open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Irene Dunne

**Irane Marie Dunne** () var ein amerikansk teater- og filmskodespelar og songar. 

## Liv og virke

### Bakgrunn
Dunne var fødd i Louisville i Kentucky. Faren, Joseph Dunn, var statleg dampbåtinspektør, og mora, Adelaide Henry, var ein musikkpedagog frå Newport i Kentucky. I 1909, då Dunne var elleve år gammal, døydde far hennar.

### Skodespelar
Dunne vann eit stipend til Chicago Musical College. Ho turnerte til å byrja med saman med eit selskap og spelte musikalske komediar. Broadwaydebuten hennar kom i 1923 og ho hadde hovudrolla i mange musikalar. Seinare gjekk ho til filmen.

Dunne blei nominert fem gonger til Oscar for beste kvinnelege hovudrolle, for rolletolkingar i filmane *Cimarron* (1931), *Theodora slår sig løs* (1936), *Hvor har du vært i natt?* (1937), *Stevnemøte* (1939) og *Vi kan stole på mamma* (1948). Ho blei teken med på International Best Dressed List Hall of Fame i 1958.

I 1957 utnemnde president Dwight D. Eisenhower Dunne til ein av fem alternative amerikanske delegatar til SN som heider for dei mange velgjerande gjerningane hennar og interessa ho hadde for diverse konservative katolske og republikanske føremål. I 1965 blei ho vald inn som styremedlem i Technicolor, som den første kvinna nokonsinne vald inn i dette styret. 

Dunne fekk dottera Mary Frances (fødd Anna Maria Bush) saman med ektemannen Francis Dennis Griffin. Dei adopterte henne i 1938 frå eit sjukehus for hittebarn i New York.

Dunne døydde fredeleg heime i Holmby Hills i Los Angeles i 1990. 

Ho vart gravlagd på Calvary Cemetery i East Los Angeles i California. Dei personlege papira hennar blir tekne vare på ved University of Southern California. Dunne blei tildelt ei stjerne ved Hollywood Walk of Fame ved 6440 Hollywood Boulevard.

## Filmar
(utval)

* 1931 – *Cimarron*
* 1935 – *Roberta*
* 1936 – *Show Boat*
* 1936 – *Theodora slår sig løs*
* 1937 – *Hvor har du vært i natt?*
* 1938 – *Fryd dig ved livet!*
* 1939 – *Stevnemøte*
* 1939 – *Da morgenen kom*
* 1940 – *Min favoritthustru*
* 1941 – *Flirt og alvor*
* 1941 – *Bare to*
* 1942 – *Lady in a Jam*
* 1943 – *Helter dør aldri*
* 1944 – *Dovers hvite klipper*
* 1944 – *Hun ga seg til slutt*
* 1946 – *Eventyr i Siam*
* 1947 – *Far og vi andre*
* 1948 – *Vi kan stole på mamma*
* 1950 – *Verdensdame vandrer vest*
* 1950 – *Han ville se dronningen*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Irene Dunne|Irene Dunne]]» frå ,  den 9. januar 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
***

;Bibliografi

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Bakgrunnsstoff

*
Ida Kohlmeyer

**Ida Rittenberg Kohlmeyer** () var ein amerikansk målar og bilethoggar som budde og verka i Louisiana. Kohlmeyer byrja å måla i 30-åra, og oppnådde vid merksemd for verka sine i kunstmuseum og galleri i heile USA. Det er verk av henne ved National Museum of Women in the Arts, Smithsonian American Art Museum, Ogden Museum of Southern Art og New Orleans Museum of Art. Kohlmeyer var medlem av reformjødedomrørsla, og hadde ei aktiv rolle i det jødiske samfunnet i New Orleans gjennom heile livet. Touro Synagogue i New Orleans stiller ut mange av verka hennar i synagogen og i samfunnshallen sin.

## Bakgrunn
Kohlmeyer, fødd Rittenberg, var dotter av polske innvandrarar til USA. Ho tok graden Bachelor of Arts in English ved Newcomb College, eit tidlegare kvinnecollege ved Tulane University. Etter å ha gått ut frå Newcomb gifta ho seg med Hugh Kohlmeyer, og dei drog på bryllaupsreise til Vera Cruz og Mexico by i Mexico i 1934. Her blei Kohlmeyer inspirert av og fatta interesse for kunst frå Sør- og Sentral- Amerika.

## Kunstkarriere
Kohlmeyer vende tilbake til Newcomb/Tulane i 1950 og fullførte graden Master of Fine Arts i måling i 1956. Deretter studerte ho måling med kunstnaren Hans Hofmann i New York. Hofmann, som er kjend for fargebruken sin, påverka henne mot avgjerda ho etterkvart tok om å gå vekk frå realistisk representasjon og i staden laga abstrakt kunst. Dei tidlege verka hennar var hovudsakleg i ein gestural style påverka av Holfmann og andre abstrakte impresjonistar, som Arshile Gorky og Mark Rothko, som ho møtte i New York.

Ho hadde si fyrste utstilling ved New Orleans Museum of Art i 1957, og si fyrste utstilling i New York ved Ruth White Gallery i 1959.

Inspirert av interessa for søramerikansk kunst og verka til Miró utvikla Kohlmeyer sin eigen stil, «...a distinctive vocabulary of hieroglyphs, shapes, and signs, all organized in a loose grid, that hovered among abstraction, writing and emblem.» Ho utforska denne stilen seinare i livet sitt. Atlanta High Museum of Art hadde ei retrospektiv utstilling av verka hennar i 1972, det same gjorde Mint Museum of Art i Charlotte i Nord-Carolina, som sende utstillinga til sju byar i 1984 og 1985.

Kohlmeyer nådde høgda av karrieren sin seint i livet, då ho fekk fleire større kommisjonar, mellom anna eit prosjekt for Equitable Life Assurance Society-bygningen ved 1515 Poydras Avenue i New Orleans og ein større installasjon av tjue måla metallskulpturar for Audubon Aquarium of the Americas ved breidda av Mississippi med tittelen *Aquatic Colonnade*. Kohlmeyer døydde i 1997 ved Touro Infirmary i New Orleans.

I 2004 skipa Newcomb Art Gallery ei utstilling, *Systems of Color*, og ei tilhøyrande bok vigd Kohlmeyer.

New Orleans Museum of Art feira hundreårsjubileet for karrieren til Kohlmeyer i 2012-2013.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ida Kohlmeyer|Ida Kohlmeyer]]» frå ,  den 9. januar 2022.*
Marshall County i Vest-Virginia

**Marshall County** er eit fylke nord i den USA-amerikanske delstaten Vest-Virginia. Fylket dekker eit areal på 810 km². Folketalet er kring 30&nbsp;000, og minkande.

Fylket vart grunnlagt i 1835. Fylkesadministrasjonen held hus i småbyen Moundsville.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Marshall County, West Virginia|Marshall County, West Virginia]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Åsta i Åmot

**Åsta** er ei bygd i Åmot kommune i Innlandet. Ho ligg ca. 7&nbsp;km sør for Rena i Østerdalen og er sentrert om elva Åsta sitt utløp i Glomma frå vest. Busetnaden ligg på begge sider av Glomma, med størst konsentrasjon langs Vidar Sandbecks veg på sørsida av Åstaelva. Dei to sidene av Glomma er bundne saman av Glomstadfoss bru. Dette er ei smal hengebru med ei vektavgrensing på halvtanna tonn. Riksveg 3 kryssar Åsta på Åsta bru. Den fyrste brua kom i 1903, medan den noverande  brua er frå 2014. Den tidlegare bruagår parallelt med riksvei 3 og blir brukt til lokaltrafikk.

Det var kampar ved Åsta i aprildagane 1940.

I tidlegare tider blei det drive tømmerfløyting i Åsta, men fløytinga i sideelvene til Glomma blei praktisk talt avvikla tidleg på 1970-talet.

Åsta var 4. januar 2000 åstad for Åsta-ulukka, ein jarnbanekollisjon som tok 19 menneskeliv. Den tidlegare stasjonen ligg nord for Åsta-elva og aust for riksveg 3. Det står eit minnesmerke over ulukka ved ein rasteplass ved avkjøringa til stasjonen, og like ved sida av dette er eit krigsminnesmerke.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åsta|Åsta]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  

## Litteratur
*
Deset

**Deset** er ei grend nord i Åmot kommune i Innlandet.

Deset ligg ca. 25&nbsp;km nordaust for kommunesenteret Rena langs fylkesveg 237. Det ligg ein aldersheim her og ein todelt barneskule - Deset oppvekstsenter, med barnehage i sokkeletasjen. Etter at kommunen la ned drifta av Deset skole, tok Åmot Montessori over drifta i privat regi. Bygda hadde i mange år ein butikk, ein filial av samvirkelaget på Rena. Denne opna tidleg i januar 1936, og stengde dørene i oktober 2005.

Gjennom grenda renn elva Rena som er ei kjend fiskeelv. Deset kyrkje ligg på eit høgdedrag over grenda.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Deset|Deset]]» frå ,  den 10. januar 2022.*
Fylkesveg 1470

**Fylkesveg 1470** i Viken går mellom Finstadbru og Aursmoen i Aurskog-Høland.

Strekninga blei fastlagd 2019, og er ei delstrekning av den tidlegare fylkesveg 237 i Akershus.

## Kommunar og knutepunkt

## Kjelder





**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Fylkesvei 1470|Fylkesvei 1470]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* Vegvesenets vegkart 
*
Hanske

**Hanske** (norrønt *hanzki*, lågtysk *hantscho, hantsche*, tyder eigentleg 'handsko') er eit klesplagg til å ha på handa som har eige rom til kvar av fingrane, til skilnad frå vottar. Hanskar som er laga i eit tynnare stoff kan ein kalla vantar. 

## Hanskar til vern

Det finst hanskar av ulike slag og til ulike føremål. Det er vanlegast å bruka dei til vern mot kulde. Materialar kan vera ull, bomull, skinn, pels, tekstilar og ulike kunststoff.

Vernehanskar er ofte av lêr. Hanskar til riding og til å bruk på motorsyklar er langskafta og skal òg verna underarmen. Ein finn egne vatterte hansketypar i fleire idrettar, særleg for å stoppa ein hard ball eller puck. Til rustningar i riddartida brukte ein vanlegvis jernhanskar, anten av ringbrynje eller lêrhanskar dekka med ledda jernplater. 

## Hanskar til formell bruk
Menn kan bruka hanskar ved visse høve, gjerne saman med livkjole eller andre særleg formelle antrekk. Slike hanskar skal vera små og kortskafta, gjerne i eit tynt og fint stoff. Vanlegvis skal hanskane vera svarte, men til galla (kjole og kvitt eller gallauniform) skal herrehanskar vera kvite. 

Kvinner kan bruka lange hanskar i sateng, særleg saman med ballkjole eller selskapskjole. Slike hanskar kan vera i mange ulike fargar eller i same farge som kjolen.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Hansker|Hansker]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Kunstløp under Vinter-OL 2014

**Kunstløp under Vinter-OL 2014** vart avvikla i dagane frå 6. til 20. februar i idrettshallen Isfjellet i Sotsji. 30 kvinner og 29 karar deltok i enkeltløpa, 20 par deltok i parløp og 23 par i isdans. 

Noregs Anne Line Gjersem vart nummer 23 i kvinneløpet. 

### Kvinner






### Karar






### Parløp






### Isdans





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Olympische Winterspiele 2014/Eiskunstlauf|Olympische Winterspiele 2014/Eiskunstlauf]]» frå ,  den 10. januar 2022.*
Moore County i Nord-Carolina

**Moore County** er eit fylke sentralt i den USA-amerikanske delstaten Nord-Carolina. Fylket dekker eit areal på 1830 km². I kring 100&nbsp;000 menneske bur i fylket.

Fylket vart grunnlagt i 1784. Fylkessetet er i landsbyen Carthage.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Moore County, North Carolina|Moore County, North Carolina]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Muffe

**Muffe** er eit klesplagg til å stikke hendene inn i for å halda dei varme når det er kaldt ute. Plagget blei særleg brukt før, til tider også innandørs som elegant motetilbehøyr for kvinner. Muffer kunne ha ulike fasonger, men var vanlegvis sylinderforma med opningar til hendene i kvar ende. Dei kunne vera laga av skinn, fjører eller tekstil, ofte med vattering innvendig. Muffer er kjende frå renessansen, og blei på 1600- og 1700-talet brukt av både kvinner og menn. Seinare blei plagget berre brukt av kvinner. På byrjinga av 1900-tallet gjekk populariteten tilbake, men bruken fekk eit lite oppsving sist på 1940- og inn på 1950-talet.

Ordet *muffe* (på engelsk, tysk og svensk *muff*) kjem truleg opphavleg frå det gamle franske *moufle* som tyder 'tjukk hanske eller vante'.

## Galleri

Wenceslas Hollar - Winter.jpg|Ung kvinne 1643 iført pelsmuffe, maske og andre plagg mot vinterkulda.
Amsterdam - Costumes des quatre parties du monde, gravés dans la manière de Luycken (1670).jpg|Kvinne og mann med muffer i Amsterdam i 1670
Élisabeth-Louise Vigée-Le Brun - Madame Molé-Reymond (1786).jpg|Skodespelaren madame Molé-Reymond portrettert av Élisabeth Vigée-Le Brun 1786
Count Pavel Fersen.jpeg|Paul K. Fersen (1800–1888), russisk greve og «keisarleg jegermeister», i uniform med muffe 1852
Boys'-winter-clothes-in-Riga-by-Brotze.jpg|Gutar frå Riga på 1700-talet, i vinterklede med muffer.
Garnitur mit gerupftem Otterpelz (1898).jpg|Dekorert muffe frå 1898
Muff_band_box_of_the_furrier_Aug._Antholz_in_Krefeld,_Germany_1.jpg|Tysk muffe, truleg av pelsverk frå ilder, frå kring 1900. På biletet er òg oppbevaringseske og pose med duftande «møllkrydder».
Portrett_av_Hulda_Garborg_-_no-nb_digifoto_20150806_00118_blds_03006.jpg|Hulda Garborg (1862–1934) med muffe.
Ermine hat, shawl and Muff, about 1910.jpg|Fôra muffe, sjal og hatt av hermelinpels i tidsrett utforming vist på tysk postkort frå cirka 1910.
Kölner Pelz-Treff 1980 (6).jpg|Muffer i ei moteoppvising under ei pelsmesse i Köln 1980


## Sjå òg

* Hanskar
* Vottar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Muffe (klesplagg)|Muffe (klesplagg)]]» frå ,  den 10. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Verdscupen i alpine greiner 2018/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2018**-sesongen tok til 12. november 2017 i Levi i Finland og vart avslutta 17. mars 2018 i Åre i Sverige. Turneringa omfatta 36 individuelle tevlingar og ei tevling for lag. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 9 utforrenn og 2 superkombinasjonstevlingar og 3 parallellrenn. Ei lagtevling for menn/kvinner fann også stad.

Marcel Hirscher frå Austerrike steig til topps i FIS-turneringa for sjuande året i rad. På plassane bak kom dei norske utøvarane Henrik Kristoffersen, Aksel Lund Svindal og Kjetil Jansrud.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

### Superkombinasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2017/18|Alpiner Skiweltcup 2017/18]]» frå ,  den 11. januar 2022.*
Magdalena Andersson

**Eva Magdalena Andersson** () er ein svensk økonom og politikar frå Uppsala. Ho var den fyrste kvinnelege statsministeren i Sverige, og regjerte frå 30. november 2021 til 18. oktober 2022. Tidlegare var ho finansminister frå 2014 til 2021. 

## Bakgrunn
Andersson er utdanna i økonomi ved Handelshögskolan i Stockholm og busett i byen. Perioden frå 1996 til 2004 var ho tilsett i det sentrale statsapparatet. Frå 2004 var ho i to år statssekretær i Finansdepartementet og deretter rådgjevar for leiaren av Sosialdemokraterna. Frå 2009 til 2012 var Andersson övedirektör i Skatteverket.

## Politikar
Ved riksdagsvalet 2014 vart ho vald inn i Riksdagen frå Stockholms län. Då Stefan Löfven danna regjering 3. oktober 2014 vart Andersson finansminister. 

Den 4. november 2021 vart ho vald til partileiar for Sosialdemokratane, etter at Stefan Löfven gjekk av som partileiar. Andersson vart dernest vald til statsminister den 30. november 2021, og leia ei rein sosialdemokratisk mindretals-regjering.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Magdalena Andersson|Magdalena Andersson]]» frå ,  den 11. januar 2022.*
Vitalij Kryvytskyj

**Vitalij Kryvytskyj** () er sidan 30. april 2017 katolsk biskop for bispedømet Kiev–Zjytomyr, som omfattar den ukrainske hovudstaden og tilgrensande område.

Familien hans er av polsk opphav, men har i generasjonar vore heimehøyrande i Odessa i Sør-Ukraina.

Kryvytskyj starta arbeidet sitt i den katolske ordenen Salesianarane av Don Bosco i 1989. Han byrja i teneste for Den katolske kyrkja i 1991 og blei ordinert til prest i 1997 etter utdanning ved katolske seminar i Kviterussland og Polen (Hrodna, Kraków, Lublin). Same året vende han tilbake til Ukraina og heldt fram med arbeidet innan Salesianar-ordenen, mellom anna med teneste som ungdomsprest i Odessa, Zjytomyr og Lviv.

30. april 2017 blei Kryvytskyj utnemnd som biskop av Kiev-Zjytomyr av pave Frans. 24. juni same året blei han ordinert til denne tenesta av erkebiskop Claudio Gugerotti.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
* Catholic-Hierarchy.org
Kubbehus

**Kubbehus** er ein bygning med vegger laga av saga ved, eller kubbar, og samanfuga med mørtel. Veden er framleis synleg. Mørtelen kan vera sement eller leire. Veden kan vera tilhogd eller uhogne kubbar. For å halda nede kostnadene har ein ofte nytta sota ved frå brannskadde hus og skogbrannar. Kubbar frå kvaerik gran gav betre levealder til bygningen. Kubbehus er i dag ein sjeldan bygningstype. Teknikken er blitt nytta både for enkle økonomibygningar og til bustadhus.

## Typar

Det finst to variantar av kubbehus. Den eine har eit berande reisverk av tre, liknande eit bindingsverkhus. I den andre varianten er sjølve kubbane berande. 

## Førekomst
Det finst til saman rundt 70 kjende kubbehus i Sverige. Av dei ligg knapt 30 i Stockholm fylke.

Kubbehus i Sverige finn ein hovudsakleg i fire område: 

* Stokkholmeregionen inklusive Sörmland
* Värmland
* Bohuslän
* utmed Nordlandkysten

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:sv:Kubbhus|Kubbhus]]» frå ,  den 11. januar 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
***
 
## Bakgrunnsstoff
*kubbhus.se
Rekkverk

**Rekkverk** eller **gelender** er ei innretning som kan gje vern og støtte i samband med ein høgdeforskjell. Det er meint å brukast ved at handa kan ta tak i rekkverket og sikrar ein stabilt ganga opp eller ned ei trapp, for å hindra fall og ulukker. Rekkverk blir vanlegvis brukt i alle trapper og rulletrapper. Annan bruk  kan vera som handtak i baderom—for å hindra fall på glatte og våte golv. Det er òg ein barriere som tener som hjelp for ballettdansarar. Rekkverk er ein konstruksjon som fungerer både som gjerde og handløpar. Ein enkel handløpar er derimot typisk festa direkte på veggen.

## Historie
Det eldste kjende rekkverket blei av den franske arkeologen Pierre St. Jamaine i ein assyrisk ruin i det sørlege Irak knytt til bystaten Nippur.

## Sjå òg

* Baluster
* Autovern

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Rekkverk|Rekkverk]]» frå ,  den 11. januar 2022.*  
 

## Bakgrunnsstoff

* ADA Handicap Accessibility Railings for Anda til ramp Stairs
* Summary of Railing Regulations
* Glossary of Railing Terms
Kunstløp under Vinter-OL 2018

**Kunstløp under Vinter-OL 2018** vart avvikla i dagane frå 9. til 23. februar i ein idrettshall i Gangneung i Sør-Korea. 30 kvinner og 30 karar deltok i enkeltløpa, 22 par deltok i parløp og 24 par i isdans. 

### Kvinner





### Karar





### Parløp





### Isdans





## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Olympische Winterspiele 2018/Eiskunstlauf|Olympische Winterspiele 2018/Eiskunstlauf]]» frå ,  den 12. januar 2022.*
Nøtteknekkar

**Nøtteknekkar** er ein reiskap ein kan bruka til å knekka eller knusa skalet på nøtter med. 

## Funksjonelle nøtteknekkarar
Nøtteknekkaren har ein mangeårig historie bak seg. Den eldste kjende nøtteknekkaren av metall er datert til det tredje eller fjerde hundreåret f. Kr. Denne nøtteknekkaren er utstilt på eit museum i Taranto i Italia. 

Nøtteknekkarar av jern og messing har funnest sidan høvesvis 1300-talet og 1400-1500-talet i Europa. Særleg i England utvikla ein mange ulike nøtteknekkarar i messing. Det finst typar av mange ulike utformingar og patent, nøtteknekkarar som bruker ei hammar-løysing, skruestikke-patent og dei vanlege som nyttar vektstongprinsipper, aunten dei har kopling i enden av nøtteknekkaren eller litt inne på han (som ei tong).

## Dekorative nøtteknekkarar

Tre er eit materiale som særleg er blitt nytta til nøtteknekkarar i Frankrike og i tysktalende delar av Europa. Dei eldste ein kjenner til av denne typen er frå 14-1500-talet. Svært ofte blei slike nøtteknekkarar finst utskore og dekorert, til personar, gjerne militære offiserar, kongar, riddarar eller liknande med fargerike uniformer. Ein spak i ryggen opnar munnen på nøtteknekkaren, ein legg inn nøtta, og knekk ho ved å klemma spaken tilbake. Denne nøtteknekkartypen er  mest blitt brukt til dekorasjon, særleg som julepynt. Desse nøtteknekkarane fekk elles ei viss rolle i Pjotr Tsjajkovskij sin ballett *[[Nøtteknekkaren]]* basert på eit eventyr av E.T.A. Hoffmann.

Produksjon av slike nøtteknekkarar utvikla seg lik anna utskjering av religiøse figurar og julekrybber som ein handverkstradisjon og heimeindustri i dei skogkledde landområda i Tyskland. Dei mest kjende og etterspurde nøtteknekkarane kom frå Sonnenberg i Thüringen (også kjend for dokker og marionetter), frå Bayern, eller frå byar i fjellområdet Erzgebirge. Ofte var dokkeproduksjonen hovudinntektskjelde for folk som levde der. I dag er produksjonen framleis ein turistattraksjon.

Nøtteknekkarane frå Steinbach blei svært populære også i USA, og blei eit tema i Bavarian village i Leavenworth, Washington, som også har eit nøtteknekkarmuseum. Her blir det også vist fram nøtteknekkarar av  porselen, sølv og messing.

Nøtteknekkarar laga av kjente namn som Junghanel, Klaus Mertens, Karl, Olaf Kolbe, Petersen, Christian Ulbricht og særleg nøtteknekkarar frå Steinbach er blitt etterspurte samleobjekt. 

I oktober 2008 gav United States Postal Service (USPS) ut fire frimerke med nøtteknekkarar på. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Nøtteknekker|Nøtteknekker]]» frå ,  den 12. januar 2022.* 
*** oppgav desse kjeldene:* 
***  Leavenworth Nutcracker Museum
Johan Ludvig Widding

**Johan Ludvig Widding** () var ein norsk lærar, kyrkjesongar og gardbrukar frå Torsnes i Østfold. Han var stortingsrepresentant 1871-72 frå Smålenene.

Widding var son til ein lærar og kyrkjesongar. Han var sjølv lærar og kyrkjesongar i Borge prestegjeld frå 1827 til 1850. Sidan var han gardbrukar på Laverød i Borge til han døydde. I Borge var han i årevis med i så vel heradsstyre og formannskap, som skulestyret.

Frå 1853 var Widding fleire gongar valmann ved stortingsval. I 1870 vart han vald til 3. representant frå Smålenene for perioden 1871-73. På Stortinget var han medlem i Militærkomiteen. Widding døydde brått i Kristiania.

## Kjelder
*Lindstøl, Tallak: *Stortinget og Statsraadet 1814-1914*. Kristiania, 1914
Verdscupen i alpine greiner 2019/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2019**-sesongen tok til 28. oktober 2018 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 17. mars 2019 i Soldeu i Andorra. Turneringa omfatta 38 individuelle tevlingar og ei tevling for lag. Tevlingane fordelte seg på 10 slalåmrenn, 8 storslalåmrenn, 7 super-g-renn, 8 utforrenn og 2 superkombinasjonstevlingar og 3 parallellrenn. Ei lagtevling for menn/kvinner fann også stad.

Marcel Hirscher frå Austerrike sigra i FIS-turneringa for åttande året i rad. På andreplass kom Alexis Pinturault frå Frankrike, norske Henrik Kristoffersen vart nummer 3.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

### Superkombinasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2018/19|Alpiner Skiweltcup 2018/19]]» frå ,  den 13. januar 2022.*
Gangneung

**Gangneung** er ein by nordaust i Sør-Korea. Byen ligg ved Japanhavet og har om lag 215&nbsp;000 ibuarar. Gangneung er det økonomiske senteret i Gangwon-do-provinsen.

Under Vinter-OL 2018 vart kunstløp på skeiser så vel som kortbaneløp på skeiser avvikla i Gangneung.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Gangneung|Gangneung]]» frå ,  den 12. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Erik Guay

**Erik Guay** () er ein kanadisk tidlegare alpin skirennar. Han vann i 2010 FIS-premien som årets best super-g-rennar, i 2011 vart han verdsmeister i utfor og i 2017 i super-g.

## Aktiv
Guay fekk sin verdscupdebut 10. desember 2000. Under verdsmeisterskapen 2003 i St. Moritz overraska han med sjetteplass i så vel utfor som super-g. Tidleg i 2004-sesongen kom han for fyrste gongen på pallen i verdscupen, han vart då nummer 2 bak Michael Walchhofer i utforrennet i Lake Louise.

24. februar 2007 vann Guay sitt fyrste verdscuprenn, utforrennet i Garmisch-Partenkirchen. På tampen av 2010-sesongen sigra han i to super-g-renn, fyrst i Kvitfjell og deretter i Garmisch-Partenkirchen. Triumfane førte han til topps i super-g i FIS-turneringa. I ein elles svak sesong, smekka Guay til og sikra seg gullmedaljen i utfor då VM i alpine greiner 2011 fann stad i Garmisch-Partenkirchen. I 2014-sesongen vann to utforrenn i verdscupen.

Under verdsmeisterskapen 2017 i St. Moritz vann Guay gullmedaljen i super-g, fire dagar seinare tok han sølvmedaljen i utfor. Han sleit med ryggsmerter i 2018-sesongen og la opp i november 2018.
Vincent Kriechmayr

**Vincent Kriechmayr** () er ein alpin skirennar frå Linz i Austerrike. Han vart verdsmeister i så vel super-g som utfor under VM i alpine greiner 2021 i Cortina d'Ampezzo. Per 1.1.2022 hadde han vunne ni verdscuprenn, seks i super-g og tre i utfor.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Vincent Kriechmayr|Vincent Kriechmayr]]» frå ,  den 15. januar 2022.*
Matthias Mayer

**Matthias Mayer **( er ein alpin skirennar frå Sankt Veit an der Glan i Austerrike. Han vart olympisk meister i utfor ved dei olympiske leikane i Sotsji i 2014 og like eins olympisk meister i super-g ved dei olympiske leikane i Pyeongchang i 2018. Per 1.1.2022 hadde han vunne ti renn i verdscupen i alpine greiner; 7 i utfor, 3 i super-g og ei kombinasjonstevling. Faren Helmut Mayer høyrde i si tid med i verdseliten i alpin skisport.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Matthias Mayer|Matthias Mayer]]» frå ,  den 15. januar 2022.*
Dominik Paris

**Dominik Paris **() er ein italiensk alpin skirennar frå Ulten i Bolzano-provinsen. Han vart verdsmeister i super-g under VM i alpine greiner 2019, den same 2019-sesongen steig han til topps i super-g-øvinga i verdscupen. Per 1.1.2022 hadde Paris vunne 20 renn i verdscupen i alpine greiner, 16 utforrenn og 4 super-g-renn.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Dominik Paris|Dominik Paris]]» frå ,  den 15. januar 2022.*
Christof Innerhofer

**Christof Innerhofer** () er ein italiensk alpin skirennar frå Bruneck i Bolzano-provinsen. Han vart verdsmeister i super-g under VM i alpine greiner 2011 i Garmisch-Partenkirchen. Per 1.1.2022 hadde Innerhofer vunne 6 renn i verdscupen i alpine greiner, 4 utforrenn og eitt super-g-renn og ei kombinasjonstevling.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Christof Innerhofer|Christof Innerhofer]]» frå ,  den 15. januar 2022.*
Alexander Tettey

**Alexander Banor Tettey** () er ein norsk-ghanesisk tidlegare fotballspelar. 

Tettey spelte helst defensiv midtbane, men var også indreløpar eller hadde andre posisjonar på banen.

## Karriere
Tettey tok til å spele organisert fotball for Kickers i heimlandet før han flytte etter far sin til Noreg og Bodø saman med systera   i 1999. Medan han budde i Bodø spela han på aldersbestemte lag i . Han flytte seinare til Trondheim og begynte å spele for Kolstad. Her imponerte han nok til å få ein plass på juniorlaget til . Tettey vart junior-noregsmeister med  i 2005. Allereie som 16-åring fekk han spele for A-laget til Rosenborg. 

I norsk toppfotball har han stort sett spelt for Rosenborg, men var på utlån til  ein periode. Under perioden sin i Rosenborg fekk han med seg to seriemeistertitlar, i 2006 og 2009. I 2009 vart han seld til franske Rennes. Han har også spelt for Norwich.

### Landslag

På landslagsnivå valde Tettey å spela for Noreg. Han spelte både på fleire aldersbestemte landslag før han debuterte på A-landslaget i 2007, då  slo  2-1. Fram til 2017 spela han 34 A-landskampar og skåra tre mål på dei. I EM-kvalifiseringa i 2016 vart Tettey toppskårar for Noreg. 

## Kjelder

*Alexander Banor Tettey, SNL.no
**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Alexander Tettey|Alexander Tettey]]» frå ,  den 13. januar 2022.*
Jeremy Seabrook

**Jeremy Seabrook** () er ein engelsk forfattar og journalist som har skrive om sosiale, miljømessige og utviklingsmessige spørsmål. Boka *The Refuge and the Fortress: Britain and the Flight from Tyranny* var lansert for Orwell Prize.

## Tidleg liv og karriere
Seabrook vart fødd i Northampton. Han tok utdanning på Northampton Grammar School og Gonville and Caius College, Cambridge, og tok grad innan moderne språk og mellomalderspråk i 1960. Han arbeidde som lærar og sosialarbeidar, og byrja skrive for tidsskriftet *[[New Society]]* i 1963. I tillegg til å skrive artiklar for aviser og magasin, har Seabrook og skrive mange bøker og manus for fjernsyn, radio og teater, medrekna det han har gjort i samarbeid med den gamle skulekameraten Michael O'Neill.

## Skrivne arbeid (ufullstendig liste)
**The Unprivileged* (1973)
**A Lasting Relationship* (1976)
**What went wrong?: Working People and the Ideals of the Labour Movement* (1977, publisert i  USA som *What went wrong?: Why Hasn’t Having More Made People Happier?*)
**Working Class Childhood* (1982)
**Unemployment in the Eighties* (1983)
**Idea of Neighbourhood, The* (1984)
**Landscapes of Poverty* (1985)
**Life and Labour in a Bombay Slum* (1987)
**The Race for Riches: Human Cost of Wealth* (1988)
**The Myth of the Market: Promises and Illusions* (1990)
**Notes From Another India* (1995)
**In the Cities of the South* (1996)
**Travels in the Skin Trade* (1996)
**Children of Other Worlds: Exploitation in the Global Market* (2001)
**A World Growing Old* (2003)
**The Refuge and the Fortress: Britain and the Flight From Tyranny* (2008)
**The Song of the Shirt: Cheap Clothes Across Continents and Centuries* (2014)

### Tyrkisk omsetjing
**Başka Dünyaların Çocukları: Küresel Piyasada Sömürü*, çev: Onur Gayretli, Fol Kitap, 2021.

## Kjelder

;Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «[[:en:Jeremy Seabrook|Jeremy Seabrook]]» frå , den 16. januar 2022*

## Bakgrunnsstoff
*
Sofia Goggia

**Sofia Goggia **() er ein italiensk alpin skirennar frå Bergamo. Ho vart olympisk meister i utfor under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang. Goggia hadde per 1.1.2022 vunne 16 renn i verdscupen i alpine greiner, 11 utforrenn og 5 super-g-renn. Sesongane 2018 og 2021 sikra ho seg FIS-premien som verdas beste utforrennar på kvnnesida.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Sofia Goggia|Sofia Goggia]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
Corinne Suter

**Corinne Suter** () er ein sveitsisk alpin skirennar frå Schwyz. 2020-sesongen vann ho FIS-premien som verdas beste kvinnelege utforrennar og dessutan FIS-premien som verdas beste kvinne i super-g-øvinga. Under VM i alpine greiner 2021 vart ho verdsmeister i utfor. Suter hadde per 1.1.2022 vunne tre renn i verdscupen i alpine greiner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Corinne Suter|Corinne Suter]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff

*
Petra Vlhová

**Petra Vlhová** ( er ein slovakisk alpin skirennar frå Liptovský Mikuláš. Ho gjekk til topps i verdscupen i alpine greiner 2021 og sikra seg dermed den store FIS-premien som verdas beste kvinnelege ski-alpinist. Under VM i alpine greiner 2019 vart ho verdsmeister i storslalåm. Vlhová har pr 10.1.2022 sigra i 25 enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner, 17 av desse sigrane kom i spesialøvinga slalåm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Petra Vlhová|Petra Vlhová]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  

* 
*
Alan Walker (fleirtyding)

**Alan Walker** viser til den norsk-britiske DJ-en og plateprodusenten Alan Walker (f. 1997). 
Namnet kan også vise til:

* Idrettsfolk
**Cricketspelaren Alan Walker (1925–2005), australsk cricketspelar og rugbyspelar.
**Fotballspelaren Alan Walker (f. 1959), frå England.
**Cricketspelaren Alan Walker (f. 1962), frå England.

* Akademikarar
**Musikkvitaren Alan Walker (f. 1930), frå England.
**Antropologen Alan Walker (1938–2017), professor i antropologi og biologi ved Pennsylvania State University, USA.
**Sosialvitaren Alan Walker (f. 1949), britisk professor ved Universitetet i Sheffield.

* Andre
**Arkitekten Alan Walker (1865–1931), frå Australia
**Teologen Alan Walker (1911–2003), frå Australia.
Åsta Hjelm

**Gerd Åsta Hjelm Arnesen** () var ein norsk komponist og tekstforfattar frå Horten. Ho skreiv fleire av slagerane til Lille Grethe, mellom anna «Teddyen min». Hjelm skreiv også songar for andre artistar, til dømes «Brevet jeg aldri sendte» for Åse Wentzel og «Flyktningegutten» for Harald Dyrkorn. Ho blei utnemnd til æresambassadør for Horten i 1997. 

## Filmografi
* 1957 *[[Selv om de er små]]* (norsk)
* 1957 *[[Far til fire og onkel Sofus]]* (dansk) Karin, Lille Gretes mor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Åsta Hjelm|Åsta Hjelm]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  
 
## Bakgrunnsstoff
* Minneord skrevet av Hortens ordfører
Samfundets Støtter

***Samfundets Støtter*** er eit skodespel av Henrik Ibsen frå 1877. Stykket hadde premiere på Odense Teater den 14. november 1877. Handlinga går føre seg i  huset til konsul Bernick i ein mindre norsk kystby.

## Rollar

* Konsul Bernick, skipsbygger
* Fru Bernick, hans hustru
* Olaf, deres sønn, 13 år gammel
* Frøken Bernick, konsulens søster
* Johan Tønnesen, fru Bernicks yngre bror
* Frøken Hessel, hennes eldre halvsøster
* Hilmar Tønnesen, fru Bernicks fetter
* Adjunkt Rørlund
* Grosserer Rummel
* Købmand Vigeland
* Købmand Sandstad
* Dina Dorf, en ung pike i konsulens hus
* Fuldmægtig Krap
* Skibsbygger Aune
* Grosserer Rummels frue
* Postmester Holts frue
* Doktor Lynges frue
* Frøken Rummel
* Frøken Holt
* Byens borgere og andre innbyggere, fremmede sjøfolk, dampskipspassjerer, osv.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Samfundets Støtter|Samfundets Støtter]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  
 
## Bakgrunnsstoff

* Utgåver frå 1893, 1899 og 1992 hos Nasjonalbiblioteket
*  (engelsk)
* Die Stützen der Gesellschaft, gratis tilgjengelig i Projekt Gutenberg (tysk)
* Henrik Ibsens skrifter

* NRK Nett-TV: Samfundets Støtter Fjernsynsteatret (1973)
Thor Halvorssen

**Thor Halvorssen Hellum** () var ein venezuelansk-norsk forretningsmann som fungerte som administrerande direktør og president i det venezuelanske statseigde telefonselskapet, CANTV og seinare som spesialkommissær for internasjonale narkosaker i administrasjonen til president Carlos Andrés Pérez. I denne stillinga hadde han rang som ambassadør. Medan han undersøkte koplingar til kvitvasking av pengar og narkotikasmugling i 1993, vart han fengsla i Caracas og sikta for terrorisme; han vart slått og mishandla i fengselet, men seinare vart alle påstandar trekte attende. Halvorssen si sak vart tatt opp av Amnesty International og fleire andre internasjonale menneskerettsorganisasjonar. Fridomsrøvinga med tortur av Halvorssen var truleg hemn for undersøkingane han hadde medvirka til rundt presidentkorrupsjon, mafiaaktivitet og kvitvaskingsaktivitetane til den colombianske narkotikabaronen Pablo Escobar.

Dei siste leveåra var Thor Halvorssen busett i Miami, Florida. Thor Halvorssen var son til den norske forretningsmannen og generalkonsul i Caracas, Øystein Halvorssen. Han var gift med Nelly Yanez de Halvorssen. Vidare var han far til filmprodusent og menneskerettsaktivist Thor Halvorssen Mendoza, grunnleggar av Human Rights Foundation. Den venezuelanske politiske leiaren Leopoldo Lopez er nevøen hans.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Thor Halvorssen (businessman)|Thor Halvorssen (businessman)]]» frå ,  den 16. januar 2022*  
 

;Referansar 

## Bakgrunnsstoff
* Folk i farta 9:9 30. april 09 Alex Rosén intervuar Thor Halvorssen i Miami, Nrk.no.
Ane Riel

**Ane Riel** () er ein dansk forfattar. 

Før ho debuterte som romanforfattar skreiv Riel fleire barnebøker. Den første romanen *Slagteren i Liseleje* kom ut i 2013. For den vann ho Det Danske Kriminalakademis debutantpris  i 2014. I 2015 kom kom den andre romanen; *Harpiks*. For den harho motteke Niels-Prisen, Harald Mogensen-prisen og Glassnøkkelen, alle i 2016.   

ho er fødd Brahm Lauritsen og er dotter av forfattar og illustratør Mette Brahm Lauritsen.

Riel er gift med jazzmusikaren Alex Riel.

## Bibliografi
* *Ind i maleriet* &ndash; 1995
* *Arkitektur - værd at kigge efter!* &ndash; 1996
* *Arkitektur - værd at kigge efter! : Opgavehæfte*  &ndash; 1996
* *Da mor og far blev skilt*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2000
* *Ferie med gys*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2000
* *Sylfeden - et balleteventyr*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2001
* *Da Mikkel fik en ny familie*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2002
* *Vild med Julie*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2003
* *Sig ja, Julie!*, sammen med Mette Brahm Lauritsen &ndash; 2005
* *Slagteren i Liseleje* &ndash; 2013
* *Harpiks* &ndash; 2015
* *Bæst* &ndash; 2019
* *Urværk*  &ndash; 2021 

## Prisar og utmerkingar
* 2014 &ndash; Det Danske Kriminalakademis debutantpris, for *Slagteren i Liseleje*
* 2016 &ndash; Niels-prisen 
* 2016 &ndash; Harald Mogensen-prisen, for *Harpiks*
* 2016 &ndash; Glassnøkkelen, for *Harpiks*

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ane Riel|Ane Riel]]» frå ,  den 16. januar 2022.*  
**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Ane Riel|Ane Riel]]» frå ,  den 16. januar 2022.*
Verdscupen i alpine greiner 2020/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2020**-sesongen tok til 27. oktober 2019 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 7. mars 2020 i Kvitfjell i Øyer. Fleire renn vart avlyst grunna utbrotet av Covid-19-pandemien (Wuhan-sykja). I turneringa fekk ein avvikla 36 tevlingar. Tevlingane fordelte seg på 9 slalåmrenn, 7 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 9 utforrenn og 3 kombinasjonstevlingar og 2 parallellrenn. 

Aleksander Kilde frå Noreg vann den store FIS-premien. På andre- og tredjeplass kom, som sesongen føreåt, Alexis Pinturault frå Frankrike og norske Henrik Kristoffersen.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

### Superkombinasjon

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2019/20|Alpiner Skiweltcup 2019/20]]» frå ,  den 17. januar 2022.*
Felix Neureuther

**Felix Neureuther** () er ein tysk tidlegare alpin skirennar frå Garmisch-Partenkirchen. Han var slalåm-spesialist, sanka medalje i øvinga under verdsmeisterskapane 2013-17. Etter sølvmedalje i 2013 vart det bronse i VM 2015 og VM 2017. I VM i alpine greiner 2005 vann han gull i mannskapstevlinga, saman med mellom andre Martina Ertl og Hilde Gerg. Felix Neureuther sigra i 13 verdscuprenn, 11 av desse i slalåm, medan eitt kvar var i storslalåm og i parallellrenn.

Han er gift med skiskyttaren Miriam Gössner. Foreldra hans er Rosi Mittermaier og Christian Neureuther, som begge hevda seg i toppen av internasjonal alpin skisport.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Felix Neureuther|Felix Neureuther]]» frå ,  den 17. januar 2022.*
Morten Haga Lunde

**Morten Haga Lunde** () er ein  pensjonert norsk flyoffiser (generalløytnant). Han var sjef for Etterretningstenesta fra 2016 til 2020. I 2021 vart han tilsett i Norges Rederiforbund.

Lunde er utdanna navigatør frå Luftforsvarets flygeskole og gjennomførte Luftkrigsskulen I og II 1985-87, Forsvarets stabsskole I og II og NATO Defence College i 2002. Han har tenestegjort ved 333 skvadron, 330 skvadron og KNM Tordenskjold og i Luftforsvarsstaben. Han var sjef for 335 skvadron 1994-98 og leia det norske C-130-bidraget til IFOR/SFOR i 1995-97. Han vart utnemnd til oberst i august 2002 og tilsett som sjef for Luftforsvarsstaben/Planavdelingen. 1. august 2003 vart han brigader og tilsett som Luftoperativ inspektør. Han vart utnemnd til generalmajor og tilsett som sjef for Avdeling for operasjoner og beredskapsplanlegging i Forsvarsdepartementet. Lunde vart deretter sjef for Forsvarsstaben/Operasjonsavdelingen og han var frå august 2010 til august 2013 nestkommanderande ved Forsvarets operative hovedkvarter. 23. august 2013 vart han utnemnd til generalløytnant og sjef for Forsvarets operative hovedkvarter. 

Han var sjef for Etterretningstenesta fra januar 2016 til august 2020.

20. mars 2017 blei han kåra til Årets nynorskbrukar av Nynorsk kultursentrum.

## Prisar og utmerkingar
Lunde er berar av Forsvarets heiderskross, Forsvarsmedaljen med laurbærgren, Politimedaljen med laurbærgren, Forsvarsmedaljen med to stjerner, Forsvarets medalje for internasjonale operasjoner, Luftforsvarets vernedyktighetsmedalje med tre stjerner, NATO-medaljen (Jugoslavia), Oslo Militære Samfunds hederstegn og Politiets Afghanistanmedalje.

## Kjelder
;Referansar

----

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Morten Haga Lunde|Morten Haga Lunde]]» frå ,  den 17. januar 2022.*
Ilka Štuhec

**Ilka Štuhec** () er ein slovensk alpin skirennar frå Slovenj Gradec. Ho vart verdsmeister i utfor under VM i alpine greiner 2017 og forsvarte VM-tittelen i øvinga to år seinare. I 2017-sesongen gjekk ho til topps i så vel utforøvinga som kombinasjonstevlinga i FIS-verdscupen, og enda på andreplass i den samla FIS-turneringa. Pr 1.1.2022 har Štuhec sigra i ni enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Ilka Štuhec|Ilka Štuhec]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Tina Weirather

**Christina Weirather**, kjend som **Tina Weirather**, () er ein tidlegare alpin skirennar frå Vaduz i Liechtenstein. Ho vann FIS-premien som verdas beste i super-g på kvinnesida i 2017 og på ny i 2018. I den same øvinga sikra ho seg sølvmedaljen under VM i alpine greiner 2017 og bronsemedaljen ved Vinter-OL 2018. Perioden 2013-18 sigra Weirather i ni enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner; sju i super-g, eitt i storslalåm og eitt i utfor.

Ho er dotter til Hanni Wenzel og Harti Weirather, alpine skirennarar frå høvesvis Liechtenstein og Austerrike som hevda seg i verdstoppen på 1970/80-talet. Tina Weirather trente elles mykje i lag med det sveitsiske landslaget.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Tina Weirather|Tina Weirather]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Federica Brignone

**Federica Brignone** () er ein italiensk alpin skirennar som i 2020 vann FIS-verdscupen i alpine greiner. I den same sesongen gjekk ho også til topps i storslalåm og kombinasjonen i verdscupen, den siste FIS-premien vann ho også i 2019-sesongen. Brignone vann sølvmedaljen i storslalåm under VM i alpine greiner 2011 og bronsemedaljen ved Vinter-OL 2018. Per 18.1.2022 hadde ho sigra i 18 enkeltrenn i verdscupen; sju i storslalåm, seks i super-g og fem i kombinasjonstevligar.

Ho er fødd i Milano og voks seinare opp i ein landsby i Aostadalen. Mora Maria Rosa Quario var i 1980-åra ein av verdas beste kvinnelege slalåmrennarar.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Federica Brignone|Federica Brignone]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Nadia Fanchini

**Nadia Fanchini** () er ein italiensk tidlegare alpin skirennar frå Lovere i Bergamo-provinsen. Ho vann bronsemedaljen i utforrennet under VM i alpine greiner 2009, fire år seinare tok ho sølvmedaljen i same øvinga ved verdsmeisteeskapen. I sin beste sesong, 2009-sesongen, vart ho nummer 2 i super-g-øvinga i FIS-turneringa, og enda på niandeplass i den samla verdscupen i alpine greiner. Ho sigra i to enkeltrenn i verdscupen, fyrst vann ho ei super-g-tevlinga i desember 2008, seinare vann ho eit utforrenn i mars 2016.

Også systera Elena Fanchini hevda seg i internasjonal skisport.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Nadia Fanchini|Nadia Fanchini]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Bosumtwi

**Bosumtwi** er den einaste naturlege innsjøen i Ghana. Han ligg 32 kilometer søraust for Kumasi. Sjøen blei skapt av eit meteorittnedslag, og han ligg i eit djupt, sirkulært krater omgjeve av særs steile fjellsider. Bosumtwi-krateret har ein diameter på cirka 10,5 km. Det er  estimert til å vera 1,07 millionar år gammalt (pleistocen).

Bosumtwisjøen er ein heilag sjø for ashantifolk i området. Ifølgje tradisjonelle overleveringar kjem sjelene til avdøde til sjøen for å seia farvel til gudinna Asase Ya. På grunn av dette er det avgrensa korleis ein kan fiska i sjøen; berre fiske frå treplankar er tillate. Nokre av fiskeartane i sjøen er den endemiske cikliden *[[Hemichromis frempongi]]* og dei nær endemiske ciklidane *[[Tilapia busumana]]* og *[[Tilapia discolor|T. discolor]]*.

## Galleri

Lake Bosumtwi1, Ghana.jpg|Frå Bosumtwi
Adam Jones Bosumtwi Ufer B002.jpg|Folk ved breidda av Bosumtwi
The National Archives UK - CO 1069-34-42-1-001.jpg|Utsyn over sjøen frå rundt 1890.
The National Archives UK - CO 1069-34-51-1-001.jpg|Byggverk og folk ved sjøen rundt 1890.


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:da:Bosumtwi|Bosumtwi]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Arch Linux

**Arch Linux** () er ein linuxdistribusjon laga for datamaskiner. 
Arch Linux held seg til KISS-prinsippet med å halda ting enkelt («Keep It Simple, Stupid»). Prosjektet tek sikte på å ha minst mogleg distribusjons-relaterte endringar, og soleis mindre problem med oppdateringar. Prosjektet har òg eit utala syn der dei set pragmatisme over ideologi og fokus på detaljtilpassing over det å vera enklast mogleg å nytta.

For å gjera hyppige oppdateringar av pakkar enklare, vart pacman utvikla av Judd Vinet for å gje Arch sin eigen pakkehandsamar for å spora pakkar som treng å oppdaterast.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arch Linux|Arch Linux]]» frå ,  den 18. januar 2022.*
Verdscupen i alpine greiner 2021/Menn

**Verdscupen i alpine greiner for menn i 2021**-sesongen tok til 18. oktober 2020 i Sölden i Austerrike og vart avslutta 19. mars 2021 i Lenzerheide i Sveits. Turneringa omfatta 35 individuelle tevlingar og ei mannskapstevling. Dei individuelle tevlingane fordelte seg på 11 slalåmrenn, 10 storslalåmrenn, 6 super-g-renn, 7 utforrenn og eitt parallellrenn. Eit norsk lag beståande av Kristin Lysdahl, Leif Kristian Haugen, Kristina Riis-Johannessen og Sebastian Solevåg gjekk til topps i mannskapstevlinga i Lenzerheide.

Alexis Pinturault frå Frankrike gjekk til topps i verdscupen, etter tidlegare å ha vorte nummer 2 eller 3 i fem sesongar. Marco Odermatt frå Sveits og Marco Schwarz frå Austerrike kom dei neste plassane i den totale verdscupen.

## Samanlagt

### Slalåm

### Storslalåm

### Super-g

### Utfor

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Alpiner Skiweltcup 2020/21|Alpiner Skiweltcup 2020/21]]» frå ,  den 19. januar 2022.*
Hannes Reichelt

**Hannes Reichelt** () er ein austerriksk tidlegare skirennar frå Altenmarkt im Pongau. Han vann i 2008 FIS-premien som den beste super-g-uøvaren i verdscupen. Sidan sikra han seg sølvmedaljen i super-g under VM i alpine greiner 2011 og gullmedaljen i same øvinga ved VM i alpine greiner 2015. Perioden 2005-17 vann han 13 enkeltrenn i verdscupen i alpine greiner; seks i super-g og like mange i utfor, og eitt renn i storslalåm.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Hannes Reichelt|Hannes Reichelt]]» frå ,  den 19. januar 2022.*
Katharina Liensberger

**Katharina Liensberger **() er ein austerriksk alpin skirennar frå Feldkirch i Vorarlberg. Ho vart verdsmeister i slalåm under VM i alpine greiner 2021, i den same meisterskapen tok ho heim sigeren i parallell-øvinga og fekk bronsemedaljen i storslalåm. 2021-sesongen gjekk ho til topps i slalåm-delen av verdscupen i alpine greiner. Både under Vinter-OL 2018 i Pyeongchang og ved verdsmeisterskapen 2019 i Åre var Liensberger med i dei austerrikske mannskapa som vann sølv i lagtevlingane.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:de:Katharina Liensberger|Katharina Liensberger]]» frå ,  den 20. januar 2022.*
Wendy Holdener

**Wendy Holdener** () er ein sveitsisk alpin skirennar frå Unteriberg. Ho vann gulmedaljen i kombinasjonstevlinga under VM i alpine greiner 2017 og i VM i alpine greiner 2019. I 2016-sesongen og på ny i 2018-sesongen gjekk ho til topps i kombinasjonsøvinga i FIS-verdscupen. Under dei olympiske vinterleikane 2018 i Pyeongchang vann Holdener sølv i slalåm og bronse i kombinasjonen, samt gull med det sveitsiske mannskapet i lagtevlinga.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Wendy Holdener|Wendy Holdener]]» frå ,  den 20. januar 2022.*  

## Bakgrunnsstoff
* 
*