Ikaros

**Ikaros** (gresk Ἴκαρος, *Íkaros*; etruskisk *Vikare*; latin *Icarus*) er ein mann i gresk mytologi som er kjend for å ha fått venger og flyga for nær sola, slik at han fall ned i havet og drukna.

## Soga om Ikaros
Ikaros var son av handverkaren og kunstnaren Daidalos. Far og son var fanga på Kreta, i labyrinten til kong Minos. Ved hjelp av venger som Daidalos laga av fjører og voks flykta dei to frå fangenskapet. Ikaros ignorerte åtvaringa frå far sin om å ikkje fly for nær sola, og solvarmen smelta voksen i vengene slik at han fall ned i havet. 

Daidalos sørga over sonen sin og kalla opp den næraste øya etter sonen sin. Dette er Ikaría sørvest for Samos. Havstykket der han skal ha drukna er kjent som Ikariahavet.

Hellenistiske forfattarar gav ulike euhemeristiske tolkingar av soga der Ikaros og Daidalos flykta frå Kreta med båt, der Daidalos fann opp dei fyrste segla, og Ikaros fall overbord og drukna. Herakles reiste ei grav for han.

## Ikaros i seinare kultur

Ikaros-motivet er blitt framstilt i kunst og litteratur ei rekkje gonger. Greske poetar kunne visa til soga i dikta sine, og ho er kort fortald i Pseudo-Apollodorus. I latinsk litteratur blei soga særleg teken opp av forfattar under keisar Augustus. Hyginus fortel henne i *[[Fabulae|Fabula]]* 40, der han byrjar med forholdet mellom Pasiphaë, dottera til sola, og ein okse som fører til Minotauren som seinare blir fengla i labyrinten laga av Daidalos. Ovid fortel også soga i *[[Metamorfoser]]* (viii.183–235), og viser til henne andre stader.

Ovid si forteljing av soga og sambandet han knytte til soga om Phaethon påverka den mytologiske tradisjonen i engelsk litteratur i verka til viktige forfattarar som Chaucer, Marlowe, Shakespeare, Milton og Joyce.

I biletkunst frå renessansen kan Ikaros-motivet ha ulik tyding. I Orion-fontena i Messina er han ein av mange figurar knytte til vatn. Ved Konkursretten i Amsterdam rådhus symboliserer han (for) høg ambisjon.
Måleriet *[[Landskap med fallet til Ikaros]]* frå 1500-talet, som tradisjonelt er blitt tillagt Pieter Bruegel den eldre, er kjent for å visa ulukka til Ikaros i bakgrunnen for eit fredfylt landskap. Det inspirerte dikta «Musée des Beaux Arts» av W. H. Auden og «Landscape with the Fall of Icarus» av William Carlos Williams. Romanen *Ikaros – ung mann i Sahara* (1957) av Axel Jensen bruker soga om Ikaros til å symbolisera den moderne unge mannen sitt forsøk på å frigjera seg frå foreldregenerasjonen og konvensjonar.

## Galleri

Dedalo assiste alla morte di icaro, da pompei, 9506.JPG|Romersk freske av Ikaros og Daidalos frå Pompeii.
Studiolo, pitture 09 maso da san friano, caduta di IcaroFXD.jpg|Bilde frå Palazzo Vecchio i Firenze frå rundt 1570-talet.
File:Hans Bol - Landscape with Fall of Icarus.jpg|‘Landskap med ein pløyande bonde og fallet til Ikaros’ av Hans Bol.
Pieter Bruegel de Oude - De val van Icarus.jpg|‘Fallet til Ikaros’ av Pieter Bruegel den eldre
Landon-IcarusandDaedalus.jpg|Ikaros og Daidalos måla av Charles Paul Landon.
Herbert Draper - The Lament for Icarus - Google Art Project.jpg|*The Lament for Icarus* (1898) av Herbert James Draper


## Sjå òg
*1566 Icarus, ein asteroide kalla opp etter Ikaros

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:nb:Ikaros|Ikaros]]» frå  og «[[:nb:Icarus|Icarus]]» frå , den 26. april 2021.*

## Litteratur
* Graves, Robert [1955] (1960): *The Greek Myths*, seksjon 92 *passim*
* Smith, William, red. (1867): *A Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology*
* Pinsent, J. (1982): *Greek Mythology*. New York: Peter Bedrick Books.