open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Blinking av skog

**Blinking** av skogen før hogst vart utført av skogeigaren eller skogforvaltaren for å bestemma  kva for tre som skulle fellast. Når ein blinka hogg ein bort noko av borken, ein «bles», på treet i brysthøg slik at tømmerhoggarane lett kunne sjå blinkinga når hogsten vart utført under haust- og vintersesongen. Blinkinga vart utført med ei blinkøks.

Om tømmeret skulle fløytast måtte det òg merkast for å skillja tømmeret til dei ulike kjøpane fra kvarandre når det kom fram til sorteringslenser eller eit sagbruk. Ein kunne òg merkje hogstklar skog for å syna at blinkinga var utført av rette vedkommande. Merkinga vart utført i blesen der borken var fjerna.

I dag vert merking av ståande skog vanligvis utført ved at ein set målingflekkar på stammane eller ved å binda farga band rundt stammane.
Blinkøks

Ein **blinkeøks** er ei øks som tidlegare vart nytta for blinking og merking av skog som skulle høggast. Ei slik øks er ein kombinasjon av ei vanleg øks med plan egg, som vert nytta for å blinke trestammane, og ei merkjeøks i øksehammaren som vart nytta for å setta merkje med.

Merkeøksa har eit speilvendt merkje slik at merkjet vart rettvendt på treet eller tømmerstokken.
Med ei blinkeøks slapp ein å ha med både ei vanlig øks og ei merkjeøks når det skulle blinkast og merkjast i skogen.
Albstadt

**Albstadt** er ein by og ein kommune i Zollernalbkreis, sør i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen dekker 134,4 km² og har ikring 47&nbsp;000 ibuarar. Byen ligg 731 meter over havet på Schwabisk Alb, om lag 85 km sør for Stuttgart og om lag 60 km nord for Bodensjøen.

Tekstilindustri var dominerande næring i Albstadt til 1970-åra. I den seinare tid er verkty- og elektronikk-industri like viktige.

Forbundskanslaren Kurt Georg Kiesinger var frå Albstadt.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Albstadt|Albstadt]]» frå ,  den 18. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Istindan

**Istindan** er eit fjellområde med fire markerte toppar aust for Bardudalen, på grensa mellom Bardu og Målselv. Det høgste av dei er Vestre Istinden, som ligg i Bardu kommune og har ei høgd på 1489 meter over havet.

## Referansar
Åge Konradsen

**Åge Konradsen** () er ein norsk lærar og politikar frå Lenvik i Troms. Han var stortingsrepresentant for Høgre frå 2001 til 2005, vald frå Troms.

Konradsen er utdanna ved lærarskulen i Alta. Han underviste i grunnskule, før han fekk jobb ved arbeidskontoret i Midt-Troms. I 1991 vart han vald inn i Lenvik kommunestyre. Frå 1995 var han ordførar i Lenvik 1995 til hausten 2001. Der etter representerte han Høgre i Stortinget 2001-05, sat då som medlem i Forsvarskomiteen. Han vart vraka til fordel for Elisabeth Aspaker då Troms Høgre nominerte kandidatar for ein ny stortingsperiode.

Konradsen tok til att som lærar, busette seg på Silsand i Senja. Han var medlem i kommunestyret til 2015.

## Kjelder
*stortinget.no
Heidi Larssen

**Heidi Larssen** () er ein byråkrat og politikar frå Oslo. Ho representerte 2001-05 Oslo og partiet Høgre i Stortinget.

Larssen voks for ein stor del opp i Hammerfest. Etter eksamen frå gymnaset i 1971 flytta ho til Oslo, og tok juridisk embetseksamen i 1979. Forbigåande jobba ho i Rikstrygdeverket og Trygderetten. 1981-87 var ho sekretær for stortingsgruppa til partiet Høgre, bortsett frå eit lite år som personleg sekretær for statsråd Wenche Frogn Sellæg. Perioden 1987 til 1997 var Larssen, med eit avbrot som personleg sekretær for statsråd Petter Thomassen, avdelingssjef hos Fylkesmannen i Oslo og Akershus. 1997-2001 var Larssen medlem i Oslo bystyre, dei fyrste to åra som byråd og deretter to år som leiar av finanskomiteen i kommunen. Stortingsperioden 2001-05 var ho stortingsrepresentant for Oslo og Høgre, og var då medlem i Finanskomitéen. Tingperioden 2005–09 var ho fyrste vararepresentant frå Oslo. Til sist var ho bydelsdirektør i Bydel Grünerløkka i Oslo frå 2006 til 2016.

## Kjelder

*stortinget.no
----
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Heidi Larssen|Heidi Larssen]]» frå ,  den 18. mars 2025.*
Markprepareringsaggregat

Eit **markprepareringsaggregat** vert nytta for å riva opp humuslaget skogbotn etter flatehogst for at det skal verta lettare å planta ny skog. Det har vorte utvikla mange ulite typar aggregat, som plogar, kraftige horver, roterande skiver eller rullar med kraftige piggar, osb.. Tidlegare vart aggregata ofte montert på traktorar og bulldosarar, men i dag vert dei som oftast montert på ombygde stammelunnarar eller lastetraktorar.

## Galleri

Fil:Raivausta traktorin ja auran avulla Valtimolla 1948 (KK5596-25.RA.121).tif|Markprepareringsaggregat drege av ein beltetraktor i Finland i 1948.
Fil:Patch_cutting_machine_in_Kärkölä_1960_(JOKAMT2Met61-2).tif|Traktormontert markprepareringsaggregat i arbeid i Finland i 1964.
Fil:LeTourneau_tree_crusher_(1975).jpg|LeTourneau treknusar frå 1975.
Fil:Fordson E17N med Imset-horv.jpg|Imset-horva montert på ein Fordson E27N Major, utferd til Haldendistriktet Juni 1949.
Fil:Imset-horva.jpg|Imset-horva montert på ein liten beltetraktor, i Nordbygda på Løten.
Fil:Markberederfres i skogbruket.jpg|Marbredningsfres.
Fil:Skogsmaskin med fres.jpg|Skogsmaskin med fres.


## Referansar

## Bakgrunnstoff
* ''ÖSA 260 Med B290 Markberednings Aggregat'', Youtube.
Bossekop

**Bossekop**, nordsamisk **Bossugohppi**, er ein tettstad i Alta kommune i Finnmark fylke. Bossekop har vakse saman med Bukta og Elvebakken inst i Altafjorden og er i dag den vestre bydelen i Alta.

 
Historisk var Bossekop ein marknadsplass. Samar frå Kautokeino, Karasjok, Porsanger og Alta kom for å selje reinsdyrkjøt, reinsdyrskinn, ryper og skallar. Faste marknadsdager var 3. mars og 1. desember.

I november 1944 la Wehrmacht Bossekop nærast øyde, under tilbaketrekninga frå grensa mot Russland. Einast Alta kyrkje frå 1858 stod att.

I Bossekop er det sliperi for altaskifer.

## Kjelder
*
## Bakgrunnsstoff
Konnerud

**Konnerud** er ein tettstad i Drammen kommune i Buskerud. Tettstaden har meir einn 10&nbsp;000 ibuarar.

Konnerud ligg sørvest for bysentrum i Drammen. Fram til 1964 var Konnerud del av Skoger kommune i Vestfold fylke. Sidan då har tettstaden vore innlemma i Drammen bykommune.

Konnerud nye kyrkje i teglstein er frå 1996. Den gamle kyrkja på Konnerud er ei langkyrkje i tre, bygt 1858 og restaurert i høve 100-årsjubileet. 

Tettstaden er særleg kjent gjennom Konnerud Idrettslag, eit lag med landskjende skirernnarar og kringom 2&nbsp;200 medlemer. Idrettslaget arrangerte noregsmeisterskapen på ski i 1978, 1989 og 2020. 

Postadresse: 2004 Konnerud.

## Kjelder
*

## Bakgrunnsstoff
Julie Skarland

**Julie Skarland** (født 1960) er ein norsk  utdanna ved  i Paris. Ho satsa på klede dei første åra, men har seinare gått over til produksjon av handverk slik som dukar, , vottar, toalettmapper, vesker og smykker. Ho har opna butikk både i Paris og India.

Skarland byrja på arkitekturstudiet ved NTH i 1982, men slutta etter eitt år. Deretter tok ho kjole- og draktlinja ved Brundalen i tillegg til  på  i Stockholm. I 1987 søkte ho seg inn på moteskulen Studio Berçot i Paris. Ho skildra det som eit sjokkarta møte med eit strengt regime, men av de 80 studentane som byrja var ho ein av de 16 som fullførte. Etter to år ved skulen fekk ho jobb hos designaren og parfymøren .

Skarland har designa eige merke, «Julie Skarland», som har blitt seld i Japan, USA, England, Italia og Noreg i tillegg til hennar butikk i Paris. Stilen er inspirert av motemetropolen Paris og blanda med norske bakgrunn. I 1991 laga ho kolleksjonar under eige namn og i 1998 opna ho sin fyrste butikk i Paris. Hun har hatt motevisingar og presentasjonar av kolleksjonane på motemesser i Paris, Milano, New York, Oslo, Tokyo og Osaka. Under merket Princess Factory (etablert i 1993) har ho produsert eksklusive plagg som har figurert på omslaget av magasin som *, * og . 

I 2005 flytta Skarland til India der ho har produsert ein økologisk kolleksjon basert på indiske råstoff og lokal arbeidskraft. Her gjekk ho gradvis vekk frå klesproduksjon og over til handtverk. 

I 2003 viste Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum i Trondheim ei retrospektiv utstilling av ein del av arbeida hennar. 

## Utmerkingar
I 2003 blei Skarland tildelt prisen «Årets designer for 2002» under  og i 2007 blei ho tildelt Trondheim kommunes kulturpris for 2006.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Julie Skarland|Julie Skarland]]» frå , den 18. mars 2025.*
Randi Stene

**Randi Stene** () er ein norsk mezzosopran og operasjef.

Stene studerte i Trondheim og Oslo og avslutta utdanninga si som operasongar på Operaakademiet i København. Ho var solist og fast tilknytt Det Kongelige Teater i København frå 1988 til 2020.

Stene var finalist i konkurransen *Cardiff Singer of the World* i 1991. Ho opptredde som Octavian i *[[Rosenkavaleren]]* ved Opéra Bastille i Paris i 1993 og sidan i same rolle i London. Rolla som Silla i Hans Pfitzner sin opera *Palestrina* ved Covent Garden førte ho også raskt til Metropolitan Opera i New York.

Som konsertsolist har Randi Stene opptredd blant anna under BBC Proms med Esa-Pekka Salonen og Festspela i Salzburg med . Ho er hyppig gjest hos dei nordiske hovudstadorkestera. Ho deltok ved opninga av det nye operahuset i København og i nyproduksjonen av Verdi sin opera *Aida*. Innspelingane hennar av symfonisk musikk omfattar blant anna songar av Hugo Alfvén, John Dowland, Edvard Grieg, Wilhelm Peterson-Berger og Jean Sibelius.

I 2009 blei Randi Stene tilsett som professor i song på Noregs musikkhøgskole, og i 2013 blei ho tilknytt  & Opera (TSO) som casting-ansvarleg. I 2019 blei ho operasjef ved TSO, og frå august 2020 operasjef ved Den Norske Opera & Ballett. Stene er også kunstnarisk leiar for vokalkurset under  og Vinterakademi.

## Prisar og utmerkingar
* 1996 – Trondheim kommunes kulturpris
* 2003 – Gammleng-prisen i klassen klassisk
* 2006 – 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Randi Stene|Randi Stene]]» frå , den 18. mars 2025.*
Agnes Lovise Matre

**Agnes Lovise Matre** () er ein norsk skribent og forfattar.

## Bakgrunn
Agnes Lovise Matre blei fødd den 11. mai 1966 på Osterøy i Hordaland, og vaks opp på Vines i Hardanger og seinare i Sandeid i Rogaland frå 1974. Faren Øyvind Gunvald Matre (1937–2004) var rektor på Vines og i Sandeid. Matre har lærarutdanning ved Høgskolen Stord/Haugesund i 1995. Ho har vore frilansjournalist for avisa *Karmsund* (2004–2008) og for FKH Media (2008–2012). I 2017–2018 var ho fast fredagsspaltist for *[[Haugesunds Avis]]*. Ho jobbar i dag fulltid som forfattar.

Matre er gift med kollegaen .

## Karriere
Matre har sidan debuten i 2012 gjeve ut åtte romanar og krimromanar. Hennar fyrste og tredje kriminalroman *Skinnet bedrar* og *Uvigslet jord* er også omsette til tysk, og blei gjevne ut under titlane *Das Schweigen des Fjords* og *Das Grab am Fjord* hos forlaget Droemer Knaur i høvesvise september 2019 og august 2022. Hennar krimroman *Fritt Vilt* blei gjeven ut i Danmark hausten 2024. Ho er tatt opp som medlem av Den norske Forfatterforening, og var i januar 2018 med i interimstyret ved stiftinga av Forfatterforbundet.

Matre debuterte med den skjønnlitterære romanen *Stryk meg over håret* på  i 2012, og følgde opp med thrilleren *Kledd naken* på Comino Forlag i 2015, før ho debuterte som krimforfattar med *Skinnet bedrar* på Gyldendal Norsk Forlag i 2017. Oppfølgjaren *Iskald* blei gjeven ut i mai 2019, og vann den litterære krimprisen «Sølvkniven 2020». Våren 2021 blei den tredje boka i serien hennar, *Uvigslet jord*, gjeven ut på den norske marknaden, og i februar 2024 kom hennar fjerde bok i serien, *Fritt Vilt* ut. Femte bok i same serie, *Evig fred*, blei gjeven ut i 2025. Kriminalromanane hennar tek handlingane sine frå Hardanger. Hausten 2021 bidrog ho med kortromanen *Til døden* i Vigmostad & Bjørke sin serie av spenningsbøker knytte opp mot dei ti bodorda frå Bibelen; denne skal også bli gjeven ut ut i Danmark.

## Prisar og utmerkingar
* Vinnar av Sølvkniven (The Norwegian Silver Dagger Award) 2020 for *Iskald*

## Bibliografi
### Romanar
* *Stryk meg over håret*, roman (2012)
* *Kledd naken*, roman (2015)
* *Skinnet bedrar*, kriminalroman (2017)
* *Iskald*, kriminalroman (2019)
* *Uvigslet jord*, kriminalroman (2021)
* *Til døden*, psykologisk thriller (2021)
* *Fritt vilt*, kriminalroman (2024)
* *Evig fred*, kriminalroman (2025)

### Noveller
* «Evig din», novelle, bestillingsverk til ein internasjonal antologi for ReadOn (2019)
* «Likbrygga», novelle i antologien *Sommerkrim* (2020)
* «De dødes natt», novelle i antologien *Julekrim* (2021)
* «Koselig med peis», novelle i antologien *Påskekrim* (2022) Medforfattar: 
* «Eksponeringsterapi», novelle i antologien *Buss for tog til Bergen plyndret i natt* (2023)
* «Rimfrosne sjeler», novelle i antologien *Påskekrim* (2023) Medforfattar: 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Agnes Lovise Matre|Agnes Lovise Matre]]» frå , den 18. mars 2025.*
Babine-witsuwit’en

**Babine–witsuwitʼen** eller **nadotʼen-wets'uwetʼen** er eit nordatabhaskisk språk som blir snakka i dei indre delane av Britisk Columbia av dakelhfolk. Dette folket snakkar to nærståande nordatabhaskiske språk; det andre er dakelh.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Babine-witsuwit’en|Babine-witsuwit’en]]» frå ,  den 19. mars 2025.*
Autovern

**Autovern** er eit gjerde av metall langs ein veg. Det har som oppgåve å hindra at bilar køyrer av vegen, og er ofte plasser der det er bratt på utsida av vegen, der vegen kryssar ei bru, eller der han går tett på eit vatn eller nær sjøen. Det kan òg settast opp for å hindra bilar i å køyra inn i bygningar, eller hindra at dei kjem over i sykkel- eller gangfelt. På større vegar vert det ofte sett opp midtdelar, i form at eit dobbelt autovern, for å hindra møteulykker. 

Den vanlegaste typen autovern er sett saman av galvaniserte W-forma stålprofilar som er bolta saman, og festa til kraftige impregnerte trestolpar som går ned i kanten på vegen. Når eit køyretøy råkar eit autovern vert rørsleenergien til køyretøyet delvis oppteken ved deformasjon av autovernet og delvis ved deformasjon av køyretøyet. Autovern er eit effektivt vern for personbilar, men er ikkje kraftig nok til å hindra lastebilar i å køyra gjennom det. Det er òg eit problem at motorsyklar kan koma under stålprofilane når det veltar i sving. Dei treffer då stolpane og føraren kan verta hardt skadd. Ved å montera underskinner kan faren reduserast.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

## Sjå òg
* Stabbestein
Thomasine Lie

**Thomasine Henriette Lie** () var ein medstiftar av Norsk Kvinnesaksforening.
Ho var gift med forfattaren Jonas Lie, og påverka forfattarskapen hans gjennom heile livet.

Thomasine Lie var dotter av prokurator Michael Strøm Lie og Ingeborg Birgitte Møinichen, og grandtante til målaren Jonas Lie (1880–1940). Ho vaks opp i Dahlmanngården i Øvrebyen på Kongsvinger. Ho var den fyrste pianolæraren til systera si . Ho gifta seg med fetteren sin Jonas Lie i 1860.

Thomasine Lie var medstiftar av Norsk Kvinnesaksforening i 1884.

## Liv
Thomasine Lie fødde fem barn på Kongsvinger. Tre av dei, Asta, Michael og Mons, vaks opp. I 1868 flytta heile familien til Kristiania. Thomasine og Jonas Lie fekk to barn til, Erik Lie i 1869 og Elisabeth Lie i 1876. I periodar budde heile familien utanfor Noreg. I 1871 fekk Jonas Lie statsstøtte, og heile familien flytta til Roma. I 1878 flytta familien vidare til Tyskland. Der busette dei seg fyrst i Stuttgart, deretter i Dresden og til slutt i Berchtesgaden i Bayern. I 1882 flytta heile familien vidare til Paris, delvis fordi sonen, Mons ønskte å utdanne seg til fiolinist. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Thomasine Lie|Thomasine Lie]]» frå , den 18. mars 2025.*
Ida Lie

**Ida Lie** () var ein norsk pianist og klaverpedagog.

## Liv og virke
Ida Lie var fødd på Kongsvinger i 1837 som dotter av prokuratoren og ordføraren  og Ingeborg Birgitte Møinichen. I 1850-åra var ho guvernante hos korpslege Smith på Sagene. Ho blei elev av Halfdan Kjerulf og seinare hos Theodor Kullak i Berlin. Saman med systera  gjennomførte ho fleire studiereiser til utlandet. Etter heimkomsten til Noreg etablerte ho seg som klaverpedagog, og blei ein viktig faktor i norsk musikkliv. Blant hennar pianoelevar var forfattaren og journalisten .

Ida Lie gav tidvis offentlege framsyningar, blant anna saman med fiolinvirtuosen Ole Bull i 1863.

Ida Lie blei gravlagd på Vår Frelsers gravlund i Kristiania den 9. januar 1905.

## Familie
Ida Lie var dotter av  Michael Strøm Lie og Ingeborg Birgitte Møinichen, og grandtante til måleren Jonas Lie. Ho hadde syskena Thomasine Lie (gift med fetteren deira, forfattaren Jonas Lie), pianisten og musikkpedagogen Erika Nissen, pianisten og musikkpedagog Birgitte Lie (gift Soot) og Sverre Lie. Ho forblei ugift.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ida Lie|Ida Lie]]» frå , den 18. mars 2025.*

## Litteratur
* 
*
S&P 500

**S&P 500** eller **Standard and Poor's 500** er ein amerikansk aksjeindeks sett saman av 500 av dei største amerikanske verksemdene. Han vart oppretta 4. mars 1957.

## Bakgrunnsstoff
* Side hjå S&P Global
Brør og halvbrør

***Brør og halvbrør*** er ei barnebok frå 1911 av Halvor Floden. Det var den første boka hans. Boka var illustrert av Otto Valstad, og utkom på Olaf Norlis Forlag. Før ho kom ut, hadde boka same året gått som føljetong i *[[Norsk Barneblad]]*. 
## Bakgrunn
Da boka kom ut, var forfattaren lærar og busett på Horndalen skule aust i Elverum. Før boka vart bok, hadde han prøvelese forteljinga for elevane sine. Floden byrja som lærar i Elverum i 1905, og kjøpte og busette seg på småbruket Svea (Schulstadsvea) i Hernes i 1916.  Halvor og Anne Floden hadde på denne tida 3 barn, fødd 1907–1911. 
## Innhald
Slik det er vanleg hos Floden, er handlinga lagt til ei austnorsk skogbygd. Boka handlar om dei tre brørne Egil, Arne og Ola på garden Bø, og om samspelet og opplevingane deira i gardsarbeidet og i leiken. Det er ein gard der dei må slite hardt for livberinga. Egil er 12 år gamal, og er leiaren mellom dei. Ola er 13 og eldst, men er «berre halvbror». Han er dertil seinare enn dei to andre; «han står både åndelig og legemlig tilbake», skriv barnebokhistorikaren Sonja Hagemann. Samspelet mellom dei tre brørne, med utstøyting og forsoning, blir omtalt som «eit tydeleg sosialt motiv». Mange av bøkene til Floden handlar om barn som er utstøytte. Den mest dramatiske hendinga i boka er i siste kapittel. Gutane leiker tømmerfløyting, og Egil kommer i livsfare. Det er Ola som berger han.
## Omtale
Meldaren «A.S.» i *[[Den 17de Mai]]* peiker på at gutane «flyg opp i sinne for den minste ting … og stødt gjeng atti vegen for einannan», men og på at det ender med forsoning. Anders Hæreid i *Indlandsposten* ønska seg ei anna bok, med meir om barns kjærleik til dyr.
Fleire peiker på at Floden verka inspirert av Rasmus Løland. Boka vart óg meldt av Sigurd Nergaard i *[[Østlendingen]]* 4.12.1911 og av Andreas Vamraak i *[[Gula Tidend]]* 4.12.1911.  Boka var og omtala i andre avisar, uten særlege vurderingar.

Kristofer Uppdal skreiv om boka i 1919, i en gjennomgang av nynorsk barnelitteratur. Uppdal meinte at boka «var rik på smaa hendingar men utan sers store drag». Litteraturhistorikaren Andreas Winsnes skreiv at *Brør og halvbrør* høyrer til mellom Flodens beste bøker. Dag Hareide skriv om boka i ein artikkel. Har har intervjua sønane til Floden, og siterer dei på at faren ikkje var heilt nøgd med boka. Hareide peiker og på at Floden er ein moralsk forfattar som avrunder boka med forsoning. Også Sonja Hagemann peiker på det etiske temaet i boka. Bjørg Jåstad ser det som ein veikskap ved boka at det utstøytte må gjere ein «heltedåd» før dei andre får auga opp for han; ho meiner det er ei «lettvint og tilfeldig løysing … som sjeldan hender i det verkelege liv».

Norsk barneblad 1911 Floden Brør.png|Boka vart først publisert som føljetong i *[[Norsk Barneblad]]* våren 1911.
Brør og halvbrør book art Otto Valstad.png|Valstad hadde også laga teikningar inne i boka
Halvor Floden Otto Valstad bokomslag Brør 1936.png|Boka kom i ny utgåve i 1936.

## Referansar
Erlend Garatun Huus

**Erlend Garatun Huus** () er ein norsk forfattar som skriv på nynorsk. Han er utdanna maskinarbeidar og har arbeidd på Kongsberg Våpenfabrikk og Sabb Motor A/S. Sidan 2011 har han arbeidd med psykisk helse.

For spalta *Helg med Huus* i Hardanger Folkeblad, og boka *Rock og røyk : Rockesoge frå ein industridstad*, vart han tildelt Målprisen for 2012 av Odda Mållag.

## Bibliografi

* 2009 *Sjå, Ingebjørg - før i tida! : Tekst og postkort i aspik*, humoristisk biletbok.
* 2011 *Rock og Røyk : Rockesoge frå ein industristad*, lokalhistorie.
* 2014 *Ukjende vestlendingar*, humoristisk biletbok.
* 2020 *Stør og sjampanjebrus : bygdebok for Bjølledalen*, roman.
* 2025 *Og mor*, roman.

## Prisar og utmerkingar

* Mållagsprisen 2012 frå Odda Mållag.

## Kjelder
Ida Wedel Jarlsberg

**Ida Charlotte Clementine Wedel Jarlsberg** (fødd 12. september 1855 på Jarlsberg gods ved Tønsberg, død 29. januar 1929 i Oslo) var ein norsk målar og forkjempar for fattige, rettar for kvinner og .

Ida Charlotte Clementine Wedel Jarlsberg var dotter av godseigar og greve  (1809–93) og  (1819–79). Ho vaks opp på Jarlsberg gods. Faren var den siste greven i Noreg og hadde rett til å bruke tittelen så lenge han levde, ettersom han var fødd før adelen blei avskaffa i Noreg i 1821. Ved hans død blei grevskapet omgjort til eit stamhus. Ida, som var fødd etter avskaffinga, skulle strengt tatt ikkje kalla seg «», men det gjorde ho. Hennes bror, stamhuseigar Johan Caspar Herman, var kammerherre på Oslo slott hos Oscar 2, og baron Herman Wedel Jarlsberg på Bogstad gård var hennar farbror. Før fylte tjue år hadde ho gått på målarskulen til Knud Bergslien (1827–1908) i Kristiania nokre år. I 1875 var ho hos sin onkel Hans Gude i Karlsruhe, før ho 1875-77 gjekk i lære hos Eilif Peterssen i München og delte hybel med Asta Nørregaard (1853–1933). Her var mange andre norske kvinnelege målarar. I 1877 drog ho vidare til  i Berlin der også Christian Krohg var elev på den tida. 

I januar 1880 ankom Hamsun for fyrste gang Kristiania, og snart la han kveldsturen forbi  for - i likskap med hovudpersonen i ** - å kikke forsiktig opp mot vinduene. I andreetasjen budde fetteren til Ida Wedel Jarlsberg, og truleg var det Ida som inspirerte Hamsun til romanfiguren Ylajali. Men alt i mai 1880 var han reist vidare til Toten for å prøve seg som vegarbeidar.

I 1878 blei Ida av foreldra pressa til å vere  for dronning Sofie (1836–1913) som budde på  og var svært from og pietistisk. Ida blei permittert frå hoffet i 1885 fordi ho hadde nekta å gå til middag med statsminister Johan Sverdrup som ho oppfatta som ein oppviglar. Ho flytta tilbake til Kristiania for å måle bilete og kjempe for dei fattige fra bygdene som led vondt i byane. Ho sende også fine små oppmerksomheter til innsatte i fengselet. Saman med naturforskaren Birgitte Esmark (1841–97) frå Brevik opna ho ein heim der kvinner kunne vere på søndagane og lære seg engelsk. Dei to starta Unge Kvinners Kristelige Samfund (UKKS) i 1894 med Ida som leiar, det blei seinare til Kristelig Forening for Unge Kvinner (KFUK). Ho blei i 1887 fyrste kvinne i styret for Det Norske Totalavholdsselskap og i 1889 leiar for det nystarta Norske Kvinders Totalavholdsselskap – Det Kvite Band.

Etter 1900 gjenopptok Ida målinga og gjekk i lære hos Harriet Backer. Ho budde i Roma 1916-23, der ho også hadde oppheldt seg flere gongar i åra før den fyrste verdskrigen, for hun hadde astma, og klimaet der gjorde ho godt. Fetteren hennar, kammerherre  (1852–1909), var også busett i Roma frå 1882 med kona Edle Frederikke Rosenørn-Lehn (1860–1921).

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ida Wedel Jarlsberg|Ida Wedel Jarlsberg]]» frå , den 19. mars 2025.*
Kaçanik i Vjetër

**Kaçanik i Vjetër** (serbisk Стари Качаник, *Stari Kačanik*) er ein busetnad i kommunen Kaçanik i distriktet Ferizaj i Kosovo.

Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger dels på «[[:en:Kaçanik i Vjetër|Kaçanik i Vjetër]]» frå  19. mars 2025.* 

## Referansar
Anna Sandberg

**Anna Linnea Sandberg** () er ein svensk fotballspelar som spelar for den engelske klubben  og det svenske landslaget.

## Klubbkarriere
### Örebro SK
Sandberg signerte sin første A-lagskontrakt med . Ho fekk debuten sin med klubben i 2019, som på det tidspunktet spelte på det tredje nivået i Sverige. Ho spelte fire kampar for klubben.

### KIF Örebro
I desember 2020 signerte Sandberg for , som spelte i Damallsvenskan. I utgangspunktet skulle ho spele med U19-laget, men 13. mars 2020 fekk ho sin fyrste kamp for A-laget, i den svenske cupen mot . Ho spelte totalt 38 kampar for klubben.

### BK Häcken
I juli 2022 signerte Sandberg for , og blei med det det dyraste spelarkjøpet i Damallsvenskan. Den 21. september spelte ho sin fyrste kamp i -kvalifiseringa med klubben. Ho spelte 46 kampar, og scora fem mål for klubben.

### Manchester United
Den 2. august 2024 blei det kjend at Sandberg hadde signert ein kontrakt på tre år med . 

## Landslagskarriere
Sandberg fekk sin landslagsdebut med det svenske landslaget mot Kina 16. februar 2023. Den 13. juni 2023 blei det kjent at ho var ein del av troppen som skulle til VM i Australia og New Zealand. Ho spelte sin fyrste VM-kamp 2. august 2023.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Anna Sandberg|Anna Sandberg]]» frå , den 19. mars 2025.*
Arman Surizehi

**Arman Surizehi** () er ein norsk skodespelar, musikar og bloggar. Han er kjend for medverknaden sin i TV-seriane *Norsk-ish* (2020), *Nach* (2021) og *Kasko* (2022), og dessutan sitt eige program på YouTube, *The Arman Show*.

## Biografi
Surizehi vart fødd i Lillehammer som ein av tre brør. Han var aktiv innan fotball og dans. Familien flytte til Oslo medan Arman var ung. Han byrja der å laga show på vidaregåande skule som kombinerte dans, humor og opptreden. 

Han tok deretter skodespelarstudiar og utvikla kanalen sin, «The Arman Show» med Emran Surizehi. Kanalen inneheldt blanding av komedie og musikk.

### Musikalsk arv
Surizehi sin familie stammar frå Iransk Balutsjistan. Faren, Abdulrahman Surizehi, er musikar og komponist, og vert omtala som den beste utøvaren i verda av instrumentet benju. Bestefaren, Joma Surizehi, spela ei viktig rolle i utviklinga av benju-instrumentet i den balutsjisiske kulturen. Arman Surizehi er sjølv påverka av musikarane til familien og har gjeve ut fleire singel, inkludert «Hemn», «Flexer» og «Tæsjelåta». 

## Filmografi
I 2017 hadde Surizehi sin første opptreden i ein kortfilm som vann prisen på Bergen International Film Festival i Noreg.

* 2017: ''No Man Is an Island'' (kortfilm)
* 2022: *Olsenbanden – Siste skrik*!

### TV

* 2019: *Skitten snø* – Atif
* 2020: *Norsk-ish* – Reza
* 2021: *Gym* – seg sjølv
* 2021: *Nach* – Milad
* 2022: *Flex*
* 2022: *Forræder* – seg sjølv
* 2022: *Kasko* – Arash Hussain
* 2023: *Blodsbrødre*
* 2023: *Kamikaze*
* 2023: *Norsk-ish sesong 2*
* 2023: *Offline*
* 2023: *Orion* «Eskil»
* 2023: *Sistemann ut*
* 2023: *The Architect*
* 2023: *[[71° nord – Norges tøffeste kjendis]]* – seg sjølv
* 2024: *Påskekrimlekene*
* 2024: *Sofa*
* 2025: *Humoretaten*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:no:Arman Surizehi|Arman Surizehi]]» frå ,  den 19. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
* (en) Arman Surizehi på Internet Movie Database
* (nb) Arman Surizehi hjå Sceneweb
* Nordic Screen,The Arman Show
Sceneweb

**Sceneweb** er den nasjonale databasen for profesjonell scenekunst i Noreg. Databasen gjev ei oversikt over premierar ved norske teater- og danseinstitusjonar og eit historisk arkiv om norsk teater og dans. Der vert informasjon heldt om mellom anna kunstnariske produksjonar, personar, grupper, institusjonar, spelestader og utmerkingar innan norsk teater- og dansebransje. Databasen er i stor grad dekkjande på repertoarnivå. Nytt digitalisert materiale som t.d. foto, plakatar og program vert lagde inn kvar dag.  

Sceneweb såg dagens ljos i oktober 2011. Då vart internettsida der databasen vert formidla lansert.  

Sceneweb er eigd og vert drifta av Danse- og teatersentrum/Performing Arts Hub Norway.

I 2013 vart det inngått eit samarbeid med Nasjonalbiblioteket, som er leiande på innsamling og digitalisering.

## Kjelder

**Denne artikkelen byggjer på «[[:no:Sceneweb|Sceneweb]]» frå ,  den 19. mars 2025.*

## Bakgrunnsstoff
*
Tidaholms-traktoren

**Tidaholms-traktoren** var ein traktor utvikla av Tidaholms bruk rett etter 1. verdskrig. På grunn av sviktande sal av lastebilar og brannbilar ynskte dei å utvida produktspektet, og ein av ingeniørane deira, Kellberg, konstruerte ein trakor . 
Motoreffekta var oppgjeven til 30 hk og traktoren var beregna på å dra ein 4-skjers plog. Han hadde ein masse på 3700 kg, så masse/effekt-tilhøvet var på 123 kg/hk. 

I 1919 vart det produsert 20 traktorar, og to av dei vart sendt til gardsbruk i nærleiken av fabrikken for å testast ut. Traktoren var beregna til å kjøyrast med høgre hjulpar i fora ved pløying, men det synte seg at dei breie bakhjula førte til at fora vart pressa saman, så han måtte køyrast med begge hjulpara på upløyd mark. Lastebilane og brannbilane til Tidaholms hadde eit godt rykte, men traktor deira vart ikkje godt motteken. Han var gamaldags og synte seg lite skikka til pløying, som på denne tida var den viktigaste grunnen til å investera i ein traktor. Ingen av traktorane vart selde, så i 1923 vart dei skrota og noko av delane vart nytte i lastebilproduksjonen.

## Referansar
John Froehlich

**John Froehlich** frå Iowa er kjend av di han, saman med Wilbur Mann, konstruerte ein av dei fyrste traktorane med stempelmotorar med innvendig forbrenning. Charter Gas Engine Co. bygde ein liknande framtoning tre år tidlegare, så Froehlich var ikkje den fyrste. Før John Froehlich bygde sin eigen traktor hadde han nytta ein damptraktor for å driva eit treskjeverk på prærien, men det var ofte vanskeleg å få tak i kol ute på prærien. Ei anna ulempe med dampdrift var at greistar kunne setta fyr på halmen og om det var vind kunne ein brann spre seg svært snøgt. Froehlich tok difor til å tenkja på å nytta ein bensinmotor for å driva treskjeverket. 

Motoren i traktoren til Froehlich var ein 1-sylindra van Duzen stasjonærmotor med eit slagvolum på over 35 liter. Effekten skal ha vore rundt 20 hk. Drivverket var henta frå ein Robinson & Auden lokomobil, men Froelich skal ha laga noko av transmisjonen sjølv. Traktoren var ikkje brukbar for å pløya med, men som sjølvkøyrande stasjonærmotor fungerte han.  

I 1893 var John Froelich med på å stifta «Waterloo Gasoline Traction Engine Company», som skulle produsere og marknadsføre traktoren. Det viste seg vanskelig å selja traktoren og berre eit par traktorar vart laga før føretaker gjekk over til å produsere stasjonærmotorar. Namnet vart då endra til Waterloo Gas Engine Company. 

## Referansar
Eliza Gardiner

**Eliza Draper Gardiner** () var ein amerikansk kunstnar som er kjend for måleri og grafikk med barn og landskap som typiske motiv. Ho stilte ut verk i USA og Europa.

Ho underviste i kunst i førti år, for det meste ved Rhode Island School of Design (RISD) og Moses Brown School.

Det finst verk av Gardiner i samlingane til amerikanske National Gallery of Art, Provincetown Art Association and Museum, RISD Museum og National Gallery of Canada.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Eliza Gardiner|Eliza Gardiner]]» frå ,  den 20. mars 2025.*
Leah Galton

**Leah Danielle Galton** () er ein engelsk fotballspelar som spelar for  i  i England.

Galton har tidlegare spelt for  i  (NWSL),  i  og representert England på U15- til U23-nivå.

## Klubbkarriere
Galton byrja å spele for Knaresborough Celtics som barn, før hun gjekk til Harrogate Railway. Ho imponerte trenarar til den engelske klubben , og fekk ein plass i akademiet til klubben. Ho scora sitt fyrste mål for klubben 12. september 2010, i en 4-1-siger over  i . I 2012 blei hun tildelt Taylor Memorial Trophy, som blir tildelt til den unge spelaren i regionen som fortener det mest.

### Hofstra Pride
I 2012 blei Galton tildelt eit fireårig stipend ved  for å spele fotball for  i USA. Hennar 48 mål for laget er det nest høgaste talet på mål for ein spelar i programmet si historie, Galton sine 26 målgivande er på delt fyrsteplass for flest målgivande, og 122 målpoeng er rekord for programmet. Ho er også den einaste som har vunne Colonial Athletic Association Player of the Year tre gongar, og var semifinalist for  i sitt siste år ved universitetet.

### Sky Blue FC
I januar 2016 blei Galton drafta av Sky Blue FC i den andre runden av . På grunn av visum-restriksjonar, kunne ho ikkje spele for klubben før etter at ho var uteksaminert. Den 19. mai 2016 blei ho ein del av spelartroppen. I sin andre kamp for klubben, scora ho sitt fyrste mål i ein kamp mot .

### Bayern München
Den 22. desember 2017 signerte Galton for den tyske klubben  som spelar i . Den 18. februar 2018 fekk ho debuten sin i eon 2-1-siger mot . 

### Manchester United
Den 13. juli 2018 blei det offentleggjort at Galton hadde signert for  før den fyrste sesongen til klubben, sidan stiftinga av laget same år. Ho fekk sin offisielle debut for klubben i den fyrste kampen til klubben mot  i , 19. august. Den 9. september kom debuten i , i ein 12-0-siger over . Den 13. desember scora Galton sitt fyrste mål for United i ein 3-0-siger over  i ligacupen. Ho scora sitt fyrste mål i Championship mot  31. mars 2019. Kampen enda 5-1 til United. 

Den 27. januar 2020 signerte Galton ein ny kontrakt, ut 2020/21-sesongen med moglegheit for eit år til, med United. Ho blei røysta fram til  for desember 2020, etter å ha scora i alle tre av United sine kampar den månaden, inkludert to mål mot . Den 5. februar 2021 signerte Galton ein ny kontrakt på tre og eit halvt år, med moglegheit for eit år til.

## Meritter og utmerkingar

### Manchester United
* : 2018/19
* : ; 2. plass: 2022/23

### Individuelle
* : Desember 2020, Januar 2022, Desember 2022

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Leah Galton|Leah Galton]]» frå , den 19. mars 2025.*
Adolph Altmann

**Adolph Altmann** var ein tyskar som i 1894 konstruerte ein traktor i Berlin. Dette var truleg den fyrste tyske traktoren som hadde stempelmotorar med innvendig forbrenning. Altmann produserte frå før lokomobilar, noko traktoren bar tydeleg preg av. Motoren var ein 1-sylindra forgassarmotor på 18 hk, med fordampingsavkjøling. Han hadde ikkje differensial, så for å svinga var det naudsynt å kopla frå drifta til det eine drivhjulet. Føraren hadde svært god utsikt framover, men attover var ho ikkje fult så god. Det er vel tvilsamt om denne traktoren var nyttig for landbruksføremål. Ordet «traktor» eksisterte ikke på tysk på denne tida og Altmann nytta den franske nemninga «tracteur». Traktoren vart produsert frå 1894 til 1896, men det er ikkje kjent kor mange som vart produsert.
Drsnik

**Drsnik** (serbisk Дрсник, *Drsnik*) er ein busetnad i kommunen Klina i distriktet Peja i Kosovo.

Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Referansar
Martin Nyenget

**Martin Løwstrøm Nyenget** () er ein norsk langrennar som vann gullmedalje i 4 x 7,5 km stafett med Noreg under Ski-VM 2025 i Trondheim. I den same meisterskapen sikra han seg sølvmedaljen på 20 kilometer. Åra frå 2022 til 2025 vann han fem tevlingar i Verdscupen i langrenn. Under Ski-NM 2022 vart han norsk meister på 15 km og 30 km. Han er medlem i Lillehammer Skiklub.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Martin Løwstrøm Nyenget|Martin Løwstrøm Nyenget]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Kristine Skistad

**Kristine Stavås Skistad** () er ein norsk langrennar frå Drammen som vann sølvmedaljen i sprint-øvinga ved Ski-VM 2025 i Trondheim. Åra 2023-25 vann ho 11 tevlingar i Verdscupen i langrenn, alle saman i sprint. Ho vart norsk meister i sprint-øvinga i 2023 og 2025. Skistad er medlem i Konnerud Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kristine Stavås Skistad|Kristine Stavås Skistad]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Kristin Fosnæs

**Kristin Austgulen Fosnæs** () er ein norsk langrennar frå Bærum i Akershus som vann ein sølvmedalje i 4 x 7,5 kilometer stafett med Noreg under Ski-VM 2025 i Trondheim. Ho har pr mars 2025 vunne tre individuelle bronsemedaljar i noregsmeisterskap på ski. Fosnæs er medlem i Fossum Idrettsforening.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kristin Austgulen Fosnæs|Kristin Austgulen Fosnæs]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Jan Thomas Jenssen

**Jan Thomas Jenssen** () er ein norsk langrennsløpar frå Hommelvik i Trøndelag. I november 2023 vann han 20 kilometer fellesstart i Verdscupen i langrenn. Under Ski-VM 2025 i Trondheim enda han fjerdeplassen på 20 kilometer.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Jan Thomas Jenssen|Jan Thomas Jenssen]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Ski-VM 2025

**Verdsmeisterskapen på ski i nordiske greiner 2025** vart arrangert i tida 26. februar til 9. mars 2025 i Trondheim. Utøvarar frå Russland og Belarus var stengt ute frå meisterskapen. Det var andre gongen Trondheim vart vert for verdsmeisterskapen på ski.

Norske utøvarar dominerte meisterskapen. Framgrunnsfigurane i meisterskapen var langrennaren Johannes Klæbo som vann heile seks gullmedaljar, kombinertrennaren Jarl Magnus Riiber og den svenske langrennaren Jonna Sundling,  begge med kvar sine tre gullmedaljar og eine bronsemedalje, svenske Ebba Andersson vann også tre gullmedaljar.

## Langrenn, menn
### Sprint, klassisk stil



**Dato:** 27. februar


### 10 km klassisk stil



**Dato:** 4. mars


### 20 km/stilbyte

 

**Dato:** 1. mars


### 50 km fellesstart fristil



**Dato:** 8. mars 


### Lagsprint



**Dato:** 5. mars


### 4 × 7,5 km stafett



**Dato:** 6. mars


## Langrenn, kvinner
### Sprint klassisk stil



**Dato:** 27. februar


### 10 km klassisk stil



**Dato:** 4. mars


### 20 km/stilbyte



**Dato:** 2. mars


### 50 km fellesstart fristil



**Dato:** 9. mars 


### Lagsprint



**Dato:** 5. mars


### 4 × 7,5 km stafett



**Dato:** 7. mars


## Kombinert, menn
### Normalbakke & 7,5 km kompakt



**Dato:** 1. mars


### Storbakke & 10 km



**Dato:** 1. mars


### Lagtevling (storbakke & 4x5 km)

**Dato:** 6. mars


## Kombinert, kvinner
### Normalbakke & 5 km



**Dato:** 2. mars


## Kombinert, mixlag

**Dato:** 28. februar


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nordische Skiweltmeisterschaften 2025|Nordische Skiweltmeisterschaften 2025]]» frå ,  den 20. mars 2025.*
Flisabåt

**Flisabåt** er ein klinkbygd båtype som har vorte bygd for tømmerfløyting i elva Flisa.  Ho renn i kommunane Åsnes, Våler og Elverum i Innlandet.

Etter at eldre båtbyggarar langs Glomma slutta, tok Glomma fellesfløtingsforening ansvar for vedlikehald og bygging av nye båtar. Dei fekk i gong eige båtbyggeri på Flisa. Ein del fløytatar fekk her arbeid utanom tømmerfløytesesongen.
Båtbyggeriet på Flisa leverte kring 15 robåtar kvart år.

Kring 1929 utvikla John Dybendal i Åsnes ein båttype med utgangspunkt i fossumbåten, som vart bygd i Heradsbygda i Elverum.  Denne nye båten vart brukt i elva Flisa. Kjølbåtane i Innlandet 
er flatbotna, og har grunn kjøl.Flisabåten var kortare og flatare i botnen enn fossumbåtenmen hadde noko djupare kjøl. Sidan han vart laga for Flisaelva vart han kalla flisabåt.

## Konstruksjon
Då fløyting i Glomma, og tilhøyrande sideelvar, gjekk mot slutten, i 1984, fekk Norsk skogmuseum dokumentert bygging av flisabåt. Han vart bygd i i Glomma fellesfløtingsforenings verkstad på Flisa.
 
Flisabåtane har vorte bygde etter malar av alle delane til båten. Tverrmalar vart festa til kjølen. Det var og malar til bordgangane. Dei var heile, frå stamn til stamn, noko som har vore vanleg  i Trysil og langs Glommavassdraget.

Flisabåtane vart bygde «lause», kjølen var ikkje festa til underlaget. Det gjorde at båten kunne vippast over, alt etter kva side det skulle arbeidast på.
Båtane vart først bygd med naturleg krokvakse band (vrenger). Etter kvart gjekk John Dybendal over til å bruke jernvrenger. Både tre- og jernvrengene vart utforma ut frå malar. Dei vart festa til båthuda med skruar.
Flisabåten har eit årepar. Årefeste/keipane er festa til tredje bandet.

## Flisabåt under bygging
Bilde frå bygging av dei siste flisabåtane bygde i 1984 i Glomma fellesfløtingsforening sitt båtbyggeri på Flisa. Bilda er tekne av Ole-Thorstein Ljøstad.

Fil:1 Båten vert bygd laust.jpg |Flisabåt vert bygd laust. Under arbeidet kan båten vippast over, og kan nåast alt etter kva side det skal arbeidast på. Fire tverrmalar vert festa til kjølen før oppbordinga tek til.
Fil:2 Stamnen festast til kjølen.jpg|Stamnane vert festa til kjølen med skruar og spikar.
Fil:3 Båtbord ver merkt ved hjelp av mal.jpg|Ved hjelp av malar vert båtbord merkte og utskorne.
Fil:4 Mal til jjernvenge.jpg  |Mange flisabåtar har vorte bygde med band av jarn (jernvrenger). Dei vert tilforma ettter malar.
Fil:5  Tilpassing av jernvrenge.jpg |Tilpassing av jernvrenger
Fil:6 Plugging av svartkvist.jpg|Om båtborda har svartkvist, må kvisthola pluggast. Pluggane vert limte. Til slutt vert dei tilkappa og pussa.
Fil:7  BYGGING FLISABÅT.jpg |Ei kilereim vert festa som hamleband på årefestet/keipen. Keipsnevet er forlega nedover og festa i tredje bandet.
Fil:9 Flisabåt med årar og jernvrenger.jpg |Flisabåt med årar og jernvrenger
Fil: Ferdig flisabåt 2.jpg |Ferdigbygd flisabåt


## Fotnotar
Simen Tiller

**Simen Tiller** () er ein norsk skirennar frå Moelv i Hedmark som vann ein bronsemedalje med Noregs mannskap i kombinert-stafetten under Ski-VM 2025 i Trondheim. Han er medlem i Moelven Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Simen Tiller|Simen Tiller]]» frå ,  den 21. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Ingrid Låte

**Ingrid Alva Helga Låte** () er ein norsk skirennar frå Trysil som tevlar i kombinert. Ho kom på fjerdelass i den ordinære kombintert-øvinga under Ski-VM 2025 i Trondheim. Ho er medlem i Strandbygda Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ingrid Låte|Ingrid Låte]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Marte Leinan Lund

**Marte Leinan Lund** () er ein norsk skirennar frå Tolga i Hedmark som tevlar i kombinert. Ho vann bronsemedaljen i den ordinære kombinert-øvinga under Ski-VM 2021 i Oberstdorf.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Marte Leinan Lund|Marte Leinan Lund]]» frå ,  den 21. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Uglar

**Uglar** (serbisk Угљаре, *Uglare*) er ein busetnad i kommunen Gračanica i distriktet Prishtina i Kosovo.

Uglar var tidlegare ein del av kommnunen Fushë Kosova, men vart innlemma i Gračanica då denne vart skild ut som ein eigen kommune i 2009 med utgangspunkt i *lov nr. 03/L-041* av 02.06.2008.

Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Referansar
Eirin Maria Kvandal

**Eirin Maria Kvandal** () er ein norsk skihoppar frå Mosjøen i Nordland. Ho vann to gullmedaljar i lagtevlingar under Ski-VM 2025 i Trondheim. I den same meisterskapen sikra ho seg bronsemedaljen i storbakkerennet. Under Ski-VM 2023 i Planica var ho med i det norske mannskapet som kom på bronseplass i lagtevlinga for kvinner. Kvandal har pr 2025 vunne tre norske meisterskap i stor bakke. Ho er medlem i Mosjøen Idrettslag.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Eirin Maria Kvandal|Eirin Maria Kvandal]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Steinsvans

**Steinsvans** er eit traktorreiskap med tinnar for å handsama stein med. Svansen kan vera bakmontert i trepunktsopphenget eller montert på ein frontlastar. Ein steinsvans kan minna om ein silosvans, men har stuttare og kraftigare tinnar. vert nytta for å transportera større steinar, røter. osb. I Noreg produserte Kverneland steinsvansar.
Lotta Weng

**Lotta Udnes Weng** () er ein norsk langrennar frå Nes i Akershus. Ho vart norsk meister i sprint ved Ski-NM 2019 og på 10 kilometer under Ski-NM 2023. Ho kom på sjetteplassen i sprintøvinga under Ski-VM 2025 i Trondheim.

Tiril Udnes Weng er tvillingsystera hennar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Lotta Udnes Weng|Lotta Udnes Weng]]» frå ,  den 21. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff
Kristoffer Sundal

**Kristoffer Eriksen Sundal** () er ein norsk skihoppar frå Oslo. Han var del av det norske mannskapet som vann sølvmedaljen i lagtevlinga under Ski-VM 2023 i Planica. To år seinare fekk han bronse i lagtevlinga ved Ski-VM 2025 i Trondheim. Sundal er medlem i Idrettslaget Koll.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Kristoffer Eriksen Sundal|Kristoffer Eriksen Sundal]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Nora Sanness

**Nora Sanness** () er en norsk langrennar frå Oslo. Ho vart norsk meister 2023 i 3 x 5 kilometer stafett med Kjelsås Idrettslag. Sanness gjekk inn til sjetteplass på femmila under Ski-VM 2025 i Trondheim.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Nora Sanness|Nora Sanness]]» frå ,  den 21. mars 2025.*
Ribar i Madh

**Ribar i Madh** (serbisk Велико Рибаре, *Veliko Ribare*) er ein busetnad i kommunen Lipjan i distriktet Prishtina i Kosovo.

Folketalet i busetnaden ved dei siste folketeljingane var:

## Referansar
Opolje

**Opolje** er eit område sør for byen Prizren i Kosovo. Området var ein del av kommunen Prizren i distriktet Prizren i den autonome provinsen Kosovo og Metohija i Serbia. Området inngår no, saman med den tidlegare kommunen Gora, i kommunen Dragash i distriktet Prizren i Kosovo.

## Referansar
Ketil Skogen

**Ketil Skogen** () var ein norsk jurist, sorenskrivar og nynorskforkjempar frå Sauherad. Han var stortingsrepresentant for Telemark og partiet Venstre i periodane 1925–1927 og 1945–1949.

## Karriere
Skogen tok artium i 1904 og vart cand.jur. i 1909. Frå 1910 til 1936 dreiv han eiga sakførarforretning i Sauherad, bortsett frå at han i to år, 1914-16, var redaktør for avisa Den 17de Mai. Frå 1936 til 1954 var han sorenskrivar i Vest-Telemark.

Skogen var den fyrste som avla juridisk embetseksamen på nynorsk, han arbeidde aktivt med å omsetje norske lover til nynorsk. Han var fylkesleiar i Telelaget, Noregs Mållag sitt fylkeslag i Telemark, og medlem i Noregs Mållag sitt styre i 1915, 1921, 1949, 1953 og 1954.

I Sauherad var Skogen 1910–1913 og 1919–1922 medlem i kommunestyret, den siste bolken var han varaordførar. I perioden 1925–1927 møtte han på Stortinget for Venstre. I 1926 var han aktor i riksrettsaka mot Abraham Berge. Hausten 1946 kom Skogen inn på Stortinget for andre gong, etter at den valde representanten hadde døydd. På Stortinget fekk han sete i Justiskomiteen.

Skogen var 1953–1962 medlem av Sivillovbokutvalet. Han vart tildelt Kongens fortenstemedalje i gull i 1969.
Privatarkivet hans finst ved Statsarkivet i Kongsberg.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ketil Skogen (sakfører)|Ketil Skogen (sakfører)]]» frå ,  den 22. mars 2025.*
*
Anton Berge

**Anton Berge** () var ein norsk landbruks-byråkrat frå Gjemnes på Nordmøre som 1950–51 representerte Østfold og Arbeidarpartiet på Stortinget.

## Karriere
Åra frå 1910 til 1918 utdanna Berge seg på landbruksskule i Bremsnes, Statens hagebruksskole på Hylla og Statens Småbrukslærerskole på Sem i Vestfold. 1918–1920 var han heradsgartnar i Askim, deretter 1920–1930, «småbrukslærar» (eigenleg landbruksvegleiar) i Råde. Sidan var han 1931–1950 fylkesagronom i Østfold og 1950–1951 fylkeslandbrukssjef i Østfold.

Berge var 1925–1951 formann i Østfold bonde- og småbrukarlag, 1938–1948 formann i Norges Birøkterlag. Frå 1947 til han døydde var han formann i Norsk Bonde- og Småbrukarlag 1947–1951. Periodane 1925–1934 pg 1937–1940 sat han i kommunestyret i Råde. Hausten 1949 vart han vald til stortingsrepresentant for Østfold, døydde allereie sommaren 1951. Han var medlem i Landbrukskomiteen.

## Kjelder

*
Calw

**Calw** er ein by og ein kommune med i kring 25&nbsp;000 ibuarar, vest i forbundslandet Baden-Württemberg i Tyskland. Kommunen er 59,9 km² vid og hyser administrasjonen for Landkreis Calw. Byen ligg 347 meter over havet, om lag 33 km vest for Stuttgart. 

Hermann Hesse var frå Calw.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Calw|Calw]]» frå ,  den 22. mars 2025.*  

## Bakgrunnsstoff

*