open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Hans Henrik Holm

**Hans Henrik Holm** () var ein norsk lyrikar frå Oslo, mest kjend for eit lyrisk «folkeepos» skrive i eit arkaisk språk med røter i gamalt telemarks- og setesdalsmål. 

Hovudverket, folkeeposet som utkom 1933-1971 i sju band, er bygd over mytologisk og folkloristisk stoff. Holm var omstridd heilt frå han debuterte som diktar. Det arkaiske språket er vanskeleg å lese utan stød i ordforklaringar. Likevel fann Holm etterkvart eit lesande publikum. Bokmeldaren Olav Dalgard i Dag og Tid fann det arkaiske språket moderne: «Den gongen skulle alt vere så dagklårt og tydelig i alle måtar. No verkar dei mange framandslege glosene diktaren har henta fram or ordbøker og gamle målføre, og blenkt opp att som symbol for gamle truer og «mytisk tenkesett», langt meir moderne i samsvar med dagens krav på eit nytt suggestivt formspråk i lyrikken».

Mange reagerte òg på dei høge måla han sette for diktinga si. 

Holm vart utnemnd til statsstipendiat i 1957, og han hadde kunstnarløn frå 1961.

Etter at Hans Henrik Holm døydde, vart diktarstova hans demontert frå leilegheita han hadde i Karl Johans gate 23 i Oslo og flytta til Setesdalsmuseet på Rysstad.

## Bibliografi
### Folke-eposet
* I *Jonsoknatt*. 1933. Fyrsteutgåva llustrert av Frøydis Haavardsholm Ny umvølt utgåve 1965. Lyrikk
* II *Yver bygdi ligg himeriksheim*. 1966 
* III *Stjørnir og vetteljos*. 1967
* IV *Sòga um kapergastane og deira våde-råm*. 1968 
* V *Valds-makt bland dalbuom*. 1969
* VI *Attljód frå skuggheimen*. 1970 
* VII *Kongsfuglen yver gullfjølli*. 1971 
* *Hard-røynd frå havland og dalsògur, Litt ettergruning ved sluttboki av «Norsk folkeepos»* 1972 (prosa) ISBN 82-05-00888-4

Bøkene er illustrerte med originaltresnitt av Niclas Gulbrandsen, Inggard Rosseland og Hans Gerhard Sørensen, prenta frå treplater beinvegs i bøkene,

### Bygdir i solrøyk
* *I lauvheid um vår*. 2 bd. 1949. Dikt
* *Folk og fant*. 2 bd. 1950. Dikt
* *Fjøllsus i dalgrøda*. 2 bd. 1951. Dikt 

* *Trakkferd i fjøllgrendom*. Eit utval frå diktsyklusen *Bygdir i solrøyk* ved Willy Dahl. Gyldendal, 1977 

### Anna
* *Sòga um Gamle-Kari og hennar himil-ferd*. 1938. Prosa
* *Om norsk folkesjel*. I: *Studenterboka 1940*. 
* *Guds gnistrende ildfluer*. 1941. Dikt 
* *Raudt nordlyse : vilje-kveik og lentur i ei vargetid*. 1946. Dikt
* *Vårhelg i Gaukelikleiv*. 1947. Dikt
* *Fugl Føniks i eplehagen : visjoner i synd og lyst*. 1948. Dikt
* *Illversrid : Visefugg frå krigsåri*. 1950. Dikt
 
* *Heilagkvæde*. Utval og forord av Kåre Langvik-Johannessen. Gyldendal, 1979
* *Soldryss i vårskogen*. 1984 

## Priser og utmerkingar
* Gyldendals legat 1950

## Bakgrunnsstoff
* Digitaliserte bøker av Hans Henrik Holm hjå Nasjonalbiblioteket
; Om diktaren 
* Fraenkl, Pavel. «Eit kritisk tilskott til Holms diktning». I: *Syn og Segn*, 1959
* *Hans Henrik Holm : Dikting og gransking gjennom 25 år*. Damm, 1958. Omslagstittel: *Hans Henrik Holm og det bygdenorske*
* Langvik-Johannessen, Kåre. «Hans Henrik Holms episke kunstverk». I: *Ergo*, 1978
* Viestad, Haftor J. «Gobelin Norge. En innføring i Hans Henrik Holms Norsk folkeepos». I: *Edda*, 1969, 3 
* Kåre Langvik-Johannessen: utdjupande artikkel om Holm på snl.no
M-type-asteroide

**M-type-asteroidar** er asteroidar av ukjent samansetning. Dei er moderat lyse med ein albedo på 0,1-0,2. Nokre av dei består av nikkel og jern, enten reint eller blanda med mindre mengder av stein. Desse asteroidane er tenkte å vera bitar av metallkjernene til differensierte asteroidar som har blitt delt opp i bitar etter kraftige nedslag. Ein meiner at desse M-type-asteroidane er opphavet til jernmeteorittane.

Andre M-typar har ukjent samansetning. For eksempel har 22 Kalliope ein tettleik som er for låg til å vera eit metallhaldig objekt; sjølv ein porøs asteroide av metall ville trengt ein porøsitet på 70 % for å ha så låg tettleik. Kalliope og 21 Lutetia har trekk i spektruma som hintar til at dei har hydrerte mineral og silikat, låge radaralbedoar som ikkje stemmer med ei metallhaldig overflate, og karakteristikkar som har meir til felles med C-type-asteroidar. Ei rekkje andre M-type-asteroidar passar heller ikkje inn i kategorien med metallrike asteroidar.

16 Psyche er den største M-type-asteroiden og ser ut til å vera metallhaldig.  Ein M-type, 216 Kleopatra, vart fotografert ved hjelp av radar av Arecibo-observatoriet i Puerto Rico, og har ei form lik eit hundebein.

M-typen var ein av dei tre hovudkategoriane i den første klassifikasjonen, og var opphavleg tenkt å vera ein klasse for metallhaldige asteroidar.
Olav Dalgard

**Olav Dalgard** (),  òg **Olaf Hansen**, var ein norsk filmregissør, målmann og litteraturhistorikar.

Dalgard var fødd i Folldal og voks opp i Oppdal, som familien flytta til då han var tre år gammal. Han tok magistergraden i litteratur og kunsthistorie ved Universitetet i Oslo i 1929. Under studietida var han formann i Studentmållaget og aktiv i Mot Dag-rørsla.

Dalgard arbeidde som litteraturkritikar i Dagbladet og Arbeiderbladet. Frå 1931 var han dramaturg og instruktør ved Det Norske Teatret. Han studerte film i Sovjetunionen, og produserte i 1930-åra fleire filmar med sosialistisk bodskap. Dalgard var også aktiv i Arbeidarpartiet si kulturverksemd.

Under andre verdskrigen vart Dalgard i 1942 arrestert av dei tyske okkupantane og send til konsentrasjonsleiren Sachsenhausen.

Etter krigen skreiv Dalgard blant anna den norske teatersoga, *Teateret frå Aiskylos til Ibsen* (1948) og teoretiske arbeid om film. Han var delaktig i etableringa av Norsk Filminstitutt.

Dalgard var medlem av Statens filmråd, formann i Norsk litteraturkritikerlag 1953&ndash;55 og president i Human-Etisk Forbund 1965&ndash;77.

I 1961 vart Dalgard statsstipendiat. For arbeidet sitt mottok han i 1978 Norsk kulturråds ærespris. Han har lånt namnet sitt til Dalgards krititikarpris som vert utdelt årleg av Norsk kritikerlag til ein kritikar innan litteratur, film eller teater.

## Verk
;Bøker
* *Frøydis Haavardsholm* (1930)
* *Sosialt teater* &ndash; sakprosa (1933)
* *Vi bygger fabrikken* &ndash; talekor (1934)
* *Gjennom mørkret. Dikt frå fangelægret* &ndash; lyrikk (1945)
* *Teateret frå Aiskylos til Ibsen* &ndash; sakprosa (1948)
* *Filmskuespillet* &ndash; sakprosa (1951)
* *Teateret i det 20. hundreåret* &ndash; sakprosa (1955)
* *Lars Tvinde* &ndash; biografi over Lars Tvinde (1966)
* *Inge Krokann* &ndash; biografi over inge Krokann (1970)
* *Europeisk drama frå antikken til realismen* &ndash; sakprosa (1972)
* *Samtid 1. Politikk, kunstliv og kulturkamp i mellomkrigstida* &ndash; sjølvbiografi (1973)
* *Samtid 2. Krig og etterkrigsproblem* &ndash; selvbiografi (1978)
* *Kunst og kunstnarar frå Oppdal i gammal og ny tid* &ndash; sakprosa (1979)

;Filmar
* *Samhold må til* (1935)
* *Vi bygger landet* (1936)
* *By og land, hand i hand* (1937)
* *Det drønner gjennom dalen* (1938)
* *Lenkene brytes* (1938)
* *Gryr i Norden* (1939)
* *Om kjærlighet synger de* (1946)
* *Vi vil leve* (1946)

## Prisar og utmerkingar
* Norsk kulturråds ærespris 1978
* Språklig samlings litteraturpris 1979

## Kjelder
**Artikkelen byggjer på ei omsetjing av tilsvarande artikkel frå bokmålswikipedia*

## Bakgrunnsstoff
* Arbeiderbevegelsens arkiv og bibliotek: Olav Dalgard
* Norsk filmklubbforbund: Omtale av Dalgard sin film ''Det drønner gjennom dalen''
* Jan Olav Gatland (2013): *Olav Dalgard. Ein biografi*. Oslo: Samlaget. ISBN 978-82-521-7873-9.
Karl Ludvig Reichelt (1877-1952)

**Karl Ludvig Reichelt** () var ein luthersk kinamisjonær frå garden Fredlund i Barbu i Arendal som arbeida særleg hos buddhistane og stifta Den Nordiske Kristne Buddhistmisjon. Han grunnla institusjonen Tao Fong Shan i Hongkong. Reichelt døydde i Hong Kong i 1952.

## Litteratur
* Hakan Eihart: *Boundlessness: Studies in Karl Ludwig Reichelt's Missionary Thinking with Special Regard to the Buddhist Christian Encounter*, Studia Missionalia Upsaliensia XXIV:1974.
* Eric J. Sharpe: *Karl Ludvig Reichelt, missionary, scholar and pilgrim*. Hong Kong: Tao Fong Shan Ecumenical Centre, ca 1984.
* Notto Normann Thelle: *Karl Ludvig Reichelt. En kristen banebryter i Øst-Asia*. Den nordiske kristne Buddhistmisjon. Oslo 1954.
* Notto Reidar Thelle: «Reichelts misjon og livsverk - en utfordring til vår tid», i *Norsk Tidsskrift for Misjon*, 1/1995, s. 33-52, Oslo.
* Olsen, Rolv: "Prevailing Winds: An Analysis of the Liturgical Inculturation Efforts of Karl Ludvig Reichelt." Centrum för Teologi och Religionsvetenskap, Lunds Universitet, 2007. Studia Missionalia Svecana CIV.
Pediatrisk forskningsinstitutt

**Pediatrisk forskningsinstitutt** eller **Institutt for pediatrisk forskning** er ein del av Barneklinikken på Rikshospitalet, og er det einaste instituttet i Noreg for forsking på barns somatiske helse. Det blir mellom anna forska på problem hos for tidleg fødde barn, sjukdomar hjå nyfødde og spedbarn, stoffskiftesjukdomar, kreft og infeksjonar. Instituttet deltar i stor grad i internasjonalt forskingssamarbeid. Professor Ola Didrik Saugstad har vore styrar for instituttet frå 1991.
Karl Ludvig Reichelt

**Karl Ludvig Reichelt** kan visa til:

* Karl Ludvig Reichelt (1933-2016), norsk lege og medisinsk forskar.
* Karl Ludvig Reichelt (1877-1952), norsk misjonær.
Arda i Italia

:*Sjå òg elva [[Arda i Bulgaria]].*

**Arda** er ei elv i Emilia-Romagna i Italia og ei av sideelvane til Po frå høgre. Nesten heile elva ligg innanfor provinsen Piacenza.

Ho har sitt utspring i ei høgd på 1&nbsp;200 meter over havet i Dei liguriske Appenninane nordvest for Monte Lama (nær Monte Menegosa) i kommunen Morfasso. Etter om lag 15 km, i ei høgd på 341 moh. er ho demma opp. Dette har skapt reservoaret Lago di Mignano, som dekkjer eit areal på om lag 2 km² og vert både nytta som vassforsyning og til produksjon av straum. 

Elva renn så gjennom Lugagnano Val d'Arda og Castell'Arquato før ho renn ut på Posletta og gjennom Fiorenzuola d'Arda og Cortemaggiore. Før ho munnar ut i Po, nær Polesine Parmense, mottar ho Ongina frå høgre, som har sitt utspring i Piacenzaåsane mellom Alseno og Castell'Arquato.

Arda følgjer det vanlege mønsteret til elvar i Appenninane med størst vassføring om våren og hausten og minimal vassføring om sommaren. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arda River (Italy)|Arda River (Italy)]]» frå ,  den 17. november 2007.*
F-type-asteroide

**F-type-asteroidane** er ei heller sjeldan gruppe av karbonhaldige asteroidar som passar inn i den breiare C-gruppa.

F-typen er stort sett liknande på B-typen, men manglar vassabsorpsjonstrekka nær 3 μm som hintar til hydrerte mineral, og er forskjellig i den lågare delen av det ultrafiolette spektrumet, bølgjelengder under 0,4 μm.

F-typen og B-typen er ikkje forskjellige under kriteria brukte i SMASS-klassifiseringa, så her er dei i same gruppe under B-typen.
Kjæledyr

**Kjæledyr** er dyr som blir haldne hovudsakleg for å underhalda eller halda folk med selskap, til forskjell frå andre tamdyr som ein held av økonomiske grunnar. Nokre typar tamme dyr er vanlegast å halda som kjæledyr, men alle dyr som eit menneske kan stella for og knyta seg til, også ville dyr, kan bli kjæledyr.

Vanlege typar kjæledyr er til dømes hund, katt, kanin, marsvin og hamster.
Skinn

**Skinn** er materiale laga av huda til ei rekke ulike dyr, med eller utan hår. 

Skinn der håret framleis sit på blir brukt som pels, medan skinn utan hår som har gått gjennom ein garvingsprosess blir kalla lêr.

## Galleri

A man processing hide and skin to leather 02.jpg|Skinnproduksjon iNigeria,
ART DECO.jpg|Skinnstol
Jaguar warrior.jpg|Skinnet av ein jaguar brukt som drakt av ein aztekisk krigar.


## Kjelder
Lêr

**Lêr** (frå norr. *leðr*) er garva, hårlaus og ofte tjukk dyrehud brukt til å laga klede, skor, vesker, møblar, presenningar og andre ting ein ønskjer skal vera sterke og vasstette. 

Hudene blir garva og tilreidd slik at dei skal halde seg mjuke, sterke og ikkje tørke eller rotne. Faguttrykket *lêr* blir i Noreg nytta om alle garva huder og skinn. Huder av store dyr, for eksempel kyr, hestar, elgar, esel og bøflar, blir kalla huder, medan huder av mindre dyr, for eksempel frå lam, kje, reinsdyr, rådyr og anna småvilt, blir kalla skinn. Lêr og skinn med pelshår går ofte under namnet pelsverk.
Krypdyrskinn er i dag oftast erstatta av imitasjonar.

## Potensielle innhaldsstoff i lêr
Lêr kan innehalde krom som ofte er nytta til garving av skinn. Allergi for krom kan oppstå ved hudkontakt med lêr. Perfluorerte forbindingar som PFOA, blir òg nytta ved handsaming av lêr. Lêrimitasjonar blir ikkje garva, men syntetisk lêr laga av PVC, kan innehalde plastmjuknarar som ftalatar som mellom anna er mistenkt til å vere hormonhermande, skade evna til å få barn og føre til skader på fosteret. 
 
Ein kan òg finne restar av ulike typar insekt- og råtehindrande middel i lêrvarer. Eit eksempel er dimetylfumarat (DMF) som nyleg vart forbode i Noreg. DMF kan mellom anna gi kraftige allergiske reaksjonar.

## Lêrvarer
Lêr blir nytta som materiale i fleire ulike lêrvarer, til dømes:

* Sko og støvlar
* Klede, til dømes lêrjakke og -bukse
* Vesker
* Møblar, til dømes sofa og stolar
* Bilinnreiing
* Seletøy

## Sjå òg
* Garving
* Salmakar
* Pelsverk, dyrehuder med pels og hår
* Pergament
* Kunstskinn
* Skinn

## Bakgrunnsstoff
* Oppslagsordet «Läder» i ''Nordisk familjebok'' fra 1912 (svensk)
* Lærvarer  ved erdetfarlig.no (Klima- og forurensningsdirektoratet)

## Kjelder
Havåborfamilien

**Havåborfamilien** (*Serranidae*) er ein stor familie piggfinnefisk med over 400 artar i tropiske og tempererte hav over heile verda. Dei fleste artane er store rovfisk på grunt vatn i havet, men somme artar kan òg gå opp i ferskvatn.

Familien har fått det norske namnet sitt etter havåbor, *Dicentrarchus labrax*. Denne arten er relativt vanleg langs kysten av Sør-Noreg, men vert ikkje lenger rekna til familien.

## Kjenneteikn
Havåborfamilien omfattar åborforma fisk som er kjenneteikna av eit sett på tre piggar på gjellelokka sine. Dei er kraftig bygd, med stort hovud og lateralt samanpressa kropp. Dei har to ryggfinnar, den første er utstyrt med harde og sterke piggar og har ofte taggar. Sidelinja er lang og samanhengande, bortsett frå hjå ein art som manglar ho heilt.

Fiskane varierer i storleik frå 11 cm (*Serranus subligarius*) til nesten 3 meter (*Epinephelus itajara*). Dei fleste artane har ulikt kjønn på ulike stadium av livet, somme er òg reine hermafrodittar.

## Kjelder
* Gjøsæter, Jakob: «Piggfinnefisker» i *Norges Dyr - Fiskene 2* Cappelen 1992
* Fishbase
Aterno

**Aterno** (i antikken *Aternus*) er ei elv i Abruzzo aust i Italia.

Aterno har utspring i Monti della Laga nær Montereale og har det største nedslagsfeltet av elvane som renn ut i Adriahavet sør for Reno. Ho renn først til Valle Peligna (eller Sulmona-platået) nær Raiano, der ho mottar den største sideelva si, Sagittario. Seinare, nær Popoli, møter ho den korte, men vassrike Pescara, og frå her går ho stort sett under dette namnet. Ho renn ut i Adriahavet i byen Pescara.

Elva renn òg gjennom ein av dei andre store byane i Abruzzo, L'Aquila.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Aterno|Aterno]]» frå ,  den 17. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
Arno

**Arno** er ei elv i Toscana i Italia og den viktigaste elva i sentrale område av Italia etter Tiber. 

Elva har utspring i Mount Falterona i Casentino-området i Appenninane og renn først sørover. Elva snur vestover nær Arezzo og renn gjennom Firenze, Empoli og Pisa før ho munnar ut i Tyrrenhavet ved Marina di Pisa. Med ei lengd på 241 km er ho den lengste elva i regionen. Dei største sideelvane hennar er Sieve (60 km), Bisenzio (49 km), Ombrone, Era, Elsa, Pesa og Pescia. Nedslagsfeltet er om lag 8&nbsp;200&nbsp;km² og drenerer følgjande område: 

* Casentino i provinsen Arezzo utgjer den øvre delen av elva fram til ho renn saman med Maestro della Chiana-kanalen.
* Val di Chiana ei slette som vart drenert på 1700-talet, og som fram til då hadde vore eit myrområde som høyrte til Tiber sitt nedslagsfelt. 
* Øvre Valdarno, ein lang dal som i aust grensar til Pratomagno-massivet og i vest til åsane rundt Siena.
* Sieveområdet, som fører til Arno like før Firenze. 
* Midtre delar av Valdarno med sletta der Firenze, Sesto Fiorentino, Prato og Pistoia ligg.
* Nedre Valdarno med ein dal med viktige sidelvar som Pesa, Elsa og Era og området der Arno renn ut i Tyrrenhavet etter Pontedera. Elva har svært varierande vassføring som varierer frå 6&nbsp;m³/s til meir enn 2&nbsp;000. Munningen av elva var ein gong nær Pisa, men er i dag fleire kilometer vestover. 

Arno renn gjennom Firenze, der ho renn under bruene Ponte Vecchio og Ponte Santa Trinita (bygd av Bartolomeo Ammannati, inspirert av Michelangelo). Elva skapte tidlegare ofte flaum i byen, sist gong under den kjende flaumen i 1966 der elva hadde ei vassføring på 4&nbsp;500 m³/s etter at det kom 437,2 mm nedbør i Badia Agnano og 190 mm i Firenze på berre 24 timar. 

Vassføringa til Arno er svært avhengig av nedbørsmengda i området og kan gå frå å vere nesten heilt uttørka til nesten flaumaktig på berre få dagar. Der Arno renn ut av Appenninane har måleinstrument målt verdiar mellom 0,56 m³/s og 3&nbsp;540 m³/s. Nye demningar bygd oppfor Firenze har betra dette problemet dei siste åra. 

Under flaumen i Firenze, 4. november 1966 kollapsa ein jordvoll og minst 40 menneske mista livet og øydela mykje verdifull kunst og sjeldne bøker. Nye bevaringsteknikkar var inspirerte av katastrofen, men sjølv 40 år etter var det framleis hundrevis av kunstverk som ventar på å verte restaurerte.

## Galleri

Fil:Arno_river.jpg|Arno i Firenze
Fil:Arno River in Pisa.honeydew.jpg|Arno i Pisa, nær Ponte della Fortezza
Fil:Firenze.Arno.jpg|Breidda av Arno sett frå Ponte Vecchio i Firenze
Fil:Arno_Mouth_Italy_aerial_view.jpg|Munningen til Arno nær Pisa


## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Arno River|Arno River]]» frå ,  den 17. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* adbarno.it
Kalsiumklorid

**Kalsiumklorid** (CaCl2) er ei ionebinding mellom kalsium og klor. Saltet er lett løyseleg i vatn og er hygroskopisk. Det blir brukt som tilsetjingsstoff i matproduksjon og har då E-nummer 509 (E-509). Kalsiumklorid blir også brukt som vegsalt.
Pelsverk

**Pelsverk** er pelsvarer og skinnutstyr, det vil seia klede og andre tekstil laga av pelsen til ulike dyr, som ku, kalv, sau, lam (persianar), mink, rev, leopard, jaguar, røyskatt (hermelin) og ekorn (gråverk). Pels er eitt av dei eldste kledemateriala menneske har brukt, men er også blitt brukt i moderne tid, til dømes til å laga eller kanta kåper, kapper og hattar. Materialet kan vera varmt og mjukt og passar godt i vinterklede, men er også eit mykje brukt statussymbol fordi det er eksklusivt og kan sjå særs flott ut. Dyrvernarar går derfor gjerne ut mot pelsverk som unødvendig dreping av dyr. Det er også forbod mot handel med pelsverk frå truga dyr.

Under koloniseringa av Nord-Amerika var jakt på pelsdyr ei viktig verksemd og var ei drivkraft i europeisk utforsking av regionen. Seinare har ein byrja halda pelsdyr som husdyr for pelsverker deira i USA, Canada og Skandinavia.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff
B-type-asteroide

**B-type-asteroidar** er relativt uvanlege karbonhaldige asteroidar som passar in i den breiare C-gruppa. I asteroidepopulasjonen er det mange B-typar i det ytre hovudbeltet og dei dominerer Pallasfamilien som inkluderer den nest-største asteroiden, 2 Pallas. B-type-asteroidane er tenkte å vera primitive restar frå det tidlege solsystemet rike på flyktige stoff.

## Karakteristikkar

B-typen er generelt lik på C-typen, men er forskjellig ved at den ultrafiolette absorpsjonen ved bølgjelengder kortare enn 0,5 μm er liten eller ikkje tilstadeverande; og spekteret er meir blåleg enn raudt. Albedoen er også ofte høgare enn den til generelt veldig mørke C-typen. Spektroskopi av B-typar føreslår at overflata til desse asteroidane består av anhydrerte silikat, hydrerte leiremineral, organiske polymer, magnetitt og sulfid. Det næraste ein kjem B-type-asteroidar er karbonkondrittmeteorittar som forsiktig har blitt varma opp i laboratoriet.
Avisio

**Avisio** er ei 89 km lang elv i Trentino nord i Italia og ei av sideelvane til Adige frå venstre. 

Elva har utspring i Marmolada og renn gjennom Val di Fassa, Val di Fiemme og Val di Cembra før ho munnar ut i Adige ved Trento.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Avisio|Avisio]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Bacchiglione

**Bacchiglione** er ei elv i i Lombardia nord i Italia. Ho har sitt utspring i Alpane og munnar ut i Veneziabukta i Adriahavet nær Chioggia. Elva renn forbi fleire historiske byar som Vicenza og Padova (Padua), og har i mange hundreår vore ei viktig transportåre opp til Vicenza. 

Bacchiglione er forureina og vatnet er ikkje lenger mogeleg å nytte til drikkevatn. Uavgrensa bruk av dyregjødsel i nedslagsfeltet er hovudårsaka til forureininga. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bacchiglione|Bacchiglione]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Basento

**Basento** er ei elv sør i Italia med ei lengd på 149 km. Elva har utspring i Appenninane, vest for Potenza i Basilicata og munnar ut i Tarantobukta i Det joniske havet ved Metaponto. Den største byen langs Basento er Potenza, hovudstaden i Basilicata.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Basento|Basento]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Belbo

**Belbo** er ei elv sør i Piemonte i Italia og ei av sideelvane til Tanaro frå høgre. Tanaro er igjen ei sideelv til Po. 

Belvo har utspring i Langhe på grensa mellom Piemonte og Liguria i Montezemolo-åsane. Elva renn gjennom provinsane Cuneo, Asti og Alessandria og munnar så ut i Tanaro frå høgre ved Villa del Foro i kommunen Alessandria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Belbo|Belbo]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Biferno

**Biferno** er ei elv i Molise sør i Italia. Ho har sitt utspring i kommunen Bojano og dei første par kilometrane mottar ho mange småelvar frå Matese-fjella. Ho renn gjennom fleire kommunar i provinsen Campobasso, og dannar Guardialfierasjøen før ho til slutt munnar ut i Adriahavet.

I antikken vart ho kalla *Tifernus*.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Biferno|Biferno]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Boesio

**Boesio** er ei elv i provinsen Varese i Lombardia i Italia. Ho har utspring nær Cuveglio og renn vestover gjennom Valcuviadalen før ho munnar ut i Lago Maggiore ved Laveno-Mombello. 

Elva renn gjennom kommunane Cuveglio, Cuvio, Casalzuigno, Azzio, Brenta, Gemonio, Cittiglio og Laveno-Mombello. Riksveg SS 394 går langs delar av elva. 

Av fisk i elva finn ein mellom anna lakse- og karpefisk. Vatnet i elva er forureina.

## Fotnotar

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Boesio|Boesio]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Borbera

**Borbera** (piemontesisk *Borbaja*) er ei elv i provinsen Alessandria i Piemonte i Italia. Elva har utspring i Monte Chiappo 1&nbsp;700 moh og renn 38 km før ho munnar ut i Scrivia frå høgre ved Vignole Borbera.

Borbera renn gjennom kommunane Cabella Ligure, Albera Ligure, Rocchetta Ligure, Cantalupo Ligure, Borghetto di Borbera, Vignole Borbera, Stazzano, Arquata Scrivia og Serravalle Scrivia.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Borbera|Borbera]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Elva Bormida

**Bormida** er ei elv nordvest i Italia. Ho har sitt utspring i Rocca Barbena i Liguria som *Bormida di Millesimo* og renn gjennom Piemonte. Etter ho har mottatt Bormida di Spigno nær Bistagno munnar ho ut i Tanaro nordaust for Alessandria.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bormida (river)|Bormida (river)]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Bormida di Spigno

**Bormida di Spigno** er ei elv nordvest i Italia. Ho har utspring i Liguria i provinsen Savona ovanfor Pian dei Corsi i ei overgangssone mellom Alpane og Appenninane der vatn vert drenert bort via forskjellige elvar i Mallare og Pallare som heiter Bormide. Desse renn saman etter eit par kilometer og dannar Bormida di Spigno som munnar ut i Bormida (eller Bormida di Millesimo) nær Bistagno i provinsen Alessandria i Piemonte.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Bormida di Spigno|Bormida di Spigno]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Botteniga

**Botteniga** er ei elv nord i Italia og ei av sideelvane til Piave. Ho mottar elva Sile ved Treviso etter om lag 20 km. 

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Botteniga|Botteniga]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Breggia

**Breggia** er ei elv i Sveits og Italia. Ho har sitt utspring ved Monte Generoso og Monte d'Orimento i Val d'Intelvi i ei høgd på 1&nbsp;389 moh. Ho renn inn i Sveits mellom Erbonne og Scudellate og langs Muggiodalen fram til Chiasso/Vacallo, der ho igjen renn inn i Italia i Maslianico. Breggia renn så ut i Comosjøen nær Villa Erba mellom Como og Cernobbio i ei høgd på 198 m.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Breggia|Breggia]]» frå ,  den 18. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Hydrologiske data (nær Ponte Polenta)
Brembo

**Brembo** er ei elv i provinsen Bergamo i Lombardia i Italia og ei av sideelvane til Adda frå venstre med ei lengd på 74 km. 

Brembo har utspring i Dei bergamaskiske Alpane ved foten av Pizzo del Diavolo. Når elva kjem til Lenna mottar ho ei anna grein som har utspring ved Pizzo Tre Signori. Ho mottar fleire sideelvar som Stabina frå Valtorta, Parina, Enna frå Val Taleggio som møter Brembo ved San Giovanni Bianco, Ambria i Valle Serina og Dordo i Isola di Bergamo.

Brembo munnar ut i Adda nær Crespi d'Adda mellom kommunane Capriate San Gervasio, Canonica d'Adda og Vaprio d'Adda ved grensa mellom provinsane Bergamo og Milano.

Elva har stundom hatt alvorlege flaumar med katastrofale følgjer, som 18. juli 1987 då det vart gjort store øydeleggingar i Val Brembana.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brembo (river)|Brembo (river)]]» frå ,  den 18. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff
* Flaumen i juli 1987
Brenta

**Brenta** er ei elv som renn frå provinsen Trento i Italia til Adriahavet, like sør for Venezialagunen i Veneto.

I romartida vart elva kalla Medoacus og nær Padua delte ho seg i to greiner, Medoacus Maior (Store Medoacus) og Medoacus Minor (Litle Medoacus). Elva endra leie ein gong tidleg i mellomalderen og leie gjennom Padua vart overtatt av Bacchiglione.

Brenta er 174 km lang og vart først kanalisert på 1500-talet då ein lang kanal vart bygd frå landsbyen Stra til Adriahavet og gjekk utanom Venezialagunen. Ein annan kanal, ofte kalla Riviera del Brenta vart bygd for å gå direkte til Venezia og Padua (som var ein slags reservehovudstad for Republikken Venezia. Brenta var derfor ei svært viktig transportåre og det vart etter kvart bygd store villaer langs elva. Berre tre av desse er i dag tilgjengeleg for ålmenta: Villa Foscari, Villa Widmann - Foscari og Villa Pisani. Det venetianske aristokratiet brukte å segle på kanalen i båtar kalla *Burchiello*. Varer vart transportert på tradisjonelle prammar kalla *Burci*.

Middelvassføringa til Brenta er 60–90 m³/s ved Bassano del Grappa og 93 m³/s ved Barzizza.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Brenta River|Brenta River]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Busento

**Busento** er ei elv i Calabria i Italia og ei av sideelvane til Crathis frå venstre. Ho renn om lag 95 km frå Appenninane til Det joniske havet. Busento munnar ut i Crathis i sentrale område av Cosenza.

Elva er kjend for ei historisk hending som skjedde i 412 då Alarik I, konge av vestgotarane døydde under ei omleiring av Cosenza. I følgje segna vart han gravlagd i elveleiet til elva og at elva for ei tid vart leidd bort medan dei grov grava hans. Grava og skattane han visstnok vart gravlagd med er aldri vorte funne. Den tyske diktaren August Graf von Platen-Hallermünde hylla hendinga i diktet «Das Grab im Busento».

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Busento|Busento]]» frå ,  den 18. november 2007.*
Akawaio

**Akawaio** er eit karibisk språk som hovudsakleg vert brukt i Guyana. Det finst totalt ca. 5000 brukarar. Av desse finst ca. 500 brukarar i Brasil og eit fåtal i Venezuela.

## Bakgrunnsstoff
* Akawaio døme
* Akawaio lingvistisk oversikt 

## Fotnotar
Closing Time

***Closing Time*** er debutalbumet til Tom Waits frå 1973 for Asylum Records. 

Det første albumet til Tom Waits er eit roleg album med mange vise og jazzprega songar med ein atmosfære som ein sein kveld i ein pianobar. Albumet opnar med balladen «Ol' '55», som seinare vart ein hit for The Eagles, som spelte han inn i 1974 for albumet deira *[[On the Border]]*. Sjølv om albumet fekk gode kritikkar var det først etter at Eagles gav ut denne songen at folk fekk augene opp for Tom Waits sitt album. Andre visesongar er «I Hope That I Don't Fall in Love With You» og pianoballadane «Martha», «Rosie» og «Grapefruit Moon», medan «Virginia Avenue», «Midnight Lullaby» og «Little Trip to Heaven (On the Wings of Your Love)» er meir jazzprega. Songen «Midnight Lullaby» opnar med nokre linjer frå den engelske barnesongen «Sing a Song of Sixpence».

I motsetnad til kva mange trur så er songen «Ice Cream Man» ein original song av Tom Waits og ikkje ein coverversjon av John Brim sin bluesstandard med same namn. Waits sin versjon vart derimot spelt av Screamin' Jay Hawkins i 1993. 

## Innhald
Alle songane er skriven av Tom Waits.

# «Ol' '55» – 3:58
# «I Hope That I Don't Fall in Love With You» – 3:54
# «Virginia Avenue» – 3:10
# «Old Shoes (& Picture Postcards)» – 3:40
# «Midnight Lullaby» – 3:26
# «Martha» – 4:30
# «Rosie» – 4:03
# «Lonely» – 3:12
# «Ice Cream Man» – 3:05
# «Little Trip to Heaven (On the Wings of Your Love)» – 3:38
# «Grapefruit Moon» – 4:50
# «Closing Time (instrumental)» – 4:20

## Medverkande
* Delbert Bennett – trompet
* Bill Plummer – bass
* John Seiter – trommer, korist
* Tony Terran – trompet
* Tom Waits – celesta, vokal, gitar og piano
The Heart of Saturday Night

***The Heart of Saturday Night*** er det andre albumet til Tom Waits, gjeve ut i 1974 på Asylum Records. Albumet er noko meir jazzprega enn debutalbumet, men ein finn framleis rolege pianoballadar og viser og framleis er atmosfæren sett til ein røykfull bar seint på kvelden. 

På songar som «Diamonds on My Windshield» snakkar Waits rytmisk fram teksten meir enn han syng. 

Fleire reknar albumet som det beste i den melodiske perioden i starten av karrieren hans, før stemma vart grovare og han flytta seg mot meir eksperimentell musikk. På Rolling Stone si liste over dei 500 beste albuma gjennom tidene er plata på ein 339. plass, den høgaste plasseringa til Tom Waits på lista. 

Plateomslaget på plata er basert på *[[In the Wee Small Hours]]* av Frank Sinatra

## Innhald
Alle songar er skriven av Tom Waits. 

# «New Coat of Paint» – 3:23
# «San Diego Serenade» – 3:30
# «Semi Suite» – 3:29
# «Shiver Me Timbers» – 4:26
# «Diamonds on My Windshield» – 3:12
# «(Looking for) The Heart of Saturday Night» – 3:53
# «Fumblin' With the Blues» – 3:02
# «Please Call Me, Baby» – 4:25
# «Depot, Depot» – 3:46
# «Drunk on the Moon» – 5:06
# «The Ghosts of Saturday Night (After Hours at Napoleone's Pizza House)» – 3:16

## Musikarar
* Pete Christlieb - Tenorsaksofon
* Bill Goodwin - Trommer
* Jim Hughart - Ståbass
* Tom Waits - Vokal, piano, gitar

## Fotnotar
Ol' '55

**«Ol' '55»** er ein song skriven og spelt inn av Tom Waits. Det er opningssporet på debutalbumet hans *[[Closing Time]]* frå 1973. Songen er ein roleg pianoballade om ein mann som køyrer på landevegen.

Songen vart året etter spelt inn av The Eagles for albumet deira *[[On the Border]]* med stor suksess. Waits sjølv har kritisert at andre har spelt songane hans og sa at han «ikkje var særleg glad for The Eagles si utgåve av songen...Eg syns utgåva deira var litt antiseptisk»

I 1993 vart ei tidleg demoutgåve av songen gjeven ut på samleplata *The Early Years Volume Two*. Demoen inneheld Waits på akustisk gitar, i motsetnad til piano som han speler på den offisielle albumversjonen.

## Andre innspelingar

*1974 Eagles på albumet *[[On the Border]]*, og ein konsertversjon på samleplata *[[Selected Works: 1972-1999]]*.
*1974 Fairport Convention-songaren Iain Matthews på albumet *[[Some Days You Eat the Bear]]*
*1975 Eric Andersen på albumet *Be True To You*
*1980 Richie Havens på albumet *Connections*
*1994 Sarah McLachlan på *[[The Freedom Sessions]]*
*1999 Acda en De Munnik på bonusalbumet *[[Live in de orangerie]]* i 1999.
*1999 K's Choice på plata *Extra Cocoon - All Access*
*2009 Sass Jordan på albumet *From Dusk 'Til Dawn*
*2012 Nick & Simon på albumet *Sterker (Deluxe/ DVD Wisseloord Sessies)*
*2013 Released From Quiet i konsertopptak på albumet *Released From Quiet*

## Konsertversjonar
*2010 Gov't Mule spelte «Ol' 55» den 18. juli 2010 i som ekstranummer med Jackie Greene.

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Ol&#39; &#39;55|Ol&#39; &#39;55]]» frå ,  den 16. oktober 2015.* 
*** oppgav desse kjeldene:*
Nighthawks at the Diner

***Nighthawks at the Diner*** er det tredje albumet til Tom Waits. Det er eit dobbeltalbum frå 1975 på Asylum Records. Namnet er inspirert av eit måleri frå 1942 av amerikanaren Edward Hopper kalla *[[Nighthawks]]*, men som på folkemunne ofte vert kalla *Nighthawks at the Diner.*

Albumet vart spelt inn «live» i studio føre eit lite, invitert publikum. Dette gjev plata ein eigen sjarm der Waits fortel historier, vitsar og forklarer sogene om fleire songane mellom fleire av spora på plata. Plata gjev derfor i enno større grad enn dei to førre albuma ein nattleg pianobaratmosfære, men på *Nighthawks at the Diner* gjev Waits for første gong eit meir humoristisk syn på det nattlege livet på barar og kaféar. Kjærleikssongane frå dei første platene er meir eller mindre borte og ein finn i staden songar om einsame fyrar som på «Emotional Weather Report» og «Better Off Without a Wife».

Songen «Big Joe and Phantom 309» er ei utgåve av songen «Phantom 309» av Tommy Faile og spelt av Red Sovine i 1967. 

## Innhald
Alle songar er skriven av Tom Waits bortsett frå der anna er notert. 

# «(Opening Intro)» – 2:58
# «Emotional Weather Report» – 3:47
# «(Intro) to On a Foggy Night» – 2:16
# «On a Foggy Night» – 3:48
# «(Intro) to Eggs and Sausage» – 1:53
# «Eggs and Sausage (In a Cadillac with Susan Michelson)» – 4:19
# «(Intro) to Better Off Without a Wife» – 3:02
# «Better Off Without a Wife» – 3:59
# «Nighthawk Postcards (From Easy Street)» – 11:30
# «(Intro) to Warm Beer and Cold Women» – 0:55
# «Warm Beer and Cold Women» – 5:21
# «(Intro) to Putnam County» – 0:47
# «Putnam County» – 7:35
# «Spare Parts I (A Nocturnal Emission)» (Waits, Chuck E. Weiss) – 6:25
# «Nobody» – 2:51
# «(Intro) to Big Joe and Phantom 309» – 0:40
# «Big Joe and Phantom 309» (Tommy Faile) – 6:29
# «Spare Parts II and Closing» – 5:13

## Musikarar
* Pete Christlieb – Tenorsaksofon
* Bill Goodwin – Trommer
* Jim Hughart – Ståbass
* Mike Melvoin – Piano, elektrisk piano
* Tom Waits – Vokal, piano og gitar
Protektorat

Eit **protektorat** er ein stat som har avstått delar av sitt sjølvstende til ein annan stat. Omgrepet dekkjer mange ulike tilhøve, men oftast nyttast det om statar som har gjeve frå seg kontroll over utanrikssaker og likevel har mykje sjølvstende i indre saker. Protektorat kan oppstå når ein sterkare stat trugar med eller nyttar makt, eller når ein svakare stat ser fordelar i ordninga.

Eit protektorat skil seg frå biland og koloniar ved at protektoratet er sjølvstendig i namnet, ved at protektoratet sitt område er klart avgrensa frå den vernande staten sitt, og ved at innbyggjarane i protektoratet ikkje er borgarar i den vernande staten. 

Protektorat dukka opp allereie i samband med dei store imperia i antikken, og det er kjende døme i gresk og romersk historie. Under første verdskrigen blei Egypt eit protektorat under Storbritannia sitt vern. Cuba var stort sett eit protektorat under USA inntil 1934. Dei tyske koloniane i Afrika og Asia blei fram til første verdskrigen kalla *Schutzgebiete*. Under andre verdskrigen blei Böhmen og Mähren eit tysk protektorat.

I dag har ingen statar formelt status som protektorat, men det finst fleire kvasi-protektorat, inkludert Cookøyene, Marshalløyene, Mikronesiaføderasjonen og Niue. Dei tidlegare forvaltingsterritoria under Dei sameinte nasjonane skilde seg frå andre protektorat fordi dei blei gjort klare for sjølvstende og at den dominerande staten var under oppsyn av SN.

At ein stat har formell status som protektorat treng ikkje å tyda at denne statusen er frivillig. Ein militært sterk stat kan til dømes pressa ein svakare stat til å verta protektorat. Dette kan til dømes gjerast ved at den militært sterke staten gjennom politisk, økonomisk, militært, ved å stø opp under eit statskupp og så vidare i røynda kontrollerer protektoratet.
Small Change

***Small Change*** er det fjerde albumet til Tom Waits frå 1976 på Elektra/Asylum Records. Det vart spelt inn i juli 1976. 

Albumet består hovudsakleg av rolege pianoballadar, men inneheld òg nokre raskare jazzprega spor som «Step Right Up» og «Pasties and a G-string» der han nærmast rappar fram teksten. Temaet til albumet er einsemd, sakn og drikkeproblem. Waits skildrar ei urban verd med karakterar som er nattmennesker og drukkenboltar, folk ute i kulden og folk med store personlege problem. Settingane inkluderer horer, stripparar og taparar og Waits syng songane med ei sår og ru stemme i lag med piano, ståbass og saksofon. Waits presenterer noko av denne verda med humoristiske tekstar, som på «The Piano Has Been Drinking» og «Bad Liver and a Broken Heart» med tekstlinjer som: 

Well I got a bad liver and a broken heart,
yea I drunk me a river since you tore me apart,
and I don't have a drinking problem,
cept when I can't get a drink


Opningssporet, «Tom Traubert's Blues», er i stor grad basert på den gamle australske songen «Waltzing Mathilda», særleg refrenget som er nesten identisk ord for ord. Songen vart spelt inn av Rod Stewart på albuma *Lead Vocalist* og *Unplugged and Seated* under tittelen «Tom Traubert's Blues (Waltzing Matilda)».

Albumet fekk gode kritikkar og då det kom ut vart albumet det mestselgande Waits hadde hatt til då og nådde 89. plass på den amerikanske albumlista, den høgaste plasseringa hans fram til *[[Mule Variations]]* i 1999.

Modellen som er strippar på plateomslaget er Cassandra Peterson. 

## Innhald
Alle songar er skriven av Tom Waits.

# «Tom Traubert's Blues (Four Sheets to the Wind in Copenhagen)» – 6:39
# «Step Right Up» – 5:43
# «Jitterbug Boy» – 3:44
# «I Wish I Was in New Orleans» – 4:53
# «The Piano Has Been Drinking (Not Me)» – 3:40
# «Invitation to the Blues» – 5:24
# «Pasties and a G-String» – 2:32
# «Bad Liver and a Broken Heart» – 4:50
# «The One That Got Away» – 4:07
# «Small Change» – 5:07
# «I Can't Wait to Get Off Work» – 3:17

## Medverkande
* Harry Bluestone – fiolin
* Jim Hughart – bass
* Ed Lustgarden – cello
* Shelly Manne – trommer
* Lew Tabackin – tenorsaksofon
* Tom Waits – vokal, piano
* Jerry Yester – strykearrangement, dirigent

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:Small Change|Small Change]]» frå ,  den 18. november 2007.*  
 

## Bakgrunnsstoff
* MacLaren, Trevor, «Tom Waits: Small Change», 2004 March 2 *All About Jazz.com* link
Villgeit

**Villgeit** (*Capra aegagrus*) er stamforma til tamgeita. Dyra held til i vestasiatiske fjellområde og er i dag rekna som ein sårbar art.

## Bakgrunnsstoff
Heartattack and Vine

***Heartattack and Vine*** er det sjuande albumet til Tom Waits. Det vart gjeve ut i 1980 på Asylum Records. Albumet gjev enkelte teikn til den musikalske retninga Waits skulle ta utover 1980-talet med ein meir eksperimentell stil og stadig grovare og brummande stemme. Slik sett fungerer albumet som ein overgang mellom *[[Blue Valentine]]* og *[[Swordfishtrombones]]*. Her finn ein balladar som «Saving All My Love for You», «On the Nickel» og «Ruby's Arms» som er i same gate som balladane hans frå 1970-åra og songar som tittelsporet og «'Til the Money Runs Out» som i større grad peikar framover mot «Swordfishtrombones».

«Jersey Girl» er kanskje den mest kjende songen på albumet. Songen er ein kjærleikssong skriven til kona Kathleen Brennan. Mest gjenkjenneleg er kanskje «shalalala»-synginga på refrenget. 
Bruce Springsteen spelte «Jersey Girl» mykje på konsertane sine på 1980-talet og skreiv til og med eit ekstra vers til songen og var med på å gjere Tom Waits kjend for eit breiare publikum. Songen vert ofte rekna som ein Springsteen-likande song og Tom Waits sa i 1987: «Bruce Springsteen? Vel eg har gjort alt eg kan for han no. No må han klare seg på eigahand» . 

## Innhald
Alle songar er skriven av Tom Waits.

# «Heartattack and Vine» – 4:50
# «In Shades» – 4:25 (Instrumental)
# «Saving All My Love for You» – 3:41
# «Downtown» – 4:45
# «Jersey Girl» – 5:11
# «'Til the Money Runs Out» – 4:25
# «On the Nickel» – 6:19
# «Mr Siegal» – 5:14
# «Ruby's Arms» – 5:34

## Musikarar
* Bob Alcivar - Stryke- og orkesterarrangement, dirigent. 
* Ronnie Barron - Hammondorgel, piano
* Roland Bautista - Elektrisk gitar, 12-strengsgitar
* Greg Cohen - Bass
* Victor Feldman - Perkusjon, klokkespel
* Jim Hughart - Bass
* Plas Johnson - Tenorsaksofon, baritonsaksofon
* Michael Lang - Piano
* Larry Taylor - Bass
* «Big John» Thomassie - Trommer
* Tom Waits - Vokal, elektrisk gitar, piano
* Jerry Yester - Arrangement, dirigent. 

## Fotnotar
Jersey Girl

**«Jersey Girl»** er ein song skriven og spelt inn av Tom Waits på albumet hans *[[Heartattack and Vine]]* i 1980. 

Jersey Girl er ein roleg kjærleiksballade Tom Waits skreiv til kona si, Kathleen Brennan, som kom frå New Jersey. Mest gjenkjenneleg er kanskje refrenget med «shalala»-synging. Om dette har Tom Waits sagt: «Eg trudde aldri eg nokon gong skulle synge shalala i songane mine. Dette er første erfaringa mi med shalala»

Jersey Girl er ein av dei mest kjende songane til Tom Waits, særleg etter at Bruce Springsteen byrja å spele songen på konsertane sine utover 1980-talet, og til og med skreiv eit ekstra vers til han. Sidan songen i tillegg kan høyrast ut som ein song som Springsteen kunne ha skrive sjølv, er det mange som trur at det er ein original Springsteen-song. 

Jersey Girl har òg vorte spelt inn av Jon Bon Jovi. 

## Kjelder
Foreign Affairs av Tom Waits

***Foreign Affairs*** er det femte albumet til Tom Waits frå 1977 for Elektra Entertainment. 

Foreign Affairs består i stor grad av rolege, jazz- og bluesprega pianoballadar, mellom anna «I Never Talk to Strangers», som er ein duett med Bette Midler. «California, Here I Come» var ein song som først vart gjeve ut i 1924. I tillegg finn ein enkelte jazzprega songar med noko raskare tempo der Waits meir les opp teksten i staden for å synge den. 

Kritikarane byrja no å hevde at Waits repeterte seg sjølv med enno eit album sett til ein nattleg atmosfære med songar om taparar og drukkenboltar. 

På plateomslaget kan ein sjå bilete av Rickie Lee Jones, som på den tida var kjærasten til Tom Waits. 

## Innhald
Alle songane er skrivne av Tom Waits, bortsett frå der andre er nemnd. 

# «Cinny's Waltz» (instrumental) – 2:17
# «Muriel» – 3:33
# «I Never Talk to Strangers» – 3:38
# «Medley: Jack & Neal/California, Here I Come» («California, Here I Come» skriven av Joseph Meyer, Al Jolson og Buddy De Sylva) – 5:01
# «A Sight For Sore Eyes» – 4:40
# «Potter's Field» (tekst av Waits, musikk av Bob Alcivar) – 8:40
# «Burma-Shave» – 6:34
# «Barber Shop» – 3:54
# «Foreign Affair» – 3:46

## Medverkande
* Gene Cipriano – klarinett
* Jim Hughart – bass
* Shelly Manne – trommer
* Bette Midler – vokal
* Jack Sheldon – trompet
* Frank Vicari – tenorsaksofon
* Tom Waits – piano, vokal
Blue Valentine

***Blue Valentine*** er det sjette albumet til Tom Waits frå 1978 på Elektra Entertainment. 

Waits gjorde nokre endringar på dette albumet i forhold til åra før. Han tilførte elektrisk gitar og elektrisk piano og hadde langt færre av balladane prega av piano og strykarar. I tillegg var albumet i mykje større grad bluesprega og ikkje så jazzaktig som dei tidlegare albuma.

Albumet opnar med ei utgåve av «Somewhere» frå West Side Story. «Christmas Card from a Hooker in Minneapolis» er ein typisk Waits-ballade der teksten, som opnar med «Charlie I'm pregnant...», er eit tenkt julekort frå ei prostituert dame i Minneapolis. 

På baksida av plateomslaget kan ein sjå bilete Rickie Lee Jones på eit bilpanseret. Ho var kjæraste til Tom Waits på denne tida. 

## Innhald
Alle songar er skriven av Tom Waits, bortsett frå der andre er nemnd. 

# «Somewhere (from *[[West Side Story]]*)» (musikk av Leonard Bernstein, tekstar av Stephen Sondheim) – 3:53
# «Red Shoes by the Drugstore» – 3:14
# «Christmas Card from a Hooker in Minneapolis» – 4:33
# «Romeo is Bleeding» – 4:52
# «$29.00» – 8:15
# «Wrong Side of the Road» – 5:14
# «Whistlin' Past the Graveyard» – 3:17
# «Kentucky Avenue» – 4:49
# «Sweet Little Bullet from a Pretty Blue Gun» – 5:36
# «Blue Valentines» – 5:49

## Musikarar
* Vokal - Tom Waits
* Elektrisk gitar - Tom Waits, Ray Crawford, Roland Bautista, «Shine» Robinson
* Bass - Scott Edwards, Jim Hughart, Byron Miller
* Piano - Da Willie Gonga (George Duke), Harold Battiste, Tom Waits
* Orgel - Charles Kynard
* Tenorsaksofon - Herbert Hardesty, Frank Vicari
* Trommer - Rick Lawson, Earl Palmer, Chip White
* Orkester - Bob Alcivar
One from the Heart av Tom Waits

***One from the Heart*** er eit filmmusikkalbum av Tom Waits for Francis Ford Coppola-filmen med same namn, *[[One from the Heart]]*. Det vart spelt inn frå oktober 1980 til september 1981 og kom ut i 1982. Det var under innspelinga av dette albumet at Waits møtte kona si Kathleen Brennan. Ho var tilsett i studioet der albumet vart spelt inn og kom til å påverke Waits stort i den seinare musikkarrieren hans. 

Crystal Gayle medverkar på store delar av albumet, anten med solovokal eller i duett med Waits. Filmmusikken vart nominert til ein Oscar for beste filmmusikk. 

Filmen kom ut på DVD i 2004 med ny og betre lyd av filmmusikken, ein dokumentar om korleis filmmusikken vart laga og tidlegare demoinnspelingar og alternative utgåver som ikkje hadde vore gjevne ut før. 

## Innhald
Alle songane er skriven av Tom Waits. 

# «Opening Montage (Tom's Piano Intro/Once Upon a Town/The Wages of Love)» – 5:16 (Instrumental)
# «Is There Any Way Out of This Dream?» – 2:13
# «Picking Up After You» – 3:54
# «Old Boyfriends» – 5:53
# «Broken Bicycles» – 2:53
# «I Beg Your Pardon» – 4:26
# «Little Boy Blue» – 3:43
# «Instrumental Montage (The Tango/Circus Girl)» – 3:00
# «You Can't Unring a Bell» – 2:20
# «This One's From the Heart» – 5:45
# «Take Me Home» – 1:37
# «Presents» – 1:00 (instrumental)

## Musikarar
* Bob Alcivar - Piano, arrangement, dirigent
* Ronnie Barron - Orgel
* Dennis Budimir - Gitar
* Larry Bunker - Trommer
* Gene Cipriano - Tenorsaksofon
* Greg Cohen - Bass
* Teddy Edwards - Tenorsaksofon
* Victor Feldman - Paukar
* Chuck Findley - Trompet
* Crystal Gayle - Vokal
* Dick Hyde - Trombone
* Pete Jolly - Piano, trekkspel, celesta
* Gayle Levant - Harpe
* John Lowe - Treblåseinstrument
* Shelly Manne - Trommer
* Lonny Morgan - Treblåseinstrument
* Joe Porcaro - Klokkespel
* Emil Richards - Vibrafon
* Jack Sheldon - Trompet
* John Thomassie - Perkusjon
* Leslie Thompson - Munnspel
* Tom Waits - Vokal, piano, arrangement
* Don Waldrop - Tuba

## Kjelder

**Denne artikkelen bygger på «[[:en:One from the Heart (album)|One from the Heart (album)]]» frå ,  den 18. november 2007.*  

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell side for filmen 'One From the Heart'
R-type-asteroide

**R-type-asteroidar** er moderat-lyse og relativt uvanlege asteroidar i det indre beltet som har spektrum mellom V- og A-typen. Spektrumet viser spesielle olivin- og pyroksentrekk ved 1 og 2 μm, med ein moglegheit for plagioklas. Ved kortare bølgjelengder enn 0,7 μm er spekteret raudleg.

IRAS-prosjektet har klassifisert 4 Vesta, 148 Gallia, 246 Asporina, 349 Dembowska, 571 Dulcinea og 937 Bethgea som R-type; men reklassifiseringa av Vesta, erke-V-type-asteroiden, er omdiskutert.
Laktose

**Laktose** eller **mjølkesukker** er ein sukkertype som finst i mjølk. Det har kjemisk formel C12H22O11, og er eit disakkarid sett saman av dei to monosakkarida, glukose og galaktose, bunde saman av ei beta-1,4-glykosidbinding. Oppbygginga liknar på den til røyrsukker (sukrose), men laktose er mindre løyselege og har mindre søtsmak. Namnet *laktose* er sett saman av *lacta*, latin for 'mjølk', og *-ose*, ei felles ending for sukkertypar i organisk kjemi.