Aust-Jerusalem

**Aust-Jerusalem** syner til den austlege delen av Jerusalem, men den israelske og palestinske definisjonen av området varierer. Under den arabisk-israelske krigen i 1948 kjempa Jordan og Israel om Jerusalem, og under våpenkvileavtalen, forhandla dei to landa i løyndom om ei deling av byen, der den austlege delen kom inn under jordansk styre. Denne avtalen vart formalisert i Rhodes-avtalen i mars 1949.  Ei veke etter David Ben-Gurion erklærte Jerusalem hovudstad i Israel, annekterte Jordan Aust-Jerusalem, og desse avgjerslene vart stadfesta høvesvis i Knesset i januar og det jordanske parlamentet i april 1950. Då området vart erobra av Israel i seksdagarskrigen i 1967, kom Aust-Jerusalem, med dei utvida grensene, under israelsk styre. Aust-Jerusalem omfattar Gamlebyen og somme av dei mest heilage stadane i jødedom, kristendom og islam, som Tempelhøgda, Vestmuren, Al-Aqsa-moskéen og Den heilage grav-kyrkja.

Omgrepet syner stundom til området som vart innlemma i Jerusalem kommune etter 1967 og dekkjer kring 70 kvadratkilometer. Stundom syner det til eit mindre område som Jordan kontrollerte før 1967, som omfatta 6,4 kvadratkilometer.

I den palestinske sjølvstendeerklæringa til Palestinsk frigjeringsorganisasjon frå 188, er Jerusalem erklært som hovudstaden i Staten Palestina. I 2000 vedtok Dei palestinske sjølvstyresmaktene ei lov som utpeikte Aust-Jerusalem som hovudstad, og lova vart stadfesta i 2002 av Yasser Arafat, men Israel tillet ikkje dei palestinske styresmaktene å ha embete i Aust-Jerusalem.

I 1980 erklærte Israel *heile* Jerusalem, både den austlege og den vestlege delen, å vere den udelte hovudstaden i landet, medan nekta samstundes for at dette tydde ei annektering. Statusen til Aust-Jerusalem i folkeretten er framleis uviss: Tryggingsrådet til Dei sameinte nasjonane avslo den israelske resolusjonen som eit 'brot på folkeretten, og det internasjonale samfunnet har ikkje godteke israelsk suverenitet over området.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aust-Jerusalem|Aust-Jerusalem]]» frå ,  den 17. september 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
*
*Bregman, Ahron (2002). *Israel's Wars: A History Since 1947*. London: Routledge. ISBN 0-415-28716-2
*Cohen, Shaul Efraim (1993). *The Politics of Planting: Israeli-Palestinian Competition for Control of Land in Jerusalem Periphery*. University of Chicago Press. ISBN 0-226-11276-4.
* Crisis Group, Extreme Makeover? (I): Israel’s Politics of Land and Faith in East Jerusalem, desember 2012 http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/Middle%20East%20North%20Africa/Israel%20Palestine/134-extreme-makeover-in-israels-politics-of-land-and-faith-in-east-jerusalem.pdf
* Crisis Group, Extreme Makeover? (II): The Withering of Arab Jerusalem, desember 2012 http://www.crisisgroup.org/~/media/Files/Middle%20East%20North%20Africa/Israel%20Palestina/135-extreme-makeover-ii-the-withering-of-arab-jerusalem.pdf
*Ghanem, As'ad (2001). *The Palestinian-Arab Minority in Israel, 1948–2000: A Political Study*. SUNY Press. ISBN 0-7914-4997-1.
*israelske, Raphael (2002). *Jerusalem Divided: the armistice regime, 1947–1967*, Routledge, s.&nbsp;118. ISBN 0-7146-5266-0.
*Rubenberg, Cheryl A. (2003). *The Palestinians: In Search of a Just Peace*. Lynne Rienner Publishers. ISBN 1-58826-225-1.