrett av medlemer av den engelske kongefamilien og av andre mektige personar i det samtidige England. Mellom anna portretterte han begge kongane Karl I, Karl II og Oliver Cromwell. Særleg er han kjend for måleria frå det luksuriøse hoffet til Karl II.

Lely dreiv ein større målarverkstad og skal ofte ha måla berre hovudet av figurane i verk som han signerte. Han vart adla (*knight*) i 1680, kort etter døydde han i Covent Garden, den seinare bydelen i London.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Peter Lely|Peter Lely]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  
 
**Aschehougs kunsthistorie. Bind 4 Kunstleksikon*

## Bakgrunnsstoff
Strykekvartett nr. 14 av Mozart

**Strykekvartettet nr. 15 i G-dur**, K. 387, med kallenamnet «Vårkvartetteten», vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart i 1782 i Wien. Verket vart kanskje redigert i 1783. Dette er den første av Haydnkvartettane, ein serie på seks strykekvartettar han skreiv dei første åra sine i Wien til ære for komponisten Joseph Haydn, som generelt vert rekna som opphavet til strykekvartetten som musikkform.

## Satsar
Som med alle dei seinare Mozartkvartettane har denne kvartetten fire satsar: 
*I. Allegro vivace assai
*II. Menuetto
*III. Andante cantabile, i C-dur
*IV. Molto allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 14 (Mozart)|String Quartet No. 14 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* John Irving, *Mozart, the "Haydn" quartets*. Cambridge: Cambridge University Press (1998)
* Williams, Peter F. *The chromatic fourth during four centuries of music*. Oxford : Clarendon Press ; New York : Oxford University Press, 1997: 130

## Bakgrunnsstoff
* 
* 
*Recording by the Borromeo String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Strykekvartett nr. 15 av Mozart

**Strykekvartett nr. 15 i d-moll** K. 421/417b, av Wolfgang Amadeus Mozart er den andre av kvartettane dediserte til Haydn og den einaste som er i moll. Ein meiner at kvartetten var ferdig i 1783. Kvartetten er derimot udatert på det signerte manuskriptet.

## Struktur
Verket består av fire satsar:

# Allegro moderato
# Andante (F-dur)
# Menuetto og Trio (sistnemnde i D-dur). Allegretto
# Allegretto ma non troppo

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 15 (Mozart)|String Quartet No. 15 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
* ISMN M-006-20118-1

## Bakgrunnsstoff
*
*Performance of String Quartet No. 15 by the Borromeo String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Strykekvartett nr. 18 av Mozart

**Strykekvartett nr. 18 i A-dur** K. 464, komponert av Wolfgang Amadeus Mozart er den femte av Kvartettane dediserte til Haydn, og var ferdig i 1785. Den signerte katalogen til Mozart syner at komposisjonen var ferdig 10. januar 1785. Verket består av fire satsar:

# Allegro
# Menuetto og trio
# Andante
# Allegro non troppo

Heile stykket er karakterisert av fleire forskjellige kontrapunktmetodar. Kvartetten var modell for Beethoven sin Strykekvartett i A-dur, Opus 18 nr. 5.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 18 (Mozart)|String Quartet No. 18 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* 
*
*Performance of String Quartet No. 18 by the Borromeo String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Strykekvartett nr. 19 av Mozart

**Strykekvartett nr. 19 i C-dur**, KV. 465 av Wolfgang Amadeus Mozart,  med kalle namnet «Dissonanskvartetten» på grunn av den uvanlege langsame introduksjonen, og er kanskje den mest kjende av kvartettane hans. Det er den siste i samlinga av seks kvartettar komponert mellom 1782-1785 som var dediserte til Joseph Haydn.

I følgje den signerte katalogen til Mozart var kvartetten ferdig den 14. januar 1785.  

Verket består av fire satsar: 

# Adagio-Allegro
# Andante cantabile - i F-dur
# Menuetto.  Allegro. (C-dur, trio i C-moll)
# Allegro molto

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 19 (Mozart)|String Quartet No. 19 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Einstein, Alfred. translated by Mendel, A. and Broder, N. *Mozart, his character, his work.* Dover Publications paperback 1972 republication of 1945 Oxford University Press edition . ISBN 978-0-486-22859-4.
* John Irving, *Mozart, the "Haydn" quartets*. Cambridge: Cambridge University Press (1998)

## Bakgrunnsstoff
* 
* 'Mozart - Quartet in C-dur, K465 (Dissonance)' , lecture by Professor Roger Parker, followed by a performance by The Badke Quartet, Gresham College, 10 oktober 2007 (available for download as MP3 or MP4, as well as a text document)
*Recording by the Borromeo String Quartet] from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
*
Strykekvartett nr. 20 av Mozart

**Strykekvartett i D-dur**, K. 499, vart skriven i 1786 i Wien av Wolfgang Amadeus Mozart. Han vart publisert av &mdash; og kanskje skriven for &mdash; venen Franz Anton Hoffmeister. På grunn av dette vert kvartetten stundom kalla «Hoffmeisterkvartetten».

Verket består av fire satsar:

*I. Allegretto, i D-dur
*II. Menuetto: Allegretto, i D-dur, med ein trio-seksjonen i D-moll
*III. Adagio, i G-dur
*IV. Allegro, i D-dur

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 20 (Mozart)|String Quartet No. 20 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Einstein, Alfred.  *Mozart, His Character, His Work.* London: Oxford University Press. First Edition: 1945. Translated from the German by Arthur Mendel and Nathan Broder.

## Bakgrunnsstoff
* 
*Free recording by the Jerusalem Quartet
Preussenkvartettane av Mozart

**Preussenkvartettane** er ei samling på tre strykekvartettar, nr. 21–23 (K. 575, 589, 590), komponerte av Wolfgang Amadeus Mozart mellom 1789-90 og dediserte til kongen av Preussen, Friedrich Wilhelm II. Sjølv om dei ikkje vart rekna som like gode som dei meir kjende 'Haydnkvartettane' (K. 387, 421, 428, 458, 464, 465), er desse stykka kjende for den vakre likevekta mellom instrumenta og den særs prominente og melodiøse celloparten (instrumentet som kongen sjølv spelte).

## Kvartettane

*Strykekvartett nr. 21 i D-dur, K. 575 (1789)
*Strykekvartett nr. 22 i B-dur, K. 589 (1790)
*Strykekvartett nr. 23 i F-dur, K. 590 (1790)

På grunn av den dominerande celloen vert kvartettane òg kalla «Concertantekvartettane».

## Historisk bakgrunn

Medan Mozart komponerte desse kvartettane arbeidde han òg på fleire sonatar for dottera til kongen, prinsesse Friederike (K. 576 var den einaste som vart ferdig). Han vart betalt 100 Friedrichsd’or for arbeidet sitt. Etter dette fekk han ikkje meir av pengane han var lova, så Mozart  heldt attende dediseringa og betalte for graveringa av stykket sjølv.

Mozart dediserte aldri stykket til den prøyssiske kongen, så tittelen på desse kvartettane er lagt til sidan.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Prussian Quartets (Mozart)|Prussian Quartets (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Einstein, Alfred: *Mozart: His Character and works*
*Solomon, Maynard: *Mozart: A Life*
*Nohl, Ludwig: (compiler), Wallace, Lady Grace (translator): *The Letters of Wolfgang Amadeus Mozart*
*Holmes, Edward. *The Life of Mozart Including His Correspondence*. New York: Da Capo Press, 1979.

## Bakgrunnsstoff
*
*Performance of String Quartet No. 23 by the Orion String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Strykekvartett nr. 21 av Mozart

**Strykekvartett nr. 21 i D-dur**, K. 575, vart skriven i juni 1789 av Wolfgang Amadeus Mozart. Han har fått kallenamnet ***Fiolkvartetten***. Han er den første av Preussenkvartettane.

Verket består av fire satsar: 

#Allegretto, i D-dur
#Andante
#Menuetto: Allegretto
#Allegretto i D-dur

Kvartetten var skriven for og dedisert til kongen av Preussen, Friedrich Wilhelm II, ein amatørcellist. Mozart og venen hans Karl Lichnowsky møtte kongen i Potsdam i april 1789. Mozart spelte føre kongen i Berlin den 26. mai 1789, og reiste så attende til Wien.

Strykekvartetten er i dag eit populært stykke. Det er eit stykke som vart skriven på høgdepunktet i karrieren til Mozart. Det vert rekna for å vere meir tilbakelent i forhold til dei seks kvartettane dediserte til Haydn. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 21 (Mozart)|String Quartet No. 21 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
Strykekvartett nr. 16 av Mozart

**Strykekvartett nr. 16 i Ess-dur**, K. 428/421b, er ein strykekvartett komponert av Wolfgang Amadeus Mozart. Dette er den tredje av Haydnkvartettane, ein serie på seks strykekvartettar han skreiv dei første åra sine i Wien og seinare dediserte til Joseph Haydn.

Verket er i fire satsar:

*I. Allegro non troppo
*II. Andante con moto
*III. Menuetto & Trio
*IV. Allegro vivace

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 16 (Mozart)|String Quartet No. 16 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
* John Irving, *Mozart, the "Haydn" quartets*. Cambridge: Cambridge University Press (1998)

## Bakgrunnsstoff
*Opptak av Borromeo String Quartet frå Isabella Stewart Gardner Museum i MP3-format
*
Strykekvartett nr. 17 av Mozart

**Strykekvartett nr. 17 i H-dur** K. 458, med kallenamnet «Jaktkvartetten», av Wolfgang Amadeus Mozart er den fjerde av kvartettane dediserte til Haydn. Han var ferdig i 1784 Verket består av fire satsar:

# Allegro vivace assai
# Menuetto og Trio. Moderato
# Adagio, i Ess-dur
# Allegro assai

Verken Mozart eller Artarie kalla dette stykket for «Jakta». Folk meinte at den første satsen minna om ei «jakt».

Stykket er populært og er nytta i fleire filmar, som *[[The Adventures of Huckleberry Finn]]*, *[[Mystery Date]]* og *[[Star Trek: Insurrection]]*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 17 (Mozart)|String Quartet No. 17 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene: <references/>*
 

## Bakgrunnsstoff
*
*Recording by the Borromeo String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format
Strykekvartett nr. 23 av Mozart

**Strykekvartett nr. 23 i F-dur**, K. 590, vart skriven i juli 1790 av Wolfgang Amadeus Mozart. Det er den tredje og siste av Preussenkvartettane.

Verket har fire satsar: 

#Allegro moderato, i F-dur
#Andante
#Menuetto: Allegretto
#Allegro F-dur

Kvartetten var skriven for og dedisert til kongen av Preussen, Friedrich Wilhelm II, ein amatørcellist. Mozart og venen hans Karl Lichnowsky møtte kongen i Potsdam i april 1789. Mozart spelte føre kongen i Berlin den 26. mai 1789, og reiste så attende til Wien.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quartet No. 23 (Mozart)|String Quartet No. 23 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
*Recording by the Orion String Quartet from the Isabella Stewart Gardner Museum in MP3 format

4
Strykekvintett nr. 1 av Mozart

**Strykekvintett nr. 1** i H-dur, K. 174, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i desember 1773. Som alle strykekvintettane til  Mozart er han ein «bratsjkvintett» sidan han er skriven for ein strykekvartett og ein ekstra bratsj (to fiolinar, to bratsjar ogcello).  

Mozart komponerte kvintetten nokre få månader før han komponerte Wienkvartettane, K. 168-173.

## Satsar
Verket består av fire satsar: 
*I. Allegro moderato
*II. Adagio
*III. Menuetto ma Allegretto
*IV. Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quintet No. 1 (Mozart)|String Quintet No. 1 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.*
*** oppgav desse kjeldene:*
*Charles Rosen, "The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven", 1997, Norton


## Bakgrunnsstoff
*
Strykekvintett nr. 2 av Mozart

**Strykekvintett nr. 2** i C-moll, K. 406/516b, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart i 1787, ein transkripsjon av hans tidlegare Serenade nr. 12, K. 388, for ein blåseoktett. Som alle strykekvintettane til Mozart, er han ein "bratsjkvintett" fordi han er skriven for ein strykekvartett og ein ekstra bratsj (to fiolinar, to bratsjar og cello). 

## Satsar
Verket består av fire satsar:
*I. Allegro
*II. Andante
*III. Menuetto in canone
*IV. Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quintet No. 2 (Mozart)|String Quintet No. 2 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Charles Rosen, "The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven", 1997, Norton


## Bakgrunnsstoff
*
Strykekvintett nr. 3 av Mozart

**Strykekvintett nr. 3** i C-dur, K. 515 er skriven av Wolfgang Amadeus Mozart. Som alle strykekvintettane til Mozart, er han ein "bratsjkvintett" fordi han er skriven for ein strykekvartett og ein ekstra bratsj (to fiolinar, to bratsjar og cello).

Verket var ferdig den 19. april 1787, mindre enn ein månad før den stormaktige G-moll-kvintetten, K. 516.

Denne kvintetten inspirerte Schubert til å skrive sin eigen strykekvintett i same toneart.

## Satsar
Verket består av fire satsar:
*I. Allegro
*II. Andante
*III. Menuetto: Allegretto
*IV. Allegro

Den første satsen er massiv i omfang og er den største «sonata-allegro»-satsen før Beethoven, og tar vanlegvis eit kvarter å framføre.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quintet No. 3 (Mozart)|String Quintet No. 3 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Berger, Melvin (2001). *Guide to Chamber Music*, Mineola, NY: Dover Publications. ISBN 0-486-41879-0.
*Rosen, Charles (1997). *The Classical Style: Haydn, Mozart, Beethoven*, New York: W. W. Norton & Co.. ISBN 0-393-00653-0.
*Rosen, Charles (2003). "Schubert and the example of Mozart", i Brian Newbould [ed.], *Schubert the Progressive: History, Performance Practice, Analysis*, Ashgate. 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Strykekvintett nr. 4 av Mozart

**Strykekvintett nr. 4** i G-moll, K. 516, vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart. Som alle strykekvintettane til Mozart, er han ein «bratsjkvintett» fordi han er skriven for ein strykekvartett og ein ekstra bratsj (to fiolinar, to bratsjar og cello).  

Verket var ferdig den 16. mai 1787, mindre enn ein månad etter den store C-dur-kvintetten, K. 515. 

Stemninga i stykket er mørkt og melankolsk, og typisk for G-moll-verka til Mozart. 

## Satsar
Verket består av fire satsar:
*I. Allegro
*II. Menuetto: Allegretto
*III. Adagio ma non troppo
*IV. Adagio - Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quintet No. 4 (Mozart)|String Quintet No. 4 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff
* 
* BBC Discovering Music (browse for .ram file for this work)
*Performance of quintet by the Orion Quartet and Ida Kevafian   from the Isabella Stewart Gardner Museum i MP3 format
* 
* Analysis of the quintet based on the Kübler-Ross model of grief and loss
Fløytekvartett nr. 1 av Mozart

**Fløytekvartett nr. 1 i D-dur**, K. 285, av Wolfgang Amadeus Mozart for fløyte, fiolin, bratsj og  cello, er den første av tre kvartettar for amatøren Ferdinand De Jean, og truleg skriven mellom 1777 og 1778.

Han består av tre satsar:
#Allegro, 4/4
#Adagio, H-moll, 3/4
#Rondeau: [Allegro], 2/4

Ludwig van Beethoven lånte frå den første satsen for hans duett for klarinett og fagott i 1792.

Stykket har òg blitt arrangert for fløyte og gitar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flute Quartet No. 1 (Mozart)|Flute Quartet No. 1 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*



## Bakgrunnsstoff
*
Fløytekvartett nr. 2 av Mozart

**Fløytekvartett nr. 2 i G-dur**, K. 285a, av Wolfgang Amadeus Mozart er den andre av tre kvartettar for amatørfløytisten Ferdinand De Jean og vart truleg skriven mellom 1777 og 1778.

Kvartetten har to satsar:
#Andante, 3/4
#Tempo di Menuetto, 3/8

Ei typisk framføring varer litt under 12 minuttar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flute Quartet No. 2 (Mozart)|Flute Quartet No. 2 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
*
Fløytekvartett nr. 3 av Mozart

**Fløytekvartett nr. 3 i C-dur**, K. 285b, av Wolfgang Amadeus Mozart er den siste av tre kvartettar for amatørfløytisten Ferdinand De Jean. Trass i at han kjem rett etter dei to første fløytekvartettane i Köchelkatalogen, er Kvartetten i C nesten heilt sikkert skriven nokre år seinare, truleg mellom 1781 og 1782. 

Kvartetten har to satsar:
#Allegro, 3/4
#Andantino, Tema og variasjonar

Ei typisk framføring varer kring 16 minuttar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flute Quartet No. 3 (Mozart)|Flute Quartet No. 3 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Fløytekvartett nr. 4 av Mozart

**Fløytekvartett nr. 4 i A-dur**, K. 298, av Wolfgang Amadeus Mozart er den siste komposisjonen Mozart skreiv for ein fløytekvartett. I motsetnad til dei tre førre kvartettane, som var skrivne for fløytisten Ferdinand De Jean, trur ein at Kvartett i A vart skriven som rekreasjon, og at han ikkje var bestilt. Det låge Köchel-nummer er villeiande og verket er truleg skriven ein gong i 1786 eller 1787. 

Verket har tre satsar: 
#Andante, Tema og variasjonar
#Menuetto, D-dur, 3/4
#Rondeau: Allegretto grazioso, 2/4

Ei typisk framføring varer kring 11 minuttar. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Flute Quartet No. 4 (Mozart)|Flute Quartet No. 4 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* 
*
Obokvartett av Mozart

**Obokvartett i F-dur**, K. 370 (K368b), vart skriven av Wolfgang Amadeus Mozart tidleg i 1781.  Kvartetten er skriven for obo, fiolin, bratsj og cello. I 1780 vart Mozart invitert til München for å vitje kurfyrste Karl Theodor, som hadde bestilt operaen *[[Idomeneo]]* for ei karnevalsfeiring.  Medan han var i München fornya Mozart kjennskapen til Friedrich Ramm, ein virtuos oboist i Münchenorkesteret. Det var for Ramm at Mozart komponerte kvartetten.

Verket har tre satsar: 
*I. Allegro
*II. Adagio
*III. Rondeau: Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Oboe Quartet (Mozart)|Oboe Quartet (Mozart)]]» frå ,  den 1. mars 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*

## Bakgrunnsstoff

*
Olava Bidtnes

**Olava Bidtnes** () er ein norsk lyrikar. 

Ho debuterte i 2004 med diktsamlinga *Napp*. Den andre diktsamlinga hennar, *Tenke på kva havet heiter ein regnfull dag*, kom i 2011.

Bidtnes er opphavleg frå Stjørdal, men har budd i Tromsø i mange år. Ho er del av poesigruppa Jernbanepoetene, og skriv på nynorsk. Bidtnes bur i dag i Sandvika utanfor Oslo.

## Bøker
* 2004 &ndash; *Napp* &ndash; diktsamling
* 2011 &ndash; *Tenke på kva havet heiter ein regnfull dag* &ndash; diktsamling
* 2013 &#x2013; *Berre tru du er ein avdød* &#x2013; diktsamling
* 2014 &#x2013; *Blaff* &#x2013; diktsamling

## Referansar

## Bakgrunnsstoff
* Bloggen til Olava Bidtnes 
* Utgjevingar av Olava Bidtnes i BIBSYS Ask
Strykekvintett nr. 6 av Mozart

**Strykekvintett nr. 6** i Ess-dur, K. 614, vart komponert av Wolfgang Amadeus Mozart den 12. april 1791. Han er det siste store kammerverket som Mozart komponerte. Som alle strykekvintettane til Mozart, er han ein "bratsjkvintett" fordi han er skriven for ein strykekvartett og ein ekstra bratsj (to fiolinar, to bratsjar og cello).  

## Satsar
Verket består av fire satsar:
*I. Allegro di molto
*II. Andante
*III. Menuetto: Allegro
*IV. Allegro

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:String Quintet No. 6 (Mozart)|String Quintet No. 6 (Mozart)]]» frå ,  den 29. februar 2012.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*Melvin Berger, "Guide to Chamber Music", 2001, Dover


## Bakgrunnsstoff
* 
*